AROLWG AC
ASESIAD BWRDD
GWEITHREDOLY BBC
Yn ogystal â’r wybodaeth a roddir ar y tudalennau canlynol,
gallwch gymharu ein perfformiad y llynedd ag amrywiaeth
llawn o ymrwymiadau eraill – yn cynnwys ein Datganiadau oBolisi Rhaglenni, y Ffenestr Cystadleuaeth Greadigol (WOCC),
cwotâu a thargedau gwasanaethau mynediad Ofcom – yn y pdf
Performance Against Public Commitments sydd ar gael yn adranlawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.
Delwedd ar glawr adroddiad y Bwrdd Gweithredol: Yn y llun gwelir TARDIS Doctor
Who: gadewch i’r BBC eich tywys ar daith i ble bynnag y mynnoch – gan rannu
lleoedd newydd a phosibiliadau newydd.

RHAN 2 BWRDD
GWEITHREDOLY BBC
TROSOLWG
2-2
DOD I DDEALL CYLLID Y BBC
2-4	RHAGAIR Y CYFARWYDDWRCYFFREDINOL
2-10	RHOI ANSAWDD YN GYNTAFPERFFORMIAD
2-14 PWRPASAU’R BBC
2-16 RADIO
2-24 NEWYDDIADURAETH
2-32 TELEDU
2-40	CYFRYNGAU A THECHNOLEGY DYFODOL
2-46	SICRHAU ANSAWDD ar gyfer
Y DYFODOLRHEOLI’R BUSNES
2-60 GWEITHREDIADAU
2-66	RÔL Y BBC YM MAES EHANGACHY CYFRYNGAU

2-72	risgiau a chyfleoedd
LLYWODRAETHU
2-76 BWRDD GWEITHREDOL
2-78	ADRODDIAD LLYWODRAETHUCRYNODATGANIADAU ARIANNOL
2-86 TROSOLWG ARIANNOL
2-94 Y TU HWNT I DDARLLEDU
2-95 DATGANIAD ARIANNOL CRYNO
2-95	DATGANIAD YR ARCHWILWYR
ANNIBYNNOL
2-96	DATGANIAD incwm cyfunol
cryno
2-97 MANTOLEN GYFUNOL GRYNO
2-97	DATGANIAD LLIF ARIAN PARODCYFUNOL CRYNO
2-98	NODIADAU I’R DATGANIADau
ARIANNOL CRYNO
2-104 GEIRFA
	cysylltu Â NI
	diolchiadau

2£142.50 oedd cost ffi’r drwydded eleni. Roeddy gost ﬁsol fesul ffi'r drwydded fel a ganlyn:

Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcan

2,000

£1.35
(11%)

1,500

1,000

TeleduRadio
Ar-lein
Arall

£7.85
(66%)

404
316

500

0

2bn

480

£0.67
(6%)
£2.01
(17%)

548

237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

Drwy gasglu ffi’r drwydded mewn ffordd effeithlon ac effeithiol, drwy leihau’r gost o drefnu’r ffordd rydym yn rheoli ein busnes bob blwyddyn, athrwy werthu a thrwyddedu rhaglenni ac asedion cynnwys i gwmnïau yn y DU a thramor, ein nod yw sicrhau bod mwy o arian ar gael i fuddsoddi
yn y portffolio cywir o raglenni a gwasanaethau i gynulleidfaoedd y DU.

Cyrhaeddiad %Poblogaeth y DU sy’n defnyddio’r gwasanaethbob wythnos

BBC ONE
BBC TWO
BBC THREEBBC FOURCBBCCBEEBIES
BBC HDBBC ALBA*

BBC RADIO 1
BBC RADIO 2
BBC RADIO 3
BBC RADIO 4
BBC RADIO 5 LIVEBBC RADIO 5 LIVESPORTS EXTRA
BBC 1XTRABBC 6 MUSICBBC 7
BBC ASIAN
NETWORK77.3 (77.6)
55.7 (57.4)
20.7 (18.7)
8.9 (7.8)
5.6 (5.2)
8.3 (8.0)
1.6 (0.6)
4.3 (dd/g)

21.9 (21.3)
26.9 (26.1)

Costau fesul awr
defnyddiwr c

Gwariant fesul
gwasanaeth £m

Faint i gyflwyno’r gwasanaethi ddefnyddwyr

Cyfanswm gwariant ar gynnwys

6.7 (6.8)
7.7 (7.5)
8.6 (10.6)
14.0 (16.8)
8.8 (9.5)
1.8 (1.8)
1.6 (7.0)
20.6 (29.4)

1,113(1,142)
450 (451)
88 (87)55 (55)40 (36)18 (16)
2 (2)
4 (3)

0.6 (0.6)
0.5 (0.5)

32 (33)40 (40)41 (40)6.3 (6.3)

3.9 (3.9)
1.3 (1.3)
2.3 (2.3)
2.2 (2.6)

19.5 (19.1)
12.3 (11.9)
1.4 (1.4)
1.2 (1.1)
1.4 (1.2)
1.8 (1.7)
0.7 (0.8)

87 (86)55 (57)3 (3)3.6 (4.5)
2.7 (3.4)
1.7 (2.0)
8.5 (6.9)

7 (7)
7 (7)
5 (5)
9 (9)

(COST FESUL DEFNYDDIWR
A GYRHAEDDIR)BBC ONLINE**
BBC RED BUTTONBBC NEWS†
BBC PARLIAMENT†BBC ENGLISH
LOCAL RADIO

8.9 (9.7)

37 (–)
29 (27)48 (48)14.1 (18.5)2 (3)3.2 (2.9)

21.2 (21.6 yn cynnwys RnG)

110 (109)

7.8 (7.1)

BBC RADIO
NAN GÀIDHEAL
BBC RADIO WALES
BBC RADIO CYMRUBBC RADIOULSTER\FOYLE

127 (112)
14 (14)7.6 (8.1)

8.7 (8.4)
0.3 (0.3)
16.9 (17.1)

BBC RADIOSCOTLAND

2.2 (2.7)

25 (25)16.7 (18.2)

5.9 (5.0)

16.7 (17.8)

13.7 (11.5)

5.8 (6.4)
35.4 (35.6)

4.3 (4.4)* Dim ond drwy loeren y mae BBC ALBA ar gael.
**	BBC Online: Mesur newydd yw CMI. Nid oes ffigur cymharol ar gael ar gyfer
2008/09.
†	Seilir cyrhaeddiad ar 15 munud ar gyfer pob sianel a gwasanaeth ac eithrio
BBC Online (3+ munud). Byddai cyrhaeddiad o dri munud ar gyfer sianelau
BBC News a BBC Parliament – yn unol â safon y diwydiant i wasanaethau
newyddion – yn 13.9% a 0.9% yn y drefn honno, felly mae’r ddwy wedi cynyddu
eto flwyddyn ar flwyddyn.
( ) Ceir ffigurau 2008/09 mewn cromfachau.

4 (4)13 (13)12 (12)14 (15)CIPOLWG AR 2009/10
DARPARWYD Y GWASANAETHAU CANLYNOL GENNYM I’N
CYNULLEIDFAOEDD Y LLYNEDD. CEIR DOLENNI I’R TRWYDDEDAUGWASANAETH AR GYFER POB UN O WASANAETHAU’R BBC –YN OGYSTAL AG UNRHYW AROLYGON GWASANAETH
A GYNHALIWYD GAN YMDDIRIEDOLAETH Y BBC – YN
WWW.BBC.CO.UK/BBCTRUST.

GWASANAETHAUTELEDU RHWYDWAITH

RADIO RHWYDWAITHCYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOLNEWYDDIADURAETH

TROSOLWG

2-1

TROSOLWG

DOD I DDEALL CYLLID Y BBC
MAE’R BBC YN CREU, COMISIYNU A DARLLEDU MWY O ORIAU O
RAGLENNU TELEDU A RADIO GWREIDDIOL NAG UNRHYW SEFYDLIADDARLLEDU ARALL YN Y BYD, Â’R MWYAFRIF HELAETH OHONO’N CAEL EIGYNHYRCHU YN Y DU.

TROSOLWG

2-2GRŴP Y BBC

Drwy ei holl weithgareddau, gweledigaeth graidd y BBC yw sicrhau mai ef yw’r sefydliad mwyaf
creadigol yn y byd a chyfoethogi bywydau pobl â rhaglenni sy’n hysbysu, haddysgu a difyrru.

BBC World
Service

GWEITHREDIADAU
MASNACHOLGWASANAETHAU AARIENNIR GAN FFI’R
DRWYDDED

£293m

£119m

£3,447m

Darlledodd BBC World Service
newyddion a gwybodaeth i’r byd drosy radio gyntaf yn 1932. Heddiw, mae’r
gwasanaeth radio gwreiddiol wedi’iymestyn a cheir gwasanaeth teledu
ac ar-lein.
Y llynedd, trodd dros 240 miliwno bobl ledled y byd at y BBC i gael
newyddion, dadansoddiadau a
gwybodaeth diduedd ac annibynnol.

BBC Worldwide yw prif isgwmni masnachol y BBC sydd odan berchnogaeth lawn, a’i nod yw
manteisio i’r eithaf ar yr incwm ohawliau rhaglenni ac eiddo’r BBC, iwrthbwyso ffi’r drwydded.
Mae BBC Studios and Post
Production yn cydweithio â’r BBC,darlledwyr eraill – ITV, Channel 4, five,a Sky – yn ogystal â chyfryngau eraill achwmnïau cynhyrchu annibynol i greu
cynnwys gwych.
Mae BBC World News yn
cynnig newyddion, gwybodaeth adadansoddiadau 24 awr yn Saesneg i
fwy na 200 o wledydd a thiriogaethau
ledled y byd. Fe’i hariennir drwy
refeniw hysbysebu a thanysgrifiadau.

Sefydlir y BBC drwy Siarter Frenhinol
ac ariennir ein gweithgareddaudarlledu cyhoeddus yn y DU gan ffi’r
drwydded, y mae cartrefi yn y DU yntalu amdani.
Y llynedd, gwnaethom gynnig y canlynol
i gynulleidfaoedd gartref:• 10 gwasanaeth teledu ledled y DU
• gwasanaethau teledu i’r gwledydd a’rrhanbarthau ledled Cymru, Lloegr, yr
Alban a Gogledd Iwerddon• 10 rhwydwaith radio ledled y DU
• dau wasanaeth radio cenedlaethol
yr un yng Nghymru, yr Alban a
Gogledd Iwerddon• 40 o orsafoedd radio lleol yn
Lloegr• a gwasanaethau ar-lein

CYMORTH GRANT

Mae BBC World Service yn cyhoeddi ei
Adroddiad Blynyddol ei hun, sydd ar gael yn
www.bbc.co.uk/worldservice/specialreports/annual_
review2009.shtml

ELW CYN LLOG A THRETH

Mae’n rhaid i’r BBC sicrhau bod ei weithgareddaumasnachol yn bodloni pedwar amod:
1. cydweddu i weithgareddau pwrpasau cyhoeddus y BBC
2. dangos effeithlonrwydd masnachol
3. peidio â pheryglu enw da’r BBC na gwerth brand y BBC
4. cydymffurfio â’i Ganllawiau Masnachu Teg
Llwyddodd pob un o’r gwasanaethau masnachol i fodloni’r
meini prawf uchod rhwng 1 Ebrill 2009 a 31 Mawrth 2010.
Am ragor o wybodaeth ewch i www.bbc.co.uk/info/
policies/fairtrading
Am ragor o wybodaeth am y gwasanaethau hyn, ewch i:
www.bbcworldwide.com
www.bbcstudiosandpostproduction.com
www.bbcworldnews.com

INCWM O FFI’R DRWYDDED

Mae’r Adroddiad Blynyddol hwn a’r Cyfrifon yn
canolbwyntio’n bennaf ar yr agwedd hon ar ein busnes.
Am ragor o wybodaeth am y BBC, neu i wylio rhaglennia fethwyd gennych, ewch i’n gwefan www.bbc.co.uk
a dilynwch y dolenni.

Mewn adroddiad annibynol gan Deloitte, The Economic
Impact of the BBC: 2008/09, a gyhoeddwyd ym mis Mawrth,
dangoswyd bod ffi’r drwydded – a’r ffordd y mae’r BBC yn
dewis ei buddsoddi – yn un o gonglfeini economi greadigoly DU.
Mae hyn yn arbennig o wir ar adeg pan fo ystyriaethau
masnachol yn cyfyngu ar gyllidebau rhaglenni mewn
mannau eraill.
Daeth Deloitte i’r casgliad cyffredinol bod cyfraniad
economaidd y BBC i economi’r DU werth o leiaf £7.6biliwn –sy’n golygu bod pob punt o ffi’r drwydded yn creu dwy bunt owerth economaidd.

Yn ogystal â hyn, daeth eu hasesiad o’n gwariant yn yr economi
greadigol yn ystod 2008/09 i’r casgliad bod arian ffi’r drwydded
a fuddsoddwyd gennym yn y sector cynhyrchu annibynol, sef
un o adnoddau mwyaf gwerthfawr economi greadigol y DU,
wedi creu £867miliwn o werth economaidd uniongyrchol
y flwyddyn honno, sef dwywaith y swm o £435miliwn awariwyd. Drwy gynnwys buddiannau ehangach gallai’r gwerth
hwn fod hyd at £1.4biliwn, gyda chwmnïau llai yn gynyddol yncael mwy o fuddsoddiad.
Cyhoeddir asesiad o ffigurau 2009-10 yn ddiweddarach eleni.

2-3

Tabl 2-1
Tâl misol fesul ffi’r drwydded

TeleduRadio
Ar-lein
Arall
Cyfanswm

Tabl 2-2
Dadansoddiad o wariant y BBC
£
09/10

%
09/10

£
08/09

%
08/09

7.85
2.01
0.67
1.35
11.88

66 7.91
17 1.99
6 0.6011 1.13100 11.63

68
17
5
10
100

LLAI NA40c
MAE POB CARTREF Â THRWYDDED YN Y DUYN TALU LLAI NA 40 CEINIOG Y DYDD AM HOLLWASANAETHAU’R BBC

479
435
460

Rhaglenni annibynnol a ddarlledwydCyﬂeusterau ac adnoddau rhaglenni allanol
Rhaglenni a gaffaelwyd a ddarlledwyd

TeleduRadio
Ar-lein
Arall
Cyfanswm

£m
09/10

%
09/10

£m
08/09

%
08/09

2,351
604
199
406
3,560

66 2,346
17 5906178
11 335100 3,449

68
17
5
10
100

Siart 2-1
Cyfraddau ffi’r drwydded ledled Ewrop £277.32 Y Swistir*
265.53 Norwy*
261.98 Denmarc*
232.25 Awstria*
202.96 Y Ffindir
189.53 Yr Almaen
186.45 Sweden
142.50 Y DU
140.51 Gweriniaeth Iwerddon
103.65 Ffrainc
95.75 Yr Eidal*
73.31 Gweriniaeth Tsiec
Ffynhonnell: Cymdeithas Ffioedd Darlledu. Mae pob trwydded yn para
am flwyddyn galendr ac eithrio’r DU, sy’n para o 1 Ebrill i 31 Mawrth.
Defnyddiwyd cyfradd gyfnewid yr Ewro fel yr oedd ar 1 Ionawr 2010(£1=€1.14). Y gost yw’r cyfanswm fesul trwydded i gwsmeriaid domestig ar
gyfer teledu a radio. Nod * yn cynnwys TAW.

Siart 2-2
Gwariant yn yr economi greadigol £m
07/08
08/09
09/10

TROSOLWG

ELENI ROEDD FFI’R DRWYDDED YN £142.50, CYNNYDD MISOL O 25C O GYMHARU Â’R LLYNEDD.
DYMA SUT Y CAFODD EI GWARIO:

248
265
267

90
101
93

299
305
299

Artistiaid a chyfranwyr(yn cynnwys hawlfraint – wedi’i eithrio o Dabl 2-10)
Grwpiau Perfformio’r BBC

22 1,138
23 1,129
24 1,143

TROSOLWG
RHAGAIR Y CYFARWYDDWR CYFFREDINOLRHOI ANSAWDD YN GYNTAF
ROEDD ETHOLIAD CYFFREDINOL 2010 YN DROBWYNT I WLEIDYDDIAETH
PRYDAIN, ac I FYD DARLLEDU PRYDAIN. CAFWYD ENGHREIFFTIAU AMLWGO ARLOESI – MEGIS DADLEUON TELEDU YR ARWEINWYR A GYFLAWNWYDDRWY GYTUNDEB NA WELWYD EI DEBYG ERIOED O’R BLAEN RHWNG TAIRPRIF BLAID Y DU A’R BBC, ITV A SKY NEWS. TORRWYD AMBELL I RECORDHEFYD – YMWELODD bron 12 MILIWN O DDEFNYDDWYR UNIGRYW Â
GWEFAN BBC NEWYDDION AR Y DYDD GWENER AR ÔL YR ETHOLIAD.

TROSOLWG

2-4

Ond roedd rhywbeth pwysicach ar droed. Roedd ganbapurau newydd a ffenomenau cyfryngau cymdeithasol fel
Twitter ran i’w chwarae, ond o’r dadleuon hanesyddol hynnyi Mrs Duffy i’r rhaglen ganlyniadau, digwyddodd yr etholiad
hwn ar y teledu ia’r radio yn fwy nag erioed o’r blaen. Roedd
perfformiad gwefan y BBC cystal yn rhannol o leiaf am ei bod
wedi’i hintegreiddio mor agos, o ran cynnwys, edrychiad ac
ymdeimlad, â’r hyn a gynigiwyd gennym ar y teledu a’r radio.
Ac eto llwyddodd yr etholiad hefyd i gadarnhau cymaint ymae darlledu cyhoeddus ym Mhrydain wedi newid. Dim
ond y BBC aeth ati i gomisiynu swm sylweddol o raglennu
arbennig i ddilyn yr ymgyrch. A’r noson honno, bum diwrnod
wedi’r etholiad pan wahoddodd y Frenhines David Cameroni ffurfio llywodraeth newydd, dim ond y BBC a newidiodd
amserlen ei brif sianel er mwyn dilyn y digwyddiadau wrth
iddynt ddatblygu. Gwnaethom hyn, am ein bod yn credu mai
cenhadaeth bwysicaf un y BBC yw ymdrechu i gynhyrchu’r
newyddiaduraeth orau yn y byd a sicrhau ei bod ar gael yn
hawdd i bob cynulleidfa. Dyna hefyd y mae’r cyhoedd yn ei
ddisgwyl ac am ei weld – trodd deng miliwn o bobl at BBC
One i wylio uchafbwynt y ddrama wleidyddol honno.
Mae newyddiaduraeth uchelgeisiol, wedi’i hariannu’n ddigonol,
sy’n hygyrch i bawb yn un o’r egwyddorion sydd wrth
wraidd strategaeth newydd y BBC, Rhoi Ansawdd yn Gyntaf.
Cyflwynwyd y strategaeth i Ymddiriedolaeth y BBC ddiwedd
y flwyddyn. Ar hyn o bryd, mae’n ystyried ein cynigion ac yn
gofyn am ymateb y cyhoedd cyn dod i’w chasgliad yn yr hydref.
Ond mae’r Ymddiriedolaeth â minnau ar dir cyffredin o ran
pum prif thema’r strategaeth. Y newyddion da yw, hyd yn oed
cyn i’r strategaeth gael ei chymeradwyo yn derfynol, cafwyd
digon o dystiolaeth yn 2009/10 bod y BBC eisoes yn mynd i’rafael â’r themâu hyn.
GWNEUD LLAI O BETHAU’N WELL
Diben y BBC yw hysbysu, addysgu a difyrru ei gynulleidfaoedd
â rhaglenni a chynnwys rhagorol a gwreiddiol. Am y rheswm
hwn, y thema gyntaf yn syml yw y dylai’r BBC rhoi ansawdd
yn gyntaf bob amser. Yn ail, dylem wneud llai o bethau’n well
– hynny yw, yn dilyn cyfnod lle y defnyddiwyd technolegau
digidol i ymestyn gwasanaethau’r BBC a chynnig mwy oddewis i dalwyr ffi’r drwydded, dylem bellach ganolbwyntio
buddsoddiad ac egni creadigol ar y rhaglenni a’r prosiectau
hynny sy’n gwneud y gwahaniaeth mwyaf.
Prosiectau megis ‘A History of the World’, partneriaeth
unigryw â’r Amgueddfa Brydeinig. Mae cyfres wych o raglenniar BBC Radio 4 A History of the World in 100 Objects wedi’i
chyflwyno gan Gyfarwyddwr yr amgueddfa Neil MacGregor
yn sail i’r prosiect. Ond yn ogystal â hynny – ceir cyfres
deledu i blant; gwefan barhaol llawn gwybodaeth; cyfleoedd
i gydweithio â gwasanaethau lleol y BBC a channoedd oamgueddfeydd eraill ym mhob cwr o’r wlad; ac ailddarllediadau
i gynulleidfaoedd ledled y byd drwy’r BBC World Service.
Bu’r BBC bob amser yn un o sefydliadau diwylliannol pwysicaf
y DU – bellach rydym yn dysgu faint yn fwy y gallwn ei
wneud i ddod â gwybodaeth, cerddoriaeth a’r celfyddydau
i fywydau miliynau o bobl drwy gydweithio â phartneriaid
eraill. Pa un a ydym yn gweithio gyda sefydliadau mawr eraill
megis y Gymdeithas Frenhinol neu’r Opera Frenhinol yn
Covent Garden, neu gydag unigolion talentog, brwd, llawn
argyhoeddiad, mae cymaint yn fwy yn bosibl. Roedd y Poetry
Season a oleuodd ein gwasanaethau am rai wythnosau y
Gwanwyn diwethaf yn enghraifft wych. Gallwch ddisgwyl
gweld llawer yn rhagor o brosiectau diwylliannol a gwyddonol
mawr dros y blynyddoedd nesaf.
Hefyd drwy’r themâu hynny – graddfa, uchelgais, hyder –sicrhawyd blwyddyn ragorol o ran drama, o The Complete
Smiley ar BBC Radio 4 i Occupation ar BBC One. Mae’r
cyhoedd am weld dramâu dewr, difrifol, annisgwyl ar ein prifsianel, nid ar BBC Two neu BBC Four yn unig. Pan fyddwn yn
cynnig hyn – Criminal Justice neu Five Daughters yn ddiweddar
er enghraifft – mae eu gwerthfawrogiad yn amlwg.
Roedd 2009/10 yn flwyddyn lle y cafodd potensial BBC Threeei wireddu. Gyda dramâu diffiniol megis Being Human arhaglenni materion cyfoes difrifol megis Blood, Sweat and
Takeaways, gwelwyd twf yng nghynulleidfa’r sianel a hefyd
ei henw da. Yn wir, bu’n flwyddyn anarferol o gryf i bob un
o’n gwasanaethau. Cyflwynwyd rhaglenni cymhellol ar BBC
Two boed yn rhai difrifol – megis ei thymor o raglenni ynnodi blwyddyn ers cwymp Lehman Brothers – neu’n rhai

TROSOLWG

2-5“DIBEN Y BBC YW HYSBYSU,
ADDYSGU A DIFYRRU EIgynulleidfaoedd Â RHAGLENNIA CHYNNWYS RHAGOROL A
GWREIDDIOL.”Mark Thompson
CYFARWYDDWR CYFFREDINOLY BBCTROSOLWG
RHAGAIR Y CYFARWYDDWR CYFFREDINOL PARHADTROSOLWG

2-6“DIM OND OS GALLWN SICRHAU
BOD POB DIME GOCH A
RODDIR I NI GAN Y CYHOEDD I
REDEG Y SEFYDLIAD YN CAEL EIDEFNYDDIO’N DDOETH Y GALLWNGYFLAWNI POTENSIAL CREADIGOLLLAWN Y BBC.”1

digrif, â dyfodiad Miranda i’r sianel. O ŵyl Glastonbury i
Gystadleuaeth Piano Leeds, roedd cerddoriaeth yn elfen grefar ein rhwydweithiau radio ac yn fwy gweladwy a chyson ary teledu. Bydd Mark Damazer, sy’n rhoi’r gorau i’w swydd fel
Rheolwr BBC Radio 4, yn gadael yr orsaf ar ei gorau – o dan ei
ofal, llwyddodd yr ‘Home Service’ i gynrychioli’r gwrthwyneb
i orsymleiddio, beth bynnag y bo hynny. Cafwyd cynnwys
deallusol ymestynnol, cofiadwy, amserol a pherthnasol nad
oedd byth yn teimlo’n fanteisgar.
Cynyddodd nifer ac ansawdd y cynyrchiadau rhwydwaith agynhyrchwyd yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon– roedd Five Minutes of Heaven a Wallander yn ddau
gyflawniad creadigol nodedig mewn ffyrdd gwahanol, tra aeth
stori hynod Doctor Who yn ei blaen gydag un doctor gwych
yn trosglwyddo’r awenau i’r un nesaf. Bu’n flwyddyn brysur
ond llwyddiannus i wasanaethau newyddiaduraeth, chwaraeon
a rhyngwladol y BBC. Er gwaethaf yr amodau masnachu
anodd a gafwyd mewn nifer o farchnadoedd, llwyddodd BBC
Worldwide i sicrhau ei elw mwyaf erioed.
Allwn ni wneud yn well? Wrth gwrs y gallwn ni. Mae Rhoi
Ansawdd yn Gyntaf yn nodi cyfres eang o flaenoriaethau
newydd. Mae BBC Two a BBC Radio 2 yn wasanaethau gwych
dan arweinyddiaeth greadigol eithriadol, ond rydym am weld

SICRHAU MYNEDIAD I BAWBY tu ôl i’r llenni, bu’r BBC yn gweithio’n galed ar drydedd
thema Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, sef sicrhau mynediad i bawb.
Freeview oedd ffordd fwyaf poblogaidd y DU o fanteisio ardeledu digidol o hyd yn ystod y flwyddyn; ac, erbyn Rhagfyr,
roedd deg miliwn o gartrefi yn defnyddio Freeview ar eu prif
set deledu.
Galluogodd technoleg arloesol y BBC hefyd i ni lansio
gwasanaeth HD ar Freeview i gyflwyno ansawdd ac effaithmanylder uwch i’r cyhoedd drwy erial arferol. Gwerthwyd
y miliynfed blwch Freesat, a daeth ‘Canvas’ – y prosiect i
gyflwyno gwasanaethau rhyngrwyd fel BBC iPlayer i brif setiau
teledu mewn cartrefi ledled y DU – yn llawer agosach at
gyflawni ei nod.
Mae Freeview, Freesat a ‘Canvas’ oll yn enghreifftiau o’r BBC yn
gweithio mewn partneriaeth ag eraill – un arall o brif themâu’rflwyddyn. Mae’r BBC bob amser wedi chwarae rhan yn y
gwaith o lunio a helpu i bennu safonau yn y diwydiant: heddiw
rydym yn ffafrio mynediad cyffredinol a, lle y bo’n bosibl, dull oddosbarthu a defnyddio’r cyfryngau sy’n seiliedig ar ffynonellau
agored a safonau agored. Credwn y dylai gwasanaethau’r BBC
a’r diwydiant yn gyffredinol gael budd o gwmpas a chryfder
gwaith ymchwil a datblygu’r BBC. Ddeunaw mis yn ôl, panamlygwyd partneriaeth fel thema am y tro cyntaf, cafwyd
rhywfaint o amheuaeth ynghylch p’un a fyddem yn cyflawni
hynny, neu’n wir, p’un a allem gyflawni hynny. Heddiw, fel
yr eglura’r rhan hon o’r Adroddiad Blynyddol, mae rhestr
gynyddol o bartneriaethau llwyddiannus i’w nodi.
2

ELENI DYWEDODD 82% O
OEDOLION Y BYDDENT YNGWELD EISIAU’R BBC PE NA
FYDDEM YN BODOLI MWYACH(FFYNHONNELL: BMRB).

Mae gan y BBC ran arweiniol yn y gwaith o sicrhau cyfnod
pontio esmwyth o deledu analog i deledu digidol ledled y
DU. Yn 2009/10, dechreuwyd go iawn ar y gwaith o newid i
ddigidol, a hynny yn fwy esmwyth a chyda llai o broblemau nag
yr oedd llawer wedi’u disgwyl. Edrychwn ymlaen at siarad â’r
Llywodraeth newydd am ddau nod digidol pwysig arall: newid
yn gyfan gwbl o radio analog i radio digidol a darpariaeth bandeang cyflymder uchel cyffredinol.
GWNEUD I FFI’R DRWYDDED WEITHIO’N
GALETACH
Dim ond os gallwn sicrhau bod pob dime goch a roddir i ni gan
y cyhoedd i redeg y sefydliad yn cael ei defnyddio’n ddoeth ygallwn gyflawni potensial creadigol llawn y BBC. Dyna pam mai
pedwaredd thema Rhoi Ansawdd yn Gyntaf yw gwneud i ffi’r
drwydded weithio’n galetach – a pham ei bod yn ymrwymo’r
BBC i sicrhau o fewn ychydig flynyddoedd bod 90c o bob punto’r drwydded yn mynd tuag at wneud cynnwys eithriadol a’igyflwyno i’r cyhoedd.
Mae costau seilwaith a gorbenion y BBC sydd ychydig odan 12% o’n cyllideb wedi haneru ers y 1990au. Unwaith
i’n trawsnewidiad digidol gael ei gwblhau rydym am leihau’r
costau chwarter pellach i lai na 9% a defnyddio’r arian hwnnw iwneud mwy o raglenni gwych.
3

4

Ein nod yw dod â’r amrywiaeth ehangaf o raglenni
sy’n hysbysu, yn addysgu ac yn difyrru ar draws ein hollwasanaethau i’n cynulleidfaoedd.
1 QI.
2 BBC Chwaraeon ar gael drwy BBC Mobile.
3. My Life in Verse – Sheila Hancock, rhan o’n tymor
Barddoniaeth ar draws y BBC.
4 Wounded.

2-7
TROSOLWG

y ddau ohonynt yn dod yn fwy gwahanol a heriol. Rydym am
roi mwy o gynnwys gwreiddiol o Brydain ar ein gwasanaethau
i blant a buddsoddi mewn mwy o gynnwys nodedig ar y teledu
yn ystod y dydd. Er bod arwyddion pendant o adnewyddiad
ym maes comedi ar lawer o wasanaethau’r BBC, rydym am
weld mwy o hyder a chreadigrwydd o ran adloniant. Ar ei
gorau, mae ein gwefan llawn cystal ag unrhyw wefan yn y byd,
ond mae angen iddi gael mwy o eglurder a ffocws – er mwynsicrhau nad yw’n effeithio ar siawns sefydliadau eraill i sefydlu
presenoldeb hyfyw ar y we, ond hefyd er mwyn gwella’r
gwerth y mae’n ei gynnig i’w ddefnyddwyr.

TROSOLWG
RHAGAIR Y CYFARWYDDWR CYFFREDINOL PARHADTROSOLWG

2-8“YN DILYN CYFNOD LLE Y
DEFNYDDIWYD TECHNOLEGDDIGIDOL I YMESTYNGWASANAETHAU’R BBC A
CHYNNIG MWY O DDEWISI DALWYR FFI’R DRWYDDED,DYLEM BELLACH GANOLBWYNTIOBUDDSODDIAD AC EGNICREADIGOL AR Y RHAGLENNIA’R PROSIECTAU HYNNY SY’N
GWNEUD Y GWAHANIAETH
MWYAF.”

1

Rydym yn cydnabod, o ystyried y sefyllfa economaidd galed
a wynebir ganddynt eu hunain, ei bod yn gwbl resymol i’r
cyhoedd holi cwestiynau am faint y mae’r BBC yn ei dalu
i’w dalent orau ar yr awyr a’i uwch reolwyr. Rydym ni – a’rcyhoedd – am gael y bobl orau o flaen y camera a’r microffon
yn ogystal â’r tu ôl iddynt; os byddwn yn methu â denu a
chadw’r dalent orau yn y byd, bydd ansawdd a gwreiddioldeb y
gwasanaethau a gynigiwn i’r cyhoedd yn gostwng. Ond mae’nrhaid cymedroli realiti’r farchnad ar gyfer talent yn y cyfryngau
gyda dealltwriaeth glir bod y BBC yn wahanol a’i bod yn fraint
gweithio i’r BBC. Os byddwch yn gweithio yma, boed hynny
fel seren ar yr awyr neu fel uwch arweinydd, dylech ddisgwyl
ennill llawer llai nag y byddech yn ei ennill yn gwneud gwaith
tebyg i ddarlledwr masnachol.
Dyna pam bod Ymddiriedolaeth y BBC wedi cymeradwyo
dull newydd o dalu uwch reolwyr yn y BBC. Bydd cyfanswm
y gwariant yn lleihau o leiaf chwarter, mae bonysau wedi’u
hatal am gyfnod amhenodol ac mae cyflogau’r rhan fwyaf o’r
uwch gyfarwyddwyr wedi’u rhewi am bedair blynedd. Mae
cyfarwyddwyr y BBC eisoes yn cael 5% yn llai mewn termau
gwirioneddol o gymharu â dwy flynedd yn ôl. Mae cyflog ydalent orau hefyd wedi dechrau gostwng. Bydd yn gostwng
ymhellach yn y blynyddoedd i ddod – am y tro cyntaf, gallwch
23

1. Simon King’s Shetland Diaries.
2. Mrs Mandela.
3. Fearne Cotton.
4 Mae pod-ddarlledu yn symud cynnwys allan o’r
cartref er mwyn galluogi’r defnyddiwr i wrando
unrhyw bryd, unrhyw le.
5 The Thick of It drwy BBC iPlayer.

GOSOD FFINIAU NEWYDD AR GYFER Y BBC
Mae pumed thema Rhoi Ansawdd yn Gyntaf yn ymwneud
â gosod ffiniau newydd. Mae’n gymharol glir bod y cyhoedd
ym Mhrydain am sicrhau bod cwmpas a maint y BBC yn
briodol i ddarparu amrywiaeth eang o gynnwys i ddiwallu
eu hanghenion amrywiol – mae’r syniad o gwtogi hyd yn
oed y gwasanaethau na wneir llawer o ddefnydd ohonynt ynarwain at anesmwythyd gwirioneddol a dealladwy ymysg eu
cefnogwyr. Ond mae gan y BBC hefyd gyfrifoldeb clir i sicrhau
nad yw ei faint yn allgáu rhanddeiliaid eraill yn y cyfryngau.
Mae’r ymdrech i sicrhau natur unigryw sy’n sail i Rhoi Ansawdd
yn Gyntaf ynddo’i hun yn rhan o’r ateb.
Yn ogystal, rydym yn bwriadu nodi ffiniau clir fel bod
cystadleuwyr yn gwybod beth y bydd y BBC yn ei wneud abeth na fydd yn ei wneud yn y dyfodol. Byddwn yn dangos mai
ein cenhadaeth a’n pwrpasau cyhoeddus sy’n penderfynu ble
y caiff ein ffiniau eu pennu. Mae’r eglurder hwn yn ategu ein
penderfyniad i leihau ein gwariant ar raglenni a gaffaelwyd a’igyfyngu i 2.5% o ffi’r drwydded ar y mwyaf. Byddwn yn rhoi
terfyn uchaf ar ein gwariant ar hawliau chwaraeon. Byddwn
yn canolbwyntio’r hyn rydym yn ei ddarparu ar BBC Ar-leinar y mathau o gynnwys sydd fwyaf cydnaws â phwrpasau
cyhoeddus y BBC. Rydym wedi cynnig i Ymddiriedolaeth y
BBC, wrth i ni ganolbwyntio ein hymdrechion ar y we – ganwneud llai o bethau’n well – y dylem leihau ein gwariant ar
y gwasanaeth 25%. Rydym yn bwriadu cyhoeddi cyfres oymrwymiadau o ran y terfynau sy’n gysylltiedig â’n dyheadau
golygyddol ar gyfer ein gwefan.

4

MAE 77% O OEDOLION YN DWEUDY GELLIR YMFALCHÏO YN Y BBC FELSEFYDLIAD (FFYNHONNELL: ICM).

Y BBC A’R CYHOEDD
Nid yw pennu terfynau priodol ar gyfer y BBC yn golygu ydylai ein gwasanaethau ddod yn llai hyblyg. Mae’r cyhoedd
yn gadarn o blaid y cam hyderus a gymerodd y BBC i’r oes
ddigidol – o ran cyfleustra ac ansawdd gwasanaethau digidol y
BBC ei hun a hefyd oherwydd mai’r BBC yn aml a’u hanogodd
i samplu dyfeisiau digidol yn y lle cyntaf.
Bu’n flwyddyn llawn trafodaeth am ddyfodol darlledu’ngyffredinol a dyfodol y BBC yn benodol. Drwy ddarllen
deunydd yn y wasg yn y DU, byddai’n ddigon hawdd tybio
bod cefnogaeth y cyhoedd ar gyfer y BBC yn pylu. Mewn
gwirionedd, dengys tystiolaeth wrthrychol, mewn arolygon
annibynnol yn ogystal ag arolygon a gynhaliwyd ar gyfer y BBCei hun, bod balchder ac ymddiriedaeth y cyhoedd yn y BBC
wedi cynyddu dros y blynyddoedd diwethaf.
Credaf fod Rhoi Ansawdd yn Gyntaf yn dangos nad ydym yn
cymryd yr ymddiriedaeth a’r balchder hwnnw’n ganiataol.
Gwyddom fod yn rhaid i ni barhau i’w ennill – drwy fod ynagored ac yn onest amdanom ein hunain fel sefydliad, drwy
wrando’n astud ar yr hyn sydd gan gynulleidfaoedd i’w ddweud
am ein gwasanaethau, drwy fynd i’r afael â chamgymeriadau aphroblemau’n amserol ac yn effeithiol. Ond yn anad dim drwy
sicrhau ein bod yn rhoi blaenoriaeth wirioneddol i ansawdd.

Mark Thompson
Cyfarwyddwr Cyffredinol
16 Mehefin 2010
5

2-9
TROSOLWG

olrhain hyn yn yn adran Rheoli’r Busnes yn yr Adroddiad
Blynyddol hwn.
Yn ystod y flwyddyn rydym wedi parhau i wella tryloywder
mewn perthynas â chyflog a threuliau’r rheini sy’n rhedeg y
sefydliad, gan sicrhau bod y BBC ar flaen y gad o ran datgelu
o fewn y sector cyhoeddus. Dilynwyd arfer Ymddiriedolaeth
y BBC o gyhoeddi treuliau uwch reolwyr yn rheolaidd.
Hefyd, penderfynwyd cyhoeddi gwybodaeth fanwl am
gydnabyddiaeth mwy na chant o uwch reolwyr yn rheolaidd.

TROSOLWGRHOI ANSAWDD YN GYNTAF:
ADEILADU AR DREFTADAETHGYFOETHOG

TROSOLWG

2-10

1920au1922 Y Cwmni Darlledu Prydeinig yn cael ei greu. Y bwletin
Newyddion rheolaidd cyntaf yn cynnwys araith gan yr
arweinydd Ceidwadol Andrew Bonar Law, a’r sgorau
biliards diweddaraf.
1923 Y darllediad allanol cyntaf – The Magic Flute oCovent Garden. Sylwebaeth ar chwaraeon byw yn
dilyn yn 1927. Papurau newydd yn ystyried radio fel
cystadleuaeth ac yn gwrthod argraffu amserlenni
rhaglenni, felly lansio’r Radio Times.
1926 Y Streic Cyffredinol yn gorfodi’r BBC i wrthdaro â’r
llywodraeth dros annibyniaeth olygyddol.
1927 Y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig yn cael ei sefydlu
gan Siarter Frenhinol, gan sicrhau annibyniaeth
olygyddol.

1940au1940 Areithiau brwd Churchill i’r genedl.
1942 Darlledu Desert Island Discs am y tro cyntaf.
1945 Adroddiadau dadlennol Richard Dimblebly o wersyllgarchar Belsen.
1946 Letter from America gan Alistair Cooke – a ddaeth i
ben ar ôl 2,869 o raglenni ym mis Chwefror 2004.
1946 Y rhaglenni teledu cyntaf i blant.
1949 Darlledu Book at Bedtime am y tro cyntaf: ‘The Three
Hostages’ gan John Buchan.

1930au1930 Y darllediad cyntaf gan Gerddorfa Symffoni’r BBC.
1936 Gwasanaeth teledu’n cael ei lansio o Alexandra Palace.
Radio i farchnad gyffredinol yn parhau’n gartref i
gynnwys cyhoeddus allweddol fel araith ymddiswyddo
Edward VIII.
1937 Daeth darllediad radio’r BBC o seremoni coroni Siôr
VI â phobl ynghyd ar draws y DU i ddathlu.
1938 Gwasanaeth iaith dramor cyntaf y BBC: Arabeg.

1950au1950 Y darllediad radio a theledu cyntaf o Dŷ’r Cyffredin;
darllediadau teledu parhaol yn dechrau yn 1990.
1951 The Archers, yr opera sebon hynaf yn y byd.
1953 Seremoni coroni EM Brenhines Elisabeth II. Dros 20
miliwn o bobl ledled Ewrop yn gwylio’r digwyddiad ary teledu.
1954 Ymchwiliad bywyd gwyllt cyntaf David Attenboroughgyda Zoo Quest.
1958 Y BBC yn datblygu’r recordydd tâp fideo cyntaf, a’iddangos ar Panorama.

1960au
1962 Teledu lloeren byw cyntaf o UDA i orsaf y BBC yn
Goonhilly, Cernyw.
1967 BBC Radio 1 yn dechrau darlledu. Y record gyntaf achwaraewyd oedd Flowers in the Rain gan The Move.
1969 Teledu chwyldroadol gan Pot Black – mewn lliw
am y tro cyntaf, gan lansio snwcer fel diddordeb
cenedlaethol; a gan Monty Python’s Flying Circus – ganwthio ffiniau comedi yn y DU a chreu gair newydd yn
sgil hynny: ‘pythonesque’.

1990au1995 Lansio DAB, gan ddefnyddio technoleg a chymorth gan
Is-adran Ymchwil a Datblygu’r BBC.
1997 Teletubbies yn trawsnewid teledu i blant cyn oedranysgol. Ac ar gyfer cynulleidfa ychydig yn wahanol, lansio
gwasanaeth newyddion treigl y BBC ar y teledu.
1998 BBC Choice, sianel deledu ddigidol gyntaf y BBC. Caiffei hailenwi’n BBC Three yn 2003.
1999 Walking with Dinosaurs, y rhaglen wyddoniaeth a
gafodd y ganmoliaeth uchaf yn hanes Prydain (bron i 19
miliwn o wylwyr).

TROSOLWG

2-11

1970au1971 Partneriaeth gyda’r Brifysgol Agored, gan helpu i wellamynediad i addysg brifysgol.
1972 Newsround, y rhaglen newyddion gyntaf erioed argyfer plant – a gyflwynwyd gan John Craven.
1974 Y rhaglen ddogfen pry-ar-y-wal The Family yn sefydlu
teledu realaeth.

2000au2002 Freeview yn lansio wrth i’r BBC Proms ddathlu 75
mlynedd.
2004 Strictly Come Dancing yn ysbrydoli pobl i ddawnsio
ym mhob cwr o’r DU.
2007 BBC iPlayer yn trawsnewid y defnydd o’r cyfryngau,
gyda 360 miliwn o eitemau yn cael eu lawrlwytho yn
ystod ei dri mis cyntaf.

1980au1980 Ar ôl 25 o flynyddoedd, mae Plant mewn Angenyn dod yn ddigwyddiad gyda’r nos cyfan ac yn codi
£1filiwn am y tro cyntaf erioed. Ymddangosiad cyntaf
Pudsey yn 1985.
1981 Priodas y Tywysog Siarl â’r Foneddiges Diana Spencer,
y rhaglen fwyaf poblogaidd a ddarlledwyd erioed gyda
chynulleidfa o 750 miliwn ar draws 74 o wledydd.
1982 Adroddiadau newyddion Brian Hanrahan o Ynysoedd
y Falklands a’r ddrama ysgytwol The Boys from theBlackstuff, yn eu ffyrdd eu hunain, yn effeithio ar
gymdeithas yn gyffredinol ym Mhrydain.

2010 AC YMLAEN
Bydd cynnwys o ansawdd uchel – yn cynnwys drama ar
draws radio a theledu – yn parhau’n ganolog i arlwy’r BBC.
Yn amodol ar gymeradwyaeth Ymddiriedolaeth y BBC,bwriedir lansio Prosiect ‘Canvas’ – rhan o strategaeth rheoli
newydd i sicrhau y canolbwyntir ar brif egwyddorion y
BBC: Rhoi Ansawdd yn Gyntaf.

Am ragor o wybodaeth am hynt y BBC ers 1922, ewch i
www.bbc.co.uk/history.

BBC: GYDA CHIUNRHYW BRYD,UNRHYW LE

MAE’R ADRAN HON YN RHOI CIPOLWG AR FLWYDDYNDDIWETHAF Y BBC AR RADIO, TELEDU AC AR-LEIN.
Nod y BBC yw cefnogi gwasanaethau, rhaglenni a chynnwys
unigryw – gan ddarparu gwybodaeth ddiduedd, ffeithiau
diddorol ac annisgwyl, neu adloniant sy’n swyno neu’n difyrru
cynulleidfaoedd.
Yma rhoddwn ein hasesiad o’n perfformiad dros y 12 mis diwethaf,
wedi’i rannu’n gyfleus fesul llwyfan cyflwyno, ynghyd ag adran arwahân ar ein hallbwn newyddiaduraeth a rhai uchafbwyntiau igynulleidfaoedd lleol yng Nghymru, yr Alban, Gogledd Iwerddon
ac ar draws Lloegr.
Gan adeiladu ar ein cynlluniau Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, rydym
hefyd yn rhoi blas o rai o’r rhaglenni rydym yn gobeithio y bydd ein
cynulleidfaoedd yn eu mwynhau y flwyddyn nesaf a thu hwnt
i hynny.
Yn y llun gwelir Chris Evans yn cyflwyno ei sioe frecwast ar BBC Radio 2. Adolygwyd BBC Radio 2 gan
Ymddiriedolaeth y BBC yn ystod y flwyddyn.

PERFFORMIADPERFFORMIAD
2-13

PERFFORMIAD

PWRPASAU’R BBC
MAE CHWE PHWRPAS CYHOEDDUS Y BBC – SY’N SEILIEDIG AR EIN
HEGWYDDORION I HYSBYSU, ADDYSGU A difyrru – YN SAIL I BOPETH
A WNAWN.
DINASYDDIAETH

Hysbysu: mae gennym enw da ledled y byd
am ohebu a dadansoddi’r byd sydd ohoni. Mae
ein sianelau a’n gwasanaethau ledled y DU,
rhyngwladol, cenedlaethol a lleol yn ymdrin
ag amrywiaeth eang o straeon, materion agwybodaeth wedi’u teilwra ar gyfer amrywiaeth
eang o ddefnyddwyr.

Roedd gan sianel BBC News gyrhaeddiad wythnosol o 7.9 miliwn ar gyfartaledd yllynedd – a hon yw’r sianel newyddion 24 awr fwyaf poblogaidd yn y DU. Yn y llun
gwelir Matthew Amroliwala a Jane Hill.

PERFFORMIAD

2-14

DYSGU

Addysgu: rydym yn hyrwyddo ac yn cefnogi addysg
ffurfiol ac anffurfiol i bob grŵp oedran – o blant
cyn oedran ysgol i bobl hŷn sy’n hoff o syrffio’r we,ar draws teledu, radio a’r we.

Cyfres wedi’i hanimeiddio yw Alphablocks sy’n difyrru ein gwylwyr iau, ynghyd â’u
helpu i ddatblygu sgiliau ymgysylltu a hyder wrth ddarllen a chreu geiriau.

CREADIGRWYDD

Difyrru: rydym yn cynnig cynnwys unigryw
ac arloesol sy’n difyrru ac yn ennyn diddordeb
cynulleidfaoedd, yn cynnwys cerddoriaeth fyw a’r
amrywiaeth mwyaf o ddrama radio, teledu acar-lein unigryw o blith yr holl ddarlledwyr yn y byd.

Cyflwynwyd disyfydrwydd ac agosatrwydd cynhyrchiad y cyfarwyddwr theatr
Gregory Doran o Hamlet ar gyfer y Royal Shakespeare Company ar BBC Two
ar ffurf ffilm a gafodd ganmoliaeth eang. Ar hyn o bryd rydym yn cyd-gynhyrchu
dehongliad cyfoes o Coriolanus gan Shakespeare, gan Ralph Fiennes, sy’ncyfarwyddo am y tro cyntaf.

Mae ein cynulleidfaoedd wedi arfer â chael ffrwd o gynnwys
gwreiddiol o safon uchel o Brydain sy’n adlewyrchu eu
profiadau, yn adrodd eu hanesion ac yn cyflwyno straeon gan
bobl eraill o lefydd eraill iddynt, ac maent yn disgwyl cael hyn
yn barhaus.
Mae ein pwrpasau yn ein helpu i ganolbwyntio ar gynnig hyn i’ncynulleidfaoedd.

CYMUNED

Rydym yn adlewyrchu amrywiaeth y DU yn
genedlaethol, yn rhanbarthol ac yn lleol gan gynnig
gwasanaethau yn Gymraeg, Saesneg a Gaeleg yr
Alban, a rhaglenni mewn dros 30 o ieithoedd eraill.
Mae arlwy unigryw y BBC ar draws ein portffolio
yn golygu bod gennym rywbeth i bawb.
Mae ein sylwebaeth chwaraeon – yn enwedig pêl-droed – yn uno cymunedau
drwy angerdd. Roedd gan The Football League Show, a ddangosir yma, 1.1 miliwn owylwyr yr wythnos ar gyfartaledd yn ei blwyddyn gyntaf. Oddi ar yr awyr, rydym
yn cyflwyno cyngherddau ac yn cynnal digwyddiadau ledled y DU – i gael mwy owybodaeth am ein gweithgareddau allgymorth ewch i www.bbc.co.uk/outreachneu i wneud cais am docynnau i recordiadau ewch i www.bbc.co.uk/tickets.
2-15

BYD-EANG

Mae ein gwasanaethau newyddion byd-eang yn
darparu newyddion a dadansoddiadau annibynnol
a berchir yn rhyngwladol, gan ymdrin â straeon
allweddol fel y daeargryn yn Haiti a dyfodol
Affganistan. Mae BBC Worldwide yn cynnig ycynnwys gorau o’r DU i gynulleidfaoedd newydd
ledled y byd.

Lyse Doucet yn cyfweld â’r Prif Weinidog Gordon Brown a’r Arlywydd Hamid
Karzai ar gyfer BBC World Service, a gohebodd ar ein cyfryngau eraill.

DIGIDOLY BBC yw’r darparwr cynnwys ar-lein a ddefnyddir
fwyaf yn y DU, ac mae 12.1 miliwn bellach yn
gwrando ar ein gwasanaethau radio drwy
lwyfannau digidol. Rydym yn cynnig help i’r miliynau
o wylwyr 75 oed neu’n hŷn, pobl anabl neu bobl
sy’n byw mewn cartrefi gofal i newid i deledu
digidol rhwng nawr a 2012.
Dathlodd EastEnders ei 25ain flwyddyn gyda rhaglen fyw, a sgÎl-raglen newydd
ar-lein E20, a ddangosir yma. Mae cynulleidfaoedd yn gwylio mwy a mwy o gynnwys
drwy ddyfeisiadau a thechnolegau newydd, sy’n cyflwyno heriau a chyfleoedd
newydd wrth i ni sicrhau bod ein cynnwys ar gael yn y modd mwyaf priodol.

PERFFORMIAD

Am ddegawdau, mae cynulleidfaoedd yn y DU wedi mwynhau
lefelau uwch o gynhyrchu cyfryngau domestig a gwariant y pen
ar gynnwys nag unrhyw le arall yn y byd bron.

PERFFORMIAD

Radio“BU HON YN FLWYDDYN LLAWN UCHELGAISCREADIGOL ANHYGOEL AR DRAWS RADIO’R
BBC. YN ANAD DIM, RYDYM YN PARHAU I FODYN LLWYR YMRWYMEDIG I WNEUD RHAGLENNIO’R SAFON UCHAF I’N GWRANDAWYR.”TIM DAVIECYFARWYDDWR, SAIN A CHERDDORIAETH

PERFFORMIAD

2-16

CYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH

66%
27m
54
1.6c

Mae dwy ran o dair o’r holl bobl sy’n gwrando ar y radio (66%) yn gwrando arradio’r BBC bob wythnos.

Mae 27 miliwn o oedolion ledled y DU yn gwrando ar newyddion a materion cyfoes
radio rhwydwaith y BBC bob wythnos. Mae miliynau yn rhagor yn gwrando arein gwasanaethau llafar lleol ac i’r gwledydd. Caiff ein gwrandawyr eu denu gan y
disgwyliad o newyddiaduraeth, dealltwriaeth a dadansoddiad awdurdodol – ac mae
eu hymddiriedaeth yn ein hannibyniaeth a’n didueddrwydd golygyddol yn golygu
eu bod yn parhau i gael eu denu wrth iddynt lunio eu barn eu hunain ar fateriono bwys.
Enillodd Radio’r BBC 54 o Wobrau Academi Radio Sony yn cynnwys Gorsaf y
Flwyddyn y DU ar gyfer BBC Radio 5 live.

Y gost fesul awr gwrandäwr ar gyfartaledd (cyfanswm cost rhaglenni wedi’irhannu â nifer yr oriau gwrandäwr) ar draws ein portffolio o sianelau radio yw 1.6c
(2009: 1.6c). Ein gwasanaethau drutaf, yn ôl y metrig hwn, yw’r gwasanaethau iaith
genedlaethol pwysig ac unigryw BBC Radio nan Gàidheal a BBC Radio Cymru; ygwasanaethau rhataf – er gwaethaf faint o gerddoriaeth fyw y mae’r ddau yn ei
gynnig – yw BBC Radio 2 a BBC Radio 1.

MAE RADIO YN GANOLOG I GENHADAETH Y BBC I HYSBYSU,
ADDYSGU A difyrru CYNULLEIDFAOEDD GYDA RHAGLENNIA GWASANAETHAU GWREIDDIOL, O SAFON UCHEL AC SY’NCYNNIG GWERTH DA. Y LLYNEDD, GWRANDAWODD BRON
I 60% O’R OEDOLION YN Y DU AR EIN GWASANAETHAU
RHWYDWAITH YN UNIG BOB WYTHNOS AM 15.3 AWR AR
GYFARTALEDD.
MAE’R LLWYDDIANT HWN YN DEILLIO O’N DYHEAD I GREURHAGLENNI UNIGRYW SY’N YSBRYDOLI CYNULLEIDFAOEDD AR
DRAWS EIN HOLL WASANAETHAU.

NEWYDDION, DADANSODDI A MATERIONCYFOES MANWL
Mae 27 miliwn o oedolion yn y DU yn gwrando ar raglenni
newyddion a materion cyfoes y BBC bob wythnos ar draws
radio rhwydwaith.
Mae cymysgedd pwerus o raglenni newyddiaduraeth
awdurdodol a rhaglenni materion cyfoes llawn gwybodaeth yn
ganolog i amserlen unigryw ac eang BBC Radio 4. Y llynedd,
lansiodd The Report, maes materion cyfoes newydd gyda
phob rhaglen yn canolbwyntio ar stori bwysig, ag amser argyfer darllediadau a dadansoddiadau manwl.

