ANSAWDD YN GYNTAF

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon
2010/11ADRODDIAD BLYNYDDOL A
CHYFRIFON Y BBC 2010/11

Cyflwynwyd i’r Senedd gan yr Ysgrifennydd Gwladol
dros Ddiwylliant, y Gemau Olympaidd, y Cyfryngaua Chwaraeon ar orchymyn Ei Mawrhydi
Gorffennaf 2011

Gosodwyd fersiynau ehangach o’r datganiadau ariannol yn Rhan Dau o’r adroddiad hwn gerbron y Senedd hefyd
ar 12 Gorffennaf 2011 ac maent ar gael ar-lein yn www.bbc.co.uk/annualreportMynegai pwnc
Mynegai gwerthfawrogiad fesul gwasanaeth
Cymeradwyaeth y gynulleidfa – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cydnabyddiaeth y Bwrdd o 2011/12
Cydnabyddiaeth y Bwrdd 2010/11
Cwmnïau masnachol
Gwariant ar gynnwys fesul gwasanaeth
Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf
Newid i ddigidol
Natur nodedig – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Arbedion
ArloesiFfi’r drwydded
Gwariant ffi’r drwydded
Cynulleidfaoedd newyddion
Pwrpasau cyhoeddus
Ansawdd – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Radio o’r Gwledydd a’r Rhanbarthau
Cyrhaeddiad – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cyrhaeddiad fesul gwasanaeth
Cyrhaeddiad (sianel BBC News o gymharu â Sky)
Cyrhaeddiad (radio’r BBC o gymharu â’r prif grwpiau masnachol)
Cyrhaeddiad (teledu rhwydwaith y BBC o gymharu â’r prif grwpiau
masnachol)
Perfformiad gwasanaeth
Rheoli staff a chydnabyddiaeth
Costau talent
Amser a dreuliwyd gyda’r gwasanaeth
Gwariant yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Cynllun gwaith yr Ymddiriedolaeth 2011/12
Gwariant rhaglennu teledu fesul Rhanbarth
Gwerth am Arian: Cost fesul Defnyddiwr fesul gwasanaeth

Rhan 1
1-6
1-20
1-19
1-19
1-7
1-9
1-6/1-25
1-7
1-24
1-17
1-8/1-13
1-8
1-6
1-12
1-6
1-10

1-10
1-37
1-18
1-37
1-6
1-35
1-42

Rhan 22-4 i 2-7
2-23
2-61
2-60
2-46/2-69
2-4 i 2-7
2-36
2-40
2-31
2-69/2-71
2-45
2-3
2-69/2-73
2-19
2-14
2-27
2-12
2-35
2-4 i 2-7
2-10
2-9
2-8
2-4 i 2-7
2-41
2-44
2-4 i 2-7
2-19
2-12
2-12
2-4 i 2-7

Hawlfraint
Gellir atgynhyrchu testun y ddogfen hon am ddim mewn
unrhyw fformat neu gyfrwng ar yr amod y gwneir hynnymewn ffordd gywir nad yw’n gamarweiniol. Mae’n rhaid
ei achredu i’r BBC.
Dyluniad
luminous.co.uk
Cyfieithiad
Prysg Cyf

Cyflwynwyd i’r Senedd yn unol â Siarter Frenhinol 2006 y BBC (adran 45).

RHAN 1AROLWG AC ASESIADYMDDIRIEDOLAETH Y BBC

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Rhan 1
Ymddiriedolaeth y BBC
Trosolwg

1-1 Rhagair y Cadeirydd
1-2 Crynodeb o’r flwyddyn
1-4	Barn y Cadeirydd ar ôl mis yn
ei swydd
Perfformiad y BBC

1-6 Amcanion strategol
1-8 Pwrpasau
1-10 Perfformiad gwasanaethau
1-15 Sicrhau safonau golygyddol
1-17 Perfformiad ariannol
1-18 Cyflawni gwerth am arian
1-21 Masnach deg

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

O fewn yr Ymddiriedolaeth

1-30 Ymddiriedolwyr y BBC
1-32	Llywodraethu
Cymryd rhan

1-40 Ymgysylltu â’r gynulleidfa
1-41 Cynghorau Cynulleidfa
1-42	Cynlluniau’r Ymddiriedolaeth
ar gyfer 2011/12
1-43 Cysylltu â’r Ymddiriedolaeth

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

1-24 Setliad ffi’r drwydded
1-25 Gwella ansawdd a natur nodedig
1-26 Gwella gwerth am arian
1-27 Bod yn fwy agored a thryloyw
1-28 Gwasanaethu pob cynulleidfa

Mynegai pwnc
Mynegai gwerthfawrogiad fesul gwasanaeth
Cymeradwyaeth y gynulleidfa – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cydnabyddiaeth y Bwrdd o 2011/12
Cydnabyddiaeth y Bwrdd 2010/11
Cwmnïau masnachol
Gwariant ar gynnwys fesul gwasanaeth
Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf
Newid i ddigidol
Natur nodedig – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Arbedion
ArloesiFfi’r drwydded
Gwariant ffi’r drwydded
Cynulleidfaoedd newyddion
Pwrpasau cyhoeddus
Ansawdd – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Radio o’r Gwledydd a’r Rhanbarthau
Cyrhaeddiad – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cyrhaeddiad fesul gwasanaeth
Cyrhaeddiad (sianel BBC News o gymharu â Sky)
Cyrhaeddiad (radio’r BBC o gymharu â’r prif grwpiau masnachol)
Cyrhaeddiad (teledu rhwydwaith y BBC o gymharu â’r prif grwpiau
masnachol)
Perfformiad gwasanaeth
Rheoli staff a chydnabyddiaeth
Costau talent
Amser a dreuliwyd gyda’r gwasanaeth
Gwariant yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth – Dangosydd Perfformiad Allweddol
Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Cynllun gwaith yr Ymddiriedolaeth 2011/12
Gwariant rhaglennu teledu fesul Rhanbarth
Gwerth am Arian: Cost fesul Defnyddiwr fesul gwasanaeth

Rhan 1
1-6
1-20
1-19
1-19
1-7
1-9
1-6/1-25
1-7
1-24
1-17
1-8/1-13
1-8
1-6
1-12
1-6
1-10

1-10
1-37
1-18
1-37
1-6
1-35
1-42

Rhan 22-4 i 2-7
2-23
2-61
2-60
2-46/2-69
2-4 i 2-7
2-36
2-40
2-31
2-69/2-71
2-45
2-3
2-69/2-73
2-19
2-14
2-27
2-12
2-35
2-4 i 2-7
2-10
2-9
2-8
2-4 i 2-7
2-41
2-44
2-4 i 2-7
2-19
2-12
2-12
2-4 i 2-7

Cyflwynwyd i’r Senedd yn unol â Siarter Frenhinol 2006 y BBC (adran 45).
Mae’r llun ar y clawr yn dangos sioe gomedi newydd ar gyfer 2010, Grandma’s House, a ysgrifennwyd gan Simon Amstell, sydd hefyd yn perfformio yn y sioe, a Dan Swimer.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Rhagair y Cadeirydd
Rhoddwyd sicrwydd i dalwyr ffi’r drwydded
gan y BBC drwy setliad ffi’r drwydded, gyda
chytundeb yn para hyd at 2017.

Ymunais fel Cadeirydd ar 1 Mai 2011; mae fy adroddiad yma yn
cwmpasu blwyddyn pan arweiniwyd yr Ymddiriedolaeth gan
fy rhagflaenydd, Syr Michael Lyons. Ar dudalen 1-4 rwy’n rhoi
fy marn ar y BBC a’i ddyfodol ar ôl mis yn fy swydd.
Cyrhaeddais ar ddiwedd blwyddyn fawr i’r BBC. Rhoddwydsicrwydd i dalwyr ffi’r drwydded gan y BBC drwy setliad
annisgwyl ar ffi’r drwydded, a negodwyd ym mis Hydref 2010,
gyda chytundeb yn para hyd at 2017. Ym mis Rhagfyr 2010
cwblhaodd yr Ymddiriedolaeth arolwg o strategaeth y BBC aoedd yn nodi cynllun yn egluro sut y byddwn yn rhoi’r setliadar waith.
Lefelau uchel o foddhad gyda’r BBC
Rydym yn gwybod bod pobl yn gwerthfawrogi cynnwys yBBC. Eleni dywedodd 80% o bobl y byddent yn gweld eisiau’r
BBC pe na fyddai yno, ac roedd ein rhaglenni a’n gwasanaethau
yn parhau i gyrraedd 97% o oedolion y DU. Mae hyn yn
deyrnged i sgiliau’r rheini sy’n rhan o’r gwaith.
Sicrhau gwerth am arian
Er gwaethaf y poblogrwydd hwn, rydym yn gwybod nad yw’r
sefydliad ei hun mor boblogaidd. Un pryder yw gwerth amarian. O dan arweinyddiaeth yr Ymddiriedolaeth, mae’r BBC
wedi gwneud cynnydd da o ran arbedion eleni, er enghraifft
drwy leihau cyflog uwch reolwyr, ond mae mwy o waith i’w
wneud o hyd yn fy marn i. Roedd hefyd yn gadarnhaol gweld
un o arolygon yr Ymddiriedolaeth yn dangos y gwaith a wnaed
mewn blynyddoedd blaenorol ar gael gwerth o gyfresi drama
parhaus yn dwyn ffrwyth.
Cynnwys nodedig o safon
Ar wahân i arbedion, beth yw ystyr gwirioneddol gwerth amarian? Yn bennaf, mae pobl am weld eu harian yn cael ei wario
ar raglenni da. I’r BBC, mae hyn yn golygu cynnig gwasanaeth
unigryw o’r radd flaenaf. Gyda phoblogaeth o dros 60 miliwn
yn y DU, mae amrywiaeth eang o ran chwaeth a disgwyliadau
yn anochel; mae’n rhaid i wasanaethau’r BBC fodloni
disgwyliadau pawb a bod yn nodedig.

Roedd arolygon gwasanaeth teledu’r Ymddiriedolaeth (BBCOne, BBC Two a BBC Four) eleni yn dangos cynnydd da oran yr ymdrech i wneud yr arlwy’n fwy nodedig. Roedd The
Crimson Petal and the White a rhaglen Horizon ar y daeargryn ynJapan ar BBC Two, a Sherlock ar BBC One ymysg fy ffefrynnau.
Roedd arolygon yr Ymddiriedolaeth o BBC Radio 3 a BBC
Radio 4 yn dangos bod y gorsafoedd hyn yn cynnig rhywbeth
hollol unigryw - i mi, mae hyn yn cynnwys y cyngherddau
a ddarlledir ar BBC Radio 3 bob nos a rhaglen Today BBC
Radio 4, sy’n llwyddo i swnio’n ffres bob diwrnod. Mae’r
Ymddiriedolaeth yn herio’r Bwrdd Gweithredol i gyrraedd
mwy o wrandawyr, ond heb golli dim o’r natur nodedig sy’n
gwneud y gorsafoedd hyn yn uchel eu bri.
Mynediad yn yr oes ddigidol
Mae gan y BBC ddyletswydd i gyflwyno manteision yr oes
ddigidol i bob un o dalwyr ffi’r drwydded a, gan fod cymainto lwyfannau eraill ar gael, mae’n rhaid iddo aros ar flaen y gad
ym maes technoleg gan aros o fewn ei gyllideb. Eleni gwnaethyr Ymddiriedolaeth gymeradwyo BBC One HD, cyfraniad at
YouView (teledu ar y rhyngrwyd), ac Apps ffonau symudol argyfer y newyddion a chwaraeon.
Yn olaf, hoffwn dalu teyrnged i Syr Michael. Fel Cadeirydd
cyntaf yr Ymddiriedolaeth, roedd ganddo’r dasg heriol oarwain cyfnod newydd o ran trefniadau llywodraethu’r BBC.
Ar ran y BBC, hoffwn ddiolch iddo am ein rhoi mewn sefyllfa
gadarn i fynd i’r afael â’r heriau i ddod.

Yr Arglwydd Patten o Barnes
Cadeirydd

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-1

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Crynodeb o’r flwyddyn: gwneud i ffi’r drwydded
weithio’n galetach2010/11

Diben Ymddiriedolaeth y BBC yw sicrhau bod talwyr ffi’r drwydded
yn cael y gorau o’r BBC. Golyga hyn bennu gweledigaeth glir ar gyfer
y BBC a sicrhau ei fod yn darparu’r hyn y mae’r cyhoedd ei eisiau.
Dyma sut mae’r Ymddiriedolaeth wedi gweithio er budd talwyr ffi’r
drwydded yn ystod y flwyddyn.
Mai 2010
Cynnydd o ran manylder uwch
Fersiwn manylder uwch o BBC
One wedi’i gymeradwyo gan yr
Ymddiriedolaeth. O ganlyniad mae’nbosibl i sianel BBC HD benodedig
ddarlledu 12 awr y dydd nawr yn lle
naw awr.

Mehefin 2010
Cymeradwyaeth i deledu rhyngrwyd
Ar ôl ymgynghori’n helaeth,
cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth
gyfraniad y BBC at deledu rhyngrwyd(YouView), a fydd yn galluogi gwylwyr
i wylio rhaglenni ar alw ar eu setiau
teledu.

1

2

3

Gorffennaf 2010
Rhoi Ansawdd yn Gyntaf
Cyflwynodd yr Ymddiriedolaeth
gasgliadau cychwynnol ar strategaethy Bwrdd Gweithredol ar gyfeiriad y
BBC yn y dyfodol, a oedd yn nodi nad
oedd achos wedi’i gyflwyno mewn
perthynas â chau BBC 6Music.
Apps ffonau symudol yn caeleu cymeradwyo
Daeth yr Ymddiriedolaeth i’r casgliad
y gellir rhoi rhaglenni (Apps) y BBC
ar gyfer ffonau smart ar waith.
Nododd yr Ymddiriedolaeth ybydd cynulleidfaoedd yn gynyddol yn
disgwyl gallu cael gafael ar gynnwys y
BBC fel hyn.

Awst 2010
Hybu cyfleoedd ar gyfer gorsafoedd
radio annibynnol
Gofynnodd yr Ymddiriedolaeth i’r
Bwrdd Gweithredol ddyblu nifer
comisiynau’r BBC sydd ar gael i’rsector radio annibynnol yn dilyn
arolwg o gyflenwadau yn y farchnad.

Medi 2010
Mwy o dryloywder i gyllid y BBC
Cytunodd yr Ymddiriedolaeth iymestyn y gydberthynas â’r Swyddfa
Archwilio Genedlaethol (NAO), fel ygall yr NAO benderfynu pa feysydd
o weithrediadau’r BBC i’w hadolygu.

1-2 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

1 Apps ffonau smart – ffordd newydd o gael gafael
ar gynnwys y BBC.
2 Mae Horrible Histories, un o ffefrynnau’r plant,
yn cael ei chynhyrchu mewn HD.
3 Rotha Johnston, Cadeirydd Pwyllgor Cyllid
a Chydymffurfiaeth yr Ymddiriedolaeth.
4 Roedd An Education, gan BBC Films, ar gael ar
alw ar BBC iPlayer.
5 Tosca ar Live from the Met ar BBC Radio 3.
6 Cynulleidfa fyw ar gyfer Young Person’s
Question Time.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Hydref 2010
Setliad ffi’r drwydded yn dod â
sefydlogrwydd
Yn dilyn cynnig yr Ymddiriedolaeth i’r
Llywodraeth rewi ffi’r drwydded hydat 2013, cytunodd yr Ymddiriedolaeth
ar setliad newydd ar gyfer ffi’r
drwydded am chwe blynedd, gan
gymryd cyfrifoldeb am ariannu BBC
World Service o 2014 a chyfrannu
at ariannu S4C.

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Tachwedd 2010
Trefniadau rhaglennu mwy unigryw
Gofynnodd yr Ymddiriedolaeth i
BBC One sicrhau y darperir arlwy
mwy unigryw yn ystod y dydd ac yn
ystod oriau brig yn dilyn arolygon
gwasanaeth o BBC One, BBC Twoa BBC Four a nododd fod hyn ynbwysig iawn i gynulleidfaoedd.

Rhagfyr 2010
Rhoi Ansawdd yn Gyntaf
Cyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth
strategaeth newydd i lywio’r BBC
wrth i’r sefydliad baratoi ar gyfer
setliad newydd ffi’r drwydded.
Gwasanaethu pob cynulleidfa
Cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth
gynnig y Bwrdd Gweithredol i sicrhau
bod gwasanaeth Gaeleg y BBC, sef
BBC ALBA, ar gael ar Freeview.

5

6

Chwefror 2011
Mae gwasanaethau gwych yn
haeddu cynulleidfaoedd ehangach
Daeth arolwg gwasanaeth yr
Ymddiriedolaeth i’r casgliad fod
cynulleidfaoedd yn gwerthfawrogi
cynnwys nodedig BBC Radio 3 a
BBC Radio 4 sydd o ansawdd uchel,a chymeradwyodd gynlluniau’r Bwrdd
Gweithredol i ehangu apêl craidd y
ddwy orsaf.
Diffinio rôl fyd-eang y BBC
Cyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth
strategaeth fyd-eang newydd ar gyfer
y BBC yn nodi sut y dylai’r sefydliad
fod yn dwyn y DU i’r byd a’r byd i’r
DU, ynghyd â sicrhau gwerth ariannolo raglenni a werthir dramor.

Mawrth 2011
Prosesau gwell ar gyfer sicrhau
hawliau chwaraeon
Daeth adroddiad annibynnol agomisiynwyd gan yr Ymddiriedolaeth
yn dilyn apêl yn ymwneud âmasnachu teg a phenderfyniad
ynghylch hawliau chwaraeon yn 2009
i’r casgliad fod prosesau’r BBC argyfer rheoli hawliau chwaraeon wedi
gwella a’u bod yn gwasanaethu talwyr
ffi’r drwydded yn dda.

Ionawr 2011
Sicrhau bod cynnwys ar alw ar gaeli fwy o bobl
Cyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth
gasgliadau dros dro yr arolwg
syndicetio, yn edrych ar sut y gellirsicrhau bod rhaglenni’r BBC ar gaelar lwyfannau gwahanol. Daeth yr
Ymddiriedolaeth i’r casgliad dros dro
y dylid syndicetio cynnwys ar alw’r
BBC i weithredwyr eraill drwy BBC
iPlayer, nid fesul rhaglen, a chynhaliodd
ymgynghoriad ar hyn. Mae’r arolwg
yn mynd rhagddo.

Drwy gydol y flwyddyn
Lleihau bil cyflogau uwch reolwyr
Yn dilyn her yr Ymddiriedolaeth, mae’r Bwrdd Gweithredol wedi parhau
i leihau bil cyflogau uwch reolwyr, ac mae ar y trywydd cywir i sicrhau gostyngiad
o 25% erbyn mis Rhagfyr 2011. Mae’r Ymddiriedolaeth yn disgwyl i gynigion
Bwrdd Gweithredol y BBC gwtogi ar gyflogau uwch reolwyr ymhellach.
Gellir dod o hyd i gynllun gwaith llawn Ymddiriedolaeth y BBC ar gyfer y flwyddyn
i ddod yn www.bbc.co.uk/bbctrust/about/how_we_operate/workplan/index.
shtml

2011/124

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-3

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Barn ar ôl mis yn y swydd“Mae bod yn gysylltiedig â sefydliad darlledu gorau’r byd yn anrhydedd.
Pe na bai’r BBC eisoes yn bodoli, ni fyddai unrhyw un yn ddigon
doeth i’w greu yn fy marn i. Ond mae manteision darlledu cyhoeddus
yn gryfach nag erioed yn yr oes ddigidol, o ystyried y llu o sianelau
dosbarthu sydd ar gael heddiw.”
Yr Arglwydd Patten o Barnes, Cadeirydd

Gwasanaeth i ddinasyddion
Yn ogystal â chynhyrchu rhaglenni gwych mae’r BBC yn
cyflawni swyddogaeth sylfaenol o ddarparu newyddion
cywir, cynhwysfawr, annibynnol a diduedd. Mae’n cynhyrchu
gwasanaethau o ansawdd uchel mewn rhai sectorau - darlledu
i blant, er enghraifft - na fyddai’n cael eu darparu fel arall. Mae’nrhan annatod o’n diwylliant cenedlaethol a hefyd yn cyfrannu
at ein hymdeimlad o werthoedd a dyneiddiaeth ddinesig.
Mae’n werth nodi bod llawer mwy o bobl wedi gwylio’r
Briodas Frenhinol ar y BBC na sianelau eraill - bwlch sydd wedi
lledu ers priodas rhieni’r priodfab 30 mlynedd yn ôl. Mae’r
penderfyniad i droi at y BBC yn gyntaf ar gyfer digwyddiad
cenedlaethol mawr wedi dod hyd yn oed yn gliriach.
Yn fy marn i, golyga hyn fod pobl yn uniaethu â’r BBC ac yn
parchu ei raglenni’n fawr, ond rydym yn gwybod eu bod amgael mwy o sicrwydd ynghylch y dyfodol a sut y caiff y sefydliad
ei lywodraethu. Nid yw’r ffaith bod y BBC yn sefydliad
gwych yn golygu ei fod yn berffaith, ac mae’n wynebu heriau
technolegol ac ariannol ar hyn o bryd.
O ran y pwynt cyntaf, nid oes unrhyw un yn gwybod yreffaith a gaiff technoleg ar batrymau gwrando a gwylio drosyr ychydig flynyddoedd nesaf, ond mae’r BBC mewn sefyllfa
cystal ag unrhyw un i ymdopi, ac mae’r ffaith y gellir dweud
hyn am gorff gwasanaeth cyhoeddus yn rhyfeddol. Mae hyn yn
deyrnged i fuddsoddiad y sefydliad mewn technoleg arloesol.
Cynnal ansawdd
O ran yr ail bwynt, mae’n rhaid sicrhau bod y BBC yn gallu
fforddio’r hyn y mae’n ei wneud, fel pob sefydliad arall yn ywlad. Ar hyn o bryd mae’r BBC yn gwario mwy na’r hyn ygall y gyllideb dalu amdano. O ystyried setliad newydd ffi’r
drwydded, bydd yn rhaid i’r BBC wneud llai, ond rwy’nbenderfynol o sicrhau na fydd ansawdd y rhaglenni’n dirywio
o ganlyniad i hyn. Yn aml iawn, wrth ymdrin ag adnoddau prinmae sefydliadau’n sôn am flaenoriaethau, ond yn ymarferol
maent yn gwneud toriadau tameidiog ac yn ceisio rhoi’r
flaenoriaeth i bopeth. Ni allwn leihau’n raddol yn y BBC
heb beryglu ansawdd mewn meysydd sy’n bwysig i ni.
1-4 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Yr her i ni dros y flwyddyn nesaf yw nodi a gwneud cynnydd
tuag at gyflawni gweledigaeth ar gyfer sefydliad sydd am
gynnal ansawdd gan aros o fewn cyllideb benodol sydd âgofynion newydd arni. Felly, gyda’n gilydd, bydd yn rhaid i ni
wneud rhai dewisiadau anodd a chadw atynt, gan ystyried yr
amcanion cyffredinol o barhau i gynhyrchu rhaglenni o’r radd
flaenaf a sicrhau bod y BBC yn adlewyrchu ac yn gwasanaethu
cynulleidfaoedd ledled y DU.
Gwella rôl strategol yr Ymddiriedolaeth
A beth am rôl yr Ymddiriedolaeth? Hyd yma, mae wedi
gwneud tasg anodd yn arbennig o dda yn fy marn i. Mae gan yr
Ymddiriedolaeth gydberthynas gref â thalwyr ffi’r drwydded
ac mae wedi sefydlu ei hun fel corff llywodraethu strategol y
BBC. Yn y dyfodol, credaf y dylem wella’r rôl strategol hon.
Rhaid i ni sicrhau nad ydym yn rhoi gormod o bwysau ar y
BBC o ran cydymffurfio; rhaid i ni symleiddio a sicrhau bod yffordd rydym yn delio â chwynion yn fwy agored; a rhaid i ni
sicrhau bod ein cydberthnasau â’r Bwrdd Gweithredol, Ofcom
a’r sector darlledu ehangach mor effeithiol â phosibl. Drwy
wneud y newidiadau hyn, byddwn yn helpu’r BBC i fodloni
disgwyliadau uchel talwyr ffi’r drwydded.

PERFFORMIAD Y BBC
Mae monitro perfformiad y BBC yn rôl allweddol i’r
Ymddiriedolaeth. Gwnawn hyn mewn sawl ffordd. Rydym yn
asesu pa mor dda y mae’n cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus a
nodwyd yn y Siarter Frenhinol a’r ffordd y mae’n perfformio
yn erbyn amcanion strategol. Rydym yn monitro perfformiad
y 28 o wasanaethau - teledu, radio ac ar-lein - ynghyd â safonau
golygyddol y BBC. Rydym yn craffu ar gyllid a gwerth am arian achydymffurfiaeth â masnachu teg.
Baking Made Easy, a gyflwynwyd gan Lorraine Pascale ar BBC Two.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Perfformiad yn erbyn amcanion strategol
Mae’r Ymddiriedolaeth yn gosod y strategaeth i’r BBC. Bu perfformiad
eleni yn dda iawn. Rydym wedi gweld cynnydd o ran gwella natur
nodedig rhaglenni’r BBC ond credwn fod rhagor i’w wneud mewnrhai rhannau allweddol o’r amserlenni teledu.

