AROLWG
AC ASESIADYMDDIRIEDOLAETH
Y BBC
Ysbrydolwyd cynnwys ychwanegol ar draws gwasanaethau eraill y BBC gan raglen
BBC Radio 4, A History of the World in 100 Objects, ac anogwyd pobl hen ac ifanc i
ymweld ag amgueddfeydd ac i ymchwilio i’w hanes eu hunain ar-lein. Yn y llun gwelir
teulu ifanc yn ymweld â’r Amgueddfa Brydeinig, partner BBC Radio 4 yn y prosiectuchelgeisiol a gwreiddiol hwn.
Yn y llun gyferbyn gwelir y DU wedi’i gorchuddio ag eira. Gwasanaethau’r
BBC oedd y brif ffynhonnell o wybodaeth ar gyfer llawer o bobl yn ystod eira mis
Ionawr, yn ogystal â digwyddiadau allweddol eraill yn ystod y flwyddyn fel yr
Etholiad Cyffredinol.

RHAN 1YMDDIRIEDOLAETHY BBCTROSOLWG
1-1
CRYNODEB O’R FLWYDDYN
1-2
RHAGAIR Y CADEIRYDDPERFFORMIAD Y BBC
1-6	PERFFORMIAD YN ERBYNAMCANION STRATEGOL
1-8
PERFFORMIAD ARIANNOL
1-10 PWRPASAU
1-14 PERFFORMIAD GWASANAETHAU
1-17	Cyrraedd SAFONAUGOLYGYDDOL
1-18	CYFLAWNI GWERTH AM ARIANPERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH
1-22	NEWID GWIRIONEDDOL I
DALWYR FFI’R DRWYDDED
1-29	CYNLLUNIAU’R
YMDDIRIEDOLAETH AR
Gyfer 2010/11
LLYWODRAETHU
1-32 YMDDIRIEDOLWYR Y BBC
1-34 CYNGHORAU CYNULLEIDFA
1-35	YMGYSYLLTU ÂCHYNULLEIDFAOEDD
1-36	masnachu’n DEG
O FEWN YR YMDDIRIEDOLAETH
1-40 LLYWODRAETHU MEWNOL

“DIBEN EIN HOLL YMDRECHION YW LLYWIO’R BBC ER BUDDY CYHOEDD A WASANAETHIR GANDDO. MAE TALWYR FFI’R
DRWYDDED YN DWEUD WRTHYM EU BOD AM GAEL RHAGLENNIUNIGRYW O ANSAWDD UCHEL, SY’N CYNNIG GWERTH AM ARIAN
A RHYWBETH AT DDANT PAWB. DYMA’R UNION BETHAU RYDYM
WEDI BOD YN GWEITHIO I’W CYFLAWNI.”SYR MICHAEL LYONS, CADEIRYDD
LLAI NA

40c

MAE

MAE POB CARTREF
Â THRWYDDED YNY DU YN TALU LLAI
NA 40 CEINIOG Y
DYDD AM HOLLWASANAETHAU’R BBC£142.50 oedd cost ffi’r drwydded eleni. Roeddy gost ﬁsol fesul ffi'r drwydded fel a ganlyn:
£1.35
(11%)

97%

* Ffynhonnell: Arolwg ‘Cross Media Insight’ y BBC.

Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcan

2,000

1,500

1,000

£7.85
(66%)

TeleduRadio
Ar-lein
Arall

2bn

404
316

500

0

548
480

£0.67
(6%)
£2.01
(17%)

O OEDOLION Y DU
YN DEFNYDDIOGWASANAETHAU’R
BBC BOBWYTHNOS*237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

Drwy gasglu ffi’r drwydded mewn ffordd effeithlon ac effeithiol, drwy leihau’r gost o reoli ein busnes o flwyddyn i flwyddyn a thrwy werthu a
thrwyddedu rhaglenni ac asedau cynnwys i gwmnïau yn y DU a thramor, rydym yn ymdrechu i gynyddu’r arian sydd ar gael i’w fuddsoddi er mwyn
darparu’r portffolio cywir o raglenni a gwasanaethau i gynulleidfaoedd y DU.

GWARIANT YR YMDDIRIEDOLAETH
Gwariant yr Ymddiriedolaeth £000
Mae gwariant yr Ymddiriedolaeth fel canran o wariant y BBC
ar wasanaethau cyhoeddus y DU wedi gostwng i 0.30%.
08/09
10,521*
09/10
10,502Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Costau gweithredol eraill* Ailddatganwyd ar gyfer IFRS.

08/09
09/10

4,482
3,404

Fﬁoedd rheoleiddio
Fﬁoedd asesiad effaith ar y farchnad

Costau staff
Costau ailstrwythuroYMGYNGHORIADAU’R YMDDIRIEDOLAETH

Rydym yn cynnal ymgynghoriadau i ddeall beth mae
cynulleidfaoedd, y diwydiant ac eraill yn ei feddwl. Mae’r rhain
yn llywio ein penderfyniadau ynghylch gwasanaethau’r BBC, a’rblaenoriaethau rydym yn eu pennu ar gyfer y Bwrdd Gweithredol.

Cyfanswm yr ymatebion
08/09
09/10

Ffioedd Ofcom £000

16,93935,310Cynhaliwyd naw ymgynghoriad cyhoeddus gennym yn 2009/10 a
gwnaethom dderbyn 35,310 o ymatebion gan y cyhoedd, sef:• arolwg o wasanaethau ar alw• arolwg o BBC One, BBC Two, BBC Four• arolwg o drwyddedau gwasanaeth BBC Radio 2 a BBC 6 Music• arolwg o BBC ALBA
• arolwg o wasanaeth BBC Red Button• arolwg o Ganllawiau Golygyddol y BBC• Prosiect ‘Canvas’• Canllawiau Etholiadol y BBC• Gweithdrefn gwyno Darllediadau Etholiadol Pleidiau

CRYNODEB O’R FLWYDDYN
2009/10: NEWID GWIRIONEDDOL I DALWYR FFI’R DRWYDDED

1. GWEDDNEWID Y BBC AR GYFER TALWYR
FFI’R DRWYDDED
Er ein bod yn gwybod bod cynulleidfaoedd yn
gwerthfawrogi’r BBC, maent hefyd yn dweud wrthym
eu bod am iddo esblygu’n barhaus i adlewyrchu eu
diddordebau. Hon yw’r brif flaenoriaeth ar gyfer yr
Ymddiriedolaeth, ac mae’n sail i’r rhan fwyaf o’n gwaith.
Mae enghreifftiau yn ystod y flwyddyn ddiwethaf yn
cynnwys:
Rhoi ansawdd yn gyntaf
Gorffennaf 2009: herio’r Bwrdd Gweithredol i adolygu
strategaeth gyffredinol y BBC i bennu sut y gall y BBC
gyflawni ei genhadaeth gwasanaeth cyhoeddus yn yffordd fwyaf effeithiol. Mawrth 2010: derbyn cynigiony Bwrdd Gweithredol. Haf 2010: derbyn casgliadau
dros dro yr Ymddiriedolaeth. Hydref 2010: adroddiad
terfynol i’w gyhoeddi.
Nodi terfynau ar gyfer BBC Worldwide
Tachwedd 2009: gosod cyfyngiadau llymach ar gyfer
gweithrediadau masnachol gan sicrhau eu bod yn parhau
i ddod â manteision ariannol i dalwyr ffi’r drwydded.
Rhoi prif flaenoriaeth i sicrhau natur unigryw
Yn ystod y flwyddyn: dangos casgliadau o arolygon
o wasanaethau radio fod natur unigryw yn brifflaenoriaeth i gynulleidfaoedd. Chwefror 2010:
cymeradwyo newidiadau i BBC Radio 2 i’w gwneud
yn fwy unigryw.
Llywio trafodaeth am ddyfodol darlledu cyhoeddus
Haf 2009: chwarae rôl weithredol yn nhrafodaeth
Prydain Ddigidol y Llywodraeth, gan nodi sut y gallai’r
BBC gyfrannu’n briodol at iechyd darlledu cyhoeddus
y DU; dadleuwyd pa mor bwysig yw diogelu ffi’r
drwydded ac annibyniaeth y BBC.
Rheoli’r effaith ar y farchnad
Medi 2009: cadarnhau na chaiff nawdd masnachol
ei ganiatáu ar gyfer digwyddiadau’r BBC ar yr awyr.
Hydref 2009: gwrthod cynigion y Bwrdd Gweithredol
i sefydlu menter newydd i rannu’r iPlayer â darlledwyr
cyhoeddus eraill.

I gael manylion am weithgareddau eraill a gyflawnwyd gennym yn erbyn
cynllun gwaith 2009/10, ewch i’n gwefan: www.bbc.co.uk/bbctrust.

2. BUDDSODDI YM MLAENORIAETHAU’R
GYNULLEIDFA
Mae’n rhaid i’r BBC wasanaethu pob cynulleidfa, sy’n
golygu diwallu ystod o anghenion a diddordebau
amrywiol a chystadleuol. Rydym yn defnyddio ein cynllun
gwaith i nodi’r hyn sy’n bwysig i dalwyr ffi’r drwydded
fel y gallwn sicrhau bod y BBC yn canolbwyntio ei
ymdrechion yn y meysydd hyn. Mae enghreifftiau yn
ystod y flwyddyn ddiwethaf yn cynnwys:£25.5miliwn ychwanegol ar gyfer gwasanaethau plant
Hydref 2009: Y Bwrdd Gweithredol yn addo cyllideb
ychwanegol, yn dilyn argymhellion yr Ymddiriedolaeth
ar bwysau cyllidebol mewn gwasanaethau plant.
Teledu ar alw gam yn agosach
Rhagfyr 2009: cymeradwyaeth dros dro i fenter ary cyd y BBC i ddatblygu safon gyffredin i alluogi
gwylwyr i wylio gwasanaethau ar alw ar y teledu(Prosiect ‘Canvas’).
£15.3miliwn ychwanegol i wasanaethau teledu
a radio lleol
Gorffennaf 2009: gwelliannau wedi’u cymeradwyo
i wasanaethau teledu a radio lleol yn y gwledydd a’rrhanbarthau, gyda £15.3miliwn ychwanegol erbyn 2012/13.
Rhoi cyfle i dalwyr ffi’r drwydded ddweud eu dweud
ar safonau
Hydref 2009: yr ymgynghoriad cyhoeddus cyntaf erioedar Ganllawiau Golygyddol y BBC i sicrhau bod y BBC yn
cyrraedd y safonau uchaf.
3. CYFLAWNI GWERTH AM ARIAN
Mae’r Ymddiriedolaeth yn benderfynol o sicrhau ycaiff pob dime goch o ffi’r drwydded ei defnyddio mor
effeithiol â phosibl. Mae hyn yn bwysicach nag erioedyn yr hinsawdd economaidd heriol bresennol. Mae
enghreifftiau o sut rydym wedi cyflawni hyn yn ystod
y flwyddyn ddiwethaf yn cynnwys:
Toriadau mawr i gyflogau uwch reolwyr
Hydref 2009: cymeradwyo cynigion i dorri cyflogauuwch reolwyr 25% a lleihau niferoedd 18% dros dairblynedd a hanner.
Dysgu gwersi o brosiectau adeiladu yn y gorffennol
Chwefro 2010: yn dilyn adroddiad y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol ar dri phrosiect adeiladu mawr agynhaliwyd gan y BBC, gofynnodd yr Ymddiriedolaeth
i’r Bwrdd Gweithredol gynnal ‘gwiriad iechyd’ ar bob
prosiect mawr a oedd yn mynd rhagddo i sicrhau eu
bod yn cael eu rheoli’n effeithiol.

1-1
TROSOLWG

Mae Ymddiriedolaeth y BBC (‘yr Ymddiriedolaeth’) yn
bodoli i sicrhau bod pawb sy’n talu ffi’r drwydded yn caely gorau o’r BBC. Mae hynny’n golygu gwrando ar bethmae’r cyhoedd yn ei ddweud wrthym a gweithredu arhynny i sicrhau eu bod yn cael y BBC modern, ymatebol
a chynrychioliadol y maent ei eisiau. Dyma dri maes ycyflawnodd yr Ymddiriedolaeth newid gwirioneddol
ynddynt i dalwyr ffi’r drwydded yn ystod y flwyddyn.

TROSOLWG

RHAGAIR Y CADEIRYDD
RYDYM YN CYHOEDDI’R ADRODDIAD BLYNYDDOL HWN AR ADEG HERIOLI’R DU. MEWN CYFNOD O’R FATH, MAE’N BWYSICACH NAG ERIOED I’R BBC
GYFLAWNI DISGWYLIADAU’R CYHOEDD, GAN BARHAU’N DDIDUEDD AC
YN ONEST AC ATEGU EIN FFORDD O FYW DRWY GEFNOGI TRAFODAETHGYHOEDDUS AGORED A HYDDYSG.

TROSOLWG

1-2

Mae hefyd yn hanfodol fod y BBC yn gwneud ei orau glas
i sicrhau gwerth am arian i dalwyr ffi’r drwydded; bydd yr
Ymddiriedolaeth yn sicrhau y caiff hyn ei gyflawni.
Y llynedd, nodais chwe ymrwymiad ar gyfer y BBC: cynnal
y safonau golygyddol uchaf; gwasanaethu pob cynulleidfa;
arwain, nid dilyn, mewn perthynas â chynnwys; cefnogi
darlledu cyhoeddus; peidio â gwario mwy na’r hyn sydd
ei angen i gyflawni ei gylch gwaith ar gyfer gwasanaethau
cyhoeddus; a diogelu annibyniaeth y BBC. Mae’r ymrwymiadau
hyn wedi bod yn sail i’n holl benderfyniadau eleni. Wrthwneud penderfyniadau rydym wedi profi cynigion yn drylwyr,
dod i gasgliadau yn seiliedig ar ymchwil sy’n defnyddio barn
cynulleidfaoedd a chyhoeddi ein holl dystiolaeth.
BLWYDDYN Y BBC
Trof at flwyddyn y BBC a’r hyn y mae cynulleidfaoedd wedi
ei ddweud wrthym. Mae’r BBC yn bwysig i’r cyhoedd o hyd,gyda 82% yn dweud y byddent yn gweld ei eisiau pe na fyddai
yno. Mae’n parhau i gyrraedd bron pawb yn y DU – 97%* – ac
mae ein perfformiad yn erbyn ein hamcanion eraill yn parhau i
symud yn y cyfeiriad cywir. Ond mae mwy i’w wneud.
Defnyddio pob dime goch
Mae’n hanfodol i ni sicrhau bod pob dime goch yn caelei gwario’n ddoeth. Yn ystod y flwyddyn heriodd yr
Ymddiriedolaeth y Bwrdd Gweithredol i leihau cyflogau’r uwch
reolwyr a fyddai’n arwain at arbedion o 25% a lleihad o 18%
yn nifer y staff dros y tair blynedd nesaf. Mae hyn yn adeiladu
ar y ffaith bod cyflogau’r rhan fwyaf o uwch reolwyr wedi’urhewi am y tair blynedd diwethaf a bod eu taliadau bonws
wedi’u hatal am gyfnod amhenodol, yn ogystal ag arbediono ran costau talent. Ni fyddwn yn ymlacio mewn perthynas
â’r materion hyn yn y flwyddyn i ddod.
Gwneud rhaglenni eithriadol
Mae’r cyhoedd yn beirniadu gwerth am arian ar ansawdd
rhaglenni a gwasanaethau’r BBC. Rydym wedi darlledu mwy
o raglenni o ansawdd uchel eleni, gyda phwyslais newydd arwybodaeth ac addysg. Roedd Wounded (BBC One), A Historyof the World in 100 Objects (BBC Radio 4), The Love of Money(BBC Two) ac Enid (BBC Four) ymysg fy ffefrynnau, yn ogystal
â darllediadau eithriadol o faterion cyfoes, yn arbennig ydirwasgiad, daeargryn Haïti a’r cyfnod yn arwain at yr etholiad.
Ond mae angen gwneud mwy o hyd. Mae’r cyhoedd yn dweud
wrthym nad yw’r hyn y mae’r BBC yn ei wneud yn ddigon
unigryw eto – dyma brif flaenoriaeth y BBC ar gyfer 2010/11.

Arolygu safonau golygyddol
Mae’r cyhoedd yn disgwyl i’r BBC gynnal y safonau golygyddol
uchaf a dysgu gwersi o’r gorffennol. Eleni arolygodd yr
Ymddiriedolaeth Ganllawiau Golygyddol y BBC gyda help
ymchwil cynulleidfa fanwl ac, am y tro cyntaf, ymgynghorwyd
â’r cyhoedd ar y newidiadau arfaethedig.
Arolygu gweithgareddau masnachol y BBC
Mae sicrhau na chaiff y BBC ei ddylanwadu’n ormodol gan
ystyriaethau masnachol gan sicrhau nad yw’n defnyddio eibŵer economaidd sylweddol i niweidio eraill yn rhannau
pwysig o’n gwaith. Gwnaethom archwilio gweithgareddaumasnachu’r BBC yn ofalus i sicrhau eu bod yn gyson â’i rôl.
GWEDDNEWID Y BBC AR GYFER Y BRYDAIN
FODERNYn yr un modd â’r diwydiant cyfathrebu cyfan, mae’r BBC
yn wynebu dyfodol heriol o ganlyniad i’r dewisiadau cynyddol
o ran ble a phryd rydym yn mwynhau cynnwys. Mae hyn yn
codi cwestiynau mawr ynghylch sut mae’r BBC yn defnyddio
ei arian. Lansiwyd arolwg o strategaeth gyfredol y BBC agyhoeddais mewn llythyr agored i dalwyr ffi’r drwydded
ym mis Medi. Rydym wedi ymgynghori â’r cyhoedd ar yr
argymhellion a wnaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol i ni, a
byddwn yn cyhoeddi’r canlyniadau yn ystod yr Hydref. Ond
mae'r Ymddiriedolaeth yn benderfynol o sicrhau y bydd y
BBC yn canolbwyntio ar ei rôl gwasanaeth cyhoeddus, yn rhoi
blaenoriaeth i ansawdd a natur unigryw, yn ymdrechu i sicrhau
gwerth am arian ac yn glir ynghylch yr ymddygiad sy’n briodol
o ystyried ei fod yn cael arian cyhoeddus.
Fodd bynnag, nid yr arolwg strategol yw’r bennod olaf. Un cam
pwysig ydyw mewn ymgyrch hirach i sicrhau bod maint a ffurfy BBC yn briodol er mwyn darparu ar gyfer holl dalwyr ffi’r
drwydded. Ni ddylai fod yn fwy na’r angen, a dylai ganolbwyntio
ar ddefnyddio pob ceiniog o ffi’r drwydded yn effeithiol.

Syr Michael Lyons
Cadeirydd* Gweler tudalen 1-6.

TROSOLWG

1-3“MAE TALWYR FFI’R DRWYDDEDYN YMDDIRIED YN Y BBC AC
MAE’N BWYSIG IDDYNT. RYDYMYMA I SICRHAU EU BOD YN CAELY GORAU ALLAN O’R BBC. MAE
HYNNY’N GOLYGU CEFNOGI A
HERIO’R BWRDD GWEITHREDOL
I SICRHAU BOD Y BBC YN ADDALU’R YMDDIRIEDAETH HONNO.”
SYR Michael Lyons
CADEIRYDD

YMDDIRIEDOLAETHY BBC: asesu
perfformiad y bbc

Mae’r BBC wedi gwasanaethu cynulleidfaoedd yn dda eleni gydag ystod eango gynnwys o ansawdd uchel ar deledu, radio ac ar-lein, er bod pobl yn dweud
wrthym yr hoffent weld rhaglennu hyd yn oed yn fwy unigryw. Mae’r BBC yn
mynd i’r afael â phryderon cynulleidfaoedd ynghylch achosion blaenorol o fethu
â chyrraedd safonau golygyddol, ac mae wedi gwneud cynnydd da yn y gwaitho gyflawni gwerth am arian.

Un o gyflwynwyr BBC Radio Leeds, Adam Pope, yn gwrando ar amrywiaeth o safbwyntiau gan y gymuned leol yn ystod sesiwn ateb yffôn. Mae sesiynau ateb y ffôn yn rhan bwysig o radio’r gwledydd a radio lleol, gan roi cyfle i bobl leisio barn a dwyn y rhai sy’n gwneud
penderfyniadau i gyfrif.

PERFFORMIAD Y BBCPERFFORMIAD Y
BBC
1-5

PERFFORMIAD Y BBCPERFFORMIAD YN ERBYNAMCANION STRATEGOLCREDWN FOD ANGEN CYFLAWNI MWY O WAITH I WNEUD ALLBWN Y
BBC YN FWY UNIGRYW A CHYFLAWNI RHAI O’R PWRPASAU CYHOEDDUS.
FODD BYNNAG, MAE’R BBC WEDI PERFFORMIO’N DDA WRTH WASANAETHUCYNULLEIDFAOEDD ELENI MEWN SAWL FFORDD.

Yma cyflwynwn adroddiad am yr ail flwyddyn yn ei
chyfanrwydd ar y chwe amcan a nodir yng nghynllun strategoly Bwrdd Gweithredol, sef ‘Dyfodol Creadigol’. Dyma ein prif
ddull o arddel barn ar berfformiad y BBC ar lefel uchel.
1. DYLAI’R BBC WNEUD EI ALLBWN YN FWY
UNIGRYW A GWELLA EI ANSAWDD.

PERFFORMIAD Y BBC

1-6

Mae cryn dipyn o allbwn y BBC o ansawdd uchel iawn, er
bod y gwaith o newid ymddygiad cynulleidfaoedd yn gyfrifol
am gynyddu llawer o fesurau ansawdd. Rydym yn dal i gredu
y gall y BBC wneud mwy i fod yn unigryw.
(Mae’r ffigurau mewn cromfachau ar gyfer 2008/09)• parhaodd y sgôr gyfartalog allan o 10 am ‘ansawdd uchel’y BBC i fod yn 6.4 (6.4)1• cafwyd ychydig o gynnydd yng nghyfran y bobl a oedd yn
cytuno’n gryf fod y BBC o ansawdd uchel i 36% (34%)1• cynyddodd y mynegai gwerthfawrogiad cyfartalog argyfer rhaglenni teledu’r BBC i 82 (80)2• parhaodd y mynegai gwerthfawrogiad cyfartalog ar gyfer
rhaglenni radio’r BBC i fod yn 79 (79)2• y sgôr gyfartalog ar gyfer ansawdd safleoedd BBC Ar-lein
yw 41 (–)3• cafwyd ychydig o gynnydd yn y gyfran a oedd yn cytuno’ngryf fod rhaglenni teledu’r BBC yn ‘wreiddiol ac yn
wahanol’ i 37% (36%)2
Fel darlledwr a gaiff arian cyhoeddus, mae hyn yn gyfrifoldeb
mawr i’r BBC.
Gwelwyd newid yn ymddygiad gwylwyr teledu sydd wedi caeleffaith gadarnhaol ar farn cynulleidfaoedd ynghylch y rhaglenni
maent yn eu gwylio, ond eu bod yn teimlo’n llai cadarnhaol
ynghylch arlwy deledu gyffredinol y BBC a darlledwyr eraill.
Mae gwylwyr bellach yn fwy tebygol o wylio rhaglenni penodol
na gwylio rhywbeth am fod y teledu yn digwydd bod ymlaen.
Gwelwyd hyn am fod teledu digidol ar gael i bawb bron sy’n
golygu bod mwy o ddewis o sianelau, a hefyd y defnydd
cynyddol o gyfarpar megis recordwyr fideo personol agwasanaethau dal i fyny ar-lein, megis BBC iPlayer.
Gan fod pobl yn dewis y rhaglenni maent wir yn eu mwynhau
fwyfwy, mae’r sgoriau a gofnodwyd ar gyfer rhaglenni pob

darlledwr wedi cynyddu. Fodd bynnag, mae rhai
cynulleidfaoedd yn llai bodlon ar yr hyn a gynigir ar y teledu
o ran amrywiaeth a phethau annisgwyl. Ac mae disgwyliadau’r
cyhoedd bob amser ar eu huchaf ar gyfer y BBC.
Mae ein gwaith ymchwil blynyddol ar gyflawni ei bwrpasau
cyhoeddus, a’r arolygon manylach a gynhaliwyd yn ddiweddaro BBC One, BBC Two a BBC Four, yn atgyfnerthu ein cred ygall y BBC barhau i wneud mwy ar ei brif wasanaethau sydd
ag apêl eang, yn ogystal â’i arlwy niche lai, er mwyn bod ynwahanol i ddarlledwyr eraill. Dylai fanteisio ar yr arian y gall
ddibynnu arno i gymryd risgiau mwy creadigol a bod yn fwy
uchelgeisiol yn olygyddol.
Hefyd eleni gwnaethom weithio gyda’r Bwrdd Gweithredol
i ddiffinio gwir ystyr bod yn unigryw i allbwn y BBC (gweler
tudalen 1-23), ac mae pob maes golygyddol bellach yn gweithio
i gynnwys y diffiniadau hyn yn eu gwaith.
2. DYLAI’R BBC GYNNAL Y CYRHAEDDIAD MWYAF
POSIBL SY’N GYSON Â’I BWRPASAU A’I WERTHOEDD.
Mae’r BBC yn rhagori ar y targed o 90% mewn perthynas âchynnal ei gyrhaeddiad.
(Mae’r ffigurau mewn cromfachau ar gyfer 2008/09)• 97% oedd cyrhaeddiad wythnosol holl wasanaethau’r
BBC yn 2009/10 (yn seiliedig ar system fesur newydd)4• gan ddefnyddio’r hen system fesur parhaodd cyrhaeddiad
wythnosol holl wasanaethau’r BBC yn 2009/10 i fod yn
93% (93% yn 2008/09)1
Mae gan y BBC ddyletswydd i wasanaethu pob cynulleidfa.
Dim ond drwy gyrraedd nifer fawr o bobl y gall gyflawni ei
bwrpasau. Ein targed yw gweld y BBC yn cyrraedd o leiaf
90% o oedolion y DU gyda’i wasanaethau bob wythnos. Mae
cyrraedd y fath niferoedd o bobl yn arwydd clir bod y BBC
yn parhau i gynhyrchu rhaglenni a chynnwys sy’n cael eu
gwerthfawrogi gan gynulleidfaoedd, a hoffem longyfarchy Bwrdd Gweithredol am gyflawni hyn.
Eleni, dechreuwyd defnyddio arolwg newydd, sef ‘Cross Media
Insight’, i fesur cyrhaeddiad. Mae’n ddull mwy trwyadl o fesur
sut mae pobl yn defnyddio holl wasanaethau’r BBC ac yn
cofnodi cyrhaeddiad uwch na’r fethodoleg flaenorol.

Rhagor o arwyddion bach o welliant.

(Mae’r ffigurau mewn cromfachau ar gyfer 2008/09)• cafwyd ychydig o gynnydd o ran ‘cymeradwywyr uchel’y BBC i 38% (37%)1• parhaodd cyfran ‘cymeradwywyr isel’ y BBC i fod yn
12% (12%)1
Mae lefelau cymeradwyo’r BBC ymhlith y cyhoedd yn ygwledydd a’r rhanbarthau gwahanol bob amser wedi amrywio,
ond mae’r BBC yn anelu at wasanaethu pawb, waeth beth fo’u
lefel o gymeradwyaeth. Mae’n amlwg bod cryn dipyn i’wwneud o hyd i apelio at gymeradwywyr isel. Pobl ifanc (15-24
oed) sy’n dueddol o roi’r gymeradwyaeth uchaf i’r BBC, ac
mae wedi cynyddu ychydig bwyntiau dros y ddwy flynedd
ddiwethaf. Mae pobl o grwpiau economaidd-gymdeithasoluwch hefyd yn fwy tebygol o fod yn gymeradwywyr uchelo’r BBC.

arbennig ymdrin â’r bylchau mewn perfformiad a nodwyd
gennym yn 2007 – dros y tair blynedd diwethaf.
Mae cryn dipyn o waith yn cael ei wneud i helpu’r BBC i wella’rffordd y mae’n cynrychioli’r gwahanol wledydd, rhanbarthau
a chymunedau, a llunio strategaeth a all hyrwyddo ac ategu
nodau addysgol ffurfiol i blant a phobl ifanc yn eu harddegau.
Rydym yn awyddus i weld cynnydd o ran cyflawni’r pwrpasau
cyhoeddus o ganlyniad i’r gwaith hwn yn y dyfodol.
Mae’r hyn y mae’r cyhoedd yn ei ddisgwyl gan y BBC o ran
darparu allbwn sy’n unigryw ac yn greadigol ar bob llwyfan
yn parhau i fod yn uwch na’r hyn y tybir ei fod yn ei ddarparu.
Mae cysylltiad agos rhwng canfyddiadau yn y maes hwn
a chanfyddiadau o werth am arian y BBC, felly parhawn i
gredu mai dyma’r hyn y dylai’r Bwrdd Gweithredol fod yn
canolbwyntio arno’n bennaf.
6. DYLAI’R BBC GYFLAWNI GWELLIANT O
3% BOB BLWYDDYN YN ERBYN EI DARGED
EFFEITHLONRWYDD.
Eleni arbedwyd £275miliwn (costau net). Mae’r BBC ary trywydd iawn i gyflawni’r targed cyffredinol, gan arbed£468miliwn (costau net) at ei gilydd yn ystod dwy flynedd
gyntaf y prosiect pum mlynedd.