2-17

Tabl 2-3 

Oriau allbwn Radio Rhwydwaith y BBC yn ôl genre
Mae’r tabl yn dangos cyfanswm nifer yr oriau a ddarlledir o bob genre
o’n holl orsafoedd radio.
2009/10

2008/09

Cerddoriaeth

40,43640,526

Newyddion a thywydd

11,833

12,304

Chwaraeon

4,071

4,095

Ffeithiol

2,438

2,107

Materion cyfoes

2,155

2,093

Drama

4,784

4,471

Y celfyddydau

1,156

905

Adloniant

7,420

7,597

Crefydd

1,173

1,118

Ysgolion

128

128

Plant

1,414

1,484

Cyflwyniadau

1,969

2,000

Rhaglenni eithrio i’r gwledydd
Cyfanswm yr oriau

292

286

79,268

79,113

O ganlyniad i’r newidiadau yn nosbarthiad rhai rhaglenni adloniant
mae’r cymariaethau wedi’u hail-ddatgan. Croesawyd arolwg y
Swyddfa Archwilio Genedlaethol o effeithlonrwydd cynhyrchu
radio gennym y llynedd, a nododd fod rhai arbedion wedi’u
cyflawni eisoes. Fodd bynnag, rydym yn benderfynol o wellaeffeithlonrwydd ymhellach, heb effeithio ar ansawdd ein rhaglenni.
Byddwn yn adrodd ar y cynnydd a wnaed mewn perthynas â hyn i
Ymddiriedolaeth y BBC y flwyddyn nesaf.

PERFFORMIAD

Mae gennym rôl wirioneddol unigryw yn cefnogi ac yn annog
cyfranogiad mewn digwyddiadau diwylliannol a digwyddiadau
chwaraeon ym Mhrydain. Mae radio’r BBC yn darlledu oamrywiaeth eang o’r digwyddiadau pwysicaf, o Ŵyl Jazz
Cheltenham i Gyfres y Lludw, i filiynau o wrandawyr bob
blwyddyn.
Dros y flwyddyn ddiwethaf cyflwynwyd newid sylweddol
ar draws ein gwasanaethau radio. Ffarweliodd Terry Wogan
â gwrandawyr ffyddlon ei sioe frecwast ar BBC Radio 2 athrosglwyddo’r awenau i Chris Evans ym mis Ionawr 2010;
symudodd Simon Mayo i’r slot oriau cymudo ar BBC Radio2, a chymerodd Richard Bacon yr awenau ar BBC Radio 5
live. Lansiodd BBC Radio 4 gyfresi pwysig fel A History of theWorld in 100 Objects, a lansiodd BBC Radio 1 ymgyrchoedd
gweithredu cymdeithasol pwysig fel Bullyproof yn ogystal â
chyflwyno talent newydd gwych i’w hamserlen yn ystod y
dydd. Rydym hefyd yn buddsoddi i ddenu cynulleidfaoedd
newydd i radio drwy wasanaethau arloesol fel Radio Player, ygwasanaeth arloesol ar draws y diwydiant, sydd â’r nod o uno
cannoedd o orsafoedd radio yn y DU i greu profiad unigol
ar-lein i ddefnyddwyr.

PERFFORMIAD
RADIO PARHADPERFFORMIAD

2-18

Yn dilyn arolwg Ymddiriedolaeth y BBC o wasanaethau igynulleidfaoedd iau, cyflwynodd BBC 1Xtra ddwy raglen
newyddion 15 munud wedi’u modelu ar Newsbeat. Mewn
rhaglen newyddion arbennig estynedig, aeth BBC 1Xtra i’rafael â throseddau sy’n gysylltiedig â drylliau a chyllyll gyda
thrafodaeth fyw yn cynnwys ffrind gorau person ifanc yn
ei arddegau a gafodd ei drywanu i farwolaeth yn ystod
ymosodiad gan gang yn Llundain a Phennaeth Ymgyrch Trident
yr Heddlu Metropolitanaidd. Ymchwiliodd yr adroddiad
Holiday Brides ar BBC Asian Network i stori dynion o dras
Asiaidd ym Mhrydain sy’n gadael eu gwragedd Indiaidd ar ôl eu
priodi i gael eu gwaddol.

Dangoswyd ymrwymiad BBC Radio 5 live i adlewyrchu’r
amrywiaeth ehangaf o leisiau, safbwyntiau a straeon yn bwerus
yn ei darllediadau allanol, yn cynnwys adroddiadau Victoria
Derbyshire ar fywyd bob dydd o Zimbabwe a’r wythnos adreuliodd Peter Allen gyda’r lluoedd arfog yn Kandahar yn
ystod etholiadau arlywyddol Affganistan. Darlledodd yr orsaf
o Octoberfest yn Hull gan gyflwyno cymysgedd uchelgeisiolo newyddion, chwaraeon, trafodaethau ac adloniant o flaen
cynulleidfaoedd byw; daeth Nicky Campbell, Simon Mayo,
Colin Murray, Anita Anand, Shelagh Fogarty a Richard Baconâ’u rhaglenni i ganol y ddinas.
Mae BBC Radio 1, BBC 1Xtra a BBC Asian Network yn
cynnig newyddion wedi’i deilwra i wasanaethu cynulleidfaoedd
penodol, gan roi cipolwg unigryw ar feysydd sy’n berthnasol
iawn i’w gwrandawyr.
Mae Newsbeat BBC Radio 1 yn canolbwyntio ar ddarparu
newyddiaduraeth ac adroddiadau manwl o’r safon uchaf,gyda’i safbwynt unigryw o ran herio meysydd o ddiddordeb i
wrandawyr ifanc. Lleolwyd gohebydd Newsbeat Sima Kotecha
gyda Chorfflu Morol y DU a’r UD yn Affganistan am wythnos
ym mis Mehefin a mis Tachwedd. Cafodd brofiadau go iawn ary llinell flaen a’u rhannu ar y radio, mewn dyddiadur ar-lein ac
mewn blog fideo.

Mae Radio’r BBC yn gartref i amrywiaeth ehangacho allbwn nag unrhyw ddarparwr arall yn y DU,
yn cynnwys mwy o gerddoriaeth fyw a dramâu
gwreiddiol nag unrhyw le arall, ynghyd â chomedi heb
ei hail a newyddion, sylwebaeth a dadansoddiadau
manwl. Yn y lluniau gwelir:
1 BBC Radio 1’s Big Weekend.
2 Caroline Quinn o PM ar BBC Radio 4.
3 Ymddangosodd yr actor Timothy Spall yn Playing with
Trains gan Stephen Poliakoff.
4 The Now Show.

1

2

CERDDORIAETH NEWYDD, FYW AC ARBENIGOLSY’N YSBRYDOLIRydym yn ymrwymedig i gefnogi’r amrywiaeth ehangafo gerddoriaeth newydd, cerddoriaeth fyw, cerddoriaeth
arbenigol ac artistiaid cyfoes o Brydain. Mae’r ymrwymiad hwn
yn ganolog i gymorth y BBC i’r economi creadigol ehangach ac
yn cynnig rhywbeth unigryw i gynulleidfaoedd.
Detholwyd tîm amrywiol BBC Radio 1 o DJs arbenigol am eu
profiad a’u henw da yn eu meysydd cerddoriaeth perthnasol.
Mae ei hamserlen yn cynnwys sawl rhaglen arbenigol yncynnwys Zane Lowe sy’n hyrwyddo cerddoriaeth newydd,
Gilles Peterson sy’n cyflwyno jazz modern, a rhaglen pync
Mike Davies. Dros y pum mlynedd diwethaf, mae cerddoriaetha gefnogir gan raglenni arbenigol wedi cyfrif am tua thrichwarter yr ychwanegiadau newydd i restr caneuon yr orsaf,
sy’n golygu bod llawer o fandiau yn cael cynulleidfaoedd llawer
mwy nag y byddent yn eu cael fel arall. Drwy ei hymrwymiad
i gerddoriaeth arbenigol, mae BBC Radio 1 yn cyflwyno
bandiau ac unigolion newydd mewn amrywiaeth llawer mwy
eang o genres cerddorol na darparwyr eraill.
Y llynedd, darlledodd BBC Radio 2 dros 1,000 o oriau ogerddoriaeth arbenigol yn cynnwys canu gwlad ac Americana,
cerddoriaeth werin, organ a bandiau pres. Mae’n darlledu oamrywiaeth eang o ddigwyddiadau yn cynnwys Gŵyl Werin
Caergrawnt, Gwobrau Gwerin BBC Radio 2, Gŵyl Jazz
Cheltenham, Unawdydd Pres Ifanc y Flwyddyn a’r Gwobrau
Canu Gwlad.

3

Y GORAU O RADIO LLAFAR
Mae rhaglenni dogfen yn ganolog i’n hallbwn, yn rhoi
cerddoriaeth a diwylliant yn eu cyd-destun ac yn cefnogi
ymrwymiad y BBC i annog cynulleidfaoedd i werthfawrogi achwestiynu’r byd o’n cwmpas.
Adroddodd Radio 1 Stories, maes rhaglen ddogfen newydd,
hanes artistiaid blaenllaw o’r DU a byd-eang yn cynnwys Jay-Z,
The Killers a Gorillaz. Roedd The Story of The Noughties
yn gyfres gymhellol a amlygodd ddigwyddiadau cerddorol,
technolegol a diwylliannol allweddol y ddegawd ddiwethaf.
Darlledodd BBC Radio 1 o Ŵyl Caeredin am y tro cyntaf
gyda Scott Mills: The Musical, a ysgrifennwyd yn rhannol gan
wrandawyr ac a oedd yn cynnwys enillydd cystadleuaethagored yn chwarae’r brif ran. Cafodd arolygon pum serena gwerthwyd pob tocyn ar gyfer y tair noson. Cyflwynodd
ysbryd Gŵyl Caeredin i gynulleidfa newydd o filiynau, a gafodd
gyfle i ddilyn datblygiad y sioe gerdd o’r prosesau creu i’rperfformiad ar-lein.

AROLWG O STRATEGAETH Y BBC
Ym mis Mawrth 2010, cyhoeddodd Bwrdd Gweithredoly BBC strategaeth newydd a oedd yn argymell y dylidlleihau buddsoddiad mewn gorsafoedd radio arunig, achanolbwyntio ar raglennu unigryw ar draws ein portffolio.
Mae hyn yn effeithio’n benodol ar ddau wasanaethrhwydwaith presennol:• cynigiwyd y dylid cau BBC 6 Music – gan ganolbwyntio ein
hallbwn cerddoriaeth boblogaidd ar BBC Radio 1, BBC
1Xtra a BBC Radio 2 sy’n gynyddol unigryw.
• cynigiwyd y dylid cau BBC Asian Network fel gwasanaeth
cenedlaethol hefyd – gan ddefnyddio’r arian a gaiff eiarbed i wasanaethu cynulleidfaoedd Asiaidd yn wellmewn ffyrdd eraill, er enghraifft drwy rwydwaith owasanaethau lleol ar DAB a Medium Wave gyda rhai
rhaglenni cenedlaethol wedi’u syndicetio.
Cynhaliwyd ymgynghoriad cyhoeddus ar y strategaeth, ac
mae’r cynigion hyn yn aros i gael eu cymeradwyo.

4

Siart 2-3
Cyrhaeddiad wythnosol Radio’r BBCo gymharu â’r prif grwpiau masnachol %Holl Radio’r BBC
65.8
08/09
66.3
09/10
Holl Radio Masnachol
08/09
09/10
Absolute Radio*
08/09 3.9
09/10 3.0
Classic FM
08/09 10.9
09/10 10.6
TalkSPORT
08/09 4.8
09/10 4.8
* Arferai ddarlledu o dan frand Virgin.
Sylfaen: Pob oedolyn 15+.

61.6
61.7

2-19
PERFFORMIAD

Chwaraeodd Craig Charles Soul & Funk Show, Stuart
Maconie’s Freak Zone a rhaglen Culture Clash Don Lettar BBC 6 Music draciau eclectig ac annisgwyl i wrandawyr
ac arweiniodd DJs sy’n gerddorion fel Jarvis Cocker a Guy
Garvey wrandawyr drwy eu detholiadau personol o ganeuon.
Hefyd, lansiodd BBC Asian Network y rhaglen siartiau gyntaf
erioed sy’n seiliedig ar werthiannau lawrlwythiadau ar gyfer
cerddoriaeth Asiaidd.
Nod BBC Introducing yw darganfod a chefnogi artistiaid nad
oes contract ganddynt ar draws y DU, a’r llynedd cyflwynodd
dalent newydd ar lwyfannau penodol mewn gwyliau mawr
yn cynnwys Glastonbury, Reading a Leeds, Big Weekend BBC
Radio 1 a T in the Park. Cafwyd cerddoriaeth newydd hefyd
ar raglen Huw Stephens ar BBC Radio 1, 100% Homegrownar BBC 1Xtra a Bobby Friction ar BBC Asian Network.
Mae ein sesiynau byw unigryw ar draws nifer o’n
gwasanaethau yn rhoi cipolwg ar artistiaid pwysig y dydd.
Mae Live Lounge BBC Radio 1 yn parhau i ddenu cymysgedd
ysbrydoledig o artistiaid newydd fel Mumford & Sons a sêr
sefydledig fel Lady Gaga i berfformio’n acwstig. Ehangwyd yfformat i BBC 1Xtra eleni i gwmpasu amrywiaeth ehangach
fyth o artistiaid.
Parhaodd partneriaeth BBC Radio 3 gyda Gŵyl Jazz Llundain
am ei wythfed flwyddyn gyda darllediadau ar draws yr amserlen,a gwaith newydd a gomisiynwyd yn cynnwys y gitarydd eiconig
Bill Frisell yn perfformio gyda Cherddorfa Symffoni’r BBC yn
y Barbican. Y llynedd drwy bartneriaeth BBC Radio 3 a GŵylWOMAD cyflwynwyd mwy na saith awr o ddarllediadau byw
ac roedd gan BBC Radio 3 lwyfan arbennig yn y digwyddiad.
Dathlodd cynllun New Generation Artists BBC Radio 3 ei
10fed pen-blwydd y llynedd, ac mae bellach wedi cefnogi dros
60 o gerddorion clasurol newydd. Roedd BBC Proms yn fwy
llwyddiannus nag erioed, a chynhaliwyd dros 100 o gyngherddau.
Cafwyd cynnydd o 11% yn nifer y bobl a brynodd docynnau am
y tro cyntaf, a chynnydd o 32% yn nifer y bobl ifanc o dan 16 oed
a fu’n bresennol.

PERFFORMIAD
RADIO PARHAD

1

2

3

4

PERFFORMIAD

2-20

Ymysg ein cerddoriaeth eleni roedd darllediadau byw
o The Proms a’r Electric Proms, yn ogystal â genres na
chânt eu cwmpasu’n helaeth mewn llefydd eraill. Yn ylluniau gwelir:
1 Nanci Griffiths, enillydd y Wobr Cyflawniad Oes yng
Ngwobrau Gwerin BBC Radio 2.
2 Jez Nelson o raglen jazz cyfoes BBC Radio 3.
Ymysg ein hallbwn llafar roedd:
3 Y sylwebydd pêl-droed Jacqui Oatley.
4 Michael Foot: Champion of the Left, rhaglen arbennig
gan Donald Macintyre, cyn olygydd gwleidyddol
The Independent ar fywyd a gyrfa wleidyddol cyn
arweinydd y Blaid Lafur, a fu farw eleni.
5 Rhaglenni pynciol gyda Jeremy Vine.

5

MAE 27 MILIWN O OEDOLION YN Y DU YN
GWRANDO AR EIN RHAGLENNI NEWYDDIONA MATERION CYFOES AR Y RHWYDWAITH
BOB WYTHNOS – TUA THRI CHWARTER HOLL
WRANDAWYR RADIO’R BBC.

ADLONIANT UCHELGEISIOL AC UNIGRYW
Mae radio rhwydwaith y BBC yn llwyfan hyfforddiant hanfodol
i awduron a digrifwyr newydd ac rydym yn ymrwymedig i
gynnal rhaglenni drama a chomedi bywiog ar y radio ar draws
ein hamserlenni. Rydym hefyd yn cynnig llwyfan i’r clasuron
llenyddol, fel Shakespeare a Chekhov ar BBC Radio 3, ac i
awduron sefydledig fel David Hare, yr oedd ei ddrama Murderin Samarkand yn un o uchafbwyntiau BBC Radio 4 y llynedd.
Un o’n digwyddiadau drama mwyaf uchelgeisiol y llynedd
oedd cyflwyno saith nofel George Smiley John le Carré arffurf drama yn The Complete Smiley, gyda chast llawn sêr
dan arweiniad Simon Russell Beale, a gynhyrchwyd gan BBC
Scotland. Cyflwynodd BBC Radio 4 hefyd gyfres o ddramâu
teulu yn cynnwys The Wonderful Wizard of Oz a Matilda.
Deilliodd drama BBC 7 Chain Gang o arbrawf lle roedd ygynulleidfa’n cymryd rhan. Anogwyd gwrandawyr i gyflwyno
eu syniadau ar gyfer sut y dylai’r stori ddatblygu ar y wefan.
Datblygwyd y syniadau dros gyfnod o dri mis a chawsant
eu plethu i greu sgript gan yr awdur Robert Shearman, aarweiniodd at recordio’r bennod olaf yng Ngorsaf St Pancras,
lle cafodd gwrandawyr wahoddiad i fod yn bresennol.
Roedd amserlen ddrama unigryw BBC Radio 3 yn cynnwys
cynyrchiadau llawn o ddramâu llwyfan clasurol, fel Henry VIII
gan Shakespeare a John Fletcher. Adlewyrchir ymrwymiad
y rhwydwaith i waith ysgrifennu newydd yn The Wire, sy’nparhau i gynnig dramâu gwreiddiol, fel People Snogging in
Public Places. Mae’r dramâu hyn yn ymgysylltu â’r byd cyfoes
mewn ffyrdd gwreiddiol a heriol yn aml.

Yr uchafbwynt comedi ar BBC Radio 4 oedd dychweliad I’m
Sorry I Haven’t a Clue ar ôl dros flwyddyn oddi ar yr awyr. Mae
sioe gêm gomedi newydd David Mitchell, The Unbelievable
Truth, wedi sefydlu ei hun ac mae bellach yn ymddangos fel
un o glasuron BBC Radio 4. Hefyd, cyflwynodd BBC 7 sioe
sgetsys comedi pynciol newydd, Newsjack, a gyflwynir gan ydigrifwr Miles Jupp ac sy’n cynnig y cyfle i awduron newydd
ddychanu digwyddiadau’r dydd. Atgyfnerthodd BBC 7 ei
phartneriaeth â Gŵyl Gomedi Caerlŷr drwy ddarlledu sioe
ragarweiniol yr ŵyl.
Atgyfnerthwyd cyfraniad parhaus sylweddol BBC Radio 2
at gomedi radio y llynedd gyda dyfodiad Paul O’Grady, Alan
Carr a Liza Tarbuck. Cyflwynodd BBC Radio 5 live Seven Day
Sunday gan y digrifwr Chris Addison, a oedd yn cymryd golwg
ddigrif ar straeon yn y newyddion.
UNO CYMUNEDAU A’R GENEDL
Mae digwyddiadau cerddoriaeth fyw fel The Proms, Electric
Proms, cyngerdd Plant mewn Angen, digwyddiadau chwaraeon
mawr a Big Weekend BBC Radio 1 yn ffordd bwysig i ni uno
ein cynulleidfaoedd. Rydym hefyd yn cyflwyno amrywiaeth
eang o ddigwyddiadau diwylliannol a digwyddiadau chwaraeon
i’n gwrandawyr.
Dathlodd BBC 1Xtra Live flwyddyn anhygoel i gerddoriaeth
drefol o’r DU drwy gynnal digwyddiad cerddoriaeth fyw
yn Arena Sheffield. Roedd yr holl gyfranwyr yn dod o’r
DU, a mwynhaodd gwrandawyr BBC 1Xtra berfformiadau
gan artistiaid a gafodd gefnogaeth gan yr orsaf yn ystod y
blynyddoedd pan oeddent yn datblygu, ac sydd bellach wedi
cael llwyddiant prif ffrwd.
Gweithiodd BBC Radio 5 live yn galed drwy gydol y flwyddyn
i gyflwyno digwyddiadau chwaraeon mawr i’w gwrandawyr obob cwr o’r DU a’r byd. Cafodd cyrhaeddiad cynulleidfaoedd
BBC Radio 5 live sports extra hwb sylweddol yn sgÎl Test
Match Special, gan gyrraedd bron i filiwn o wrandawyr.
Unodd gŵyl syniadau Free Thinking BBC Radio 3 yn
Gateshead feddylwyr, gwleidyddion ac artistiaid mewn deialog
uniongyrchol â’r cyhoedd. Ymddangosodd unigolion sydd â
phroffil uchel yn cynnwys Tanya Byron a Ken Livingstone.
Roedd cyfranogiad y gynulleidfa yn ganolog i’r BBC Proms
eleni pan lenwyd y Royal Albert Hall gyda chynulleidfa ochwaraewyr iwcalili a chwaraeodd gyda’r Ukelele Orchestraof Great Britain, yn cynnwys perfformiad o’r Ode to Joy
gan Beethoven.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi amlygu materion
penodol sy’n effeithio ar fywydau ein gwrandawyr mewn
Ymgyrchoedd Gweithredu Cymdeithasol. Cymerodd ymgyrch
Living with Dementia BBC Radio 2 olwg agosach ar fywyd yrheini sy’n byw gyda’r salwch a’u hanwyliaid. Unodd BBC Radio
1 a BBC 1Xtra i nodi’r Wythnos Gwrth-fwlio Genedlaethol
gyda thymor gwrth-fwlio ar-lein o’r enw Bullyproof. Roedd ygorsafoedd yn rhan annatod o’r gwaith o uno’r prif safleoedd
rhwydweithio cymdeithasol i fynd i’r afael â bwlio ar-lein am ytro cyntaf. Canfu gwaith ymchwil y bu’r trafodaethau ynghylch
bwlio yn ddefnyddiol i bron i ddwy ran o dair o’r gynulleidfa, abod 97% yn ymddiried yn y wybodaeth a roddwyd iddynt –un o’r rhesymau allweddol am hyn oedd ei bod ar y BBC.

2-21
PERFFORMIAD

Fel rhan o ffocws BBC Radio 2 ar natur unigryw, mae wedi
cynyddu ei hymrwymiad i raglenni dogfen. Adlewyrchiramrywiaeth allbwn cerddoriaeth y rhwydwaith yn ei rhaglenni
dogfen cerddorol a oedd yn cynnwys cyfres a gyflwynwyd gan
Marc Almond yn ymchwilio i fywyd a gwaith un o gantoriongyfansoddwyr mwyaf dylanwadol yr 20fed ganrif, JacquesBrel, sy’n dod o Wlad Belg, nad yw wedi cael llawer o sylw yn
y gorffennol. Cafwyd dwy raglen ddogfen hefyd yn nodi 50
mlynedd ers marwolaeth Billie Holliday, a chyfres ddwy ran ary cerddor a’r cyfansoddwr jazz eiconig Miles Davis.
Nododd BBC Radio 3 ddyddiadau pwysig yn hanes Purcell,
Handel, Haydn a Mendelssohn. Anogwyd gwrandawyr iailddarganfod y cyfansoddwyr drwy edrych arnynt mewn
ffyrdd gwreiddiol, fel archwilio buddsoddiadau Handel yn
Liquid Assets: Tracing Handel’s Thousands.
Mae ymrwymiad BBC Radio 4 i allbwn llafar sy’n ennyn
diddordeb heb ei ail – o gyfresi pwysig i feysydd celfyddydol
fel Woman’s Hour ac In Our Time. A History of the World in
100 Objects, a grëwyd mewn partneriaeth â’r Amgueddfa
Brydeinig oedd un o’r prosiectau mwyaf uchelgeisiol addarlledwyd erioed, ac ysbrydolodd gyfres o raglenni a
gweithgareddau ledled y DU mewn cydweithrediad â’ngwasanaethau radio lleol a radio’r gwledydd.
Nodwyd Black History Month ar BBC 7 gyda darllediadau o
To Sir With Love, The Color Purple a Listen to Your Parents gan
Benjamin Zephaniah.

PERFFORMIAD
RADIO PARHAD

RADIO LLEOL A RADIO’RGWLEDYDD
Mae ein gwasanaethau radio lleol a radio’r gwledydd yn ein
cysylltu â’n cymunedau. Mae darllediadau allanol yn bwynt
cyswllt pwysig gyda chynulleidfaoedd, ac yn aml cânt eu
hamserlennu i gyd-fynd â sioeau haf lleol, gwyliau adigwyddiadau cymunedol eraill.

PERFFORMIAD

2-22

LLOEGR
Mae gwrandawyr yn dweud wrthym eu bod yn
gwerthfawrogi ein gallu i uno pobl sydd mewn angen mewn
cyfnod o argyfwng, a chynnig cymorth, cyngor a help
ymarferol: arweiniodd galwad gan wraig i BBC Northampton
i ddweud bod angladd ei thad yn mynd i orfod cael ei ohirio
am nad oedd y cyngor wedi graeanu ei ffordd at sawl galwad
gan wrandawyr yn cynnig helpu. Mae hon yn enghraifft o’r llu ostraeon a ddarlledwyd gennym ac y gwnaethom chwarae rhan
ynddynt ledled y wlad yn ystod y tywydd garw.
A phan fydd straeon mawr yn torri, mae Radio Lleol y BBC
yn lleoliad naturiol i gynnal trafodaethau â’r cyhoedd. Pan
symudodd Kraft i brynu Cadbury, cynhaliodd BBC WM
drafodaeth gyhoeddus barhaus ar y radio ynghylch dyfodol
y cwmni a arweiniodd at drafodaeth fyw yn Bournville pan
gyflwynodd y gynulleidfa eu cwestiynau i banel yn cynnwys
yr Arglwydd Digby Jones.

1

2

Manteisiodd sawl prosiect eleni o ‘gronfa effaith’ newydd a
alluogodd gorsafoedd i fynd i’r afael â darnau allweddol onewyddiaduraeth eglurhaol ac ymchwiliol naill ai’n unigol neu
gyda gorsafoedd eraill: defnyddiodd Facing the Cuts arolwg
gan y BBC o gynlluniau gwariant cynghorau fel ffocws argyfer cannoedd o straeon ar draws pob cyfrwng yn cynnwys
trafodaethau ar yr awyr, map cymharol a chynnwys ar bob un
o’n gwefannau.
Bob wythnos, mae’r cyrhaeddiad ar gyfer Radio Lleol y BBC
yn Lloegr yn 7.0 miliwn o wrandawyr – yn cynnwys 2.5 miliwno bobl nad ydynt yn gwrando ar unrhyw wasanaeth radio arall
gan y BBC.
YR ALBAN
Arweiniodd blwyddyn greadigol gan dimau radio BBC
Scotland at sawl gwobr ac enwebiad, yn cynnwys gwobrau
Aur ac Efydd yng Ngwobrau Academi Radio clodwiw Sony.
Archwiliodd y tymor o raglenni a barodd fis – Under the
Influence – gydberthynas cymdeithasol a diwylliannol yr
Alban gydag alcohol a ffocws y ddrama Daniel & Mary oedd
problemau merch ifanc a oedd yn delio â’i rhieni sy’n gaethi alcohol. Archwiliodd tymor arall – 30 Days in Europe –gysylltiadau rhwng yr Alban a’r cyfandir.
4

3

Ar draws ein gwasanaethau radio a’n gwasanaethau
i’r gwledydd, mae ein rhaglennu yn ein cysylltu â’ncymunedau, gan gynnig adloniant a gwybodaeth, a rhoi
llwyfan cyfarwydd i straeon a phryderon gwrandawyr.
Yn y lluniau gwelir:
1 Cathy MacDonald yn cyflwyno Feasgar ar BBC Radionan Gàidheal.
2 The Stephen Nolan Show ar BBC Radio Ulster – maegan Stephen raglen ar BBC Radio 5 live hefyd.
3 Beti George, a ddathlodd 25 mlynedd o Beti a’i Phoblar BBC Radio Cymru eleni.
4 Y band lleol o Gaint Floors and Walls yn fyw ar
Introducing… ar BBC Radio Kent.

GOGLEDD IWERDDON
Mae BBC Radio Ulster/Foyle yn cynnig fforwm poblogaidd argyfer trafodaeth a llwyfan pwysig ar gyfer talent ysgrifennu achynhyrchu.
Gwnaethom nifer o newidiadau i fformat ac arddull ein
rhaglenni newyddion yn ystod y flwyddyn. Newidiodd sawl
cyflwynydd eu rôl a symudodd Inside Politics a Seven Daysi slotiau newydd yn yr amserlen. Cyflwynodd darllediadau
allanol Good Morning Ulster bobl a straeon o gymunedau
ledled Gogledd Iwerddon a chymerodd Talk Back ac Evening
Extra gyfeiriad golygyddol newydd. Bu ymateb cychwynnol y
gynulleidfa i’r newidiadau hyn yn gadarnhaol.
Archwiliwyd themâu hanesyddol mewn cyfres newydd oraglenni fel rhan o A Short History of Ireland gan Jonathan
Bardon ac archwiliad William Crawley o ddigwyddiadau ac
etifeddiaeth Diwygiad 1859. Archwiliwyd ein treftadaeth
llenyddol yn The Book of Irish Writers ac adolygwyd
cyhoeddiadau mwy diweddar yn The Book Programme.
Cyflwynwyd datblygiadau yn y celfyddydau yn y DU a ledled y
byd yn Arts Extra a oedd hefyd yn cynnwys rhaglenni arbennig
ar awduron a cherddorion lleol.
Cyflwynwyd cerddoriaeth arbenigol ar draws amrywiaeth oraglenni. Bu Colum Sands yn datgloi archifau’r BBC i gyflwyno
ein recordiadau o gerddoriaeth werin draddodiadol a chyfoes
i gynulleidfa newydd yn The Festival Sessions a chyflwynodd
ATL waith bandiau newydd. Adlewyrchodd Pipes andDrums gyda Tommy Millar a Strike Up the Band y broses ogreu cerddoriaeth yn y gymuned ac mae gennym uchelgais iehangu ein rhaglennu yn y maes hwn i gynnwys corau lleol,
cerddoriaeth gosbel a chyfoes.
Datblygodd A Kist o Wurds ei ddarllediadau o straeon a
digwyddiadau yn iaith Albanaidd Ulster a ategwyd gan raglenniar Burns Night a Hogmanay. Ymysg ein hallbwn yn yr iaith
Wyddelig roedd Blas a darllediadau An Domhnach Mor o’r
pencampwriaethau chwarae hyrli a phêl-droed cenedlaethol.

CYMRU
Mae newyddion a materion cyfoes wrth wraidd allbwn
BBC Radio Wales, gyda Good Morning Wales a Good
Evening Wales yn rhoi dadansoddiadau manwl o faterion
lleol, cenedlaethol, y DU a rhyngwladol. Ehangwyd yr allbwn
awdurdodol hwn wrth i Eye on Wales, Wales@Work a Calledto Order ddarparu darllediadau cryf o faterion cyfoes, busnes
a materion gwleidyddol.
Rhoddwyd llawer o sylw i ddarllediadau chwaraeon yn
ein hamserlenni eto. Yn ogystal â darllediadau helaeth ogemau’r Chwe Gwlad, darparwyd sylwebaeth ar rygbi
Cwpan Heineken, a gemau pêl-droed Caerdydd, Abertawe
a Wrecsam. Ym mhrawf cyntaf Cyfres y Lludw yng
Nghymru cyflwynwyd rhaglenni rhagarweiniol, darllediadau
a dadansoddiadau ar draws ein holl allbwn.
Ar Ddydd Gŵyl Dewi, cynigiodd Wales Music Day cyntaf
BBC Radio Wales amrywiaeth o berfformiadau byw yncynnwys rhai o dalentau gorau Cymru. Adeiladodd yr allbwn
uchelgeisiol hwn ar ein sesiynau Evening Show byw (ffilmiwyd
llawer o’r rhain ac maent ar gael ar-lein).
Mewn byd digidol cystadleuol BBC Radio Cymru yw’r orsaf
radio fwyaf poblogaidd o hyd ymysg siaradwyr Cymraeg.
Ymysg yr uchafbwyntiau roedd y gyfres fer Unnos, rhaglenni
awr o hyd, wedi’u hategu gan wefan fywiog, a oedd yn heriogrŵp o gerddorion i greu EP dros nos. Bu’r cyflwynydd
Huw Evans yn dilyn hynt y noson a chwaraeodd y pedair cân
newydd a gynhyrchwyd.
Ar radio rhwydwaith cyfrannodd ein tîm drama gyfres fawr at
faes celfyddydol hirsefydledig BBC Radio 4 Writing the Century
sy’n archwilio’r 20fed ganrif drwy gyflwyno dyddiaduron allythrau pobl go iawn ar ffurf drama. Ac roedd ein hallbwn
cerddoriaeth yn cynnwys datganiadau amser cinio, The Choir,Radio 3 Requests a rhaglen eang o wyliau Cerddoriaeth yng
Nghymru. Parhaodd Composer of the Week, a gyflwynwyd
gan Donald Macleod, i blesio cynulleidfaoedd gyda
chyfweliadau prin gyda John Rutter, John McCabe a
Stephen Sondheim.
I gael gwybod mwy am weithgareddau lleol, rhanbarthol
neu wledydd y BBC – mae llawer o’n darllediadau allanol
wedi’u hamserlennu i gyd-fynd â digwyddiadau lleol – neu igael gwybod sut i gymryd rhan yn ein trafodaethau radio acar-lein, ewch i’n gwefannau:
www.bbc.co.uk/england.
www.bbc.co.uk/scotland neu www.bbc.co.uk/alba.
www.bbc.co.uk/wales neu www.bbc.co.uk/cymru.
www.bbc.co.uk/northernireland.
Tabl 2-4

Radio’r BBC: oriau o’r gwledydd a’r rhanbarthau
2009/10

2008/09

Llundain

8,760

8,760

Lloegr

243,075

246,531

Yr Alban

14,694

14,860Cymru

15,67016,073

Gogledd Iwerddon

9,355

9,357

291,554295,580

Cyfanswm

Mae’r mwyafrif helaeth o’n horiau radio yn fyw – sy’n ein galluogi
i roi’r newyddion diweddaraf i’n gwrandawyr ar ddatblygiadau
allweddol a materion y dydd.

2-23
PERFFORMIAD

Cafwyd cefnogaeth barhaus ar gyfer cerddoriaeth fyw yn
yr Alban gyda darllediadau o RockNess, T in the Park, Celtic
Connections, Gŵyl Jazz Ryngwladol Glasgow a chyngerdd
olaf Homecoming yn yr SECC. Yng nghanol yr haf, lleolwyd
MacAulay & Co a Festival Café yng Nghaeredin, gan ddarlledu
o’r gwyliau yno.
Ychwanegodd comedi sglein i’n hamserlen gwyliau hefyd gyda’r
gyfres newydd o Desperate Fishwives yn cael ei darlledu ardraws un wythnos yn y cyfnod cyn y Nadolig. Canfu’r sioe
sgetsys hefyd gynulleidfa newydd ar BBC 7 ac mae bellach
yn cael ei ffilmio ar gyfer rhaglen beilot ar y teledu ar gyfer
BBC Scotland.
Parhaodd timau cynhyrchu yn yr Alban i ddarparu rhaglennu
ar gyfer rhwydweithiau radio’r DU. Cafwyd canmoliaeth i
ddramâu The Complete Smiley gan BBC Radio 4, yn seiliedig
ar waith John le Carré, ac A Very Scottish Homecoming, Who
Pays for the High Road North? a Johnny Cash of Easter Cash.
Cyflwynodd BBC Radio nan Gàidheal raglen bynciol ddyddiol
newydd a ddarlledir amser cinio o’r enw Feasgar, ac mae gan
Siubhal gu Seachd, y dilyniant ar gyfer oriau cymudo a gafodd
ei ail-lansio, bresenoldeb ar Facebook bellach, sy’n hwyluso
cyfranogiad y gynulleidfa.
Newidiwyd ffocws rhaglen nos Lun y maes cerddoriaeth
boblogaidd Rapal i dargedu cynulleidfa ifanc yn eu harddegau
ac mae bellach yn cynnig llwyfan ar gyfer datblygu talent
cyflwyno newydd o blith ei chynulleidfa.

PERFFORMIAD

NEWYDDIADURAETH“AR DRAWS TELEDU, RADIO AC AR-LEIN MAE’R
BBC YN CYNNIG CYMYSGEDD GWIRIONEDDOLUNIGRYW O NEWYDDIADURAETH DDYDDIOL,DADANSODDIADAU WYTHNOSOL,GWLEIDYDDIAETH A SYLWEBAETH, GANGWMPASU MATERION LLEOL A BYD-EANG
MEWN FFORDD AWDURDODOL A DIDUEDD, A
LLEISIO PRYDERON EIN GWRANDAWYR.”MARK BYFORDDIRPRWY GYFARWYDDWR CYFFREDINOLPERFFORMIAD

2-24

CYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH

35m
53%
69%
7.8c

Mae dros 80% o boblogaeth y DU yn defnyddio ein gwasanaethau newyddion bob wythnos,
yn cynnwys 35 miliwn o oedolion sy’n gwylio ein newyddion yn ystod yr wythnos, 29 miliwn
o oedolion sy’n gwrando ar y radio, a deg miliwn o bobl sy’n ymweld ar-lein. Yn fyd-eang,
mae ein gwasanaethau newyddion yn cyrraedd 241 miliwn o oedolion – mwy nag unrhyw
ddarlledwr rhyngwladol arall.
Ar straeon mwyaf y flwyddyn, nododd y mwyafrif o gynulleidfaoedd domestig – 53% – mai
BBC Newyddion yw’r darparwr newyddion gorau yn y DU ar deledu, radio, ar-lein neu
mewn print.
Ymysg y gwobrau eleni mae Rhaglen Newyddion y Flwyddyn RTS ar gyfer The Ten O’clock
News; aeth gwobrau RTS eraill i Panorama am ‘What Happened to Baby P’ a This World argyfer ‘Gypsy Child Thieves’.
Dywedodd 69% o ymatebwyr yn y DU, pan ofynnwyd iddynt, fod eu dealltwriaeth oamrywiaeth eang o straeon roeddent wedi’u dilyn wedi gwella. Ymysg y straeon hyn roedd yr
economi, y tywydd garw yn y gaeaf, daeargryn Haiti, yr Etholiadau Ewropeaidd a Lleol, treuliau
ASau, a’r Etholiadau yn Affganistan, Pacistan ac Iran.
Y gost fesul awr gwyliwr ar gyfartaledd (cost gyfunol rhaglenni ar gyfer sianel BBC News a
BBC Parliament wedi’i rhannu â chyfanswm nifer yr oriau gwyliwr) ar ein sianelau newyddion
ar y teledu yw 7.8c (2009: 8.4c).

NEWYDDIADURAETH Y BBC SY’N DARPARU’R GWASANAETHAUNEWYDDION A MATERION CYFOES A GAIFF EU GWYLIO, Y
GWRANDEWIR ARNYNT AC A DDEFNYDDIR FWYAF YN Y DU.
ELENI PARHAWYD I GYRRAEDD DROS 80% O BOBLOGAETHOEDOLION Y DU BOB WYTHNOS, A CHYSYLLTODDGWASANAETHAU NEWYDDION BYD-EANG Y BBC Â 241 MILIWNMEWN WYTHNOS GYFFREDIN.
MAE’R HYN A GYNIGIR GENNYM YN CWMPASU AMRYWIAETH
EANG AC UNIGRYW O ALLBWN A GWASANAETHAUNEWYDDION A MATERION CYFOES. RYDYM YN GWEITHIO AR
LEFELAU LLEOL, CENEDLAETHOL, LEDLED Y DU A BYD-EANG, AR
DELEDU, RADIO AC AR LWYFANNAU RHYNGWEITHIOL.

NEWYDDION CARTREF
Wrth i’r byd ddechrau adfywio ar ôl y dirwasgiad, cyflwynwyd
adroddiadau gennym ar ei effaith ledled y DU gan ddefnyddio
ein golygyddion a’n gohebwyr arbenigol. Ym mis Medi 2009,
nododd y tymor Aftershock flwyddyn ers cwymp y bancbuddsoddi Lehman Brothers, y methdaliad mwyaf mewn
hanes corfforaethol. Yn ystod y tymor hwn myfyriodd rhaglen
arbennig o Newsnight ar ganlyniadau gwleidyddol, ariannol
a moesol y cwymp a gohebodd Gohebydd Busnes y BBC,
Robert Peston, ar y canlyniadau byd-eang o Efrog Newydd.
Dangoswyd effeithiau amrywiol y dirwasgiad mewn rhannau
gwahanol o’r DU gan raglen Special BBC News at Six, ar ydiwrnod y daeth y dirwasgiad i ben yn swyddogol. Trafodwyd
y stori o safbwynt lleol ar raglenni eithrio rhanbarthol a’r
gwledydd. Ym mis Chwefror dadansoddodd ein menterradio lleol Facing The Cuts doriadau ariannol a dileu swyddi
posibl gan lywodraeth leol dros y tair blynedd nesaf, adefnyddiwyd arolwg o arweinwyr awdurdod lleol yn helaeth
ar draws holl lwyfannau’r BBC. Mae gohebwyr llywodraeth
leol sydd newydd eu recriwtio ar radio lleol yn helpu i wella’r
darllediadau hyn.
Roedd yn aeaf o dywydd garw. Dangosodd y darllediadau o’r
llifogydd yn Cumbria, yn benodol, werth cydweithredu rhwng

2-25

Siart 2-4
Cynulleidfaoedd rhaglenni newyddion ary teledu ar gyfartaledd yn 2009/10 (miliwn)
Newyddion brecwast
BBC One 1.2
GMTV 0.9
Newyddion amser cinio
BBC One
2.7
ITV1
1.0
Newyddion rhwydwaith fin nos
4.2
BBC One
ITV1
3.2
CH4 0.7
FIVE 0.7
Newyddion rhanbarthol fin nos
BBC One
5.2
ITV1
3.1
Newyddion hwyrnos (10pm)
BBC One
4.5
ITV1
2.4

PERFFORMIAD

Mewn blwyddyn gref, nododd cynulleidfaoedd mai’r BBC
oedd y darparwr newyddion gorau ar gyfer darlledu prif
straeon y flwyddyn: economi’r DU a’r economi byd-eang,
treuliau ASau, y rhyfel yn Affganistan, y tywydd garw yn ystod
y gaeaf, ac ymgyrch yr Etholiad Cyffredinol.
Cyfunodd ein darllediadau adroddiadau cryf gan lygaddystion â dadansoddiadau manwl – oll wedi’u hategu gan ein
hymrwymiad i gywirdeb, annibyniaeth a bod yn ddiduedd.

PERFFORMIAD
NEWYDDIADURAETH PARHADPERFFORMIAD

2-26

timau radio a theledu rhanbarthol Lloegr a rhaglenni ledled y
DU. Dangoswyd lluniau pwerus yn ogystal â’r effaith ymarferol
ac emosiynol ar y bobl yr effeithiodd yr argyfwng arnynt. Ac
roedd yr eira a gafwyd ym mis Ionawr yn rhan o’r cyfnod oer
hiraf a gafwyd yn y DU am bron i 30 mlynedd; cafodd miliynau
broblemau teithio a chaewyd cannoedd o ysgolion. Drwy
ein gwasanaethau lleol llwyddwyd i ddarparu gwasanaeth
newyddion a gwybodaeth cynhwysfawr a gohebodd ein
darllediadau Rhwydwaith, yn enwedig sianel BBC News, o bob
cwr o’r DU. Denodd ein gwefannau lleol y nifer uchaf erioedo ddefnyddwyr a denodd ein rhaglenni am 6.30pm yn ystod
yr wythnos ar BBC One eu cynulleidfa uchaf am o leiaf ddeng
mlynedd ar 6 Ionawr 2010 – gyda 10.3 miliwn o wylwyr
ar gyfartaledd.
Ac o’r gwledydd datganoledig, gohebodd sianel BBC News
hefyd ar arwyddion cynnar cynnydd mewn gweithgarwch
anghytunol yng Ngogledd Iwerddon, a darlledwyd cyhoeddiad
swyddogol Prif Weinidog newydd Cymru yn fyw.
Darlledwyd rhyddhad bomiwr Lockerbie – stori genedlaethol
a chanddi oblygiadau rhyngwladol – yn gynhwysfawr gan ein
timau yn yr Alban, a chafwyd dadansoddiadau a sylwebaethfanwl gan ein gohebwyr materion y byd. Rhoddodd Golygydd
Gwleidyddol BBC Scotland, Brian Taylor, gyd-destun pwysig ar
1

draws y rhwydwaith, ac enillodd Glenn Campbell, a dorrodd ystori, Wobr RTS am Sgŵp y Flwyddyn.
Darlledodd a dadansoddodd sianel BBC News hynt
Ymchwiliad Irac, gyda rhaglenni arbennig hanner awr o hyd
bob penwythnos yn dwyn ynghyd holl ddarllediadau’r wythnosar yr Ymchwiliad.
HYSBYSU DEMOCRATIAETH A DINASYDDIAETH
Stori wleidyddol fwyaf y flwyddyn, wrth gwrs, oedd y cyfnod
yn arwain at yr Etholiad Cyffredinol, a gwmpaswyd yn fanwl ardraws ein rhaglenni a’n gwasanaethau.
Am y tro cyntaf mewn ymgyrch Etholiad Cyffredinol yn y DU,
cafwyd cyfres o Drafodaethau darpar Prif Weinidogion, ar ITV
a Sky yn ogystal ag un a gynhaliwyd ar BBC One gan David
Dimbleby. Ymysg y darllediadau teledu eraill cyn Diwrnod yr
Etholiad roedd Cyfweliadau Paxman ar BBC One ac arolwg
dyddiol Jon Sopel yn Campaign Show y News Channel – aarweiniodd at ein Election Show ar 6 Mai. Gwyliodd mwy na
25 miliwn o bobl rywfaint o’n darllediadau byw o’r canlyniadau.
Gwerthfawrogodd cynulleidfaoedd ein harlwy ar-lein ar yr
etholiad gyda’r cyfrifydd seddi etholiadol, blogiau ar yr Etholiad,
y cyfleuster olrhain arolwg barn a’r mapiau etholaethol
yn arbennig o boblogaidd. Ar y tudalennau Where They
Stand cafwyd eglurhad o bolisïau’r pleidiau ar brif faterion
yr ymgyrch. Cafodd y safle Newyddion ar-lein ei nifer uchaf
erioed o ymwelwyr gyda thros 11 miliwn o ddefnyddwyr.
Ar radio lleol, yn Lloegr yn unig, cynhaliwyd dros 100 o
drafodaethau etholaethol. Ac – fel rhan o’n cenhadaeth ihysbysu democratiaeth a mynd â’r materion at y bobl – roedd
gennym gynnwys pwrpasol wedi’i anelu at bobl ifanc: ar
BBC Three, cyflwynodd Dermot O’Leary First Time Voters
Question Time, a chyfwelodd arweinwyr y pleidiau. Siaradodd
Newsbeat BBC Radio 1 hefyd ag arweinwyr y pleidiau, acar CBBC Election: Your Vote gwelwyd plant yn cyfweld âgwleidyddion blaenllaw.
Cyn yr Etholiad Cyffredinol, y datblygiad gwleidyddol addilynwyd agosaf gan gynulleidfaoedd oedd y datguddiadau am
dreuliau ASau. Ymdrechwyd i adrodd y ffeithiau mewn ffordd
ystyrlon yn ogystal ag asesu goblygiadau gwleidyddol hirdymor
y stori.
2

Y NEWYDDION O DRAMOR
Yn rhyngwladol, y datblygiadau yn Affganistan a Phacistan
oedd ar frig yr agenda. Daeth y ffin gogledd-orllewinol rhwng
y gwledydd yn fwy peryglus nag erioed, gan gyflwyno her
benodol i frand y BBC o newyddiaduraeth gan lygad-dystion.
Darlledodd BBC Newyddion wythnos o raglennu arbennig
ym mis Mehefin 2009, ac archwiliodd Today ar BBC Radio
4 y strategaethau gwleidyddol, milwrol a diplomyddol gyda
John Humphrys yn Affganistan a Phacistan. Cyflwynodd
Today hefyd gyfres o adroddiadau gan David Loyn o ddwy
ochr y ffin. Yn ogystal, cyfwelodd John Simpson â chomander
newydd yr UD, y Cadfridog McChrystal, ac adroddodd
Panorama ar stori fewnol y frwydr ar gyfer Swat. Cawsom
ddarllediadau cynhwysfawr hefyd o etholiadau arlywyddol

BBC CHWARAEON
Rydym yn darparu darllediadau chwaraeon byd-eang,rhwydwaith a lleol, o’r digwyddiadau cenedlaethol arhyngwladol mwyaf i sylwebaeth ar gemau pêl-droed
lleol, ar draws teledu, radio a chyfryngau rhyngweithiol.
Y llynedd darlledwyd uchafbwyntiau byw a rhai wedi’u
recordio o 31 o chwaraeon gwahanol – bron i 2,000 ooriau ar deledu rhwydwaith ac ychydig dros 4,000 o oriau
ar radio rhwydwaith yn unig. Cynigiodd ein gwasanaethau
i’r gwledydd a’n gwasanaethau lleol hefyd ddarllediadau
chwaraeon gwych. Ymysg yr uchafbwyntiau roedd:• Fformiwla Un – am y tro cyntaf ar deledu’r BBC ers 1996.
Gwyliodd dros hanner y boblogaeth hwn gyda ni.
• Yn Wimbledon gwelwyd Andy Murray yn chwarae odan y to ar Magic Monday, a chafwyd y gynulleidfa uchaf
erioed sef 11.8 miliwn.
• Cafwyd cynulleidfa lawn o dros 11,000 yn Sheffield argyfer BBC Sports Personality of the Year.
• Ac roedd ein darllediadau o Gemau Olympaidd y Gaeaf
yn ddigwyddiad aml-lwyfan – mae ein paratoadau yn
parhau ar gyfer Llundain 2012.
• Rhoddodd Cyfres y Lludw hwb i gyrhaeddiad BBC Radio
5 live sports extra i 963,000 o wrandawyr, sef y niferuchaf erioed.
Caiff ein darllediadau o ddigwyddiadau eu hategu
gan wasanaeth newyddion chwaraeon cynhwysfawr.
Defnyddiodd 43% o boblogaeth y DU ein darllediadau
Chwaraeon mewn wythnos gyffredin y llynedd, i fyny o
40% yn y flwyddyn flaenorol.
Affganistan gyda Gohebydd y BBC yn Kabul Ian Pannell
yn canfod tystiolaeth o lwgrwobrwyaeth a thwyll yn ybroses bleidleisio.
Cafwyd darllediadau arbennig ar bob llwyfan pan dynnwyd
byddin Prydain o Irac, yn cynnwys lluniau byw o’r gwasanaethcoffa ar gyfer y 179 o filwyr o Brydain a fu farw yn ystod ygwrthdaro.

3

4

Ar deledu, radio ac ar-lein, mae ein newyddion a’ndadansoddiadau yn rhoi’r wybodaeth sydd ei hangenar gynulleidfaoedd – o’r penawdau a chwaraeon
diweddaraf, i faterion cyfoes manwl. Yn y lluniau gwelir:
1 Great Offices of State Michael Cockerell.
2 Newsnight – dathlodd 30 mlynedd ar yr awyr yn
ystod y flwyddyn ddiwethaf.
3 Y sylwebydd criced Mike Selvey.
4 Sianel BBC News, gyda’r cyflwynwyr Simon McCoy
a Carrie Gracie.
5 John Pienaar, cyflwynydd Weekend NewsBBC Radio 5 live.

5

2-27
PERFFORMIAD

Rhoddwyd sylw cynhwysfawr i’r etholiadau lleol ac
Ewropeaidd ym mis Mehefin 2009 ar draws holl lwyfannau’rBBC. Darlledodd The Record: Europe dri diwrnod yr wythnosar sianel BBC News yn ystod yr etholiadau Ewropeaidd, ac
roedd Dominic Hughes yn fyw ym Mrwsel ar gyfer ethol y
Llywydd Ewropeaidd newydd. Roedd gan BBC Parliament
gyfres o raglenni o Frwsel a Strasbwrg, a rhaglen arbennig yn
edrych ar yr ymgyrch yn yr Almaen ac ym Mrwsel.
Arweiniodd y penderfyniad i wahodd arweinydd y BNP ar
banel Question Time at gryn ddadlau. Gwnaed y penderfyniad
oherwydd ein hymrwymiad i fod yn ddiduedd pan fydd
hynny’n haeddiannol, a llwyddiant y blaid yn flaenorol yn yr
etholiadau lleol ac Ewropeaidd ym mis Mehefin.
Lansiwyd Democracy Live ar BBC Ar-lein – rhan o’nhymrwymiad parhaus i feithrin dealltwriaeth well o’r
sefydliadau democrataidd. Mae’n darparu darllediadau fideo
byw ac ar alw o gyrff gwleidyddol cenedlaethol y DU a
Senedd Ewrop, gan alluogi’r cyhoedd i ddilyn datblygiadau
a thrafodaethau gan ddefnyddio’r dechnoleg fideo a chwilio
ddiweddaraf. Mae Democracy Live yn wasanaeth sy’n unigryw
i’r BBC – ni cheir arlwy arall tebyg unrhyw le arall yn y byd.
Dathlwyd deg mlynedd ers datganoli eleni. Cafwyd allbwn
drwy gydol y dydd ar ben-blwydd Senedd yr Alban drwy
raglenni a grëwyd gan BBC Parliament ac a ddarlledwyd gan
BBC Scotland.

PERFFORMIAD
NEWYDDIADURAETH PARHAD

2

1

Mae newyddion a gwleidyddiaeth yn effeithio arbobl, ond maent hefyd yn ymwneud â phobl. Yn ylluniau gwelir:
1 Y cyn Brif Weinidog Gordon Brown yn ystod Prime
Minister’s Questions ar BBC Parliament, hefyd ar sianel
BBC News.
2 Democracy Live – adnodd ar-lein a lansiwyd eleni –gweler www.bbc.co.uk/democracylive.
3 Jane Corbin yn gohebu o Affganistan.
4 First Time Voters’ Question Time: cadeiriodd Dermot
O’Leary banel a gynhwysai ASau o’r tair prif blaid oflaen cynulleidfa o oedolion ifanc. Fe’i darlledwyd yn
fyw ar BBC Three.
5 Prif gyflwynydd newyddion BBC London Riz Lateef
yn gweithio gyda myfyrwyr ysgol yn ystod prosiect
BBC News School Report eleni.

5

3

PERFFORMIAD

2-28
4

RYDYM YN CYNNIG NEWYDDION,GWLEIDYDDIAETH A MATERION CYFOESGWIRIONEDDOL AMRYWIOL – A BYDDWNYN CANOLBWYNTIO FWY FWY AR YR HYN
SY’N EIN GWNEUD YN UNIGRYW.

DATBLYGU’R HYN Y GALLWN EI GYNNIG
Ym mis Gorffennaf y llynedd cyhoeddwyd ein cytundebrhannu fideos newyddion, pan wnaethom ymrwymo am y tro
cyntaf i rannu cynnwys newyddion ar ffurf fideos ar-lein gyda
gwefannau prif bapurau newydd y DU. Erbyn hyn gall papurau
newydd yn y DU roi rhywfaint o gynnwys newyddion y BBC
ar ffurf fideo ar eu gwefannau eu hunain, er mwyn ategu eu
deunydd newyddion eu hunain. Roedd The Daily Telegraph,
Guardian, Independent a Daily Mail ymysg y gwefannau
papurau newydd cyntaf i allu ymgorffori cynnwys newyddiony BBC ar ffurf fideo. Gall y papurau newydd ddewis deunydd
fideo arbenigol sydd eisoes wedi’i greu ar gyfer y BBC ac agyhoeddwyd ar BBC Ar-lein.