1. D ylai’r BBC gynyddu natur nodedig ac ansawdd ei allbwn.
Mae llawer o allbwn y BBC o safon uchel iawn ond credwno hyd y gall y BBC wneud rhagor i wneud ei wasanaethau
mwyaf poblogaidd yn fwy nodedig.
(Ffigurau 2009/10 yw’r ffigurau mewn cromfachau)• cododd y sgôr gyfartalog allan o 10 i’r BBC am fod‘o safon dda’ i 6.8 (6.4)1• cynyddodd cyfran y rhai sy’n cytuno’n gryf bod y BBCo safon uchel i 42% (36%)1• parhaodd y mynegai gwerthfawrogi cyfartalog ar gyfer
rhaglenni teledu’r BBC yn 82 (82)2• cynyddodd y mynegai gwerthfawrogi cyfartalog ar gyfer
rhaglenni radio’r BBC ychydig i 80 (79)2• y mynegai gwerthfawrogi cyfartalog ar gyfer gwefannau
BBC Ar-lein oedd 80 (81)2• bu’r gyfran a gytunodd yn gryf fod rhaglenni teledu’r BBC
yn ‘wreiddiol ac yn wahanol’ yn sefydlog sef 36% (37%)2
Parhaodd canfyddiadau o ansawdd a gwerthfawrogiad oallbwn y BBC yn uchel, a chanmolwn y Bwrdd Gweithredol
am hyn. Gwelsom rywfaint o gynnydd calonogol hefyd fod
y BBC yn dod yn fwy uchelgeisiol a nodedig yn greadigol ymmaes radio a theledu, ond credwn fod modd gwneud rhagor
ar y prif wasanaethau teledu a radio.
Natur nodedig yw’r dystiolaeth bod y BBC yn defnyddio braint
arian ffi’r drwydded i fentro’n greadigol a dangos uchelgais
olygyddol drwy ei allbwn cyfan. Erys natur nodedig yn brif
ffocws i’r Ymddiriedolaeth eleni.
2. D ylai’r BBC gynnal y cyrhaeddiad mwyaf posibl sy’n gyson
â’i bwrpasau a’i werthoedd.
Mae cyrhaeddiad y BBC wedi parhau’n 97%, dipyn yn uwch
na’r targed o 90%.
(Ffigurau 2009/10 yw’r ffigurau mewn cromfachau)• y cyrhaeddiad wythnosol o ran pob un o wasanaethau’r
BBC yn 2009/10 oedd 97% (97%)3
Parhaodd y BBC i berfformio’n dda iawn o ran cyrraedd pobl
drwy ei wasanaethau teledu, radio ac ar-lein. Mae hyn i’w
ganmol, o ystyried nifer y cyfryngau amgen sydd ar gael yn
1-6 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

y DU, ac mae’n dyst i allu’r BBC i greu allbwn gwerthfawr
ar gyfer pob cynulleidfa.
3. D ylai’r BBC barhau â’r canfyddiad o werth ymhlith
cymeradwywyr uchel a dylai gynyddu’r canfyddiad
o werth ymhlith cymeradwywyr canolig ac isel.
Gwelwn rywfaint o welliant eto yng nghymeradwyaeth
cynulleidfaoedd.
(Ffigurau 2009/10 yw’r ffigurau mewn cromfachau)• cynyddodd cyfran y rhai sy’n ‘gymeradwywyr uchel’y BBC i 42% (38%)1• gostyngodd cyfran y rhai ‘sy’n gymeradwywyr isel’y BBC i 10% (12%)1
Mae cynulleidfaoedd yn parhau i amrywio o ran lefel eu
cymeradwyaeth o’r BBC gyda lleiafrif yn dangos llai ogymeradwyaeth, er gwaethaf y ffaith eu bod yn troi at allbwn
y BBC yn rheolaidd. Yn y dyfodol byddwn yn canolbwyntio
ar y ffordd y gall y BBC wasanaethu pob cynulleidfa mewn
amryw ffyrdd.
4. Dylai’r BBC adfer ymddiriedaeth yn ei allbwn.
Twf pellach mewn ymddiriedaeth eleni.
(Ffigurau 2009/10 yw’r ffigurau mewn cromfachau)• cynyddodd y sgôr gyfartalog allan o 10 am ‘Rwyf yn
ymddiried yn y BBC’ i 6.4% (6.0)1• cynyddodd y gyfran a gytunodd yn gryf â’r gosodiad‘Rwyf yn ymddiried yn y BBC’ i 37% (31%)1
Pennwyd yr amcan hwn yn 2007 mewn ymateb i gyfreso ddigwyddiadau a oedd yn ymwneud â chystadlaethau
rhaglenni a rhai diffygion golygyddol. Parhawn i drin achosion odorri canllawiau golygyddol y BBC o ddifrif, ond fe’n calonogir
gan y lefel gyfredol o ymddiriedaeth yn y sefydliad. Cyflwynwn
adroddiad ar ein gwaith i gynnal safonau golygyddol ardudalennau 1-15 i 1-16.
1 Mae newyddion a dadansoddiadau manwl lleol, cenedlaethol a rhyngwladol
oll yn rhan o’r hyn a gynigia’r BBC.
2 Dilynodd Junior Doctors hynt meddygon newydd eu cymhwyso wrth iddynt
ddechrau gweithio ar wardiau ysbyty.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

1

2

5. D
 ylai’r BBC wneud mwy o waith o ran cyflawni ei
bwrpasau cyhoeddus.
Sicrhau mwy o uchelgais greadigol a golygyddol a sicrhau
bod y BBC yn cynnig rhywbeth o werth i bob cynulleidfa
ledled y DU ddylai fod yn brif nodau strategol y Bwrdd
Gweithredol. Felly maent yn ganolog i’r strategaeth newydd.

Fframwaith strategol newydd ar gyfer Rhoi Ansawdd yn Gyntaf.
Pan gymeradwywyd y strategaeth Rhoi Ansawdd yn Gyntaf
gennym ym mis Rhagfyr, pennwyd pedwar amcan i’r BBC.
Mae’r rhain yn disodli’r chwe amcan a nodwyd uchod. Byddwn
yn cyflwyno adroddiad ar gynnydd yn erbyn yr amcanion
newydd mewn Adroddiadau Blynyddol yn y dyfodol.

Mae’n ofynnol i’r BBC hyrwyddo amrywiaeth eang oflaenoriaethau fel rhan o chwe phwrpas cyhoeddus. Maeei berfformiad yn gadarn ar y cyfan, er bod disgwyliadau
cynulleidfaoedd o’r BBC bob amser yn uchel iawn ac nid yw
bob amser yn eu bodloni.
Rydym yn asesu sut mae’r BBC wedi cyflawni ei chwe phwrpas
cyhoeddus ar dudalennau 1-8 i 1-9. Mae’r Ymddiriedolaeth ynparhau i ganolbwyntio ar fynd i’r afael â’r meysydd lle nad yw
perfformiad yn bodloni disgwyliadau.

Amcan

6. D
 ylai’r BBC gyflawni targedau effeithlonrwydd cronnol
o 3% dros bum mlynedd.
Gwnaed arbedion effeithlonrwydd newydd gwerth£434miliwn eleni (yn glir o gostau). Ymddengys bod y BBC
ar y trywydd iawn i gyflawni’r targed hwn, gydag arbedion
cronnol o £903miliwn (yn glir o gostau) yn ystod y tairblynedd gyntaf o’r cyfnod o bum mlynedd.
Dair blynedd yn ôl gosodwyd her effeithlonrwydd i’r BBC i
sicrhau bron £2biliwn o arbedion, heb effeithio ar ansawdd
gwasanaethau, dros bum mlynedd hyd at fis Mawrth 2013.
Mae archwilwyr allanol y BBC, KPMG, yn rhoi sicrwydd bob
blwyddyn ynglŷn â gwerth yr arbedion ariannol a ddatganwyd.
Rydym hefyd yn asesu a yw’r BBC wedi cynnal ansawdd
gwasanaethau a sicrhau effeithlonrwydd ar yr un pryd. Nid yw
ein hadolygiadau o wasanaethau na’n mesurau perfformiad yn
achos pryder i ni yn hyn o beth.
Rydym wedi gofyn i’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol
adolygu’r rhaglen effeithlonrwydd i weld pa mor dda y caiffei rheoli a thynnu sylw at unrhyw wersi wrth i ni ystyried
targedau effeithlonrwydd ar gyfer y dyfodol.

Sut y byddwn yn mesur cynnydd

1. Cynyddu natur• sgorau mynegai gwerthfawrogi
nodedig ac ansawdd
cyfartalog
ei allbwn• canfyddiadau cynulleidfaoedd o‘gwreiddiol a gwahanol’
2. Gwella’r gwerth• rhagweld effeithlonrwydd (%)
am arian y mae’n ei
ar sail blwyddyn
ddarparu i dalwyr • newid yn nifer yr uwch reolwyr (%)
ffi’r drwydded• newid ym mil cyflog uwch reolwyr (%)• gorbenion fel % o wariant• canfyddiadau cynulleidfaoedd o werth
am arian
3. Gosod safonau• cyhoeddi cynllun gwaith a chyllideb
newydd mewn
flynyddol; bil cyflog blynyddol uwch
perthynas â bod ynreolwyr; costau blynyddol talent mewn
agored a thryloyw
bandiau y cytunwyd arnynt; adroddiadau
chwarterol ar dreuliau• cynnal sesiynau briffio i’r diwydiant
ddwywaith y flwyddyn
Anelwn at olrhain canfyddiadau
cynulleidfaoedd o natur agoreda thryloyw’r BBC
4. Gwneud mwy i• cyrhaeddiad cynulleidfaoedd i’r BBC
wasanaethu pob• mynediad at wasanaethau’r BBC
cynulleidfa• allbwn teledu rhwydwaith (% agynhyrchwyd y tu allan i Lundain)• canfyddiadau cynulleidfaoedd o’rffordd y cynrychiolir y gwledydd a’rrhanbarthau
Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain i’r BBC cyfan (PBTS) Ebrill-Hydref 2010 ynghyd
ag Olrhain Brand ac Enw Da (BaRT) Tachwedd 2010 hyd at fis Mawrth 2011.
Ail-lansiwyd arolwg PBTS fel arolwg BaRT ym mis Tachwedd 2010 gan ddefnyddio’r
un fethodoleg ond holiadur a chynllun pwysoli wedi’u diweddaru.
2
Ffynhonnell: arolwg BBC Pulse.
3
Ffynhonnell: arolwg ‘Cross Media Insight’ y BBC.
1

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-7

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Pwrpasau
Mae pobl yn disgwyl pethau mawr gan y BBC. Yn gyffredinol eleni,
parhaodd y BBC i gyflawni’r rhan fwyaf o’i bwrpasau cyhoeddus yn
dda, ac yn unol â disgwyliadau cynulleidfaoedd neu’n well na hynny.
Fodd bynnag, erys rhai meysydd i’w gwella, yn enwedig o ran ydiwylliant a chreadigrwydd, a’r pwrpasau sy’n ymwneud â’r gwledydd,
y rhanbarthau a chymunedau.
Cenhadaeth y BBC yw hysbysu, addysgu a difyrru. O dan
delerau’r Siarter Frenhinol a’r Cytundeb, drwy ei allbwn, rhaid
i’r BBC hyrwyddo’r chwe phwrpas cyhoeddus a ddisgrifir ar y
ddwy dudalen hyn.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn mesur perfformiad y BBC yn
erbyn pob un o’r pwrpasau gan ddefnyddio sawl ffynhonnell
o wybodaeth. Rydym yn cynnal arolwg o’r gynulleidfa bob
blwyddyn, lle gofynnwn pa mor bwysig yw pwrpasau

cyhoeddus y BBC, a pha mor dda y mae’r BBC yn ei wneudo ran pob pwrpas ym marn cynulleidfaoedd. Drwy gymharu’r
sgorau hyn gallwn weld ble mae’r BBC yn bodloni disgwyliadau
cynulleidfaoedd a ble y ceir bylchau. Rydym hefyd yn defnyddio
canfyddiadau ein gweithgareddau eraill megis arolygon owasanaethau, a gwaith ymchwil perthnasol arall a wnaed
gan Uned yr Ymddiriedolaeth, y Bwrdd Gweithredol a’n
Cynghorau Cynulleidfa.

Cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas waraidd

Mae’r BBC yn cynnig agenda newyddion, gwleidyddiaeth a materion
cyfoes eang.

Mae’r pwrpas hwn o bwys creiddiol. Mae disgwyliadau mawr
cynulleidfaoedd o ran newyddion a materion cyfoes yn cael eubodloni ar y cyfan. Dangosodd ein harolygon eleni fod BBC One a BBC
Two yn gwneud cyfraniadau pwysig iawn i safbwyntiau cynulleidfaoeddynglŷn â newyddion a materion cyfredol, tra bo allbwn newyddion BBC
Radio 4 yn bodloni disgwyliadau ac weithiau’n rhagori arnynt. Fodd
bynnag, er gwaethaf y cynnydd da a wnaed gan y Bwrdd Gweithredolo ran adroddiadau ar faterion a pholisïau llywodraeth a sefydliadau
datganoledig a nodwyd gennym y llynedd, dangosodd ein harolwg fod
cynulleidfaoedd yn credu o hyd y gallai’r BBC wneud rhagor, yn enwedig
yn yr Alban. Rydym wedi cael trafodaethau adeiladol gyda’r Bwrdd
Gweithredol ynglŷn ag ymateb i’r her hon.

Hyrwyddo addysg a dysgu

Roedd y sylw i’r 70ain mlwyddiant o Frwydr Prydain yn cynnwys Dig
1940 gyda’r archeolegydd Jules Hudson.
1-8 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Mae disgwyliadau cynulleidfaoedd yn uwch o’u cymharu â
disgwyliadau ynglŷn â’r pwrpasau eraill, a chawsant eu bodloni ar y
cyfan eleni. Fodd bynnag, fel mewn blynyddoedd blaenorol, teimlai rhieni
a oedd â phlant o dan 18 oed y gallai’r BBC wneud rhagor. Mae darpariaeth
ddysgu ffurfiol y BBC bellach ar-lein yn bennaf, ac mae’r defnydd a wneir
ohoni a’r farn ynglŷn ag ansawdd yn parhau’n uchel. Mae gan y BBC
ymrwymiad hefyd i ennyn diddordeb cynulleidfaoedd drwy ymgyrchoedd
penodol neu apeliadau elusen gyda’r nod o fod o fudd i gymdeithas,ac mae’n cynnal amrywiaeth eang o’r rhain bob blwyddyn. Canfu ein
harolwg o wasanaeth BBC Radio 4, a oedd yn ymdrin â’r meysydd
hyn, fod yr orsaf yn cefnogi ymgyrchoedd cymdeithasol ac addysgol yn
effeithiol, gan ddefnyddio partneriaethau i wella effaith allbwn addysgol.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Ysgogi creadigrwydd a rhagoriaeth
ddiwylliannol
Mae angen i’r BBC gynnig rhaglenni mwy nodedig a chreadigol, gan
fod methiant o hyd i fodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd. Dengys ein
gwaith fod y bwlch mwyaf rhwng disgwyliadau cynulleidfaoedd o’r BBC
a’i berfformiad yn ymwneud â natur nodedig rhaglenni a bod hyn yncael ei ysgogi ar y cyfan gan ganfyddiadau o BBC One a BBC Two.
Fodd bynnag, mewn rhai meysydd, mae’r BBC yn perfformio’n dda.
Er enghraifft, cred gwylwyr fod BBC Four yn aml yn cynnig rhywbeth
gwreiddiol a gwahanol i sianelau eraill, a dangosodd ein harolwg o BBC
Radio 3 fod yr orsaf yn gwneud cyfraniad pwysig i bwrpas diwylliannola chreadigol y BBC.
Comedi arobryn BBC Two Miranda.

Cynrychioli’r DU, ei gwledydd,
ei rhanbarthau a’i chymunedau
Parhaodd cynulleidfaoedd i deimlo bod gwendidau yn y ffordd y mae’r
BBC yn cynrychioli’r gwahanol wledydd, rhanbarthau a chymunedau
yn ei allbwn. Roedd hyn yn arbennig o wir am yr Alban a Gogledd
Iwerddon, er gwaethaf y cynnydd da a wnaed mewn rhai meysydd
megis newyddion. Eleni byddwn yn gorffen ein harolwg o wasanaethau
radio gwledydd y BBC, lle rydym yn ystyried sut maent yn gwasanaethu
cynulleidfaoedd yn y gwledydd datganoledig. Mae gan y BBC fentrau
pwysig gyda’r nod o fynd i’r afael â materion o ran cynrychiolaeth
genedlaethol a lleol. Rydym yn ffyddiog y bydd y rhain yn arwain at
ganlyniad cadarnhaol dros amser.
Oyster Cafe yn Shieldinch – cartref ffuglennol opera sebon BBC
Scotland River City.

Cyflwyno’r DU i’r byd a’r byd i’r DU
Roedd cynulleidfaoedd yn canmol y BBC yn fawr am gyflwyno’r
byd i’r DU, a pharhaodd lefel cyrhaeddiad byd-eang y BBC yn uchel.
Mae BBC One a BBC Two yn arbennig o bwysig i safbwyntiau
cynulleidfaoedd yn hyn o beth; yn sgîl ein harolwg o BBC Two,ymrwymodd y sianel o’r newydd i faterion cyfoes rhyngwladol osafon dda. Mae’r BBC yn darparu gwasanaethau newyddion rhyngwladoli gynulleidfaoedd ledled y byd drwy BBC World Service, a hefyd drwy’r
sianel cyfrwng Saesneg a ariennir yn fasnachol, BBC World News.
Amcangyfrifwyd bod y rhain gyda’i gilydd wedi cyrraedd tua 225
miliwn yn 2010/11.
Gweithiodd This World BBC Two mewn ffordd sensitif gyda’r glowyr
a achubwyd yn Chile a’u teuluoedd i ddod â dimensiwn newydd i’rstori honno.

Helpu i fanteisio ar dechnolegau cyfathrebu
a gwasanaethau newydd
Llwyddodd y BBC i fodloni disgwyliadau o ran ei ymrwymiad
i sicrhau bod cynnwys digidol diddorol ar gael i gynulleidfaoedd.
Eleni lansiwyd BBC One HD gan y BBC, a bu’n bartner yn lansiad
Radioplayer. Cyflawnwyd targedau ar gyfer newid i ddigidol. Parhaodd
y rhwydwaith radio DAB cenedlaethol i ehangu, a rhagwelir y bydd yn
cyrraedd 92% o wrandawyr erbyn canol 2011.

Mae Radioplayer yn dod â radio’r BBC a radio masnachol ynghyd
mewn un man.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-9

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Perfformiad gwasanaeth
Un o’n prif ddyletswyddau yw asesu perfformiad gwasanaethau’r BBC.
Eleni, perfformiodd y BBC yn dda gan gyrraedd bron bob talwr ffi’r
drwydded â chynnwys o safon dda. Gwnaed cynnydd gan y sianelau
teledu o ran dod yn fwy nodedig a phortreadu pob cynulleidfa yn fwy
effeithiol. Byddwn yn parhau i ganolbwyntio ar feysydd lle mae mwy ole i wella o hyd yn ein barn ni.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn dwyn y Bwrdd Gweithredol i gyfrif
am berfformiad y BBC drwy arolygon o wasanaethau. Yma
rydym yn cyflwyno adroddiad ar berfformiad y BBC eleni
ym meysydd:• teledu• radio• ar-lein• newyddion• chwaraeon• BBC World Service
TeleduRoeddem yn falch o nodi bod y sgorau ansawdd cyfartalog
wedi cynyddu eleni, ond mae’r sgorau ar gyfer y rhan fwyaf
o sianelau nad ydynt yn rhai’r BBC wedi cynyddu hefyd.
Awgryma hyn fod y gwelliant, fel y llynedd, yn parhau i gael
ei sbarduno gan nifer o ffactorau ac nid dim ond y rhaglenni
eu hunain, gan gynnwys mwy o ddewis o raglenni a mwy oddefnydd o gyfarpar teledu o ansawdd uchel gan gynnwys
dyfeisiau recordio a newid amser.
Eleni cwblhawyd ein harolygon o BBC One, BBC Twoa BBC Four.
BBC OneBBC One yw sianel fwyaf poblogaidd y BBC o hyd o bellffordd, o ran nifer y cynulleidfaoedd a’r sgorau cymeradwyaeth.
Yn 2010/11 cynyddodd oriau gwylio wythnosol cyfartalog bron
7 awr 30 munud fesul unigolyn, ac arhosodd sgôr mynegai
gwerthfawrogi gyfartalog y sianel yn sefydlog sef 81.
Daeth ein harolwg o wasanaeth i’r casgliad y gallai BBC One
harneisio ei maint a’i phoblogrwydd i fod yn fwy uchelgeisiola chymryd mwy o risgiau creadigol. Yn benodol, canfu y dylai
BBC One geisio cynyddu amrywiaeth rhaglenni yn ystod
amser brig cyn y trothwy gwylio, a dangos mwy o uchelgais
am 9pm, yn enwedig drwy ymestyn amrywiaeth ac uchelgais
greadigol ei dramâu. Byddwn yn ystyried cynnydd yn ymeysydd hyn gyda Rheolwr newydd BBC One yn ystod
2011/12.
1-10 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

BBC Two
Perfformiodd BBC Two yn dda o ran dangos uchelgais achymryd risgiau creadigol, yn enwedig mewn rhaglenni ffeithiol,
comedi a drama newydd. Fe’n calonogir gan berfformiad
y sianel o ran drama uchelgeisiol ac rydym yn cefnogi eihuchelgeisiau. Credwn nad yw BBC Two yn cael clod dyladwy
eto gan gynulleidfaoedd am ei chynnwys mwy uchelgeisiol,
ond teimlwn y daw hyn dros amser os yw’n cynnig rhaglenni
nodedig yn gyson. Fel y nodwyd yn ein harolwg o wasanaeth,credwn fod gan BBC Two ran allweddol i’w chwarae o ran
canfyddiadau cynulleidfaoedd o natur nodedig rhaglenni
teledu’r BBC. Byddwn hefyd yn olrhain effaith materion cyfoes
y BBC er mwyn cael sicrwydd bod y BBC yn cyflawni ei gylch
gwaith o ran darlledu cyhoeddus yn y maes hwn.
Yn ystod y dydd ar BBC One a BBC Two
Canfu ein harolwg o wasanaeth nad oedd ansawdd nacuchelgais rhannau o’r amserlen yn ystod y dydd ar BBC One a
BBC Two yn bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd a chredwn
y gallai’r ddwy sianel wneud rhagor i gyflawni’r pwrpasau
cyhoeddus. Mae’r cynnydd o ran ymateb i’r her hon yn
galonogol; er enghraifft mae’r ddwy sianel yn dechrau dangos
mathau newydd o raglennu megis hanes cymdeithasol.
BBC Three
Mae BBC Three bellach yn cyrraedd bron 30% o’i chynulleidfa
darged o bobl 16-34 oed bob wythnos ac mae mesurau
ansawdd yn gadarnhaol. Yn benodol roedd cynulleidfaoedd yn
gwerthfawrogi rhai rhaglenni ffeithiol a ymdriniodd â materion
cyfoes rhyngwladol a chymdeithasol heriol. Rôl BBC Three yw
cymryd risgiau creadigol ac arloesi ym mhob math o genre.
BBC Four
Perfformiodd y sianel yn dda eleni. Parhaodd y cyrhaeddiad i
gynyddu ac mae bellach yn cyrraedd 10% bob wythnos; mae’r
Gost fesul Defnyddiwr yr Awr wedi gostwng; ac mae BBC
Four wedi cael y sgôr mynegai gwerthfawrogi gyfartalog orauo blith sianelau’r BBC. Yr her allweddol yw sicrhau bod y sianel
yn cael mwy o effaith, nid yn unig ymhlith ei gwylwyr, ond
hefyd y cyhoedd o ran yr allbwn nodedig o safon uchel addarperir ganddi.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

12Plant (CBBC, CBeebies)
Mae ar y BBC gyfrifoldeb arbennig i gynnig rhaglenni agynhyrchwyd yn fewnol i blant y DU, gan fod y buddsoddiad
mewn rhaglennu yn y DU gan lawer o sianelau eraill ar gyfer
plant yn fach iawn.
Parhaodd CBeebies i berfformio’n arbennig o dda, o ran
cyrhaeddiad a chanfyddiadau o ansawdd. Hon yw’r sianel
fwyaf poblogaidd o hyd i blant ymhlith plant chwech oed
neu’n iau ac mae eu rhieni yn ymddiried ynddi’n fawr iawn.
Cafodd CBBC flwyddyn gadarn hefyd. Mewn cartrefi sydd
â gwasanaethau cebl a lloeren, lle mae CBBC yn cystadlu
â nifer fawr o sianelau, perfformiodd y sianel yn dda iawn
a chynyddodd ei chyrhaeddiad o 21% i 28% ymhlith plant
chwech i 12 oed, er ei bod dipyn ar ei hôl hi o’i chymharu
â Disney Channel.
Parhaodd cyrhaeddiad cynnwys plant ar BBC One a BBC Twoi ddirywio yn ystod y flwyddyn hon. Erbyn diwedd y cyfnod
newid i ddigidol, bydd pawb yn cael mynediad at sianelau
plant y BBC, ac er mwyn paratoi ar gyfer hyn, bydd yn bwysig
asesu rôl rhaglennu plant ar BBC One a BBC Two. Byddwn yn
trafod gyda’r Bwrdd Gweithredol sut y gellir sicrhau ein bod yn
gweithredu er budd plant.
BBC ALBA
Ym mis Rhagfyr cyhoeddwyd ein canfyddiadau ar sianel deledu
Gaeleg y BBC, BBC ALBA. Canfuwyd bod BBC ALBA yn
perfformio’n dda ac fe’i gwerthfawrogir gan siaradwyr rhugl a’rrhai sy’n dysgu Gaeleg. Ystyriwyd hefyd sut i sicrhau bod BBC
ALBA ar gael yn fwy eang. Ar ôl ymgynghoriad cyhoeddus addenodd dros 5,000 o ymatebion, daethom i’r casgliad y dylai’r
gwasanaeth gael ei ddarlledu ar Freeview, er bod hynny’n
golygu disodli rhai gorsafoedd radio rhwydwaith y BBC gyda’rhwyr. Ystyriodd yr Ymddiriedolaeth nifer o safbwyntiau cryf, aoedd yn tynnu’n groes i’w gilydd weithiau, a bu’n rhaid pwyso amesur cyn gwneud y penderfyniad hwn.

