BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk
BBC 2006

Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2005/2006

Pwrpas, gweledigaetha gwerthoedd

Pwrpas y BBC yw cyfoethogi bywydau pobl gyda rhaglenni agwasanaethau sy’n hysbysu, addysgu a diddanu
Gweledigaeth y BBC yw bod y sefydliad mwyaf creadigol yn y byd
Gwerthoedd■ Ymddiriedaeth yw sail y BBC:rydym yn annibynnol, diduedd ac onest■ Mae cynulleidfaoedd wrth wraidd popeth a wnawn■ Rydym yn ymfalchïo mewn darparu ansawdd a gwerth am arian■ Creadigrwydd yw enaid ein sefydliad■ Rydym yn parchu ein gilydd ac yn dathlu ein hamrywiaeth fel

y gall pob un wneud ei orau
■ Un BBC ydym: mae pethau mawr yn digwydd wrth i ni weithio

gyda’n gilydd

Cynnwys
2 Datganiad y Cadeirydd
4 Adroddiad y Cyfarwyddwr Cyffredinol
6 Y BBC nawr ac yn y dyfodol
10 Bwrdd y Llywodraethwyr
12 Y Bwrdd Gweithredol
14 Arolwg y Llywodraethwyr o’r amcanion
22 Cipolwg ar y BBC
Arolwg y Llywodraethwyr o’r gwasanaethau
24 Teledu
32 Radio
40 Cyfryngau Newydd
46 Newyddion
50 BBC World Service a Global News
54 Y Gwledydd a’r Rhanbarthau
58 Arolwg y Llywodraethwyr o’r gweithgareddau masnachol
60 Bod yn atebol ac yn gyfrifol
68 Perfformiad yn erbyn ymrwymiadau’r Datganiadau o Bolisi Rhaglenni 2005/2006
76 Cydymffurfiad
92 Arolwg ariannol
95 Datganiadau ariannol
140 Ffeithiau a ffigurau darlledu
151 Cysylltu â’r BBC
152 Gwybodaeth arall

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

1

Datganiad y Cadeirydd

Dyma adroddiad blynyddol olaf Bwrdd
Llywodraethwyr y BBC, a gaiff ei ddisodli odan y Siarter Frenhinol newydd ddrafft gan
Ymddiriedolaeth y BBC. Hoffwn dalu
teyrnged i waith yr holl Lywodraethwyr drosy pedwar ugain mlynedd diwethaf. Mae’r
ffaith bod annibyniaeth y BBC yn parhau yn
ddyledus, i raddau helaeth, i’w stiwardiaeth
gadarn – weithiau yn wyneb ymosodiadau
chwerw gan fuddiannau gwleidyddol amasnachol personol.
Cydnabu fy rhagflaenydd fel Cadeirydd,
Gavyn Davies, yr angen dybryd ifoderneiddio trefniadau llywodraetheddy BBC, a llwyddodd y Bwrdd i adeiladu
ar y gwaith a ddechreuwyd ganddo a’i
gyd-Lywodraethwyr. Caiff y gwaith hwn
ei gwblhau gan yr Ymddiriedolaeth gan
ddefnyddio’r dulliau newydd sydd ar gael iddi
o dan y Siarter newydd: Cylchoedd GwaithPwrpas, Trwyddedau Gwasanaeth a Phrofion
Gwerth Cyhoeddus (nodir eu manylion
yn Y BBC nawr ac yn y dyfodol, tudalen 9).
Mae cydnabyddiaeth gynhenid mai diben yr
Ymddiriedolaeth yw cynrychioli buddiannau
talwyr ffi’r drwydded yn hytrach na
buddiannau cul y BBC fel sefydliad wrth
wraidd y trefniadau newydd. Er na chaiff y
strwythurau newydd eu rhoi ar waith hyd
nes y daw’r Siarter newydd i rym ym mis
Ionawr 2007, mae’r Bwrdd Llywodraethwyrpresennol yn llawn gefnogi’r newidiadau ac
eisoes yn gweithredu o fewn ysbryd y
Siarter newydd.
O ganlyniad, mae’r gydberthynas rhwng y
Bwrdd a’r Pwyllgor Gweithredol – sef yrheini sy’n gyfrifol am redeg y BBC o ddydd
i ddydd – wedi dechrau newid. Bellach ceirrhaniad amlwg rhwng y ddau gorff hyn,
gan alluogi’r Bwrdd i oruchwylio gwaithy Pwyllgor Gweithredol mewn ffordd
annibynnol. Bydd y drefn hon yn dwysáu
yn y dyfodol wrth i’r Ymddiriedolaeth
ddefnyddio ei phwerau newydd i sicrhau
2

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

y creffir ar waith y Pwyllgor Gweithredol
mewn ffordd drylwyr, annibynnol achwbl dryloyw.
Prif swyddogaeth yr Ymddiriedolaeth fydd
sicrhau y caiff disgwyliadau talwyr ffi’r
drwydded o’r BBC eu bodloni o ran ansawdd
a gwerth am arian ei wasanaethau, a bod y
BBC yn parhau i ganolbwyntio ar gyflawni eichwe phwrpas cyhoeddus fel y’u nodir yn
y Siarter newydd ddrafft. Wrth gynrychiolibuddiannau talwyr ffi’r drwydded, bydd yr
Ymddiriedolaeth yn cydnabod bod ybuddiannau hyn yn mynd y tu hwnt i’w
buddiant uniongyrchol yn y BBC. Nid dim
ond arlwy’r cyfryngau a ddarperir gan y BBC
sy’n mynd â bryd talwyr ffi’r drwydded. Maentyn gwerthfawrogi’r dewis o wasanaethau a
ddarperir gan eraill, a bydd yr Ymddiriedolaeth
yn sicrhau bod y BBC yn gweithredu mewnffordd sy’n cydnabod hyn yn llawn.
Yn ddiau, caiff Pwyllgor Gweithredol y
BBC ei siomi weithiau gan ganlyniad Prawf
Gwerth Cyhoeddus – fel y caiff buddiannau
sector preifat eu siomi weithiau. Ein
swyddogaeth ni fel Ymddiriedolwyr y BBC
fydd sicrhau bod buddiannau ehangaf talwyr
ffi’r drwydded yn cael blaenoriaeth dros ybuddiannau hynny.
Mae’r Papur Gwyn a gyhoeddwyd yngynharach eleni, yn dilyn dwy flynedd oddadleuon cyhoeddus, gwaith ymchwil achasglu tystiolaeth, yn arwydd o hyder ycyhoedd yn y BBC. Mae’r Siarter ddeng
mlynedd newydd a pharhad ffi’r drwydded
yn rhoi sefydlogrwydd aruthrol i’r BBC ofewn tirlun cyfryngau cyfnewidiol. Rydym
yn aros i glywed am setliad ffi’r drwydded.
Am y tro cyntaf, bu’r BBC yn gwbl agored â’rcyhoedd ynghylch cais ffi’r drwydded. Roedd
ei faint yn seiliedig ar gynllun busnes wedi’i
gostio’n llawn adeg ei gyhoeddi, a oedd yn
adlewyrchu cynllun y Llywodraeth ar gyfer
y BBC a nodwyd ym Mhapur Gwyrdd yllynedd.Yn ystod y trafodaethau dilynol
gyda’r Llywodraeth, mae’r BBC wedi datgan
mai ei brif flaenoriaeth yw gallu diwallu
anghenion a disgwyliadau talwyr ffi’r
drwydded ar y gost isaf posibl. Ni ddylid
ystyried y broses o sicrhau’r setliad uchaf
posibl fel ffordd o ennill bathodyn anrhydedd
i’r rheini sy’n cynrychioli talwyr ffi’r drwydded
ar Fwrdd y BBC.
Canolbwyntiodd llawer o’n gwaith fel
Llywodraethwyr eleni ar newid ariannol asefydliadol wrth baratoi ar gyfer y Siarter
newydd. O ganlyniad, rwyf yn hyderus body BBC mewn sefyllfa dda yn strwythurol iddechrau ar gam nesaf ei ddatblygiad. Ar
ddiwedd cyfnod y Siarter bresennol, bydd y
BBC wedi bodloni ei ymrwymiad i gyflawni
sefyllfa fras o ddim dyledion. Mae'r gwaith ogyflawni'r targed hunan-help o £3.3biliwn aosodwyd gan y llywodraeth ar gyfer cyfnod y
Siarter bresennol ar y trywydd iawn a bydd
yn rhagori arno. A rhagorwyd ar darged
arbedion gwerth am arian ychwanegol y
Cyfarwyddwr Cyffredinol ar gyfer 2005/2006,
gan roi mwy o sicrwydd y caiff ei darged
cyffredinol o gyflawni arbedion blynyddol
crynswth parhaus o £355miliwn erbyn
2007/2008 ei gyrraedd.
Yn yr adroddiad hwn, cyflwynwn asesiad
gwrthrychol o berfformiad rheolwyr yn
ystod y flwyddyn dan sylw. Lle mae angengwneud mwy, nodwyd hynny gennym.
Ond mae’r darlun cyffredinol yn galonogol.
Mae cyrhaeddiad cyffredinol gwasanaethau
teledu a radio’r BBC yn gymharol sefydlog
ar lefel o 92.7%, ac mae cyrhaeddiad
gwasanaethau ar-lein y BBC yn parhau igynyddu’n gyflym. Mewn cyd-destun cynyddol
gystadleuol, lle y mae gan gynulleidfaoedd
lawer mwy o ddewis, mae hyn yn gyflawniad
gwirioneddol. Ac mae’r cyflawniad hwn
yn uwch gan nad yw’n adlewyrchu unrhyw
ostyngiad o ran ansawdd – yn wir, i’rgwrthwyneb. Gall y BBC ymfalchïo yn
ansawdd cynyddol ei ddarllediadau cyffredinol

eleni – barn a adlewyrchir yn y llu o wobraua enillwyd ganddo.

newydd, waeth beth fo’r genre neu’r
dull dosbarthu.

Cyflawnwyd y perfformiad hwn yn erbyn
cefndir o bryder dealladwy ymysg y staff oran y diswyddiadau a’r newidiadau i arferion
gwaith yn deillio o raglen gwerth am ariany Cyfarwyddwr Cyffredinol, a gynlluniwyd
i ryddhau cyllid i’w fuddsoddi mewn mwy
o gynyrchiadau o ansawdd uwch. Fe’i
cyflawnwyd hefyd yng nghyd-destun proses
gynhwysfawr – a blinderus weithiau – yr
Arolwg o’r Siarter.

Yn gynharach eleni, cymerais ran yng
ngwasanaeth coffa Ronnie Barker, yr oedd ei
yrfa hir gyda’r BBC yn enghraifft wych o hyn.
Mae’r rhestr o’i lwyddiannau gyda’r BBC yn
anhygoel: The Navy Lark, The Frost Report,
The Two Ronnies, Porridge, Open All Hours –mae’r rhain ymhlith cyflawniadau gorau
comedi’r BBC.Yn ogystal ag actor comig
gwych, roedd Ronnie Barker yn awdur
talentog iawn. Roedd yn ddyn diymhongar,
ac hyd yn oed fel seren sefydledig, byddai
weithiau’n cyflwyno sgriptiau i’r BBC o dan
ffug enw – dywedodd ei fod am sicrhau
eu bod yn cael eu derbyn oherwydd eu
hansawdd, yn hytrach nag enw eu hawdur.
Profodd cyfraniad Ronnie Barker i’r BBC
y tu hwnt i bob amheuaeth y gall ansawdd
a phoblogrwydd gyd-fodoli. Er mwyn i’r
BBC sicrhau cefnogaeth barhaus talwyr ffi’r
drwydded dros y deng mlynedd nesaf, bydd
angen iddo gofio mai dyma sy’n gwneud
darllediadau’r BBC yn arbennig.

Ond nid yw’r darlun yn gwbl gadarnhaol.
Un mater a gaiff ei godi dro ar ôl tro yn ein
hymgynghoriadau â chynulleidfaoedd ledledy DU eleni yw’r broblem sy’n gysylltiedig â
chwmpas cyfyngedig gwasanaethau digidol.
Mae talwyr ffi’r drwydded yr effeithir arnynt
wedi mynegi anfodlonrwydd cyfiawn nad
ydynt yn gallu derbyn y gwasanaethau er eu
bod yn cyfrannu at gost darllediadau digidoly BBC. Rydym wedi annog y rheolwyr i
gyflymu eu cynlluniau – gan weithio gyda
phartneriaid masnachol – i ddatblygu fersiwn
loeren gyfatebol o Freeview a fyddai’n datrys
y problemau hyn.
Rwyf yn falch mai fi yw Cadeirydd
olaf y Llywodraethwyr ac fy mod wedi
cael fy mhenodi fel Cadeirydd cyntaf
yr Ymddiriedolaeth newydd. Mae
cydnabyddiaeth fod llwyddiant parhaus BBC
a ariennir gan ffi’r drwydded yn dibynnu nid
yn unig ar ddamcaniaeth economaidd neu
ddogma wleidyddol ond ar allu’r BBC i gadw
cefnogaeth mwyafrif helaeth pobl y DU
drwy’r cynnwys a’r gwasanaethau a gynigir
ganddo wrth wraidd fy ngweledigaeth
i’r BBC.

Michael Grade
Cadeirydd
14 Mehefin 2006

Gall y cynnwys a’r gwasanaethau hyn fod
ar sawl ffurf wrth i’r BBC gyflawni ei gylch
gwaith cyhoeddus hanesyddol i hysbysu,
addysgu a diddanu. Ond rhaid iddynt oll
rannu’r uchelgais o bennu safonau ansawdd
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

3

Adroddiad y Cyfarwyddwr
Cyffredinol

Mae’r BBC yn byw rhwng dau fyd: byddarlledu radio a theledu traddodiadol a byd
newydd a chyffrous y cyfryngau digidol.Yr her
sy’n ein hwynebu yw taro’r cydbwysedd cywiro ran adnoddau ac egni creadigol rhwng yddau fyd hyn a chyflwyno newidiadau argyflymder addas.
Os symudwn yn rhy gyflym, gallem fethu â
darparu gwasanaeth digonol i’r miliynau odalwyr ffi’r drwydded sy’n parhau i ddibynnu
arnom ni fel y dewis cyntaf am deledu a radio
eithriadol. Ond os symudwn yn rhy araf,
gallem syrthio ar ei hôl hi a cholli cysylltiad
yn llwyr â rhai o’n cynulleidfaoedd.
Roedd 2005/2006 yn flwyddyn lle ydatblygodd y chwyldro digidol ymhellacheto. Fis ar ôl mis, cyrhaeddodd gwefan y
BBC lefelau cyrhaeddiad uwch nag erioed.
Bellach ceir dros dri biliwn o ymweliadau
â thudalennau bob mis. Ffrydio byw,
lawrlwytho, pod-ddarlledu…croesawodd
y cyhoedd bob technoleg newydd a phobarbrawf newydd – nid er mwyn y dechnolegei hun, ond fel ffordd newydd o dderbyn
cynnwys eithriadol y BBC.
Ar 7 Gorffennaf 2005, adroddwyd hanes poena dewrder Llundain mewn ffordd glodwiw ardraws gwasanaethau’r BBC, o BBC London
94.9 a Radio Five Live i BBC News 24 a’r
Ten O’Clock News. Ond cyflwynodd 7
Gorffennaf uchafbwynt newydd i bbc.co.uk
yn gyffredinol ac o ran cynnwys clyweledol
cyfoethog – gyda sain a lluniau yn cael eu
ffrydio’n fyw i ddefnyddwyr y rhyngrwyd.Yn
ddiddorol, nid adroddiadau proffesiynol y BBCei hun a ddenodd y cyhoedd fwyaf y diwrnod
hwnnw ond delweddau sigledig o dwneli’r
tiwb a bws wedi’i ddinistrio a dynnwyd gan
ddefnyddio ffonau symudol.
Arferai newyddiaduraeth y BBC fod yn ddull
cyfathrebu un ffordd yn bennaf. Nawr gall
llygaid dystion lwytho eu tystiolaeth o fewn
eiliadau a gall blogwyr dywys unrhyw ddadl
4

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

genedlaethol neu fyd-eang ymhell y tu hwnt i’r
stiwdio radio neu deledu. BBC Newyddion
yw’r darparwr newyddion mwyaf poblogaidd
yr ymddiriedir ynddo fwyaf yn y DU o hyd
a ledled y byd – drwy BBC World Service,bbc.co.uk a BBC World. Mae bellach yn
cyrraedd dros 250 miliwn o bobl bob
wythnos. Ond mae technoleg a disgwyliadau’r
gynulleidfa yn newid rheolau’r gêm o wythnosi wythnos.
Dyna pam, er gwaethaf pwysau cyson
digwyddiadau – Etholiad Cyffredinol, ydaeargryn ofnadwy yn Pacistan, y ddramabarhaus yn Irac ac yn y blaen – y cymerodd
llawer o’n golygyddion a’n newyddiadurwyr
amser yn 2005/2006 i roi ystyriaeth ddwys
i ddyfodol BBC Newyddion. Ffurfiodd eu
casgliadau ran o’r hyn a alwyd gennym yn
Ddyfodol Creadigol, ymgais i bennu cyfeiriad
i bob un o’n prif feysydd cynnwys dros y pum
mlynedd nesaf.
Mae a wnelo Dyfodol Creadigol i raddau
helaeth â thechnoleg a’i heffaith greadigol:er enghraifft, yr angen i gomisiynwyr ystyriedprosiectau ar draws teledu, radio a’r we, iarchwilio cynnwys a gynhyrchir gan ydefnyddiwr, i ystyried sut y dylai gwasanaethau
yn ôl y galw effeithio ar yr hyn a wnawn a’rffordd o’i wneud.
Ond fe’n hatgoffodd hefyd mai’r hyn sydd
bwysicaf i gynulleidfaoedd yw uchelgais
creadigol a chywirdeb.Technoleg yw’r cyfrwng
o gyflawni’r nod: i’r BBC, y nod bob amser
fydd ansawdd y cynnwys ei hun.
Roedd digon o raglenni ar deledu’r BBC elenia ddangosodd yr hyn y gallwn ei gyflawni wrth
gyfuno arloesedd â thalent ac argyhoeddiad.
Roedd Bleak House yn ffenomenon, addasiado waith Dickens gyda chymaint o ddyfnder ag
unrhyw addasiad o’r fath a wnaed erioed gany BBC, ond fe’i hystyriwyd fel rhaglen gyfresol
feiddgar, cyfoes ei naws a enillodd ei phlwyf felrhan o amserlen ganol wythnos BBC One

gydag EastEnders, a oedd ei hun yn caeladfywiad creadigol. Ac roedd y rhain yn ddim
ond dau uchafbwynt yn y flwyddyn gryfaf
a gafodd drama teledu’r BBC ers mwy na
degawd, a oedd yn cynnwys To The Ends of
The Earth, Bodies, Life on Mars, ShakespeaRe-Told,a Dr Who gyda Doctor newydd gwych.

poblogaidd y wlad, ac adeiladodd Radio 3
ar lwyddiant The Beethoven Experience gan
gyflwyno A Bach Christmas. Hanes Angylion
Brixton – carcharorion un o garchardai
caletaf Prydain a ddaeth ynghyd i ganu
Bach – oedd un o ddarllediadau mwyaf
teimladwy’r flwyddyn.

Er gwaethaf cyfres arloesol a chyffrous arall oLittle Britain, prin fu’r comedi newydd
llwyddiannus ar BBC One, er y bu ymdeimladgwirioneddol o dalent newydd a syniadau
newydd ar y teledu: roedd The Catherine Tate
Show, Extras, Still Game gan BBC Scotland a
The Thick Of It yn llwyddiannau amlwg mewn
blwyddyn gref ar BBC Two, BBC Three a
BBC Four. O Jonathan Ross i Strictly Come
Dancing, parhaodd adloniant yn gryf ar BBC
One, a pharhaodd sioeau panel BBC Two fel QI
a fformatau adloniant ffeithiol fel The Apprentice
i fynd o nerth i nerth. O blith ein gwasanaethau
digidol, ffynnodd BBC Four yn arbennig yn
ystod 2005/2006, gan ddarganfod cymysgedd
ehangach, mwy mentrus o raglenni gyda dramaa chomedi yn ategu ei phrif arlwy o raglenni
dogfen a diwylliant.

Yn y cyfamser, llwyddodd Radio 4 i arbrofi â
dadleuon mwy cyfoes a drama fwy nodedig aphroffil uchel. Wrth benderfynu cael gwaredar ei chadwyn o themâu o’r DU ddechrau’r
bore, ysgogodd yr orsaf glasur o anghydfod
i’r BBC wrth i newid a ymddangosai’n ddibwys
ddod i gynrychioli rhywbeth llawer mwy aphwysicach i’r gwrandawyr. Ar ôl myfyrio
gofalus, penderfynodd tîm Radio 4 barhau
â’u penderfyniad gwreiddiol, ac yn fy marn i,roeddent yn llygad eu lle yn gwneud hynny.
Ond roedd gwers bwysig i’r BBC: ni allwch
obeithio plesio pawb drwy’r amser, ond – ynarbennig ar adeg lle y mae ganddynt gymainto ddewis – ni ddylai’r BBC byth gymryd ei
gynulleidfa’n ganiataol.

Roedd darllediadau ffeithiol yn gryf ar drawsy BBC. Roedd Planet Earth yn gyfuniad
ardderchog arall o arloesedd technegol achelfyddyd weledol a naratif o’r radd flaenaf.
Roedd rhaglen dwy ran Arena am Bob Dylan
yn ystod ei ieuenctid, No Direction Home, a
Facing the Truth gan BBC Northern Ireland,a ddaeth â’r rheini a fu’n rhan o wrthdaro’r
trafferthion ynghyd, yn uchafbwyntiau o blith
arlwy o raglenni dogfen pwerus ac amrywiol.
O blith holl wasanaethau’r BBC, gan Radio 1,
i raddau, y mae’r genhadaeth anos: ceisio
cynnig rhaglenni arbennig a gwerthfawr i uno rannau prysuraf y farchnad ddarlledu – ac i
gynulleidfa fwyaf craff a heriol y DU, mewn
sawl ffordd. Bu strategaeth newydd yr orsaf
o gymorth iddi deimlo’n fwy hyderus ac yn
fwy perthnasol yn 2005/2006. Atgyfnerthodd
Radio 2 ei statws fel gorsaf radio fwyaf

Parhaodd ein gwasanaethau radio digidol i
gryfhau eu cydberthnasau â gwrandawyr, achafwyd cynnwys cryf ac arloesol yn ein
darllediadau chwaraeon a’n harlwy i blant, yn
ogystal â chan ein gwasanaethau cenedlaethol
a rhanbarthol. Lansiwyd gwasanaethau
newydd hefyd: mae modiwlau cyntaf yCwricwlwm Digidol (a elwir bellach yn BBCjam) yn cael ymateb cadarnhaol iawn gan
fyfyrwyr ac athrawon fel ei gilydd, ac yn ystod
y deufis diwethaf dechreuwyd cynllun peilot
ar gyfer gwasanaeth teledu BBC diffiniad uchel
gennym – y cynllun cyntaf o’i fath ym myd
darlledu, a ffordd arall o geisio gwella’r
ansawdd a gaiff y cyhoedd gan y BBC.

o gystadleuwyr y BBC yn hoffi ei awgrymu,
gwelwn ddyfodol gyda statws amlycach ibartneriaethau – gyda chyrff cyhoeddus eraill,
gyda chynhyrchwyr annibynnol, gyda darlledwyr
cyhoeddus eraill a chyda’n cynulleidfaoedd.
Mae’r gydberthynas newydd gyda PACT a’rmemoranda o gyd-ddealltwriaeth a lofnodwyd
gydag amrywiol gyrff dros y flwyddyn ddiwethaf
yn arwydd o’r ymagwedd newydd hon.
Er y gall y BBC ymfalchïo yn ei berfformiad i
raddau helaeth yn 2005/2006, ni allwn orffwys
ar ein rhwyfau a llongyfarch ein hunain. Mae
cynulleidfaoedd yn ein hannog i ddatblygu: yn
briodol, maent yn codi eu safonau yn gyson.
Mae gennym Ddyfodol Creadigol i’w roi arwaith, y newid i ddigidol i’w dywys, ac mae
gennym newidiadau i’n systemau rheoli ein
hunain wrth ymateb i’r penderfyniad i
gyflwyno Ymddiriedolaeth newydd y BBC.
Rydym newydd wynebu un o’r blynyddoedd
prysuraf yn ein hanes. Ond mewn sawl ffordd,
megis dechrau y mae’r her go iawn.

Mark Thompson
Cyfarwyddwr Cyffredinol
14 Mehefin 2006

Roedd hefyd yn flwyddyn lle y cyrhaeddodd
y ddadl ynghylch dyfodol y BBC uchafbwynt
gyda’r llywodraeth yn cyhoeddi ei Phapur
Gwyn. Cyflwynir darlun o BBC cryf, ond
nid un sy’n bodoli ar wahân i weddill yfarchnad. Er gwaethaf y darlun y mae rhai
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

5

Y BBC nawr
ac yn y dyfodol

Trosolwg
Mae’r Siarter Frenhinol ddrafft yn arwydd o newidiadau
pellgyrhaeddol yn y BBC. Mae gan Ymddiriedolaeth newydd
y BBC a fydd yn disodli’r Llywodraethwyr ddyletswydd
benodol i gynrychioli buddiannau talwyr ffi’r drwydded.
O ganlyniad, bydd rhaniad llawer amlycach rhwng y rheini
sy’n gyfrifol am oruchwylio’r BBC a’r rheini sy’n gyfrifol am
gyflwyno ei wasanaethau.
Mae newid arwyddocaol arall yn golygu, am y tro cyntaf,
y bydd y Siarter newydd yn cynnwys diffiniad o bwrpasau
cyhoeddus y BBC, sef:
■ Cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas waraidd■ Hyrwyddo addysg a dysgu■ Ysgogi creadigrwydd a rhagoriaeth ddiwylliannol■ Cynrychioli’r DU, ei gwledydd, ei rhanbarthau a’ichymunedau■ Cyflwyno’r byd i’r DU a’r DU i’r byd■ Adeiladu Prydain ddigidol (gan helpu i gyflwyno

buddiannau technolegau a gwasanaethau cyfathrebu
newydd a chwarae rhan flaenllaw yn y broses o newid
i deledu digidol)
Fodd bynnag, erys ambell beth, fel y ffordd y caiff y BBC ei
ariannu drwy ffi’r drwydded, yr un peth. Mae’r adran hon yn
amlinellu’r trefniadau presennol a’r newidiadau arfaethedig.

6

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Ffi’r drwydded

Llywodraethu’r BBC

Ymddiriedolaeth y BBC

Talwyr ffi’r drwydded sy’n darparu’r rhan
fwyaf o’r arian a gaiff ei wario gan y BBC –gan gynnwys consesiynau, mae 25 miliwn
ohonynt – a bydd y strwythur llywodraethu
newydd (gweler isod) yn atgyfnerthu
dylanwad talwyr ffi’r drwydded wrth bennu
cyfeiriad i’r BBC yn sylweddol. Pennir lefel
ffi’r drwydded gan y Llywodraeth.

Mae’r Siarter a’r Cytundeb newydd drafft yn
gosod newidiadau radical ar y ffordd y caiff y
BBC ei lywodraethu.

Ymddiriedolaeth y BBC fydd yn bennaf cyfrifol
am ffi’r drwydded. Bydd yn gweithredu er budd
y cyhoedd, yn cynrychioli safbwyntiau talwyr ffi’r
drwydded, yn diogelu annibyniaeth y BBC ac
yn sicrhau bod y BBC yn cyflawni ei ddibenioncyhoeddus arbennig. Bydd yr Ymddiriedolwyr
yn cymeradwyo neu’n gwrthod strategaethau
cyffredinol y BBC, yn pennu cyllidebau
blynyddol lefel uchel, ac yn asesu perfformiad
Bwrdd Gweithredol y BBC ac yn ei ddal igyfrif. Bydd yr Ymddiriedolwyr yn cyflwyno
Trwyddedau Gwasanaeth yn nodi cylch gwaitha chyllideb pob un o wasanaethau’r BBC
a byddant yn comisiynu Profion Gwerth
Cyhoeddus (gweler tudalen 9) pan fydd yBwrdd Gweithredol yn cynnig newidiadau
arwyddocaol i wasanaethau presennol neu
gyflwyno gwasanaethau newydd.

Y Senedd
Mae’r Senedd yn gyfrifol am graffu ar fateriony BBC drwy ddadleuon a gynhelir yn y ddau
Dy a thrwy wrandawiadau pwyllgorau dethol,lle y gofynnir i Lywodraethwyr y BBC –Ymddiriedolwyr y BBC yn y dyfodol – acaelodau o blith rheolwyr y BBC roi cyfrif am
berfformiad y BBC. Bu’r Senedd yn craffu ary broses o adnewyddu’r Siarter drwy gydol
y broses.

Y Siarter Frenhinol
Ymgorfforir y BBC gan Siarter Frenhinol sy’nnodi amcanion a chyfansoddiad y BBC. Mae
Cytundeb ategol yn nodi ei rwymedigaethau
yn fanylach. Daw’r Siarter Frenhinol a’r
Cytundeb presennol i ben ddiwedd 2006.
Bydd y Siarter a’r Cytundeb newydd yn
weithredol am ddeng mlynedd hyd ddiwedd
2016 a bydd cyllid ffi’r drwydded hefyd ynparhau am y cyfnod hwnnw. Mae’r Siarter
newydd yn rhoi cydnabyddiaeth amlwg iannibyniaeth y BBC.

O dan y Siarter bresennol, mae gan y BBC
ddeuddeg Llywodraethwr, a benodwyd gany Frenhines yn dilyn cyngor gweinidogion yn
unol ag egwyddorion Nolan sy’n nodi y dylid
gwneud penodiadau cyhoeddus ar sailteilyngdod. Maent oll yn rhan amser. Daw’r
Llywodraethwyr ag ystod eang o brofiad acarbenigedd i Fwrdd y BBC. Mae
Llywodraethwyr cenedlaethol Cymru, yr
Alban a Gogledd Iwerddon yn cadeirio
Cynghorau Darlledu, ac mae’r Llywodraethwr
sydd â chyfrifoldeb arbennig dros Ranbarthau
Lloegr yn cadeirio Fforwm Cenedlaethol
Lloegr. Caiff safbwyntiau pobl yn y gwledydd
a’r rhanbarthau ar raglenni a gwasanaethau’r
BBC eu lleisio drwy’r cyrff hyn. Mae Grwp
Ymgynghori World Service a Global Newsyn rhoi arolwg annibynnol o amrywiaeth ac
ansawdd cynyrchiadau BBC World Service
a BBC World i’r Llywodraethwyr.
O dan y Siarter newydd, caiff Bwrdd y
Llywodraethwyr ei ddisodli gan
Ymddiriedolaeth y BBC a chaiff Bwrdd
Gweithredol newydd ei sefydlu’n ffurfiol,
y caiff ei rôl a’i gyfrifoldebau eu diffinio yn
y Siarter. Bydd rhaniad amlwg rhwng
swyddogaethau’r ddau gorff gyda’r Bwrdd
Gweithredol yn derbyn cyfrifoldeb
gweithredol. Bydd yr Ymddiriedolaeth, fel ycorff sy’n gyfrifol am gyfeiriad strategol y BBC,yn craffu ar y strategaethau a gyflwynir gan y
Bwrdd Gweithredol. Bydd yr Ymddiriedolaeth
yn pennu Cylchoedd Gwaith Pwrpas, ac yn
cyhoeddi Trwyddedau Gwasanaeth (gweler
tudalen 9) ac yn dal y Bwrdd Gweithredoli gyfrif am ei berfformiad wrth gyflwyno
gwasanaethau’r BBC yn erbyn telerau ac
amodau’r dogfennau hyn.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Bydd deuddeg o Ymddiriedolwyr, a benodir
gan y Frenhines yn dilyn cyngor gweinidogion
yn unol ag egwyddorion Nolan. Bydd yr
Ymddiriedolwyr yn cynnwys aelodau a fydd
yn gweithredu’n benodol er budd Cymru,
Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, wedi’u
cynorthwyo gan Gynghorau Cynulleidfa.
Disgwylir i’r Ymddiriedolaeth fod yn agoredac yn dryloyw ym mhopeth a wna, ac i geisio
barn talwyr ffi’r drwydded ac ymgynghori â
hwy. Ategir ei hannibyniaeth gan Uned yr
Ymddiriedolaeth a fydd yn gweithredu ar sailllawn amser ac a fydd yn seiliedig ar yr Uned
Lywodraethu bresennol (gweler tudalen 8).
Mae Ofcom, sef y rheoleiddiwr cyfathrebu,
eisoes yn rheoleiddio rhai agweddau ar y BBC
a bydd yn parhau i wneud hynny. Er enghraifft,
mae’r BBC yn cydymffurfio â safonau a chodau
tegwch Ofcom (ac eithrio ar gyfer cywirdeb anatur ddiduedd briodol sy’n parhau i fod ynfater i’r Llywodraethwyr – ac i’r Ymddiriedolwyr
yn y dyfodol). O dan y Siarter newydd, Ofcom
fydd yn cynnal yr Asesiadau i’r Effaith ar y
Farchnad pan fydd yr Ymddiriedolaeth yn
comisiynu Profion Gwerth Cyhoeddus.

7

Y BBC nawr
ac yn y dyfodol

Uned Lywodraethu’r BBC
Mae’r Uned Lywodraethu yn cefnogi
gwaith Bwrdd y Llywodraethwyr, gan roi
cyngor annibynnol a gwrthrychol iddo.
Bydd yn parhau i ddarparu’r gwasanaeth
hwn i Ymddiriedolaeth y BBC, o dan yr
enw newydd Uned yr Ymddiriedolaeth.
Mae’r Uned yn annibynnol ar reolwyry BBC. Caiff ei chyfarwyddwr ei benodi
gan Fwrdd y Llywodraethwyr – gan
Ymddiriedolaeth y BBC yn y dyfodol –ac nid yw staff yr Uned yn rhan ogadwyn reoli’r BBC. Mae’r Uned yn
darparu cymorth ar draws amrywiaetho weithgarwch y BBC gan gynnwys
atebolrwydd i gynulleidfaoedd,
goruchwylio perfformiad, craffu
ariannol, cydymffurfiad, a chwynion
ac apeliadau – boed yn rhai golygyddol
neu fasnachu teg.
Yn ogystal, mae’r Uned yn defnyddio
cynghorwyr allanol ar gyfer prosiectau
penodol. Er enghraifft, yn ystod
2005/2006, cynhaliodd cynghorwyr
annibynnol arolwg o ddarllediadau
o’r gwrthdaro rhwng yr Israeliaid a’r
Palestiniaid, a chafwyd cyngor gan
gyfrifwyr o PA Consulting ar y cynnydd
a wnaed o ran mesurau effeithlonrwydd
rheolwyr y BBC. Buont hefyd yn craffu
ar gais ffi’r drwydded y BBC cyn iddo
gael ei gymeradwyo gan y Bwrdd.
Mae gan yr Uned Lywodraethu 33 aelodo staff.Yn 2005/2006, cyfanswm cost yr
Uned Lywodraethu oedd £8.3miliwn(£8.4miliwn yn 2004/2005). Roedd hyn
yn cynnwys £1.3miliwn ar gyfer ycynghorau ymgynghorol cenedlaethol arhanbarthol (£1.2miliwn yn 2004/2005).
Mae’r Cyfarwyddwr Llywodraethu wrthi
ar hyn o bryd yn adolygu cyllideb ac
adnoddau’r Uned yn erbyn cyfrifoldebau
Ymddiriedolaeth newydd y BBC.

8

Bwrdd Gweithredol■

O dan y Siarter bresennol, caiff
gweithrediadau’r BBC eu rheoli gan
Fwrdd Gweithredol sy’n cynnwys
cyfarwyddwyr gweithredol y BBC. Fe’i
cadeirir gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol,
sef prif weithredwr a phrif olygydd y BBC.
Mae’r Bwrdd Gweithredol yn atebol i
Fwrdd y Llywodraethwyr, sy’n penodi’r
Cyfarwyddwr Cyffredinol.

■

O dan y Siarter newydd, caiff y Bwrdd
Gweithredol ei ailgyfansoddi a’i atgyfnerthu
drwy benodi lleiafrif sylweddol ogyfarwyddwyr anweithredol, a gaiff eu
henwebu gan y Bwrdd a’u cymeradwyo gan
yr Ymddiriedolaeth. Eu rôl fydd cynorthwyo’r
Bwrdd Gweithredol fel ‘cyfeillion beirniadol’
gan gyflwyno persbectif ac arbenigedd allanol
i’w waith. Bydd y Bwrdd Gweithredol yngyfrifol am gyflwyno ei wasanaethau, cyfeiriad
allbwn creadigol a golygyddol, rheolaeth
weithredol y BBC, a chyflwyno gwerth
am arian.

BBC People
Cyllid■ Marchnata, Cyfathrebu a Chynulleidfaoedd■ Strategaeth■ Gweithrediadau
Mae is-gwmnïau masnachol y BBC – sy’n
gwerthu nwyddau a gwasanaethau ledled
y byd er mwyn manteisio i’r eithaf arfuddsoddiad ffi’r drwydded – yn perthyni gwmni ymbarél, sef BBC Commercial
Holdings Limited:■ BBC Worldwide Limited■ BBC Resources Limited■ BBC World Limited
Caiff yr elw a wneir gan yr is-gwmnïau hyn
ei ddychwelyd i’r BBC er mwyn buddsoddi
ym maes gwneud rhaglenni.

Teledu, radio, ar-leinLedled y DU, mae’r BBC yn gweithredu
wyth sianel deledu a deg rhwydwaith radio,
46 o orsafoedd radio lleol a chenedlaethol, a’rgwasanaethau rhyngweithiol bbc.co.uk a BBCi.

BBC
Caiff holl gynyrchiadau’r BBC eu cynhyrchu
neu eu comisiynu gan 14 o is-adrannau’rBBC. Ceir naw is-adran ddarlledu. Maentyn rheoli rhwydweithiau’r BBC a’r broseso gomisiynu a chynhyrchu eu rhaglenni.
Mae’r is-adrannau hyn fel a ganlyn:■ Teledu■ Radio a Cherddoriaeth■ Newyddion■ Y Gwledydd a’r Rhanbarthau■ Chwaraeon■ Ffeithiol a Dysgu■ Drama, Adloniant a Phlant■ Cyfryngau Newydd a Thechnoleg■ Global News (gan gynnwys BBC World
Service a BBC World)
Yn ogystal, ceir pum is-adran sy’n darparu
cymorth proffesiynol, sef:

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Yn rhyngwladol, mae BBC World Service
yn darlledu ar y radio mewn 33 o ieithoedd;
mae BBC World yn darparu gwasanaeth
newyddion teledu byd-eang; ac mae’r safle
ar-lein bbcnews.com yn cynnig newyddion asain i gynulleidfaoedd rhyngwladol. Mae BBC
Worldwide hefyd yn gweithredu portffolioo sianelau teledu masnachol mewn
marchnadoedd rhyngwladol, gyda rhai
ohonynt o dan frand y BBC a rhai ohonynt
yn cael eu gweithredu fel cyd-fentrau gyda
darlledwyr eraill. Nid ariennir y gwasanaethau
hyn gan ffi’r drwydded ond telir amdanynt
naill ai gan Gymorth Grant gan y
Llywodraeth neu drwy hysbysebion.
Yn ogystal â gwasanaethau darlledu ac ar-lein,
mae’r BBC yn gweithio yn y gymuned mewn
sawl ffordd wahanol gan gynnwys apêl Plant
mewn Angen y BBC sy’n codi llawer o ariani helpu plant difreintiedig yn y DU.

Cyflawni pwrpasau cyhoeddus y BBC
Cylchoedd Gwaith Pwrpas
Ar gyfer chwe phwrpas cyhoeddus
y BBC (gweler tudalen 6), bydd yr
Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi Cylch
Gwaith Pwrpas yn nodi blaenoriaethau
uchel ar gyfer y BBC cyfan ar gyfer
cyflawni’r pwrpasau a sut y caiff llwyddiantei fesur.Wrth ddatblygu’r cylchoedd
gwaith hyn bydd yr Ymddiriedolaeth
yn ymgynghori â’r cyhoedd.
Trwyddedau Gwasanaeth
Bydd yr Ymddiriedolaeth hefyd yncyflwyno Trwyddedau Gwasanaeth yn nodi
manylion cyllideb a chylch gwaith pob un
o wasanaethau’r BBC, sut y maent yn
cyfrannu at gyflawni pwrpasau cyhoeddus
y BBC, a sut y dylid mesur perfformiad.
Caiff yr holl drwyddedau eu cyhoeddi.
Fframwaith mesur perfformiad
Er mwyn sicrhau y caiff gwasanaethau’r
BBC eu cyflwyno yn unol â chylchoedd
gwaith a thrwyddedau gwasanaeth,
datblygwyd fframwaith mesur perfformiad
newydd. Mae’n seiliedig yn rhannol ar fesur
canfyddiadau talwyr ffi’r drwydded ac yn
rhannol ar fesuriadau empiraidd o ddata
ariannol a chynulleidfa.Y nod yw cyflawni
asesiadau sy’n wrthrychol, yn drwyadl ac
yn dryloyw, gan ystyried pedwar ffactor:
cyrhaeddiad, ansawdd, effaith a gwerth
am arian.
■

Mesur o ddefnydd yw cyrhaeddiad. Mae’ncofnodi canran y boblogaeth sy’n gwylio,
gwrando ar neu ddefnyddio gwasanaetham amser penodol dros gyfnod penodol(15 munud dros gyfnod o wythnos fel
arfer ar gyfer y BBC). Mae cyrhaeddiad
yn wahanol i’r ffordd draddodiadol ofesur cynulleidfa: cyfran. Cyfran yw
canran cyfanswm y gynulleidfa sy’n gwylio
neu’n gwrando ar sianel neu wasanaeth
penodol dros gyfnod penodol o amser.

Fodd bynnag, derbynnir yn gyffredinol
bod cyrhaeddiad yn well mesur ogyffredinolrwydd ac felly ei fod yn fwy
priodol i’r BBC, y bu cyffredinolrwydd(i bawb ac ar gael am ddim i bawb) bob
amser yn un o’i egwyddorion allweddol.
■ Mae ansawdd yn fesur o ganfyddiad ygynulleidfa yn bennaf, ond mae hefyd yncynnwys rhywfaint o ddata empiraidd.
Caiff ei olrhain drwy arolygon sy’n
cofnodi cyfran y gynulleidfa sydd o’r farn
bod rhaglen neu wasanaeth penodol o“ansawdd uchel” ac yn cynnwys“syniadau ac ymagweddau newydd”. Mae
asesiadau o ansawdd hefyd yn cynnwys
mesurau empiraidd o ran gwreiddioldeb
mewn perthynas â chyfran yr oriau sy’nnewydd ac yn gynyrchiadau gwreiddiola gynhyrchwyd yn y DU.
■ Mae effaith yn ffordd arall o fesur
canfyddiad y gynulleidfa. Caiff ei olrhain
drwy arolygon sy’n cofnodi cyfran ygynulleidfa sydd o’r farn bod rhaglen
neu wasanaeth penodol yn “bleserus”
ac yn “ysgogol”. Mae effaith yn anelu
at fesur sut y mae cynyrchiadau’r
BBC yn cyfoethogi bywydau unigolion
a dinasyddion.
■ Asesiad ariannol empiraidd yw gwerth
am arian yn bennaf. Caiff ei fesur mewn
dwy ffordd. Un ffordd yw rhannu
cyfanswm cost rhaglen neu gynhyrchiadarall â nifer y gwylwyr, gwrandawyr
neu ddefnyddwyr i gynhyrchu costfesul gwyliwr/gwrandäwr/defnyddiwr.
Yr ail ffordd yw rhannu cyfanswm
y gost â nifer yr oriau gwylio neu
wrando i gynhyrchu cost fesul awr
gwylio/gwrando.Ystyrir mesurau
ehangach hefyd, megis canfyddiadau’r
gynulleidfa o ba mor ddoeth y mae’r
BBC wrth wario ffi’r drwydded.
Dechreuwyd defnyddio’r fframwaith
mesur perfformiad newydd yn ystod
hydref 2004 ac mae’r gwaith o’i ddatblygu

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

yn mynd rhagddo o hyd. Aseswyd yfframwaith gan y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol yn 2005. Pan ddaw’r Siarter
newydd i rym, bydd y fframwaith mesur
newydd yn ffurfio sail ar gyfer Adroddiad
Blynyddol y BBC.
Prawf Gwerth Cyhoeddus
Caiff Profion Gwerth Cyhoeddus eu
cymhwyso gan yr Ymddiriedolaeth os bydd
rheolwyr y BBC yn awyddus i gyflwyno
gwasanaethau newydd neu wneud
newidiadau arwyddocaol i wasanaethau
presennol. Mae’r profion yn cydnabod er
bod gwasanaethau’r BBC yn anelu at greu
gwerth cyhoeddus cadarnhaol, y gallant
hefyd gael effaith ar y farchnad. Bydd yprofion yn asesu gwerth cyhoeddus
cadarnhaol posibl y newid arfaethedig ac
yn ei bwyso yn erbyn asesiad o’i effaithnegyddol bosibl ar y farchnad. Dim ond
os bydd y gwerth cyhoeddus posibl a grëir
yn fwy na’r effaith negyddol bosibl ar yfarchnad y bydd yr Ymddiriedolaeth yn
caniatáu’r newid arfaethedig. Caiff yr
asesiadau o’r effaith ar y farchnad eu
cynnal gan Ofcom a’u goruchwylio gan
gyd-grwp llywio gan gynnwys Ofcom
ac Ymddiriedolaeth y BBC. Bydd yr
Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi’r dystiolaeth
a’r rhesymeg sy’n sail i’w phenderfyniadau.
Arolwg gwerth cyhoeddus
Yn ogystal â monitro perfformiad ynrheolaidd, bydd Ymddiriedolaeth y BBC,bob tair i bum mlynedd, yn comisiynu
arolwg annibynnol mawr yn cynnwys tua
10,000 o ymatebwyr. Bydd yr arolygon
yn darparu dangosyddion gwerthfawr
o dueddiadau ac anghenion pwysig.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn cyhoeddi’r
canlyniadau, ynghyd ag unrhyw gamau
gweithredu y byddant yn dewis eu cymrydo ganlyniad i hynny.

9Bwrdd y Llywodraethwyr
Mae Llywodraethwyr y BBC, wedi’u harwain gan Gadeiryddy BBC, yn cynrychioli budd y cyhoedd. Maent yn gyfrifol am
ddal y rheolwyr i gyfrif a sicrhau annibyniaeth y BBC. Fe’u
penodir gan y Frenhines ar gyngor gweinidogion yn unol ag
egwyddorion Nolan y dylai penodiadau cyhoeddus gael eu
gwneud ar sail teilyngdod. Mae’r Llywodraethwyr yn atebol
i dalwyr ffi’r drwydded a’r Senedd. O dan Siarter newydd
y BBC, sefydlir corff newydd, sef Ymddiriedolaeth y BBC,yn lle’r Llywodraethwyr (gweler tudalen 6,Y BBC nawr ac
yn y dyfodol).

10

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1 Michael Grade CBE
Cadeirydd
Cadeirydd y BBC ers mis Mai 2004 a Darpar
Gadeirydd Ymddiriedolaeth y BBC ers mis
Mawrth 2005. Cadeirydd Pinewood
Shepperton a Chadeirydd Hemscott Group,y ddau ers 2000, Cyfarwyddwr Clwb
Pêl-droed Charlton Athletic ers 1997. Cyn
newyddiadurwr ac asiant theatrig.Yn LWT o
1973 i 1981, fel Cyfarwyddwr Rhaglenni ar
ddiwedd y cyfnod hwnnw; Llywydd, Embassy
Television yn Hollywood o 1981 i 1984;
yn y BBC o 1984 i 1987, fel darpar Reolwr
Gyfarwyddwr Teledu ar ddiwedd y cyfnod
hwnnw; Prif Weithredwr Channel 4 o 1988
i 1997; yn First Leisure Corporation o 1997
i 2000, fel Prif Weithredwr ar ddiwedd ycyfnod hwnnw; Cadeirydd Camelot o 2002
i 2004; Cyfarwyddwr SMG o 2003 i 2004;
yn y Gorfforaeth Deledu, fel Cadeirydd
interim o 2003 i 2004. Gwobr Guild Harvey
Lee y Wasg Ddarlledu am gyfraniad eithriadol
i ddarlledu yn 1997. Cymrawd o’r RTS a
BAFTA ac Is-Lywydd BAFTA ers mis Mehefin
2004. Ganed 1943.
2 Anthony Salz
Dirprwy Gadeirydd
Dirprwy Gadeirydd ers mis Awst 2004.
Cadeirydd y Pwyllgor Cydymffurfio â
Masnachu Teg; Cadeirydd y Pwyllgor
Cydnabyddiaeth ac aelod o’r Pwyllgor Cyllid
a Dibenion Cyffredinol. Cyd-uwch bartner
y cwmni cyfreithwyr Freshfields Bruckhaus
Deringer tan fis Ionawr 2006, gan barhau fel
partner tan fis Ebrill 2006. Cadeirydd Grwp
Ymgynghorol Corfforaethol Oriel Tate o 1997
i 2002 (gan barhau fel aelod o’r grwp hwnnw)
ac un o ymddiriedolwyr Sefydliad Tate.
Un o ymddiriedolwyr Prosiect Eden. Un ogyfarwyddwyr Habitat for Humanity GB.
Un o ymddiriedolwyr Sefydliad Paul Hamlyn.
Ganed 1950.
3 Deborah Bull CBE
Llywodraethwr y BBC ers mis Awst 2003.
Aelod o Bwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth.
Prif Ddawnsiwr y Balé Brenhinol o 1991
i 2001. Cyfarwyddwr, Menter Datblygu
Artistiaid y Ty Opera Brenhinol o 1999
i 2001. Cyfarwyddwr Creadigol ROH2 ers
2002. Cyn aelod o Gyngor Celfyddydau
Lloegr.Ysgrifennodd a chyflwynodd raglennia chyfresi ar gyfer Teledu’r BBC a Radio’r BBC,gan gynnwys The Dancer’s Body yn 2002,
a chyhoeddodd lyfrau yn ymwneud â’r
celfyddydau a maeth. Ganed 1963.
4 Syr Andrew Burns KCMG
Llywodraethwr Rhyngwladol y BBC ers mis
Gorffennaf 2005. Aelod o’r Pwyllgor Archwilio.
Cyfarwyddwr anweithredol J P Morgan Chines
Investment Trust ers 2003 a Chadeirydd
Cyngor Royal Holloway, Prifysgol Llundain ers
2004. Cyn ddiplomat – ymhlith y swyddi a
ddaliwyd ganddo roedd Llysgennad i Israel
1992–1995, Dirprwy Is Ysgrifennydd GwladolFCO 1995–1997, Cwnsler Cyffredinol Hong
Kong a Macau 1997–2000, Uchel Gomisiynydd
Canada 2000–2003. Llywydd Canada UK

Colloquia a Chadeirydd Ymddiriedolaeth Gardd
Hestercombe, y ddau ers 2004. Ganed 1943.
5 Y Farwnes Deech DBE (Ruth)
Llywodraethwr y BBC ers mis Hydref 2002.
Aelod o’r Pwyllgor Archwilio a’r Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg. Dyfarnwr
Annibynnol Addysg Uwch ers 2004. Pennaeth
Coleg St Anne, Rhydychen o 1991 i 2004,ar ôl bod yn Gymrawd ac yn Diwtor y
Gyfraith yno ers 1970. Meinciwr Anrhydeddus
o’r Deml Fewnol,Ymddiriedolwr Mandela
Rhodes, a Chymrawd y Gymdeithas
Feddygaeth Frenhinol. Cyn Gadeirydd yr
Awdurdod Ffrwythloni Dynol ac Embryoleg.
Ganed 1943.
6 Dermot Gleeson
Llywodraethwr y BBC ers mis Tachwedd 2000
(ailbenodwyd ym mis Awst 2004) a Darpar
Ymddiriedolwr y BBC. Cadeirydd y Pwyllgor
Cyllid a Dibenion Cyffredinol; aelod o’r
Pwyllgor Archwilio; Dirprwy Gadeirydd
Ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn y BBC.
Cadeirydd M J Gleeson Group plc. Cadeirydd
Major Contractors Group o 2003 i 2005.
Cyn gyfarwyddwr y Gorfforaeth Dai a
Bwrdd Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu.
Cyn Bennaeth Is-adran Materion Cartref
Adran Ymchwil y Blaid Geidwadol ac aelod ogabinet Christopher Tugendhat yn y Comisiwn
Ewropeaidd 1977 i 1979. Ganed 1949.
7 Yr Athro Merfyn Jones
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC yng
Nghymru ers mis Ionawr 2003. Aelodo’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg,
Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr a Phwyllgor y Cynghorau a’r
Cyrff Ymgynghorol. Hanesydd a darlledwr.
Athro Hanes Cymru ym Mhrifysgol Cymru,
Bangor, yn arbenigo ym maes hanes foderna chyfoes cymdeithas a gwleidyddiaeth yng
Nghymru. Dirprwy Is-Ganghellor y Brifysgol
ers 1998 ac Is-Ganghellor ers 2004. Awdur
nifer o lyfrau ac erthyglau. Ganed 1948.
8 Yr Athro Fabian Monds CBE
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC yng
Ngogledd Iwerddon ers mis Awst 1999
(penodwyd am ail dymor o bedair blynedd o
fis Gorffennaf 2003 ymlaen). Aelod o Bwyllgor
Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyr, yPwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg a
Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff Ymgynghorol.
Cadeirydd ymddiriedolwyr Plant mewn Angeny BBC. Arbenigwr mewn cyfathrebu, systemau
gwybodaeth ac astudiaethau
entrepreneuraidd. Cadeirydd Canolfan Trawmaa Thrawsnewid Gogledd Iwerddon yn Omagh.
Cyn Gadeirydd Invest Northern Ireland, achyn Ddirprwy Is-Ganghellor Prifysgol Ulster.
Ganed 1940.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

9 Jeremy Peat
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC yn yr
Alban ers mis Ionawr 2005 a Darpar
Ymddiriedolwr y BBC. Cadeirydd y Pwyllgor
Archwilio, aelod o’r Pwyllgor Cyllid a Dibenion
Cyffredinol a Phwyllgor y Cynghorau a’r
Cyrff Ymgynghorol. Cadeirydd Ymddiriedolwyr
Pensiwn y BBC. Aelod o banel y Comisiwn
Cystadleuaeth a Chyfarwyddwr Athrofa David
Hume. Cyn Brif Economydd Grwp Royal Bankof Scotland. Cyn gynghorydd economaidd i’r
Trysorlys a Swyddfa’r Alban. Athro Ymweld
Ysgol Reoli Prifysgol Caeredin; Athro
Anrhydeddus Prifysgol Heriot Watt; Cymrawd
Cymdeithas Frenhinol Caeredin; aelod oGyngor Cymdeithas Economaidd yr Alban.
Ganed 1945.
10 Angela Sarkis CBE
Llywodraethwr y BBC ers mis Hydref 2002.
Aelod o Bwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr.Ymgynghorydd annibynnol;
aelod o Gomisiwn Penodiadau Ty’r Arglwyddi,
a Chynghorydd i’r Adran Addysg a Sgiliau ar
reoli baich gwaith athrawon ac arweinyddiaeth
ysgolion. Cyn gyfarwyddwr anweithredol
Bwrdd Rheoli Troseddwyr Cenedlaethol y
Swyddfa Gartref. Cyn Brif Weithredwr Cronfa
Drefol yr Eglwysi a chyn Is-Lywydd y Gynghrair
Efengylaidd Garibïaidd Affricanaidd. Cadeirydd,
Prosiect Amrywiaeth NCVO ac aelod sylfaen
yr Uned Allgáu Cymdeithasol. Cyn
ymddiriedolwr Plant mewn Angen y BBC.
Ganed 1955.
11 Ranjit Sondhi CBE
Llywodraethwr y BBC ers mis Awst 1998
(penodwyd am ail dymor o bedair blynedd
ym mis Awst 2002) gyda chyfrifoldeb
arbennig dros Ranbarthau Lloegr. Cadeirydd
Fforwm Cenedlaethol Lloegr a Phwyllgor y
Cynghorau a’r Cyrff Ymgynghorol. Uwch
Ddarlithydd yng Ngholeg Westhill, Prifysgol
Birmingham. Un o ymddiriedolwyr yr Oriel
Genedlaethol a Chadeirydd Ymddiriedolaeth
Gofal Sylfaenol Heart of Birmingham.Ymhlithei swyddi blaenorol bu’n Ddirprwy Gadeiryddy Comisiwn Cydraddoldeb Hiliol ac aelodo’r Awdurdod Darlledu Annibynnol a’r
Awdurdod Radio. Ganed 1950.
12 Richard Tait CBE
Llywodraethwr y BBC ers mis Awst 2004a Darpar Ymddiriedolwr y BBC. Cadeirydd
Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr. Athro Newyddiaduraeth
a Chyfarwyddwr y Ganolfan Astudiaethau
Newyddiaduraeth, Prifysgol Caerdydd. Cyn
Brif Olygydd ITN a Golygydd, Channel 4
News.Yn y BBC, golygodd Newsnight,
The Money Programme a rhaglen canlyniadau
Etholiad Cyffredinol 1987. Is-Gadeirydd,
Sefydliad y Wasg Ryngwladol; Cymrawd,
Cymdeithas y Golygyddion a’r Gymdeithas
Deledu Frenhinol. Ganed 1947.