CYFLWYNO’R BYD I’R BYD
Mae’r is-adran BBC Global News yn dwyn ynghyd radio
BBC World Service, sianel deledu BBC World News,
gwasanaethau newyddion ar-lein rhyngwladol y BBC, BBC
Monitoring a’r BBC World Service Trust, elusen datblygu
rhyngwladol y BBC.
Y llynedd, cydweithiodd BBC Global News yn agosach
nag erioed o’r blaen gyda’r gwasanaethau domestig ar brifstraeon y dydd. Ymysg yr uchafbwyntiau roedd:• Nododd cyfres Aftershock o raglenni flwyddyn ers
cwymp Lehman Brothers gan gynnig dimensiwn bydeang ar gyflwr economi’r byd.
• Rhoddodd saith o ganolfannau BBC Global News eu
safbwyntiau ar y gynhadledd ar y newid yn yr hinsawdd
yn Copenhagen, gan helpu i egluro cymhlethdod y
trafodaethau a’r tensiynau rhwng Tsieina, y gwledydd
datblygol a’r Gorllewin.
• Cyflwynodd Owen Bennett-Jones gyfres o adroddiadau
arbennig o Yemen ym mis Rhagfyr, a glywyd ar draws
gwasanaethau newyddion byd-eang a domestig, ac aoedd yn cynnwys stori merch ifanc a oedd wedi priodi ac
ysgaru erbyn iddi gyrraedd ei phen-blwydd yn 10 oed.
• Eglurodd timau BBC Urdu ddatblygiadau ym Mhacistan,gyda chyfweliadau gydag Ysgrifennydd Gwladol yr UD
Hillary Clinton a darnau ar fyddin Pacistan ynghylch yr
ymosodiadau yn erbyn y Taliban.
Y llynedd, cyrhaeddodd ein gwasanaeth newyddion
rhyngwladol gynulleidfa fyd-eang sefydlog o 241 miliwn obobl bob wythnos. Am ragor o wybodaeth ewch i wefan
BBC World Service: www.bbc.co.uk/worldservice.
Tabl 2-5

Cyrhaeddiad Wythnosol 2009*
000oedd

Sianel BBC News

7,896

Sky News

5,279* Yn seiliedig ar gyrhaeddiad tair munud.
Mewn ymateb i Arolwg Lambert o BBC News 24 yn 2002 cynigiodd y
BBC ystyried y gydberthynas rhwng BBC News a BBC World News,yn cynnwys ymarfer meincnodi bob tair blynedd gan ymgynghorwyr
annibynnol i gadarnhau bod y broses o gyfrifo costau ymylol yn parhau
i’w chynnal yn unol ag arfer y farchnad a chanllawiau Masnachu Teg y
BBC. Cwblhawyd yr ymarfer meincnodi diweddaraf ym mis Mai 2010a chadarnhawyd bod hyn yn wir.

Rydym yn cynnig arlwy newyddion, gwleidyddiaeth a materion
cyfoes gwirioneddol amrywiol. Gan edrych i’r dyfodol,
byddwn yn canolbwyntio’n gynyddol ar feysydd lle rydym
yn wahanol i ddarparwyr eraill, neu lle gall partneriaethau
ychwanegu mwy o werth i dalwyr ffi’r drwydded.

2-29
PERFFORMIAD

Darparwyd darllediadau cynhwysfawr o’r daeargryn yn Haiti
ym mis Ionawr, a’r ymgyrch cymorth a ddilynodd. Y gohebydd
Matthew Price oedd un o’r cyntaf i gyrraedd y brifddinas
Port-au-Prince, a llwyddodd i ohebu mewn modd sensitif adoeth, yn wyneb yr heriau dynol a thechnegol a wynebai’r tîm.
Roedd 83% o’r rheini a ddilynodd y stori o’r farn ein bod wedi
darparu nifer ddigonol o ddarllediadau, ac roedd yr un ganrano’r farn bod hynny wedi golygu bod ganddynt ddealltwriaeth
well o’r stori. Lansiodd BBC World Service ei raglen gyntaf yng
Nghreoliaith Haiti yn union ar ôl y daeargryn.
Yn ystod blwyddyn gyntaf Arlywydd Obama darlledwyd
datblygiadau allweddol yn yr economi, hynt y mesur iechyd, a’rpolisi tramor, yn cynnwys yr anghydfod ag Israel dros setliadau.
Justin Webb, Golygydd Gogledd America, a gynhaliodd ycyfweliad cyntaf gan gyfryngau Prydain â’r Arlywydd newydd.
Cafodd mesurau llym llywodraeth Iran i ddelio â phrotestwyrar ôl yr etholiadau yno eu dal ar ffonau symudol a chamerâu
digidol. Parhaodd gohebydd Tehran Jon Leyne i ddarparu
dadansoddiadau arbenigol o Lundain ar ôl penderfyniad Irani’w ddiarddel. Roedd yr etholiad hwn yn enghraifft o’r moddy mae’r ‘blogosffer’ yn newid wyneb newyddiaduraeth: pangaewyd llinellau cyfathrebu swyddogol, manteisiodd pobl ar
gyfryngau cymdeithasol pan oeddent yn awyddus i rannu eu
straeon. Derbyniodd BBC Persian wyth eitem o Gynnwys a
Gynhyrchwyd gan Ddefnyddwyr bob munud, ac roedd angenedrych ar bob un yn fanwl i sicrhau cywirdeb.
Cyflwynodd sianel BBC News adroddiad o ddiwrnod cyntaf
achos llys Radovan Karadzic yn Yr Hag, a chyflwynwyd rhaglen
arbennig gan BBC News gan Ben Brown a ddarlledwyd ar yr
un pryd ar BBC World News. Nododd y sianel hefyd ddau
ddyddiad pwysig a oedd yn coffáu digwyddiadau 20 mlynedd
yn gynharach: er mwyn dathlu cwymp Wal Berlin cafwyd
darllediad byw gan Brian Hanrahan ym Merlin ac adroddiadau
gan ein Golygydd Ewropeaidd Gavin Hewitt; a chafwyd cyfreso adroddiadau arbennig gan Chris Rogers a ailadroddodd
hanes truenus y cartrefi plant amddifad yn Romania yr
achosodd eu lluniau gymaint o ddychryn ledled y byd yn 1990.
O ganlyniad i safon ac ehangder y straeon a ddarlledir tyfodd
cyrhaeddiad sianel BBC News dros y flwyddyn i 7.9 miliwn
bob wythnos (o 7.6 miliwn y flwyddyn flaenorol).

PERFFORMIAD
NEWYDDIADURAETH PARHAD

NEWYDDIADURAETH AR DRAWS
Y DU
Mae newyddiaduraeth leol y BBC yn chwarae rhan greiddiol ym
mywyd y DU. Mae ein hymchwiliadau ar draws radio, teledu acar-lein yn rhoi goleuni ar faterion o bwys i’n cynulleidfaoedd, ganarchwilio pobl a pholisi er budd y cyhoedd.

PERFFORMIAD

2-30

GOGLEDD IWERDDON
Erys newyddion a materion cyfoes yn rhan ddiffiniol o allbwn
teledu lleol BBC Northern Ireland.
Estynnwyd bwletinau BBC Newsline yn yr hwyrnos yn ystod
dyddiau’r wythnos i ddeg munud o hyd a datblygwyd ein
hallbwn newyddion ar y teledu ymhellach drwy gyflwyno
bwletinau newydd ar benwythnosau. Mae gwaith yn mynd
rhagddo ar hyn o bryd i gynyddu nifer ein gohebwyr ardal,
gyda gohebwyr newydd yng ngogledd Down, de Antrim a
Tyrone. Ymysg y datblygiadau eraill dros y misoedd diwethaf
roedd y broses o ddisodli Let’s Talk gyda chyfres newydd –Spotlight Special. Bydd yn parhau i roi cyfle i gynulleidfaoedd
holi gwleidyddion a gwneuthurwyr penderfyniadau blaenllaw
a thrafod gyda hwy.
Nodwyd dyddiad coffáu 40 mlynedd ers dechrau’r Helyntion
mewn cyfres o adroddiadau ar BBC Newsline. Darparodd
sail hefyd ar gyfer The Trouble with 40 a oedd yn cynnwys
myfyrdodau gan genhedlaeth a oedd wedi cael eu magu ynystod cyfnod o wrthdaro cymunedol.
1

Yn y cyfamser, edrychodd ymchwiliadau rheolaidd Spotlight ar
bynciau yn cynnwys triniaeth celloedd bonyn, diflaniad y Teigr
Celtaidd fel y’i gelwid; gwaith y Comisiwn a sefydlwyd i adfercyrff ‘y diflanedig’; materion sy’n gysylltiedig â gweithredoedd
y cyn AS Iris Robinson; yr ymgyrch etholiadol Ewropeaidd;
ac effaith y dirywiad economaidd ar fusnesau a chymunedau
ledled Gogledd Iwerddon.
Roedd ein darllediadau gwleidyddol yn cynnwys cyfweliadau
ac adroddiadau yn y meysydd Hearts and Minds a The Politics
Show sydd mor boblogaidd ag erioed, a rhaglenni byw ogynadleddau’r prif bleidiau. Rhoddwyd sylw cynhwysfawr iwaith y Cynulliad drwy Stormont Live a ddatblygwyd gyda
lansiad Democracy Live sy’n cyflwyno darllediadau ar-lein byw
o drafodaethau llawn yn Stormont a rhywfaint o’r gwaith awneir gan bwyllgorau craffu’r Cynulliad.
CYMRU
Ar draws ein hallbwn, ein nod oedd ymchwilio i Gymru foderna chyflwyno adroddiadau arni, gan ddatgelu’r amrywiaeth
cyfoethog ar draws cymdeithas a gwleidyddiaeth Cymru fodern.
Parhaodd ein hallbwn newyddion a materion cyfoes igynhyrfu’r dyfroedd. Roedd Who Cares in Wales ynymchwiliad pwysig i brosesau rheoleiddio cartrefi gofal, adatgelodd Why Do You Hate Me? y rhagfarn a wynebir gan

2

3

4

LLOEGRAr draws Lloegr, cefnogwyd ffocws ar effaith newyddiadurol– yn enwedig yn y bore ac yn ystod oriau cymudo – ganfuddsoddiad mewn gohebwyr llywodraeth leol ac ymrwymiad
cryfach i gyflwyno radio lleol fel llwyfan ar gyfer trafodaethau
cyhoeddus lleol.
Mae ein timau teledu rhanbarthol wedi parhau i dorri tir
newydd, croesawu cynulleidfaoedd newydd a phennu agenda
newyddiadurol sydd wedi sicrhau safle’r BBC fel y ffynhonnell
fwyaf poblogaidd yn y DU ar gyfer newyddion lleol ar y teledu.
Mae hyn yn arbennig o bwysig o ystyried y gostyngiad yn
ymrwymiad ITV i newyddion rhanbarthol lle mae rhanbarthau
wedi uno i ffurfio ardaloedd darlledu llawer mwy.
Mae darllediadau BBC London ar nifer o straeon pwysig
ynghylch maeryddiaeth Llundain wedi darparu cyfres ostraeon unigryw. Anfonodd rhanbarth Gorllewin Canolbarth
Lloegr dîm i’r Unol Daleithiau a gweithiodd gyda’r Golygydd
Busnes, Robert Peston, i egluro’r broses o drosfeddiannu
Cadbury gan Kraft.
Ac, wrth gwrs, rhoddodd ein timau ar draws y wlad y
newyddion diweddaraf i ni wrth i’r wlad frwydro yn erbyn
1 Mae Vaughan Roderick ar BBC Cymru a’i gydweithwyr ar draws y DU yn dod â
newyddion, sylwadau a dadansoddiadau diduedd o ymgyrchoedd yr etholiadau
lleol, cyffredinol ac Ewropeaidd.
2 Ein bwletinau fin nos ar ddyddiau’r wythnos – fel BBC Newsline ar BBC Northern
Ireland – yw’r rhaglenni newyddion dyddiol mwyaf poblogaidd yn y DU, gyda
chynulleidfa gyfunol o 5.2 miliwn o wylwyr.
3 Kirsty Wark yn cyflwyno The Review Show gan BBC Scotland, rhaglen drafod bordgron ar y celfyddydau a diwylliant.
4 Cyflwynydd sioe frecwast BBC Essex ar ddyddiau’r wythnos Ray Clark yn rhannu
cyfrinachau gyda myfyrwyr ysgol yn ystod prosiect BBC News School Report eleni.

tywydd garw’r gaeaf, gan ddenu’r cynulleidfaoedd uchaf
ers deng mlynedd ar gyfer newyddion teledu dyddiol
Rhanbarthau Lloegr gyda 10.3 miliwn o wylwyr yn ystod
anterth yr eira ym mis Ionawr. Yn ogystal, bob wythnos
cynhyrchodd rhaglen y maes materion cyfoes Inside Out yn
Lloegr ffilm ar sgil-effeithiau’r eira yn eu hardal. Cynhyrchodd
tîm Gogledd Ddwyrain Lloegr ffilm hanner awr arbennig
hefyd adeg y llifogydd yn Cumbria. Mae gan Inside Out
gynulleidfa o tua 3.6 miliwn bob wythnos ar gyfartaledd.
YR ALBAN
Cynyddodd cynulleidfa Reporting Scotland am yr ail flwyddyn
yn olynol. Roedd y rhaglen fin nos, ynghyd â Newsnight
Scotland, yn amlwg yn y darllediadau ar ryddhau bomiwr
Lockerbie. Enillodd Glenn Campbell un o’r gwobrau
Newyddion teledu mwyaf mawreddog, Gwobr y Gymdeithas
Deledu Frenhinol am ‘Sgŵp y Flwyddyn’, am fod y cyntaf iadrodd y stori.
Nodwyd degawd ers datganoli gyda rhaglen ddogfen
Brian Taylor, Holyrood and the Search for Scotland’s Soul, athrafodaeth fyw ar y teledu gyda Glenn Campbell.
Drwy gydol y flwyddyn bu’r Golygydd Busnes Douglas
Fraser yn dadansoddi’r argyfwng economaidd parhaus, ganganolbwyntio’n benodol ar y sector ariannol yn yr Alban.
Mewn chwaraeon, ategwyd darllediadau byw o’r Scottish Cup
a’r CIS Insurance Cup, a’r gêm gymhwyso rhwng Norwy a’r
Alban yng Nghwpan y Byd, gan uchafbwyntiau wythnosol o’r
SPL ar Sportscene a chlipiau ar-lein o’r holl golau. DarlledwydGêm Derfynol Cwpan Camanachd Shinty yn fyw ar y we, gan
olygu y gellid ei gweld yn fyd-eang. Mewn rhannau eraill o’ramserlenni, cafodd ralio, bowls, athletau, golff, rygbi a chriced
eu darlledu eleni.
Ym mis Medi dathlodd BBC ALBA ei blwyddyn gyntaf ar yrawyr, ar deledu lloeren. Bydd ei rhaglen newyddion unigryw
An Là yn parhau i ddarparu ffocws ar gyfer newyddion
lleol, cenedlaethol a rhyngwladol. Bydd Eòrpa, sydd hefyd argael ar BBC Parliament, yn parhau i asesu materion cyfoes
Ewropeaidd ar gyfer y gymuned Gaeleg ei hiaith.
I gael gwybod mwy am weithgareddau lleol, rhanbarthol
neu wledydd y BBC – neu i gael newyddion a gwybodaeth
leol arall – ewch i’n gwefannau:
www.bbc.co.uk/england.
www.bbc.co.uk/scotland neu www.bbc.co.uk/alba.
www.bbc.co.uk/wales neu www.bbc.co.uk/cymru.
www.bbc.co.uk/northernireland.

2-31
PERFFORMIAD

bobl ag anableddau weithiau. Cyflwynodd ein tîm materion
cyfoes hefyd broffil llawn gwybodaeth o Brif Weinidog Cymru,
Rhodri Morgan, a oedd yn ymddeol.
Mae chwaraeon hefyd wedi cael sylw helaeth, gyda Scrum V yn
parhau i ddarparu gwasanaeth eithriadol i ddilynwyr rygbi.
Fel rhan o’n hymrwymiad i ddarparu cynnwys i S4C, parhaodd
ein rhaglen wleidyddiaeth wythnosol, CF99, i gynnig fforwm
trafod cadarn, ac adeiladodd y meysydd materion cyfoes Taro
9 a Ffeil (y bwletin newyddion dyddiol i blant) ar eu cryfderau
a’u harbenigedd newyddiadurol unigryw. Darlledodd Pawb
a’i Farn yn fyw o leoliadau ledled Cymru, gan roi cyfleoedd
i gymunedau leisio barn ar faterion lleol, cenedlaethol arhyngwladol o safbwynt Cymreig.
Hefyd galluogodd y newid i ddigidol i ni ehangu gwasanaeth
BBC Newyddion ar S4C i gynnig amrywiaeth ehangacho fwletinau.

PERFFORMIADTELEDU“RYDYM YN PENNU SAFONAU NEWYDD MEWNANSAWDD A GWREIDDIOLDEB, GAN GREU’R
CYNNWYS GORAU YN Y BYD AR GYFER TELEDU
AC AR-LEIN, BLE BYNNAG A PHRYD BYNNAG Y
BYDD CYNULLEIDFAOEDD AM WYLIO.”
Jana Bennett
CYFARWYDDWR, gwasanaethau
gweledol Y BBCPERFFORMIAD

2-32

CYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH

85%
71%
200+
7.0c

Mae 85% o’r DU yn gwylio teledu’r BBC bob wythnos – mwy nag unrhyw ddarlledwr
teledu arall – am bron i ddeg awr bob wythnos ar gyfartaledd.

Cafodd dros ddwy ran o dair o raglenni (71%) ar draws BBC One, Two, Three a Four sgôr
gwerthfawrogiad uchel o 80+, sy’n dangos faint mae cynulleidfaoedd yn gwerthfawrogi
ein cynnwys.
Enillodd rhaglen ddogfen BBC Three Women, War, Weddings and Me y sgôr gwerthfawrogiad
uchaf erioed ar gyfer rhaglen ffeithiol ar unrhyw sianel wedi’i recordio.
Cafodd gwneuthurwyr rhaglenni yn gweithio i deledu’r BBC dros 200 o wobrau mawr yllynedd. Ymysg yr uchafbwyntiau cafodd Stephen Fry gydnabyddiaeth arbennig; enillodd
Wallander Kenneth Branagh saith gwobr; gwobrau BAFTA i Carey Mulligan ar gyfer An
Education BBC Film, a Fish Tank gan Andrea Arnold; gwobrau Emmy i Ben Whishaw ar gyfer
Criminal Justice ac i Julie Walters am ei pherfformiad yn A Short Stay in Switzerland.
Y gost fesul awr gwyliwr ar gyfartaledd (cyfanswm cost rhaglenni wedi’i rhannu â nifer yr
oriau gwyliwr) ar draws ein portffolio o ddeg gwasanaeth teledu ar draws y DU yw 7.0c
(2009: 7.1c).

HANNER CAN MLYNEDD O DDARLLEDU O’R GANOLFAN DELEDU– CARREG FILLTIR BWYSIG AR GYFER EIN GWASANAETHAUMEWN BLWYDDYN LLE CAFODD TALENT BRYDEINIG AR Y BBCLWYDDIANT EITHRIADOL.
MEWN BYD LLE CEIR DEWIS CYNYDDOL, MAE EIN RHAGLENNI YN
PARHAU I SYNNU A DIFYRRU CYNULLEIDFAOEDD YM MHOB MAN,GAN SICRHAU MAI TELEDU’R BBC YW’R DARLLEDWR A GAIFF EIWYLIO A’I WERTHFAWROGI FWYAF YN Y DU.

DWYN POBL YNGHYDBBC One yw hoff sianel Prydain. Mae’n ganolog i’n bywyd
diwylliannol, ac yn rhan o’r sgwrs genedlaethol: dyma lle y
byddwn yn dod ynghyd ar adegau o bwys.
Pan fydd y BBC yn buddsoddi ei holl egni creadigol mewn
prosiect neu raglen, gall y canlyniadau gyffwrdd pobl mewn
cymunedau ledled y wlad. O Sport Relief a her farathon
anhygoel Eddie Izzard i gyngerdd Gary Barlow i Plant mewn
Angen; o hyfforddwr y flwyddyn, Smithy, i Syr Alan yn dewis ei
Apprentice; o anturiaethau hudol David Tennant fel y Doctor
i dalent newydd, Matt Smith, a’i addewid eithriadol yn y rôl:roedd y rhain yn ddigwyddiadau darlledu mawr, y gwnaeth
pob un ohonom eu rhannu a’u dathlu.
Mae chwaraeon hefyd yn uno cymunedau – o ddychweliad
Fformiwla Un, uchafbwyntiau pêl-droed yn Match of the
Day i aur Amy Williams yn Gemau Olympaidd y Gaeaf yn
Vancouver, darlledwyd bron i 2,000 o oriau o chwaraeon yllynedd, yn cynnwys dros 275 o oriau mewn manylder uwch
– yn cynnwys rhai darllediadau ‘cyntaf’ mewn HD fel y Grand
National. Byddwn yn parhau i ddangos amrywiaeth talentchwaraeon ym Mhrydain a, chan edrych ymlaen at Gemau
Olympaidd Llundain 2012, byddwn yn uno’r DU ar gyfer y
digwyddiad chwaraeon mwyaf yn y byd.

2-33

Siart 2-5
Cyrhaeddiad wythnosol teledu rhwydwaitho gymharu â’r prif grwpiau masnachol %Holl Deledu’r BBC
84.6
08/09
84.9
09/10
Cyfanswm sianelau eraill
08/09
09/10

75.0
79.9

Holl ITV
08/09
09/10

75.1
74.8

Holl Channel 4
08/09
09/10
Holl five
08/09
09/10
Holl Sky
08/09
09/10

66.7
66.1
44.4
43.9

35.2
39.3

PERFFORMIAD

Drwy weithio drwy saith canolfan cynhyrchu ar draws
Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, a chydweithioâ channoedd o gwmnïau cynhyrchu annibynnol – o’r prifgwmnïau annibynnol byd-eang i gynhyrchwyr arbenigol unigol– rydym yn parhau i wella ein henw da am ragoriaeth ledled
y byd.

PERFFORMIAD

2-34

PERFFORMIADTELEDU PARHAD

MAE’R CYHOEDD YM MHRYDAIN
AM I’R BBC FOD WRTH WRAIDDDIWYDIANNAU CREADIGOL Y DU,
AC MAE HYNNY’N GOLYGU BODYN FEIDDGAR, YN ARLOESOL ACYN LLAWN DYCHYMYG.

CEFNOGI TALENT O BRYDAIN
Cafodd dramâu arwyddol ar BBC One, yn cynnwys Criminal
Justice gan Peter Moffat ac Occupation gan Peter Bowker
ganmoliaeth uchel iawn am ansawdd yr ysgrifennu, y casta chreadigrwydd yr amserlennu. Hefyd yn ystod oriau
brig, roedd The Street, Small Island a Five Days yn
ddarnau trawiadol o deledu, gan ddangos enghreifftiau
o’n talentau gorau.
Mae’r buddsoddiad mewn drama a wnaethom eleni weditalu ar ei ganfed i’r cynulleidfaoedd amrywiol a wasanaethir
gennym. Ar BBC Two, archwiliodd Five Minutes of Heaven
yr hanes o drais yng Ngogledd Iwerddon; dychwelodd
cyfres boblogaidd BBC Three, Being Human, gan gyflwyno
byd yn llawn bleidd-ddynion, fampirau ac ysbrydion; achyflwynodd y tymor Women We Loved ar BBC Four, gyda
thair o’r actoresau uchaf eu parch ym Mhrydain heddiw,
Helena Bonham Carter, Jane Horrocks ac Anne-Marie Duff,bortreadau o rai o artistiaid gorau’r gorffennol.
Y BBC yw’r unig ddarlledwr teledu sy’n cynnig drama
wreiddiol o’r DU yn ystod y dydd. Fel rhan o goffâd y BBC o
70 mlynedd ers dechrau’r Ail Ryfel Byd, cyflwynwyd y ddrama
gyfnod Land Girls ar yr amserlen yn ystod y dydd, a rhoddodd
Moving On gyfleoedd i awduron newydd, gyda chymorth un odalentau mwyaf enwog y byd teledu, Jimmy McGovern.

Bu’n flwyddyn lwyddiannus iawn i BBC Films, sy’n rhan
greiddiol o’r diwydiant ffilm ym Mhrydain gyda ffilmiau
poblogaidd fel An Education, Fish Tank ac In the Loop, sgÎlffilm o’r gyfres gomedi ar BBC Two The Thick Of It. Ynghyd âchefnogi talent newydd o Brydain, rydym wedi hyrwyddo ffilm
nodwedd 3D gyntaf y byd y tu allan i’r UD gyda StreetDance.

1

2

BUDDSODDI MEWN CREADIGRWYDD
Mae gennym ymrwymiad arbennig i gefnogi comedi o bob
cwr o’r DU, gan ddathlu ein bywydau, ein synnwyr digrifwch
a’n diwylliant. Cafwyd sawl llwyddiant mawr eleni: Miranda,
Life of Riley gyda Caroline Quentin, dychweliad Rab C. Nesbitt,
Michael McIntyre’s Comedy Roadshow, The Thick of It, y
comedi sefyllfa sy’n rhannol fyrfyfyr Outnumbered, Gavin andStacey, Getting On: mae’r rhaglenni hyn yn codi’r safon i gomedi
Prydeinig, gan ymgysylltu â chynulleidfaoedd â’u dull newydd affres o wneud i ni chwerthin.
Rydym hefyd wedi mynd i’r afael â rhaglennu celfyddydau
gyda hyder ac egni newydd, gan greu tymhorau ac amserlenni
rhaglenni ategol ar draws BBC Two a BBC Four ar bynciau
mor amrywiol â barddoniaeth a chelf fodern.
Mae BBC Four wedi codi proffil ei hallbwn celfyddydol, gyda
rhaglenni yn cynnwys archwiliad yr hanesydd celf Andrew
Graham-Dixon o gelf o Rwsia a thymor yn dathlu can mlynedd

BYD LLAWN RHYFEDDOD
Mae gan ddarlledu cyhoeddus ran hanfodol i’w chwarae wrth
feithrin gwybodaeth a sicrhau bod gwyddoniaeth yn hygyrch igynulleidfaoedd.
Ym mis Ionawr lansiwyd World of Wonder gennym,
blwyddyn arbennig ar wyddoniaeth ar draws teledu, radio
ac ar-lein, gyda chyfresi eithriadol ar BBC Two a BBC Four:
Chemistry: A Volatile History; How Earth Made Us gan yr
Athro Iain Stewart a Wonders of the Solar System gan
Brian Cox.
Ar BBC One, dychwelodd Bang Goes the Theory, gan roi
gwyddoniaeth ar brawf o flaen cynulleidfa fawr a llywio
chwilfrydedd y gwylwyr i ddysgu mwy. Ategir y gyfres gan
ymgyrch gan BBC Learning, gyda sioeau teithiol yn cyrraedd
degau o filoedd o bobl ledled y wlad, ac arlwy helaeth ar-lein.
Mae ein gwefannau Bang a Lab UK yn parhau i ddarparu lle
unigryw, yn darparu gwyddoniaeth wreiddiol a hygyrch mewn
cydweithrediad â’r gymuned gwyddoniaeth a channoedd ofiloedd o’n gwylwyr.
Gwyliodd tua 11 miliwn o bobl y gyfres hanes naturiol nodedig,
Life, bob wythnos. Ac ar BBC Two, teithiodd Stephen Fry aMark Carwardine i rai o’r llefydd mwyaf anghysbell ar y ddaear
i chwilio am anifeiliaid sydd ar fin diflannu, gan gynnig cyfle
unigryw i’w cynulleidfa werthfawrogol yn Last Chance to See.
SAFON AC EFFAITH
Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi cynyddu effaithrhaglenni ffeithiol yn ystod oriau brig gyda lefelau uwch o safon,
gwreiddioldeb ac arloesedd.
Louis Theroux: A Place for Paedophiles, ffilm emosiynol Rosa
Monckton When A Mother’s Love Is Not Enough a straeon
bythgofiadwy Marchfilwr Andrew Allen ac Is-Gorporal
Tom Neathway yn Affganistan yn Wounded. Roedd y rhainyn ddarnau heriol: rhaglenni dogfen a gyflwynwyd gyda
gonestrwydd, dewrder ac argyhoeddiad.

Rydym hefyd yn cyflwyno straeon pynciol i gynulleidfaoedd
amrywiol ar BBC One.
Mae The One Show yn denu 4.4 miliwn o wylwyr bum
noson yr wythnos ar gyfartaledd, gan gyflwyno straeon ohanes i faterion cyfoes o bob cwr o’r DU. Ochr yn ochr â’nhymrwymiad i raglenni newyddion a gwleidyddiaeth sefydledig,
rydym yn arloesi’n rheolaidd gyda fformatau newydd, gyda
llwyddiannau fel The Day The Immigrants Left gan Evan Davisa Famous, Rich and Homeless, yn cyflwyno trafodaethau
cyfoes i gynulleidfaoedd eang.
Ar BBC Two, cynigiodd Andrew Marr’s The Making ofModern Britain ac ymchwiliad Simon Schama i Obama’s
America gipolwg amserol i gynulleidfaoedd, gan geisio gwneud
synnwyr o’n gorffennol a’n presennol. A chyflwynodd The
Love of Money, gyda’i amrywiaeth digymar o gyfraniadau
llygad-dyst gan wneuthurwyr penderfyniadau allweddol, stori
cwymp y banciau byd-eang yn fedrus, gan gynnig drafft cyntaf
awdurdodol o hanes.
Mae BBC Three yn cynnig cynnwys ffeithiol arloesol, yn
cynnwys uchafbwynt y llynedd Adult Season ar dyfu i fyny
a’r rhaglen ddogfen eithriadol The Autistic Me, ynghyd ânewyddion, drama ac adloniant digrif gan amrywiaeth o sêr
ifanc y teledu fel Russell Howard. Mae’r sianel yn wirioneddol
ennill ei phlwyf, ac mae ei chyfran o gynulleidfaoedd iau wedi
cynyddu eleni, gan brofi pa mor barod y mae cynulleidfaoedd
ifanc i ymgysylltu â deunydd anodd, os caiff ei gomisiynu gan
ystyried eu buddiannau hwy.
Dilynodd Women, Weddings, War and Me Nel Hedayat
sy’n 21 oed pan ddychwelodd i Affganistan am y tro cyntaf
ers 15 mlynedd. Datgelwyd byd llawn rhagfarn, cyfyngiadau
a thrais achlysurol yn erbyn merched, a chafodd y mesur
gwerthfawrogiad uchaf erioed gan y gynulleidfa ar gyfer
unrhyw raglen ffeithiol ar unrhyw sianel deledu a gofnodir.

3

6

4

Mae Teledu’r BBC yn cynnig yr amrywiaeth fwyaf
amrywiol o raglenni o safon o blith holl ddarlledwyry DU. Ymhlith yr enghreifftiau eleni roedd:
1 Seven Ages of Britain David Dimbleby.
2 Chemistry: A Volatile History, gyda’r Athro Jim Al-Khalili.
3 Comedi newydd eleni, The Bubble, a gyflwynir gan
David Mitchell.
4 Yn On Thin Ice bu Ben Fogle, James Cracknell aenillodd fedal aur yn y Gemau Olympaidd a’r meddyg
o Fryste Ed Coats yn rasio i Begwn y De.
Y llynedd gwnaethom gaffael rhaglenni o 29 owledydd, yn cynnwys:
5 Y ffilm o’r Almaen a enillodd wobrau The Lives of
Others.
6 Mad Men – cyfres llawn steil a leolwyd yn Efrog
Newydd yn y 1960au.
Fel rhan o Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, rydym wedi cynnig
gostwng faint o arian a gaiff ei wario ar gaffaeliadau o£100miliwn i £80miliwn erbyn 2013.

5

2-35
PERFFORMIAD

o’r Ballets Russes mewn rhaglen ddogfen a pherfformiad
newydd. Mae niferoedd cynulleidfa’r sianel yn parhau i dyfu,
wrth iddi arddel dull arbenigol a manwl digywilydd o fynd i’rafael â’r celfyddydau a diwylliant.

PERFFORMIADTELEDU PARHAD

3

4

1

5

PERFFORMIAD

2-36

1 The Gruffalo.
2 A History of Christianity.
3 Wallander.
4 Ashes to Ashes.
5 Natural World.
Dangoswyd y rhaglenni hyn mewn manylder uwch.
BBC HD yw sianel HD fwyaf poblogaidd Prydain,yn cynnig cymysgedd o chwaraeon, adloniant a
digwyddiadau, ynghyd â brandiau poblogaidd fel
Doctor Who, Top Gear, The Culture Show a Dragon’s Den.
Mae nifer y gwylwyr wedi mwy na dyblu flwyddyn
ar flwyddyn.

2

Tabl 2-6

Tabl 2-7

Ailddarllediadau BBC One yn ystod oriau brig

Ailddarllediadau BBC Two yn ystod oriau brig

2007/088.3%

2007/0829.3%

2008/098.2%

2008/0932.6%

2009/108.0%

2009/1029.0%

Gostyngodd nifer ailddarllediadau BBC One yn ystod oriau brig
unwaith eto flwyddyn ar flwyddyn.

Gostyngodd nifer ailddarllediadau BBC Two yn ystod oriau brig
flwyddyn ar flwyddyn, ac mae bellach o dan 30% unwaith eto.

Tabl 2-8

Oriau allbwn teledu rhwydwaith y BBC yn ôl genre
Rhwydweithiau’r BBC sydd â’r amrywiaeth ehangaf o genres rhaglenni o blith holl ddarlledwyr y DU.

Ffeithiol
Addysg (ffurfiol)
Newyddion a thywydd

BBC Two

BBC Three

BBC Four

2008/09

2009/10

2008/09

2009/10

2008/09

2009/10

2008/09

2,154

1,993

1,785

1,854

1,541

1,427

915

991

–

–

289

440

–

–

4

4

2,407

2,330

902

850

32

32

6

12

Materion cyfoes

235

237

282

287

160

167

165

160

Adloniant

612

638

499

594

989

1,160

293

168

Chwaraeon

597

755

1,023

915

75

27

–

–

Plant

482

475

1,660

1,673

–

–

–

–

Drama

980

937

472

507

506

364

413

441

Ffilm

534

638

609

635

236

206

168

190

Cerddoriaeth a’r celfyddydau

97

91

317

315

79

72

1,272

1,255

Crefydd

97

104

37

34

–

–

40

25

Parhad

231

230

302

292

120

114

73

71

8,426

8,429

8,177

8,399

3,738

3,569

3,349

3,317

Cyfanswm oriau rhwydwaith(ac eithrio rhaglenni eithrio)

RHAGLENNI PENIGAMP I BLANT
Mae ein gwasanaethau plant, sianelau CBBC a CBeebies,
wedi parhau i atgyfnerthu eu safle blaenllaw mewn marchnad
cynyddol gystadleuol. Mae’r sianelau hyn yn cynnig gwasanaeth
unigryw, gyda thua 75% o’r holl raglennu yn cael ei gynhyrchu
yn y DU. O newyddion a materion cyfoes sydd wedi
ennill gwobrau i syniadau newydd mewn drama, comedi
ac adloniant, rydym yn ceisio creu fformatau newydd yn
rheolaidd er mwyn ysgogi rhai o’n cynulleidfaoedd mwyaf
heriol. Mae CBeebies yn cyrraedd dros 40% o blant o dan
chwech oed Prydain bob wythnos, a chyflawnodd Sianel
Plant y Flwyddyn, CBBC, ei chyfran flynyddol uchaf o wylwyr
ers ei lansio, gyda 28% o’r holl blant 6-12 oed yn gwylio
bob wythnos.
Defnyddiodd ZingZillas, sy’n newydd i CBeebies, animatronego’r radd flaenaf, gan annog plant i archwilio’r ystod lawn oarddulliau cerddorol. Archwiliodd Deadly 60, cyfres ffeithiol
newydd, ysglyfaethwyr ledled y byd, gan gyflwyno byd natur i
blant mewn ffyrdd ffres a chyffrous, ac aeth Horrible Histories
â phlant ar daith ddysgu llawn hwyl drwy’r oesoedd.
CBBC yw’r unig wasanaeth gyfan-gwbl aml-genre i blant, achreodd dros 670 o oriau o raglennu gwreiddiol y llynedd.
Mae rhaglenni arbennig Newsround, sy’n archwilio pynciau
mor amrywiol â bwlio a diogelwch ar-lein, wedi dod yn rhan offabrig y sianel. A, thrwy ddrama, rydym yn cyflwyno straeon
effaith uchel yn gyson. Tracy Beaker Returns, Grandpa in My
Pocket, The Sarah Jane Adventures: mae’r cyfresi uchelgeisiol
hyn ymhlith yr enghreifftiau o raglenni sy’n siarad â phlant am
eu byd.

UNRHYW BRYD, UNRHYW LE
Mae mwy a mwy o bobl yn mwynhau ein hallbwn mewn ffyrdd
heblaw am y darllediad llinellol traddodiadol. Bu’n flwyddyn gref
o dwf ar-lein. Dros y Flwyddyn Newydd, cawsom 17 miliwn ogeisiadau ar gyfer ein rhaglenni ar BBC iPlayer sef y nifer uchaf
erioed, ac mae rhaglenni fel Top Gear a Doctor Who bellach yn
cael miliwn o geisiadau bob wythnos ar BBC iPlayer yn unig.
Mae miliynau yn fwy yn pwyso BBC Red Button bob diwrnod iryngweithio gyda chynnwys teledu’r BBC.
Rydym hefyd yn datblygu dulliau newydd o adrodd straeonar-lein. Mae E20, safle newydd Eastenders, yn meithrin talentysgrifennu ac actio newydd. Denodd y ddrama ar-lein ymhell
dros dair miliwn o geisiadau erbyn diwedd mis Mawrth. Mae’r
cynnyrch ar-lein arloesol Wildlife Finder a lansiwyd gan Syr
David Attenborough, yn rhoi cyfle i bobl archwilio byd natur
drwy gyfoeth o fideo, synau a straeon o raglenni nodedig yn
cynnwys Blue Planet, Planet Earth a Life.
EDRYCH YMLAEN
Gan edrych ymlaen, byddwn yn parhau i fuddsoddi mewn
talent amrywiol o Brydain.
Mae BBC One yn datblygu dulliau newydd o gyflwyno
rhaglenni materion cyfoes a ffeithiol poblogaidd, hanes
naturiol, comedi ac adloniant. Bydd BBC Two yn comisiynu
mwy o ddramâu o’r DU i adennill ei lle fel cartref teledu
arwyddol a lleoliad ar gyfer BBC Films. Bydd BBC Three ynparhau i fodloni chwant pobl ifanc am straeon difrifol wedi’u
hadrodd yn dda ac yn arbrofi gyda drama newydd i ysbrydoli
cynulleidfaoedd iau. Ac ar BBC Four, byddwn yn gweld mwy
o safbwyntiau cryf a ffyrdd newydd o edrych ar gelfyddydau
a diwylliant, cerddoriaeth a gwyddoniaeth.
Ar deledu rhwydwaith mae’r strategaeth newydd Rhoi
Ansawdd yn Gyntaf yn ymwneud â pharhau i ganolbwyntio
ar natur unigryw. Ac felly ein haddewid i gynulleidfaoedd
yw: gallwch ddisgwyl syniadau mawr a beiddgar a rhaglenni
unigryw o safon.

2-37
PERFFORMIADBBC One2009/10PERFFORMIADTELEDU PARHAD

TELEDU CENEDLAETHOL A LLEOL
Bwriedir i’n canolfan ddarlledu newydd bwrpasol yn Salfordagor ym mis Mai 2011. Bu gan y BBC bresenoldeb y tu allani Lundain ers y dyddiau cynnar ac mae bob amser wedi
ymdrechu i gyflwyno talent orau Prydain i’n cynulleidfaoedd
yn lleol ac yn genedlaethol. Ond rydym am wneud mwy i’nhelpu i adlewyrchu pob rhan o’r DU yn well – ac mae angeni ni wneud hynny.

PERFFORMIAD

2-38

CYMRU
Roedd hon yn flwyddyn hanesyddol, gan mai Cymru oedd
y wlad gyntaf yn y DU i newid yn llwyr i deledu digidol: achododd nifer y gwylwyr i allbwn lleol BBC Cymru i’w lefeluchaf am bum mlynedd.
Rhoddodd y tymor amgylcheddol Green Wales gyd-destun
Cymreig i Uwchgynhadledd y Byd ar y Newid yn yr Hinsawdd
yn Copenhagen. Archwiliodd amrywiaeth o raglenni – yncynnwys fformat rhaglen ddogfen ‘realiti’ boblogaidd – yrheriau amgylcheddol sy’n wynebu Cymru dros yr ychydig
flynyddoedd nesaf, a chafwyd allbwn a thrafodaethau
cysylltiedig ar draws ein gwasanaethau radio ac ar-lein.
Rhoddodd y rhaglen ddogfen Afghanistan: Five Welsh Families
broc amserol i’r cof i wylwyr am effaith y rhyfel yma yn y DU.
Fe’i dilynwyd, yn ddiweddarach yr un noson, gan drafodaeth
1a gynhaliwyd yn nhref garsiwn Aberhonddu. Unwaith eto,
cafwyd darllediadau estynedig ar draws holl wasanaethau
BBC Cymru.
Ar deledu rhwydwaith, denodd Torchwood: Children of Earthbron i saith miliwn o wylwyr bob nos yn ystod ei gyfnod owythnos ar BBC One. Ac roedd yn bryd ffarwelio â David
Tennant, fel Doctor Who, ar ôl finale anhygoel adeg y Nadolig.
Rhagorodd ein tîm ffeithiol gyda Last Chance to See ar BBC
Two, wrth i Stephen Fry a’r naturiaethwr Mark Carwardine
fynd ar daith o amgylch y byd yn chwilio am anifeiliaid sydd
ar fin diflannu. Arweiniodd y tîm ffeithiol hefyd dymor ary Lleuad ar BBC Four. Un o’r uchafbwyntiau niferus oedd
Being Neil Armstrong, a welodd Andrew Smith, awdur ynofel lwyddiannus Moondust, yn teithio ar draws America
i ddarganfod y Neil Armstrong go iawn.
GOGLEDD IWERDDON
Archwiliwyd lle a pherthnasedd crefydd yn y gymdeithas
gyfoes gan William Crawley yn Losing our Religion. Ac
archwiliwyd ymweliad hanesyddol Pab John Paul II ag Iwerddon
yn 1979, gan ddefnyddio cyfweliadau â rhai o’r bobl a oedd yn
gysylltiedig â’r ymweliad a dangos darnau o ddeunydd prin o’r
archif. Rhoddodd Our Man in the Vatican gipolwg unigryw
4

5

2

3

Mae ein cynyrchiadau a’n comisiynau o’r tu allan i Lundain
yn cwmpasu pob genre, yn cynnwys cerddoriaeth fyw a’r
celfyddydau, drama a chomedi, chwaraeon a digwyddiadau.
1 The Sarah Jane Adventures gan BBC Cymru.
2 Mae datblygu comedi yn flaenoriaeth i BBC Scotland.
3 Rhaglen gylchgrawn arbenigol Rhanbarthau Lloegr arbêl-droed sydd newydd ei lansio Late Kick Off.
4 Show Me the Mummy – Princess Takabuti gan BBC
Northern Ireland.
5 Proms in the Park gan BBC Northern Ireland.

YR ALBAN
Dathlodd tymor This Is Scotland ar BBC Four ym mis Medi2009 gelf, diwylliant a hanes yr Alban, gyda rhaglenni mor
amrywiol â Rory Bremner and the Fighting Scots, Brian Cox’s
Jute Journey, Portrait of Scotland gan Peter Capaldi ac Off Kilter,
darlun hynod a chythruddol Jonathan Meades o’r Alban ac
Albanwyr. Helpodd hyn i gynyddu cyrhaeddiad y sianel 6% ac
roedd dwy o’r rhaglenni ymysg pum rhaglen fwyaf poblogaidd
y sianel y mis hwnnw.
Roedd yn flwyddyn gref ar gyfer rhaglenni ffeithiol o’r Alban,
yn cynnwys ail hanner y gyfres a enillodd wobr BAFTA A
History of Scotland ar BBC One Scotland, a ailddarlledwydar deledu rhwydwaith ac ar sianel BBC HD ar gyfer
cynulleidfaoedd ledled y DU.
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, cynhaliwyd arolwg eango’n gallu i gyflenwi’r rhwydwaith a chafwyd cynnydd yn nifer yrhaglenni o’r tu allan i Lundain. Mae nifer o feysydd rhaglenniallweddol wedi trosglwyddo i’r Alban yn cynnwys rhaglenni
celfyddydol The Review Programme (Newsnight Reviewgynt) ac Imagine. Ymunodd y rhain â rhestr a oedd eisoes yn
nodedig o raglenni rhwydwaith ar y celfyddydau o’r Alban, yn
cynnwys The Culture Show ac Artworks.
Caiff tua un rhan o bump o holl raglennu plant y BBC ei
chomisiynu o’r Alban, a gwneir y rhan fwyaf ohoni yn fewnol.
Parhaodd Nina and the Neurons i ddod â gwyddoniaeth
bywyd a thechnoleg yn fyw i blant o dan 6 oed ar CBeebies
a gwnaeth Ed and Oucho’s Excellent Inventions yr un peth i
blant hŷn ar CBBC. Mae Raven bellach yn ei degfed gyfres,a chyflwynwyd cyfres newydd wedi’i hanimeiddio, OOglies.
Darlledwyd y sioe gêm aml-lwyfan arloesol Mission 2110 am
y tro cyntaf yn y Gwanwyn.
Roedd Wallander, yr addasiad a enillodd wobrau o nofelau
Henning Mankel, a leolwyd yn Sweden a chyda’r actor Kenneth
Branagh, yn boblogaidd ymysg cynulleidfaoedd: mae ail gyfres
wedi’i chomisiynu. Ar gyfer gwylwyr yn yr Alban – er ei bod
ar gael ar BBC iPlayer ledled y DU – mae River City bellachar fformat awr o hyd, a hon yw’r unig opera sebon benodol
i’r Alban.

Dangosodd Hogmanay Live 2009 rai o gerddorion
traddodiadol a modern gorau’r Alban. Roedd ar gael i wylwyr
ledled y DU drwy BBC Red Button ac ar y we (gan ddarlledu’r
achlysur i gynulleidfaoedd rhyngwladol am y tro cyntaf).
LLOEGR
Gwariwyd mwy yn Lloegr eleni sydd wedi’i dargedu’n benodol
at wasanaethu cynulleidfaoedd lleol. Lansiwyd bwletinau
newyddion ar benwythnosau sydd bellach yn denu tua hanner
miliwn o wylwyr ychwanegol bob wythnos yn rheolaidd.
Cafwyd rhifyn arbennig o’r Politics Show ar Sul y Cofio agyflwynwyd gan Jon Sopel o Camp Bastion yn Affganistan.
Yn yr allbwn o’r sioe ar gyfer Rhanbarthau Lloegr, trafodwyd
effaith y gwrthdaro gyda theuluoedd milwrol a chyn-filwyr
mewn lleoliadau byw ledled y wlad. Un o’r uchafbwyntiau eraill
oedd pan alwodd David Hockney am arolwg o’r gwaharddiad
ar smygu mewn cyfweliad arbennig â’r Politics Show yn Swydd
Efrog. Ar gyfartaledd, mae tua 850,000 o bobl yn gwylio allbwn
rhanbarthol y Politics Show bob wythnos ar draws Lloegr.
I gael gwybod mwy am weithgareddau lleol, rhanbarthol
neu wledydd y BBC, ewch i’n gwefannau:
www.bbc.co.uk/england.
www.bbc.co.uk/scotland neu www.bbc.co.uk/alba.
www.bbc.co.uk/wales neu www.bbc.co.uk/cymru.
www.bbc.co.uk/northernireland.

2-39
PERFFORMIAD

ar fyd diplomyddiaeth uchel a chysylltiadau rhyngwladol gyda’igyfres am y gŵr lleol, Francis Campbell, a’i waith fel Llysgennady DU i’r Babaeth.
Ymysg y darllediadau celfyddydol ac adloniannol roedd Festival
Nights, Blas Ceoil a The Music Makers. Denodd Proms in
the Park o dir Castell Hillsborough dorf lawn a chynulleidfa
werthfawrogol ar deledu lleol a rhwydwaith.
Ymysg y rhaglennu comedi ac adloniant roedd GreatUnanswered Questions, May’s Panto Party a’r ymgyrch
anodd i ddod o hyd i dalent perfformio newydd yn Find Me
the Funny. Ein Blackstaff Studios oedd cartref y Friday NightShow newydd a King’s Hall oedd y lleoliad ar gyfer digwyddiad
cerddorol mawreddog a gynhaliwyd fel rhan o Apêl Plant
mewn Angen y BBC ac, yn ddiweddarach yn y flwyddyn, argyfer digwyddiadau a gynhaliwyd fel rhan o BBC Sport Relief.
Mae rhaglenni a gynhyrchwyd yn lleol ar gyfer teledu
rhwydwaith y BBC yn nodwedd ddatblygol o’n gwaith –gyda’u holl fuddiannau creadigol ac economaidd. Mae nifer ycomisiynau wedi cynyddu’n sylweddol a chafwyd rhywfainto lwyddiant cynnar (a phwysig) yn y maes hwn. Dangosodd
Occupation a Five Minutes of Heaven sgiliau a photensial ein tîm
drama a pharhawyd i ddatblygu ein rôl fel canolfan gynhyrchu
ar gyfer rhaglenni materion cyfoes i’r rhwydwaith, yn cynnwys
Panorama a rhaglenni dogfen fel Girls on the Frontline.

Tabl 2-9 

Gwariant rhaglennu teledu fesul rhanbarth
fel % o’r gwariant cymwys
2009

2008

Llundain

62.3%

65.1%

Yr Alban

6.1%

3.7%

Cymru

4.4%

3.5%

Gogledd Iwerddon

1.2%

0.6%

Cyfanswm y Gwledydd

11.7%

7.9%

Canolbarth Lloegr

3.8%

3.8%

Gogledd Lloegr

8.2%

8.9%

De Lloegr

14.0%

14.2%

Cyfanswm Rhanbarthau
Lloegr

26.0%

27.0%

Cyfanswm y Gwledydd a’r
Rhanbarthau

37.7%

34.9%

Prif Gyfanswm

100.0%

100.0%

Yn seiliedig ar ddiffiniadau Ofcom fesul blwyddyn galendr.

PERFFORMIADCYFRYNGAU A
THECHNOLEG Y
DYFODOL“MAE’r IS-ADRAN hon YN SICRHAU Y GALLCYNULLEIDFAOEDD GAEL GAFAEL AR EU HOFF
RAGLENNI GAN Y BBC YN DDIDRAFFERTH.
DYNA’R EGWYDDOR SYLFAENOL SY’N LLYWIO
EIN HARLOESEDD, AC WRTH I NI DDARPARURYDYM YN CEISIO SICRHAU BOD PROFIAD Y
GYNULLEIDFA YN GWELLA O HYD.”ERIK HUGGERSCYFARWYDDWR, CYFRYNGAU A THECHNOLEGY DYFODOL Y BBCPERFFORMIAD

2-40

CYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH

27m+
75

18.2m
6.8c

Ymwelodd cyfartaledd o dros 27 miliwn o bobl â BBC Ar-lein bob wythnos. Cafwyd
cynnydd cyflym yn nifer y ceisiadau i ddefnyddio BBC iPlayer. Mae dros 11 miliwn obobl yn defnyddio BBC Red Button i gyfoethogi eu profiad teledu bob wythnos.

Yn ystod 2009/10, Sgôr Netpromoter BBC iPlayer ar gyfartaledd oedd 75, a olygai
mai hon oedd y rhan o wefan y BBC oedd yn perfformio orau. Mesur teyrngarwch
yw Netpromoter, yn seiliedig ar ganran y defnyddwyr a fyddai’n hyrwyddo neu’nargymell y gwasanaeth llai canran y rhai a fyddai’n ei ddifrïo. Ystyrir bod sgôr o 60
yn gryf.
Lansiodd BBC iPlayer yn 2007 ac yn ystod 2009/10 cafwyd dros 18 miliwn ogeisiadau bob wythnos ar gyfartaledd. Mae BBC iPlayer wedi trawsnewid y ffordd
y mae pobl yn gwylio ac yn gwrando ar raglenni’r BBC. Mae BBC Red Button yn
gartref i’n gwasanaeth mynediad – gan sicrhau y gall y gwylwyr hynny sy’n dibynnu ar
isdeitlau, disgrifiadau sain neu arwyddo ddewis derbyn y gwasanaethau hyn a chael
mwy o’u teledu.
Ar y cyd, mae BBC Ar-lein a BBC Red Button yn costio 6.8c fesul defnyddiwr agyrhaeddir (2009: 7.6c).

MAE TECHNOLEG DDIGIDOL WEDI CAEL EFFAITHDRAWSNEWIDIOL AR Y CYFRYNGAU YN YSTOD Y DDEGAWD
DDIWETHAF. MAE’R RHYNGRWYD WEDI DOD YN LWYFANDOSBARTHU PWYSIG I’R BBC – YNGHYD Â THELEDU A RADIOLLINELLOL – AC MAE’N HANFODOL O RAN CYFLAWNI EIBWRPASAU CYHOEDDUS. MAE BBC AR-LEIN WRTH WRAIDDDYFODOL RHYNGWEITHIOL AC AR ALW Y BBC – MAE’N LLWYFANUNIGRYW GAN EI FOD YN CYNRYCHIOLI’R BBC CYFAN MEWNUN LLE AC YN CYSYLLTU EIN HOLL WASANAETHAU.

Gyda’r newid i ddigidol bellach yn ei anterth, mae BBC Red
Button – ein prif lwybr ar gyfer darparu cynnwys digidol drwy
deledu – wedi profi ei bwysigrwydd parhaus, yn enwedig ar
gyfer cynulleidfaoedd nad ydynt ar-lein eto.
Yn ddi-os, bu Mobile yn llwyddiant – mae nifer y defnyddwyr
misol wedi cynyddu o 4.4 i 7.8 miliwn dros gyfnod o flwyddyn
pan ail-lansiwyd rhannau o’n safle BBC Mobile (yn cynnwys
Newyddion a Chwaraeon) i gynyddu ei apêl i dalwyr ffi’r
drwydded.
Drwy gydol y flwyddyn, mae BBC iPlayer wedi parhau i dyfu
(mae ganddo 5.5 miliwn o ddefnyddwyr yr wythnos bellach),gan alluogi cynulleidfa cynyddol eang i fwynhau cynnwys gwych
gan y BBC ar alw mewn amgylchedd ar-lein diogel o safon.
Bellach mae BBC iPlayer ar gael ar draws nifer o lwyfannau
teledu, dyfeisiau symudol a gemau.
Ynghyd â’n dau wasanaeth, rydym wedi parhau i chwarae rhanallweddol yn y gwaith o gadw’r BBC ar yr awyr ac ar-lein, yn
ogystal â galluogi pob elfen o gaffael, cynhyrchu a dosbarthu
drwy wasanaethau ac atebion technoleg. Rydym hefyd ynparhau i feithrin arloesedd ar draws y BBC cyfan drwy ein
swyddogaeth Ymchwil a Datblygu.
Yn sgÎl Rhoi Ansawdd yn Gyntaf byddwn yn canolbwyntio
ar y pum maes golygyddol allweddol ac ar wneud llai obethau’n well.