Radio
Mae lefelau gwrando ar y radio yn gadarn yn y DU, gyda 90%
o oedolion yn gwrando bob wythnos. Ar ôl rhai blynyddoedd
o ddirywio, cynyddodd oriau gwrando cyfartalog ychydig eleni
ymhlith oedolion yn gyffredinol. Fodd bynnag, mae pobl ifanc
yn gwrando’n llai ac yn llai, ac mae’n amlwg bod y dasg o ennyn
diddordeb gwrandawyr iau yn her sylweddol i orsafoedd
radio’r BBC sydd wedi’u hanelu at y gynulleidfa hon. Byddwn
yn ystyried ymateb y BBC i’r her hon yn ofalus dros y flwyddyn
sydd i ddod.
BBC Radio 1 a BBC 1Xtra
Cylch gwaith BBC Radio 1 yw ennyn diddordeb cynulleidfa
ifanc mewn rhaglenni darlledu cyhoeddus. Mae wedi cynyddu
cyrhaeddiad ei hallbwn nodedig ymhlith ei chynulleidfa darged
ac ymhlith pobl iau yn eu harddegau eleni sef cyflawniad
cadarnhaol o ystyried her cyrraedd y cynulleidfaoedd hyn.
Fodd bynnag, parhawn i herio’r Bwrdd Gweithredol ermwyn sicrhau bod BBC Radio 1 yn canolbwyntio’n gliriach arwrandawyr iau, yn unol â chasgliadau ein harolwg o wasanaethyn 2009. Nid yw’r newidiadau a wnaed i’r gwasanaeth ers yr
arolwg wedi arwain at ddenu cynulleidfa iau ar gyfartaledd felly
rydym wedi gofyn am gamau pellach i ymateb i’r her hon.
Cynyddodd BBC 1Xtra nifer y gwrandawyr i’r lefel orau
erioed sef 800,000. Mae ymwybyddiaeth o’r orsaf hefyd wedi
cynyddu’n sylweddol ar sail cysylltiadau agosach â BBC Radio 1.
BBC Radio 2
Yn sgîl ein harolwg o BBC Radio 2 yn 2010, gwnaethom
nifer o argymhellion i sicrhau bod yr orsaf yn fwy nodedig,yn enwedig yn ystod y dydd. Mae’n dda gennym nodi bod yr
orsaf wedi gweithredu’r argymhellion hyn drwy atgyfnerthu
ei rhaglenni dogfen, rhaglenni comedi a rhaglenni ar y
celfyddydau, yn ogystal â dangos mwy o uchelgais olygyddol yn
ei hallbwn poblogaidd yn ystod y dydd. Disgwyliwn weld mwy
o ddatblygiadau yn y meysydd hyn.

1 Adroddodd The Sinking of the Laconia hanes llong lluoedd y gynghrair, a suddoddar ôl ymosodiad gan long danforol, a aeth ati i achub y criw sifilaidd.
2 Adroddwyd hanes Jasmine Burkitt, 16 oed, yn Small Teen Big World.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-11

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Perfformiad gwasanaeth parhad/...

1

2

BBC Radio 3 a BBC Radio 4
Canfu ein harolwg o BBC Radio 3 a BBC Radio 4 fod ygorsafoedd hyn yn perfformio’n dda iawn. Maent o safon uchel
iawn ac maent yn darlledu rhaglennu nodedig. Mae’r ddwy
orsaf yn wynebu’r her o apelio i amryw gynulleidfaoedd heb
beryglu eu natur nodedig o gwbl.
BBC Radio 5 Live
Cafodd BBC Radio 5 Live ei blwyddyn orau erioed gan ddenu
dros saith miliwn o wrandawyr am y tro cyntaf. Byddwn yn
edrych ar berfformiad BBC Radio 5 Live a’i chwaer orsaf
ddigidol BBC Radio 5 Live Sports Extra yn fanylach yn yrarolwg o wasanaeth a lansiwyd ym mis Ebrill 2011.
BBC 6Music
Ers i’r Bwrdd Gweithredol gynnig cau BBC 6Music y llynedd,
mae’r cyrhaeddiad wythnosol wedi dyblu bron i dros filiwn
o oedolion. Cynyddodd sgorau cymeradwyo cynulleidfaoedd
hefyd. Cefnogwn rôl nodedig BBC 6Music ym mhortffolio
cerddoriaeth radio’r BBC a gobeithiwn y gall gynnal y lefel
hon o berfformiad.
BBC Radio 7
Canfu ein harolwg o BBC Radio 7 fod hon yn un o’r
gorsafoedd radio digidol mwyaf llwyddiannus ac fe’i
gwerthfawrogir yn fawr iawn gan ei gwrandawyr.
Cymeradwywyd cynigion y Bwrdd Gweithredol i ail-frandio
BBC Radio 7 yn BBC Radio 4 Extra oherwydd gall hyn
annog mwy o wrandawyr i roi cynnig ar yr orsaf. Fodd
bynnag, er mwyn cadw’r elfennau y mae cynulleidfaoedd
yn eu gwerthfawrogi fwyaf, diwygiodd yr Ymddiriedolaeth
drwydded BBC Radio 7 er mwyn atgyfnerthu ymrwymiad i
gomedi a drama a chyfyngu ar faint o raglenni dal i fyny BBC
Radio 4 sydd ar gael.

BBC Asian Network
Yn ystod 2010/11, cynyddodd BBC Asian Network ei
gyrhaeddiad i 16% o bobl Asiaidd Prydeinig ifanc. Yn 2010,awgrymodd y Bwrdd Gweithredol y dylid cau’r gwasanaeth
ond erbyn hyn mae wedi rhoi’r gorau i’r syniad hwn ac
mae’n ystyried dyfodol BBC Asian Network ochr yn ochr
â gwasanaethau eraill y BBC fel rhan o arolwg ehangach ostrategaeth y BBC. Dylai radio’r BBC geisio gwasanaethu
gwrandawyr Asiaidd cystal â chynulleidfaoedd eraill.
Radio’r gwledydd a rhanbarthau Lloegr
Mae gorsafoedd radio’r gwledydd ar y BBC yn cynnwys BBC
Radio Scotland, BBC Radio Wales, BBC Radio Ulster/Foyle,yr orsaf Gymraeg BBC Radio Cymru a’r orsaf Aeleg
BBC Radio nan Gàidheal. Mae’r rhain, ynghyd â Radio Lleoly BBC yn Lloegr, yn gwneud cyfraniad pwysig i gylch gwaithy BBC i wasanaethu’r gwahanol gymunedau ledled y DU.
BBC Radio Ulster/Foyle oedd gorsaf fwyaf poblogaidd
Gogledd Iwerddon o hyd, ond cafodd y gorsafoedd
cenedlaethol eraill a Radio Lleol y BBC yn Lloegr flwyddyn dda
hefyd, gan gynyddu eu cyrhaeddiad ac mewn sawl achos fainto amser roedd gwrandawyr yn gwrando ar gyfartaledd.
Rydym wrthi’n adolygu perfformiad a strategaeth gorsafoedd
radio’r gwledydd a byddwn yn cyhoeddi ein canfyddiadau’n
ddiweddarach eleni. Byddwn yn lansio arolwg o Radio Lleoly BBC yn Lloegr yn ddiweddarach eleni a bydd yn ystyried
effaith strategaeth rhannu cynnwys y Bwrdd Gweithredola gafodd ei threialu eleni.

1-12 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

3

4Ar-lein
BBC Ar-lein
Dim ond BBC One a BBC Two a ragorodd ar berfformiad
BBC Ar-lein o ran cyrhaeddiad, ac fe’i defnyddiwyd gan 19.5
miliwn o oedolion bob wythnos, o gymharu â 17 miliwn yn
2009/10, sef 57% o oedolion ar-lein. Sbardunwyd y twf hwn
gan berfformiad arbennig o dda ar gyfer newyddion, gyda
BBC Ar-lein yn chwarae rhan bwysig yn y gwaith o ennyn
diddordeb cynulleidfaoedd mewn straeon newyddion mawr
megis y tywydd eithafol, y daeargryn yn Japan a’r Etholiad
Cyffredinol. Hefyd, drwy’r defnydd cynyddol o ffonau deallus
a dyfeisiau tabled llwyddwyd i gynyddu cyrhaeddiad a defnydd,
gyda thua 2.6 miliwn o oedolion yn eu defnyddio i gael gafael ar
wasanaethau’r BBC bob wythnos.
Ceir anghysondeb o hyd o ran canfyddiadau o ansawdd
ar BBC Ar-lein, a gostyngodd sgorau ansawdd cyffredinol
ychydig. Bu hwn yn ymateb cychwynnol i ail-lansio rhai
gwefannau pwysig, gan gynnwys yr hafan, Newyddion a BBC
iPlayer. Byddwn yn parhau i fonitro canfyddiadau o ansawdd
BBC Ar-lein yn fanwl.
Ym mis Ionawr 2011, cymeradwywyd strategaeth ar-leinnewydd y BBC. Mae’n golygu lleihau’r gyllideb 25%, ffiniau
golygyddol cliriach ynglŷn â meysydd cynnwys mwy nodedig,a ffyrdd gwell o we-lywio a chysylltu. Gyda’r strategaeth hon
mae’r Bwrdd Gweithredol yn rhagweld y bydd cyrhaeddiad yntyfu i 65% o oedolion ar-lein erbyn 2013/14, a gwerthfawrogiad
defnyddwyr yn cynyddu o sgôr gyfartalog o 79 i dros 80 yn
2012/13, gyda llai o wefannau a chynhyrchion yn cofnodi sgorau
gwerthfawrogi isel. Byddwn yn monitro cynnydd yn erbyn yr
amcanion hyn.
BBC Red Button
Tyfodd cyrhaeddiad i BBC Red Button yn dda yn 2010/11.
Gwellodd sgorau ansawdd a chynyddodd cyrhaeddiad ychydig.
Denodd digwyddiadau mawr, megis Cwpan y Byd, Wimbledona Glastonbury, gynulleidfaoedd mawr yn ystod yr haf.

Newyddion
Mae Newyddion y BBC yn parhau i fod yn uchel ei pharchymhlith cynulleidfaoedd a chofnododd rywfaint o gynnydd yng
nghanfyddiadau cynulleidfaoedd o ddidueddrwydd, y graddau
y gellir ymddiried yn y gwasanaeth a chywirdeb eleni. Dros
bob llwyfan, trodd 81% o oedolion at Newyddion y BBC
bob wythnos.
Bu’r agenda newyddion gadarn yn ystod y flwyddyn ddiwethaf
yn fodd i raglenni a darpariaeth newyddion pwysig y BBC
gynyddu eu cynulleidfaoedd. Mae’n werth nodi bod sianel
BBC News a BBC Parliament wedi cyrraedd mwy o wylwyr,
gyda chyrhaeddiad wythnosol yn dyblu yn ystod yr Etholiad
Cyffredinol. Cynyddodd eu sgorau cymeradwyo hefyd. Rydym
yn ystyried perfformiad a strategaeth BBC News a BBC
Parliament yn fanylach yn ein harolwg o’r gwasanaethau hyn
sy’n mynd rhagddo.
Mae gan gynulleidfaoedd barch mawr at newyddion
rhanbarthol y BBC yn Lloegr, Cymru a Gogledd Iwerddon ac
mae canfyddiadau yn yr Alban yn gwella er eu bod yn parhau’n
is. Rydym yn ymwybodol iawn o’r heriau i Newyddion y
BBC o ran gwasanaethu cynulleidfa yn y DU gyfan drwy
allbwn rhwydwaith, a hefyd ymateb i’r awydd cynyddol am
newyddion am faterion datganoledig yn y gwledydd.
Dros y blynyddoedd diwethaf, rydym wedi gweld gostyngiad
graddol yng nghyrhaeddiad materion cyfoes ar y teledu.
Yn ein harolwg o wasanaethau teledu daethom i’r casgliad
y dylai’r BBC anelu at sicrhau bod rhaglenni materion cyfoes,
yn enwedig ar BBC Two, yn cael mwy o effaith. Byddwn ynchwilio am dystiolaeth o effaith gynyddol o’r fath yn y flwyddyn
sydd i ddod.

1 Bu fan darlledu allanol BBC 6Music yn Glastonbury.
2 Just a Minute. Mae comedi yn bwysig o ran denu cynulleidfaoedd newydd
i BBC Radio 4.
3 Mae gwefan BBC News yn cynnwys y newyddion diweddaraf ynghydâ dadansoddiad a sylwadaeth ar faterion y dydd.
4 Cyflwynwyr Spotlight y BBC, David Braine, Victoria Graham a Justin Leigh.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-13

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Perfformiad gwasanaeth parhad/...

1

2

Chwaraeon
Perfformiodd Chwaraeon y BBC yn dda ar bob llwyfan gyda
chanfyddiadau cynulleidfaoedd o ansawdd yn dda. Parhaodd
Chwaraeon y BBC i ddenu cynulleidfaoedd mawr ar deledu,
radio ac ar-lein, yn enwedig ar gyfer digwyddiadau pwysig
megis Cwpan y Byd, Wimbledon a Formula 1, a pharhaodd
cynulleidfaoedd i gynyddu ar gyfartaledd ar gyfer Match of
the Day, BBC Sports Personality of the Year a Six Nations Rugby.
Cafodd darllediadau o’r prif ddigwyddiadau chwaraeon drwy
gydol y flwyddyn eu cefnogi’n dda hefyd gan BBC Ar-lein a
BBC Red Button.
Yr heriau i Chwaraeon y BBC yn y flwyddyn sydd i ddod
fydd, yn gyntaf, cynnal y perfformiad da hwn pan fo llai oddigwyddiadau chwaraeon mawr, ac yn ail dechrau ar y cyfnodrhagarweiniol cyn y Gemau Olympaidd yn Llundain yn 2012.

BBC World Service
Mae BBC World Service yn uchel ei barch ymhlith ei
gynulleidfaoedd am ansawdd ei allbwn. Mae’n parhau ichwarae rôl hollbwysig yn y gwaith o gynnig newyddion agwybodaeth ddiduedd i gynulleidfaoedd ledled y byd. Yn
2010/11 cyrhaeddodd tua 166 miliwn o bobl bob wythnos, seflefel is na’r llynedd, am fod rhai gwasanaethau iaith wedi cael eu
cau neu eu lleihau, ar ôl i’r cyllid gan y Llywodraeth gael ei dorri.
Wrth addasu at y toriad mewn cyllid anelwn at sicrhau bod
BBC World Service yn cynnal ei ansawdd, ei safonau a’i effaith.
Un o’r ffyrdd rydym yn gwneud hyn yw drwy adolygu rhannau
o weithgarwch BBC World Service bob blwyddyn. Eleni
edrychodd ein gwaith ymchwil ar wasanaeth teledu Persiaiddy BBC, gan ganfod bod y gwasanaeth yn llwyddo i gyrraedd
miliynau o siaradwyr Farsi gyda gwasanaeth newyddion
diduedd ac awdurdodol.

1 BBC Sports Personality of the Year, joci rasio neidio AP McCoy.
2 Darllediadau teledu Persiaidd y BBC yn Farsi i Iran, Affganistan a Tajikistan.
1-14 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Sicrhau safonau golygyddol
Mae’r cyhoedd yn disgwyl y safonau uchaf gan y BBC, a chynnal
y safonau hyn yw un o gyfrifoldebau pwysicaf yr Ymddiriedolaeth.
Ers mis Hydref 2010, mae’r BBC wedi bod yn gweithio yn unol
â Chanllawiau Golygyddol newydd, a gymeradwywyd gan yr
Ymddiriedolaeth, gyda’r nod o helpu i sicrhau bod cynnwys y
BBC yn bodloni’r disgwyliadau hyn.

Ymdrin â chwynion
Cam un: Ymdrinnir â’r rhan fwyaf o gwynion gan
Wasanaethau Cynulleidfaoedd y BBC. Ymdrinnir â rhai yn
uniongyrchol gan y gwneuthurwyr rhaglenni neu’r cwmnïau
cynhyrchu annibynnol yr anfonir y cwynion atynt. Atebodd
Gwasanaethau Cynulleidfaoedd y BBC ychydig o dan 240,000
o gwynion y llynedd, sef cynnydd o 20,000 o gymharu â
2009/10. Mae’n arferol bod niferoedd yn newid o flwyddyn
i flwyddyn.
Yn 2010 gosododd Gwasanaethau Cynulleidfaoedd y BBC
gronfa ddata cwynion newydd. Yna codwyd nifer o broblemau
a effeithiodd ar y broses o ymdrin â chwynion ar gam un,
gan arwain at ymdrin ag 81% yn unig o gwynion o fewn yr
amserlen darged o 10 ddiwrnod ar y cam hwn, o gymharu
â 94% y flwyddyn cynt.
Roedd profiad rhai achwynwyr yn ystod y cyfnod hwn
yn achos pryder a siom i’r Ymddiriedolaeth. Ers hynny
mae’r Bwrdd Gweithredol wedi cyflwyno adroddiad i’r
Ymddiriedolaeth ar ei gamau gweithredu i adfer y gwasanaetharferol ac ar wersi a ddysgwyd.
Cynhaliodd yr Ymddiriedolaeth ymarfer cwsmer cudd hefyd
yn 2011 i brofi’r ffordd yr ymdrinnir â chwynion i ddechrau
drwy’r BBC cyfan. Roedd y gwasanaeth ffôn yn foddhaol.
Effeithiwyd ar ymatebion ysgrifenedig gan rai problemau
hysbys o ran perfformiad. Fe’n siomwyd mai dim ond 64% olythyrau a 56% o negeseuon e-bost a gafodd ateb o fewn yr
amserlen a nodwyd yn y Fframwaith Cwynion. Nid yw’r lefel
hon o wasanaeth ar gyfer cwynion ysgrifenedig yn foddhaol.
Mae’n dda gennym nodi bod y Bwrdd Gweithredol wedi
cymryd camau i wella amseroedd ymateb ar gam un.
Cam dau: Ymatebwyd i 257 o gwynion, y cafodd 17 ohonynt
eu cadarnhau neu eu cadarnhau’n rhannol. Ymatebwyd i 84%
o fewn yr amserlen darged.

Gwrando ar apeliadau (Cam tri)
Mae’r Ymddiriedolaeth, drwy’r Pwyllgor Safonau Golygyddol,yn gweithredu fel y canolwr terfynol ym mhroses gwyno’r
BBC. Yn 2010, cafodd y Pwyllgor 111 o apeliadau, yr
ymdriniwyd ag 84% ohonynt o fewn yr amserlen darged(16 wythnos ar ôl i’r apêl gael ei chyflwyno), o gymharu â
48% y llynedd. O’r rhain, gwrandawyd ar 40 gan y Pwyllgor,
cadarnhawyd dau ohonynt, cadarnhawyd chwech ohonynt yn
rhannol ac ni chadarnhawyd 32. Hefyd ystyriodd y Pwyllgor
achosion o dorri’r Canllawiau a nodwyd gan y Bwrdd
Gweithredol. Roedd y canlynol yn arwyddocaol iawn:• BBC One – Panorama – Primark: On the Rack:
Cadarnhaodd y Pwyllgor apêl mewn perthynas â rhaglen
Panorama o’r enw Primark: On the Rack a ddarlledwydar BBC One yn 2008. Roedd y rhaglen yn dangos tri
bachgen yn Bangalore yn ‘archwilio’r gwaith pwytho’ arddillad Primark mae’n debyg. Ar ôl craffu’n ofalus ar yrholl dystiolaeth berthnasol, daeth y Pwyllgor i’r casgliad,ar ôl pwyso a mesur, nad oedd yn debygol bod y ffilm
o Bangalore yn ddilys ac y cafwyd achos difrifol o dorri’r
canllawiau golygyddol ar gywirdeb a thegwch. Galwodd
yr Ymddiriedolaeth am ymddiheuriad ar yr awyr ac ar-lein.
Amlygodd yr apêl fethiannau difrifol o ran y broseso wneud y rhaglen hon. Gofynnwyd i Fwrdd Gweithredoly BBC ystyried pa newidiadau y dylid eu gwneud i bolisïau
golygyddol y BBC o ganlyniad i’r apêl hon.
• BBC Radio 1 – Diwrnod Harry Potter: daeth y
Pwyllgor i’r casgliad bod y Canllawiau Golygyddol wedi cael
eu torri o ran y sylw amhriodol a roddwyd gan ystyried yrholl allbwn gyda’i gilydd yng nghyd-destun lansio ffilm Harry
Potter ar yr un diwrnod â’r diwrnod thema hwn ar BBC
Radio 1. O ganlyniad, cyflwynwyd canllaw newydd ar sylw
amhriodol cronnol a phwysleisiwyd o’r newydd o fewn y
BBC fod angen cyfeirio allbwn â thema o’r fath i dîm Polisi
Golygyddol y BBC.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-15

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Sicrhau safonau golygyddol parhad/...

1• BBC One – Panorama – Death in the Med: gwnaed
mwy na 2,000 o gwynion am gywirdeb a didueddrwydd
y rhaglen hon. Ym marn y Pwyllgor roedd y rhaglen yn
wreiddiol, yn ddadlennol ac yn dangos ôl gwaith ymchwilda, a nodwyd ei bod yn annhebygol y byddai rhaglen aoedd yn ymdrin â mater dadleuol o’r fath yn gwbl ddi-wallo gael ei dadansoddi i’r fath raddau. Cododd yr apêl 51 obwyntiau; cadarnhaodd y Pwyllgor dri o’r pwyntiau hyn(dau mewn perthynas â chywirdeb ac un mewn perthynas
â didueddrwydd) ac ni chadarnhaodd y 48 o bwyntiau
eraill. Ym marn y Pwyllgor roedd y rhaglen wedi sicrhau
didueddrwydd a chywirdeb priodol.
• The Curse of Steptoe: ym mis Mai 2009 cadarnhaodd
yr Ymddiriedolaeth gŵyn am anghywirdeb ac annhegwch
yn y ddrama hon gan y BBC. Dangoswyd fersiwn wedi’i
ail-olygu yn ddiweddarach y flwyddyn honno ar BBC HD
a rhyddhawyd DVD ym mis Mehefin 2010. Haerodd
yr achwynydd fod y rhaglen yn parhau i fod yn annheg.
Cytunodd y Pwyllgor gan ofyn i’r Bwrdd Gweithredol beidio
ag ailddarlledu’r rhaglen ar ei ffurf gyfredol a thynnu’n ôl bob
copi o’r rhaglen a oedd ar werth.
• Band Aid: hysbyswyd y Pwyllgor bod y Bwrdd
Gweithredol wedi cadarnhau cwyn yn rhannol gan
Ymddiriedolaeth Band Aid am anghywirdeb ac annhegwch
yn rhannol o ran adroddiadau ar y BBC ym mis Mawrth
2010. Darlledwyd ymddiheuriad.
Cyflwynwyd 24 o apeliadau i’r Panel Apeliadau Cyffredinol, sef
pwyllgor yr Ymddiriedolaeth sy’n ymdrin â chwynion nad ydynt
yn dod o dan weithdrefnau cwyno eraill y BBC, a derbyniwyd
naw o’r rhain. Cwblhawyd saith o’r rhain o fewn 60 diwrnod,
cynnydd sylweddol o gymharu â’r llynedd. Ni chadarnhawyd
yr un gŵyn.

2

Cydraddoldeb ac amrywiaeth
Er mwyn cynrychioli amrywiaeth talwyr ffi’r drwydded
yn effeithiol, dylai’r BBC ei hun adlewyrchu amrywiaeth
poblogaeth y DU. Mae’r Ymddiriedolaeth yn caelgwybodaeth bob blwyddyn gan y Bwrdd Gweithredol
am y cynnydd a wnaed o ran gweithredu ei strategaeth
amrywiaeth drwy’r BBC cyfan. Mae’n canolbwyntio’nbenodol ar amrywiaeth ymhlith cyflogeion y BBC.
Canlyniadau ar gyfer 2010/11
Fel y nodwyd yn ein hadroddiad, Observations on the
Promotion of Equal Opportunities in Employment, araf fu’r
cynnydd mewn rhai meysydd gan gynnwys sicrhau bod
mwy o amrywiaeth ymhlith uwch reolwyr ac mae cynnydd
yn erbyn targedau amrywiaeth i bobl ddu a lleiafrifoedd
ethnig a staff anabl yn parhau’n achos pryder. Fodd bynnag,
mae’r Bwrdd Gweithredol yn nodi gweithgareddau sydd,
dros y flwyddyn nesaf, wedi’u hanelu at ymateb i’r heriau
hyn a’r targedau sydd ar waith tan 2012.
Strategaeth amrywiaeth newydd
Eleni, datblygodd y Bwrdd Gweithredol strategaeth
amrywiaeth newydd, yn weithredol hyd at 2014. Fe’i
cymeradwywyd gan yr Ymddiriedolaeth ym mis Mawrth
2011. Gwnaed hyn mewn ymateb i’r Ddeddf Cydraddoldeb
2010 newydd a estynnodd gwmpas deddfwriaeth flaenorol
i gynnwys oedran, ailbennu rhywedd, beichiogrwydd amamolaeth, crefydd a chredo, a chyfeiriadedd rhywiol, yn
ogystal â hil, rhyw ac anabledd. Bydd y strategaeth newydd
yn disodli cynlluniau cydraddoldeb presennol y BBC a oedd
ar waith o ran hil, anabledd a rhyw. Y Bwrdd Gweithredol
sy’n gyfrifol am weithredu’r strategaeth newydd ac, fel o’r
blaen, bydd yn cyflwyno adroddiad ar y strategaeth bob
blwyddyn i’r Ymddiriedolaeth. Ochr yn ochr â’r strategaethcyhoeddir y cynlluniau gweithredu amrywiaeth adrannol
sy’n manylu ar y ffordd y bydd y Bwrdd Gweithredol yn
ei gweithredu.
1 Mae canllawiau golygyddol y BBC ar gael yn www.bbc.co.uk/editorialguidelines/.
2 Mehmuda Mian yw’r Ymddiriedolwr arweiniol ar gydraddoldeb ac amrywiaeth.