4. DYLAI’R BBC AILENNYN YMDDIRIEDAETHYN EI ALLBWN.
Mae’r BBC wedi ailennyn ymddiriedaeth yn raddol.
(Mae’r ffigurau mewn cromfachau ar gyfer 2008/09)• mae’r sgôr gyfartalog allan o 10 am ‘Rwy’n ymddiriedyn y BBC’ yn dal i fod yn 6.0 (6.0)1• cynyddodd cyfran y bobl a oedd yn cytuno’n gryf â’r
datganiad ‘Rwy’n ymddiried yn y BBC’ i 31% (29%)1
Pennwyd yr amcan hwn mewn ymateb i nifer oddigwyddiadau golygyddol yn 2007 a gafodd effaith amlwg
ar ymddiriedaeth cynulleidfaoedd yn y BBC. Yn adroddiad
y llynedd, mynegwyd pryder difrifol nad oedd rheolaethau
golygyddol na chydymffurfiaeth o ran Sain a Cherddoriaethyn ddigonol, yn dilyn yr achos difrifol o dorri canllawiau
golygyddol ar BBC Radio 2. Ers hynny, fe’m calonogwyd i
weld bod rheolaethau golygyddol a chydymffurfiaeth wedi
cael eu hatgyfnerthu ymhob rhan o’r BBC, gyda chynnydd
ardderchog yn cael ei wneud o ran Sain a Cherddoriaeth.
Erbyn hyn mae canfyddiadau o ymddiriedaeth wedi
dychwelyd i’r lefelau a welwyd cyn y digwyddiadau hyn. Fel
gyda chymeradwyaeth, mae ymddiriedaeth yn dueddol o
fod yn uwch ymhlith pobl ifanc.
5. DYLAI’R BBC WNEUD MWY I GYFLAWNI EIBWRPASAU CYHOEDDUS.
Er gwaethaf cyfeiriad strategaeth newydd y BBC, sef
Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, a groesewir yn fawr, credwn
y dylai’r Bwrdd Gweithredol gyflawni uchelgais greadigola golygyddol uwch fel ei brif nod strategol.
Mae’r Siarter Frenhinol yn ei gwneud yn ofynnol i’r BBC
hyrwyddo nifer o bwrpasau cyhoeddus mewn perthynas
â’i holl wasanaethau. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi
canolbwyntio ar gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus – ac yn

Mae arian ffi’r drwydded yn fraint fawr i’r BBC ac mae ganddo
ddyletswydd i sicrhau ei fod yn gwario arian cyhoeddus yn
y ffordd fwyaf effeithlon posibl. Felly, yn 2007, gwnaethombennu targed effeithlonrwydd cronnol i’r Bwrdd Gweithredol
dros y cyfnod pum mlynedd hyd at 2012/13.
Yn ôl adroddiadau’r Bwrdd Gweithredol, mae’n gwneud
cynnydd da yn erbyn y targed hwn. Mae archwilwyr allanol y
BBC, sef KPMG, yn darparu sicrwydd bob blwyddyn ar werth
yr arbedion ariannol a ddatgenir. Rydym hefyd yn ystyried
p’un a yw’r arbedion a wnaed yn enillion effeithlonrwydd
gwirioneddol – hy nid ydynt wedi cael effaith andwyol arberfformiad y gwasanaethau y mae’r BBC yn eu darparu.
Cynlluniwyd fframwaith mesur perfformiad y BBC i sicrhau
y gallwn asesu effeithiolrwydd y BBC o ran cyflawni
effeithlonrwydd tra’n cynnal ansawdd. Ar hyn o bryd mae
mesurau perfformiad yn dal eu tir ac nid oes unrhyw reswm
i boeni ar sail yr effeithlonrwydd a welwyd hyd yn hyn.
EDRYCH I’R DYFODOL: DIWYGIO’R AMCANIONSTRATEGOL
Fel rhan o’r broses o gymeradwyo strategaeth newydd argyfer y BBC, byddwn yn ystyried pa fath o amcanion priodol
y dylid eu cyflwyno a sut y dylid eu mesur. Yna byddwn yn
cyhoeddi adroddiad arnynt bob blwyddyn fel y gwnaed
gennym yn y ddau Adroddiad Blynyddol diwethaf ar gyfer
yr amcanion presennol.

Ffynhonnell: Arolwg Olrhain ar draws y BBC.
Ffynhonnell: Arolwg BBC Pulse.
3	Ffynhonnell: Netpromoter, sgôr wedi’i phwysoli;
dim ffigur cymaradwy ar gyfer 2008/09.
4
Ffynhonnell: Arolwg ‘Cross Media Insight’ y BBC .
1
2

1-7
PERFFORMIAD Y BBC

3. DYLAI’R BBC GYNNAL Y CANFYDDIAD O WERTHYMHLITH CYMERADWYWYR UCHEL A DYLAI
GYNYDDU’R CANFYDDIAD O WERTH YMHLITHCYMERADWYWYR CANOLIG AC ISEL.

PERFFORMIAD Y BBCPERFFORMIAD ARIANNOLCAIFF Y BBC EI ARIANNU MEWN FFORDD UNIGRYW, GYDA’R RHANFWYAF YN CAEL EI DDARPARU GAN FFI’R DRWYDDED, Y MAE AELWYDYDD
LEDLED Y DU YN TALU AMDANI. MAE’R ARIAN HWN YN RHOI BREINTIAU
EITHRIADOL I’R BBC AC MAE GENNYM GYFRIFOLDEB I SICRHAU BOD YRARIAN HWN YN CAEL EI WARIO’N DDA.

PERFFORMIAD Y BBC

1-8

Yn wahanol i sefydliadau sy’n gwneud elw nid ydym yn
canolbwyntio ar y llinell sylfaen. Yn hytrach mae angen i ni
sicrhau bod y BBC yn darparu gwerth gwirioneddol a gweladwy
i dalwyr ffi’r drwydded ac economi ehangach y DU. Mae hyn
yn trosi’n bum amcan ariannol allweddol sy’n mesur ein
cynnydd o ran creu a darparu’r gwerth hwn:
• sicrhau bod y BBC yn cael yr incwm mwyaf posibl drwy
gasglu ffi’r drwydded mewn ffordd mor effeithlon â phosibl• gwneud y BBC mor effeithlon â phosibl, a darparu gwerth
da am arian• sicrhau bod y BBC yn gwneud yr elw mwyaf ar raglenni
y mae ffi’r drwydded yn talu amdanynt• sicrhau bod ffi’r drwydded o fudd i’r DU gyfan• sicrhau bod ffi’r drwydded yn cefnogi’r economi greadigolehangachNodir perfformiad y BBC yn erbyn yr amcanion ariannol hyn
gyferbyn a cheir rhagor o fanylion yn Rhan Dau o’r Adroddiad
Blynyddol hwn.
Isod soniwn yn benodol am dri maes yr ydym wedi
canolbwyntio arnynt dros y flwyddyn ddiwethaf. Gallwch
ddarllen mwy am yr hyn a wneir gennym i sicrhau bod ffi’r
drwydded yn cael ei gwario’n ddoeth, a bod y BBC yn cyflawni
gwerth am arian, ar dudalennau 1-18-1-19.
CYNLLUN PENSIWN
Yn Rhan Dau o’r Adroddiad hwn cyflwynir sefyllfa ariannol
bresennol Cynllun Pensiwn y BBC. Fel llawer o gynlluniau o’rfath, mae newidiadau mawr mewn enillion bond a thybiaethau
o ran blaenchwyddiant wedi effeithio ar y prisiad cyfredol,yn ogystal â’r newid mewn disgwyliad oes, sy’n golygu bod
gan y cynllun ddiffyg mawr. Mae’r BBC felly yn wynebu’r
her o leihau’r diffyg hwn, mewn ffordd sy’n foddhaol i
ymddiriedolwyr a rheoleiddwyr y cynllun pensiwn, tra hefyd
yn sicrhau bod y cynllun yn fforddiadwy yn yr hirdymor. Wrthateb yr her hon, mae’r Bwrdd Gweithredol wedi cyhoeddi ei
fod yn bwriadu diwygio cynllun pensiwn y BBC.
Mae cynllun pensiwn yn un rhan o’r pecyn cydnabyddiaeth agynigir i staff a mater gweithredol ydyw yn hytrach na materstrategol. Mae ein diddordeb yn y maes hwn yn ymwneud
â’r ffordd y mae’r Bwrdd Gweithredol yn ymdrin â materion

tymor hwy fforddiadwyedd i dalwyr ffi’r drwydded, fel nad
yw’r pecyn cydnabyddiaeth cyffredinol a gynigir i staff yn costio
mwy nag sydd ei angen er mwyn dilyn strategaeth gynaliadwy
a theg wrth symud ymlaen.
FFIOEDD TALENT
Ar ddechrau’r flwyddyn gwnaethom adolygu cynnydd yBwrdd Gweithredol wrth weithredu argymhellion adroddiad
2008 ar rôl y BBC yn y farchnad dalent ar y sgrîn ac ar yr awyr.
Daethom i’r casgliad fod cynnydd wedi cael ei wneud ond yn
ein barn ni gallai, a dylai’r, BBC fynd ymhellach. Cafodd y Bwrdd
Gweithredol y dasg o wneud rhagor o arbedion sylweddol ynystod gweddill cyfnod ffi’r drwydded.
Mae’n dda gennym nodi bod y Bwrdd Gweithredol wedi
dechrau cyflawni yn erbyn yr her hon. Am y tro cyntaf, mae’r
Bwrdd Gweithredol wedi cyhoeddi manylion costau talentyn Rhan Dau o’r Adroddiad hwn. Mae’r tabl hwn yn dangos
bod y cyfanswm a wariwyd ar dalent (artistiaid, cyflwynwyr,
newyddiadurwyr a cherddorion) yn 2009/10 £7.7miliwn yn llai
na’r flwyddyn flaenorol, gyda gostyngiad o 4.0% ar gyfer rhenguchaf talent (y rhai sy’n ennill dros £150,000). Mae’r archwilwyr
allanol wedi rhoi sicrwydd o ran y ffigurau hyn eu bod wedi
cael eu llunio ar sail gyson i’r llinell sylfaen a ddiffiniwyd yn
2008/09. Er bod y cynnydd a welwyd hyd yn hyn yn galonogol
disgwyliwn weld rhagor o gynnydd dros y blynyddoedd i ddod.
CASGLU FFI’R DRWYDDEDY llynedd cyhoeddwyd astudiaeth ar drefniadau casglu ffi’r
drwydded. Daethom i’r casgliad fod yn rhaid i’r BBC gyflawni
cydbwysedd o ran bod yn gadarn ond yn deg wrth gasglu
ffi’r drwydded a gwnaethom nifer o argymhellion ar gyfer
gwella. Mae’n dda gennym nodi i’r Bwrdd Gweithredol wneud
cynnydd da wrth weithredu’r argymhellion hyn, er bod rhai
meysydd o hyd sydd ag amserlenni gweithredu hwy lle naorffennwyd cymryd camau eto. Un o ganlyniadau ymarferol
ein harolwg fu ail-lunio’r llythyrau atgoffa cynnar fel eu bod yn
gliriach, yn symlach ac yn llai cyhuddgar eu naws. Mae hefyd
yn dda nodi, ar lefel fwy cyffredinol, erbyn trydydd chwarter2009/10, i’r cwynion a gafwyd ynghylch Trwyddedu Teledu
leihau 17% o flwyddyn i flwyddyn.

TeleduRadio
Ar-lein
Arall
Cyfanswm

Tâl misol fesul ffi’r drwydded
£m
09/10

%
09/10

£m
08/09

%
08/09

2,351
604
199
406
3,560

66 2,346
17 5906178
11 335100 3,449

68
17
5
10
100

CASGLU FFI’R DRWYDDED
Mae mwy o bobl yn talu am eu trwyddedau teledu ar-leina thros y ffôn sy’n helpu’r BBC i gadw costau casglu i lawr.
Eleni, cadwyd cost gyfunol casglu ac osgoi ar lefelau 2007/08
unwaith eto.
Casglu/osgoi talu ffi'r drwydded %
07/08
08/09
09/10

8.7
8.7
8.7

GWARIANT FFI’R DRWYDDED YN Y GWLEDYDD
A’R RHANBARTHAU
Cafodd y Bwrdd Gweithredol y targed o wneud 50% o’n
Teledu Rhwydwaith (yn ôl gwariant) y tu allan i Lundain erbyn
2016 gyda’r swm a werir yn y gwledydd yn cyrraedd 12% yn
2012 ac 16% erbyn 2016. Rydym yn gwneud cynnydd da yn
erbyn y targedau hyn.
Gwariant rhaglennu teledu fesul ardal fel % o’r
gwariant cymwys

Cyfanswm y gwledydd
Cyfanswm y tu allan i Lundain

%
09/10

%
08/09

11.7
37.7

7.9
34.9

TeleduRadio
Ar-lein
Arall
Cyfanswm

£
09/10

%
09/10

£
08/09

%
08/09

7.85
2.01
0.67
1.35
11.88

66 7.91
17 1.99
6 0.6011 1.13100 11.63

68
17
5
10
100

BBC WORLDWIDE
Cynyddodd BBC Worldwide ei werthiannau o flwyddyn i
flwyddyn 7% a gwnaeth yr elw mwyaf erioed sef £147miliwn.
Gwnaeth BBC Worldwide werth £151miliwn mewn
difidendau a buddsoddiadau mewn rhaglenni i wasanaethau
cyhoeddus y DU yn 2009/10.

Siart 2-6
Refeniw statudol BBC Worldwide £m
916
07/08
1,004
08/09
1,074
09/10
Siart 2-7
Elw BBC Worldwide cyn eitemau penodol,
llog a threth £m
07/08 118
08/09 106
09/10 145*

Paratowyd ffigurau 2007/08 o dan drefn UK GAAP. Paratowyd ffigurau
blynyddoedd eraill o dan drefn IFRS
* Eitemau penodol yw eitemau sylweddol a amlygir oherwydd eu maintneu bwysigrwydd er mwyn sicrhau dealltwriaeth lawn o berfformiad
BBC Worldwide.

GWARIANT YN YR ECONOMI GREADIGOL
Unwaith eto, mae’r BBC wedi gwario mwy nag £1.1biliwn
yn economi greadigol y DU, gan gomisiynu rhaglenni gangwmnïau annibynnol (40% a 14% o gynnwys teledu a radio
cymwys yn y drefn honno) a chydweithredu â phartneriaid
creadigol eraill.
Siart 2-2
Gwariant yn yr economi greadigol £m
07/08
08/09
09/10

479
435
460

Rhaglenni annibynnol a ddarlledwydCyﬂeusterau ac adnoddau rhaglenni allanol
Rhaglenni a gaffaelwyd a ddarlledwyd

248
265
267

90
101
93

299
305
299

Artistiaid a chyfranwyr(yn cynnwys hawlfraint – wedi’i eithrio o Dabl 2-10)
Grwpiau Perfformio’r BBC

22 1,138
23 1,129
24 1,143

1-9
PERFFORMIAD Y BBC

Dadansoddiad o wariant y BBC

PERFFORMIAD Y BBCPWRPASAU
CENHADAETH Y BBC YW HYSBYSU, ADDYSGU A DIFYRRU. O DAN DELERAU’R
SIARTER A’R CYTUNDEB BRENHINOL, DRWY EI ALLBWN, RHAID I’R BBC
HYRWYDDO’R CHWE PHWRPAS CYHOEDDUS CANLYNOL:• CYNNAL DINASYDDIAETH A CHYMDEITHAS WARAIDD• HYRWYDDO ADDYSG A DYSGU• YSGOGI CREADIGRWYDD A RHAGORIAETH DDIWYLLIANNOL• CYNRYCHIOLI’R DU, EI GWLEDYDD, EI RHANBARTHAU A’I CHYMUNEDAU• CYFLWYNO’R DU I’R BYD A’R BYD I’R DU• HELPU I GYFLWYNO BUDDIANNAU TECHNOLEGAU A GWASANAETHAUCYFATHREBU NEWYDDPERFFORMIAD Y BBC

1-10
1

SUT MAE’R BBC YN PERFFORMIO?
Mae gan bobl ddisgwyliadau uchel o’r BBC, sy’n gwbl gyfiawn,
a rôl yr Ymddiriedolaeth yw sicrhau bod y BBC yn bodloni’r
disgwyliadau hynny. Mesurwn berfformiad y BBC yn erbyn
pob pwrpas drwy gynnal arolwg blynyddol o gynulleidfaoedd.
Ynddo, gofynnwn pa mor bwysig yw pob un o ymrwymiadau
pwrpasau cyhoeddus y BBC i gynulleidfaoedd, a pha mor
dda y credant y mae’r BBC yn cyflawni’r ymrwymiadau hyn.
Drwy gymharu’r sgorau hyn gallwn weld a yw’r BBC yn
bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd ymhob maes. Ategwn
ganlyniadau’r arolwg hwn gydag adborth ein Cynghorau
Cynulleidfa ynghyd â chanfyddiadau ein gweithgareddau eraill
megis arolygon gwasanaeth, yn ogystal â gwaith ymchwil
perthnasol arall a wneir gan yr Ymddiriedolaeth, y Bwrdd
Gweithredol, Ofcom a Digital UK.
Yn ein harolwg rydym hefyd yn gofyn i gynulleidfaoedd
gymharu perfformiad y BBC â darlledwyr eraill. Eleni, gwelsom
fod y BBC yn rhagori ar ddarlledwyr eraill mewn perthynas
â phob pwrpas cyhoeddus. Mae hyn i’w ddisgwyl i raddau,o ystyried nad oes angen i ddarlledwyr masnachol gyflawni
pwrpasau cyhoeddus y BBC. Serch hynny, mae’n dangos body BBC yn cynnig rhywbeth gwahanol.

1 Stranger danger: Cynhaliodd gwasanaethau plant y BBC ymgyrch i helpu plant
i fod yn ymwybodol o’r bygythiadau posibl gan ddieithriaid.
2 Rhaglen Today ar BBC Radio 4 – dim ond rhan o’r arlwy o bron i 14,000 awr
o newyddion, gwybodaeth a materion cyfoes ar radio rhwydwaith y BBC
bob blwyddyn.
3 Empire of the Seas – ar BBC Two, BBC Four a BBC iPlayer – a ddatgelodd hanes
syfrdanol y Llynges Frenhinol.
4 Roedd Small Island yn addasiad clodwiw o lyfr llwyddiannus Andrea Levy –ac yn rhan fechan o’r 980 awr o ddrama ar BBC One yn unig y llynedd.

1. CYNNAL DINASYDDIAETH A CHYMDEITHASWARAIDD
Mae gan gynulleidfaoedd ddisgwyliadau uchel o ran arlwy
newyddion a materion cyfoes y BBC. Mae’r rhain yn cael
eu bodloni ar y cyfan ond mae hwn yn faes pwysig a bydd
yn parhau i fod yn flaenoriaeth y flwyddyn nesaf.
2hwn. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi bod yn cynnal asesiad
strategol o sut y gellir gwella darpariaeth dysgu ffurfiol, adisgwylir iddo gyflwyno cynigion i’r Ymddiriedolaeth yr
haf hwn.
Yn ogystal â chefnogi addysg ffurfiol, mae’r BBC yn cynnig
cynnwys sy’n gwella gwybodaeth a sgiliau pobl mewn ystodeang o bynciau. Yn wahanol i ddysgu ffurfiol, mae’r cynnwys
hwn yn bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd ar y cyfan.
4

2. HYRWYDDO ADDYSG A DYSGU
Mae’r BBC yn bwriadu atgyfnerthu ei gynnwys addysgol iysgolion a cholegau er mwyn bodloni disgwyliadau uchel
cynulleidfaoedd.
3

Mae gan y BBC ddyletswydd i gefnogi addysg ffurfiol mewn
ysgolion a cholegau. Mae sgorau perfformiad ar gyfer yr
ymrwymiad hwn yn uchel o gymharu â phwrpasau eraill ond
mae disgwyliadau yn uwch, yn enwedig ymhlith rhieni â phlanto dan 18 oed sy’n credu y gallai’r BBC wneud mwy yn y maes

3. YSGOGI CREADIGRWYDD A RHAGORIAETH
DDIWYLLIANNOL
Prif flaenoriaeth y BBC yw darparu allbwn sy’n unigryw ac
yn greadigol, gan nad yw disgwyliadau cynulleidfaoedd yn ymaes hwn yn cael eu bodloni o hyd.
Mewn perthynas â’r pwrpas hwn, mae’r BBC wedi ymrwymo
i ddarparu cynnwys unigryw a difyr yn ogystal â darlledu
gweithgareddau diwylliannol ac annog pobl i gymryd rhan
ynddynt. Y llynedd nodwyd mai gwella perfformiad yn yddau faes hyn fyddai’n cael yr effaith fwyaf ar ganfyddiad
cynulleidfaoedd bod y BBC yn cynnig gwerth am arian. Fodd
bynnag, mae ein harolwg eleni yn dangos mai yn y maes hwn yceir y bwlch mwyaf rhwng disgwyliad a pherfformiad, heb fod
unrhyw newid sylweddol o gymharu â’r flwyddyn flaenorol.
Mae cynulleidfaoedd yn disgwyl allbwn sy’n unigryw ac yn
greadigol, ond, mewn llawer o achosion, ni fodlonir ydisgwyliadau hyn.
Mae’r pwrpas sy’n ymwneud â chreadigrwydd hefyd yncynnwys ymrwymiad i feithrin a chefnogi talent y DU. Mae hyn
yn hanfodol i ansawdd a natur unigryw, ond dim ond hyn a hyno help y gall ein harolygon o gynulleidfaoedd ei roi i ni er mwyn
deall cyfraniad y BBC i dalent y DU. Am y rheswm hwn
bwriadwn wneud gwaith ymchwil penodol gyda rhanddeiliaid
y diwydiant yn 2010/11.
Angen gwneud mwy o waith ym myd teledu
Dangosodd ein harolygon gwasanaeth o BBC Radio 1, BBCRadio 2 a BBC 6 Music fod cynulleidfaoedd o’r farn bod ygorsafoedd hyn yn gwneud cyfraniad sylweddol i bwrpas
creadigrwydd drwy chwarae ystod eang o gerddoriaeth, yn
enwedig cerddoriaeth newydd a byw. Er yr ymddengys bod
radio yn bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd o ran
creadigrwydd, gwnaed argymhellion i wella gallu gorsafoedd
cerddoriaeth boblogaidd i gyflawni’r pwrpasau a gwella natur

1-11
PERFFORMIAD Y BBC

Mae a wnelo ymrwymiadau’r BBC yn y maes hwn ânewyddion, materion cyfoes, a meithrin dealltwriaeth pobl o’r
broses wleidyddol. Yn ei gynnig i adolygu’r strategaeth, nododd
y Bwrdd Gweithredol fod newyddiaduraeth yn flaenoriaeth
bwysig, sy’n egwyddor rydym yn cytuno â hi.
Mae gan gynulleidfaoedd feddwl mawr o’r BBC yn y maes hwn
ond mae disgwyliadau ychydig yn uwch na pherfformiad felly
nid oes lle i laesu dwylo. Nododd y gwaith ymchwil a wnaed
fel rhan o’n harolwg o BBC Radio 2 a BBC 6 Music fod y
ddwy orsaf hyn yn gwneud cyfraniad pwysig i ddinasyddiaeth.
Yn arbennig, mae The Jeremy Vine Show ar BBC Radio 2
yn llwyddo i gynnwys gwrandawyr incwm is wrth drafodmaterion cyfoes, pan fo rhannau eraill o’r BBC yn ei chael yn
anodd yn aml i gyrraedd y gynulleidfa hon.

PERFFORMIAD Y BBCPWRPASAU parhad

unigryw ymhellach. Mae ein harolygon gwasanaeth o
BBC One, BBC Two a BBC Four yn dangos, er bod ysianelau’n perfformio’n dda mewn sawl ffordd, y broblem
fwyaf i gynulleidfaoedd yw’r ffaith nad oes digon o raglenni‘ffres a newydd’. Maent am weld y BBC yn defnyddio ffi’r
drwydded i gymryd mwy o risgiau gyda rhaglennu newydd
ac unigryw, a bod yn fwy uchelgeisiol. Gellir gweld ein
canfyddiadau cychwynnol ar y gwasanaethau hyn mewn
adroddiad ar wahân ar ein gwefan.
Bydd y gwaith o leihau’r bwlch rhwng disgwyliadau a’r hyn
a ddarperir yn her am fod gan bobl safbwyntiau gwahanol
ynghylch yr hyn sy’n cyfrif am gynnwys creadigol ac unigryw.
Fodd bynnag, fel darlledwr cyhoeddus, rhaid i’r BBC ddarparu
cynnwys na all cynulleidfaoedd ei gael rhywle arall yn eubarn hwy. Am y rheswm hwn dyma’r maes y bydd y BBC yn
canolbwyntio arno fwyaf yn 2010/11.
4. CYNRYCHIOLI’R DU, EI GWLEDYDD, EI
RHANBARTHAU A’I CHYMUNEDAU
Mae cynulleidfaoedd yn dal i deimlo bod gwendidau o ran
y ffordd y mae’r BBC yn cynrychioli’r gwahanol wledydd,
rhanbarthau a chymunedau i bobl eraill yn y DU; mae’r BBC
yn cymryd camau i fynd i’r afael â hwy.
1

PERFFORMIAD Y BBC

1-12

Ceir arwyddion bod y ffordd y mae’r BBC yn cynrychioli’r
gwledydd, rhanbarthau a chymunedau wedi gwella eleni ary cyfan. Fodd bynnag, dengys ein harolygon fod gwendidau
yn dal i fodoli yn y gwledydd datganoledig, yn enwedig yr
Alban a Gogledd Iwerddon, lle mae disgwyliadau yn uwcha chanfyddiadau o berfformiad yn is. Yn 2010/11 bydd yr
Ymddiriedolaeth yn adolygu gwasanaethau radio’r gwledydd.
Bydd hyn yn rhoi’r cyfle i ni ymchwilio i’r ffordd y cynrychiolir
gwledydd ar y radio ymhellach.
Yn ogystal â chynrychioli’r gwledydd, rhanbarthau achymunedau, mae’r pwrpas hwn hefyd yn cynnwys
ymrwymiadau i adlewyrchu gwahanol grefyddau a chredoau
eraill, dwyn pobl ynghyd i rannu profiadau, ennyn diddordeb
mewn cymunedau lleol a darparu allbwn mewn ieithoedd
eraill. Mae perfformiad wedi parhau i fod yn gymharol sefydlog
o flwyddyn i flwyddyn ar gyfer yr ymrwymiadau hyn ac mae
disgwyliadau cynulleidfaoedd yn cael eu bodloni ar y cyfan.
Deall gwleidyddiaeth yn y gwledydd a’r rhanbarthau
Mae cynulleidfaoedd yn dal i feddwl y gallai’r BBC wneud
mwy i’w helpu i ddeall gwleidyddiaeth yn eu hardal. Bu rhai

gwelliannau yn y gwledydd datganoledig, yr Alban yn fwyaf
arbennig, lle mae’r bwlch rhwng disgwyliadau a pherfformiad
wedi lleihau’n sylweddol o gymharu â’r llynedd. Mae, fwy na
thebyg, yn rhy gynnar dweud a fydd y newid hwn yn barhaol,
ond yn ystod haf 2010 byddwn yn cyhoeddi gwaith ymchwil
dilynol ar natur ddiduedd newyddion rhwydwaith o ran
y gwledydd. Bydd hyn yn ein helpu i ddeall a yw’r newid awelwyd hyd yn hyn yn duedd barhaus.
Gwella cynrychiolaeth genedlaethol a lleol
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae’r BBC wedi mynd
ati i ymdrin â chynrychiolaeth genedlaethol a lleol. Mae ein
gwaith wedi cynnwys mentrau megis adolygu natur ddiduedd
darllediadau newyddion rhwydwaith o’r gwledydd, adolygu
cyflenwadau teledu a radio’r rhwydwaith a edrychodd ar y
mannau y caiff y BBC ei raglenni ohonynt, a phrosiect BBC
North a symudodd rannau mawr o gynhyrchu’r BBC i Salford.
Bydd llawer o’r mentrau hyn yn cymryd amser i effeithio ar
ganfyddiadau cynulleidfaoedd, yn enwedig cyflwyno cwotâu
newydd sy’n pennu faint o raglennu y dylid ei gyflenwi y tu
allan i Lundain, a’r broses o symud i Salford.
Mae’r mater hwn yn flaenoriaeth yn ein cynllun gwaith, a throsy misoedd i ddod byddwn yn monitro llwyddiant y mentrau
hyn. Gobeithiwn y bydd canfyddiadau cynulleidfaoedd yn yr
Alban hefyd yn gwella yn sgîl gwasanaethau cyfryngau Gaeleg
ar BBC ALBA a gwblhaodd ei blwyddyn gyntaf ar yr awyr ym
mis Medi. Mae BBC ALBA ar gael ar deledu lloeren ar hyn obryd ac mae’r Ymddiriedolaeth wrthi’n cynnal arolwg i bennu
a ddylid ei darlledu ar Freeview hefyd. Byddwn yn cyflwyno
adroddiad ar ein casgliadau yn ddiweddarach eleni.
Ymgyrchoedd ac apeliadau elusennol
Mae’r BBC hefyd wedi ymrwymo i gysylltu cynulleidfaoedd âchynnwys gweithredu cymdeithasol, ymgyrchoedd penodol
neu apeliadau elusennol sydd wedi’u cynllunio er budd
cymdeithas. Mae’r BBC yn cynnal ystod eang o ymgyrchoedd
bob blwyddyn ac rydym yn awyddus i sicrhau eu bod yn caelyr effaith fwyaf posibl. Eleni, daeth ein harolwg o wasanaeth
BBC Radio 2 i’r casgliad y dylai’r orsaf gynnal ei hymgyrchoedd
drwy ystod ehangach o raglenni yn ystod oriau brig er mwyn
cyrraedd cynulleidfa fwy. Mae’r orsaf eisoes wedi ymateb i hyn
drwy lansio ei hymgyrch ‘Get Connected’ ym mis Mawrth2010 sy’n anelu at helpu mwy o wrandawyr BBC Radio 2
i fynd ar-lein a deall technoleg ddigidol yn well. Cynhaliwyd
yr ymgyrch ar ystod eang o sioeau gan gynnwys Weekend
Wogan, The Chris Evans Breakfast Show, The Jeremy Vine
Show, Steve Wright in the Afternoon, Simon Mayo’s Drivetime,
The Ken Bruce Show, The Alex Lester Show, a Good Morning
Sunday a gyflwynir gan Aled Jones.