2-41
PERFFORMIAD

Mae Cyfryngau a Thechnoleg y Dyfodol yn darparu
amrywiaeth eang o wasanaethau rhyngweithiol aswyddogaethau technoleg ar gyfer y BBC. Rydym yn gyfrifol
am BBC Ar-lein, Red Button, Mobile ac iPlayer, ac yn darparu’r
atebion technoleg sy’n sail i’r BBC yn gyffredinol – i’w gadw
ar-lein ac ar yr awyr ac i ddarparu’r cyfarpar technoleg sy’n
hanfodol i’r holl broses gynhyrchu.
Yn gryno, ein nod yw sicrhau bod y profiad o gael gafael argynnwys y BBC cystal â phosibl i’n defnyddwyr, sut bynnag aphryd bynnag y byddant am wneud hynny. Ond, yn bwysig,
caiff ein penderfyniadau ar fuddsoddi ac arloesedd eu llywio
gan egwyddor glir: mynediad am ddim i dalwyr ffi’r drwydded
drwy dechnoleg newydd sy’n galluogi’r BBC i gefnogi’r farchnadehangach – ac nid ei bygwth.
Mae technoleg newydd hefyd yn ein galluogi i wella profiadau
pobl, er enghraifft drwy ddarparu rhagor o wybodaeth ar-lein
i ategu rhaglen deledu neu radio.
Bu’r flwyddyn ddiwethaf yn flwyddyn brysur i BBC Ar-lein,yn amrywio o lansio sawl gwasanaeth newydd pwysig fel
Democracy Live a Wildlife Finder i’r broses arfaethedig o newid
ffocws y gwasanaeth fel rhan o broses Adolygu’r Strategaeth.

PERFFORMIADCYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL PARHAD

Mae hafan y BBC yn borth diogel
yr ymddiriedir ynddi i fyd llawn
gwybodaeth, ac mae’n gartref i rywfainto gynnwys mwyaf arloesol y BBC. Eleni
rydym wedi gwella ei hymddangosiad,
gan ei gwneud yn fwy deniadol i’ndefnyddwyr. Rhowch gynnig ar
ein tudalennau chwaraeon gwellneu dewch â hanes yn fyw yn
www.bbc.co.uk/history.

PERFFORMIAD

2-42

ArloesI dros y blynyddoedd

1930au 1940au 1950au 1960au
Roedd y gwaith ymchwil yn cynnwys
darlledu ar donfedd fer:
1936 Lansio’r gwasanaeth teledu
manylder uwch rheolaidd cyntaf.

Sefydlu radio FM; teledu lliw yn
dechrau ymddangos fel syniad
ymarferol:
1945 Arbrofion darlledu VHF/FM
cyntaf o Alexandra Palace.

Dechrau gweithio ar radio stereo;transistorau yn cael eu defnyddio
mewn cyfarpar masnachol, ganarwain y ffordd ar gyfer y chwyldro
cyfathrebu:
1958 VERA (Vision Electronic
Recording Apparatus), y peiriant
tâp fideo cyntaf a ddefnyddiwyd gany BBC.
1959 Darllediad teledu cyntaf dros yr
Iwerydd gan ‘Cablefirm’ yr Is-adranYmchwil a Datblygu; ymchwiliadau istorio lluniau teledu yn dechrau.

Defnyddio cysylltiadau lloeren am y tro
cyntaf wrth ddarlledu; dulliau digidol
yn trawsnewid prosesau cyfathrebu
sain a llun:
1962 Y cyswllt teledu lliw cyntaf
dros yr Iwerydd drwy loeren, ganddefnyddio cyfleuster sganio sleid Isadran Ymchwil a Datblygu’r BBC.
1967 BBC Two yn darlledu
gwasanaeth teledu lliw rheolaidd am ytro cyntaf yn Ewrop.

1970au 1980au 1990au 2000au
Yr arbrofion cyntaf gyda phrosesau
darlledu sain digidol:
1972 Y BBC yn cyhoeddi gwasanaeth
newydd arfaethedig o’r enw CEEFAX.
1975 Darlledu signalau teledu digidol
yn llwyddiannus.
1978 Arbrofion darlledu sain
stereoffonig ddigidol cyntaf – ganarwain at sain stereo NICAM gyda
theledu.

Degawd o drafodaethau: aros gyda
systemau analog, aros am ddigidol, neu
gymysgedd o’r ddau? Yn y cyfamser,
teledu ‘manylder uwch’ a phrosesau
darlledu sain ddigidol ar y gorwel:
1982 Rhyddhau BBC Microcomputer,
gan Acorn.
1982 Astudiaethau HDTV yn dechrau
go iawn.

Dechrau darlledu radio a theledu
digidol, a lansio bbc.co.uk. Technegau
cynhyrchu rhithwir yn esblygu iddarparu cyfleusterau cynhyrchu
pwerus:1995 Dechreuodd y gwasanaethRadio Digidol newydd ym mis Medi.
1997 Gwasanaethau’r BBC ar y we
yn dechrau.
1998 Y BBC yn lansio gwasanaeth
teledu lloeren digidol.

Datblygiadau a gwelliannau cyffredinol:
2002 Lansio Freeview.
2007 Lansio BBC iPlayer.
2009 Lansio BBC HD ar Freesat.
2010 Lansio BBC HD ar Freeview.

Am ragor o wybodaeth am ddatblygiadau technolegol a datblygiadau eraill y mae’r BBC wedi bod yn rhan ohonynt dros y blynyddoedd,
ewch i www.bbc.co.uk/rd a www.bbc.co.uk/historyofthebbc.

DWYN POBL YNGHYD
Mae ein gwasanaethau wedi’u hanelu at yr unigolyn – ond
rydym hefyd yn gwasanaethu cymunedau â buddiant, gyda
chynnwys sy’n apelio i lawer. Eleni darparwyd darllediadau
aml-lwyfan o ddigwyddiadau chwaraeon mawr pwysig fel
Gemau Olympaidd y Gaeaf, dychweliad Fformiwla Un i’r BBC,
twrnamaint tenis Wimbledon a digwyddiadau cerddoriaeth fel
Glastonbury a Big Weekend BBC Radio 1 o Swindon.
Roedd Gemau Olympaidd y Gaeaf yn ddigwyddiad amllwyfan go iawn. Oherwydd y gwahaniaeth amser rhwng y DU
a Chanada cafodd llawer o’r digwyddiadau mwyaf poblogaidd
eu darlledu dros nos yma yn y DU. Ond oherwydd
hygyrchedd a chyfleustra uniongyrchol ein gwasanaethau
digidol roedd cynulleidfaoedd yn gallu cael y newyddion
diweddaraf, gwylio pecynnau uchafbwyntiau (a oedd yn
arbennig o boblogaidd ar BBC Red Button) a gwylio hyd at
chwe ffrwd fyw ar yr un pryd ar BBC Red Button a BBC
Ar-lein. Dysgwyd gwersi gwerthfawr cyn Cwpan y Byd FIFAyn ystod yr haf eleni a Gemau Olympaidd Llundain 2012.
Hefyd llwyddwyd i gyflwyno datblygiadau technolegol newydd
ar gyfer ein darllediadau chwaraeon ar y teledu, er mwynsicrhau eu bod yn llawn gwybodaeth ac yn ennyn diddordeb
yn well. Un enghraifft yw’r ffordd newydd y gallwn ychwanegu
graffeg rithwir i ddarllediadau athletau, fel llinellau record y byd
ar gyfer digwyddiadau naid hir.
CYNNIG PROFIAD MWY
Ar draws ein gwasanaethau BBC Ar-lein a Red Button,parhawyd i ymchwilio i ffyrdd newydd o ddarparu cynnwys
manylach ac ehangach ar y BBC. Eleni canolbwyntiwyd ar greu
ffyrdd newydd o ddefnyddio archif y BBC i gyfoethogi profiady defnyddiwr: er enghraifft, rhoddodd ein Wildlife Finder
fynediad i’n harchif hanes naturiol i gynulleidfaoedd am ytro cyntaf.
Lansiwyd y prawf personoliaeth Lab UK; Virtual Revolution
a enillodd wobrau; ac, mewn partneriaeth â’r Amgueddfa
Brydeinig, gwefan i gefnogi’r gwaith amrywiol ar draws y BBC i
gefnogi The History of the World in 100 Objects ar BBC Radio 4,
yn cynnwys y fersiwn hanes lleol ar draws y BBC a ategwyd ynbenodol gan ein gwasanaethau lleol a’r gwledydd ledled y DU.
Gallwn ddarparu cynnwys cerddoriaeth aml-lwyfan osafon gan artistiaid a pherfformwyr blaenllaw. Yn ogystal â’ndarllediadau poblogaidd o ŵyl Glastonbury, cwmpaswyd
gwyliau cerddoriaeth eraill fel Reading, Big Weekend BBC
Radio 1, tymor Mela a chyflwynwyd Maestro Cam yn ystod y
BBC Proms. Parhawyd i arbrofi ar-lein drwy archwilio’r ffyrdd
gorau o ddarparu cynnwys cerddoriaeth a gwybodaeth am
gerddoriaeth yn y dyfodol – un o’r camau cyntaf yw cyflwyno’r
safle beta www.bbc.co.uk/music.

2-43
PERFFORMIAD

GWYBODAETH AR FLAENAU EICH BYSEDD
Ein safle newyddion – a gaiff ei ddiweddaru bob munud o’r
dydd – sy’n denu’r nifer fwyaf o ymwelwyr i’r BBC. Mae’ndarparu darllediadau newyddion diduedd o’r radd flaenaf.
Eleni ymdriniwyd â’r straeon byd-eang, cenedlaethol a lleol
mwyaf yn fanwl, fel y daeargryn yn Haiti; yr Ymchwiliad i Ryfel
Irac a rhyddhau bomiwr Lockerbie (straeon cenedlaethol achanddynt oblygiadau rhyngwladol); a’r llifogydd yn Cumbria.
Mae ein harlwy newyddion yn cynnwys adroddiadau,
dadansoddiadau cefndir a sylwadaeth.
Eleni cafwyd datblygiadau a mentrau allweddol ar y llwyfan, fel
lansiad Democracy Live, ein cyfleuster ar-lein cyffrous wedi’i
anelu at ddod â democratiaeth yn fyw drwy fideo byw afideo o’r archif o Seneddau a Chynulliadau’r DU, yn ogystal
ag Ewrop.
Mae Robert Peston, Fergus Walsh, Stephanie Flanders agohebwyr a newyddiadurwyr eraill y BBC wedi parhau i
adrodd straeon newyddion pwysig am y tro cyntaf drwy eu
blogiau, neu wedi rhoi dadansoddiadau arbenigol ar straeon
sy’n dod i’r amlwg.
Ceir defnydd cynyddol aml-lwyfan o gynnwys newyddion achwaraeon; gwelwyd twf arbennig yn y defnydd o ddyfeisiau
symudol ac mae’r newyddion a’r tywydd diweddaraf wedi bod
yn ysgogwyr pwysig i dwf eithriadol BBC Mobile.
Mae cyfuniad unigryw BBC Red Button o’r wybodaeth
a’r cynnwys diweddaraf – a chynnwys rhyngweithiol fel
sylwebaeth chwaraeon amgen – yn parhau i fod yn bwynt
mynediad cyfleus i filiynau o bobl gael y penawdau newyddiona chwaraeon diweddaraf drwy Digital Text. Yn ystod eiratrwm mis Ionawr gwelwyd 2.1 miliwn o bobl ychwanegolyn defnyddio’r gwasanaeth. Hwn yw’r gwasanaeth teledu
rhyngweithiol mwyaf poblogaidd yn y DU o hyd.

PERFFORMIADCYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL PARHAD

Mae BBC Red Button yn rhoi dewis i chi – a rheolaeth
dros yr hyn rydych am ei wylio.
Beth bynnag sy’n mynd â’ch dant – o ddal i fyny argomedi neithiwr gan BBC Three ar BBC iPlayer,
neu’r hanesion diweddaraf ym myd pêl-droed neu’r
manylion teithio diweddaraf – dylech allu dod o hyd
iddo ar www.bbc.co.uk – neu ddod o hyd i ddolen iddarparwr arall a all helpu.

PERFFORMIAD

2-44

RYDYM YN ADEILADU AR LWYDDIANT BBC
iPLAYER A BYDDWN YN LANSIO’R RADIO
PLAYER YN HWYRACH YN Y FLWYDDYNMEWN PARTNERIAETH Â DARPARWYR RADIO
MASNACHOL. BYDD YN SICRHAU BOD DROS 400
O ORSAFOEDD RADIO AR GAEL I WRANDAWYR
DRWY’R RHYNGRWYD.

CYNNWYS GWREIDDIOL
Roedd y ddrama ryngrwyd E20, sgÎl-raglen o’r gyfres rhiant
EastEnders, yn brosiect aml-lwyfan uchelgeisiol a ddenodd
dros dair miliwn o geisiadau ar draws gwefan EastEnders a
BBC iPlayer. Cafodd dros hanner miliwn o wylwyr ar BBC
Red Button hefyd. Cyflwynodd y rhaglen dalent ysgrifennu
ac actio newydd, a phlethodd straeon rhwng y ddwy raglen.
Comisiynwyd ail gyfres a chaiff ei darlledu ar wefan EastEnders
yn nes ymlaen yn 2010.
Gan aros yn Albert Square, roedd gêm EastEnders a oedd
yn dathlu pen-blwydd yr opera sebon yn 25 oed yn uno lwyddiannau BBC Red Button â chynulleidfaoedd eleni.
Ymysg y llwyddiannau amlwg eraill yn ystod y flwyddyn roedd
gwefan Doctor Who sydd mor boblogaidd ac arloesol ag
erioed a Comedy Extras amrywiol (sydd ar gael ar BBC Red
Button ac ar BBC Ar-lein) a gyflwynodd gynnwys ychwanegol
wedi’i gomisiynu’n arbennig gan raglenni fel Never Mind theBuzzcocks, Stewart Lee’s Comedy Vehicle a The Thick of It.

CYNNWYS I BLANT YR YMDDIRIEDIR YNDDO
Mae ein holl wasanaethau sydd wedi’u targedu at blantyn darparu amgylchedd diogel yr ymddiriedir ynddo i’ndefnyddwyr iau ddysgu a chwarae. Mae iPlayers ar wahân argyfer CBeebies a CBBC yn ychwanegiadau gwych i’n harlwy.
Rydym wedi adfywio gwefan CBeebies i roi mwy o ffocws
ar ryngweithio, gan gyfuno cynnwys gwych gyda chynllun aphrofiad gwych i ddefnyddwyr. Roedd hyn yn boblogaidd
iawn ymysg ei defnyddwyr ifanc, sy’n dod i ddeall a chroesawu
technolegau a ffyrdd newydd o ddefnyddio cynnwys yn
gyflym.
GALLUOGI’R BBC
Mae technoleg yn darparu sail i weithgarwch dyddiol y BBC,gan amrywio o’r ffordd rydym yn gwneud rhaglenni i’r modd
y byddwn yn eu cyflwyno i’n cynulleidfaoedd. Gall gwelliannau
i’r dechnoleg sylfaenol wella ansawdd y cynnwys a’r gwerth a
ddarparwn i dalwyr ffi’r drwydded. Mae BBC Fabric (cynnyrchy Digital Media Initiative) yn un o’r gwelliannau hyn a fydd
yn cyflwyno newid sylfaenol yn y ffordd rydym yn gwneud
rhaglenni. Cyfleuster cynhyrchu digidol pen desg yw Fabric sy’n
golygu y gellir caffael, golygu a rhannu cynnwys o bell ar draws y
BBC cyfan. Rydym wedi dechrau ei gyflwyno ar draws y BBC a
bydd ffrwyth ein llafur yn amlwg yn y dyfodol, hyd y gellir gweld.

PERFFORMIAD

2-45

PARTNERIAETHAU AC ARLOESEDD DIGIDOL
Bydd arloesedd, gwelliant a phartneriaeth yn eiriau allweddol
pwysig o hyd.
Mae lansio gwasanaeth HD newydd ar Freeview – sy’n cynnig
sianelau BBC, ITV a Channel 4 HD – yn gam pwysig tuag atwella’r profiad gwylio i gynulleidfaoedd ac mae’n enghraifft
glir o’r atebion technoleg arloesol a ddarperir gan Is-adranYmchwil a Datblygu’r BBC.
A bydd ein partneriaeth arfaethedig ‘Canvas’ gyda darlledwyr
cyhoeddus y DU a rhanddeiliaid masnachol yn gwneud teledu
â chysylltiad â’r rhyngrwyd yn realiti, a bydd yn cynnig dewis
amgen o safon lle gellir darlledu am ddim yn lle llwyfannau ycodir tâl amdanynt.
Rydym yn adeiladu ar ein profiad a llwyddiant BBC iPlayerdrwy lansio partneriaeth bellach, i lansio Radio Player ynhwyrach yn y flwyddyn. Bydd yn galluogi defnyddwyr yrhyngrwyd i wrando ar fwy na 400 o orsafoedd masnachol agorsafoedd y BBC.
Mae Is-adran Ymchwil a Datblygu’r BBC wedi bod wrthi’ngwneud gwaith ymchwil i dechnolegau archif am dros
ddegawd bellach, gyda chadwyn hir o brosiectau ar y cyd âdarlledwyr, academyddion a phartneriaid diwydiannol ledled
Ewrop. Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi canolbwyntio

ar amrywiaeth o heriau, o ddigideiddio effeithlon a chreu
metadata, i brosesau storio digidol a fformatau ffeil gwell argyfer cadw cynnyrch yn yr hirdymor. Bydd pob un o’r rhain yn
cefnogi ein dyhead hirdymor i roi mynediad agored i’n llyfrgell
a’n harchif rhaglenni er budd talwyr ffi’r drwydded.
GWERTH GWELL
Yn ogystal â blaenoriaethu ein buddsoddiad yn y meysydd
cynnwys pwysicaf a mwyaf ystyrlon, rydym wedi gweithio’n
galed eleni i wella ein heffeithlonrwydd.
O ran cynnwys, galluogodd Gemau Olympaidd y Gaeaf
ni i dreialu’r broses o greu gwefannau’n awtomataidd, er
enghraifft, ac rydym yn datblygu mwy a mwy o wefannau ygellir eu graddio a’u hailddefnyddio (fel Wildlife Finder).
Gwnaed rhai penderfyniadau anodd megis dileu rhywfaint ogapasiti o BBC Red Button mewn cartrefi Freeview, er mwyn
galluogi gwylwyr i gael sianelau HD ar y llwyfan. Rydym hefyd
wedi ad-drefnu ein strwythur mewnol er mwyn sicrhau
arbedion a sicrhau gwell ffocws ar ansawdd.

PERFFORMIAD

SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y
DYFODOLPERFFORMIAD

2-46

Gan gyflwyno cynnwys y BBC i’r cyhoedd, mae’r priflun yn dangos darllediadau BBC Two o seremoni
agoriadol Gemau Olympaidd y Gaeaf yn Vancouverar sgrîn fawr Maer Llundain yn Sgwâr Trafalgar –sydd hefyd yn gartref i Lysgennad Canada.
1 The Street, drama afaelgar gan Jimmy McGovern.
2 Mae cerddoriaeth fyw – yn cynnwys y Proms ar BBC
Radio 3 – yn rhan allweddol o’r hyn sy’n gwneud
arlwy’r BBC yn unigryw.

3 Dilynodd Lambing Live – estyniad o’r rhaglenni
Springwatch – ddrama bywyd a marwolaeth un o’r
digwyddiadau pwysicaf yng nghalendr ffermio’r DU
dros bum noson o fferm ddefaid yn Ne Cymru.
4 Roedd yr Etholiad Cyffredinol yn uchafbwynt
blwyddyn fawr yn y byd gwleidyddol, a chafwyd
darllediadau deheuig gan Nick Robinson a’igydweithwyr ar draws y DU.

1

CENHADAETH GWASANAETH CYHOEDDUS Y BBC YW HYSBYSU, ADDYSGU
A difyrru CYNULLEIDFAOEDD Â RHAGLENNI A GWASANAETHAUGWREIDDIOL O SAFON SY’N CYNNIG GWERTH DA. AC MAE’R CYHOEDD
YM MHRYDAIN – YN BRIODOL – YN DISGWYL I NI FOD YN FFYNHONNELL
DDIBYNADWY O NEWYDDION CYWIR A DIDUEDD; I GEFNOGIGWREIDDIOLDEB A RHAGORIAETH YN DDIFLINO; I FOD YN FUDDSODDWRGWARANTEDIG MEWN TALENT A SGILIAU O BRYDAIN; I GYNNAL Y
GWERTHOEDD A’R SAFONAU UCHAF; I FOD YN GYDYMAITH CYSON AR
ADEGAU O ARGYFWNG A DATHLU.

2

Roeddem am edrych ar yr hyn y dylai’r BBC ei wneud ac, yr un
mor bwysig, ar yr hyn na ddylai ei wneud.
Ym mis Mawrth cyhoeddwyd strategaeth newydd gennym,
Rhoi Ansawdd yn Gyntaf. Cyflwynwyd y strategaeth hon i
Ymddiriedolaeth y BBC ac roedd yn destun ymgynghoriad
cyhoeddus fel bod talwyr ffi’r drwydded yn teimlo eu bod yncael eu grymuso i’n helpu i benderfynu sut rydym yn gwario eu
harian mewn rhaglenni a gwasanaethau iddynt hwy.
Yn amodol ar gael ei chymeradwyo, mae Rhoi Ansawdd yn
Gyntaf yn llywio’r BBC i ganolbwyntio ar bum blaenoriaeth
olygyddol; i wneud llai o bethau’n well; i sicrhau mynediad i bawb;
i wneud i ffi’r drwydded weithio’n galetach; ac i osod ffiniau
newydd iddo’i hun. Mae’n ein helpu i ganolbwyntio ar yr hyn sy’nbwysig i dalwyr ffi’r drwydded, ac mae’n nodi ein dyheadau oran cynnwys yn fwy clir a chyson nag o’r blaen.

Y NEWYDDIADURAETH ORAU YN Y BYD
Hysbysu bywyd dinesig a democrataidd gartref a thramor – drwy newyddion,materion cyfoes a gwybodaeth annibynnol, diduedd a chywir.
YSBRYDOLI GWYBODAETH, CERDDORIAETH A DIWYLLIANT
Cyfoethogi bywydau pobl – cyflwyno gwybodaeth, cerddoriaeth a diwylliant i
feddyliau, llygaid a chlustiau newydd.

3

DRAMA A CHOMEDI UCHELGEISIOL YN Y DU
Ysgogi a difyrru cynulleidfaoedd – gyda straeon am eu bywydau a’r byd o’u
hamgylch.
CYNNWYS EITHRIADOL I BLANT
Difyrru a synnu cynulleidfaoedd ifanc – helpu plant i archwilio eu byd mewn man
cyhoeddus diogel.

4

DIGWYDDIADAU SY’N UNO CYMUNEDAU A’R GENEDL
Bod yno i’r DU gyfan – mewn cyfnodau o argyfwng, coffâd a dathlu drwy
ddigwyddiadau, chwaraeon ac adloniant nodedig.
RHAGLENNI A GWASANAETHAU’R BBC: RHOI ANSAWDD YN GYNTAF.

2-47
PERFFORMIAD

Wrth i’r dirwedd cyfryngau allanol esblygu, mae’n bwysicach nag
erioed bod cenhadaeth y BBC yn glir a’i fod yn gyson o ran ymodd y caiff ei gweithredu.
Mae’r sector cyfryngau masnachol yn herio’r BBC dros hyn,
ac mae’n briodol iddo wneud hynny, yn enwedig ar adegau oansicrwydd economaidd. Mae’r cyfyngiadau o ran yr hyn y mae’r
BBC yn ei wneud wedi dod yn llai clir dros amser ac mae’r BBC
wedi bod yn llai effeithiol nag y gallai neu y dylai fod o ran egluro
ei genhadaeth ganolog a chadw ati.
Felly rydym wedi treulio’r flwyddyn ddiwethaf yn edrych arbob agwedd ar ein busnes. Roeddem am sicrhau ein bod ynanrhydeddu ein hegwyddorion cyntaf – i hysbysu, addysgu adifyrru – wrth i ni baratoi ar gyfer Prydain hollol ddigidol.

PERFFORMIAD
SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y DYFODOL PARHADY NEWYDDIADURAETH ORAUYN Y BYDHYSBYSU BYWYD DINESIG A DEMOCRATAIDD GARTREF A THRAMOR –DRWY NEWYDDION, MATERION CYFOES A GWYBODAETH ANNIBYNNOL,
DIDUEDD A CHYWIR.

KPIPERFFORMIAD

2-48

ADFER YMDDIRIEDAETH MEWN ALLBWN
Sgôr o 8 neu fwy allan o 10 am ‘Rwyf yn
ymddiried yn y BBC’ %
29
08/09
31
09/10
Sgôr gyfartalog allan o 10 am ‘Rwyf yn
ymddiried yn y BBC’ %
08/09
6.0
6.0
09/10
Mae cyfran y bobl sy’n cytuno’n gryf eu bod yn ymddiried yn y BBC
wed codi eto, dros un a hanner o bwyntiau canran flwyddyn ar
flwyddyn.
Mae canran y bobl sy’n ymddiried yn BBC Newyddion wedi codi o77% y llynedd i 78% eleni.

12ddibynadwy ynghylch straeon o bwys y dydd. Bydd hefyd
yn fan cyhoeddus lle gellir lleisio amrywiaeth o safbwyntiau
a’u trafod.
Yn y DU, bydd newyddion y BBC am ddim bob amser i’w
ddefnyddio, ni fydd yn cynnwys unrhyw hysbysebion na
negeseuon masnachol eraill, a bydd ar gael pryd bynnag, sut
bynnag a ble bynnag y byddwch am ei gael.

YN YSTOD Y FLWYDDYN I ddod:• Bydd BBC Radio 5 live yn cyflwyno’r prif straeon
newyddion wrth iddynt ddigwydd, ac yn darparu
cyd-destun, dadansoddiadau a thrafodaethau – bydd
75% o’i hallbwn yn newyddion.
• Bydd BBC Parliament yn cynnig 80 awr yr wythnos oddarllediadau o Senedd San Steffan (wythnos eisteddlawn) a darllediadau o weithrediadau Cynulliad Cymru,
Senedd yr Alban a Chynulliad Gogledd Iwerddon, yn
ogystal â rhaglennu o Frwsel a Strasbwrg.
• Bydd BBC Three yn ymdrin ag amrywiaeth o bynciau
o awtistiaeth i fasnachu mewn plant, a bydd yn datblygu
ei frand Blood, Sweat and… sy’n ymchwilio i effaith
globaleiddio ar y byd datblygol.
I weld mwy o ymrwymiadau rhaglenni a gwasanaethau
ar gyfer y flwyddyn i ddod ewch i www.bbc.co.uk/
aboutthebbc/statements2010.
I weld ein cyflawniadau yn erbyn ein haddewidion y llynedd
ewch i pdf 2009/10 Performance against Public Commitments
yn adran lawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

3

5

4

6

Ein nod fydd cyrraedd 80% o boblogaeth y DU bob
wythnos gyda’n hallbwn newyddiaduraeth eang, apharhau i sicrhau mai ni yw’r darparwr newyddion yr
ymddiriedir ynddo fwyaf yn y DU ar deledu, radio acar-lein. Yn y lluniau gwelir:
1 Robin Lustig, o The World Tonight ar BBC Radio 4 –a ddathlodd 40 mlynedd ar yr awyr ym mis Ebrill.
2 Daeth Panorama â straeon heriol – fel ‘Dying for a
Biscuit’ – i deledu daearol oriau brig.

3 Mae Andrew Marr yn cyfweld â gwleidyddion
blaenllaw ar BBC One yn The Andrew Marr Show ar
ddydd Sul, ac yn siarad â meddylwyr arweiniol eraill
ar Start the Week ar BBC Radio 4.
4 Y tu ôl i’r camerâu yn BBC 10 O’Clock News.
5 Hugh Sykes yn cyfweld â ffermwyr Pashtun yn
Affganistan.
6 Mae gan Today ychydig dros 6.5 miliwn o wrandawyr
bob wythnos.

2-49
PERFFORMIAD

Ers ein bwletin newyddion cyntaf ar y radio ar 14 Tachwedd
1922, mae’r BBC wedi cynnal safonau ar gyfer newyddion
cywir, diduedd ac annibynnol. Wrth i dechnoleg wella – acwrth i ddisgwyliadau cynulleidfaoedd dyfu – ychwanegwyd
ymrwymiad pellach y dylai ein newyddion gael ei ddiweddaru’ngyson hefyd.
Heddiw, mae gennym dros 3,500 o newyddiadurwyr a staff
newyddion arall ledled y byd – o Efrog i Efrog Newydd, aco Aberdeen i Sydney. Rydym yn ymfalchïo yn y ffaith bod
ein cynulleidfaoedd yn ymddiried yn ein hallbwn ac yn troi
atom ni ar yr awyr ac ar-lein am wybodaeth leol ac wrthi ddigwyddiadau ddatblygu ar y llwyfannau cenedlaethol arhyngwladol.
Bydd rhoi sylw i straeon o bwys – o newyddion dyddiol ary teledu ar BBC One i’n rhaglenni brecwast llafar yn unig
ar radio lleol, ac o ddadansoddiadau gwleidyddol ar BBC
Parliament i raglennu busnes ar BBC Radio 4 – yn parhau i fodyn elfen allweddol o’n strategaeth olygyddol barhaus.
Byddwn yn canolbwyntio mwy a mwy ar feysydd lle gallwn
ychwanegu’r gwerth mwyaf a lle mae ein cyfraniad yn
wirioneddol unigryw: adroddiadau gan lygad-dystion aphrosesau casglu newyddion rhyngwladol, yn enwedig o’rrhannau hynny o’r byd sydd â phwysigrwydd geowleidyddol
cynyddol fel Tsieina a Brasil; dadansoddiadau ac esboniadau
arbenigol, yn arbennig ym maes gwyddoniaeth, yr amgylchedd
a materion cymdeithasol; newyddiaduraeth ymchwiliol; amaterion cyfoes.
Mae’r rhyngrwyd yn galluogi cynulleidfaoedd yn y DU i gael
mynediad i amrywiaeth ehangach o newyddion a gwybodaeth
nag erioed o’r blaen. Bydd BBC News Online yn parhau i
gynnig newyddion, dadansoddiadau a gwybodaeth gefndirolPERFFORMIAD
SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y DYFODOL PARHADYSBRYDOLI GWYBODAETH,DIWYLLIANT A CHERDDORIAETHCYFOETHOGI BYWYDAU POBL – CYFLWYNO GWYBODAETH,CERDDORIAETH A DIWYLLIANT I FEDDYLIAU, LLYGAID A CHLUSTIAU
NEWYDD.

CYNNAL GWERTH YMHLITHKPI CYMERADWYWYR UCHEL A GWELLAGWERTH YMHLITH CYMERADWYWYR ISEL
Sgôr o 8 neu fwy allan o 10 am
Gymeradwyaeth Gyffredinol %
08/09
09/10
Sgôr o 4 neu lai allan o 10 am
Gymeradwyaeth Gyffredinol %
12
08/09
12
09/10

PERFFORMIAD

2-50

37
38

Gwelwyd cynnydd bach yn y gymeradwyaeth o’r BBC ymysg y rheini
oedd eisoes wedi rhoi sgorau uchel yn ogystal â chymeradwywyr isel.
1

Cawn gydnabyddiaeth yn fyd-eang am amrywiaeth ein
rhaglennu ffeithiol a gwreiddioldeb ein perfformiad
cerddorol. Yn y lluniau gwelir:
1 Mastercrafts.
2 The Royal Albert Hall, cartref y BBC Proms.
3 Sacred Music.
4 Who Do You Think You Are?
5 Wonders of the Solar System.
6 Natural World.
7 The Art of Russia.

2

3

4

5

6

7

ogystal â rhaglenni sy’n difyrru ond yn meithrin gwybodaeth aryr un pryd fel Mastercrafts.
Byddwn hefyd yn ymateb yn gynyddol i ddisgwyliadau esblygol
cynulleidfaoedd ar-lein a byddwn, er enghraifft, yn parhau
i gefnogi dysgu ffurfiol drwy gynigion fel Bitesize wrth i ni
chwilio am fwy o gyfleoedd i ddatgloi’r potensial ar gyfer dysgu
o bob rhan o’n hallbwn.
YN YSTOD Y FLWYDDYN I ddod:• Bydd BBC Four yn dangos dwy gyfres Science of Mappinga Beauty of Maps i gyd-fynd ag arddangosfa yn y Llyfrgell
Brydeinig; ac mae Rude Britannia wedi’i hamserlennu igyd-fynd ag arddangosfa Tate Britain o gelf comig Prydeinig.
• Bydd ein Tymor Opera ar gyfer 2010 yn dilyn Gareth
Malone wrth iddo geisio cynhyrchu a chyfarwyddo opera
yn Gareth Does Glyndebourne. Ymysg y perfformiadau
bydd Plácido Domingo yn Simon Boccanegra gan Verdi.
•B ydd BBC Radio 1 yn darlledu o tua 25 o ddigwyddiadau
a gwyliau byw ledled y DU; a bydd yn cynnig 250
o sesiynau newydd i wrandawyr (heb gynnwys
ailddarllediadau); bydd BBC Radio 2 yn cynnig o leiaf 260
o oriau o gerddoriaeth fyw.
I weld mwy o ymrwymiadau rhaglenni a gwasanaethau
ar gyfer y flwyddyn i ddod ewch i www.bbc.co.uk/
aboutthebbc/statements2010.
I weld ein cyflawniadau yn erbyn ein haddewidion y llynedd
ewch i pdf 2009/10 Performance against Public Commitments
yn adran lawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

2-51
PERFFORMIAD

Gyda’n cenhadaeth graidd i hysbysu ac addysgu, maemeithrin gwybodaeth bob amser wedi bod yn ganolog iarlwy rhaglenni’r BBC wrth i ni geisio dros y blynyddoedd
i gyflwyno’r celfyddydau, gwyddoniaeth, hanes a meysydd
arbenigol eraill i’n gwrandawyr a’n gwylwyr.
Bu ein rôl ym mywyd cerddorol y DU hefyd yn unigryw, ganannog pobl i greu cerddoriaeth – bu plant cyn oedran ysgol
yn cydganu gyda Listen with Mother am dros 30 mlynedd – agwrando ar gerddoriaeth yn bennaf. Heddiw rydym yn cefnogi
cymysgedd unigryw o gerddoriaeth newydd – llawer ohoni’nfyw, llawer yn arbenigol, a llawer gan dalent newydd sy’n ceisio
gwneud enw iddynt eu hunain – drwy ein gwasanaethau
radio yn arbennig neu ar Radio Player (o 2010, yn amodol argymeradwyaeth).
Gan edrych i’r dyfodol, bydd ein strategaeth ar gyfer ygenres hyn yn canolbwyntio o hyd ar ddarllediadau llinellol
fel y ffordd fwyaf effeithiol o gyrraedd cynulleidfaoedd eang,gan archwilio pynciau ffeithiol, y celfyddydau a diwylliant
yn fanwl, a chyflwyno amrywiaeth eang o gerddoriaeth apherfformiad. Er enghraifft, bydd BBC Radio 2 yn cynnwys
mwy o gyngherddau byw a jazz mewn slotiau amlwg, a bydd
mwy o raglenni dogfen rheolaidd yn archwilio cerddoriaeth athemâu diwylliannol. Bydd BBC Introducing yn parhau i gysylltu
BBC Radio 1 a 1Xtra â phobl sy’n creu cerddoriaeth a thalent
newydd heb gontract ar lawr gwlad.
Bydd BBC Two yn cael budd o gynnydd mewn arian o2013 (yn amodol ar gymeradwyaeth) a bydd yn defnyddio’r
buddsoddiad hwnnw i gomisiynu cynnwys chgwreiddiol osafon, gan gynnig syniadau ffres a newydd i’w chynulleidfa
ddeallus, gyda mwy o raglenni fel Obama’s America gan Simon
Schama, The History of Now a How Earth Made Us, yn

PERFFORMIAD
SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y DYFODOL PARHADDRAMA A CHOMEDIUCHELGEISIOL O’R DU
YSGOGI A DIFYRRU CYNULLEIDFAOEDD – GYDA STRAEON AM EU
BYWYDAU A’R BYD O’U HAMGYLCH.

CYNYDDU NATUR UNIGRYW AC ANSAWDDKPI Sgôr o 8 neu fwy allan o 10 am
Ansawdd Uchel %
08/09
09/10
Sgôr gyfartalog allan o 10 am
Ansawdd Uchel %
08/09
09/10

PERFFORMIAD

2-52

34
36

6.4
6.4

Cynyddodd cyfran y bobl sy’n cytuno’n gryf bod ein hallbwn o ansawdd
uchel dros ddau bwynt canran eleni. Roedd y sgôr gyfartalog yn gyson
flwyddyn ar flwyddyn.
Rydym yn darparu llwyfan er mwyn i dalent ysgrifennu a pherfformio
gorau’r DU gyrraedd cynulleidfa eang – arlwy unigryw gyda rhywbeth i
ddifyrru pawb.
1

2

Bob wythnos o’r flwyddyn, rydym yn cynnig
amrywiaeth eang o ddrama a chomedi ar draws teledu
a radio – gyda chynnwys gwreiddiol ychwanegol fel
E20, sgÎl-raglen EastEnders ar gael ar-lein yn unig. Yn ylluniau gwelir:
1 Outnumbered.
2 Recordiad o ddrama yn seiliedig ar nofel PD Jamesyn ein stiwdio drama radio yn Birmingham.
3 Occupation.
4 The Thick Of It.
5 On Expenses.
6 I’m Sorry, I Haven’t A Clue.

3

Bydd rhagoriaeth, gwreiddioldeb ac amrywiaeth yn parhau
i fod yn sail i’n strategaethau ar gyfer drama a chomedi. Ac,
os caiff ei gymeradwyo, bydd ein cynnydd arfaethedig mewn
gwariant ar BBC Two yn helpu i ddarparu cyfresi, dramâucyfres a dramâu unigol mwy gwreiddiol, a ysgrifennwyd gan
awduron cryf sy’n adlewyrchu cyflwr Prydain gyfoes, yn
ogystal â chomedi cryfach a mwy unigryw gyda’r potensial
i fod yn llwyddiant prif ffrwd yn y dyfodol.
YN YSTOD Y FLWYDDYN I ddod:• Byddwn yn buddsoddi rhagor o arian yng nghynnwys
BBC Two wrth iddi weithio i ailadeiladu ei henw da argyfer drama deledu arwyddol gan ddefnyddio talent o’r
DU ac adrodd straeon o’r DU, yn ogystal â sefydlu rôl
gryfach a mwy unigryw mewn comedi.
• Bydd BBC Radio 4 yn cynnig o leiaf 180 o oriau o gomedi
gwreiddiol (heb gynnwys ailddarllediadau).
• Bydd BBC Four yn cynnig darllediadau digidol cyntaf y DU
o 20 o deitlau ffilm sinema’r byd – genre rydym yn parhau
i fod yn ymrwymedig iddo wrth i ni leihau ein gwariant
cyffredinol ar raglenni a gaffaelwyd.
I weld mwy o ymrwymiadau rhaglenni a gwasanaethau
ar gyfer y flwyddyn i ddod ewch i www.bbc.co.uk/
aboutthebbc/statements2010.
I weld ein cyflawniadau yn erbyn ein haddewidion y llynedd
ewch i pdf 2009/10 Performance against Public Commitments
yn adran lawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

4

5

6

2-53
PERFFORMIAD

Mae’r BBC yn darparu llwyfan er mwyn i dalent ysgrifennu
a pherfformio gorau’r DU gyrraedd cynulleidfa eang. Mae’ngyfrifoldeb ar y BBC i gymryd risgiau a herio cynulleidfaoedd
gyda straeon a rhaglenni arloesol.
Eleni roedd ein harlwy drama yn cynnwys allbwn newydd osafon fel Occupation a Criminal Justice gan BBC One, Houseof Saddam a The Last Days of Lehman Brothers gan BBC
Two, yn ogystal ag arlwy ffres ar BBC Three – datblygodd yr
ail gyfres o Being Human y cymeriadau a’r straeon o’r gyfres
gyntaf yn ogystal â chyflwyno rhai newydd.
Mae BBC Radio 3 a 4 yn gyson yn cynnig amrywiaeth
eithriadol o ddrama a darlleniadau newydd a chlasurol – acar ôl yr hyn a welwyd ar y pryd fel menter beilot llawn risg,
goroesodd The Archers a bydd yn dathlu ei phen-blwydd yn
60 oed yn y flwyddyn newydd.
Mae’n bosibl mai comedi yw’r genre sy’n cyflwyno’r risg
fwyaf. Mae angen amser a buddsoddiad i greu sioeau newydd
llwyddiannus, ac mae’n hynod o anodd gwneud hynny ac yna
cynnal y llwyddiant hwnnw. Eto, mae’r gynulleidfa yn awyddus
i gael sioeau o’r fath, fel y mae’r cyfresi teledu poblogaidd
diweddar Outnumbered a Gavin and Stacey yn ei ddangos.
Byddwn yn parhau i fuddsoddi mewn awduron apherfformwyr newydd fel y gwnaethom eleni gyda’r timau
y tu ôl i Home Time a The Gemma Factor, gan roi llwyfan
iddynt ddangos eu talent. Byddwn yn sicrhau bod lle yn ein
hamserlenni ar draws ein portffolio o sianelau – yn arbennig
ar BBC Three – i roi cynnig ar bethau newydd cyn eu cynnig igynulleidfaoedd ehangach. Ac unwaith eto, BBC Radio 4 yw’r
unig ddarparwr comedi radio ar unrhyw raddfa yn y DU.

PERFFORMIAD
SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y DYFODOL PARHADCYNNWYS EITHRIADOL I BLANTDIFYRRU A SYNNU CYNULLEIDFAOEDD IFANC – HELPU PLANT I ARCHWILIOEU BYD MEWN MAN CYHOEDDUS DIOGEL.

KPICYNYDDU NATUR UNIGRYW AC ANSAWDD
Mae teledu’r BBC yn wreiddiol
ac yn wahanol %
08/09
09/10

36
37

PERFFORMIAD

2-54

Cytunodd mwy o ymatebwyr yn gryf fod teledu’r BBC yn ‘wreiddiol
ac yn wahanol’ o gymharu â’r llynedd.
1

Mae ein pwyslais ar gynnwys a grëwyd yn y DU – oHorrible Histories i Timmy Time i ddarlleniadau o’r Just
So Stories gan Rudyard Kipling ar BBC 7 – yn golygu
ein bod yn wahanol i lawer o’r gwasanaethau eraill
sydd wedi’u hanelu at blant sydd ar gael yn y farchnad.
Mae ein hamgylchedd anfasnachol yn cynnig man
dibynadwy i blant ac mae wedi’i gynllunio i annog
dysgu. Yn y lluniau gwelir:
1 Timmy Time.
2 Horrible Histories.
3 Show Me, Show Me.
4 Relic: Guardians of the Museum.
5 Spirit Warrior.

2

Drwy Ymddiriedolaeth y BBC, byddwn yn ceisio
cymeradwyaeth i ymestyn amser gorffen sianel CBBC o 7pm i
9pm, yr oriau gwylio brig ar gyfer y gynulleidfa hon. Byddwn yn
ymgynghori’n ofalus gyda rhieni a phlant i asesu’r goblygiadau
posibl, gan gydnabod ei bod yn debygol y bydd amrywiaeth osafbwyntiau ar y pwnc.
YN YSTOD Y FLWYDDYN I ddod:• Bydd o leiaf 70% o oriau CBBC yn gynyrchiadau
gwreiddiol – yn cynnwys isafswm o 665 o oriau
o ddrama, 85 o oriau o newyddion (yn cynnwys
Newsround) a 550 o oriau o raglennu ffeithiol.
• Bydd tua 80% o oriau CBeebies yn gynyrchiadau
gwreiddiol.
•Y n ogystal â’n hallbwn teledu digidol, bydd BBC One a
BBC Two yn darlledu 1,500 o oriau ychwanegol a renniro raglenni plant.
• Bydd BBC 7 yn cynnig pedair awr o raglennu bob dydd, iblant iau a hŷn.
I weld mwy o ymrwymiadau rhaglenni a gwasanaethau
ar gyfer y flwyddyn i ddod ewch i www.bbc.co.uk/
aboutthebbc/statements2010.
I weld ein cyflawniadau yn erbyn ein haddewidion y llynedd
ewch i pdf 2009/10 Performance against Public Commitments
yn adran lawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

3

4

5

2-55
PERFFORMIAD

Mae heriau penodol yn gysylltiedig â chynhyrchu cynnwys
plant.
Caiff ein plant y cynnwys gorau o’r tu allan i’r DU gan
ddarparwyr fel Disney a Nickelodeon, gan godi’r safon ar gyfer
creadigrwydd ac ansawdd. Ar yr un pryd, mae darlledwyr achynhyrchwyr o’r DU o dan bwysau parhaus, sy’n ei gwneud
yn anodd i lawer o gwmnïau fuddsoddi mewn allbwn drud,
gwreiddiol i blant.
Hyd yn oed pan fydd rhaglenni’n cael eu cymeradwyo, mae’r
gystadleuaeth ar draws llwyfannau am sylw’r gynulleidfa hon
sydd â disgwyliadau uchel ac o dan ddylanwad eu cymheiriaid
yn golygu ei bod yn gynyddol anodd i raglenni newydd acanhysbys lwyddo.
Er gwaethaf y pwysau hyn, erys y BBC yn gwbl ymrwymedig
i ddarparu cynnwys o safon a gynhyrchir yn y DU i blant.
Mae ein rôl yn darparu cynnwys teledu, radio ac ar-lein
pwrpasol sy’n annog dysgu, yn cefnogi dealltwriaeth o’r byd,
ac yn gwneud i blant chwerthin – mewn man diogel y gellir
ymddiried ynddo a lle na cheir hysbysebion – yr un mor fawr.
Ac felly, un o’n blaenoriaethau fydd cynyddu’r buddsoddiad
mewn rhaglenni plant. Yn amodol ar gymeradwyaeth, byddwn
yn cynyddu ein gwariant ar raglennu plant £10miliwn y
flwyddyn o 2013 i 2016 o leiaf, gan adeiladu ar y buddsoddiad
ychwanegol o £25.5miliwn dros dair blynedd a sicrhawydeisoes yn ystod cyfnod cyfredol ffi’r drwydded. Caiff llawer o’r
arian hwn ei ddefnyddio ar gyfer drama, comedi a chynnwys
ffeithiol a grëwyd yn y DU ar gyfer plant hŷn, yn ogystal ârhaglennu newydd CBeebies a fydd yn lleihau cyfraddau
ailddarlledu allbwn ar gyfer plant o dan 6 oed.

PERFFORMIAD
SICRHAU ANSAWDD AR GYFER Y DYFODOL PARHAD

UNO’R GENEDLBOD YNO I’R DU GYFAN – MEWN CYFNODAU O ARGYFWNG,
COFFÂD A DATHLU DRWY DDIGWYDDIADAU, CHWARAEONAC ADLONIANT NODEDIG.

KPICYNNAL CYRHAEDDIAD
Cyrhaeddiad wythnosol ar draws y BBC %
93
08/09
97
09/10
Bob wythnos gwnaeth tua 97% o boblogaeth y DU sy’n oedolion
wylio teledu’r BBC, gwrando ar ein gwasanaethau radio neu
ddefnyddio BBC Ar-lein.
Mae’r gwahaniaeth flwyddyn ar flwyddyn oherwydd bod methodoleg
fwy cadarn yn cael ei defnyddio ers mis Ionawr 2009 i gasglu datacyrhaeddiad ar draws y BBC. Mae’r canlyniad yn fwy cywir, ac mae’nadlewyrchu’r ffyrdd cynyddol y gall y gynulleidfa gael gafael ar gynnwys
y BBC.
Dylid bod yn ofalus wrth gymharu data cyrhaeddiad ar draws y BBC
eleni â data blynyddoedd blaenorol gan na ellir cymharu’r ddwy
fethodoleg yn uniongyrchol.

PERFFORMIAD

2-56

1

Daeth amrywiaeth o raglenni â phobl ynghyd eleni:
1 Ein darllediadau o Gemau Olympaidd y Gaeaf.
2 Eddie Izzard, yn rhedeg 43 marathon mewn 51
diwrnod ar gyfer Sport Relief.
3 I’d Do Anything – rhaglen i’r teulu ar nosweithiau
Sadwrn.
4 Plant mewn Angen, bob mis Tachwedd.
5 Mae chwaraeon yn uno cymunedau ledled y DU.
6 Ein gwaith allgymorth – yn cynnwys ymweliad yDoctor newydd â Sunderland a lleoliadau eraill
ledled y DU.
7 Darllediadau teimladwy o Ddydd y Cofio.
2

darlledu am ddim werth masnachol a chyhoeddus sylweddol.
Un o’r digwyddiadau allweddol i ni fydd Gemau Olympaidd
Llundain 2012 – y digwyddiad chwaraeon mwyaf i’w gynnal
yn y DU erioed. Byddwn yn manteisio ar ein galluoedd ar-lein
i gynnig cynnwys ychwanegol yn y cyfnod yn arwain at yGemau, yn ogystal â darparu etifeddiaeth archifol unwaith y
byddant wedi dod i ben.
YN YSTOD Y FLWYDDYN I ddod:•B ydd BBC One yn adeiladu ar lwyddiant Strictly Come
Dancing a rhaglenni eraill i ailgadarnhau ei hun fel cartrefy BBC ar gyfer ‘profiadau mawr i gynulleidfaoedd mawr’.
Bydd ei hamserlen yn parhau’n uchelgeisiol ar nosweithiau
Sadwrn.
• Bydd BBC Two Wales yn darlledu o Sioe Frenhinol
Cymru, y digwyddiad awyr agored mwyaf poblogaidd yng
Nghymru, ac ar draws ein gwasanaethau bydd Plant mewn
Angen yn dychwelyd ar ei newydd wedd ym mis Tachwedd.
• Byddwn yn adfywio ein gwefan chwaraeon, i roi profiad
mwy boddhaol a chyson i’w defnyddwyr.
• Rydym yn parhau i fod yn ymrwymedig i sicrhau bod
ein cynnwys ar gael mor eang â phosibl ac felly byddwn
yn darparu is-deitlau ar ein holl raglenni. Hefyd, byddwn
yn cynnig gwasanaeth sainddisgrifio ar o leiaf 10% o’nrhaglenni perthnasol ac yn arwyddo o leiaf 5% ohonynt.
I weld mwy o ymrwymiadau rhaglenni a gwasanaethau
ar gyfer y flwyddyn i ddod ewch i www.bbc.co.uk/
aboutthebbc/statements2010.
I weld ein cyflawniadau yn erbyn ein haddewidion y llynedd
ewch i pdf 2009/10 Performance against Public Commitments
yn adran lawrlwytho www.bbc.co.uk/annualreport.

3

5

4

6

7

2-57
PERFFORMIAD

Roedd ein darllediad radio allanol cyntaf erioed – darllediad o
The Magic Flute gan Mozart o Covent Garden – ar 8 Ionawr
1923; Streic Cyffredinol 1926 oedd ein gwrthdrawiad cyntaf
â’r llywodraeth dros annibyniaeth olygyddol; a dechreuom
sylwebu’n fyw ar chwaraeon yn 1927.
Er dyddiau cynnar iawn y BBC – hyd yn oed cyn dyddiad ein
Siarter gyntaf – rydym wedi bod yn y sefyllfa freintiedig o fod
yn fan cynnull cenedlaethol ar gyfer trafferthion, dathliadau,
coffâd ac adloniant.
Mae cynulleidfaoedd yn troi at y BBC o hyd ar adegau oargyfwng, fel cyfnod yr eira a’r llifogydd y gaeaf hwn; pan fydd
ganddynt ddewis ar yr un pryd o ffynonellau gwahanol mae’r
mwyafrif llethol yn troi at y BBC ar adegau o ragoriaeth mewn
chwaraeon rhyngwladol, fel World Cup Final; maent yn dilyn
digwyddiadau cenedlaethol neu ddiwylliannol fel y Gwasanaeth
Coffa neu’r Etholiad Cyffredinol gyda’r BBC; ac roedd pawb yn
siarad am y rhifyn o Eastenders a ddarlledwyd yn fyw ym mis
Mawrth i ddathlu pen-blwydd yr opera sebon yn 25 oed.
Mae ehangder ac amrywiaeth y digwyddiadau a gefnogir
gennym, a’n presenoldeb ar draws teledu, radio a’r cyfryngau
digidol, yn rhoi cyfrifoldeb unigryw i ni ddangos yr adegau
pwysig mewn bywyd cenedlaethol. Yn eironig, yn hytrach na
cholli perthnasedd, mae’r ffaith bod y cyfryngau’n ymrannu
fwy a newid cymdeithasol yn golygu bod y cyfrifoldeb hwn yn
fwy hanfodol nag erioed.
Gan edrych i’r dyfodol, byddwn yn parhau i ddarlledu’r
digwyddiadau chwaraeon hynny sydd â phwysigrwydd
cenedlaethol arbennig a nodwyd gan arolwg diweddar y
Llywodraeth o Ddigwyddiadau a Restrwyd, yn amodol arennill hawliau chwaraeon sy’n cynnig gwerth am arian: ein her
yw darparu pecyn chwaraeon amrywiol i’n cynulleidfaoedd
heb aflunio marchnad lle mae gan ddarlledwyr eraill sy’n

BBC: CYNYDDUGWERTH DRWY
WEITHIO’N WELL

MAE’R ADRAN HON YN DANGOS SUT RYDYM YNCYNNAL EIN GWEITHREDIADAU AC YN CEFNOGI EIN
POBL.
Y cyhoedd ym Mhrydain sy’n talu am y BBC. Ac mae’n briodol
ein bod mor dryloyw â phosibl ynglŷn â sut rydym yn cynnal
ein busnes.
Yn yr adran flaenorol disgrifiwyd ein cenhadaeth olygyddol, a’nstrategaeth i’w chyflawni. Yma rydym yn rhannu elfennau o’nstrategaeth fusnes – sut rydym yn gwneud pethau. Rydym yncynnwys adran fer ar Academi’r BBC, a lansiwyd eleni, a hyfforddi
staff y BBC a’r diwydiant ehangach.
Disgrifiwn sut rydym yn gweithio gydag economi greadigolehangach y DU, gan adolygu Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu’r BBC a
BBC Worldwide, ac amlinellu’r fframwaith masnachol sy’n pennu
sut rydym yn gweithio gyda sefydliadau a chwmnïau eraill.
Gorffennwn drwy dynnu sylw at ychydig o risgiau allweddol posibl
i’n busnes, a sut rydym yn eu lliniaru.

Llun o’r ddynes fusnes Peggy Mitchell, a chwaraeir gan Barbara Windsor, sy’n gadael Albert Square yn
ddiweddarach eleni ar ôl deng mlynedd y tu ôl i’r bar yn y Queen Vic. Dathlodd EastEnders ei ben-blwydd yn
25 yn gynharach yn 2010 gyda 13 o wobrau a chynulleidfa o bron 19 miliwn o bobl am ei ddarllediad byw.
Drama fydd un o gonglfeini ein strategaeth raglenni yn y dyfodol.