1-16 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Perfformiad ariannol
Nid sefydliad sy’n gwneud elw mo’r BBC ac felly nid yw’n gorfod
ystyried yr agwedd hon. Yn hytrach, rydym yn mesur perfformiad
ariannol yn erbyn cyfres o amcanion ariannol sy’n rhoi mesur ogynnydd y BBC o ran creu a sicrhau gwerth i dalwyr ffi’r drwydded.
Mae’r BBC wedi cyflawni’r amcanion ariannol a bennwyd gennym yn
flaenorol, neu mae ar y trywydd iawn i wneud hynny.

Alldro ar gyfer 2010/11 yn erbyn yr amcanion craidd hynny:• Sicrhau’r incwm mwyaf i’r BBC drwy gasglu ffi’r
drwydded mewn ffordd mor effeithlon â phosibl:
er gwaethaf yr amodau economaidd anodd unwaith eto
mae’r BBC wedi lleihau cyfran ffi’r drwydded a werir arweithgareddau casglu - gostyngiad o 0.1% i 3.4%. Mae
cyfanswm cost osgoi talu a chasglu wedi aros yn sefydlog
o flwyddyn i flwyddyn sef 8.6% o ffi’r drwydded a gesglir.
• Gwneud y BBC mor effeithlon â phosibl, a rhoi
gwerth da am arian: mae’r BBC ar y trywydd iawn
i ateb yr her a bennwyd i’r Bwrdd Gweithredol gennym
sef sicrhau arbedion effeithlonrwydd gwerth £1.9biliwn
erbyn 2013. Gwnaed arbedion effeithlonrwydd ychwanegol
gwerth £434miliwn yn ystod y flwyddyn gan arwain at
gyfanswm o £903miliwn o arbedion dros y tair blynedd
diwethaf.
• Sicrhau’r elw mwyaf i’r BBC am raglenni y telir
amdanynt gan ffi’r drwydded: mae cyfraniad BBC
Worldwide i’r arian sydd ar gael i’w wario ar wasanaethau
cyhoeddus yn y DU, sydd ar ffurf cyfuniad o ddifidendau abuddsoddiad uniongyrchol mewn rhaglenni, wedi cynyddu
eto – cynnydd o 9% o gymharu â’r flwyddyn cynti £182miliwn.
• Lledaenu mantais ffi’r drwydded drwy’r DU
gyfan: mae’r BBC yn parhau i wneud cynnydd tuag at
y targed a bennwyd gennym i sicrhau bod 50% o deledu
rhwydwaith (yn ôl gwariant) yn cael ei wneud y tu allani Lundain erbyn 2016 gyda 12% yn cael ei wario yn ygwledydd erbyn 2012 a 16% erbyn 2016.
• Sicrhau bod ffi’r drwydded yn cefnogi’r economi
ehangach: mae’r BBC wedi gwario £1.1biliwn yn economi
greadigol y DU yn ystod 2010/11. Mae’r BBC wedi comisiynu
36% a 13% o gynnwys teledu a radio cymwys yn y drefn
honno gan gynhyrchwyr annibynnol.
Nodir perfformiad y BBC yn erbyn yr amcanion hyn ynfanylach yn arolwg y Prif Swyddog Ariannol yn Rhan Dau o’r
Adroddiad Blynyddol hwn.

Isod gwnawn sylwadau ar ddau faes lle rydym wedi cymryd
diddordeb manwl yn ystod y flwyddyn ddiwethaf. Gallwch
hefyd ddarllen mwy am y gweithgareddau yr ymgymerwyd â
hwy i sicrhau bod ffi’r drwydded yn caelei gwario’n ddoeth yn yr adran nesaf.
Sefydlogrwydd ariannol i’r BBC
Cytunwyd ar setliad newydd ffi’r drwydded gyda’r
Llywodraeth sy’n cynnig sefydlogrwydd a sicrwydd ariannol i’r
BBC hyd at 2017. Mae’n setliad anodd a bydd ffi’r drwydded
wedi’i rhewi am y chwe blynedd nesaf tra bo’r BBC hefyd
yn ariannu rhwymedigaethau newydd o’r arian hwnnw gostyngiad mewn termau real. Golyga hyn y bydd angeni ni wneud rhai penderfyniadau anodd ynglŷn â’r ffordd ymae’r BBC yn gwario ei arian. Fodd bynnag mae’r setliad yn
cynnig rhywfaint o sefydlogrwydd, gan roi lle i ni wneud ypenderfyniadau angenrheidiol yn y dyfodol ynglŷn â maint a
ffurf gwasanaethau’r BBC ac i bennu targedau ariannol heriol
newydd ar gyfer yr ychydig flynyddoedd nesaf.
Cynllun Pensiwn
Mae gan y BBC ddiffyg pensiwn sylweddol ac roedd yn bwysig
bod Ymddiriedolwyr y Cynllun Pensiwn wedi cytuno ar gynllun
ariannu i fynd i’r afael ag ef a oedd nid yn unig yn deg i aelodau’r
cynllun pensiwn a’r BBC ond, yn bwysig ddigon, i dalwyr ffi’r
drwydded sy’n ariannu’r BBC. Rydym wedi cymryd diddordeb
manwl yn niwygiadau’r Bwrdd Gweithredol i’r cynllun pensiwn
er mwyn sicrhau bod y cynllun presennol yn parhau’nfforddiadwy a bod modd ei ariannu yn y tymor hwy. Rydym
yn fodlon y bydd y cynllun lleihau diffyg a’r diwygiadau eraill ycytunwyd arnynt gydag Ymddiriedolwyr y Cynllun Pensiwn yn
sicrhau y gall y BBC barhau i gyflawni ei rwymedigaethau fel
cyflogwr a hefyd sicrhau nad yw ariannu’r pensiynau yn myndâ swm anghymesur o bob ffi’r drwydded.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-17

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Cyflawni gwerth am arian
Fel Ymddiriedolwyr y BBC, rydym yn gyfrifol am sicrhau y caiff ffi’r
drwydded ei gwario’n ddoeth, gyda thalwyr ffi’r drwydded yn cael y
gwerth mwyaf posibl am bob punt a werir. Bu hwn yn ganolog i arolwg
strategol 2010, ac mae setliad ffi’r drwydded a sicrhawyd gennym ymmis Hydref 2010 yn golygu y bydd yn rhaid i’r BBC weithio hyd yn oed
yn galetach i wella ansawdd a lleihau gorbenion ar yr un pryd.

Ein rôl yw sicrhau bod ffi’r drwydded yn cael ei gwario mewn
ffyrdd sy’n bodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd ac yn cynnig
gwerth am arian. Rydym yn canolbwyntio ar bum maes:• pennu cyllidebau ac amcanion• monitro gweithrediadau• arolygon penodol, y mae rhai ohonynt wedi’u dewis ar ôl
trafod â’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol• cyfraniad gweithrediadau masnachol (BBC Worldwide)• pennu fframwaith a strategaeth ar gyfer tâl swyddogion
gweithredol.
Rydym wrthi’n ystyried goblygiadau setliad ffi’r drwydded,
ond gellir lleihau’r effaith ar wasanaethau drwy ffyrdd
mwy effeithlon o weithio. Gyda chyllidebau tynnach, mae’nbwysicach nag erioed bod y BBC yn parhau i ganolbwyntio arleihau gorbenion a hefyd fuddsoddi mewn cynnwys o safon
uchel y gwyddom fod talwyr ffi’r drwydded am ei weld.
Pennu cyllidebau ac amcanion
Bob blwyddyn rydym yn adolygu cyllid a chynlluniau cyllideboly BBC yn drwyadl a gofyn cwestiynau yn eu cylch. Pan gaiff
ein cwestiynau eu hateb a phan wneir y newidiadau y gofynnir
amdanynt, rydym yn cymeradwyo cyllideb flynyddol y
BBC a’i gynlluniau ariannol yn y tymor hwy. Fel rhan o’r
gwaith hwn rydym yn adolygu ac, os bydd angen, yn
newid cyllidebau gwasanaeth unigol fel y’u nodwyd yn
eu trwyddedau gwasanaeth. Mae’r cyllidebau gwasanaethcyfredol ar ein gwefan.
Lle y bo’n briodol, byddwn hefyd yn pennu amcanion
ariannol i lywio’r ffordd y mae’r Bwrdd Gweithredol ynrheoli gweithrediadau. Yn 2007 pennwyd targedau ar gyfer
arbedion effeithlonrwydd gennym ar lefel y BBC cyfan,
ac wedyn pennwyd targedau ar gyfer ffioedd talent a thâluwch reolwyr. Yn ystod 2010, fel rhan o’r arolwg strategol,pennwyd amcanion pellach o ran arbedion, gan ofyn i’r BBC
ddod o hyd i arbedion ychwanegol i wrthbwyso’r ffaith ybydd ffi’r drwydded wedi’i rhewi dros y chwe blynedd nesaf.
Penderfynwyd hefyd newid yr amserlen ar gyfer torri 25%
ym mil tâl uwch reolwyr yn ôl ein cais a’i chyflwyno’n gynt.
1-18 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Oherwydd setliad newydd ffi’r drwydded mae’r gyllideb a
gymeradwywyd ar gyfer 2011/12 yn un dros dro a fydd yn
galluogi’r BBC i barhau â’i weithrediadau tra bo’r Bwrdd
Gweithredol yn datblygu cynlluniau manylach ar gyfer y
blynyddoedd sydd i ddod a fydd yn adlewyrchu’r lefel is o gyllid.
Monitro gweithrediadau
Rydym yn monitro sefyllfa ariannol barhaus y BBC a’ibrosesau rheoli risg drwy adroddiadau rheolaidd gan y Bwrdd
Gweithredol. Rydym yn holi’r archwilwyr allanol, archwilwyr
mewnol a Chadeirydd y Pwyllgor Archwilio am eu barnar amgylchedd rheoli’r BBC. Rydym hefyd yn gofyn am
wybodaeth am feysydd penodol lle mae gennym ddiddordeb
ac am y meysydd hynny lle rydym wedi pennu targedau
effeithlonrwydd penodol yn y gorffennol.
Uchafbwyntiau 2010/11• Targed effeithlonrwydd o 3%: gwnaeth y BBC arbedion
effeithlonrwydd ychwanegol gwerth £434miliwn yn
ystod 2010/11 gan roi cyfanswm arbedion net cronnol o£903miliwn dros y tair blynedd diwethaf. Gofynnwyd i’r
Swyddfa Archwilio Genedlaethol roi barn annibynnol ary ffordd y mae’r Bwrdd Gweithredol yn rheoli’r rhaglen
effeithlonrwydd, a byddwn yn cael adborth yn 2011.
• Costau talent: yn 2009 gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol
leihau gwariant ar dalent, yn enwedig ar y lefel uchaf.
Eleni gwariodd y BBC £9miliwn yn llai ar dalent, yr oedd
£2.9miliwn o’r swm hwnnw yn ymwneud â’r rhai a oedd
yn ennill dros £100,000 y flwyddyn.
• Tâl uwch reolwyr: mae’r Bwrdd Gweithredol yn gwneud
cynnydd yn erbyn y targed i leihau bil cyflog uwch reolwyr
25% cyn diwedd 2011; erbyn mis Mawrth roedd wedi’i leihau
dros 18%. Mae’r Ymddiriedolaeth yn monitro cyflawniad yn
erbyn y targed hwn yn fanwl.
• Archwilio hynt prosiectau: yn sgîl adroddiad y Swyddfa
Archwilio Genedlaethol ar brosiectau ystad mawr y BBC
y llynedd, gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol gynnal cyfreso archwiliadau annibynnol o hynt prosiectau strategol mawr
y BBC. Rydym wedi monitro canlyniad yr arolygon hyn drwy
gydol y flwyddyn ddiwethaf ac rydym yn fodlon ar y ffordd
y rheolir y prosiectau hyn.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Daeth yr astudiaeth gan y Swyddfa Archwilio Genedlaethol o gyfresi drama
parhaus y BBC - gan gynnwys EastEnders, a ddangosir yma – i’r casgliad bod costau
cynhyrchu’n cael eu rheoli’n dynn.

• Cydymffurfiaeth â chyllidebau trwydded gwasanaeth:roedd pob un ond un o’r gwasanaethau yn cydymffurfio
a’i gyllideb. Tanwariodd BBC Radio 1Xtra ei gyllideb 13%
gan fynd y tu hwnt i’r goddefiant a ganiateir sef 10%. Ond
roeddem yn fodlon am fod y data perfformiad sylfaenol
wedi dangos na wnaeth y tanwariant hwn beryglu ansawdd.
• Casglu ffi’r drwydded: gwrandawyd ar un apêl a oedd yn
ymwneud â chwynion am gasglu ffi’r drwydded, apêl nas
cadarnhawyd. Cafodd apêl arall, y gwrandawyd arni ers
diwedd y flwyddyn, ei chadarnhau’n rhannol ac o ganlyniad
gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol adolygu ei brosesau ileihau ymhellach y risg y gellir mynd ar drywydd rhai cartrefi
gyda thrwydded yn ddiangen.
Arolygon gwerth am arian penodol
Rydym yn cynnal rhaglen dreigl o astudiaethau gwerth amarian, a gomisiynir yn bennaf oddi wrth y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol, sy’n gweithredu fel archwiliad annibynnol oweithgareddau’r Bwrdd Gweithredol.
Eleni comisiynwyd dwy astudiaeth gan y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol a thrydedd gan ymgynghoriaeth MTM London.
Mae’r tri adroddiad ar ein gwefan gan gynnwys yr argymhelliona wnaed a pha gamau y mae’r Bwrdd Gweithredol wedi eu
cymryd o ganlyniad i hynny.
Rhaglen DMI (astudiaeth gan y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol)
Prosiect trawsnewid technegol yw menter y cyfryngau digidol(DMI), sydd â’r nod o alluogi staff y BBC i ddatblygu, creu,
rhannu a rheoli cynnwys fideo a sain a rhaglenni ar eu bwrdd
gwaith. Nod y prosiect, a ddechreuodd ym mis Ionawr 2008
gyda chostau o £133.6miliwn hyd at ddiwedd mis Mawrth
2017, yw gwella effeithlonrwydd cynhyrchu drwy’r BBC cyfan.
Penododd y Bwrdd Gweithredol gontractwr TG cyfredoly BBC, Siemens, i ddatblygu’r rhaglen. Terfynwyd y contractâ Siemens drwy gytundeb y ddwy ochr ym mis Gorffennaf
2009, a phenderfynodd y Bwrdd Gweithredol y câi’r prosiect
ei gyflawni’n fewnol, gan wrthbwyso ei gostau cynyddol drwy
gytundeb ariannol o £27.5miliwn â Siemens. Daeth y Swyddfa
Archwilio Genedlaethol i’r casgliad nad oedd camau cynnar yprosiect wedi rhoi gwerth da am arian, yn bennaf o ganlyniad
i oedi o 21 mis a arweiniodd at beidio â darparu buddiannau
gwerth £26miliwn yn y cyfnod 2009/10 hyd at 2010/11.
Fodd bynnag, nodwyd bod y broses o ddarparu’r system yn
fewnol wedi dechrau’n dda ac, er bod llawer eto i’w wneud,mae defnyddwyr wedi bod yn gadarnhaol am yr elfennau agyflawnwyd hyd yma.
Cynhyrchu drama barhaus (astudiaeth gan y Swyddfa
Archwilio Genedlaethol)
Ystyriodd yr astudiaeth gostau cynhyrchu ar chwe sioe
hirhoedlog. Canfu’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol fod pob
un yn cael ei rheoli’n dynn a bod cost gyfartalog cynhyrchu awr
o ddrama barhaus wedi gostwng 20% mewn termau real dros
yr wyth mlynedd diwethaf, gyda’r rhaglenni yn cael eu darparu
ar amser ac o fewn y gyllideb ar y cyfan. Ond, argymhellodd
y dylai’r BBC atgyfnerthu’r ffordd y sicrheir gwerth am arian
mewn drama barhaus drwy fod yn fwy systematig wrth
gymharu a herio costau a phrosesau cynhyrchu.
Rheoli hawliau chwaraeon (astudiaeth gan MTM London)
Diwygiwyd y broses o gaffael hawliau chwaraeon gan y
Bwrdd Gweithredol yn sgîl canfyddiad masnachu teg yr
Ymddiriedolaeth ynglŷn â chaffael hawliau Cwpan yr FA yn
2009. Daeth yr astudiaeth i’r casgliad bod y BBC wedi gwella ei
brosesau ar gyfer caffael hawliau chwaraeon, a bod y rhain yn
gweithio’n effeithiol ac yn gwasanaethu talwyr ffi’r drwydded
yn dda ar y cyfan. Eto i gyd gwnaeth gyfres o argymhellionynglŷn ag atgyfnerthu’r prosesau caffael presennol.
Cyfraniad gweithgareddau masnachol (BBC Worldwide)
Dros y flwyddyn ddiwethaf, cymeradwywyd strategaeth
fasnachol newydd i BBC Worldwide. Mae BBC Worldwide
yn manteisio ar werth eiddo deallusol y BBC ar ran talwyr ffi’r
drwydded a thrwy’r gweithgareddau hyn gall wneud cyfraniad
mawr, drwy ddifidendau a buddsoddiad uniongyrchol mewn
rhaglenni, i ariannu’r gwasanaethau cyhoeddus. Mae wedi
gwneud enillion o £486miliwn dros y tair blynedd diwethaf.
Wrth gymeradwyo’r strategaeth fasnachol rydym yn sicrhau
ein bod rhoi fframwaith clir i BBC Worldwide weithredu
oddi mewn iddo, sy’n sicrhau bod ei weithgareddau’n hollol
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-19

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Cyflawni gwerth am arian parhad/...

gyson â buddiant gwasanaeth cyhoeddus y BBC. Yn benodol
ceisiwn sicrhau nad oes unrhyw weithgarwch masnachol yn
effeithio’n andwyol ar frand craidd y BBC nac enw da’r BBC,gartref neu dramor. Mae’r fframwaith yn cynnwys ffocws
ar eiddo deallusol y BBC a thwf rhyngwladol. Mae’n sicrhau
cydbwysedd rhwng yr angen am dwf a lefelau risg derbyniol.
Nod y strategaeth newydd i BBC Worldwide yw sicrhau
ei fod yn rhoi difidendau cynaliadwy cynyddol (o fewn yfframwaith a bennwyd gan Fwrdd Gweithredol y BBC a’r
Ymddiriedolaeth) i ategu model ariannu cyffredinol y BBC.
Pennu fframwaith a strategaeth ar gyfer tâl swyddogion
gweithredol
Rydym yn cydnabod bod y symiau y mae’r BBC yn eu talu i’w
bobl yn chwarae rhan fawr o ran sicrhau gwerth am arian.
Mae gan yr Ymddiriedolaeth gyfrifoldeb penodol am bennu
cyflog y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r cyfarwyddwyr
anweithredol. Mae’n pennu’r strategaeth ar gyfer tâl
swyddogion gweithredol, ac mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol yn pennu cydnabyddiaeth cyfarwyddwyr
gweithredol o fewn y strategaeth honno.
O ran tâl swyddogion gweithredol ein nod yw cael cydbwysedd
rhwng sicrhau bod y BBC yn talu digon i ddenu’r bobl gywir i
ddarparu’r gwasanaeth nodedig o safon dda y mae talwyr ffi’r
drwydded yn ei ddisgwyl, a bodloni disgwyliadau talwyr ffi’r

drwydded y bydd y BBC yn cynnig gwerth am arian. Mae’r
ystyriaeth olaf hon o bwys arbennig ar adeg o gwtogi ariannol.
Mae’n rhaid i gydnabyddiaeth swyddogion gweithredol yn y
BBC hefyd adlewyrchu’r ffaith bod y BBC yn sefydliad aariennir gan arian cyhoeddus sy’n arddel gwerthoedd
gwasanaeth cyhoeddus. Wrth reswm caiff hyn ei ystyried
wrth i’r strategaeth gyfredol gael ei hadolygu.
Cyflawni ein targed o leihau tâl swyddogion gweithredol
yn gynt
Pennwyd y fframwaith cyfredol ar gyfer cydnabyddiaeth
swyddogion gweithredol yn y BBC gan ein harolwg yn
2009. Ymhlith pethau eraill, gofynnodd yr arolwg hwn amostyngiad o 25% ym mil cyflog uwch reolwyr. Yn ystod
2010/11 cytunwyd â’r Cyfarwyddwr Cyffredinol y dylid
cyflawni’r targed hwn erbyn mis Rhagfyr 2011, ac mae’r
Bwrdd Gweithredol ar y trywydd iawn i wneud hyn.
Eleni mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol wedi goruchwylio
newidiadau sylweddol i’r Bwrdd Gweithredol a fydd yn helpu
i gyflawni’r targed, a chroesawn yr ymateb hwn. Yn ogystal
â newidiadau strwythurol, mae pob aelod o’r Bwrdd
Gweithredol wedi cytuno ar ostyngiad gwirfoddol yn
eu cydnabyddiaeth, sy’n cyfateb i fis o’u cyflog sylfaenol
neu ffioedd; bydd y gostyngiad hwn yn cael ei wneud
am ddwy flynedd.

Adroddiad ar gydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
2010/11Ceir manylion y swm a dalwyd i aelodau’r Bwrdd
Gweithredol ar gyfer 2010/11 yn adroddiad Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yn Rhan Dau o’r
Adroddiad Blynyddol hwn.