11

Y Bwrdd Gweithredol
Y Bwrdd Gweithredol sy’n rheoli gweithrediadau’r BBC.
Fe’i cadeirir gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol. Mae’r Bwrdd
Gweithredol yn atebol i Fwrdd y Llywodraethwyr sy’npenodi’r Cyfarwyddwr Cyffredinol. Cynorthwyir y Bwrdd
Gweithredol gan dri is-grwp: y Grwp Cyfarwyddyd
Gweithredol, y Bwrdd Newyddiaduraeth a’r Bwrdd
Masnachol. O dan Siarter newydd y BBC, bydd lleiafrif
sylweddol o gyfarwyddwyr anweithredol yn cael eu penodi
i’r Bwrdd Gweithredol (gweler tudalen 6,Y BBC nawr ac
yn y dyfodol).

12

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1 Mark Thompson
Cyfarwyddwr Cyffredinol ers mis Mehefin
2004.Yn cadeirio’r Bwrdd Gweithredol a’r
Grwp Cyfarwyddyd Gweithredol, sy’n cynnwys
cyfarwyddwyr holl is-adrannau’r BBC. Cyn Brif
Weithredwr, Channel 4 o 2002.Ymhlith ei
swyddi blaenorol yn y BBC mae Cyfarwyddwr
Teledu; Cyfarwyddwr Darlledu Cenedlaethol
a Rhanbarthol; Rheolwr BBC Two; Pennaeth
Rhaglenni Ffeithiol; Pennaeth Rhaglenni
Nodwedd; Golygydd, Panorama, a Golygydd,
Nine O’Clock News.
2 Mark Byford
Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol ers
mis Ionawr 2004. Cadeirydd y Bwrdd
Newyddiaduraeth sy’n dod â hollnewyddiaduraeth y BBC ar lefel ryngwladol,y DU, cenedlaethol, rhanbarthol a lleol
ynghyd. Un o ymddiriedolwyr Cynllun
Pensiwn y BBC.Ymhlith ei swyddi blaenorol
yn y BBC mae Cyfarwyddwr, Global Newsa World Service; Cyfarwyddwr Darlledu
Rhanbarthol; Pennaeth y Ganolfan, Leeds
a Golygydd Cartref, Newyddion Teledu.
3 John Smith
Prif Swyddog Gweithredu’r BBC ers mis
Mehefin 2004, yn gyfrifol am holl is-gwmnïau
masnachol ac adnoddau’r BBC, yn ogystal ag
arwain ei strategaeth eiddo. O fis Mawrth
2005, bu hefyd yn Brif Swyddog Gweithredol
BBC Worldwide Limited. Cyn Gyfarwyddwr
Cyllid, Eiddo a Materion Busnes y BBC.
Cyfarwyddwr Ariannol y Flwyddyn
AccountancyAge yn 2001. Cyfarwyddwr
anweithredol Severn Trent plc a Chadeirydd
eu Pwyllgor Archwilio. Cyn hyn, bu gyda
Grwp Rheilffyrdd Prydain, yn goruchwylio
dadgyfuniadau. Aelod o’r Bwrdd Safonau
Cyfrifyddu tan fis Tachwedd 2004.
4 Jenny Abramsky CBE
Cyfarwyddwr Radio a Cherddoriaeth ers mis
Ebrill 2000.Yn gyfrifol am BBC Radio 1, 2, 3, 4,
Five Live, BBC Asian Network, BBC 6 Music,
1Xtra, Five Live Sports Extra, BBC 7,
cerddoriaeth glasurol ar y teledu, Music Live,
Proms y BBC a thair cerddorfa’r BBC a leolir
yn Lloegr.Ymhlith ei swyddi blaenorol yn y
BBC mae Cyfarwyddwr Newyddion Parhaus;
Cyfarwyddwr Radio; Rheolwr, BBC Radio Five
Live; Golygydd, Newyddion a Materion
Cyfoes Radio, a Golygydd, Today.
5 Jana Bennett OBE
Cyfarwyddwr Teledu ers mis Ebrill 2002.Yn
gyfrifol am sianelau teledu’r BBC – BBC One,
BBC Two, BBC Three a BBC Four; rhaglennu
rhyngweithiol cysylltiedig; ac am oruchwylio
cynnwys ar sianelau cyd-fenter UKTV a BBC
America a BBC Prime.Ymhlith ei swyddi
blaenorol mae Rheolwr Cyffredinol ac
Is-Lywydd Gweithredol yn Discovery
Communications Inc. yn UDA; Cyfarwyddwr
Cynhyrchu yn y BBC; Pennaeth BBC
Gwyddoniaeth; Golygydd, Horizon, ac Uwch
Gynhyrchydd ar Newsnight a Panorama.

6 Tim Davie
Cyfarwyddwr Marchnata, Cyfathrebu a
Chynulleidfaoedd ers mis Ebrill 2005.Yn
gyfrifol am holl weithgareddau marchnata,cyhoeddusrwydd, y wasg a chysylltiadau
cyhoeddus, gwasanaethau cynulleidfaoedd
a gweithgareddau ymchwil y BBC i
gynulleidfaoedd.Ymddiriedolwr, Apêl Plant
mewn Angen y BBC ers mis Medi 2005.
Cyfarwyddwr Freeview a Digital UK.
Bu’n gweithio i PepsiCo o 1993, yn fwyaf
diweddar fel Is-Lywydd, Marchnata a
Masnachfraint, PepsiCo Europe.Ymunodd ag
adran farchnata Proctor & Gamble yn 1991.
7 Ashley Highfield
Cyfarwyddwr Cyfryngau Newydd a Thechnolegers mis Hydref 2000.Yn gyfrifol am bbc.co.uk,
gwasanaethau teledu rhyngweithiol, llwyfannau
newydd (band eang, symudol, ac ati),
portffolio technoleg y BBC, dyfeisgarwch
technegol, ac ymchwil a datblygu. Cyn Reolwr
Gyfarwyddwr Flextech Interactive, is-adrancyfryngau newydd y cwmni teledu tâl.Ymhlithei swyddi blaenorol mae Pennaeth TG a
Chyfryngau Newydd Sianelau NBC yn Ewrop.
8 Zarin Patel
Cyfarwyddwr Cyllid y Grwp ers mis
Ionawr 2005.Yn gyfrifol am strategaethau
ariannol, gwaith cynllunio, gwaith rheoli,
gweithgareddau sy’n ymwneud â llunio
adroddiadau corfforaethol a chasglu ffi’r
drwydded. Un o ymddiriedolwyr Cynllun
Pensiwn y BBC.Ymhlith ei swyddi blaenorol
gyda’r BBC, bu’n Bennaeth Rheoli Refeniw a
Rheolydd Ariannol Grwp. Fe’i hyfforddwyd fel
cyfrifydd siartredig gyda KPMG, lle treuliodd
15 mlynedd cyn ymuno â’r BBC yn 1998.
Llywodraethwr, Prifysgol y Celfyddydau
Llundain ac aelod o’i Phwyllgor Archwilio.
9 Caroline Thomson
Cyfarwyddwr Strategaeth ers mis Ebrill2005 gan ymgorffori ei chyfrifoldebau
blaenorol fel Cyfarwyddwr Dros Dro,
Strategaeth a Dosbarthu ers mis Rhagfyr
2004, a Chyfarwyddwr Polisi a Chyfreithiol(Polisi Cyhoeddus yn flaenorol) ers mis
Mai 2000. Cyfarwyddwr Arweiniol Tasglu
Adnewyddu’r Siarter ers mis Mehefin 2004.
Un o ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn yBBC. Cyfarwyddwr Freeview a Digital UK.
Cyfarwyddwr anweithredol Y Rheoleiddiwr
Pensiynau.Ymhlith ei swyddi blaenorol mae
Cyfarwyddwr Strategaeth a Materion
Corfforaethol, BBC World Service; Golygydd
Comisiynu, Gwyddoniaeth a Busnes yn
Channel 4 a chynorthwy-ydd gwleidyddoli Roy Jenkins.
Cyhoeddodd Stephen Dando, cyn Gyfarwyddwr,
BBC People, ei ymddiswyddiad ym mis Ionawr
2006 a gadawodd y BBC ym mis Ebrill 2006.
Penodwyd Jeremy Nordberg fel Cyfarwyddwr
Dros Dro tra’n aros i Gyfarwyddwr newydd
gael ei recriwtio.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

13

Arolwg y
Llywodraethwyro’r amcanion
Trosolwg
Mae ein cyfrifoldebau fel Llywodraethwyr yn cynnwys
pennu amcanion blynyddol i’r BBC. Rydym yn adolygu
perfformiad y rheolwyr yn erbyn yr amcanion hyn ynrheolaidd yn ystod y flwyddyn ac yn cyhoeddi asesiad
ffurfiol yn yr Adroddiad Blynyddol. Mae’r Adroddiad hwn
yn dilyn y patrwm hwnnw ac yn yr adran hon, cyflwynwn
adroddiad ar berfformiad yn erbyn ein hamcanion ar gyfer
2005/2006.
Fodd bynnag, yn y dyfodol, bydd yr Ymddiriedolaeth a
fydd yn cymryd lle’r Llywodraethwyr yn defnyddio cyfres
newydd o systemau er mwyn dal y BBC i gyfrif (gweler
tudalen 6,Y BBC nawr ac yn y dyfodol). Bydd yn rhaid
i’r Ymddiriedolaeth benderfynu a yw’n awyddus i barhau
â’r system bresennol o amcanion blynyddol yn ogystal
â’r systemau atebolrwydd newydd.
Yn y cyfamser, rydym wedi parhau â llawer o amcanion yllynedd – wedi’u diwygio fel y bo’n briodol – i 2006/2007.
Nodir yr amcanion hyn ar dudalen 21.

14

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

408,415
awr
o Deledu a Radio’r BBC wedi’i ddarlledu
yn 2005/2006 – 46.6 awr o ddarlledu argyfer pob awr o bob dydd

Beethoven
Cyfuno llwyfannau: llwyddodd Beethoven, dramaddogfen BBC Two i ategu Beethoven Experience
Radio 3 a ddarlledodd holl gerddoriaeth ycyfansoddwr dros gyfnod o wythnos

ExtrasCyflwyno comedi newydd i’r BBC: ysgrifennodd,
cyfarwyddodd ac ymddangosodd Ricky Gervais a
Stephen Merchant, creawdwyr The Office, yn eu
comedi newydd, Extras

Nododd y cyhoeddiadau hyn gyflymder
eithriadol y newid yn nisgwyliadau’r gynulleidfa
ac ym maes technoleg gan archwilio sut y
byddent yn effeithio ar feysydd cynyrchiadau
allweddol: newyddiaduraeth, drama,
cerddoriaeth, chwaraeon, comedi, adloniant,
plant a phobl ifanc yn eu harddegau ameithrin gwybodaeth.Ymhlith y themâu
pwysig yn deillio o’r gwaith roedd: angen i
feddwl ar draws llwyfannau gwahanol – hynnyyw, ar draws teledu, radio a’r rhyngrwyd o ran
cynulleidfaoedd gartref a chynulleidfaoedd
symudol; angen i wyro buddsoddiad a ffocws
creadigol tuag at wasanaethau 24/7; angen i
gydnabod y bydd gwasanaethau yn ôl y galw
yn un o’r ffactorau allweddol a fydd yn llywio
sut y bydd y BBC yn cyflwyno cynnwys yn ydyfodol a hefyd sut y bydd yn ei gomisiynu;
angen i ailddyfeisio ymagwedd y BBC tuag
at y rhyngrwyd; ac yn olaf, angen i ddatblygu
cydberthynas newydd â chynulleidfaoedd
fel partneriaid a chyfranogwyr.

ganlyniadau ymgyrch effeithlonrwydd yCyfarwyddwr Cyffredinol gynhyrchu’r
cyllid buddsoddi newydd sydd ei angen. Nidydym yn disgwyl gweld gostyngiad o lawer
mwy na 0.4% eleni (i lefel islaw 8.5%) ac
adlewyrchir hyn yn ein hamcan diwygiedig
ar gyfer 2006/2007.

Amcan unStrategaeth rhaglenni
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn
datblygu strategaeth olygyddol
bum mlynedd ar gyfer rhaglennia gwasanaethau’r BBC sy’ncanolbwyntio ar gynyddu gwerth
cyhoeddus i’r eithaf.
Yn 2005/2006 bydd hyn yn cynnwys:■ Dechrau gostwng nifer yrhaglenni a gaiff eu hailddarlledu
ar BBC One yn ystod oriau brig
■ Gwneud gwaith i ddeall
pryderon cynulleidfaoedd
ynghylch rhaglennu deilliadol ynwell, ac yn benodol, gostwng
nifer y rhaglenni trawsnewida ffordd o fyw ar BBC One
yn ystod oriau brig
■ Dechrau cynyddu’r buddsoddiad
cyffredinol mewn comedi adrama wreiddiol o’r DU

Fe’n calonogir gan y dechrau da a wnaed oran cyflawni’r amcan hwn.Ym mis Mawrth
2005, lansiodd y Cyfarwyddwr Cyffredinol
Dyfodol Creadigol, arolwg uchelgeisiol aceang o genres rhaglenni allweddol. Nod
y broses yw troi ymrwymiadau cyhoeddus
y BBC o ran ansawdd, creadigrwydd arhagoriaeth yn strategaeth olygyddol argyfer y pump i saith mlynedd nesaf gan
ganolbwyntio ar bwrpasau cyhoeddus y
BBC fel y’u nodir yn y Siarter newydd.
Cyflwynwyd canfyddiadau cychwynnol y
gwaith hwn i’r Llywodraethwyr eu trafodyn ystod y flwyddyn.Ym mis Ebrill 2006,
gwnaed y cyhoeddiadau cyhoeddus cyntaf
yn deillio o’r prosiect Dyfodol Creadigol.

Gwneir rhagor o waith yn ystod y flwyddyn
nesaf i droi’r canfyddiadau yn strategaethau
gwasanaeth arloesol. Byddwn ni, ac wedi
hynny yr Ymddiriedolaeth, yn craffu arnynt
wrth iddynt ddatblygu ac yn sicrhau, lle ybo’n briodol, y cynhelir Profion Gwerth
Cyhoeddus. Nid yw arloesedd, wrth gwrs,
yn nod ynddo’i hun. Mae cynulleidfaoedd yn
disgwyl ansawdd uchel gan y BBC yn ogystal
ag arloesedd, a byddwn yn sicrhau y rhydd
y rheolwyr ystyriaeth lawn i farn y gynulleidfa
o ran ansawdd unrhyw gynyrchiadau newydd.

Dengys gwaith ymchwil sy’n mynd rhagddo
gan Deledu’r BBC fod gan gynulleidfaoedd
deimladau cadarnhaol yn ogystal â theimladau
negyddol ynghylch ailddarllediadau. Er bod
lefel oddef isel tuag at ailddarllediadau
yn ystod oriau brig ar BBC One, dywed
bron i hanner yr ymatebwyr eu bod yn
gwerthfawrogi cyfle i ddal i fyny ar raglenni agollwyd ganddynt, ac mae bron i ddwy ran odair yn cytuno bod rhai rhaglenni y byddent
bob amser yn fwy na pharod i’w gweld eto.
Wrth weithredu ei waith yn y maes hwn,
mae angen i’r BBC bennu polisi clir ar gyfer
ailddarllediadau sy’n rhoi ystyriaeth lawn i
agweddau talwyr ffi’r drwydded a newidiadau
mewn technoleg – yn arbennig y symudiad
tuag at wasanaethau yn ôl y galw. Mae’rrheolwyr yn gweithio ar hyn.
Am beth amser, bu pryderon gennym o ran
gostyngiad yng nghanfyddiadau’r gynulleidfa oansawdd cynyrchiadau Teledu’r BBC ac rydym
yn falch o weld rhywfaint o dystiolaeth bod
canfyddiadau yn gwella – gostyngodd nifer ybobl a oedd yn anghytuno â’r datganiad “yBBC sy’n gosod y safonau ar gyfer gwneud
rhaglenni yn y DU” o 26% i 23% rhwng C42003 a C4 2005.

Yn y cyfamser, nodwn fod BBC One ynparhau i wneud cynnydd tuag at leihau
nifer yr ailddarllediadau yn ystod oriau brig.
Y lefel yn 2005/2006 oedd 8.9% (9.7% yn
2004/2005).Yn y tymor hwy, disgwylir
gostyngiadau sylweddol pellach – gan leihau
ailddarllediadau BBC One yn ystod oriau
brig i tua 5%. Ond ni fydd y gostyngiadau
hyn yn dangos yn llawn ar y sgrîn tan 2008
gan ei bod yn cymryd amser i ganlyniadau
comisiynau newydd ddod i’r amlwg ac i

Un ffactor sy’n effeithio ar ganfyddiadau oansawdd yw pryder y gynulleidfa o ran
rhaglennu deilliadol. Er mwyn ceisio ennyngwell dealltwriaeth o’r materion, gofynnodd yr
Uned Lywodraethu i BBC Audience Research
ailarchwilio data a oedd yn bodoli eisoes – ynarbennig arolwg Pulse y BBC (holiadur ar-leindyddiol a anfonir at 15,000 o wylwyr teledu
cynrychioliadol). Cyflwynwyd y canfyddiadau
i ni ym mis Mawrth 2006. Daeth yn amlwg

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

15

Arolwg y Llywodraethwyro’r amcanion

Cyfanswm y gwariant darlledu 2005/2006 (£miliwn)
2006
1,443
218
72
36
18
370
338
315
107
320
3,237

TeleduRadio
bbc.co.uk
BBC jamTeledu rhyngweithiol (BBCi)
Radio lleol a theledu rhanbarthol
Gwariant sy’n gysylltiedig â rhaglenni
Gorbenion a Digital UK
Ailstrwythuro
Costau trosglwyddo a chasglu
Cyfanswm

2005
1,456
221
69
8
17
356
339
282
51
309
3,108

I gael eglurhad pellach o’r ffigurau hyn gweler Nodyn 2b ar dudalennau 106 i 107

Amcan dau
o’r ymchwil fod a wnelo pryder y gynulleidfa
nid yn unig â rhaglennu unfath ond â hen
fformatau diddychymyg a oedd yn dangos
diffyg gwreiddioldeb ac arloesedd. Roedd yrheolwyr eisoes wedi dechrau datblygu
strategaeth hir dymor i adfywio a gwellauchelgais amserlen min nos oriau brig BBC
One a gofynnwyd iddynt ystyried ycanfyddiadau hyn yn y gwaith hwn – drwy
ganolbwyntio eu hymdrechion ar raglenni neu
fformatau a allai fod wedi cyrraedd diwedd eu
hoes greadigol. Adlewyrchir hyn yng ngeiriad
diwygiedig ein hamcan ar gyfer 2006/2007.
Yn unol â’n hamcan ar gyfer 2005/2006,
gostyngodd nifer y rhaglennu trawsnewid affordd o fyw yn ystod oriau brig ar BBC One
i 6.5% yn 2005/2006 (o 7.7% yn 2004/2005).
Adlewyrchir hyn yn arbennig ym
mhenderfyniad y rheolwyr i beidio
ag ailgomisiynu Changing Rooms a
Groundforce. Fodd bynnag, credwn y dylid
cadw rhywfaint o raglennu ffordd o fyw felrhan o’r gymysgedd ar BBC One – mae’napelio’n arbennig i’r cynulleidfaoedd y mae’r
BBC yn ei chael hi’n anodd eu cyrraedd,
gan gynnwys pobl 25 i 34 oed a rhai grwpiau
o leiafrifoedd ethnig.
Hefyd yn unol â’n hamcan, mae gwaith yn
mynd rhagddo i gynyddu’r buddsoddiad
mewn comedi a drama. Mewn comedi,
BBC One (lle y cyhoeddwyd chwe rhaglen
gomedi beilot eisoes) a BBC Two fydd yn
gweld y budd mwyaf. Mewn drama, mae’r
buddsoddiad yn dechrau cael ei weld ar ysgrîn, ond mae’r amserau arwain hwy
yn y maes hwn yn golygu na fydd newid
sylweddol yn amlwg tan 2007/2008. Mae dros
hanner y buddsoddiad ychwanegol yn mynd
i BBC One, gyda rhywfaint o fuddsoddiad
ychwanegol yn BBC Three.

16

Datblygu digidol
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn
datblygu’r farchnad ar gyfer teledu
digidol am ddim, radio digidol a’r
cyfryngau newydd wrth barhau i
ddiwallu anghenion y gynulleidfa
analog yn unig drwy:■ Codi ymwybyddiaeth o sut y

mae gwasanaethau digidol y
BBC yn ychwanegu gwerth
at y portffolio cyffredinol■ Gwella eu hargaeledd■ Gweithio mewn partneriaeth
â’r sector masnachol er mwyn
cynyddu nifer y bobl sy’nmanteisio arnynt

Ategwyd rôl allweddol y BBC yn y maes
hwn gan benderfyniad y Llywodraeth i osod
chweched pwrpas cyhoeddus ar y BBC
yn y Siarter newydd, sef “adeiladu Prydain
ddigidol”, a gallwn nodi y gwnaed cynnydd
cadarnhaol yn ystod y flwyddyn.
Mae gan y BBC nifer o rolau i’w chwarae.
Mae’r rhain yn cynnwys: parhau i annog pobl
i fanteisio ar wasanaethau digidol drwy
ddarparu a marchnata cynnwys digidolo ansawdd uchel; codi ymwybyddiaeth ycyhoedd o bob agwedd ar y broses o newid
i ddigidol a darparu gwybodaeth iddynt
amdani; a pharhau i gefnogi Digital UK, y corffsy’n cydlynu’r broses o newid i deledu digidol
yn y DU.
Bellach, y DU sydd â’r crynodiad teledu
digidol uchaf o blith unrhyw wlad yn y byd ac
yn ddiau, bu ymdrechion marchnata’r BBC ogymorth i gyflawni’r gamp hon. Erbyn diwedd
2005, roedd gan tua 70% o gartrefi’r DU oleiaf un set deledu a oedd yn gallu derbyn
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

teledu digidol ac roedd 24% ohonynt wedi
newid pob un o’u setiau. O’r cartrefi analog
yn unig a oedd yn weddill, roedd dros dri
chwarter yn ymwybodol o Freeview. Fodd
bynnag, gostyngodd ymwybyddiaeth osianelau digidol y BBC yn y cartrefi hyn
rywfaint. Mae hyn bron yn sicr yn
adlewyrchu’r tebygolrwydd bod y cartrefi hyn,yn ôl eu diffiniad, bellach yn cynnwys cyfranuwch o’r bobl anos i’w darbwyllo.
Roedd tua un o bob tri chartref yn y DU yn
gwbl ddigidol (hynny yw, yn gallu derbyn hollwasanaethau’r BBC drwy’r teledu a bandeang) erbyn diwedd 2005. Mae cyrraedd yffigur hwn yn garreg filltir arwyddocaol, ond
mae llawer i’w wneud o hyd. Er enghraifft,
bu twf band eang yn nodedig; fodd bynnag,
ymddengys y gellir priodoli’r rhan fwyaf
o’r twf hwn i gartrefi band cul a uwchraddiodd,
yn hytrach na chartrefi newydd yn cysylltu
â’r rhyngrwyd. Hynny yw, nid yw’n dangos
bod rhaniad digidol y rhyngrwyd wedi lleihau
yn sylweddol.
Bu’r ffordd orau o ganolbwyntio ei ymdrechfarchnata yn fater cynyddol i’r BBC. Ar yr un
llaw, mae angen dybryd i annog pobl i gymryd
eu camau cyntaf i’r byd digidol; ar y llaw arall,
mae angen annog y rheini sydd eisoes wedi
cymryd y cam hwnnw i ddatblygu ymhellach
a dod yn gwbl ddigidol. Ceir rhywfaint obryder y gallai’r negeseuon a fwriadwyd i’r
grwp cyntaf godi gwrychyn yr ail grwp.
Roedd yn bleser gennym nodi o dystiolaeth
arolygon yr ystyrir bod sianelau digidol y BBC
yn “ddefnydd da o ffi’r drwydded” gan gyfran
gynyddol o’r cynulleidfaoedd.Ystyrir yn
arbennig bod BBC News 24 yn “ddefnydd
da o ffi’r drwydded” gan bron i 70% o’r
gynulleidfa (er bod y ganran hon wedi
gostwng ychydig eleni). Mae ymwybyddiaetho radio digidol yn cynyddu ac mae
gwerthiannau setiau DAB yn cynyddu’n
gyflym – yn gyflymach na’r cynnydd o ran
cyrhaeddiad gorsafoedd digidol y BBC. Efallai

5.4c
cost fesul awr gwylio/gwrando i’r BBC, yn
seiliedig ar ddefnydd cyfartalog

BBC News 24
Datblygu digidol: Simon McCoy a Kate Silverton
yn cyflwyno BBC News 24, un o bortffolio’r BBCo sianelau ychwanegol i wylwyr digidol

Urban Classic
Adeiladu pontydd: MC Purple gyda Cherddorfa
Gyngerdd y BBC - cydweithrediad rhwng 1Xtra,
un o orsafoedd digidol y BBC, a Radio 3, yn creu
cysylltiadau rhwng cynulleidfaoedd gwahanol iawn

Amcan Tribod hyn yn adlewyrchu’r ffaith mai er mwyn
gwella derbyniad y mae’r rhan fwyaf o bobl yn
prynu setiau, ac nad yw ymddygiad gwrando
yn newid yn awtomatig wrth brynu set. Felly
rydym wedi gofyn i’r ymdrech farchnata
gynnwys rhywfaint o ffocws ar gynnwys
gwasanaethau DAB y BBC a’u gwerth
unigryw i dalwyr ffi’r drwydded yn ogystal ag
ar fynediad i’r gwasanaethau. Llwyddodd
bbc.co.uk i gynnal lefelau ymwybyddiaethuchel ac mae’n bleser gennym nodi cynnydd
o ran ymwybyddiaeth o BBCi 24/7 – 48.2%(42.4% 2004/2005) – gan adlewyrchu’r
ymdrech farchnata a wnaed i hyrwyddo ei
gynyrchiadau newyddion a phlant craidd.
Mae cyfyngiadau technegol ac ariannol ynatal cyfleoedd i wella argaeledd gwasanaethau
digidol. Ni ellir cynyddu cwmpas gwasanaethau
daearol digidol y tu hwnt i’r 73% presennol
tan y bydd y broses o newid i ddigidol wedi’i
chwblhau. Mae cynnydd sylweddol pellach
yn rhwydwaith DAB y BBC yn dibynnu ar
setliad ffi’r drwydded. O ran teledu digidol,
mae’r BBC yn parhau â’i ymdrechion – gyda
darlledwyr cyhoeddus masnachol – i lansio
gwasanaeth lloeren am ddim. Byddai hyn
yn ymestyn sianelau digidol y BBC i
ardaloedd nad yw Freeview yn eu cyrraedd
ar hyn o bryd.
Yn y cyfamser, fe’n calonogwyd gan
ymdrechion y BBC i gynyddu nifer y bobl
sy’n manteisio ar wasanaethau digidol drwy
feithrin partneriaethau â gweithgynhyrchwyr,
adwerthwyr a darlledwyr ar draws teledu,
radio, symudol ac ISPs band eang.Yn ogystal,
bu’r BBC yn rhan o gonsortiwm Freeview isicrhau bod technoleg a chynnwys Freeview
yn barod ar gyfer y newid. Bu’r BBC hefyd ynchwarae rhan bwysig yn y broses o sefydlu
a lansio Digital UK (‘SwitchCo’ gynt) a’istrategaeth gyfathrebu.

Gwerth am arian
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn
gweithredu canfyddiadau’r arolwg
gwerth am arian drwy:■ Gwneud arbedion o £105miliwn
yn 2005/2006 tuag at y targedo gael arbedion blynyddol o£355miliwn erbyn 2008
■ Datblygu cynllun manwl tairblynedd i drawsnewid prosesau’r
BBC a’i wneud yn fwy effeithlon
ac effeithiol wrth ddarparu
gwasanaethau sy’n diwallu
anghenion talwyr ffi’r drwydded

Gwnaed cynnydd da tuag at yr amcan
hwn.Ym mis Mawrth 2005, cyhoeddodd
y Cyfarwyddwr Cyffredinol raglen
effeithlonrwydd tair blynedd sy’n anelu at
gyflawni arbedion arian parod blynyddol
crynswth parhaus o £355miliwn erbyn
2007/2008. Rhagorodd y BBC ar ei darged
arbedion ar gyfer 2005/2006, sy’n cynnwys£99miliwn o arbedion arian parod parhaus a£7miliwn pellach o newidiadau unigol i’r
cymysgedd genre rhaglenni. Mae ar y trywydd
cywir i gyflawni ei darged tair blynedd oarbedion blynyddol.
Cyflawnwyd mwyafrif yr arbedion arian parod
drwy ddiswyddiadau o fewn is-adrannau
cynnwys a gwasanaethau proffesiynol aostyngodd nifer y staff 917 a 215 yn y drefn
honno. Disgwylir y bydd ail flwyddyn y rhaglen
yn arwain at fwy o arbedion o ganlyniad i
newidiadau trawsffurfiannol i ffyrdd o weithio.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Rhagwelwyd yn y cynllun gwreiddiol y byddai
costau gweithredu untro o £197miliwn dros
gyfnod y rhaglen tair blynedd.Yn ystod y
flwyddyn, cynyddodd y rhagamcan hwn£44miliwn i £241miliwn, gyda’r cynnydd
yn deillio’n bennaf o gostau cynyddu
pensiwn uwch y diswyddiadau. Er bod ygwariant gwirioneddol ar gostau gweithredu
yn 2005/2006, sef £34miliwn, yn is na’r
hyn a ragwelwyd, mae hyn o ganlyniad
i wahaniaethau amseru’r diswyddiadau
a disgwylir i’r costau gweithredu untro
cyffredinol barhau ar £241miliwn.
Mae’r arbedion a nodwyd uchod yn rhagori
ar y targedau hunan-help saith mlynedd
cronnol o £3.3biliwn erbyn 2006/2007 y
cytunwyd arnynt gyda’r DCMS ar gyfer cyfnod
y Siarter bresennol.
Mae’r targedau gwerth am arian ynuchelgeisiol ac yn gofyn am ddulliau rheoli
newid cadarn. Cyflogwyd PA Consulting
gennym i roi sicrwydd i ni bod cynlluniau tairblynedd y rheolwyr yn ddigon manwl achadarn i lywio’r newid trawsffurfiannol sydd
ei angen i gyflawni’r targedau. Gweithredodd yrheolwyr ar rai o argymhellion PA Consulting:maent wedi cymryd perchnogaeth lawn aphriodol dros y rhaglen newid ac wedi
cyflwyno fframwaith monitro cadarn; ac maent
wedi atgyfnerthu eu tîm newid canolog sy’nymgynghori ag arweinwyr ar bob lefel fusnes.
Mae cynlluniau newid is-adrannol manwl yn
cynnwys mapiau ffordd, cerrig milltir allweddol
a mesurau gyda gweithdrefnau rheolaidd
ar gyfer cofnodi cynnydd yn eu herbyn i’rrheolwyr a’r Llywodraethwyr.
Bu’r cynnydd tuag at ddatblygu seilwaith
fusnes llawn – gan sefydlu’r egwyddorion sy’nsail i weithredu strategaeth gytûn y BBC – ynarafach na’r disgwyl. Fodd bynnag, gwnaedcynnydd sylweddol erbyn hyn a disgwylir ycaiff y fframwaith llawn ei gwblhau yn ystod
yr hydref gan ymgorffori argymhellion Dyfodol
Creadigol a setliad ffi’r drwydded.
17

Arolwg y Llywodraethwyro’r amcanion

1.7
miliwno gysylltiadau gan aelodau o’r cyhoedd i
BBC Gwybodaeth yn 2005/2006

Newswatch
Bod yn agored ac yn atebol: rhydd gwefan
Newswatch lais i gynulleidfaoedd a allai fod
yn anfodlon â BBC Newyddion

Amcan pedwar
Bod yn ddiduedd ac yn annibynnol
Sicrhau bod y BBC yn cyrraedd ysafonau uchaf o gywirdeb, tegwch
a bod yn ddiduedd a ddisgwylir
gan gynulleidfaoedd ym mhob
un o’i raglenni.
Yn benodol, cryfhau prosesau
golygu er mwyn darparu
newyddiaduraeth o safon y gellir
ymddiried ynddi drwy weithredu
argymhellion Adroddiad Neila gweithredu ar arolygon
annibynnol y Llywodraethwyr
ar fod yn ddiduedd.

O ran bod yn ddiduedd, daeth yr her fawr
gyntaf ym mis Mai gyda’r Etholiad Cyffredinol.
Fel y bu, roedd nifer y cwynion ynghylch bod
yn ddiduedd, annhegwch a chydbwysedd yn
isel. Daeth y gwyn proffil uchaf o’r Blaid
Geidwadol mewn perthynas â The Heckler
ar BBC Three, astudiaeth o heclo gwleidyddol
gan BBC Newyddion. Anfonodd gwneuthurwyr
y rhaglen dri heclwr i gyfarfod cyhoeddus aoedd yn cael ei annerch gan arweinydd y
Ceidwadwyr ar y pryd, Michael Howard.
Gosodwyd meicroffonau radio ar yr heclwyr
i recordio eu hymyriadau ond fe’u gwelwyd
gan drefnwyr y cyfarfod a atafaelodd yr offer.
Honnodd cwyn y Ceidwadwyr achos o duedd
a thorri canllawiau’r BBC. Gwrthbrofodd yrheolwyr y ddau gyhuddiad, ni chyfeiriwyd
y gwyn i’r Llywodraethwyr, a darlledwyd yrhaglen heb unrhyw gwynion pellach.

Lluniwyd Adroddiad Neil yn dilyn arolwg gany rheolwyr o dan arweiniad Ronald Neil – cyn
Gyfarwyddwr BBC Newyddion a Materion
Cyfoes – i ystyried gwersi golygyddol
Ymchwiliad Hutton i farwolaeth Dr David
Kelly. Cyhoeddwyd yr adroddiad yn 2004
a chymeradwywyd ei argymhellion gennym,
a oedd yn cynnwys newidiadau i arferion
newyddiaduraeth, ymdrin â chwynion
golygyddol a’r ffordd y caiff newyddiadurwyry BBC eu hyfforddi.Yn arbennig, argymhellodd
y dylid sefydlu Coleg Newyddiaduraeth y
BBC a gwnaed cynnydd yn hynny o beth
(gweler tudalen 64). Roedd yr argymhellion
eraill eisoes wedi’u gweithredu.

Dechreuodd yr ymgyrch hunan-fomio yn
Llundain ar 7 Gorffennaf ddadl gyhoeddus
ddwys am ddefnydd y BBC o’r gair ‘terfysgwr’.
Nid yw Editorial Guidelines cyhoeddedig y
BBC yn gwahardd y gair ond maent yn nodi:“The word ‘terrorist’ can be a barrier rather
than an aid to understanding. We should try
to avoid the term, without attribution.
We should let other people characterise
while we report the facts as we know them.”
Dadleuodd nifer o sylwebwyr yn erbyn ydatganiad hwn, gan awgrymu bod y BBC,mewn gwirionedd, yn cydoddef terfysgaethdrwy betruso ynghylch defnyddio’r gair.
Yn dilyn y ddadl gyhoeddus hon, adolygodd
y rheolwyr y canllaw cyhoeddedig.
Penderfynasant beidio â gwneud unrhyw
newid i’r canllaw ond i gyhoeddi nodyn
arweiniad i wneuthurwyr rhaglenni’r BBC
yn darparu cyd-destun ychwanegol arwerth manwl gywirdeb a chysondeb iaith.
Cymeradwywyd yr ymagwedd hon gennym,
ac fe’i cyhoeddwyd i ategu’r cyngor yn yr
Editorial Guidelines (mae testun y nodyn
arweiniad ar gael ar dudalen gyngor adran
Editorial Guidelines bbc.co.uk).

18

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Yn gyffredinol, rydym yn fodlon â’rperfformiad yn erbyn yr amcan hwn.Yn ystod
y flwyddyn dan sylw, cyflawnodd darllediadau
newyddion y BBC safonau uchel o ran
cywirdeb, bod yn ddiduedd ac annibyniaeth,
a gwnaed cynnydd sylweddol wrth weithredu
argymhellion Adroddiad Neil ac arolygon y
Llywodraethwyr ar fod yn ddiduedd.

Yn yr haf, creodd Live8, y digwyddiad
cerddoriaeth byd-eang a gynhaliwyd i dynnu
sylw at ddyled yn y Trydydd Byd yn ystod
wythnos uwchgynhadledd G8, her olygyddol
arall. Bu’n rhaid i’r BBC ddod o hyd i ffordd
o wasanaethu ei gynulleidfaoedd – a oedd
yn briodol yn disgwyl gweld a chlywed
y digwyddiad hwn – ond gan fodloni ei
ymrwymiad i fod yn ddiduedd ar yr un pryddrwy beidio â chaniatáu i’r BBC gael ei weld
fel cyfrwng i ddarlledu ymgyrch wleidyddol
am ddim.Trafodwyd y materion o ran bod
yn ddiduedd mewn fforymau polisi golygyddolo fewn y BBC yn ystod y cyfnod cyn Live8,
ac fe’u codwyd gyda ni mewn adroddiad gan
y Cyfarwyddwr Cyffredinol. O ganlyniad, yn
ogystal â’r digwyddiad ei hun, darlledwyd
amrywiaeth o ddeunydd a oedd yn ei osod
yn ei gyd-destun ac yn galluogi’r gwylwyr a’r
gwrandawyr i lunio barn eu hunain am ymaterion dan sylw.
Yn ystod y flwyddyn, comisiynwyd astudiaetho lwyddiant darllediadau BBC Newyddion o’r
gwrthdaro rhwng yr Israeliaid a’r Palestiniaid
wrth fod yn ddiduedd (gweler y blwch),a gofynnwyd i’r rheolwyr roi’r wybodaeth
ddiweddaraf i ni ar y cynnydd wrth weithredu
canfyddiadau ein hastudiaeth gynharach ar
fod yn ddiduedd wrth ddarlledu hynt yr UE(gweler tudalen 65).
O ran canfyddiadau’r gynulleidfa, dengys
canlyniadau arolwg olrhain rheolaidd agynhelir gan MORI fod tua thri chwartery cyhoedd yn y DU (76%) yn datgan mai
yn rhaglenni newyddion y BBC roeddent
yn ymddiried fwyaf i roi barn deg, hyddysg
a chytbwys ar ddigwyddiadau a materion
pwysig o gymharu ag unrhyw raglenni
newyddion eraill. Pan ofynnwyd iddynt
ystyried yr holl wasanaethau a ddarperir gan
y prif ddarlledwyr, yn hytrach na’r newyddion
yn unig, cred dros hanner y rheini a arolygwyd
mai i’r BBC y mae’r geiriau ‘Teg’, ‘Cywir’ a‘Gallu Ymddiried Ynddo’ yn fwyaf perthnasol.
Mewn arolwg ar wahân, cred tua thri

Gwariant rhaglenni yn ôl genre 2005/2006 (£miliwn)
2006
394
485
253
372
140
427
241
182
2,494

Ffeithiol a dysgu
Newyddion a materion cyfoes
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Llafar – Radio Lleol
Cyfanswm

2005
351
458
267
438
134
398
245
175
2,466

Mae Addysg i blant wedi’i gynnwys o fewn Plant; mae Ffilm wedi’i gynnwys o fewn Drama; mae Crefydd wedi’i gynnwys o fewn
Ffeithiol a dysgu

Sioe deithiol y Llywodraethwyr
Gwrando ar dalwyr ffi’r drwydded: Cadeirydd yBBC, Michael Grade a’i gyd-Lywodraethwyr yn
ymateb i gwestiynau mewn cyfarfod cyhoeddus
yng Nghaerdydd. Mae gweithgarwch atebolrwydd
cyhoeddus yn rhan bwysig o rôl y Llywodraethwyr

chwarter y llunwyr barn (73%) fod y BBC yn
ddiduedd ac yn annibynnol.
Mae cyfran y cefnogwyr Ceidwadol sydd
o’r farn bod y BBC yn dangos tuedd yn erbyn
y Blaid Geidwadol wedi gostwng o 26% yn
C2 2005 i 21% yn C1 2006.
Fel yr amlygwyd gan Gadeirydd y BBC
yn ei Ddarlith Cyfryngau Goodman ym mis
Mai 2005, mae’r BBC yn wynebu heriau
newydd o ran bod yn ddiduedd o ganlyniad
i newid technolegol a chymdeithasol. Mewn
cydweithrediad â rheolwyr y BBC, rydym
yn arwain prosiect i gyflwyno cyfres oegwyddorion a fydd yn sail i fod yn ddiduedd
yn ystod yr 21ain ganrif. Bydd y prosiect yn
ceisio nodi sut y gallwn fod yn ddiduedd
mewn ffyrdd sy’n berthnasol ac a all
ddarbwyllo gwahanol gynulleidfaoedd y
BBC. Bydd y ffocws ar gynulleidfaoedd achynyrchiadau’r DU a byddwn yn ystyried
y goblygiadau i bob genre o raglennu.
Gweler tudalennau 89 i 90 am ragor owybodaeth am gydymffurfiad golygyddol.

Darllediadau BBC Newyddiono’r gwrthdaro rhwng yr
Amcan pump
Israeliaid a’r Palestiniaid
Ym mis Hydref 2005, comisiynwyd
panel annibynnol gennym wedi’i
gadeirio gan Syr Quentin Thomas,
Llywydd Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau
Prydain, i “asesu pa mor ddidueddy bu darllediadau BBC Newyddion aMaterion Cyfoes o’r gwrthdaro rhwng
yr Israeliaid a’r Palestiniaid gan roi
ystyriaeth arbennig i gywirdeb, tegwch,
cyd-destun, cydbwysedd a thuedd, boed
yn wirioneddol neu’n ganfyddedig.”
Cyflwynodd y panel eu hadroddiad i ni
ym mis Ebrill 2006 ac fe’i cyhoeddwyd
gennym yn llawn yn fuan wedi hynny.
Ei brif ganfyddiad oedd na fu unrhyw
duedd bwriadol na systemataidd.
Fodd bynnag, aeth y panel ymlaen i
ddweud fod y gynulleidfa yn teimlo nad
ydynt yn deall y gwrthdaro ac, efallai am
y rheswm hwnnw, nad ydynt o’r farn ei
fod yn bwysig nac yn ddiddorol. Roeddy panel o’r farn bod angen gohebu
llawn a theg er mwyn bod yn ddiduedd
ac yn hynny o beth, nodwyd ganddynt
bod darllediadau’r BBC yn anghyson,
nad oeddent bob amser yn darparu’r
darlun cyflawn ac yn yr ystyr hwnnw,
eu bod yn gamarweiniol. Gwnaethy panel nifer o argymhellion, gan
gynnwys y dylai’r BBC ddarparu mwy
o gyd-destun i dalwyr ffi’r drwydded
er mwyn gwella eu dealltwriaeth ogymhlethdodau’r gwrthdaro.
Rhoesom yr adroddiad i’r rheolwyr
gan ofyn iddynt ymateb i ni erbyn mis
Mehefin 2006, gyda’r ymateb hwnnw
yng nghyd-destun Adroddiad Neil.
Mae adroddiad y panel ar gaelar wefan Llywodraethwyr y BBC:www.bbcgovernors.co.uk. Caiff ymateby rheolwyr hefyd ei gyhoeddi ar ywefan, ynghyd â’n casgliadau ni.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Atebolrwydd i gynulleidfaoedd
Darparu mwy o dryloywder ac
atebolrwydd i dalwyr ffi’r
drwydded yn 2005/2006 drwy’r
dulliau canlynol yn benodol:■ Cael y rheolwyr i sicrhau bod

y newidiadau i’r broses o ymdrin
â chwynion yn cael eu gweithredu
ar draws y sefydliad■ Sicrhau bod y Llywodraethwyr
yn datblygu Trwyddedau
Gwasanaeth fel y prif offeryn argyfer gwarchod arian cyhoeddus
yn effeithiol

Fe’n calonogwyd gan y cynnydd ar yr amcan
hwn ac edrychwn ymlaen at ddatblygiadau
pellach i gynyddu tryloywder ac atebolrwydd
pan gaiff yr Ymddiriedolaeth ei sefydlu.
Gwnaed newidiadau i’r system ymdrin â
chwynion ym mis Chwefror 2005 ac maent
bellach wedi ymsefydlu’n gadarn ar draws y
BBC. Nod y system yw sicrhau bod y BBC
yn ymdrin â chwynion golygyddol yn effeithiol,
gan gynnwys ymateb i achwynwyr o fewn
deg diwrnod gwaith. I ddechrau, ymdrinnir âchwynion naill ai gan y rhaglen dan sylw, neu
gan BBC Gwybodaeth. Gall achwynwyr sy’n
anfodlon â’r ymateb gysylltu â’r Uned Cwynion
Golygyddol annibynnol, ac, os byddant yn dal
yn anfodlon, â Phwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr, sef y llys apêl terfynol.
Yn 2005/2006, derbyniodd 91% o’r hollgwynion i’r BBC ymateb o fewn deg diwrnod
gwaith – gwelliant o 88% ar ddechrau’r
flwyddyn. I weld yr adroddiad llawn ar
gwynion golygyddol yn 2005/2006, gweler
tudalen 62.
19

Arolwg y Llywodraethwyro’r amcanion

Cymeradwyaeth y gynulleidfa i’r BBC

Cyrhaeddiad misol cyfun Teledu’rBBC, Radio’r BBC a bbc.co.uk (%)

2005/2006
2004/2005
2003/2004
2002/2003
2001/2002
2000/2001

2005/2006
2004/2005
2003/2004
2002/2003

6.6
6.5
6.7
6.8
6.8
6.5

Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain y BBC cyfan, 15+ oed
Noder: Mae’r ffigurau yn sgôr cymedrig allan o ddeg

Fodd bynnag, mae’r system hon ar gyfer
cwynion golygyddol yn unig ac nid yw’n
ymdrin â materion fel trwyddedu’r teledu
neu gwynion ynghylch digwyddiadau oddi
ar yr awyr. Mae’r Cytundeb newydd drafft,
a gyhoeddir ochr yn ochr â’r Siarter newydd,
yn ei gwneud yn ofynnol i’r Ymddiriedolaeth
ddatblygu ac ymgynghori ar fframwaith cwynion
sy’n cynnwys diffiniad clir o’r gwahanol
gategorïau o gwynion. Fe’i datblygir yn ystod
2006 a chynhelir ymgynghoriad unwaith ybydd yr Ymddiriedolaeth wedi’i sefydlu.
Rydym wedi ceisio cynyddu ein gweithgarwch
atebolrwydd cyhoeddus eleni. Cynhaliwyd ein
Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol cyntaf erioedyn Llundain ac ers hynny, cynhaliwyd
cyfarfodydd cyhoeddus gennym yn Glasgow,
Caerdydd a Belfast.Yn ystod y flwyddyn,
lansiwyd ein gwefan ein hunain gennym:
www.bbcgovernors.co.uk. Bu ymgynghoriadau
â’r cyhoedd hefyd yn ddatblygiad allweddol
eleni gyda nifer yn cael eu lansio ers haf
2005. Nodir manylion yr ymgynghoriadau
hyn – a’r materion a godwyd gan dalwyr ffi’r
drwydded yn ein cyfarfodydd cyhoeddus – arwefan y Llywodraethwyr.
Un maes lle yr oeddem am wybod mwy am
farn talwyr ffi’r drwydded oedd eu hymatebi gais y BBC am ffi’r drwydded (gyda ffi’r
drwydded yn cynyddu i £150, yn nhermau
punnoedd 2005, yn 2013/2014). Roeddem
hefyd am ddeall ymateb talwyr ffi’r drwydded
i gynllun y Llywodraeth i ariannu help wedi’i
dargedu drwy ffi’r drwydded. Comisiynwyd
yr Athro Patrick Barwise gennym i gynnal
ymchwiliad annibynnol i’r ddau faes hyn.
Daeth ei adroddiad, a gyhoeddwyd ym mis
Ebrill 2006, i’r casgliadau canlynol:■ Nid oes unrhyw un pwynt penodol lle
y byddai parodrwydd i dalu yn gostwng
yn ddramatig■ Po fwyaf y bydd defnyddwyr yn ei wybod
am wasanaethau newydd arfaethedig y
BBC, y mwyaf cadarnhaol yw eu hagwedd■ Pan ofynnwyd iddynt ei ystyried, a phe
20

byddai’n rhaid iddynt ddewis rhwng talu
ffi’r drwydded a cholli gwasanaethau’r BBC,byddai’r rhan fwyaf o dalwyr ffi’r drwydded,
pe byddai’n rhaid iddynt, yn talu’n sylweddol
uwch na’r £10 y mis a delir ar hyn o brydam wasanaethau presennol y BBC■ Pe cynyddai ffi’r drwydded i £150 y
flwyddyn (yn nhermau punnoedd 2005)
yn 2013/2014 byddai cyfran y bobl afyddai’n barod i dalu am wasanaethau
presennol yn gostwng o tua 75–80%
heddiw i tua 65-70% yn 2013/2014. Mae’r
lefel hon yn cynyddu i 70–75% os ychwanegir
y gwasanaethau newydd arfaethedig■ Pan ofynnwyd iddynt am atodiad
ffi’r drwydded i dalu am help i bobl
ddiamddiffyn yn ystod y broses o newid
i wasanaethau digidol, mae 53% o’i blaid
a 47% yn ei erbyn. Fodd bynnag, os bydd
y Llywodraeth yn penderfynu bwrw ati
â’r cynnig hwn, ni fyddai pawb o reidrwydd
yn gwrthwynebu’n llwyr
Un o’r dulliau atebolrwydd allweddol sydd
wrthi’n cael eu datblygu ar hyn o bryd yw’r
Trwyddedau Gwasanaeth. Bydd y trwyddedau
yn nodi manylion cyllideb a chylch gwaithpob un o wasanaethau’r BBC, sut y maent
yn cyfrannu at gyflawni pwrpasau cyhoeddus
y BBC, a sut y dylid mesur perfformiad.
Roedd ein gwaith yn hyn o beth yn cynnwys
ymgynghori â’r cyhoedd ar y fframwaithyn ystod rhan olaf 2005. Mae’r ymatebion(y gellir eu gweld ar wefan y Llywodraethwyr)
yn cael eu hystyried ar hyn o bryd wrth
ddrafftio’r Trwyddedau Gwasanaeth eu hunain.
Mae Trwyddedau Gwasanaeth yn rhan o’r
trefniadau llywodraethu newydd a fydd yn
dod i rym adeg cyflwyno’r Ymddiriedolaeth
a’r Siarter newydd.
Rydym wedi gwneud llawer o waithi ddatblygu ein hatebolrwydd wrth baratoi argyfer trosglwyddo’r awenau i’r Ymddiriedolaeth.
Mae atebolrwydd i dalwyr ffi’r drwydded
yn holl bwysig ar draws y BBC a bydd yn uno flaenoriaethau penodol yr Ymddiriedolaeth.
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

94.3
95.6
96.6
96.2

Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain y BBC cyfan, defnydd honedig

Ers ei benodi, sicrhaodd Cadeirydd y BBCei fod ar gael yn rheolaidd i dalwyr ffi’r
drwydded ei holi ar eitemau ffonio i mewn
ar radio’r BBC ac rydym yn datblygu ffyrdd
newydd eraill o ymgysylltu â chynulleidfaoedd
mewn perthynas â gweithgareddau
atebolrwydd. Caiff cynnydd ei fonitro
yn ystod y flwyddyn bresennol fel rhano Amcan Atebolrwydd i Gynulleidfaoedd
y Llywodraethwyr ar gyfer 2006/2007.