1 Mae cyngherddau a setiau byw yn elfen bwysig o arlwy cerddoriaeth unigryw’r
BBC ar radio a theledu. Yn y llun gwelir Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC
yn Neuadd Hoddinott yng Nghaerdydd.
2 Fida Bassil (Dd) ac Osman Ayfarah (Ch) o sianel deledu BBC Arabic, sianel
newyddion a gwybodaeth y BBC yn yr iaith Arabeg.
3 Mae BBC iPlayer yn galluogi defnyddwyr i wylio rhaglenni neu wrando ar raglenni
y maent wedi eu colli efallai – neu y maent am eu mwynhau eto – gan wella
gwerth ffi’r drwydded. Caiff BBC Ar-lein ei adolygu yn ystod y flwyddyn i ddod.

2

Fel rhan o’r pwrpas hwn, mae’r BBC wedi ymrwymo
i ddarparu gwasanaethau newyddion rhyngwladol igynulleidfaoedd ledled y byd. Mae’n gwneud hyn yn bennaf
drwy BBC World Service, sy’n darlledu mewn mwy na 30
o ieithoedd i tua 180 miliwn o wrandawyr ledled y byd. Y
llynedd cwmpasodd ein gwaith ymchwil yn y maes hwn BBC
Hausa yn Nigeria, Niger a Ghana a BBC Urdu ym Mhacistan.
Mae cynulleidfaoedd targed y ddau wasanaeth hyn o’r farngyffredinol eu bod o ansawdd uchel.
Cadw mewn cysylltiad â’r byd
Mae’r pwrpas hwn hefyd yn cynnwys ymrwymiadau i sicrhau
bod cynulleidfaoedd y DU yn gwybod beth sy’n digwydd
yn y byd, a rhoi cipolwg iddynt o’r ffordd y mae pobl yn byw
mewn gwledydd eraill. Yn ôl ein gwaith ymchwil mae gan
gynulleidfaoedd feddwl mawr o’r BBC yn y meysydd hyn ac
mae’r canfyddiadau hyn yn gyson â data Ofcom sy’n olrhainp’un a yw cynulleidfaoedd yn teimlo bod sianelau arbennig yn
eu helpu i ‘ddeall beth sy’n digwydd yn y byd’. Rhagorodd BBC
One a BBC Two ar ddarlledwyr cyhoeddus eraill yn erbyn ymesur hwn y llynedd.
6. HELPU I GYFLWYNO BUDDIANNAUTECHNOLEGAU A GWASANAETHAUCYFATHREBU NEWYDD
Mae’r BBC yn bodloni disgwyliadau o ran ei ymrwymiad i
sicrhau bod cynnwys digidol ar gael i gynulleidfaoedd.
3

Mae’r BBC wedi ymrwymo i sicrhau bod cynnwys ar gaeldrwy gyfryngau digidol, megis ffonau symudol, teledu
rhyngweithiol, radio digidol a’r rhyngrwyd. Fodd bynnag, nid
yw cynulleidfaoedd yn poeni rhyw lawer am y pwrpas hwn.
Ar y cyfan credant fod perfformiad y BBC yn gymharol iselyn y maes hwn o gymharu â phwrpasau eraill, ond yn ddigonuchel i fodloni eu disgwyliadau. Yn ein harolwg o BBC Radio
2 a BBC 6 Music daethom i’r casgliad fod BBC Radio 2 wedi
bod yn llai llwyddiannus na gorsafoedd eraill y BBC yn annog
ei chynulleidfa i wrando arni’n ddigidol neu i fynd ar-lein. Felly,
gwnaethom argymell y dylai’r orsaf ddefnyddio ei dylanwad ihyrwyddo buddiannau cyfryngau digidol fel nad yw grwpiau
anodd eu cyrraedd yn cael eu gadael ar ôl.
Un o’n cyfrifoldebau yw sicrhau bod y BBC yn cyrraedd pob
cynulleidfa. Fel rhan o’r broses o adolygu’r strategaeth, mae’r
Ymddiriedolaeth wrthi’n ystyried beth mae hyn yn ei olygu’nymarferol ac ymhle y dylid cael cydbwysedd rhwng mynd ar
drywydd technoleg newydd a llenwi’r bylchau o ran cwmpas
a geir mewn rhai rhannau o’r DU.
Newid i ddigidol
Mae’r pwrpas hwn yn cynnwys ymrwymiad i gefnogi’r broseso newid i ddigidol, y gellid dadlau mai dyma’r newid mwyaf i
fyd teledu ers cyflwyno lliw. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf,
mae Cymru, ynghyd â De-orllewin Lloegr a Gogledd-orllewin
Lloegr, wedi newid i ddigidol ac mae gwaith yn dal i fynd
rhagddo ar gyflawni targed y Llywodraeth i newid y DU gyfan
i ddigidol erbyn 2012. Mae’r BBC hefyd yn parhau i ehangu ei
rwydwaith darlledu sain digidol (DAB) cenedlaethol ac mae’rrhan fwyaf o orsafoedd radio digidol yn unig y BBC yn parhau
i gynyddu eu cyrhaeddiad er bod lefelau cynulleidfaoedd yn dal
i fod yn isel o gymharu â gorsafoedd analog. Fel rhan o gynnig y
Bwrdd Gweithredol i adolygu’r strategaeth argymhellwyd cau’r
gorsafoedd radio digidol BBC 6 Music a BBC Asian Network.
Mae’r Ymddiriedolaeth wedi bod yn cynnal ymgynghoriad
cyhoeddus ar gynnig y Bwrdd Gweithredol a byddwn yn
cyflwyno adroddiad ar ein casgliadau yn ystod haf 2010.
Rhyngweithio â chyfryngau gwahanol
Mae’r BBC hefyd wedi ymrwymo i alluogi cynulleidfaoedd
i ddeall a defnyddio mathau gwahanol o gyfryngau. Yn unolâ safbwyntiau cyffredinol ynghylch y pwrpas hwn, nid yw
cynulleidfaoedd o’r farn bod yr agwedd hon yn bwysig iawn.
Roedd sgorau ar gyfer perfformiad yn isel, ond yn bodloni
disgwyliadau. Fodd bynnag, mae ein gwaith ymchwil arlythrennedd y cyfryngau eleni yn nodi, pan anogir pobl i feddwl
yn fanylach am y pwnc hwn, mae’r rhan fwyaf o’r farn bod
hwn yn faes pwysig i’r BBC, yn enwedig mewn perthynas â
diogelwch ar-lein. Felly, byddwn yn gwneud rhagor o waithymchwil ar lythrennedd y cyfryngau yn 2011.

1-13
PERFFORMIAD Y BBC

5. CYFLWYNO’R DU I’R BYD A’R BYD I’R DU
Mae’r BBC yn gwneud yn dda yn y ddau faes hyn drwy BBC
World Service a BBC One a BBC Two.

PERFFORMIAD Y BBCPERFFORMIAD GWASANAETHAU
MAE GWASANAETHAU’R BBC WEDI PERFFORMIO’N GRYF IAWN ELENIAR Y CYFAN, GAN GYRRAEDD LLAWER O GYNULLEIDFAOEDD GYDACHYNNWYS O ANSAWDD UCHEL. RYDYM YN PARHAU I ANNOG Y BWRDD
GWEITHREDOL I FOD YN FWY UCHELGEISIOL YN GREADIGOL AC YN
OLYGYDDOL GYDA’I HOLL ALLBWN.

PERFFORMIAD Y BBC

1-14

Mae’r Ymddiriedolaeth yn asesu perfformiad y Bwrdd
Gweithredol wrth ddarparu gwasanaethau’r BBC ac yn ei
ddwyn i gyfrif. Yma cyflwynwn adroddiad ar berfformiady BBC eleni ym meysydd:• teledu• radio• ar-lein• newyddion• chwaraeon• BBC World Service
TELEDU
Eleni gwnaethom adolygu BBC One, BBC Two a BBC Four.
Daw’r arolygon i ben yn ystod hydref 2010 ond gellir gweld
ein canfyddiadau interim ar y gwasanaethau hyn ar ein gwefan.
Mae pob sianel deledu (BBC ac eraill) wedi parhau i gofnodi
cynnydd mewn gwerthfawrogiad o ran rhaglenni unigol achanfyddiadau o raglenni yn rhai sydd o ansawdd uchel ac‘yn wreiddiol ac yn wahanol’. Yn sgîl ymchwiliad y Bwrdd
Gweithredol i’r cynnydd hwn gwelwyd ei fod, yn rhannol o leiaf,o ganlyniad i newidiadau mewn ymddygiad gwylio, lle mae dewis
digidol ac opsiynau ar alw yn galluogi cynulleidfaoedd i fod yn fwy
dewisol o ran yr hyn maent yn ei wylio ac, felly, werthfawrogi’r
hyn maent yn ei wylio’n fwy. Fodd bynnag, rydym hefyd yngwybod bod ystod ehangach o sianelau digidol yn gwneud ilawer o wylwyr deimlo bod teledu yn llai gwreiddiol a

MAE POB SIANEL DELEDU(BBC AC ERAILL) WEDI PARHAUI GOFNODI CYNNYDD MEWNGWERTHFAWROGIAD O RANRHAGLENNI UNIGOL A
CHANFYDDIADAU O RAGLENNI YNRHAI SYDD O ANSAWDD UCHEL AC‘YN WREIDDIOL AC YN WAHANOL’.

gwahanol yn gyffredinol. Rydym yn parhau i drafod y mater
hwn yn rheolaidd gyda’r Bwrdd Gweithredol gan ei fod wrth
wraidd gallu’r BBC i gyflawni ei bwrpasau cyhoeddus yn dda.
Rydym yn dal yn awyddus i weld mwy o uchelgais greadigol a
gwreiddioldeb yn holl allbwn y BBC.
Rydym wedi gweld arwyddion calonogol bod BBC Two yn
dechrau darparu arlwy unigryw fwy cyson, yn enwedig o ran
ei hallbwn ffeithiol, a derbyniwn y gall hyn gael rhywfaint o effaith
ar gyrhaeddiad a’r gyfran o’r gynulleidfa. Er bod cyrhaeddiad
portffolio teledu’r BBC a BBC One yn gymharol gyson, lleihaodd
cyrhaeddiad BBC Two ychydig ar ôl sawl blwyddyn sefydlog.
Daeth ein harolwg o BBC Three yn 2009 i’r casgliad bod ysianel wedi dod yn rhan bwysig o bortffolio teledu’r BBC drwy
ei gallu i gyrraedd cynulleidfaoedd iau a’i rôl yn y gwaith ogomisiynu rhaglenni sy’n cymryd risgiau creadigol. Fe’m calonogir
gan y ffaith bod BBC Three yn parhau i dorri tir newydd gyda
rhaglennu o bob genre a thrwy nifer y bobl ifanc a wnaeth wylio
a gwerthfawrogi rhai o raglenni ffeithiol a materion cyfoes ysianel. Parhaodd BBC Three i gynyddu ei chyrhaeddiad eleni, ac
mae bellach yn perfformio’n dda ymhlith ei chynulleidfa darged
ifanc. Mae hyn, ynghyd â chyllideb is yn 2009/10, wedi arwain at
welliant sylweddol o ran gwerth am arian BBC Three.
Fodd bynnag, nodwn fod y defnydd o arlwy ar-lein ac amllwyfan y sianel yn gymharol isel o hyd a byddwn yn ceisio
esboniad pellach o rôl ar-lein ar gyfer BBC Three wrth i ni
ystyried cynigion y Bwrdd Gweithredol ar gyfer strategaethy BBC yr haf hwn.
Rydym yn falch o weld bod gwylwyr rhaglenni BBC Fouro’r farn bod cyfran fawr iawn ohonynt o ansawdd uchel, yn
wreiddiol ac yn wahanol a nodwn ei rôl yn y gwaith o ddarparu
rhaglennu cerddoriaeth a’r celfyddydau o ansawdd uchel iawn.
Fel rhan o’r broses o ystyried strategaeth Rhoi Ansawdd yn
Gyntaf y Bwrdd Gweithredol, rydym wrthi’n edrych ar ffocws
y sianel yn y portffolio teledu yn y dyfodol.

RADIOYn gyffredinol, mae pobl yn treulio llai o amser yn gwrando ary radio. Lleihaodd nifer yr oriau cyfartalog o wrando ar y radio
fesul unigolyn o flwyddyn i flwyddyn, ac mae’r duedd hon yn
parhau i fod ar ei chryfaf ymhlith pobl ifanc.
Radio rhwydwaith
Er gwaethaf hyn, cafodd portffolio radio rhwydwaith y BBC
flwyddyn gref gydag ychydig o gynnydd o ran cyrhaeddiad
a chynulleidfa.
Fodd bynnag, rydym yn pryderu ynghylch twf araf DAB
a nodwn sut mae hyn wedi effeithio ar berfformiad rhai owasanaethau’r BBC sydd ond ar gael ar lwyfannau digidol,yn enwedig BBC Asian Network. Mae’r Bwrdd Gweithredol
wedi cynnig cau BBC Asian Network fel rhan o’i arolwg o’r
strategaeth. Byddwn yn cyflwyno adroddiad ar ein casgliadau
yn ystod haf 2010.

Yn dilyn ein harolwg o BBC Radio 1 a BBC 1Xtra y llynedd,
rydym wedi bod yn monitro eu perfformiad yn erbyn
yr heriau a bennwyd gennym ar gyfer y gorsafoedd. Fe’ncalonogwyd gan newidiadau gweithredol sydd yn amlwg ynanelu at atgyfnerthu ffocws BBC Radio 1 ar gynulleidfa prif
ffrwd ifanc, yn hytrach na hŷn, er nad yw’r rhain wedi cael eu
hadlewyrchu mewn unrhyw newid i broffil oedran yr orsaf eto.
Nodwn fod perfformiad BBC Radio 1 o ran gwasanaethu
pobl ifanc o leiafrifoedd ethnig yn dal i fod yn her a byddwn ynparhau i asesu llwyddiant ymdrechion y Bwrdd Gweithredol ifynd i’r afael â hyn. Mae’n bwysig bod BBC Radio 1 yn parhau
i fod yn berthnasol i sylfaen eang o bobl ifanc fel y gall yr orsaf
barhau i hyrwyddo pwrpasau cyhoeddus y BBC yn eang.
Fe’n calonogwyd gan arwyddion cynnar bod y newidiadau
a gymeradwywyd gennym ar gyfer BBC 1Xtra y llynedd –allbwn newyddion wedi’i ailfformatio a dull newydd o gynnig‘cerddoriaeth newydd’ – yn helpu’r orsaf i gynnig gwerth
cyhoeddus i’w gwrandawyr.
Gwnaethom adolygu BBC Radio 2 a BBC 6 Music yngynharach eleni. O ganlyniad, cynigiodd y Bwrdd Gweithredol
gau BBC 6 Music fel rhan o’i gynigion i adolygu’r strategaeth.
Radio’r gwledydd a radio lleol
Mae gorsafoedd radio’r BBC ar gyfer yr holl wledydd
datganoledig sy’n cynnwys gorsafoedd sy’n darlledu yn
Gymraeg a Gaeleg, ac ar gyfer rhanbarthau Lloegr, yn
gwneud cyfraniad pwysig i nod y BBC o gynrychioli gwahanol
gymunedau’r DU. Fodd bynnag, mae cyrhaeddiad llawer o’r
gorsafoedd hyn wedi bod yn lleihau, ac rydym bellach yn
awyddus i sefydlu eu rôl a’u pwrpas yn gliriach ochr yn ochr
â gorsafoedd y BBC sy’n gwasanaethu’r DU gyfan. Byddwn
yn ystyried hyn, a llawer o faterion eraill, yn ein harolygon o’r
gorsafoedd hyn.
Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi cynnig strategaeth newydd
ar gyfer radio lleol Lloegr sy’n cael ei hystyried gennym ar hyno bryd. Byddai’n arwain at fwy o fuddsoddiad mewn allbwn
newyddion amser brecwast, canol bore ac yn y prynhawn,ochr yn ochr â gweld mwy o gynnwys wedi’i rannu arorsafoedd radio lleol ar adegau eraill.

CAFODD PORTFFOLIO RADIORHWYDWAITH Y BBC FLWYDDYNGREF GYDAG YCHYDIG OGYNNYDD O RAN CYRHAEDDIADA CHYNULLEIDFA.

Yn y llun gwelir y gantores R&B gyfoes, Alicia Keys, yn
perfformio'n fyw ar sioe Trevor Nelson, a ddarlledwydar BBC 1Xtra a BBC Radio 1 ar yr un pryd.

1-15
PERFFORMIAD Y BBC

Plant
Mae’r BBC yn gweithredu mewn marchnad lle mae’r
buddsoddiad mewn cynnwys i blant a gynhyrchir yn y DU
yn gostwng. Ond ar yr un pryd mae’r BBC yn cystadlu amsylw plant gyda darlledwyr byd-eang sefydledig megis Disneya Nickelodeon yn ogystal â’r arlwy gynyddol o fathau eraill
o adloniant.
Pan adolygodd yr Ymddiriedolaeth wasanaethau plant yn 2009
canmolwyd eu perfformiad cryf yn yr amgylchedd heriol
hwn ond awgrymwyd hefyd y dylid gwneud rhai newidiadau
i sicrhau bod y BBC yn parhau i fod yn gonglfaen i raglennu
plant o ansawdd uchel yn y DU. Mae hyn wedi arwain at
ddyrannu £25.5miliwn ychwanegol i wasanaethau plant drosy tair blynedd nesaf. Rydym bellach yn ystyried cynnig i wneud
buddsoddiad pellach mewn rhaglennu plant gan y Bwrdd
Gweithredol fel rhan o’r strategaeth Rhoi Ansawdd yn Gyntaf.
Mae CBeebies wedi cynnal ei chyrhaeddiad eleni a hon yw’r
sianel fwyaf poblogaidd ymhlith plant ifanc o hyd. Lleihaodd
niferoedd cynulleidfa CBBC ychydig o gymharu â’r llynedd, ond
hon yw’r sianel fwyaf poblogaidd ymhlith plant mewn cartrefi
â theledu digidol o hyd. Mae canfyddiadau o ansawdd yn
parhau i fod yn uchel iawn ar gyfer y ddwy sianel, yn enwedig
CBeebies, sy’n boblogaidd iawn ymhlith rhieni a phlant.

PERFFORMIAD Y BBCPERFFORMIAD GWASANAETHAU parhad

MAE BBC WORLD SERVICE YN
PARHAU I GAEL EI CHANMOLGAN GYNULLEIDFAOEDD AM
FESURAU ANSAWDD MEGISYMDDIRIEDAETH, GWRTHRYCHEDDA PHERTHNASEDD.

Arolygon gwasanaeth yn 2010
Mae ein rhaglen o arolygon gwasanaeth yn parhau yn 2010,
gydag arolygon o BBC Radio 3, BBC Radio 4 a BBC 7 bellach
ar waith ac arolygon o orsafoedd radio’r BBC ar gyfer pob
gwlad ddatganoledig i ddechrau’n hwyrach yn 2010.

PERFFORMIAD Y BBC

1-16

AR-LEIN
Mae BBC Ar-lein bellach wedi sefydlu ei hun fel un owasanaethau pwysicaf y BBC o ran nifer y defnyddwyr
rheolaidd ac fel ffordd o ddal i fyny â rhaglenni’r BBC.
Er bod ar-lein yn dal i fod yn farchnad sy’n newid yn gyflym
iawn, rydym wedi gweld arwyddion bod ei dwf yn aeddfedu
yn unol â’r farchnad fand-eang gyffredinol, er bod y defnyddo feysydd unigol, megis BBC iPlayer ac arlwy dyfeisiau symudoly BBC, yn tyfu’n gryf. Rydym bellach yn ystyried cynlluniau’r
Bwrdd Gweithredol i gyfuno BBC Ar-lein gyda’r nod o leihau
gwariant 25%.
NEWYDDION
Mae gan gynulleidfaoedd feddwl mawr o BBC Newyddion
yn gyffredinol o hyd, ac roedd y canfyddiadau ohono fel
gwasanaeth cywir a diduedd y gellir ymddiried ynddo oll yn
sefydlog. Parhaodd cyrhaeddiad i fod yn gryf sef 79% ar gyferoedolion y DU. Roeddem yn falch o weld bod y prif fwletinau
newyddion ar deledu a radio’r BBC naill ai wedi cynnal neu
gynyddu eu niferoedd a bod y defnydd o BBC Newyddion
ar-lein yn parhau i dyfu. Cynyddodd cyrhaeddiad sianel BBC
News a BBC Parliament ychydig eleni.
Rydym wedi ystyried y dirywiad graddol yng nghyrhaeddiad
materion cyfoes ar deledu fel rhan o’n harolwg o BBC One
a BBC Two a byddwn yn cyhoeddi ein canfyddiadau ar hyn
yn ein hadroddiad terfynol yn ystod hydref 2010. Credwn
fod cynnal ansawdd ac integredd golygyddol allbwn materion
cyfoes yn dal i fod yn flaenoriaeth uchel iawn i’r BBC, abyddwn yn disgwyl i wasanaethau prif ffrwd y BBC gynnwys
cynulleidfa eang mewn ystod eang o raglennu materion
cyfoes manwl.
Yn ein harolwg o wasanaethau i gynulleidfaoedd iau agyhoeddwyd y llynedd, cafwyd bod y BBC yn wynebu’r
her gynyddol o gynnwys pobl ifanc ym maes newyddion,yn enwedig y rhai o gartrefi incwm is. Mae cynnwys pob

cynulleidfa ym maes newyddion yn ganolog i’r ffordd y mae’r
BBC yn cyflawni ei bwrpas cyhoeddus ar ddinasyddiaeth, ac,er bod rhai rhaglenni megis Newsbeat ar BBC Radio 1 ac 8pm
Update ar BBC One wedi helpu i ryw raddau, mae’r her hon
yn dal i fod yn un sylweddol. Byddwn yn parhau i gyflwyno
adroddiadau arni.
CHWARAEON
Perfformiodd BBC Chwaraeon yn gryf eleni gydag ychydig
o gynnydd mewn cyrhaeddiad, a gafodd hwb gan Fformiwla
Un. Mae cynnwys chwaraeon wedi bod yn hynod boblogaiddar BBC Ar-lein, gyda’r defnydd o ddyfeisiau symudol yn tyfu’ngryf. Yn ein hymateb i arolwg y Llywodraeth o ddigwyddiadau
a restrir, gwnaethom gefnogi cadw’r digwyddiadau hyn fel
darllediadau am ddim gan fod gwerth clir mewn gweld nifer
fawr o bobl yn eu mwynhau. Rydym hefyd yn llawn gefnogi
egwyddor y Bwrdd Gweithredol y dylai’r BBC flaenoriaethu
darllediadau o’r digwyddiadau chwaraeon a’r digwyddiadau
eraill hynny sydd fwyaf arwyddocaol i’r DU.
BBC WORLD SERVICE
Ariennir BBC World Service gan Gymorth Grant Seneddol
yn hytrach na ffi’r drwydded. Cyrhaeddodd 180 miliwn o bobly llynedd, sy’n llai na’r flwyddyn flaenorol, a lywiwyd yn bennaf
gan y ffaith bod llai yn gwrando ar y gwasanaeth radio tonfedd
fer mewn ardaloedd allweddol megis India a Bangladesh. Yngyffredinol, parhaodd gorsafoedd BBC World Service i gael
eu canmol gan gynulleidfaoedd am fesurau ansawdd megis
ymddiriedaeth, gwrthrychedd a pherthnasedd.
Fel rhan o’n hymchwil cynulleidfa ar BBC World Service, eleni
canolbwyntiwyd ar BBC Hausa yn Nigeria, Niger a Ghana a
BBC Urdu ym Mhacistan. Mae cynulleidfaoedd o’r farn bod
y ddau wasanaeth yn darparu newyddion a gwybodaeth
gredadwy o ansawdd uchel ar gyfer eu priod ardaloedd.
Mae’n allweddol bod pob gwasanaeth yn ymchwilio i fynediad
symudol gan fod rhai rhwystrau i ddarparu gwasanaeth BBC
Hausa a all effeithio ar ansawdd profiad y gwrandäwr; ac, yn
achos BBC Urdu, erys her i sicrhau bod y gwasanaeth hwn ynparhau i fod yn berthnasol i gynulleidfaoedd iau.
Yn y llun gwelir Owen Bennett-Jones yn gohebu
o Yemen.

CYRRAEDD SAFONAUGOLYGYDDOL
MAE’R CYHOEDD YN DISGWYL I’R BBC GYRRAEDD Y SAFONAU UCHAF,
SY’N GWBL GYFIAWN. CYNNAL SAFONAU GOLYGYDDOL YW UN O
GYFRIFOLDEBAU PWYSICAF YR YMDDIRIEDOLAETH.

YMDRIN Â CHWYNION YN BRIODOL
Mae gan y BBC fframwaith ffurfiol ar waith i sicrhau bod ybroses o ymdrin â chwynion yn glir, yn agored, yn deg ac yn
effeithlon. Mae’r Ymddiriedolaeth yn monitro’r fframwaith isicrhau yr ymdrinnir â chwynion mewn ffordd briodol.
• Dangosyddion perfformiad allweddol:–– Atebodd y BBC fwy na 220,000 o gwynion rhwng mis
Ebrill 2009 a mis Mawrth 2010; atebwyd 94% o fewn
deg diwrnod gwaith. Mae’r ffigur hwn yn cynyddu i 97%
pan gynhwyswn gwynion a gafodd eu cydnabod yn
gychwynnol o fewn yr amser hwnnw.
–– Dros y flwyddyn ddiwethaf, ymdriniodd yr ESC ag 80 oapeliadau, yr ymdriniwyd â 48% ohonynt o fewn y terfyn
amser targed o 16 wythnos i dderbyn yr apêl. Mae hyn ynuwch na’r llynedd sef 9%, ond nid yw’n cyflawni ein targed
serch hynny. Byddwn yn ymdrechu’n fwy i wella hyn yflwyddyn nesaf.
–– Cafodd y Panel Apeliadau Cyffredinol 38 o apeliadau, yderbyniwyd 28 ohonynt a chwblhawyd dau o’r rhain ofewn 60 diwrnod, gan adlewyrchu natur gymhleth nifer
ohonynt. Er bod hyn yn siomedig, disgwylir cryn gynnydd
y flwyddyn nesaf.
• Ymarferion cudd: pan wnaethom gymeradwyo’r
fframwaith cwynion yn 2008, dywedwyd y byddem yn
cynnal ymarfer ‘cudd’ i’w brofi ar waith. Cwblhawyd cynllun
peilot bach yn 2009 a chynhelir ymarfer mwy o faint yn
2010, ac ar ôl hynny byddwn yn cyhoeddi’r canlyniadau.