RHEOLI’R BUSNES

2-59

RHEOLI’R
BUSNESRHEOLI’R BUSNESGWEITHREDIADAU“WRTH I GYNULLEIDFAOEDD FANTEISIO’N
FWYFWY AR DECHNOLEGAU DIGIDOLNEWYDD, MAE’N RHAID I NI REDEG EIN
BUSNES MEWN FFORDD SY’N CYNNIGGWERTH AMLWG YN OGYSTAL Â CHYNNWYS
O’R RADD FLAENAF.”
CAROLINE THOMSONPRIF SWYDDOG GWEITHREDURHEOLI’R BUSNES

2-60

MAE TECHNOLEGAU NEWYDD A
GLOBALEIDDIO CYNYDDOL YN SBARDUNI NEWIDIADAU NA WELWYD MO’U TEBYGO’R BLAEN YM MYD Y CYFRYNGAU:DIBYNNWN AR GYFRYNGAU DIGIDOL I
WNEUD EIN GWAITH, A DEFNYDDIWN
GYNNWYS CYFRYNGAU YN EIN HAMSER
HAMDDEN.
UN O EFFEITHIAU’R NEWID HWN YN Y
DU YW BOD Y MODEL SYDD BOB AMSERWEDI DARPARU RHAGLENNI DARLLEDUCYHOEDDUS AM DDIM O’R RADDFLAENAF YN WYNEBU’R BYGYTHIADMWYAF ERIOED.

Yn y cyfamser, nid yw’r porthgeidwaid mawr i gynnwys digidol
yn yr UD – Google ac YouTube – wedi bod yn buddsoddi
cyfrannau mawr o’u henillion yn y DU yn ôl yn y DU. Mae hyn
yn lleihau ymhellach yr arian sydd ar gael i wneud rhaglenni
Prydeinig unigryw o safon uchel.
Bydd strategaeth arfaethedig y BBC yn mynd i’r afael â’r ddau
fater hyn. Byddwn yn trefnu ac yn rhedeg ein busnes mewnffordd hyblyg er mwyn sicrhau ein bod yn rhoi i’n cynulleidfaoedd
yr hyn a ddymunant, yn y ffordd fwyaf costeffeithiol bosibl; abyddwn yn addasu’r ffordd rydym yn ymddwyn yn y farchnadehangach, fel cyflenwr, partner a chystadleuwr.

CADWYN WERTH SYML Y BBCY CYFRYNGAU A’R DIRWEDD REOLIADOLEFFAITH TECHNOLEG DDIGIDOL AR GYNULLEIDFAOEDD A CHYFLENWYR
SUT MAE’R BBC YN GWEITHREDU HEDDIW

ffactorau mewnol

RHEOLI EIN BUSNES A’N LLIF ARIAN PAROD
INCWM

STRWYTHURCYNNYRCH

Ffi’r drwydded ynghyd âpheth incwm masnachol.
Rhaglen Effeithlonrwydd
sy’n parhau.

A yw’r fframwaith a’r
strwythur gweithredolyn briodol i gyflawni ein
cenhadaeth mewn ffordd
effeithlon ac effeithiol?

Prynu? Gwneud?
Partner? Modelaucynnwys ac ariannu
gwasanaethau gwahanol
ac iddynt oblygiadau
gwahanol a manteision/
anfanteision i dalwyr
ffi’r drwydded.

RHEOLIASEDAU
Buddsoddi mewn
pobl – yn fewnol ac yn ydiwydiant.
Manteisio i’r eithaf ar
asedau rhaglenni

GWELLA SUT RYDYM YN GWNEUD PETHAU – LLUNIO BBC SY’N ADDAS AT Y DYFODOLRHOI ANSAWDD YN GYNTAF

ffactorau allanol

sut rydym yn
gwneud pethau

ysgogwyr busnes
strategol

2-61
RHEOLI’R BUSNES

Bu’r gostyngiad cymharol mewn gwariant ar hysbysebu o’igymharu â’r twf economaidd cyffredinol – a welwyd cyn y
dirwasgiad ac sydd wedi ei waethygu ganddo – yn ergyd iddarlledwyr masnachol ar ddau gyfrif wrth i’r arian a werir
ar hysbysebu leihau’n sydyn, tra bod y llu o sianelau lloeren
ac ar-lein newydd yn peri i gyfraddau hysbysebu ostwng.
Y sgÎl-effaith i’r diwydiant ehangach oedd bod y darlledwyr
masnachol PayTV yn buddsoddi cyfran lai mewn cynnwys
newydd yn y DU (36%, wedi gostwng o tua 51% am
ddarlledwr am ddim nodweddiadol, yn ôl Screen Digest).

RHEOLI’R BUSNESGWEITHREDIADAU PARHADNEWID Y FFORDD Y GWEITHREDWN
Mae’r BBC heddiw yn wahanol i’r BBC ar ddechrau’r 90au pan
oedd tua chwarter ffi’r drwydded yn cael ei wario ar orbenion.
Rydym wedi mynd ati i haneru’r ffigur hwnnw i tua 12% heddiw,
a bwriadwn ei ostwng ymhellach fel y bydd o leiaf 90c o bob£1 o ffi’r drwydded o 2013 ymlaen yn cael ei wario ar wneud
a throsglwyddo cynnwys o safon. Dros y ddwy flynedd nesaf
byddwn yn arbed £2biliwn o gostau yn gynyddol.
Erbyn hyn, mae tua hanner cyfanswm ein gwariant yn caelei wario ar gyflenwyr allanol, sy’n rhoi budd uniongyrchol
i economi’r DU. Rydym wedi dileu costau, symleiddio ein
prosesau, a gosod ar gontract allanol yr agweddau hynny arein busnes y gallai cyflenwr trydydd parti eu gwneud yn fwy
effeithlon.
Ond nid oes a wnelo ein newidiadau â lleihau costau yn unig.
Rydym yn anelu at sicrhau bod y BBC yn sefydliad llawer
mwy cyfoes ac effeithlon – gyda llai o uwch reolwyr a haenau
rheoli, prosesau gwneud penderfyniadau cynt, ffyrdd mwy
cydweithredol o weithio, a sefydliad lle mae defnydd mwy
creadigol o dechnoleg newydd yn lleihau biwrocratiaeth ac yn
symleiddio ein prosesau ymhellach.

RHEOLI’R BUSNES

2-62

ARTISTIAID, CYFLWYNWYR A PHERFFORMWYR
Rydym wedi cyflwyno newidiadau i’n ffordd strategolo reoli talent ar yr awyr – ein hartistiaid, cyflwynwyr apherfformwyr – y bobl sydd fwyaf cyfrifol am ddylanwadu
ar asesiad cynulleidfaoedd o ansawdd a natur unigryw’r BBC.
Oherwydd eu pwysigrwydd i dalwyr ffi’r drwydded rydym
wedi cyflwyno prosesau newydd o asesu gwerth, cyd-drafodcontractau, cymeradwyo cynigion, meithrin talent newydd, a
datblygu talent sy’n bodoli eisoes. Mae ein diben yn glir iawn:
sicrhau bod y BBC yn sefydliad lle mae’r artistiaid gorau amweithio i greu rhaglenni gwych am y gwerth gorau i dalwyr ffi’r
drwydded.
Er i arolwg yr Ymddiriedolaeth o gostau talent yn 2008
ddangos nad oedd y BBC yn talu mwy na ‘phris y farchnad’ amy dalent orau ar y teledu, gwnaethom ymrwymiad i leihau’r
gwariant ar y dalent orau, yn enwedig oherwydd y dirwasgiad,
ac i reoli ein gwariant cyffredinol ar dalent yn ofalus.
Rydym am roi gwybodaeth sy’n galluogi eraill i farnu ein
perfformiad yn erbyn yr ymrwymiad, ond heb danseilio ein
gallu i gyd-drafod cynigion am dalent sy’n rhoi gwerth da.
Tabl 2-10 

Tâl i artistiaid, cyflwynwyr, newyddiadurwyr,
cerddorion £m

2009/10

Hyd at £50,000

112.1£ Newid
O flwyddyn i
2008/09
flwyddyn

114.6

-2.5

£50,000 i £100,000

41.8

43.9

-2.1

£100,000 i £150,000

15.4

16.3

-0.9

Dros £150,000

52.2

54.4

-2.2

Cyfanswm

221.5

229.2

-7.7

Dengys y tabl isod wariant cyffredinol y BBC ar dalent ar gyfer
y ddwy flynedd diwethaf. O un flwyddyn i’r llall lleihawyd ygwariant bron £8miliwn. Byddwn yn parhau i reoli’n llym.
SICRHAU’R CYNNIG GORAU I DALWYR Y
DRWYDDED
Yn ogystal â lleihau’r gwariant ar ein talent allanol, rydym ynparhau i asesu ein buddsoddiad mewn pobl a chontractwyr yn
fewnol, i leihau gwastraff a dyblygu, ac ychwanegu gwerth.
Bu’r dirwasgiad yn ergyd drom i’r cyfryngau ac mae’n briodol
bod y BBC yn defnyddio ffi’r drwydded i gynnig gwaith achyfleoedd hyfforddiant i bobl yn y diwydiant ehangach, gan
feithrin sgiliau trosglwyddadwy – y gellir eu defnyddio mewn
marchnad bortffolio – a chynaliadwy yn y byd cwbl ddigidol.
RHOI’R CYMORTH GORAU I’N STAFF
Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi gwneud newidiadau
i’r ffordd rydym yn recriwtio pobl. Rydym yn hysbysebu’r rhan
fwyaf o’n swyddi gwag ar-lein, yn https://jobs.bbc.co.uk/fe/
tpl_bbc01.asp ynghyd ag esboniad o’n prosesau recriwtio.
Ac rydym wedi mynd ati i symleiddio a gwella ein prosesau
a’n polisïau sy’n effeithio ar bobl ar ôl iddynt ymuno â ni.
Er enghraifft, rydym wedi buddsoddi mewn technoleg asystemau sy’n cynorthwyo ein rheolwyr i arwain eu timau.
Gwellwyd swyddogaeth gynghori Adnoddau Dynol, ac
rydym bellach mewn sefyllfa well i gynnig cyngor ymarferol aramrywiaeth o faterion sy’n ymwneud â phobl i arweinwyr ein
hunedau is-adrannol a busnes.
Ac rydym wedi parhau i gydweithio â’n partner allanol i wellaac atgyfnerthu’r gwasanaeth a ddarperir ganddo.
CYDNABYDDIAETH STAFF
Rydym yn parhau i leihau nifer y bobl a gyflogwn. Fodd bynnag,
rydym wedi gweld cynnydd net bach yn y niferoedd cyfartalog
dros y flwyddyn ddiwethaf. Cyn y symud i Salford, rydym wedi
bod yn cyfuno rhai swyddi, ac mae hyn yn cyfrif am y rhan
fwyaf o’r cynnydd dros dro mewn niferoedd. Yn gyffredinol,
rydym yn disgwyl i’r niferoedd leihau eto ar ôl 2010/11.
Cafodd y cynnig cyflog ar gyfer 2009/10 ei setlo ar £470 y
cyflogai i staff gradd sy’n ennill o dan £60,000. Cafodd cyflog
pobl a oedd yn uwch na’r trothwy hwn ei rewi.
Rydym hefyd wedi cymryd camau a fydd yn lleihau’r swm awerir ar uwch reolwyr 25% dros y tair blynedd nesaf.
• Mae tâl cyfarwyddwyr gweithredol y BBC wedi cael ei rewi
am bedair blynedd.
• Mae bonysau i swyddogion gweithredol y BBC wedi cael eu
hatal am gyfnod amhenodol.
• Mae tâl uwch reolwyr wedi cael ei rewi, ac mae bonysau
wedi cael eu hatal am ddwy flynedd.
• Rydym yn addo lleihau nifer yr uwch reolwyr 18% dros
gyfnod o bedair blynedd.
Er i nifer yr uwch reolwyr dyfu yn ystod hanner cyntaf yflwyddyn, erbyn mis Mawrth – bum mis ar ôl i’r camau gael
eu cyhoeddi – roeddem wedi lleihau nifer yr uwch reolwyr
15 (2.3%) ac roedd cyfanswm y cyflogau am y cyfnod wedi
gostwng £6.8miliwn (8.6%). Byddwn yn parhau i leihau niferyr uwch reolwyr a bil cyflog uwch reolwyr, a bydd Pwyllgor

AMRYWIAETH AR YR AWYR AC ODDI ARNO
Mae recriwtio a datblygu gweithlu amrywiol sy’n cynrychioli
poblogaeth gyfoes Prydain yn ein gwneud yn fwy perthnasol idalwyr ffi’r drwydded ac yn ein hamlygu ni, a’n cynulleidfaoedd,
i straeon a materion sydd y tu hwnt i’n gorwelion.
Mae amrywiaeth o brofiad a safbwynt yn sbardun igreadigrwydd ac yn arwain at allbwn mwy cyfoethog ac
ystyrlon sy’n taro tant â phob cynulleidfa yn y DU.
Ar hyn o bryd mae tua hanner (49%) gweithlu’r BBC yn
ferched; mae staff duon a lleiafrifoedd ethnig yn cyfrif am 12.1%
o staff (o’i gymharu â tharged o 12.5%); ac mae 4.4% o’n staff
wedi’u cofrestru’n anabl (targed: 5.5%).
Ein huchelgais yw sefydlu amrywiaeth ym mhob un o’n
gweithgareddau a’n swyddogaethau – o greu allbwn
unigryw ac ysbrydoledig i ddenu a meithrin talent wych, ogysylltu â chynulleidfaoedd anodd eu cyrraedd i sicrhau bod
gwasanaethau newydd yn hygyrch:
Strategaeth gorfforaethol a chynllunio busnes: cafodd y Cod
Safonau Gwasanaeth ar gyfer Cynllun Cymorth Newidi Ddigidol ei lywio gan ymgynghoriadau â chymunedau
amrywiol, a sicrhawyd bod ystyriaethau o ran cydraddoldeb
yn rhan o brosesau caffael. Ceir rhagor o wybodaeth am ycynllun yn www.digitaluk.co.uk
Cynulleidfaoedd: buom yn bartner i Channel 4 ar Talking
Disability, prosiect ymchwil a ystyriodd ganfyddiadau
cynulleidfaoedd anabl o deledu. Mae’r canfyddiadau wedi
cael effaith wirioneddol, ac rydym wedi trefnu gweithdai iwneuthurwyr rhaglenni i’w helpu i ystyried yn ddyfnach ac
yn well, y ffordd y mae pobl anabl yn cael eu portreadu, castio
a mynediad.
Allbwn: Rydym yn gweithio gyda gwneuthurwyr achomisiynwyr rhaglenni i wella cynrychiolaeth ar y sgrîn ac aryr awyr. Ymhlith yr enghreifftiau amlwg eleni bu cyflwynwraig
CBeebies, Cerrie Burnell; cyhoeddodd EastEnders gymeriad
anabl rheolaidd newydd, Adam Best (a chwaraeir gan David
Proud sy’n defnyddio cadair olwyn) yn ogystal â rhoi ein
pennod gyntaf a oedd yn cynnwys pobl dduon yn unig; roedd
drama gignoeth Moses Jones yn cynnwys cast o bobl dduon
yn bennaf a chafodd ei darlledu yn ystod oriau brig ar BBC
One; ac ar y radio, cyflwynodd cwmni theatr Graeae The
Hunchback of Notre Dame ar BBC Radio 4. Rydym yn gweithio
gyda BECTU ac eraill i drefnu cynhadledd rwydweithio igyflwynwyr radio du neu leiafrifoedd ethnig llawrydd.
Gweithlu: Hon oedd y drydedd flwyddyn a’r flwyddyn olaf
o raglen fuddsoddi wedi’i thargedu at gefnogi amrywiaeth arbob lefel o’n gweithlu. Dros y cyfnod, roedd 40% o bobl aymunodd â’n Cynllun i Newyddiadurwyr o Dan Hyfforddianta 33% a ymunodd â’n Cronfa o Dalent Newyddiadurol yn dod
o gefndir du neu leiafrifoedd ethnig. Mae ein Rhaglen Mentora
a Datblygu wedi helpu nifer amrywiol o staff wrth iddynt

Tabl 2-11

Cyfanswm PSB cyfartalog (cyfwerth ag amser llawn)
Diwedd y flwyddyn 2006

18,860

Diwedd y flwyddyn 2007

17,914

Diwedd y flwyddyn 2008

17,677

Diwedd y flwyddyn 2009

17,078Diwedd y flwyddyn 2010

17,238

Tabl 2-12 

Nifer yr uwch reolwyr yn ôl band cyflog
2009/10

Band cyflog

2008/09

O dan £70,000

40

45£70,000 i £99,999

261

265

£100,000 i £129,999

157

153

£130,000 i £159,999

82

76£160,000 i £189,999

33

39£190,000 i £219,999

23

23£220,000 i £249,999

98£250,000 i £279,999

4

3£280,000 i £309,999

2

4£310,000 i £339,999

3

1£340,000 i £369,999––£370,000 i £399,999

–

1

614

618

Cyfanswm

Dengys y siart staff PSB y DU yn unig. Byddwn yn lleihau’r cyfanswm i
520 (18% o’r ffigur sylfaenol) erbyn 2013.
Tabl 2-13

Staff PSB y DU yn ôl Cenedl (cyfwerth ag amser llawn)
2009/10

2008/09

Lloegr (heb gynnwys Llundain)

24

23

Llundain

59

60

Yr Alban

7

6

Cymru

7

7

Gogledd Iwerddon

3

4

Targed Gwirioneddol
2012
2010

Newid oflwyddyn i
flwyddyn

Tabl 2-14

Tabl amrywiaeth, % o gyfanswm y staff

Pobl Dduon a Lleiafrifoedd Ethnig

12.5

12.1

+1.2%

Uwch Reolwyr, Pobl Dduon a
Lleiafrifoedd Ethnig

7.0

5.7

+0.7%

Staff anabl

5.5

4.4

-0.3%

Uwch reolwr, staff anabl

4.5

3.4

dd/g

2-63
RHEOLI’R BUSNES

Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yn parhau i adolygu
cynnydd yn rheolaidd.
Ein nod yw cael y cydbwysedd cywir rhwng denu a chadw’r
staff priodol i arwain y BBC a darparu gwasanaethau o’r radd
flaenaf, a rhoi gwerth amlwg i dalwyr y drwydded.

RHEOLI’R BUSNESGWEITHREDIADAU PARHAD

ddysgu’r sgiliau i symud i mewn i uwch swyddi. A rhododd
Extend, ein cynllun lleoliad gwaith i bobl anabl, gyfleoedd i 50
o unigolion.
Y FLWYDDYN SYDD I DDOD
Bydd llawer o’n hymdrechion gweithredol eleni yncanolbwyntio ar gynorthwyo pobl yr effeithir arnynt gan ddau
newid mawr i’r BBC:Yn Llundain, byddwn yn symud allbwn Newyddion
rhwydwaith o White City a World Service o Bush House, i’rGanolfan Ddarlledu. Mae cynlluniau manwl ar waith i sicrhau
ein bod yn cyflawni ein hymrwymiadau darlledu yn ystod ycyfnod hwn. Caiff 1,500 o swyddi eu trosglwyddo o Lundain i
Salford Quays, a byddwn yn rheoli’r broses o symud tua 700
o unigolion a’u dibynyddion er mwyn sicrhau y gall craidd ostaff profiadol gynnal ‘busnes fel arfer’ wrth i hyn ddigwydd.
Rydym yn bwriadu recriwtio’r gweddill i sicrhau ein bod yncael y cymysgedd cywir o sgiliau a chontractau er mwyn caeladnoddau pobl hyblyg. Lansiwyd gwefan recriwtio BBC Northwww.bbc.co.uk/jobs/north ym mis Chwefror, gyda thua 200 obobl yn cofrestru y dydd yn ystod yr wythnos hyd at ddiwedd
mis Mawrth. Mae partneriaeth â Connexions a’r Ganolfan
Byd Gwaith wedi arwain at ddatblygu cynllun prentisiaeth sy’ntargedu grwpiau anodd eu cyrraedd yn yr ardal leol.
Rydym yn ymrwymedig i adleoli cymaint o staff sydd wedi
dewis peidio symud ag y bo modd.
At hynny, mae Gemau Olympaidd Llundain 2012 yn cynnig
cyfle unigryw i gysylltu â chynulleidfaoedd anodd eu cyrraedd
ac i greu gwaddol cymdeithasol a fydd yn parhau i fod o

RHEOLI’R BUSNES

2-64

DIOGELWCH Y BBC
Mae arbenigwyr adran Diogelwch ac Iechyd y BBC yn
rhagweithiol o ran rhoi cyngor a chymorth i dimau casglu
newyddion a gwneuthurwyr rhaglenni sy’n gweithredu
ledled y byd. O ganlyniad, rydym wedi llwyddo i leihau nifer
y damweiniau y dylid rhoi gwybod i’r HSE amdanynt i 28
eleni (2009: 36). Ers 2000 rydym wedi lleihau’r gyfradd o
ddamweiniau y dylid rhoi gwybod amdanynt o 277 fesul
100,000 o staff i 127.
Mae ein tîm iechyd galwedigaethol hefyd wedi rhoi cyngora chymorth i staff sydd â phroblemau iechyd sy’n ymwneud
â gwaith ac wedi sicrhau bod gennym wybodaeth gywir achynlluniau cadarn i reoli Ffliw Moch ac argyfyngau eraill.
Yn ystod y flwyddyn mireiniwyd ein proses o asesu risg achyflwynwyd offeryn risg ar-lein i wneud y broses asesu mor
syml â phosibl.
Mae’r adran yn cydweithio’n agos â’r Awdurdod Gweithredol
Iechyd a Diogelwch ar nifer o feysydd megis: rheoli
digwyddiadau mawr megis cyngherddau roc, a digwyddiadau
chwaraeon o bwys, gan gynnwys paratoi ar gyfer Gemau
Olympaidd Llundain 2012.
Mewn menter allweddol – a fydd o fudd i’r diwydiantehangach – rydym wedi hyrwyddo pasport diogelwch a fydd
yn caniatáu i staff llawrydd ddefnyddio hyfforddiant diogelwch
gan un sefydliad wrth weithio i sefydliad arall ac felly symud

fudd. Bydd prosiectau sgiliau ac addysg sy’n ymgysylltu â’ramrywiaeth mwyaf o gynulleidfaoedd â phosibl yn cael eu
cynnal ledled y DU gyda’r nod o newid canfyddiadau amy BBC, gwella ein brand fel cyflogwr, gwella cynhwysiant
cymdeithasol a chyflwyno cynnwys newydd i’n llwyfannau.
DYFODOL CYNALIADWY
Mae’r byd yn newid, ac mae’r rhaid i’r BBC ymaddasu er mwynparhau i fod yn berthnasol.
Ni allwn warantu swydd am oes mwyach, ond mae’n rhaid i
ni gyflogi mewn ffordd hyblyg a theg. Gallwn gynnig gweithle
ymestynnol a chreadigol, lle rydym yn helpu pobl i ddysgu
llawer o sgiliau, a’u hannog i roi cynnig ar lawer o rolau
gwahanol drwy’r sefydliad. Ond er mwyn gwneud hyn, mae’nrhaid i ni ddileu rhai o’r swyddi parhaol a strwythuro ein
gwaith o amgylch gweithlu hyblyg.
Ym mis Mawrth cytunwyd ar Gytundeb Deialog â BECTU aoedd yn cwmpasu staff llawrydd sy’n gweithio yn ein hadrancynhyrchu teledu fewnol. Mae hwn yn gam cadarnhaol ymlaen,
sy’n sicrhau deialog cynhyrchiol parhaus â’n cymuned lawrydd
a werthfawrogir yn fawr iawn.
Bydd ein strategaeth ar gyfer cysylltiadau â chyflogeion yn
canolbwyntio ar gynnal perthynas gydweithredol ac agoredâ chyflogeion ac undebau llafur mewn amgylchedd cynyddol
heriol.
Mae’n amgylchedd sy’n ein herio i gadw ein hymrwymiad i
dalwyr ffi’r drwydded i ddarparu’r rhaglenni a’r gwasanaethau
gorau posibl tra’n lleihau costau.
rhwng gwahanol sefydliadau’n haws.
Tristwch i’r BBC oedd nodi marwolaeth Anton Turner yn
Tanzania ym mis Hydref, pan oedd yn ffilmio Serious Explorers
i CBBC. Ymosodwyd ar Anton gan eliffant a bu farw yn y
fan a’r lle. Daeth y tîm ymchwilio i’r casgliad bod marwolaeth
Anton yn ddamwain drasig. Cyhoeddwyd yr ymchwiliad yn
www.bbc.co.uk/info/reports
Mae’r adran yn gweithio gyda gwneuthurwyr rhaglenni mewnol ac allanol i
gyflwyno styntiau cofiadwy – dyma un o Bang Goes The Theory – a rhai o’r lluniau
gorau a mwyaf syfrdanol o fyd natur i’n sgrîn.

ACADEMI’R BBC
MAE RHWYMEDIGAETH AR Y BBC “…I WNEUDCYFRANIAD EFFEITHIOL I’R DASG O BARATOI A CHYNNALGWEITHLU CYFRYNGAU HYFEDR YN Y DIWYDIANT
CLYWELEDOL”. (SIARTER Y BBC ADRAN 3.2B)

2-65
RHEOLI’R BUSNES

2010 fydd yr ail flwyddyn o’r cynllun prentisiaeth.
Dengys y lluniau brentisiaid newydd Adil, Jade a
Tommy yn mynd drwy eu pethau o flaen y camera,
ac yn bwysicach na hynny, y tu ôl i’r camera,

Mae BBC o’r cychwyn wedi hyfforddi’r diwydiant darlledu. Ac wrth i staff ahyfforddwyd gan y BBC symud i ddarlledwyr eraill neu gwmnïau annibynnol mae’rhyfforddiant hwnnw wedi bod yn gonglfaen i’r diwydiant. Yn wir, mae Deloitte yn
amcangyfrif bod hyfforddiant presennol y BBC yn werth tua £59miliwn y flwyddyn
mewn gwell cynhyrchiant i’r diwydiannau creadigol. (Ffynhonnell: The Economic
Impact of the BBC: 2008/09.)
Mae’r ffordd y mae cynhyrchu digidol yn datblygu’n fwyfwy cyflym drwy’r diwydiantyn golygu bod hyfforddiant cynaliadwy yn bwysicach nag erioed. Ac eto arweiniodd
y dirwasgiad economaidd at lai o fuddsoddi mewn hyfforddiant wrth i gwmnïau
atgyfnerthu eu llifau arian parod ar adeg o ansicrwydd.
Drwy’r diwydiant cyfan, y BBC sy’n gwneud y cyfraniad mwyaf i hyfforddiant o bellffordd, gan wneud ein rôl o ran cynnal safonau yn bwysicach nag erioed.
• Wrth i’r diwydiant ddod yn ddibynnol ar gronfa gynyddol o staff llawrydd, rydym
bellach yn hyfforddi pobl am oes o gyflogadwyedd yn hytrach nag am swydd am
oes. Mae ein buddsoddiad mewn staff llawrydd yn cynnig mantais uniongyrchol idalwyr ffi’r drwydded drwy raglenni a chynnwys BBC o safon uchel, a hefyd drwy
eu cyfraniadau i gynnwys gwych ar sianelau nad ydynt yn rhai’r BBC.
• Oherwydd cyflymder y newid technolegol mae angen diweddaru sgiliau’nrheolaidd: cynhyrchu o’r dechrau i’r diwedd, cyfuno, dosbarthu, cydweithredu
a diwylliannau newydd. Ac mae gweithio mewn amgylchedd aml-lwyfan 360
gradd yn gofyn am dalent sy’n meddu ar sgiliau trosglwyddadwy iawn. Mae ein
buddsoddiad mewn pobl yn golygu na fyddant yn mynd ar ei hôl hi.
• Mae cyflawni ein targedau o ran Cyflenwi Cynyrchiadau Rhwydwaith – gan sicrhau
y caiff dosbarthiad teg o arian ffi’r drwydded ei wario ledled Cymru, Lloegr, yr
Alban a Gogledd Iwerddon – yn dibynnu ar ddatblygu ymhellach gronfeydd odalent greadigol dra hyfforddedig ledled y DU.
Lansiwyd Academi’r BBC ym mis Rhagfyr i sicrhau y gallem ddiwallu’r anghenion
hyn yn well. Mae Academi’r BBC yn gweithio gyda Channel 4 ac ITV ar fentrau
amrywiaeth, ac rydym yn rhannu hyfforddiant Sylfaen Aml-lwyfan y BBC gyda
darlledwyr a sefydliadau eraill gan gynnwys PACT, BECTU a’r Gronfa HyfforddiantAnnibynnol. Yn amodol ar gymeradwyaeth reoliadol, byddwn yn parhau i chwilio
am gyfleoedd i rannu ein hasedau hyfforddi ac eiddo deallusol mor eang â phosibl fel
rhan o’n cenhadaeth gwasanaeth cyhoeddus i gefnogi’r diwydiant.
Y llynedd darparwyd 4,416 o ddiwrnodau hyfforddi allanol, ac rydym wrthi’n chwilio
am gyfleoedd i wneud mwy yn y dyfodol. A pharhawn i gefnogi cyrff y diwydiantmegis Skillset a’r Ysgol Ffilm a Theledu Genedlaethol – cyfanswm ein cymorthariannol oedd £1.4miliwn yn 2009/10.

RHEOLI’R BUSNESRÔL Y BBC YM MAES EHANGACH YCYFRYNGAUDIM OND OS PARHAWN I GYFOETHOGI BYWYDAU POBL DRWY RAGLENNIUNIGRYW O SAFON UCHEL SY’N EU HYSBYSU, EU HADDYSGU A’U difyrru
Y GELLIR CYFLAWNI pwrpasau CYHOEDDUS A GWELEDIGAETH Y BBC IFOD YN SEFYDLIAD MWYAF CREADIGOL Y BYD.
OND MAE’R CYD-DESTUN AR GYFER CYFLAWNI EIN CENHADAETH YN
NEWID YN GYFLYM, WRTH I DECHNOLEGAU A DIWYDIANNU GYDGYFEIRIOAC WRTH I GYNNWYS A CHYSTADLEUAETH DDOD YN GYNYDDOLFYD-EANG.

RHEOLI’R BUSNES

2-66
1

2

3

BYD SY’N NEWID
Mae gan y DU draddodiad clodwiw o fuddsoddi’n drwm
mewn cynnwys a grëir yn y DU, sydd wedi arwain yn ei dro
at lwyddiannau byd-eang trawiadol ym mhob math o genre
a fformat. Mae teitlau’r BBC megis Top Gear a Doctor Who afformatau megis Strictly Come Dancing i’w gweld bob dydd arsianelau ledled y byd.
Fodd bynnag, mae hyn o dan fygythiad wrth i’r farchnad
danseilio’r model cyflenwi traddodiadol ar gyfer darparu
cynnwys gwreiddiol o safon uchel yn y DU i’w ddarlledu am
ddim drwy ffactorau megis:• cydbwysedd newydd ariannu’r diwydiant• rolau newydd yn y gadwyn werth• costau cynyddol cynnwys a dosbarthu• ansicrwydd o ran rheoleiddio.
EGWYDDORION MASNACHOL SYLFAENOL Y BBC
Mae newidiadau o’r fath ym marchnad y cyfryngau yn gofyn
am newidiadau yn ymddygiad y BBC. Mae ein strategaeth
newydd, Rhoi Ansawdd yn Gyntaf, yn nodi amcanion clir
ar gyfer ein gweithgareddau masnachol, yn ogystal â ffiniau
priodol o’u hamgylch. Mae’n rhaid i’n gweithgareddaumasnachol – boed fel partner, cyflenwr neu gystadleuwr –gyfrannu at gyflawni ein pwrpasau cyhoeddus. Nid ydynt arwahân i genhadaeth gyhoeddus y BBC, ac mae’n rhaid iddynt
ddiogelu a hyrwyddo brand ac enw da’r BBC ymhellach.
At hynny, bydd ein strategaeth newydd yn ein helpu i sicrhau
mai dim ond mewn meysydd sy’n ategu cenhadaeth gyffredinoly BBC mewn gwirionedd ac sy’n rhoi manteision yn ôl i dalwyr
ffi’r drwydded y byddwn yn ehangu. Ein hegwyddorion
sylfaenol yw y dylai’r BBC:• gadw gwerth ei eiddo deallusol• manteisio ar y gwerth hwnnw ar ran talwyr ffi’r drwydded• sicrhau na fydd gweithgarwch masnachol yn niweidiol i frandcraidd ac enw da’r BBC, yma neu dramor.
BBC FEL PARTNER O DDEWIS
Wrth gynnal ei fusnes, mae’r BBC yn ceisio sicrhau ein bod
yn arfer ein dylanwad i gefnogi, yn hytrach na rhwystro.
Mae’r BBC wedi gwneud cynnydd da o ran ei raglen
bartneriaethau, sydd â’r nod o gefnogi darlledu cyhoeddus y
DU a sector ehangach y cyfryngau yn y DU, ers ei lansio ym
mis Rhagfyr 2008.
Ymhlith yr uchafbwyntiau mae:• mae partneriaid newydd wedi llofnodi’n ddiweddar(Channel 4 a TalkTalk) ar gyfer prosiect ‘Canvas’, a fydd yn
cyflwyno IPTV mewn cartrefi. Mae’r prosiect yn mynd drwy
broses graffu rheoliadol ar hyn o bryd.
• ar gyfer y bartneriaeth Cynhyrchu Digidol mae’r BBC yn
ymwneud â’r diwydiant er mwyn canfod y ffordd orau
o foderneiddio galluoedd cynhyrchu, pennu safonau a
datblygu cyfleoedd creadigol newydd drwy fabwysiadu
technoleg ddigidol.
• llofnodwyd memorandwm cyd-ddealltwriaeth eang ei
gwmpas gydag STV, gan agor y ffordd i gydweithredu mewn
sawl maes.
• mae’r cynnig ar gyfer Radio Player BBC/masnachol wedi bod
yn datblygu, a bwriedir ei lansio erbyn haf 2010, yn amodol
ar gymeradwyaeth.
• mae’r Cyngor Radio wedi dwyn ynghyd y BBC a radio
masnachol i hyrwyddo radio digidol.
• Lansiwyd Rhannu Newyddion Fideo yn llwyddiannus yn
2009 gyda phedwar partner papur newydd mawr, ac mae
sawl gwefan arall wedi ymuno ers hynny.

5

6

2-67
RHEOLI’R BUSNES

4

Mae BBC S&PP a BBC Worldwide yn gweithio
gyda’r diwydiant a’r BBC i greu cynnwys gwych i bob
cynulleidfa. Yn y lluniau gwelir:
1 Are You Smarter Than a Ten Year Old?
2 Sioe gemau i blant BAMZOOKi.
3 Electric Proms Robbie Williams a ddarlledwyd yn
fyw i bron 200 o sgriniau mewn mwy na 23 owledydd ledled Ewrop, gyda darllediadau hwyrach
yn Awstralia a De Affrica.
4 Strictly Come Dancing.
5 Blue Peter.
6 Bellamy’s People.

RHEOLI’R BUSNESRÔL Y BBC YM MAES EHANGACH Y CYFRYNGAU PARHADRHEOLI’R BUSNES

2-68• mae partneriaethau archif yn datblygu cynlluniau gwaith gyda
nifer o sefydliadau gan gynnwys Sefydliad Ffilm Prydain ac
Archifau Cenedlaethol y DU.
• o dan Bartneriaeth Dinas Bryste, mae’r BBC yn gweithio
gyda phartneriaid i hybu cynhyrchu teledu a ffilmio lleol achydweithredu ar brosiectau digidol a chysylltedd.
• at hynny, mae Academi’r BBC wedi lansio nifer o fentrau
hyfforddi gydag ITV a Channel 4.
Mae ein profiad dros y 18 mis diwethaf wedi dangos yrheriau sy’n gysylltiedig â cheisio bodloni amcanion gwahanol
bartneriaid a gweithredu mewn amgylchedd rheoliadol
cymhleth. Fodd bynnag, credwn o hyd y gallwn wneud
mwy i wneud ein hadnoddau yn agored i fusnesau creadigoleraill mewn ffyrdd a ddymunant, ac ar delerau sy’n gwneud
synnwyr tra’n rhoi manteision i’r BBC a chynulleidfaoedd. Bydd

BBC North yn rhoi cyfle i herio modelau a chydberthnasau
traddodiadol, gan sefydlu partneriaethau fel ffordd o weithio
o’r diwrnod cyntaf ac ar gyfer Prosiect 2012, sy’n gyfrifol amgyflawni gweithgarwch y BBC drwy gydol 2012 gan gynnwys
Gemau Olympaidd Llundain, bydd partneriaethau yn hanfodol
i lwyddiant.
Mae gan bedwar maes arall gryn botensial lle y byddwn yn
canolbwyntio ymdrech yn ystod y flwyddyn sydd i ddod:• sgiliau a hyfforddiant, manteisio i’r eithaf ar fuddsoddiad yn ymeysydd hyn• hwyluso mynediad at y ‘gofod cyhoeddus digidol’ isefydliadau cyffelyb• defnyddio adnoddau sy’n bodoli eisoes• cyflwyno model Partneriaeth Dinas Bryste mewn rhannau
eraill o’r DU.

HENRY MOORE O ARCHIF Y BBC
Mewn partneriaeth â Sefydliad Henry Moore, ac ar y cyd âTate Britain, cafodd chwe ffilm gan y cyfarwyddwr enwog
John Read eu digideiddio a’u rhyddhau, ynghyd â rhaglenni
dogfen, cyfweliadau ac adroddiadau eraill y BBC o’n harchif.
Cafodd y rhaglenni eu gwneud dros bron bum degawd, ac
fe’u rhyddhawyd i gyd-daro ag arddangosfa fawr o waithHenry Moore a gynhaliwyd rhwng mis Chwefror a mis
Awst eleni yn Tate Britain.
Mae’r portread ffilm hanner awr o Moore gan Read yn
cael ei ystyried bellach yn rhaglen ddogfen deledu gyntaf y
DU ar y celfyddydau, ac yn cael ei ystyried yn arloesol ac yn
ddylanwadol.
Am ragor o wybodaeth neu i weld y rhaglenni hyn,ewch i www.bbc.co.uk/archive/henrymoore. Am ragoro wybodaeth am yr hyn y mae’r Tate yn ei wneud yn
Llundain, Lerpwl a St Ives ewch i www.tate.org.uk
Drwy ein partneriaethau gydag eraill rydym mewn sefyllfa
well i ddatgelu cyfoeth ein harchif a gwneud y gofod
cyhoeddus digidol yn lle i fynd iddo.

CYSYLLTU TELEDU
Prosiect ‘Canvas’ (teitl gweithio) yw cynnig y BBC i gysylltu
llwyfannau teledu am ddim y DU yn y dyfodol. Mae’n seiliedig
ar fodel llwyddiannus Freeview a bydd yn cynnig amrywiaeth
diderfyn o bosibl o gynnwys darlledu a gwasanaethau
cyfryngau i gynulleidfaoedd drwy ei gwneud yn bosibl i’w
dyfeisiau (o gyfrifiaduron personol i ffonau symudol) gael eu
cysylltu drwy unrhyw fand eang ISP â’u teledu.
I ddefnyddwyr, bydd yn golygu nid yn unig eu bod yn gallu
cael cynnwys darlledu prif ffrwd, ond hefyd gymwysiadau’r
we gan ddatblygwyr sydd eisoes yn creu cynnwys ar gyfer
dyfeisiau megis iPhone Apple.
Mae ‘Canvas’ ond yn un enghraifft o agenda ‘partneriaethau
gwasanaeth cyhoeddus’ y BBC, a lansiwyd ym mis Rhagfyr
2008.
Er i’r prosiect gael ei ddechrau gan y BBC ac ITV, maebellach yn cynnwys Arqiva, BT, Channel 4, five a TalkTalkfel partneriaid ariannu cyfartal. Os caiff y bartneriaeth
ei chymeradwyo, bydd yn gyd-fenter annibynnol, wedi’i
sefydlu ar sail adennill costau.
Llwyfan agored yw ‘Canvas’. Mae’n anelu at fod yn enghraifft
wirioneddol o ‘ofod cyhoeddus’ ym maes darlledu’r DU
am flynyddoedd i ddod. Mae’r posibilrwydd a gynigia
am berthynas uniongyrchol rhwng darparwr cynnwys
a defnyddiwr wedi ennyn diddordeb hefyd ymhlithamrywiaeth mawr o grwpiau, gan gynnwys darparwyr
masnachol fideo ar alw, sefydliadau celfyddydau a diwylliannol
cenedlaethol, a darparwyr gwasanaethau’r llywodraeth.
Mae ‘Canvas’ yn dangos y rôl gynaliadwy y gall y BBC ei
chwarae er mwyn bod yn sbardun i arloesi drwy sector
cyfan y cyfryngau yn y DU, gan gefnogi amrywiaeth oweithgareddau sydd o fudd i dalwyr ffi’r drwydded.
“Gall ‘Canvas’ sef llwyfan teledu agored ar y rhyngrwyd,
weddnewid mynediad y cyhoedd at ddiwylliant Prydain, gan
gynnig modd i weld cyfoeth o gynnwys – ffilmiau, digwyddiadau
byw a deunydd archifol – y talwyd am lawer ohono eisoes drwy
arian cyhoeddus ond sydd ond wedi bod ar gael hyd yma i’rychydig rai.”John Woodward, Prif Swyddog Gweithredol,
Cyngor Ffilm y DU

Mae ffilmiau Read yn dangos yr union foment y cafodd y Reclining Figure, addangosir isod, ei greu – mae’r cerflun ei hun bellach yn sefyll y tu allan i Oriel
Genedlaethol Celf Fodern yr Alban yng Nghaeredin.

Y TU HWNT I BRYDAIN
Mae’r cynnwys a grëir gennym yn gallu bod yn werthfawr
mewn marchnadoedd dramor. BBC Worldwide yw ein prif
is-gwmni masnachol ac mae’n gweithredu amrywiaeth eang

CYFLENWI’R BBC
O dalent ar y sgrîn ac ar yr awyr, i gwmnïau cynhyrchu
annibynnol, ac i ddarparwyr gwasanaethau cymorth allanol,
ein nod yw dewis ein holl gyflenwyr yn ofalus, er mwynsicrhau eu bod yn meddu ar arbenigedd penodol a’u bod yncyflwyno gwerth am arian.
Bu cydberthnasau parhaus ar waith ers sawl blwyddyn, er
enghraifft, gyda darparwyr gwasanaethau sy’n hanfodol ibarhad darlledu – megis Arqiva, Siemens a SES Astra sy’ndarparu ac yn cynnal ein rhwydweithiau dosbarthu – trabod cyflenwyr eraill yn rhai newydd i’r BBC.
Caiff ein holl drefniadau cyflenwi eu rheoli drwy ein timau
caffael arbenigol, er mwyn sicrhau ein bod yn cydymffurfio
â’r rheoliadau perthnasol, ac yn defnyddio telerau masnach
sy’n safonol i’r diwydiant. Gellir cael gwybodaeth am einholl anghenion caffael – gan gynnwys tendrau newydd –yn www.bbc.co.uk/supplying.
1

2-69
2

1 Mae BBC S&PP yn gwerthu ei arbenigedd yn
y farchnad agored, ac yn helpu i greu cynnwys
poblogaidd ar y cyd â darlledwyr eraill, megis Harry
Hill’s TV Burp o ITV.
2 Mae BBC S&PP yn un o’r cynhyrchwyr digwyddiadau
stiwdio teledu byw mwyaf profiadol yn y byd, sydd
wedi cynnal amrywiaeth o ddigwyddiadau dros y
blynyddoedd, gan gynnwys Plant mewn Angen y BBC
ers 1980.

RHEOLI’R BUSNESCYFLENWI’R ECONOMI GREADIGOL GARTREF
Rydym yn bartner a chwenychir yn fawr o ran gwasanaethau
stiwdio ac ôl-gynhyrchu – gweithgareddau a reolir drwy adranStiwdios ac Ôl-gynhyrchu’r BBC, is-gwmni masnachol o danberchenogaeth lwyr y BBC, a chyflenwr bach ond pwysig i
gynhyrchwyr a darlledwyr eraill.
Mae marchnad cyfleusterau darlledu’r DU wedi mynd
drwy gyfnod o ansicrwydd ers rhai blynyddoedd, ac mae’r
heriau sy’n gysylltiedig â’r amodau masnachu anodd parhaus
a wynebwn ni i gyd wedi gwaethygu yn sgîl hinsawdd
economaidd ehangach sy’n gwaethygu. Ar ben hynny,effeithiwyd ar ein gallu i ddatblygu ein busnes, cynorthwyo
ein diwydiant, ac ychwanegu gwerth i dalwyr ffi’r drwydded
ymhellach oherwydd cyllidebau cynhyrchu is a’r penderfyniad
i drosglwyddo rhai o raglenni’r BBC o Lundain i Glasgow. Fodd
bynnag, er gwaethaf yr anawsterau hyn, bu perfformiad BBC
Studios and Post Production Ltd yn gadarn dros y cyfnod,
gan symud o golled weithredu o £0.4miliwn y llynedd i elw
gweithredol o £0.4miliwn cyn ailstrwythuro.
Drwy ein hymarfer ailstrwythuro, a gyhoeddwyd yn
Adroddiad Blynyddol y llynedd, cyfunwyd ein pedwar busnes
newydd i gwsmeriaid – Gwasanaethau Drama; Adloniant;Atebion i’r Cyfryngau; a Chwaraeon a Phlant – i weithredu’n
fwy effeithlon gan haneru nifer y cyflogeion o gymharu â’r
strwythur blaenorol, sy’n gallu ymateb i ofynion penodol ein
sylfaen cwsmeriaid amrywiol yn well.
Fel cyflenwr gwasanaeth, mae’r BBC wrth wraidd proses
greadigol y DU. Ymhlith uchafbwyntiau’r llynedd mae:• cefnogi’r bennod fyw gyntaf o EastEnders, gan ddarparu
criw a chyfleusterau technegol llawn ar gyfer gweithrediad
technegol ac ymarferol hynod gymhleth• darparu’r cynhyrchiad 3D cyntaf yng Nghanolfan Deledu’r
BBC – gan gefnogi Are you Smarter Than Your Ten Year Old?
Twofour i Sky• bod yn bartner i BBC Chwaraeon ar gyfer Gemau
Olympaidd Gaeaf 2010 Vancouver• cefnogi’r gyfres lwyddiannus Harry Hill’s TV Burp, a wneir
gan Avalon i ITV• defnyddio technoleg rithwir newydd ar gyfer BAMZOOKiStreet Rules• buddsoddi mewn cyfarpar HD newydd er mwyn ei
gwneud yn bosibl darlledu mewn HD o bob un o stiwdios yGanolfan Deledu• cynnal Plant mewn Angen y BBC sef marathon teledu byw
saith awr, yn gyfan gwbl mewn HD eleni am y tro cyntaf• defnyddio gwasanaethau Ingex Ymchwil a Datblygu’r BBC –gan ei gwneud yn bosibl caffael cynnwys di-dâp HD mewn
fformatau lluosog
Byddwn yn parhau i feithrin ein henw da am gynnwys cyffrous
ac arloesol, gan gyfuno galluoedd blaengar y farchnad âthechnolegau a phartneriaethau newydd.

RHEOLI’R BUSNESRÔL Y BBC YM MAES EHANGACH Y CYFRYNGAU PARHAD

Tabl 2-15

Prif gwmnïau annibynnol yn seiliedig ar wariant
Teledu

Radio

Kudos

Somethin’ Else

Talkback THAMES

Smooth Operations

Shine Limited

UniqueShed Productions

Above The Title

Tiger Aspect

Pier Productions

Cynhyrchu annibynnol a mewnol
Cyflwynwyd WOCC (Ffenestr Cystadleuaeth Greadigol) dairblynedd yn ôl, er mwyn hyrwyddo cystadleuaeth greadigol rhwng
cynhyrchwyr annibynnol ac adrannau cynhyrchu mewnol y BBC
ym maes teledu. Mae’r system yn seiliedig ar ymrwymiad cadarn
i’r ddau sylfaen cyflenwi drwy gyfres o warantau ac mae 25% (tua£250miliwn, mewn unrhyw flwyddyn benodol) o allbwn cymwys
ar gael ar gyfer cystadleuaeth uniongyrchol rhwng y ddau sylfaen
cyflenwi. Eleni, mae’r canlyniadau cyffredinol yn debyg i’r llynedd– gyda chwmnïau annibynnol yn ennill 70% o’r busnes a’r adrannau
cynhyrchu mewnol yn cael y 30% sy’n weddill. Fodd bynnag, gwelir
symud mawr o fewn genres gyda newidiadau o un flwyddyn i’r llall oblaid cwmnïau annibynnol ac adrannau cynhyrchu mewnol. Dengys
hyn fod cystadleuaeth wirioneddol ar waith ac mae’n gosod her
greadigol. Cynulleidfaoedd sydd ar eu hennill yn y pen draw.

1 Mae’r gyfres byd natur Life wedi cael ei gwerthu i fwy
na 50 o ddarlledwyr mewn dros 40 o diriogaethau
bellach.
2 Mae Top Gear yn parhau i fod yn frand hynod
boblogaidd ar bob fformat. Yn y llun gwelir Jeremy
Clarkson gyda’r actor Eric Bana.
3 Mae’r sianel CBeebies bellach ar gael i fwy na
13 miliwn o danysgrifwyr ledled y byd.
RHEOLI’R BUSNES

2-70
1

2

3

o fusnesau cyfryngau er mwyn ategu incwm ffi’r drwydded
drwy fanteisio i’r eithaf ar y gwerth hwn a hyrwyddo brandy BBC a chynnwys y DU yn rhyngwladol. Er gwaethaf
yr hinsawdd economaidd sy’n heriol o hyd mewn rhai
marchnadoedd, cafodd y cwmni flwyddyn lwyddiannus ynghydâ pherfformiad cryf gan fusnes dramor a gwrthbwyswyd
effaith pwysau dirwasgiad, a oedd yn amlwg yn enwedig yn y
DU, gan fentrau twf diweddar.
Cafwyd y gwerthiannau a’r elw mwyaf erioed cyn eitemau
penodol sef £1,074.2miliwn (2009: £1,003.6miliwn) a£145.2miliwn (2009: £106.4miliwn) yn y drefn honno.
Parhawyd i ehangu busnes Sianelau ac roedd hyn yn cyfrif am
y twf o 36% mewn elw gweithredol; perfformiad ardderchog
gan Werthiannau a Dosbarthu (sy’n trwyddedu rhaglenni
i ddarlledwyr eraill) lle roedd elw wedi cynyddu 26% o
un flwyddyn i’r llall; ymgymryd â pherchenogaeth lawn o2entertain (gweithrediad DVD a fu gynt o dan berchenogaeth
40% Woolworths Group plc); a lleihad mewn colledion ym
musnes y Cyfryngau Digidol. Daeth ychydig dros 5.5% ogyfanswm y refeniw o fusnesau ar-lein yn 2009/10 (2009:4.6%), gan roi BBC Worldwide ar y trywydd iawn i gyrraedd
ei nod o 10% erbyn 2012.
Enillion BBC Worldwide i’r BBC ar ffurf difidendau abuddsoddiadau mewn rhaglenni oedd £151.1miliwn (2009:£152.6miliwn). Cynyddodd difidendau o £68.4miliwn i£73.6miliwn, a buddsoddwyd £77.5miliwn (2009: £84.2miliwn)
mewn rhaglenni a gomisiynwyd gan y BBC. Mae’r gostyngiad
o’i gymharu â’r llynedd yn adlewyrchu trai a llanw cylchoedd
cynhyrchu rhaglenni.
Parhaodd hysbysebu a manwerthiannau yn y DU i wynebu
amodau marchnad anodd, ond roedd economi ac arian cyfred
gwannach yn y DU yn golygu bod y cwmni wedi cael cynnydd
mewn gwerthiannau tramor, yn enwedig ym marchnad yr UD
ac Awstralia. Cafodd Lonely Planet berfformiad gweithredu
cryf ac mae ei gyhoeddiadau newydd wedi bod yn boblogaidd,
yn enwedig yn yr UD, ac y mae’r defnydd o’i wefan ar ddiwedd
y flwyddyn yn cyrraedd y lefel uchaf erioed sef chwe miliwn
o ddefnyddwyr unigryw. Symudodd y busnes o golled o£(3.2)miliwn y llynedd i elw o £1.9miliwn, ac erbyn hyn daw
22% o werthiannau o weithgareddau nad ydynt yn ymwneud
ag argraffu, sy’n tanlinellu ei lwyddiant i symud i’r rhyngrwyd adyfeisiau symudol.
Mae BBC Worldwide yn gwneud mwy nag ychwanegu
gwerth ariannol at y BBC. Mae hefyd yn dwysáu perthynasy BBC â chynulleidfaoedd yma a thramor ac yn helpu’r BBCi gyflawni ei bumed pwrpas cyhoeddus – cyflwyno’r DU
i’r byd a’r byd i’r DU. Ym mis Tachwedd 2009, cyhoeddodd
Ymddiriedolaeth y BBC ei Harolwg o Wasanaethau
Masnachol, a bwysleisiodd y mandad olaf hwn i’r cwmni.
Roedd refeniw y tu allan i’r DU yn cyfrif am 54.6% o gyfanswm
refeniw BBC Worldwide yn ystod y flwyddyn (2009: 51.3%) a
hwn fydd ei brif ffocws ar gyfer twf yn y dyfodol, yn enwedig
yn yr UD.
Felly y blaenoriaethau i BBC Worldwide yn y dyfodol yw:
parhau i atgyfnerthu ei bortffolio o sianelau teledu â brandy BBC, sydd bellach ar gael mewn pum cyfandir; datblygu ei
sianelau ar-lein megis BBC.com a sicrhau bod y BBC yn cael

cydnabyddiaeth brand ddyladwy am gymaint o’i weithgarwch
â phosibl. Ochr yn ochr â hyn bydd yn cynnal effeithiolrwydd
ei weithrediadau hynod lwyddiannus ym maes gwerthu
DVDs a rhaglenni a fformatau teledu. Er mwyn sicrhau bod
ei weithrediadau ym maes cylchgronau a llyfrau sain yn cael ybuddsoddiad sydd ei angen arnynt i ffynnu a datblygu potensial
ar-lein yn llawnach, mae BBC Worldwide wrthi’n ystyried
strwythurau partneriaeth posibl i’r busnesau hyn.
Ffocws allweddol arall yw manteisio i’r eithaf ar ei frandiau
rhyngwladol pwysig o ddefnyddwyr megis Top Gear, Doctor
Who a Dancing with the Stars (yr enw rhyngwladol am Strictly
Come Dancing). Er enghraifft, mae Top Gear wedi cynyddu
ei refeniw o un flwyddyn i’r llall ac mae bellach yn gweithredu
ym mhob maes fformat gan gynnwys lawrlwytho digidol drwy
iTunes, cylchgronau, sioeau byw a nwyddau.
O ystyried amrywiaeth portffolio BBC Worldwide, ei frandiau
cadarn a dosbarthiad eang ei farchnadoedd ledled y byd,
credwn fod y cwmni mewn sefyllfa dda i fanteisio ar gyfleoedd
pellach ledled y byd yn 2010/11.