BBC mewn ffordd gadarn ac effeithiol. Y dyddiad posibl nesaf
ar gyfer arolwg o gyflog i’r Cyfarwyddwr Cyffredinol fydd
mis Awst 2013.

a) Cyfarwyddwr Cyffredinol
Y Cyfarwyddwr Cyffredinol, Mark Thompson, yw prifswyddog gweithredol y BBC, ei brif olygydd a Chadeirydd yBwrdd Gweithredol. O ran cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr
Cyffredinol ein nod yw cynnig pecyn sy’n denu ac yn
cadw unigolyn o’r safon angenrheidiol i ymgymryd â’r rôlymestynnol hon a rhoi arweiniad effeithiol.
Mae cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn cynnwys
cyflog sylfaenol, pensiwn a’r hawl i gael ei ystyried am dâlbonws ar sail perfformiad. Mae’r elfen o dâl bonws wedi’i
hatal ar hyn o bryd. Bu gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol hawli gael ‘tâl pensiwn atodol’ ar ffurf cyfraniad arian parod sy’ncyfateb i’w bensiwn ar gyfran o’i gyflog a oedd yn uwch
na’r cap enillion pensiwn. Yn ystod y flwyddyn, cytunodd y
Cyfarwyddwr Cyffredinol y byddai’n rhoi’r gorau i’r hawl hon,yn unol â’r cyfarwyddwyr gweithredol eraill. Daeth y newid
hwn i rym o 1 Ebrill 2011.
Darperir car â gyrrwr ar gyfer y Cyfarwyddwr Cyffredinol
sy’n eu defnyddio’n bennaf ar gyfer teithiau busnes yn
Llundain; nid oes ganddo hawl i gar personol na lwfans
tanwydd.
Ar ran yr Ymddiriedolaeth mae’r Cadeirydd yn cynnal asesiad
blynyddol o berfformiad y Cyfarwyddwr Cyffredinol. Mae’nparhau i gyflawni ei amcanion a chredwn ei fod yn arwain y
1-20 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11b) Cyfarwyddwyr anweithredol
Mae’r cyfarwyddwyr anweithredol yn cael ffi a bennir gan
yr Ymddiriedolaeth, sy’n adlewyrchu’r rôl a’r amser sydd ei
angen. Pennwyd lefelau ffioedd yn wreiddiol drwy gyfeirio
at gyfraddau a delir gan gorfforaethau eraill yn y DU, ond ar
lefel sy’n sicrhau nad yw’r cyfarwyddwyr anweithredol yn
dibynnu’n ariannol ar y BBC.
Mae pob cyfarwyddwr anweithredol yn cael ffi sylfaenol;
mae cadeirydd pob pwyllgor yn cael ffi ychwanegol ar gyfer
cadeirio pwyllgor; ac mae’r uwch gyfarwyddwr anweithredol
hefyd yn cael ffi ychwanegol. Caiff cyfarwyddwyr eu had-dalu
am dreuliau, a chaiff unrhyw dreth a godir ar y treuliau hynny
ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC.
Ym mis Rhagfyr 2010 adolygwyd lefel y ffioedd a delir i’r
cyfarwyddwyr anweithredol a chytunwyd na fyddai newid
yn y lefel; caiff yr arolwg nesaf ei gynnal ym mis Rhagfyr 2013.
Ar hyn o bryd mae’r cyfarwyddwyr anweithredol yn derbyn
gostyngiad gwirfoddol yn eu ffioedd sy’n cyfateb i fis o gyflog.
c) Cyfarwyddwyr gweithredol
Bob blwyddyn mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol yn rhoi adroddiad ffurfiol i’r Ymddiriedolaeth
sy’n rhoi sicrwydd i ni fod strategaeth yr Ymddiriedolaeth
ar gyfer cydnabyddiaeth swyddogion gweithredol wedi cael
ei dilyn. Rydym wedi ystyried yr adroddiad ar gyfer 2010/11
ac wedi dod i’r casgliad bod y strategaeth gyfredol yn cael
ei dilyn.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Masnachu’n deg
Mae dyletswydd arnom i sicrhau bod y BBC yn cynnal eiweithgareddau masnachu’n deg a lleihau ei effaith gystadleuol ar eraill
cymaint â phosibl. Eleni cynhaliwyd arolwg o’r polisi masnachu teg sy’nrheoli ymddygiad masnachu’r BBC, a byddwn yn cyhoeddi’r canlyniadau
yn ystod haf 2011.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn gosod polisïau masnachu teg lefel
uchel sy’n pennu’r hyn y dylai’r BBC, fel darlledwr cyhoeddus,
ei wneud i leihau ei effaith ar eraill yn y marchnadoedd lle
mae’n gweithredu (gweler www.bbc.co.uk/bbctrust/our_work). Er bod yr Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am gymeradwyo
gwasanaethau newydd y BBC neu newidiadau sylweddol iwasanaethau drwy brawf gwerth cyhoeddus, rydym hefyd
yn craffu ar rai gweithgareddau arfaethedig eraill er mwynsicrhau bod y BBC yn cydymffurfio â’i rwymedigaethau oran masnachu teg.
Y Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am gydymffurfiaeth
masnachu teg y BBC o ddydd i ddydd ac am ymdrin â
chwynion sy’n ymwneud â masnachu teg drwy ei Bwyllgor
Masnachu Teg.
Mae’r Ymddiriedolaeth hefyd yn ystyried apeliadau ar faterion
Masnachu Teg. Y llynedd ystyriodd y Pwyllgor Cyllid a
Chydymffurfiaeth apêl ynglŷn â masnachu teg gan Virgin
Media o ran BBC iPlayer.
Uchafbwyntiau 2010/11
Yn ystod 2010/11:• cymeradwywyd cynlluniau’r Bwrdd Gweithredol i lansio
Apps Newyddion a Chwaraeon ar gyfer dyfeisiau symudolyn sgîl ymchwil annibynnol i’r farchnad Apps a gyhoeddwyd
ganddo. Ysgogwyd asesiad yr Ymddiriedolaeth gan sylwadau
gan y diwydiant. Penderfynodd yr Ymddiriedolaeth nad
oedd angen prawf gwerth cyhoeddus i gymeradwyo’r
cynnig hwn• lansiwyd ymgynghoriad mawr â’r cyhoedd ac arolwg o bolisi
syndicetio’r BBC, a gaiff ei gyhoeddi yn 2011. Mae’r polisi yn
amlinellu’r ffordd y mae’r BBC yn cyrraedd cynulleidfaoedd
ehangach drwy sicrhau bod ei gynnwys ar gael ar lwyfannau
trydydd parti• cyhoeddwyd astudiaeth o’r ffordd y mae’r BBC yn sicrhau
gwerth am arian pan fydd yn caffael hawliau chwaraeon
i’w darlledu ar y radio a’r teledu, yn sgîl apêl masnachu teg agadarnhawyd yn rhannol gennym y llynedd. Daeth yr arolwg
i’r casgliad bod y ffordd y mae’r BBC yn rheoli caffael hawliau
chwaraeon yn gweithio’n dda ar y cyfan ond gwnaeth rai
argymhellion i atgyfnerthu prosesau caffael ymhellach• lansiwyd ein harolwg cyntaf o bolisïau masnachu teg yr
Ymddiriedolaeth, gan gynnwys ymgynghoriad â’r cyhoedd, agaiff ei gyhoeddi yn ystod 2011. Mae’r arolwg hwn yn ystyriedpa mor dda mae’r polisi cyfredol yn gweithio ac a ellir
gwneud unrhyw welliannau. Mae’n edrych ar safbwyntiau afynegwyd yn yr ymgynghoriad â’r cyhoedd, gan staff y BBC,mewn apeliadau gerbron yr Ymddiriedolaeth dros yr ychydig
flynyddoedd diwethaf a hefyd ar sylwadau gan yr archwilwyr
masnachu teg allanol• comisiynwyd archwilwyr allanol i roi adroddiad i ni argydymffurfiaeth y BBC â’i bolisi masnachu teg ei hun• mae’r Ymddiriedolaeth hefyd yn goruchwylio gwasanaethau
masnachol y BBC nas ariennir drwy ffi’r drwydded. Mae’r
gwasanaethau hyn yn destun gofynion gwahanol, ond mae’nrhaid iddynt gydymffurfio â threfn masnachu teg y BBC arhaid iddynt beidio ag ystumio’r farchnad

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-21

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Masnachu’n deg parhad/...

Adroddiad yr archwilwyr masnachu teg annibynnol i
Ymddiriedolaeth y BBC am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2011
Rydym wedi archwilio, yn ein rôl fel archwilwyr masnachu
teg y BBC, y system o reolaethau mewnol a sefydlwyd
o fewn y BBC i roi sicrwydd rhesymol bod Bwrdd
Gweithredol y BBC wedi cydymffurfio â gofynion ei Bolisi
ar Fasnachu Teg, Codau Effaith Gystadleuol a’r Canllawiau
ar Fasnachu Teg (‘y Trefniadau ar gyfer Masnachu Teg’) amy flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2011.
Cytunwyd ar ein cyfarwyddiadau ar gyfer yr ymgysylltiad
hwn, gan gynnwys cwmpas y gwaith i’w wneud,gyda Phwyllgor Gwerth Cyhoeddus a Masnachu Teg
Ymddiriedolaeth y BBC ac wedyn Bwyllgor Cyllid
a Chydymffurfiaeth Ymddiriedolaeth y BBC. Mae’r
cyfarwyddiadau hyn yn cynnwys cytundeb y dylid
cynnal ein harchwiliad yn unol â’r Safon Ryngwladol ar
Ymgysylltiadau Sicrwydd (ISAE) 3000, cytundeb ar derfyn
ein hatebolrwydd mewn perthynas â’r gwaith hwn achytundeb mai ar gyfer Ymddiriedolaeth y BBC, fel corff, yn
unig y mae ein dyletswydd gofal mewn perthynas â’r gwaithhwn. Rydym yn fodlon bod y cwmpas y cytunwyd arno argyfer ein harchwiliad yn ddigonol i’n galluogi i fynegi’r farn anodir isod.
Priod gyfrifoldebau Ymddiriedolaeth y BBC, Bwrdd
Gweithredol y BBC ac archwilwyr masnachu teg
Yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am sicrhau bod y Bwrdd
Gweithredol yn masnachu’n deg. Mae hefyd yn gyfrifol ambaratoi’r adran yn Adroddiad Blynyddol y BBC sy’n dwyn
y teitl ‘Masnachu’n deg’. Mae’r Ymddiriedolaeth yn rhoi i’r
Bwrdd Gweithredol y dasg o sefydlu a gweithredu systemo reolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau
cydymffurfiaeth â Threfniadau Masnachu Teg y BBC am yflwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2011, gan gynnwys nodi
ac asesu risgiau a allai fygwth masnachu teg a chynllunio a
gweithredu ymatebion i’r fath risgiau.
Fel archwilydd masnachu teg y BBC, ein cyfrifoldeb ni yw
llunio barn annibynnol, yn seiliedig ar ein gwaith archwilio,o ran y graddau y mae’r BBC wedi sefydlu, ac wedi
cymhwyso, system o reolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd
rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â gofynion ei Drefniadau
Masnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth
2011. Dim ond i’r graddau yr oedd angen gwneud hynnyer mwyn llunio barn ar gymhwyso’r system o reolaethau
mewnol yr adolygwyd penderfyniadau penodol a wnaed
gan y BBC ar faterion masnachu teg. Rydym hefyd wedi
adolygu a yw datganiad yr Ymddiriedolaeth ar fasnachu teg
yn adlewyrchu ein canfyddiadau o gydymffurfiaeth y BBC
â’i system o reolaethau mewnol, a nodwn os nad yw’n
gwneud hynny.
1-22 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Paratowyd ein barn i’r Ymddiriedolaeth, fel corff, yn unig,
yn unol â’n cyfarwyddiadau y cytunwyd arnynt gydag Unedyr Ymddiriedolaeth o fewn y BBC ar ran y Pwyllgor Cyllid a
Chydymffurfiaeth. Drwy roi’r farn hon, nid ydym yn derbyn
nac yn cymryd cyfrifoldeb at unrhyw ddiben arall nac i
unrhyw unigolyn arall y dangosir yr adroddiad hwn iddo
neu y daw i’w ran ac eithrio’r Ymddiriedolaeth neu’r Bwrdd
Gweithredol, ac ni chaiff unrhyw unigolyn arall ddibynnu ar
ein barn, oni chytunwyd ar hynny’n benodol drwy gyfrwng
caniatâd ysgrifenedig ymlaen llaw gennym.
Ein dull o weithredu
Rydym wedi mynd ati i gyflawni ymgysylltiad sicrwydd
rhesymol fel y’i diffinnir yn ISAE 3000. Amcan ymgysylltiad
sicrwydd rhesymol yw ymgymryd â’r cyfryw weithdrefnau
er mwyn cael gwybodaeth ac esboniadau sydd, yn einbarn ni, yn angenrheidiol er mwyn rhoi digon o dystiolaeth
briodol i ni fynegi casgliad ar gydymffurfiaeth y BBC â’i
Drefniadau Masnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2011. Roedd ein gwaith yn cynnwys ymholia phrofi i’n galluogi i lunio barn ynghylch a oedd system
briodol o reolaethau mewnol ar waith. Adolygwyd y gwaitho brosesu sampl o drafodion perthnasol gennym hefyd ermwyn cael sicrwydd rhesymol bod y system o reolaethau
mewnol wedi’i chymhwyso.
Cyfyngiadau cynhenid
Fel gydag unrhyw system reoli, nid yw’n ymarferol sicrhau
nad oes unrhyw wallau nac afreoleidd-dra wedi digwydd
heb iddynt gael eu canfod. Nod ein gwaith archwilio
oedd rhoi sicrwydd rhesymol i’r Ymddiriedolaeth o ran
digonolrwydd y system o reolaethau mewnol a oedd
ar waith ac yn cael ei chymhwyso er mwyn sicrhau
cydymffurfiaeth â gofynion ei Threfniadau Masnachu Teg
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2011. At hynny,
gan fod materion masnachu teg yn gofyn am ddyfarniadau
a allai gael eu profi mewn llys barn, awdurdod cystadlu
neu mewn man arall yn y pen draw, mae risg bob amser
y caiff y rhain eu herio hyd yn oed lle y dilynwyd y systemo reolaethau mewnol ac y gwnaed penderfyniadau gyda’r
gofal pennaf.
Barn
Yn seiliedig ar ganlyniadau ein gweithdrefnau, yn ein barn
ni mae’r BBC wedi sefydlu ac wedi cymhwyso system oreolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi
cydymffurfio â gofynion y Trefniadau Masnachu Teg, yn
ystod y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2011.
Deloitte LLP
Cyfrifwyr Siartredig
Llundain
23 Mehefin 2011

PERFFORMIAD YR
YMDDIRIEDOLAETH
Mae perfformiad yr Ymddiriedolaeth yn ymwneud â sicrhau bodtalwyr ffi’r drwydded yn cael y gorau allan o’r BBC. Mae hyn yncynnwys hyrwyddo’r rhaglenni a’r gwasanaethau nodedig o safon
y gwyddom fod cynulleidfaoedd yn dymuno eu cael; sicrhau mwy
o werth am ffi’r drwydded; a sicrhau bod y BBC yn cael ei redeg
mewn ffordd effeithlon, agored a theg er budd pob cynulleidfa.
Eleni hefyd llwyddodd yr Ymddiriedolaeth i sicrhau gwell bargen i
gynulleidfaoedd a dyfodol sefydlog i’r BBC drwy gyd-drafod setliad
newydd ffi’r drwydded.
Mae Celfyddydau a pherfformio byw, yn ogystal â sylwadaeth a thrafodaeth yn eu cylch, yn elfennau
nodedig o wasanaethau’r BBC. Mae’r llun yn dangos Mark Kermode, beirniad ffilm BBC Radio 5 Live achyd-gyflwynydd The Culture Show ar BBC Two.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Dyfodol sefydlog i’r BBC
Setliad ffi’r drwydded
Daeth y BBC i gytundeb â’r llywodraeth ar setliad
newydd ar gyfer ffi’r drwydded yn ystod hydref 2010.
Ni ddisgwylid i’r setliad gael ei lunio ar yr adeg hon ond
ysgogwyd hynny gan adolygiad y llywodraeth o wariant aoedd wedi cynnwys ystyried trefniant lle byddai’r BBC yn
dod yn gyfrifol am ariannu trwyddedau teledu am ddim ibobl dros 75 oed a BBC World Service.
Teimlai’r Ymddiriedolaeth na ellid trafod cwestiynau
ariannol mor bwysig heb arolwg o ffi’r drwydded, ganna allai’r BBC ymgymryd â rhwymedigaethau ariannol
ychwanegol heb sicrwydd setliad hirdymor.
Diogelu annibyniaeth y BBC
Felly, gan weithio ochr yn ochr â’r Bwrdd Gweithredol,
roeddem yn fwy na pharod i gyd-drafod ar sail setliadllawn ffi’r drwydded hyd at 2017, sef diwedd cyfnod y
Siarter Frenhinol gyfredol. Ein hamcan canolog yn ystod y
cyd-drafodaethau oedd diogelu annibyniaeth olygyddol a
gweithredol y BBC. Roeddem hefyd am sicrhau y byddai’r
BBC yn cael y sicrwydd o ran cyllid yr oedd ei angen i
ddarparu’r rhaglenni a’r gwasanaethau o safon y mae talwyr
ffi’r drwydded yn eu disgwyl. Ein hegwyddorion oedd:• bod yn rhaid i ffi’r drwydded gael ei chlymu wrth ddiwedd
cyfnod y Siarter Frenhinol ac nid wrth gyfnod gwario’r
Llywodraeth• na ddylid gosod gofynion eraill ar gyllid y BBC yn ystod ycyfnod hwnnw• bod yn rhaid i benderfyniadau ynglŷn â maint a
chwmpas gwasanaethau’r BBC barhau’n gyfrifoldeb ar
yr Ymddiriedolaeth fel y’i nodwyd yn y Siarter Frenhinol,
a bod yn rhaid i unrhyw dargedau effeithlonrwydd
newydd ganiatáu i’r Ymddiriedolaeth ailystyried cwmpas
gwasanaethau os oedd angen• bod yn rhaid i unrhyw ddefnydd o arian ffi’r drwydded
gyfrannu at bwrpasau cyhoeddus y BBC fel sy’n ofynnol o

1-24 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

dan y Siarter Frenhinol, ac y dylai’r Ymddiriedolaeth barhau
i fod yn gyfrifol ac yn atebol i dalwyr ffi’r drwydded am yffordd y gwerir yr holl arian hwnnw.
Bargen deg i dalwyr ffi’r drwydded
Wrth gyd-drafod â’r Llywodraeth, yn ein barn ni, sicrhawydbargen deg gennym i dalwyr ffi’r drwydded, o ystyried
yr hinsawdd economaidd anodd sydd ohoni. Caiff ffi’r
drwydded ei rhewi hyd at ddiwedd y setliad, sy’n golygu
gostyngiad mewn termau real bob blwyddyn.
Mae rhwymedigaethau newydd ar y BBC. Rydym wedi
cytuno i ddod yn gyfrifol am ariannu BBC World Service
a BBC Monitoring, o 2014 a 2013 yn y drefn honno, sef
rhywbeth creiddiol i’n pwrpas cyhoeddus o gyflwyno’r DU
i’r byd a’r byd i’r DU. Byddwn yn helpu i greu partneriaetha model ariannu newydd i S4C. Byddwn hefyd yn darparu
rhywfaint o gyllid ar gyfer gwasanaethau teledu lleol newydd.
Caiff ran o ffi’r drwydded ei chadw i’w gwario ar gyflwyno
band eang, o ystyried ein pwrpas i helpu i sicrhau buddiannau
technoleg newydd i’r cyhoedd.
Gwrthodwyd gennym gynnig y Llywodraeth y dylai’r BBC
ariannu trwyddedau teledu am ddim i bobl dros 75 oed.
Byddant yn parhau i gael eu hariannu gan y Llywodraeth.
Mae’r setliad yn un anodd, ond mae’n cynnig sefydlogrwydd
a sicrwydd, ac mae’n sicrhau y bydd yr Ymddiriedolaeth
yn parhau i wneud penderfyniadau ar faint a natur
gwasanaethau’r BBC sy’n gyson â’n pwrpasau cyhoeddus
ac er budd talwyr ffi’r drwydded.
Oherwydd natur fuan y cyd-drafodaethau ar y setliad, ni
fu modd i ni gynnwys talwyr ffi’r drwydded, ond byddwn
yn ymgynghori â hwy ar y penderfyniadau sydd angen
eu gwneud i roi’r setliad ar waith a gwneud yr arbedion
angenrheidiol.
Mae setliad anodd ffi’r drwydded yn herio’r BBC i barhau i ddarparu cynnwys
nodedig yn unol â’i bwrpasau cyhoeddus craidd.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Sicrhau bod ffi’r drwydded yn cynnig gwerth
Gwella ansawdd a natur nodedig
Buom yn gyson o ran gosod her i’r Bwrdd Gweithredol
godi safonau a gwella natur nodedig gwasanaethau. Am
ei fod yn cael ei ariannu drwy ffi trwydded, mae’r BBC
mewn sefyllfa unigryw i roi sylw i bethau amgen na
ffigurau gwylwyr. Diben y BBC yw cyflawni uchelgeisiau
gwasanaeth cyhoeddus. Mae cyfraniad y BBC i
ddiwylliant a chymdeithas Prydain yn un anferth; credwn
y gall fod yn hyd yn oed yn fwy drwy uchelgais greadigol
gwneuthurwyr a chomisiynwyr rhaglenni.
Mae cynulleidfaoedd y BBC yn ymwybodol iawn o hynny.
Fel y gwyddom o’n gwaith ymchwil, cynnwys gwych yw eu
blaenoriaeth bwysicaf. Felly mae natur nodedig yn ganolog
i bob un o’n harolygon o wasanaethau. Nid yw’r arolygon
hyn yn gyfyngedig i ganlyniadau yn unig; maent yn nodi
argymhellion i wella’r gwasanaeth y byddwn yn gweithredu
arnynt wedyn. Dyma rai o uchafbwyntiau’r flwyddyn hon.
BBC Radio 2 – yn hyrwyddo natur nodedig rhaglenni
yn ystod y dydd
Mae BBC Radio 2 yn orsaf hynod boblogaidd ac mae
ei gwrandawyr niferus yn ei gwerthfawrogi’n fawr iawn.
Gofynnodd ein harolwg o wasanaeth i’r orsaf harneisio ei
phoblogrwydd i gymryd mwy o risgiau creadigol a dangos
natur fwy nodedig mewn allbwn yn ystod y dydd. Ymhlith
yr enghreifftiau lle roedd BBC Radio 2 wedi derbyn yr
her hon yn ystod y flwyddyn roedd cystadleuaeth stori
fer Chris Evans i blant 13 oed ac iau; cefnogaeth amser
gyrru i wythnos farddoniaeth er mwyn cyd-daro â
diwrnod cenedlaethol Barddoniaeth; ymgyrch gweithredu

cymdeithasol i hyrwyddo’r defnydd o’r rhyngrwyd ymhlith
gwrandawyr hŷn BBC Radio 2; a newid y darllediad o’r Folk
Awards i’r amser brig.
BBC Two – adennill uchelgais greadigol
Dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf mae cynulleidfaoedd
wedi dod yn llai sicr ynglŷn â rôl BBC Two, a all fod
yng nghysgod y brif sianel deledu, BBC One. Yn ystod
trafodaethau ar y mater hwn gyda’r Bwrdd Gweithredol
fel rhan o’n harolwg o wasanaeth, gwelwyd cynnydd
gwirioneddol o ran BBC Two yn cyflawni mwy o uchelgais
greadigol ar draws ystod o raglennu, o ddrama a chomedi iraglenni ffordd o fyw a rhaglenni ffeithiol arbenigol. Credwn
fod rôl BBC Two yn dod yn llawer mwy eglur erbyn hyn.
Blaenoriaeth sy’n parhau
Wrth gwrs, mae cysyniadau o ansawdd a natur nodedig
bob amser yn newid; efallai na fydd rhaglen a oedd yn
ymddangos yn nodedig un flwyddyn yn ymddangos felly
y flwyddyn ganlynol. Felly bydd ein harolygon o wasanaethyn parhau i ganolbwyntio ar ansawdd a natur nodedig, afydd yn parhau’n flaenoriaeth strategol i’r BBC.

Mae Graham Norton, BBC Radio 2, yn cynnig cymysgedd bywiog
o gerddoriaeth, sgwrsio â sêr, chwaraeon a theithio i’w wrandawyr.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-25

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Gwneud i bob ceiniog gyfrif
Gwella gwerth am arian
Mae gwella gwerth am arian yn golygu cael mwy am
ffi’r drwydded. Nid yw’n ymwneud â thorri costau,
er bod elfen o hynny bob amser. Yn hytrach mae’nymwneud â phennu blaenoriaethau clir i’r BBC, ahynny’n seiliedig ar yr hyn a ddymuna cynulleidfaoedd,
gan sicrhau y caiff arian ei wario’n ddoeth ar y
blaenoriaethau hyn. Ar hyn o bryd dim ond tua 58%
o’r cynulleidfaoedd sy’n credu bod ffi’r drwydded yn
cynnig gwerth da am arian. Felly mae angen i ni wella,ac esbonio’n well sut y caiff yr arian ei wario.
Canolbwyntio ar yr hyn a ddymuna cynulleidfaoedd
Gwyddom fod cynulleidfaoedd am i’r BBC wario arianar raglenni, felly rydym yn cefnogi ymrwymiad y Bwrdd
Gweithredol i gynyddu cyfran y buddsoddiad mewn
cynnwys a hefyd leihau gorbenion ar yr un pryd.
Ym mis Ionawr cychwynnwyd ar y broses o wneud
arbedion sylweddol drwy ofyn i’r Bwrdd Gweithredol
dorri’r gyllideb ar-lein 25% erbyn 2013, gan ganolbwyntio
ar feysydd nad ydynt yn cael eu defnyddio’n helaeth na’u
gwerthfawrogi gan gynulleidfaoedd. A dechreuwyd ararolwg o bolisi syndicetio’r BBC, sy’n sail i’r ffordd y mae’r
BBC yn darparu cynnwys ar lwyfannau eraill, er mwynsicrhau bod cynulleidfaoedd yn cael mynediad at gynnwys,
ond bod hyn yn cael ei wneud mewn ffordd effeithlon.
Y llynedd cytunwyd ar ostyngiad o 25% ym mil cyflog uwch
reolwyr erbyn diwedd 2011. Gwnaed cryn gynnydd yn
ystod y flwyddyn tuag at y targed, drwy leihau nifer yr uwch
swyddi a lleihau’r cyflog a delir am swyddi penodol.

1-26 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Olrhain cynnydd
Bob blwyddyn rydym yn comisiynu rhai astudiaethau
penodol o werth am arian yn allanol, yn enwedig gan y
Swyddfa Archwilio Genedlaethol. Dangosodd un fod y
Bwrdd Gweithredol wedi gwneud arbedion effeithlonrwydd
sylweddol yn ystod y blynyddoedd diwethaf drwy leihau
costau cynhyrchu ar ddramâu parhaus a chynnal eu safon
ar yr un pryd. Cadarnhaodd ein gwaith hefyd fod prosesau
newydd y Bwrdd Gweithredol ar gyfer caffael hawliau
chwaraeon yn gweithio’n effeithiol. Fodd bynnag dangosodd
yr astudiaeth o fenter y cyfryngau digidol – prosiecttechnegol gyda’r nod o wneud cynyrchiadau’n fwy effeithlon– nad oedd camau cynnar y prosiect hwn a fydd yn para saith
mlynedd yn cynnig gwerth da am arian. Mae camau eisoes
wedi cael eu cymryd i unioni hyn a dylai’r prosiect eto i gyd
gyflawni’r targedau o ran effeithlonrwydd a bennwyd ar ei
gyfer erbyn iddo gael ei gwblhau yn 2017.
Dod yn fwyfwy pwysig y bydd diwylliant gwerth am arianyn y blynyddoedd sydd i ddod, o ystyried bod ffi’r drwydded
y cytunwyd arni wedi’i rhewi eleni hyd at 2017. Ein gwaithni fydd cefnogi a herio’r Bwrdd Gweithredol i sicrhau body BBC yn parhau i gynnig darpariaeth o’r safon uchel addymuna cynulleidfaoedd, a hynny mor effeithlon â phosibl.