1-17
PERFFORMIAD Y BBC

Yn ogystal â phennu Canllawiau Golygyddol y BBC, mae’r
Ymddiriedolaeth, drwy’r Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC),yn sicrhau ei fod yn glynu wrthynt drwy weithredu fel ycyflafareddwr terfynol ym mhroses gwyno’r BBC. Dros y
flwyddyn ddiwethaf, ymdriniodd yr ESC â nifer o apeliadau
arwyddocaol gan gynnwys:• Reef Television: cafwyd bod rhai o’r rhaglenni a wnaed
gan Reef TV i’r BBC, fel rhan o’r gyfres Sun, Sea and Bargain
Spotting, Trash to Cash a Dealers: Put Your Money WhereYour Mouth Is yn cynnwys arferion annerbyniol a allai
danseilio ymddiriedaeth y cyhoedd yn y BBC (megis aelodauo staff yn prynu pethau fel petaent yn aelodau o’r cyhoedd).
Bu’n rhaid i’r BBC ymddiheuro ar yr awyr a hefyd gyflwyno
mesurau cydymffurfio newydd cyn y gallai Reef TV weithio
i’r BBC eto. Ni chaiff y rhaglenni dan sylw eu hailddarlledu.
• Panorama:mae’r cyhoedd a’r BBC yn disgwyl i Panorama,
sef prif raglen materion cyfoes BBC One, gyrraedd safonau
uchel. Fodd bynnag, nodwyd achos difrifol o dorri
canllawiau’r BBC ar gywirdeb a natur ddiduedd yn
What’s next for Craig, lle na chafodd canfyddiadau
astudiaeth wyddonol eu cyflwyno’n gywir. Bu’n rhaid
i’r rhaglen gywiro’r gwall ac ymddiheuro ar yr awyr.
• BBC Radio 1: torrwyd ar breifatrwydd merch a ffonioddy Breakfast Show pan wnaeth gwestai yn y stiwdio, aelod o’rband Prydeinig N-Dubz, alwadau difrïol iddi ar ôl cael ei rhif
ffôn oddi ar sgrîn destun yn y stiwdio. Yn dilyn hynny cafodd
ymddiheuriad gan yr aelod o’r band a’r BBC. Fodd bynnag,
roedd yr Ymddiriedolaeth yn fodlon i hyn ddigwydd heb yn
wybod i aelodau’r tîm cynhyrchu, a bod y BBC wedi cymryd
camau i sicrhau na allai ddigwydd eto.
• Mock
the Week a The Most Annoying People of2008: dangosodd y ffaith y cadarnhawyd apeliadau ynghylch
cyfeiriadau sarhaus at bobl go iawn ar y ddwy raglen hyn
bryder parhaus am y defnydd o gyfeiriadau di-chwaeth
a bychanol. Dilynodd y rhain gwynion a gadarnhawyd y
flwyddyn flaenorol mewn perthynas â’r Jonathan Ross
Show a’r Russel Brand Show. Gweler tudalen 1-24 am ragoro wybodaeth am yr hyn y mae’r Ymddiriedolaeth wedi bod
yn ei wneud i sicrhau bod y BBC yn pennu safonau uchel.

PERFFORMIAD Y BBCCYFLAWNI GWERTH AM ARIANFEL YMDDIRIEDOLWYR, RYDYM YN GYFRIFOL AM SICRHAU BOD FFI’R
DRWYDDED YN CAEL EI GWARIO’N DDOETH, GYDA’R BBC YN CAELY GWERTH MWYAF O BOB PUNT A GAIFF EI GWARIO.

PERFFORMIAD Y BBC

1-18

Ein rôl yw sicrhau bod ffi’r drwydded yn cael ei gwario mewn
ffyrdd sy’n bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd ac yn cyflawni
gwerth am arian. Mae ein Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth
yn goruchwylio perfformiad cyllid a busnes y BBC, gan gadw
llygad barcud ar ei anghenion ariannol a sut mae’n gwario ei
incwm. Canolbwyntiwn ar bedwar maes:• pennu cyllidebau ariannol ac amcanion• gweithrediadau monitro• rheoli risg
• arolygon penodol
1. PENNU CYLLIDEBAU ARIANNOL AC AMCANION
Bob blwyddyn adolygwn gyllid y BBC a’i gwestiynu’n ffurfiol
ac, unwaith yr atebir ein cwestiynau a bod y newidiadau
angenrheidiol wedi cael eu gwneud, cymeradwywn gyllideb
flynyddol y BBC ynghyd â’i gynlluniau ariannol tymor hwy.
Adolygwn a diwygio lefel y cyllidebau gwasanaeth unigol fel
y’u pennwyd yn eu trwyddedau gwasanaeth. Mae’r cyllidebau
gwasanaeth presennol ar ein gwefan.
Lle y credwn ei bod yn briodol, gallwn hefyd bennu amcanion
ariannol i lywio’r ffordd y mae’r Bwrdd Gweithredol yn rheoli
gweithrediadau. Yn 2007 pennwyd targedau ar gyfer arbedion
effeithlonrwydd ar lefel BBC cyfan a hefyd yn ymwneud yn
benodol â ffioedd talent a chyflogau uwch reolwyr.
2. GWEITHREDIADAU MONITRO
Rydym yn monitro sefyllfa ariannol barhaus y BBC drwy gaeladroddiadau rheolaidd gan y Bwrdd Gweithredol. Rydym
hefyd yn gofyn am wybodaeth am feysydd penodol y mae
gennym ddiddordeb ynddynt, er enghraifft cydymffurfio
â thrwyddedau gwasanaeth, gweithgareddau casglu ffi’r
drwydded a’r newid i ddigidol, a lle yr ydym wedi pennu
targedau effeithlonrwydd penodol yn flaenorol.
• Cydymffurfio â chyllidebau trwyddedaugwasanaeth: yn 2009/10, roedd pob gwasanaeth namyn
dau yn cydymffurfio â’i gyllideb trwydded. Caiff
gwasanaethau wario 10% yn fwy neu’n llai na’r gyllideb
sylfaenol a nodwyd. Caiff y terfyn is ei gynnwys i ysgogi’r
Ymddiriedolaeth i ystyried a fyddai gostyngiad sylweddol
mewn gwariant yn cael effaith ar ddarparu’r gwasanaeth yn
erbyn ei gylch gwaith. Fodd bynnag, bydd yr Ymddiriedolaeth
yn croesawu tanwario sy'n deillio o effeithlonrwydd

gwirioneddol nad yw’n effeithio ar ddarparu’r gwasanaeth,fel gwasanaeth HDTV sydd wedi gweld arbedion sylweddol
mewn costau contract. Roeddem yn pryderu’n fwy ynghylch
tanwario BBC Radio 3, a ddeilliodd o gamddosbarthiad
blaenorol ar ran y Bwrdd Gweithredol gyda pheth o’r
gwariant y tu allan i’r gyfundrefn ar gyfer trwyddedaugwasanaeth pan bennwyd y gyllideb sylfaenol. Mae’r llinellsylfaen hon wedi cael ei diwygio bellach ac felly ni
ddisgwyliwn weld hyn eto.
• Casglu ffi’r drwydded: mae gan yr Ymddiriedolaeth
ddyletswydd benodol i sicrhau y cesglir ffi’r drwydded yn‘effeithlon, yn briodol ac yn gymesur’. Y llynedd cynhaliwyd
astudiaeth fanwl o drefniadau casglu a gwnaethom rai
argymhellion. Eleni rydym wedi bod yn monitro cynnydd
y Bwrdd Gweithredol wrth weithredu’r argymhellion hyn
a cheir rhagor o wybodaeth am hyn ar dudalen 1-8.
• Newid i ddigidol: y Llywodraeth ac Ofcom sy’n gyfrifol
am y broses o newid i ddigidol yn y DU, ond gofynnwyd i’r
BBC helpu rhai grwpiau agored i niwed mewn cymdeithas
i addasu i’r newid drwy’r cynllun cymorth wedi’i dargedu.
Ein rôl yn hyn o beth yw sicrhau bod proses y Bwrdd
Gweithredol o weithredu’r cynllun yn darparu gwerth amarian. Hyd yn hyn mae’r cynllun wedi gwario llai na’r disgwyl
am fod llai na’r disgwyl wedi cymryd rhan yn y cynllun. Caiffyr arian nad yw’n cael ei wario ei neilltuo gan na all y BBC ei
ddefnyddio. Yn ystod y flwyddyn cytunodd yr Adran dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) a’r BBC ary ffordd y caiff y fath danwario ei ddychwelyd i’r DCMS.
• Targed effeithlonrwydd o 3%: soniwn am gynnydd
y BBC yn erbyn y targed hwn ar dudalen 1-7.
• Costau
talent: Y llynedd pennwyd targed i'r Bwrdd
Gweithredol i wneud arbedion sylweddol mewn ffioedd
talent dros weddill cyfnod ffi’r drwydded bresennol. Ceirrhagor o fanylion ar dudalen 1-8.
• Cyflog uwch reolwyr: pennwyd targed ar gyfer y
Bwrdd Gweithredol i leihau’r swm a werir ar gyflogauuwch reolwyr yn sylweddol (gweler tudalen 1-25). Mae’nrhy gynnar nodi cynnydd yn erbyn y targed hwn eto ond
byddwn yn ailedrych arno eto.

3. RHEOLI RISG
Bob blwyddyn adolygwn weithgareddau rheoli risg y BBC i
sicrhau bod y Bwrdd Gweithredol yn ymdrin â'r prif risgiau
gweithredu sy’n wynebu’r BBC. Gwnawn hyn drwy ystyried
adroddiadau rheoli risg rheolaidd a holi’r Bwrdd Gweithredol,
yr archwilwyr allanol, archwilwyr mewnol a’r Pwyllgor Archwilio.
Weithiau bydd angen cynnal arolwg manylach. Y llynedd
gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol roi sicrwydd i ni ynghylch
statws ac ansawdd presennol adroddiadau rheolwyr ar gyfer
holl wasanaethau cyhoeddus y BBC. Adolygwyd systemau’rBBC, gan eu hasesu yn erbyn rhai sefydliadau eraill. Er nad oes
unrhyw broblemau dybryd, nodwyd meysydd lle y gallai’r BBC
ddatblygu ei systemau ymhellach.

Yn y llun gwelir y gantores Alesha Dixon yn perfformio
yn BBC Radio 1’s Big Weekend eleni.
*Adroddiad y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
ar ddigwyddiadau mawr.

“CYFLWYNODD Y BBC
DDARLLEDIADAU O’R CHWE PHRIF
DDIGWYDDIAD AR AMSER AC O
FEWN Y CYLLIDEBAU TERFYNOL I
RADDAU HELAETH.”*• Prosiectau ystad mawr: edrychodd yr astudiaeth honar reolaeth y BBC o brosiectau'r Ganolfan Ddarlledu, Pacific
Quay a Salford Quay. Adolygodd p’un a gaiff y prosiectau
eu cyflawni’n unol â’r cynllun gwreiddiol a luniwyd panneilltuwyd adnoddau, a’r diweddariad i’r gyllideb a’r amserlen.
–– Nododd yr astudiaeth fod methiannau sylweddol ar gam
un o'r Ganolfan Ddarlledu (a gofnodwyd gryn dipyn ynbarod) a gymeradwywyd yn 2003 ac a gyflawnwyd
yn 2006.
–– Cadarnhaodd ganfyddiadau’r Ymddiriedolaeth ei hun anododd ers i Lywodraethwyr y BBC, ac yn dilyn hynny’r
Ymddiriedolaeth, ymyrryd gyntaf yn uniongyrchol i roi’r
broses o ddatblygu'r Ganolfan Ddarlledu ar ben ffordd
eto, fod y BBC wedi gwella ei reolaeth o brosiectau ystad
mawr yn sylweddol.
–– Cwblhawyd yr astudiaeth i Pacific Quay (a gwblhawyd
ym mis Gorffennaf 2007), ar amser ac yn unol â’r gyllideb(yn erbyn achos buddsoddi diwygiedig cwmpas y gwaithadeiladu ehangach a gymeradwywyd ym mis–– Cafodd yr astudiaeth fod Salford Quay ar amser ac yn
unol â’r gyllideb ar hyn o bryd, ac ar y trywydd iawn i fod
yn gwbl weithredol ar ddiwedd 2011. Trosglwyddwyd yr
adeilad cyntaf i’r BBC ym mis Medi 2009, fis yn gynharachna’r disgwyl.
–– Yn gyffredinol gwnaeth yr astudiaeth nifer o argymhellion
ar gyfer gwella’r broses o reoli prosiectau mawr.
Gwnaethom dderbyn y rhain a chytunwyd ar gynllun
gweithredu gyda’r Bwrdd Gweithredol. Hefyd fe’i gwnaed
yn ofynnol i’r Bwrdd Gweithredol adolygu pob prosiect
cyfalaf mawr yn erbyn yr arfer gorau a amlygwyd gan y
Swyddfa Archwilio Genedlaethol er mwyn sicrhau bod
unrhyw wersi a ddysgwyd yn cael sylw llawn y BBC.

1-19
PERFFORMIAD Y BBC

4. AROLYGON PENODOL
Cynhaliwn raglen dreigl o astudiaethau gwerth am arian, agomisiynir yn bennaf gan y Swyddfa Archwilio Genedlaethol.
Mae’r astudiaethau hyn yn rhoi cipolwg annibynnol i ni arweithgareddau’r Bwrdd Gweithredol.
Eleni comisiynwyd dwy astudiaeth gan y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol: rheolaeth y BBC o’i ddarllediadau oddigwyddiadau chwaraeon a cherddoriaeth mawr, a rheolaeth
y BBC o dri phrosiect ystâd mawr. Mae adroddiadau llawn, ein
hargymhellion a’r camau gweithredu dilynol, ar ein gwefan.
• Digwyddiadau chwaraeon a cherddoriaeth
mawr: edrychodd yr astudiaeth hon ar ba mor effeithiol
mae gweithdrefnau rheoli’r BBC unwaith y gwneir
penderfyniad i ddarlledu o ddigwyddiad. Ystyriodd yr
astudiaeth chwe digwyddiad; Gemau Olympaidd Beijing
yn 2008; Pencampwriaeth Pêl-droed Ewropeaidd UEFAyn 2008 (Euro 2008); Pencampwriaeth Wimbledon; GŵylCelfyddydau Perfformio Glastonbury (Glastonbury); Promsy BBC; a BBC Radio 1’s Big Weekend.
–– Gwnaed nifer o ganfyddiadau cadarnhaol, ond nododd rai
meysydd lle y gallai’r BBC wella ei brosesau. Calonogwyd
yr Ymddiriedolaeth am fod llawer o’r pwyntiau a nodwyd
eisoes yn cael eu gweithredu wrth i’r Swyddfa Archwilio
Genedlaethol gynnal ei hastudiaeth.
–– Cafodd adroddiad y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
fod y BBC wedi cyflwyno darllediadau o’r chwe phrif
ddigwyddiad ar amser ac o fewn y cyllidebau terfynol
i raddau helaeth. Er bod y BBC yn defnyddio personél
cynhyrchu profiadol ar gyfer ei ddarllediadau, nododd
fod y BBC wedi cydnabod y gallai diffyg fframwaith rheoli
ffurfiol wedi’i gofnodi neu weithdrefn gynllunio ffurfiol fod
wedi peri risgiau diangen i’r BBC. Ychwanegodd fod y BBC
bellach wedi rhoi prosesau cynllunio mwy ffurfiol ar waith.
–– Derbyniodd yr Ymddiriedolaeth yr holl argymhellion
a ddeilliodd o’r astudiaeth a chytunodd ar gynllun
gweithredu gyda’r Bwrdd Gweithredol. Bydd y Bwrdd
Gweithredol yn cyflwyno adroddiad i ni ar gynnydd.

YMDDIRIEDOLAETHY BBC: cynorthwyo
a herio’r bwrdd
gweithredol

Mae’r Ymddiriedolaeth yn bodoli i sicrhau bod pawb sy’n talu ffi’r drwydded yn caely gorau o’r BBC. Eleni rydym wedi cymryd camau pendant i gynorthwyo a herio’r
Bwrdd Gweithredol i ddarparu rhaglennu a gwasanaethau o ansawdd uchel, ac yn
y pen draw sicrhau bod pob dime goch o ffi’r drwydded yn cael ei gwario’n ddoeth
er mwyn rhoi’r gwerth gorau am arian i’n cynulleidfaoedd. Ymhlith y gwaith pwysig
sy’n mynd rhagddo eleni mae:• cyrhaeddiad neu natur unigryw? Neu’r ddau?
• herio ymddygiad annerbyniol ar yr awyr
• diwygio cyflogau uwch reolwyr mewn ffordd radical• pennu terfynau newydd ar gyfer gwasanaethau masnachol y BBC• camu’n agosach at deledu a all gysylltu â’r rhyngrwyd i bawb
• galluogi’r cyhoedd i leisio barn ar ddyfodol y BBC
Mae Glastonbury yn un o blith nifer o wyliau a digwyddiadau a gynhelir yn y DU ac ar draws y byd y mae gwasanaethau’r BBC yn darlledu
ohonynt bob blwyddyn.

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETHPERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH
1-21

PERFFORMIAD YR YMDDIRIEDOLAETHNEWID GWIRIONEDDOL I
DALWYR FFI’R DRWYDDEDEIN NOD YW SICRHAU BOD PAWB SY’N TALU FFI’R DRWYDDED YNCAEL Y GORAU O’R BBC. MAE EFFEITHIAU AMGYLCHEDD ECONOMAIDDHERIOL WEDI PWYSO’N DRWM AR FEDDYLIAU PAWB DROS Y FLWYDDYNDDIWETHAF, A BU HYN YN WIR AM YR YMDDIRIEDOLAETH HEFYD.

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

1-22

Mae cyflawni gwerth am arian wedi chwarae rhan ganolog
yn ein holl waith, yn enwedig wrth adolygu gwasanaethau
BBC Radio 2 a BBC 6 Music, adolygu cyflogau’r Bwrdd
Gweithredol, profi cynigion y Bwrdd Gweithredol argyfer Prosiect ‘Canvas’ ac asesu effaith a gweithgareddau
BBC Worldwide.
Rydym hefyd wedi clywed cryn dipyn am yr hyn mae
cynulleidfaoedd yn ei werthfawrogi yn y BBC. Bu safonau
uchel, ansawdd a natur unigryw yn themâu allweddol, ac
mae’r rhain wedi cael eu cynnwys yn ein harolwg o Ganllawiau
Golygyddol y BBC.
Mae byd y cyfryngau yn newid yn gyson, ac mae’n rhaid i’r
BBC esblygu’n barhaus er mwyn parhau i gynnig y gwerth
gorau am arian i dalwyr ffi’r drwydded. Yn y cyd-destun hwn,
gwnaethom gyhoeddi arolwg cynhwysfawr o strategaeth y
BBC, gan wahodd y cyhoedd i leisio barn ar ei ddyfodol.
Fel Ymddiriedolwyr, ymfalchïwn yn ein rôl fel gwarcheidwaid
a hyrwyddwyr buddiannau talwyr ffi’r drwydded. Yn ystod ein
gwaith eleni, rydym bob amser wedi anelu at gael ein llywio
gan y cyfrifoldeb canolog hwn.

CYRHAEDDIAD NEU NATUR UNIGRYW?
NEU’R DDAU?

YR YMDDIRIEDOLAETH YN ADOLYGU BBC RADIO 2
A BBC 6 MUSIC
Mae’r broses o adolygu gwasanaethau yn rhan hanfodol
o’n gwaith. Edrychwn ar bob gwasanaeth o leiaf unwaithbob pum mlynedd er mwyn sicrhau ei fod yn cyflawni eigylch gwaith; bod y cylch gwaith dan sylw yn dal i fod ynberthnasol i gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus; ac yn y pen
draw fod talwyr ffi’r drwydded o’r farn eu bod yn cael
gwerth da am arian.
Y llynedd cynhaliodd yr Ymddiriedolaeth arolwg
cynhwysfawr o BBC Radio 2 a BBC 6 Music a chawsom tua
4,700 o ymatebion i’n hymgynghoriad cyhoeddus. Dysgwyd
mai BBC Radio 2 yw’r orsaf fwyaf poblogaidd yn y DU, a’ibod yn uchel iawn ei bri. Mae gwrandawyr BBC 6 Music yn
ei hoffi’n fawr, er bod nifer y gwrandawyr yn gymharol fach.
Wynebwyd heriau penodol wrth adolygu’r ddwy
orsaf radio. Er bod gan BBC Radio 2 apêl eang, credai
cynulleidfaoedd fod ei chynnwys yn ystod oriau brig yn llai
unigryw na’i chynnwys ar adegau eraill. Daethom i’r casgliad
y dylai BBC Radio 2 ddefnyddio ei maint a’i dylanwad ifynd i’r afael â’r anghydbwysedd hwn, hyd yn oed petai
hynny’n arwain at golli peth o’i chynulleidfa. Cafwyd hefyd
bryderon gan y sector masnachol bod yr orsaf yn targedu
cynulleidfaoedd iau, er mai ei chylch gwaith oedd apelio ibob oedran dros 35 oed. Rydym wedi gofyn i BBC Radio 2
sicrhau nad yw oedran cyfartalog ei chynulleidfa’n gostwng
ac y dylai’r orsaf ystyried sut y gallai ddiwallu anghenion pobl
dros 65 oed yn well.
Gwnaethom osod her wahanol i BBC 6 Music. Er bod yr
orsaf yn amlwg yn unigryw iawn, mae ei chyrhaeddiad yn isel
iawn. Gwaethygir y sefyllfa hon gan ymwybyddiaeth isel - dim
ond 20% o oedolion sy’n gwybod amdani. Felly, daethom i’r
casgliad y dylai BBC 6 Music godi ymwybyddiaeth a chynyddu
ei chynulleidfa, gan apelio i ystod ehangach o bobl, heb golli einatur unigryw.
Mae cynnig diweddar y Bwrdd Gweithredol i gau BBC 6
Music wedi rhoi llawer iawn o gyhoeddusrwydd iddi mewn
gwirionedd. Byddwn yn ystyried ymateb y cyhoedd i’r cynnig
hwnnw maes o law pan benderfynwn ar ddyfodol yr orsaf.

BETH YW YSTYR NATUR UNIGRYW
Mae cynulleidfaoedd yn dweud wrthym yn aml eu bod
yn gwerthfawrogi’r BBC am ei natur unigryw - hynny yw,
mae’n cynnig rhywbeth sy’n wahanol i ddarlledwyr eraill.
Lle y ceir beirniadaeth, mae’n ymwneud yn aml â’r ffaith
bod pobl wedi’u siomi nad yw’r BBC wedi bod yn ddigon
unigryw. Ond beth mae natur unigryw yn ei olygu i’r BBC
mewn gwirionedd? Dros y flwyddyn ddiwethaf mae’r
Ymddiriedolaeth wedi gweithio gyda’r Bwrdd Gweithredol
i ddiffinio ystyr y term, ac wedi llunio cyfres glir o feini
prawf ar gyfer gweithgareddau’r BBC.

• cynnwys sy’n canolbwyntio ar y DU a thalentfrodorol: mae’n ofynnol i’r BBC adlewyrchu pob rhano’r DU ac mae ganddo’r rhyddid i feithrin talent newydd,
brodorol a all beri risg.
Mae’r ddealltwriaeth well hon o ystyr natur unigryw yn
llywio’r Ymddiriedolaeth wrth iddi ystyried yr arolwg ostrategaeth y Bwrdd Gweithredol, er bod mwy o waithi’w wneud. Yn arbennig, mae’r Ymddiriedolaeth wedi
gofyn i’r Bwrdd Gweithredol roi mwy o wybodaeth iddi
am y ffordd y mae’r gwerthoedd craidd hyn yn gymwys
i’r mathau gwahanol o allbwn a sut y gallem fesur natur
unigryw’r BBC mewn ffordd well. Byddwn yn ymhelaethu
ar y gwaith hwn yn yr Adroddiad Blynyddol nesaf.

Sunday Half Hour y Tad Brian Darcy ar BBC Radio 2.

1-23
PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

Pedwar gwerth
Cafodd natur unigryw ei hymgorffori mewn pedwar
gwerth. Maent yn deillio o’r ffaith bod y BBC yn y sefyllfa
freintiedig o gael ei ariannu gan arian cyhoeddus, sy’n ei
alluogi i fwrw ati i gyflawni’r pedwar gwerth canlynol i’rfath raddau na all sefydliadau masnachol ei wneud yn aml:
• safonau golygyddol uchel: mae’r cyhoedd yn disgwyl
i’r BBC osod y safonau uchaf o degwch, cywirdeb anatur ddiduedd.
• uchelgais greadigol a golygyddol: mae gan y
BBC y rhyddid i gymryd risgiau, torri tir newydd a herio.
• amrywiaeth a dyfnder: gan fod yn rhaid i bawb
sy’n gwylio’r teledu gael trwydded, mae’n ofynnol i’r
BBC ddarparu ar gyfer yr ystod ehangaf o chwaeth a
diddordebau, i’r graddau hynny sy’n diwallu anghenion
cynulleidfaoedd.

Mai 2009• Yr Ymddiriedolaeth yn lansio arolwg gwasanaeth o BBC Radio 2 a
BBC 6 Music gydag ymgynghoriad cyhoeddus ac ymchwil cynulleidfa
Gorffennaf 2009
• Ymgynghoriad cyhoeddus yn dod i ben
Chwefror 2010
• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi ei chasgliadau

HERIO YMDDYGIAD ANNERBYNIOL AR YR AWYRYR YMDDIRIEDOLAETH YN RHOI MWY O BWYSLAISAR SAFONAU A CHYDYMFFURFIAETH YN UNOL AG
AGWEDDAU’R CYHOEDD

Wrth i gymdeithas newid, mae’r hyn a ystyrir yn dderbyniol
yn y byd darlledu hefyd yn newid. Fodd bynnag, fel sefydliada ariennir gan ffi’r drwydded, disgwylir i’r BBC gyrraedd
safonau sy’n uwch na rhai sefydliadau eraill ym myd y
cyfryngau, sy’n gwbl gyfiawn. Yn wir, mae rhai grwpiau o’r
cyhoedd yn disgwyl i’r BBC gyrraedd safonau sy’n gostwng
mewn mannau eraill.
Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae’r Ymddiriedolaeth wedi
cwblhau llawer o waith ar safonau golygyddol, a ysgogwyd
gan achosion o dorri Canllawiau Golygyddol y BBC yn 2007,2008 a 2009, gyda chythrwfl Ross/Brand ymhlith y mwyaf
difrifol a’r un a gafodd y mwyaf o sylw. Yn sgîl y cwynion agafwyd, a natur yr achosion eu hunain, gwnaethom ofyn i’r
Bwrdd Gweithredol gynnal peth gwaith ymchwil ar yr hyn
sy’n dderbyniol ym marn y cyhoedd wrth feddwl am chwaetha safonau, a hefyd adolygu cydymffurfiaeth olygyddol o ran
Sain a Cherddoriaeth.