Amcanion y
Llywodraethwyr
ar gyfer 2006/2007

Mae Siarter bresennol y BBC yn ei gwneud
yn ofynnol i ni bennu amcanion blynyddol achyflwyno adroddiad arnynt. Mae’r amcanion
ar gyfer 2006/2007 yn canolbwyntio ar
flaenoriaethau pwysig ar draws y BBC cyfan.
O dan y Siarter newydd, bydd gan
Ymddiriedolaeth y BBC gyfres newydd osystemau ar gyfer dal y BBC i gyfrif yn seiliedig
ar gylchoedd gwaith pwrpas, trwyddedaugwasanaeth a Datganiadau o Bolisi Rhaglenni.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn dod ibenderfyniad o ran pa un a oes rôl barhaus
i amcanion corfforaethol blynyddol i’r BBC.
Yn y cyfamser, rydym wedi penderfynu
y dylai amcanion 2006/2007 gwmpasu’r unblaenoriaethau strategol â 2005/2006, wedi’u
diweddaru i adlewyrchu’r cynnydd a wnaed
yn ystod y flwyddyn yn ogystal â mentrau
newydd ar gyfer y flwyddyn drosiannol i
ddod – a gaiff eu cymeradwyo lle bo angen
gan y Llywodraethwyr neu’r Ymddiriedolaeth.
1 Strategaeth rhaglenni
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn parhau iddatblygu strategaeth olygyddol bum mlynedd argyfer rhaglenni a gwasanaethau’r BBC drwy droi
canfyddiadau Dyfodol Creadigol yn strategaethau
gwasanaeth a chynigion ar gyfer y BBC cyfan
a dechrau rhoi’r strategaeth honno ar waith.
Ym maes Teledu, parhau â’r cynnydd tuag at
yr amcanion manwl a osodwyd yn 2005/2006:■ Gostwng nifer y rhaglenni a gaiff eu
hailddarlledu ar BBC One yn ystod oriau
brig i lefel yn is na 8.5% yn 2006/2007(tuag at darged o 5% yn 2008/2009)1■ Parhau i gynyddu’r buddsoddiad cyffredinol
mewn comedi a drama wreiddiol o’r DU■ Adfywio darllediadau min nos BBC One,gan roi sylw arbennig i gylch oes rhaglenni
neu fformatau
1

Y diffiniad o raglenni a gaiff eu hailddarlledu igynnwys trosglwyddiadau digidol o BBC Three a
BBC Four, ond nid rhaglenni a ddangosir ar ddigidol
am y tro cyntaf (ee Spooks)

2 Datblygu digidol
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn paratoi argyfer newid i wasanaethau digidol ac yn
datblygu’r farchnad ar gyfer teledu digidol am
ddim, radio digidol a’r cyfryngau newydd wrthbarhau i ddiwallu anghenion y gynulleidfa
analog yn unig drwy:■ Godi ymwybyddiaeth o sut y mae
gwasanaethau digidol y BBC yn ychwanegu
gwerth at y portffolio cyffredinol■ Gwella eu hargaeledd■ Gweithio mewn partneriaeth â’r sector
masnachol er mwyn cynyddu nifer y bobl
sy’n manteisio arnynt
3 Gwerth am arian
Sicrhau bod rheolwyr y BBC yn cyflawni
arbedion gwerth am arian tra’n diogelu
cynyrchiadau o ansawdd.Yn 2006/2007,
caiff hyn ei fesur yn erbyn y nodau canlynol:■ Nifer y staff: Cyflawni’r targedau i leihau
nifer y staff 2,055 yn 2006/2007, tuag at ytarged o 3,763 ar gyfer y tair blynedd hydat 2007/2008■ Arbedion: Gwneud arbedion arian parodcronnol crynswth o £211miliwn yn
2006/2007, gan gynnwys arbedion arianparod crynswth newydd o £112miliwn, tuag
at darged o arbedion arian parod crynswth
blynyddol o £355miliwn erbyn 2007/2008(ar ôl tair blynedd)■ Costau gweithredu: Sicrhau na fydd y costau
gweithredu yn fwy na £148miliwn yn
2006/2007 o’r cyfanswm costau gweithredu
untro o £241miliwn sydd wedi’u cynnwys
o fewn y cynllun tair blynedd■ Model busnes: Datblygu seilwaith fusnes
gydlynus sy’n sail i’r broses o drawsnewidy BBC■ Cynllunio ariannol: Gweithredu cynllun
ariannol sy’n sicrhau y caiff arian y BBC
ei ddyrannu yn y ffordd fwyaf effeithiol
i ddiwallu anghenion talwyr ffi’r drwydded,
sy’n dechrau pennu targedau ar gyfer
gwelliant parhaus ac sy’n ddigon hyblyg iymdrin â blaenoriaethau newydd gan ygynulleidfa a phwysau cost.Yn arbennig:
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Worldwide i wella’r elw a ddychwelir
ganddo i’r BBC drwy ddarparu twf dau
ddigid yn yr elw sylfaenol (hy ac eithrio
eitemau eithriadol) ynghyd â thwf parhaus
mewn gwerthiannau ac i gyflawni lefelau
perfformiad cystadleuol, gan gyflawni elw
ar werthiannau o 10% o leiaf ac enillion
cyn llog, treth, dibrisiant ac amorteiddio
o 22% o leiaf■ Gwerthiannau ffi’r drwydded net i gynyddu
1.04%, gydag achosion o osgoi talu yn
gostwng o 4.7% yn 2005/2006 i 4.6%■

4 Bod yn ddiduedd
Sicrhau bod y BBC yn cyrraedd ysafonau uchaf o gywirdeb, tegwch a bod yn
ddiduedd a ddisgwylir gan gynulleidfaoedd.
Yn benodol, ymateb i arolygon annibynnol
y Llywodraethwyr ar fod yn ddiduedd ermwyn sicrhau prosesau golygyddol cadarna hyfforddiant sy’n darparu newyddiaduraeth
o safon y gellir ymddiried ynddi.
5 Atebolrwydd
Canolbwyntio ar wella atebolrwydd y BBCi gynulleidfaoedd.Yn arbennig:
Uned Lywodraethu’r BBC i:■ Datblygu a chynnal arolwg cyhoeddus mawr
i ystyried agweddau tuag at y BBC, i’wystyried gan Ymddiriedolaeth y BBC■ Gan baratoi ar gyfer sefydlu’r
Ymddiriedolaeth, gweithio gyda’r Cynghorau
Darlledu a Fforwm Cenedlaethol Lloegr iddatblygu cynllun gweithredu i ymgysylltu’nehangach â chynulleidfaoedd, codi proffily Cynghorau a rhoi cyngor sy’n ymwneud
â phob un o bwrpasau cyhoeddus y BBC
Rheolwyr y BBC i:■ Ddatblygu strategaethau gwasanaeth newydd
mewn ymateb i’r prosiect Dyfodol Creadigol
gan sicrhau bod pob cynulleidfa yn caelei gwasanaethu’n dda ac yn arbennig,
i ddarparu ffocws digonol ar wella
canfyddiadau ymhlith y cynulleidfaoedd
hynny sydd ag agweddau llai ffafriol tuag
at y BBC21

Cipolwg ar y BBC
TeleduRadio

Nod BBC One yw sicrhau mai hi yw’r sianel deledu awerthfawrogir fwyaf yn y DU, gyda’r amrywiaethehangaf o raglenni o ansawdd o blith unrhyw
rwydwaith prif ffrwd yn y DU.

Nod BBC Radio 1 yw cynnig gwasanaeth o ansawdd
uchel i gynulleidfaoedd ifanc sy’n cyfuno’r gerddoriaeth
newydd orau, amrywiaeth cynhwysfawr o sesiynau
stiwdio byw, cyngherddau a darllediadau o wyliau, ac
allbwn llafar wedi’i deilwra.

Nod BBC Two yw cyflwyno teledu heriol a deallus igynulleidfa eang drwy gyfuno pynciau ffeithiol difrifol acarbenigol â chomedi arloesol a drama arbennig.

Nod BBC Radio 2 yw cyflwyno amrywiaeth eang ogerddoriaeth boblogaidd ac arbenigol sy’n canolbwyntio
ar dalent Brydeinig a pherfformiadau byw i wrandawyr,
a ategir gan amrywiaeth eang o allbwn llafar.

Nod BBC Three yw cynnig cynnwys a thalent Brydeinig
arloesol, gan ddarparu cymysgedd eang o raglenni aanelir at gynulleidfaoedd iau yn bennaf.

Rhwydwaith rhan amser yw BBC Five Live Sports
Extra sy’n darparu darllediadau chwaraeon ychwanegol
drwy hawliau sydd eisoes yn eiddo i BBC Radio Five
Live er mwyn sicrhau gwerth uwch i dalwyr ffi’r
drwydded.

Nod 1Xtra yw chwarae’r goreuon o blith cerddoriaeth
ddu gyfoes, gyda phwyslais cryf ar gyflwyno
cerddoriaeth fyw o ansawdd uchel a chefnogi artistiaid
newydd o Brydain.

Mae BBC Radio 3 yn canolbwyntio ar gerddoriaeth
glasurol, ac mae hefyd yn anelu at ddarparu amrywiaeth
eang o gerddoriaeth jazz a cherddoriaeth y byd, drama
a’r celfyddydau, ac yn cynnwys perfformiadau byw apherfformiadau wedi’u recordio’n arbennig.

Nod BBC 6 Music yw ymgysylltu â phobl sy’nmwynhau cerddoriaeth boblogaidd drwy gynnig y
gerddoriaeth orau o archif sain y BBC ynghyd âcherddoriaeth gyfredol nad yw’n gerddoriaeth brif
ffrwd, wedi’i hategu gan newyddion a rhaglenni dogfen
am gerddoriaeth.

Mae BBC Radio 4 yn defnyddio grym y gair llafar i
gynnig rhaglennu sylweddol sy’n ceisio ymgysylltu ac
ysbrydoli gyda chymysgedd unigryw o raglenni ffeithiol,
drama, darlleniadau a chomedi.

Gwasanaeth radio digidol llafar yw BBC 7 sy’n cynnig
comedi, drama a darlleniadau o archif sain y BBC yn
bennaf. Dyma gartref radio llafar i blant hefyd.

Mae BBC Radio Five Live yn darlledu newyddion achwaraeon byw 24 awr y dydd, a’i nod yw cyflwyno
digwyddiadau wrth iddynt ddigwydd mewn modd
hygyrch, gyda phwyslais arbennig ar dargedu pobl
rhwng 25 a 44 mlwydd oed.

Nod BBC Asian Network yw cynnig cymysgedd gyfoes
o gerddoriaeth a deunydd llafar, gyda phwyslais penodol
ar drafodaethau heriol a pherfformiadau byw, i Asiaid
Prydeinig ifanc.

Nod BBC Four yw sicrhau mai hi yw’r sianel deledu
orau o ran cyfoeth deallusol a diwylliannol ym
Mhrydain, gan gynnig cymysgedd arbennig o raglenni
dogfen, perfformiadau, cerddoriaeth, ffilm a rhaglenni
nodwedd cyfoes.

Nod Sianel CBBC yw cynnig amserlen gymysg arbennig
i blant 6-12 mlwydd oed, gan eu hannog i ddatblygu
diddordebau sydd ganddynt eisoes a diddordebau
newydd a’u helpu i ddeall a manteisio ar y byd o’u
hamgylch.

Nod CBeebies yw cynnig cymysgedd o raglenni oansawdd uchel a gynhyrchir yn y DU a gynllunnir iannog dysgu drwy chwarae i blant pump oed neu iau,mewn amgylchedd cyson ddiogel.

22

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cyfryngau Newydd

Newyddion

Y Gwledydd a’r Rhanbarthau
Mae BBC English Regions yn gwasanaethu amrywiaeth eango gymunedau trefol a gwledig ar y teledu, ar y radio ac arlein a’i nod yw sicrhau mai ef yw’r darlledwr lleol mwyaf
creadigol a’r un yr ymddiriedir ynddo fwyaf yn Lloegr.

Nod bbc.co.uk yw darparu cynnwys ar-lein arloesol acarbennig, gan hyrwyddo’r defnydd o’r rhyngrwyd i
ddatblygu perthynas agosach â thalwyr ffi’r drwydded ac
atgyfnerthu atebolrwydd y BBC.

Nod BBC News yw darparu’r newyddiaduraeth orau
yn y byd a cheisio sicrhau ei le fel y sefydliad
newyddion yr ymddiriedir ynddo fwyaf yn y byd: yn
gywir, yn ddiduedd ac yn annibynnol.

Mae BBCi yn cynnig y cynnwys diweddaraf drwy gydol
y dydd i gynulleidfaoedd teledu digidol gan gynnwys
newyddion, y tywydd, dysgu, adloniant a rhaglennu
rhyngweithiol.
Nod BBC News 24 yw darparu newyddion,
dadansoddiadau a mewnwelediad, gyda chymorth
gweithrediadau casglu newyddion y BBC, drwy gydol ydydd, bob diwrnod o’r flwyddyn.

Gwasanaeth ar-lein am ddim yw BBC jam sy’n darparu
adnoddau rhyngweithiol o ansawdd uchel a strwythuriro gwmpas elfennau allweddol y cwricwlwm ysgol argyfer plant a phobl ifanc 5 i 16 oed.

BBC Parliament yw’r unig sianel yn y DU sy’nymroddedig i ddarllediadau o fyd gwleidyddiaeth, gan
gynnwys dadleuon, pwyllgorau a gwaith siambrau
datganoledig y DU.

Nod BBC Scotland yw cynhyrchu amrywiaeth eang oraglenni teledu a radio nodedig ar gyfer pob grwp
oedran sy’n adlewyrchu natur amrywiol yr Alban yn
briodol.

Mae BBC Cymru yn ymrwymedig i gynhyrchu
gwasanaethau sy’n adlewyrchu diwylliant a hanes
unigryw Cymru, a’i thirlun cymdeithasol a gwleidyddol.

Nod BBC Northern Ireland yw darparu rhywbeth owerth i bawb yn y gymuned drwy ei bortffolio eang oraglenni a gwasanaethau sy’n adlewyrchu diddordebau aphrofiadau lleol.

Mae BBC World Service yn darparu newyddion
rhyngwladol, dadansoddiadau a gwybodaeth yn Saesneg
a 32 o ieithoedd eraill ar y radio a’r rhyngrwyd.

Sianel deledu newyddion a gwybodaeth 24 awr
ryngwladol y BBC a ariennir yn fasnachol yw BBC
World.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

23

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Teledu

Trosolwg
Mae Teledu’r BBC yn wynebu cystadleuaeth sylweddol
gynyddol wrth i nifer y sianelau digidol dyfu’n gyflym. Mae
cynulleidfaoedd BBC One a BBC Two wedi gostwng ac nid
yw nifer gynyddol y bobl sy’n gwylio sianelau digidol BBC
Three a BBC Four wedi llwyddo i wneud iawn am y colledion
hynny hyd yma. Collwyd gwylwyr ifancach mewn niferoedd
arbennig o uchel – pan fyddant yn newid o analog i ddigidol
maent yn tueddu hefyd i wylio llai o deledu. Mae ffocws
amlwg y Cyfarwyddwr Cyffredinol ar ddenu cynulleidfaoedd
ifancach yn ôl fel blaenoriaeth i’r cyfnod sydd i ddod yn rhoi
tawelwch meddwl i ni.
O ran creadigrwydd, cafodd BBC One flwyddyn eithriadol.
Mae BBC Two yn parhau i fireinio ei hamserlen er mwyn
cynyddu ei hapêl a’i chyrhaeddiad tra’n parhau i fodloni eichylch gwaith. Mae cynulleidfa BBC Three yn parhau i dyfu’ngadarn – yr her yw ehangu ei chyrhaeddiad drwy apelio igynulleidfaoedd ifanc. Cafodd BBC Four flwyddyn dda iawn
ac mae ei chynulleidfaoedd yn ei chanmol yn uchel iawn.
O ran teledu i blant, mae creadigrwydd Sianel CBBC yn
parhau yn gryf a llwyddodd i barhau i gynyddu ei chynulleidfa.
Cofnododd CBeebies ostyngiad mewn cyrhaeddiad,adlewyrchiad o’r angen dybryd i adnewyddu creadigrwydd
y sianel ac o’r gystadleuaeth gynyddol am ei chynulleidfa.
Mae Teledu’r BBC bellach yn defnyddio deunydd o amrywiaeth
eang o ffynonellau y tu mewn a’r tu allan i’r BBC. Gwnaeth
BBC Cymru gyfraniad arbennig o gryf i ddarllediadau drama’r
BBC eleni.

24

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

20
miliwno bobl – y nifer a wyliodd o leiaf 15 munudo Planet Earth (BBC One, Mawrth-Ebrill
2006)

Cylch gwaith
Nod BBC One yw sicrhau mai hi yw’r sianel
deledu a werthfawrogir fwyaf yn y DU,
gyda’r amrywiaeth ehangaf o raglenni oansawdd o blith unrhyw rwydwaith prif
ffrwd yn y DU. Mae’r sianel yn ymrwymedig
i ehangu apêl pob genre drwy sicrhau bodamrywiaeth o bynciau yn hygyrch igynulleidfa eang. Mae BBC One yn
ymrwymedig i ddarlledu digwyddiadau
chwaraeon a materion cyffredinol
cenedlaethol a rhyngwladol, gan ddarparu
llwyfan ar gyfer rhaglenni nodedig ac archwilio
ffyrdd newydd o gyflwyno pynciau arbenigol.
Erys y broses barhaus o foderneiddio
BBC One, sef gwasanaeth teledu blaenllaw’r
Gorfforaeth, yn flaenoriaeth allweddol i’r BBC.
Yn ystod y flwyddyn dan sylw, cafodd ysianel rai llwyddiannau creadigol eithriadol.
Fodd bynnag, ni lwyddodd y llwyddiannau hyn
i atal gostyngiad pellach yng nghyrhaeddiad
cyffredinol y gynulleidfa.Ymhob cartref,
gostyngodd cyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol
15 munud BBC One i wylwyr 4+ oed
2.2 pwynt canran, neu bron i un filiwn o bobl.
Cyfartaledd y cyrhaeddiad yn 2005/2006
oedd 79.7% neu 44.5 miliwn o bobl (81.9%/
45.4 miliwn yn 2004/2005)1.
Mae angen ystyried y ffigurau hyn yn eu
cyd-destun. Mewn amgylchedd cynyddol
gystadleuol, mae BBC One yn parhau igyrraedd mwy o wylwyr nag unrhyw sianel
deledu arall mewn cartrefi analog ac amlsianel.
Mewn cartrefi amlsianel, lle mae’r dewis
gwylio yn ôl ei ddiffiniad yn llawer ehangach,mae dros dri o bob pedwar gwyliwr yn dal iwylio BBC One. Mae lledaeniad cyflym teledu
digidol, a’r rhaniad anochel i’r gynulleidfa sydd
ynghlwm â hynny, yn golygu efallai bod

Bleak House
Dangos drama glasur o ansawdd uchel: aelodau cast
Bleak House – cafodd BBC One effaith fawr drwy
ddarlledu’r clasur cyfresol hwn gan Dickens fel opera
sebon, ymagwedd a oedd yn unol â dull cyhoeddi
gwreiddiol y nofel

Strictly Come Dancing
Gwneud adloniant cryf i deuluoedd: y cricedwr Darren
Gough, enillydd Strictly Come Dancing 2005, gyda’ibartner Lilia Kopylova. Mae fformat y gyfres wedi caelllwyddiant rhyngwladol fel un o allforion teledu
Prydeinig

rhywfaint o ostyngiad o ran cyrhaeddiad ynanochel dros amser, ac mae’r twf o ran
cyrhaeddiad sianelau digidol y BBC ei hun yn
gwneud iawn i ryw raddau (er nad yn llwyr)
am y gwylwyr y mae BBC One yn eu colli.
Serch hynny, o gofio maint cyllideb y sianel
a’i phwysigrwydd o ran cynyddu bodlonrwydd
cyffredinol talwyr ffi’r drwydded â’r BBC, ni allwn
orffwys ar ein rhwyfau. Mae problem arbennig
gyda gwylwyr ifanc sy’n tueddu fwyfwy i wylio
llai o deledu pan fyddant yn newid o analog i
ddigidol. Nodwn ymrwymiad y rheolwyr yn yDatganiadau o Bolisi Rhaglenni i fynd i’r afael
â’r gostyngiad mewn cyrhaeddiad ym maes
drama boblogaidd ac adloniant teuluol sy’ndenu cynulleidfa iau. Bydd hyn yn golygu
parhau i gymryd risgiau creadigol, a pharhau
yn benderfynol pan na fyddant yn llwyddo.
Er enghraifft, yn y pen draw, aflwyddiannus
fu ymgais BBC One i sefydlu Davina McCall
mewn lleoliad anghyfarwydd, ond roedd yr
ymgais yn werth ei gwneud.

a llwyddodd i ddenu cynulleidfaoedd mawra gwerthfawrogol. Mae rhaglenni o’r fath yn
diffinio’r cysyniad o ansawdd ar y BBC.

Gwelwyd llwyddiannau creadigol mewn
amrywiaeth eang o genres gan gynnwys drama,adloniant a ffeithiol. Mewn drama, mae tri
theitl – oll yn wahanol iawn eu natur – yn
dod i’r amlwg: Bleak House, Doctor Who a Life
on Mars. Maent wedi helpu BBC One i gynnal
ei statws fel y “sianel ddrama orau” o blith
holl sianelau’r DU yn ymchwil y BBC i
gynulleidfaoedd.
Roedd Bleak House yn gyfuniad o’r hollbethau y mae cynulleidfaoedd yn eu disgwyl
gan ddrama wisg glasurol gan y BBC: actio
gwych (a chastio llawn dychymyg), ysgrifennu
cadarn, cyfarwyddyd deallus a’r gwerthoedd
cynhyrchu uchaf.Yr hyn a’i gwnaeth yn
wahanol oedd y penderfyniad i’w darlledu
fel opera sebon, gyda rhifynnau hanner awr
o hyd yn cael eu darlledu drwy’r wythnosa rhifyn omnibws ar benwythnosau. Roedd
yn syniad ysbrydoledig a oedd yn unol ag
egwyddor cyhoeddi wreiddiol nofel Dickens,a gyhoeddwyd mewn rhannau, gyda phobrhifyn yn gorffen mewn ffordd gyffrous,
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae Doctor Who wedi parhau i ddifyrru
teuluoedd sy’n gwylio fin nos ar nos Sadwrn –gan ddangos ffraethineb a dawn go iawn. Er ygallai ymadawiad Christopher Eccleston o’r brifran fod wedi achosi problemau, manteisiwyd
ar y cyfle a llwyddwyd i osod David Tennant
yn y rôl mewn pryd i gymryd rhan mewn
rhifyn arbennig dros gyfnod y Nadolig cyn
iddo ddechrau cyfres newydd yn 2006/2007.
Ategir darllediadau teledu Dr Who gan wefan
gyfoethog a chynhaliwyd arbrofion llawn
dychymyg gydag elfennau rhyngweithiol –ategwyd y rhifyn arbennig dros gyfnod y
Nadolig gan antur ryngweithiol a ysgrifennwyd
yn arbennig ac a welwyd drwy bwyso’r
botwm coch. Llwyddwyd i ddenu cynulleidfa
o bron hanner miliwn.Yn ein hymgynghoriadau
â gwylwyr a gwrandawyr, maent yn aml yn
nodi rhaglenni fel Dr Who fel adloniant da gany BBC i’r teulu. Mae Strictly Come Dancing,a gafodd gyfres lwyddiannus arall, yn rhaglen
arall sy’n denu canmoliaeth ddigymell debyg
gan gynulleidfaoedd.
Roedd Life on Mars hefyd yn seiliedig ar ysyniad o deithio drwy amser – y tro hwn iailddyfeisio un o’r genres teledu mwyaf
sefydlog, y gyfres dditectif. Llwyddodd i osod
synwyrusrwyddau’r 21ain ganrif yn erbyn
realiti’r 1970au (gan gynnwys ffasiwn y 1970au)
drwy ddefnyddio plot lle yr anfonwyd ditectif
modern yn ôl mewn amser. Roedd ei gafaelar ymwybod y cyhoedd yn amlwg yn nifer
yr erthyglau barn mewn papurau newydd addefnyddiodd deitl y gyfres fel man cychwyn
ar gyfer erthyglau hiraethlon yn cymharu
ffyrdd y presennol a’r gorffennol.
Un o gryfderau mawr BBC One yw ei
hamrywiaeth – nid yn unig o ran drama ac
adloniant, ond o ran crefydd, ffeithiol, rhaglenni
dogfen, newyddion a materion cyfoes, plant,
chwaraeon a mwy – a’r ffaith y gall gyflwyno
25Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Teledu

ansawdd drwyddi draw, nid dim ond mewnrhai genres penodol.Ymhlith y darllediadau
ffeithiol cofiadwy roedd Planet Earth, gyda
llais David Attenborough, a ddefnyddiodd
dechnolegau newydd ym maes gwneud
ffilmiau i roi golwg agos anhygoel i’r gynulleidfa
o elfennau o natur nas gwelir yn aml. Roedd
dilyniant y dyn camera Mark Smith o lewpard
eira yn hela gafr fynydd fry yn yr Himalayas –sef uchafbwynt ymdrech blwyddyn o hyd –yn gyflawniad eithriadol. Gwelwyd doniau
gwych David Attenborough fel cenhadwr
dros y byd naturiol a dehonglydd ohono
hefyd yn ei gyfres ar fyd y pryfed, Life in the
Undergrowth, ar BBC One.
Roedd nifer o ddigwyddiadau hysbys mawr yn
ystod y flwyddyn. Dathlwyd 60 mlynedd ers
Diwrnod VE a Diwrnod VJ yn llwyddiannus
gyda chymysgedd o ddarllediadau awyr
agored o’r digwyddiadau cyhoeddus mawr
a darllediadau yn archwilio’r cyd-destun
hanesyddol. Gwelwyd tystiolaeth o allu’r BBCi gyflwyno darllediadau awyr agored mawr ar
fyr rybudd ac i ymdopi â phroblemau logisteg
cymhleth dros gyfnod o 48 awr ym mis Ebrill
gyda darllediadau clodwiw o angladd Pab John
Paul II yn Rhufain, wedi’u dilyn y diwrnod
canlynol gan ddarllediadau yr un mor
gofiadwy o briodas Tywysog Charles a Camilla
Parker Bowles yn Windsor.Yn ddiweddarachyn y flwyddyn, trefnwyd Live8, y cyngerdd yn
Hyde Park i dynnu sylw at dlodi yn Affrica yn
ystod wythnos uwchgynhadledd y G8, ar fyr
rybudd eithriadol ac roedd darllediadau’r BBC
hyd yn oed yn fwy nodedig o gofio hynny.
Affrica hefyd oedd thema tymor Africa Livesy BBC. Darlledwyd y dathliad a’r archwiliad
hwn o fywyd a diwylliant Affrica ar draws hollsianelau a llwyfannau’r BBC ond fe’i harweiniwyd
gan BBC One. Roedd yn cynnwys darllediadau
o sawl gwahanol genre, gan gynnwys The Girlin the Café, comedi ramantus a ysgrifennwyd
gan Richard Curtis; Geldof in Africa, taithbersonol gan Bob Geldof, a rhan o stori yn
Holby City a anfonodd ddau gymeriad i Ghana.
26

Live8
Llwyfannu digwyddiadau mawr: roedd cyngerdd Live8yn Hyde Park, a drefnwyd ar fyr rybudd, yn brawf
mawr – ond nid anorchfygol – i’r BBC

Planet Earth
Rhoi ffocws arbennig i fyd natur: cyflwynodd cyfres
ddiweddaraf David Attenborough, Planet Earth, olwg
fanwl o fyd natur, gan gynnwys lluniau unigryw olewpard eira yn yr Himalayas, nas gwelir yn aml ac na
chafwyd lluniau tebyg ohono erioed o’r blaen

Er bod y darllediadau yn amrywiol o ran
ansawdd, ar y cyfan, roedd hon yn fenter
gyhoeddus o uchelgais clodwiw, ac o faint a
chwmpas na allai ond y BBC fod wedi’u
cyflwyno. Drwy hap, cynhaliwyd Live8 yn ystod
tymor Affrica ac o ganlyniad, codwyd rhai
materion o ran ein gallu i fod yn ddiduedd –dengys ein hadroddiad ar dudalen 18 sut y’urheolwyd.

sefydlogi. Cafodd hyn ei adlewyrchu yn y ffaith
bod sgoriau BBC One wedi sefydlogi panofynnwyd i gynulleidfaoedd pa sianel oeddorau o ran operâu sebon – roedd y sgoriau
hyn wedi gostwng yn sylweddol yn 2004/2005– a chan y gwobrau a enillwyd, gan gynnwys
Bafta. Fodd bynnag, ITV yw’r sianel flaenllaw
yn y maes hwn o hyd, gan adlewyrchu’nrhannol y ffaith ei bod yn darlledu llawer mwy
o operâu sebon. Mynegodd gwylwyr
werthfawrogiad cryf a digymell o rifyn
arbennig o EastEnders i ddathlu Diwrnod y
Cadoediad.

Ymhlith y darllediadau celfyddydol poblogaidd
nodedig roedd A Picture of Britain, dathliad o
dirlun Prydain fel y’i gwelwyd drwy lygaid
artistiaid, awduron a chyfansoddwyr.
Cyflwynwyd y gyfres hon, cydweithrediad â
Tate Britain, gan David Dimbleby, a ddangosodd
fod ei ymagwedd arbennig yn gweithio’n dda
ar ddeunydd gwahanol iawn i’w arlwy arferol
sef gwleidyddiaeth a materion cyfoes. Denodd
gynulleidfa newydd i raglennu celfyddydol ar
BBC One. Daeth The Queen, by Rolf, a oedd
yr un mor gofiadwy, â chamerâu’r BBC i Balas
Buckingham i wylio Rolf Harris yn paentio
portread o’r Frenhines i ddathlu ei phen-blwydd
yn 80 oed – un o’r cyfuniadau mwyaf hynodo fynediad, cast ac achlysur i’w weld unrhyw
le ar deledu Prydain yn ystod y flwyddyn.

Yn ystod blwyddyn gymharol dawel o ran
chwaraeon ar BBC One, dangosodd
darllediadau o Rygbi’r Chwe Gwlad a Gemau’r
Gymanwlad unwaith eto bod digwyddiadau
chwaraeon mawr yn boblogaidd iawn o hyd.
Mae cynulleidfaoedd yn aml yn sôn amailddarllediadau yn ein hymgynghoriadau
ac fe’n calonogir gan gynnydd parhaus
BBC One wrth leihau nifer yr ailddarllediadau
yn ystod oriau brig. Am ragor o wybodaeth,
gweler ein hadroddiad ar dudalennau 15 i 16.
1

Dychwelodd Little Britain i BBC One am
gyfres lwyddiannus arall. Fodd bynnag, er i’rsianel lwyddo i gynnal ei statws ymhlith ei hollgystadleuwyr yn y DU fel y “sianel gomediorau” yn ymchwil y BBC i gynulleidfaoedd,
mae angen dybryd i gyflwyno comedïau
newydd eraill sy’n denu cynulleidfaoedd prif
ffrwd ac yn bodloni disgwyliadau’r gynulleidfa
o BBC One yn y genre rhaglenni allweddol
hwn. Mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol wedi
nodi comedi ar BBC One fel blaenoriaethuchel ar gyfer buddsoddiad ychwanegol ac mae
nifer o raglenni peilot newydd yn yr arfaeth.
Erys EastEnders yn rhan bwysig o amserlen
BBC One ac yn ddull pwysig o lywio
canfyddiadau o’r sianel yn gyffredinol.Y llynedd,
bu rhywfaint o amheuon o ran ei
pherfformiad. Eleni, ymddengys ei fod wedi
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cynyddodd y boblogaeth 4+ oed 400,000 rhwng
2004/2005 a 2005/2006

6
miliwnoedd cyfartaledd y gynulleidfa ar gyfer rhifyn
olaf The Apprentice (BBC Two, Chwefror-Mai
2006)

Springwatch
Olrhain newidiadau rhwng tymhorau: llwyddodd Bill
Oddie a Kate Humble i gynnwys y gynulleidfa wrth
gofnodi dechrau’r gwanwyn – helpodd miloedd o bobl
i greu darlun manwl o ddyfodiad y tymor ledled y DU

The Catherine Tate Show
Buddsoddi mewn comedi arbennig: sioe sgetsys
Catherine Tate, a gafodd ei hail dymor yn 2005 – rhano ymateb y BBC i bwysau gan y gynulleidfa i ddatblygu
talent comedi newydd o’r DU

Yn Adroddiad Blynyddol y llynedd, nodwyd
gennym fod rheolwr newydd y sianel yn
adolygu’r broses o weithredu’r strategaeth
gyda’r nod o ehangu ei hapêl. Cyflwynwyd
y canlyniadau i ni ym mis Gorffennaf 2005.
Cylch gwaith
Nod BBC Two yw bod yn sianel genre
cymysg sy’n cyfuno pynciau ffeithiol difrifol
ac arbenigol â chomedi arloesol a dramaarbennig i gyflwyno teledu heriol a deallus
i gynulleidfa eang.
Yn 2003, cymeradwywyd strategaeth
newydd gennym ar gyfer BBC Two a oedd
yn anelu at bwysleisio ei rôl gyhoeddus
arbennig fel sianel a oedd yn cynnig
cymysgedd mwy heriol o ddarllediadau
na BBC One ac, yn arbennig, gyda chraidd
ffeithiol cadarn ac arbennig. Cyflawnwyd hyn
drwy wyro cyllid o adloniant, lleihau nifer yrhaglenni ffordd o fyw a chynyddu’r amser aneilltuwyd i’r celfyddydau a materion cyfoes
yn ystod oriau brig.
Cyflawnwyd y broses adleoli ond o ganlyniad,
gwelwyd gostyngiad o ran nifer y gynulleidfa,
a waethygwyd gan gystadleuaeth gynyddol
am wylwyr gan y nifer gynyddol o sianelau
digidol. Parhaodd cyrhaeddiad y gynulleidfa
i ostwng, er bod cyfradd y gostyngiad
wedi arafu a gallai hyn fod yn arwydd
bod cynulleidfaoedd yn sefydlogi, er bod
problemau o ran cyrraedd cynulleidfaoedd
ifancach a chynulleidfaoedd o leiafrifoedd
ethnig.Yn 2005/2006, cyfartaledd ycyrhaeddiad wythnosol 15 munud i wylwyr
4+ oed ymhob cartref oedd 59.1% neu
33 miliwn o bobl (61.4%/34 miliwn yn
2004/2005)2. Fodd bynnag, dim ond
cyfartaleddau yw’r ffigurau hyn. Mae’r
cyrhaeddiad yn uwch mewn cartrefi analog
yn unig, ond yn sylweddol is mewn cartrefi
lloeren. Awgryma hyn fod BBC Two yn
wynebu bygythiadau pellach i’w statws gyda’r
gynulleidfa wrth i’r DU symud tuag at gael
gwared ar deledu analog yn llwyr.

Y brif her a nodwyd oedd cysylltu âchynulleidfaoedd digidol a rhagweld sut y
byddai technolegau yn ôl y galw yn ehangu.
Er bod gwerthfawrogiad ymhlith y gynulleidfa
yn uchel, ac y bu rhywfaint o arloesi ym maes
cerddoriaeth, y celfyddydau a chrefydd yn
ogystal â thwf o ran materion cyfoes am 9pm,
roedd swm y drama a’r comedi gwreiddiol
wedi gostwng. Er mwyn gwrthbwyso hyn,cynlluniwyd buddsoddiad pellach yn y ddau
genre hwn, ynghyd ag arloesi pellach ym maes
rhaglenni ffeithiol. Ar yr un pryd, dechreuodd
treialon i archwilio buddiannau posibl
technolegau yn ôl y galw drwy gyflwyno
rhaglenni ar fand eang drwy’r wefan ar ei
newydd wedd. Dylai hyn gynyddu cyrhaeddiad
gan y bydd cynulleidfaoedd yn gallu gwylio ytu allan i’r slot ar yr amserlen. Cymeradwywyd
y cynigion hyn gennym i esblygu’r sianel
ymhellach a byddwn yn parhau i fonitro cynnydd.
Yn ystod y flwyddyn dan sylw, darlledodd
BBC Two amrywiaeth eang o gynyrchiadau
eithriadol, gan gynnwys Elusive Peace: Israel
and the Arabs, cyfres tair rhan yn archwilio’r
wyth mlynedd diwethaf ym mhroses heddwch
y Dwyrain Canol drwy gyfweliadau ag
ymgyrchwyr allweddol. Roedd Coast, a oedd
yn ganlyniad partneriaeth gydweithredol ardraws y BBC, yn gyfres uchelgeisiol yn archwilio
hanes a daearyddiaeth forol arfordir y DU.
Ymhlith y cyfresi comedi cryf roedd Extras,
antur ddiweddaraf Ricky Gervais i gomedi
hunan-dwyll, ac atgyfnerthodd Catherine Tateei henw da gyda chyfres newydd o The
Catherine Tate Show, a gyflwynodd fwy o’u
harwyddeiriau i’n hiaith bob dydd. Addaswyd
trioleg arwrol William Golding o nofelau
To the Ends of the Earth i greu drama glasur
gofiadwy.Ysgogodd rhaglen ddogfen
ddiddorol Martin Scorsese ar Bob Dylan,
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Arena: No Direction Home, ddiddordeb aruthrol.
Roedd Holocaust – A Music Memorial Filmfrom Auschwitz yn deyrnged deimladwy i’r
cerddorion Iddewig a fu farw yn y gwersylloedd
marwolaeth. Gemau Olympaidd y Gaeaf
oedd uchafbwynt chwaraeon ar y sianel yn
ystod y flwyddyn.
Llwyddodd Springwatch, a gyflwynwyd gan
Bill Oddie, i ddenu cynulleidfa fawr gyda’ihymagwedd wreiddiol tuag at fyd natur
i gynulleidfaoedd teuluol. Anogodd y gwylwyr
i gyfrannu eu harsylwadau eu hunain ofyd natur drwy ei harolwg cenedlaetholo ffenomena’r gwanwyn.
Denodd The Monastery gynulleidfaoedd mawra gwerthfawrogol wrth iddi ddilyn pum dynlleyg a oedd yn treulio 40 diwrnod a noson
mewn mynachlog Fenedictaidd yn ceisio
darganfod a oedd gan ddisgyblaethau mynachol
unrhyw beth i’w gynnig iddynt hwy. Roeddy rhaglen yn enghraifft annisgwyl, ystyrlon atheimladwy o sut y gellid defnyddio technegau
teledu realiti i archwilio themâu ysbrydol
difrifol. Daeth Top Gear, un o gonglfeini
hirsefydledig yr amserlen â ffraethineb, asbri
ac arddulliau cynhyrchu llawn dychymyg i’w
ddarllediadau o geir ac unrhyw beth cysylltiedig.
Dychwelodd The Apprentice a Dragon’s Den
am ail gyfresi llwyddiannus, gan gyflwyno’r
byd busnes ac entrepreneuriaeth mewnffordd arloesol i gynulleidfaoedd newydd.
Bu The Apprentice yn un o lwyddiannau’r treial
band eang ar bbc.co.uk/bbctwo, lle y rhoddwyd
cyfle i bobl lawrlwytho rhaglenni cyfan – roedd
y galw cychwynnol gan y cyhoedd yn arwyddo apêl bosibl rhaglennu cyfryngau gwahanol.
2

Cynyddodd y boblogaeth 4+ oed 400,000 rhwng
2004/2005 a 2005/2006

27

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Teledu

Cylch gwaith
Nod BBC Three yw cynnig cynnwys a thalent
Brydeinig arloesol a anelir at gynulleidfaoedd
iau yn bennaf. Mae’r sianel yn ymrwymedig
i amserlen gymysg o newyddion, materion
cyfoes, cerddoriaeth, y celfyddydau, cynnwys
ffeithiol i feithrin gwybodaeth a darlledu
materion rhyngwladol, yn ogystal â drama,
comedi ac adloniant newydd ac arbennig
o ansawdd uchel.
Mae cynulleidfaoedd BBC Three yn parhau i
dyfu.Yn 2005/2006, cyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud i wylwyr 4+ oed mewn
cartrefi amlsianel oedd 16.1% neu 6.8 miliwno bobl (14.8%/5.6 miliwn yn 2004/2005)3.
Adeg ei lansio yn 2004, rhoddwyd cylch
gwaith heriol iawn i BBC Three – roedd yr
amodau cymeradwyaeth a osodwyd arni gan
yr Ysgrifennydd Gwladol yn llawer manylach
nag ar gyfer sianelau teledu digidol eraill y BBC.
Yn gyffredinol, mae wedi gwneud yn dda gan
lwyddo i gynnal ei hymrwymiad i gynnwys agynhyrchir yn y DU a’i chylch gwaith i arloesi
a chymryd risgiau. Fodd bynnag, roedd yn
amlwg nad oedd rhannau o’r amserlen yn
darparu gwerth am arian, yn arbennig y
7 O’Clock News. Fel y nodwyd gennym yn
Adroddiad Blynyddol y llynedd, gofynnwyd
i’r rheolwyr ystyried rôl newyddion ar
BBC Three yn y dyfodol a chyflwynwyd eu
casgliadau i ni ym mis Mehefin 2005.
Y prif argymhelliad oedd cael gwared ar y
newyddion am 7pm a chau ei wefan. Er y dylid
canmol ei arloesedd, ni lwyddodd y bwletin
na’i wasanaethau newyddion rhyngweithiol
cysylltiedig i ddenu cynulleidfa sylweddol.
Nid felly rhaglen newyddion arall y sianel bob
awr, 60 Seconds, a fu’n fformat llwyddiannus ar
28

FunlandComisiynu drama arloesol: Ian Pulestone-Davies aFrances Barber yn y ddrama arswyd gomig dywyll
Funland – rhan o ymrwymiad BBC Three i gyflwyno
drama newydd arbennig i’w chynulleidfaoedd

Naked City
Gohebu celfyddydol arloesol: daeth 1,700 o
wirfoddolwyr noeth ynghyd ar y Quayside yn
Gateshead er mwyn i’r artist o’r UD Spencer Tunick
dynnu llun ohonynt – cydweithrediad rhwng BBC
Three a Chanolfan Celf Gyfoes Baltic

gyfer cyflwyno newyddion i’r cynulleidfaoedd
o oedolion ifancach a dargedwyd gan y sianel.
Ni fu arbrofion i newid amser darlledu’r
bwletin hwy ac addasu ei fformat a’r ffordd
o’i gyflwyno yn llwyddiannus o ran cynyddu
ei effaith yn sylweddol.

Man Stroke Woman, Ideal a chyfres newydd
o lwyddiant sefydledig y sianel Little Britain
yn enghreifftiau da o frwdfrydedd y sianel
wrth fynd i’r afael â’r genre anodd hwn sy’nllawn risg.Ymhlith drama gryf roedd y gomedi
dywyll Funland.

Ail argymhelliad y rheolwyr oedd y dylid
newid cylch gwaith y sianel. Roedd y geiriad
gwreiddiol yn ymrwymo’r sianel i nifer o isgenres ffeithiol penodol gan gynnwys addysg,
gwyddoniaeth, crefydd a moeseg, a busnes.
Yn ymarferol, gwelodd rheolwyr y sianel fod
y nifer uchel hon o ymrwymiadau cul yn eu
llesteirio yn hytrach na’u helpu i gyflwyno
cynnwys ffeithiol o ansawdd uchel i’w
cynulleidfaoedd. Nid oedd rhai o gynyrchiadau
ffeithiol mwyaf llwyddiannus BBC Three yn
gweddu’n hawdd i’r is-genres penodedig.
Er enghraifft, nid oedd yn glir pa un a ddylid
dosbarthu Little Angels (ar sgiliau magu plant)neu Body Hits (ar faterion iechyd) fel addysg
neu wyddoniaeth.Ym marn y rheolwyr,
byddai’n fwy cynhyrchiol cyfuno eu
hymrwymiadau i greu un categori ‘meithrin
gwybodaeth’ ac i gynyddu eu hymrwymiadau
o ran oriau yn y maes hwn.

Ailadroddwyd fformat Flashmob – the Operayn llwyddiannus, y tro hwn yn Sheffield gyda
fersiwn o hanes Faust wedi’i berfformio yng
ngwydd pobl a oedd yn siopa yng nghanolfan
siopa Meadowhall. Recordiodd Naked City,
cydweithrediad â Chanolfan Celf Gyfoes Balticar Tyneside, brosiect yr artist Spencer Tunick i
gynnull 1,700 o wirfoddolwyr noeth ar lan ycei a thynnu llun ohonynt.

Cymeradwywyd y ddau argymhelliad gennym.
Gyda chytundeb yr Ysgrifennydd Gwladol
newidiwyd geiriad y cylch gwaith (nodir ygeiriad newydd ar frig yr arolwg hwn).
Mae ymrwymiad y sianel i gynyrchiadau ffeithiol
sy’n meithrin gwybodaeth wedi arwain at rai
llwyddiannau nodedig yn ystod y flwyddyn
dan sylw gan ddilyn thema gyffredinol hunanwella. Maent yn cynnwys Honey We’re Killing
the Kids (ar rôl rhieni yn arferion bwyta afiach
eu plant, gydag arddangosfa gysylltiedig yn
yr Amgueddfa Wyddoniaeth); Spendaholics(ar ddyled bersonol); a Dog Borstal (ar hyfforddi
anifeiliaid anwes).
Parhaodd perfformiad BBC Three yn gryf
gyda chomedi cartref. Mae Two Pints of Lagerand a Packet of Crisps, Tittybangbang,
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Gwnaeth BBC Three waith arloesol i ehangu
ei chynyrchiadau y tu hwnt i ddarlledu, er
enghraifft, drwy ddangos y gyfres newydd
o’i chomedi The Mighty Boosh am y tro cyntaf
ar fand eang drwy bbc.co.uk.
Rhaid canmol llwyddiant cyffredinol y sianel.
Fodd bynnag, mae meysydd o bryder.
Mae gan y sianel gylch gwaith penodol iapelio i gynulleidfaoedd iau ond mae oedranei chynulleidfa ar gyfartaledd tuag at ben
hyn yr ystod oedran targed. Mae’r rheolwyr
yn bwriadu canolbwyntio o’r newydd ar
gynulleidfaoedd iau, a gallai ailbwyslais argymryd risgiau a chynyrchiadau gwreiddiol
nodedig o ansawdd uchel fod yn allweddol
yn hyn o beth.
Ni all y sianel fforddio unrhyw ostyngiad hir
dymor yng nghanfyddiadau’r gynulleidfa o’i
gwreiddioldeb.
3

Cynyddodd nifer yr unigolion mewn cartrefi amlsianel
5 miliwn i 42.5 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

127
awr
o raglennu addysgol newydd wedi’i ddarlledu
ar BBC Three yn 2005/2006

The Jitterbug Years
Olrhain hanes drwy gerddoriaeth: defnyddiodd BBC
Four ganeuon cyfoes a deunydd archif i gyflwyno stori
Prydain ar ôl y rhyfel – rhan o dymor ‘Lost Decade’ ysianel yn archwilio diwylliant Prydain o 1945–1955

Cylch gwaith
Nod BBC Four yw gwasanaethu
cynulleidfaoedd sy’n chwilio am fwy oddyfnder ac amrywiaeth yn yr hyn y maent
yn ei wylio. Gan anelu at yr uchelgais mai
hi fydd y sianel deledu orau o ran cyfoeth
deallusol a diwylliannol ym Mhrydain, mae
BBC Four yn anelu at gydbwyso cymysgedd
arbennig o raglenni dogfen, perfformiad,
cerddoriaeth, ffilm a rhaglenni nodwedd
cyfoes fel dewis amgen boddhaol i raglennu
mwy prif ffrwd.
Mae cynulleidfaoedd BBC Four yn parhau
i gynyddu.Yn 2005/2006, cyfartaledd ycyrhaeddiad wythnosol 15 munud i wylwyr
4+ oed mewn cartrefi amlsianel oedd 6.1%
neu 2.6 miliwn o bobl (4.8%/1.8 miliwn yn
2004/2005)4.
Mae BBC Four wedi parhau i wella ei henw
da am gynyrchiadau gwybodus, deallus aheriol digywilydd yn gyson. Awgryma ymchwily BBC i gynulleidfaoedd fod gwylwyr BBC
Four o’r farn bod y sianel yn well na’i hollgystadleuwyr yn y DU, yn cynnwys sianelau
daearol a sianelau digidol, o ran ansawdd
uchel ei rhaglenni.
Mae’r sianel wedi cael effaith drwy ddatblygu
dramâu unigol ar themâu a phersonoliaethau
cyfoes. Roedd Fantabulosa yn bortread llwm
a chofiadwy o’r digrifwr Kenneth Williams
yn seiliedig ar ei ddyddiaduron, a chafwyd
dramateiddiad tryloyw a diddorol o’r treial yn
1963 am anlladrwydd yn nofel D H Lawrence
yn The Chatterly Affair.The Quatermass Experimentoedd y ddrama fyw gyntaf ar deledu’r BBC ers
sawl blwyddyn. Daeth A View from a Hill ag ias
foddhaus i gyfnod y Nadolig gydag addasiad
clodwiw o glasur ysbrydion M R James.

Fantabulosa
Drama i ysgogi’r meddwl: Michael Sheen fel Kenneth
Williams yn Fantabulosa, portread cymhellgar yn
datgelu ochr dywyllach y digrifwr clodwiw

Mae rhaglenni dogfen yn un o nodweddion
cryfaf y sianel. Denodd maes Storyville(a rannwyd gyda BBC Two) ganmoliaeth
haeddiannol am ei gomisiynu eclectig.Yn ogystal
â Storyville, roedd rhaglenni dogfen cofiadwy
yn cynnwys Monsoon Railway, portread
atgofus o reilffordd Assam a Bengal a rhaio’r bywydau sy’n gysylltiedig â hi.
BBC Four yw cartref ffilm ryngwladol ar y BBC.
Dangosodd y sianel dair rhan Heimat (cronicl
coffaol Edgar Reitz o hanes yr Almaen fodern)a pharhaodd ei hymrwymiad i Wobrau
Sinema’r Byd. Mae hyn ochr yn ochr â’ichefnogaeth i Wobrau Grierson am raglenni
dogfen a Gwobr Samuel Johnson am raglenni
nad ydynt yn ffuglen fel rhan o ymwneud
ehangach y sianel â’r genres hyn.
Mae’r sianel yn ceisio ehangu ei hapêl tra’nbodloni ei chylch gwaith mewn sawl ffordd,
gan gynnwys comedi arloesol, a dangosodd
ail gyfres y rhaglen ddychan wleidyddol graff
The Thick of It yr hyn y gellir ei gyflawni yn ymaes hwn. Mae’r sianel hefyd yn ceisio cynyddu
ei heffaith gyda thymhorau o gynyrchiadau
cysylltiedig. Roedd ‘The Lost Decade’ yn gyfres
o raglenni dogfen a oedd yn agoriad llygad
a archwiliodd wahanol agweddau ar fywyd
ym Mhrydain rhwng 1945 ac 1955; ymhlith ypynciau a drafodwyd roedd rhyw, sensoriaeth,bwyd, gwleidyddiaeth, chwaraeon, hamdden
a diwylliant. Adeiladodd tymor Bob Dylan ary momentwm a grëwyd gan raglen ddogfen
Scorsese ar BBC Two mewn ffordd llawn
dychymyg gan ddefnyddio casgliad o ffilmiau
newydd ac archif. Dathlodd Folk Britannia
gerddoriaeth draddodiadol y DU drwy gyfres
gysylltiedig o raglenni dogfen, rhaglennu archifa pherfformiadau byw.
4

Cynyddodd nifer yr unigolion mewn cartrefi amlsianel 5
miliwn i 42.5 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

29

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Teledu

56%
o blant 7-15 oed ym Mhrydain Fawr – y nifer
a ymwelodd â bbc.co.uk/CBBC ym mis
Rhagfyr 2005

Jonny’s Hotshots
Annog pobl i gymryd rhan mewn chwaraeon:
chwaraewr rhyngwladol Lloegr Jonny Wilkinson ynrhannu cyfrinachau rygbi gyda gwylwyr CBBC

Cylch gwaith
Nod Sianel CBBC yw cynnig amserlen
gymysg arbennig i blant 6 i 12 mlwydd oed,gan eu hannog i ganfod mwy am ddiddordebau
sydd ganddynt eisoes neu eu hysbrydoli
i ddatblygu rhai newydd a’u helpu i ddealla manteisio ar y byd o’u hamgylch. Rhyddy sianel bwyslais ar annog cyfranogiad.
Parhaodd cynulleidfaoedd Sianel CBBCi gynyddu.Yn 2005/2006, cyfartaledd ycyrhaeddiad wythnosol 15 munud i wylwyr
4+ oed mewn cartrefi amlsianel oedd 6.0%
neu 2.6 miliwn o bobl (5.6%/2.1 miliwn yn
2004/2005)5.
Erys natur arbennig y sianel ynghlwm â’ihansawdd uchel, ei hamrywiaeth (gan gynnwys
newyddion, addysg a drama), ei lefel isel oailddarlledu, y ffaith nad oes hysbysebion arni a’ichyfran uchel o ddeunydd gwreiddiol o ansawdd
a gynhyrchir yn y DU drwy gydol y dydd.Yn
ystod y flwyddyn, darlledwyd mwy o gynnwys
newydd o ansawdd, yn enwedig drama, am ytro cyntaf ar Sianel CBBC – a CBeebies – yn
hytrach nag ar BBC One neu BBC Two.
Mae arddull gyflwyno’r sianel yn fywiog ac
yn egnïol ac mae’n gweithio’n galed i fod yn
ymwybodol o ofynion ei chynulleidfaoedd.
Yn adroddiad y llynedd, nodwyd gennym yramheuon a godwyd gan yr Athro Patrick
Barwise yn ei adolygiad annibynnol o’r sianel
a gomisiynwyd gan yr Adran dros Ddiwylliant,y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) o ran tônllais Sianel CBBC, a gofynnwyd i’r rheolwyr
ymateb yn ffurfiol i ni mewn perthynas â hynny.
Cyflwynwyd eu hadroddiad i ni ym mis
Gorffennaf 2005.
30

Nododd y rheolwyr rai problemau penodol
gyda chyflwynwyr amhrofiadol (er iddynt nodi
ei bod yn ofynnol i’r sianel ddatblygu talent
newydd ar yr awyr) gan dderbyn o bryd i’w
gilydd fod y sioe bore Sadwrn Dick and Domin da Bungalow wedi croesi terfynau chwaeth.
Fodd bynnag, cawsom sicrwydd ganddynt fodrheolaethau priodol ar waith, gan gynnwys
hyfforddiant sefydlu, canllawiau golygyddol a
fforymau adolygu rhaglenni. Bu i ni gymeradwyo
eu hymagwedd at dôn ac arddull gyflwyno
gan gefnogi perfformiad cyffredinol y sianel,a fu’n ychwanegiad llwyddiannus iawn ibortffolio’r BBC sy’n cael adborth cadarnhaol
iawn gan rieni.
Athroniaeth Sianel CBBC yw “dysgu drwyhwyl”. Mae elfen o ddysgu a datblygu sgiliau
bywyd yn treiddio i ran helaeth o’ichynyrchiadau, gan gynnwys drama a rhaglenni
ffeithiol. Mae Blue Peter, Newsround a Short
Change yn enghreifftiau o ochr ddifrifol
y sianel. Mae Short Change yn ymdrin âmaterion defnyddwyr ac yn galluogi plant iwneud dewisiadau hyddysg. Bellach mae gan
Newsround elfen ymchwiliol, sy’n archwilio
problemau megis yfed dan oed yn y DU.
Lansiwyd gwefan ‘Newsround Press Pack’,gan roi cyfle i blant ddysgu hanfodion
newyddiaduraeth a chyhoeddi eu gwaith,
a bu’r safle yn boblogaidd iawn.Yn ogystal,lansiodd y sianel Sportsround, sioe chwaraeon
wythnosol sy’n annog plant i gymryd rhanmewn chwaraeon.Yn Jonny’s Hotshots,
cynhaliodd chwaraewr rygbi rhyngwladol
Lloegr Jonny Wilkinson feistr ddosbarthiadau
rygbi i grwp o blant. Mae’r amserlen hefyd yncynnwys Class TV, bloc pedair awr o raglenni
i ysgolion a ddarlledir bob dydd yn ystod
yr wythnos yn ystod y tymor. Bwriedir i’r
rhaglenni hyn gael eu defnyddio’n bennaf yn
yr ystafell ddosbarth ac maent yn canolbwyntio
ar y cwricwlwm ysgol.
Mae sianelau digidol newydd sy’n cael eu
lansio wedi’u hanelu at garfanau o gynulleidfa
graidd CBBC yn golygu y gallai fod angen i’r
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

sianel weithio’n galed i gynnal ei chyrhaeddiad
yn ystod y cyfnod sydd i ddod. Fodd bynnag,ar sail tystiolaeth y flwyddyn ddiwethaf, maemewn sefyllfa dda i ymateb i’r her honno,
ac mae’r rheolwyr wedi dechrau ar ragleno adfywio’r sianel, gan gynnwys dod â rhai
rhaglenni hirsefydledig a llwyddiannus i ben.
5

Cynyddodd nifer yr unigolion mewn cartrefi amlsianel
5 miliwn i 42.5 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Cyrhaeddiad wythnosol gwasanaethau Teledu’r BBC 2005/2006 (% unigolion)

Teledu'r BBC
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament

2005/ 2004/
2006 2005
85.3 86.6
79.7 81.9
59.1 61.4
11.8
9.4
4.5
3.0
4.2
3.5
6.4
5.8
5.4
4.2
0.2
0.2

Ffynhonnell: BARB.TNS/Infosys, 4+ oed Pob Cartref, cyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol 15 munud 2005/2006

Charlie and Lola
Dysgu am fywyd: llyfrau poblogaidd Lauren Child i
blant am gydberthnasau teuluol, wedi’u cyflwyno
mewn cyfres newydd wedi’i hanimeiddio yn y DU ar
CBeebies

Cylch gwaith
Nod CBeebies yw cynnig cymysgedd oraglenni newydd a nodedig o ansawdd uchela gynhyrchir yn y DU i addysgu a diddanu
cynulleidfa ieuengaf y BBC. Mae’r gwasanaethyn darparu amrywiaeth o raglennu wedi’i
gynllunio i annog dysgu drwy chwarae i
blant pump oed neu iau, mewn amgylchedd
cyson ddiogel.
Gostyngodd cyrhaeddiad CBeebies ychydig yn
ystod y flwyddyn, er i nifer y bobl a oedd yn
gwylio’r sianel gynyddu o ganlyniad i’r cynnydd
yn nifer y cartrefi a all dderbyn y sianel6.
Yn 2005/2006, cyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud i wylwyr 4+ oed mewn
cartrefi amlsianel oedd 8.8% neu 3.7 miliwno bobl (9.0%/3.4 miliwn yn 2004/2005).
Gan fod llawer o’r gwylwyr o dan bedair oed,mae’r ffigurau hyn yn tanamcangyfrif gwir fainty gynulleidfa.
Athroniaeth y sianel yw “dysgu drwy
chwarae” ac mae’r holl raglennu, fwy neu lai, yn
gysylltiedig â Chwricwlwm Cyfnod Sylfaen y
Llywodraeth.Ymhlith rhaglennu newydd eleni
roedd Lazytown, yn annog iechyd a ffitrwydd,
a Charlie and Lola, animeiddiad newydd o’r
DU sy’n edrych ar gydberthnasau teuluol
drwy lygaid plentyn – cynhyrchiad swynola gwreiddiol. Adferwyd Muffin the Mule, gan
helpu ei gwylwyr i ddeall gwerth ffrindiau
a gweithio fel tîm.Ymhlith y cyfresi cryfa ddychwelodd roedd Boogie Beebies(dawnsio a chanu); The Roly Mo Show
(drama a straeon); a Tweenies (sgiliau
cymunedol a chymdeithasol).