Daeth astudiaeth gan y Swyddfa Archwilio Genedlaethol o ddrama barhaus y
BBC fel Holby City fod y costau cynhyrchu wedi gostwng tua 20% mewn termau
real dros yr wyth mlynedd diwethaf.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Gwybod beth rydych yn talu amdano
Hyrwyddo bod yn agored ac yn dryloyw
Gwyddom fod ein cynulleidfaoedd am i’r BBC wario
eu harian ar gynnwys, ac ar ddarparu’r cynnwys hwnnw
mewn ffordd gyfleus. Ond wrth reswm mae darparu
cynnwys o safon wych yn golygu llawer mwy na
buddsoddi mewn rhaglenni, gwasanaethau a llwyfannau
yn unig; mae llawer o gostau eraill yn gysylltiedig ârhedeg sefydliad fel y BBC. Er mwyn i dalwyr ffi’r
drwydded fod yn ffyddiog bod y BBC yn gwario eu
harian yn ddoeth yn hyn o beth - ar y pethau nad ydynt
yn eu gweld nac yn eu clywed - mae’n rhaid i ni fod ynagored am ble yr aiff yr arian a beth yw cynlluniau’r BBC
at y dyfodol.
Eleni rydym wedi ei gwneud yn bosibl i dalwyr ffi’r
drwydded graffu ar waith y BBC yn fwy nag erioed, drwy
ein perthynas agos â’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol,sy’n cynnal astudiaethau gwerth am arian ar ein rhan.
Rydym hefyd yn parhau i annog y Bwrdd Gweithredol i fod
yn fwy agored ynglŷn â rhannu gwybodaeth, gan barchu
cyfrinachedd angenrheidiol ar yr un pryd wrth gwrs.
Cyflogau
Mae tâl pobl bob amser o ddiddordeb mawr i’r cyhoedd,
a mwy nag erioed pan fo arian yn dynn. Gall aelodau’r
cyhoedd asesu eu hunain p’un a ydynt yn cael gwerth owariant y BBC ar dalent ar yr awyr ac ar y sgrÎn ai peidio;
eto i gyd, eleni, gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol gyflwyno
adroddiad llawer mwy manwl ar dâl talent.

Mae cyflogau uwch reolwyr yn fater mwy dadleuol.
Unwaith eto gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol fod yn
fwy tryloyw eleni drwy gyhoeddi cyflog pob uwch reolwr,
ynghyd ag esboniad clir o’r ffordd y mae’r BBC wedi’i drefnu,
fel y gall pobl farnu eu hunain sut mae rheolwyr y BBC yn
cynnig gwerth. Byddwn yn parhau i roi sylw i strwythur y
BBC yn setliad newydd ffi’r drwydded.
Deall dyfodol y BBC
Disgwylir i bob cwmni cyhoeddus egluro sut y bwriada
sicrhau adenillion i’w gyfranddalwyr. Yn yr un modd,
credwn y dylai’r BBC egluro ei strategaeth ar gyfer darparu
rhaglenni a gwasanaethau i dalwyr ffi’r drwydded. Felly
eleni, am y tro cyntaf, gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol
gyhoeddi cynllun busnes. Yn ogystal â rhoi darlun cliriach idalwyr ffi’r drwydded, bydd yn rhoi mwy o eglurdeb ynglŷn
â chynlluniau’r BBC i eraill sy’n gweithio yn y cyfryngau.
Fodd bynnag, nid eitem i’w thicio mewn rhestr mo’r nod o
fod yn agored ac yn dryloyw. Dylai fod yn rhan o ymddygiad
ac agweddau a dderbynnir yn gyffredinol yn y BBC, a dyna
pam rydym wedi penderfynu mai bod yn fwy agored athryloyw fydd un o’r pedwar amcan strategol ar gyfer
dyfodol y BBC.

Dros bob blwyddyn rydym yn ymgynghori ag amrywiaeth mawr o randdeiliaid
i sicrhau y gallwn ystyried y rhychwant o safbwyntiau a geir, yn enwedig ymhlithtalwyr ffi’r drwydded.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-27

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Yr hyn a ddymuna talwyr ffi’r drwydded
Gwasanaethu pob cynulleidfa
Nod ffi’r drwydded yw sicrhau allbwn o safon dda,
am ddim wrth ei dderbyn, sydd ar gael i bawb. Golyga
hyn fod yn rhaid i’r BBC ddarparu peth cynnwys ymae pob cynulleidfa yn ei werthfawrogi ac y gellir
ei asesu’n gyfleus.
Portreadu ein cynulleidfaoedd
Gwyddom, er bod y BBC yn cael ei werthfawrogi’n fawr
iawn gan gynulleidfaoedd ledled y DU yn gyffredinol, ei fod
yn mynd yn llai poblogaidd wrth fynd ymhellach oddi wrth
Lundain. Hoffem fynd i’r afael â’r anghydbwysedd hwn. Mae
dwy agwedd ar ein gwaith o ran hyn: gwneud rhaglenni y tu
allan i Lundain, lle mae’r BBC ar y trywydd iawn i gyflawni’rtargedau a bennwyd gennym; ac adlewyrchu cymeriad
amrywiol y DU o fewn y rhaglenni eu hunain, sef rhywbeth
y gwyddom sy’n bwysig iawn i’n cynulleidfaoedd.
Credwn fod cynnydd da wedi’i wneud ar bortreadu
o’r fath eleni, gyda rhaglenni fel Being Human ac Exile yn
dangos ymdeimlad gwirioneddol o le fel rhan annatod o’u
straeon grymus. Yn ôl adborth gan y Cynghorau Cynulleidfa
gwerthfawrogir hyn gan dalwyr ffi’r drwydded.
Cael gafael ar gynnwys
Mae pob talwr ffi’r drwydded, lle bynnag y bo, yn disgwyl
cael gafael ar y rhaglenni y mae’n dymuno eu gweld ar adeg
sy’n gyfleus iddo. Ac mae niferoedd bythol gynyddol olwyfannau a dyfeisiau y mae pobl yn disgwyl cael gafael argynnwys y BBC drwyddynt. Mae’r Ymddiriedolaeth wedi
pennu’r nod i’r BBC o sicrhau bod pob cartref yn cael
mynediad cyfleus at bob un o wasanaethau perthnasol yBBC, am ddim wrth eu derbyn. Golyga hyn fod yn rhaid i’r
BBC fuddsoddi mewn technoleg newydd, wrth i lwyfannau
ddatblygu ac eto wneud dewisiadau gofalus i sicrhau bod

1-28 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

cynulleidfaoedd yn cael eu gwasanaethu’n deg a bod y
BBC yn cadw ei brif ffocws ar fuddsoddi mewn cynnwys
o safon dda.
Eleni, yn sgîl ein harolwg o’r gwasanaeth Gaeleg yn yr Alban,
BBC ALBA, cymeradwywyd cynllun y Bwrdd Gweithredol
i’w gynnig ar Freeview. Drwy hynny caiff llawer mwy obobl wylio’r gwasanaeth. Er mwyn gwneud hyn bu’n rhaid
tynnu rhai o wasanaethau radio’r BBC oddi ar Freeview,yn yr Alban yn unig, tra bo’r sianel deledu ar yr awyr. Nid
oedd hwn yn benderfyniad hawdd ond mae’n enghraifft
o’r dewisiadau anodd y mae’r BBC yn eu hwynebu o ran
mynediad cynulleidfaoedd.
Eleni hefyd cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth gynnig y
BBC i gymryd rhan yn YouView, sef gwasanaeth teledu
safonol agored dros y rhyngrwyd, a fydd yn rhoi mynediad
at bob cynnwys ar alw drwy flwch pen set. Adolygwyd
hefyd gynlluniau’r Bwrdd Gweithredol i lansio Apps ffonau
symudol ar gyfer newyddion, chwaraeon a BBC iPlayer.
Er bod y cynigion yn rhoi ffordd newydd o gael gafael ar
wasanaethau presennol y BBC i dalwyr ffi’r drwydded,
penderfynwyd nad oeddent yn newid sylweddol iwasanaeth ac felly nad oedd angen i’r Ymddiriedolaeth
gynnal prawf gwerth cyhoeddus.

Ymwelodd rhaglen ddogfen BBC ALBA Ciobairean Mara (Bugeiliaid y Môr) ag
Eilean Garbh sef ynys arw ac anghysbell a’r un uchaf o blith Ynysoedd Shiant,oddi ar arfordir gorllewin yr Alban.

O FEWN YR
YMDDIRIEDOLAETH
Mae Ymddiriedolaeth y BBC, fel corff llywodraethu’r BBC, arwahân i’r Bwrdd Gweithredol sy’n rheoli gweithrediadau’r BBCo ddydd i ddydd. Ein rôl ni yw cynrychioli talwyr ffi’r drwydded
a sicrhau bod y Bwrdd Gweithredol yn darparu’r rhaglenni a’r
gwasanaethau o ansawdd uchel y mae’r cyhoedd eu heisiau,
ynghyd â sicrhau bod y BBC yn atebol ac yn agored. Rydym hefyd
yn diogelu annibyniaeth y BBC rhag dylanwad masnachol neu
wleidyddol.
Yma ceir manylion am yr Ymddiriedolwyr a’u cydnabyddiaeth ac
esboniad o sut rydym yn rhedeg yr Ymddiriedolaeth er budd holldalwyr ffi’r drwydded.
Cadeirydd Ymddiriedolaeth y BBC, yr Arglwydd Patten o Barnes, yn sgwrsio gyda’r Is-Gadeirydd, Diane Coyle.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Ymddiriedolwyr y BBC
Mae’r Ymddiriedolwyr yn rhan amser ac yn dod o amrywiol
gefndiroedd, gan gynnig amrywiaeth mawr o brofiad i’r BBC.
Cânt eu penodi gan y Frenhines ar gyngor gweinidogion yn
dilyn proses benodi agored. Ymhlith yr Ymddiriedolwyr mae
Cadeirydd, Is-Gadeirydd ac Ymddiriedolwyr Cenedlaethol dros
Gymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Yr Arglwydd Patten o Barnes, Cadeirydd
Fe’i penodwyd yn Gadeirydd o 1 Mai 2011.
Rolau eraill: Canghellor, Prifysgol Rhydychen; Cyd-Gadeirydd,
UK India Round Table; cyfarwyddwr anweithredol, Russell
Reynolds Associates; aelod o Fwrdd Cynghori Rhyngwladol,
BP; aelod o Banel Cynghori Rhanddeiliaid, EDF Energy; aelodo Fwrdd Cynghori Ewropeaidd, Bridgepoint.
Diane Coyle OBE, Is-Gadeirydd
Fe’i penodwyd yn Is-Gadeirydd o 1 Mai 2011.
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Cymeradwyo Strategol; arweiniodd
yr arolygon o BBC One, Two a Four, a BBC Red Button. Rolau
eraill: Cyfarwyddwr, Enlightenment Economics; aelod o Banel
Cynghori Rhanddeiliaid, EDF Energy.
Richard Ayre
Ymunodd â’r Ymddiriedolaeth ar 1 Awst 2010.
Rolau eraill: Dyfarnwr Rhyddid Gwybodaeth, Cymdeithas y
Gyfraith; aelod o’r Pwyllgor Cynghori, Sense About Science.
Anthony Fry
Y prif Ymddiriedolwr ar gyfer arolygon masnachu teg a
gwerth am arian. Rolau eraill: Cadeirydd, Espirito Santo UK,
Dairy Crest, a CALA; cyfarwyddwr anweithredol, Control
Risks, Twig Rights Ltd.
Alison Hastings
Yr Ymddiriedolwr dros Loegr (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa Lloegr); mae’n cadeirio’r Pwyllgor Safonau
Golygyddol a’r Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa. Rolau eraill:
Is-lywydd, Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau Prydain; cynghoryddyn ôl galw a hyfforddwr, Comisiwn Cwynion y Wasg.
Rotha Johnston CBEYr Ymddiriedolwr dros Ogledd Iwerddon (mae’n cadeirio
Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon); mae’n cadeirio’r
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth; y prif Ymddiriedolwr
ar faterion eiddo. Rolau eraill: partner, Johnston Partnership;
cyfarwyddwr anweithredol, Allied Irish Bank (UK) plc;
dirprwy Ganghellor, Queen’s University, Belfast.
1-30 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

David Liddiment
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad;arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth o BBC Radio 3,
BBC Radio 4 a BBC Radio 7. Rolau eraill: cyfarwyddwr
anweithredol, All3Media; aelod cyswllt, Old Vic Theatre
Company; cadeirydd, Hepworth Wakefield Gallery.
Bill Matthews
Ymunodd â’r Ymddiriedolaeth ar 1 Ionawr 2011.
Yr Ymddiriedolwr dros yr Alban (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa yr Alban). Rolau eraill: Cyfarwyddwr, M2M2
Limited; cadeirydd, NHS National Services Scotland;
cyfarwyddwr anweithredol, Security Industry Authority,
Scottish Police Services Authority.
Mehmuda Mian
Mae’n cadeirio’r Panel Apeliadau Cyffredinol; y prif
Ymddiriedolwr ar gyfer materion cydraddoldeb ac
amrywiaeth. Rolau eraill: cyfarwyddwr anweithredol, yr
Awdurdod Diogelu Annibynnol; cyfarwyddwr cyswllt, Lokahi
Foundation.
Elan Closs Stephens CBE
Ymunodd â’r Ymddiriedolaeth ar 1 Tachwedd 2010.
Yr Ymddiriedolwr dros Gymru (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa Cymru). Rolau eraill: Athro, Prifysgol Aberystwyth;cyfarwyddwr anweithredol, y Bwrdd Cyflawni a Pherfformio
Strategol a chadeirydd, Llywodraethu Corfforaethol,
Llywodraeth Cynulliad Cymru; cyfarwyddwr anweithredol,
Imax Waterloo ar gyfer BFI.

Mae hyn yn adlewyrchu aelodaeth yr Ymddiriedolaeth ar 23 Mehefin 2011. Roedd
dau le gwag ar yr Ymddiriedolaeth ar yr adeg hon.
Mae cyfnodau Syr Michael Lyons (Cadeirydd), Chitra Bharucha MBE (Is-Gadeirydd)
a’r Ymddiriedolwyr Janet Lewis-Jones, Jeremy Peat a Richard Tait CBE wedi dod
i ben ers cyhoeddi ein Harolwg Blynyddol diwethaf. Rhoddodd y Fonesig Patricia
Hodgson DBE y gorau i’w haelodaeth o’r Ymddiriedolaeth ar 6 Mehefin 2011.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Yr Arglwydd Patten o Barnes
Cadeirydd

Diane Coyle OBE
Is-Gadeirydd

Richard Ayre

Anthony Fry

Alison Hastings
LloegrRotha Johnston CBE
Gogledd Iwerddon

David LiddimentBill Matthews
Yr Alban

Mehmuda Mian

Elan Closs Stephens CBE
Cymru

Cymryd rhan

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-31

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Llywodraethu
Mae’r hyn a wnawn a sut yr awn ati yr un mor bwysig â’i gilydd.
Mae ein prosesau mor agored a thryloyw â phosibl. Yn ogystal â’r
Adroddiad hwn, rydym yn cyhoeddi adroddiadau a chanfyddiadau
yn llawn ar ein gwefan. Mae Uned yr Ymddiriedolaeth, sef staff
proffesiynol sy’n rhoi cyngor annibynnol i ni ar ein dyletswyddau
a’n cyfrifoldebau, yn ein cynorthwyo i wneud ein gwaith.

Sut y gweithredwn
Amlinellir dyletswyddau a chyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth yn
Siarter Frenhinol y BBC a’r Cytundeb Fframwaith cysylltiedig. I
ategu’r dogfennau hyn rydym wedi llunio cyfres o brotocolau,
sy’n rhoi mwy o fanylion am y ffordd yr awn ati i gyflawni’r
dyletswyddau a’r cyfrifoldebau hyn. Lle bo angen, maent hefyd
yn egluro dyletswyddau a chyfrifoldebau’r Bwrdd Gweithredol.
Mae’r holl ddogfennau hyn ar ein gwefan.
Ymdrinnir â materion busnes beunyddiol mewn cyfarfodydd
misol a fynychir gan bob Ymddiriedolwr. Yn y cyfarfodydd hyn
gwnawn benderfyniadau sy’n ymwneud â’n dyletswyddau a’ncyfrifoldebau ac ystyriwn gynigion gan y Bwrdd Gweithredol.
Cyhoeddir cofnodion ein cyfarfodydd misol ar ein gwefan.
Ein cynllun gwaith
Bob blwyddyn cyhoeddwn gynllun gwaith blynyddol. Cawn
fewnbwn gan y Cynghorau Cynulleidfa ar y materion sydd
o bwys i gynulleidfaoedd er mwyn ein helpu i bennu’r
blaenoriaethau a ddylai ymddangos yn ein cynllun. Ceir
crynodeb o gynllun gwaith 2011/12 ar dudalen 1-42, ac
mae’r cynllun llawn ar ein gwefan.
Bod yn agored ac yn dryloyw
Cymerwn y ddyletswydd sydd arnom i weithredu mewnffordd agored a thryloyw, a nodir yn y Siarter Frenhinol, oddifrif – gwelwn hyn fel rhan o’n hymrwymiad i dalwyr ffi’r
drwydded. Pan fydd angen gwneud gwaith pwysig, cynhaliwn
ymgynghoriadau cyhoeddus a gofynnwn yn benodol am
safbwyntiau talwyr ffi’r drwydded, y diwydiant a’r rhai y bydd
cynnig yn effeithio arnynt. Defnyddiwn ein gwefan yn ogystal
â chyfryngau eraill i annog pobl i ymateb, gan sicrhau bod digono gyfle i bobl leisio barn.
Ar ôl i ni wneud penderfyniad cyhoeddwn ein casgliadau
yn glir ynghyd â’r dystiolaeth a ddefnyddiwyd i’w cyrraedd.
Eglurwn ein penderfyniadau i dalwyr ffi’r drwydded, ydiwydiant a’r rhai o fewn y BBC y gallant effeithio arnynt.
Rydym hefyd yn cyhoeddi costau ein gwaith pwysig.

1-32 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Uned yr Ymddiriedolaeth
Mae Uned yr Ymddiriedolaeth, sy’n rhoi cyngor annibynnol
a gwrthrychol i ni, yn ein cynorthwyo i wneud ein gwaith,
gan alw ar arbenigwyr allanol lle y bo angen. Mae’r Uned yn
cynnwys staff y BBC sy’n annibynnol ar y Bwrdd Gweithredol
ac sy’n uniongyrchol atebol i ni. Mae’n cynnwys staff
proffesiynol sy’n arbenigo mewn amrywiaeth o feysydd, gan
gynnwys llywodraethu corfforaethol, datblygu polisi, ymchwil
cynulleidfa, dadansoddi ariannol a pherfformiad, economeg
a’r gyfraith. Mae’r Uned yn ein cynghori ar ein dyletswyddau,
yn rheoli swyddogaethau goruchwylio a rheoleiddio’r
Ymddiriedolaeth ac yn cyflwyno asesiadau annibynnol ogynigion y Bwrdd Gweithredol i’r Ymddiriedolaeth. Lleolir
y rhan fwyaf o staff yr Uned yn Llundain; tra bod eraill yn
gweithio mewn swyddfeydd yn Belfast, Birmingham, Caerdydd
a Glasgow.
Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth
Gwnawn gryn dipyn o’n gwaith drwy bwyllgorau, a all wneud
penderfyniadau penodol ar ran yr Ymddiriedolaeth gyfan.
Dangosir aelodau o bob Pwyllgor a’u presenoldeb yn ystod
2010/11 yn y tabl ar dudalen 1-34. Mae cylch gorchwyl pob un
o bwyllgorau’r Ymddiriedolaeth ar ein gwefan.
Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad
Cadeirydd: David Liddiment
Y Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad (APC) sy’n
gyfrifol am oruchwylio perfformiad holl wasanaethau
cyhoeddus y BBC ar ran yr Ymddiriedolaeth ac mae’nmonitro’r ffordd y mae’r BBC (gwasanaethau yn y DU
a World Service) yn cyflawni ei bwrpasau cyhoeddus fel
yr amlinellir yn y Siarter Frenhinol.
Mae’r APC yn asesu perfformiad gwasanaethau’r BBC yn
erbyn y meini prawf a nodir yn y trwyddedau gwasanaeth,gan ddefnyddio data a ddarperir gan y Bwrdd Gweithredol
a dadansoddiad annibynnol a gynhelir gan Uned yr
Ymddiriedolaeth.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

Un o gyfrifoldebau allweddol yr APC yw goruchwylio
rhaglen adolygu gwasanaethau’r Ymddiriedolaeth. Mae’r
Ymddiriedolaeth yn adolygu pob un o wasanaethau cyhoeddus
y BBC yn y DU unwaith bob pum mlynedd. Cyfeirir atarolygon gwasanaeth eleni ar wahân ar dudalennau 1-10 i 1-14.
Pwyllgor Safonau Golygyddol
Cadeirydd (o fis Awst 2010): Alison Hastings
Cadeirydd (hyd at fis Gorffennaf 2010): Richard Tait
Y Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC), gan weithredu ar ran
yr Ymddiriedolaeth, sy’n gyfrifol am bennu safonau golygyddol
y BBC ac asesu holl wasanaethau’r BBC o ran cydymffurfio â’rsafonau hyn.
Mae safonau golygyddol yn rhan gynhenid o Ganllawiau
Golygyddol y BBC y mae’r ESC yn eu comisiynu gan y Bwrdd
Gweithredol. Yr ESC yw’r corff apêl terfynol o fewn y BBC argyfer penderfynu a ddilynwyd y Canllawiau hyn.
Mae’r ESC hefyd yn rheoli rhaglen adolygu natur ddiduedd yr
Ymddiriedolaeth.
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth
Cadeirydd: Rotha Johnston
Y Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth (FCC) sy’n gyfrifol
am gyllid, gwerth am arian a chydymffurfiaeth, ar ran yr
Ymddiriedolaeth.
Mae’r FCC yn craffu ar gyllideb flynyddol y BBC a gyflwynir
gan y Bwrdd Gweithredol cyn i’r Ymddiriedolaeth gyfan ei
gweld; mae’n rhaid i’r pwyllgor hwn gymeradwyo unrhyw
fuddsoddiad ariannol mawr. Mae’r FCC hefyd yn rheoli rhaglen
astudiaethau gwerth am arian yr Ymddiriedolaeth ac mae’ngyfrifol am sicrhau bod argymhellion yr arolygon yn cael eu
gweithredu gan y Bwrdd Gweithredol.
Yr FCC sy’n goruchwylio swyddogaeth gydymffurfio’r
Bwrdd Gweithredol (ac eithrio cydymffurfiaeth olygyddola oruchwylir gan yr ESC) ac mae’n monitro rheolaethau
mewnol a phrosesau rheoli risg. Mae hefyd yn ystyried
apeliadau ynghylch masnachu teg, TV Licensing a’r Cynllun
Cymorth Newid i Ddigidol.
Pwyllgor Cymeradwyo Strategol
Cadeirydd: Diane Coyle
Mae’r Pwyllgor Cymeradwyo Strategol (SAC) yn ystyried
cynigion y Bwrdd Gweithredol, yn cynnwys cynigion am
wasanaethau newydd neu newidiadau i wasanaethau sy’nbodoli eisoes, heblaw am y rhai a gynigir fel rhan o arolwg
gwasanaeth (a ystyrir gan yr APC). Mae’r SAC yn penderfynu
a oes angen cynnal prawf gwerth cyhoeddus (PVT) ac yn
cynghori’r Ymddiriedolaeth yn unol â hynny.
Mae’r SAC yn rheoli unrhyw PVT neu ystyriaeth arall o gynnig
gan y Bwrdd Gweithredol ac yn gwneud argymhellion i’r
Ymddiriedolaeth ar ganlyniadau posibl.

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Mae’r SAC hefyd yn goruchwylio strategaeth fasnachol y BBC
ac unrhyw gynlluniau busnes masnachol manwl a gynigir i’r
Ymddiriedolaeth i’w cymeradwyo.
Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
Cadeirydd (o fis Mai 2011): Yr Arglwydd Patten
Cadeirydd (o fis Tachwedd 2010 hyd at fis Ebrill 2011):
Syr Michael Lyons
Cadeirydd (hyd at fis Hydref 2010): Chitra Bharucha
Y Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau (RAC) sy’n
gyfrifol am reoli cyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth o ran
cydnabyddiaeth a phenodiadau’r Bwrdd Gweithredol. Mae’r
RAC yn goruchwylio strategaeth cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol ac yn gwneud argymhellion i’r Ymddiriedolaeth
ar gyflog a buddiannau’r Cyfarwyddwr Cyffredinol achyfarwyddwyr anweithredol y Bwrdd Gweithredol. Fodd
bynnag, Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol sy’ncynnwys cyfarwyddwyr anweithredol yn unig sy’n gyfrifol am
bennu cyflog a buddiannau’r cyfarwyddwyr gweithredol.
Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa
Cadeirydd (o fis Ionawr 2011): Alison Hastings
Cadeirydd Dros Dro (o fis Tachwedd hyd at fis Rhagfyr2010): Jeremy Peat
Cadeirydd (hyd at fis Hydref 2010): Chitra Bharucha
Mae’r Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa (ACC) yn dwyn
ynghyd y pedwar Ymddiriedolwr cenedlaethol i oruchwylio
a chydgysylltu cyfraniadau Cynghorau Cynulleidfa’r BBC fel
cyrff ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth. Ei rôl yw sicrhau
bod y materion a nodir gan y Cynghorau Cynulleidfa yn caelsylw priodol gan yr Ymddiriedolaeth a bod y Cynghorau’n
gweithio o fewn eu cylchoedd gwaith. Mae’r ACC hefyd yncymeradwyo aelodau’r Cynghorau Cynulleidfa.
Panel Apeliadau Cyffredinol
Ni cheir aelodau penodol. Mae’r panel fel arfer yn cynnwys
dau Ymddiriedolwr ac fe’i cadeiriwyd gan yr Is-Gadeirydd(Chitra Bharucha) hyd at fis Hydref 2010 a gan Mehmuda
Mian o fis Tachwedd 2010.
Mae’r Panel Apeliadau Cyffredinol hefyd yn un o bwyllgorau’r
Ymddiriedolaeth, er mai dim ond pan fydd angen gwrando
cwynion ac apeliadau ar ran yr Ymddiriedolaeth, nad ydynt
yn rhan o un o weithdrefnau penodol y BBC, y mae’n cwrdd.
Gellir cael rhagor o wybodaeth am weithdrefnau cwyno’r
BBC ar ein gwefan.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-33

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Llywodraethu parhad/...