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

1-24

YR HYN SY’N DDERBYNIOL I’R CYHOEDD
Mae’r Ymddiriedolaeth o blaid gweld y BBC yn cymryd
risgiau fel rhan o’r broses o greu’r rhaglenni mwyaf unigryw
a difyr, ond mae hefyd yn disgwyl iddo gyrraedd y safonau
uchaf posibl. Cydnabyddwn fod tyndra bob amser ynbodoli rhwng sicrhau na chaiff y broses greadigol ei llesteirio
gormod a sicrhau nad yw cynnwys yn sarhaus heb fod
angen. Mynegodd y cyhoedd y pryder hwn wrth wneud
y gwaith ymchwil ar chwaeth a safonau. Nid oedd pobl am i’r
BBC fod yn rhy ofalus, ond nid oedd yn dderbyniol bychanu
pobl go iawn yn eu barn hwy. Cyflëwyd y neges hon yn yr
CIPOLWG AR GANLLAWIAU GOLYGYDDOL
Mae Canllawiau Golygyddol y BBC yn amlinellu’r
safonau rydym yn eu disgwyl, waeth beth fo’r cyfrwng.
Fe’u cynlluniwyd ar gyfer pawb sy’n gwneud cynnwys
i’r BBC, gan gynnwys cwmnïau cynhyrchu annibynnol
sy’n gweithio i ni, er mwyn eu helpu i ymdrin â
phenderfyniadau golygyddol anodd. Maent hefyd yn
ffurfio’r fframwaith sy’n sail i ystyried cwynion. Mae’r
Canllawiau’n cwmpasu’r meysydd canlynol:• • y gwirionedd a chywirdeb• • natur ddiduedd ac amrywiaeth barn
• • integredd ac annibyniaeth olygyddol• • gweithredu er budd y cyhoedd• • tegwch• • preifatrwydd• • niwed a sarhad• • plant• • atebolrwydd

arolwg o’r Canllawiau Golygyddol a gynhaliwyd yn ystod ail
hanner 2009 a dechrau 2010.
DILYN Y CANLLAWIAU
Y mater pwysig arall oedd cydymffurfiaeth â’r Canllawiau
Golygyddol, sy’n gymwys i holl raglennu’r BBC. Sain a
Cherddoriaeth a wnaeth beri’r pryder mwyaf yn dilyn
methiant y Russell Brand Show i gydymffurfio â safonau
golygyddol a’r methiannau mewn perthynas â chynnal
cystadlaethau a ddaeth i’r amlwg yn 2007 a 2008. Yn dilyn
y newidiadau y gwnaethom ofyn amdanynt yn 2008,
cynhaliwyd arolwg dilynol annibynnol o gydymffurfiaeth yn
2009 a ddangosodd newid gwirioneddol mewn diwylliant,
er i ni nodi i rai o’r gofynion fod yn rhy llym.
SICRHAU EIN BOD WEDI LLWYDDO
Bu’r gwaith ymgynghori ac ymchwil a wnaed gennym ar y
Canllawiau Golygyddol newydd yn ddefnyddiol iawn wrthsicrhau ein bod wedi cael y cydbwysedd cywir. Bu’n ofynnol
i’r Bwrdd Gweithredol gynnwys geiriad yn y Canllawiau i
ymdrin â’r pryder ‘ni ddylid dathlu sylwadau sy’n rhy
frawychus, sarhaus, ymwthiol, ymosodol na difrïol at
ddibenion adloniant’. Cadarnhaodd yr ymatebion mai hwn
oedd y trywydd cywir a bodlonodd ddisgwyliadau’r cyhoedd
ynghylch y safonau y maent yn disgwyl i’r BBC eu cyrraedd.
Tachwedd 2008
• Yr Ymddiriedolaeth yn ei gwneud yn ofynnol i’r Bwrdd Gweithredol
ymchwilio i chwaeth a safonau yn sgîl cyfres o achosion o dorri
Canllawiau Golygyddol y BBC, gyda chythrwfl Ross/Brand y mwyaf
amlwg yn eu plith a hefyd yn cyhoeddi y bydd yn cynnal arolwg
annibynnol o gydymffurfiaeth o ran Sain a Cherddoriaeth
Mai 2009• Y Bwrdd Gweithredol yn cyflwyno adroddiad ar ganlyniadau ei waithymchwil ar chwaeth a safonau i’r Ymddiriedolaeth; hwn yn dod yn rhano’r arolwg o Ganllawiau Golygyddol y BBC
Medi 2009• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi ei chanfyddiadau bod Mock the Week
a The Most Annoying People of 2008 wedi achosi sarhad• Yr Ymddiriedolaeth yn cymeradwyo’r Canllawiau Golygyddol drafft argyfer ymgynghoriad cyhoeddus
Hydref 2009• ymgynghoriad cyhoeddus ac ymchwil cynulleidfa ar y Canllawiau
Golygyddol drafft yn dechrau
Chwefror 2010
• ymchwil cynulleidfa ar y Canllawiau’n dod i ben
Mawrth 2010
• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi adroddiad ar gydymffurfiaeth o ran Saina Cherddoriaeth
Haf 2010• Canllawiau Golygyddol newydd i’w cymeradwyo gan yr Ymddiriedolaeth
ar gyfer eu cyhoeddi yn yr hydref

DIWYGIO CYFLOGAU UWCH REOLWYR MEWN
FFORDD RADICALYR YMDDIRIEDOLAETH YN CYMRYD CAMAU I LEIHAU’RGWARIANT AR GYDNABYDDIAETH
Ym mis Chwefror 2009, mewn hinsawdd economaidd
ddifrifol, gwnaethom herio’r Bwrdd Gweithredol i ddiwygio
cyflogau uwch reolwyr. Yn ein barn ni roedd yn briodol
i’r BBC arwain y ffordd o ran y mater hwn, fel sefydliad
cyhoeddus mawr.
Ym mis Hydref 2009, yn dilyn trafodaeth gyda’r Bwrdd
Gweithredol, cyhoeddwyd strategaeth newydd radical ileihau’r gwariant ar gyflogau uwch reolwyr yn sylweddol.
Rôl yr Ymddiriedolaeth yw sicrhau bod pawb sy’n talu ffi’r
drwydded yn cael y gorau o’r BBC, sy’n golygu cyflawni
gwerth am arian. Wrth gwrs, mae faint o arian y mae’r BBC
yn ei dalu i’w bobl yn rhan fawr o hynny. Rhaid i’r trywydd addilynwn gyflawni cydbwysedd anodd rhwng sicrhau bod y
BBC yn talu digon i ddenu’r bobl orau i ddarparu’r gwasanaeth
unigryw o ansawdd uchel y mae talwyr ffi’r drwydded yn ei
ddisgwyl, tra’n bodloni disgwyliadau talwyr ffi’r drwydded
y bydd y BBC yn cynnig gwerth am arian. Credwn y bydd
canlyniadau’r arolwg yn cyflawni’r cydbwysedd hwnnw.
Dros y flwyddyn i ddod bydd yn flaenoriaeth i ni sicrhau bod
y Bwrdd Gweithredol yn cyflawni’r targedau heriol o ran
lleihau cyflogau uwch reolwyr yr ydym wedi cytuno arnynt.

PWYNTIAU ALLWEDDOL DIWYGIO CYFLOGAU• Lleihau’r gwariant ar gyflogau uwch reolwyr 25% dros dairblynedd a hanner• lleihau nifer y swyddi uwch reolwyr yn sylweddol: 18%
dros yr un cyfnod• Bwrdd Gweithredol: rhewi cyflogau am dair blynedd ahanner arall; atal bonysau am gyfnod amhenodol• uwch reolwyr/cyfarwyddwyr: rhewi cyflogau ac atal
bonysau am ddwy flynedd arall• strategaeth cyflogau newydd i holl uwch reolwyr y BBC

ADRODDIAD CYDNABYDDIAETH Y BWRDD
GWEITHREDOL 2010
1. Cyfarwyddwr Cyffredinol
Y Cyfarwyddwr Cyffredinol yw Prif Swyddog Gweithredol,
prif olygydd a Chadeirydd Bwrdd Gweithredol y BBC. Ni
sy’n pennu cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol.
Awn ati i wneud hynny drwy gynnig pecyn sy’n denu
ac yn cadw’r math o unigolyn sydd ei angen i gyflawni’r
rôl heriol hon a darparu arweinyddiaeth effeithiol. Mae
cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn cynnwys
cyflog sylfaenol, pensiwn a’r opsiwn i’w ystyried am fonws
sy’n seiliedig ar berfformiad, er, ynghyd â phob cyfarwyddwr
gweithredol arall, atelir bonysau ar hyn o bryd. Caiff y
Cyfarwyddwr Cyffredinol gar â gyrrwr a ddefnyddir
ganddo’n bennaf at ddibenion busnes yn Llundain; nichaiff gar personol na lwfans tanwydd.
Eleni, yn unol â’r cynigion i adolygu cyflogau y cytunwyd
arnynt ym mis Hydref 2009, ni chafodd y Cyfarwyddwr
Cyffredinol, Mark Thompson, gynnydd yn ei gyflog
sylfaenol, na bonws ar sail perfformiad. Cynhelir yrarolwg nesaf posibl o gyflogau ym mis Awst 2013.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cynnal asesiad blynyddol oberfformiad y Cyfarwyddwr Cyffredinol. Mae’n parhau
i gyflawni ei amcanion a chredwn ei fod yn cynnig egnia chreadigrwydd i’r rôl o arwain y BBC.

Caiff pob Cyfarwyddwr anweithredol ffi sylfaenol(£35,700 y flwyddyn ar hyn o bryd); caiff cadeirydd pob
pwyllgor ffi ychwanegol (£5,100 y flwyddyn ar hyn o bryd).
Caiff yr Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol ffi ychwanegol o£10,200 y flwyddyn. Caiff y Cyfarwyddwyr anweithredol
eu had-dalu am dreuliau, a chaiff unrhyw dreth sy’n codio’r treuliau hynny ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn adolygu ffioedd Cyfarwyddwyr
anweithredol bob yn ail flwyddyn; cynhelir yr arolwg nesaf
eleni, a daw i rym ym mis Ionawr 2011.

2. Cyfarwyddwyr anweithredol
Caiff y Cyfarwyddwyr anweithredol ffi a bennir gan yr
Ymddiriedolaeth, sy’n adlewyrchu natur gymhleth y rôl
a’r amser sydd ei angen. Pennir ffioedd gan gyfeirio at
gyfraddau corfforaethau eraill yn y DU, ond ar lefel sy’n
golygu nad yw’r Cyfarwyddwyr anweithredol yn dibynnu
ar y BBC yn ariannol.

Chwefror 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn ei gwneud yn ofynnol i’r Bwrdd Gweithredol
adolygu cydnabyddiaeth
Hydref 2009
• Y Bwrdd Gweithredol yn adrodd yn ôl• Yr Ymddiriedolaeth yn cytuno ar gynigion• dechrau eu rhoi ar waith
Gorffennaf 2013
• y broses o gyflwyno’r cynigion yn dod i ben

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

3. Cyfarwyddwyr gweithredol
O fewn strategaeth a luniwyd gan yr Ymddiriedolaeth,
Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol sy’npennu cydnabyddiaeth unigol cyfarwyddwyr gweithredola chyflwyna adroddiad ffurfiol sy’n rhoi sicrwydd i ni ei fod
wedi dilyn y strategaeth hon. Yn sgîl adolygu adroddiad eleni,
daethom i’r casgliad fod ein strategaeth wedi cael ei dilyn, ac
felly derbyniwyd sicrwydd y Pwyllgor yn hyn o beth.
Fel y disgrifir uchod, ym mis Hydref 2009 cytunodd yr
Ymddiriedolaeth ar leihad sylweddol yng nghost uwch
reolwyr ymhob rhan o wasanaethau cyhoeddus y BBC.
Roedd hyn yn cynnwys strategaeth newydd ar gyfer
cyflogau uwch reolwyr, a fydd yn arwain at ffocws cliriach
ar ddull y BBC o dalu cyflogau fel sefydliad a ariennir gan
arian cyhoeddus.
Y Cyfarwyddwr Cyffredinol sy’n gyfrifol am berfformiad
y cyfarwyddwyr gweithredol. Mae adroddiad Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol i’w weld yn adranlawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

1-25

TERFYNAU NEWYDD AR GYFERGWASANAETHAU MASNACHOL Y BBCYR YMDDIRIEDOLAETH YN ADOLYGUBBC WORLDWIDEPERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

1-26

Drwy wneud elw masnachol ar gynnwys gwerthfawr y BBC,mae BBC Worldwide yn rhoi budd ariannol mawr i dalwyr
ffi’r drwydded ac economi greadigol ehangach y DU, yn
ogystal â hyrwyddo ac atgyfnerthu enw da’r BBC dramor.
Roedd sicrhau bod prif gangen fasnachol y BBC yn glynu
wrth ei chylch gwaith ac yn parhau i ganolbwyntio ar
gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus, yn sensitif i bryderon
masnachol eraill, wrth wraidd arolwg yr Ymddiriedolaeth
o Worldwide, a lansiwyd ym mis Gorffennaf 2008.
Cymerodd ein harolwg fwy o amser na’r disgwyl, oherwydd
roeddem am ystyried adroddiad Prydain Ddigidol, a oedd
yn cynnwys cynlluniau’r Llywodraeth ar gyfer Worldwide.
Fodd bynnag, erbyn diwedd y flwyddyn ariannol hon,roedd yr Ymddiriedolaeth mewn sefyllfa i gyhoeddi cyfres
o newidiadau i roi terfynau cliriach i Worldwide a phennu
ffocws i’w gweithgareddau, yn enwedig ym marchnad y DU,
heb amharu ar ei gallu i fod yn endid proffidiol, llawn ffyniant.
PRIF THEMÂU’R AROLWG• newid y strwythur llywodraethu er mwyn cyflawni’r
pwrpasau cyhoeddus a lleihau unrhyw wrthdaro
buddiannau posibl rhwng y Bwrdd Gweithredola BBC Worldwide• cefnogi’r syniad o gangen fasnachol i wneud y mwyaf oasedau’r BBC er budd talwyr ffi’r drwydded• cadarnhau trefniadau ‘cynnig cyntaf’, lle mae Worldwide
yn cael y cyfle i brynu hawliau’r BBC cyn eu cynnig igystadleuwyr, ond mae angen gwneud mwy o waithmeincnodi er mwyn sicrhau bod y strwythur prisio’n deg• sicrhau bod gweithgareddau BBC Worldwide yn
canolbwyntio ar gael y gwerth mwyaf o eiddo deallusol
y BBC ei hun• rhoi’r gorau i weithgarwch nad yw’n unol â brand y BBC• rhoi’r gorau i achosion o uno a chaffael oni bai bod
amgylchiadau eithriadol

Yn y llun gwelir Antiques Roadshow, fformat sydd wedi cael ei werthu dramor
yn llwyddiannus.

Gorffennaf 2008
• Yr Ymddiriedolaeth yn lansio arolwg o BBC Worldwide
Mawrth 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi adroddiad interim; rhoi’r gorau
i’r arolwg yn ffurfiol tra bo canlyniadau gwaith Prydain Ddigidol y
Llywodraeth yn yr arfaethMedi 2009• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi newidiadau i’r broses o lywodraethu
BBC Worldwide
Tachwedd 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi terfynau newydd ar weithgareddau
BBC Worldwide

CIPOLWG ar BBC WORLDWIDE
BBC Worldwide yw prif gangen fasnachol y BBC
ynghyd ag un o’i is-gwmnïau sydd o dan berchenogaethlawn. Ei nod yw galluogi’r BBC i gael y gwerth mwyaf
o gynnwys y mae talwyr ffi’r drwydded yn berchenarno ac yn talu amdano. Fel rhan o’r BBC, rhaid iweithgareddau BBC Worldwide:• gydweddu â phwrpasau cyhoeddus y BBC fel ynodir yn y Siarter Frenhinol• bod yn effeithlon yn fasnachol• peidio â pheryglu enw da’r BBC na gwerth brandy BBC• cydymffurfio â Chanllawiau Masnachu Teg y BBC
ac osgoi cael effaith ormodol ar y farchnad
Ffeithiau allweddol• Ffigurau 2009/10: elw o £145miliwn (cyn eitemau
penodol) ar refeniw statudol o £1,074miliwn• buddsoddi mwy na £1biliwn yn niwydiant creadigoly DU dros y pum mlynedd diwethaf• meysydd busnes:–– sianelau–– cynnwys a chynhyrchu–– cyfryngau digidol–– gwerthiannau a dosbarthu–– cylchgronau, plant a thrwyddedu–– adloniant cartref–– brandiau byd-eang

CAM YN AGOSACH AT DELEDU A ALL
GYSYLLTU Â’R RHYNGRWYD I BAWBASESU RÔL Y BBC YM MHROSIECT ‘CANVAS’
Ym mis Tachwedd 2008, gofynnodd y Bwrdd Gweithredol
am ganiatâd yr Ymddiriedolaeth i ffurfio menter ar y cydâ phartneriaid i helpu i gyflwyno teledu a all gysylltu â’rrhyngrwyd. Byddai’r cynnig, sef Prosiect ‘Canvas’, yn galluogi
gwylwyr i wylio gwasanaethau ar alw megis BBC iPlayer achynnwys arall y rhyngrwyd ar eu setiau teledu, drwy bennu
safon gyffredin ar gyfer blychau pen set a dyfeisiau eraill.
Mae’r syniad uchelgeisiol hwn yn cydweddu’n dda â her yr
Ymddiriedolaeth i’r Bwrdd Gweithredol i ddwyn manteisionbuddsoddiad cyhoeddus y BBC i’r sector darlledu
cyhoeddus cyfan. O ran unrhyw weithgarwch cyhoeddus
newydd i’r BBC, bu’r Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am asesu
p’un a fyddai’n cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus, a’r effaith ygallai ei chael ar y farchnad. Mae hyn wedi cynnwys asesiad
gwerth cyhoeddus, asesiad effaith ar y farchnad, a nifero ymgynghoriadau cyhoeddus. Mae hefyd wedi golygu
gweithio gyda phartïon â diddordeb ymhob rhan o’r
diwydiant er mwyn clywed eu barn ar sawl cam fel
bod ein hasesiad mor fanwl gywir a hyddysg â phosibl.
ASESIAD GWERTH CYHOEDDUS
Daeth asesiad yr Ymddiriedolaeth o werth cyhoeddus i’r
casgliad y byddai ‘Canvas’ o werth cyhoeddus mawr, ac y
byddai’n gyson â phwrpasau cyhoeddus y BBC, gan gynnwys
helpu i gyflwyno manteision technolegau a gwasanaethau
cyfathrebu newydd i’r cyhoedd. Yn gryno, mae ei werth
yn seiliedig ar gyflwyno teledu ar alw i’r ystafell fyw drwy
safon dechnegol gyffredin. Gallai hefyd helpu i wella ffigurau
band-eang.

Wrth i ni gyhoeddi’r Adroddiad Blynyddol hwn rydym
wrthi’n paratoi i gyhoeddi ein casgliadau terfynol.
Tachwedd 2008
• Y Bwrdd Gweithredol yn ceisio sêl bendith yr Ymddiriedolaeth i gymryd
rhan ym Mhrosiect ‘Canvas’
Chwefror 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn lansio ymgynghoriad cyhoeddus ar gynigiony BBC, gan gynnwys ymchwil cynulleidfa
Chwefror – Rhagfyr 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn asesu gwerth cyhoeddus y cynigion ynghyd
â’u heffaith ar y farchnad
Gorffennaf 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi rhagor o wybodaeth am
Brosiect ‘Canvas’
Rhagfyr 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn caniatáu i’r BBC gymryd rhan ym Mhrosiect‘Canvas’ am y tro• Ymgynghoriad cyhoeddus ar y casgliadau dros dro yn dechrau
Chwefror 2010
• Ymgynghoriad cyhoeddus yn gorffen

Partneriaid Prosiect ‘Canvas’*

ASESIAD O’R EFFAITH AR Y FARCHNAD
Daeth yr Ymddiriedolaeth i’r casgliad y gallai ‘Canvas’ gaeleffaith gadarnhaol a negyddol ar nifer o farchnadoedd.
Ymhlith yr effeithiau cadarnhaol a nodwyd roedd ehangu’r
farchnad ar gyfer cynnwys ar alw ar y teledu, mynediad i
fand eang yn y cartref, a blychau pen set a theledu digidol
integredig, yn ogystal ag atgyfnerthu sefyllfa gystadleuol
y llwyfan DTT. Ymhlith yr effeithiau negyddol roedd
effeithiau ar rentu DVD a’r farchnad fanwerthu, mentrau
ar gyfer llwyfannau i ddatblygu eu rhyngwyneb eu hunainâ defnyddwyr, yn ogystal ag effaith debygol ar refeniw Sky
a Virgin.

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

1-27

casgliadau dros dro
Felly, yn ein casgliadau dros dro, cynigiwyd rhai amodau ileihau’r effaith gystadleuol negyddol ar y farchnad ehangach
yn sgîl ‘Canvas’, gan sicrhau bod pwrpasau cyhoeddus y BBC
yn cael eu cyflawni a chan ystyried ei rwymedigaethau eraillo dan y Siarter a’r Cytundeb Brenhinol.
Y TU MEWN I BROSIECT ‘CANVAS’• Nod:

creu llwyfan agored ar gyfer teledu â
chysylltiad â’r rhyngrwyd• Partneriaid:BBC, ITV, Channel 4, five, BT,
TalkTalk, Arqiva• Cyflawni:
blwch pen set a rhyngwyneb symlâ defnyddwyr* Ar adeg cyhoeddi.

GALLUOGI’R CYHOEDD I LEISIO BARN
AR DDYFODOL Y BBCYR YMDDIRIEDOLAETH YN LANSIO YMGYNGHORIADCYHOEDDUS AR STRATEGAETH NEWYDD Y BBCPERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH

1-28‘Y cyhoedd sy’n talu am y BBC, felly mae’n gywir ei fod yn
esblygu’n barhaus i fodloni ei ddisgwyliadau’, dywedodd Syr
Michael Lyons.
Mae’r BBC yn gwahodd mewnbwn gan y cyhoedd ar ei
ddyfodol posibl. Yn y gorffennol, mae rhai tybiaethau wedi
goroesi ynghylch rôl y BBC yn niwydiant darlledu’r DU a’ncymdeithas yn gyffredinol. Yn ystod yr arolwg cynhwysfawr
diweddar o strategaeth y BBC, heriwyd ffyrdd traddodiadol
o feddwl ac ystyriwyd beth ddylai maint, cwmpas a rôl y
BBC fod yn yr amgylchedd darlledu sy’n newid yn barhaus
a geir heddiw - a gofynnwyd i’r cyhoedd leisio barn.
Gofynnodd yr Ymddiriedolaeth bum cwestiwn cyffredinol
i’r Bwrdd Gweithredol wrth gynnal yr arolwg:• sut y gall y BBC gynnal ansawdd a natur unigryw orau?
• ble, os oes angen, y gellid pennu ffocws mwy penodol
a lleihau ei faint?
• sut olwg fydd ar BBC cwbl ddigidol?
• a all y BBC ddiffinio’r ‘man cyhoeddus’ y mae’n ei ddarparu
yn well?
• sut y gall y BBC gael y gwerth mwyaf o’i faint?
THEMÂU AR GYFER BBC YN Y DYFODOL
Mae gweledigaeth graidd cynigion y Bwrdd Gweithredolo BBC sy’n canolbwyntio ar gynnwys o ansawdd a
gwerthoedd parhaus, gan gadw’n agored fan cyhoeddus ibawb, yn un rydym yn ei chroesawu’n fawr. Rydym hefydo blaid yr egwyddorion canolog a gyflwynwyd fel rhan o’r
broses o gyflawni’r weledigaeth honno, sef:• rhoi ansawdd yn gyntaf• gwneud llai o bethau’n well
• sicrhau mynediad• gwneud i ffi’r drwydded weithio’n galetach• gosod ffiniau newydd

Mae Ymddiriedolaeth y BBC a’r BBC yn gwneud gwaith ymchwil helaeth
ymhlith gwylwyr a gwrandawyr, gan gynnwys ein cynulleidfaoedd iau.

Ein prif ffocws – a ffocws gwaith pellach – fu i ba raddau y
bydd y strategaeth yn cyflawni’r pum egwyddor hyn, a ph’una oes dulliau amgen neu well o’u cyflawni na’r rhai a amlinellir
yn y cynigion. Mae barn y cyhoedd yn hollbwysig i bennu’r
camau a gymerwn i lunio dyfodol y BBC.
Gorffennaf 2009
• Yr Ymddiriedolaeth yn herio’r Bwrdd Gweithredol i gwblhau arolwg
cynhwysfawr o strategaeth y BBC
Medi 2009• Y Cadeirydd yn cyhoeddi llythyr agored i dalwyr ffi’r drwydded
Mawrth 2010
• Y Bwrdd Gweithredol yn cyflwyno cynigion i’r Ymddiriedolaeth• Yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi strategaeth arfaethedig ar gyfer
ymgynghoriad cyhoeddus
Mai 2010• Yr Ymddiriedolaeth yn comisiynu ymchwil cynulleidfa• yr ymgynghoriad cyhoeddus yn dod i ben

BETH MAE CYNULLEIDFAOEDD YN EIDDWEUD
Mae cynulleidfaoedd yn dweud y canlynol wrthym:• maent yn ymfalchïo yn y BBC ac yn credu y gellir
ymddiried ynddo•m aent am iddo fod yn gryf ac yn annibynnol•m aent yn fodlon talu amdano - ond yn disgwyl
i ffi’r drwydded gynnig gwerth da am arian• maent am i’w harian gael ei wario ar raglennio ansawdd uchel• maent am weld mwy o raglenni sy’n teimlo’n
newydd ac yn wahanol
Bu’r safbwyntiau hyn yn ganolog i’n ffordd o feddwl
wrth adolygu cynigion y Bwrdd Gweithredol ar gyfer
dyfodol y BBC.

PERFFORMIAD YR YMDDIRIEDOLAETHCYNLLUNIAU’R YMDDIRIEDOLAETHAR GYFER 2010/11
EIN PRIF FLAENORIAETH YW’R AROLWG CYNHWYSFAWR O STRATEGAETHY BBC FEL YR AMLINELLIR GYFERBYN.
Mae’r tabl hwn yn crynhoi’r gwaith arall rydym yn bwriadu ei wneud yn ystod y flwyddyn. Gellir cael y manylion llawn
ar ein gwefan.

CYNNAL BUDDIANNAUTALWYR FFI’R
DRWYDDED

HYRWYDDO PWRPASAUCYHOEDDUS Y BBC YNEFFEITHIOLGWERTH AM ARIAN
Byddwn yn comisiynu astudiaethau
gwerth am arian o’r broses o reoli:a) cynhyrchu drama barhaus(operâu sebon)b) menter cyfryngau digidol y BBC yn
ogystal ag arolwg annibynnol o brosesy BBC o reoli’r gwaith o ennill hawliau
chwaraeon.

AROLWG O NATUR DDIDUEDD
Byddwn yn adolygu natur ddiduedd
rhaglenni gwyddonol y BBC.

ADOLYGU GWASANAETHAU
Mae gan yr Ymddiriedolaeth
ddyletswydd i adolygu hollwasanaethau’r BBC ac ymgynghori
arnynt o leiaf unwaith bob pum
mlynedd. Yn 2010/11 byddwn yn
adolygu’r canlynol:

CYFLOGAU’R BWRDD
GWEITHREDOL
Byddwn yn olrhain cynnydd yn erbyn
y targed o leihau cydnabyddiaeth uwch
reolwyr 25% erbyn mis Gorffennaf 2013.
GWEITHGAREDDAU
MASNACHOL
Byddwn yn llunio strategaeth dreigl
tair blynedd ar gyfer BBC Worldwide
ochr yn ochr â’r arolwg ehangach ostrategaeth y BBC.
MASNACHU TEG
Byddwn yn cynnal ein harolwg cyntaf obolisi masnachu teg a chodau cysylltiedig
y BBC.
CYFLENWI RHAGLENNI
Byddwn yn cynnal ail arolwg o’r ‘ffenestr
cystadleuaeth greadigol’. Byddwn yn
cynnal ymgynghoriad ar ein harolwg
o gyflenwad rhaglenni radio gangwmnïau annibynnol ac yn cyhoeddi’r
canfyddiadau.
PARTNERIAETH S4C
Byddwn yn llunio partneriaeth strategol
newydd ag S4C.

AROLWG O’R FFRAMWAITHCWYNION A GWEITHDREFNAU
CWYNO
Byddwn yn adolygu fframwaith cwynion
a gweithdrefnau cysylltiedig y BBC ac yn
ymgynghori arnynt. Byddwn yn cynnal ail
ymchwiliad ‘cudd’ i’r ffordd yr ymdrinnirâ chwynion pan gyrhaeddant y BBC.
BLAENORIAETHAU CYNGHORAUCYNULLEIDFA
Mae ein Cynghorau Cynulleidfa yn ein
cynghori ar safbwyntiau a phryderon
cynulleidfaoedd. Yn dilyn eu cyngor
byddwn yn edrych ar y materion isod:a) mynediad i bawb i wasanaethau’r
BBC – byddwn yn ystyried y fforddorau o wasanaethu cynulleidfaoedd
ledled y DU mewn perthynas â hollwasanaethau’r BBCb) portreadu – byddwn yn ymchwilio
i ganfyddiadau o’r ffordd y caiff pobl
eu portreadu yn allbwn y BBC ac
yn gweithio’n agos gyda’r Bwrdd
Gweithredol i sicrhau bod y BBC yn
bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd.
CYDRADDOLDEBYn dilyn cyflwyno Mesur Cydraddoldeby Llywodraeth ym mis Ebrill 2010,
byddwn yn gweithio gyda’r Bwrdd
Gweithredol i lunio cynllun cydraddoldeb
sengl y BBC ac ymgynghori ârhanddeiliaid.

a) Radio• BBC Radio 3• BBC Radio 4• BBC 7
• Radio’r gwledydd–– BBC Radio Wales–– BBC Radio Cymru–– BBC Radio Scotland–– BBC Radio nan Gàidheal–– BBC Radio Ulster/Foyleb) Teledu (wedi dechrau y llynedd,
i’w gwblhau eleni)• BBC One
• BBC Two
• BBC Four
• BBC Red Buttonc) Ar-lein
Gwnaethom adolygu BBC Ar-leinyn 2008, ac eleni byddwn yn adolygu
effeithiolrwydd y rheolaethau a grëwyd
fel rhan o argymhellion yr arolwg
gwreiddiol.