Newyddion, ac mae’r sianel yn parhau i ddodo hyd i ffyrdd arloesol o fanteisio ar bosibiliadau
addysgol prosesau ar-lein. Cynlluniwyd gwefan
Something Special a’r rhaglenni cysylltiedig i
helpu plant ag anawsterau dysgu. Ategir yr
iaith a ddefnyddir yn y rhaglenni gan arwyddion
a symbolau Makaton, sydd wedi’u cynllunio
i blant yng nghamau cynnar datblygu iaith
eu deall ac maent yn cael eu cydnabod felffordd effeithiol o feithrin sgiliau cyfathrebu
pobl ag anawsterau dysgu.
Mae rhieni yn cydnabod llwyddiant CBeebies
gan nodi’n rheolaidd mai hi yw’r sianel oraui blant. Fodd bynnag, er mai hi yw arweinydd
y farchnad o hyd o ran yr holl sianelau i blant,
mae’r gostyngiad mewn cyrhaeddiad yn ystod
y flwyddyn dan sylw yn arwydd clir ei bod
yn dechrau wynebu problemau mewn byd
digidol cynyddol gystadleuol. Mae rhai o’irhaglenni wedi cyrraedd diwedd eu hoes
greadigol ac mae angen dybryd i adfywio’r
portffolio. Mae’r rheolwyr wedi datgan eu bod
yn ymwybodol o’r mater yn eu Datganiadau
o Bolisi Rhaglenni a nodwn eu hymrwymiad
i ddarparu mwy o gynnwys i’r ystod oedranhyn o blith gwylwyr CBeebies.
6

Cynyddodd nifer yr unigolion mewn cartrefi amlsianel
5 miliwn i 42.5 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Gwasanaeth rhyngweithiol CBeebies yw’r
gwasanaeth rhyngweithiol gan y BBC addefnyddir fwyaf ond un, sef y gwasanaeth
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

31

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Radio

Trosolwg
Mae’r tirlun radio yn parhau i newid ar gyflymder aruthrol,gyda’r sector masnachol yn dod at ei gilydd, a ffyrdd newydd
o wrando yn prysur ledaenu.Yn gynyddol, mae cynulleidfaoedd
iau yn gwrando drwy lwyfannau digidol, gan ddisgwyl cael
cynnig deunyddiau gweledol ategol yn ychwanegol at y
gerddoriaeth, ac mae Radio’r BBC wedi dechrau arbrofi
gan ddefnyddio teledu rhyngweithiol. Mae hefyd wedi ehangu
ei dreial pod-ddarlledu – caiff y treial hwn ei gynnwys yn
y Prawf Gwerth Cyhoeddus a gymhwysir i’r BBC iPlayer.
Ar y cyfan, erys perfformiad Radio’r BBC yn gryf – yn wir,
mae ei gynyrchiadau mwyaf poblogaidd yn denu cynulleidfaoedd
ar yr un raddfa â sioeau teledu poblogaidd.Yn gyffredinol,
mae cynulleidfaoedd yn gadarn, er bod y darlun yn amrywio
ar draws y portffolio a bod poblogrwydd cynyddol cerddoriaeth
wedi’i lawrlwytho yn bygwth cyrhaeddiad i wrandawyr iau
a all gael eu cerddoriaeth o leoedd eraill heblaw’r radio.
Mae gorsafoedd digidol yn unig y BBC yn llwyddiannus ar y
cyfan ac maent yn dechrau gwneud cyfraniad i gyrhaeddiad
cyffredinol Radio’r BBC. Cytunwyd gennym ar gylch gwaithnewydd i BBC Asian Network i ymdrin â rhai o’r problemau
a wynebwyd ganddo.
Buom bob amser o’r farn bod eu natur arbennig wrth
wraidd cylchoedd gwaith Radio 1 a Radio 2. O dan y systemlywodraethu bresennol, credwn ein bod wedi llwyddo i sicrhau
bod y rheolwyr wedi cyflwyno cynyrchiadau arbennig i’rddau rwydwaith. Gan ddefnyddio’r systemau sydd ar gael
i’r Ymddiriedolaeth, credwn y bydd yn haws cynnal y sefyllfa
hon – a darparu mwy o fesurau perfformiad gwrthrychol
yn hyn o beth.

32

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

356
o sesiynau newydd a pherfformiadau Live
Lounge wedi’u darlledu ar Radio 1 yn
2005/2006

Sunday Surgery

One Big Weekend

Hyrwyddo rhyw mwy diogel: teithiodd The Radio 1 Sex
Tour, cydweithrediad gyda’r Brifysgol Agored, ledled y
DU gan ymchwilio i agweddau rhywiol fel rhan oSunday Surgery Radio 1 – yma, yn Londonderry, gyda
Kemal o Big Brother

Cerddoriaeth ar daith: Zane Lowe, un o gyflwynwyr
Big Weekend Radio 1 yn Sunderland, yn mynd â’r
gerddoriaeth newydd orau i ardal a gaiff ei diystyru’n
aml gan y gwyliau mawr

Cylch gwaith
Nod BBC Radio 1 yw cynnig
gwasanaeth cyffrous, o ansawdd uchel igynulleidfaoedd ifanc. Mae’n ymrwymedig
i chwarae’r gerddoriaeth newydd oraua chyflwyno amrywiaeth cynhwysfawr
o sesiynau stiwdio byw, cyngherddau a
darllediadau o wyliau. Nod y rhwydwaithyw cwmpasu holl genres arwyddocaol
cerddoriaeth ifanc gyda rhestr chwaraeeang a thîm amrywiol o DJs arbenigol.
Mae hefyd yn cyflwyno darllediadau llafar
wedi’u teilwra gan gynnwys newyddion,
rhaglenni dogfen ac ymgyrchoedd
cynghori, gyda gwasanaethau ar-leina rhyngweithiol integredig.
Mae Radio 1 yn chwarae rhan allweddol
wrth alluogi’r BBC i gyrraedd cynulleidfaoedd
ifanc ac mae llwyddiant yr orsaf yn hanfodol
i lwyddiant Radio’r BBC yn gyffredinol.
Rydym yn falch bod y strategaeth newydd agymeradwywyd gennym ar gyfer Radio 1 yn
2003 yn parhau i ddwyn ffrwyth. Mae’r orsaf
wedi gwyrdroi’r gostyngiadau blynyddol mewn
cynulleidfaoedd a gofnodwyd rhwng 2000
a 2003.Yn 2005/2006, roedd cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud Radio 1 i oedolion 15+
oed ar gyfartaledd yn 10.2 miliwn o bobl neu
20.6% (10 miliwn/20.4% yn 2004/2005)1.
Cyflawnwyd hyn heb unrhyw ostyngiad yn
ymrwymiad Radio 1 i amserlen arbennig
gydag ymrwymiad cryf i gerddoriaeth
arbenigol, cerddoriaeth o’r DU, cerddoriaeth
newydd a cherddoriaeth fyw. Er mwyn sicrhau
bod ei natur arbennig yn cael ei chynnal,
mae Radio 1 yn monitro ei darllediadau ynbarhaus ac yn ogystal, caiff Radio 1 a Radio 2
eu monitro gan asiantaeth allanol am wythnos

sampl ddwywaith y flwyddyn i asesu eu naturarbennig – yn erbyn ei gilydd ac yn erbyn
gorsafoedd masnachol allweddol. Mae’r Uned
Lywodraethu wedi astudio canfyddiadau’r
asiantaeth allanol sy’n dangos bod Radio 1
yn dal gafael ar amserlen arbennig. O gymharu
â gorsafoedd masnachol allweddol, roedd
darllediadau Radio 1 yn ystod y dydd (sy’ncynnwys amseroedd gwrando brig) yn
cynnwys llawer mwy o ganeuon newydd a llai
o draciau yn cael eu hailadrodd, cyfran uwch
o gerddoriaeth newydd gan unigolion a
grwpiau o’r DU ac ymrwymiad llawer uwch i
gerddoriaeth fyw. Rydym yn gadarn o’r farn ydylid cynnal y natur arbennig hon, gan gynnwys
yn ystod oriau brig, ac y dylid lleihau unrhyw
achosion o orgyffwrdd â Radio 2 i’r eithaf.
Mae’r orsaf wedi ehangu ystod ac amrywiaeth
ei digwyddiadau byw. Roedd Big Weekend
Radio 1 o Sunderland yn arbennig o nodedig,
gan gyflwyno’r goreuon o blith cerddoriaeth
newydd i ardal sydd wedi’i thanwasanaethu.
Mae cyflwynwyr cryf yn un o ffactorau
allweddol llwyddiant Radio 1 ac mae’r grwp
a gasglwyd ynghyd yn ystod y blynyddoedd
diwethaf yn sail i amrywiaeth a chryfder
creadigol yr orsaf. Helpodd cyflwynwyr fel
Zane Lowe (a gydnabuwyd eleni gyda Gwobr
Aur Sony) i ddenu gwrandawyr i gerddoriaeth
newydd. Fodd bynnag, ceir tystiolaeth bod
ymwybyddiaeth o rai rhaglenni arbenigol ynisel a nodwn ymrwymiad y rheolwyr i fynd i’rafael â hyn yn y Datganiadau o Bolisi Rhaglenni.

dair rhaglen estynedig arbennig gydag
arweinwyr y pleidiau.
Mae’r orsaf hefyd yn parhau i gynnal
ymgyrchoedd gweithredu cymdeithasol
effeithiol. Roedd The Radio 1 Sex Tour ynymgais uchelgeisiol i fynd i’r afael ag
anwybodaeth ymhlith pobl ifanc o ran iechydrhywiol. Darlledodd yn fyw o Wrecsam,
Glasgow, Sunderland a Londonderry, gan
gynnwys cynulleidfaoedd byw, gwesteionarbennig, cyfraniadau gan wrandawyr drwy
negeseuon testun, ebost a galwadau ffôn,
a dadl ystafell sgwrsio fyw ar-lein. Cefnogodd
y Brifysgol Agored y daith gyda chyrsiau
ar-lein byr. Roedd Don’t Panic yn ymgyrchtair wythnos o hyd a gynhaliwyd yn ystod ycyfnod canlyniadau arholiadau gan gynnig helpa chyngor arbenigol. Cynhaliwyd yr ymgyrchmewn cydweithrediad â llinell gymorth yr
Adran Addysg a Sgiliau. Derbyniodd yr Adranbron i 12,000 o alwadau a nodwyd Radio 1
fel y prif reswm dros ffonio.
Un o’r heriau allweddol sy’n wynebu Radio 1
yw poblogrwydd cynyddol cerddoriaeth agaiff ei lawrlwytho sy’n rhoi lleoliad heblaw
radio i bobl gael gafael ar y gerddoriaeth ymaent am ei chlywed. Mae’r orsaf yn arbrofi
â’i harlwy digidol ei hun fel rhan o dreial podddarlledu’r BBC. Am y tro cyntaf, gellir caelgafael ar gynnwys drwy ffonau symudol ac
arbrofwyd hefyd â deunydd gweledol i ategu’r
arlwy ar yr awyr.
1

Er y bydd cerddoriaeth bob amser yn
greiddiol i Radio 1, mae cyfran sylweddol o’r
darllediadau wedi’i neilltuo i eitemau llafar.
Mae Newsbeat, sy’n darparu newyddion adadansoddiadau o’r DU ac yn rhyngwladol
wedi’u teilwra’n arbennig i gynulleidfa ifanc,yn parhau â’i waith ardderchog i gyflwyno
gwerthoedd golygyddol y BBC i gynulleidfa
y mae’r BBC yn ei chael hi’n anodd ei
chyrraedd drwy sianelau eraill.Yn ystod yr
Etholiad Cyffredinol, darlledodd Newsbeat
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

33

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Radio50
oed gwrandawyr Radio 2 ar gyfartaledd

Live and Exclusive
Llwyfannu’r dalent ryngwladol orau: y canwrgyfansoddwr Motown enwog Stevie Wonder yn
perfformio yn Abbey Road Studios ar gyfer cyfres
Live and Exclusive Radio 2

Cylch gwaith
Nod BBC Radio 2 yw cyflwyno amrywiaeth
eang o gerddoriaeth i wrandawyr,
gyda chefnogaeth i artistiaid o Brydain;
cerddoriaeth fyw, drwy gyngherddau
a sesiynau stiwdio; a chyfansoddi caneuon.
Mae’r rhwydwaith hefyd yn cynnig
newyddion, materion cyfoes, rhaglenni
dogfen, comedi, darlleniadau, allbwn
crefyddol a gweithredu cymdeithasol,
wedi’u cynllunio i apelio at gynulleidfa eang.
Mae cynulleidfa Radio 2 wedi gostwng ychydig,
ond hi yw’r orsaf radio y gwrandewir arni fwyaf
yn y DU o hyd gyda chyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud i oedolion 15+ oed
o 13.1 miliwn o bobl neu 26.5% yn 2005/2006(13.3 miliwn/27.2% yn 2004/2005)2. Nodwn
ymrwymiad y rheolwyr yn y Datganiadau o Bolisi
Rhaglenni i barhau i geisio denu cynulleidfa fwy
amrywiol o ran ei hethnigrwydd drwy ddewis
o bynciau, cyfranwyr a chyfweliadau.
Rydym yn ymrwymedig i gynnal natur arbennig
Radio 2. O ran darllediadau cerddoriaeth yr
orsaf, mae ei natur arbennig yn bennaf
cysylltiedig ag ehangder y gerddoriaeth – cynigir
dros 20 genre o gerddoriaeth, gan gynnwys roc,
pop, soul, gwlad, jazz, gwerin, band pres a theatr
gerddorol – a’i hymrwymiad i gerddoriaeth fyw,
yn bennaf o’r DU, drwy’r amserlen. Caiff Radio 2
ei monitro gan asiantaeth allanol am wythnos
sampl ddwywaith y flwyddyn i asesu ei naturarbennig. Mae’r Uned Lywodraethu wedi astudio
canfyddiadau’r asiantaeth allanol sy’n dangos bod
gan ddarllediadau Radio 2 yn ystod y dydd (sy’ncynnwys amseroedd gwrando brig) lawer mwy
o draciau unigol nag unrhyw orsaf sampl arall,
fod ganddi gyfradd ailadrodd llawer is, a’i bod ynchwarae cyfran uchel iawn o draciau nas
chwaraewyd ar unrhyw orsaf arall. Roedd
achosion o orgyffwrdd rhwng traciau â Radio34

1 yn isel iawn. Chwaraewyd dros 50 o draciau
byw – prin iawn oedd y gerddoriaeth fyw gan ygorsafoedd nad oeddent yn rhan o’r BBC, os ogwbl. Credwn y dylid cynnal y natur arbennig
hon ac y dylid lleihau unrhyw achosion oorgyffwrdd â Radio 1 i’r eithaf. Bydd cyflwyno
Trwyddedau Gwasanaeth yn rhoi sicrwydd
pellach y cynhelir natur arbennig yr orsaf.
Ymhlith darllediadau cerddorol nodedig
roedd Stevie Wonder Live and Exclusive aPaul McCartney Sold on Song – recordiwyd
ill dau yn Abbey Road Studios. Roedd sesiwn
McCartney yn rhan o fenter Sold on SongRadio 2 i annog celfyddyd cyfansoddi
caneuon, sy’n cynnwys gwefan o gyngor ac
arweiniad i gyw gyfansoddwyr. Llwyddodd
sesiwn arall a recordiwyd yn arbennig, David
Gilmour Live and Exclusive, i ddenu 400,000 olawrlwythiadau ar-lein. Adfywiodd Radio
Ballads – cymysgedd bwerus o atgofion,
eitemau llafar a cherddoriaeth – ffurf agyflwynwyd gyntaf gan BBC Home Service yny 1950au a’i defnyddio i gyflwyno materion
cymdeithasol gan gynnwys HIV/Aids, dirywiad
y diwydiant dur a’r frwydr sectyddol yng
Ngogledd Iwerddon mewn ffordd fywiog.
Mae cyfran uchel o ddarllediadau Radio 2, yn
eitemau llafar, gan gynnwys rhaglenni dogfen,
rhaglennu celfyddydol, comedi a newyddion,materion cyfoes a thrafodaethau o ansawdd
uchel, hefyd yn anelu at fod yn arbennig eu
natur.Ymhlith darllediadau llafar nodedig
roedd Amadeus, cyfraniad pellgyrhaeddol
gan Radio 2 i ddathlu 250 mlynedd ers geni
Mozart. Addaswyd drama Peter Shaffer i
greu darlleniad dramatig mewn wyth rhana ddarllenwyd gan F Murray Abraham, gan
ail-greu ei rôl ffilm fel Salieri a enillodd Oscar
iddo. Roedd Malcolm McLaren’s Musical Map
of London yn bortread annisgwyl ac
atmosfferig o’r brifddinas gan un o sylfaenwyr
y diwylliant ‘punk’.
2

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cylch gwaith
Mae BBC Radio 3 yn canolbwyntio ar
gerddoriaeth glasurol ac mae hefyd ynanelu at ddarparu amrywiaeth eang o jazz,
cerddoriaeth y byd, drama a rhaglenni
celfyddydol. Mae’n canolbwyntio ar gyflwyno
cerddoriaeth fyw a cherddoriaeth wedi’i
recordio’n arbennig o bob cwr o’r DU
a thu hwnt, gan gynnwys cyfraniadau gan
grwpiau perfformio’r BBC.
Mae cynulleidfa Radio 3 yn gymharol sefydlog:
cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol 15 munud
i oedolion 15+ oed oedd 2 filiwn o bobl neu
4.1% yn 2005/2006 (2 filiwn/4.2% yn
2004/2005)3.
Yn olygyddol, bu’n flwyddyn llawn arloesedd,
uchelgais a chyflawniad i Radio 3. Dau ouchafbwyntiau’r flwyddyn iddi – yn wir dau
o uchafbwyntiau blwyddyn y BBC – oedd The
Beethoven Experience (yr holl gerddoriaeth
dros gyfnod o saith niwrnod) a’r Bach
Christmas (yr holl gerddoriaeth sydd wedi
goroesi dros gyfnod o ddeg diwrnod).
Bu rhywfaint o ddadlau ynghylch The
Beethoven Experience. Cyflwynwyd y naw
symffoni, a chwaraewyd gan Gerddorfa
Symffoni’r BBC, i’w lawrlwytho am ddim am
gyfnod penodedig ac o ganlyniad gwnaed
1.4 miliwn o lawrlwythiadau – a oedd yn
llawer uwch na’r nifer a ragwelwyd. O ganlyniad,
cwynodd rhai o fewn y diwydiant recordiau
fod y BBC yn difetha eu busnes yn annheg
drwy ddarparu cynnyrch am ddim yr oeddynt
hwy yn ceisio eu gwerthu. Derbyniodd yrheolwyr er y bu iddynt hysbysu rhai
rhanddeiliaid yn y diwydiant o’r cynllun acna fynegwyd unrhyw amheuon ganddynt, na
chynhaliwyd unrhyw ymgynghori ffurfiol –proses y byddid wedi’i chynnal pe byddent

321
awr
o gomedi wreiddiol wedi’i darlledu ar Radio 4
yn 2005/2006

Pitch Perfect

The Raj Quartet

Torri tir newydd: plant ysgol yn cymryd rhan mewn
gwaith corawl ac offerynnol newydd a gomisiynwyd
gan Radio 3 mewn cydweithrediad â BBC Chwaraeon iddathlu pêl-droed

Gwneud drama radio glasur: Prasanna Puwanarajah,
Mark Bazely ac Anna Maxwell Martin yn nramateiddiad
Radio 4 o nofel Paul Scott, The Raj Quartet

wedi llwyddo i ragweld yn gywir nifer y bobl afyddai’n manteisio ar y cynllun. Nid ailadroddwyd
yr arbrawf lawrlwytho yn ystod Bach Christmas.

orsaf yn ymateb yn well i ddigwyddiadau.
Gellir gweld yr un awydd yn yr ymgais i
gyflwyno drama gyfoes ag amserlen gynhyrchu
gyflym a gwell ymdeimlad o amseroldeb
mewn rhaglenni nodwedd.

Ni ddylid caniatáu i’r ddadl hon – y dysgwyd
gwersi pwysig ohoni – gysgodi uchelgais
anhygoel y ddau brosiect eu hunain. Ategwyd
y perfformiadau – cymysgedd o recordiadau
hanesyddol a chyngherddau a gomisiynwyd
yn arbennig – gan sylwebaethau craff gan
amrywiaeth eang o lefarwyr, yn gerddorionac yn bobl nad ydynt yn gerddorion. Fel rhano’r ‘Bach Christmas’, gwahoddodd Radio 3
organyddion o bob cwr o’r DU i chwarae’r
Toccata a Fugue yn D Leiaf ar 18 Rhagfyr, aderbyniodd dros 500 y gwahoddiad hwnnw.
Cynhaliwyd cyngerdd cofiadwy a theimladwy
hefyd o Garchar Brixton gyda charcharorion
yn canu’r coral o Gantata Bach i nodi cyfnod
byr y cyfansoddwr ei hun yn y carchar.
Cydweithiodd y dramodwr Harold Pinter a’r
cyfansoddwr James Clarke ar Voices, darn agomisiynwyd gan Radio 3. Roedd y cast yn
cynnwys Pinter ei hun. Roedd y darn tywyll
ac anesmwyth hwn – geiriau arteithwyr aphobl a gafodd eu harteithio ochr yn ochr
â sgôr radioffonig iasol – yn gwbl gymhellgara digyfaddawd.
Yn gyferbyniad llwyr, roedd Pitch Perfect yn ddarno waith corawl ac offerynnol newydd yn
cynnwys nifer fawr o ysgolion a dau glwb pêldroed, a gomisiynwyd i ddathlu pêl-droed mewn
partneriaeth â BBC Chwaraeon. Bu Cantorion y
BBC a Cherddorfa Gyngerdd y BBC yn ymarfer
gyda’r disgyblion ysgol – gan gynnwys dwy
sesiwn enfawr yn Stadiwm Highbury a Stamford
Bridge – ar gyfer perfformiad ar 18 Tachwedd
fel rhan o noson Plant mewn Angen.
Cafodd Proms y BBC flwyddyn arall gref, er
gwaethaf yr ymgyrch fomio yn Llundain.Ymhlithyr uchafbwyntiau roedd perfformiadau cyntaf
Placido Domingo a Ravi Shankar yn y Proms.
3

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Cylch gwaith
Cylch gwaith BBC Radio 4 yw defnyddio
grym y gair llafar i gynnig rhaglenni
sylweddol sy’n synnu, yn ymchwilgar,
yn ddadlennol ac yn diddanu. Nod y
rhwydwaith yw cynnig newyddion amaterion cyfoes manwl ac ystyrlon ac
mae’n ceisio denu ac ysbrydoli ei gynulleidfa
gyda chymysgedd unigryw o raglenni
ffeithiol, drama, darlleniadau a chomedi.
Mae cynulleidfaoedd Radio 4 yn gymharol
sefydlog.Yn 2005/2006, cyfartaledd ycyrhaeddiad wythnosol 15 munud i oedolion
15+ oed oedd 9.5 miliwn o bobl neu 19.2%(9.4 miliwn/19.3% yn 2004/2005)4.
Mae Radio 4 yn enwog am deyrngarwch ei
wrandawyr ac am eu hawydd i leisio barn pan
gynigir newidiadau i rannau o’r amserlen ymae rhai gwrandawyr yn eu gwerthfawrogi’narbennig. Pan gyhoeddodd y rheolwyr y
byddai’r ‘UK Theme’ (cadwyn o alawon gwerina gaiff ei chwarae am 5.30am bob dydd) yn
dod i ben er mwyn gallu darlledu bwletin
newyddion, gwelwyd colofnau golygyddol
di-ri mewn papurau newydd, ymgyrch groch i
gadw’r gerddoriaeth, ac hyd yn oed cwestiynau
yn y Senedd. Ni theimlwyd gennym fod ymater yn ddigon pwysig i gyfiawnhau ymyrraeth
gan y Llywodraethwyr. Fodd bynnag, mae’r
ymdeimlad dwys hwn o berchnogaeth gan ei
wrandawyr yn golygu fod yn rhaid ymdrin ag
unrhyw awydd i foderneiddio’r rhwydwaithgan ddangos gofal a thact arbennig.
Fodd bynnag, mae lle i ddatblygu ac adfywio
unrhyw amserlen, ac mae hyn yr un mor wir
am Radio 4 ag am unrhyw ran arall o’r BBC.
Mae mentrau arloesol fel y rhaglen coflithoedd
wythnosol Last Word a chyflwyno slot Profileyn rhan o ymgais gyffredinol i sicrhau bod yr
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Fodd bynnag, ar yr un pryd erys sawl un oraglenni blaenllaw cyfarwydd yr amserlen
gan barhau i berfformio’n gryf. Dathlodd
The Archers – y ddrama radio a fu’n darlledu
hiraf yn y byd – ei phen-blwydd yn 55 oed
ym mis Ionawr 2006.
Newyddiaduraeth – yn brif ffrwd ac yn
arbenigol – yw asgwrn cefn yr amserlen ohyd.Yn Coming Home, rhan o ddarllediadau’r
BBC i ddathlu 60 mlynedd ers diwedd yr
Ail Ryfel Byd, cyflwynodd Charles Wheeler
bum dehongliad personol o ystyr yr achlysur.
Yn The Race is On, adroddodd Peter Whiteyr hanes y tu ôl i gais llwyddiannus Llundain
i gynnal y Gemau Olympaidd, gan gynnal
trafodaethau helaeth â’r gwneuthurwyr
penderfyniadau.
Ar wahân i newyddiaduraeth, erys amrywiaeth
amserlen Radio 4 yn un o’i chryfderau mawr.
Eleni, er enghraifft, denodd Melvyn Bragg grynsylw am ei arolwg barn o wrandawyr In Our
Time i ganfod yr athronydd pwysicaf (gyda
Karl Marx yn enillydd annisgwyl).Ymhlith
comedi newydd gref roedd Ed Reardon’sWeek, dyddiaduron awdur aflwyddiannus ond
nas trechwyd; ymhlith y rhaglenni cyfresol
clasurol cofiadwy roedd dramateiddiad coeth
o nofel Paul Scott am India yn y 1940au,
The Raj Quartet; a dechreuodd y rhwydwaith
hanes naratif uchelgeisiol a chymhellol mewn
90 rhan o ymerodraeth Prydain, This Sceptred
Isle: Empire. Ategir y gyfres olaf gan wefan fanwl
iawn sy’n cynnwys archif gwerthfawr o hanesion
personol gwrandawyr o’r Ymerodraeth.
4

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i 49.4
miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

35

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Radio

Buddugoliaeth Olympaidd

Weekend Business

Ar leoliad: cyflwynodd Radio Five Live ddarllediadau
helaeth o’r gystadleuaeth i gynnal Gemau Olympaidd
2012 – ac roedd yn Sgwâr Trafalgar pan gyhoeddwyd
buddugoliaeth Llundain

Creu newyddion: y teicwn cyfryngau rhyngwladol
Rupert Murdoch yn rhoi cyfweliad estynedig prin i sioe
fusnes wythnosol Five Live Weekend Businessuchelgeisiol a bywiog cofiadwy dim ond ydiwrnod cyn hynny o’r cyhoeddiad yn
Singapôr o enillydd y gystadleuaeth i gynnal
Gemau Olympaidd 2012.

Cylch gwaith
Mae BBC Radio Five Live yn darlledu
newyddion a chwaraeon byw 24 awr ydydd, gan anelu at gyflwyno digwyddiadau
wrth iddynt ddigwydd mewn arddull
fodern, deinamig a hygyrch. Mae’n anelu
at gwmpasu pynciau cenedlaethol arhyngwladol yn drylwyr, gan ddefnyddio
amrywiaeth eang o ddadansoddiadau adadleuon i lywio, diddanu a chynnwys
dilynwyr newyddion a chwaraeon o bob
oed, gyda phwyslais penodol ar bobl 25 i 44
mlwydd oed. Mae’r rhwydwaith hefyd yn
darparu darllediadau cynhwysfawr oddigwyddiadau byw, wedi’u cefnogi ganweithrediadau casglu newyddion byd-eang
y BBC a’i bortffolio o hawliau chwaraeon.
Gostyngodd cynulleidfaoedd Radio Five Live.
Cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol 15 munud
i oedolion 15+ oed oedd 5.9 miliwn o bobl
neu 12.0% yn 2005/2006 (6.2 miliwn/12.7%
yn 2004/2005)5.
Cafodd Radio Five Live flwyddyn dda yn
olygyddol, o ran ei darllediadau chwaraeon
a’i darllediadau newyddion a materion cyfoes.
Roedd ei darllediadau o’r ymgyrch fomio
yn Llundain ym mis Gorffennaf yn arbennig ogryf. Roedd yr orsaf wrthi’n cynnal ei rhaglen
ffonio i mewn a ddarlledir bob bore yn ystod
yr wythnos pan dorrodd y newyddion.
Ymatebodd y cyflwynydd, Matthew Bannister,
gydag awdurdod a deallusrwydd digyffro wrth
iddo dywys y darllediad ar ffurf newyddion
treigl a barodd am sawl awr. Mae pob enghraifft
o ddarlledu yn ymdrech gan dîm, ond gellir
priodoli llwyddiant tîm Five Live y diwrnod
hwnnw i berfformiad Bannister. Mae cryfder
y rhwydwaith yn amlwg yn y ffaith iddo
ddarlledu diwrnod o ddarllediadau aml-leoliad
36

Darlledodd yr orsaf hefyd ohebu cryf oymgyrchoedd yr Etholiad Cyffredinol, gan
gydweithredu’n ddefnyddiol â 1Xtra a’r Asian
Network. Cyflawnodd Weekend Business,a gyflwynir gan Jeff Randall, gamp nodedig
drwy gynnal cyfweliad gyda Rupert Murdoch.
Cytunodd Llywydd FIFA Sepp Blatter, nad yw’n
aml yn rhoi cyfweliadau hir, byw, eang eu
cwmpas, i gael ei gyfweld gan Brian Alexanderar Sport on Five – a chafodd y cynnwys sylw
ar dudalennau blaen y papurau newydd.
Ymhlith y digwyddiadau chwaraeon nodedig
a ddarlledwyd roedd Wimbledon, Cynghrairy Pencampwyr a sylwebaeth Five Live arGêm Brawf yr Oval – y gêm a fyddai’npenderfynu enillydd cyfres gyffrous y Lludw.
Daeth holl raglenni’r orsaf yn ystod y dydd
yn fyw o’r Oval a llwyddodd y darllediadau,a anogodd ryngweithio cryf gyda’r gynulleidfa
drwy negeseuon testun ac ebost, i ategu’r
darllediadau mwy traddodiadol ar Test
Match Special ar Radio 4. Mae Fighting Talk
yn parhau i wella ei enw da am drafodaeth
fywiog a diddorol am faterion adigwyddiadau chwaraeon.
Y prif fater i Radio Five Live yw ei dibyniaeth
ar y donfedd ganol lle mae derbyniad yn waelmewn rhai rhannau o’r DU. Nodwn ymrwymiad
y rheolwyr yn y Datganiadau o Bolisi Rhaglenni
i wneud mwy o ymdrech i annog y gynulleidfa
i wrando drwy gyfrwng llwyfannau digidol.
5

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Cylch gwaith
Estyniad rhan amser o BBC Radio Five Liveyw BBC Five Live Sports Extra, sy’n anelu
at roi gwell dewis i ddilynwyr chwaraeon.
Mae’n darparu gwerth uwch am ariani dalwyr ffi’r drwydded o hawliau
chwaraeon sydd eisoes yn eiddo i’r
BBC drwy gynnig sylwebaethau amgen
i’r rhai a ddarperir ar Five Live.
Mae Five Live Sports Extra wedi ymsefydlu
fel chwaer orsaf werthfawr i Five Live, gan
ddarparu gwerth uwch am arian i dalwyr ffi’r
drwydded o hawliau chwaraeon presennol
y BBC. Nid yw’r BBC yn prynu unrhyw
hawliau chwaraeon ychwanegol i’w defnyddioar Five Live Sports Extra yn unig. Mae eichynulleidfaoedd yn tyfu: yn 2005/2006,
cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol 15 munud
i oedolion 15+ oed oedd 0.47 miliwn o bobl
neu 1.0% (0.41 miliwn/0.8% yn 2004/2005)6.
Mae’r gwasanaeth wedi galluogi’r BBC iehangu dewis i wrandawyr, er enghraifft drwy
barhau i ddarlledu sylwebaethau chwaraeon
pan fydd yn rhaid rhoi’r gorau i ddarlledu
chwaraeon ar Five Live er mwyn gallu darlledu
newyddion sy’n digwydd ar y pryd yn llawn.
Mae hefyd yn galluogi’r BBC i gynnig mwy oddewis o gemau a digwyddiadau i ddilynwyr
chwaraeon, er enghraifft gêm wahanol o’r
Uwch Gynghrair i’r un a ddarlledir ar Five Livey rhan fwyaf o benwythnosau. Cynigiodd hefydddarllediadau di-dor o gemau criced Prawf ac
o rowndiau cymhwyso Fformiwla Un.
6

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Cyrhaeddiad wythnosol gwasanaethau Radio’r BBC 2005/2006 (% oedolion 15+)

Radio'r BBC
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveRadio Cenedlaethol/Lleol y BBC
BBC Five Live Sports Extra
1Xtra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network
BBC World Service

Darlledu o’r carnifal
Ehangu’r profiad: ehangodd 1Xtra ei darllediadau oGarnifal Notting Hill drwy arbrofi gyda darllediadau
teledu rhyngweithiol drwy’r botwm coch

Cylch gwaith
Nod 1Xtra yw chwarae’r goreuon o blith
cerddoriaeth ddu gyfoes, gyda phwyslais
cryf ar gyflwyno cerddoriaeth fyw oansawdd uchel a chefnogi artistiaid newyddo Brydain. Daw 1Xtra hefyd â gwasanaeth
newyddion wedi’i deilwra’n arbennig,
rhaglenni trafod rheolaidd a rhaglenni
dogfen wedi’u comisiynu’n arbennig i
wrandawyr, ynghyd â gwybodaeth a chyngor
sy’n berthnasol i’r gynulleidfa darged ifanc,yn benodol – er nad yn unigryw – y rheinio leiafrifoedd ethnig.
Mae cynulleidfaoedd 1Xtra yn tyfu: yn
2005/2006, cyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud i oedolion 15+ oed
oedd 0.36 miliwn o bobl neu 0.7%
(0.31 miliwn/0.6% yn 2004/2005)7.
Parhaodd hyder, uchelgais ac enw da
1Xtra i gynyddu – a pharhaodd i gyrraedd
cynulleidfaoedd y mae’r BBC yn draddodiadol
wedi ei chael hi’n anodd iawn eu denu. Mae’nchwarae amrywiaeth eang o gerddoriaeth
ddu gyfoes, y mwyafrif ohoni yn newydd(hy llai na mis ers ei rhyddhau) a chyfranuchel ohoni yn gerddoriaeth o’r DU. Mae ei
darllediadau cerddoriaeth fyw yn elfen arbennig
o gryf o fewn yr amserlen, gan amrywio onosweithiau clwb bach i deithiau stadiwm gan
sêr rhyngwladol a digwyddiadau fel Carnifal
Notting Hill. Ceir amrywiaeth da o gerddoriaeth
arbenigol, gan gynnwys darllediadau estynedig
fel ‘Hip Hop Weekend’.

2005/ 2004/
2006 2005
66.5 66.6
20.6 20.4
26.5 27.2
4.1
4.2
19.2 19.3
12.0 12.7
20.5 20.8
1.0
0.8
0.7
0.6
0.6
0.5
1.2
0.9
0.9
1.0
2.6
2.6

Ffynhonnell: RAJAR, 15+ oed, cyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol 15 munud 2005/2006

rheolwyr yn y Datganiadau o Bolisi Rhaglenni
i barhau i wella dyfnder ac amrywiaeth
rhaglennu llafar.Yn arbennig, mae’r eitem
ddogfen yn y rhaglen materion cyfoes addarlledir yn ystod yr wythnos, TX Unlimited,wedi darlledu newyddiaduraeth arbennig aramrywiaeth o bynciau sensitif gan gynnwys
anorecsia, plant sy’n filwyr yn Affrica a rhes
yr angau yn yr UD. Gwnaeth yr orsaf waithdefnyddiol yn ei hymgyrch gweithredu
cymdeithasol lawn gyntaf, Between the Sheets,
cyfres mis o hyd o raglenni, cyfweliadau,
eitemau nodwedd a rhaglenni dogfen yn
archwilio pob agwedd
ar iechyd rhywiol.
Roedd cyfraniad yr orsaf at dymor Affrica’r
BBC yn uchelgeisiol iawn, gan ddarlledu’n fyw
o Dde Affrica, Kenya a Ghana, a defnyddio
cerddoriaeth i arwain at bynciau eraill.
Gwnaeth 1Xtra ddefnydd da o’i gwefan, sef
y wefan fwyaf boblogaidd o blith gwefannau
gorsafoedd digidol y BBC. Mae’n gartref iholl negesfyrddau cerddoriaeth ddu’r BBC –prosiect newydd sy’n anelu at ddod â
chymunedau cerddorol ynghyd. Llwyddodd
Taggerz, drama arloesol wedi’i hanimeiddio
ar-lein am grwp o artistiaid graffiti, i ddenu
200,000 o ddefnyddwyr unigol dros gyfnod
o chwe mis. Arbrofodd 1Xtra hefyd â theledu
rhyngweithiol – roedd darllediadau o Garnifal
Notting Hill ar gael drwy’r botwm coch ardeledu digidol.
7

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Yn ein dau Adroddiad Blynyddol diwethaf,
mynegwyd pryderon gennym am ansawdd
rhai o ddarllediadau llafar 1Xtra. Fe’n calonogir
gan y cynnydd da a wnaed yn ystod y
flwyddyn dan sylw a nodwn ymrwymiad y
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

37

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – Radio510
awr
o raglennu materion cyfoes wedi’i ddarlledu
ar 1Xtra yn 2005/2006

Curadur y dydd
Rhoi rhwydd hynt i dalent: canwr Franz Ferdinand, Alex
Kapranos gyda DJ BBC 6 Music Nemone. Rhoddwyd
cyfrifoldeb i aelodau Franz Ferdinand am yr orsaf am
ddiwrnod, gan ddewis cerddoriaeth o arwyddocâdpenodol i’r band

Cylch gwaith
Nod BBC 6 Music yw ymgysylltu â phobl
sy’n mwynhau cerddoriaeth boblogaidd, gan
gynnig y gerddoriaeth ddiweddaraf iddynt
nad yw’n gerddoriaeth brif ffrwd, traciau
cyngerdd a sesiwn newydd a cherddoriaetho archif sain y BBC. Mae’n canolbwyntio
ar gerddoriaeth ac artistiaid nad ydynt yncael cefnogaeth gref gan orsafoedd radio
eraill, ac mae’n ymrwymedig i ddarparu
cyd-destun ar gyfer y gerddoriaeth mae’nei chwarae, drwy newyddion, rhaglenni
dogfen a thrafodaethau am gerddoriaetha chynnwys rhyngweithiol ysgogol.

i ddathlu 30 mlynedd o’r diwylliant ‘punk’,a diwrnod i goffáu chwarter canrif ers
llofruddiaeth John Lennon – gan gynnwys
yr unig gyfweliad gyda’i weddw,Yoko Ono, a
digwyddiad i ddangos deunydd archif Lennonar Sgrîn Fawr y BBC yn Lerpwl.
Un mater sy’n peri pryder yw’r diffyg
cydbwysedd rhwng y rhywiau yn ygynulleidfa, gyda 70% ohoni yn ddynion.
Mae’r orsaf yn anelu at apelio at bawb
sy’n mwynhau cerddoriaeth, a nodwn
ymrwymiad y rheolwyr yn y Datganiadau oBolisi Rhaglenni i ehangu apêl y rhwydwaith,yn arbennig o ran y cydbwysedd
dynion/merched o ran gwrandawyr.
8

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Mae cynulleidfaoedd BBC 6 Music yn tyfu.
Yn 2005/2006, cyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud i oedolion 15+ oed
oedd 0.32 miliwn o bobl neu 0.6% (0.25
miliwn/0.5% yn 2004/2005)8.

Gwasanaeth radio digidol llafar yw BBC 7
sy’n cynnig comedi, drama a darlleniadau,o archif y BBC yn bennaf. Strwythurir y
rhwydwaith o amgylch mathau o raglenni fel
bod pobl yn gwybod y bydd math penodol oallbwn bob amser ar gael ar adegau penodolo’r dydd. Nod BBC 7 hefyd yw bod yngartref i radio llafar i blant, gyda rhaglennu
dyddiol byw i blant.
Mae cynulleidfaoedd BBC 7 yn tyfu a hi yw’r
orsaf y gwrandewir arni fwyaf o blith hollorsafoedd digidol yn unig y BBC.Yn 2005/2006,
cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol 15 munud
BBC 7 i oedolion 15+ oed oedd 0.59 miliwn
neu 1.2% (0.44 miliwn/0.9% yn 2004/2005)9.
Archif y BBC sy’n darparu craidd y darllediadau
o hyd ac mae’r orsaf wedi dod o hyd i ffyrdd
dychmygus o amserlennu hyn er mwynsicrhau’r effaith fwyaf. Datgelodd tymor Oscar
Wilde gyfoeth o waith gan gynnwys drama,
ffuglen a llythyrau; cyflwynwyd tymor Alan
Bennett gan gynnwys 40 Years On, Kafta’s Dickac An Englishman Abroad; cyflwynodd
yr actor Bill Nighy ddetholiad o’i amrywiaeth
trawiadol o waith radio; a darlledodd yr orsaf
ganon llawn gwaith Syr Arthur Conan Doyle.

Mae twf cynulleidfa 6 Music yn cadarnhau ei leo fewn portffolio Radio’r BBC fel gwasanaetharbennig a werthfawrogir yn fawr gan ei
wrandawyr. Mae ei allu i ddenu enwau mawr
yn arwydd o’i statws yn y busnes cerddoriaethehangach. Cytunodd Franz Ferdinand a Kaiser
Chiefs i gymryd cyfrifoldeb am yr orsaf am
ddiwrnod – gan ddewis albwm y dydd, dethol
sesiynau a thraciau cyngerdd o archif y BBC achwarae cerddoriaeth a oedd wedi dylanwadu
arnynt. Mae rhestr gref yr orsaf o gyflwynwyr– gan gynnwys Phill Jupitus, Steve Lamacq
a Tom Robinson – yn ychwanegu at ei
hawdurdod. Daw Freak Zone gyda Stuart
Maconie, sy’n darparu ar gyfer chwaethau
mwy arbrofol, â naws eclectig hyddysg iddarllediadau dydd Sul.

Yn ogystal â darllediadau o’r archif, mae
BBC 7 yn gyfrifol am gomisiynu rhai
darllediadau gwreiddiol. Mae comedi newydd
yn arbenigedd.Ymhlith Gwobrau Comedi
Newydd y BBC roedd chwiliad am dalentdigrifwr byw newydd ledled y DU, gyda’r
enillwyr yn cael y cyfle i ysgrifennu ar gyfer
sioe gomedi radio. Lansiwyd rhaglen drafod
hefyd, Serious About Comedy. Mae ffuglen
wyddonol a ffantasi yn faes lle y mae BBC 7
yn anelu at ddarparu ar gyfer cynulleidfa adanwasanaethir a, chan weithio gyda menter

Cafodd yr orsaf gryn lwyddiant gyda rhaglenni
arbennig i ddathlu achlysuron arbennig, gan
gynnwys pedwar diwrnod o ddarllediadau
38

Cylch gwaith

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

37%
o oedolion wedi gwrando ar y radio drwy
deledu digidol (C1 2006)

Gwobr Gomedi’r BBC

The Hype Show

Chwilio am dalent newydd:Tom Allen, a ddewiswyd oblith 400 o gystadleuwyr fel Digrifwr Byw Talent
Newydd y BBC 2005.Yn wobr, cafodd ef a’r pum
digrifwr a gyrhaeddodd y rownd derfynol gyfle i
ysgrifennu ar gyfer un o sioeau comedi Radio’r BBC

Gwneud cerddoriaeth arbennig: mae gan DJ Kayper, un
o DJs benywaidd mwyaf blaenllaw’r DU, slot wythnosol
rheolaidd, The Hype Show, ar BBC Asian Network.
Ailwampiwyd yr orsaf i gynyddu ei hapêl i Asiaid
Prydeinig ifanc

ystafell awduron y BBC, darlledodd yr
orsaf ddeg drama wreiddol 15 munud gan
ddramodwyr o’r DU a oedd yn newydd iradio rhwydwaith cenedlaethol. Darlledwyd
dros 20 o ddarlleniadau newydd, a daeth
Gwyl San Steffan yn Ddiwrnod Narnia, gyda
dramateiddiad wyth awr o bedair rhan gyntaf
Chronicles of Narnia C S Lewis. Roedd ei gasto enwogion yn cynnwys Paul Scofielda David Suchet.
Mae’r gwasanaeth i blant wedi parhau iddatblygu’n dda, gyda chyfleoedd newydd i
blant ysgrifennu ar gyfer y radio ac ymddangos
ar yr awyr. Denodd cystadleuaeth ‘Storyteller’
2,000 o ymgeiswyr a daeth yr enillwyr i’r
stiwdio radio i helpu i gynhyrchu’r darlleniadau
o’u straeon.
9

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Cylch gwaith
Nod BBC Asian Network yw diddanu
a hysbysu Asiaid Prydeinig ifanc gyda
chymysgedd gyfoes o gerddoriaeth a
deunydd llafar. Er mai’r brif gynulleidfa
darged yw Asiaid Prydeinig o dan 35 oed,mae’r rhwydwaith yn anelu at apelio’nehangach i bawb sy’n rhannu diddordeb
mewn materion, cerddoriaeth a diwylliant
Asiaidd Prydeinig. Mae’r rhwydwaith yn
ymrwymedig i weithredu fel y prif fforwm
ar gyfer trafodaethau hyddysg ynghylch
newyddion a materion sy’n berthnasol
i Asiaid Prydeinig. Mae’n chwarae
amrywiaeth eang o gerddoriaeth â dylanwad
De Asia, gyda phwyslais penodol arberfformiadau byw ac artistiaid Asiaidd
Prydeinig newydd. Darperir rhaglennu
mewn amrywiaeth o ieithoedd o Dde Asia,
er mwyn adlewyrchu’r dylanwadau
ieithyddol ar Asiaid Prydeinig ifanc.
Yn 2005/2006, cyfartaledd y cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud BBC Asian Network ioedolion 15+ oed oedd 0.44 miliwn o bobl
neu 0.9% (0.5 miliwn/1.0% yn 2004/2005)10.

Ymhlith y mentrau allweddol mae mesurau
i gynyddu natur arbennig y darllediadau
cerddorol, yn arbennig o fewn rhaglennu ynystod y dydd, gan gynnwys buddsoddi mewn
cerddoriaeth fyw a datblygu talent newydd;
trawsnewid lefel y newyddiaduraeth drwy
feithrin cysylltiadau cryf gyda BBC Newyddiona phwysleisio straeon gwreiddiol a
newyddiaduraeth ymchwiliol; a newid naws
ac arddull y rhaglenni iaith er mwyn cynyddu
eu hapêl i’r gynulleidfa darged.
Rydym wedi croesawu’r newidiadau hyn, addeilliodd o ymgynghori eang â chynulleidfaoedd
a staff.
Eisoes ceir rhywfaint o dystiolaeth bod y
newyddiaduraeth yn dod yn fwy uchelgeisiol– er enghraifft, anfonodd yr Asian Networkei ohebwyr ei hun i adrodd ar y daeargryn yn
Pacistan. Mae cynyrchiadau eraill yn parhau i
wneud yn dda, gan gynnwys yr opera sebon
ddyddiol arloesol, Silver Street. Byddwn yn
adolygu cynnydd yr Asian Network tuag at
ei gylch gwaith newydd yn rheolaidd yn ystod
y flwyddyn nesaf.
10

Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed 0.5 miliwn i49.4 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

Beirniadwyd yr Asian Network rywfaintyn arolwg annibynnol y Llywodraeth owasanaethau digidol y BBC, ac yn ystod y
flwyddyn, datblygodd rheolwyr y BBC gyfres
o newidiadau i raglenni a roddwyd ar waithym mis Ebrill 2006. Newidiwyd cylch gwaithy gwasanaeth i ystyried hyn (nodir y cylch
gwaith newydd ar frig yr adran hon).
Prif fyrdwn y newidiadau yw egluro’r brif
gynulleidfa darged (Asiaid Prydeinig o dan
35 oed) a phennu tri maes lle y mae’n rhaid
gwella perfformiad: uchelgais golygyddol, lefel
yr arloesi a sicrhau natur arbennig o gymharu
â gorsafoedd radio Asiaidd masnachol.
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

39

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Cyfryngau Newydd
Trosolwg
Mae’n edrych yn gynyddol debygol mai gwasanaethau ‘yn
ôl y galw’ fydd dyfodol darlledu – sef darparu rhaglenni adeunydd arall ar adeg, mewn lleoliad ac ar ffurf sy’n gyfleus
i gynulleidfaoedd, yn aml gydag elfen ryngweithiol gysylltiedig.
Yn ystod y flwyddyn dan sylw, cynhaliodd y rheolwyr
dreial mawr o BBC iPlayer arbrofol y BBC, sy’n rhoi cyfle
i ddefnyddwyr weld rhaglenni Teledu’r BBC am hyd at wythnosar ôl iddynt gael eu darlledu. Bydd y gwasanaeth hwn yn
destun Prawf Gwerth Cyhoeddus cyn y byddwn ni neu’r
Ymddiriedolaeth yn penderfynu pa un a ddylid ei gymeradwyo
i’w lansio’n llawn ai peidio. Bu datblygiadau newydd hefyd o ran
darparu deunydd y BBC i ddyfeisiau symudol fel ffonau a PDAs.
Gwnaeth bbc.co.uk gynnydd da tuag at ail-lunio ei hun i
fodloni’r cylch gwaith newydd a thynnach a bennwyd gennym
iddo’r llynedd er mwyn sicrhau ffocws cliriach ar gyflawni
pwrpasau cyhoeddus y BBC. Mae BBCi – y gwasanaethau
rhyngweithiol mewn testun, fideo a sain sydd ar gael drwy’r
botwm coch – yn parhau i ddatblygu. Lansiwyd BBC jam(y Cwricwlwm Digidol gynt).
Mae gan reolwyr y BBC record da o ran partneriaethau gyda
chwmnïau’r cyfryngau newydd yn y sector preifat a chroesawn
eu hymrwymiad i barhau i ddatblygu partneriaethau o’r fath.
Eglurwyd gennym y bydd y Llywodraethwyr, ac yn y dyfodol yr
Ymddiriedolaeth, yn rhoi sylw manwl i weithgareddau cyfryngau
newydd y BBC er mwyn sicrhau bod y BBC yn gweithredu
mewn ffordd sy’n gochel rhag atal gweithgarwch
entrepreneuraidd yn y DU yn y sector hwn.