Siart 2-6
Refeniw statudol BBC Worldwide £m
916
07/08
1,004
08/09
1,074
09/10
Siart 2-7
Elw BBC Worldwide cyn eitemau penodol,
llog a threth £m
07/08 118
08/09 106
09/10 145*

* Eitemau penodol yw eitemau sylweddol a amlygir oherwydd eu maint neu
bwysigrwydd er mwyn sicrhau dealltwriaeth lawn o berfformiad
BBC Worldwide.
Paratowyd ffigurau 2007/08 o dan drefn UK GAAP. Paratowyd ffigurau
blynyddoedd eraill o dan drefn IFRSY BBC YN MASNACHU’N DEG
Mae Cytundeb y BBC yn ei gwneud yn ofynnol i’r Bwrdd Gweithredol sicrhau bod yr holl wasanaethau masnachol yn bodloni’r
meini prawf canlynol:• cydweddu i bwrpasau cyhoeddus y BBC• dangos effeithlonrwydd masnachol• sicrhau nad yw’n peryglu enw da’r BBC na gwerth brand y BBC• cydymffurfio â Chanllawiau Masnachu Teg y BBC ei hun ac osgoi aflunio’r farchnad.
Ar ôl cael adroddiadau gan uwch reolwyr perthnasol, mae Bwrdd Gweithredol y BBC yn fodlon bod yr holl wasanaethau
masnachol wedi bodloni’r meini prawf ar gyfer y cyfnod 1 Ebrill 2009 i 31 Mawrth 2010.
Ymdriniwyd â phedair cwyn Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn. Cyflwynwyd apêl i Ymddiriedolaeth y BBC mewn perthynas
â thair cwyn. Ceir manylion yn ein Bwletin ar Fasnachu Teg www.bbc.co.uk/info/policies/fairtrading_complaints ac ar dudalen
apeliadau Ymddiriedolaeth y BBC www.bbc.co.uk/bbctrust/appeals/fair_trading_appeal_findings.html
Mae ein Canllawiau ar Fasnachu Teg yn rhoi arweiniad ar y gydberthynas fasnachu rhwng y BBC a BBC World Service er mwynsicrhau gwahanu rhwng incwm cymorth grant ac incwm ffi’r drwydded. Caiff y gydberthynas hon ei harchwilio’n flynyddol achanfyddiad yr adroddiad diweddaraf oedd bod y BBC yn cydymffurfio.
Achredwyd y broses o reoli ein trefniadau Masnachu Teg â safon ansawdd ISO 9001:2008. Cadarnhaodd yr asesiad diweddaraf,
a gynhaliwyd gan y Sefydliad Safonau Prydeinig ym mis Rhagfyr 2009, fod ein gweithdrefnau yn parhau i weithredu’n effeithiol.
Mae Ymddiriedolaeth y BBC yn comisiynu archwilwyr annibynnol Deloitte LLP i gynnal archwiliad Masnachu Teg blynyddol. Ceir
manylion yn Rhan Un o’r Adroddiad Blynyddol hwn a’r Cyfrifon.

2-71
RHEOLI’R BUSNESAMLINELLIR Y FFRAMWAITH GWEITHREDOL MANWL AR GYFER EIN GWEITHGAREDDAUGWASANAETH CYHOEDDUS A MASNACHOL YN EIN CANLLAWIAU MASNACHU
TEG, A GEIR YN WWW.BBC.CO.UK/INFO/POLICIES/FAIRTRADING. CAFODD Y RHAIN EU
DIWEDDARU DDIWETHAF YM MIS EBRILL 2009.

RHEOLI’R BUSNESRISGIAU A CHYFLEOEDD
MAE’R BWRDD GWEITHREDOL YN GYFRIFOL AM NODI RISGIAU AC AM
GYMRYD CAMAU I’W LLINIARU. Y RISGIAU A’R CYFLEOEDD CYSYLLTIEDIGA NODIR ISOD YW’R RHAI Y CREDIR IDDYNT GAEL YR EFFAITH FWYAFSYLWEDDOL AR EIN CYNULLEIDFAOEDD, EIN STRATEGAETH A’N
GWEITHREDIADAU. NI CHÂNT EU MYNEGI O RAN GRADDFA NAC O RAN
TREFN BLAENORIAETH.
CYNNWYS A CHYNULLEIDFAOEDD: Caiff heriau eu lleddfu gan ein strategaeth olygyddol a amlinellir yn Rhoi Ansawdd yn Gyntaf
Ein cenhadaeth yw hysbysu, addysgu a difyrru cynulleidfaoedd a rheoli unrhyw fygythiadau i’r amcan hwn. Mae’n rhaid i ni barhau iachub ar gyfleoedd priodol a gwasanaethu pob cynulleidfa yn erbyn cefndir o newidiadau mawr yn sector y cyfryngau.

RHEOLI’R BUSNES

2-72

RISG

GWEITHREDURHAGOLWG AR GYFER Y DYFODOL• Methiant i gyflawni gofynion y
Siarter a strategaethau• Strategaethau golygyddol a busnes
effeithiol• Monitro parhaus o gynulleidfaoedd a
datblygiadau yn y diwydiant• Ffocws parhaus ar ein Siarter, ein
Cenhadaeth a’n Pwrpasau• Gallai methiant i ddenu, cadw adatblygu potensial llawn y goreuon arbob lefel, boed ar y sgrîn/awyr neu oddi
arno, beryglu ansawdd ein darpariaeth• Cynnig y cyfleoedd cyflogaeth a
datblygu gorau• Polisïau tâl a buddiannau sy’n adlewyrchu
gofynion a chyfleoedd• Bydd ansicrwydd yn sector y cyfryngau yn
herio modelau busnes sefydledig, ond yn
cynnig cyfleoedd• Gallai methiant i arddel y gwerthoedd
a’r safonau uchaf, a chadw cywirdeb
a didueddrwydd ym mhob cynnwys,
arwain at golli ymddiriedaeth ygynulleidfa• Rheolaethau golygyddol cadarn aphrosesau cydymffurfio effeithiol• Hyfforddiant parhaus o dimau cynhyrchu• Ystyriaeth ddifrifol o gwynion• Bydd y safonau uchaf o gywirdeb golygyddola natur ddiduedd yn parhau’n hollbwysig• Ymdrinnir ag unrhyw ddiffygion golygyddol
yn gyflym ac mewn ffordd gymesur• Gwell hyfforddiant golygyddol• Gallai methiant i ddatblygu ochr ynochr â datblygiadau mewn technoleg
gyfyngu ar fynediad at gynnwys• Strategaethau technoleg sy’nadlewyrchu datblygiadau a’r egwyddor
o wasanaeth am ddim wrth ei ddefnyddio• Bydd datblygiadau mwyfwy cyflym yn
gosod heriau ond hefyd yn cynnig cyfleoedd
newydd yn y ffordd rydym yn ymgysylltu â’ncynulleidfaoedd

GWEITHREDIADAU A GWASANAETHAU: Caiff heriau eu lliniaru gan ein strategaeth, ein polisïau a’n gweithdrefnau busnes
Mae cadernid ein gweithrediadau, a gweithrediadau ein cyflenwyr a’n partneriaid, yn hanfodol i ddarparu’r gwasanaethau ymae talwyr ffi’r drwydded yn eu disgwyl fel arfer a phan fo argyfwng. Mae arloesi yn hanfodol er mwyn rhagweld anghenion
cynulleidfaoedd cyfoes:
RISG

GWEITHREDURHAGOLWG AR GYFER Y DYFODOL• Gallai methiant technegol,rhyngddibyniaeth seilwaith, gweithredu
diwydiannol neu weithredoedd trydyddpartïon gan gynnwys cyflenwyr, arwain atgolli gwasanaethau darlledu• Caiff cynlluniau parhad darlledu manwl
eu hadolygu a’u profi’n rheolaidd• Strategaethau ymadael a chynlluniau wrth
gefn ar gyfer cyflenwyr allweddol• Meithrin cydberthnasau ag undebau, cyrff
cynrychioliadol a chyflenwyr priodol• Adolygir adnewyddu cyfarpar TG• Bydd datblygiad technegol yn parhau i gynnig
cyfleoedd ochr yn ochr â risgiau• Gwella cadernid drwy opsiynau a gynigir gan
ddatblygiadau technolegol ar y rhyngrwyd ac
ym maes darlledu• Oni chaiff adnoddau eu dyrannu a’urhannu’n ofalus, ni fyddwn yn llwyddo
i gwblhau cwmpas eang y prosiectau
cyfredol, gan beryglu ein gallu i ddiwallu
anghenion cynulleidfaoedd yn y dyfodol• Rhyng-ddibyniaethau, terfynau amser
cyffredin a sgiliau yn cael eu dadansoddi,
eu hadolygu a’u cofnodi ar lefel uwch
• Gwersi a ddysgir oddi wrth arolygon allanolo brosiectau mawr

• Bydd cynlluniau manwl yn ymdrin â materiono ran adnoddau a sgiliau lle mae amserau
terfyn cyflawni prosiectau allweddol yn
cyd-daro• Caiff dibyniaethau y gellir eu rhagweld eu
monitroARIANNOL A MASNACHOL: Caiff heriau eu lliniaru gan ein strategaeth ariannol a’n polisi a’n canllawiau masnachol
Mae’r sefyllfa economaidd sy’n parhau yn y DU a’r byd yn effeithio arnom ni a’n holl randdeiliaid a gallai arwain at ostyngiad
mewn incwm:
GWEITHREDURHAGOLWG AR GYFER Y DYFODOL• Gallai dirywiad economaidd arwain atlai o incwm o ffi’r drwydded a llaio hyblygrwydd ariannol, a fyddai yn
eu tro yn cynyddu’r pwysau ar drefniadau
benthyg• Monitro effaith tueddiadau
cymdeithasol, economaidd athechnolegol• Cynlluniau wrth gefn sy’n rhan o gynlluniau
ariannol, gan gynnwys cost pensiynau• Effeithlonrwydd a geir drwy
gydweithredu â phartneriaid• Mae posibilrwydd o ddirwasgiad dwbl yn y
DU yn parhau• Erys cryn ansicrwydd o ran yr economi
fyd-eang gan effeithio’n sylweddol ar brisio
pensiynau ac ariannu• Gallai methiant i ddiogelu brand y
BBC a chael budd ohono arwain at
wneud drwg i enw da’r BBC a gostyngiad
mewn incwm• Datblygu cyfleoedd eraill i fanteisio ary rhaglenni cyfredol a’r archif• Ymwybyddiaeth o frand a monitro
gwerth• Bydd gwaith craffu manwl ar frandiau yn
parhau• Cyfleoedd newydd mewn amrywiaeth eango farchnadoedd yn y DU a thramor• Gallai ymestyn y tu hwnt i ffiniau
priodol effeithio ar fuddiannau
masnachol gweithredwyr eraill a hynny’ngroes i fudd y cyhoedd• Cydymffurfio â’r canllawiau presennol
ar gystadleuaeth annheg• Gwyliadwriaeth ynglŷn â ffiniau• Gall yr ansicrwydd yn sector y cyfryngau
barhau• Bydd datblygiadau mewn technoleg yn gosod
heriau newydd• Rôl dryloyw o ran gwasanaeth cyhoeddus

CYFRIFOLDEB CORFFORAETHOL: Caiff heriau eu lliniaru gan gryfder ein prosesau busnes
Tra byddwn yn hyrwyddo ein strategaeth i gynnig safon, gwreiddioldeb a gwerth i’n cynulleidfaoedd, mae’n rhaid i ni gynnal
arferion priodol:
RISG

GWEITHREDURHAGOLWG AR GYFER Y DYFODOL• Gallai rheolaethau annigonol beryglu
iechyd a diogelwch unigolion, yr
amgylchedd naturiol a’n henw da• Gweithdrefnau cadarn ar gyfer asesu
risg i ddiogelwch wedi’u cymhwyso’n
ddiwyd• Effeithiau amgylchedd yn cael eu
hadolygu’n barhaus• Sylw i risgiau newydd ac arfer gorau’r
diwydiant• Achub ar gyfleoedd i lunio atebion ecogyfeillgar• Gallai methiant i gydymffurfio â
gofynion cyfreithiol a rheoliadol
arwain at gosbau• Cydgysylltu ac ymgysylltu â chyrffrheoleiddio a grwpiau rhanddeiliaid• Mae’r ffocws gwleidyddol ar drefn reoleiddio
diwydiant y cyfryngau yn debygol o barhau• Gallai methiant i gyflawni cyfrifoldebau
polisi cyhoeddi digidol gyfyngu ar
fwynhad gan bawb

• Ffocws ar heriau newid i ddigidol• Ymgysylltu â grwpiau diamddiffyn• Gall datblygiadau arloesol fynd i’r afael ârhai risgiau a’u lliniaru a chynnig cyfleoedd
newydd• Mae datblygiadau mewn technolega newidiadau mewn deddfwriaeth yn
dod at ei gilydd i gynyddu bygythiadau
posibl oherwydd tor-diogelwch
gwybodaeth• Mynd ati i ystyried bygythiadau, gyda
mesurau lliniaru yn parhau• Gweithdrefnau a hyfforddiantDiogelwch Data

• Bydd arferion a gweithdrefnau effeithiol ynparhau’n allweddol• Parhau i ddefnyddio’r dechnoleg orau sydd
ar gael i ddiogelu data

2-73
RHEOLI’R BUSNESRISG

BBC: WEDI’I
FEINCNODI YNERBYN ARFER
GORAU

MAE’R ADRAN HON YN DANGOS SUT RYDYM WEDICYDYMFFURFIO Â CHANLLAWIAU RHEOLEIDDIOEHANGACH.
Mae i’r fframweithiau rheoleiddio a chyfreithiol allanol oblygiadau oran y BBC a’r ffordd rydym yn ymgymryd â’n gweithgareddau.
Yma rydym yn cyflwyno ein Bwrdd Gweithredol ac yn dangos ybroses y maent yn ei dilyn i reoli risgiau i’n busnes.
Ac mae ein Cyfarwyddwyr anweithredol annibynnol yn rhoi
eu barn ynghylch sut mae ein pwyllgorau a’n strwythurau wedi
gweithio eleni, a hefyd ar y materion y maent wedi ymdrin â hwy.
Am ragor o wybodaeth gweler yr adran estynedig ar
Lywodraethu yn y ganolfan lawrlwytho yn www.bbc.co.uk/
annualreport.
Yn y llun gwelir Cadeirydd Pwyllgor Archwilio’r Bwrdd Gweithredol David Robbie yn trafod â chynghorydd
allanol. Mae’r BBC yn ceisio cyngor arbenigol i sicrhau ei fod yn bodloni neu’n rhagori ar ei ofynion rheoleiddiola chyfreithiol.

LLYWODRAETHULLYWODRAETHU

2-75

LLYWODRAETHUMARK THOMPSONMARK BYFORDZARIN PATELCAROLINE THOMSONLUCY ADAMSSHARON BAYLAY

MARCUS AGIUS

VAL GOODING CBE

Cyfarwyddwr Cyffredinol ers
mis Mehefin 2004. Cadeirydd
y Bwrdd Gweithredol a GrŵpCyfarwyddyd y BBC, sy’ncynnwys holl gyfarwyddwyr
isadrannol y BBC.

LLYWODRAETHU

2-76

Cyfarwyddwr BBC People ers
mis Mehefin 2009.

Dirprwy Gyfarwyddwr
Cyffredinol. Aelod o’r Bwrdd
ers mis Rhagfyr 1998. Cadeirydd
y Bwrdd Newyddiaduraeth.
Cadeirydd y Bwrdd Safonau
Golygyddol, y Bwrdd Rheoli
Cwynion, y Bwrdd Dysgu a Grŵp
Cydlynu Gemau Olympaidd
Llundain 2012.

Cyfarwyddwr Marchnata,
Cyfathrebu a Chynulleidfaoedd
ers mis Mai 2009. Un o
Gyfarwyddwyr anweithredol
BBC Worldwide Limited, Freesat
a Digital UK.

Prif Swyddog Ariannol ers
mis Ionawr 2005. Un o
Ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn
y BBC ac un o Gyfarwyddwyr
anweithredol BBC Worldwide
Limited.

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ac yn Uwch
Gyfarwyddwr Annibynnol ym mis
Rhagfyr 2006. Fe’i hailbenodwyd
eleni. Mae’n cadeirio Pwyllgor
Cydnabyddiaeth Bwrdd
Gweithredol y BBC. CadeiryddGrŵp Barclays PLC. Cadeirydd
Ymddiriedolwyr Gerddi Botaneg
Brenhinol Kew a Chadeirydd
Sefydliad a Chyfeillion Gerddi
Botaneg Brenhinol Kew.

Prif Swyddog Gweithredu. Aelodo’r Bwrdd ers mis Mai 2000. Un o
Ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn
y BBC. Un o Gyfarwyddwyr
anweithredol Digital UK.

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2008. Fe’i hailbenodwyd eleni.
Mae hefyd yn aelod anweithredolo fwrdd Standard Chartereda bwrdd J Sainsbury, yn Aelod
Cynghorol o Fwrdd Ysgol
Fusnes Warwick, yn un o
Ymddiriedolwyr Amgueddfa
Prydain, yn un o gyfarwyddwyr
anweithredol Cymdeithas Tenis
Lawnt ac un o Ymddiriedolwyr
Rose Theatre.

BWRDD GWEITHREDOL
MAE’R BWRDD GWEITHREDOL, A GADEIRIR GAN Y CYFARWYDDWR CYFFREDINOL,A’I IS-BWYLLGORAU, YN GYFRIFOL AM DDARPARU GWASANAETHAU’R BBC A
GWEITHREDIADAU O DDYDD I DDYDD DRWY’R SEFYDLIAD.

JANA BENNETT OBE

TIM DAVIEERIK HUGGERSPETER SALMONDR MIKE LYNCH OBEDAVID ROBBIEDR SAMIR SHAH OBE

ROBERT WEBB CF

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Entrepreneur ym maes
technoleg a sylfaenydd a Phrif
Swyddog Gweithredol
Autonomy Corporation plc.

Cyfarwyddwr Sain a
Cherddoriaeth ers mis Medi
2008. Aelod o’r Bwrdd ers mis
Ebrill 2005.

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Mae’n cadeirio Pwyllgor
Archwilio Bwrdd Gweithredoly BBC. Cyfarwyddwr Cyllid
y Grŵp yn Rexam PLC. Un o
Ymddiriedolwyr Aldeburgh Music.

Cyfarwyddwr Cyfryngau a
Thechnoleg y Dyfodol y BBC.
Aelod o’r Bwrdd ers mis Awst
2008. Cyn hyn, bu’n Rheolwr
Grŵp, Cyfryngau a Thechnoleg y
Dyfodol y BBC.

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Prif Weithredwr Juniper
Communications Limited. Un
o Ymddiriedolwyr Amgueddfa
Victoria ac Albert ac Athro
Arbennig ym maes Astudiaethau
Ôl-Wrthdaro yn yr Ysgol
Ieithoedd a Diwylliannau Modern,
Prifysgol Nottingham. Cadeirydd
Screen Gorllewin Canolbarth
Lloegr.

Cyfarwyddwr, BBC North.
Aelod o’r Bwrdd ers mis
Tachwedd 2009.

Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Fe’i penodwyd yn CF yn
1988. Cadeirydd BBC Worldwide
a Bwrdd BBC Commercial
Holdings. Cadeirydd Autonomy
Corporation plc a Chyfarwyddwr
anweithredol Cyfnewidfa Stoc
Llundain, Hakluyt & Co Ltd,
Argent Group plc a Fforwm
Bygythiadau Newydd i Iechyd.
Cymrawd Anrhydeddus UNICEF.

JOHN SMITH
Am ragor o wybodaeth am aelodau Bwrdd Gweithredol y BBC, ewch i
www.bbc.co.uk/aboutthebbc/running/executive.

Prif Swyddog Gweithredol BBC
Worldwide Limitied. Aelod o’r
Bwrdd o 1997 hyd at fis Medi 2009.

2-77
LLYWODRAETHU

Cyfarwyddwr Gwasanaethau
Gweledol. Aelod o’r Bwrdd ers
mis Ebrill 2002.

LLYWODRAETHU

ADRODDIAD LLYWODRAETHU
CRYNO
MAE’R BWRDD GWEITHREDOL WEDI CYDYMFFURFIO Â GOFYNION SIARTER
FRENHINOL Y BBC, GAN GREU TREFNIADAU LLYWODRAETHU PRIODOL AC
EFFEITHIOL AR GYFER Y BBC.

LLYWODRAETHU

2-78

Diffinnir fframwaith llywodraethu corfforaethol y BBC yn
y Siarter Frenhinol, sydd hefyd yn ei gwneud yn ofynnol
i’r Bwrdd Gweithredol ddilyn egwyddorion llywodraethu
corfforaethol da a dderbynnir.
Drwy gydymffurfio â’r Siarter cydymffurfiwyd hefyd â Chod
FRC 2008 i raddau helaeth, er nad yw Cod FRC 2008 yn
briodol i’r BBC mewn sawl maes – mae cydymffurfio â’r
Siarter yn golygu torri Cod FRC 2008 ar aelodaeth y Bwrdd.
Fodd bynnag, credwn nad yw hyn yn peryglu ansawdd ytrefniadau llywodraethu a bod y cyfuniad o Gyfarwyddwyr
gweithredol ac anweithredol, a’r cymysgedd o sgiliau busnes adarlledu, yn ein galluogi i arwain Grŵp y BBC yn effeithiol.
Mae’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am bob agwedd ar reoli
gweithredol y BBC (ac eithrio Uned Ymddiriedolaeth y BBC),er bod rhai o’n cyfrifoldebau yn ymarferol yn cael eu dirprwyo
i grwpiau rheoli eraill. Nodir unrhyw ddirprwyaeth o’r Bwrdd
Gweithredol yn rheolau sefydlog perthnasol pob grŵp aphennir fframwaith ar gyfer adrodd ac adolygu. Mae rheolau
sefydlog y Bwrdd Gweithredol a’i is-Bwyllgorau ar gael yn
www.bbc.co.uk/info/running/executive.
Mae Ymddiriedolaeth y BBC yn asesu perfformiad rheolwyry BBC a’i wasanaethau, a cheir asesiad eleni yn Rhan Un o’r
Adroddiad, ac yn www.bbc.co.uk/annualreport, lle ceir copi oAdroddiad Llywodraethu llawn y Bwrdd Gweithredol hefyd.
I sicrhau ein bod yn cydymffurfio â’r holl ddeddfwriaeth
berthnasol yn 2009/10, aethom i gostau cydymffurfio
amcangyfrifedig o £17.6miliwn (2009: £17.3million), sy’ncynnwys tanysgrifiad blynyddol y BBC i Ofcom, sef £3.5miliwn.
Penodiadau i’r Bwrdd
Ni wnaed unrhyw benodiadau gweithredol eleni. Fodd
bynnag, dechreuodd Sharon Baylay (yr Adran Marchnata,
Cyfathrebu a Chynulleidfaoedd), a Lucy Adams (BBC People)
yn eu swyddi yn ystod y cyfnod, ac ymunodd Peter Salmon(BBC North) â’r Bwrdd Gweithredol ym mis Tachwedd.
Goruchwyliodd y Pwyllgor Enwebiadau ailbenodi dau
Gyfarwyddwr anweithredol yr oedd eu swyddi yn dod iben: bydd Marcus Agius yn Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol
am dair blynedd arall, a Val Gooding yn parhau am ddwy
flynedd arall.

Adroddiad yr Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol
Yn ystod y flwyddyn, roedd llawer o agenda Bwrdd Gweithredol y
BBC yn ymwneud ag ymateb y BBC i’r dirwasgiad economaidd abarhaodd i effeithio ar holl weithgareddau’r BBC. Yn y cyd-destun
hwn daeth gwariant cyhoeddus yn bwnc trafod mawr ac fel
sefydliadau cenedlaethol eraill bu craffu ar weithgareddau’r BBCa hynny’n gwbl briodol.
Roedd ymateb y BBC ei hun i’r heriau gweithredol a gododd
oherwydd yr amgylchedd economaidd sydd ohoni yn un
buan. Ar gais Ymddiriedolaeth y BBC, cyflwynodd y Bwrdd
Gweithredol gynigion ynglŷn â pholisi tâl i uwch reolwyr, sydd
wrthi’n cael ei roi ar waith. Roeddem yn ystyriol o hyd o’r pwysau
ar gystadleuwyr y BBC oherwydd yr argyfwng ariannol byd-eang,a datblygiad technoleg newydd, ac rydym wedi ystyried cyfleoedd
a phartneriaethau lle y gallai’r BBC ddefnyddio ei sefyllfa’n briodol i
fod o fudd i sector ehangach y cyfryngau.
Ym mis Mawrth, cyflwynwyd ein strategaeth newydd, Rhoi
Ansawdd yn Gyntaf. Cred fy nghyd-Gyfarwyddwyr anweithredola minnau y bydd ei chynigion i leihau cwmpas cynyrchiadau ac
allbwn y BBC yn y dyfodol tra’n gwella ansawdd ei raglenni, yn
lliniaru rhai o’r risgiau i fusnes a wyneba’r BBC ar hyn o bryd ac yn
ei roi mewn sefyllfa gadarnach ar gyfer y dyfodol. Ansawdd sydd
wrth wraidd y BBC ac fel Bwrdd mae’n gyfrifoldeb arnom i sicrhau
ei fod yn bodloni disgwyliadau’r cyhoedd. Yng nghyd-destun setliad
aml-flwyddyn ffi’r drwydded, golyga hyn wneud llai o bethau, ond
eu gwneud hyd yn oed yn well na chynt.
Newidiodd aelodaeth y Bwrdd eleni hefyd, ac ychwanegwyd
swydd newydd – Cyfarwyddwr BBC North – tra rhoddodd
Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide y gorau i’w swydd.
Yn y byd sydd ohoni, erys safbwynt annibynnol y Cyfarwyddwyr
anweithredol yn hollbwysig, ac mae’r sylw ychwanegol a gawsom
wedi arwain at ymagwedd gliriach a mwy penodol, er mwyn i ni
ddod i’r casgliadau cywir i dalwyr ffi’r drwydded a chynulleidfaoedd.
	Marcus Agius
Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol
16 Mehefin 2010

ATEBOLRWYDD A RHEOLAETH FEWNOL
Adroddiad Cadeirydd Pwyllgor Archwilio’r Bwrdd
Gweithredol
Mae’r Pwyllgor Archwilio yn adolygu ac yn goruchwylio prosesau
adrodd ariannol, rheolaeth fewnol a rheoli risg yn y BBC.
Canolbwyntio gwariant y BBC ar yr hyn sy’n bwysig i’r cyhoedd ym
Mhrydain – ysgogi gwell gwerth am arian ac ailfuddsoddi arbedion
mewn cynnwys o safon uchel – yw ein cyd-destun ar gyfer barnu ayw’r amgylchedd rheoli yn addas at y diben.
Rydym yn gwerthuso materion a godir gan Archwilwyr Mewnol,
a’r graddau y mae rheolwyr wedi mynd i’r afael â hwy, a hynny’nddi-oed. Rydym hefyd yn cael y wybodaeth ddiweddaraf gan ein
harchwilwyr allanol, sy’n amlinellu’r ffordd y bwriadant gynnal eu
harchwiliad ac unrhyw faterion y dymunant eu tynnu at ein sylw.
Rydym yn adolygu’r risgiau mwyaf a wynebir gan y busnes ynrheolaidd, gan gomisiynu papurau a chyflwyniadau gan reolwyr arfaterion o bwys ac ar broffiliau risg o bob rhan o’r BBC, gyda’r nod osicrhau bod unrhyw gamau a gymerir i reoli a lliniaru risg yn briodol
ac yn ddigonol. Lle nad ydynt yn briodol nac yn ddigonol, rydym yn
herio rheolwyr i wneud yn well ac ailystyried blaenoriaethau.

Ymhlith y materion a wynebwyd gan y BBC, neu’r diwydiantehangach, ac a ystyriwyd gennym eleni, mae: goblygiadau newidiadau
cymdeithasol a thechnegol, yn enwedig o ran incwm ffi’r drwydded;
diogelwch gwybodaeth gyfrinachol; cadernid cyffredinol cynnwys;
a goblygiadau mabwysiadu Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol
i’r BBC.
Mae’r pwyllgor hwn yn cwmpasu Grŵp y BBC yn ei gyfanrwydd; felly
rydym hefyd yn cael ac yn trafod diweddariadau gan y Pwyllgorau
Archwilio eraill sy’n goruchwylio ein busnesau masnachol.
	David Robbie
Cadeirydd y Pwyllgor Archwilio
16 Mehefin 2010

Rheoli risg a rheolaeth fewnol
Bu proses sy’n parhau ac sy’n datblygu ar gyfer nodi,
gwerthuso, rheoli a monitro risgiau sylweddol i’r BBC a’u
hadrodd ar waith am y flwyddyn ariannol, gyda chyfrifoldeb clir
ar gyfarwyddwr grwpiau busnes y BBC i nodi a rheoli risgiau
a wynebir gan eu busnesau hwy. Ystyrir amlygiad i risg ar lefelgrŵp busnes a lefel y Bwrdd Gweithredol.
Mae’r Bwrdd Gweithredol, gan ddibynnu ar waith manwl
Pwyllgor Archwilio’r Bwrdd Gweithredol (sy’n ystyried
canfyddiadau gwaith archwilio mewnol ac allanol) a
thrwy adolygu a thrafod adroddiadau chwarterol arrisg a chydymffurfio, yn cadarnhau ei fod wedi ystyried
effeithiolrwydd y system o reolaethau mewnol sydd wedi bod
ar waith drwy gydol y flwyddyn ariannol a hyd at ddyddiad
cymeradwyo’r Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon.
ADRODDIAD CYDNABYDDIAETH Y BWRDD
GWEITHREDOL
Mae’r adroddiad hwn yn nodi polisi cydnabyddiaeth y BBC
ac yn rhoi manylion am y gydnabyddiaeth a dderbyniwyd
gan aelodau’r Bwrdd Gweithredol. Fe’i paratowyd ar y sailbod gofynion Rheoliadau Cwmnïau a Grwpiau Mawr a
Chanolig (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008 a rhai’r Awdurdod

RHEOLI RISG YN Y BBC
Mae'r Bwrdd Gweithredol yn goruchwylio proses wedi'i sefydlu sy'n amlygu risgiau a ﬂaenoriaethwyd.
Rhoi adroddiad

Is-adrannau’r BBC

Tîm Rheoli Risg
Cronfa ddata risg
Meini prawf cyffredin a ddefnyddir
i werthuso risgiau yn gyson

Gwerthuso

Papurau’n cael eu cyﬂwyno gan
unigolion sy’n uniongyrchol gyfrifol

Swyddogaethau Arbenigol

LLYWODRAETHU

Is-adrannau wedi’u cynrychioli a risgiau
wedi’u gosod yn eu cyd-destun

2-79

Pwyllgor Archwilio’r
Bwrdd Gweithredol

Nodi

Rheoli

Bwrdd Gweithredol

Yn ystyried risgiau yng ngoleuni
strategaeth ac amcanion

LLYWODRAETHU
ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO PARHAD

LLYWODRAETHU

2-80

Adroddiad Cadeirydd Pwyllgor Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol
Fersiwn talfyredig yw hwn. Mae’r adroddiad llawn ar gael ar y wefan
yn www.bbc.co.uk ac yn y pdf estynedig ar lywodraethu yn yr adranlawrlwytho.
Mae cydnabyddiaeth swyddogion gweithredol wedi cael sylw
cynyddol yn ystod y misoedd diwethaf, ac ym mis Chwefror 2009,
gofynnodd Ymddiriedolaeth y BBC i Fwrdd Gweithredol y BBC
gynnal arolwg trylwyr o’i bolisi cydnabyddiaeth i uwch reolwyr ac
ystyried sut y gallem ymaddasu i ymateb i’r hinsawdd economaidd
sydd ohoni. Ymatebwyd drwy gymryd nifer o gamau a fydd yn lleihau
faint o arian a werir ar uwch reolwyr 25% dros y tair blynedd nesaf:• Mae tâl Swyddogion Gweithredol y BBC wedi cael ei rewi am
bedair blynedd.
• Mae bonysau i Swyddogion Gweithredol y BBC wedi cael eu
hatal am gyfnod amhenodol.
• Mae tâl uwch reolwyr wedi cael ei rewi ac mae bonysau pob
uwch reolwr wedi cael eu hatal am ddwy flynedd.
• Mae’r BBC wedi addo lleihau nifer yr uwch reolwyr 18% dros
gyfnod o bedair blynedd.
O ganlyniad, gall uwch reolwr sy’n ymuno â’r BBC neu’n aros yny BBC ddisgwyl cael cydnabyddiaeth llawer llai mewn termau
gwirioneddol na chymheiriaid masnachol.
Nod y Bwrdd Gweithredol wrth gynnal yr arolwg hwn oedd cael
cydbwysedd anodd rhwng denu a chadw’r staff talentog sydd eu

hangen i arwain y BBC a pharhau i ddarparu darlledu cyhoeddus
o’r radd flaenaf, a’r angen i sicrhau bod y BBC yn parhau i gynnig
gwerth am arian i dalwyr Ffi’r Drwydded mewn cyfnod pan fydd
llawer ohonynt yn profi effeithiau negyddol y dirwasgiad.
Edrychodd yr arolwg ar y pwysau masnachol a wynebir gan y
BBC hefyd, a gwelsom dystiolaeth bod y dirwasgiad economaidd
wedi arwain at newid sylfaenol yn arferion y farchnad o ran
cydnabyddiaeth swyddogion gweithredol.
Rwyf yn falch o nodi ein bod eisoes wedi gwneud cynnydd yn yr
ychydig fisoedd ers cyhoeddi ein hadroddiad. Rydym wedi lleihau
nifer yr uwch reolwyr 15 (2.3%) ac rydym wedi lleihau cyfanswm ycyflogau am y cyfnod Hydref 2009-Ebrill 2010 £6.8miliwn (8.6%).
Byddwn yn cynnal y momentwm hwn, a gwelir gostyngiad mwy fythmewn niferoedd a chyflogau eleni. Bydd Pwyllgor Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol yn parhau i adolygu i cynnydd yn rheolaidd.
Erys yn dasg gymhleth a heriol, ond credaf ein bod wedi adolygu
pob ffactor mewnol ac allanol perthnasol yn drylwyr, ac wedi llunio
strategaeth ar gydnabyddiaeth a chyfres ogamau tymor canolig sy’n rhoi hyder ein bod
yn cyflawni ein cyfrifoldebau.
	Marcus Agius
Cadeirydd Pwyllgor Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol
16 Mehefin 2010

Gwasanaethau Ariannol yn gymwys i’r BBC lle bynnag y bo’r
darpariaethau datgelu hyn yn berthnasol. Caiff yr adrannau
ar bensiynau a chydnabyddiaeth a dderbyniwyd gan aelodau’r
Bwrdd Gweithredol eu harchwilio gan KPMG LLP.

ymwneud ag arfer yn y farchnad. Yn ystod y flwyddyn, cafwyd
cyngor annibynnol gan PricewaterhouseCoopers.

Pwyllgorau Cydnabyddiaeth: cyfansoddiad a gweithrediad
Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
Ymddiriedolaeth y BBC yn gyfrifol am bennu’r strategaeth
gydnabyddiaeth ar gyfer y Bwrdd Gweithredol ac mae’ngyfrifol am bob agwedd ar gydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr
Cyffredinol a’r Cyfarwyddwyr anweithredol.
Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yngyfrifol am weithredu’r strategaeth y cytunwyd arni argyfer pob un o aelodau gweithredol y Bwrdd Gweithredol,ac eithrio’r Cyfarwyddwr Cyffredinol. Mae ei aelodau yn
Gyfarwyddwyr anweithredol: Marcus Agius (Cadeirydd),
Robert Webb a Val Gooding.
Mynychir cyfarfodydd Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol a Chyfarwyddwr
BBC People hefyd, drwy wahoddiad, i gynghori ar faterion yn
ymwneud ag aelodau eraill o’r Bwrdd Gweithredol apherfformiad cyffredinol y BBC. Pan ystyrir materion ynghylch
cydnabyddiaeth Cyfarwyddwr BBC People, ni fyddant ynbresennol. Gall Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol fanteisio ar arbenigedd mewnol drwy
Gyfarwyddwr Gwobrwyo’r BBC, sydd hefyd yn bresennol.
Gan gydymffurfio â Chod Cyfunol FRC 2006 ar Lywodraethu
Corfforaethol, mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol yn cael cyngor arbenigol gan gynghorwyr
proffesiynol allanol ar rai materion, yn arbennig y rhai sy’n

Cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwyr anweithredol
Pennir ffioedd Cyfarwyddwyr anweithredol gan yr
Ymddiriedolaeth.
Cydnabyddiaeth y cyfarwyddwyr gweithredol
Bwriad y strategaeth, a luniwyd gan yr Ymddiriedolaeth,
yw rhoi cydnabyddiaeth sy’n denu, yn cymell ac yn cadw’r
bobl allweddol sydd eu hangen i arwain y BBC ac i ddarparu
darlledu cyhoeddus o’r radd flaenaf, tra’n cydnabod statws y
BBC fel corfforaeth a ariennir gan y cyhoedd y mae’n rhaid iddi
sicrhau gwerth i dalwyr ffi’r drwydded.
Bob blwyddyn, mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol yn adolygu data annibynnol ar daliadau’r farchnad
i ategu ei benderfyniadau ar gydnabyddiaeth, a sicrhau bod
lefelau tâl yn gyson â’r strategaeth y cytunwyd arni. Am fod
cyflogau sylfaenol pob cyfarwyddwr gweithredol wedi eu
rhewi yn 2009, ni chynhaliwyd ymarfer cymharu â’r farchnad.
Rhoddir manylion pellach ar bob elfen ar gydnabyddiaeth ycyfarwyddwyr gweithredol yn y paragraffau canlynol.
Cyflog sylfaenol
Wrth bennu cyflog sylfaenol mae Pwyllgor Cydnabyddiaethy Bwrdd Gweithredol yn ystyried cyflog sylfaenol prifgystadleuwyr y BBC a’r sefydliadau eraill y mae’n cystadlu â hwy
am dalent; fforddiadwyedd y BBC i wobrwyo ei swyddogion
gweithredol; a pherfformiad yr aelodau gweithredol. Caiff cyflog
sylfaenol ei gysoni â lefel ganolrifol y farchnad ar gyfer cyfanswm
cydnabyddiaeth, wedi’i disgowntio o ffactor o 50-80% er mwynsicrhau nad yw’r BBC yn arwain y farchnad o ran cyflogau
swyddogion gweithredol yn sector y cyfryngau.

Tabl 2-16

Cydnabyddiaeth a roddwyd

Cyfarwyddwyr gweithredol
Cyfarwyddwr, BBC People
Lucy Adams
Ymunodd 1 Mehefin 2009
Stephen Kelly
Gadawodd 28 Chwefror 2009
Cyfarwyddwr, yr AdranMarchnata, Cysylltiadau a
Chynulleidfaoedd
Sharon Baylay
Ymunodd 5 Mai 2009
Cyfarwyddwr,
Gwasanaethau Gweledol
Jana Bennett
Dirprwy Gyfarwyddwr
CyffredinolMark Byford
Cyfarwyddwr, Sain a
Cherddoriaeth
Tim Davie1
Jenny Abramsky
Ymddeolodd 30 Medi 2008
Cyfarwyddwr, Cyfryngau a
Thechnoleg y Dyfodol
Erik Huggers
Ymunodd 1 Awst 2008
Ashley Highfield
Gadawodd 30 Mehefin 2008
Prif Swyddog Ariannol
Zarin Patel
Cyfarwyddwr, BBC North
Peter Salmon
Ymunodd 1 Tachwedd 2009
Prif Swyddog Gweithredol,
BBC Worldwide
John Smith4
Gadawodd 30 Medi 2009
Cyfarwyddwr CyffredinolMark Thompson
Prif Swyddog Gweithredu
Caroline Thomson
Cyfanswm cyfarwyddwyr
gweithredol

Cyfarwyddwyr anweithredol7
Marcus AgiusVal Gooding2
Mike Lynch
David Robbie
Samir Shah
Robert Webb3
Cyfanswm Cyfarwyddwyr anweithredol
Cyfanswm y Bwrdd Gweithredol
Cyfanswm yr Ymddiriedolwyr
Cyfanswm

Ffi/cyflog
sylfaenol4
£000

Bonws
blynyddol£000

Buddiannau
trethadwy£000

Cydnabyddiaeth
arall5£000

Cyfanswm
cydnabyddiaeth
2009/10£000

Cyfanswm
cydnabyddiaeth
2008/09
£000

267
–

–
–

12
–

49
–

328
–

–
396

281

–

13

51

345

–

415

–

15

87

517

515

475

–

13

–

488

485

365
–

–
–

15
–

72
–

452
–

403
248

330
–

–
–

15
–

62
–

407
–

274
124

352

–

14

68

434

429

156

–

6

31

193

–

200

141

7

–

348

480

668

–

7

163

838

834

335

–

21

63

419

413

3,844

141

138

646

4,769

4,601
Cyfanswm
cydnabyddiaeth
2008/09£000

Ffi/cyflog
sylfaenol4
£000

Bonws
blynyddol£000

Buddiannau
trethadwy£000

Cydnabyddiaeth
arall6£000

Cyfanswm
cydnabyddiaeth
2009/10
£000

51
37
36
41
36
83

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–

51
37
36
41
36
83

50
35
35
40
35
40

284
4,128

–
141

–
138

–
646

284
5,053
662
5,715

235
4,836
677
5,513

 r 1 Hydref 2008 penodwyd Tim Davie yn Gyfarwyddwr Sain a Cherddoriaeth. Cyn hyn bu’n Gyfarwyddwr yr Adran Marchnata, Cysylltiadau a Chynulleidfaoedd.
APenodwyd Val Gooding yn Gadeirydd y Pwyllgor Masnachu Teg 1/2/10.
3
Ymddiswyddodd Robert Webb fel Cadeirydd y Pwyllgor Masnachu Teg 30/9/09. O 1 Hydref 2009 fe’i penodwyd yn Gadeirydd anweithredol BBC Commercial Holdings Limited a BBC
Worldwide Limited. Er mwyn cydnabod y cyfrifoldebau ychwanegol hyn cafodd ffioedd o £45,000 yn ystod y flwyddyn ariannol 2009/10.
4
Ymddiswyddodd John Smith o Fwrdd y BBC ar 30/9/09. Mae’r cyflog sylfaenol a nodir ar gyfer y chwe mis pan oedd yn gyfarwyddwr gweithredol. £420,000 oedd y cyflog sylfaenol ar gyfer
y flwyddyn. Cyfrifwyd y buddiannau ar sail pro rata. Mae’r taliad bonws a ddangosir yn cynrychioli taliad ar gyfer y flwyddyn ariannol gyfan, a hefyd buddsoddwyd swm cyfatebol i gynllun
bonws gohiriedig 2010-2013. Cynyddodd uchafswm tâl o dan y cynllun cymelldaliadau hirdymor i 25% yn weithredol ar gyfer cynllun 2009-2012. Roedd cyfanswm y gydnabyddiaeth ar gyfer
y flwyddyn yn £823,000 fel y datgelwyd yn Arolwg Blynyddol BBC Worldwide.
5
Cyflwynodd y BBC drefniant aberthu cyflog ar 1 Mehefin 2008 ar gyfer aelodau a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn cyn 1 Tachwedd 2006, a chymerodd y cyfarwyddwyr hynny a nodir yn
y tabl uchod ran yn y trefniant. Newidiwyd telerau ac amodau cyflogaeth y cyflogeion hynny a ddewisodd y trefniant aberthu cyflog ac o ganlyniad mae cyfraniadau pensiwn cyflogeion awnaed drwy’r trefniant aberthu cyflog wedi’u trin fel cyfraniadau’r cyflogwr, gyda gostyngiad cyfatebol mewn cyflog. Nid yw cyflogau sylfaenol cyfarwyddwyr gweithredol wedi’u haddasu i
adlewyrchu effaith yr aberth cyflog er mwyn gallu eu cymharu â’r blynyddoedd blaenorol. Cyfanswm y cyflog a aberthwyd gan gyfarwyddwyr gweithredol oedd £77,060 (2009: £84,704).
6
Mae cydnabyddiaeth arall yn ymwneud â threfniadau pensiwn; rhoi symiau arian parod ychwanegol i gyfarwyddwyr yn amodol ar yr uchafswm terfyn blynyddol.
7
Penodir Cyfarwyddwyr anweithredol am gyfnod o ddwy flynedd i ddechrau, ac eithrio’r Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol, a benodir am gyfnod o dair blynedd i ddechrau.
1
2

2-81
LLYWODRAETHU

Dangosir cydnabyddiaeth aelodau’r Bwrdd Gweithredol a’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn isod:LLYWODRAETHU
ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO PARHAD

Tabl 2-17

Cynlluniau buddiannau diffiniedig
Dangosir manylion hawliadau buddiannau diffiniedig isod:

Oedran ar
31 Mawrth
2010

Cynnydd/(gostyngiad)
mewn pensiwn
cronedig
dros flwyddyn£000

Cyfanswm
y pensiwn
cronedig ar
31 Mawrth
2010
£000

Gwerthtrosglwyddo’r
pensiwn cronedigar
31 Mawrth
2010
£000

Gwerthtrosglwyddo’r
pensiwn
cronedig ar
31 Mawrth
2009
000

Cyfraniadau’r
cyfarwyddwr(heb gynnwys
cyfraniadau a
dalwyd drwy’r
trefniant aberthu
cyflog)£000

Cynnydd/(gostyngiad)
mewn gwerth
trosglwyddo llai
cyfraniadau’r
cyfarwyddwr £000

Lucy Adams1
Sharon Baylay2
Jana Bennett
Mark Byford
Tim Davie
Erik Huggers3

45
41
54
51
42
37

2
2
3
9
2
2

2
2
16
215
10
4

11
10
247
3,682
92
19

–
–
212
3,406
57
7

–
–
–
–
–
–

11
10
35
276
35
12

Zarin PatelPeter Salmon4

49
53

3
2

24
7

284
107

220
73

–
–

64
34

John Smith5Mark Thompson
Caroline Thomson

52
52
55

(26)
3
6

183
12
73

3,250
167
1,460

3,673
130
1,475

–
–
–

(423)
37
(15)

Cyfarwyddwyr gweithredol

 enodwyd Lucy Adams yn gyfarwyddwr ar 1 Mehefin 2009, ac ymunodd â’r cynllun ar 1 Gorffennaf 2009. Mae’n aelod Buddiannau Cyfartalog Gyrfa sydd â llai na dwy flynedd oPwasanaeth, ac felly nid oes ganddi hawl i bensiwn gohiriedig ar 31 Mawrth 2010. Fodd bynnag, er mwyn bod yn gyson ag aelodau eraill, rydym wedi cyfrifo ac wedi prisio ei buddiannau
pensiwn gohiriedig cronedig.
2
Penodwyd Sharon Baylay yn gyfarwyddwr ar 5 Mai 2009 ac ymunodd â’r cynllun ar 1 Mehefin 2009. Mae’n aelod Buddiannau Cyfartalog Gyrfa sydd â llai na dwy flynedd o wasanaeth, ac felly nid
oes ganddi hawl i bensiwn gohiriedig ar 31 Mawrth 2010. Fodd bynnag, er mwyn bod yn gyson ag aelodau eraill, rydym wedi cyfrifo ac wedi prisio ei buddiannau pensiwn gohiriedig cronedig.
3
Mae Erik Huggers yn aelod Buddiannau Cyfartalog Gyrfa sydd â llai na dwy flynedd o wasanaeth ar 31 Mawrth 2009, ac felly nid oes ganddo hawl i bensiwn gohiriedig ar y dyddiad hwnnw.
Fodd bynnag, er mwyn bod yn gyson ag aelodau eraill ar 31 Mawrth 2009 rydym wedi cyfrifo ac wedi prisio ei fuddiannau pensiwn gohiriedig cronedig ar 31 Mawrth 2009.
4
Aelod Buddiannau Newydd yw Peter Salmon a benodwyd yn gyfarwyddwr ar 1 Tachwedd 2009, er iddo ymuno â’r cynllun ar 1 Hydref 2006. Mae’r ffigurau a ddangosir yn cynnwys ycyfnod cyn iddo gael ei benodi’n gyfarwyddwr.
5
Ymddiswyddodd John Smith fel cyfarwyddwr ar 30 Medi 2009 ond mae’n parhau’n aelod o’r Cynllun ar 31 Mawrth 2010, felly prisiwyd ei bensiwn cronedig ar 31 Mawrth 2010.
Ni wnaed unrhyw daliadau mewn perthynas â therfynu contract ac ni thalwyd unrhyw iawndal am golli swydd i aelodau o’r Bwrdd Gweithredol yn ystod y flwyddyn ac nid oedd unrhyw
daliadau o’r fath yn dderbyniadwy ganddynt.
1

Tabl 2-18

Rhestr o daliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor ar gyfer BBC Worldwide
Gradd perfformiad BBC Worldwide

Taliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor

Chwartel uchaf neu uwch
Canolrif
Islaw’r canolrif

20% o gyflog sylfaenol (25% ar gyfer Cynllun 2009-12), a swm cyfatebol o 100% o’r bonws gohiriedig
10% o gyflog sylfaenol, a swm cyfatebol o 50% o’r bonws gohiriedig
Dim byd yn daladwy

Nodiadau
1 Mae dosbarthu llinell syth yn gymwys rhwng y canolrif a’r chwartel uchaf.
2 Fforffedir 50% o swm unrhyw fonws blynyddol gohiriedig hefyd os yw’r perfformiad yn is na’r chwartel isaf.

Tabl 2-19

Taliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor ar gyfer Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide

LLYWODRAETHU

2-82

Dyfarniad y cynllun cymelldaliadau hirdymor

Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2007 i 2010

Bonws
gohiriedig
£000

a
80

Diwedd y cyfnod
perfformiad

Dyfarniad cynllun
cymelldaliadau
hirdymor aroddwyd£000

Dyfarniad a
dalwyd sy’n cyfateb
i’r bonws gohiriedig£000oedd

Cyfanswm
a roddwyd£000oedd

Mawrth 2010

b
88

c
80

a+b+c
248

Tabl 2-20

Taliadau posibl y cynllun cymelldaliadau hirdymor yn 2011 hyd at 2012 ar gyfer Prif Swyddog Gweithredol
BBC Worldwide

Dyfarniad y cynllun
cymelldaliadau
hirdymorBonws
gohiriedig£000oedd

Diwedd y cyfnod
perfformiad

Taliadau posibl
y cynllun
cymelldaliadau
hirdymor(targed)£000oedd

2008 hyd at 20112009 hyd at 2012

a
88
69

Mawrth 2011
Mawrth 2012

b
44
44

Taliadau posibl
y cynllun
cymelldaliadau
hirdymor(uchafswm)£000oedd

Dyfarniad posibl
sy’n cyfateb i’r
bonws gohiriedig(targed)£ 000oedd

Dyfarniad posibl
sy’n cyfateb i’r
bonws gohiriedig(uchafswm)£000oedd

Cyfanswm
posibl(targed)£000oedd

Cyfanswm
posibl(uchafswm)£000oedd

c
88
110

d
44
34

e
88
69

a+b+d
176
147

a+c+e
264
248

Nodiadau
1. Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2008-2011 ar gyfer perfformiad sy’n is na’r chwartel isaf, fforffedir 50% o’r bonws gohiriedig.
2. Mae dyfarniad posibl y cynllun cymelldaliadau hirdymor yn seiliedig ar enillion cyfredol a chaiff ei dalgrynnu i’r 1,000 agosaf.

uchafswm terfyn blynyddol. Gweler Tabl 2-16.
Gall unrhyw gyflogai sy’n rhan o’r cynllun sy’n cyrraedd neu’nmynd y tu hwnt i’r Lwfans Gydol Oes (£1.75miliwn ar gyfer
2009/10) ddewis eithrio o’r Cynllun Pensiwn a chael tâl arianparod ychwanegol yn lle hynny.
Contractau cyflogaeth
Mae contractau cyflogaeth cyfarwyddwyr gweithredol yncynnwys cyfnod rhybudd o 12 mis ar y mwyaf, a gellir eu
terfynu’n gynt am reswm penodol. Ar 31 Mawrth 2010,
roedd cyfnod heb ddarfod pob cyfarwyddwr gweithredolyn 12 mis ar y mwyaf. Nid oes hawl gytundebol i unrhyw
gydnabyddiaeth ychwanegol os terfynir contract yn gynnar oni
bai ei fod yn cael ei derfynu ar sail diswyddo.
Buddiannau allanol
Gyda chytundeb y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Pwyllgor
Enwebiadau ymlaen llaw, gall aelodau gweithredol y
Bwrdd Gweithredol ddal un swydd cyfarwyddwr allanol â
chydnabyddiaeth, a chaniateir hyd at 15 diwrnod y flwyddyn
i gyflawni’r dyletswyddau hyn. Gall yr aelod gweithredol
gadw cydnabyddiaeth sy’n deillio o swyddi cyfarwyddwyr.
Gall cyfarwyddwyr gweithredol hefyd ddal swyddi na thelir
cydnabyddiaeth mewn perthynas â hwy y tu allan i’r BBC.
Yn ystod y flwyddyn ni ddaliwyd unrhyw swydd cyfarwyddwr
allanol â chydnabyddiaeth gan gyfarwyddwr gweithredol. Er
mwyn cael copi o gofrestr buddiannau’r Bwrdd Gweithredol
ewch i www.bbc.co.uk/aboutthebbc/running/executive/eb.
Busnesau masnachol y BBC
Roedd Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide (is-gwmni
masnachol y BBC) yn aelod o’r Bwrdd Gweithredol am chwemis o’r flwyddyn. Mae’n rhan o gynllun bonws blynyddol
a chynllun cymelldaliadau hirdymor BBC Worldwide.
Nid ariennir y cynlluniau hyn gan ffi’r drwydded ac mae
costau llawn cyflog sylfaenol, bonws blynyddol a’r cynllun
cymelldaliadau hirdymor wedi eu hunanariannu gan refeniw
masnachol BBC Worldwide.
Mae’n gymwys i gael uchafswm bonws blynyddol o 55% ogyflog sylfaenol o dan y cynllun (sy’n gynnydd o’r 50% ym mis
Ebrill 2009), a bennir yn bennaf yn ôl perfformiad yn erbyn
targedau elw. Gellir gohirio hyd at 75% o fonws blynyddol y
flwyddyn flaenorol i mewn i’r cynllun cymelldaliadau hirdymor.
Yr uchafswm a delir o dan y cynllun cymelldaliadau hirdymor
yw 25% o gyflog sylfaenol, a swm cyfatebol posibl ychwanegolo 100% o’r bonws blynyddol gohiriedig. Caiff dau fesur
perfformiad eu defnyddio wrth benderfynu ar ddyfarniadau
a wneir o dan y cynllun, yn cynnwys yr elfen gyfateb: mesurir
Twf Elw (pwysoliad o 75%) a thwf Adenillion ar Werthiannau(pwysoliad o 25%) dros gyfnod o dair blynedd a’u cymharu âgrŵp cymharol o 15 o leiaf o gwmnïau cyfryngau rhyngwladol
eraill. Mae aelodau’r grŵp cymharol yn yr adran estynedig ar
Lywodraethu yn www.bbc.co.uk/annualreport.
Mae’n rhaid i BBC Worldwide gael ei raddio o leiaf yng
nghanol y grŵp cymharol cyn y telir unrhyw ddyfarniad. Teliry swm uchaf os caiff ei raddio yn y chwartel uchaf neu’n uwch.
Ceir graddfa taliadau llinell syth rhwng y ddau bwynt hyn.
Dangosir y rhestr taliadau yn Nhabl 2-18.