1-29
PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETHGWARCHOD FFI’R
DRWYDDED

YMDDIRIEDOLAETHY BBC: YN gweithio
ar ran talwyr
ffi’r drwydded

Mae Ymddiriedolaeth y BBC, fel corff llywodraethu’r BBC, ar wahân i’r Bwrdd
Gweithredol sy’n rheoli gweithrediadau’r BBC o ddydd i ddydd. Ein rôl yw
cynrychioli talwyr ffi’r drwydded a sicrhau bod y Bwrdd Gweithredol yn darparu’r
rhaglenni a’r gwasanaethau o ansawdd uchel y mae’r cyhoedd yn eu dymuno,
ac mae hefyd yn sicrhau bod y BBC yn atebol ac yn agored. Rydym yn diogelu
annibyniaeth y BBC rhag dylanwad masnachol neu wleidyddol.

Aelodau’r cyhoedd yn cymryd rhan yn un o ymgynghoriadau cyhoeddus yr Ymddiriedolaeth.

LLYWODRAETHULLYWODRAETHU

1-31

LLYWODRAETHU

SyR MICHAEL LYONSCADEIRYDD

CHITRA Bharucha
IS-GADEIRYDD

Diane coyle

Anthony Fry

Alison Hastings
LLOEGRy fonesig Patricia
HodgsonRotha Johnston
GOGLEDD IWERDDON

Janet Lewis-JonesCYMRUDavid Liddiment

mehmuda mian

Jeremy peat
YR ALBAN

Richard tait

Richard ayre

LLYWODRAETHU

1-32

Am ragor o wybodaeth am yr Ymddiriedolwyr, eu gyrfaoedd a’u profiad blaenorol, ewch i bbc.co.uk/bbctrust.

YMDDIRIEDOLWYR Y BBC
MAE 12 YMDDIRIEDOLWR Y BBC YN RHAN AMSER AC YN DOD O
AMRYWIOL GEFNDIROEDD, GAN GYNNIG AMRYWIAETH MAWR
O BROFIAD I’R BBC. YMHLITH YR YMDDIRIEDOLWYR MAE CADEIRYDD,
IS-GADEIRYDD A’R YMDDIRIEDOLWYR CENEDLAETHOL DROS GYMRU,
LLOEGR, YR ALBAN A GOGLEDD IWERDDON.

Chitra Bharucha MBE (IS-GADEIRYDD)
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
a Phwyllgor y Cynghorau Cynulleidfaoedd; Ymddiriedolwr
arweiniol dros newyddion rhyngwladol; cyd-Ymddiriedolwr
arweiniol dros gwynion. Rolau eraill: Ymddiriedolwr, Marie
Curie Cancer Care.
Diane Coyle OBE
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Cymeradwyaethau Strategol;arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth o wasanaethau
teledu a’r asesiad o brosiect ‘Canvas’. Rolau eraill:
Economegydd; aelod o’r Pwyllgor Cynghorol ar Fewnfudo;
aelod o’r Arolwg Annibynnol o Gyllid Addysg Uwch; athro
ymweld, Prifysgol Manceinion, Sefydliad Llywodraethu
Gwleidyddol ac Economaidd.
Anthony Fry
Mae’n craffu ar weithgarwch masnachol y BBC ar ran yr
Ymddiriedolaeth. Rolau eraill: Uwch gynghorydd, Evercore
Partners; cadeirydd, Dairy Crest; un o gyfarwyddwyr
anweithredol Control Risks; un o gyfarwyddwyr anweithredol
LL Online; aelod o fwrdd Gŵyl Deledu Ryngwladol Caeredin,
English National Opera; Cadeirydd Bwrdd Datblygu’r Ysgol
Astudiaethau Dwyreiniol ac Affricanaidd.
Alison Hastings
Yr Ymddiriedolwr dros Loegr (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa Lloegr). Rolau eraill: Cynghorydd ar y cyfryngau;
is-lywydd Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau Prydain; cynghoryddyn ôl galw i Camelot; cynghorydd yn ôl galw a hyfforddwr,
Comisiwn Cwynion y Wasg.
Y FONESIG Patricia Hodgson DBE
Ymddiriedolwr arweiniol dros ddysgu; arweiniodd ymgysylltu’r
Ymddiriedolaeth â darparwyr dysgu masnachol. Rolau eraill:
Pennaeth Coleg Newnham, Caergrawnt; un o gyfarwyddwyr
anweithredol y Comisiwn Cystadleuaeth; aelod o Gyngor
Cyllido Addysg Uwch Lloegr.

Rotha Johnston CBEYr Ymddiriedolwr dros Ogledd Iwerddon (mae’n cadeirio
Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon); mae’n cadeirio’r
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth; Ymddiriedolwr arweiniol
dros faterion eiddo. Rolau eraill: Partner, Johnston Partnership;
un o gyfarwyddwyr anweithredol Allied Irish Bank (UK) plc;
Dirprwy-Ganghellor, Prifysgol y Frenhines, Belfast; aelod, JIGSA.
Janet Lewis-Jones
Yr Ymddiriedolwr dros Gymru (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa Cymru); Ymddiriedolwr arweiniol dros fasnachu
teg. Rolau eraill: Cadeirydd, Panel Dethol Aelodau Glas
Cymru Cyf (Dŵr Cymru); ymddiriedolwr, Cyfiawnder i
Ffoaduriaid a Mudwyr, Elusen Maytree a Cherddorfa Siambr
Canolbarth Cymru.
David Liddiment
Mae’n Cadeirio Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad;arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth o BBC Radio 2 a BBC 6
Music. Rolau eraill: Un o gyfarwyddwyr anweithredol All3Media;
un o aelodau cyswllt Old Vic Theatre Company.
Mehmuda Mian
Ymddiriedolwr arweiniol dros faterion cydraddoldeb ac
amrywiaeth; cyd-Ymddiriedolwr arweiniol dros gwynion. Rolau
eraill: Un o gyfarwyddwyr anweithredol yr Awdurdod Diogelu
Annibyniaeth; cyfarwyddwr cyswllt, Sefydliad Lokahi.
Jeremy PeatYr Ymddiriedolwr dros yr Alban (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa’r Alban); Ymddiriedolwr arweiniol dros y rhaglen
gwerth am arian (roedd rhaglen 2009 yn cynnwys ystadau
a digwyddiadau mawr). Rolau eraill: Cadeirydd, Bwrdd
Ymddiriedolaeth Pensiwn y BBC, un o gyfarwyddwyr SefydliadDavid Hume; aelod o’r Comisiwn Cystadleuaeth.
Richard Tait CBE
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Safonau Golygyddol; mae’narwain gwaith yr Ymddiriedolaeth ar safonau golygyddol achydymffurfiaeth. Mae’n gadael ar 31 Gorffennaf 2010. Rolau
eraill: Athro Newyddiaduraeth a Chyfarwyddwr y Ganolfan
Astudiaethau Newyddiaduraeth, Prifysgol Caerdydd;
Is-Gadeirydd, Sefydliad Diogelwch Newyddion Rhyngwladol.
Richard Ayre
Mae’n ymuno â’r Ymddiriedolaeth 1 Awst 2010.

1-33
LLYWODRAETHU

Syr Michael Lyons (CADEIRYDD)
Rolau eraill: Cadeirydd, English Cities Fund; Darpar Gadeirydd,
Participle Ltd; un o gyfarwyddwyr anweithredol, Mouchel plc,
Wragge & Co, a SQW Ltd; Cadeirydd, Gwasg Tindal Street;
llywodraethwr, Royal Shakespeare Company.

LLYWODRAETHUCYNGHORAU CYNULLEIDFA
MAE CYNGHORAU CYNULLEIDFA CYMRU, LLOEGR, YR ALBAN A GOGLEDD
IWERDDON, A GADEIRIR GAN YR YMDDIRIEDOLWR DROS Y WLAD
HONNO, YN BODOLI I SICRHAU BOD TALWYR FFI’R DRWYDDED YM MHOBRHAN O’R DU YN CAEL MYNEGI BARN AR WAITH YR YMDDIRIEDOLAETHAC FELLY DDYFODOL Y BBC.

Caiff cynghorau eu recriwtio i adlewyrchu amrywiaethy DU, a gwirfoddolwyr yw’r aelodau. Maent yn gwrando
ar safbwyntiau talwyr ffi’r drwydded, ac yn cynghori’r
Ymddiriedolaeth ar faterion o ddiddordeb cyfredol.
Ymgynghorir â hwy ynglŷn â chynigion ar gyfer gwasanaethau
newydd a pha mor dda mae’r BBC yn cyflawni ei bwrpasau
cyhoeddus. Bob blwyddyn maent yn awgrymu ffyrdd o wellagwasanaethau’r BBC, yn seiliedig ar yr hyn a ddywedwyd
wrthynt gan gynulleidfaoedd (‘blaenoriaethau cynulleidfaoedd’).
GWRANDO AR GYNULLEIDFAOEDD
Cynhaliodd y Cynghorau fwy na 60 o gyfarfodydd â thalwyr
ffi’r drwydded ledled y DU, rhai o grwpiau cynulleidfa penodol
megis lleiafrifoedd ethnig, pobl ifanc a’r gymuned fusnes.
Canolbwyntiodd rhai cyfarfodydd ar faterion penodol megis
adroddiad y Llywodraeth ar Brydain Ddigidol, ond mewn
cyfarfodydd eraill cododd cynulleidfaoedd faterion o bryder
iddynt hwy.

LLYWODRAETHU

1-34

PERFFORMIAD YN ERBYN BLAENORIAETHAUCYNULLEIDFAOEDD AR GYFER 2009/10
Croesawodd y Cynghorau y cynnydd a wnaed yn 2009/10.
Cynyddodd y BBC nifer y rhaglenni teledu a wneir y tu allan i
Lundain, a chomisiynodd ymchwil i ganfod a oedd gwelliannau yn
cael eu gwneud yn y sylw a roddir yn y newyddion i’r gwledydd
datganoledig. Datblygwyd canllawiau newydd ar safonau
golygyddol y BBC. Yn sgîl penderfyniad yr Ymddiriedolaeth i
wrthod cynlluniau ar gyfer mwy o ddarpariaeth leol ar y we,
gwnaeth y BBC welliannau i’r ddarpariaeth yn y gwledydd a’rrhanbarthau, a dechreuodd ar ymchwil ar gynulleidfaoeddynglŷn â darparu newyddion i gynulleidfaoedd yn yr Alban.
Bydd yr Ymddiriedolaeth hefyd yn ymgymryd â gwaith penodol
i weld sut y gallai’r BBC bortreadu amrywiaeth y DU yn well.
CYNGHORI’R YMDDIRIEDOLAETH
Rhoddodd y Cynghorau gyngor i ni ar ddatblygiadau mawr
sy’n effeithio ar gynulleidfaoedd y BBC o’r arolygon o BBC
Radio 2, Teledu’r BBC, a digwyddiadau rhestredig am ddim
i’w darlledu, i’r cynnig ar gyfer teledu digidol ar y rhyngrwyd(‘Canvas’) ac adroddiad Prydain Ddigidol y Llywodraeth. Mae
cynulleidfaoedd yn cefnogi ‘Canvas’, ond maent am weld bod
y dechnoleg sy’n ei gyflawni yn hawdd i’w defnyddio. O ran

Prydain Ddigidol, pwysleisiodd y Cynghorau fod talwyr ffi’r
drwydded yn gwerthfawrogi’r ymdeimlad o berchenogaetha gânt drwy dalu ffi yn gyfnewid am wasanaethau’r BBC.
Cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus
Teimlai cynulleidfaoedd fod y BBC wedi gwneud cynnydd
eleni ond roedd meysydd i’w gwella o hyd. Croesawodd
y Cynghorau yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon
y penderfyniad i ryddhau ac ailddefnyddio adnoddau dysgu
Cymraeg, Gaeleg yr Alban a Gwyddeleg o’r hen BBC jam,a dywedodd y Cynghorau y dylai’r gwledydd hynny gael eu
cynrychioli’n well ar wasanaethau’r rhwydwaith a gwasanaethau
lleol. Dywedodd Cyngor Cynulleidfa Lloegr fod lleiafrifoedd
ethnig am weld modelau rôl mwy cadarnhaol i aelodau iau
o’u cymunedau. Nododd pob Cyngor fod cynulleidfaoedd
am weld mwy o arloesi yng ngwasanaethau’r BBC.
BLAENORIAETHAU AR GYFER 2010/11
Mae blaenoriaethau cyfredol talwyr ffi’r drwydded yn
cynnwys gweld mwy o syniadau ffres gan y BBC, a gweld y
BBC yn gwneud mwy i gynrychioli cymdeithas gyfoes y DU yn
gywir. Mae cynulleidfaoedd hefyd yn pryderu na all pawb gael
gafael ar wasanaethau’r BBC, yn enwedig DAB a band eang.
Bu’r materion hyn yn rhan o’r arolwg strategol a lansiwyd gan
yr Ymddiriedolaeth yn gynharach eleni. Bydd yr
Ymddiriedolaeth hefyd yn ystyried mynediad yn ein harolygon
o radio yn y gwledydd datganoledig ac rydym wedi dechrau
prosiect i ganfod sut y gallai’r BBC bortreadu amrywiaeth llawn
gwledydd a chymunedau’r DU yn well.
Ceir rhagor o fanylion am gyngor y Cynghorau yn arolygon
blynyddol y Cynghorau eu hunain.

YMGYSYLLTU Â PHOB CYNULLEIDFADIM OND DRWY WRANDO AR YR HYN Y MAE CYNULLEIDFAOEDD YN
EI FEDDWL A CHYNNWYS EU SAFBWYNTIAU YN EIN PENDERFYNIADAUY GALLWN SICRHAU BOD Y BBC YN GWASANAETHU TALWYR
FFI’R DRWYDDED AC YN DARPARU’R HYN A DDYMUNANT MEWNGWIRIONEDD.

CYDRADDOLDEB AC AMRYWIAETH
Credwn y dylai’r BBC adlewyrchu amrywiaeth poblogaethy DU er mwyn cynrychioli talwyr ffi’r drwydded yn y ffordd
fwyaf effeithiol. Ym mis Rhagfyr 2009, cawsom adroddiad
blynyddol cyntaf y Bwrdd Gweithredol ar ei gynnydd o
ran gweithredu strategaeth amrywiaeth y BBC ar draws
gweithgarwch y BBC. Bydd yr adroddiadau blynyddol hyn
yn ei gwneud yn haws i ni fonitro cynnydd.

Un o’r materion sydd o dan sylw o hyd yw cyfran y staff arlefel uwch o gefndir du neu leiafrifoedd ethnig. Noda ein
hadroddiad, Observations on the Promotion of Equal
Opportunities in Employment, fod y Bwrdd Gweithredol ynrhoi llawer o fentrau ar waith i weithio tuag at gynyddu hyn,ond mae’r ganran o 5.7% yn parhau i fod yn brin o’n targed o
7% sydd i’w gyflawni erbyn 2012. Byddwn yn parhau i fonitro
cynnydd ar y camau gweithredu a nodwyd yn ein hadroddiad,ac ar y cynnydd tuag at gyflawni’r targed hwn.
Mae ar y BBC ddyletswyddau cyfreithiol hefyd i hyrwyddo
cydraddoldeb a dileu gwahaniaethu anghyfreithlon o ran
anabledd, rhyw a hil mewn perthynas â ‘swyddogaethau
cyhoeddus’ penodol, sy’n cynnwys TV Licensing, trefniadau
ar gyfer newid i ddigidol a rhai o’n swyddogaethau rheoleiddio
ein hunain. Rydym yn cyhoeddi cynlluniau cydraddoldeb sy’nesbonio sut y gwnawn hyn, ac eleni fe’u harolygwyd gennym,
gan gynnwys comisiynu ymchwil a oedd yn cynnwys
sefydliadau anabledd, hil a rhywedd. Mae gwaith wedi dechrau
drwy’r BBC ar y cynllun cydraddoldeb a gaiff ei gyhoeddi yn
2011; bydd hwn yn cyfuno’r cynlluniau presennol ac yn
ychwanegu camau gweithredu ar gyfer cyfeiriadedd rhywiol,oedran a chrefydd.
Fel yr Ymddiriedolaeth, mae angen i ni sicrhau ein bod yn
ystyried cydraddoldeb ac amrywiaeth yn ein gweithrediadau
a’n hymddygiad. Eleni gwnaethom gynnydd da, gan ofyn iamrywiaeth o bobl gyfrannu at ein gwaith wrth i ni adolygu
gwasanaethau’r BBC. Cwblhawyd asesiadau o effaithcydraddoldeb ar gyfer pob arolwg mawr gennym er mwynsicrhau bod ein gweithgareddau yn gynhwysol ac nad ydynt
yn gwahaniaethu yn erbyn unrhyw grwpiau.

1-35
LLYWODRAETHU

Nod ffi’r drwydded, sy’n unigryw i’r BBC, yw sicrhau allbwn
o safon uchel, am ddim, sydd ar gael i bawb. Ond mae’n
golygu bod yn rhaid i bawb sy’n gwylio rhaglenni teledu gaeltrwydded, waeth beth fo’u barn am y BBC. Felly mae gan yr
Ymddiriedolaeth gyfrifoldeb penodol i sicrhau bod pawb yn
cael gwasanaeth cystal â phosibl. Er mwyn gwneud hynny
rydym yn cynnal rhaglen waith sy’n ein helpu i ddeall beth
mae cynulleidfaoedd yn ei feddwl.
DEALL BETH MAE CYNULLEIDFAOEDDYN EI FEDDWL
Yn ogystal â’r cyngor a roddir gan ein Cynghorau Cynulleidfaoedd,
gofynnwn i’r cyhoedd am eu barn ar benderfyniadau y mae
angen i ni eu gwneud drwy ymgynghoriadau. Er enghraifft,
rydym yn ymgynghori pan fyddwn yn adolygu un o sianelau’r
BBC neu pan fydd y BBC am lansio gwasanaeth newydd.
Eleni ailddatblygwyd ein gwefan a darparwyd lle penodol iymgynghoriadau. Gwyddom nad yw pawb yn cael mynediad
rhwydd i’r rhyngrwyd, fodd bynnag, felly rydym yn defnyddio
pytiau rhagflas ar yr awyr a thaflenni i roi cyhoeddusrwydd
i ymgynghoriadau ac annog pobl i gymryd rhan. Yn ystod
2009/10, cymerodd mwy na 35,000 o bobl ran yn
ymgynghoriadau’r Ymddiriedolaeth.
Rydym hefyd yn cynnal ymchwil drylwyr i sicrhau ein bod ynclywed gan amrywiaeth ehangach o dalwyr ffi’r drwydded
na’r rhai sy’n cymryd rhan mewn ymgynghoriadau. Rydym
yn ystyried materion yn fanylach, gan ddefnyddio ymchwil
ansoddol, megis gweithdai, grwpiau neu gyfweliadau, trabydd arolygon yn fodd i ni ddeall pa mor gryf yw safbwyntiau
penodol ymhlith y boblogaeth gyfan. Er enghraifft, mae
ein Harolwg blynyddol o Gylch Gwaith Pwrpas yn offeryn
allweddol a ddefnyddiwn i fesur safbwyntiau pobl ar y ffordd
y mae’r BBC yn cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus.

LLYWODRAETHU

MASNACHU’N DEG
EIN DYLETSWYDD YW SICRHAU BOD Y BBC YN CYFLAWNI’R pwrpasau
CYHOEDDUS A NODIR YN Y SIARTER FRENHINOL; EI FOD YN CYNNAL EI
WEITHGAREDDAU MASNACHOL YN DEG; AC NAD YW’N DEFNYDDIO EIRYM ECONOMAIDD MEWN FFYRDD SY’N RHWYSTRO MENTERGARWCHGAN ERAILL.

Mae’r BBC yn chwarae rhan allweddol drwy helpu i symbylu,
datblygu a chynnal buddsoddiad mewn cynnwys darlledu osafon uchel. Heb effaith gadarnhaol y BBC, gallai rhannau eraillo’r sector creadigol, yn amrywio o ddiwydiant ffilm y DU i
gerddorfeydd a gwasanaethau ieithoedd i’r gwledydd fynd
yn llawer llai neu gael eu colli. Mae’r BBC yn creu buddsoddiad
sylweddol a sefydlog, sy’n arbennig o bwysig yn ystod cyfnodau
o ddirwasgiad economaidd, gan roi màs critigol i lawer ogwmnïau creadigol a darlledu a’r sector yn ei gyfanrwydd.
Gwyddom fod pobl yn gwerthfawrogi dewis eang o gynnwys
ar y radio, teledu ac ar-lein. Tra’n cadw’r dewis hwnnw er budd
y cyhoedd, rydym hefyd yn sicrhau bod y BBC yn chwaraerhan deg ym marchnad ehangach cyfryngau’r DU. Gwnawn
hyn drwy graffu ar gynigion newydd gan y Bwrdd Gweithredolo ran eu heffaith economaidd a masnachol, gan sicrhau bod
pob un o weithgareddau’r BBC yn cydymffurfio â’n cyfundrefn
masnachu teg.

LLYWODRAETHU

1-36

CRAFFU AR GYNIGION NEWYDD
Pan fydd y BBC am lansio gwasanaeth newydd, un rhanbwysig o’n gwaith yw ystyried ei effeithiau posibl ar y farchnadehangach. Yn achos unrhyw newid sylweddol i un o wasanaethau
cyhoeddus y BBC yn y DU, rydym yn cynnal prawf gwerth i’rcyhoedd ar y cyd ag Ofcom. Nod y profion yw sicrhau yr
ystyrir gwerth i’r cyhoedd ac effeithiau ar y farchnad, a’u bod
yn ystyried safbwyntiau partïon â diddordeb, gan gynnwys
eraill yn y farchnad. Pan fyddwn yn gwneud penderfyniad,
rydym yn ei gyhoeddi a’r rhesymau drosto. Ni chynhaliwyd
unrhyw brofion yn 2009/10. Gall yr Ymddiriedolaeth hefyd alw
achosion eraill i mewn, os credwn, er enghraifft, fod tystiolaeth
bod y rhain o bosibl yn gyfystyr â newid sylweddol mewn
gwasanaeth sy’n bodoli eisoes. Craffodd yr Ymddiriedolaeth
ar sawl un o weithgareddau’r BBC yn y ffordd hon yn ystod
y flwyddyn.
Rydym yn cymhwyso’r un egwyddorion at weithgareddaugwasanaeth cyhoeddus nas dosbarthwyd yn wasanaethau, er
enghraifft cyfranogiad y BBC yn ‘Canvas’ (gweler tudalen 1-27).
Mae’r Ymddiriedolaeth hefyd yn goruchwylio gwasanaethau
masnachol y BBC. Mae’r rhain ar wahân i wasanaethau
cyhoeddus y BBC ac ni chânt eu hariannu drwy ffi’r drwydded.

Mae’r gwasanaethau hyn yn destun gofynion gwahanol, ond
mae’n rhaid iddynt gydymffurfio â chyfundrefn masnachu teg
y BBC ac mae’n rhaid iddynt beidio ag ystumio’r farchnad.
GORUCHWYLIO TREFNIADAU MASNACHU TEG
Mae’r BBC yn cydnabod ei fod yn chwarae rhan unigryw ymmarchnad y cyfryngau. Mae’n dilyn rheolau’r DU a’r UE ynglŷn
â chystadleuaeth a chymorth gwladwriaethol, a’i ddatganiad
polisi ei hun am fasnachu teg yn ôl gofynion y Siarter Frenhinol.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn dwyn y Bwrdd Gweithredol i gyfrif
am gydymffurfio â’r polisi hwn. Nod y gyfundrefn masnachu
teg hon yw sicrhau y cynhelir gweithgareddau masnachol a
gweithgareddau eraill y BBC yn deg a lleihau unrhyw effaithnegyddol ar y farchnad. Rydym yn adolygu’r polisi hwn a’rffordd y’i gweithredir o leiaf bob tair blynedd. Daeth polisi
masnachu teg cyfredol y BBC a chodau effaith gystadleuol
cysylltiedig yr Ymddiriedolaeth i rym ar 1 Gorffennaf 2007. Ynunol â hynny byddwn yn eu hadolygu yn ystod 2010, gan
gynnwys ymgynghoriad, i ystyried sut y gellid eu gwella yng
nghyd-destun marchnad y cyfryngau sy’n datblygu.
Cydymffurfio
Y Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am gydymffurfiaeth y BBCâ masnachu teg o ddydd i ddydd ac am ymdrin â chwynion
sy’n ymwneud â masnachu teg drwy Bwyllgor Masnachu
Teg y Bwrdd Gweithredol. Am ragor o wybodaeth ewch i
www.bbc.co.uk/info/policies/fairtrading.
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth yr Ymddiriedolaeth sy’n
gyfrifol am fonitro cydymffurfio â masnachu teg ac am ymdrin
ag apeliadau masnachu teg. Mae’r tîm yn cael sicrwydd mewn
sawl ffordd bod y rheolaethau a’r gweithdrefnau sydd â’r nodo sicrhau’r polisïau masnachu teg a gymhwyswyd wedi cael eu
dilyn drwy’r BBC cyfan. Mae’r rhain yn cynnwys adroddiadau
rheolaidd gan y Bwrdd Gweithredol i’r pwyllgor, adroddiadau
gan archwilwyr masnachu teg annibynnol (gweler gyferbyn), a’iwaith ei hun o ran gwrando apeliadau ar faterion masnachu teg.
Apeliadau 2009/10
Yn 2009 ystyriodd y pwyllgor ddwy apêl ynglŷn â masnachu
teg ac, yn anarferol, ystyriodd un gŵyn yn uniongyrchol ynhytrach na’i chyfeirio at y pwyllgor. Cadarnhaodd elfennau
o bob un o’r tair apêl ar bwyntiau proses. Roedd yn siomArchwiliadau annibynnol
Caiff yr Ymddiriedolaeth ei chynghori gan archwilwyr achynghorwyr annibynnol ym maes masnachu teg. Mae’r
archwilwyr annibynnol yn cynnal archwiliad masnachu teg
blynyddol i benderfynu a yw’r BBC wedi sefydlu ac wedi
cymhwyso system o reolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd
rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â’r polisi masnachu teg,codau effaith gystadleuol a chanllawiau ar fasnachu teg. Mae’r
archwiliad yn cynnwys rhaglen eang o arolygon, profion a
gwerthusiadau ar draws holl is-adrannau’r BBC. Nodir barn
yr archwilwyr isod.