40

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cyrhaeddiad misol bbc.co.uk, gwasanaethau 24/7 a gwasanaethau teledu
datblygedig BBCi (miliynau)

bbc.co.uk*
Teledu rhyngweithiol BBCi**
Teledu datblygedig BBCi***

2005/2006
13.7
10.7
3.2

2004/2005
10.6
dd/g
3.5

Ffynhonnell: *BMRB Access (cyrhaeddiad misol 15+ oed ym Mhrydain Fawr) ** TNS/Astudiaeth Olrhain Teledu Rhyngweithiol(cyrhaeddiad misol oedolion 16+ oed ym Mhrydain Fawr mewn cartrefi lloeren ddigidol, Freeview a chebl digidol. Dim ond ers mis
Hydref 2005 y bu’r mesur newydd hwn ar gael) ***BARB, gwylwyr 4+ oed mewn cartrefi lloeren ddigidol. Perfformiad lloeren
ddigidol yn unig rhaglenni teledu datblygedig BBCi (ee Gemau Olympaidd y Gaeaf, Sioe Flodau Chelsea)

Coast
Darparu llwyfannau newydd: Ategwyd Coast, y gyfres
hanes morol ar BBC Two, gyda chynnwys arloesol aoedd ar gael drwy ffôn symudol i wylwyr a oedd am
ddilyn llwybrau’r rhaglen ar droed

Is-adran Cyfryngau Newydd
Mae prosiect Dyfodol Creadigol y
Cyfarwyddwr Cyffredinol yn cynnig
newidiadau sylweddol i wasanaethau ar-lein yBBC. Un o’r argymhellion allweddol yw y dylid
ail-lansio gwefan y BBC i gynnwys elfen fwy
personol, cynnwys clyweledol gwell a mwy
o gynnwys wedi’i gynhyrchu gan y defnyddiwr.
Bydd angen rhoi cynnig ar ffyrdd newyddo ddod o hyd i gynnwys yn y byd
gwasanaethau yn ôl y galw arfaethedig ac
mae’r BBC yn datblygu dulliau chwilio a llywio
gwell.Yn ogystal, mae’n ystyried creu pwyntiau
mynediad hawdd i gynulleidfaoedd drwy
byrth band eang ar gyfer meysydd cynnwys
allweddol fel chwaraeon, cerddoriaeth,
meithrin gwybodaeth, iechyd a gwyddoniaeth.
Byddwn yn sicrhau y creffir ar y datblygiadau
hyn ac y cânt gymeradwyaeth briodol.

drwy rannu dysg y BBC. Mae’r canlyniadau
yn cael eu hasesu o hyd gan y BBC a’ibartneriaid.

Mae’r byd darlledu yn prysur symud tuag
at wasanaethau ‘yn ôl y galw’ – gan alluogi
cynulleidfaoedd i gael gafael ar gynnwys aradeg, mewn lleoliad ac mewn ffordd sy’ngyfleus iddynt hwy. Un o’r datblygiadau
mwyaf diddorol gan Gyfryngau Newydd y
BBC yn ystod y flwyddyn dan sylw oedd ei
threial o Chwaraeydd Cyfryngau Integredig
arfaethedig y BBC neu’r iMP, sydd bellach yn
rhan o’r prosiect BBC iPlayer. Mae’n rhoi cyfle
i ddefnyddwyr lawrlwytho rhaglenni teledu’r
BBC yn ôl y galw am hyd at saith niwrnodar ôl eu darlledu. Cynhaliwyd y treial, ganddefnyddio panel o 5,000 o bobl o bob
cwr o’r DU, rhwng mis Tachwedd 2005
a mis Chwefror 2006 gan ddefnyddio
detholiad o raglenni’r BBC, gan gynnwys
operâu sebon, comedi, drama, newyddion
a rhaglenni ffeithiol, a chafodd ymateb
cadarnhaol iawn.

Mae’r BBC iPlayer yn codi materion polisi
sylweddol, a bydd yn destun Prawf Gwerth
Cyhoeddus, gan gynnwys Asesiad o’r Effaith ary Farchnad gan Ofcom, cyn y byddwn ni neu’r
Ymddiriedolaeth yn penderfynu pa un a ddylid
ei gymeradwyo i’w lansio’n llawn ai peidio.

Cynhaliwyd treial technegol y BBC iPlayermewn partneriaeth â nifer o weithredwyr
rhwydwaith y rhyngrwyd – rhan o’r
ymrwymiad gan bbc.co.uk i ddatblygu
partneriaethau â’r gymuned ar-lein er mwyn
cefnogi arloesedd a thwf yn y farchnad ar-lein

Mae’r canfyddiadau cychwynnol, agyhoeddwyd eisoes, yn dangos bod unigolion
ar gyfartaledd wedi gwylio dwy raglen
yr wythnos – tua awr o gynnwys, sy’n
gyfwerth â 6% o wylio wythnosol cartref
nodweddiadol.Y prif reswm dros ei
ddefnyddio, yn ôl y disgwyl, oedd dali fyny ar hoff raglenni, ond, yn arwyddocaol,
defnyddiodd llawer o unigolion y chwaraeydd
hefyd i wylio cynyrchiadau a oedd yn
anghyfarwydd iddynt – fe’i defnyddiwyd ganbron i draean ohonynt i wylio rhaglen nad
oeddent wedi clywed amdani erioed. Mae hyn
yn awgrymu y gallai’r BBC iPlayer ddenu
cynulleidfaoedd newydd i gynyrchiadau niche.

Mae’r is-adran Cyfryngau Newydd hefyd yn
gwneud gwaith arloesol gyda llwyfannau
newydd, gan gynnwys cyflwyno cynnwys
y BBC i ddyfeisiau symudol.
Er enghraifft, ategwyd cyfres hanes morol
poblogaidd BBC Two Coast gan gynnwys
symudol. Gellid lawrlwytho manylion am
12 o lwybrau cerdded arfordirol fel ffeiliau
MP3 i’w defnyddio fel canllaw sain.Yn ogystal,gosodwyd placiau’r BBC ar bwyntiau arfordirol
dethol gan nodi rhif y gallai defnyddwyr ffonau
symudol ei ffonio i glywed hanes y safle,
a oedd weithiau’n cynnwys ailgread dramatigo adegau hanesyddol allweddol.

y wybodaeth drafnidiaeth ddiweddaraf,
sylwadau o safle Have Your Say BBC
Newyddion – a delweddau o’r adladd. Bu’r
safle yn weithredol am 18 diwrnod ac
ymddengys iddo ddiwallu angen gwirioneddol– derbyniodd ei dudalennau dros 2.5 miliwn
o ymweliadau.
Cynhaliwyd treialon hefyd o’r cysyniad Archif
Creadigol – a gynlluniwyd i alluogi talwyr ffi’r
drwydded i weld cynnwys dethol o archify BBC am ddim at ddibenion anfasnachol.
Mae’r BBC wedi gweithio gyda darlledwyr
eraill i gytuno ar drefniadau trwyddedu
cyffredin ar gyfer rhyddhau deunydd.
Roedd rhan o’r treial archif creadigol,Superstar VJs, yn gydweithrediad â Radio1 a 1Xtra, lle y rhyddhawyd 100 o glipiau
o raglenni. Gwahoddwyd y 15,000 o bobla gofrestrodd i ddefnyddio’r deunydd
yn ei creawdau eu hunain a’u cyflwyno igystadleuaeth – gyda’r enillydd yn ymddangos
ar wefan Radio 1. Ers hynny, rhyddhawyd
amrywiaeth o glipiau o archif BBC
Newyddion ac mae deunydd o genres eraill,
gan gynnwys gwyddoniaeth a natur, hefyd
yn cael ei ryddhau. Anogir defnyddwyr iychwanegu eu deunydd eu hunain – lluniau,
sain a thestun. Mae gan y prosiect botensial
amlwg – yn arbennig ym maes addysg – ond
mae hefyd yn codi materion polisi sylweddolo ran ei effaith ar gyflenwyr deunydd
archif masnachol. Cynhelir Prawf Gwerth
Cyhoeddus cyn y byddwn ni neu’r
Ymddiriedolaeth yn ei gymeradwyo
i’w lansio’n llawn.

Enghraifft arall oedd y safle WAP dros droa grëwyd ar fyrder adeg yr ymgyrch hunanfomio yn Llundain ym mis Gorffennaf. Roedd
yn cynnig penawdau, gwybodaeth gyswllt frys,
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

41

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Cyfryngau Newydd

13.4
miliwno ymweliadau â thudalennau gwefan
Glastonbury 2005 (19eg Mehefin-2il
Gorffennaf 2005)

Jamie Kane
Cyflwyno cynnwys newydd i gynulleidfaoedd: Mae
Jamie Kane yn brosiect ffuglennol rhyngweithiol arloesol
ar y we wedi’i anelu at ferched ifanc yn eu harddegau –cynulleidfa y gall y BBC ei chael yn anodd i’w
chyrraedd gyda chynnwys mwy traddodiadol

Cylch gwaith
Nod bbc.co.uk yw bodloni chwe phwrpas
y BBC, gyda phwyslais ar werth
democrataidd ac addysgol, drwy ddarparu
cynnwys arloesol a nodedig, sydd ar gaeli bawb. Fel dechreubwynt ar y rhyngrwyd
ac fel arweiniad i’r cyfrwng, mae bbc.co.uk
yn annog pobl i ddefnyddio’r rhyngrwyd
er mwyn datblygu cydberthynas ddyfnachâ thalwyr ffi’r drwydded ac er mwyn
atgyfnerthu atebolrwydd y BBC.

Un enghraifft dda yw Jamie Kane. Storiddirgelwch am ganwr pop ifanc a gaiffei ladd mewn damwain hofrennydd yw’r
‘ffuglen ryngweithiol’ hon i ferched ifanc
yn eu harddegau. Caiff y naratif ei strwythuro
fel gêm – sy’n cymryd pythefnos i’w chwarae– a chaiff y stori ei dadlennu drwy gliwiau
mewn negeseuon ebost, negesfyrddau,
gwelogiau ffug a galwadau ffôn go iawn.
Ategir y stori gan gofnodion ffuglennol
am Kane ar safleoedd cerddoriaeth y
BBC a detholiad o gerddoriaeth wedi’i
chyfansoddi’n arbennig y gellir ei lawrlwythoo wefan ‘swyddogol’ Jamie Kane ei hun.
Mae Jamie Kane yn gyflawniad nodedig,o ran ei ddefnydd creadigol o’r fformat
gemau fideo a’i soffistigeiddrwydd technegol.

Yn 2004, cyhoeddodd yr Adran dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon
ei harolwg annibynnol o wasanaethau arlein y BBC, a gynhaliwyd gan Philip Graf.
Un argymhelliad allweddol oedd y dylidllunio cylch gwaith newydd, tynnach, wedi’i
alinio’n agos â phwrpasau cyhoeddus
y BBC, i’r gwasanaethau ar-lein (mae’r cylch
gwaith ar frig yr adran hon yn adlewyrchu’r
argymhelliad hwn).Yn ein hymatebi Adroddiad Graf, nodwyd yn glir gennym
y dylid cynnwys darparu cynnwys arloesol
a nodedig sydd ar gael i bawb fel uno gonglfeini’r cylch gwaith newydd hwn.
Fe’n calonogwyd gan y brwdfrydedd
a welwyd wrth fynd i’r afael â’r nod hwn
yn ystod y flwyddyn dan sylw.

Gwnaeth y BBC ymrwymiad cyhoeddus
i gynyddu ei weithgarwch gyda phartneriaid
allanol fel rhan o’i genhadaeth ddigidol –gan fanteisio ar allu technoleg ddigidol i
gyflwyno cynnwys yn well a galluogi i asedaugael eu rhannu, sydd o fudd i dalwyr ffi’r
drwydded ac i bartneriaid y BBC. Enghraifft
dda yw’r cydweithredu rhwng y BBC a
diwydiant ffilm y DU a arweiniodd at greu’r
safle Film Network a lansiwyd yn 2005.
Mae’r safle yn llwyfan i wneuthurwyr ffilm
newydd o Brydain. Mae’n cyhoeddi tair
ffilm fer newydd bob wythnos ac ynannog gwylwyr i drafod y darllediadau
ac i gyfnewid gwybodaeth a syniadau, gangreu cymuned sy’n cefnogi diwydiant ffilm
y DU ac yn meithrin talent newydd. Gellir
defnyddio’r Film Network hefyd drwy
ddyfeisiau symudol – gall defnyddwyr weld
ffilmiau byr iawn wedi’u creu’n arbennig ar
gyfer ffonau symudol.Yn yr un modd, maesafle newydd arall, Comedy Soup, yn annog
defnyddwyr i greu eu fideos comig a’uhanimeiddiadau eu hunain a’u cyhoeddi
ar y safle. Mae bbc.co.uk/comedysoup
yn cynnwys deunydd ffynhonnell am ddim
o archif y BBC, gan gynnwys delweddauac effeithiau sain sydd ar gael i’r cyhoedd
eu defnyddio.

42

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae defnydd o bbc.co.uk yn parhau
i ddangos twf cadarn. Cyfartaledd ycyrhaeddiad misol oedd 13.7 miliwn neu
53% o gynulleidfa ar-lein Prydain yn
2005/2006, ac erbyn diwedd y cyfnod
hwnnw roedd wedi cyrraedd 56%. Mae hyno gymharu â chyfartaledd o 10.6 miliwn neu
46% yn 2004/2005.Y safle yw’r chwechedsafle mwyaf poblogaidd yn y DU yn seiliedig
ar gyrhaeddiad cynulleidfa unigryw iddefnyddwyr rhyngrwyd yn y cartref.

Enghraifft arall o gydweithrediad y BBCâ phartneriaid yw prosiect BBC Backstage.
Drwy’r prosiect, gall gwe ddatblygwyr
a dylunwyr y tu allan i’r BBC gael gafael
ar gynnwys a rhyngwynebau rhaglenni
cymwysiadau (APIs – y protocolau a’r dulliau
cyfrifiadurol ar gyfer llunio cymwysiadau
meddalwedd) y BBC.Y nod yw hyrwyddo
trafodaeth adeiladol ac agored gyda’r
gymuned ddatblygu ar-lein gan ddefnyddio
cynnwys a systemau’r BBC i ddarparu gwerth
cyhoeddus. Mae’r safle yn annog pobl o’r tu
mewn a’r tu allan i’r BBC i rannu gwybodaeth,
syniadau a phrototeipiau ac mae wedi ysgogi
nifer fawr o syniadau newydd. Comisiynwyd
un o’r syniadau hyn, BBC Homepage
Archive ac mae bellach yn weithredol(bbc.co.uk/homearchive). Mae’r safle yn
cofnodi sut y mae hafan y BBC yn newid
fesul awr a fesul diwrnod; drwy roi parhad
i gynnyrch sy’n newid yn barhaus, mae’ndarparu cronicl cymhellgar o farn y BBC
ar y byd ar unrhyw un adeg benodol.
Datblygiad cysylltiedig fu cyhoeddi Catalog
Rhaglenni’r BBC ar-lein – ffynhonnell
gwybodaeth anhygoel sy’n cynnwys dros
900,000 o raglenni o’r 1930au hyd heddiw.
Gellir chwilio’r safle – sydd ar ffurf arbrofolo hyd ar hyn o bryd – felly gall defnyddwyr
weld pa raglenni, gan gynnwys bwletinau
newyddion, a ddarlledwyd ar ddiwrnod
penodol a phwy a ymddangosodd.
Gellir defnyddio’r data hwn mewn ffyrdd
creadigol. Mae un datblygwr meddalwedd
allanol, er enghraifft, wedi defnyddio data’r
catalog i ddylunio ffordd raffigol o gymharu
nifer ymddangosiadau dau berson
dros gyfnod ar y BBC – dangosydd
o enwogrwydd cymharol neu bwysigrwydd
yr unigolion o ran newyddion.
Nododd Adroddiad Graf y gallai strwythur
rheoli’r BBC ei gwneud hi’n anodd i rywun
o’r tu allan gysylltu â’r sefydliad mewn ffordd
adeiladol, a gwnaed newidiadau i ymateb
i’r feirniadaeth hon. Mae’r rhain yn cynnwys

575,000o bobl mewn cartrefi lloeren ddigidol yn
defnyddio Proms Interactive 2005 drwy’r‘botwm coch’ ar eu teclyn rheoli’r teledu o bell

RaW

Comedy Soup

Hyrwyddo llythrennedd: Ategir RaW (Read and Write),
sef ymgyrch tair blynedd gan y BBC i annog
llythrennedd, gan wefan RaW sy’n cynnwys gemau,
cwisys, deunydd cefndir a chysylltiadau i weithgareddaulleol

Dod o hyd i ffyrdd newydd o annog talent: mae
gwefan Comedy Soup yn rhoi cyfle i ddefnyddwyr
wneud fideos ac animeiddiadau comig gan ddefnyddio
deunydd ffynhonnell am ddim o archif y BBC a gweld ycanlyniadau wedi’u cyhoeddi ar y wefan

penodi pennaeth Cyflenwadau Allanol iweithredu fel un pwynt cyswllt i gyflenwyr
cynnwys a thechnoleg allanol. Mae bbc.co.uk
yn ymrwymedig i gwota gwirfoddol i sicrhau
bod 25% o’r gwariant cymwys ar
gynyrchiadau allanol o 2006/2007. I gaeladroddiad ar gynnydd, gweler tudalen 150.

ei chwarae fel dechreubwynt ar y rhyngrwyd
ac arweiniad i’r cyfrwng.Yn ei ran o’r
Datganiadau o Bolisi Rhaglenni yn 2005/2006,
ymrwymodd bbc.co.uk ei hun i ymgyrch
fawr i hybu dealltwriaeth o’r cyfryngau digidol,gan weithio gyda phartneriaid, i gynyddu
ymwybyddiaeth o’r rhyngrwyd a sut iddechrau arni. Fel y bu, ni weithredwydyr ymgyrch benodol hon, er i weithgareddau
yn ystod 2005/2006 gynnwys lansio
Webwise/Computer Tutor, canllaw syml ary sgrîn i’r rheini sy’n newydd i’r rhyngrwyd
a gaiff ei ddefnyddio gan lyfrgelloedd
cyhoeddus sy’n cynnal sesiynau dysgu.Yn
ystod y flwyddyn, rhoddwyd cyfrifoldeb
cyffredinol am gydlynu a chyflwyno gwaithy BBC ar ddealltwriaeth o’r cyfryngau i’r
is-adran Ffeithiol a Dysgu, ac yn ystod
y flwyddyn sydd i ddod, bydd angen
iddynt ystyried y ffordd orau o gyflawni’r
ymrwymiad hwn.

Rhan bwysig o genhadaeth ddigidol y BBC
yw sicrhau mynediad i’r rhyngrwyd i bawb
a gwnaed gwaith gwerthfawr yn ystod y
flwyddyn i wella mynediad i bobl ag anableddau.
Mae’r safle My Web, My Way yn seiliedig arbartneriaeth rhwng bbc.co.uk a AbilityNet,
elusen gyfrifiadureg ac anabledd flaenllaw yn y
DU. Mae’r safle yn rhoi cyngor a help i unrhyw
un a fyddai’n cael budd o wneud newidiadau i’w
porwr, eu system gweithredu neu eu cyfrifiadur
er mwyn i’r rhyngrwyd fod yn fwy hygyrch.
Rhydd arweiniad ar galedwedd fel bysellfyrddau
a llygod amgen, a meddalwedd fel adnabodllais, darllen sgriniau a phroffwydo geiriau.
Caiff math gwahanol o fynediad ei hyrwyddo
gan Action Network, sy’n darparu ffordd i bobl
drefnu ymgyrchoedd cymunedol drwy’rrhyngrwyd. Mae’n rhoi unigolion â phryderon
mewn cysylltiad ag eraill yn eu hardal a allai
fod â’r un pryderon, gan roi gwybodaeth,
cyngor ac arbenigedd cyffredin oymgyrchoedd llwyddiannus mewn rhannau
eraill o’r DU. Mae’r safle bellach yn cynnwys
gwybodaeth am amrywiaeth eang iawn oymgyrchoedd, gan gynnwys troseddau, tai,
trafnidiaeth ac addysg, ac mae’n datblygu
gwerth dinesig gwirioneddol. Caiff y risgiau
golygyddol posibl eu rheoli’n dda a cheirsystemau labelu clir i bwysleisio’r ffaith fod y
BBC yn gweithredu fel hwylusydd diduedd ac
nad yw’n cymeradwyo unrhyw ymgyrchoedd
ei hun.Yn ddefnyddiol, mae’r safle wedi
datblygu’n ffynhonnell werthfawr o straeon
newyddion i raglenni newyddion lleol achenedlaethol y BBC.

Yn ein hymateb i Adroddiad Graf, addawyd
gennym y byddem yn cynnal arolwg mawro bob rhan o bbc.co.uk bob pum mlynedd
gydag arolwg tymor canolig ar ôl tair blynedd.
Disgwylir i’r arolwg tymor canolig gaelei gynnal yn 2007 a byddem yn rhagweld
mai’r Ymddiriedolaeth fyddai’n cyflawni’r
ymrwymiad hwn, gan seilio ei gwaithar ymchwil fanwl i’r gynulleidfa, ac
ymgynghoriadau cyhoeddus a chan ystyried
gwaith sy’n mynd rhagddo fel rhan o’r
prosiect Dyfodol Creadigol.

Mae ein cylch gwaith ar gyfer bbc.co.uk yn
cyfeirio at y rôl bwysig y dylai’r gwasanaeth
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

43

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Cyfryngau Newydd

Cylch gwaith
Nod BBCi yw cynnig y newyddion, tywydd,
addysg, adloniant a chynnwys gwybodaeth
arall diweddaraf drwy’r dydd i’r holl
gynulleidfaoedd teledu digidol. Mae’n anelu
at wella gwerth cynnig teledu a radio’r BBCi gynulleidfaoedd digidol drwy fideo, sain,lluniau a thestun rhyngweithiol.
Mae’r BBC yn cynnig dau fath o wasanaeth
teledu rhyngweithiol: BBCi 24/7 a BBCi eTV(teledu datblygedig). Mae BBCi 24/7 yn cynnig
newyddion, tywydd, chwaraeon, gwybodaeth
am raglenni ac ati. Mae’r rhain ar gael drwy’radeg. Mae BBCi eTV yn cynnig gwasanaethau
sy’n gysylltiedig â rhaglenni teledu a
digwyddiadau penodol – er enghraifft,
darllediadau ychwanegol o ddigwyddiadau
chwaraeon neu brofion gwybodaeth
gyffredinol rhyngweithiol.
Cyfartaledd y cyrhaeddiad misol mewn
cartrefi teledu digidol ar gyfer BBCi 24/7
oedd 11.05 miliwn yn C1 2006 (nid oes data
cymharol ar gyfer 2004/2005 gan ein bod
wedi newid y fethodoleg – gweler isod).
Cyfartaledd cyrhaeddiad misol BBCi eTV
oedd 3.2 miliwn (3.5 miliwn yn 2004/2005).
Gwelwyd lefel defnydd uwch yn ystod
2004/2005 o ganlyniad i’r Gemau Olympaidd
yn Athen.
Mae cynnwys golygyddol y gwasanaethrhyngweithiol datblygedig wedi parhau iddatblygu’n dda. Cymhwyswyd y gwersi a
ddysgwyd o lwyddiant nodedig Wimbledon
a’r Gemau Olympaidd yn Athen nid yn unig
i chwaraeon (Gemau Olympaidd y Gaeafa Gemau’r Gymanwlad) ond hefyd i
newyddion (yr Etholiad Cyffredinol) ac i
ddigwyddiadau cerddoriaeth byw fel Live8a Glastonbury. Rhoddodd y cymhwysiad fwy
o ddewis i wylwyr – er enghraifft, gallent weld
darllediadau Live8 o’r lleoliadau rhyngwladol
44

Gemau Olympaidd y GaeafYour Stories

Rhoi mwy o ddewis: rhoddodd gwasanaeth teledu
datblygedig y BBC fwy o reolaeth i wylwyr Gemau
Olympaidd y Gaeaf dros yr hyn a wyliwyd ganddynt –gallent ddewis pa ddigwyddiadau i’w dilyn o’r ddewislen
ar y sgrîn

Annog creadigrwydd y gynulleidfa: mae llwyfan Your
Stories BBCi ar loeren ddigidol yn cyhoeddi pedair neu
bum stori bob dydd a gynhyrchwyd gan wylwyr achanddynt thema gyffredin

eraill neu gemau Wimbledon o amrywiaeth ogyrtiau.Y cymhwysiad mawr arall yw’r fformat‘playalong’ sy’n galluogi gwylwyr rhaglenni
gwybodaeth gyffredinol a chwis i sefyll profion
personol neu gystadlu yn erbyn cystadleuwyr
yn y stiwdio drwy deledu rhyngweithiol.
Defnyddiwyd y cymhwysiad hwn mewnffordd llawn dychymyg yn ystod rhaglenni
fel Test the Nation a chwis y Loteri
Genedlaethol Come and Have a Go.

cywir yn flaenorol).Yn dilyn cyfnod dilysu,
rhoddwyd y gorau i’r fethodoleg flaenorol.
Er nad yw’r fethodoleg newydd yn caniatáu
cymariaethau uniongyrchol flwyddyn ar
flwyddyn, rydym yn falch bod yr ymagwedd
newydd yn fesur cadarnach a dengys
arwyddion cynnar dwf mewn cyrhaeddiad
dros y chwe mis diwethaf ers cyflwyno’r
arolwg olrhain newydd.

Mae BBCi yn cynhyrchu nifer o wasanaethau
llwyddiannus i blant. Ar ran CBeebies, mae’r
gwasanaeth yn cynnig amrywiaeth o straeon
a gemau, â phob un ohonynt yn bodloni
athroniaeth y sianel o “ddysgu drwy chwarae”.
Yn ystod y flwyddyn dan sylw, lansiodd BBCi
wasanaeth i blant hyn gyda CBBC Extra. Mae’r
gwasanaeth hwn yn cynnig cynnwys
rhyngweithiol, gan gynnwys cystadlaethau
talent, ar ffurf cylchgrawn. BBCi hefyd oedd
canolbwynt rhyngweithiol yr Etholiad
Cyffredinol gan gynnig newyddion,
dadansoddiadau a chanlyniadau etholaethau
drwy gymysgedd arloesol o fideo, testun
a deunydd rhyngweithiol. Mae Your Stories
yn darparu llwyfan ar BBCi i straeon gan
y gynulleidfa. Caiff pedair neu bum stori
bersonol eu cyhoeddi bob dydd oll â themagyffredin. Dim ond drwy loeren ddigidol
y gellir defnyddio’r gwasanaeth.
Ni fodlonwyd ymrwymiad i wella amseroedd
mynediad ac er mwyn parhau i leihau’r
amseroedd mynediad bydd angenbuddsoddiad ychwanegol. Cred Cyfryngau
Newydd y gellir darparu gwerth cyhoeddus
gwell drwy ganolbwyntio buddsoddiad
newydd ar feysydd eraill. Fodd bynnag, rydym
wedi ymrwymo i gadw amseroedd mynediadar lefelau 2005/2006 o leiaf.
Yn ystod y flwyddyn, cyflwynodd Cyfryngau
Newydd fethodoleg newydd ar gyfer mesur
cyrhaeddiad BBCi 24/7 i gynnwys Freeview
a chebl digidol yn ogystal â lloeren ddigidol(yr unig lwyfan lle y gellid gwneud mesuriadau
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

5.3
miliwno ddefnyddwyr yr wythnos yn ymweld âbbc.co.uk/news ym mis Mawrth 2006

BBC jamGwelog BBC Newyddion

Cefnogi dysgu ffurfiol i blant 5 i 16 oed: mae BBC jamyn defnyddio cymeriadau fel Earwax i ddenu’r dysgwyr
ieuengaf i’w gynnwys addysgol o ansawdd uchela ddatblygwyd mewn partneriaeth ag athrawon achyflenwyr addysgol o’r sector preifat

Cyflwyno’r BBC: rhydd y dyddiadur rhyngrwyd neu’r
welog a gedwir gan olygydd gwleidyddol y BBC Nick
Robinson gipolwg i gynulleidfaoedd ar y ffordd y llunnirbarn ar y newyddion gan annog trafodaethau yn
eu cylch

Cylch gwaithGwasanaeth ar-lein am ddim yw BBC jam
sy’n canolbwyntio ar y dysgwr, gan anelu
at ddarparu adnoddau rhyngweithiolo ansawdd uchel y gellir eu defnyddio
gartref, yn yr ysgol neu yn y gymuned.
Wedi’u strwythuro o amgylch elfennau
allweddol o’r cwricwlwm ysgol i blant
5 i 16 oed, ei nod yw cynnig adnoddau
sy’n ychwanegu gwerth at ddysgu i blanto bob gallu.

Pan gymeradwyodd yr Ysgrifennydd Gwladol
y prosiect yn 2003, pennwyd amodau caeth.
Rydym yn derbyn adroddiadau rheolaidd
er mwyn sicrhau cydymffurfiad â’r amodau
hyn yn ogystal â’r amodau a bennwyd gany Comisiwn Ewropeaidd pan gymeradwyodd
y gwasanaeth. Ceir adroddiad cydymffurfiad
ar dudalen 90.

bbc.co.uk/news
Parhaodd safle newyddion ar-lein y BBC i
wella ei enw da.Yn gynyddol, dyma’r pwynt
cyfeirio cyntaf amlwg pan fydd straeon mawr
yn torri – fel y gwelwyd ar ddiwrnod yr
ymgyrch hunan-fomio yn Llundain pan gafodd
ymron i 116 miliwn o ymweliadau â’idudalennau – fwy na dwywaith ei record
flaenorol.
Mae’r gwasanaeth, a gaiff ei reoli gan BBC
Newyddion, a’i ategu gan newyddion o dimau
lleol o bob cwr o’r DU a’r byd, yn parhau
i arloesi gyda mentrau fel Diwrnod Irac
(gweler ein harolwg o. BBC Newyddion,
tudalennau 47 i 48). Mae hefyd yn datblygu
deialog werthfawr gyda thalwyr ffi’r drwydded,
gan roi cyfle iddynt ryngweithio â
gwneuthurwyr penderfyniadau allweddolo fewn BBC Newyddion. Mae’r gwelogiau,
sydd bellach yn cael eu hysgrifennu gan nifer
o ohebwyr y BBC, gan gynnwys golygydd
gwleidyddol y BBC Nick Robinson, yn
enghraifft dda o ymdrechion clodwiw BBC
Newyddion i fod yn fwy agored a thryloyw
o ran ei ffordd o weithredu.

Lansiwyd BBC jam, y Cwricwlwm Digidol gynt,
ym mis Ionawr 2006. Mae’n cyflwyno deunydd
fideo, sain, gemau ac animeiddiadau o ansawdd
uchel drwy’r rhyngrwyd – yn ddelfrydol drwy
fand eang – wedi’u cysylltu â meysydd
allweddol o’r cwricwlwm ac wedi’u cynllunio i
bontio’r bwlch rhwng y cartref a’r ysgol.
Megis dechrau y mae’r gwasanaeth.
Fe’i lansiwyd gyda phedwar pwnc, gan
ychwanegu atynt i greu portffolio llawn
erbyn 2008. Bwriedir iddo gynnwys rhai
deunyddiau mewn ieithoedd heblaw
Cymraeg a Saesneg. Mae’r ymateb i’r pynciau
cychwynnol yn cael ei olrhain yn ofalus a
chaiff y canfyddiadau eu hystyried wrth
gyflwyno’r pynciau eraill.
Mae gan y gwasanaeth botensial addysgol
aruthrol ac mae’n ategu safleoedd dysgu erailly BBC fel BBC Bitesize (adolygu) a BBC Blast(annog creadigrwydd) yn ogystal â chynnyrche-ddysgu nad ydynt yn gysylltiedig â’r BBC
sydd eisoes ar y farchnad. Datblygir y
gwasanaeth gyda’r proffesiwn addysg adarparwyr eraill yn y diwydiant – caiff hanner
y gyllideb gynnwys ei gwario gyda chyflenwyr
y sector preifat.
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

45

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Newyddion
Trosolwg
Parhaodd darllediadau BBC Newyddion ar deledu, radio
ac ar-lein yn gryf ac yn hyderus, gydag ymatebion nodedig
i straeon a oedd yn datblygu a digwyddiadau hysbys gartref
a thramor, a darnau coeth o ohebu ymchwiliol.
Fodd bynnag, mae’r ffyrdd y mae cynulleidfaoedd yn
defnyddio BBC Newyddion, a’u disgwyliadau o’r gwasanaethau
a ddarperir, yn newid yn gyflym ac fe’n calonogir gan
ymdrechion yr is-adran yn ystod y flwyddyn i ddeall
y newidiadau hyn yn llawn fel y gall ymateb yn briodol drwy
ei gwaith Dyfodol Creadigol. Mae’r penderfyniad i osod News
24 wrth wraidd gweithrediad newyddion teledu’r BBC eisoes
yn dwyn ffrwyth.
Mae natur ddiduedd ac annibyniaeth olygyddol y BBC yn
elfennau y mae talwyr ffi’r drwydded yn teimlo’n gryf iawn
yn eu cylch, fel yr eglurwyd ganddynt sawl gwaith yn ein
gwaith atebolrwydd yn ystod y flwyddyn. Fe’n calonogir
gan ymdrech barhaus BBC Newyddion i sicrhau bod ei
newyddiadurwyr yn anelu at y safonau uchaf o ran bod
yn ddiduedd, yn gywir ac yn annibynnol. Parhaodd ein
cyfres o arolygon annibynnol o ddarllediadau am faterionarbennig o ddadleuol (gweler tudalennau 18 i 19) ac rydym
yn bwriadu cynnal astudiaeth fawr yn y maes hwn yn
2006/2007, gyda’r rheolwyr, er mwyn sicrhau na chaiff gallu’r
BBC i fod yn ddiduedd ac yn annibynnol ei roi yn y fantol gan
rai o’r datblygiadau newydd sy’n rhan o’r chwyldro digidol.

46

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

40.5
miliwno oedolion yn defnyddio BBC Newyddion
drwy wasanaethau teledu, radio ac ar-lein y
BBC yn 2005/2006

One Day in Iraq

Panorama Special – Undercover Nurse

Darparu cyd-destun: aeth One Day in Iraq y tu ôl i’r
penawdau dyddiol gan ddefnyddio teledu, radio ac arlein i gyflwyno digwyddiadau diwrnod penodol fel y’u
gwelwyd drwy lygaid pobl sy’n byw yn Irac

Ymchwilio i gamdriniaeth: Gwnaeth Margaret
Haywood, nyrs gofrestredig, waith cudd i Panorama er
mwyn ymchwilio i gwynion gan gleifion am amodau arward feddygol aciwt mewn ysbyty a oedd yn methu■

Teledu – Pedair prif raglen newyddion BBC
One: 49.1% (50.6% yn 2004/2005); mae
49.1% yn gyfwerth â 22.9 miliwn o oedolion■

Teledu – BBC News 24: 8.6% mewn
cartrefi amlsianel (7.8% yn 2004/2005); mae
8.6% yn gyfwerth â 2.8 miliwn o oedolion■

Radio – 47.6% (47.5% yn 2004/2005); mae
47.6% yn gyfwerth â 23.5 miliwn o oedolion■

Ar-lein – 15% o’r boblogaeth (9% yn
2004/2005); mae 15% yn gyfwerth ag 8.6
miliwn o unigolion 4+ oed

Cylch gwaith
Nod BBC Newyddion yw mai ef fydd
y sefydliad newyddion yr ymddiriedir ynddo
fwyaf yn y byd: yn gywir, yn ddiduedd ac ynannibynnol. Mae’n anelu at fod yn deg a
dweud y gwir, gan gynnig newyddiaduraeth
sy’n archwilio safbwyntiau amrywiol ac
yn rhoi llais i amrywiaeth eang o farner mwyn gwasanaethu pob cynulleidfa.
Ceisia BBC Newyddion weithredu er budd
y cyhoedd ac ymwrthod â phwysau gan
bleidiau gwleidyddol, carfannau pwyso neu
fuddiannau masnachol.
Gostyngodd cynulleidfaoedd cyffredinol
BBC Newyddion rywfaint, er bod y darlun
yn amrywio’n sylweddol rhwng y cyfryngau.
Yn fras iawn, mae cynulleidfaoedd bwletinau
newyddion a rhaglenni materion cyfoes
teledu’r BBC yn gostwng, er bod
cynulleidfaoedd BBC News 24 yn cynyddu;
mae cynulleidfaoedd newyddion ar-lein ac yn
ôl y galw yn parhau i gynyddu ar gyflymder
aruthrol, ac mae cynulleidfaoedd newyddion
radio’r BBC yn parhau yn gryf.
Gan ystyried cyfanswm ei holl ddarllediadau
teledu, radio ac ar-lein, cofnododd BBC
Newyddion gyrhaeddiad wythnosol honedig
yn 2005/2006 o 79% o boblogaeth oedolion
15+ oed y DU (81% yn 2004/2005); mae
79% yn cynrychioli 40.5 miliwn o oedolion.
Mae’r cyrhaeddiad wythnosol honedig yn
adlewyrchu nifer yr ymatebwyr sy’n cofio
iddynt weld/clywed/defnyddio BBC
Newyddion yn ystod yr wythnos flaenorol.
Cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol 15 munud
ar gyfer BBC Newyddion (gwasanaethau
rhwydwaith yn unig, hy nid gwasanaethau’r
gwledydd a’r rhanbarthau) oedd:

O ran newyddion, caiff y flwyddyn ei chofio
am ddwy stori yn arbennig: yr ymgyrch
hunan-fomio yn Llundain a Chorwynt
Katrina ar arfordir Gwlff yr UD. Ar y cyfan,
ymatebodd BBC Newyddion yn dda ardeledu, radio ac ar-lein – i’r digwyddiadau
cychwynnol ac i’r adladd gwleidyddol achymdeithasol dilynol. Enillodd Ten O’ClockNews y BBC wobr Bafta am y Darllediad
Newyddion Gorau am ei ohebu ar
ddigwyddiadau 7 Gorffennaf.Ysgogodd
yr ymgyrch hunan-fomio ddadl olygyddol
ynghylch defnydd y BBC o’r gair ‘terfysgwr’(gweler Arolwg y Llywodraethwyr o’ramcanion, tudalen 18). Cafwyd darllediadau
cryf hefyd o ddigwyddiadau pwysig eraill, gan
gynnwys marwolaeth Pab John Paul II,
daeargryn trychinebus yn Pacistan a Kashmir
a’r broses o ethol arweinwyr newydd i’r
Ceidwadwyr a’r Democratiaid Rhyddfrydol.
O’r digwyddiadau hysbys, mae darllediadau’r
Etholiad Cyffredinol yn enghraifft amlwg.
Am y tro cyntaf daeth rhifyn arbennig o
Question Time ag arweinwyr y tair prif blaid
wyneb yn wyneb â chynulleidfa stiwdio yn yr
un rhaglen. Cyflwynodd cyfweliadau Jeremy
Paxman â’r arweinwyr yr arddull heriol hon
yn llwyddiannus i BBC One. Defnyddiodd
BBC Newyddion yr Etholiad Cyffredinol
i gynnal peilot o system newydd ar gyfer
mesur effaith newyddiaduraeth y BBC ar
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

y gynulleidfa o ran hyrwyddo dinasyddiaeth
hyddysg. Canfu fod 85% o’r ymatebwyr
yn cytuno bod “gwylio, gwrando ar neu
ddarllen newyddion a materion cyfoes o’r
BBC yn fy ngalluogi i ddod yn fwy hyddysg
am y digwyddiadau a’r materion sy’nwynebu’r wlad ar hyn o bryd”. Cafodd ydarllediadau ganmoliaeth gref gan y cyhoedd
am eu tegwch a’u natur ddiduedd.
Wynebodd Newyddion Teledu’r BBC
benderfyniad golygyddol anodd wrth ohebu
ar y protestiadau helaeth gan Foslemiaid yn
dilyn penderfyniad papur newydd Danaidd
i argraffu cartwnau o’r Proffwyd Muhammad.
Y cwestiwn oedd pa un a ddylid dangos
y cartwnau ai peidio. Ar y naill law: a ellid
cyflwyno’r stori yn llawn heb wneud hynny?
Ar y llaw arall: oni fyddai dangos y cartwnau
yn peri tramgwydd difrifol i rai gwylwyr?
Fel y bu, defnyddiodd bwletinau newyddion
ddilyniant cryno o luniau symudol o bapur
newydd Ffrengig a oedd wedi ailargraffu’r
cartwnau er mwyn rhoi rhyw syniad o
gyd-destun cyhoeddi’r cartwnau heb eu
dangos yn ormodol heb gyfiawnhad, ac
ni ddangosodd bbc.co.uk/news y cartwnau,
er iddo ddarparu cysylltiadau â gwefannau
papurau newydd a oedd wedi’u cyhoeddi.
Ysgogodd y penderfyniadau hyn sawl cwyno sawl gwahanol safbwynt. Beirniadodd rhaiy BBC am beidio â dangos y cartwnau yn
llawn. Beirniadodd eraill y BBC am ddangos
unrhyw ran ohonynt.Ymosododd eraill ary BBC am ei fod – yn eu barn hwy – wedi
dangos mwy o bryder tuag at sensitifrwydd
Moslemiaid i’r portread o Muhammad nag
a ddangoswyd tuag at Gristnogion drosy portread o Grist yn Jerry Springer –the Opera. Cawsom adroddiad ar ydarllediadau gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol
yn ystod cyfarfod y Bwrdd ym mis Chwefror.
Gan y gallai’r mater hwn gael ei gyflwyno
gerbron Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr, ni fynegwyd barn gennym
ar y materion canolog.
47

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Newyddion976
miliwno ymweliadau â thudalennau bbc.co.uk/news
ym mis Gorffennaf 2005

Cynnwys a gynhyrchir gan y defnyddiwr
Dod o hyd i ffynonellau newyddion newydd: panddechreuodd y tân yn nepo storio olew Buncefield,
anfonodd gwylwyr lawer o ddelweddau a gymerwyd
gan ddefnyddio ffonau symudol – defnyddiwyd rhai
ohonynt ar ddarllediadau BBC Newyddion

Er yr ymddengys bod chwant y gynulleidfa
am raglenni teledu materion cyfoes
traddodiadol yn gostwng, mae’r genre hwn yn
dal i gael effaith olygyddol ac o ran
cynulleidfaoedd. Ar BBC Two, roedd Childrenof Beslan yn ailgread teimladwy a thrist o’r
gyflafan mewn ysgol yng Ngogledd Ossetia
yn seiliedig ar atgofion y goroeswyr ifanc
flwyddyn yn ddiweddarach – cafodd y sgôr
gwerthfawrogiad uchaf o blith holl raglenni’r
BBC y mis hwnnw ac enillodd sawl gwobr
ers hynny. Datgelodd Panorama Special –Undercover Nurse fethiannau ysgytiol ynnhriniaeth cleifion oedrannus ar ward aciwt yn
un o ysbytai’r GIG yn Sussex. Gwyliodd 4.6
miliwn o bobl y rhaglen, a dderbyniodd grynsylw yn y wasg ar ôl ei darlledu, a chafodd ysgôr gwerthfawrogiad uchaf erioed gan
gynulleidfa i rifyn o Panorama. Cafodd When
Satan Came to Town, rhifyn o Real Story yn
ymchwilio i honiadau anghyfiawn o gam-drin
plant yn satanaidd yn Rochdale, sylw helaeth yn
y wasg. Er mwyn cynnal yr ymchwiliad buddiol aphwysig hwn, bu’n rhaid i’r BBC ennill brwydr
gyfreithiol i ddiddymu gwaharddeb gagio
hirsefydledig.Yn Facing the Truth ar BBC Two,daeth yr Archesgob Desmond Tutu â
dioddefwyr a chyflawnwyr trais sectyddol
Gogledd Iwerddon ynghyd. Bu rhywfaint oddadlau ynghylch y gyfres hon gan BBC
Northern Ireland – cyn dechrau ffilmio,
mynegodd nifer o sefydliadau a oedd yn
cynrychioli dioddefwyr a goroeswyr amheuon
am ddoethineb y fenter. Cyfarfu Archesgob Tutuâ hwy yn breifat i drafod eu pryderon cyn
recordio’r rhaglenni. Fel y bu, cyflawnwyd y
gyfres hon, a oedd yn deimladwy a phoenus i’w
gwylio, gydag integredd, sensitifrwydd a gofal
clodwiw tuag at y cyfranogwyr.

ffordd y caiff digwyddiadau beunyddiol eu rheoli
yn y Dwyrain Canol, yn seiliedig ar gyswllt
helaeth â gweinidogion cabinet, diplomyddion achynghorwyr Israelaidd a Phalestinaidd.Ymhlithuchafbwyntiau eraill o ran materion cyfoes arRadio 4 roedd cyfres gref, Koran and Country,
am effaith gyfoes Islam; ac Analysis Special –How Islam got political gyda Frank Gardner,archwiliad ystyrlon o wreiddiau’r broseso radicaleiddio rhai o Foslemiaid Prydain.
Roedd One Day in Iraq yn ymgais
arloesol, o dan arweiniad y tîm Newyddion
Rhyngweithiol, i gyflwyno’r hanes y tu ôl
i’r penawdau gydag adnoddau cyfun ar-lein,radio a theledu i ohebu ar ddigwyddiadau un
diwrnod – 7 Mehefin 2005 – drwy lygaid pobl
sy’n byw yn Irac. Ar-lein, cyhoeddwyd
dyddiaduron gan amrywiaeth eang o bobl gan
gynnwys myfyriwr meddygol yn Basra,
peiriannydd dwr yn Baghdad a chontractwr
Prydeinig yn Mosul, yn ogystal â detholiadau obapurau newydd yn Irac a gwelogiau.
Darlledodd Radio Five Live ddyddiaduron saino Irac a chafwyd darllediadau ar BBC News 24
hefyd. O’r darnau hynod amrywiol hyn, cafwyd
darlun gwybodus o fywyd beunyddiol yn Irac –prosiect gwerthfawr a ychwanegodd liw a
dyfnder i’r gohebu dyddiol mewn perthynas â’rstori bwysig hon. Ers hynny, ailadroddwyd yr
arbrawf yn llwyddiannus a chynhaliwyd ymarfer
tebyg yn Affganistan.

Ar Radio 4, cydnabuwyd rhagoriaeth gysony Six O’Clock News – awdurdodol, eang ei
gwmpas, pwyllog, cryno a chrefftus, a’r safon
euraid ar gyfer bwletinau newyddion radio ers
blynyddoedd – wrth iddo ennill Gwobr Aur
Sony. Rhoddodd cyfres Edward Stourton A Yearin the Arab-Israeli Crisis gipolwg cymhellgar i’r

Un datblygiad a allai fod yn arwyddocaol
yn ystod y flwyddyn oedd twf cyflym y deunydd
newyddion a ddarparwyd gan wylwyr a
gwrandawyr – sef “cynnwys a gynhyrchir gan ydefnyddiwr”. Mae’r datblygiad yn deillio’n bennaf
o dechnoleg ffonau symudol, sy’n galluogi
cynulleidfaoedd i hysbysu’r BBC am newyddion
drwy neges testun, ac yn gynyddol i ddarparu
delweddau a chlipiau fideo gan ddefnyddio
camerâu ar ffonau symudol. Gellir gweld
graddfa syfrdanol twf y ffenomenon o’r
ystadegau: yn dilyn yr ymgyrch hunan-fomio yn
Llundain ym mis Gorffennaf, cafwyd tua mil oddelweddau a chlipiau ebost gan aelodau o’r

48

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

cyhoedd ddiwrnod yr ymosodiad; ym mis
Rhagfyr, yn dilyn y tân enfawr yn nepo storio
olew Buncefield y tu allan i Lundain, cafwyd
pum gwaith y nifer honno cyn amser cinio.
Mae cynnwys a gynhyrchir gan y defnyddiwr
a “newyddiaduraeth dinasyddion” ynwerthfawr fel ffynhonnell o ddeunydd ac
fel ffordd o ddadlennu prosesau cynhyrchu
newyddion. Ond mae iddo hefyd broblemau
moesegol a allai fod yn arwyddocaol. Mae
dilysu’r ffynhonnell yn amlwg yn bwysig, yn
ogystal â pharhau i fod yn ddiduedd. Mae
BBC Newyddion yn llygad ei le wrth
groesawu cynnwys a gynhyrchir gan ydefnyddiwr fel ffynhonnell newydd a
gwerthfawr o ddeunydd ac fel ffordd ogyflwyno ei brosesau i’w gynulleidfaoedd.
Yr her yw llunio fframweithiau golygyddol
cadarn sy’n sicrhau y dychwelir y gwerth
golygyddol uchaf posibl i dalwyr ffi’r
drwydded gan y cyfraniadau hyn ond na
chaiff gwerthoedd craidd newyddiaduraeth
y BBC, sef bod yn ddiduedd, yn gywir ac ynannibynnol, eu rhoi yn y fantol. Mae materion
iechyd a diogelwch pwysig i’w hystyried
hefyd – ni ddylai’r BBC annog pobl heb eu
hyfforddi i gymryd risgiau diangen er mwyn
darparu deunydd i’w fwletinau newyddion.
Mae BBC Newyddion yn wynebu rhai heriaumawr. Er ei fod yn olygyddol gadarn o hyd,bydd yn rhaid iddo weithio’n galed i fodloni
disgwyliadau cyfnewidiol y gynulleidfa – ynarbennig yr awydd cynyddol am newyddionyn ôl y galw, a gyflwynir ar adeg ac ar ffurf
sy’n gyfleus i’r gynulleidfa.Yn ogystal, bydd yn
rhaid iddo ddatblygu fformatau newydd i’w
alluogi i gyrraedd cynulleidfaoedd y mae
bellach yn ei chael hi’n anodd uniaethu â hwy– yr ifanc, y rheini mewn cartrefi digidol a’rrheini yn y grwpiau cymdeithasoleconomaidd is. A bydd yn rhaid iddo wneud
hyn heb golli ei afael ar ei werthoedd
golygyddol craidd. Mae BBC Newyddion
wedi dechrau ymdrin â’r materion hyn drwy
ei waith Dyfodol Creadigol.

Cynulleidfa ar gyfartaledd ar gyfer bwletinau newyddion rhwydwaith
2005/2006 (miliynau)
One O’Clock News y BBC
Newyddion amser cinio ITV1

2005/
2006
2.7
1.2

2004/
2005
2.7
1.4

Six O’Clock News y BBC
Newyddion min nos ITV1

4.5
4.1

4.8
4.3

Ten O’Clock News y BBC
Newyddion nosol ITV1

4.6
2.7

4.8
2.8

Ffynhonnell: BARB,TNS/Infosys, 4+ oed

Yr ymgyrch fomio yn Llundain ar BBC News 24
Cyflwyno newyddion sy’n digwydd ar y pryd: yn sgîldarllediadau BBC News 24 o’r ymgyrch fomio yn
Llundain ym mis Gorffennaf enillodd y sianel wobr y
Gymdeithas Deledu Frenhinol am Sianel Newyddiony Flwyddyn

Cylch gwaith
Nod BBC News 24 yw darparu newyddion,
dadansoddiad a mewnwelediad, gyda
chymorth gweithrediadau casglu newyddiony BBC ledled y DU a’r byd, drwy’r dydd, bob
diwrnod o’r flwyddyn. Mae’n anelu at
ddarparu darllediadau cyflym, cynhwysfawr oddigwyddiadau wrth iddynt ddigwydd – ynlleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol – adadansoddiadau arbenigol i roi’r newyddion
yn ei gyd-destun.
Parhaodd BBC News 24 i wneud cynnydd
da, gan adlewyrchu’r newidiadau a wnaed
gan y rheolwyr i osod y sianel wrth wraidd
gweithrediadau teledu BBC Newyddion.
Fe’n calonogir gan y cynnydd parhaus o ran
cyrhaeddiad y gynulleidfa.Yn 2005/2006,
cyfartaledd y cyrhaeddiad wythnosol i
15 munud i wylwyr 4+ oed mewn cartrefi
aml-sianel oedd 7.4% neu 3.1miliwno bobl (6.7%/2.5miliwn yn 2004/2005).1 Fe’ncalonogir hefyd gan y parch cynyddol tuag
at y sianel ymhlith llunwyr barn. Cydnabuwyd
cyflawniadau golygyddol News 24 wrth iddi
ennill gwobr Sianel Newyddion y Flwyddyn
y Gymdeithas Deledu Frenhinol – y tro cyntaf
i News 24 ennill gwobr o’r fath.
Ymatebodd y sianel yn dda i straeon mawr
newydd y flwyddyn. Rhoddodd ei darllediadau
o’r daeargryn yn Pacistan a Kashmir bwyslais
arbennig ar adlewyrchu profiadau teuluoedd
yn y DU yr effeithiwyd arnynt gan yr argyfwng.
Rydym yn parhau o’r farn y dylai naturarbennig y sianel fod yn seiliedig ar agenda
sy’n fwy dadansoddol, yn fwy rhyngwladol ac
yn fwy amrywiol nag agenda ei chystadleuwyr,
gan roi blaenoriaeth uwch i newyddiaduraeth
gymhellgar a difrifol. Gan gofio hyn, roeddem

yn falch o nodi ymrwymiad y rheolwyr yn yDatganiadau o Bolisi Rhaglenni i gynnwys mwy
o ddarllediadau newyddion rhyngwladol na Sky
News, ac i gynnwys mwy o newyddion lleol arhanbarthol drwy roi safbwyntiau rhanbartholi straeon cenedlaethol. Caiff perfformiad yn
erbyn yr ymrwymiadau hyn ei fesur drwy
ddadansoddiadau rheolaidd o ddarllediadau
News 24 gan arbenigwyr annibynnol.
Un mater sy’n dod i’r amlwg o ran News 24
yw i ba raddau y gellir cyfiawnhau adroddiadau
nas cadarnhawyd ar y sianel. Rhaid ystyried pa
un a yw gofal traddodiadol y BBC yn y maes
hwn yn gwbl briodol i sianel newyddion
parhaus, lle y gallai fod yn adlewyrchiad
cywirach o realiti, yn ystod camau cynnar llawero straeon newydd, i ddarlledu ansicrwydd ac
esboniadau gwahanol o ddigwyddiadau yn
hytrach na glynu at un fersiwn – swyddogol fel
arfer – o ddigwyddiadau oni chânt eu profi’nanghywir a hyd nes y digwydd hynny.
Ceir rhywfaint o dystiolaeth bod
cynulleidfaoedd yn ystyried newyddion parhaus
mewn ffordd wahanol i’r ffordd yr ystyriant
fwletinau wedi’u trefnu ymlaen llaw. O ran
bwletinau maent yn disgwyl i’r darlledwr – yn
enwedig y BBC – lynu’n gadarn at y ffeithiau ac
nid ar chwarae bach y maddeuir anghywirdeb.
Fodd bynnag, o ran newyddion parhaus,
ymddengys fod cynulleidfaoedd yn fwy parodi dderbyn fod cyflwyno stori sy’n datblygu ary pryd, yn arbennig yn ystod y camau cynnar,
yn debygol o gynnwys rhywfaint o ansicrwydd.
Mae’r ddadl hon wedi codi rhai materion
pwysig a byddwn yn monitro datblygiadau
yn fanwl. Ni ddylid rhoi enw da’r BBC am
gywirdeb yn y fantol – ond, ar yr un pryd, dylid
ystyried disgwyliadau’r gynulleidfa yn llawn.