2-83
LLYWODRAETHU

Tâl amrywiadwy
Darperir elfen gyfyngedig o dâl amrywiadwy, sy’n gysylltiedig
â chyflawni amcanion allweddol a chyfraniad cyffredinol
at berfformiad y BBC. Mae’r cyfarwyddwyr gweithredol
yn gymwys i gael bonws blynyddol o hyd at 10% o’u cyflog
sylfaenol, y mae hyd at 6% ohono am gyflawni targedau
gwerth am arian is-adrannol, a hyd at 4% am gyflawni
amcanion gweddnewid is-adrannol. Yn ystod y flwyddyn
ataliwyd cynllun bonws blynyddol y cyfarwyddwyr
gweithredol (ac eithrio Prif Swyddog Gweithredol BBC
Worldwide) am gyfnod amhenodol. O ganlyniad ni thalwyd
unrhyw fonysau dewisol yn 2010.
Mae strategaeth gydnabyddiaeth y BBC yn cydnabod, fel
busnes a ariennir yn fasnachol, ei bod yn briodol bod y Prif
Swyddog Gweithredol yn rhan o gynlluniau bonws blynyddol achymelldaliadau hirdymor BBC Worldwide.
Buddiannau
Yn ogystal â phensiynau, y prif fuddiannau cytundebol eraill addarperir yw car a lwfans tanwydd, yswiriant iechyd preifat ac
aswiriant bywyd. Mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Dirprwy
Gyfarwyddwr Cyffredinol yn gymwys i gael car â gyrrwr o dan
drefniadau cynharach. Nid oes gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol
hawl i gar personol na lwfans tanwydd.
Pensiwn
Mae Aelodau’r Bwrdd Gweithredol yn gymwys i fod yn rhano Gynllun Pensiwn y BBC, sy’n darparu ar gyfer buddiannau
pensiwn ar sail buddiannau diffiniedig.
Ar gyfer cyflogai a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn cyn 1
Tachwedd 2006, y gyfradd gronni yw 1 rhan o 60 o’r cyflog
pensiynadwy terfynol am bob blwyddyn o wasanaeth
a’r cyflog pensiynadwy yw’r cyflog sylfaenol, yn cynnwys
Pwysoliad Llundain, ond nid yw’n cynnwys unrhyw daliadau
bonws na thaliadau eraill. Ar gyfer cyflogeion yn y grŵp hwn
yr oedran pensiynadwy arferol yw 60. Ar gyfer cyflogai aymunodd ar neu ar ôl 1 Tachwedd 2006, y gyfradd gronni yw
1.67% o’u cyflog pensiynadwy am bob blwyddyn o wasanaeth,wedi ei haddasu yn unol â chwyddiant. Ar gyfer cyflogeion yny grŵp hwn yr oedran pensiynadwy arferol yw 65.
Mae gan y rhan fwyaf o’r cyfarwyddwyr gweithredol oedranpensiynadwy arferol o 60 ond gallai fod yn 65. Oedranymddeol arferol Erik Huggers, Sharon Baylay a Lucy Adams
yw 65 oed fel aelodau Buddiannau Cyfartalog Gyrfa o’r
Cynllun Pensiwn. I’r y rhai a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn arôl 31 Mai 1989 gosodir uchafswm terfyn blynyddol ar enillion(£123,600 y flwyddyn ar gyfer 2009/10). Ni chymhwysir
unrhyw uchafswm terfyn blynyddol i’r rhai a ymunodd ar
neu cyn 31 Mai 1989. Mae’r Cynllun Pensiwn yn darparu ar
gyfer ymddeoliad cynnar ar sail feddygol ac aswiriant bywyd obedair gwaith y cyflog pensiynadwy hyd at derfyn a bennir.
Rhoddwyd amrywiaeth o drefniadau ar waith, ar gyfer
aelodau o’r Bwrdd Gweithredol a ymunodd ar neu ar ôl 1
Mehefin 1989, lle mae eu cyflog pensiynadwy yn uwch na’ruchafswm terfyn blynyddol, yn cynnwys trefniadau wedi eu
hariannu a heb eu hariannu y tu allan i’r Cynllun Pensiwn. Ers
1 Ebrill 2006, disodlwyd y trefniadau hyn gan dâl arian parodychwanegol a delir ar gyflog pensiynadwy sy’n uwch na’r

BBC: YNCANOLBWYNTIOAR ROI GWERTHAM ARIAN

MAE’R ADRAN HON YN RHOI GWYBODAETHARIANNOL ALLWEDDOL Y BBC.
Yma rhannwn gyd-destun ein strategaeth ariannol a’n storieffeithlonrwydd barhaus: ar y trywydd iawn ar gyfer arbedion
effeithlonrwydd cronnol o bron £2biliwn dros bum mlynedd.
Rydym yn nodi ein data ariannol allweddol a’n cyfrifon, a’r nodiadau
ategol – gan gynnwys dadansoddiad fesul gwasanaeth o wariant.
Ceir rhagor o wybodaeth yn yr adran Gyllid estynedig yn yganolfan lawrlwytho yn www.bbc.co.uk/annualreport
Rhown y brif wybodaeth am rai gweithgareddau ‘y tu hwnt iddarlledu’ megis yr amgylchedd ac allgymorth, a ble i fynd am
ragor o wybodaeth.
Mae’r darlun yn dangos Evan Davis yn cyfweld arweinwyr busnes ar gyfer rhaglen BBC Radio 4 The Bottom
Line, sydd hefyd yn cael ei darlledu ar y World Service, ac sy’n cael ei ffilmio ar gyfer sianelau BBC News a
World NewsDATGANIADAU
ARIANNOLDATGANIADAU
ARIANNOL

2-85

Financial statements
DATGANIADAU
ARIANNOLTROSOLWG ARIANNOL“RHAID I NI BARHAU I REOLI EIN BUSNES FEL EIN
BOD YN ATEB EIN pwrpasau CYHOEDDUS, AC
YN BODLONI EIN TALWYR FFI’R DRWYDDEDBOD Y GWAITH YN CAEL EI WNEUD YN DDA.”
zarin Patel
PRIF SWYDDOG ARIANNOL

KPIs
effeithlonrwydd• Mwy na £550miliwn wedi ei arbed ers dechrau ein
rhaglen effeithlonrwydd gyfredol ym mis Ebrill 2008, gan
gynnwys £316miliwn eleni.
• Ar y trywydd iawn i gyflawni ein targed arbedion
blynyddol o 3% – yn cyfateb i bron £2biliwn (£1.8biliwnnet), i’w ailfuddsoddi mewn cynnwys, seilwaith agwasanaethau.

Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcan

2,000

1,500

404
316

500

CASGLU FFI’R DRWYDDED• Cost casglu ac osgoi talu wedi ei chynnal ar 8.7% o ffi’r
drwydded am y drydedd flwyddyn yn olynol.
• Mae mwy o bobl yn talu am eu trwydded deledu ar-lein,drwy ddebyd uniongyrchol a thros y ffôn.

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-86

ELW BBC WORLDWIDE• Er gwaethaf yr argyfwng economaidd byd-eang,cynyddodd BBC Worldwide ei werthiannau flwyddyn arôl blwyddyn 7%, a chododd ei elw statudol i £145miliwn, yruchaf erioed, a chododd elw gweithredol o 11% i 14%.
• Mae BBC Worldwide wedi dychwelyd £837miliwn mewn
difidendau a buddsoddiadau rhaglenni ers 2004.

2bn

480

1,000

0

548

237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

Casglu/osgoi talu ffi'r drwydded %
07/08
08/09
09/10

8.7
8.7
8.7

Elw statudol BBC Worldwide cyn eitemau
penodol, llog a threth £m
07/08
118
106
08/09
145*
09/10
UK GAAP yw ffigurau 2007/08. Blynyddoedd eraill yw IFRS.
* Eitemau penodol yw eitemau sylweddol a amlygir oherwydd eu maintneu bwysigrwydd er mwyn deall perfformiad BBC Worldwide yn llawn.

EIN NOD PARHAUS YW DARPARU’R GWERTH GORAU POSIBLI DALWYR FFI’R DRWYDDED. RHOI GWERTH AM ARIAN,
AC MAE HYNNY’N GOLYGU CANOLBWYNTIO AR WELLA
EFFEITHLONRWYDD A SICRHAU’R ELW MWYAF O’N HASEDAU.
ERBYN 2013, BYDDWN WEDI SICRHAU ARBEDIONEFFEITHLONRWYDD O BRON £2BILIWN, GAN GYRRAEDD EIN
TARGED ARBEDION BLYNYDDOL O 3%.

Mae gennym nifer o amcanion craidd a metrigau sy’n caniatáu
i ni fesur ein perfformiad a’n heffeithlonrwydd. Mae’r rhain ynddangosyddion pwysicach i ni na thargedau proffidioldeb a thwf.
Fel y rhan fwyaf o sefydliadau sector cyhoeddus eraill, mae’r
BBC wedi mabwysiadu IFRS am y tro cyntaf yn 2009/10. Er nad
yw hyn yn effeithio ar ein llifau arian parod na’n perfformiad
sylfaenol, mae mabwysiadu IFRS yn newid y ffordd rydym yn
cydnabod ac yn mesur rhai o’n prydlesau eiddo a’n contractau
gwasanaeth hirdymor, allanol. Mae ein datganiadau ariannol yncynnwys cysoniad rhwng IFRS ac UK GAAP.
EFFEITHLONRWYDD• S icrhau’r incwm mwyaf i ni ein hunain drwy gasglu ffi’r
drwydded mewn ffordd mor effeithlon ag y gallwn.
Mae nifer y cartrefi newydd, lefel cost osgoi talu ffi’r drwydded
a lefel y ffi’r drwydded ei hun yn effeithio ar ein hincwm.
Mae incwm gros wedi codi £85miliwn neu 2% eleni, gan
adlewyrchu gwerth cynyddol ffi’r drwydded (£76miliwn) a
thwf cartrefi (£9miliwn). Roedd nifer y cartrefi newydd yn is
na’r disgwyl oherwydd y dirwasgiad, gyda thwf o 0.5% yn unig,
o gymharu â chyllideb o 0.8%.
Rydym wedi gallu lleddfu’r lleihad mewn twf cartrefi drwy
gadw costau’n isel, a chynnal cyfanswm cost casglu ac osgoi talu
ar 8.7%. Mae cyfanswm y gost wedi lleihau 40% mewn termau
cymharol, o 14.4% yn 2000, i 8.7% yn unig yn 2010.
Mae’r amgylchedd economaidd cyfredol yn galed i bawb.
Yn yr amgylchiadau anodd hyn, rydym wedi ceisio ei gwneud
yn haws i bobl dalu ffi’r drwydded. Mae casglu yn fwy hyblyg
nag y bu erioed, ac wedi ei gefnogi gan wefan newydd a mwy
ystyriol o gwsmeriaid, a rhaglenni cyfathrebu gweithredol fel
yr ymgyrch ‘push a little button’ i godi ymwybyddiaeth ycyhoedd. Mae hyn wedi helpu i leihau cost osgoi talu i 5.2%,

2-87
DATGANIADAU
ARIANNOL

Bellach mae dwy flynedd o’n rhaglen effeithlonrwydd pum
mlynedd wedi mynd heibio. Erbyn 2013, bydd y gwaith
rydym eisoes wedi ei wneud wedi arwain at arbedion
effeithlonrwydd o £1,453miliwn, sy’n cyfateb i 73% ogyfanswm ein targed arbedion. Mae cynlluniau ar waith yn awr
i sicrhau £0.5biliwn arall.
Rydym wedi llwyddo i leihau costau osgoi talu ffi’r drwydded i
5.2% o’r incwm yn unig, gwelliant o 0.1% ers 2008/09. Gwnaedhyn er gwaethaf amgylchedd economaidd anodd iawn, a thwf
arafach na’r disgwyl yn nifer y cartrefi newydd (twf o 0.5% ogymharu â’r hyn a gyllidebwyd sef 0.8%).
Rydym unwaith eto wedi cofnodi gwarged o £478miliwn(2009: £244miliwn), gan gynnwys buddiant eithriadol untroo £334miliwn yn deillio o gamau a gymerwyd i leihau costau
pensiwn yn y dyfodol.
Mae BBC Worldwide wedi cyflawni cynnydd sylweddol
mewn proffidioldeb eleni o £106miliwn i £145miliwn*, drwy
ddatblygu ei feysydd busnes newydd. Bydd y perfformiad gwellhwn o fudd i’r BBC drwy sicrhau elw cynyddol i’w fuddsoddi
mewn rhaglenni gwreiddiol. Mae enillion cyfnewid wedi helpu i
wrthsefyll effaith yr amodau economaidd anodd, a effeithiodd
yn benodol ar fusnesau yn y DU.
Mae Arolwg Strategaeth y BBC, Rhoi Ansawdd yn Gyntaf,
yn atgyfnerthu ein hymrwymiad i wneud i ffi’r drwydded
weithio’n galetach. Rydym yn blaengynllunio i sicrhau bod
gennym reolaeth ariannol gadarn, sy’n ein galluogi i barhau i roi
ansawdd a gwerth cynulleidfa wrth wraidd ein hagenda.
Mae gan y BBC strwythur ariannu unigryw, ac ariennir
Darlledu Cyhoeddus gan ffi’r drwydded, difidendau oweithgareddau masnachol y BBC, a chymorth grant i gefnogi’rWorld Service.

DATGANIADAU ARIANNOLTROSOLWG ARIANNOL PARHAD

ac mae lefel y cwynion wedi gostwng ychydig o 0.14% i 0.12%
o drwyddedau teledu.
Mae lansiad y wefan newydd yn golygu y gall pob talwr ffi’r
drwydded yn awr weld eu trwydded ar-lein, yn ogystal â
thalu am eu trwydded a newid eu manylion. O ganlyniad,
cynyddodd nifer y trafodion hunanwasanaeth unwaith eto
eleni o 35% i 44%. Mae lefel y taliadau debyd uniongyrchol
hefyd wedi cynyddu unwaith eto, i 68%.
• Gwneud y BBC mor effeithlon â phosibl, a darparu gwerth
da am arian
Rydym bellach wedi cwblhau dwy flynedd gyntaf ein rhaglen
effeithlonrwydd bum mlynedd, gan sicrhau arbedion cronnol o£553miliwn hyd yma, gyda chostau untro o £85miliwn. Erbyn
2013, bydd y gwaith rydym eisoes wedi ei wneud yn sicrhau

arbedion effeithlonrwydd yn y pen draw o £1,453miliwn,
sy’n cyfateb i 73% o’n targed llwyr. Dros y tair blynedd nesaf,
byddwn yn rhoi rhagor o fentrau ar waith, a fydd yn cynhyrchu
arbedion ychwanegol o £0.5biliwn ac felly erbyn 2013, byddwn
wedi sicrhau cyfanswm arbedion effeithlonrwydd cronnol obron £2biliwn (£1.8biliwn net).
Mae hyn yn gryn gyflawniad o gofio’r heriau mewnol acallanol a wynebwyd gennym, gan gynnwys marchnad eiddo
masnachol dawel, sy’n golygu ein bod wedi gorfod addasu ein
cynlluniau effeithlonrwydd i ymateb i hynny.
Rydym wedi bod yn cynnal rhaglenni effeithlonrwydd ar gyfer
y BBC cyfan ers 2000, a bellach maent yn rhan annatod o’rffordd rydym yn rhedeg y busnes. Mae ein rhaglen Gwelliant
Parhaus gyfredol yn edrych ar sawl ffordd newydd o arbed

Tabl 2-21

Rhaglen Gwelliant Parhaus – arbedion effeithlonrwydd fesul categori% o gyfanswm
yr arbedion

Categori arbedion

Pobl

13%

Rydym wedi lleihau nifer y bobl yn ein sefydliad, gan sicrhau bod staff yn
canolbwyntio ar flaenoriaethau golygyddol y mae cynulleidfaoedd yn eu
gwirioneddol werthfawrogi. Rydym hefyd yn ymrwymedig i leihau ein gwariant ar ytalentau gorau ac ar uwch reolwyr. Am y bedwaredd flwyddyn yn olynol, mae ein bil
talu wedi cynyddu llai na chwyddiant.

Cynhyrchu a gwella proses

29%

Rydym yn gwneud y gorau o’r dechnoleg newydd i wella ein rhaglenni, cwtogi ar
ein costau, a gwella sgiliau ein pobl. Mae dulliau newydd wedi ein helpu i ddod yn
fwy effeithlon ym mhopeth a wnawn, o amserlennu i ffilmio. Er enghraifft, mae einhystafell newyddion Amlgyfrwng wedi ein helpu i gyflawni allbwn yn fwy effeithlon
ar draws teledu, radio ac ar-lein.

Caffael a chontractau

23%

Rydym yn rhyddhau arian ar gyfer gwaith cynhyrchu, gan wneud arbedion drwy swmp-brynu,
rhoi gwaith ar gontractau allanol ac ail-negodi contractau. Rydym wedi ailnegodi contractau
i sicrhau arbedion heb effeithio ar ansawdd, gan gynnwys ein contractau darlledu mawr, a’rgwasanaethau isdeitlo ac iaith arwyddion.

Eiddo a thechnoleg7%

Mae prosiectau mawr fel y Fenter Cyfryngau Digidol yn ein helpu i drawsnewidy ffordd rydym yn gweithio. Er enghraifft, mae newid i gynhyrchu digidol di-dâp
yn caniatáu i ni greu cynnwys yn fwy effeithlon nag erioed o’r blaen. Byddwn
yn gwneud mwy o arbedion wrth i ni wireddu manteision llawn ein rhaglen
moderneiddio eiddo a thechnoleg.

Canolbwyntio ar ansawdd
y cynnwys

28%

Rydym yn newid ein canolbwynt i’r math o allbwn y mae cynulleidfaoedd yn ei
wirioneddol werthfawrogi. Rydym wedi gwario llai ar raglenni sy’n rhoi gwerth is, ac
wedi cyfeirio arian at raglenni sy’n rhoi’r ansawdd mwyaf ac sy’n cael yr effaith fwyaf ar
gynulleidfaoedd, megis A History of the World in 100 Objects a The Seven Ages of Britain.

Siart 2-8

Incwm £m

UK GAAP 07/08
IFRS 08/09
IFRS 09/10
Ffi’r drwydded

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-88

4,415
4,661
4,790
Arall

Incwm
• Mae incwm ffi’r drwydded wedi cynyddu £85miliwn o ganlyniad
i’r cynnydd o £3 fesul trwydded, cyfraddau osgoi talu is achynnydd yn nifer y trwyddedau a roddwyd.
• Rhagwelir yn awr y bydd costau cyffredinol newid i ddigidol yn llai
na’r disgwyl ac y bydd y BBC yn ad-dalu £132miliwn o danwariant
i’r Llywodraeth.
• Gan addasu ar gyfer yr ad-daliad hwn, mae incwm ffi’r drwydded,
yn gyffredinol, yn dangos dirywiad, gan nad yw’r tanwariant wedi
ei gydnabod fel incwm.
• Mae Incwm Arall wedi codi £177miliwn i £1,344miliwn, yn
bennaf oherwydd twf BBC Worldwide.

SICRHAU BOD FFI’R DRWYDDED YN CAEL YREFFAITH FWYAF• Sicrhau’r elw mwyaf o raglenni y telir amdanynt gan ffi’r
drwyddedCrëwyd ein prif is-gwmni masnachol, BBC Worldwide,
i gynhyrchu’r elw mwyaf o raglenni y telir amdanynt gan
dalwyr ffi’r drwydded. Er mwyn cyflawni hyn, mae’n gwerthu
rhaglenni, fformatau a nwyddau’r BBC ledled y byd.
Mae BBC Worldwide wedi cael blwyddyn heriol ond
llwyddiannus, gyda refeniw (gan gynnwys trafodion mewnol
Siart 2-9

Gwariant gweithredu £m

UK GAAP 07/08
IFRS 08/09
IFRS 09/10
Cynnwys Darlledu Cyhoeddus
Darlledu Cyhoeddus Arall

4,477
4,510
4,268
Seilwaith a chymorthArally grŵp a chyfran o incwm cyd-fentrau) yn codi 7% i
£1,074miliwn, ac elw statudol cyn eitemau penodol, llog athreth hefyd yn cynyddu 36% i £145miliwn eleni. Mae elw
gweithredu wedi codi o 11% i 14%.
Mae’r perfformiad hwn wedi caniatáu i BBC Worldwide
ddarparu elw sylweddol i’r BBC, gan gynnwys £78miliwn afuddsoddwyd yn rhaglenni’r BBC, a £32miliwn a ddychwelwyd
i’r BBC drwy ddifidendau. Mae BBC Worldwide hefyd wedi
datgan difidend pellach ar gyfer 2009/10, a fydd yn rhoi
cyfanswm difidendau o £74miliwn, cynnydd blwyddyn arôl blwyddyn o £5miliwn. Ers 2004, mae hyn yn golygu bod
BBC Worldwide wedi dychwelyd £837miliwn i’r BBC mewn
difidendau a buddsoddiad yn rhaglennni’r BBC.
Cyflawnodd BBC Worldwide dwf refeniw drwy ehangiad
daearyddol, gan gynnwys lansio sianelau yn Awstralasia,
Affrica, Sgandinafia ac America Ladin; gan ganolbwyntio ar
brif frandiau fel Lonely Planet a Top Gear; a thrwy sicrhau’r
gwerthiannau mwyaf o’i fuddsoddiadau cynhyrchu, gan
gynnwys Dancing with the Stars, fersiwn rhyngwladol Strictly
Come Dancing y BBC. Mae perfformiad gwell yn y busnes
Cyfryngau Digidol, a mesurau eraill i arbed costau wedi helpu
i gynyddu proffidioldeb. Yn ystod y flwyddyn, sicrhaodd BBC
Worldwide berchenogaeth lwyr o 2entertain (y gweithrediad
DVD yr oedd Woolworths Group plc yn berchen ar 40%
ohono yn gynt) am £17miliwn, gan sicrhau dosbarthiad ogynnwys y BBC a chynnwys arall o ansawdd y DU.
Er i effaith dirwasgiad economaidd y DU gael ei theimlo
fwyaf yn y busnesau hysbysebu a manwerthu, elwodd
gweithrediadau tramor BBC Worldwide ar wendid Sterling.
Cynhyrchodd hyn enillion cyfnewid, a helpodd i wrthsefyll
amodau masnachu anodd. Fodd bynnag, mae gwendid Sterlingyn erbyn Doler Awstralia wedi ei gwneud yn ofynnol i BBC
Worldwide leihau gwerth cario Lonely Planet, ei fusnes
gwybodaeth deithio, er gwaethaf perfformiad gweithredu
cryf. Pe bai’r cyfraddau cyfnewid ar 28 Chwefror 2010, pangyflawnwyd y profion, wedi aros yn gyson â chyfraddau 31
Mawrth 2009, byddai’r gwerth adenilladwy wedi mynd y tu
hwnt i’r gwerth cario ac ni fyddai unrhyw dâl lleihad mewn
gwerth wedi ei gofnodi.
Gwariant gweithredu• Mae rhaglen Gwelliant Parhaus y BBC wedi bod yn effeithiol
wrth gyflawni arbedion effeithlonrwydd cronnol o £316miliwn
yn ystod y flwyddyn a £553miliwn hyd yma.
• Rheoleiddir gwariant ar gynnwys UK PSB gan Ymddiriedolaeth
y BBC drwy drwyddedau gwasanaeth.
• Roedd dwy gyllideb trwydded gwasanaeth (2009: dwy) y tu
allan i’r goddefiant o 10% eleni (BBC Radio 3 a BBC HD).

2-89
DATGANIADAU
ARIANNOL

arian. Mae’r rhain yn cynnwys addasu’r ffordd y gwnawn
raglenni, gwneud mwy o ddefnydd o dechnoleg newydd, a
newid y ffordd rydym yn gweithio fel sefydliad. Mae’r olaf yn
galw am newidiadau ymddygiadol, sydd yn ôl eu natur yn fwy
cymhleth, ond a fydd yn cyflawni buddiannau cynaliadwy,
ariannol a chreadigol hirdymor.
Mae pencadlys newydd BBC Scotland yn Pacific Quay ynenghraifft dda. Mae’n adeilad mwy effeithlon, sy’n rhatach i’w
gynnal, ond mae hefyd wedi ein galluogi i arloesi datblygiadau
technolegol newydd fel cynyrchiadau di-dâp, ac wedi lleihau
nifer y bobl sydd ei hangen arnom, fel eu bod bellach yn gallu
gweithio ym meysydd teledu, radio ac ar-lein.
Mae’r newidiadau hyn yn y llif gwaith a thechnoleg wedi
helpu BBC Scotland i sicrhau arbedion effeithlonrwydd
o tua 30% dros bum mlynedd. Yn bwysicaf oll, mae’r
arbedion effeithlonrwydd hyn yn gynaliadwy, ac yn dangos y
gwahaniaeth y gall amgylchedd gwaith mwy effeithiol ei wneud
i sefydliad creadigol. Roeddem hefyd wedi gallu mabwysiadu
ymagwedd fwy arloesol tuag at ariannu’r adeilad, a wnaethosgoi treuliau cyfalaf mawr ar y cychwyn a lleihau risgiau sy’ngysylltiedig ag adeiladu a gwaith gosod technegol.
Mae Pacific Quay yn enghraifft o effeithlonrwydd ac arloeseddar raddfa fawr, ond mae newidiadau ar raddfa fach yr un mor
bwysig, o ddefnyddio ein cyfleusterau cynhyrchu yn well, iamserlenni cynhyrchu mwy effeithlon. Mae pob arbediad
effeithlonrwydd yn caniatáu i ni fuddsoddi mwy yn ansawdd
ein cynnwys. Ymhlith yr enghreifftiau eleni mae cynyddu ein
buddsoddiad mewn HD a gwario £25.5miliwn yn fwy arraglenni plant erbyn 2013.

DATGANIADAU ARIANNOLTROSOLWG ARIANNOL PARHAD

Bydd BBC Worldwide yn parhau i ganolbwyntio ar
weithgareddau rhyngwladol, brandiau a gweithrediadau arlein, fel y gall barhau i ddarparu gwerth i’r BBC a thalwyr ffi’r
drwydded.
Gwelodd BBC World News leihad mewn gwerthiannau
hysbysebu hefyd, wedi ei wrthbwyso’n rhannol gan incwm
tanysgrifio cynyddol gan ddarparwyr cebl a lloeren, gyda
chyfanswm y refeniw yn gostwng 2% yn unig i £62.9miliwn(gan gynnwys incwm mewnol y grŵp). Gwrthbwyswyd
colledion masnach gan enillion cyfnewid tramor, yn arwain
at PBIT statudol o £3.6miliwn. Cyflawnodd World News yrefeniw gorau erioed ym mis Mawrth 2010, ac yn ddiweddar
gweithredodd fesurau lleihau costau i wrthdroi colledion
masnachu.
Mae’r dirywiad cyfredol hefyd wedi effeithio ar BBC Studios
a Post Production, a chynnydd yn nifer y cynyrchiadau sy’nsymud allan o Lundain. Er gwaethaf hyn, mae’r busnes wedi
cyflawni refeniw o £59.8miliwn (gan gynnwys incwm mewnoly Grŵp) ac elw gweithredu statudol cyn ailstrwythuro o£0.4miliwn, yn bennaf o ganlyniad i reolaeth dynnach ar gostau.
• Lledaenu mantais ffi’r drwydded ar draws y DU gyfan
Mae’r BBC ar gyfer pob talwr ffi’r drwydded, ar draws pob
cornel o’r DU gyfan, ac rydym yn ymrwymedig i gynyddu
diwydiannau creadigol a thalentau cynhyrchu’r wlad gyfan.
Dyna pam mai un o’n metrigau allweddol yw’r gyfran o ariana wariwn ar deledu rhwydwaith y tu allan i Lundain. Bydd
hanner ein rhaglenni teledu rhwydwaith yn cael eu gwneud ytu allan i Lundain erbyn 2016, a bydd y Gwledydd yn cyfrif am
12% o’n gwariant rhwydwaith erbyn 2012, a 16% erbyn 2016.
Rydym eisoes ar y trywydd iawn i gyflawni hyn: yn yr
adroddiad a gyflwynwyd gennym i Ofcom eleni, nodwyd bod
cyfanswm y gwariant teledu rhwydwaith y tu allan i Lundain argyfer y flwyddyn galendr 2009 yn 38% o’n gwariant cymwys,
cynnydd o gymharu â’r 35% a gafwyd yn 2008.
Cafwyd y cynnydd mwyaf yn yr Alban, lle y gwnaethom
gynyddu’r ganran o allbwn rhwydwaith cymwys o 3.7% i 6.1%
yn 2009, yn rhannol drwy gomisiynau o bwys, megis y gyfres
This is Scotland. Symudodd nifer o feysydd rhaglenni o Lundain
yn ystod 2009/10, gan gynnwys The Review Show (Newsnight
Siart 2-10

Llifau arian parod a dyled net £m
300
200
100
0

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-90

-100
-200

07/08

08/09

09/10

Dyled net ar gyfer terfyn benthyca DCMS

Arian parod

Review gynt) i Glasgow.
Yng Ngogledd Iwerddon, gwnaethom ddyblu lefel y rhaglennia gomisiynwyd i 1.2% o’r allbwn rhwydwaith cymwys, gyda
theitlau megis Five Minutes of Heaven ar BBC Two, sydd wedi
ennill gwobrau lu.
Yng Nghymru, gwnaethom gynyddu cyfran y teledu
rhwydwaith cymwys a gomisiynwyd o 3.5% i 4.4%. Yn sgîl agor
ein Pentref Drama newydd ym Mae Caerdydd, mae disgwyl i’r
duedd hon barhau. Casualty yw un o’r prif raglenni y bwriedir
ei symud i’r Pentref Drama yn 2011.
Dim ond rhan o’n hymrwymiad hirdymor clir i ledaenu
buddsoddiad y BBC mewn cynnwys yn fwy eang ledled y wladgyfan yw hyn. Gyda meysydd cynhyrchu fel Plant a Chwaraeon
yn symud i Salford o 2011/12, hwn fydd y newid mwyaf awelwyd erioed ym mhresenoldeb daearyddol y BBC. Fel rhano’r gwaith o symud i Salford, bydd BBC Radio 5 live yn adleolio Lundain i’w chartref newydd yng Ngogledd Lloegr. Mae hyn
yn rhan allweddol o’n hymrwymiad i gynyddu cyfran y radio
rhwydwaith a gomisiynir y tu allan i Lundain i 38% o 2012.
Yn ôl astudiaeth annibynnol o’n heffaith economaidd gan
Deloitte, mae gweithgaredd y BBC bellach yn cefnogi tua
7,000 o swyddi yn Glasgow, Caerdydd a Bryste. Mae hyn
yn cynhyrchu tua £200miliwn o werth economaidd bob
blwyddyn.
• Sicrhau bod ffi’r drwydded yn cefnogi’r economi
greadigol ehangach.
Mae’r astudiaeth effaith economaidd hefyd wedi cymeradwyo
rôl bwysig y BBC fel buddsoddwr yn economi greadigol y DU.
Mae’n dangos ein bod, am bob £1 o ffi’r drwydded a warir,
yn cynhyrchu £2 o werth i dalwyr ffi’r drwydded. Mae ein
Harolwg Strategaeth yn cynnwys ymrwymiad i gynnal y lefel
hon o effaith.
Rydym yn buddsoddi symiau sylweddol bob blwyddyn mewncwmnïau cynhyrchu annibynnol, artistiaid a chyfranwyr, yn
ogystal â chyfleusterau allanol a phrynu rhaglenni. Mae’r ffaithein bod yn gwneud hyn yn ffactor sefydlogi arbennig o bwysig
ar adeg anodd, pan fo’r sector masnachol dan bwysau o ran
buddsoddi. Roedd hyn yn sicr yn wir dros y 18 mis diwethaf,
ac yn ystod y cyfnod hwnnw rydym wedi cynnal ein lefelau
Rheoli ein hadnoddau• Cyfyngir ar fenthyciadau UK PSB gan y DCMS, ond mae’r terfynau
hyn yn eithrio rhai prydlesau eiddo. Ar ôl addasu dyled net i eithrio’r
prydlesau hyn, mae PSB yn parhau i weithredu’n dda o fewn terfyn
benthyca’r DCMS ar gyfer dyledion.
• Roedd gan UK PSB gronfeydd net o £168miliwn (2009:£46miliwn) ar gael i’w defnyddio ar ddiwedd y flwyddyn, gyda
£132miliwn yn ad-daladwy o dan y DSHS.
• Mae gan y BBC, fel sefydliad cyfan, £575miliwn o fenthyciadau argael o dan ei gyfleusterau bancio cyfredol.
• Mae sefyllfa arian parod y BBC wedi cynyddu o £124miliwn yn
2009 i £264miliwn yn 2010, y mae £132miliwn ohono yn ddyledus
i’w ad-dalu. Mae dyled net wedi gwella £173miliwn i £3miliwn.

STRATEGAETH A RISG ARIANNOL
Mae’r BBC yn canolbwyntio yn anad dim ar ddarparu
rhaglenni gwych i’r DU gyfan. Rydym yn strwythuro ein
busnes i sicrhau’r gwerth mwyaf posibl o ffi’r drwydded, er
enghraifft drwy ein rhaglen effeithlonrwydd Gwelliant Parhaus.
Rydym hefyd yn targedu mwy o ffi’r drwydded at raglenni
drwy leihau gorbenion a chostau cymorth.
Un ffordd o wneud hyn yw drwy roi rhai gwasanaethau
cymorth ar gontract allanol i ddarparwyr arbenigol, a lleihau
faint o ffi’r drwydded a warir ar y gweithgareddau hyn.
Strwythurwn ein cytundebau cyflenwi mewn ffyrdd
gwahanol, yn unol â’r amgylchedd cystadleuol. Mewn rhai
marchnadoedd, mae hyn yn golygu bod gennym gytundebau
tymor byrrach, gyda chontractau yn cael eu rhoi ar dendr
bob tair i bedair blynedd. Mewn achosion eraill gallwn
gyflawni gwerth gwell drwy gytundebau tymor hwy, lle y gall
partneriaeth, rhannu arbedion, a ffyrdd newydd o weithio
sicrhau’r gwerth gorau.
Gall mabwysiadu’r ymagwedd hon olygu ein bod yn lleihau’rrisg i dalwr ffi’r drwydded, a gwarantu gwasanaeth effeithlon
ac effeithiol. Yna gall yr arbedion a wnawn gael eu buddsoddi
mewn cynnwys o safon. Ar draws ein contractau mwyaf,
rydym wedi arbed mwy na £350miliwn.

Siart 2-11

Asedau/(rhwymedigaethau) net £m
1600
1200
800
400
0
-400
-800

07/08

08/09

09/10

MABWYSIADU IFRS
Mae’r BBC wedi paratoi ei ddatganiadau ariannol gan
ddefnyddio Safonau Adroddiadau Ariannol Rhyngwladol(IFRS) am y tro cyntaf yn 2009/10. Mae hyn yn gyson â
mabwysiadu IFRS yn y sector cyhoeddus ehangach, ac ar gyfer
Cyfrifon y Llywodraeth Gyfan (WGA). 1 Ebrill 2008 yw’r
dyddiad newid ar gyfer ein mantolen IFRS gyntaf.
Fel y cofnodwyd mewn Adroddiadau Blynyddol blaenorol,
effaith bwysicaf mabwysiadu yw cydnabod a mesur prydlesauo dan IFRS. Bellach caiff rhai prydlesau eiddo eu trin fel
prydlesau cyllid yn hytrach na phrydlesau gweithredu, ganarwain at gydnabod asedau a rhwymedigaethau prydlesausylweddol uwch ar y fantolen. Fodd bynnag, effaith ased net
hyn yw tua £159miliwn yn unig. Yn ogystal, mae newidiadau
i ofynion datgelu sy’n ymwneud â phrydlesau gweithredu ac
ymrwymiadau eraill wedi newid y modd rydym yn dangos yr
ymrwymiadau hirdymor iawn hyn.
Nid yw’r ymrwymiadau prydlesu a chytundebol hyn yn rhai
newydd. Maent yn deillio o’r ffordd y mae’r BBC yn rheoli
ei fusnes. Rydym wedi dewis rhoi nifer o wasanaethau
nad ydynt yn ganolog i raglenni na chynnwys ar gontractau
allanol, gan gynnwys er enghraifft, gwasanaethau darlledu.
Mae’r strategaeth hon wedi galluogi’r BBC i ganolbwyntio ar
gyflawniad craidd, gwella gwerth am arian, a lleihau risg. Mae
ein strategaeth eiddo wedi ein galluogi i ryddhau gwerth ein
hasedau, drwy werthu ac adlesu, gan roi’r arian parod ymlaen
llaw i ni fuddsoddi mewn rhaglenni a gwasanaethau.
Mae llawer o’r contractau hyn yn rhai hirdymor o ran
natur. Mae hyn yn ein galluogi i sicrhau pris gwell, ac yn rhoi
sicrwydd i ni a’n partneriaid cytundebol, yn amodol ar feini
prawf perfformiad. O ganlyniad, bob blwyddyn, mae gennym
ymrwymiadau cyfalaf o £116miliwn yn unig, sy’n cynrychioli llai
na 2.5% o gyfanswm yr incwm, ac ymrwymiadau contractau
amrywiadwy gwerth £557miliwn y flwyddyn.
Mae’n bwysig nodi bod y rhwymedigaethau prydlesau cyllid a
gydnabyddir ar y fantolen o ganlyniad i fabwysiadu IFRS wedi
eu heithrio o ddiffiniad yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon o fenthyciadau, ac felly nid ydynt yn effeithio ar
ein terfynau benthyca.
Asedau/(rhwymedigaethau) net• Mae’r datganiadau ariannol yn dangos bod gan y BBC
rwymedigaethau net. Mewn gwirionedd, mae gan y BBC asedau
net o £1.1biliwn, ac eithrio diffyg y cynllun pensiwn o £1.6biliwn.
Mae’r diffyg yn cynrychioli rhwymedigaeth hirdymor.
• Wrth anelu at sicrhau gwerth am arian mae’r BBC wedi
rhoi llawer o wasanaethau ar gontract allanol, gan gynnwys
gwasanaethau darlledu.
• Mae ymrwymiadau ar fantolen y BBC yn ymestyn dros gyfnod
hir o amser. Dim ond £116miliwn o ymrwymiadau’r BBC sy’nddyledus yn y flwyddyn nesaf. (llai na 2.5% o’r incwm blynyddol).
• Mae incwm ffi’r drwydded, o dan y Siarter, wedi ei warantu tan
2013, ac rydym yn disgwyl iddo gael ei ymestyn ar ôl hynny. Fel ycyfryw, mae gan y BBC hyblygrwydd ariannol sylweddol i fodloni
ei rwymedigaethau yn y dyfodol, gan barhau i ganolbwyntio ar yr
un pryd ar gyflawni mewn perthynas â’r pwrpasau cyhoeddus.

2-91
DATGANIADAU
ARIANNOL

gwariant ni ein hunain. Dros y flwyddyn ddiwethaf rydym wedi
buddsoddi £1.1biliwn yn economi greadigol y DU, ac wedi
comisiynu 40% o’n cynnwys teledu gan gwmnïau annibynnol.
Mae hyn yn gynnydd o gymharu â’r 37% a gafwyd y flwyddyn
gynt. Comisiynwyd 14% o’n cynnwys radio rhwydwaith
cymwys hefyd gan gwmnïau annibynnol, sef cynnydd o 0.5%.
Cafodd cyflenwyr allanol 26% o wariant BBC Ar-lein cymwys,
gan fynd ychydig y tu hwnt i’w darged o 25%.
Dim ond un agwedd ar ein cefnogaeth i economi greadigol y
DU yw’r swm a wariwn ar y sector annibynnol. Yr agwedd
bwysig arall yw partneriaethau. Ers lansio ein rhaglen
partneriaethau yn 2008, rydym wedi bod yn gweithio mewn
partneriaeth ag ITV, Channel 4, five a radio masnachol i gefnogi
gwasanaeth cyhoeddus y DU a’r sector cyfryngau ehangach yny DU.

DATGANIADAU ARIANNOLTROSOLWG ARIANNOL PARHAD

Mae Nodyn 27 yn y datganiadau ariannol amlinellol estynedig
yn rhoi mwy o fanylion am effaith mabwysiadu IFRS.
HERIAU HEDDIW AC YFORY ERAILL
Rhwymedigaethau pensiwn
Nododd ein Hadroddiad Blynyddol 2008/09 yr angen iadolygu ein hymagwedd at y ddarpariaeth bensiwn yn barhaus,gan gydnabod bod yn rhaid iddi barhau’n fforddiadwy yn yr
hirdymor.
Dros y 12 mis diwethaf, mae cyfuniad o ansicrwydd yn yfarchnad, disgwyliad oes cynyddol, cyfraddau llog is a chynnydd
disgwyliedig mewn chwyddiant wedi codi prisiad cyfrifyddu
Cynllun Pensiwn y BBC o ddiffyg o £0.1biliwn i ddiffyg o£1.6biliwn ar 31 Mawrth 2010.
Er mwyn prisio’r pensiwn, caiff taliadau pensiwn(rhwymedigaethau) yn y dyfodol eu disgowntio yn ôl i arian
heddiw gan ddefnyddio arenillion llog y farchnad gyfredol arfondiau corfforaethol â statws uchel. Syrthiodd yr arennill hwn
o 7.2% yn 2009 i 5.5% yn 2010, gan gynyddu rhwymedigaethau
pensiwn £2.2biliwn. Yn ogystal, mae’r gyfradd chwyddianta ddefnyddir i bennu’r swm y mae pensiynau yn tyfu bob
blwyddyn wedi cynyddu o 2.9% yn 2009 i 3.7% yn 2010,
sydd hefyd yn cynyddu gwerth y rhwymedigaethau pensiwn£0.9biliwn.
Mae’r gwerth a osodir ar y taliadau pensiwn yn y dyfodol ynsensitif iawn i’r arennill ar fondiau corfforaethol a’r gyfradd
chwyddiant dybiedig. Er enghraifft, pe bai’r arennill ar
fondiau corfforaethol wedi bod tua 6.8% yn 2010, byddai’r
rhwymedigaethau wedi lleihau i lefel a fyddai wedi dileu’r diffyg.
Mae’r cynnydd yng ngwerth y rhwymedigaethau wedi dileu’r
adferiad yng ngwerth asedau’r Cynllun ac wedi arwain at y
cynnydd o £1.5biliwn yn y diffyg.
Dim ond ciplun ar adeg benodol yw’r prisiad cyfrifyddu ac felly
mae amrywiadau marchnad cymharol tymor byr yn effeithio
arno. Yn yr hirdymor, mae’r Cynllun yn parhau yn iach, yn yr
ystyr ei fod yn ennill mwy o gyfraniadau pensiwn ac incwm
buddsoddi nag y mae’n ei dalu allan mewn pensiynau.
Mae Cynllun Pensiwn y BBC yn agored i brisiad actiwaraidd
ffurfiol bob tair blynedd, a ddefnyddir i benderfynu ar

gyfraniadau’r cyflogwr. Cynhelir prisiad ffurfiol ar 1 Ebrill 2010,ac er na fydd y canlyniadau yn hysbys am beth amser, rydym yn
amcangyfrif y bydd diffyg o tua £1.5biliwn.
Dechreuasom raglen o ddiwygio ein Cynllun yn sylweddolyn 2006, gyda’r nod o reoli costau a risgiau. Caewyd adrancyflog terfynol y Cynllun i’r rhai newydd oedd yn ymuno, achyflwynwyd adran buddiant diffiniedig cost is, cyfartaledd
gyrfa. Mae cyfraniadau cyflogeion i adran cyflog terfynol y
Cynllun wedi bod yn cynyddu’n gyson dros y blynyddoedd
diwethaf, gan godi i 7.5% o fis Ebrill 2010. Adolygwyd y telerau
talu’n gynnar ar gyfer yr adran cyflog terfynol hefyd a’u diwygio
i leihau costau, gan roi cynnydd untro eithriadol mewn incwmo £334miliwn. Gyda’i gilydd, mae’r newidiadau hyn wedi helpu i
wneud y Cynllun yn fwy fforddiadwy i’r BBC dros yr hirdymor.
Wedi dweud hynny, mae gennym ddyletswydd i ddiogelu
iechyd hirdymor y Cynllun. Mae gennym ddiffyg cyfredol y mae
angen ei leihau ac angen tymor hwy i wella fforddiadwyedd
y Cynllun, y mae disgwyliad oes cynyddol ac anwadalrwydd
cynyddol y farchnad wedi effeithio’n andwyol arno. Heb
ddiwygio ymhellach, rhagwelwn y gall costau pensiwn barhau i
godi, wrth i bobl fyw am fwy o amser ac wrth i farchnadoedd
barhau yn ansefydlog.
Credwn y byddai’n amhriodol dargyfeirio cyfran uwch o
ffi’r drwydded i wrthbwyso cynnydd pellach mewn costau
pensiwn. Ni fyddai gwneud hynny yn gwarantu na fyddai diffyg
tebyg yn digwydd yn y dyfodol, ac nid yw ein hincwm wedi ei
warantu yn y tymor hwy, felly byddai’n amhriodol cymryd risg
o’r fath.
Felly rydym wedi cyhoeddi pecyn o newidiadau i’r buddiannau
a dalwyd gan y Cynllun, gyda’r nod o leihau risg a chost i’r BBC
ymhellach. Efallai yr ymgynghorir ar y newidiadau hyn, ond
rydym yn bwriadu cynnwys:• bydd pob adran o’r cynllun buddiant diffiniedig ar gau istaff newydd sy’n ymuno a chynigir aelodaeth o drefniant
cyfraniad diffiniedig, newydd iddynt, lle y bydd y BBC yn
cyfateb cyfraniadau cyflogeion.
• cynigir dewis i aelodau cyfredol y Cynllun o barhau o fewn
y Cynllun, neu ymuno â threfniant cyfraniad diffiniedig
newydd. I aelodau sy’n dymuno aros o fewn y Cynllun,

Siart 2-12

Symudiad yn niffyg y cynllun pensiwn yn ystod y ﬂwyddyn £m
0
-500

(139)
Diffyg net
agoriadol

302

-1000

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-92

1,806

-1500

Ennillasedau

-2000
-2500
-3000
-3500

(3,266)
Newid mewn
tybiaethau

214
Cyfraniadau

Incwm gwasanaethyn y gorffennol(558)
Llog a chostgwasanaethcyfredol(1,641)
Diffyg net
terfynolMATERION ERAILL
Polisïau’r Trysorlys
Mae ein swyddogaeth Trysorlys yn rheoli risg ariannol y
BBC, ac yn sicrhau y gallwn fodloni ein rhwymedigaethau pan
ddônt yn ddyledus, a’n bod yn parhau o fewn ein terfynau
a’n cyfamodau benthyca.
Ariennir y rhan fwyaf o weithgareddau’r BBC o ffi’r drwyddedac, o ganlyniad, mae ein cyfleusterau benthyca yn gymharolisel o gymharu â chyfanswm ein hall-lif arian parod blynyddol(£200miliwn ar gyfer Darlledu Cyhoeddus, a £350miliwn argyfer y busnesau masnachol). Rhoddwyd y cyfleusterau hyn
ar waith yn 2007/08 i sicrhau ein bod wedi ein hariannu’nllawn hyd at 2012/13. Mae’r cyfleusterau gyda grŵp dethol
o wrthbartïon, gyda statws credyd cryf. Gellir eu defnyddio
i ariannu trafodion o bwys, ond gellir defnyddio llwybrau
ariannu eraill hefyd lle bo hynny’n briodol. Er enghraifft,
mae’r eiddo yng nghanolfan BBC North yn Salford yn cael ei
brydlesu.
Un o’r risgiau ariannol eraill y mae angen i ni ei hystyried
yw amlygiad i amrywiadau mewn cyfraddau cyfnewid.
Mae gennym nifer gymharol fach o drafodion arian cyfred
tramor, ond rydym yn dal i geisio lleihau neu ddileu’r risg oanwadalrwydd drwy lunio blaengontractau arian cyfred. Yn ybôn mae’r rhain yn pennu pris sterling y trafodion hyn.
POLISÏAU CYFRIFYDDU HOLLBWYSIG
Polisïau cyfrifyddu hollbwysig yw’r meysydd hynny lle mae
angen arddel y farn fwyaf. Ar gyfer y BBC mae’r rhain yn
cynnwys:

Siart 2-12 parhad

Mae’r symudiad ar y diffyg ar gynllun pensiwn buddiant diffiniedig y
BBC yn deillio o:• Newidiadau yn y tybiaethau a ddefnyddir i gyfrifo’r
rhwymedigaeth pensiwn: Mae’r gyfradd ddisgowntio, yn seiliedig
ar arenillion bondiau corfforaethol AA, wedi syrthio o 7.2% i
5.5%, gan gynyddu’r diffyg £2.2biliwn. Yn ogystal, mae’r gyfradd
chwyddiant a gymhwysir i daliadau pensiwn disgwyliedig yn ydyfodol wedi cynyddu o 3% i 3.7%, gan ychwanegu £0.9biliwn
i’r diffyg.
• Ennill ar asedau: Buddiant o £1.8biliwn yn gyffredinol o ganlyniad
i asedau cynllun yn cyflawni elw uwch na’r disgwyl wrth ifarchnadoedd ecwiti’r byd adfer flwyddyn ar ôl blwyddyn.

• Tybiaethau’r cynllun pensiwn – er bod y tybiaethau ar gyfer
adroddiadau ariannol yn rhai sy’n seiliedig ar y farchnad, mae
penderfyniadau pwysig i’w gwneud o hyd i benderfynu sut ymae rhwymedigaethau Cynllun Pensiwn y BBC yn cymharuâ mynegeion y farchnad. Gall newid bach mewn tybiaethau
gael effaith sylweddol ar brisiad y rhwymedigaethau. Mae’r
gyfradd ddisgowntio a ddefnyddir ar gyfer prisiadau yn
enghraifft dda.
• Darpariaethau – mae angen arddel cryn farn wrth
gyfrifyddu ar gyfer darpariaethau, gan gynnwys penderfynu
pa mor debygol ydyw y bydd angen gwariant ar y BBC, achyfrifo amcangyfrif gorau. Gall hyn fod yn gymhleth iawn,
yn enwedig pan fydd ystod eang o ganlyniadau posibl.
• Prydlesau a gwasanaethau a reolir – rhaid i ni benderfynu
a yw prydles neu drefniant yn y bôn wedi trosglwyddo’r
hawliau a’r rhwymedigaethau sy’n gysylltiedig ag asedau i’r
BBC. O gofio bod prydlesau cyllid yn cael eu cydnabod fel
rhwymedigaethau, ond nid prydlesau gweithredu, gall hyn
gael effaith sylweddol ar sefyllfa ariannol y BBC a gofnodir.
Fodd bynnag, o dan IFRS datgelir gwerth llawn taliadau
prydlesau gweithredu hefyd.
• Lleihad mewn gwerth – weithiau tybir bod ased neu
fuddsoddiad wedi lleihau mewn gwerth, am fod ybuddiannau a ddaw oddi wrtho yn llai na’i gost. Mae hyn
yn galw am amcangyfrif y llifau arian parod a gaiff eu
gwireddu yn y dyfodol, ac mae angen arddel barn wrth
lunio canlyniadau posibl.

Zarin Patel
Prif Swyddog Ariannol
16 Mehefin 2010

• Incwm gwasanaeth yn y gorffennol: mae diwygiad i’r trefniadau
ymddeol yn gynnar yn arwain at leihad o£334miliwn yng nghost ygwasanaeth yn y gorffennol (net £302miliwn).
• Cyfraniadau: taliadau i mewn i’r cynllun gan gyflogeion a’r BBC.
• Llog a chost gyfredol y gwasanaeth: Yn cynnwys tâl llog
o flwyddyn a godir ar y rhwymedigaeth pensiwn lawn o£463miliwn a chost gyfredol y gwasanaeth o £128miliwn,
sef cost yr hawliau pensiwn a enillwyd gan gyflogeion yn ystod
y flwyddyn.

2-93
DATGANIADAU
ARIANNOL

caiff cynnydd mewn cyflogau yn y dyfodol ar gyfer cyfrifo
buddiannau pensiwn ei gapio ar 1% y flwyddyn gan gynnwys
cynnydd o ran dyrchafiad.
Dros y flwyddyn i ddod, byddwn yn gweithio’n agos gyda’nstaff, Ymddiriedolwyr y Cynllun ac undebau llafur i gytuno
ar y diwygiadau hyn a’u rhoi ar waith, sef diwygiadau sydd
eu hangen i ddod o hyd i ateb fforddiadwy a diogelu iechydhirdymor y Cynllun ar gyfer cyflogeion cyfredol a chyngyflogeion.

DATGANIADAU ARIANNOLY TU HWNT I DDARLLEDUYN OGYSTAL Â’R MATERION ARIANNOL, MASNACHOL A BUSNES Y MAE’R BBCYN CYFLWYNO ADRODDIAD ARNYNT YN YR ADRODDIAD BLYNYDDOL A
CHYFRIFON HYN, MAE DEDDF CWMNÏAU 2006 YN EI GWNEUD YN OFYNNOLI NI GOFNODI EIN GWEITHGAREDDAU AMGYLCHEDDOL A CHYMDEITHASOL.
MAE GAN Y BBC BRESENOLDEB LEDLED Y DU, AC fellY DAW CYFRIFOLDEBI YMDDWYN YN GYNHALIOL, moesegol ac YSTYRLON TUAG AT EINCYMDOGION A’R BOBL YR YDYM YN CYFFWRDD Â’U BYWYDAU.
Y BBC A’R AMGYLCHEDD

Mae ein hôl-troed amgylcheddol yn deillio o weithrediadau busnes
sy’n cynnwys yr adeiladau a feddiannwn, teithiau staff, gwneud
rhaglenni a gweithgareddau masnachol.
Mae gennym dargedau uchelgeisiol i leihau ynni, trafnidiaeth, dŵr agwastraff, ac eleni gwnaethom gyflwyno cyfres o fentrau i gwtogi
ar ein hallyriadau carbon, o oleuadau stiwdio ynni isel, defnydd
mwy deallus o ddulliau gwresogi ac oeri yn ein hadeiladau i godi
ymwybyddiaeth staff ac annog newid ymddygiad.
Tabl 2-22

Ein targedau amgylchedd – erbyn 31 Mawrth 2013
Maes

Targed Perfformiad
2012/13
2009/10

Lleihad mewn ynni a ddefnyddiwyd
fesul cyfwerth ag amser llawn

-20%

-4%

Lleihad mewn dŵr a ddefnyddiwyd
fesul cyfwerth ag amser llawn

-25%

-3%

Lleihad mewn gwastraff i safle
tirlenwi fesul cyfwerth ag amser
llawn.

-25%-39%

Cynnydd yn y gyfradd ailgylchu

+75%

+51%

Lleihad mewn allyriadau CO2 fesul
defnyddiwr BBC

-20%

-5%*

* Ffigur 2008/09. Ni chofnodwyd ffigur 2009/10 ar yr adeg gyhoeddi.
Noder: Ar gyfer nodiadau manwl ar ein perfformiad, ewch i
www.bbc.co.uk/outreach.