Adroddiad yr archwilwyr masnachu teg annibynnol i
Ymddiriedolaeth y BBC am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2010
Rydym wedi archwilio, yn ein rôl fel archwilwyr masnachu teg yBBC, y system o reolaethau mewnol a sefydlwyd o fewn y BBCi roi sicrwydd rhesymol i’r BBC bod Bwrdd Gweithredol y BBC(y Bwrdd Gweithredol) wedi cydymffurfio â gofynion ei Bolisi ar
Fasnachu Teg, Codau Effaith Gystadleuol a’r Canllawiau ar Fasnachu
Teg (‘y trefniadau Masnachu Teg’) ar gyfer y flwyddyn a ddaeth iben 31 Mawrth 2010.
Cytunwyd ar ein cyfarwyddiadau ar gyfer yr archwiliad hwn, gan
gynnwys cwmpas y gwaith i’w wneud, gyda Phwyllgor Gwerth
Cyhoeddus a Masnachu Teg Ymddiriedolaeth y BBC a Phwyllgor
Cyllid a Chydymffurfiaeth Ymddiriedolaeth y BBC. Mae’r
cyfarwyddiadau hyn yn cynnwys cytundeb y dylid cynnal ein
harchwiliad yn unol â’r Safon Ryngwladol ar Ymgysylltiadau
Sicrwydd (ISAE) 3000, cytundeb ar derfyn ein hatebolrwydd mewn
perthynas â’r gwaith hwn a chytundeb mai i Ymddiriedolaeth y BBC(yr Ymddiriedolaeth) fel corff, yn unig y mae ein dyletswydd gofal
mewn perthynas â’r gwaith hwn. Rydym yn fodlon bod y cwmpas
y cytunwyd arno ar gyfer ein harchwiliad yn ddigonol i’n galluogi ifynegi’r farn a nodir isod.
Priod gyfrifoldebau Ymddiriedolaeth y BBC, Bwrdd Gweithredoly BBC ac archwilwyr masnachu teg
Yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am sicrhau bod y Bwrdd
Gweithredol yn masnachu’n deg. Mae hefyd yn gyfrifol am baratoi’r
adran yn yr Adroddiad Blynyddol y BBC ‘Goruchwylio trefniadau
masnachu teg’ sy’n cynnwys datganiad am fasnachu teg.
Mae’r Ymddiriedolaeth wedi rhoi i’r Bwrdd Gweithredol y dasg osefydlu a gweithredu system o reolaethau mewnol a gynlluniwyd i
sicrhau cydymffurfiaeth â threfniadau masnachu teg y BBC ar gyfer
y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2010 gan gynnwys nodi ac
asesu risgiau a allai fygwth masnachu teg a chynllunio a gweithredu
ymatebion i’r fath risgiau.
Fel archwilwyr masnachu teg y BBC, ein cyfrifoldeb ni yw llunio barnannibynnol, yn seiliedig ar ein gwaith archwilio, o ran y graddau ymae’r BBC wedi sefydlu, ac wedi cymhwyso, system o reolaethau
mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â
gofynion y Trefniadau Masnachu Teg ar gyfer y flwyddyn a ddaeth iben 31 Mawrth 2010. Dim ond i’r graddau yr oedd angen gwneud
hynny er mwyn llunio barn ar gymhwyso’r system o reolaethau
mewnol yr adolygwyd penderfyniadau penodol a wnaed gan y BBC
ar faterion masnachu teg. Rydym hefyd wedi adolygu a yw datganiad
yr Ymddiriedolaeth am fasnachu teg yn adlewyrchu ein canfyddiadau
o gydymffurfiaeth y BBC â’i system o reolaethau mewnol, a nodwn
os nad yw’n gwneud hynny.

Paratowyd ein barn i’r Ymddiriedolaeth, fel corff, yn unig, yn unol â’ncyfarwyddiadau y cytunwyd arnynt gydag Uned yr Ymddiriedolaeth
o fewn y BBC ar ran y Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth. Drwy
roi’r farn hon, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb
at unrhyw ddiben arall nac i unrhyw unigolyn arall y dangosir yr
Adroddiad hwn iddo neu y daw i’w ran ac eithrio’r Ymddiriedolaeth
neu’r Bwrdd Gweithredol, ac ni fydd gan neb arall hawl i ddibynnu
ar ein barn, oni chytunwyd ar hynny’n benodol drwy ganiatâdysgrifenedig ymlaen llaw gennym.
Ein dull o weithredu
Rydym wedi mynd ati i gyflawni ymgysylltiad sicrwydd rhesymol
fel y diffinnir yn ISAE 3000. Amcan sicrwydd rhesymol yw cynnal
y cyfryw weithdrefnau ag sy’n sicrhau gwybodaeth ac esboniadau
sy’n angenrheidiol, yn ein barn ni, i roi digon o dystiolaeth briodol ini fynegi casgliad ar gydymffurfiaeth y BBC â’i Drefniadau Masnachu
Teg am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2010.
Roedd ein gwaith yn cynnwys ymholi ac asesu i’n galluogi i lunio
barn ynghylch a oedd system briodol o reolaethau mewnol arwaith. Adolygwyd y gwaith o brosesu sampl o drafodion perthnasol
gennym hefyd er mwyn i ni gael sicrwydd rhesymol bod y systemo reolaethau mewnol wedi’i chymhwyso.
Cyfyngiadau cynhenid
Fel gydag unrhyw system reoli, nid yw’n ymarferol sicrhau nad oes
unrhyw wallau nac afreoleidd-dra wedi digwydd heb iddynt gael
eu canfod. Nod ein gwaith archwilio oedd rhoi sicrwydd rhesymol
i’r Ymddiriedolaeth o ran digonolrwydd y system o reolaethau
mewnol a oedd ar waith ac yn cael ei chymhwyso er mwyn sicrhau
cydymffurfiaeth â’i Threfniadau Masnachu Teg ar gyfer y flwyddyn
a ddaeth i ben 31 Mawrth 2010. At hynny, gan fod materion
masnachu teg yn gofyn am farnau a allai gael eu profi mewn llys
barn, awdurdod cystadlu neu mewn man arall yn y pen draw, maerisg bob amser y cyflwynir her hyd yn oed lle y dilynwyd y system oreolaethau mewnol ac y gwnaed penderfyniadau gyda’r gofal pennaf.
Barn
Yn seiliedig ar ganlyniadau ein gweithdrefnau, yn ein barn ni, mae’r
BBC wedi sefydlu ac wedi cymhwyso system o reolaethau mewnol
sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â gofynion
ei Drefniadau Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2010.
Deloitte LLP
Cyfrifwyr Siartredig
Llundain
16 Mehefin 2010

1-37
LLYWODRAETHU

iddo nodi bod y thema gyffredin yn y canfyddiadau hyn
yn ymwneud â diffyg asesiad o effaith gystadleuol wedi’i
ddogfennu’n briodol gan y Bwrdd Gweithredol. Gofynnodd
y pwyllgor i’r Bwrdd Gweithredol wella ei brosesau yn hyn
o beth a gofynnodd i’r archwilwyr masnachu teg annibynnol
roi adroddiad ynghylch a oedd y gwelliannau hyn wedi cael eu
gwneud. Mae’r pwyllgor wedi cael sicrwydd digonol gan yr
archwilwyr i’r perwyl hwn. Gellir cael manylion apeliadau
a chanfyddiadau ar ein gwefan.

YMDDIRIEDOLAETH Y
BBC: bod yn agoredac yn dryloyw

Mae’r Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am sicrhau bod pawb sy’n talu ffi’r drwydded
yn cael y gorau o’r BBC. Mae’r hyn a wnawn a sut yr awn ati yr un mor bwysig.
Gwnawn yn siŵr fod ein prosesau mor agored a thryloyw â phosibl. Yn ogystal
â’r wybodaeth rydym yn ei chyhoeddi bob blwyddyn yn yr Adroddiad hwn,
cyflwynwn adroddiadau helaeth ar ein gwaith drwy ein gwefan, lle y cyhoeddwn
ein hadroddiadau a’n canfyddiadau yn llawn. Mae Uned yr Ymddiriedolaeth, sef staff
proffesiynol sy’n rhoi cyngor annibynnol a gwrthrychol i ni ar ein dyletswyddau a’ncyfrifoldebau, yn ein cynorthwyo i wneud ein gwaith.

Mae Ymddiriedolwyr ac uwch reolwyr y BBC yn cwrdd yn rheolaidd ag aelodau o’r pedwar Cyngor Cynulleidfa i drafod materion sydd obwys i gynulleidfaoedd a thalwyr ffi’r drwydded ledled y DU. Yn y llun gwelir cyfarfod o’r fath â Chyngor Cynulleidfa yr Alban.

O FEWN YR
YMDDIRIEDOLAETHO FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

1-39

O FEWN YR YMDDIRIEDOLAETHLLYWODRAETHU MEWNOLFEL YMDDIRIEDOLWYR Y BBC RYDYM YN YMRWYMEDIG I GYNNALY SAFONAU UCHAF O RAN LLYWODRAETHU corfforaethoL.

SUT Y GWEITHREDWN
Amlinellir dyletswyddau a chyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth yn
Siarter Frenhinol y BBC a’r Cytundeb Fframwaith cysylltiedig. I
ategu’r dogfennau hyn rydym wedi llunio cyfres o brotocolau,
sy’n rhoi mwy o fanylion am y ffordd yr awn ati i gyflawni’r
dyletswyddau a’r cyfrifoldebau hyn a, lle y bo angen,ddyletswyddau a chyfrifoldebau’r Bwrdd Gweithredol.
Mae’r holl ddogfennau hyn ar ein gwefan.
Ymdrinnir â materion busnes beunyddiol mewn cyfarfodydd
misol a fynychir gan bob Ymddiriedolwr. Yn y cyfarfodydd hyn
gwnawn benderfyniadau sy’n ymwneud â’n dyletswyddau a’ncyfrifoldebau ac ystyriwn gynigion gan y Bwrdd Gweithredol.
Cyhoeddir cofnodion ein cyfarfodydd misol ar ein gwefan.
Ein cynllun gwaith
Bob blwyddyn cyhoeddwn ein cynllun gwaith blynyddol.
Cawn fewnbwn gan y Cynghorau Cynulleidfa ar y materion
sydd o bwys i gynulleidfaoedd er mwyn ein helpu i bennu’r
blaenoriaethau a ddylai ymddangos yn ein cynllun. Ceir
crynodeb o gynllun gwaith 2010/11 ar dudalen 1-29, ac
mae’r cynllun llawn ar ein gwefan.
Bod yn agored ac yn dryloyw
Cymerwn y ddyletswydd sydd arnom i weithredu mewnffordd agored a thryloyw, a nodir yn y Siarter Frenhinol, oddifrif – gwelwn hyn fel rhan o’n hymrwymiad i dalwyr ffi’r
drwydded. Pan fydd angen gwneud gwaith pwysig, cynhaliwn
ymgynghoriadau cyhoeddus a gofynnwn yn benodol am
safbwyntiau talwyr ffi’r drwydded, y diwydiant a’r rhai y mae
cynnig yn effeithio arnynt. Defnyddiwn ein gwefan yn ogystal
â chyfryngau eraill i annog pobl i ymateb, gan sicrhau bod digono gyfle i bobl leisio barn.

O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

1-40

Ar ôl i ni wneud penderfyniad cyhoeddwn ein casgliadau
yn glir ynghyd â’r dystiolaeth a ddefnyddiwyd i’w cyrraedd.
Eglurwn ein penderfyniadau i dalwyr ffi’r drwydded, ydiwydiant a’r rhai o fewn y BBC y gallant effeithio arnynt.
Rydym hefyd yn cyhoeddi costau ein gwaith pwysig.
Uned yr Ymddiriedolaeth
Mae Uned yr Ymddiriedolaeth, sy’n rhoi cyngor annibynnol agwrthrychol i ni, yn ein cynorthwyo i wneud ein gwaith, gan
alw ar arbenigwyr allanol lle y bo angen. Mae’r Uned yn
cynnwys staff y BBC sy’n annibynnol ar y Bwrdd Gweithredol
ac sy’n uniongyrchol atebol i ni. Mae’n cynnwys staff proffesiynol
sy’n arbenigo mewn amrywiaeth o feysydd, gan gynnwys
llywodraethu corfforaethol, datblygu polisi, ymchwil cynulleidfa,
dadansoddi ariannol a pherfformiad, economeg a’r gyfraith.
Mae’r Uned yn cynghori Ymddiriedolwyr ar eu dyletswyddau,
yn rheoli swyddogaethau goruchwylio a rheoleiddio’r
Ymddiriedolaeth ac yn cyflwyno asesiadau annibynnol ogynigion y Bwrdd Gweithredol iddi. Lleolir y rhan fwyaf
o staff yr Uned yn Llundain, tra bod eraill yn gweithio mewn
swyddfeydd yn Belfast, Birmingham, Caerdydd a Glasgow.
Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth
Gwnawn gryn dipyn o’n gwaith drwy saith pwyllgor, a all
wneud penderfyniadau penodol ar ran yr Ymddiriedolaeth
gyfan. Mae cylch gorchwyl pob un o bwyllgorau’r
Ymddiriedolaeth ar ein gwefan. Rhoddir gwybodaeth
am fynychu cyfarfodydd pwyllgorau ar dudalen 1-46.

Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad
David Liddiment (Cadeirydd)
Diane Coyle
Alison Hastings
Y Fonesig Patricia Hodgson
Mehmuda Mian

Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth
Rotha Johnston (Cadeirydd)
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia Hodgson
Janet Lewis-Jones
Jeremy Peat

Y Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad (APC) sy’n gyfrifol
am oruchwylio perfformiad holl wasanaethau cyhoeddus y
BBC ar ran yr Ymddiriedolaeth ac mae’n monitro’r ffordd ymae’r BBC (gwasanaethau yn y DU a BBC World Service)
yn cyflawni ei bwrpasau cyhoeddus fel yr amlinellir yn ySiarter Frenhinol.
Gan ddefnyddio ymchwil cynulleidfa, mae’r APC yn asesu
perfformiad gwasanaethau’r BBC yn erbyn y meini prawf
a nodir yn y trwyddedau gwasanaeth, gan ddefnyddio dataa ddarperir gan y Bwrdd Gweithredol a dadansoddiad
annibynnol a gynhelir gan Uned yr Ymddiriedolaeth.
Un o gyfrifoldebau allweddol yr APC yw goruchwylio
rhaglen adolygu gwasanaethau’r Ymddiriedolaeth. Mae’r
Ymddiriedolaeth yn adolygu pob un o wasanaethau cyhoeddus
y BBC yn y DU o leiaf unwaith bob pum mlynedd. Soniwyd
am arolygon gwasanaeth eleni yn gynharach yn yr
Adroddiad hwn.

Y Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth (FCC) sy’n gyfrifol
am gyllid, gwerth am arian a chydymffurfiaeth, ar ran yr
Ymddiriedolaeth.
Mae’r FCC yn craffu ar gyllideb flynyddol y BBC a gyflwynir
gan y Bwrdd Gweithredol cyn i’r Ymddiriedolaeth gyfan ei
gweld; mae’n rhaid i’r pwyllgor hwn gymeradwyo unrhyw
fuddsoddiad ariannol mawr. Mae’r FCC hefyd yn rheoli rhaglen
astudiaethau gwerth am arian yr Ymddiriedolaeth ac mae’ngyfrifol am sicrhau bod argymhellion yr arolygon yn cael eu
gweithredu gan y Bwrdd Gweithredol.
Yr FCC sy’n goruchwylio swyddogaeth gydymffurfio’r Bwrdd
Gweithredol (ac eithrio cydymffurfiaeth olygyddol aoruchwylir gan yr ESC) ac mae’n monitro rheolaethau
mewnol a phrosesau rheoli risg. Mae hefyd yn ystyried
apeliadau ynghylch masnachu teg, trwyddedau teledu a’r
Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol.

Y Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC), gan weithredu ar ran
yr Ymddiriedolaeth, sy’n gyfrifol am bennu safonau golygyddol
y BBC ac asesu holl wasanaethau’r BBC o ran cydymffurfio â’rsafonau hyn.
Mae safonau golygyddol yn rhan gynhenid o Ganllawiau
Golygyddol y BBC y mae’r ESC yn eu comisiynu gan y Bwrdd
Gweithredol. Yr ESC yw’r corff apêl terfynol o fewn y BBC argyfer penderfynu a ddilynwyd y Canllawiau hyn.
Mae’r ESC hefyd yn rheoli rhaglen adolygu natur ddiduedd yr
Ymddiriedolaeth.

Pwyllgor Cymeradwyo Strategol
Diane Coyle (Cadeirydd)
Y Fonesig Patricia Hodgson
Rotha Johnston
Jeremy Peat
Richard Tait (tan fis Chwefror 2010)David Liddiment (yn bresennol yn rhinwedd ei swydd
fel cadeirydd yr APC, a dim ond mewn perthynas â
chymeradwyo gwasanaethau)
Mae’r Pwyllgor Cymeradwyo Strategol (SAC) yn ystyried
cynigion y Bwrdd Gweithredol am wasanaethau newydd neu
newidiadau i wasanaethau sy’n bodoli eisoes, heblaw am y rhai
a gynigir fel rhan o arolwg gwasanaeth (a ystyrir gan yr APC).
Mae’r SAC yn penderfynu a oes angen cynnal prawf gwerth
cyhoeddus (PVT) ac yn cynghori’r Ymddiriedolaeth yn unolâ hynny.
Mae’r SAC yn rheoli unrhyw PVT neu ystyriaeth arall o gynnig
gan y Bwrdd Gweithredol ac yn gwneud argymhellion i’r
Ymddiriedolaeth ar ganlyniadau posibl.

1-41
O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

Pwyllgor Safonau Golygyddol
Richard Tait (Cadeirydd)
Chitra Bharucha
Anthony Fry
Alison Hastings
David Liddiment
Mehmuda MianO FEWN YR YMDDIRIEDOLAETHLLYWODRAETHU MEWNOL parhad

Mae’r SAC hefyd yn goruchwylio strategaeth fasnachol y BBC
ac unrhyw gynlluniau busnes masnachol manwl a gynigir i’r
Ymddiriedolaeth i’w cymeradwyo.
Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
Chitra Bharucha (Cadeirydd)
Anthony Fry
Syr Michael Lyons
Janet Lewis-JonesY Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau (RAC) sy’n gyfrifol
am reoli cyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth o ran cydnabyddiaetha phenodiadau’r Bwrdd Gweithredol. Mae’r RAC yn
goruchwylio strategaeth cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
ac yn gwneud argymhellion i’r Ymddiriedolaeth ar gyflog abuddiannau’r Cyfarwyddwr Cyffredinol a Chyfarwyddwyr
anweithredol y Bwrdd Gweithredol. Fodd bynnag, Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am bennu
cyflog a buddiannau’r cyfarwyddwyr gweithredol, sy’ncynnwys Cyfarwyddwyr anweithredol yn unig.
Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa
Chitra Bharucha (Cadeirydd)
Alison Hastings (Ymddiredolwr dros Loegr)
Rotha Johnston (Ymddiriedolwr dros Ogledd Iwerddon)
Janet Lewis-Jones (Ymddiriedolwr dros Gymru)
Jeremy Peat (Ymddiriedolwr dros yr Alban)
Mae’r Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa (ACC) yn dwyn
ynghyd y pedwar Ymddiriedolwr cenedlaethol i oruchwylio
a chydgysylltu cyfraniadau Cynghorau Cynulleidfa’r BBC fel
cyrff ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth. Ei rôl yw sicrhau
bod y materion a nodir gan y Cynghorau Cynulleidfa yn caelsylw priodol gan yr Ymddiriedolaeth a bod y Cynghorau’n
gweithio o fewn eu cylchoedd gwaith. Mae’r ACC hefyd
yn cymeradwyo aelodau’r Cynghorau Cynulleidfa.

O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

1-42

Panel Apeliadau Cyffredinol
Ni cheir aelodau penodol. Mae’r Panel yn cynnwys dau
Ymddiriedolwr ac fel arfer caiff ei gadeirio gan yr IsGadeirydd (Chitra Bharucha).

Mae’r Panel Apeliadau Cyffredinol hefyd yn un o bwyllgorau’r
Ymddiriedolaeth, er mai dim ond pan fydd angen gwrando
cwynion ac apeliadau ar ran yr Ymddiriedolaeth, nad ydynt
yn rhan o un o weithdrefnau penodol y BBC, y mae’n cwrdd.
Gellir cael rhagor o wybodaeth am weithdrefnau cwyno’r
BBC ar ein gwefan.
ASESU EIN PERFFORMIAD EIN HUNAIN
Bob blwyddyn adolygwn ein perfformiad ein hunain, gan
gynnwys perfformiad pob pwyllgor, a chrynhown ein
canfyddiadau yn yr Adroddiad Blynyddol. Mae hwn yn ofyniada osodwn i’n hunain yn ein Rheolau Sefydlog ein hunain, agyhoeddir ar ein gwefan, ac fe’i hargymhellir hefyd gan y Cod
Cyfunol ar Lywodraethu Corfforaethol.
Eleni cynhaliwyd yr ymarfer hwn yn fewnol, gyda chymorth
Uned yr Ymddiriedolaeth. Drwy’r arolwg gwnaethom fyfyrio
ar weithrediad yr Ymddiriedolaeth a’i phwyllgorau a sut mae’r
Ymddiriedolaeth yn cyflawni materion busnes a’i chylch gwaith.
Trafodwyd canlyniadau’r ymarfer yng nghyfarfod llawn yr
Ymddiriedolaeth yn ogystal â phob pwyllgor. Hefyd cynhaliodd
y Cadeirydd gyfweliad â phob Ymddiriedolwr yn unigol athrafodwyd effeithiolrwydd pob un ohonynt wrth gyflawni
eu dyletswyddau a’u cyfrifoldebau.
Credwn ein bod yn cyflawni ein rolau goruchwylio arheoleiddio’n effeithiol. Mae ein dyletswydd i wneud
penderfyniadau er budd talwyr ffi’r drwydded yn rhywbeth
a gymerwn o ddifrif, a chredwn fod y penderfyniadau a wnaed
gennym eleni wedi cyflawni canlyniadau yn unol â’r rhain. Yn
arbennig, rydym wedi gwneud cynnydd mewn perthynas ârhai materion a oedd yn peri cryn bryder iddynt yn yr arolwg
cynhwysfawr o’r strategaeth a thrwy fentrau penodol megis
adolygu cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol. Yn y cyfamser,
mae ein harolygon o wasanaethau penodol y BBC yn dechrau
cyflawni newidiadau gwirioneddol ac yn gwneud allbwn y BBC
yn fwy unigryw.
Rydym hefyd wedi nodi nifer o feysydd y mae angencanolbwyntio arnynt ymhellach yn y flwyddyn i ddod. Mae’rrhain yn cynnwys parhau i sicrhau bod y BBC yn cyflawni
gwerth am arian, a bod canlyniadau ein holl waith yn caeleu cyfleu’n effeithiol o fewn y BBC a’r tu allan iddo.

COSTAU RHEDEG YR YMDDIRIEDOLAETH
Caiff yr Ymddiriedolaeth ei hariannu gan arian ffi’r drwydded.
Fel y cyfryw, mae’n bwysig iawn bod yr Ymddiriedolaeth yn caelei rhedeg yn effeithlon.
Ddwy flynedd yn ôl, gwnaethom ymrwymo i gadw gwariant
uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth o dan 0.35% o wariant
cyhoeddus y BBC yn y DU. Mae’n bleser gennym nodi ein
bod wedi cyflawni’r ymrwymiad hwn eto, gyda gwariant
uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth yn cyfateb i 0.30% o wariant

cyhoeddus y BBC yn y DU – ychydig yn llai na’r hyn a gafwyd
yn 2008/09. Mewn termau absoliwt, mae ein gwariant wedi
lleihau’n sylweddol. Gellir priodoli hyn yn bennaf i’r ffioedd is adelir i Ofcom, nad yw wedi cyflawni unrhyw waith yn asesu’r
effaith ar y farchnad ar gyfer yr Ymddiriedolaeth eleni. Mae
Ofcom hefyd wedi ad-dalu rhywfaint o ffioedd yn ymwneud
â 2008/09 a chyn hynny, ar ôl pennu ei gostau terfynol ar gyfer
y blynyddoedd hynny.
Isod nodir datganiad gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth
ac adroddiad yr archwilwyr allanol ar y datganiad hwn.

Tabl 1-1

Gwariant cymharol yr Ymddiriedolaeth
2009/10%

2008/09
%

0.30

0.31

Nodyn

2009/10£000

2008/09*
£000

1
2
3
4
5, 6

730
4,749
5,023
–
10,502

741
4,756
4,716
308
10,521

2009/10£000

2008/09
£000

3,521
(117)
3,404
13,906

3,571
911
4,482
15,003Gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth fel % o wariant cyhoeddus y BBC yn y DU
Tabl 1-2

Datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth

Ffioedd rheoleiddio Ofcom
Ffioedd MIA Ofcom
Cyfanswm ffioedd Ofcom i'w talu gan yr Ymddiriedolaeth
Cyfanswm gwariant yr Ymddiriedolaeth

7
8

Nodiadau i ddatganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth
1. Dangosir cydnabyddiaeth pob Ymddiriedolwr yn y tabl ar dudalen 1-45. Mae’r ffigurau yn y tabl uchod yn cynnwys ffioedd, buddiannau trethadwy a chostau nawdd cymdeithasol
yr Ymddiriedolwyr.
2. Mae costau staff yn cynnwys cyflogau, costau nawdd cymdeithasol a chyfraniadau pensiwn y cyflogwr.
3. Mae costau gweithredu yn cynnwys gwariant uniongyrchol ar weithgareddau megis gwaith ymchwil, cyngor cyfreithiol, gwasanaethau cynghori arbenigol eraill a gweithgareddau ymgysylltu
a digwyddiadau rhanddeiliaid yr Ymddiriedolaeth.
4. Gwariwyd arian ar ailstrwythuro yn 2008/09 o ganlyniad i arolwg o’r ffordd y gwasanaethir y Cynghorau Cynulleidfa rhanbarthol. Yn sgîl hyn, lleihawyd nifer y staff gofynnol. Cyflwynwyd
y newid yn 2009/10.
5. Mae’r gwariant a nodir uchod ar gyfer yr Ymddiriedolaeth yn cynrychioli gwariant allanol uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth. Hefyd defnyddiodd yr Ymddiriedolaeth wasanaethau arennir a ddarparwyd gan wasanaethau cyhoeddus y BBC. Ymhlith y rhain roedd darparu eiddo, cyllid, adnoddau dynol a gwasanaethau gwybodaeth.
6. O wariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth, mae £1,320,000 (2008/09: £1,539,000) yn ymwneud â gwariant ar ein gweithgareddau yn y pedair gwlad, sydd yn bennaf yn cwmpasu
cymorth i’r pedwar Cyngor Cynulleidfa cenedlaethol a’r 12 o Gynghorau Cynulleidfa rhanbarthol.
7. M ae Ofcom yn dyrannu ei gostau rheoleiddio teledu a radio rhwng y BBC a’r sianelau masnachol a sianelau darlledu cyhoeddus eraill yn y DU. Mae’r Ymddiriedolaeth yn talu cyfran y BBCo’r dyraniad hwnnw yn seiliedig ar amcangyfrif gan Ofcom am y flwyddyn.
8. Mae ffioedd Asesu’r Effaith ar y Farchnad (MIA) Ofcom yn cynnwys costau uniongyrchol ac anuniongyrchol Ofcom i gynnal MIA o’r profion gwerth cyhoeddus ar gyfer y cyfnod dan sylw.
Cwblhawyd un MIA yn 2008/09 (fideo lleol) ond ni chynhaliwyd unrhyw rai yn 2009/10. Yn ystod 2009/10 adolygodd Ofcom ei gostau ac ad-dalodd yr Ymddiriedolaeth am rai ffioedd
blaenorol a godwyd am waith MIA.
9. Mae’r dosbarthiad o gostau rhwng categorïau yn y datganiad uchod wedi cael ei ddiwygio ychydig yn 2009/10 o gymharu â’r hyn a ddefnyddiwyd yn y flwyddyn flaenorol. Yn arbennig
dangosir nawdd cymdeithasol Ymddiriedolwyr bellach o dan gostau Ymddiriedolwyr yn hytrach na chostau gweithredu. Mae hyn yn golygu na fydd y costau o ran Ymddiriedolwyr addangosir uchod yn cyfateb i’r rhai a ddangosir yn y tabl cydnabyddiaeth ar dudalen 1-45. Mae’r swm a ddangosir uchod yn ddarlun mwy cyflawn o gostau Ymddiriedolwyr. Addaswyd
gwariant ar gyfer y cyfnod cymharol yn briodol er cysondeb.
* Ailddatganwyd ffigurau 2008/09 er mwyn cydymffurfio â’r Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol (IFRS) fel eu bod yn gymharol â ffigurau 2009/10. O ganlyniad cynyddodd costau staff£4,000 yn 2008/09 drwy gynnwys croniad tâl gwyliau.

1-43
O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

Costau cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Costau staff
Costau gweithredu eraill
Costau ailstrwythuro
Gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth

O FEWN YR YMDDIRIEDOLAETHLLYWODRAETHU MEWNOL parhad

Tabl 1-3

Pobl yr Ymddiriedolaeth
Mae niferoedd staff yr Ymddiriedolaeth wedi Ileihau ychydig oflwyddyn i flwyddyn gan adlewyrchu effaith yr ailstrwythuroar staff cymorth Rhanbarthau Lloegr yn 2009.
Nodyn

Cyfartaledd
y flwyddyn
2010

Cyfartaledd
y flwyddyn
2009

1

Nifer
12.0
CALl

Nifer
12.0
CALl

2, 3, 4

68.1

70.2

Ymddiriedolwyr
Staff Uned yr
Ymddiriedolaeth

Nodiadau
1. Ystyr ‘CALl’ yw niferoedd cyfwerth ag amser llawn.
2. Lleolir y mwyafrif o staff Uned yr Ymddiriedolaeth yn Llundain, a lleolir 18.7 CALl(2009: 21.8) y tu allan i Lundain gan gefnogi’r gwaith a wneir gan yr Ymddiriedolaeth yng
Nghymru, yr Alban, Gogledd Iwerddon a Lloegr.
3. Cyn mis Gorffennaf 2009, nid oedd staff a oedd yn cynorthwyo’r 12 o Gynghorau
Cynulleidfa rhanbarthol yn cael eu cyflogi’n uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth er
bod yr Ymddiriedolaeth yn ad-dalu eu costau staff yn llawn. Yn ystod mis Gorffennaf
2009, ar ôl ailstrwythuro’r modd y caiff y cynghorau cynulleidfa eu gwasanaethu,
trosglwyddwyd gweddill y staff yr oedd eu hangen i gynorthwyo’r Cynghorau
Cynulleidfa rhanbarthol i gael eu cyflogi’n uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth.
At ddibenion cymharu caiff yr aelodau hyn o staff eu cynnwys yn y niferoedd uchod
ar gyfer y ddwy flwyddyn.
4. O blith staff Uned yr Ymddiriedolaeth, daw 14% o gefndiroedd pobl dduon alleiafrifoedd ethnig, mae 7% yn anabl ac mae 68% yn fenywod (2008/09: 9%, 5%
a 68% yn y drefn honno).