Presenoldeb yr Ymddiriedolwyr mewn cyfarfodydd
Dangosir presenoldeb yr Ymddiriedolwyr yng nghyfarfodydd yr Ymddiriedolaeth a’i phwyllgorau ar gyfer y cyfnod 1 Ebrill 2010
i 31 Mawrth 2011 isod. Cyhoeddir calendr o gyfarfodydd llawn yr Ymddiriedolaeth a’u cofnodion, a’r cylch gorchwyl ar gyfer pob
pwyllgor, ar ein gwefan.

Ymddiriedolaeth

Nifer y cyfarfodydd
Cadeirydd
Syr Michael Lyons
Is-Gadeirydd
Chitra Bharucha
Ymddiriedolwyr
Cenedlaethol
Alison Hastings(Lloegr)
Rotha Johnston(Gogledd Iwerddon)
Janet Lewis-Jones(Cymru)Bill Matthews(Yr Alban)
Jeremy Peat
(Yr Alban)
Elan Closs Stephens(Cymru)Ymddiriedolwyr
Richard Ayre
Diane Coyle
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia
HodgsonDavid Liddiment
Mehmuda Mian
Richard Tait

Pwyllgor
Cynulleidfaoedd Pwyllgor Safonau Pwyllgor Cyllid aa Pherfformiad
Golygyddol Chydymffurfiaeth
(APC)
(ESC)
(FCC)

Pwyllgor
Cymeradwyo
Strategol (SAC)

Pwyllgor
Cydnabyddiaetha Phenodiadau(RAC)

Pwyllgor
Cynghorau
Cynulleidfa(ACC)

Panel Apeliadau
Cyffredinol1

19

11

15

15

10

4

5

5

18/19

±

±

±

±

4/4*

±

±

12/13

±

7/8

±

±

2/2*

3/3*

4/4*

18/19

11/11

15/15*

±

±

±

5/5*

±

17/19

±

±

15/15*

10/10

2/2

5/5

±

13/13

±

±

7/7

±

2/2

3/3

1/1

3/3

±

±

4/5

3/3

±

1/1

±

15/162

±

±

8/103

7/7

±

4/4*

±

6/6

±

6/7

8/8

±

±

2/2

1/1

12/12
17/194
17/19

±
11/11
±

9/9
±
9/15

±
±
12/15

7/7
10/10*
–

±
±
4/4

±
±
±

±
2/2
±

19/19
17/19
17/19
6/7

11/11
11/11*
8/11
±

±
15/15
11/15
6/6*

13/155
±
±
±

10/10
±
±
±

±
±
±
±

±
±
±
±

±
1/1
2/2*
±

Nid yw’r Panel Apeliadau Cyffredinol yn cynnwys yr un aelodau yn gyson.
Ni fynychodd Jeremy Peat un o gyfarfodydd yr Ymddiriedolaeth o ganlyniad i wrthdaro buddiannau posibl.
3
Ni fynychodd Jeremy Peat ddau o gyfarfodydd yr FCC o ganlyniad i wrthdaro buddiannau posibl.
4
Ni fynychodd Diane Coyle un o gyfarfodydd yr Ymddiriedolaeth o ganlyniad i wrthdaro buddiannau posibl.
5
Ni fynychodd y Fonesig Patricia Hodgson ddau o gyfarfodydd yr FCC o ganlyniad i wrthdaro buddiannau posibl.
* Yn dynodi Cadeirydd y pwyllgor yn ystod 2010/11.
± Yn dynodi nad yw Ymddiriedolwr yn aelod o’r Pwyllgor a restrir.
1
2

Newidiadau i aelodaeth y pwyllgorau yn ystod 2010/11
Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC): Alison Hastings(Cadeirydd o fis Awst 2010); Richard Tait (Cadeirydd hyd at fis
Gorffennaf 2010); Elan Closs Stephens (o fis Tachwedd 2010);
Chitra Bharucha (hyd at fis Hydref 2010).
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth (FCC): Bill
Matthews (o fis Ionawr 2011); Elan Closs Stephens (o fis
Tachwedd 2010); Janet Lewis-Jones (hyd at fis Hydref 2010);
Jeremy Peat (hyd at fis Rhagfyr 2010).
Pwyllgor Cymeradwyo Strategol (SAC): Richard
Ayre (o fis Awst 2010); Bill Matthews (o fis Ionawr 2011);
Jeremy Peat (hyd at fis Rhagfyr 2010); David Liddiment (ynbresennol yn rhinwedd ei swydd fel Cadeirydd yr APC, a dim
ond mewn perthynas â chymeradwyo gwasanaethau).
1-34 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau (RAC):
Yr Arglwydd Patten (Cadeirydd o fis Mai 2011); Syr Michael
Lyons (Cadeirydd o fis Tachwedd 2010 hyd at fis Ebrill 2011);
Chitra Bharucha (Cadeirydd hyd at fis Hydref 2010);
Diane Coyle (o fis Mai 2011); Janet Lewis-Jones (hyd at
fis Hydref 2010).
Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa (ACC): Alison
Hastings (yr Ymddiriedolwr dros Loegr; Cadeirydd o fis
Ionawr 2011); Bill Matthews (yr Ymddiriedolwr dros yr Alban,
o fis Ionawr 2011); Elan Closs Stephens (yr Ymddiriedolwr dros
Gymru, o fis Tachwedd 2010); Chitra Bharucha (Cadeirydd
hyd at fis Hydref 2010); Jeremy Peat (yr Ymddiriedolwr drosyr Alban, hyd at fis Rhagfyr 2010; Cadeirydd dros dro o fis
Tachwedd hyd at fis Rhagfyr 2010).

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

Presenoldeb yng nghyfarfodydd y Cynghorau Cynulleidfa aphwyllgorau eraill
Mae’r Siarter Frenhinol yn sefydlu Cynghorau Cynulleidfa
ym mhob un o’r gwledydd i gynghori’r Ymddiriedolaeth ary gwaith o gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus a pha mor dda
y mae’r BBC yn gwasanaethu talwyr ffi’r drwydded mewn
gwahanol rannau o’r DU.
Yr Ymddiriedolwr Cenedlaethol perthnasol sy’ncadeirio’r Cynghorau Cynulleidfa. Roedd presenoldeb
yr Ymddiriedolwyr Cenedlaethol yng nghyfarfodydd yCynghorau Cynulleidfa ar gyfer 2010/11 fel a ganlyn:
Ymddiriedolwr

Alison Hastings
Rotha Johnston
Janet Lewis-JonesBill Matthews
Jeremy PeatElan Closs Stephens

Presenoldeb

7/7
9/9
5/5
2/2
7/7
5/5

Jeremy Peat yw cadeirydd Bwrdd Ymddiriedolaeth Pensiwn y
BBC Cyf, ymddiriedolwr corfforaethol Cynllun Pensiwn y BBCo hyd. Ef hefyd yw cadeirydd Pwyllgor y Cyfarwyddwyr, sy’n
trafod materion ariannol, a’r is-bwyllgor Llywodraethu. Caiff
gydnabyddiaeth ar wahân am y rôl hon. Ceir rhagor o fanylion
yn Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon Cynllun Pensiwn y BBC.
Sefydlodd yr Ymddiriedolaeth banel apeliadau ad hoc unwaithrhwng 1 Ebrill 2010 a 31 Mawrth 2011. Ar gyfer y cyfarfod
hwn, aelodau’r pwyllgor oedd: Alison Hastings, Janet LewisJones, David Liddiment, Jeremy Peat, a Richard Tait.
Newidiadau i’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn
Daeth cyfnod Richard Tait fel Ymddiriedolwr i ben ar 31
Gorffennaf 2010.
Dechreuodd cyfnod Richard Ayre fel Ymddiriedolwr ar 1
Awst 2010.
Daeth cyfnod Chitra Bharucha fel Is-Gadeirydd i ben ar
31 Hydref 2010.
Daeth cyfnod Janet Lewis-Jones fel yr Ymddiriedolwr
Cenedlaethol dros Gymru i ben ar 31 Hydref 2010.
Dechreuodd cyfnod Elan Closs Stephens fel yr Ymddiriedolwr
Cenedlaethol dros Gymru ar 1 Tachwedd 2010.
Daeth cyfnod Jeremy Peat fel yr Ymddiriedolwr Cenedlaethol
dros yr Alban i ben ar 31 Rhagfyr 2010.
Dechreuodd cyfnod Bill Matthews fel yr Ymddiriedolwr
Cenedlaethol dros yr Alban ar 1 Ionawr 2011.
Asesu ein perfformiad ein hunain
Mae gennym ymrwymiad i adolygu ein perfformiad, gan
gynnwys perfformiad pob pwyllgor, bob blwyddyn, achrynhown ein canfyddiadau yn yr Adroddiad Blynyddol.
Eleni gwnaethom gynnal yr arolwg hwn yn fewnol, gyda
chymorth Uned yr Ymddiriedolaeth. Ystyriwyd y canlyniadau
yng nghyfarfod llawn yr Ymddiriedolaeth, yn ogystal ag ym
mhob pwyllgor.

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Eleni gwnaethom ganolbwyntio ar ddatblygu strategaeth
newydd y BBC, Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, a’n rhaglen barhaus oarolygon o wasanaethau. Fel rhan o’r arolwg o’r strategaeth a
thrwy ein harolygon o wasanaethau penodol y BBC, credwn
ein bod wedi gwneud cynnydd mewn perthynas â rhai
materion sy’n peri pryder mawr i dalwyr ffi’r drwydded.
Rydym wedi dwyn y Bwrdd Gweithredol i gyfrif ac roedd ein
penderfyniadau yn seiliedig ar yr hyn y mae cynulleidfaoedd
wedi’i ddweud wrthym, gan ystyried barn cynrychiolwyr
y diwydiant a staff y BBC. Byddwn yn parhau i bennu’r
strategaeth ar gyfer y BBC, yn seiliedig ar ein dealltwriaetho flaenoriaethau cynulleidfaoedd.
Credwn ein bod yn gwneud penderfyniadau’n effeithiol drwy
strwythur cyfarfodydd llawn a phwyllgorau’r Ymddiriedolaeth
a’n bod yn ymdrin â llif busnes yn effeithlon.
Rydym wedi nodi nifer o feysydd y mae angen canolbwyntio
arnynt ymhellach yn y flwyddyn i ddod. Mae’r rhain yn
cynnwys mwy o oruchwyliaeth o faterion strategol achyllidebol, gan sicrhau bod y BBC yn sicrhau gwerth am arian;a chyfathrebu canlyniadau ein gwaith yn effeithiol o fewn y
BBC ac yn allanol.
Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Ffioedd
Caiff ein ffioedd fel Ymddiriedolwyr eu pennu gan yr
Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Gemau Olympaidd,
y Cyfryngau a Chwaraeon, a’u hadolygu bob blwyddyn gan
ei adran. Ym mis Medi 2010, cymerodd yr Ymddiriedolwyr
doriad cyflog gwirfoddol o 8.3% (sy’n cyfateb i fis o gyflog),
fel y gwnaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol ac aelodau eraill y
Bwrdd Gweithredol. Bydd y cyfraddau is yn weithredol hyd
at 31 Awst 2012 a chânt eu hadlewyrchu yn y tabl drosodd.
Nid yw’r Ymddiriedolwyr yn cael tâl am derfynu contract nac
iawndal arall am golli swydd.
Treuliau
Cawn ein had-dalu am dreuliau yr eir iddynt ar fusnes
y BBC, sy’n cynnwys teithio, llety, prydau bwyd sy’ngysylltiedig â’r gwaith a lletygarwch. Caiff y treuliau rydym
yn gymwys i’w hawlio eu llywodraethu gan God Ymarferyr Ymddiriedolaeth, a gyhoeddir ar ein gwefan. Bob chwemis rydym yn cyhoeddi rhestr lawn o’r holl dreuliau yr aed
iddynt gan bob Ymddiriedolwr yn ogystal â’r gwasanaethau aarchebwyd yn ganolog ar gyfer Ymddiriedolwyr gan Uned yr
Ymddiriedolaeth.
Caiff rhai o’n treuliau a’n gwasanaethau cymorth eu dosbarthu
fel buddiannau trethadwy gan Gyllid a Thollau EM achyhoeddir y ffigur hwn yn y tabl cydnabyddiaeth; caiff unrhyw
dreth sy’n deillio o dreuliau yr eir iddynt ei thalu gan y BBC.
Buddiannau’r Cadeirydd
O dan delerau ei benodiad, roedd Syr Michael Lyons(Cadeirydd hyd at 30 Ebrill 2011) yn gymwys i fod yn aelodo gynllun pensiwn gyda buddiannau sy’n cyfateb i rai Cynllun
Pensiwn y BBC. Dewisodd Syr Michael beidio â chymryd rhanyn y cynllun hwn, felly ni wnaeth y BBC unrhyw gyfraniadau
pensiwn ar ei gyfer. Yn hytrach, cafodd aswiriant bywyd ar lefelsy’n debyg i aelodau’r cynllun pensiwn. Cafodd hefyd yswiriant
meddygol preifat sydd ar yr un lefel ag uwch reolwyr y BBC.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-35

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Llywodraethu parhad/...

Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Dangosir cydnabyddiaeth aelodau’r Ymddiriedolaeth yn ystod y flwyddyn isod.

Cadeirydd ac Is-Gadeirydd
Syr Michael Lyons2
Chitra Bharucha3*

Ffioedd£000

Buddiannau
trethadwy£000

Cyfanswm
2010/11£0001

Cyfanswm
2009/10£000

Dyddiad dechrau

Dyddiad gorffen

136
44

48
–

184
44

204
78

1 Mai 07
1 Tach 06

30 Ebr 11
31 Hyd 10

Cyfnod penodi

Ymmddiriedolwyr Cenedlaethol
Alison Hastings*
Rotha Johnston
Janet Lewis-Jones3
Bill Matthews4
Jeremy Peat3
Elan Closs Stephens4
Ymddiriedolwyr
Diane Coyle5*
Richard Ayre4
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia Hodgson
David Liddiment
Mehmuda Mian
Richard Tait3

39
39
23
9
30
16

–
–
–
–
–
–

39
39
23
9
30
16

41
41
41
–
41
–

1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Ion 11
1 Ion 06
1 Tach 10

31 Hyd 14
31 Hyd 12
31 Hyd 10
31 Rhag 14
31 Rhag 10
31 Hyd 14

34
22
34
34
34
34
12

–
–
–
–
–
–
–

34
22
34
34
34
34
12

36
–
36
36
36
36
36

1 Tach 06
1 Awst 10
1 Tach 08
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Awst 04

30 Ebr 15
31 Gorff 14
31 Hyd 12
31 Hyd 14
31 Hyd 14
31 Hyd 12
31 Gorff 10

Cyfanswm

540

48

588

662

Fel y nodwyd uchod, cymerodd yr Ymddiriedolwyr doriad cyflog gwirfoddol o 8.3%, fel y gwnaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Bwrdd Gweithredol, ym mis Medi 2010. Felly mae’r
ffioedd ar gyfer 2010/11 yn is na’r ffioedd ar gyfer 2009/10.
Mae’r ffigur uwch ar gyfer buddiannau trethadwy Syr Michael Lyons yn adlewyrchu’r ffaith bod ei swyddfa yn Llundain a’i fod ef yn byw yn Birmingham, felly cafodd ei dreuliau teithio i
Lundain a llety pan fyddai yn Llundain ar gyfer busnes y BBC eu cyfrif yn fuddiant trethadwy. Cafodd Syr Michael Lyons hefyd aswiriant bywyd ac yswiriant meddygol preifat sy’n costio£5,466 a £1,339 yn y drefn honno ar gyfer 2010/11 (2009/10: £4,817 a £2,398).
3
Daeth penodiadau Chitra Bharucha, Janet Lewis-Jones, Jeremy Peat a Richard Tait i ben ran o’r ffordd drwy’r flwyddyn ariannol; yn unol â hynny dim ond ar gyfer y cyfnod yn eu swyddi ymae eu ffioedd yn berthnasol ac nid ydynt yn cwmpasu’r flwyddyn gyfan.
4
Dechreuodd penodiadau Bill Matthews, Elan Closs Stephens a Richard Ayre ran o’r ffordd drwy’r flwyddyn ariannol; yn unol â hynny, dim ond ar gyfer y cyfnod yn eu swyddi y mae eu
ffioedd yn berthnasol ac nid ydynt yn cwmpasu’r flwyddyn gyfan.
5
Penodwyd Diane Coyle yn Is-Gadeirydd ar 1 Mai 2011 a bydd ei chyfnod yn rhedeg hyd at 30 Ebrill 2015.
1

2* Roedd gan yr holl Ymddiriedolwyr hyn fuddiannau trethadwy a oedd yn llai na £500 ac o ganlyniad fe’u talgrynnwyd i ddim. Hawliodd yr Ymddiriedolwyr hyn gyfanswm o £522.36.

Heblaw’r Cadeirydd, nid yw’r Ymddiriedolwyr yn gymwys i
fod yn aelodau o Gynllun Pensiwn y BBC na chael yswiriant
meddygol preifat. Roedd Syr Michael Lyons yn defnyddio un
o yrwyr a cheir y BBC yn rhan-amser pan yn gweithio yn
Llundain ar fusnes y BBC.
Nid yw’r Arglwydd Patten yn gymwys i gael unrhyw
fuddiannau ac eithrio ei ffi, ac mae wedi dewis peidio â
defnyddio un o yrwyr y BBC.
Cofrestr buddiannau
Mae ein Cod Ymarfer yn ei gwneud yn ofynnol i ni gadw achyhoeddi cofrestr o’r holl fuddiannau allanol y gellid ystyried
eu bod yn effeithio ar ein gallu i gyflawni dyletswyddau un
o Ymddiriedolwyr y BBC. Mae’r gofrestr hon yn cynnwys
datganiadau o bob swydd gyflogedig, swydd cyfarwyddwr
a swydd wirfoddol yn ogystal â buddiannau aelodau agos
o’r teulu, os yw’n berthnasol. Mae cofrestr buddiannau’r
Ymddiriedolaeth ar gael ar ein gwefan.

1-36 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

Costau rhedeg yr Ymddiriedolaeth
Dair blynedd yn ôl, gwnaethom ymrwymo i gadw gwariant
uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth o dan 0.35% o wariant
cyhoeddus y BBC yn y DU. Mae’n bleser gennym nodi ein
bod wedi cyflawni’r ymrwymiad hwn eto, gyda gwariant
uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth yn cyfateb i 0.31% o wariant
cyhoeddus y BBC yn y DU – (2009/10: 0.30%).
Mewn termau absoliwt mae cyfanswm ein gwariant, yn
cynnwys y ffioedd sy’n daladwy i Ofcom, yn parhau i fodyn sefydlog o flwyddyn i flwyddyn. Roedd y gostyngiad yn
ffioedd rheoleiddio Ofcom yn gyfraniad a groesawyd o ranrheoli costau’r Ymddiriedolaeth. Fodd bynnag rydym hefyd
wedi cymryd ein camau ein hunain i ailstrwythuro’r timau
yn Uned yr Ymddiriedolaeth i wella effeithlonrwydd a rhoi
mwy o ffocws i’n gweithgarwch. Arweiniodd hyn at gostau
ailstrwythuro ar y pryd ond bydd y bil cyflogau y byddwn yn
ei dalu yn llai o hyn ymlaen.

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Gwariant cymharol yr Ymddiriedolaeth
Gwariant yr
Ymddiriedolaeth(heb gynnwys gwariant
Ofcom) fel %o wariant UK PSB

Blwyddyn ariannol

2007/08
2008/09
2009/102010/11

0.34%
0.31%
0.30%
0.31%** 0.30% ac eithrio’r costau ailstrwythuro eithriadol.

Datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth
Nodyn

Costau cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Costau staff
Costau gweithredu eraill
Gwariant yr Ymddiriedolaeth cyn costau ailstrwythuro
Costau ailstrwythuro
Gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth

1
2
3
4
5, 6

Ffioedd rheoleiddio Ofcom
Ffioedd MIA Ofcom
Cyfanswm ffioedd Ofcom i’w talu gan yr Ymddiriedolaeth
Cyfanswm gwariant yr Ymddiriedolaeth

7
8

2010/11£000

2009/10
£000

651
4,586
5,097
10,334461
10,795

730
4,749
5,023
10,502–
10,502

2010/11£000

2009/10
£000

3,187
4
3,191
13,986

3,521
(117)
3,404
13,906Dangosir cydnabyddiaeth pob Ymddiriedolwr yn y tabl gyferbyn. Mae’r ffigurau yn y tabl uchod yn cynnwys ffioedd, buddiannau trethadwy a chostau nawdd cymdeithasol yr Ymddiriedolwyr.
Mae costau staff yn cynnwys cyflogau, costau nawdd cymdeithasol a chyfraniadau pensiwn y cyflogwr.
Mae costau gweithredu yn cynnwys gwariant uniongyrchol ar weithgareddau megis gwaith ymchwil, cyngor cyfreithiol, gwasanaethau cynghori arbenigol eraill a gweithgareddau
ymgynghori a digwyddiadau rhanddeiliaid yr Ymddiriedolaeth.
4
Deilliodd y gwariant ar ailstrwythuro yn 2010/11 o broses ad-drefnu staff Uned yr Ymddiriedolaeth oedd â’r nod o sicrhau y gellir cyflawni amcanion yr Ymddiriedolaeth yn well ynghydâ gwella effeithlonrwydd gweithrediadau Uned yr Ymddiriedolaeth.
5
Mae hyn yn cynrychioli gwariant allanol uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth. Hefyd defnyddiodd yr Ymddiriedolaeth wasanaethau a rennir a ddarparwyd gan wasanaethau cyhoeddus
y BBC. Ymhlith y rhain roedd darparu eiddo, cyllid, adnoddau dynol a gwasanaethau gwybodaeth.
6
O wariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth, mae £1,192,000 yn ymwneud â gwariant ar ein gweithgareddau yn y pedair gwlad, sydd yn bennaf yn cwmpasu cymorth i’r pedwar Cyngor
Cynulleidfa cenedlaethol a’r 12 o Gynghorau Cynulleidfa rhanbarthol (2009/10: £1,320,000).
7
Mae Ofcom yn dyrannu ei gostau rheoleiddio teledu a radio rhwng y BBC a’r sianelau masnachol a sianelau darlledu cyhoeddus eraill yn y DU. Yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am gyfran
y BBC o’r dyraniad hwnnw.
8
Mae ffioedd Asesu’r Effaith ar y Farchnad (MIA) Ofcom yn cynnwys costau uniongyrchol ac anuniongyrchol Ofcom wrth gynnal MIA o’r profion gwerth cyhoeddus a gynhaliwyd ar gyfer ycyfnod dan sylw. Ni wnaed unrhyw waith MIA yn ystod 2009/10 na 2010/11. Yn ystod 2009/10 adolygodd Ofcom ei gostau ac ad-dalodd rai ffioedd blaenorol a godwyd am waith MIA i’r BBC.
1
2
3

Pobl yr Ymddiriedolaeth
Cyfartaledd ar
Cyfartaledd argyfer y flwyddyn gyfer y flwyddyn
2010/11
2009/10

Ymddiriedolwyr (nifer)
Staff Uned yr Ymddiriedolaeth (EFT1,2)
1
2

11.6
68.6

12.0
68.1

Ystyr EFT yw nifer cyfwerth ag amser llawn.
Staff Uned yr Ymddiriedolaeth yw’r rhai a gyflogir yn uniongyrchol gan Uned yr
Ymddiriedolaeth. O’r rhain, mae 18.3 wedi’u lleoli y tu allan i Lundain ac yn hwyluso’r
gwaith a wneir gan yr Ymddiriedolaeth yn y pedair gwlad, Cymru, yr Alban, Gogledd
Iwerddon a Lloegr (2009/10: 18.7).

O fewn poblogaeth staff Uned yr Ymddiriedolaeth, daw 13% ogefndiroedd du a lleiafrifoedd ethnig, mae 7% yn anabl ac mae
67% yn ferched (2009/10: 14%, 7% a 68% yn y drefn honno).

Cydnabyddiaeth cyfarwyddwyr ac uwch reolwyr
Nicholas Kroll, y Cyfarwyddwr, Ymddiriedolaeth y BBC,yw prif swyddog yr Ymddiriedolaeth fel y nodir yn y Siarter
Frenhinol. Ef yw prif gynghorydd yr Ymddiriedolaeth a phrif
weithredwr Uned yr Ymddiriedolaeth. Ei gyflog sylfaenol argyfer 2010/11 oedd £238,680 (2009/10: £238,680) a
chyfanswm ei enillion hyd at 31 Mawrth 2011 oedd £281,004(2009/10: £282,609). Mae’n aelod o Gynllun Pensiwn y BBC.
Mae gan Uned yr Ymddiriedolaeth 10 uwch reolwr yn ogystal
â’r Cyfarwyddwr, i lawr o 13 yn 2009/10 gan fod yr
Ymddiriedolaeth hefyd wedi ceisio lleihau nifer ei huwch
reolwyr a’r bil cyflogau y mae’n ei dalu yn unol â gweddilly BBC.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-37

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Llywodraethu parhad/...