Cylch gwaith
BBC Parliament yw’r unig sianel yn
y DU sy’n ymrwymedig i ddarlledu
gwleidyddiaeth. Caiff dadleuon o’r ddau Dy
yn San Steffan, gwaith siambrau seneddol
datganoledig y DU a gwrandawiadau rhai
Pwyllgorau Dethol eu darlledu’n ddi-baid.
Mae’r sianel hefyd yn darlledu gwaith
Senedd Ewrop.
Mae BBC Parliament wedi ehangu ei gwaith
gwerthfawr. Am y tro cyntaf, darlledodd
y sianel yn fyw o Senedd yr Alban ac
ychwanegwyd dau lif band eang pellach argyfer darllediadau byw o Dy’r Arglwyddi,
dadleuon Ty’r Cyffredin yn Neuadd San
Steffan, a Phwyllgorau Dethol.
Ers rhai blynyddoedd buom yn pwyso am
welliant yn y profiad gwylio ar Freeview lle
nad yw’r golwg chwarter sgrîn yn foddhaol.
Rydym yn falch o nodi penderfyniad yrheolwyr yn y Datganiadau o Bolisi Rhaglenni
i wella materion yn ystod y flwyddyn nesaf.

I weld ein hadroddiad ar bbc.co.uk/news
gweler tudalen 45.
1

Cynyddodd nifer yr unigolion mewn cartrefi amlsianel 5
miliwn i 42.5 miliwn rhwng 2004/2005 a 2005/2006

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

49

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau – BBCWorld Service a Global
News
Trosolwg
Daw is-adran Global News y BBC â radio BBC World Service,
teledu BBC World, gwasanaethau newyddion ar-leinrhyngwladol y BBC a BBC Monitoring ynghyd.
Bu’n flwyddyn o newid mawr mewn sawl rhan o’r is-adran –newid wedi’i lywio gan yr angen dybryd i ymateb yn gyflym ac
yn llawn dychymyg i ddatblygiadau pwysig ym maes technoleg,cynulleidfaoedd a geowleidyddiaeth. Effeithiodd hyn yn arbennig
ar y World Service, a gynhaliodd un o’r prosesau trawsnewid
mwyaf yn ei hanes. Fe’n calonogir, er gwaethaf y newidiadau
hyn, bod cynulleidfaoedd gwasanaethau newyddion yr is-adranwedi cyrraedd eu lefelau uchaf erioed.
Cynhyrchodd yr is-adran Global News adroddiadau adadansoddiadau ystyrlon a chywir o brif straeon newyddion
y flwyddyn a llwyddodd i ddwysáu’r effaith drwy ddefnyddio
ei thri chyfrwng i ddatblygu un thema newyddion unigol mewnffordd gydlynus.
Caiff y Llywodraethwyr eu cynghori’n annibynnol hefyd
gan Grwp Ymgynghorol BBC World Service a Global News.
Ceir eu hadroddiad ar dudalen 62.

50

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

163
miliwno wrandawyr i BBC World Service mewn
wythnos gyffredin yn 2005/2006

Corwynt Katrina

BBCUrdu.com

Darllediadau newyddion byd-eang o’r radd flaenaf: adladd
Corwynt Katrina – mae cynulleidfaoedd ledled y byd yntroi at y BBC am ddarllediadau o straeon fel hon

Darparu llwyfan: derbyniodd gwefan Wrdw’r BBC
lawer o negeseuon ebost yn dilyn y daeargryn yn
Kashmir, gyda llawer ohonynt gan bobl a oroesodd yr
argyfwng

Is-adran Global News
Mae cynulleidfaoedd gwasanaethau Global
News y BBC yn cynyddu er gwaethaf
cystadleuaeth fyd-eang gynyddol. Cofnodwyd yffigurau cyrhaeddiad uchaf erioed gan y tri
gwasanaeth – radio BBC World Service, teledu
BBC World a gwasanaethau newyddion ar-leinrhyngwladol y BBC. Noda arolygon annibynnol
fod cyfanswm cyrhaeddiad wythnosol y tri
chyfrwng yn uwch na 210 miliwn, gyda rhai yn
defnyddio mwy nag un gwasanaeth. Mae hyn
er gwaethaf y ffaith i fwy na 4 miliwn owrandawyr gael eu colli o ganlyniad i ddiddymu
deg o wasanaethau iaith World Service.
Fe’n calonogir bod enw da y BBC am
ymddiriedaeth a gwrthrychedd yn parhau’ngryf.Yn ôl arolygon annibynnol, rhagorodd
perfformiad y BBC ar berfformiad ei
gystadleuwyr rhyngwladol o ran
canfyddiadau’r gynulleidfa o ymddiriedaetha gwrthrychedd ymron pob prif farchnad.
Yr eithriad oedd yr Aifft lle yr oedd llunwyrbarn o’r farn bod gwrthrychedd CNNI yn well.
Mae’r is-adran yn gweithredu mewn
amgylchedd cynyddol heriol sy’n adlewyrchu
newidiadau cyflym o ran disgwyliadau’r
gynulleidfa, technoleg a’r tirlun cymdeithasola gwleidyddol byd-eang.Ymatebodd yr is-adrandrwy ddatblygu strategaeth pum mlynedd.
Mae’r broses yn cynnwys arolwg treiddgar
i sicrhau y caiff ei gwasanaethau eu strwythuroi ddarparu’r ymateb gorau posibl i angheniony gynulleidfa, yn arbennig ym maes
gwasanaethau yn ôl y galw, ac archwiliado’r portffolio gwasanaethau iaith. Edrychwn
ymlaen at ystyried strategaeth yr is-adranyn ddiweddarach eleni.

BBC World Service
Cyrhaeddodd amcangyfrif o gynulleidfa fyd-eang
wythnosol BBC World Service, yn seiliedig ararolygon annibynnol, 163 miliwn – 10 miliwn ynuwch na’r lefel uchaf flaenorol yn 2001. Cafwyd
cynnydd cryf ym marchnadoedd allweddol
Affrica gan gynnwys Nigeria, i fyny 3.6 miliwn
i 23.8 miliwn;Tansania, i fyny 2.7 miliwn i 12.9
miliwn; a Kenya, i fyny 1.5 miliwn i 6 miliwn.
Cynyddodd cynulleidfaoedd yn sylweddol hefyd
yn Indonesia, India a Sri Lanka, er iddynt ostwng
yn Bangladesh a Pacistan, gan adlewyrchu twf
parhaus teledu yn y gwledydd hynny. Mae’r
ffigur cyffredinol yn cynnwys canlyniadau’r
arolwg cenedlaethol cyntaf yn Burma, aroddodd gyrhaeddiad wythnosol o 23.1% i’r
BBC gyda 7.1 miliwn o wrandawyr, ac arolwg
mwy o faint yn Nepal, a ychwanegodd 2.6
miliwn o wrandawyr eleni.
Cynulleidfaoedd tonfedd fer yw dwy ran o dairo wrandawyr BBC World Service o hyd, ond
mae clywadwyedd ar FM yn hanfodol mewn
ardaloedd trefol lle ceir y gystadleuaeth fwyaf
dwys gan orsafoedd lleol a chenedlaethol.
Mae strategaeth hir dymor BBC World Service
i fuddsoddi yn y maes hwn yn dwyn ffrwyth:cynyddodd cyfanswm cynulleidfaoedd FM 12
miliwn. Mae BBC World Service bellach ar gaelar FM mewn 150 o brifddinasoedd, i fyny o 144
yn 2004.
Cyhoeddodd BBC World Service gynigion argyfer newidiadau radical yn ystod y flwyddyn.
Yn eu plith, bwriedir lansio gwasanaeth teledu
iaith Arabeg yn 2007. Cafwyd cynigion hefyd
i gynyddu’r buddsoddiad mewn gwasanaethau
cyfryngau newydd yn ôl y galw, dosbarthiad
radio FM, canolfannau newyddion tramor amarchnata mwy effeithiol. Caiff y cynlluniau
hyn eu hariannu’n rhannol o arbedion
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

effeithlonrwydd. Cyflawnodd BBC World
Service yr arbedion effeithlonrwydd y cytunwyd
arnynt ar gyfer y flwyddyn, sef £7.1 miliwn, drwy
weithredu arferion gwaith newydd a gwneud
arbedion dosbarthu a darlledu. Gwneir
arbedion ychwanegol ym maes rhaglenni
Saesneg a chymorth busnes.
Ond nid yw’r arbedion effeithlonrwydd hyn yn
ddigon i ariannu’r cynllun strategol. Gwnaeth
BBC World Service benderfyniad anodd i gau
gwasanaethau mewn deg iaith – Bwlgareg,
Croatieg, Groeg, Hwngareg, Kazakh, Pwyleg,
Slofak, Slofen,Thai a Tsiec.Ymhlith y rhesymeg
roedd newid geowleidyddol (sydd wedi
gwanhau’r cyfiawnhad dros wasanaethau
mewn rhai ieithoedd Ewropeaidd), ac effaith
gymharol isel gwasanaethau’r BBC yn ieithoedd
Kazakh a Thai.
Cefnogwyd y newidiadau cyffredinol hyn
gennym fel yr ymateb priodol i’r heriau mawr
sy’n wynebu’r World Service ac fe’ucymeradwywyd gan y Swyddfa Dramor a’r
Gymanwlad. Amharodd y penderfyniad i gau’r
gwasanaethau iaith ar lawer o unigolion. Hoffwn
ddiolch yn ddidwyll i staff y gwasanaethau
hynny, yn y gorffennol a’r presennol, am eu
cyfraniad at greu a chynnal enw da eithriadoly BBC yn rhyngwladol.
Mewn rhai ardaloedd, wynebodd darlledwyr
BBC World Service anawsterau difrifol.
Mae gohebu o Irac ac Affganistan yn parhau
yn heriol. Mae Canol Asia yn gynyddol ffrwydrol.
Yn Wsbecistan, caewyd rhai o weithrediadau’r
BBC.Tynnwyd BBC Wrdw oddi ar orsafoedd
partner FM yn Pacistan yn dilyn y daeargryn yn
Ne Asia, er bod gwasanaeth cyfyngedig bellach
wedi’i adfer.Yn ystod yr aflonyddwch yn Nepal,
ataliodd yr awdurdodau orsafoedd partner FM
rhag darlledu rhaglenni’r BBC am gyfnod.
Mae BBC World Service yn cyhoeddi ei
arolwg blynyddol ei hun sydd ar gael ar-lein yn
bbc.co.uk/worldservice/us/annual_review.

51

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –BBC World Service
a Global News

Safleoedd newyddion ar-lein rhyngwladoly BBC
Gwelwyd cynnydd sylweddol yn y defnyddo safleoedd newyddion rhyngwladol y BBC.
Denodd y safleoedd y nifer uchaf erioedo ymweliadau â thudalennau y mis ym mis
Mawrth 2006, sef 499 miliwn, o gymharuâ 324 miliwn o ymweliadau â thudalennau
ym mis Mawrth 2005. Mae hyn yn gynnydd
o 54% yn ystod y flwyddyn.
Mae’r safleoedd bellach yn denu 32.8 miliwn
o ddefnyddwyr unigol bob mis, i fyny o tua
21 miliwn o ddefnyddwyr unigol bob mis
flwyddyn yn ôl.
O ganlyniad i fuddsoddiad mewn technoleg
ryngweithiol, gellir prosesu nifer sylweddol
uwch o ddefnyddwyr yn ystod cyfnodau
o ddiddordeb brwd, fel yr achos o ddadlau
ynghylch cyhoeddi cartwnau o’r Proffwyd
Muhammad.
Mae rhyngweithedd bellach yn rhan allweddolo lawer o raglenni. Mewn sawl gwlad yn
Affrica, lle mae’r defnydd o ffonau symudol
yn cynyddu’n gyflym ac mae’n gymharol rhadanfon neges destun, ceir diddordeb brwd
mewn cymryd rhan mewn darllediadau
sefydledig fel Network Africa a Focus on Africa.
Lansiwyd rhaglenni rhyngweithiol a safleoedd
ar-lein newydd eleni, fel World Have Your Say ac
Africa Have Your Say. Mae’r rhaglenni yn rhan ogenhedlaeth newydd o raglennu rhyngweithiol,
gan hyrwyddo sgyrsiau byd-eang rhwng pobl owahanol ddiwylliannau, ieithoedd achefndiroedd. Mae deialog â chynulleidfaoedd
hefyd yn rhoi rhybudd cynnar i dimau
newyddion am faterion a allai droi’n straeon
newyddion pwysig.

Newshour

Daeargryn Kashmir

Cyflwyno newyddion byd-eang i gynulleidfaoedd
rhyngwladol: mae George Alagiah yn cyflwyno rhaglen
newyddion awr o hyd yn ystod yr wythnos i BBC
World. Mae’r cynulleidfaoedd targed yn cynnwys
UDA ac Asia

Ymateb i’r digwyddiadau mawr: caiff adnoddau
newyddion byd-eang y BBC eu rhoi ar waith arunwaith pan ddaw straeon mawr fel y daeargryn
yn Kashmir i’r amlwg

ar-lein. Erbyn diwedd y flwyddyn roedd dros
30 o orsafoedd partner FM yn darlledu’r
rhaglen sy’n trafod pynciau – yn amrywio
o feichiogrwydd ymhlith merched yn eu
harddegau i ansicrwydd trefol – a gynigir gan
ddefnyddwyr ar-lein.
Derbyniodd BBCUrdu.com fwy na 4,000
o negeseuon ebost yn dilyn y daeargryn
yn Kashmir. Roeddent yn cynnwys nifero hanesion gan lygaid dystion a chlipiau fideoo’r daeargryn. Gwelodd y safle rhyngwladol
hefyd gynnydd sylweddol yn y swm o gynnwys
a gynhyrchir gan y defnyddiwr.Trefnodd‘gyswllt gliniadur’ o Muzaffarabad – y ddinasa ddioddefodd waethaf yn sgîl y daeargryn –lle y rhoddwyd cyfle i blant ysgol o Bradford
a defnyddwyr eraill y wefan holi cwestiynau
i’r rheini yn yr ardal yr effeithiwyd arni.
Denodd y refferendwm a’r etholiadau yn
Irac gryn dipyn o gynnwys gan ddefnyddwyr
ar BBCArabic.com a safleoedd rhyngwladol
eraill y BBC. Roedd gan y gwefannau baneli
lle y gallai pobl sôn am eu bwriadau o ran
pleidleisio, eu hofnau o ran diogelwch
a’u dyheadau ar gyfer y dyfodol.
Fodd bynnag, ni ellir cymryd mynediad ar-lein
i wasanaethau newyddion y BBC yn ganiataol.
Mae Tsieina yn dal i atal defnyddio gwefannau
newyddion y BBC a dechreuodd Iran wneud
yr un peth am y tro cyntaf ym mis Ionawr
2006, gan amddifadu llawer o bobl yn Irano ffynhonnell wybodaeth annibynnol, am
ddim, y gellid ymddiried ynddi, ar adego densiwn rhyngwladol cynyddol.

Bellach saif cyfanswm cynulleidfa wythnosol
BBC World ar ei lefel uchaf erioed, sef 65
miliwn, i fyny 6 miliwn o’r llynedd. Mae’r sianel
ar gael 24 awr y dydd mewn 138.8 miliwn
o gartrefi, i fyny o 127.3 miliwn y llynedd(cynnydd o 9%), tra y gall 140 miliwn ogartrefi ychwanegol weld BBC World yn rhanamser. Daw hyn â chyfanswm y dosbarthiad
i 278.8 miliwn o gartrefi, i fyny o 270 miliwn
y llynedd. Cynyddodd dosbarthiad mewn
ystafelloedd gwestai fwy na 13% i fwy nag
1.2 miliwn o ystafelloedd.
Fe’n calonogir gan gynnydd BBC World tuag
at ei hamcan allweddol o sicrhau dosbarthiad
24 awr yng Ngogledd America. Fis Tachwedd
diwethaf, llofnododd y sianel gytundeb pwysig
gyda Discovery i gynrychioli’r sianel yn yr UD.
Mae’n ddyddiau cynnar, ond mae BBC Worldeisoes wedi lansio ar rwydwaith Cablevisionar sail 24 awr, gan ddarparu mynediad i’rsianel i 2 filiwn o danysgrifwyr yn ardal Efrog
Newydd. Mae trafodaethau yn parhau gyda
phartïon eraill.
Dengys cyfraddau diweddar yn yr UD fod
cyfartaledd o 927,000 o bobl yn gwylio
newyddion BBC World drwy PBS a BBC
America bob nos. Mae cynulleidfa BBC
World i’w fwletinau min nos yn uwch nag
unrhyw raglen unigol ar CNN, heblaw
Larry King.

Mae’r rhaglen ddeugyfrwng ddyddiol newydd
yn Sbaeneg, BBC Enlace, a gynhyrchiro ganolfan Miami, yn dangos sut y mae
rhaglennu rhyngweithiol yn gwella’r
gydberthynas gyda chynulleidfaoedd radio ac
52

BBC World
Mae BBC World – y sianel newyddion
a gwybodaeth Saesneg ryngwladol a ariennir
yn fasnachol – yn parhau i ddangos twf
sylweddol o ran cyrhaeddiad y gynulleidfa
a dosbarthiad mewn cartrefi, ac mae ansawdd
ei darllediadau golygyddol yn gwella.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Dosbarthiad BBC World i gartrefi âmynediad 24 awr (miliynau)

2006
2005
2004
2003
2002

139
127
112
102
101

Ffynhonnell: Adran Dosbarthiad BBC World, data amrywiol
ar ddiwedd y flwyddyn ym mis Mawrth

Have Your Say

BBC Monitoring

Rhoi llais i’r gynulleidfa: mae mentrau fel y wefan
World Have Your Say yn galluogi cynulleidfaoedd o bob
cwr o’r byd i gymryd rhan mewn dadleuon ar faterion
byd-eang

Gwrando ar y byd: ym Mhencadlys BBC Monitoring yn
Caversham, caiff deunydd cyfryngau o bob cwr o’r bydeu hystyried a’u dadansoddi ar ran amrywiaeth eango gwsmeriaid

Parhaodd cynulleidfaoedd i dyfu yn Ewrop
gyda chyrhaeddiad o 11.4% yn yr arolwg
annibynnol diweddaraf.Yn Nwyrain Asia,
cynyddodd cyrhaeddiad BBC World fwy
na 30% mewn blwyddyn.

BBC Monitoring
Mae BBC Monitoring yn darparu newyddion,gwybodaeth a sylwebaeth a gesglir ogyfryngau cyfun o amgylch y byd. Gan
weithredu 24 awr y dydd, mae’n monitro dros
3,000 o ffynonellau radio, teledu, y wasg,
rhyngrwyd ac asiantaethau newyddion yn
systemataidd, gan gyfieithu hyd at 100 oieithoedd, er mwyn darparu safbwynt
awdurdodol o ddigwyddiadau’r byd.

Bu ffocws golygyddol parhaus ar newyddion
a dadansoddiadau diduedd ac awdurdodol,
gyda mwy o ddarllediadau newyddion abusnes byw. Llwyddodd dadl BBC Worldyn Davos i ddenu panel proffil uchel.
Yn ariannol, mae trosiant wedi cynyddu 25.5%
i £36miliwn eleni ac mae’r golled am y flwyddyn(cyn llog, trethiant a chostau pensiwn
anariannol) wedi gostwng 7.0% i £15miliwn.
Y golled ar ôl llog a threthiant yw £11miliwn(£11miliwn 2004/2005).

Rhydd canolfannau BBC Monitoring mewn
sawl gwlad fynediad i’r cyfryngau nad ydynt
fel arall ar gael yn gyffredinol.Talodd gallu BBC
Monitoring i olrhain ffynonellau newyddiono rai o ranbarthau anos y byd ar ei
ganfed yn ystod blwyddyn eithriadol mewn
ardaloedd allweddol gan gynnwys Irac,Iran, Affganistan a gwledydd yr hen Undeb
Sofietaidd fel Belarws, Georgia, Wcrain ac
Wsbecistan.Yn ystod y flwyddyn, darparodd
ddeunydd ffynhonnell allweddol arddigwyddiadau byd-eang hollbwysig i
randdeiliaid gan gynnwys Swyddfa’r Cabinet,y Weinyddiaeth Amddiffyn, y Swyddfa Dramor
a’r Gymanwlad a’r BBC.

cynnydd ariannu cyffredinol gyfwerth âchyfartaledd o £23.8miliwn y flwyddyn rhwng
2006/2007 a 2010/2011. Fodd bynnag, bydd
angen lleihau costau £2filiwn y flwyddyn erbyn
mis Mawrth 2007 o hyd.
Ar ôl cyhoeddi’r arolwg, dechreuodd BBC
Monitoring drawsnewid ei gwasanaethau.
Cyhoeddwyd manylion newidiadau
strwythurol, swyddi a thimau newydd ym mis
Mawrth 2006. Mae’r newidiadau yn cynnwys
dod â 69 o swyddi i ben, er bod llawerohonynt wedi’u gadael heb eu llenwi ermwyn lleihau nifer y diswyddiadau.

Cynhaliodd Swyddfa’r Cabinet arolwg o rôl,prosesau goruchwylio a threfniadau ariannu
BBC Monitoring ar ran ei holl randdeiliaid.
Daeth yr arolwg, a arweiniwyd gan Syr
Quentin Thomas, i’r casgliad bod BBC
Monitoring yn cynrychioli “gwerth rhagorol
am arian” ac y dylai rhoi sefydlogrwydd ahyder i BBC Monitoring, gan alluogi iddi
ganolbwyntio ar ddatblygu gweithrediad sy’ndiwallu anghenion cynyddol ei rhanddeiliaid
am wybodaeth ‘ffynhonnell agored’ ymhellach
fod yn “un o amcanion y DU”.
O ganlyniad, Swyddfa’r Cabinet bellach yw prif
randdeiliad BBC Monitoring, yn hytrach na’r
Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad. Mae cytundeb
ariannu pum mlynedd bellach ar waith.
Mae grant penodedig wedi disodli’r model
ariannu presennol drwy danysgrifiadau. Mae’r
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

53

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Y Gwledydd a’r
Rhanbarthau
Trosolwg
Nod Gwledydd a Rhanbarthau’r BBC yw darparu rhaglennia gwasanaethau lleol, rhanbarthol a rhwydwaith o ansawdd
uchel a werthfawrogir gan gynulleidfaoedd ledled y DU, sy’n
eu cysylltu â’u cymunedau ac sy’n cyfrannu at eu hymdeimlado berthyn.
Bydd yr ymdeimlad hwn o gysylltiad rhwng y BBC
a’i gynulleidfaoedd yn cael ei atgyfnerthu yn ystod y
blynyddoedd i ddod drwy gynyddu gwaith comisiynu
a chynhyrchu ar draws y DU a thrwy symud rhannau
sylweddol o sylfaen gynhyrchu’r BBC allan o Lundain.
Erbyn diwedd cyfnod y Siarter nesaf mae’r BBC yn bwriadu
gwario mwy na £1biliwn y flwyddyn ar raglenni a wneir
y tu allan i Lundain – cynnydd o fwy na thraean.
Yn dilyn gwaith ymchwil a wnaed gan y BBC a ddangosodd
ddymuniad cynyddol am fwy o newyddion teledu lleol,lansiwyd gwasanaeth peilot ar fand eang a lloeren ddigidol
yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr yn 2005. Caiff ycanlyniadau eu hasesu tua diwedd y flwyddyn. Cynhelir Prawf
Gwerth Cyhoeddus cyn y byddwn ni neu’r Ymddiriedolaeth
yn penderfynu pa un a ddylid cytuno i lansio’r gwasanaeth
ledled y DU.
Cydnabuwyd ymrwymiad hir dymor y BBC i gefnogi
ieithoedd lleiafrifol y DU ym Mhapur Gwyn y Llywodraeth.
Disgwylir gwelliannau sylweddol i wasanaethau ymhob iaith
frodorol yn ystod cyfnod y Siarter nesaf, er enghraifft, drwy
bartneriaeth strategol newydd gydag S4C a gwasanaeth
digidol newydd yng Ngaeleg.

54

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

6,460awr
o raglenni teledu’r BBC yn cael eu gwneud
a’u darlledu yn y gwledydd a’r rhanbarthau
yn 2005/2006 (ac eithrio ailddarllediadau)

Cylch gwaith
Nod BBC English Regions yw sicrhau mai
ef yw’r darlledwr cymunedol mwyaf creadigol,yr ymddiriedir ynddo fwyaf, yn Lloegr, gan
wasanaethu amrywiaeth eang o gymunedau
trefol a gwledig. Mae’n anelu at ddarparu
gwasanaeth newyddion, materion cyfoes,
gwleidyddiaeth, celfyddydau a cherddoriaeth,
crefydd, chwaraeon a thywydd hygyrch ond
awdurdodol ar deledu rhanbarthol, radio
lleol ac ar-lein.
Mae gan rwydwaith y BBC o 40 o orsafoedd
radio lleol yn Rhanbarthau Lloegr nifer fawr
o wrandawyr ffyddlon. Radio Lleol y BBC yw
unig gyswllt dros draean o’r gwrandawyr â
gwasanaethau radio’r BBC. Mae ffigurau’r
gynulleidfa yn gymharol sefydlog. Cyrhaeddiad
wythnosol Radio Lleol y BBC ar gyfartaledd
oedd 19.5% neu 7.8 miliwn o bobl yn 2005/2006(19.9%/7.8 miliwn o bobl yn 2004/2005)1.
Mae’r darllediadau yn nodedig, yn fwyaf amlwg oran eu dibyniaeth ar lafar – mae ei gystadleuwyr
masnachol yn cynnig cerddoriaeth gan fwyaf.
Er enghraifft, mae darllediadau amser brecwast
Radio Lleol y BBC yn gwbl llafar yn ystod yrwythnos. Mae ansawdd y newyddiaduraeth yn
arwydd arall nodedig. Mae Radio Lleol y BBC
yn ymfalchïo yn ei allu i ddarparu gwasanaeth
newyddion lleol, y DU a byd-eang y gellir
ymddiried ynddo yn ei fwletinau, yn ogystal ag
archwilio materion lleol a dal y rheini mewn grym
yn y cymunedau a wasanaethir gan bob gorsaf
i gyfrif. Mae’r gorsafoedd hefyd yn gweithio’n
galed i feithrin ymdeimlad o gymuned leol drwy
elfennau fel darllediadau o ansawdd uchel ochwaraeon lleol, gan ddarparu gwybodaeth eangam yr hyn sy’n digwydd yn y gymuned, pwyslais
cryf ar alluogi unigolion i gymryd rhan wrth helpu
eraill, a phwyslais ar gynnwys gwrandawyr wrth
gyfrannu at y darllediadau.Yn ogystal, ceiramrywiaeth da o ddarllediadau mewn ieithoeddarbenigol sy’n briodol i’r cymunedau awasanaethir gan orsafoedd unigol – gan gynnwys

BBC Radio Devon

Lleol i Mi

Adlewyrchu’r gymuned: Simon Furber a John Coates yn
darlledu’n fyw o wyl ‘Navy Days’ yn Plymouth i ddathlu
treftadaeth lyngesol y sir

Darparu gwybodaeth frys i gynulleidfaoedd lleol: daeth
gwefannau Lleol i Mi y BBC yn ffynhonnell wybodaeth
hanfodol yn dilyn yr ymgyrch fomio yn Llundain, gan
helpu pobl yr effeithiwyd arnynt i ymdopi’n well â’r
argyfwng

Mandarin, Cernyweg, Ffrangeg Guernsey, Pwyleg
a’r prif ieithoedd Asiaidd.Yn ystod yr Etholiad
Cyffredinol, gwnaeth Radio Lleol y BBC waithda, gan gyflwyno darllediadau byw o gyfarfodydd
cyhoeddus o bob cwr o Loegr gan ddod ag
etholwyr ac ymgeiswyr lleol ynghyd, yn ogystal
â sesiynau Question Time lle y rhoddwyd cyfle
i wrandawyr ffonio eu stiwdio BBC leol i holi
eu hymgeiswyr.

Fel y nodwyd gennym yn Adroddiad Blynyddol
y llynedd, mae’r BBC yn ymrwymedig i ymatebi alw’r gynulleidfa am wasanaethau newyddion
teledu mwy lleol (yn hytrach na rhanbarthol).
Dechreuodd cynllun peilot naw mis owasanaeth newyddion teledu lleol gan y BBC
wedi’i gyflwyno drwy loeren ddigidol a bandeang ym mis Rhagfyr 2005 gan gwmpasu
chwe ardal yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr:
Swydd Stafford, Swydd Amwythig, Cofentria Swydd Warwig, Henffordd a Chaerwrangon,
Birmingham a’r Ardal Ddu.Yn ogystal â
newyddion a gwybodaeth, mae pob
gwasanaeth yn cynnig cynnwys a wneir gan
bobl leol gyda chymorth cynhyrchwyr y BBC
neu gynhyrchwyr annibynnol.

Mae’r BBC yn ymrwymedig i ehangu ei
rwydwaith o orsafoedd radio lleol i nifer
gyfyngedig o ardaloedd a danwasanaethir,ac mae rheolwyr y BBC yn cynnal gwaithparatoadol ar gyfer gorsafoedd newydd yng
Ngwlad yr Haf, Dorset a Swydd Gaer.
Newyddion a materion cyfoes a gwleidyddiaeth
ranbarthol yw’r rhan fwyaf o gynyrchiadau teledu
Rhanbarthau Lloegr.Yn 2005/2006, gostyngodd
cynulleidfaoedd ychydig.Y cyrhaeddiad wythnosol
15 munud ar gyfartaledd i newyddion min nosy BBC oedd 20.4% neu 9.5 miliwn o bobl
(21%/9.75 miliwn yn 2004/2005) ond roedd yn
parhau’n llawer uwch nag ITV ymhob rhanbarthyn Lloegr. Mae’r rhaglenni materion cyfoes
wythnosol a gynhyrchir ymhob rhanbarthyn Lloegr ac a ddarlledir o dan y teitl Inside
Out wedi parhau i wella eu henw da am
newyddiaduraeth fywiog a hygyrch sy’nadlewyrchu amrywiaeth eang o bynciau alleoedd.Ymhlith yr enghreifftiau nodedig roedd
archwiliad o gyllid y Baltic Centre forContemporary Art gan BBC North East, ac
ymchwiliad i gamerâu diogelwch gan BBC SouthWest. Cafodd Inside Out ganmoliaeth gref gan
Gynghorau Ymgynghorol Rhanbarthol y BBC
a Fforwm Cenedlaethol Lloegr.
Ymatebodd tair cangen newyddiaduraeth BBC
London – teledu, radio ac ar-lein – yn dda i’rymgyrch hunan-fomio yn Llundain ym mis
Gorffennaf, o ran darllediadau newyddion
pwerus a dadansoddiadau ac hefyd o ran
darparu’r wybodaeth ddiweddaraf am
broblemau teithio ac ati, gan alluogi pobl
Llundain i ymdopi’n well â’r argyfwng.
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Un o nodau newyddion teledu lleol yw datrys
y broblem olygyddol barhaol sy’n deillio oraglenni newyddion rhanbarthol – lle y mae
pryderon gwylwyr mewn un rhan o ranbarthmawr ac amrywiol yn aml yn wahanol iawn
i bryderon gwylwyr mewn rhan arall. Drwy
ganolbwyntio ar ardaloedd daearyddol llai,
gallai’r gwasanaethau newyddion teledu lleol
gyflawni ffocws agos gorsafoedd Radio Lleoly BBC (mae’r cynlluniau peilot yn cael eu
goruchwylio gan olygyddion Radio Lleoly BBC). Caiff canlyniadau’r cynllun peilot eu
hasesu tua diwedd 2006 a gallai’r broses
arwain at gyflwyno 60 o wasanaethau teledu
digidol lleol newydd ledled y DU. Bu rhywfainto wrthwynebiad i gynigion teledu lleol y BBCo fuddiannau cyfryngau yn y sector preifat, er
bod rhai grwpiau papur newydd rhanbarthol
wedi llunio trefniadau partneriaeth â’r BBC.
Rydym yn ymrwymedig i gymhwyso Prawf
Gwerth Cyhoeddus, gan gynnwys Asesiad o’r
Effaith ar y Farchnad a gynhelir gan Ofcom,
cyn y byddwn ni neu’r Ymddiriedolaeth yn
penderfynu pa un a ddylid cymeradwyo’r
gwasanaeth i’w lansio ledled y DU.
Cynyddodd nifer yr oedolion 15+ oed yn yr ardal agwmpesir gan Radio Lleol y BBC 0.5 miliwn i 39.8
miliwn yn 2005/2006

155

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Y Gwledydd a’r
Rhanbarthau

Colin and Cumberland

Dr WhoCefnogi ieithoedd brodorol: mae cefnogaeth y BBC iddarlledu Gaeleg yn cynnwys Colin and Cumberland,
sy’n rhoi cyflwyniad i’r Gaeleg drwy deledu ac ar-lein

Cynyddu cynyrchiadau o’r tu allan i Lundain: caiff Dr
Who, gyda Billie Piper a David Tennant, ei wneud yng
Nghaerdydd. Mae’r BBC yn ymrwymedig i gynyddu
nifer y rhaglenni a gynhyrchir y tu allan i’r M25

gref hon fod o fudd i BBC Scotland o ran
datblygu rhaglenni rhwydwaith newydd.
Cylch gwaith
Nod BBC Scotland yw cynhyrchu
amrywiaeth cyfoethog ac eang o gynnwys
arbennig o ansawdd uchel ar y teledu,
radio ac ar-lein ar gyfer pob grwp oedran,gan adlewyrchu natur amrywiol yr Albanyn briodol a dathlu pob agwedd ar
ddiwylliant a threftadaeth yr Alban ar gyfer
cynulleidfaoedd yn yr Alban a ledled y DU.
Parhaodd darllediadau newyddion a materion
cyfoes BBC Scotland i berfformio’n dda.
Ar y radio, cyrhaeddiad wythnosol Good
Morning Scotland ar gyfartaledd oedd 11.4%
neu 0.48 miliwn o bobl (10%/0.42 miliwn
yn 2004/2005). Ar y teledu, cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud y rhaglen newyddion
min nos Reporting Scotland ar gyfartaledd
oedd 23.2% neu 1.1 miliwn o bobl
(24.4%/1.15 miliwn yn 2004/2005),
gostyngiad bach yn ystod y flwyddyn ond
yn uwch nag ITV.Ymhlith yr enghreifftiau
o newyddiaduraeth nodedig roedd wythnoso ddarllediadau thema ar draws y llwyfannau
ar anghenion ynni’r Alban yn y dyfodol.
Mae River City bellach wedi ymsefydlu’ngadarn fel rhan o’r tirlun operâu sebon ary teledu yn yr Alban gan gyrraedd
cynulleidfaoedd yn yr Alban a allai fod wedi’u
tanwasanaethu gan ddarllediadau teledu
eraill y BBC. Fe’i gwerthfawrogir am ei
gwreiddioldeb a’i chynrychiolaeth unigryw
o’r Alban. Ceir rhywfaint o dystiolaeth y gallai
naws ysgafnach helpu’r rhaglen i ddenu
cynulleidfaoedd uwch ac anelir at y nod hwn
yn ystod 2006/2007. Mynegwyd rhywfainto bryder yn ein cyfarfod gyda Chyngor
Darlledu’r Alban bod y gyfres ddrama hir –sefydledig Monarch of the Glen wedi dod i ben
yn 2005 heb fod unrhyw gomisiwn
rhwydwaith arall yn dod yn ei le. Nodwyd yn
y drafodaeth bod llwyddiant River City wedi
helpu i ddatblygu sylfaen dalent gref ar yr
awyr ac oddi ar yr awyr. Dylai’r sylfaen dalent
56

Parhaodd cefnogaeth BBC Scotland iddarlledu Gaeleg yn gryf a chydnabu’r
Papur Gwyn diweddar ar y BBC rôl hanfodoly BBC o ran diogelu treftadaeth ddiwylliannol
Gaeleg. Ceir slot min nos rheolaidd ar nos Iau
ar BBC Two, ac mae Radio nan Gaidheal a
gwefan BBC Alba yn boblogaidd. Rhydd Colin
and Cumberland gyflwyniad i’r iaith Gaeleg
drwy deledu ac ar-lein. Mae’r wefan yn
cynnwys dysgwyr drwy gemau rhyngweithiol
ac yn rhoi canllaw sain i’r ffordd o ynganu.
Ym mis Ebrill 2006, cymeradwywyd cynnig
gennym i ddechrau cynllunio gwasanaeth
digidol newydd ar gyfer cynulleidfaoedd
Gaeleg. Mae’r prosiect hwn yn brosiect ary cyd gyda Gaelic Media Services (GMS)a phartneriaid Gaeleg eraill a bydd yn
cynnwys deunydd teledu, radio ac ar-lein.
Bellach ehangwyd prosiect ‘Island Blogging’
BBC Scotland, a ddarparodd lwyfan ar-lein
i drigolion ynys Gogledd Argyll yn wreiddiol,i gwmpasu holl ynysoedd yr Alban ac mae argael yn Saesneg a Gaeleg. Mae’r cofnodion,
gyda sawl un ohonynt yn cynnwys lluniau,
yn darparu ffenestr i mewn ac allan ogymunedau sy’n aml wedi’u hynysu ac yn cael
eu gwerthfawrogi gan gynulleidfa ryngwladol.
Codwyd pryder y gynulleidfa ynghylch
darllediadau newyddion rhwydwaith ofaterion sy’n ymwneud â’r Alban gyda ni ynystod ein gwaith atebolrwydd. Fel y nodwyd
gennym mewn rhan arall, mae BBC
Newyddion yn datblygu modiwl hyfforddiantar ohebu ar y DU ddatganoledig.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cylch gwaith
Nod BBC Cymru yw cynhyrchu
gwasanaethau arbennig, o ansawdd
uchel, sy’n adlewyrchu diwylliant a hanes
unigryw Cymru a’i thirlun cymdeithasola gwleidyddol. Ei huchelgais allweddolyw meithrin cyfranogiad cynhwysola chyfranogol gyda chynulleidfaoedd
yng Nghymru ar draws amrywiaeth
ei gwasanaethau.
Newyddion yw conglfaen BBC Cymru
o hyd. Cyrhaeddiad wythnosol 15 munudy bwletin newyddion teledu min nos Wales
Today ar gyfartaledd oedd 22.2% neu 0.6
miliwn o bobl yn 2005/2006 (26%/0.71miliwno bobl yn 2004/2005), gostyngiad yn ystod y
flwyddyn ond yn sylweddol uwch nag ITV.
Gostyngodd cyrhaeddiad Radio Wales
ychydig.Y cyrhaeddiad wythnosol ar
gyfartaledd oedd 17.2% neu 0.42 miliwno bobl yn 2005/2006 (18.4%/0.44 miliwn
yn 2004/2005). Cyrhaeddiad wythnosol Radio
Cymru oedd 6.9% neu 0.17 miliwn o bobl ar
gyfartaledd yn 2005/2006 (7.1%/0.17 miliwn
yn 2004/2005).
Bu BBC Cymru yn arbennig o lwyddiannus
wrth ddarparu rhaglennu cofiadwy i’rrhwydwaith ar draws amrywiaeth o genres.
Bu drama yn arbennig o gryf ac mae’ncynnwys rhai o uchafbwyntiau BBC One, fel
Dr Who a Life on Mars. Roedd Tribe, ar gyfer
BBC Two, yn gyfres ddogfen arbennig lle y bu’r
cyflwynydd Bruce Parry yn byw gyda chwech
o’r llwythau mwyaf ynysig yn y byd.Ymhlithrhaglennu poblogaidd i gynulleidfa BBC
Cymru ei hun roedd Wales at War, agyflwynwyd gan John Humphrys a chyfres
newydd o’r gomedi sefyllfa High Hopes.
Roedd Gwynfor:Yr Aelod Dros Gymru yn
rhaglen ddogfen glodwiw ar fywyd cyn
Lywydd ac AS cyntaf Plaid Cymru, Gwynfor
Evans, a gynhyrchwyd ar gyfer S4C.

Cynulleidfa ar gyfartaledd ar gyfer bwletinau newyddion rhanbarthol ledled y DU
2005/2006 (miliynau)
Newyddion rhanbarthol amser cinio BBC One
Newyddion rhanbarthol amser cinio ITV1

2005/
2006
3.0
1.1

2004/
2005
2.9
1.4

Newyddion rhanbarthol min nos BBC One
Newyddion rhanbarthol min nos ITV1

5.3
3.6

5.4
3.9

Newyddion rhanbarthol hwyrnos BBC One
Newyddion rhanbarthol hwyrnos ITV1

4.7
2.5

4.9
2.9

Ffynhonnell: BARB,TNS/Infosys, 4+ oed

Facing the Truth
Helpu i uno pobl: yn Facing the Truth, daeth ycyflwynydd Fergal Keane a’r Archesgob Desmond Tutu
â dioddefwyr a chyflawnwyr trais sectyddol yng
Ngogledd Iwerddon wyneb yn wyneb er mwyn ceisio
cymodi

Mae’r Papur Gwyn ar y BBC yn egluro sefyllfa
unigryw’r BBC o ran darparu gwasanaethau
i gefnogi ieithoedd lleiafrifol a gwyddom
fod gan siaradwyr Cymraeg feddwl uchelo ymrwymiad y BBC i’r Gymraeg. Mae
dyletswydd hirsefydledig ar y BBC i ddarparu
520 o oriau’r flwyddyn o raglennu a ariennir
gan y drwydded am ddim i S4C. Mae hyn
yn cynnwys llawer o ddarllediadau mwyaf
arwyddocaol S4C, fel opera sebon boblogaidd
y sianel, Pobol y Cwm, a’i gwasanaethau
newyddion – gan gynnwys rhaglen
canlyniadau Gymraeg ar noson yr Etholiad
Cyffredinol. Rydym yn gweithio tuag atbartneriaeth strategol newydd gydag S4C.
Nodwyd gennym y pryder a fynegwyd i ni
drwy Gyngor Darlledu Cymru o ran y ffaithna all pawb dderbyn gwasanaethau’r BBC ac,
yn arbennig, y ffaith bod llai na hanner yboblogaeth yn gallu derbyn Radio Wales
neu Radio Cymru ar DAB. Un o amcanion
allweddol strategaeth radio digidol y BBC
yw y gellir derbyn ei holl wasanaethau yng
Nghymru ar DAB, ac mae’r BBC yn cefnogi
ymgais bresennol Ofcom i drafod yposibilrwydd o ryddhau mwy o’r sbectrwm
ar gyfer gwasanaethau amlbleth lleol.

Cylch gwaith
Nod BBC Northern Ireland yw darparu
rhywbeth o werth i bawb yn y gymuned
drwy amrywiaeth eang o raglenni agwasanaethau sy’n llywio ac yn ysgogi dadl,yn dathlu ac yn cefnogi bywyd diwylliannola chwaraeon, ac yn adlewyrchu diddordebau
a phrofiadau lleol i gynulleidfaoedd yng
Ngogledd Iwerddon a ledled gweddill y DU.
Mae cynulleidfaoedd y bwletin newyddion
teledu min nos Newsline yn sefydlog.Y
cyrhaeddiad 15 munud ar gyfartaledd oedd
20% neu 0.3 miliwn o bobl yn 2005/2006(19.8%/0.3 miliwn o bobl yn 2004/2005).
Yn draddodiadol, mae BBC Northern Ireland
wedi wynebu cystadleuaeth gref unigryw nid
dim ond yn lleol ond hefyd o ochr draw’r
ffin, a dyma’r un ardal yn y Gwledydd a’r
Rhanbarthau lle nad yw rhaglen newyddion
min nos y BBC yn denu cynulleidfaoedd
uwch na’i chystadleuwyr masnachol.
Llwyddodd Newsline i ddarlledu rhai straeon
nodedig cyn unrhyw ddarlledwr arall yn
ystod y flwyddyn, gan gynnwys diwedd
y broses o ddadgomisiynu arfau’r IRA
a chafodd cyfres o Newsline Specials, yn
ymchwilio’n fanylach i straeon, effaith
ar gynulleidfaoedd.

Mae BBC Northern Ireland wedi cynhyrchu
darllediadau llwyddiannus ar gyfer yrhwydwaith ar draws amrywiaeth o genres.
Efallai mai’r mwyaf nodedig o’u plith oedd
y gyfres BBC Two Facing the Truth lle y daeth
dioddefwyr a chyflawnwyr y gwrthdaro
sectyddol yng Ngogledd Iwerddon wyneb
yn wyneb.Ymhlith cyfresi drama rhwydwaitha ddychwelodd roedd Messiah IV.Ymhlithy darllediadau cofiadwy ar gyfer cynulleidfa
BBC Northern Ireland ei hun, roedd From
Belfast to Dachau, a enillodd wobr RTS,
a archwiliodd hanes un o filwyr cyntaf yGynghrair a aeth i mewn i’r gwersyll gorfod;
rhaglennu helaeth yn sgîl marwolaeth
y peldroediwr o Belfast George Best;a Supergoose, cyfres bywyd gwyllt arbennig
yn olrhain taith fudo gwyddau Brent.
Nodwyd gennym y pryder a fynegwyd i ni
drwy Gyngor Darlledu Gogledd Iwerddon
ynghylch y broblem barhaus gydag argaeledd
DAB a DTT yng Ngogledd Iwerddon a’r diffyg
lle ar DAB i Radio Foyle. Un o amcanion
allweddol strategaeth radio digidol y BBC
yw y gellir derbyn ei holl wasanaethau yng
Ngogledd Iwerddon ar DAB, ac mae’r BBC
yn cefnogi ymgais bresennol Ofcom i drafod
y posibilrwydd o ryddhau mwy o’r sbectrwm
ar gyfer gwasanaethau amlbleth lleol.

Cynyddodd cyrhaeddiad Radio Ulster a Radio
Foyle. Cyrhaeddiad wythnosol cyfun y ddwy
orsaf ar gyfartaledd oedd 41% neu 0.56
miliwn o bobl yn 2005/2006, sef y lefel uchaf
erioed (37%/0.5 miliwn yn 2004/2005). Mae’r
ffigurau hyn yn arwydd o flwyddyn arall o dwf
trawiadol – cyrhaeddiad chwarter olaf 2005
oedd 45% neu 0.61 miliwn. Radio Ulster
yw’r orsaf radio y gwrandewir arni fwyaf yng
Ngogledd Iwerddon o bell ffordd o hyd.
Enillodd y cyflwynydd Stephen Nolan ei
bedwaredd gwobr Aur Sony ers ymuno
â’r orsaf yn 2004, a’i ail wobr gan y
Gymdeithas Deledu Frenhinol ar gyfer
BBC Northern Ireland.
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

57

Arolwg y Llywodraethwyro’r gweithgareddaumasnachol
Trosolwg
Bu hon yn flwyddyn o newidiadau sylweddol pellach yng
ngweithgareddau masnachol y BBC yn dilyn yr arolwg mawr
yn 2004/2005 a argymhellodd broses ailstrwythuro eang.
Un argymhelliad allweddol oedd nad oedd angen i’r BBC fod
yn berchen ar BBC Resources na BBC Broadcast.Ym mis
Awst 2005, gwerthwyd BBC Broadcast, a oedd yn darlledu
gwasanaeth chwarae allan a gwasanaethau eraill, ac mae
bellach yn gweithredu o dan yr enw Red Bee Media Limited.
Ni chaiff BBC Resources ei werthu cyn mis Mehefin 2007.
Argymhellodd yr arolwg masnachol y dylid cadw BBC
Worldwide ac aeth gwaith rhagddo i symleiddio strwythur
y cwmni a gwella ei berfformiad ariannol. Caiff elw o BBC
Worldwide ei ail-fuddsoddi er budd talwyr ffi’r drwydded.
Mae BBC Worldwide yn cyhoeddi ei arolwg blynyddol
ei hun sydd ar gael ar-lein yn www.bbcworldwide.com

58

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Llif arian parod BBC Worldwide
i’r BBC (£miliwn)

Elw BBC Worldwide cyn llog
a threth (£miliwn)

2005/2006
2004/2005
2003/2004
2002/2003
2001/2002

89.4
55.2
36.7
32.4
25.7

Ffynhonnell: BBC Worldwide. Elw cyn llog a threth yn
seiliedig ar weithrediadau parhaus. Nid yw’n cynnwys BBC
World a beeb.com

2005/2006
2004/2005
2003/2004
2002/2003
2001/2002

185
145
141
123
106

Ffynhonnell: BBC Worldwide

Tonau ffôn The Office
Defnyddio asedion y BBC er budd talwyr ffi’r
drwydded: mae cytundebau BBC Worldwide,
fel y cytundeb gydag Orange i droi arwyddeiriau
The Office yn donau ffôn, yn cynhyrchu cyllid i’w
fuddsoddi mewn darlledu cyhoeddus

BBC Worldwide
BBC Worldwide yw prif is-gwmni masnachol
y BBC. Mae’n defnyddio asedau cynnwys,
brandiau ac eiddo deallusol y BBC ledled ybyd, gan ddod â gwerth i’r BBC er budd
talwyr ffi’r drwydded. Mae’r BBC yn ailfuddsoddi enillion ei weithgareddaumasnachol mewn darlledu cyhoeddus.
Ymhlith y datblygiadau i wella tryloywder allywodraethedd Worldwide mae’r broses ogyhoeddi arolwg blynyddol mwy agored achyflwyno cyfarwyddwyr anweithredol allanol.
Penodwyd Cadeirydd anweithredol
annibynnol, Etienne de Villiers, ym mis Awst
2005 a chaiff penodiadau anweithredol
pellach eu cyhoeddi maes o law.
Rhagorwyd ar darged BBC Worldwide i ddyblu
ei elw dros ddwy flynedd o fis Ebrill 2004 gydag
elw o £89miliwn – cynnydd o 144% dros y
ddwy flynedd a 62% flwyddyn ar flwyddyn.
Cyflawnwyd hyn drwy sefydlogi busnesau aoedd yn gwneud colled a diddymu busnesau,
neu ddod o hyd i bartneriaid i fusnesau, nad
oeddent bellach yn addas ar gyfer cylch gwaithnewydd Worldwide neu nad oeddent yn
ddigon mawr, wedi’i gyfuno â thwf cadarn
mewn busnesau eraill a rhaglen lleihau costau.
Yn 2005/2006, gwelwyd cynnydd o 11% mewn
gwerthiannau o £706miliwn i £784miliwn, adychwelodd BBC Worldwide lif arian parod o£185miliwn – elw a buddsoddiad uniongyrcholmewn rhaglenni – i’r BBC (i fyny 28% o£145miliwn yn 2004/2005).
Mae’r cwmni yn disgwyl twf pellach
yn 2006/2007, yn arbennig o fewn
marchnadoedd sy’n datblygu a’i fusnes Global
Channels, yn ogystal â nifer o gyfleoedd
cyfryngau newydd megis gwefan ryngwladol
wedi’i hariannu gan hysbysebwyr, bbc.com amasnacheiddio posibl chwaraeydd cyfryngau
rhyngweithiol, os caiff y prosiectau hyn eu
cymeradwyo. Ei nod yw cyflawni elw o£100miliwn yn 2006/2007.