Adroddiad KPMG LLP i Ymddiriedolaeth y BBC (‘yrYmddiriedolaeth’)

O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

1-44

Yn unol â thelerau ein llythyr penodi dyddiedig 3 Mehefin 2008,
rydym wedi astudio’r datganiad o wariant uchod (‘datganiad o
wariant yr Ymddiriedolaeth’) ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2010 a baratowyd, yn unol â gofynion Siarter Frenhinoly BBC dyddiedig Hydref 2006, gan yr Ymddiriedolwyr a hwy yn
unig sy’n gyfrifol amdano. Paratowyd datganiad o wariant yr
Ymddiriedolaeth gan yr Ymddiriedolwyr gan gymhwyso gofynion
cydnabod a mesur Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein llythyr penodi, yw ffurfio
barn annibynnol, ar sail y gwaith a wnaed, a chyflwyno ein barn i’r
Ymddiriedolaeth. Nid oedd ein hastudiaeth mor fanwl ag archwiliado gryn dipyn.
Paratowyd ein hadroddiad i’r Ymddiriedolaeth mewn perthynas
â’r Siarter Frenhinol yn unig. Cynlluniwyd ein hadroddiad i fodloni’r
gofynion y cytunwyd arnynt â’r Ymddiriedolaeth a nodweddion
arbennig ein penodiad a bennwyd gan anghenion yr Ymddiriedolaeth
ar y pryd. Felly ni ddylid ystyried ein hadroddiad fel deunydd addas
i’w ddefnyddio nac i ddibynnu arno gan unrhyw barti sy’n awyddus i

Cydnabyddiaeth cyfarwyddwyr ac uwch reolwyr
Nicholas Kroll, Cyfarwyddwr, Ymddiriedolaeth y BBC, yw prifswyddog yr Ymddiriedolaeth fel y nodir yn Siarter Frenhinoly BBC. Ef yw prif gynghorydd yr Ymddiriedolaeth a phrif
weithredwr Uned yr Ymddiriedolaeth. Ei gyflog sylfaenol
ar gyfer 2009/10 oedd £238,680 (2008/09: £237,900) a
chyfanswm ei enillion hyd at 31 Mawrth 2010 oedd £282,609(2008/09: £282,648). Fel uwch reolwyr eraill, ni fydd yn caelbonws am 2009/10 (2008/09: dim). Mae’n aelod o Gynllun
Pensiwn y BBC.
Mae gan Uned yr Ymddiriedolaeth 13 o uwch reolwyr ynogystal â’r Cyfarwyddwr. Mae’r tabl isod yn dangos nifer yruwch reolwyr o fewn yr Ymddiriedolaeth yn ôl cyflog sylfaenol
ar 31 Mawrth 2010. Lle mae staff yn rhan-amser, rhoddir ycyflog cyfwerth ag amser llawn. Ar gyfer y ddwy flwyddyn
a ddangosir, nid oedd uwch reolwyr yn gymwys i gael bonws
Table 1-4 

Nifer yr Uwch Reolwyr yn ôl band cyflog

Band cyflog

O dan £70,000£70,000 i £99,999£100,000 i £129,999£130,000 i £159,999
Cyfanswm

31 Mawrth
2010

31 Mawrth
2009

4
6
2
1
13

4
5
1
1
11

gaffael hawliau yn ein herbyn ac eithrio’r Ymddiriedolaeth at unrhyw
ddiben neu mewn unrhyw gyd-destun. Bydd unrhyw barti arall ac
eithrio’r Ymddiriedolaeth a fydd yn cael gafael ar ein hadroddiad(neu unrhyw ran ohono) yn gwneud hynny ar ei fenter ei hun. I’r
graddau eithaf a ganiateir gan y gyfraith, ni fydd KPMG LLP yn
derbyn unrhyw gyfrifoldeb na rhwymedigaeth mewn perthynas
â’n hadroddiad i unrhyw barti arall.
Yn ein barn ni, mae’r gwariant fel y’i nodir yn natganiad yr
Ymddiriedolaeth wedi’i dynnu’n gywir o lyfrau a chofnodion
yr Ymddiriedolaeth ar sail y tybiaethau a nodir yn y Nodiadau
i ddatganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth.

Scott Cormack
Dros ac ar ran KPMG LLP, Archwilydd Statudol
Chartered Accountants, 8 Salisbury Square, London, EC4Y 8BB
16 Mehefin 2010

dewisol nac arolwg blynyddol o gyflogau yn 2009/10. Mae’r
cynnydd mewn niferoedd staff o flwyddyn i flwyddyn yn
adlewyrchu gwahaniaethau amseru o ran llenwi dwy swydd
wag a grëwyd ar ôl i staff adael cyn 31 Mawrth 2009.
CYDNABYDDIAETH YR YMDDIRIEDOLWYR
Ffioedd
Caiff ein ffioedd fel Ymddiriedolwyr eu pennu gan yr
Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a
Chwaraeon, a’u hadolygu bob blwyddyn gan ei adran. Yn
2009 argymhellodd yr Adran gynnydd o 1.5% mewn ffioedd
ar gyfer aelodau’r Ymddiriedolaeth. Ystyriwyd yr argymhelliad
hwn ond penderfynwyd gwrthod unrhyw gynnydd, yn unol
â’r ffaith bod y BBC wedi rhewi cyflogau uwch reolwyr drosyr un cyfnod. Adlewyrchir hyn yn y tabl isod. Nid yw Aelodau’r
Ymddiriedolaeth yn cael tâl am derfynu contract nac iawndal
arall am golli swydd.

Treuliau
Cawn ein had-dalu am dreuliau yr eir iddynt ar fusnes
y BBC, sy’n cynnwys teithio, llety, prydau bwyd sy’ngysylltiedig â’r gwaith a lletygarwch. Caiff y treuliau rydym
yn gymwys i’w hawlio eu llywodraethu gan God Ymarferyr Ymddiriedolaeth, a gyhoeddir ar ein gwefan. Bob chwemis rydym yn cyhoeddi rhestr lawn o’r holl dreuliau yr eir
iddynt gan bob Ymddiriedolwr yn ogystal â’r gwasanaethau
a archebir yn ganolog ar gyfer Ymddiriedolwyr gan Uned yr
Ymddiriedolaeth.
Caiff rhai o’n treuliau a’n gwasanaethau cymorth eu dosbarthu
fel buddiannau trethadwy gan Gyllid a Thollau EM achyhoeddir y ffigur hwn yn y tabl cydnabyddiaeth; caiff unrhyw
dreth sy’n deillio o dreuliau yr eir iddynt ei dalu gan y BBC.
Buddiannau’r Cadeirydd
O dan delerau ei benodiad, mae’r Cadeirydd, Syr Michael
Lyons, yn gymwys i fod yn aelod o gynllun pensiwn gyda
buddiannau sy’n cyfateb i rai Cynllun Pensiwn y BBC. Mae Syr

Tabl 1-5

Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Dangosir cydnabyddiaeth aelodau’r Ymddiriedolaeth yn ystod y flwyddyn isod:
Buddiannau
trethadwy£000

Cyfanswm
2009/101£000

Cyfanswm
2008/09£000

Dyddiad Dechrau

Dyddiad Gorffen

143
77

61
1

204
78

213
79

1 Mai 07
1 Tach 06

30 Ebrill 11
31 Hyd 10

41
41
41
41

0
0
0
0

41
41
41
41

42
42
42
42

1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Ion 06

31 Hyd 10
31 Hyd 10
31 Hyd 10
31 Rhag 10

36
36
36
36
36
36

0
0
0
0
0
0

36
36
36
36
36
36

37
15
36
36
36
36

1 Tach 06
1 Tach 08
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Awst 04

31 Hyd 10
31 Hyd 12
31 Hyd 10
31 Hyd 10
31 Hyd 10
31 Gorff 10

–
600

–
62

–
662

21
677

1 Tach 00

31 Hyd 08

Cyfnod penodi

Fel y nodir uchod, ni dderbyniodd yr Ymddiriedolwyr unrhyw gynnydd mewn ffioedd ar gyfer 2009 ac felly mae eu ffioedd ar gyfer 2009/10 yr un peth ag ar gyfer 2008/09.
Mae’r ffigur uwch ar gyfer buddiannau trethadwy Syr Michael yn adlewyrchu’r ffaith bod swyddfa’r Cadeirydd yn Llundain a’i fod ef yn byw yn Birmingham, felly caiff ei dreuliau teithio i
Lundain a llety pan fydd yn Llundain ar gyfer busnes y BBC eu cyfrif yn fuddiant trethadwy. Mae Syr Michael hefyd yn cael aswiriant bywyd ac yswiriant meddygol preifat sy’n costio £4,817
a £2,398 yn y drefn honno ar gyfer 2009/10 (2008/09: £4,354 a £2,277).
3
Penodwyd Anthony Fry yn un o Ymddiriedolwyr y BBC ar 1 Tachwedd 2008; yn unol â hynny mae ei ffioedd ar gyfer 2008/09 yn ymwneud â’r cyfnod 1 Tachwedd 2008-31 Mawrth 2009.
4
Daeth cyfnod Dermot Gleeson fel aelod o’r Ymddiriedolaeth i ben ar 31 Hydref 2008. Cyn Ionawr 2007, roedd yn lywodraethwr y BBC.
1
2

* Mae gan yr holl Ymddiriedolwyr hyn dreuliau trethadwy sy’n llai na £500 ac o ganlyniad fe’u talgrynnwyd i £dim yn y tabl uchod. Hawliodd yr Ymddiriedolwyr hyn gyfanswm o £2,329.99.

1-45
O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

Cadeirydd ac Is-gadeirydd
Syr Michael Lyons2
Chitra Bharucha
Ymddiriedolwyr Cenedlaethol
Alison Hastings*
Rotha Johnston*Janet Lewis-Jones*
Jeremy Peat*
Ymddiriedolwyr
Diane Coyle*
Anthony Fry3
Y Fonesig Patricia Hodgson*
David Liddiment*
Mehmuda Mian
Richard Tait*
Cyn Ymddiriedolwr
Dermot Gleeson4
Cyfanswm yr Ymddiriedolwyr

Ffioedd£000

O FEWN YR YMDDIRIEDOLAETHLLYWODRAETHU MEWNOL parhad

Michael wedi dewis peidio â chymryd rhan yn y cynllun hwn,
felly nid yw’r BBC wedi gwneud unrhyw gyfraniadau pensiwn
ar ei gyfer. Yn hytrach, mae’n cael aswiriant bywyd ar lefel sy’ndebyg i aelodau’r Cynllun Pensiwn. Mae hefyd yn cael yswiriant
meddygol preifat sydd ar yr un lefel ag uwch reolwyr y BBC.
Heblaw’r Cadeirydd, nid yw’r Ymddiriedolwyr yn gymwys i
fod yn aelodau o Gynllun Pensiwn y BBC na chael yswiriant
meddygol preifat.
Cofrestr buddiannau
Mae ein Cod Ymarfer yn ei gwneud yn ofynnol i ni gadw achyhoeddi cofrestr o’r holl fuddiannau allanol y gellid ystyried
eu bod yn effeithio ar ein gallu i gyflawni dyletswyddau un
o Ymddiriedolwyr y BBC. Mae’r gofrestr hon yn cynnwys
datganiadau o bob swydd gyflogedig, cyfarwyddiaeth a swydd
wirfoddol yn ogystal â buddiannau aelodau agos o’r teulu, os
yw’n berthnasol. Mae cofrestr buddiannau’r Ymddiriedolaeth
ar gael ar ein gwefan.

Rheoliadau adroddiadau
Mae’r BBC wedi’i eithrio rhag gofynion Rheoliadau Cwmnïau
a Grwpiau Mawr a Chanolig (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008
ynghyd â rhai’r FSA ond, lle y bo’n berthnasol, rydym wedi
llunio’r Adroddiad hwn fel petai’r gofynion hynny’n gymwys. Caiffyr adran ar gydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr ei harchwilio.
Ar dudalen 1-42 ceir gwybodaeth am y Pwyllgor
Cydnabyddiaeth a Phenodiadau ac ar dudalen 1-25 ceir ein
strategaeth ar gyfer cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol.
PRESENOLDEB YR YMDDIRIEDOLWYR MEWNCYFARFODYDDDangosir presenoldeb yr Ymddiridolwyr yng nghyfarfodydd yr
Ymddiriedolaeth a’i phwyllgorau ar gyfer y cyfnod 1 Ebrill 2009
i 31 Mawrth 2010 isod.
Cyhoeddir calendr o gyfarfodydd llawn yr Ymddiriedolaeth
a’u cofnodion, a’r cylch gorchwyl ar gyfer pob pwyllgor, ar
ein gwefan.

Tabl 1-6

Tabl mynychu cyfarfodydd

Ymddiriedolaeth

O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

1-46

Nifer y cyfarfodydd
Cadeirydd
Syr Michael Lyons
Is-Gadeirydd
Chitra Bharucha
Ymddiriedolwyr
Cenedlaethol
Alison Hastings (Lloegr)
Rotha Johnston (Gogledd
Iwerddon)Janet Lewis-Jones(Cymru)Jeremy Peat (Yr Alban)
Ymddiriedolwyr
Diane Coyle
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia
HodgsonDavid Liddiment
Mehmuda Mian
Richard Tait

Pwyllgor
Cynulleidfaoedd a Pwyllgor Safonau Pwyllgor Cyllid a
Pherfformiad
Golygyddol Chydymffurfiaeth

PwyllgorPwyllgor
Cymeradwyo Cydnabyddiaeth a
Strategol
Phenodiadau

Pwyllgor
Cynghorau
Cynulleidfa

Panel Apeliadau
Cyffredinol1

16

11

14

14

13

4

5

6

16/16

–

–

–

–

4/4

–

–

15/16

–

13/14

–

–

4/4*

5/5*

6/6*

15/16

11/11

13/14

–

–

–

5/5

–

16/16

–

–

14/14*

12/13

–

5/5

–

16/16
16/16

–
–

–
–

14/14
13/132

–
13/13

4/4
–

5/5
5/5

–
–

14/16
15/16

10/11
–

–
10/14

–
11/14

13/13*
–

–
4/4

–
–

–
–

16/16
15/16
13/16
11/16

11/11
10/11*
7/11
–

–
13/14
11/14
13/14*

14/14
–
–
–

13/13
–
–
10/113

–
–
–
–

–
–
–
–

–
2/2
5/5
1/1

Nodiadau:
1
Nid yw’r Panel Apeliadau Cyffredinol yn cynnwys yr un aelodau yn gyson.
2
Ni fynychodd Jeremy Peat un o gyfarfodydd y Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth o ganlyniad i wrthdaro buddiannau posibl.
3
Ym mis Chwefror 2010 daeth aelodaeth Richard Tait o’r Pwyllgor Cymeradwyo Strategol i ben.
* Yn dynodi Cadeirydd pwyllgor.

Datganiad o gyfrifoldebau mewn perthynas â’r adroddiad
blynyddol a chyfrifon

Presenoldeb yng nghyfarfodydd y Cynghorau Cynulleidfa
a phwyllgorau eraill
Mae’r Siarter Frenhinol yn sefydlu Cynghorau Cynulleidfa
ym mhob un o’r gwledydd i gynghori’r Ymddiriedolaeth ary gwaith o gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus a pha mor dda
y mae’r BBC yn gwasanaethu talwyr ffi’r drwydded mewn
gwahanol rannau o’r DU.
Yr Ymddiriedolwr Cenedlaethol perthnasol sy’ncadeirio’r Cynghorau Cynulleidfa. Roedd presenoldeb
yr Ymddiriedolwyr Cenedlaethol yng nghyfarfodydd yCynghorau Cynulleidfa ar gyfer 2009/10 fel a ganlyn:• Alison Hastings 7/7• Rotha Johnston 11/11• Janet Lewis-Jones 11/11• Jeremy Peat 11/11
Jeremy Peat a Diane Coyle sy’n cynrychioli’r Ymddiriedolaeth
ar y Grŵp Llywio ar y Cyd ar gyfer Asesu’r Effaith ar y
Farchnad gydag Ofcom. Dim ond un cyfarfod a gynhaliwyd
yn y cyfnod hwn, a fynychwyd gan y ddau ohonynt.
Jeremy Peat yw cadeirydd Bwrdd Ymddiriedolaeth Pensiwn y
BBC Cyf, ymddiriedolwr corfforaethol Cynllun Pensiwn y BBC,sy’n cwrdd chwe gwaith y flwyddyn. Caiff gydnabyddiaeth
ar wahân am y rôl hon. Ceir rhagor o fanylion yn Adroddiad
Blynyddol a Chyfrifon Cynllun Pensiwn y BBC.
Sefydlodd yr Ymddiriedolaeth banel apeliadau ad hoc
deirgwaith rhwng 1 Ebrill 2009 a 31 Mawrth 2010. Ymhlith
aelodau’r Pwyllgor roedd Chitra Bharucha, Diane Coyle, yFonesig Patricia Hodgson, Rotha Johnston, Mehmuda Mian,
Jeremy Peat a Richard Tait.

Syr Michael Lyons
Cadeirydd
16 Mehefin 2010

1-47
O FEWN YRYMDDIRIEDOLAETH

Am ragor o wybodaeth am y pwyllgorau a’u cyfrifoldebau,
gweler tudalennau 1-40-1-42.

a) Datganiad o gyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth mewn
perthynas â’r adroddiad blynyddol a chyfrifon
Mae Siarter y BBC yn ei gwneud yn ofynnol i adroddiad blynyddol
a datganiad o gyfrifon gael eu paratoi mewn dwy ran, Rhan Un
gan yr Ymddiriedolaeth a Rhan Dau gan y Bwrdd Gweithredol.
Manylir ar gyfrifoldebau’r Bwrdd Gweithredol yn yr adran
Llywodraethu yn Rhan Dau o’r adroddiad blynyddol hwn. Yn
gryno, mae’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am baratoi’r
datganiadau ariannol a’r datganiadau o gydymffurfiaeth â chodau
llywodraethu corfforaethol cymwys a rheoliadau yn ymwneud âchydnabyddiaeth, gan gyflwyno’r rhain i’r Ymddiriedolaeth yn Rhan
Dau o’r adroddiad blynyddol hwn. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi
paratoi’r datganiadau ariannol yn unol â’r Safonau Adrodd Ariannol
Rhyngwladol (IFRS), fel y’u hardystiwyd gan yr UE, gan adlewyrchu’r
ffaith bod IFRS yr UE yn gyffredin iawn yn y DU, yn cael eu
mabwysiadu gan y sector cyhoeddus ac y caniateir iddynt gael
eu defnyddio o dan Ddeddf Cwmnïau 2006. Caiff y datganiadau
ariannol hyn eu harchwilio gan archwilwyr allanol.
Wrth baratoi ei ddatgeliadau cysylltiedig sy’n ymwneud â
llywodraethu corfforaethol, mae’r Bwrdd Gweithredol wedi dewis
cydymffurfio â Chod Cyfunol 2008 y Cyngor Adroddiadau
Ariannol a darpariaethau datgelu Deddf Cwmnïau 2006 a, lle
y bo’n gymwys, Reolau Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau
Ariannol sy’n gymwys i gwmni a restrir ar farchnad a reoleiddir
gan yr UE.
Er mwyn cydymffurfio â’r gofynion hynny, mae’n rhaid i’r adroddiad
blynyddol gynnwys datgeliadau ar drefniadau llywodraethu’r
Ymddiriedolaeth yn ogystal â rhai’r Bwrdd Gweithredol. Yr
Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am y datgeliadau hyn, a archwilir,a chânt eu cynnwys yn Rhan Un o’r adroddiad hwn.
Mae’r Siarter hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i’r Ymddiriedolaeth
baratoi datganiad o’i gwariant a’i gynnwys yn Rhan Un o’r
adroddiad blynyddol.
b) Datganiad o ddatgelu gwybodaeth i archwilwyr
Mae’r Ymddiriedolwyr a oedd mewn swydd ar adeg
cymeradwyo’r adroddiad blynyddol a’r cyfrifon yn cadarnhau, hydy gwyddant, nad oes unrhyw wybodaeth archwilio berthnasol
nad yw archwilwyr y BBC yn ymwybodol ohoni; ac mae pob
Ymddiriedolwr wedi cymryd yr holl gamau y dylai fod wedi eu
cymryd fel Ymddiriedolwr i’w wneud ei hun yn ymwybodol ounrhyw wybodaeth archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod
archwilwyr y BBC yn ymwybodol o’r wybodaeth honno.
Cymeradwywyd y datganiad hwn gan yr Ymddiriedolaeth ar
16 Mehefin 2010.

CYSYLLTU Â NI

CYSYLLTU Â’R BBC
Os hoffech wybod mwy am flwyddyn y BBC – gangynnwys datganiadau ariannol llawn a pherfformiad pob
gwasanaeth yn erbyn ei Ddatganiad am Bolisi Rhaglenni,
yn ogystal ag ymrwymiadau cyhoeddus eraill ewch i
www.bbc.co.uk/annualreport.
Mae’r adroddiad hwn hefyd ar gael yn Saesneg ac mewn
fersiwn sain.
Os hoffech wybodaeth neu wybod mwy am sut y caiff y
BBC ei redeg ewch i www.bbc.co.uk/aboutthebbc.
Am docynnau i sioeau, teithiau a digwyddiadau ewch i
www.bbc.co.uk/showsandtours.
Os oes gennych sylw, gwerthfawrogiad neu gŵynam raglenni a gwasanaethau’r BBC ewch i
www.bbc.co.uk/feedback.
Neu ysgrifennwch i BBC Audience Services,
PO Box 1922, Darlington, DL3 0UR
Llinell ffôn sylwadau: 03700 100 222*
Llinell ffôn ymholiadau eraill: 03700 100 123*
Ffôn testun 03700 100 212*
Mae’r llinellau ar agor 24 awr y dydd, saith diwrnod
yr wythnos. Efallai y caiff galwadau eu monitro neu
eu recordio at ddibenion hyfforddiant.
Y llynedd cafodd y BBC dros 3.3 miliwn o gysylltiadau
â’r cyhoedd.

YMDDIRIEDOLAETH Y BBC
Os oes gennych unrhyw sylwadau neu gwestiynau ynglŷn â
gwaith Ymddiriedolaeth y BBC, gallwch gysylltu â ni drwy’rpost, drwy e-bost, neu dros y ffôn.
BBC Trust Unit
1st Floor
180 Great Portland Street
London W1W 5QZ
Ffôn: Llinell Wybodaeth y BBC 03700 103 100†*
Ffôn testun: 03700 100 212*
Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng
9.30am a 5.30pm.
E-bost: trust.enquiries@bbc.co.uk
CYNGHORAU CYNULLEIDFA’R BBC
Mae’r Cynghorau Cynulleidfa yng Nghymru, Lloegr, yr
Alban a Gogledd Iwerddon yn helpu Ymddiriedolaeth
y BBC i ddeall anghenion a phryderon cynulleidfaoedd
ledled y DU. I gysylltu â’r Cynghorau Cynulleidfa:
Audience Council EnglandE-bost: audiencecouncil.england@bbc.co.uk
Audience Council Scotland
E-bost: acs@bbc.co.uk
Cyngor Cynulleidfa Cymru
E-bost: acw@bbc.co.uk
Audience Council Northern Ireland
E-bost: audiencecouncil.ni@bbc.co.uk† Gellir recordio galwadau at ddibenion hyfforddiant.
* Rhifau ‘ledled y DU’ yw rhifau 0370 ac ni fyddant yn costio mwy na galwadau i rifau daearyddol 01 neu 02.

DIOLCHIADAU

Ffotograffiaeth
Mae’r delweddau canlynol wedi cael eu trwyddedu i’r BBCo dan y cytundeb PACT. Y cwmnïau cynhyrchu annibynnol
a elwir yn Ddeiliaid Hawlfraint yw: tudalen 1-11 Small Island(h) Ruby Television Production; tudalen 2-6 QI (h) Talkback
THAMES; tudalen 2-7 My Life in Verse (h) Wall to Wall;
tudalen 2-8 Mrs Mandela (h) Diverse Productions; tudalen
2-14 Hamlet (h) Illuminations Media/RSC ac Alphablocks (h)Magic Lantern; tudalen 2-35 The Bubble (h) Hat Trick, Mad
Men (h) AMC, The Lives of Others (h) Lionsgate ac On Thin
Ice (h) Twofour Productions; tudalen 2-36 The Gruffalo (h)Magic Light Company, Wallander (h) Left Bank Pictures/Yellow
Bird, Ashes to Ashes (h) Kudos; tudalen 2-50 Mastercrafts (h)Ricochet; tudalen 2-51 Who do you think you are? (h) Wall toWall; tudalen 2-52 Natural World (h) AGB Films, Outnumbered(h) Hat Trick ac Occupation (h) Kudos; tudalen 2-54 Timmy Time(h) Aardman Animations; tudalen 2-55 Horrible Histories (h)Lion Television; tudalen 2-70 Charlie and Lola (h) Tiger Aspect
Productions a Life (h) Norbert Rottcher; a thudalen 2-105
Winston Churchill (h) Rainmark Films.
Y BBC sy’n berchen ar yr hawlfraint ar gyfer yr hollffotograffau eraill yn y llyfr hwn.
Mike Abrahams a dynnodd y llun ar gyfer clawr y prif
Adroddiad Blynyddol a’r lluniau ar dudalennau 1-3, 1-4, 1-26,
1-32, 1-34, 1-40, 1-41, 1-42, 1-43, 2-4, llun 2 ar dudalen 2-7, 2-8,
2-9, 2-12, 2-16, 2-24, llun 4 ar dudalen 2-28, 2-30, 2-32, 2-40,
2-45, 2-46, llun 2 ar dudalen 2-47, llun 2 ar dudalen 2-52, llun 4
ar dudalen 2-57, 2-60, pob llun ar dudalennau 2-61 a 2-65, 2-74,
pob llun ar dudalennau 2-76 i 2-80, 2-84, 2-85 a 2-86; Andy
Shephard a dynnodd y llun ar dudalen 1-15; Farhana Haider
a dynnodd y llun ar dudalen 1-16; Sarah Barney a dynnodd yllun ar dudalen 1-20; Janie Airey a dynnodd y llun o’r cwpwl
yn gwylio’r teledu ar dudalen 1-35 a’r llun o’r ffôn symudol
ar dudalen 2-44; Trevor Aston a dynnodd y llun ar dudalen
1-28; Alan Peebles a dynnodd y llun ar dudalen 1-38; Karen
Robinson a dynnodd y llun o The Now Show ar dudalen 2-19;
Adrian Weinbrecht a dynnodd y llun o Jez Nelson ar dudalen
2-20; a Jennifer Burgess a dynnodd y llun o Bang Goes the
Theory ar dudalen 2-64. Llun lloeren o’r DU ar fflap Rhan Un(h) NEODAAS/NERC/Prifysgol Dundee.

DYLUNIAD
luminous.co.uk
Cyfieithiad
Prysg Cyf
ARGRAFFIAD
Royle Print. Gwneir yr inc argraffu o olew llysiau nad yw’nberyglus o ffynonellau adnewyddadwy. Caiff dros 90% ododdyddion a datblygyddion eu hailgylchu i’w defnyddio eto
ac mae mentrau ailgylchu ar waith ar gyfer pob gwastraff arall
sy’n gysylltiedig â’r cynhyrchiad hwn. Mae Royle Print wedi
ei ardystio FSC ac ISO 14001 ac mae gweithdrefnau llym arwaith i ddiogelu’r amgylchedd drwy bob proses.
PAPUR
Argraffwyd ar bapur Cocoon Offset sydd wedi’i wneudo ffibrau wedi’u hailgylchu 100% sy’n deillio o wastraff
ôl-ddefnyddwyr yn unig. Ardystir Cocoon Offset yn unol
â’r rheolau ar gyfer y Forest Stewardship Council.

Cert no. TT-COC 002228

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2010