Mae gwefan yr Ymddiriedolaeth yn rhoi dadansoddiad o niferuwch reolwyr Uned yr Ymddiriedolaeth wedi’i rhannu ynfandiau cyflog fesul £5,000.
Rheoliadau adroddiadau
Mae’r BBC wedi’i eithrio rhag gofynion Rheoliadau Adroddiad
Cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwyr 2002 ynghyd â rhai’r
Adroddiad KPMG LLP i Ymddiriedolaeth y BBC
Yn unol â thelerau ein llythyr penodi dyddiedig 3 Mehefin
2008, rydym wedi archwilio’r datganiad o wariant uchod(‘datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth’) ar gyfer y
flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2011 a baratowyd,
yn unol â gofynion Siarter Frenhinol y BBC dyddiedig
Hydref 2006, gan yr Ymddiriedolwyr a hwy yn unig
sy’n gyfrifol amdano. Paratowyd datganiad o wariant yr
Ymddiriedolaeth gan yr Ymddiriedolwyr gan gymhwyso
gofynion cydnabod a mesur Safonau Adrodd Ariannol
Rhyngwladol.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein llythyr penodi,yw ffurfio barn annibynnol, ar sail y gwaith a wnaed, achyflwyno ein barn i’r Ymddiriedolaeth. Nid oedd ein
hastudiaeth mor fanwl ag archwiliad o gryn dipyn.
Paratowyd ein hadroddiad i’r Ymddiriedolaeth mewn
perthynas â’r Siarter Frenhinol yn unig. Cynlluniwyd ein
hadroddiad i fodloni’r gofynion y cytunwyd arnynt â’r
Ymddiriedolaeth a nodweddion arbennig ein penodiad
a bennwyd gan anghenion yr Ymddiriedolaeth ar y pryd.
Felly ni ddylid ystyried ein hadroddiad fel deunydd addas
i’w ddefnyddio nac i ddibynnu arno gan unrhyw barti
sy’n awyddus i gaffael hawliau yn ein herbyn ac eithrio’r
Ymddiriedolaeth at unrhyw ddiben neu mewn unrhyw gyddestun. Bydd unrhyw barti arall ac eithrio’r Ymddiriedolaeth
a fydd yn cael gafael ar ein hadroddiad (neu unrhyw ran
ohono) yn gwneud hynny ar ei fenter ei hun. I’r graddau
eithaf a ganiateir gan y gyfraith, ni fydd KPMG LLP yn
derbyn unrhyw gyfrifoldeb na rhwymedigaeth mewn
perthynas â’n hadroddiad i unrhyw barti arall.
Yn ein barn ni, mae’r gwariant fel y’i nodir yn natganiad yr
Ymddiriedolaeth wedi’i dynnu’n gywir o lyfrau a chofnodion
yr Ymddiriedolaeth ar sail y tybiaethau a nodir yn y
Nodiadau i ddatganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth.

Scott Cormack
Dros ac ar ran KPMG LLP, Archwiliwr Statudol
Chartered Accountants
15 Canada Square
London E14 5GL
23 Mehefin 2011

Awdurdod Gwasanaethau Ariannol ond, lle y bo’n berthnasol,
rydym wedi llunio’r adroddiad hwn fel petai’r gofynion hynny’n
gymwys. Caiff yr adran ar gydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
ei harchwilio.

Datganiad o gyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth
o ran yr Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon
Mae Siarter y BBC yn ei gwneud yn ofynnol i adroddiad
blynyddol a datganiad o gyfrifon gael eu paratoi mewn
dwy ran, Rhan Un gan yr Ymddiriedolaeth a Rhan Dau
gan y Bwrdd Gweithredol. Manylir ar gyfrifoldebau’r
Bwrdd Gweithredol yn yr adran Llywodraethu yn Rhan
Dau o’r Adroddiad Blynyddol hwn. Yn gryno, mae’r
Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am baratoi’r datganiadau
ariannol a’r datganiadau o gydymffurfiaeth â chodau
llywodraethu corfforaethol cymwys a rheoliadau yn
ymwneud â chydnabyddiaeth, gan gyflwyno’r rhain i’r
Ymddiriedolaeth yn Rhan Dau o’r Adroddiad Blynyddol
hwn. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi paratoi’r cyfrifon yn
unol â Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol (IFRSs) fel y’u
mabwysiadwyd gan yr UE. Caiff y datganiadau ariannol
hyn eu harchwilio gan archwilwyr allanol.
Wrth baratoi ei ddatgeliadau cysylltiedig sy’n ymwneud
â llywodraethu corfforaethol, mae’r Bwrdd Gweithredol
wedi dewis cydymffurfio â Chod Cyfunol Mehefin 2008 y
Cyngor Adroddiadau Ariannol a, lle y bo’n gymwys, Reolau
Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol sy’n gymwys
i gwmni a restrir ar farchnad a reoleiddir gan yr UE.
Er mwyn cydymffurfio â’r gofynion hynny, mae’n rhaid i’r
Adroddiad Blynyddol gynnwys datgeliadau ar drefniadau
llywodraethu’r Ymddiriedolaeth yn ogystal â rhai’r Bwrdd
Gweithredol. Yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am ydatgeliadau hyn, a archwilir, a chânt eu cynnwys yn Rhan
Un o’r Adroddiad hwn.
Mae’r Siarter hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i’r
Ymddiriedolaeth baratoi datganiad o’i gwariant a’i gynnwys
yn Rhan Un o’r Adroddiad Blynyddol.
Datganiad ynglŷn â datgelu gwybodaeth i archwilwyr
Mae’r Ymddiriedolwyr a oedd mewn swydd ar adeg
cymeradwyo’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon yn
cadarnhau, hyd y gwyddant, nad oes unrhyw wybodaeth
archwilio berthnasol nad yw archwilwyr y BBC yn
ymwybodol ohoni; ac mae pob Ymddiriedolwr wedi
cymryd yr holl gamau y dylai fod wedi eu cymryd fel
Ymddiriedolwr i’w wneud ei hun yn ymwybodol o unrhyw
wybodaeth archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod
archwilwyr y BBC yn ymwybodol o’r wybodaeth honno.
Cymeradwywyd y datganiad hwn gan yr Ymddiriedolaeth
ar 23 Mehefin 2011.

Yr Arglwydd Patten o Barnes
Cadeirydd
23 Mehefin 2011
1-38 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

CYMRYD RHAN
Dyletswydd Ymddiriedolaeth y BBC yw cynrychioli pob un odalwyr ffi’r drwydded. I wneud hyn, mae’n rhaid i ni ymgysylltu âphob cynulleidfa i ddeall eu barn ac felly eu hystyried wrth wneud
ein penderfyniadau. Gwnawn hyn drwy ein Cynghorau Cynulleidfa
cenedlaethol, yn ogystal â thrwy ymgysylltu’n uniongyrchol
drwy ymgynghoriadau cyhoeddus a llawer o ddulliau eraill. Yma,
edrychwn ar sut rydym wedi gweithio gyda chynulleidfaoedd dros
y flwyddyn, gan roi trosolwg o waith y Cynghorau Cynulleidfa, ac
edrych ymlaen at y gwaith a gynllunnir ar gyfer 2011/12.
Cyfarfu’r awdur lleol Lynn Shepherd â Joel Hammer o BBC Radio Oxford ym mis Chwefror. Mae’r
Ymddiriedolaeth yn adolygu Radio Lleol y BBC yn 2011/12.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Ymgysylltu â chynulleidfaoedd
Diben yr Ymddiriedolaeth yw sicrhau bod talwyr ffi’r drwydded yncael y gorau allan o’r BBC. I wneud hyn, mae’n rhaid i ni wrando ar yr
hyn y maent yn ei ddweud a deall eu barn a’u blaenoriaethau. Eleni,
canolbwyntiodd y trafodaethau â chynulleidfaoedd ar gyfeiriad strategoly BBC, ac ar orsafoedd BBC Radio 3, 4 a 7 a’r gorsafoedd radio
cenedlaethol yng Nghymru, Gogledd Iwerddon a’r Alban, yr oeddem
yn eu hadolygu.

Mae ffi’r drwydded yn rhoi dyletswydd ar y BBC i wasanaethu
pob cynulleidfa. Er mwyn helpu’r BBC i wneud hyn, rydym
yn gwneud llawer o waith ymchwil i gynulleidfaoedd ac yn
cynnal ystod o ymgynghoriadau cyhoeddus er mwyn caelgwybodaeth am farn ac agweddau cynulleidfaoedd.
Gwahodd barn
Mae ein Cynghorau Cynulleidfa yn rhoi cyngor i ni arsafbwyntiau o wledydd a rhanbarthau’r DU.
Rydym hefyd yn sicrhau y gall unrhyw aelodau o’r cyhoedd
fynegi eu barn ar y BBC drwy gynnal ymgynghoriadau
cyhoeddus sy’n gysylltiedig â’n darnau mawr o waith.
Er enghraifft, rydym yn ymgynghori wrth adolygu uno wasanaethau’r BBC neu wrth lunio polisïau’r BBC fel
Canllawiau Golygyddol. Gall talwyr ffi’r drwydded gymryd
rhan mewn sawl ffordd, gan gynnwys ffurflenni ymgynghoriar-lein a thaflenni ymgynghori drwy’r post neu dros e-bost.
Eleni, gwnaeth mwy o bobl gysylltu â ni nag erioed – dros
113,000 - fel rhan o’n hymgynghoriadau cyhoeddus. Mae’r
ymatebion hyn wedi ein helpu i lunio’r penderfyniadau awnaed yn ystod y flwyddyn. Er enghraifft, dywedodd dros
85,000 o bobl pam eu bod yn poeni am y posibilrwydd o gau
BBC 6Music. Gwnaethom ystyried y safbwyntiau hyn ochr ynochr â thystiolaeth arall ac, o ganlyniad, gwrthodwyd cynigiony Bwrdd Gweithredol i gau’r orsaf.
Cael gafael ar farn mwy o bobl
Mae angen i ni wneud yn siŵr ein bod yn cynrychioli barn
pob cynulleidfa, nid yn unig y rhai sy’n dewis mynegi eu barna chymryd rhan yn ein hymgynghoriadau. Felly rydym yn
comisiynu gwaith ymchwil ymysg ystod ehangach o dalwyr
ffi’r drwydded. Mae hyn yn cynnwys arolygon sy’n cynrychioli’r
genedl gyfan i’n galluogi i ddeall cryfder barn poblogaeth gyfany DU a gwerthfawrogi unrhyw wahaniaethau rhwng grwpiau
amrywiol o bobl.
Unwaith eto eleni gwnaethom edrych ar ganfyddiadau
cynulleidfaoedd mewn perthynas â chyflawni pwrpasau
cyhoeddus y BBC mewn arolwg o dros 2,500 o oedolion.
Wal lofnodi BBC 6Music yng Ngŵyl Glastonbury y llynedd.
1-40 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

I lywio ein harolwg o orsafoedd radio’r BBC yn y gwledydd
datganoledig, comisiynwyd arolygon ymysg gwrandawyr,
gan gynnwys arolygon dwyieithog yng Nghymru a’r Albanar gyfer BBC Radio Cymru a BBC Radio nan Gàidheal, yn
y drefn honno.
Rydym hefyd yn defnyddio technegau ymchwil ansoddol
megis cyfweliadau unigol, grwpiau ffocws neu weithdai i gaeladborth manylach ar faterion penodol. Eleni, er mwyn llywio
ein penderfyniad ar strategaeth y BBC ar gyfer y dyfodol,
cynhaliwyd grwpiau ffocws ledled y DU.
I ategu’r gwaith ymchwil a’r ymgynghoriadau hyn, rydym
hefyd yn siarad yn uniongyrchol â chynulleidfaoedd sianelau
neu orsafoedd penodol. Eleni, fel rhan o’n harolwg o BBC
Radio 3, BBC Radio 4 a BBC Radio 7, gwnaethom siarad â
chynulleidfaoedd a oedd yn mynychu sesiynau recordio mewn
stiwdio i ddarganfod eu barn ar y gorsafoedd. Roeddem ynarbennig o awyddus i archwilio effaith ddiwylliannol ehangach
BBC Radio 3 a rôl drama ar BBC Radio 4 yn ystod yrarolygon hyn, felly ffurfiwyd grwpiau trafod yn cynnwys cyrffo’r diwydiant, cynhyrchwyr, awduron ac artistiaid i roi gwelldealltwriaeth i ni o farn y partïon hyn sydd â diddordeb.

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Cynghorau Cynulleidfa
Mae Cynghorau Cynulleidfa yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd
Iwerddon, sy’n cael eu cadeirio gan Ymddiriedolwr y wlad honno, yn
sicrhau bod barn talwyr ffi’r drwydded ledled y DU yn chwarae rhan
ganolog yng ngwaith yr Ymddiriedolaeth a dyfodol y BBC. Eleni,croesawodd y Cynghorau ffocws y BBC ar natur nodedig yn ei
strategaeth newydd.

Caiff Cynghorau eu recriwtio i adlewyrchu natur amrywiol y
DU, a gwirfoddolwyr yw’r aelodau. Maent yn ystyried barntalwyr ffi’r drwydded ac yn rhoi cyngor i’r Ymddiriedolaeth
ar faterion pynciol. Ymgynghorir â hwy ar gynigion am
wasanaethau newydd a pha mor effeithiol y mae’r BBC yn
cyflawni ei bwrpasau cyhoeddus. Bob blwyddyn maent ynawgrymu ffyrdd o wella gwasanaethau’r BBC yn seiliedig ar
yr hyn y mae’r cynulleidfaoedd yn ei ddweud wrthynt.
Gwrando ar gynulleidfaoedd
Cynhaliodd y Cynghorau dros 70 o gyfarfodydd gyda
thalwyr ffi’r drwydded ledled y DU, o Gaint i Ynys Lewis.
Gwrandawodd aelodau ar farn grwpiau penodol fel myfyrwyr,
pobl hŷn a rhieni plant iau, yn ogystal â barn cynulleidfaoedd
ehangach ar strategaeth a pherfformiad gwasanaethau’r BBC.
Perfformiad yn erbyn blaenoriaethau cynulleidfaoedd
ar gyfer 2010/11
Y llynedd, nododd y Cynghorau fod cynulleidfaoedd am
weld mwy o syniadau newydd, a chroesawodd aelodau’r
ffocws ar natur nodedig yn strategaeth newydd y BBC.
Gwnaethant hefyd groesawu ei ymrwymiad i wella mynediad
i wasanaethau’r BBC. Nododd y Cynghorau welliannau o ran
darllediadau celfyddydol, gohebu gwleidyddol ar Radio Lleolyn Lloegr a chynyrchiadau teledu rhwydwaith o’r gwledydd.
Yn dilyn cyngor gan Gynghorau, gofynnodd yr Ymddiriedolaeth
i’r Bwrdd Gweithredol gynnal gwaith ymchwil ar y ffordd y
mae gwasanaethau rhwydwaith yn portreadu cymunedau
amrywiol ar draws y gwledydd a’r rhanbarthau. Mae’r
canlyniadau bellach yn cael eu defnyddio i lywio’r gwaitho gomisiynu rhaglenni.
Rhoi cyngor i’r Ymddiriedolaeth
Rhoddodd y Cynghorau gyngor i’r Ymddiriedolaeth ar
farn cynulleidfaoedd ar eitemau busnes allweddol fel yrarolwg strategaeth ac arolygon gwasanaeth (teledu’r BBC;BBC Radio 3, 4 a 7; Radio’r BBC yng Nghymru, yr Albana Gogledd Iwerddon; BBC ALBA). Pwysleisiodd Cyngor

Cynulleidfa Lloegr y gwerth y mae cynulleidfaoedd yn ei roi
ar wasanaethau lleol a rhanbarthol a gweld eu cymunedau’ncael eu hadlewyrchu. Rhybuddiodd y Cynghorau y gallai’r diffyg
rhaglennu dewisol ar BBC One HD ledled y DU amharu ar y
gwaith o gyflawni’r pwrpasau cyhoeddus.
Cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus
Nododd Cyngor Cynulleidfa Lloegr werthfawrogiad eango’r BBC, ac awydd am fwy o newyddion Ewropeaidd amwy o gymariaethau rhwng gwahaniaethau ym mholisi
cyhoeddus y gwledydd. Nododd Cyngor Cynulleidfa’r Albany gellid cyflawni’r pwrpasau’n fwy effeithiol drwy gydbwyso
newyddion am yr Alban a newyddion am ddatblygiadau polisi
cyhoeddus yn Lloegr yn well. Nododd Cyngor Cynulleidfa
Cymru na ddylai’r BBC leihau’r ddarpariaeth o deledu Saesneg
ymhellach wrth geisio sicrhau arbedion effeithlonrwydd.
Nododd Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon fod
cynulleidfaoedd am gael esboniad gwell o faterion yn
ymwneud â pholisi cyhoeddus, yn arbennig os ydynt ynwahanol i’r rheini mewn rhannau gwahanol o’r DU.
Blaenoriaethau ar gyfer 2011/12
Codwyd pryderon gan Gynghorau ynghylch mynediad
cynulleidfaoedd i wasanaethau, yn arbennig rhai llwyfannau
digidol. Nodwyd y dylai’r BBC chwarae mwy o ran yn hwyluso
trafodaethau cyhoeddus, ac y dylai gwaith gohebu rhyngwladol
fod yn ehangach a manylach. Gofynnwyd i’r Ymddiriedolaeth
barhau i herio’r Bwrdd Gweithredol i wella’r ffordd y caiff
cymunedau a hunaniaethau gwahanol eu portreadu.
O ystyried y cyfyngiadau ariannol yn dilyn setliad ffi’r
drwydded, mae Cynghorau am sicrhau y caiff gwerth am arianei geisio’n deg ar gyfer pob cynulleidfa. Nododd Cynghorau
fod cynulleidfaoedd am weld safonau cyson o ran ansawdd
ar draws yr holl wasanaethau, a chodwyd pryderon ynghylch
pa mor dda y mae anghenion cynulleidfaoedd hŷn yn cael
eu diwallu.
Gellir dod o hyd i fanylion pellach am gyngor y Cynghorau
yn arolygon blynyddol y Cynghorau eu hunain.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-41

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Cynlluniau’r Ymddiriedolaeth ar gyfer 2011/12
Ein nod yn 2011/12 fydd sicrhau bod y BBC yn cyflawni’r strategaeth
Rhoi Ansawdd yn Gyntaf yn erbyn setliad heriol newydd ffi’r drwydded.
Ni fydd cymaint o adnoddau ar gael ac felly bydd yn rhaid gwneud
penderfyniadau anodd yn ystod y flwyddyn i ddod. Rydym yn parhau’nymrwymedig i sicrhau bod talwyr ffi’r drwydded yn dal i gael
gwasanaethau nodedig o ansawdd uchel gan y BBC. Byddwn yn parhau
i ymgynghori’n eang â chynulleidfaoedd a rhanddeiliaid, gan gynnwys ein
Cynghorau Cynulleidfa, i’n helpu i wneud hyn yn iawn. Mae’r tabl hwn
yn crynhoi’r prif waith sydd wedi’i gynllunio eleni. Mae manylion llawn
ar gael ar ein gwefan.
Rhoi strategaeth y BBC ar waith
Byddwn yn monitro ac yn mesur
cynnydd i sicrhau bod y BBC, waethpa bwysau ariannol sydd arno, yn dod
yn fwy nodedig, yn fwy effeithlon,
yn fwy tryloyw ac yn fwy sensitif i’w
effaith bosibl ar y farchnad.
Eleni, dylai’r BBC• gynyddu natur nodedig ac ansawdd
ei allbwn• gwella’r gwerth am arian y mae’nei ddarparu i dalwyr ffi’r drwydded• gosod safonau newydd mewn
perthynas â bod yn agored athryloyw• gwneud mwy i wasanaethu pob
cynulleidfa
Byddwn yn parhau i olrhaincanfyddiadau cynulleidfaoedd
a mesurau ansawdd eraill i
fesur gwelliant.

1-42 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11

Gweithredu setliad ffi’r drwydded
Byddwn yn asesu cynigion y Bwrdd
Gweithredol ar gyfer gweithredu
setliad newydd ffi’r drwydded
yn erbyn y pedair blaenoriaetha nodwyd yn y strategaeth Rhoi
Ansawdd yn Gyntaf.
• rydym wedi gofyn i’r Bwrdd
Gweithredol gynnal arolwg
sylfaenol o’i sail costau a natur
gwasanaethau a gweithgareddau
ac i gynnig arbedion yn seiliedig
ar gostau• rydym yn bwriadu penodi
cynghorwyr annibynnol i brofi’r
cynigion a sicrhau eu bod yn gadarn• byddwn yn parhau i ymgynghori’neang â’r cyhoedd i brofi effeithiau
tebygol y cynigion• rydym yn gobeithio cyflwyno
ein casgliadau terfynol erbyn
diwedd 2011

Arolygon
Arolygon o wasanaethau
Rydym yn adolygu pob un owasanaethau’r BBC o leiaf unwaithbob pum mlynedd yn erbyn
trwydded y gwasanaeth i asesu
perfformiad.
Yn 2011/12 caiff y gwasanaethau
canlynol eu hadolygu:• BBC Radio 5 Live• BBC Radio 5 Live Sports Extra• Sianel BBC News• BBC Parliament• Radio Lleol y BBC yn Lloegr• BBC Asian Network
Arolygon gwerth am arian
Rydym wedi gofyn i’r Swyddfa
Archwilio Genedlaethol gynnal
yr astudiaethau gwerth amarian canlynol:• rhaglen gwelliant parhaus• rheoli gorbenion

Trosolwg

Perfformiad y BBC

Perfformiad yr Ymddiriedolaeth

O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cymryd rhan

Cysylltu â’r Ymddiriedolaeth
Mae’r Ymddiriedolaeth yn awyddus i glywed eich barn yn ystod
ymgynghoriadau ac arolygon gwasanaeth. Gallwch hefyd gysylltu
â’r Ymddiriedolaeth i wneud sylwadau ar faterion yn ymwneud âbusnes yr Ymddiriedolaeth, apelio yn erbyn penderfyniad a wnaethy Bwrdd Gweithredol mewn perthynas â chwyn, neu gwyno am yr
Ymddiriedolaeth neu Uned yr Ymddiriedolaeth. Gallwch gysylltu â’r
Ymddiriedolaeth drwy’r post, dros e-bost neu dros y ffôn.

Ymddiriedolaeth y BBC
1st Floor
180 Great Portland Street
London W1W 5QZ
E-bost: trust.enquiries@bbc.co.uk
Ffôn: Llinell Wybodaeth y BBC ar 03700 103 1001 neu ffôn
testun ar 03700 100 2122.
Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng
9.30am a 5.30pm.
Gellir ymdrin â’r rhan fwyaf o faterion yn effeithiol drwy
gysylltu’n uniongyrchol â’r rhan berthnasol o’r BBC, yn hytrach
na’r Ymddiriedolaeth. Mae’r rhain yn cynnwys cwynion am
raglenni, ymholiadau ynglŷn â thalu eich trwydded deledu,
cwestiynau am sut i gael tocynnau i sioeau’r BBC neu sut
i weithio i’r BBC, ac awgrymiadau o ran syniadau ar gyfer
rhaglenni. I gael rhagor o wybodaeth am sut i gysylltu â’r
BBC ynghylch y cwestiynau hyn, gweler www.bbc.co.uk/
aboutthebbc.
Cwynion
Mae’r Ymddiriedolaeth yn sicrhau bod gan y BBC fframwaitheffeithiol, teg a chlir ar waith i ymateb i gwynion. Gallwch ddodo hyd i fanylion llawn am y broses gwyno ar wefan y BBC yn
www.bbc.co.uk/complaints.
Cynghorau Cynulleidfa’r BBC
Mae’r Cynghorau yn cynghori’r Ymddiriedolaeth ynghylch
pa mor dda mae’r BBC yn gwasanaethu talwyr ffi’r
drwydded ledled y DU. Hefyd, mae gan y Cynghorau
hawl ffurfiol i gael eu cynnwys ar faterion fel arolygono drwyddedau gwasanaeth.
I gysylltu â’r Cynghorau Cynulleidfa:
Cyngor Cynulleidfa Lloegr
E-bost: audiencecouncil.england@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:

1
2

BBC Audience Council England
The Mailbox
Birmingham B1 1RF
Cyngor Cynulleidfa’r Alban
E-bost: acs@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
BBC Audience Council Scotland
Zone G.11
40 Pacific Quay
Glasgow G51 1DA
Cyngor Cynulleidfa Cymru
E-bost: acw@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
Cyngor Cynulleidfa Cymru’r BBC
Y Ganolfan Ddarlledu
Llandaf
Caerdydd CF5 2YQ
Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon
E-bost: audiencecouncil.ni@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
BBC Audience Council Northern Ireland
BBC Broadcasting House
Room G08
Ormeau Avenue
Belfast BT2 8HQ
Credydau ffotograffiaeth
Mae gan y BBC hawlfraint dros y ffotograffau neu maent
wedi’u defnyddio o dan delerau cytundeb PACT, ac eithrio
tudalennau 1-3 Tosca, (h) Metropolitan Opera. Mae’n rhaidcael caniatâd deiliaid yr hawlfraint cyn atgynhyrchu unrhyw
ffotograffau.
Gellir atgynhyrchu testun y ddogfen hon am ddim mewn
unrhyw fformat neu gyfrwng ar yr amod y gwneir hynnymewn ffordd gywir nad yw’n gamarweiniol. Mae’n rhaid ei
achredu i’r BBC.

Gellir recordio galwadau at ddibenion hyfforddiant.
Rhifau ‘ledled y DU’ yw rhifau 0370 ac ni fyddant yn costio mwy na galwadau i rifau daearyddol 01 neu 02.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2010/11 1-43

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2011