Ym mis Ionawr 2006, enillodd BBC
Worldwide, mewn partneriaeth â’r cwmni
cyfryngau o India, Mid Day Multimedia
Limited, y trwyddedau i ddarlledu radio ar FM
mewn saith dinas fawr yn India.
Ym mis Mawrth 2006, dywedwyd wrth BBC
Worldwide gan JMC, ei ddosbarthwr yn
Japan, nad oedd bellach ganddo’r adnoddau
ariannol i ddosbarthu sianel BBC Japan. Felly
fe’i diddymwyd ddiwedd Ebrill. Fodd bynnag,
canfu BBC Prime farchnad newydd yn Korea.
Cyflawnodd is-adran Global Channels
gynnydd o 73% yn ei helw, £6.9miliwn i fynyo £4miliwn y llynedd.
Cyfran BBC Worldwide o elw ei gyd-fenter
fideo/DVD â Woolworths ccc – 2|entertain
Limited, rhan o’r is-adran Adloniant Cartref –oedd £27.3miliwn. Cyrhaeddodd gwerthiannau
ei DVDs Little Britain 3 miliwn uned. Cyflawnodd
BBC Books, sydd hefyd yn rhan o’r is-adran
Adloniant Cartref, elw o £1miliwn, sy’n welliant
sylweddol ar y golled o £3.1miliwn yn 2004/2005.
Gwellodd yr is-adran Plant, a oedd yn colli£11miliwn yn 2003/2004, unwaith eto arei berfformiad yn 2004/2005, gan leihau ei
cholledion o £6.6miliwn y llynedd i £0.9miliwn.
Disgwylir i’r busnes hwn gyrraedd sefyllfa owneud elw yn 2006/2007.
Ym mis Mehefin 2005, gwerthwyd is-gwmni
BBC Worldwide, Broadcasting Data Services(BDS), i BBC Broadcast a werthwyd ei hun
wedi hynny.
Lluniodd BBC Worldwide bartneriaeth â
Pearson Education ar gyfer ei fusnesau
academaidd, defnyddwyr ac addysgu Saesneg(ELT). Bydd y bartneriaeth yn cyhoeddi
cynnyrch a gwasanaethau addysgol o dan frandy BBC o dan wasgnod newydd, BBC Active.
Mae BBC Worldwide yn chwilio am
bartneriaethau ar gyfer ei fusnes dysgu
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

rhyngweithiol ac ar gyfer BBC Books, ac yn
gobeithio gwerthu Audiocall, sy’n cyflawni
swyddogaethau fel pleidleisio dros y ffôn, llinellau
gwneud rhodd a llinellau gwybodaeth.
Mae BBC Worldwide wedi dechrau defnyddio
ffyrdd newydd o gyflwyno ei gynnwys igynulleidfaoedd. Enghraifft dda yw’r cytundeb
gydag Orange sy’n galluogi defnyddwyr ffonau
symudol i lawrlwytho clipiau o sioeau’r BBC
gan gynnwys The Office a Little Britain, adefnyddio eu harwyddeiriau fel tonau canu.
BBC Resources
Mae BBC Resources yn is-gwmni y mae’r
BBC yn berchen yn llwyr arno. Mae’n cyflenwi
cyfleusterau cynhyrchu: darllediadau awyr
agored; ôl-gynhyrchu; stiwdios a gwisgoedd awigiau. Mae ei gwsmeriaid yn cynnwys y BBC,cynhyrchwyr annibynnol, darlledwyr eraill achlientau corfforaethol.
Fel y disgwyliwyd, bu’n flwyddyn heriol i’rbusnes, a berfformiodd yn dda yn erbyn ygyllideb.Yn 2005/2006, cyflawnodd BBC
Resources refeniw o £128miliwn ac elw
cyn llog a threth o £6miliwn (£135miliwn a£7miliwn yn 2004/2005); a mewnlif arian parod
net o £8miliwn (£13miliwn yn 2004/2005).
Ymhlith uchafbwyntiau cynhyrchu’r BBC
roedd Strictly Come Dancing a Strictly Dance
Fever, Planet Earth, Life in the Undergrowtha Coast, Glastonbury, y Briodas Frenhinol,
yr Etholiad Cyffredinol a digwyddiadau
chwaraeon allweddol fel Wimbledon,
pencampwriaeth y Chwe Gwlad a’r
gystadleuaeth Golff Agored.
Ymhlith uchafbwyntiau cynhyrchu annibynnol
roedd Friday Night with Jonathan Ross i Open
Mike, 8 out of 10 Cats i Endemol, set DVD
Live8 i Ymddiriedolaeth Band Aid ac EMI, Comeand Have a Go i 12 Yard, Lenny Henry i Tiger
Aspect, Fformiwla Un i North One, rasys
ceffylau i Sunset and Vine a snwcer i TWI.

59

Bod yn atebol ac yn gyfrifol

Trosolwg
Bydd gwella atebolrwydd a thryloywder y BBC yn
flaenoriaeth bwysig i Ymddiriedolaeth newydd y BBC ymae’n ofynnol iddi, o dan delerau’r Siarter ddrafft newydd,“geisio barn talwyr ffi’r drwydded ac ymgynghori â hwy” a“sicrhau bod y BBC yn cyflawni safonau uchel o ran bod ynagored ac yn dryloyw”.
Fel Llywodraethwyr, rydym eisoes wedi dechrau symud tuag
at y gydberthynas newydd hon gyda thalwyr ffi’r drwydded.
Yn 2005/2006, cynhaliwyd ein Cyfarfod Cyffredinol
Blynyddol cyntaf ac amrywiaeth eang o weithgareddau
atebolrwydd eraill. Mae’r Cynghorau Darlledu a Fforwm
Cenedlaethol Lloegr yn ffyrdd pwysig i dalwyr ffi’r
drwydded gyflwyno eu barn i ni ac rydym wedi parhau iweithio’n agos â hwy. O dan y Siarter newydd, cânt eu
disodli gan gyrff newydd a elwir yn Gynghorau Cynulleidfa.
Yn yr adran hon, cyflwynwn adroddiad ar gyfrifoldebau’r
BBC o ran darparu hyfforddiant i staff y BBC ac i bobl sy’n
gweithio mewn rhannau eraill o’r diwydiant, ac o ran cefnogi
amrywiaeth yn ei weithlu. Cyflwyna’r adran hon hefyd
adroddiad ar gefnogaeth y BBC i weithgarwch elusennol, ac
ar y camau a gymerwyd i leihau effaith negyddol y BBC aryr amgylchedd.

60

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cyrff ymgynghorol y BBC
Cynghorau Darlledu a Fforwm
Cenedlaethol Lloegr
Mae’r BBC yn cysylltu â rhwydwaith o fwy
na 500 o dalwyr ffi’r drwydded o bob cwr o’r
DU – a gaiff eu dethol drwy broses annibynnol– i gael cyngor ar raglenni a gwasanaethau.
Mae Cynghorau Darlledu Cymru, Gogledd
Iwerddon a’r Alban yn cynrychioli buddiannau
pobl yn y gwledydd.Yn Lloegr, mae’r Cynghorau
Ymgynghorol Rhanbarthol, a gaiff eu hysbysu
gan rwydwaith o Gynghorau Ymgynghorol
Lleol, yn cynghori’r Llywodraethwyr drwy
Fforwm Cenedlaethol Lloegr.
Caiff pob Cyngor Darlledu, a Fforwm
Cenedlaethol Lloegr, ei gadeirio gan un o
Lywodraethwyr cenedlaethol y BBC sy’nsicrhau y caiff barn eu haelodau eu bwydo
i’n trafodaethau. Gwneir sawl cyswllt anffurfiol
hefyd yn ystod y flwyddyn.Yn ystod y
flwyddyn ddiwethaf, mynychodd Cadeirydd
ac uwch aelodau o staff yr Uned
Lywodraethu gyfarfodydd y Cynghorau a’r
Fforwm i roi’r wybodaeth ddiweddaraf iddynt
o ran sut y bu’r trefniadau llywodraethu
newydd yn datblygu ac i glywed eu barnmewn ymateb i hynny. Mae cynrychiolwyr y
Cyngor a’r Fforwm hefyd yn rhoi gwybodaeth
wyneb yn wyneb i ni ar eu hasesiad oberfformiad y BBC – caiff canlyniadau’r
cyfarfod diweddaraf, ym mis Ebrill 2006,
eu hystyried yn ein gwaith yn y dyfodol.
Prif gyfrifoldeb y Cynghorau yw ein hysbysu
o ran pa mor dda y mae’r BBC yn diwallu
anghenion cynulleidfaoedd yn y gwledydd arhanbarthau Lloegr. Fel rhan o’r gwaith hwn,
maent yn ein hysbysu am amcanion allweddolar gyfer y gwledydd ac yn monitro sut y mae’r
BBC yn cyflawni yn erbyn yr amcanion hyn.
Mae pob Cyngor yn ymgymryd â rhaglen eango weithgareddau allgymorth er mwyn deall
pryderon cynulleidfaoedd yn y gwledydd a’rrhanbarthau. Mae hyn yn llywio eu hasesiado berfformiad y BBC. Ar y cyfan, roedd yCynghorau o’r farn y gwnaed cynnydd

Gwariant misol ffi’r drwydded ar gyfartaledd
BBC One
BBC Two
Costau darlledu a chasglu
Teledu’r Gwledydd a Rhanbarthau Lloegr
BBC Radio 1, 2, 3, 4 a Five Live
Sianelau teledu digidol
Radio Lleol a Radio’r Gwledydd
bbc.co.uk
BBC jamGorsafoedd radio digidol
Teledu rhyngweithiol (BBCi)
Cyfanswm
Gweithgarwch atebolrwydd y Llywodraethwyr
Bod yn agored: Llywodraethwr y BBC, Ruth Deech,
yn gwrando ar bryderon talwyr ffi’r drwydded
yng Nghaerdydd – un o gyfres o gyfarfodydd
cyhoeddus gan y Llywodraethwyr ledled y DU

sylweddol yn erbyn amcanion 2005/2006.
Fodd bynnag, roedd rhai meysydd o bryder.
Mae’r ddarpariaeth ddigidol yn bryder a rennir
gan bob Cyngor. Nododd Cyngor Darlledu
Gogledd Iwerddon fod angen eglurhad o’ramserlen ar gyfer newid i wasanaeth digidol
yng Ngogledd Iwerddon, yn arbennig o ran
datblygiadau digidol yng Ngweriniaeth
Iwerddon. Nododd hefyd y broblem barhauso ran argaeledd DAB yng Ngogledd Iwerddon,a gofynnodd i Radio Foyle gael ei ddarlledu
ar lwyfan DAB cyn gynted â phosibl. Nododd
Cyngor Darlledu Cymru nad oedd pawb
yn gallu derbyn gwasanaethau digidol y BBC
yng Nghymru. Ni allai canran sylweddol o’r
gwrandawyr dderbyn BBC Radio Wales na
BBC Radio Cymru ar DAB.Yn arbennig, roedd
mwyafrif y siaradwyr Cymraeg yn methu âderbyn Radio Cymru ar DAB. Mynegwyd
pryder ganddynt ynghylch yr holl
gyhoeddusrwydd i’r gwasanaethau digidol yng
Nghymru, o ystyried na allai nifer mor fawr
dderbyn y gwasanaethau hyn. Roedd y Fforwm
yn pryderu am ddiffyg gwybodaeth talwyr
ffi’r drwydded ynghylch y broses o newid
i ddigidol. Pwysleisiodd fod gan y BBC ran
allweddol i’w chwarae wrth addysgu talwyr ffi’r
drwydded am wasanaethau digidol, a bod ynrhaid iddo helpu i egluro’r broses. Gofynnodd
pob Cyngor am fwy o wybodaeth amwasanaethau digidol i bobl a fyddai’ncofrestru’n hwyr.
Mynegodd Cyngor Darlledu’r Alban bryderon
ynghylch y methiant, yn arbennig mewn
darllediadau newyddion a chwaraeon, iwahaniaethu rhwng materion a oedd yn
effeithio ar y DU gyfan a materion a oedd
yn berthnasol mewn mannau eraill ond nadoeddent yn effeithio ar yr Alban. Mynegodd
Cyngor Darlledu Cymru bryderon tebyg am
faterion nad oeddent yn berthnasol i Gymru
ar ôl datganoli. Roedd y Cyngor hefyd ynawyddus i fwletinau newyddion rhwydwaith
gynnwys mwy o straeon a oedd yn adlewyrchu
profiadau yng Nghymru. Fel y nodir gennym

Cost fisol 2006
£
3.52
1.52
1.08
1.04
1.02
1.00
0.68
0.36
0.14
0.10
0.08
10.54

Noder: Mae costau yn ymwneud â rhaglenni megis marchnata a’r holl orbenion wedi’u dosrannu’n llawn yn erbyn
sianelau/rhwydweithiau i ddangos cyfanswm cost darllediadau’r BBC.
Heb gynnwys costau ailstrwythuro eithriadol. Mae’r ffigurau wedi’u talgrynnu i’r geiniog agosaf.

mewn adran arall, mae BBC Newyddion yn
bwriadu cynnig modiwl hyfforddiant ar ohebu
ar y DU ddatganoledig. Dywedodd Cyngor
Darlledu Gogledd Iwerddon fod angen iraglennu a gomisiynwyd gan y rhwydwaitho Ogledd Iwerddon – yn enwedig drama –gael eu gwneud yng Ngogledd Iwerddon.
Nododd y Fforwm hefyd mai prin oedd yrenghreifftiau o fywyd yn rhanbarthau Lloegr
o fewn drama rhwydwaith y BBC. Roedd pob
Cyngor yn awyddus i weld cysylltiadau agosach
rhwng comisiynwyr rhaglenni rhwydwaith a’rgwledydd a’r rhanbarthau.
Nododd Cyngor Darlledu Gogledd Iwerddon
mai un o’r pryderon allweddol a godwyd gan
gynulleidfaoedd mewn cyfarfodydd cyhoeddus
oedd yr iaith anweddus a ddefnyddir mewnrhai rhaglenni.Teimlai’r Cyngor y byddai
ymchwil i’r canfyddiad o iaith amhriodol, ganganolbwyntio ar amrywiadau rhanbarthol
mewn agweddau, o ddefnydd i’r BBC adarlledwyr eraill.
Nododd y Cyngor hefyd bwysigrwydd darparu
rhaglennu Gwyddeleg a Gaeleg Ulster agofynnodd am eglurhad o’r gofyniad yn ySiarter newydd y dylid gwneud “darpariaeth
briodol” yn y maes hwn.
Croesawodd Cyngor Darlledu Cymru yrarolwg o amserlen BBC 2W, yn arbennig oystyried nifer gynyddol y bobl sy’n gwylio’r
gwasanaeth drwy Freeview ac nad oedd
ganddynt, felly, unrhyw fynediad i BBC Two
Wales. Nododd y Cyngor hefyd bwysigrwydd
partneriaeth strategol agos rhwng y BBC ac
S4C, a fyddai’n hanfodol er mwyn sicrhau y câicynulleidfaoedd yng Nghymru y gwasanaethdarlledu cyhoeddus gorau.
Nododd Cyngor Darlledu’r Alban y lefel
gymeradwyaeth isel i raglenni gwleidyddol achredai fod angen datblygu rhaglennu arloesol
a fyddai’n apelio i gynulleidfa ehangach yn
ogystal â’r rhaglenni gwleidyddol traddodiadol.
Croesawyd mentrau BBC Scotland fel
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Wythnos Ynni fel ffordd o ennyn diddordeb
cynulleidfaoedd mewn pynciau materion
cyfoes. Nododd y Cyngor hefyd fod angen i
BBC Scotland ddatblygu rhaglenni rhwydwaithllwyddiannus ar draws pob genre o ystyried
fod nifer o gyfresi hir sefydledig bellach wedi
dod i ben.
Rhoddodd Fforwm Cenedlaethol Lloegr
sylw penodol i’r cynllun teledu lleol peilot sydd
ar waith yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr.
Nodwyd ganddynt y byddai gwasanaethau
o’r fath yn hanfodol yn y dyfodol wrth i’r BBC
geisio cysylltu â chymunedau ledled y DU.
Fodd bynnag, nodwyd ganddynt bod angen
darparu cyllid digonol i wasanaethau o’r fath.
O dan y Siarter Frenhinol newydd ddrafft, caiff
y Cynghorau Darlledu a Fforwm Cenedlaethol
Lloegr eu disodli gan gyrff newydd a elwir yn
Gynghorau Cynulleidfa – un yr un i Gymru,
Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.
Caiff barn y Cynghorau Darlledu a’r Fforwm
eu cyhoeddi’n fanylach yn eu Harolygon
Blynyddol. Mae’r rhain ar gael ar wefan
Llywodraethwyr y BBC yn
www.bbcgovernors.co.uk
Y Pwyllgor Ymgynghorol Canolog
ar Grefydd
Mae’r Pwyllgor Ymgynghorol Canolog ar
Grefydd (CRAC) yn rhoi cyngor i’r BBC
ar bolisi a rhaglenni crefyddol.
Er mwyn paratoi ar gyfer dechrau cyfnod y
Siarter newydd a’r broses o ddisodli Bwrdd
Llywodraethwyr y BBC ag Ymddiriedolaeth y
BBC, bu Uned Lywodraethu’r BBC yn cynnal
arolwg trwyadl o drefniadau atebolrwydd yBBC. Fel rhan o’r gwaith hwn, ystyriwyd rôlsystem bresennol y BBC o gyrff ymgynghorol,fel CRAC.
Cymerodd CRAC ran weithgar yng ngwaithyr Uned Lywodraethu i ymdrin â’r mater hwn
drwy gydol y flwyddyn. Ar hyn o bryd, mae
61

Bod yn atebol ac yn gyfrifol

gan CRAC rôl ddeuol yn cynghori Bwrdd
y Llywodraethwyr ar faterion polisi eang ac yn
cynghori rheolwyr y BBC ar raglennu. O dan ytrefniadau llywodraethu newydd, sy’n seiliedig
ar yr egwyddor bod angen rhaniad llawer
amlycach rhwng yr Ymddiriedolaeth, fel corff
sofran y BBC sy’n gyfrifol am oruchwyliaeth
strategol a rheoliadol, a Gweithrediaeth y BBC,sy’n gyfrifol am ddyletswyddau gweithredol,
bydd angen trafod y rôl ddeuol hon. Felly,o ran y dyfodol, mae angen ystyried sut ac
ar ba delerau y gallai CRAC barhau i gyflawni
rôl ymgynghorol ddefnyddiol sy’n gydnaws
â’r egwyddor hon o rannu’r ddwy elfen.
Trafodwyd amrywiol opsiynau ac mae gwaithyn parhau i ystyried y mater hwn y mae’n rhaid
ei ddatrys mewn da bryd cyn dechrau cyfnod
y Siarter newydd.
Er mai ei rôl yn y dyfodol fu prif ffocws
CRAC eleni, ymgymerodd â gwaith hefyd
ar faterion sy’n ymwneud â’i gylch gwaithpresennol. Bu’n rhan o ymgynghoriad ar
newidiadau i ddarllediadau crefyddol World
Service, a oedd yn cynnwys mwy o bwyslais
ar newyddiaduraeth grefyddol yn hytrach
nag addoli.
Grwp Ymgynghorol BBC World Service
a Global News
Mae Grwp Ymgynghorol World Service a
Global News Llywodraethwyr y BBC yn rhoi
asesiad allanol annibynnol i’r Llywodraethwyro amrywiaeth ac ansawdd darllediadau BBC
World Service a BBC World.

Gwefan Cwynion y BBC
Bod yn ymatebol: mae’r BBC wedi ailwampio ei
system cwynion i’w gwneud hi’n haws i dalwyr ffi’r
drwydded gwyno os ydynt yn anfodlon ar unrhyw
agwedd ar ddarllediadau’r BBC

Canolfan Agored y BBC, Sheffield
Bod yn atebol: Cadeirydd y BBC, Michael Grade,yn ateb cwestiynau gan dalwyr ffi’r drwydded yn
Sheffield – darlledwyd y drafodaeth yn fyw ar BBC
Radio Sheffield

un o’r gwledydd a adolygwyd, calonogwyd y
Grwp gan y canfyddiadau. Mae World Service
wedi cadw ei ddelwedd fel ffynhonnell
newyddion gadarn a dibynadwy ac ystyrir
bod ei newyddiaduraeth yn fanylach na
gorsafoedd radio eraill, gan gynnwys
cystadleuwyr rhyngwladol. Fodd bynnag,
roedd arwyddion bod y cynnydd o ran
gorsafoedd lleol mwy bywiog yn newid
disgwyliadau’r gynulleidfa o raglenni
newyddion (yn arbennig yn Pacistan ac
Affrica) a bod rhai pobl ifanc nad ydynt yn
gwrando o’r farn nad oedd gan arddull
cyflwyno World Service ddeinamiaeth nac
egni.Teimlai’r Grwp y byddai’n bwysig
monitro’r risg y byddai ei wrandawyr yn
rhoi’r gorau i wrando ar World Service.

cynyddu nifer y bobl a fyddai’n gallu
defnyddio’r safle a’i werth addysgol.

O ystyried digwyddiadau mawr ledled ybyd, darparodd ein gwaith ymchwil gyfle ifesur llwyddiant canfyddedig World Service
wrth ymdrin â’r materion anodd hyn.
Roeddem yn falch dod i’r casgliad bod
World Service wedi llwyddo i gynnal ei enw
da am fod yn ddiduedd ac yn wrthrychol.
Ni chafwyd unrhyw gyhuddiadau o duedd
ar faterion rhyngwladol gan yr ymatebwyr.
Fodd bynnag, codwyd rhai materion ar lefel
genedlaethol neu ranbarthol. Er enghraifft,
yn Affrica, roedd rhai ymatebwyr o’r farn
bod gan y BBC agwedd Orllewinol tuag
at Affrica a’i fod yn ymdrin â’r cyfandirfel “problem”. Mae’r Grwp wedi gofyn ireolwyr World Service ystyried y mater
hwn yn ei gynyrchiadau.

Yng nghyd-destun y gystadleuaeth gynyddol
gan orsafoedd radio newydd mewn sawl

Nodwyd y gwasanaethau ar-lein yn benodol
fel dull a oedd yn cynnig fersiwn hygyrch ofrand y BBC ag apêl eang. Fodd bynnag,
nodwyd rhai meysydd cyflwyno pellach ygellid eu gwella. Roedd y rhain yn cynnwys
gwella golwg tudalennau hafan anniben;
ei gwneud hi’n haws dychwelyd i hafan ygwasanaeth iaith; rhoi cyfarwyddiadau cliriach
ar gyfer defnyddio’r tudalennau Learn English
a Participate; ac ystyried geiriadur
Saesneg/Wrdw cwbl weithredol er mwyn

62

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Yn 2005/2006, comisiynodd y Grwp waithymchwil annibynnol gan Ipsos MORI i
adolygu darllediadau World Service yn
Saesneg i Affrica, Wrdw, Romaneg, Persieg a
Sbaeneg i America. Ar y cyfan, roeddent yn
fodlon bod y darllediadau World Service aadolygwyd o safon dda, ac ni nodwyd unrhyw
bryderon arwyddocaol.

Llwyddodd yr adborth gan yr ymatebwyr i
fodloni’r Grwp bod eu gwaith ymchwil – eryn gyfyngedig ac argraffiadol, yn anochel –serch hynny, yn darparu arwydd defnyddiolo amrywiaeth o safbwyntiau gwrandawyr adarpar wrandawyr ar draws y gwasanaethau
iaith. Hysbyswyd rheolwyr World Service obryderon allweddol yr ymatebwyr.

Ymateb i gwynion
Mae gan y BBC ymrwymiad Siarter isicrhau bod y BBC yn ymdrin yn briodol âsylwadau a chwynion. Pwyllgor Cwynion am
Raglenni’r Llywodraethwyr yw’r is-bwyllgor
sy’n monitro’r broses hon. Mae’n cael
adroddiadau chwarterol am gwynion gan
y rheolwyr ac yn ystyried arolwg blynyddol
o’r broses o ymdrin â chwynion. Mae hefyd
yn ystyried cwynion golygyddion difrifol os
gwneir apêl yn eu cylch.
System cwynion newydd
Lansiodd y BBC system cwynion
gynhwysfawr newydd ym mis Chwefror
2005.Ymhlith nodweddion allweddol ysystem mae cod ymarfer cyhoeddedig;
ymrwymiad i ateb cwynion cychwynnol ofewn deg diwrnod gwaith; gwefan cwynion(bbc.co.uk/complaints) sy’n cael ei gwella’nbarhaus; proses tri cham glir gyda’r Pwyllgor
yn gweithredu fel cam olaf y system;a Bwrdd Rheoli Cwynion wedi’i gadeirio
gan y Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinoli oruchwylio’r broses o ymdrin â chwynion
gan reolwyr a rhannu dysgu ar lefel uwch.
Dadansoddwyd y system cwynion gan dîm
archwilio mewnol y BBC eleni er mwyn
gwerthuso ei chadernid yn erbyn mesurau
archwilio mewnol. Ni chanfuwyd unrhyw
feysydd pryder pwysig. Canfu yr ymdriniwyd
â’r cwynion a oedd yn rhan o’r sampl yn unolâ’r gweithdrefnau; bod ymwybyddiaeth dda o’rsystem newydd; bod cydberthynas effeithiol â11.8
miliwno oedolion mewn cartrefi â setiau teledu
digidol a ddefnyddiodd BBCi 24/7 ym mis
Mawrth 200627%
o’r boblogaeth a wyliodd o leiaf 15 munudo Springwatch (BBC Two, Mai-Mehefin
2005)

HyfforddiantCreu’r genhedlaeth nesaf o weithwyr proffesiynol i’r
cyfryngau: mae’r BBC yn cynnig hyfforddiantclodwiw i’w staff ei hun - ac i lawer o bobl eraill ofewn diwydiant darlledu’r DU

Capita – y darparwr gwasanaethau rheng flaen;
a bod gwybodaeth reoli yn gadarn. Nodwyd
nifer o feysydd i’w gwella ymhellach, erenghraifft, gwell cyfathrebu rhwng rhai
meysydd, ac ymdrinnir â’r rhain.
Nododd y Pwyllgor gyflawniad y rheolwyr
o ran gweithredu a gwella’r system cwynion
newydd. Nododd y Pwyllgor fod y BBC yn
fwy parod i gyfaddef mewn achosion lle y
gwnaeth gamgymeriad. Bydd trafodaethau’nparhau i sicrhau bod ymddiheuriadau yn
ddigon llawn ac eglur.
Eleni ymdriniodd y BBC â chyfanswm odros 150,000 o gwynion, o gymharu â
137,000 y flwyddyn flaenorol. Roedd dros
50,000 o gyfanswm cwynion y llynedd yn
gwynion am Jerry Springer – the Opera, sy’n
golygu bod y cyfanswm sylfaenol wedi
cynyddu tua 80%. Roedd y Pwyllgor o’r farn
mai’r prif reswm tebygol am y cynnydd yw
gwell hygyrchedd o ran cwyno o ganlyniad
i’r wefan.Ymhlith rhai materion penodol
nodedig eleni roedd cwynion yn ystod yr
Etholiad Cyffredinol; y fformat newydd argyfer cyflwyno’r tywydd; a’r ddadl ynghylch
y cartwnau o’r Proffwyd Muhammad.
Ymatebwyd i 91% o gwynion Cam 1(h.y. i’r rhaglen neu BBC Gwybodaeth) ofewn y targed o ddeg diwrnod gwaith o’uderbyn. Rhoddwyd trefniadau arbennig arwaith i ymdrin â chwynion yn ystod yr
Etholiad Cyffredinol.
BBC Gwybodaeth
Parhaodd BBC Gwybodaeth i weithredu 24
awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos, gan
ymdrin â chwynion dros y ffôn, drwy lythyrac e-bost. Mae’n ymdrin â mwyafrif helaeth
y cwynion ar Gam 1. Rhoddodd tua dwy ran
o dair o’r achwynwyr sgôr o 8 allan o 10 oleiaf i BBC Gwybodaeth o ran eu boddhad
cyffredinol â’r gwasanaeth mewn arolwg
annibynnol gan MORI. Nododd y Pwyllgor
fod y ffigur hwn yn un da yng nghyd-destun

ymdrin â chwynion. Croesawodd gynnig yrheolwyr i fesur canfyddiadau’r cyhoedd obarodrwydd y BBC i dderbyn cwynion yn
ystod 2006/2007.
Uned Cwynion Golygyddol
Rôl yr Uned Cwynion Golygyddol yw derbyn
cwynion golygyddol difrifol gan bobl nad
ydynt yn fodlon ar yr ymateb Cam 1. Mae’nystyried y cwynion hyn yn annibynnol arwneuthurwyr rhaglenni.Ystyriodd yr Uned
206 o gwynion (0.14% o’r holl gwynion):cadarnhawyd 40 ohonynt (19.5%) yn llwyr
neu’n rhannol. Cyhoeddwyd canfyddiadau’r
cwynion a gadarnhawyd yn chwarterol,ynghyd â nodyn o’r camau a gymerwyd
ymhob achos.Ymatebwyd i 53% o’r cwyniono fewn pedair i saith wythnos (48% yn
2004/2005).Y targed yw ymateb i 80% ofewn y terfyn amser hwn.
Cynhaliwyd arolwg o’r Uned mewn ymateb
i gyd-destun newydd y system cwynion
newydd, a chaiff strwythurau a gweithdrefnau
newydd eu rhoi ar waith yn ystod
2006/2007. Nododd y Pwyllgor y dylai’r
gweithdrefnau newydd helpu i wellaamseroedd ymateb.

y cynigion fel a ganlyn: yn gyntaf, y dylid rhoi
cyfle fel arfer i bob ochr gyflwyno sylwadau
ar ddeunydd a ddarparwyd i’r Pwyllgor wrth
wneud ei benderfyniad; yn ail, gyda rhai
cwynion uniongyrchol (lle yr effeithir yn
uniongyrchol ar achwynwyr gan faterion
sy’n ymwneud â thegwch neu breifatrwydd)
dylai fod gan y Pwyllgor y disgresiwn i gynnal
gwrandawiad. Bydd y Pwyllgor hefyd yncyhoeddi manylion am ei weithdrefnau, achynhaliodd ymgynghoriad ar y broses o’udrafftio. Mae’r Pwyllgor wrthi ar hyn o brydyn ystyried ymatebion i’r ymgynghoriad ac
mae’n bwriadu rhoi gweithdrefnau newydd
ar waith yn ddiweddarach yn 2006.
Ofcom
Gall rheoleiddiwr y diwydiant Ofcom hefyd
dderbyn cwynion ar y rhan fwyaf o faterion
golygyddol.Yr eithriad nodedig yw cwynion
sy’n ymwneud â bod yn ddiduedd ac yn
gywir – Llywodraethwyr y BBC yn unig sy’nrheoleiddio’r materion hyn. Cafwyd bod y
BBC wedi torri’r codau rheoleiddiol mewn
wyth achos yn ymwneud â safonau a deg
achos yn ymwneud â thegwch a phreifatrwydd.
I gael rhagor o wybodaeth am gydymffurfiad
golygyddol, gweler tudalen 89.

Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr
Rhan o gylch gwaith y Pwyllgor yw gwrando
ar gwynion golygyddol difrifol y gwneir apêlyn eu cylch – h.y. gan bobl sydd wedi dilyn
y ddau gam gyda’r rheolwyr ond sydd yn
dal yn anfodlon ar yr ymateb. Cyflwynwyd
apeliadau ynghylch pum deg pedwar ogwynion. O’r rhain, cadarnhawyd wyth ynllwyr neu’n rhannol.
Fel rhan o’i amcanion ehangach i sicrhau
gwell tryloywder ac atebolrwydd, adolygodd
y Pwyllgor ei weithdrefnau ei hun yn ystod
2005/2006, ac ym mis Mawrth 2006,
cynhaliodd ymgynghoriad cyhoeddus arnewidiadau arfaethedig i’r ffordd y byddai’nystyried apeliadau ac yn ymdrin â hwy. Roedd
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

63Bod yn atebol ac yn gyfrifol

BBC World Class
Cyflwyno’r byd i’r DU: fel rhan o’r tymor Africa Livescysylltodd prosiect BBC World Class fwy na 1700o ysgolion yn Affrica a’r DU. Gefeilliwyd yr ysgol
hon yn Lagos ag ysgol yn Loughborough

Serious Amazon
Cefnogi talent newydd: anfonodd cyfres CBBC
Serious Amazon grwp o blant - a ddewiswyd mewn
cystadleuaeth genedlaethol - ar daith heriol i Dde
America. Gwnaed ymdrech arbennig i gynnwys
plant o gefndiroedd difreintiedig

Hyfforddi a datblygu(cyngor sgiliau sector y diwydiannau
clyweledol) a chyda’r Rheoleiddiwr
Hyfforddiant a Sgiliau Darlledu a sefydlwyd
gan Ofcom.

Coleg Newyddiaduraeth y BBC
Yn 2005, cymeradwywyd cynnig sefydlu
Coleg Newyddiaduraeth y BBC gennym– arwydd o’n penderfyniad y dylai
newyddiadurwyr y BBC gael yrhyfforddiant gorau er mwyn sicrhau ygallant gyrraedd y safonau uchaf oannibyniaeth, cywirdeb a bod yn ddiduedd.
Fe’n calonogir gan y cynnydd cyflym
a wnaed ers hynny. Penodwyd Vin Ray,un o newyddiadurwyr uchaf ei barchy BBC, yn Gyfarwyddwr a dechreuodd
y gwaith i nodi’r sgiliau allweddol a’r
wybodaeth y bydd eu hangen ar
newyddiadurwyr y BBC yn y dyfodol
a’r ffordd orau o’u cyflwyno.
Nid adeiladau ar gampws yw’r Coleg.
Caiff yr hyfforddiant ei gyflwyno –wyneb yn wyneb neu drwy fodiwlau arlein a weinyddir yn bersonol – yn agos
at weithleoedd newyddiadurwyr y BBC.
Y nod yw cynnig dysgu parhaus i bob
aelod o staff ar bob lefel o’i yrfa.
Ym mis Mawrth 2006, lansiwyd modiwl
Israel and the Palestinians gan ddefnyddio
golygydd Dwyrain Canol y BBC Jeremy
Bowen ac wedi’i anelu at 4,000 oaelodau o staff. Bydd modiwlau yny dyfodol yn cynnwys hyfforddiantcyfreithiol, gohebu ar y DU
ddatganoledig a gohebu ar faterion
sy’n ymwneud â ffydd a chrefydd.
Mae gwefan ar faterion newyddiaduraeth
wrthi’n cael ei datblygu fel y prif bwynt
mynediad ar gyfer holl weithgareddau’r
Coleg yn ogystal â fforwm ar gyfer
trafodaethau a dadleuon. Bydd y Coleg
yn ceisio meithrin cydberthnasau cadarn
â chyrff allanol allweddol fel asiantaethau
rheoleiddio, melinau trafod, ysgolion
hyfforddi newyddiaduraeth a sefydliadau

newyddion eraill.

64

Yn ystod y flwyddyn, cwblhaodd y rheolwyr
arolwg cynhwysfawr o’r strategaeth hyfforddi
a datblygu. Daeth i’r casgliad bod y model
hyfforddi presennol yn rhy gymhleth ac nad
oedd yn hyrwyddo ymagwedd strategol
gyfun hir dymor nac yn annog arloesedd.
Argymhellodd strategaeth hyfforddi a
datblygu newydd yn canolbwyntio ar feysydd
sy’n hanfodol i’r BBC a’r diwydiant darlledu
ehangach. Rhoddwyd y strategaeth hon
ar waith.
Caiff yr holl gyllid hyfforddi a datblygu ei reoli
erbyn hyn gan Fwrdd Dysgu newydd sy’npennu ac yn monitro blaenoriaethau gwario.
Caiff yr hyfforddiant ei hun ei sianelu drwy
bedwar bwrdd hyfforddi sy’n cwmpasu
newyddiaduraeth (gan gynnwys Coleg
Newyddiaduraeth y BBC – gweler y blwch);arweinyddiaeth ac effeithiolrwydd personol;
cynhyrchu (gan gynnwys peirianneg); a
chreadigrwydd a dealltwriaeth o’r gynulleidfa.
Caiff pob bwrdd hyfforddi ei gadeirio gan
aelod o’r Bwrdd Gweithredol, sydd hefyd
yn aelod o’r Bwrdd Dysgu.
Hyfforddi’r diwydiantYn ogystal â hyfforddi ei staff ei hun, mae’r
BBC yn parhau i chwarae rhan bwysig fel
hyfforddwr i’r diwydiant darlledu ehangach.
Yn 2005, darparodd y BBC dros 3,800 o
ddiwrnodau o hyfforddiant i 176 osefydliadau. Mae BBC Hyfforddi a Datblygu
hefyd yn cynnig amrywiaeth o gyrsiau ar-lein
am ddim sy’n cwmpasu agweddau argynhyrchu teledu a radio – gan gynnwys
ffilmio, goleuadau, golygu, ysgrifennu, cyfweld
a chyngor iechyd a diogelwch.Yn ogystal,mae’r BBC yn cynnig hyfforddiant am ddim
ac am bris gostyngol i weithwyr llawrydd a
gweithwyr contract ar amrywiaeth o bynciau
gan gynnwys gwaith camera, sain, goleuadau
a chyfryngau newydd.Yn 2005, cafodd 300
o weithwyr llawrydd yn y DU fudd ohyfforddiant y BBC. Mae’r BBC hefyd yn
cynnal cydberthnasau strategol gyda Skillset
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

BBC TalentLansiwyd BBC Talent yn 2000 ac mae’nparhau i ddarparu llwybr i mewn i’r BBC i
dalent newydd o bob cwr o’r DU.Ymhlithy cynlluniau newydd yn 2005/2006, roedd
dod o hyd i gyflwynydd newydd i BBC
Radio Coventry & Warwickshire, dod o hydi DJs newydd a dramodwyr radio i BBC
1Xtra, a chystadleuaeth i ddewis wythplentyn i gymryd rhan yng nghyfres CBBC
Serious Amazon – i annog plant na fyddent
o bosibl wedi gwneud cais fel arall.
Cynhaliodd tîm o BBC Talent weithdaimewn 25 o ysgolion, gyda sawl un ohonynt
yng nghanol dinasoedd.
GwobrauYn 2005/2006, enillodd y BBC dros 250
o wobrau a oedd yn gysylltiedig â rhaglenniar deledu, radio a chyfryngau newydd. Roeddy rhain yn cynnwys 24 Bafta (Teledu, Creffta Phlant), 22 gwobr Aur Sony, 48 gwobr
RTS (Rhaglen, Addysgol, Newyddiaduraeth,
Chwaraeon, Crefftau a Dylunio), dwy wobr
Webbie ac un wobr Prix Italia.
Amrywiaeth
Mabwysiadodd y rheolwyr strategaeth
amrywiaeth newydd yn 2005, yn dilyn arolwg
o weithgarwch yn ystod y blynyddoedd cyn
hynny.Ymhlith egwyddorion allweddol ystrategaeth newydd, mae’r ffaith y dylid
ystyried amrywiaeth fel cyfle creadigol i’r
BBC ymgysylltu â chynulleidfa’r DU yn ei
chyfanrwydd. Dylid ystyried bod amrywiaeth
yn cynnwys ethnigrwydd, anabledd, oed, ffydd,
rhywioldeb, dosbarth, tuedd wleidyddol a
gwahaniaethau rhanbarthol. Dylid dalarweinwyr y BBC drwy’r sefydliad cyfan igyfrif am sicrhau bod amrywiaeth ar waithyn eu rhan hwy o’r busnes a dylid cynnwys
amrywiaeth o fewn prosesau allweddol

88,969

91.6%

o geisiadau am swyddi – y nifer adderbyniwyd gan BBC Recriwtio yn
2005/2006

o raglennu ar BBC One yn cynnwys isdeitlau yn 2005/2006

People’s War
Adrodd hanes cymunedau: rhoddodd prosiect
People’s War y BBC gyfle i lawer o bobl recordio
eu hatgofion personol o’r Ail Ryfel Byd - gan greu
archif gwerthfawr i genedlaethau’r dyfodol

Darllediadau BBC Newyddion o’r UE
Yn ystod y flwyddyn, gofynasom i’rrheolwyr roi’r wybodaeth ddiweddaraf
i ni am y cynnydd wrth weithredu
argymhellion adroddiad Wilson yn
2005 o ran pa mor ddiduedd oedd
darllediadau’r BBC o’r UE. Cawsom
ymateb y rheolwyr ym mis
Chwefror 2006.
Croesawn y cynnydd sylweddol awnaed gan y rheolwyr wrth weithredu
newid yn y maes hwn.
Ymhlith y mentrau hyfforddiantnewydd roedd cwrs ar-leinrhyngweithiol gorfodol ar yr UE
a ddilynwyd gan dros 6,000 o bobl.
Yn ogystal, mae’r Coleg
Newyddiaduraeth yn bwriadu cynnal
cyfres o seminarau a chynhyrchu dwy
ffilm i’w dosbarthu i bob tîm rhaglen
er mwyn ceisio eu hannog i feddwl yn
ddyfnach am eu darllediadau o’r UE.
Croesawn benodiad Mark Mardell fel
Golygydd Ewrop cyntaf y BBC. Maeei waith wedi ychwanegu dyfnderac awdurdod sylweddol
i ddarllediadau’r BBC.
Bellach caiff darllediadau’r BBC o’r UE
eu monitro’n rheolaidd bob chwe mis
gan y rheolwyr, gan asesu elfennau fel
cywirdeb, tegwch a’r defnydd o iaith.
Caiff y canlyniadau a’r argymhellion
eu hystyried gan y Bwrdd
Newyddiaduraeth, a gadeirir gan
y Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol
ac sy’n dod ag arweinwyr holladrannau newyddiaduraeth y BBC
ynghyd – gan gynnwys
newyddiaduraeth genedlaethol,rhyngwladol, rhanbarthol a lleol.

gwneud rhaglenni, creadigrwydd, cyflwyno
gwasanaethau a chreu gweithlu cynhwysol.
Crëwyd Bwrdd Amrywiaeth, wedi’i gadeirio
gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol, i bennu
blaenoriaethau a monitro cynnydd.
Bu gan y BBC dargedau ar gyfer amrywiaeth
ei weithlu ers sawl blwyddyn. Disgwylir i’rtargedau hyn gael eu cyrraedd erbyn mis
Rhagfyr 2007. Maent yn cynnwys targed isicrhau bod 12.5% o gyfanswm y gweithlu yn
staff o leiafrifoedd ethnig a bod 7% o swyddi
uwch reolwyr yn staff o leiafrifoedd ethnig.
Erbyn mis Mawrth 2006, 10.3% a 5.3% oedd
y ffigurau (10.1% a 4.9% ym mis Mawrth
2005). Ceir targed hefyd i sicrhau bod 4% ogyfanswm y gweithlu yn staff anabl. Erbyn mis
Mawrth 2006, 2.7% oedd y ffigur hwn (dimnewid o fis Mawrth 2005). Mae’r cynnydd
araf ar dargedau amrywiaeth yn 2005/2006
yn adlewyrchu’n rhannol y gostyngiad o ran
recriwtio allanol.
Ym mis Hydref 2005, cynhaliodd y BBC
seminar Arweinwyr Anabledd a ddaeth âchynrychiolwyr o 24 o sefydliadau anabledd
allweddol ac uwch reolwyr y BBC ynghyd.
Ystyriodd y seminar faterion gan gynnwys
portreadu, recriwtio a sut y gall technolegwella mynediad. Bwriedir cynnal seminar
dilynol yn 2006 er mwyn adolygu cynnydd apharhau â’r drafodaeth â grwpiau anabledd.
Cyfrifoldeb cymdeithasol corfforaethol
Mae’r BBC yn anelu at sicrhau gwerth
cyhoeddus yn bennaf drwy ei raglenni a’iwasanaethau, ond mae hefyd yn cynnig
gwerth cyhoeddus drwy weithgareddau sy’nymestyn yn uniongyrchol i gymdeithas drwy
ymrwymiad i gyfrifoldeb cymdeithasol
corfforaethol (CSR).

mae’r BBC yn anelu at fod yn ddinesydd
corfforaethol cyfrifol, gan weithredu er budd
y cyhoedd, i atgyfnerthu a chyfoethogi
cymunedau ar draws y DU ac yn
rhyngwladol. Mae CSR yn golygu byw yn
ôl ein gwerthoedd gydag uniondeb achysondeb ethnig tuag at ein pobl ein hunain,
ein cynulleidfa, cyflenwyr busnes a’r
cymunedau lle rydym yn gweithredu, ermwyn cadw eu ffydd yn y BBC. Drwy
gyflawni ein dyletswyddau cyhoeddus a thrwy
ymrwymiadau amgylcheddol, moesegol,
elusennol a chymunedol y caiff effaith
gymdeithasol y BBC ei hamlygu fwyaf.”
Mae Busnes yn y Gymuned, sef y sefydliad sy’nanelu at wella effaith gadarnhaol busnes mewn
cymdeithas, yn cyhoeddi mynegai CSR bob
blwyddyn. Mae’n rhoi meincnod o’r ffordd y
mae cwmnïau yn rheoli, yn mesur ac yn rhoi
adroddiad ar eu heffaith ar gymdeithas.Yn
2006 95% oedd sgôr y BBC (90% yn 2005)
a olygai ei fod yn rhannu’r 20fed safle o blith
100 cwmni gorau’r DU ar gyfer CSR (i fynyo 32ain yn 2004) a’r BBC oedd orau o blith
sector y cyfryngau ac adloniant.
Cyhoeddodd y BBC adroddiad CSR (syddar gael ar-lein yn bbc.co.uk/info/csr) sy’n rhoi
mwy o fanylion am yr amrywiaeth eang oweithgareddau a ddefnyddir gan y BBC i
weithredu ei bolisïau CSR.
Cofnodir rhai o’r gweithgareddau hyn yn
2005/2006 isod.
Gwaith elusennol: codi arian drwy apeliadau
Mae apeliadau a ddarlledir yn wasanaethcyhoeddus pwysig. Maent yn rhoi cyfle igynulleidfaoedd y BBC gefnogi elusennau,
tra’n rhoi cyfle i elusennau godi arian ac
ymwybyddiaeth o’u gwaith.

Dyma sut y mae’r BBC yn diffinio eiuchelgeisiau yn y maes hwn: “Cenhadaeth
graidd y BBC yw cyfoethogi bywydau pobl
gyda rhaglenni a gwasanaethau sy’n hysbysu,
yn addysgu ac yn diddanu.Yn unol â hyn,

Cynghorir y BBC gan y Pwyllgor Ymgynghorolar Apeliadau (AAC), sy’n cynnwys 12 oymgynghorwyr allanol arbenigol sy’ncynrychioli ystod eang o fuddiannau ar draws

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

65Bod yn atebol ac yn gyfrifol

414,019o ymwelwyr â Chanolfannau Agored abysiau’r BBC yn 2005/2006

Plant mewn Angen
Estyn llaw i’r anghenus: Fearne Cotton gyda Ruby,un o gleifion Hospis Plant Richard House yn
Nwyrain Llundain, un o’r elusennau niferus a gafodd
gymorth drwy grant gan Plant mewn Angeny maes elusennol. Mae’r AAC yn rhoi cyngor
ar bolisi apeliadau’r BBC ac yn cynorthwyo’r
BBC i oruchwylio prosiectau codi arian mawr
megis Diwrnod Trwyn Coch ac apêl Plant
mewn Angen y BBC. Mae hefyd yn cynghoriar ddyrannu apeliadau wythnosol Radio 4
ac apeliadau Lifeline BBC One. Ar ddiwedd
2005, yn dilyn argymhelliad adroddiad a
gomisiynwyd gan y Llywodraethwyr,
trosglwyddwyd llinellau atebolrwydd yr AAC
o Fwrdd y Llywodraethwyr i reolwyr y BBC.
Yn ystod 2005/2006 gwnaed nifer oapeliadau mawr.Ym mis Tachwedd 2005,
llwyddodd apêl Plant mewn Angen i godi
dros £17miliwn ar y noson, a disgwylir i’rcyfanswm terfynol ddyblu. Caiff yr arian ei
roi i amrywiaeth mawr o brosiectau sy’n
gweithio gyda phlant yn y DU. Mae Apêl‘Treasure Trail’ Blue Peter i Childline, alansiwyd hefyd ym mis Tachwedd, wedi codi
£413,033 hyd yma.
Yn 2005, roedd y BBC yn bartner mewn
dwy apêl a gydlynwyd gan y Pwyllgor
Argyfwng, sefydliad ymbarél sy’n cynrychioli’r
prif asiantaethau cymorth tramor. Cododd ygyntaf, ym mis Awst, £25miliwn i’r ymateb
dyngarol i’r argyfwng bwyd yn Niger a
gwledydd cyfagos, ac ym mis Hydref cododdapêl ar gyfer y daeargryn yn Asia £59miliwn
i’r ymdrechion cymorth yng ngogledd
Pacistan a Kashmir India.
Y llynedd rhoddodd cynulleidfaoedd fwy na£1.4miliwn i elusennau unigol a gafodd sylw
mewn apeliadau wythnosol a misol.
Rhoddodd gwrandawyr fwy na £1,194,000 i
elusennau a gafodd sylw ar y Radio 4 Appeal
wythnosol, gan gynnwys mwy na £661,000 i’rapêl Nadolig flynyddol ar gyfer St Martin-inthe-Fields.

Children’s Foundation, yn dilyn apêl agyflwynwyd gan Stephen Fry, a £51,856
ar gyfer yr elusen dramor WaterAid.

perthnasol yn amserlenni teledu’r BBC. Mae
hefyd yn gyfle i gyfnewid syniadau a sgiliau ardraws y ddau sefydliad.

Gwaith elusennol:Ymddiriedolaeth
BBC World Service

Bysiau a Chanolfannau Agored y BBC
Mae bysiau a Chanolfannau Agored y BBC
yn ffordd o gysylltu’r BBC yn agosach â
chymunedau, i gyrraedd cynulleidfaoedd
newydd, i ddatblygu gwybodaeth am y
cyfryngau a phontio’r bwlch digidol, ac igynnwys mwy o bobl yn rhaglennu lleoly BBC.

Elusen datblygu rhyngwladol y BBC yw
Ymddiriedolaeth BBC World Service. Ei nodyw hyrwyddo datblygu drwy ddefnydd
arloesol o’r cyfryngau yn y byd datblygol.
Mae prosiectau’r Ymddiriedolaeth yn
cyrraedd y cymunedau tlotaf, gan hyrwyddo
iechyd da a darparu rhaglenni addysgol drwy
radio a theledu mewn ieithoedd lleol. Mae’r
Ymddiriedolaeth hefyd yn helpu darlledwyr
lleol a chenedlaethol i ddatblygu drwy
hyfforddi newyddiadurwyr a staff cynhyrchu.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn codi ei harian oddi
wrth lywodraethau, asiantaethau rhyngwladol,
sefydliadau partner eraill a rhoddion gan
unigolion yn hytrach na thrwy’r BBC.Yn
2005/2006 codwyd £16miliwn.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn gweithio mewn
partneriaeth â darlledwyr cenedlaethol alleol, elusennau a llywodraethau eraill, ac
erbyn hyn mae ganddi fwy na 600 o aelodauo staff yn gweithio ar brosiectau mewn mwy
na 50 o wledydd ledled y byd.
Partneriaethau cymunedol
Mae’r BBC yn gweithredu nifer obartneriaethau cymunedol ac mae’n chwilio
am gyfleoedd i ymuno â sefydliadau lleol eraill
i wella amodau yn y cymunedau y maent yn
gweithredu ynddynt. Maent yn cynnwys yCommunity Channel, sianel ddigidol am ddimo dan berchenogaeth lawn Ymddiriedolaeth
y Cyfryngau, sef elusen sy’n rhoi arbenigedd
ar y cyfryngau i elusennau eraill.

Rhoddodd gwylwyr rhaglen fisol BBC One,
Lifeline, fwy na £240,000 i’r elusennau a
gafodd sylw dros y flwyddyn. Roedd y swm
hwn yn cynnwys £95,061 ar gyfer y Starlight

Drwy bartneriaeth strategol ar y cyd, mae’r
Community Channel yn rhan o raglenni
gweithredu cymdeithasol y BBC a, lle y bohynny yn bosibl ac yn briodol, mae’n meithrin
cysylltiadau â themâu a thymhorau

66

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Dechreuodd bws cyntaf y BBC weithredu
yn 2001 yn Swydd Gaerhirfryn, mewn
partneriaeth â Chyngor Sir Gaerhirfryn.
Ei nod oedd mynd â gorsaf radio leol y
BBC ar daith, rhoi cyfle i wrandawyr gymryd
rhan ar yr awyr, a chynnig cyfleoedd ar gyfer
hyfforddiant ym maes y cyfryngau a TG.
O ganlyniad i’w lwyddiant, comisiynwyd
bysiau eraill a bellach ceir fflyd ohonynt sy’n
gweithredu yng Nghymru, Lloegr a Gogledd
Iwerddon. Mae hanner dwsin o gyfrifiaduron
a mynediad i’r rhyngrwyd ar bob bws, yn
ogystal ag offer stiwdio ddarlledu symudol.
Mae tiwtoriaid cymwys ar bob bws iaddysgu ymwelwyr.
Lansiwyd Canolfan Agored gyntaf y BBC yn
2001 hefyd – yn Blackburn – i atgyfnerthu ac
ymestyn cysylltiad BBC Radio Lancashire â’ichynulleidfa leol drwy gynnig cyfleoedd i
ddysgu am y cyfryngau, meithrin sgiliau TG achymryd rhan mewn darllediadau cymunedol.
Bellach mae canolfannau tebyg ledled Cymru
a Lloegr.Yn 2005/2006, ymwelodd dros
360,000 o bobl â bysiau a Chanolfannau
Agored y BBC yn Lloegr.
Mae’r BBC yn gweithio gyda sefydliadau
addysgol allanol a sefydliadau nad ydynt yn
gwneud elw ymhob un o’r lleoliadau. Mae’r
BBC yn gobeithio ehangu gwasanaeth bysiau
a Chanolfannau Agored y BBC i ardaloedd
eraill lle mae partneriaethau yn caniatáu
hynny a lle y mae angen y gynulleidfa fwyaf.

77%
o’r gerddoriaeth a gaiff ei chwarae ar 1Xtra
yn newydd (cyn ei rhyddhau neu lai na mis
ers ei rhyddhau)

Bysiau’r BBC
Mynd â’r BBC at y gynulleidfa: mae bysiau’r BBC, fel
y bws hwn ar daith yn Cumbria, yn helpu i gysylltu’r
BBC â chymunedau anodd eu cyrraedd

Ymwybyddiaeth amgylcheddol
Prynu cyfrifol: caiff y Radio Times ei argraffu arbapur o goedwigoedd cynaliadwy, rhan o bolisi’r
BBC i ystyried pryderon amgylcheddol wrth brynu
deunyddiau crai

Y BBC a’r amgylchedd
Mae’r BBC yn ymdrechu i sicrhau ei fod yn
cydymffurfio â’r ddeddfwriaeth amgylcheddolac mae’n mynd ati o ddifrif i leihau ei effaithar yr amgylchedd a rheoli ei risgiau busnes
yn gyfrifol. Mae Mynegai Busnes yn yr
Amgylchedd 2005 yn rhoi’r BBC yn safle 53
yn gyffredinol (i fyny o 61 yn 2004), ac yn
drydydd yn sector y cyfryngau ac adloniant(i lawr o ail yn 2004).

mwydion ar gyfer papur, a bellach caiff
gwybodaeth fanwl ei chasglu am ffynonellau
er mwyn sicrhau bod cyfran gynyddol yn
dod o goedigwoedd cynaliadwy. Defnyddir
y 5% arall o bren mewn meysydd eraill gan
gynnwys nwyddau ystafell ymolchi, dodrefn,setiau ac ategion. O ran y meysydd hyn, caiff
gwell trefniadau prynu a systemau monitro
eu datblygu ynghyd â thargedau gwella.

Yn 2005 adolygodd y rheolwyr 72 o feysydd
yng nghadwyn gyflenwi’r BBC i asesu eu
heffaith ar yr amgylchedd ac ar ei enw da.
O ganlyniad, nodwyd chwe chategori fel
blaenoriaethau i weithredu arnynt a’u
hadolygu, sef: pren a chynnyrch pren; trefnu
contractau allanol ar gyfer rheoli cyfleusterau
adeiladu; tacsis a cheir hur; fflyd (cerbydau
darllediadau awyr agored a cherbydau
cwmni); cyfleustodau; a threfnu contractau
allanol ar gyfer y rhwydwaith trosglwyddo.