Wrth i ni gyrraedd hanner ffordd yn ein strategaeth pum mlynedd,
rydym wedi cychwyn arolwg o’n heffeithlonrwydd amgylcheddol.
Ein nod o hyd yw bod yn arweinydd sector o ran arfer gorau
amgylcheddol a chynaliadwy.
DATGANIADAU
ARIANNOL

2-94

BBC OUTREACH

Mae cyfrifoldeb corfforaethol, allgymorth a gwaith partneriaeth yn
ganolog i’r BBC. Rydym yn canolbwyntio ar gyrraedd cynulleidfaoedd
heb wasanaeth digonol a chyflawni gwerth ychwanegol sy’n mynd ytu hwnt i’r cynnwys a ddarlledwn ar deledu, radio ac ar-lein.
Mae gennym ystod eang o weithgareddau allgymorth lle y ceisiwn
gynnwys cynulleidfaoedd mewn cyfranogiad gweithredol, megis
gwirfoddoli cymunedol, cymryd rhan mewn cyfleoedd i lunio allbwn
y BBC, neu ddefnyddio ein cynnwys i helpu gyda dysgu.

Er enghraifft, gweithiodd BBC News School Report, sydd bellach
yn ei bedwaredd flwyddyn, gyda thros 700 o ysgolion ledled y DU
i annog a galluogi myfyrwyr 11-14 oed i ysgrifennu a chyhoeddi
eu hadroddiadau newyddion eu hunain. Nod y prosiect yw gwellacynrychiolaeth pobl ifanc ac ysgogi eu diddordeb gwleidyddol – sy’narbennig o bwysig mewn blwyddyn etholiad. Mae hefyd yn cynhyrchu
cynnwys ar gyfer y gynulleidfa ehangach, gyda darllediadau ar draws
gorsafoedd rhanbarthol a darllediadau cenedlaethol, gan gynnwys
adroddiadau ar y rhaglenni One, Six a Ten O’Clock News.
I gael mwy o wybodaeth am ein gweithgareddau Allgymorth ewch
i www.bbc.co.uk/outreach.

RHODDION ELUSENNOL

Rydym yn darlledu apeliadau elusennol i godi ymwybyddiaetho ystod eang o elusennau gwahanol yn y DU ac arian i’w cefnogi.
Ceir gwybodaeth am elusennau corfforaethol y BBC yma:
• Plant mewn Angen y BBC: www.bbc.co.uk/pudsey• Cronfa Celfyddydau Perfformio y BBC: www.bbc.co.uk/
performingartsfund• Cronfa Bywyd Gwyllt y BBC: www.bbc.co.uk/wild• Ymddiriedolaeth BBC World Service: www.bbc.co.uk/
worldservice/trust
Rydym hefyd yn gweithio’n agos â Comic Relief a Sport Relief, gan
gynnal apeliadau wythnosol ar BBC Radio 4 a’r apêl Lifeline fisol ar
BBC One. Mae’r Gwledydd a’r Rhanbarthau yn cynnal eu hapeliadau
lleol eu hunain. Nid yw’r BBC yn gwneud rhoddion ariannol i elusennau.
Cododd Plant mewn Angen y BBC £39miliwn fel rhan o’i dymor
apeliadau ym mis Tachwedd, ac ym mis Mawrth cododd Sport Relief
dros £30miliwn.
Y llynedd, darparwyd gwasanaethau gwerth tua £384,000 (2009:£330,000) i elusennau. Yn ogystal ag apeliadau darlledu, rhoddodd
busnesau masnachol y BBC £6,843 i elusennau yn ystod y flwyddyn(2009: £1,400).

CYFRIFOLDEB CORFFORAETHOL

Yn ystod y flwyddyn, cymerwyd rhan unwaith eto ym Mynegai
Cyfrifoldeb Corfforaethol Busnes yn y Gymuned, gan gynnal ein
safon Platinwm. Adlewyrcha hyn safonau uchel yr anelwn at eu
cyflawni wrth reoli ein busnes yn gyfrifol. Rydym hefyd yn cymryd
rhan yn arolwg Grŵp Meincnodi Llundain, Fforwm Meincnodi CRS, yGrŵp Cyfrifoldeb Corfforaethol, a’r Grŵp Cyfrifoldeb Corfforaethol
Seneddol Cyswllt.
I gael rhagor o wybodaeth am y gweithgareddau hyn, ewch i
www.bbc.co.uk/outreach a dilynwch y dolenni.

Mae’r datganiad ariannol cryno hwn yn cynnwys Datganiad Incwm,
Mantolen a Datganiad Llif Arian Parod y BBC, yn ogystal â rhai
nodiadau manwl i’w helpu i’w hegluro. Mae’r rhain yn cynnwys yprif ddata allweddol o’r datganiadau ariannol llawn a’r adroddiad
Llywodraethu, sydd ar gael ar-lein yn y ganolfan lawrlwytho yn
www.bbc.co.uk/annualreport.
Fel y cyfryw, nid yw’r datganiad ariannol cryno yn cynnwys digono wybodaeth i ddeall yn llwyr ganlyniadau na materion Grŵp y
BBC, na’i drefniadau Llywodraethu na’i bolisïau na’i drefniadau o ran
cydnabyddiaeth y cyfarwyddwyr fel y byddai’r datganiadau ariannol
blynyddol llawn a’r adroddiadau yn eu darparu.

DATGANIAD YR ARCHWILIWR ANNIBYNNOL AT
YMDDIRIEDOLWYR Y GORFFORAETH DDARLLEDU
BRYDEINIG (BBC)Rydym wedi archwilio’r datganiad ariannol cryno sy’n cynnwys
y Datganiad Incwm Cyfunol Cryno, y Fantolen Gyfunol Gryno,
y Datganiad Llif Arian Parod Cyfunol Cryno ac Adroddiad
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol.
Mae Ymddiriedolwyr y BBC wedi ein penodi i archwilio’r datganiad
ariannol cryno a baratowyd fel petai’r BBC yn gwmni a restrira chanddo’r hawl i baratoi datganiad o’r fath o dan Adran 426 o
Ddeddf Cwmnïau 2006.
Gwneir y datganiad hwn yn unswydd i Ymddiriedolwyr y BBC fel
corff ar delerau rydym wedi cytuno arnynt. Cynhaliwyd ein gwaitharchwilio er mwyn i ni allu hysbysu Ymddiriedolwyr y BBC o’rmaterion hynny rydym wedi cytuno i’w hysbysu ohonynt mewn
datganiad o’r fath ac nid at unrhyw ddiben arall. Hyd y caniateiro dan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb iunrhyw un ac eithrio’r BBC ac Ymddiriedolwyr y BBC fel corff, am
ein gwaith, am y datganiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.

Priod gyfrifoldebau’r cyfarwyddwyr, Yr Ymddiriedolwyr
a’r archwilwyr

Yr Ymddiriedolwyr a’r Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am baratoi
arolwg ac asesiad Bwrdd Gweithredol y BBC fel petai Adran 428
o Ddeddf Cwmnïau 2006 yn gymwys i’r BBC ac fel petai’n gwmni
a restrir.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein penodiad yw rhoi ein barn ichi ar gysondeb y datganiad ariannol cryno o fewn arolwg ac asesiad
Bwrdd Gweithredol y BBC â’r datganiadau ariannol blynyddol
llawn ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol, a’igydymffurfiaeth â gofynion perthnasol adran 428 o DdeddfCwmnïau 2006 a’r rheoliadau a wnaed yn unol â hi fel petaent
yn gymwys i’r BBC ac fel petai’n gwmni a restrir.
Rydym hefyd yn darllen y wybodaeth arall a gynhwysir yn arolwg
Bwrdd Gweithredol y BBC ac yn asesu ac ystyried y goblygiadau i’nhadroddiad os deuwn yn ymwybodol o unrhyw gamddatganiadau
ymddangosiadol neu unrhyw anghysondebau perthnasol â’r
datganiad ariannol cryno.

Cymeradwywyd y datganiad ariannol cryno, gan gynnwys yr
adroddiad llywodraethu Cryno ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol, gan y Bwrdd Gweithredol ar 16 Mehefin 2010
ac fe’i llofnodwyd ar ei ran gan:Mark Thompson
Zarin Patel
Cyfarwyddwr Cyffredinol 	Prif Swyddog Ariannol

Sail y farn

Gwnaethom gynnal ein gwaith yn unol â Bwletin 2008/3 Datganiad
yr archwiliwr ar y datganiad ariannol cryno a gyhoeddwyd gan y
Bwrdd Arferion Archwilio. Mae ein hadroddiad ar ddatganiadau
ariannol blynyddol llawn y BBC yn disgrifio sail ein barn archwilio
ar y datganiadau ariannol hynny ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol.

BarnYn ein barn ni mae’r datganiad ariannol cryno yn gyson â’r
datganiadau ariannol blynyddol llawn ac Adroddiad Cydnabyddiaethy Bwrdd Gweithredol ar gyfer y BBC am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2010 ac mae’n cydymffurfio â gofynion cymwys adran
428 o Ddeddf Cwmnïau 2006 a’r rheoliadau a wnaed yn unol â hi
fel petaent yn gymwys i’r BBC ac fel petai’n gwmni a restrir.

Scott Cormack
Dros ac ar ran KPMG LLP, Archwiliwr Statudol
Cyfrifwyr Siartredig
8 Salisbury Square
London EC4Y 8BB
16 Mehefin 2010

2-95
DATGANIADAU
ARIANNOLDATGANIAD ARIANNOL CRYNO

DATGANIADAU ARIANNOLDATGANIAD INCWM CYFUNOL CRYNO
Am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2010

Nodyn

Gweithrediadau parhaus:
Incwm o ffi’r drwydded
Incwm a refeniw arall
Cyfanswm incwm

1

2010
£m

2009
£m

3,446.8
1,343.6

3,494.4
1,166.4

4,790.4

4,660.8(4,540.5)(4,469.6)

Incwm pensiwn eithriadol

334.1

–

Costau ailstrwythuro(61.9)(40.3)(4,268.3)
522.1(4,509.9)
150.9

2.0
39.0
36.9
(87.7)
512.3(34.7)

(2.9)
15.9
29.8
57.6
251.3
(7.5)

477.6

243.8

Priodolir i:
BBCBuddiant lleiafrifol

473.3
4.3

242.7
1.1

Gwarged am y flwyddyn

477.6

243.8

Costau gweithredu ac eithrio costau ailstrwythuro ac incwm pensiwn eithriadol

Cyfanswm y costau gweithredu
Gwarged weithredu’r Grŵp2

Ennill/(colled) o werthu a therfynu gweithrediadau
Ennill o waredu asedau sefydlog
Cyfran o ganlyniadau partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau(Cost)/incwm ariannu net
Gwarged cyn trethiant
TrethiantGwarged am y flwyddyn

3

Noder:
Y warged am y flwyddyn ariannol yw’r swm a geir drwy ddidynnu pob eitem o wariant a gydnabyddir yn y flwyddyn o’r holl
incwm sy’n dderbyniadwy am y flwyddyn. Ar gyfer Grŵp y BBC, fel endid budd cyhoeddus, mae unrhyw warged sy’n codi
yn cynrychioli ‘gwahaniaeth amseru’ sy’n ymwneud â gwariant yn y gorffennol neu yn y dyfodol yn hytrach nag ‘elw’ y gellir ei
ddychwelyd at gyllidwyr endid.

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-96

MANTOLEN GYFUNOL GRYNO
Ar 31 Mawrth 2010

Nodyn

2010
£m

2009
£m

2008
£m

5

1,558.8
2,241.9(1,601.4)(1,084.4)
1,114.9(1,647.1)

1,998.0
1,499.0(1,016.2)(1,485.2)
995.6(143.3)

1,922.6
1,429.2(1,164.1)(1,321.9)
865.8
523.3

(Rhwymedigaethau)/asedau net(532.2)852.3

1,389.1

Cynrychiolir gan
Cronfeydd wrth gefn y BBC
Buddiannau lleiafrifol(547.8)
15.6

841.3
11.0

1,378.1
11.0(532.2)852.3

1,389.1

2010
£m

2009
£m

Mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredu
All-lif arian parod net o weithgareddau buddsoddi(All-lif)/mewnlif arian parod net o weithgareddau ariannu
Cynnydd net mewn arian parod a’r hyn sy’n cyfateb i arian parod
Arian parod a’r hyn sy’n cyfateb i arian parod ar ddechrau’r flwyddyn
Effaith newidiadau yn y gyfradd gyfnewid dramor ar arian parod a’r hyn sy’n cyfateb i arian parod
Arian parod a ddosberthir yn arian a ddelir i’w werthu

441.2(146.8)(144.8)
149.6
124.3
(1.7)
(8.3)

226.8
(199.1)
14.3
42.0
78.0
4.3
–

Arian parod a’r hyn sy’n cyfateb i arian parod ar ddiwedd y flwyddyn

263.9

124.3

Asedau anghyfredol
Asedau cyfredol
Rhwymedigaethau cyfredol
Rhwymedigaethau anghyfredol
Asedau net ac eithrio ased pensiwn(Rhwymedigaeth)/ased pensiwn net

DATGANIAD LLIF ARIAN PAROD CYFUNOL CRYNO
Am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2010

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-97

DATGANIADAU ARIANNOLNODIADAU I’R DATGANIADAU ARIANNOL CRYNO
1 Incwm
Daw prif incwm y BBC o drwyddedau teledu. Cydnabyddir incwm ffi’r drwydded yn llawn pan roddir trwydded, yn amodol arddidyniadau ar gyfer ad-daliadau a diddymiadau gwirioneddol a disgwyliedig.

2010

Incwm o ffi’r drwydded
Refeniw arall
Incwm gweithredu arall

Addasiadau
Grŵp£mCyfanswm£m

Llai incwm mewnol y grŵp

–
7.9
293.0
300.9
(1.5)

–
843.0
45.3
888.3
–

–
122.0
0.6
122.6
(48.9)––––(10.2)

3,446.8
1,256.7367.1
5,070.6(280.2)

Cyfanswm incwm

3,539.2

299.4

888.3

73.7

(10.2)

4,790.4Grŵp UK
PSB£m

BBC World
Servicea BBC
Monitoring£m

BBCWorldwide£mCwmnïau
Masnachol
Eraill£m

Addasiadau
Grŵp£mCyfanswm£m

Llai incwm mewnol y grŵp3,494.4
255.3
24.3
3,774.0(185.6)

–
7.6
289.6
297.2
(0.7)

–
662.8
41.8
704.6
–

–­
128.7
0.6
129.3
(50.5)–­–­–­–­(7.5)­

3,494.4
1,054.4356.3
4,905.1(244.3)

Cyfanswm incwm

3,588.4

296.5

704.6

78.8

(7.5)­­

4,660.8

Incwm o ffi’r drwydded
Refeniw arall
Incwm gweithredu arall

DATGANIADAU
ARIANNOLCwmnïau
Masnachol
Eraill£m

3,446.8283.8
28.2
3,758.8(219.6)

2009

2-98

BBC World
ServiceGrŵp UKa BBC
BBC
PSB Monitoring Worldwide
£m
£m
£m

2 Cyfanswm y gwariant gweithredu, gan gynnwys gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting fesul gwasanaethGrŵp UK Public Service Broadcasting
BBC World Service a BBC Monitoring
Worldwide
Busnesau Masnachol Eraill
Incwm pensiwn eithriadol*
Addasiadau Grŵp

2010
£m

2009
£m

3,519.2
255.0
790.4
95.0
(334.1)(57.2)

3,421.2
249.6
685.7
151.5
–
1.9

4,268.3

4,509.9* Mae incwm pensiwn eithriadol yn ymwneud ag Incwm Gwasanaeth yn y Gorffennol ar y cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig, yn deillio o newid yn nhelerau ac amodau
ymddeol yn gynnar.
2010
£m

2009
£m

Gwariant gweithredu Grŵp UK Public Service Broadcasting
Addasiadau:
IAS 17 – Ailddosbarthu prydlesau
IAS 19 – Buddiannau cyflogeion

3,519.2

3,421.2

38.2
2.8

26.8
1.3

Gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting at ddibenion cofnodi trwyddedau gwasanaeth

3,560.2

3,449.3

Cysoni â’r sail at ddibenion cofnodi trwyddedau gwasanaeth

Mae Tabl 2a yn nodi cyfanswm y gwariant ar gyfer pob grŵp o drwyddedau gwasanaeth yn y fframwaith a bennir gan
Ymddiriedolaeth y BBC.

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-99

DATGANIADAU ARIANNOL
Nodiadau i’r datganiadau ariannol cryno parhad

2a Cyfanswm y gwariant gweithredu, gan gynnwys gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting fesul gwasanaeth parhad
Gwasanaethau cyhoeddus y DU
Cyllideb
cynnwys
TrwyddedGwasanaeth£mDosbarthu£m

Seilwaith/cymorth£m

Eitemaueraill£m

2010
Cyfanswm£m

2009
Cyfanswm£m

BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC Four
CBBC
CBeebies
BBC HDBBC ALBA
Sianel BBC NewsBBC Parliament
BBC Red Button

1,113.1
450.0
87.5
54.5
39.9
18.1
1.6
4.3
47.8
2.4
14.2

43.2
30.6
6.8
3.8
6.0
4.2
7.8
0.8
8.4
6.5
13.8

217.1
95.0
24.3
15.7
11.2
6.4
1.5
1.0
7.8
1.4
4.7

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

1,373.4
575.6
118.6
74.0
57.1
28.7
10.9
6.1
64.0
10.3
32.7

1,399.1
572.2
115.1
71.7
50.2
25.5
6.7
4.5
61.2
9.7
30.1

TeleduBBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio 5 live
BBC Radio 5 live sports extra
BBC 1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network
Radio Lleol y BBC
BBC Radio Scotland
BBC Radio nan Gàidheal
BBC Radio Wales
BBC Radio Cymru
BBC Radio Ulster/BBC Radio Foyle

1,833.4
32.2
40.4
40.8
86.7
55.0
2.5
6.5
6.5
5.0
8.9
110.2
24.9
4.2
13.1
12.3
14.4

131.9
4.9
4.4
4.7
8.8
5.8
0.2
0.4
0.4
0.3
0.4
6.1
2.6
0.9
0.9
1.2
1.4

386.1
6.7
7.7
8.5
16.5
11.2
1.4
2.5
2.4
1.8
2.8
21.4
5.2
0.9
2.5
2.3
3.0

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

2,351.4
43.8
52.5
54.0
112.0
72.0
4.1
9.4
9.3
7.1
12.1
137.7
32.7
6.0
16.5
15.8
18.8

2,346.0
43.1
50.8
51.3
109.0
72.5
3.7
9.6
9.0
6.9
12.1
133.6
32.4
5.7
16.2
15.5
18.5

Radio

463.6

43.4

96.8

–

603.8

589.9

BBC Ar-lein

126.7

22.3

50.3

–

199.3

177.8

2,423.7
–
20.3
30.0
31.2
–
–
–

197.6
–
–
–
–
–
11.6
6.6

533.2
–
3.8
6.6
5.9
–
–
–

–
126.5
–
–
–
41.5
–
–

3,154.5
126.5
24.1
36.6
37.1
41.5
11.6
6.6

3,113.7
122.8
25.2
32.7
36.3
40.0
10.3
6.9

81.5

18.2

16.3

168.0

284.0

274.2

–

–

–

36.9

36.9

11.0

Cyfanswm gwariant gwasanaethau cyhoeddus y DU
Gwariant Digital UK Limited wedi ei neilltuo
Gwariant newid i ddigidol Digital UK wedi ei neilltuo

2,505.2
–
–

215.8
–
–

549.5
–
–

204.9
29.2
55.6

3,475.4
29.2
55.6

3,398.9
26.0
24.4

Cyfanswm gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting

2,505.2

215.8

549.5

289.7

3,560.2

3,449.3

Gwariant wedi ei reoleiddio gan drwydded gwasanaeth
Costau casglu ffi’r drwydded
Cerddorfeydd a grwpiau perfformio
S4C
Gwariant datblygu
Costau yr aed iddynt i gynhyrchu incwm trydydd parti
Radio digidol DAB
Testun digidol
Arall
Costau ailstrwythuro

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-100

2b Cyfanswm y gwariant gweithredu, gan gynnwys gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting fesul gwasanaeth parhad
Dadansoddir costau seilwaith a chymorth fel a ganlyn:
Costau seilwaith/cymorth

2010
£m

2009
£m

Marchnata
Y wasg a chyhoeddusrwydd
Llyfrgelloedd, cymorth dysgu a digwyddiadau cymunedol
Lleihad mewn taliad pensiwn
Gorbenion (ac eithrio ailstrwythuro)
Uned Ymddiriedolaeth y BBC (ac eithrio ailstrwythuro)

74.5
5.0
49.8
–
406.3
13.9

76.6
5.3
49.9
(19.5)
387.1
14.7

549.5

514.1

2010
£m

2009
£m

Gwarged/(diffyg) gweithredu cyn incwm a chostau ariannu a threthiantGrŵp UK Public Service Broadcasting
BBC World Service a BBC Monitoring
Worldwide
Busnesau Masnachol Eraill
Addasiadau Grŵp*

55.9
44.4
140.0
(21.3)
381.0

177.8
46.9
44.1
(66.8)(8.3)(Costau)/incwm ariannu
Trethiant

600.0(87.7)(34.7)

193.7
57.6
(7.5)

Gwarged am y flwyddyn

477.6

243.8

3 Gwarged weithredu* Mae addasiadau Grŵp yn cynnwys buddiant o £334.1miliwn yn ymwneud ag Incwm Gwasanaeth yn y Gorffennol ar y cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig, yn deillio onewid yn nhelerau ac amodau ymddeol yn gynnar.

Mae’r Arolwg Ariannol yn cynnwys trafodaeth bellach ar berfformiad y busnesau masnachol a sut y mae’r amodau economaidd
cyfredol wedi effeithio ar eu cyfraniad i sefyllfa weithredu’r Grŵp ar gyfer y flwyddyn.
4 Gwariant Gwasanaeth Cyhoeddus y DU a neilltuwyd
Mae’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon wedi neilltuo’r symiau canlynol o fewn y Siarter newydd a setliad ffi’r
drwydded chwe blynedd (2008 i 2013).

Cymorth i’r henoed a’r anabl
Digital UK Limited

5.9
27.6

Swm a
Swm a Swm sy’nwariwyd yn wariwyd yn ad-daladwy
2009
2010
yn 2010
£m
£m
£m

23.6
20.4

48.5
29.7

132.0
–

Cyllidchwe blynedd
Cyfanswm
wedi eiCronnolneilltuo
£m
£m

210.0
77.7

603.0
201.0

Mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi cytuno â’r BBC y caiff costau amcangyfrifedig y Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol (aweithredir gan DSHS Limited) sef £603miliwn ei neilltuo a’i wahanu oddi wrth ffi’r drwydded at ddiben ariannu’r Cynllun
dros fywyd setliad ffi’r drwydded o chwe blynedd: os bydd costau’r prosiect yn fwy na’r terfyn hwn oherwydd mwy o alw
na’r disgwyl, ni fydd hyn ar draul rhaglenni, gwasanaethau nac adnoddau eraill y BBC. Yn ystod y flwyddyn cytunodd y BBC
a’r Ysgrifennydd Gwladol ar ddull o adennill arian a oedd wedi ei neilltuo ond a danwariwyd. O’r £132.0miliwn o danwariant agronnodd ar 31 Mawrth 2010, caiff £89.1miliwn ei ad-dalu yn 2010/11 a £42.9miliwn yn 2011/12. Bydd tanwariant a gadarnhawyd
sy’n codi ar unrhyw adeg yn y dyfodol yn dod ar gael i’w ad-dalu yn y flwyddyn ganlynol. Bydd y cyfrifoldeb am sicrhau gwerth
am arian i gronfeydd a ad-dalwyd yn trosglwyddo o Ymddiriedolaeth y BBC i’r Llywodraeth. Caiff y cronfeydd eu defnyddio at
ddibenion nad ydynt yn anghyson â dibenion ffi’r drwydded.
Mae’r Cytundeb Fframwaith yn nodi bod y BBC yn ymrwymedig i arwain rhai agweddau ar y rhaglen newid i ddigidol, drwy
Digital UK, ac mae setliad ffi’r drwydded yn cynnwys swm wedi ei neilltuo o hyd at £201miliwn o gychwyn Digital UK tan
ddiwedd bywyd setliad ffi’r drwydded o chwe blynedd ar gyfer gweithgareddau cyfathrebu. Dim ond rhan o gyfraniad blynyddol
y BBC i Digital UK yw’r swm wedi ei neilltuo.
Ar 31 Mawrth 2010, mae disgwyl i’r BBC gadw o fewn y symiau a neilltuwyd ar ddiwedd y cyfnod o chwe blynedd.

2-101
DATGANIADAU
ARIANNOL

Newid i Ddigidol

Swm awariwyd cyn
2009£mDATGANIADAU ARIANNOL
Nodiadau i’r datganiadau ariannol cryno parhad

5 (Rhwymedigaeth)/ased y Cynllun Pensiwn a gynhwysir ar y fantolen
Mae’r BBC yn gweithredu cynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig yn ogystal â rhai cynlluniau cyfraniadau diffiniedig. Mae’rrhan fwyaf o’r staff yn aelodau o’r cynlluniau buddiannau diffiniedig, sy’n darparu buddiannau yn seiliedig ar gyflog terfynol, neu
gyfartaledd gyrfa, neu gyflog pensiynadwy.
CynllunPensiwn
y BBC
2010
£m

Cynllun nas
ariannwyd
2010£m

Cyfanswm
2010£mCynllunPensiwn
y BBC
2009
£m

Cynllun nas
ariannwyd
2009£m

Cyfanswm
2009£m

Gwerth teg asedau’r cynllun
Gwerth actiwaraidd rhwymedigaethau’r cynllun

8,154.8(9,795.7)

–­
(6.2)

8,154.8(9,801.9)

6,454.0(6,592.6)

–­
(4.7)

6,454.0(6,597.3)

Rhwymedigaeth pensiwn net terfynol(1,640.9)(6.2)(1,647.1)(138.6)(4.7)(143.3)Mae cyfrifo rhwymedigaethau a thaliadau pensiwn y cynllun, at ddibenion IAS 19, yn gofyn am wneud nifer odybiaethau, ariannol a demograffig. Y prif dybiaethau a ddefnyddiwyd gan yr actiwarïaid ar ddyddiad y fantolen oedd:
Prif dybiaethau ariannol

Cyfradd y cynnydd mewn cyflogau
Cyfradd y cynnydd mewn taliadau pensiwn:
Hen fuddiannau
Buddiannau newydd
Buddiannau cyfartaledd gyrfa
Tybiaeth ynglŷn â chwyddiantCyfradd ddisgowntio
*

2010
%

2009
%

2008
%

3.7

4.4*

5.6

3.7
3.5
2.4
3.7
5.5

3.0
2.7
2.4
2.9
7.2

3.6
3.4
2.5
3.6
6.9

Dyma’r dybiaeth o 1 Ebrill 2011. Y dybiaeth hyd at 31 Mawrth 2011 yw 3.9% y flwyddyn.

Y tybiaethau o ran disgwyliad oes ar gyfartaledd, ar gyfer aelodau sy’n ymddeol yn 60 oed, yw:
Prif dybiaethau demograffig

2010
2009
2008
Nifer yNifer yNifer yblynyddoedd blynyddoedd blynyddoedd

Ymddeol heddiw:
Gwryw
Benyw

27.0
29.7

26.9
29.6

26.6
29.1

Ymddeol ymhen 20 mlynedd:
Gwryw
Benyw

29.0
31.8

28.9
31.7

28.1
30.7

Dewiswyd y tybiaethau o ran hir oes i adlewyrchu nodweddion a phrofiad aelodau’r cynllun. Gwnaed hyn drwy addasu tablau
marwolaethau safonol (PMAC07MC+0.5 a PFAC07MC+1) sy’n adlewyrchu ymchwil ddiweddar i brofiad marwolaethau yn y
DU, gyda gwelliant gofynnol o 1% y flwyddyn yn cael ei ddefnyddio.
Diweddarwyd y tybiaethau demograffig o’r rhai a ddefnyddiwyd ar gyfer prisiad actiwaraidd y cynllun ar 1 Ebrill 2007 iadlewyrchu’r tybiaethau tebygol a gaiff eu defnyddio ar gyfer prisiad actiwaraidd y cynllun ar 1 Ebrill 2010.

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-102

6 Cysoni dyled net â therfynau benthyca’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS)Ar
31 Mawrth
Cyfnewid2010£mm

Ar 1 Ebrill2009£m

Llifau Arian
parod
£m

Newidiadau
anariannol£mArian parod a’r hyn sy’n cyfateb i arian parod
Gorddrafftiau banc

124.3
(2.5)

149.6
0.8

(8.3)
–

(1.7)
–

263.9
(1.7)

Cronfeydd gros

121.8

150.4

(8.3)

(1.7)

262.2

–

–

8.3

–

8.3

(271.3)

72.3–(12.4)(211.4)

(4.8)

–

(3.5)

–

(8.3)

(617.9)9.0––(608.9)

Arian parod a ddosberthir yn arian a ddelir i’w werthu
Benthyciadau a nodiadau benthyca
Deilliadau sy’n gysylltiedig â benthyciadau
Prydlesau Cyllid
Prydlesau nas cynhwyswyd yn nherfynau benthyca DCMS*

596.2

–

(40.7)–

555.5

Cronfeydd/(dyled) net(176.0)231.7(44.2)(14.1)(2.6)

Yn cynnwys:
Darlledu Cyhoeddus

46.4

168.1

Centre House Productions(13.6)(10.7)BBC Worldwide(157.5)(23.0)

Busnesau masnachol eraill(51.3)(137.0)Dyled net

(176.0)(2.6)* Mae diffiniad DCMS o ‘fenthyciadau’ yn eithrio prydlesau â gâi eu dosbarthu yn rhai gweithredu o dan UK GAAP ond a ddosberthir yn brydlesau cyllid o dan IFRS.
Felly eithrir y prydlesau hyn wrth gymharu (dyled)/cronfeydd net â therfynau benthyca DCMS.

Caiff y ddyled a’r ad-daliadau ar brydlesau cyllid a ddelir gan Centre House Productions Limited eu gwrthbwyso’n uniongyrchol
gan arian parod a ddelir ar adneuon cyfatebol, a’r incwm ohonynt, fel na fydd unrhyw effaith o ran arian parod yn yr hirdymor.
Cysoni cronfeydd/(dyled) net â therfynau benthyca yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS)
Pennir terfyn benthyca’r Gwasanaeth Cyhoeddus o £200miliwn gan yr Ysgrifennydd Gwladol yn unol â’r Cytundeb Fframwaithrhwng y BBC a’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Ar 31 Mawrth 2010, 31 Mawrth 2009 a thrwy gydol y
ddwy flwyddyn ariannol, roedd y BBC yn cydymffurfio â’r terfynau benthyca.
Mae cronfeydd net yn cynnwys yr arian yn y banc a’r arian parod mewn llaw sydd gan y BBC, llai unrhyw fenthyciadau yn
cynnwys prif symiau sy’n ddyledus ar brydlesau cyllid.
Gwasanaethau Cyhoeddus

Busnesau Masnachol
Newid i ddigidol

2010

Gwariant
cyfalaf neu
gyfredol£m

Gwariant cyfredol ar y
Cynllun Cymorth Newid i
Ddigidol*£m£m

Cronfeydd/(dyled) net

168.1

–

(160.0)Terfyn benthyca(200.0)(25.0)(350.0)46.4–(208.8)(200.0)(25.0)(350.0)2009
Terfyn benthyca* Dim ond mewn perthynas â benthyca i ariannu gwariant cyfredol ar fodloni cyfrifoldebau a osodir ar y BBC gan unrhyw gynllun y cytunir arno o dan gymal 39 o’r
Cytundeb Fframwaith (cynlluniau cymorth wedi eu targedu), yn cynnwys costau y mae’r BBC yn mynd iddynt ar gyfer gorbenion a chostau ariannu’r cynllun y gellir
defnyddio’r £25miliwn.

O dan delerau cytundeb yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon, rhaid i BBC Commercial Holdings Limited
fodloni dau gyfamod ariannol. Mae’n ofynnol i’r cyfamodau hyn gael eu bodloni erbyn 31 Mawrth bob blwyddyn. Ar
31 Mawrth 2010 a 31 Mawrth 2009 roedd BBC Commercial Holdings Limited yn cydymffurfio â’r ddau gyfamod hyn. O dan
gyfarwyddyd a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol ar gyfer yr Adran, pennwyd terfyn benthyca o £350miliwn ar gyfer grŵpmasnachol y BBC.

2-103
DATGANIADAU
ARIANNOL

Cronfeydd/(dyled) net

DATGANIADAU ARIANNOLGEIRFARYDYM WEDI DEFNYDDIO RHAI TERMAU YN YR ADRODDIAD HWNI EGLURO SUT RYDYM YN CYNNAL EIN BUSNES, A ALLAI FOD YNANGHYFARWYDD I’N DARLLENWYR. MAE’R RHESTR GANLYNOL YN RHOIDIFFINIADAU AR GYFER RHAI O’R TERMAU A DDEFNYDDIR AMLAF.
Rhaglenni a Gaffaelir

Prynir Rhaglenni a Gaffaelir mewn cyflwr gorffenedig oddi wrth gyflenwr arall, er enghraifft Mad Men (BBC Four) neu
The Wire (BBC Two). Y llynedd trwyddedwyd rhaglenni o fwy nag 20 o wledydd. Fel rhan o’r arolwg Rhoi Ansawdd yn Gyntaf,
rydym wedi cynnig lleihau’r swm a warir ar gaffaeliadau o £100miliwn i £80miliwn erbyn 2013.

Mynegai Gwerthfawrogi Mynegai Gwerthfawrogi neu AI yw’r sgôr gyfartalog allan o 10 yn seiliedig ar fwynhad ymatebwyr o raglen. Yna caiff y sgôr
neu AIei lluosi â 100 â’i mynegi allan o 100 (er enghraifft, 8.1 allan o 10 yw AI o 81).
Economi Greadigol

Mae economi greadigol y DU yn cynnwys y sefydliadau a’r bobl sy’n gweithio yn y diwydiannau dylunio a’r cyfryngau, gan
gynnwys y cwmnïau annibynnol, actorion ac awduron. Dangosodd adroddiad gan Deloitte ym mis Mawrth 2010 fod y BBC
yn cyfrannu o leiaf £7.6biliwn at economi greadigol y DU, gan gynhyrchu gwerth £2 o werth economaidd am bob punt o ffi’r
drwydded.

BARB

BARB (Broadcasters Audience Research Board) yw’r sefydliad annibynnol sy’n gyfrifol am ddarparu’r mesur swyddogol ogynulleidfaoedd teledu’r DU.

Cost fesul awr
defnyddiwr

Cost fesul awr defnyddiwr (CPUH) – yn cyfuno gwariant a defnydd o’r gwasanaeth er mwyn helpu i lywio asesiad o werth
am arian. Mae gan BBC Radio 2 y CPUH isaf o holl wasanaethau radio’r BBC (tua 0.5c) oherwydd ei phoblogrwydd.

CMI

Cross Media Insight (CMI) – arolwg gan GfK/NOP Media yn mesur cynulleidfaoedd honedig i wasanaethau’r BBC ar draws
pob llwyfan. Mae’n fwy cadarn na PBTS a ddefnyddiwyd o’r blaen. 2009/10 oedd ei flwyddyn lawn gyntaf.

Newid i ddigidol

Mae’r broses o newid i ddigidol yn golygu diffodd system ddarlledu teledu analog y DU erbyn 2012. Am ragor o wybodaeth
ewch i www.helpscheme.co.uk.

Freesat

Mae Freesat yn wasanaeth teledu lloeren a ddarlledir am ddim a ddarperir gan y BBC ac ITV, lle mae defnyddwyr yn talu
am yr offer ond ddim yn talu tanysgrifiad misol. Ewch i www.freesat.co.uk/Mae Freesat gan Sky hefyd ar gael am daliad untro:
www.freesatfromsky.co.uk.

Freeview

Freeview yw prif wasanaeth teledu daearol digidol y DU a drosglwyddir drwy erial gan ddefnyddio blwch pen set. Nid oes
angen tanysgrifiad. Freeview yw’r llwyfan teledu digidol a ddefnyddir fwyaf. Gweler www.freeview.co.uk.

HDTV

HDTV – neu deledu manylder uwch – mae hwn ar gael naill ai drwy flwch pen set neu deledu digidol integredig, ac mae’n rhoi
darluniau eglur iawn o ansawdd gwell i wylwyr.

EffaithEffaith – mae hyn yn dangos pa mor gofiadwy yw rhaglen neu wasanaeth neu faint y mae’n cael ei ganmol, a gellir mesur yreffaith yn ôl sawl gwobr a enillir gan wasanaeth, neu’r sylwadau (cadarnhaol neu negyddol) a geir yn y wasg.

IPTV

IPTV (Internet Protocol TV) – mae fel arfer yn darparu cynnwys ar alw i lawr llinell ffôn i deledu. Mae Prosiect ‘Canvas’ yn
enghraifft o’r cyfleoedd sydd ar gael o ganlyniad i ddatblygiad IPTV.

Ailddarllediad naratif

Ailddarllediad naratif yw rhifyn o raglen a ddarlledir o fewn saith diwrnod i’w darllediad cyntaf.

Ar alw

Mae gwasanaethau ar alw yn galluogi’r gwyliwr neu’r gwrandäwr i fwynhau rhaglen ar adeg sy’n addas iddynt hwy, er enghraifft
drwy gyfrwng BBC iPlayer, itvplayer, 4oD neu Sky Player.

Oriau brig

Mae oriau brig gwasanaethau teledu’r BBC rhwng 6pm a 10.30pm. Mae radio’n wahanol iawn, ac fel arfer diffinnir oriau brig fel
amser brecwast ac oriau cymudo.

PSB

Darlledwyr Cyhoeddus y DU (PSBs) yw’r BBC, ITV, Channel 4, five ac S4C.

Rajar

Rajar (Radio Joint Audience Research) yw’r corff swyddogol sy’n gyfrifol am fesur cynulleidfaoedd radio yn y DU. Mae’r BBC a’r
RadioCentre yn berchen arno ar y cyd ar ran y sector masnachol.

Cyrhaeddiad

Cyrhaeddiad ar deledu yw nifer neu ganran grŵp cynulleidfa sy’n gwylio rhaglen neu sianel (15 munud yn olynol bob wythnosyw mesur arferol y BBC, o gymharu â thair munud ar deledu masnachol); ac ar y radio dyma nifer neu ganran y bobl 15+ oed
sy’n gwrando ar o leiaf bum munud o radio mewn cyfnod o 15 munud yn ystod wythnos arferol.

CyfranCyfran o gyfanswm y gwylwyr neu’r gwrandawyr sy’n gwylio neu’n gwrando ar raglen neu wasanaeth penodol dros gyfnod
penodol o amser, wedi ei mynegi fel canran o gyfanswm yr oriau gwylio/gwrando. Er enghraifft, mae gan BBC One gyfran o 21%
o’r gwylio ym mhob cartref bob wythnos, ac roedd gan BBC Radio 4 12% o’r gwrando ar gyfer y flwyddyn 2009/10.

Defnyddwyr unigryw‘Defnyddwyr unigryw’ neu borwyr unigryw yw mesur ar gyfer defnyddwyr gwefannau. Nid yw’n arolwg traddodiadol o‘bobl’, ond fe’i mesurir yn awtomatig gan ddefnyddio naill ai logiau gweinyddion neu drwy dag a ymgorfforir yn y tudalennau gwe.

DATGANIADAU
ARIANNOL

2-104

Os ydych am gael gwybodaeth neu os hoffech wybod mwy am sut y caiff y BBC ei redeg yna ewch i
www.bbc.co.uk/aboutthebbc.

CYLCH GWAITH
GWASANAETHAU’r BBC
TELEDU RHWYDWAITH

Nod BBC One yw
sicrhau mai hi yw’r
sianel deledu a gaiff ei
gwerthfawrogi fwyaf yn
y DU , â’r ystod ehangafo raglenni o safon ymysg
yr holl rwydweithiau prif
ffrwd yn y DU.

Mae BBC Two yn
cyflwyno rhaglenni oddyfnder a sylwedd igynulleidfa eang. Mae’ngyfrifol am y swm a’r
ystod fwyaf o raglennu
ffeithiol o holl sianelau
teledu’r BBC, ynghydâ chelfyddydau, comedi
a drama nodedig.

Mae BBC Three ynymroddedig i gynnwys
a thalent arloesol o
Brydain. Nod y sianel
yw darparu cymysgedd
eang o raglenni a anelirat gynulleidfaoedd iau
yn bennaf.

Nod BBC Four yw
sicrhau mai hi yw’r
sianel sy’n cynnig ycyfoeth deallusol adiwylliannol gorau
ym Mhrydain, gan
gynnig cyfuniad
nodedig o raglenni
dogfen, perfformiadau,cerddoriaeth, ffilm aphynciau amserol.

Mae sianel CBBC yn
cynnig amserlen gymysg
nodedig ar gyfer plant
6-12 oed, gan annog pob
plentyn i atgyfnerthu ei
ddiddordebau presennol
a datblygu rhai newydd.

Nod CBeebies yw cynnig
cymysgedd o raglenni osafon a gynhyrchwyd yn
y DU yn bennaf agynlluniwyd i annog
dysgu drwy chwarae
mewn amgylchedd
cyson diogel i blanto dan chwech oed.

Mae BBC Radio 3
yn canolbwyntio ar
gerddoriaeth glasurol
ac yn cyflwyno ystodeang o gerddoriaeth
jazz, cerddoriaeth y byd,
rhaglenni celfyddydol
a drama; ceir pwyslais
cryf ar berfformiadau
cerddorol o bob cwr
o’r DU.

Nod BBC Radio 4 yw
defnyddio grym iaith
lafar i gynnig rhaglennu
dwys sy’n ceisio ennyn
diddordeb ac ysbrydoli,gyda chyfuniad unigryw
o raglenni ffeithiol,dramâu, darlleniadau
a chomedi.

Mae BBC Radio 5 liveyn darlledu newyddion achwaraeon byw 24 awr
y dydd, gan gyflwyno
digwyddiadau wrth
iddynt ddigwydd mewnffordd hygyrch.

Rhwydwaith rhanamser yw BBC Radio
5 live sports extra sy’ncynnig darllediadau
chwaraeon ychwanegolgan ddefnyddio hawliau
y mae’r BBC eisoes ynberchen arnynt er mwyn
cynnig gwerth gwell
am arian i dalwyr ffi’r
drwydded.

Mae BBC Global Newsyn dwyn ynghyd BBC
World Service, sianel
deledu BBC World
News, gwasanaethau
newyddion ar-leinrhyngwladol y BBC
yn Saesneg, BBC
Monitoring a BBC
World Service Trust.

Cylch gwaith Radio
Lleol y BBC yw
darparu gwasanaeth
newyddion, gwybodaetha thrafodaethau llafar yn
bennaf, gyda phwyslais
cryf ar ryngweithio.

Gwasanaeth llafar ioedolion yw Radio
Scotland; gwasanaethradio llafar acherddoriaeth i siaradwyr
Gaeleg yw BBC Radionan Gàidheal. Mae’r ddau
wasanaeth yn cynnig
amrywiaeth eang ogenres ac yn adlewyrchu
materion, digwyddiadau,
diwylliant a diddordebau
pobl yr Alban.

Gwasanaeth llafar ioedolion yw BBC Radio
Wales; gwasanaeth radio
llafar a cherddoriaeth
i siaradwyr Cymraeg
yw BBC Radio Cymru.
Mae’r ddau wasanaethyn cynnig amrywiaeth
eang o genres ac yn
adlewyrchu materion,
digwyddiadau, diwylliant
a diddordebau pobl
Cymru.

radio rhwydwaith

Nod BBC Radio 1 yw
cynnig gwasanaetho ansawdd uchel igynulleidfaoedd ifanc gan
gyfuno’r gerddoriaeth
newydd orau, ystod
gynhwysfawr osesiynau stiwdio byw,
cyngherddau a gwyliau,
ac allbwn llafar wedi’i
deilwra.

Mae BBC Radio 2 yn
cynnig amrywiaeth
eang o gerddoriaeth
boblogaidd ac arbenigol
i wrandawyr gan
ganolbwyntio ar dalent o
Brydain a pherfformiadau
byw, yn ogystal ag ystodeang o allbynnau llafar yn
cynnwys materion
cyfoes, rhaglenni dogfen,
crefydd a’r celfyddydau.

newyddiaduraeth

Gwasanaeth newyddion
24 awr ar y teledu yw’r
sianel BBC News, sy’n
cyflwyno darllediadau
a dadansoddiadau
cynhwysfawr o’r straeon
mwyaf a phwysicaf yn y
DU ac yn rhyngwladol.

BBC Parliament yw’r
unig sianel yn y DU sy’nymroddedig i ddarlledu
gwleidyddiaeth, gan
gynnwys trafodaethau,pwyllgorau a gwaithcyrff seneddol adeddfwriaethol y
DU a Senedd Ewrop.

GWNAETHOM DDARPARU’R GWASANAETHAU CANLYNOLI’N CYNULLEIDFAOEDD Y LLYNEDD. GALLWCH DDOD O HYD
I ddolenni i DRWYDDEDAU GWASANAETH POB UN OWASANAETHaU’R BBC – YNGHYD AG UNRHYW AROLYGON OWASANAETHAU A GYNHALIWYD GAN YMDDIRIEDOLAETH Y BBC –YN WWW.BBC.CO.UK/BBCTRUST.

Llwyfan arddangos
manylder uwch yw
sianel HD y BBC iddarlledu amrywiaetho raglennu o hollwasanaethau teledu
eraill y BBC.

Mae BBC ALBA yn cynnig
darllediadau nodedig isiaradwyr Gaeleg a rhai sy’ndysgu’r iaith ar bynciau mor
amrywiol â cherddoriaethfyw, gyfoes a thraddodiadol,pêl-droed a rhaglennu plantac amrywiaeth o raglennu
gwreiddiol sy’n adlewyrchu ac
yn ategu diwylliant, hunaniaetha threftadaeth Gaeleg.

Mae BBC 1Xtra yn
chwarae’r gerddoriaeth
ddu gyfoes orau â
phwyslais cryf ar
gyflwyno cerddoriaeth
fyw o ansawdd uchela chefnogi artistiaid
newydd o’r DU.

Nod BBC 6 Musicyw denu’r rhai sy’nmwynhau cerddoriaeth
boblogaidd drwy gynnig
y gerddoriaeth orauo archif sain y BBC yn
ogystal â cherddoriaeth
gyfoes o’r tu allan i’rbrif ffrwd, a newyddion
a rhaglenni dogfen am
gerddoriaeth.

Gwasanaeth radio llafar
digidol yw BBC 7 sy’ncynnig rhaglenni comedi,
dramâu a darlleniadau yn
bennaf o archif y BBC.
Mae hefyd yn darlledu
rhaglenni i blant.

Nod BBC Asian
Network yw cynnig
trafodaethau heriol,
newyddiaduraeth
hyddysg, cerddoriaeth,chwaraeon, adloniant adrama i Asiaid Prydeinigo genedlaethau
gwahanol.

cyfryngau’r dyfodol

Mae BBC Radio Ulster/
Foyle yn wasanaeth llafar
sy’n cwmpasu ystod eango genres ac sy’nadlewyrchu pob agwedd
ar fywyd cyfoes yng
Ngogledd Iwerddon,
gan gyfuno darllediadau
o faterion, diddordebau
a digwyddiadau lleol
gyda darllediadau oddatblygiadau cenedlaethol
a rhyngwladol.

Nod BBC Online yw
darparu cynnwys ar-leinarloesol a nodedig
sy’n adlewyrchu ac ynehangu amrywiaeth
gwasanaethau darlledu’r
BBC.

Mae BBC Red Button yn
darparu gwasanaethau
rhyngweithiol i wylwyr
teledu digidol, gan
gynnwys y wybodaeth
a’r cynnwys cyfoes
diweddaraf drwy’r dydd,
gan gynnwys newyddion,tywydd, dysgu,
adloniant a rhaglennu
rhyngweithiol.

CYSYLLTU Â NI

CYSYLLTU Â’R BBC
Os hoffech wybod mwy am flwyddyn y BBC – gangynnwys datganiadau ariannol llawn a pherfformiad pob
gwasanaeth yn erbyn ei Ddatganiad am Bolisi Rhaglenni,
yn ogystal ag ymrwymiadau cyhoeddus eraill ewch i
www.bbc.co.uk/annualreport.
Mae’r adroddiad hwn hefyd ar gael yn Saesneg ac mewn
fersiwn sain.
Os hoffech wybodaeth neu wybod mwy am sut y caiff y
BBC ei redeg ewch i www.bbc.co.uk/aboutthebbc.
Am docynnau i sioeau, teithiau a digwyddiadau ewch i
www.bbc.co.uk/showsandtours.
Os oes gennych sylw, gwerthfawrogiad neu gŵynam raglenni a gwasanaethau’r BBC ewch i
www.bbc.co.uk/feedback.
Neu ysgrifennwch i BBC Audience Services,
PO Box 1922, Darlington, DL3 0UR
Llinell ffôn sylwadau: 03700 100 222*
Llinell ffôn ymholiadau eraill: 03700 100 123*
Ffôn testun 03700 100 212*
Mae’r llinellau ar agor 24 awr y dydd, saith diwrnod
yr wythnos. Efallai y caiff galwadau eu monitro neu
eu recordio at ddibenion hyfforddiant.
Y llynedd cafodd y BBC dros 3.3 miliwn o gysylltiadau
â’r cyhoedd.

YMDDIRIEDOLAETH Y BBC
Os oes gennych unrhyw sylwadau neu gwestiynau ynglŷn â
gwaith Ymddiriedolaeth y BBC, gallwch gysylltu â ni drwy’rpost, drwy e-bost, neu dros y ffôn.
BBC Trust Unit
1st Floor
180 Great Portland Street
London W1W 5QZ
Ffôn: Llinell Wybodaeth y BBC 03700 103 100†*
Ffôn testun: 03700 100 212*
Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng
9.30am a 5.30pm.
E-bost: trust.enquiries@bbc.co.uk
CYNGHORAU CYNULLEIDFA’R BBC
Mae’r Cynghorau Cynulleidfa yng Nghymru, Lloegr, yr
Alban a Gogledd Iwerddon yn helpu Ymddiriedolaeth
y BBC i ddeall anghenion a phryderon cynulleidfaoedd
ledled y DU. I gysylltu â’r Cynghorau Cynulleidfa:
Audience Council EnglandE-bost: audiencecouncil.england@bbc.co.uk
Audience Council Scotland
E-bost: acs@bbc.co.uk
Cyngor Cynulleidfa Cymru
E-bost: acw@bbc.co.uk
Audience Council Northern Ireland
E-bost: audiencecouncil.ni@bbc.co.uk† Gellir recordio galwadau at ddibenion hyfforddiant.
* Rhifau ‘ledled y DU’ yw rhifau 0370 ac ni fyddant yn costio mwy na galwadau i rifau daearyddol 01 neu 02.

DIOLCHIADAU

Ffotograffiaeth
Mae’r delweddau canlynol wedi cael eu trwyddedu i’r BBCo dan y cytundeb PACT. Y cwmnïau cynhyrchu annibynnol
a elwir yn Ddeiliaid Hawlfraint yw: tudalen 1-11 Small Island(h) Ruby Television Production; tudalen 2-6 QI (h) Talkback
THAMES; tudalen 2-7 My Life in Verse (h) Wall to Wall;
tudalen 2-8 Mrs Mandela (h) Diverse Productions; tudalen
2-14 Hamlet (h) Illuminations Media/RSC ac Alphablocks (h)Magic Lantern; tudalen 2-35 The Bubble (h) Hat Trick, Mad
Men (h) AMC, The Lives of Others (h) Lionsgate ac On Thin
Ice (h) Twofour Productions; tudalen 2-36 The Gruffalo (h)Magic Light Company, Wallander (h) Left Bank Pictures/Yellow
Bird, Ashes to Ashes (h) Kudos; tudalen 2-50 Mastercrafts (h)Ricochet; tudalen 2-51 Who do you think you are? (h) Wall toWall; tudalen 2-52 Natural World (h) AGB Films, Outnumbered(h) Hat Trick ac Occupation (h) Kudos; tudalen 2-54 Timmy Time(h) Aardman Animations; tudalen 2-55 Horrible Histories (h)Lion Television; tudalen 2-70 Charlie and Lola (h) Tiger Aspect
Productions a Life (h) Norbert Rottcher; a thudalen 2-105
Winston Churchill (h) Rainmark Films.
Y BBC sy’n berchen ar yr hawlfraint ar gyfer yr hollffotograffau eraill yn y llyfr hwn.
Mike Abrahams a dynnodd y llun ar gyfer clawr y prif
Adroddiad Blynyddol a’r lluniau ar dudalennau 1-3, 1-4, 1-26,
1-32, 1-34, 1-40, 1-41, 1-42, 1-43, 2-4, llun 2 ar dudalen 2-7, 2-8,
2-9, 2-12, 2-16, 2-24, llun 4 ar dudalen 2-28, 2-30, 2-32, 2-40,
2-45, 2-46, llun 2 ar dudalen 2-47, llun 2 ar dudalen 2-52, llun 4
ar dudalen 2-57, 2-60, pob llun ar dudalennau 2-61 a 2-65, 2-74,
pob llun ar dudalennau 2-76 i 2-80, 2-84, 2-85 a 2-86; Andy
Shephard a dynnodd y llun ar dudalen 1-15; Farhana Haider
a dynnodd y llun ar dudalen 1-16; Sarah Barney a dynnodd yllun ar dudalen 1-20; Janie Airey a dynnodd y llun o’r cwpwl
yn gwylio’r teledu ar dudalen 1-35 a’r llun o’r ffôn symudol
ar dudalen 2-44; Trevor Aston a dynnodd y llun ar dudalen
1-28; Alan Peebles a dynnodd y llun ar dudalen 1-38; Karen
Robinson a dynnodd y llun o The Now Show ar dudalen 2-19;
Adrian Weinbrecht a dynnodd y llun o Jez Nelson ar dudalen
2-20; a Jennifer Burgess a dynnodd y llun o Bang Goes the
Theory ar dudalen 2-64. Llun lloeren o’r DU ar fflap Rhan Un(h) NEODAAS/NERC/Prifysgol Dundee.

DYLUNIAD
luminous.co.uk
Cyfieithiad
Prysg Cyf
ARGRAFFIAD
Royle Print. Gwneir yr inc argraffu o olew llysiau nad yw’nberyglus o ffynonellau adnewyddadwy. Caiff dros 90% ododdyddion a datblygyddion eu hailgylchu i’w defnyddio eto
ac mae mentrau ailgylchu ar waith ar gyfer pob gwastraff arall
sy’n gysylltiedig â’r cynhyrchiad hwn. Mae Royle Print wedi
ei ardystio FSC ac ISO 14001 ac mae gweithdrefnau llym arwaith i ddiogelu’r amgylchedd drwy bob proses.
PAPUR
Argraffwyd ar bapur Cocoon Offset sydd wedi’i wneudo ffibrau wedi’u hailgylchu 100% sy’n deillio o wastraff
ôl-ddefnyddwyr yn unig. Ardystir Cocoon Offset yn unol
â’r rheolau ar gyfer y Forest Stewardship Council.

Cert no. TT-COC 002228

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2010