Mae’r BBC yn gweithio’n agos â’i bartneriaid
allanol i sicrhau gwelliannau amgylcheddol.
Yn aml, gall y partneriaid gyflwyno
arbenigedd penodol a systemau ar gyfer
rheoli’r risg amgylcheddol; yn aml gallant
ariannu gwelliannau – er enghraifft, o ran
offer ynni effeithlon a pheirianwaith pwer;
ac mae ganddynt y grym pwrcasu i
ddylanwadu ar gadwyni cyflenwi mewn
ffyrdd sy’n ystyriol o’r amgylchedd.

Ers mis Tachwedd 2005, prynwyd ein trydan
gan ffynonellau ‘Gwres a Phwer Cyfun oAnsawdd Da’ – maent yn hynod effeithlon
o ran ynni ac yn cael eu heithrio o’r ardoll
newid yn yr hinsawdd. Bellach mae Cynllun
Masnachu Gollyngiadau’r UE, a gynlluniwyd ileihau gollyngiadau carbon deuocsid, ar waithar nifer o safleoedd y BBC. Rhoddir
tystysgrifau gollyngiadau CO2 i’r safleoedd hyn
ac os byddant yn gollwng mwy o CO2 na’rlefel a bennir ar eu cyfer, rhaid i’r BBC brynu
mwy o dystysgrifau yn y farchnad agored –neu, gallant werthu’r tystysgrifau sy’n weddill
os byddant yn gollwng llai o CO2.Yn 2005,
cynhyrchodd y Media Village yn White City
5,103 tunnell yn llai o CO2 na’r lefel abennwyd ar ei gyfer – er bod hyn yn
adlewyrchu’r ffaith nad yw’r safle wedi’i
feddiannu’n llawn eto.
Mae’r BBC yn anelu at gynyddu swm y prena brynir ganddo o goedwigoedd a reolirmewn ffordd gynaliadwy. BBC Magazines
sy’n gyfrifol am 95% o’r swm hwn ar ffurf
BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

67

Arolwg y Llywodraethwyro’r gwasanaethau –Perfformiad yn erbyn
ymrwymiadau’r
Datganiadau o Bolisi
Rhaglenni 2005/2006
Trosolwg
Yn unol â Deddf Cyfathrebu 2003, mae’n ofynnol i’r BBC
gyhoeddi datganiadau o bolisi rhaglenni bob blwyddyn, yn
nodi sut y bydd y BBC yn cyflawni ei gylch gwaith cyhoeddus
ac i gyflwyno adroddiad ar berfformiad yn eu herbyn yn yr
Adroddiad Blynyddol.
Yn y dyfodol, caiff y broses hon o asesu perfformiad ei
gwella gan Drwyddedau Gwasanaeth a gyhoeddir gan
Ymddiriedolaeth newydd y BBC. Bydd y Trwyddedau
Gwasanaeth yn cynnwys amodau a mesurau perfformiad,a ategir gan y datganiadau blynyddol o bolisi rhaglenni.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn asesu perfformiad yn erbyn
y Trwyddedau Gwasanaeth ac yn dal y rheolwyr i gyfrif.
Cyhoeddodd y BBC ei ddogfen Datganiadau o Bolisi
Rhaglenni ar gyfer 2006/2007 ym mis Mai eleni (ar gaelyn bbc.co.uk/info/statements2006).

68

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae’r tablau hyn yn rhoi crynodeb o berfformiad yn 2005/2006 yn erbyn y Datganiadau o Bolisi Rhaglenni. Isafswm yw pob ymrwymiad i oriau
darlledu sy’n benodol i wahanol genres, oni nodir yn wahanol.
BBC One:YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o raglenni materion cyfoes

90

159 awr

Cynyddu nifer yr oriau o faterion cyfoes yn ystod oriau brig, gan anelu at 48.5 awr
yn 2006/2007–

44 awr yn ystod oriau brig(i fyny o 40 awr yn
2004/2005)

Rhifynnau arbennig o Panorama yn ystod oriau brig

4

4 rhifyn arbennig

Dechrau lleihau nifer y rhaglenni a welwyd o’r blaen ar y sianel hon a gaiff eu hailddarlledu
yn ystod oriau brig i lefel sy’n is na’r terfyn presennol o 10% o’r oriau brig

<10%8.9% o’r oriau brig (i lawro 9.7% yn 2004/2005)

Bydd rhaglenni gwyddoniaeth, byd natur a rhaglenni addysgol yn ffurfio rhan o’r
ymrwymiad i oriau o raglennu ffeithiol newydd

650

916 awr

Oriau o raglennu crefyddol ar BBC One

80

92 awrOriau o raglennu crefyddol ar BBC One a BBC Two

112

139 awr

Oriau o raglennu i blant

400

672 awr

Oriau o raglennu chwaraeon

260

670 awr

Oriau o gelfyddydau a cherddoriaeth

45

82 awr

BBC Two:YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o faterion cyfoes

240

259 awr

Oriau o newyddion

100

673 awr

Oriau o raglennu celfyddydol a cherddoriaeth

200

350 awr

Oriau o raglennu ffeithiol

500

1,438 awr

Oriau o raglennu crefyddol (fel rhan o ymrwymiad ar y cyd â BBC One)20

47 awrOriau o raglennu newydd i blant

100

153 awr

Oriau o chwaraeon

430

1,028 awr

BBC Three:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o raglenni materion cyfoes newydd

15

16 awr% yr oriau i fod yn newyddion, materion cyfoes, addysg, cerddoriaeth a’r celfyddydau

15%

28% o’r oriau

Oriau o raglennu cerddoriaeth a’r celfyddydau newydd

50

52 awrMentrau talent newydd

6

6 menter

Oriau o raglenni addysgol newydd

30

127 awr

Oriau o raglenni gwyddoniaeth, crefydd, moeseg a busnes newydd

15

20 awrDarllediadau’r sianel gyda chymorth rhyngweithiol

20%

Bodlonwyd y targed gan
ddefnyddio negeseuon ebost, SMS ac ar-lein

Comisiynu’r isafswm oriau cymwys gan y sector annibynnol

25%

33.1% o oriau cymwys% gwariant o’r sector annibynnol ar raglenni cymwys

25%

37% o gyllidebau rhaglenni% o’r gyllideb gymwys yn cael ei chynhyrchu y tu allan i’r M25

33%

34.5% o’r gwariant

Cynyrchiadau a gomisiynwyd yn arbennig ar gyfer BBC Three80%

82% o raglenni

Oriau rhaglenni o darddiad UE/AEE

90%

91% o’r oriau

Gwariant o darddiad UE/AEE

90%

94% o’r gwariant

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

69

Arolwg y Llywodraethwyr o’r gwasanaethau – Perfformiad
yn erbyn ymrwymiadau’r Datganiadau o Bolisi Rhaglenni 2005/2006

BBC Four:YmrwymiadGwirioneddol% o’r cynyrchiadau a wneir yn yr UE/AEE

70%

95% o’r oriau

Darlledu rhaglenni dogfen newydd o bob cwr o’r byd

30

49 rhaglen ddogfen

Darlledu ffilmiau rhyngwladol newydd am y tro cyntaf

20

34 darllediad cyntaf

CBeebies:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o raglenni genre cymysg

4,500+

4,711 awr

Cynyrchiadau o darddiad DU/UE

tua 90%97% o’r oriau% o fuddsoddiad y sianel ar raglennu newydd o’r DU

75%

77% o’r gwariant% o oriau o raglennu’r DU sy’n ddeunydd newydd, gan gynnwys cynyrchiadau agomisiynwyd o’r tu allan i Lundain25%

27.3% o’r oriau

Sianel CBBC:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion

85

97 awrOriau o ddrama

650

768 awr

Oriau o gyflwyno byw

240

313 awr

Oriau o raglennu ffeithiol a rhaglennu i ysgolion

1,000+

1,388 awr

% o’r cynyrchiadau a wneir yn yr UE/AEE

tua 75%88% o’r oriau% o’r buddsoddiad a wneir yn yr UE/AEE

tua 75%96% o’r gwariant% o gyllidebau rhaglenni a ddyrannwyd i gynyrchiadau gwreiddiol, gan gynnwys
cynyrchiadau a gomisiynir o’r tu allan i Lundain

tua 75%95% o’r gwariant% o oriau rhaglenni a ddyrannwyd i gynyrchiadau gwreiddiol, gan gynnwys cynyrchiadau
a gomisiynir o’r tu allan i Lundain

tua 25%33% o’r oriau

BBC News 24:

YmrwymiadGwirioneddol

Nifer y rhifynnau o HARDtalk yn cynnwys cyfweliadau ar ffurf hir gyda
gwneuthurwyr newyddion a ffigurau diwylliannol

200

206 rhifyn

Oriau o ddadlau gwleidyddol drwy raglenni fel Straight Talk

35

38.5 awr

Rhifynnau o Dateline London, yn cynnig safbwynt amgen ar ddigwyddiadau gan
ohebwyr tramor sydd wedi’u lleoli yn Llundain

50

50 rhifyn

Isafswm oriau o newyddion chwaraeon

100

115.8 awr

BBC Parliament:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o drafodion Senedd yr Alban

100

133 awr

Oriau o drafodion y Cynulliad Cenedlaethol

100

100 awr

Oriau o raglennu o Frwsel a Strasbwrg (gan gynnwys ailddarllediadau)100+

169 awr

Oriau o ddarllediadau o Bwyllgorau Dethol San Steffan

400

427 awr

Mae gofyniad rheoleiddiol ar wasanaethau Teledu’r BBC i fodloni cwotâu ‘Haen 2’ y cytunir arnynt gan Fwrdd y Llywodraethwyr gydag Ofcom bob
blwyddyn galendr ar gyfer cynyrchiadau annibynnol, gwneud rhaglenni rhanbarthol, rhaglenni newyddion a materion cyfoes, lefelau cynyrchiadau
gwreiddiol a rhaglennu rhanbarthol. Rhestrir y cwotâu hyn a chydymffurfiad â hwy yn yr adran Cydymffurfiad ar dudalen 91.

70

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

BBC Radio 1:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion, chwaraeon a materion cyfoes

310

339 awr% o’r amserlen sydd wedi’i neilltuo i gerddoriaeth arbenigol neu raglenni llafar

40%

43.4% o’r amserlen% o raglennu cerddoriaeth prif ffrwd sy’n ‘newydd’ (cyn ei rhyddhau neu lai na mis
ers ei rhyddhau)

45%

51% o’r gerddoriaeth% o raglennu cerddoriaeth prif ffrwd gan unigolion/grwpiau o’r DU

40%

49% o’r gerddoriaeth

Digwyddiadau a gwyliau byw yn y DU a thramortua 2527 digwyddiad/gwyl fyw

Sesiynau a pherfformiadau Live Lounge newydd

250+

356 sesiwn/perfformiad
newyddComisiynu rhaglenni dogfen newydd

40

43 rhaglen ddogfen
newyddOriau o raglennu dewisol o Gymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon

tua 200

223 awr

BBC Radio 2:

YmrwymiadGwirioneddol

Rhaniad yr amserlen rhwng llafar a cherddoriaethtua 33% yn llafar

37.5% yn llafar

Oriau o newyddion a materion cyfoes, gan gynnwys bwletinau newyddion bob awr

800

829 awr

Oriau o raglenni cerddoriaeth arbenigol

1,100+

1,210 awr

Oriau o theatr gerddorol a cherddoriaeth ffilm

60+

70 awrOriau o raglennu celfyddydol

100+

112 awr

Oriau o ddarllediadau crefyddol yn cwmpasu amrywiaeth eang o grefyddau

170+

170 awr

BBC Radio 3:

YmrwymiadGwirioneddol% o’r gerddoriaeth sy’n fyw neu wedi’i recordio’n arbennig

50%

53.2% o’r gerddoriaeth

Darllediadau byw yn cynnwys perfformiadau byw neu wedi’u recordio’n arbennig

500

595 awr

Comisiynu gwaith cerddorol newydd

30+

36 darn o waith
cerddorol newydd

Comisiynu rhaglenni dogfen newydd ar y celfyddydau a phynciau diwylliannol

30

39 rhaglen ddogfen newydd

Y gyllideb a werir y tu allan i’r M25

40%

45.4% o’r gwariant

BBC Radio 4:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion a materion cyfoes

2,500

3,021 awr

Oriau o ddrama a darlleniadau gwreiddiol

760

770 awr

Oriau o gomedi wreiddiol

300

321 awr% o Afternoon Plays newydd a fydd yn gomisiynau cyntaf neu’n ail gomisiynau gan
awduron sy’n newydd i fyd radio

35%

43% o’r Afternoon Plays

Oriau o raglenni dogfen

200

232 awr

Oriau o raglennu crefyddol

200

214 awr

BBC Radio Five Live:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o ddarllediadau newyddion rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol

6,000/tua 70%

6,549 awr/
74.8% o’r darllediadau

Oriau o raglenni dogfen, ynghyd â dadleuon a gomisiynwyd yn arbennig ar
ddigwyddiadau newyddion a chwaraeon pwysig

tua 5056 awrBBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

71

Arolwg y Llywodraethwyr o’r gwasanaethau – Perfformiad
yn erbyn ymrwymiadau’r Datganiadau o Bolisi Rhaglenni 2005/2006

1Xtra:

YmrwymiadGwirioneddol% o’r gerddoriaeth a gaiff ei chwarae sy’n ‘newydd’(cyn ei rhyddhau, neu lai na mis ers ei rhyddhau)

70%77% o’r gerddoriaeth% o’r darllediadau sydd wedi’u neilltuo i newyddion, rhaglenni dogfen arhaglennu gweithredu cymdeithasoltua 10%11.3% o’r darllediadau% bras y darllediadau cyffredinol sy’n cynnwys eitemau llafartua 20%23.8% o’r oriau

Nifer y digwyddiadau cerddoriaeth fyw

50

55 digwyddiad byw% y gerddoriaeth a gaiff ei chwarae o’r DU

40%

46% o’r gerddoriaeth

BBC 6 Music:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o berfformiadau cyngerdd o’r archif

400+

530 awr

Nifer y sesiynau newydd a recordiwyd drwy’r flwyddyn

275+

380 sesiwn% o’r gerddoriaeth sy’n draciau o gyngherddau a sesiynau o archifau cerddoriaeth y BBC

15%

15.7% o’r gerddoriaeth

Bydd o leiaf hanner y gerddoriaeth a gaiff ei chwarae yn bedair blwydd oed o leiaf

50%

52% o’r gerddoriaeth achwaraewyd

Oriau o raglenni dogfen a thraethodau a ailddarlledwyd ac a gomisiynwyd o’r newydd

550+

612 awr

Nifer yr ymgyrchoedd gweithredu cymdeithasol, gydag adnoddau ar-lein ategol

3

3 ymgyrch

BBC 7:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o lyfrau a drama

2,800

3,833 awr

Oriau o gomedi

2,800

3,437 awr

Oriau o ddarlleniadau i blant40

40 awrOriau o gomedi wreiddiol

10

22 awrOriau o ddrama wreiddiol

10

14 awrOriau o raglennu i blant

1,400+

1,457 awr

BBC Asian Network:

YmrwymiadGwirioneddol

Bydd y cynnwys tua 50% llafar a 50% cerddoriaethtua 50% llafar

50.5% llafar% o’r rhestr chwarae cerddoriaeth gan unigolion/grwpiau o’r DU

40%

40% o’r rhestr chwarae
cerddoriaeth

Oriau a ddarlledir bob dydd mewn ieithoedd ac eithrio Saesneg

3–5 awr

5.2 awr

72

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

bbc.co.uk:

YmrwymiadGwirioneddol

Cynyddu cyrhaeddiad y BBC mewn perthynas ag oedolion Prydain Fawr
sy’n defnyddio’r rhyngrwyd

50%+

54% o boblogaeth yrhyngrwyd sy’n oedolion
ym Mhrydain Fawr
(CI 2006)

Cyfanswm o 1 filiwn oddefnyddwyr yn ystod
y flwyddyn

560,000 o ddefnyddwyr
yn C1 2006

Nifer defnyddwyr gwefan WebWise y BBC a nifer y cysylltiadau â chanolfannau
cymorth cenedlaethol erbyn mis Mawrth 2006

1,000 o ganolfannau

Newidiodd y fethodoleg:bellach mesurir defnydd
gwirioneddol yn hytrach na
defnydd ‘honedig’

Ehangu Skillswise gydag ymgyrch lythrennedd fawr, gan anelu at ddenu defnyddwyr
targed bob mis rhwng Hydref a Mawrth 2006

200,000

250,000 o ddefnyddwyr
y mis

Gwella gwefan y gymuned anabl Ouch! ymhellach, gyda’r nod o sicrhau ymwelwyr
targed bob mis

20,00040,000 o ymwelwyr bob
mis

BBCi:

YmrwymiadGwirioneddol

Cynyddu cyrhaeddiad BBCi 24/7–

33% o’r oedolion mewn
cartrefi â theledu digidol(C1 2006)
Newidiodd y fethodoleg –gweler tudalen 44

Lleihau amseroedd mynediad

6 eiliad

8 eiliad mewn cartrefi âtheledu lloeren digidol(C1 2006)
Gweler tudalen 44 am ragoro wybodaeth

Cynnal cost fesul defnyddiwr a gyrhaeddir gan BBCi 24/7

8c mewn cartrefi â lloeren
ddigidol4c mewn cartrefi âtheledu digidol (C1 2006)
Newidiodd y fethodoleg –gweler tudalen 44

BBC jam:YmrwymiadGwirioneddol

Paratoi i lansio’r deunyddiau cyntaf ym mis Ionawr 2006

Lansio ym mis Ionawr 2006

Lansiwyd ym mis Ionawr
2006 gyda phedwar pwnc:
Saesneg, Daearyddiaeth,
Ffrangeg ac Astudiaethau
BusnesBBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

73

Arolwg y Llywodraethwyr o’r gwasanaethau – Perfformiad
yn erbyn ymrwymiadau’r Datganiadau o Bolisi Rhaglenni 2005/2006

Gwledydd a Rhanbarthau’r BBC:YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o lafar a dadleuon ar draws ein gorsafoedd radiotua 260,000

272,089

Oriau o newyddion, gwleidyddiaeth a materion cyfoes ar draws ein gwasanaethau teledu

5,000+

6,499

Rhanbarthau Lloegr:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion teledu lleol a rhanbarthol dyddiol

3,350

3,735 awr

Oriau o raglennu lleol a rhanbarthol nad ydynt yn newyddion, gan gynnwys materion cyfoes

250

271.4 awr

Oriau o ddarllediadau radio lleol

230,000

236,379 awr

BBC Scotland:

YmrwymiadGwirioneddol

Cynnal cyrhaeddiad Reporting Scotland

48%

48%

Cynnal cyfran gwylwyr Reporting Scotland

30%

29%

Dros 500 awr o newyddion a materion cyfoes ar y teledu

500+

516 awr– gan gynnwys o leiaf 100 awr o faterion cyfoes a darllediadau gwleidyddol

100

153 awr

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar y radio

2,200

2,225 awr

Oriau o ddarllediadau cerddoriaeth a’r celfyddydau ar y radio a theledu, yn ogystal â
meysydd cerddoriaeth arbenigol wythnosol ar y radio

270

432 awr

Oriau o raglenni rhwydwaith a ddarperir

200

282 awr

Gwariant ar deledu a gwasanaethau ar-lein Gaeleg£2.1miliwn£2.2miliwn

Oriau o ddarllediadau i ysgolion ar deledu a radio17

25 awrCyfran darllediadau rhwydwaith i blant a ddarperir gan BBC Scotland

18%

18.5%

74

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

BBC Cymru:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar deledu Saesneg gan gynnwys
Wales Today

500+

509 awr

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar BBC Radio Wales

1,500+

1,552 awr

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar BBC Radio Cymru

1,000

1,045 awr

Oriau o newyddion ar gyfer S4C

180+

223 awr

Oriau o ddarllediadau o drafodion y Cynulliad Cenedlaethol i’w darlledu ar S4C

500+

528 awr

Oriau o ddarllediadau ar BBC Radio Cymru, ac eithrio newyddion a materion cyfoes

7,000+

7,074 awr

Oriau ar BBC Radio Wales, ac eithrio newyddion a materion cyfoes

5,500

5,704 awr

Oriau ar y teledu yn Saesneg ac yn Gymraeg

500

565 awr

Rhaglenni a wneir gan y Gerddorfa Genedlaethol Gymreig

80+

93 rhaglen

Cyngherddau cyhoeddus gan y Gerddorfa Genedlaethol Gymreig

50+

73 cyngerdd

Oriau o raglenni rhwydwaith a ddarperir125+

159 awr

Oriau o deledu Cymraeg a ddarperir i S4C

520

531 awr– sy’n cynnwys oriau o ddrama wreiddiol

90+

96 awrBBC Northern Ireland:

YmrwymiadGwirioneddol

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar BBC Radio Ulster

1,550+

1,736 awr

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar BBC Radio Foyle

380+

380 awr

Oriau o newyddion a materion cyfoes ar y teledu

325

386 awr

Cynyddu nifer yr oriau o raglennu ffeithiol ar gyfer BBC One, gyda mwy o raglenni
dogfen unigol yn cwmpasu amrywiaeth o faterion a phynciau o ddiddordeb igynulleidfaoedd lleol

100

104 awr

Oriau o deledu lleol

640

635 awr

Oriau o radio lleol

8,400+

8,809 awr

Cynyddu nifer y rhaglenni dogfen celfyddydol ar y teledu o lefelau 2004/2005

2

2 raglen ddogfen
gelfyddydol

Oriau o ddarpariaeth ysgolion BBC Northern Ireland ar y radio a’r teledu

16

16 awrBBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

75

Cydymffurfiad

1 Masnachu teg

Mae gan Fwrdd y Llywodraethwyr
gyfrifoldebau clir o dan Siarter y BBCi sicrhau bod y BBC yn ymddwyn yn
gyfrifol ac yn dilyn pob rheoliad a chod
ymarfer cymwys.

Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr
Yn ystod y flwyddyn, roedd y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg
yn cynnwys Llywodraethwyr canlynol y BBC: Anthony Salz (Cadeirydd),
Y Farwnes Ruth Deech, yr Athro Merfyn Jones a’r Athro Fabian Monds.

Rhaid i’r Llywodraethwyr fodloni eu hunain:■ bod y BBC yn cydymffurfio â phob

ymrwymiad cyfreithiol■ bod gan y BBC strwythur rheoli priodol■ bod gan y BBC reolaethau digonol iddiogelu ei asedion■ bod y BBC yn glynu wrth ei ganllawiau

a’i godau ymarfer ei hun
Ar y tudalennau canlynol mae Bwrdd y
Llywodraethwyr a, lle y bo’n briodol, yr
archwilwyr annibynnol yn adrodd yn ffurfiol
ar bolisïau, gweithdrefnau a chydymffurfiady BBC fel a ganlyn:
1 Masnachu teg
2 Datganiadau ariannol
3 Prosesau risg a rheoli
4 Cyfrifoldebau llywodraethu
corfforaethol eraill
5 Rhyddid gwybodaeth
6 Rhoddion a chydnabyddiaethau
7 Adroddiad ar gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr
8 Rhaglenni, sianelau a hyrwyddiadau
9 Cost cydymffurfio

76
78
80
84
86
86
86
89
91

Cyfrifoldebau allweddol y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg yn
ystod y flwyddyn oedd:■ adolygu Ymrwymiad y BBC i Fasnachu Teg yn rheolaidd■ adolygu Canllawiau Masnachu Teg y BBC yn rheolaidd■ drwy’r Uned Lywodraethu, penodi archwilwyr annibynnol i brofi i ba
raddau y mae’r BBC wedi sefydlu, ac wedi cymhwyso, system oreolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi
cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg■ ystyried adroddiadau gan yr archwilwyr annibynnol neu arbenigwyr
annibynnol eraill fel y bo’n briodol, y Pennaeth Masnachu Teg, y Pennaeth
Sicrwydd Busnes a’r uwch swyddogion gweithredol am faterion sy’nymwneud â chydymffurfiad ag Ymrwymiad Masnachu Teg y BBC■ ystyried heriau allanol arwyddocaol i gydymffurfiad y BBC â’i
Ymrwymiad Masnachu Teg■ ystyried adroddiad blynyddol y Llywodraethwyr a’r archwilwyr
annibynnol a barn yr archwilwyr annibynnol ar fasnachu teg■ ystyried adroddiad blynyddol y Llywodraethwyr ac arolwg yr archwilwyr
annibynnol mewn perthynas â Phrotocolau Masnachu’r World Service
a chydberthynas fasnachu BBC Newyddion/BBC World■ cyflwyno adroddiad i Fwrdd y Llywodraethwyr am waith y Pwyllgor.
Yn ystod y flwyddyn gweithredodd y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu
Teg nifer o ddiwygiadau i gynyddu’r bwlch rhwng y Llywodraethwyr arheolwyr y BBC, gan adlewyrchu materion a godwyd ym Mhapur
Gwyrdd y Llywodraeth ar yr Arolwg o’r Siarter.Trafodir y rhainymhellach o dan cwynion masnachu teg.
Datganiad y Llywodraethwyr ar fasnachu teg
Gweithgareddau masnachol a masnachu teg
Diben craidd y BBC yw darparu darlledu cyhoeddus a ariennir gan ffi’r
drwydded. Mae buddsoddiadau talwyr ffi’r drwydded, sydd wedi cronni
dros lawer o flynyddoedd, wedi cynhyrchu màs critigol o dalent a gallu
cynhyrchu i’r BBC, ynghyd ag archif ddigynsail o raglennu’r gorffennol.
Mae gwerth eilaidd i’r asedion hyn, sy’n ychwanegol at eu defnydd arsianelau ac allfeydd cyhoeddus. Mae gan y BBC gyfrifoldeb i sicrhau bod
y gwerth hwn yn cael ei ddatblygu’n gywir yn fasnachol, a’i ddefnyddio er
budd talwyr ffi’r drwydded.
Wrth ymdrin â gweithgareddau masnachol, mae’r BBC, fel sefydliadau
eraill, yn llwyr agored i gyfraith cystadleuaeth ddomestig ac Ewropeaidd.
Yn ogystal â sicrhau cydymffurfiad â chyfraith cystadleuaeth Ewropeaidd
a chyfraith cystadleuaeth y DU a’r gyfraith Ewropeaidd ar gymorth ywladwriaeth, ac i gydnabod ei safle arbennig fel sefydliad a ariennir gan ycyhoedd, mae’r BBC, o’i wirfodd, yn cynnwys gofynion eraill o fewn ei
fframwaith masnachu teg.
Gweithdrefnau cydymffurfio â masnachu teg
Ymgorfforir ymrwymiadau masnachu teg y BBC yn ei Ymrwymiad
Masnachu Teg y caiff ei gydymffurfiad ag ef ei archwilio drwy gydol y
flwyddyn gan un o bwyllgorau sefydlog Bwrdd y Llywodraethwyr, sef y
Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg. Caiff hwn ei ategu gan y
Canllawiau Masnachu Teg sy’n darparu fframwaith gweithredu manwl
sy’n adeiladu ar egwyddorion yr Ymrwymiad Masnachu Teg. Er bod yCanllawiau Masnachu Teg yn cynnwys canllawiau ar gyfraith cystadleuaeth,
gellir gwneud cwynion sy’n ymwneud yn bennaf â materion cyfraithcystadleuaeth neu gymorth y wladwriaeth yn uniongyrchol hefyd i’rawdurdod cystadlu perthnasol. Nid yw’r Llywodraethwyr eu hunain yn

76

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

awdurdod cystadlu ac felly nid oes ganddynt unrhyw statws i ystyried
apeliadau mewn perthynas â thoriadau honedig o gyfraith cystadleuaeth.
Cynghorir y Pwyllgor gan archwilwyr annibynnol a gaiff eu
comisiynu a’u rheoli gan yr Uned Lywodraethu.Yn ogystal, cynghoriry Pwyllgor gan Bennaeth Masnachu Teg a Phennaeth Sicrwydd
Busnes y BBC, os bydd angen, heb gyfryngdod rheolwyr y BBC.
Mae pob is-gwmni masnachol a gweithrediad masnachol yn cyflwyno
adroddiad drwy’r Pennaeth Masnachu Teg i’r Pwyllgor ar eu
gweithgareddau ac mae’r Pwyllgor yn ei gwneud yn ofynnol iaelodau o’r staff â chyfrifoldebau masnachol dderbyn hyfforddiantym mholisïau masnachu teg y BBC.
Profir rheolaeth y BBC dros drefniadau masnachu teg yn rheolaidd
gan y Sefydliad Safonau Prydeinig ac achredwyd y trefniadau hyn âsafon ansawdd ISO 9001:2000. Cadarnhaodd yr asesiad diweddaraf,
a gynhaliwyd ym mis Chwefror 2006, fod y gweithdrefnau yn parhau
i weithredu’n effeithiol.
Wrth eu natur, mae dyfarniadau masnachu teg yn gymhleth, gan
adlewyrchu’r amgylchedd sy’n gyson ddatblygu y mae diwydiannau’r
cyfryngau yn gweithredu ynddo. Drwy’r Pwyllgor Cydymffurfio â
Masnachu Teg, mae Llywodraethwyr y BBC yn craffu’n ddeallus ac yn
gwneud dyfarniadau cytbwys ar faterion polisi pwysig sy’n deillio oymrwymiad y BBC â mentrau masnachol.
Yn dilyn ei ymateb yn 2003 i Arolwg Richard Lambert o BBC News 24
yn erbyn telerau ei gymeradwyaeth, mae’r Llywodraethwyr yn flynyddol
yn ystyried y berthynas rhwng BBC Newyddion a BBC World. Mae hyn
yn cynnwys arolwg gan archwilwyr allanol fod yr egwyddor cost ymylol
yn cael ei chymhwyso’n briodol yn yr ymwneud rhwng BBC Newyddion
a BBC World. Mae’r Llywodraethwyr yn fodlon bod yr egwyddor cost
ymylol wedi ei chymhwyso’n briodol.
Archwiliad Masnachu Teg Blynyddol
Mae’r Archwilwyr Masnachu Teg annibynnol, a gomisiynir gan yr Uned
Lywodraethu ar ran Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y
Llywodraethwyr, yn cynnal Archwiliad Masnachu Teg blynyddol ibenderfynu a yw’r BBC wedi sefydlu a chymhwyso system o reolaethau
mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â’r
Ymrwymiad Masnachu Teg. Wrth gynnal eu harchwiliad, mae’r archwilwyr
yn ymgymryd â nifer o weithgareddau, gan gynnwys y canlynol:■ cyfarfod â chynrychiolwyr masnachu teg ac unigolion eraill â rolau
masnachu teg arwyddocaol ym mhob is-adran■ gwerthuso’r system o reolaethau mewnol masnachu teg aweithredwyd gan bob is-adran■ adolygu a phrofi sampl o weithgareddau masnachol yr ymrwymwyd
iddynt yn ystod y flwyddyn■ profi digonolrwydd y prosesau sydd ar waith i gofnodi ac olrhainmaterion Masnachu Teg hyd at eu datrys/cwblhau■ asesu a phrofi digonolrwydd rhaglenni hyfforddi masnachu teg o fewn
pob is-adran■ cyflwyno adroddiad ar eu canfyddiadau a’u casgliadau i’r Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg
Nodir barn yr archwilwyr yn seiliedig ar eu harchwiliad am y flwyddyn
a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006 yn ddiweddarach ar y dudalen hon.
Cwynion masnachu teg
Ym mis Mai 2005 comisiynodd y Llywodraethwyr Spectrum Strategy
Consultants i ddarparu cyngor annibynnol ar ddiwygio’r broses
cwynion ac apeliadau.Ym mis Rhagfyr 2005 cyhoeddodd y
Llywodraethwyr eu casgliadau ar fframwaith diwygiedig.

Ymhlith argymhellion eraill cynigiodd y Llywodraethwyr y dylid caelbwlch clir rhwng ymdrin â chwynion ac apeliadau. O dan y fframwaith
diwygiedig hwn mae’r Pennaeth Masnachu Teg yn gyfrifol am ymdrin
â’r holl gwynion masnachu teg a wneir yn erbyn y BBC. Mae’r
Llywodraethwyr, drwy’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg, yn
gyfrifol am ymdrin ag apeliadau.
Ceir canllawiau cyhoeddus ar y broses cwynion ac apeliadau yn
www.bbcgovernors.co.uk/docs/fairtrading.html.
Ymdriniodd y BBC â heriau allanol mewn perthynas â deg o faterion
yn ystod y flwyddyn. Mae un o’r materion hyn yn cael ei ystyried arhyn o bryd gan Ofcom. Mae mater arall yn cael ei ystyried gan y
Comisiwn Ewropeaidd o hyd. Ni thorrwyd yr Ymrwymiad Masnachu
Teg mewn perthynas â’r cwynion a oedd yn weddill, er i un parti
allanol gael ei gynghori’n anghywir gan is-adran y BBC mewn un gwyn.
Yn ystod y flwyddyn cyhoeddodd y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu
Teg fwletinau chwarterol ar ymateb y BBC i unrhyw doriadau honedig
o’r Ymrwymiad Masnachu Teg. Mae manylion yr holl gwynion ar gael
gan y Pennaeth Masnachu Teg yn BBC, Media Centre, 201 Wood Lane,
London W12 7TQ neu ar-lein yn
bbc.co.uk/info/policies/fairtrading_complaints.
Digwyddiadau’r flwyddyn
Cyhoeddwyd Papur Gwyn y Llywodraeth ar yr Arolwg o’r Siarter a’r
Siarter a’r Cytundeb drafft ar 14 Mawrth 2006.
Barn y Llywodraethwyr
Mae’r Llywodraethwyr o’r farn bod y polisïau a geir yn Ymrwymiad
Masnachu Teg y BBC yn gyson â gofynion y Siarter Frenhinol a’r
Cytundeb atodol. Drwy’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg, cawsant
sicrwydd rhesymol bod y system o reolaethau a gweithdrefnau agynlluniwyd i sicrhau y caiff y polisïau hyn eu cymhwyso ar draws y BBC
wedi bod yn gweithredu’n effeithiol drwy gydol y flwyddyn.
Adroddiad gan yr Archwilwyr Masnachu Teg Annibynnol i
Lywodraethwyr y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig (BBC) am yflwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006
Rydym wedi archwilio, yn ein rôl fel Archwilwyr Masnachu Teg y BBC,y system o reolaethau mewnol a sefydlwyd o fewn y BBC i roi
sicrwydd rhesymol i’r Llywodraethwyr bod y BBC wedi cydymffurfio
â’i Ymrwymiad Masnachu Teg a gyhoeddwyd am y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Mawrth 2006.
Cytunwyd ar ein cyfarwyddiadau ar gyfer yr archwiliad hwn, a oedd
yn cynnwys cwmpas y gwaith i ymgymryd ag ef, gyda Phwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr. Mae’r cyfarwyddiadau
hyn yn cynnwys cytundeb y dylai ein harchwiliad gael ei gynnal
yn unol â’r Safonau Archwilio perthnasol, cytundeb ar derfyn ein
rhwymedigaeth mewn perthynas â’r gwaith hwn, a chytundeb bod
ein dyletswydd gofal mewn perthynas â’r gwaith hwn i’r BBC yn
unig. Rydym yn fodlon bod y cwmpas y cytunwyd arno ar gyfer ein
harchwiliad yn ddigonol i’n galluogi i fynegi’r farn a nodir isod.
Priod gyfrifoldebau’r Llywodraethwyr, y rheolwyr a’r archwilwyr
Mae’r Llywodraethwyr yn gyfrifol am sicrhau bod y BBC yn bodloni
holl ofynion cyfraith cystadleuaeth a’i fod yn masnachu’n deg. Maent
wedi sefydlu’r Ymrwymiad Masnachu Teg ac wedi pennu amcaniony system o reolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau cydymffurfiad
â’r Ymrwymiad hwn ac i fonitro canlyniadau’r rheolaethau hyn.
Maent hefyd yn gyfrifol am baratoi Datganiad y Llywodraethwyr ar
Gydymffurfiad â Masnachu Teg a gynhwysir yn Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y BBC, sy’n cynnwys datganiad ar fasnachu teg.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

77

Cydymffurfiad

Mae Llywodraethwyr y BBC yn ymddiried y gwaith o weithredu
system o reolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau cydymffurfiad â’r
Ymrwymiad Masnachu Teg i reolwyr y BBC, gan gynnwys nodi ac asesu
risgiau a allai beryglu Masnachu Teg, a chynllunio a gweithredu
ymatebion i risgiau o’r fath.

ond mae’n prynu gwasanaethau gwneud rhaglenni Saesneg a
gwasanaethau technegol ac ategol oddi wrth is-adrannau eraill y BBC(yr Is-adrannau Cyflenwi). Mae BBC World Service hefyd yn derbyn
gwasanaethau oddi wrth is-gwmnïau masnachol y BBC (yr Is-gwmnïau),ac yn cyflenwi gwasanaethau iddynt.

Fel Archwilydd Masnachu Teg y BBC, ein cyfrifoldeb ni yw llunio barnannibynnol, yn seiliedig ar ein gwaith archwilio, ar y graddau y mae’r BBC
wedi sefydlu ac wedi defnyddio system o reolaethau mewnol sy’n darparu
sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg
yn ystod y flwyddyn. Rydym wedi adolygu penderfyniadau penodol ydaethpwyd iddynt gan y BBC ar faterion Masnachu Teg i’r graddau sy’nangenrheidiol er mwyn llunio barn ar y system o reolaethau mewnol. Nichynlluniwyd ein harchwiliad i fynegi barn ar ansawdd y penderfyniadau
penodol a gymerwyd gan y BBC mewn perthynas â Masnachu Teg.
Rydym hefyd wedi adolygu a yw datganiad y Llywodraethwyr ar Fasnachu
Teg yn adlewyrchu ein canfyddiadau o gydymffurfiad y BBC â’i system oreolaethau mewnol, a nodwn os nad yw’n gwneud hynny.

Cytunodd Cyd-weithgor y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad(FCO)/BBC World Service y byddai’r BBC yn llunio canllawiau ireoli’r berthynas fasnachu rhwng BBC World Service a rhannau
eraill o’r BBC, er mwyn sicrhau bod BBC World Service yn cadw eilais penodol ac i ddiogelu’r bwlch clir rhwng incwm Grant-mewnCymorth ac incwm ffi’r drwydded. Cymeradwywyd y Protocolau
Masnachu hyn gan Bwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y
Llywodraethwyr yn 1997.Yna lluniodd pob un o’r Is-adrannau
Cyflenwi gytundebau manwl gyda BBC World Service, gan nodi:■ y gwasanaethau i’w darparu■ meini prawf er mwyn sicrhau ansawdd y gwasanaethau■ cost y gwasanaethau.

Paratowyd y farn hon ar gyfer y BBC yn unig yn unol â’ncyfarwyddiadau y cytunwyd arnynt gyda’r Cyfarwyddwr Llywodraethu
ar ran Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr. Wrthfynegi’r farn hon, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb am
unrhyw ddiben arall nac i unrhyw berson arall y dangosir yr adroddiad
hwn iddynt neu y daw’r adroddiad hwn i’w dwylo, ac eithrio pan
gytunir yn benodol i hyn ymlaen llaw drwy ein caniatâd ysgrifenedig.

Mae’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg yn gyfrifol am fonitro
ac adolygu cydymffurfiad â’r Protocolau Masnachu. Mae’r Pwyllgor
yn derbyn adroddiadau gan y rheolwyr ar effeithiolrwydd y systemau
a’r gweithdrefnau sydd ar waith er mwyn sicrhau cydymffurfiad â’rProtocolau Masnachu.

Sail y farn archwilio
Cynhaliwyd rhaglen o weithdrefnau a phrofion gennym a gynlluniwyd i
roi’r sicrwydd yr oeddem yn ei geisio. Roedd ein gwaith yn cynnwys
ymchwilio ac asesu er mwyn ein galluogi i lunio barn ar ba un a oedd
system briodol o reolaethau mewnol ar waith. Adolygwyd hefyd y gwaitho brosesu sampl o drafodion perthnasol er mwyn cael sicrwydd
rhesymol bod y system o reolaethau mewnol wedi ei defnyddio.
Fel gydag unrhyw system reoli, waeth pa mor effeithiol ydyw, nid yw’nymarferol sicrhau nad oes unrhyw wallau neu afreoleidd-dra wedi
digwydd heb iddynt gael eu canfod. Cynlluniwyd ein gwaith archwilio
felly i roi sicrwydd rhesymol i’r Llywodraethwyr, ond nid sicrwydd
pendant, fod y system o reolaethau mewnol sydd mewn grym yn
ddigonol a’i bod yn cael ei defnyddio i gydymffurfio â’r Ymrwymiad
Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn. At hynny, gan fod materion Masnachu
Teg yn galw am ddyfarniadau a allai gael eu profi mewn llys barn,
awdurdod cystadlu neu rywle arall yn y pen draw, mae risg bob amser
y cânt eu herio hyd yn oed pan fydd y system o reolaethau mewnol
wedi ei dilyn a phenderfyniadau wedi eu cymryd gyda’r gofal mwyaf.
Barn
Yn ein barn ni, mae’r BBC wedi sefydlu ac wedi defnyddio system oreolaethau mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi
cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth iben 31 Mawrth 2006.
PricewaterhouseCoopers LLP
Cyfrifyddion Siartredig
Llundain
9 Mehefin 2006
Adroddiad y Llywodraethwyr ar Brotocolau Masnachu
BBC World Service
Mae BBC World Service yn gyfrifol am gomisiynu ac amserlennu ei
raglenni ei hun ac am wneud rhaglenni ar gyfer ei wasanaethau iaith,78

Mae KPMG LLP (yr archwilwyr allanol) wedi adolygu crynodeb
o werth trafodion a’r llifau arian cysylltiedig a fu yn ystod y
flwyddyn rhwng BBC World Service a’r Is-adrannau Cyflenwi
a’r Is-gwmnïau. Mae KPMG LLP wedi cyflwyno adroddiad i’r
Llywodraethwyr yn nodi, yn eu barn hwy, bod y wybodaeth a
gafwyd yng nghrynodeb y trafodion ar gyfer y flwyddyn a ddaeth iben 31 Mawrth 2006 wedi ei chasglu’n gywir o lyfrau a chofnodion
BBC World Service a’r Is-adrannau Cyflenwi a’r Is-gwmnïau, acwedi’i pharatoi’n gywir ar seiliau’r dulliau dyrannu a dosrannu
cost a nodwyd yn y cytundebau rhwng BBC World Service a’r
Is-adrannau Cyflenwi a’r Is-gwmnïau ac na fu, ar y sail hon, unrhyw
groes-gymorthdaliadau perthnasol rhwng Grant-mewn-Cymorth ac
arian ffi’r drwydded na rhwng Grant-mewn-Cymorth ac is-gwmnïau
masnachol y BBC.
Datganiad y Llywodraethwyr ar Brotocolau Masnachu BBC World Service
Yn dilyn adroddiadau i’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg gany Pennaeth Masnachu Teg, ac archwilwyr mewnol ac allanol, mae’r
Llywodraethwyr yn fodlon:■ bod y Protocolau Masnachu yn adlewyrchu gofynion Gweithgor
yr FCO/BBC World Service■ bod cytundebau ar waith sy’n gyson â’r Protocolau Masnachu■ na fu unrhyw groes-gymorthdaliadau perthnasol rhwng arian
Grant-mewn-Cymorth ac arian ffi’r drwydded na rhwng Grantmewn-Cymorth ac is-gwmnïau masnachol y BBC

2 Datganiadau ariannol
Datganiad o gyfrifoldebau Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd
Gweithredol am baratoi’r datganiadau ariannol
Mae’n ofynnol yn ôl Siarter y BBC i’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd
Gweithredol baratoi datganiadau ariannol ar gyfer pob blwyddyn
ariannol sy’n rhoi darlun cywir a theg o sefyllfa’r BBC a’i incwm
a’i wariant ar gyfer y cyfnod hwnnw. Maent wedi dewis paratoi’r
datganiadau ariannol yn unol â Safonau Cyfrifyddu’r DU. Wrthbaratoi’r datganiadau ariannol hynny, mae’r Llywodraethwyr a’r
Bwrdd Gweithredol wedi ymrwymo i:■ ddethol polisïau cyfrifyddu addas ac yna eu cymhwyso’n gyson■ dyfarnu ac amcangyfrif yn rhesymol ac yn ddarbodus

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

datgan a ddilynwyd safonau cyfrifyddu cymwys y DU, yn amodol ar unrhyw
wyriadau perthnasol a ddatgelir ac a eglurir yn y datganiadau ariannol■ paratoi’r datganiadau ariannol ar sail busnes gweithredol oni fydd
yn amhriodol tybio y bydd y BBC yn parhau i weithredu.
■

At hyn, mae’r Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Gweithredol, o’u gwirfodd,
wedi penderfynu cydymffurfio â darpariaethau cyfrifyddu a datgelu
Deddf Cwmnïau 1985 a, lle y bo’n gymwys, Reolau Rhestru’r
Awdurdod Gwasanaethau Ariannol.
Mae’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am gadw
cofnodion cyfrifyddu priodol sy’n datgelu gyda chywirdeb rhesymol
ar unrhyw adeg sefyllfa ariannol y BBC ac sy’n eu galluogi i sicrhau bod
ei ddatganiadau ariannol yn cydymffurfio â Deddf Cwmnïau 1985 fel
pe bai’r Ddeddf wedi ei chymhwyso i’r datganiadau ariannol hyn. Mae
ganddynt gyfrifoldeb cyffredinol am gymryd camau sy’n rhesymol
agored iddynt i ddiogelu asedion y cwmni ac i atal a chanfod twyll
ac unrhyw afreoleidd-dra arall.
Mae’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am gynnal
y wybodaeth gorfforaethol ac ariannol a gynhwysir ar wefan y BBCac am ei chywirdeb. Gall deddfwriaeth yn y DU sy’n rheoli’r gwaitho baratoi a dosbarthu datganiadau ariannol fod yn wahanol i
ddeddfwriaeth mewn awdurdodaethau eraill.
Datganiad o ddatgelu gwybodaeth
Mae’r Llywodraethwyr ac aelodau’r Bwrdd Gweithredol a oedd yn dal
swydd ar adeg cymeradwyo’r Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon hyn yncadarnhau, hyd y gwyddant, nad oes unrhyw wybodaeth archwilio
berthnasol nad yw archwilwyr y BBC yn ymwybodol ohoni; a bod pob
Llywodraethwr ac aelod o’r Bwrdd Gweithredol wedi cymryd yr holl
gamau y dylent fod wedi eu cymryd fel Llywodraethwr neu aelod o’r
Bwrdd Gweithredol i’w gwneud eu hunain yn ymwybodol o unrhyw
wybodaeth archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod archwilwyr y BBC
yn ymwybodol o’r wybodaeth honno.
Cymeradwywyd y datganiad hwn gan y Bwrdd Gweithredol a’r
Llywodraethwyr ar 6 Mehefin 2006 a 14 Mehefin 2006 yn y drefn
honno ac fe’i llofnodwyd ar eu rhan gan:Mark Thompson Cyfarwyddwr Cyffredinol

Michael Grade Cadeirydd

Adroddiad yr Archwiliwr Annibynnol i Lywodraethwyr y Gorfforaeth
Ddarlledu Brydeinig (BBC)Rydym wedi archwilio datganiadau ariannol y grwp ac UK PublicService Broadcasting (y "datganiadau ariannol") y BBC am y flwyddyn addaeth i ben 31 Mawrth 2006, sy’n cynnwys Cyfrif Incwm a Gwariant y
Grwp, Mantolenni’r Grwp ac UK Public Service Broadcasting, Datganiad
Llif Arian Parod y Grwp, Datganiad y Grwp o Gyfanswm yr Enillion a’r
Colledion Cydnabyddedig a’r nodiadau cysylltiedig (tudalennau 95 i
139). Mae’r datganiadau ariannol hyn wedi cael eu paratoi o dan ypolisïau cyfrifyddu a nodir ynddynt.
Yn ogystal â ‘n harchwiliad o’r datganiadau ariannol, fe’n penodwyd
gan y Llywodraethwyr i archwilio’r wybodaeth yn yr Adroddiad ar
Gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr, a ddisgrifir fel adroddiad sydd
wedi’i archwilio, a baratowyd gan y Llywodraethwyr fel petai’r BBC
yn gwmni rhestredig ac sydd felly’n cydymffurfio â rhan 3 o Atodlen 7A
i Ddeddf Cwmnïau 1985.
Dim ond i Lywodraethwyr y BBC, fel corff, y gwneir yr adroddiad hwn,
a hynny’n unol â’r Siarter Frenhinol ar gyfer parhad y BBC a ddaeth i
rym ar 1 Mai 1996 ("y Siarter") ac yn unol â thelerau ein hymrwymiad.
Cynhaliwyd ein gwaith archwilio er mwyn i ni allu hysbysu
Llywodraethwyr y BBC am y materion hynny y mae’n ofynnol i ni eu
hysbysu yn eu cylch mewn adroddiad archwilydd, ac nid at unrhyw
ddiben arall. I’r graddau eithaf a ganiateir gan y gyfraith, nid ydym ynderbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i unrhyw un ac eithrio’r BBC a
Llywodraethwyr y BBC fel corff, am ein gwaith archwilio, am yr
adroddiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.
Priod gyfrifoldebau’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol a’r Archwilwyr
Mae’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am baratoi’r
Adroddiad Blynyddol, yr Adroddiad ar Gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr a’r datganiadau ariannol yn unol â’r gyfraith sy’n
gymwys a Safonau Cyfrifyddu’r Deyrnas Unedig (Arfer Cyfrifyddu a
Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig) fel y nodir yn
Natganiad Cyfrifoldebau’r Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein penodiad, yw archwilio’r
datganiadau ariannol a’r rhan o’r Adroddiad ar Gydnabyddiaethy Llywodraethwyr i’w harchwilio yn unol â gofynion cyfreithiol arheoliadol perthnasol a’r Safonau Rhyngwladol ar Archwilio (DU ac
Iwerddon) a’r Siarter.
Byddwn yn rhoi ein barn i chi ar ba un a yw’r datganiadau ariannol ynrhoi darlun cywir a theg ac a yw’r datganiadau ariannol a’r rhan o’r
Adroddiad ar Gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio
wedi’u paratoi’n gywir yn unol â Deddf Cwmnïau 1985, fel petai’r
Ddeddf honno wedi bod yn gymwys i’r datganiadau ariannol hyn.
Rydym hefyd yn datgan os nad yw’r BBC, yn ein barn ni, wedi cadw
cofnodion cyfrifyddu priodol, os nad ydym wedi cael yr holl wybodaeth
a’r esboniadau sydd eu hangen arnom ar gyfer ein harchwiliad, neu os
na ddatgelir y wybodaeth a nodir yn ôl y gyfraith o ran cydnabyddiaethy Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol a thrafodion eraill.
Yn ogystal â’n harchwiliad o’r datganiadau ariannol, fe’n penodwyd gan y
Llywodraethwyr i adolygu eu Datganiad ar Lywodraethu Corfforaethol
fel petai’n ofynnol i’r BBC gydymffurfio â Rheolau Rhestru’r Awdurdod
Gwasanaethau Ariannol mewn perthynas â’r materion hyn. Rydym yn
adolygu a yw’r Datganiad ar Lywodraethu Corfforaethol ar dudalennau
80 i 84 yn adlewyrchu cydymffurfiad y BBC â naw darpariaeth Cod
Cyfunol 2003 y Cyngor Adroddiadau Ariannol a nodwyd ar gyfer ein
harolwg gan Reolau Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, ac
adroddwn os nad yw’n gwneud hynny. Nid yw’n ofynnol i ni ystyried ayw datganiadau o reolaeth fewnol y Llywodraethwyr yn cwmpasu’r holl

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

79

Cydymffurfiad

risgiau a’r rheolaethau nac i lunio barn ar effeithiolrwydd gweithdrefnau
llywodraethu corfforaethol y BBC na’i weithdrefnau risg a rheoli.
Darllenwn y wybodaeth arall a gynhwysir yn yr Adroddiad Blynyddol,ac ystyriwn a yw’n gyson â’r datganiadau ariannol archwiliedig. Mae’r
wybodaeth hon yn cynnwys adroddiad y Cadeirydd ar dudalennau
2 i 3, adroddiad y Cyfarwyddwr Cyffredinol ar dudalennau 4 i 5,
arolwg y Llywodraethwyr o’r gwasanaethau ar dudalennau 24 i 59,
yr Arolwg Ariannol ar dudalennau 92 i 94, y Datganiad ar
Lywodraethu Corfforaethol a’r rhan nas archwiliwyd o’r Adroddiad
ar Gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr. Rydym yn ystyried y goblygiadau
i’n hadroddiad os down yn ymwybodol o unrhyw gamddatganiadau
amlwg neu anghysondebau perthnasol yn y datganiadau ariannol.
Nid yw ein cyfrifoldebau yn ymestyn i unrhyw wybodaeth arall.
Sail y farn archwilio
Cynhaliwyd ein harchwiliad yn unol â’r Safonau Rhyngwladol ar Archwilio(DU ac Iwerddon) a gyhoeddir gan y Bwrdd Arferion Archwilio. Maearchwiliad yn cynnwys archwilio tystiolaeth, ar sail prawf, sy’n berthnasol
i’r symiau a’r datgeliadau yn y datganiadau ariannol a’r rhan o’r Adroddiad
ar Gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio. Mae hefyd yncynnwys asesiad o’r amcangyfrifon a’r dyfarniadau arwyddocaol a wnaed
gan y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol wrth baratoi’r datganiadau
ariannol, yn ogystal ag asesiad i ganfod a yw’r polisïau cyfrifyddu yn
briodol i amgylchiadau’r grwp ac UK Public Service Broadcasting, ac agânt eu defnyddio’n gyson a’u datgelu’n ddigonol.
Cynlluniwyd a chynhaliwyd ein harchwiliad er mwyn cael yr holl
wybodaeth a’r esboniadau a oedd yn angenrheidiol yn ein barn ni
er mwyn rhoi digon o dystiolaeth i ni sicrhau’n rhesymol nad oedd
yn y datganiadau ariannol a’r rhan o’r Adroddiad ar Gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio unrhyw gamddatganiad perthnasol,
waeth a achoswyd hynny trwy dwyll neu drwy afreoleidd-dra neu
gamgymeriad arall. Wrth lunio ein barn gwerthuswyd hefyd
ddigonolrwydd cyffredinol y modd y cyflwynwyd y wybodaeth yn ydatganiadau ariannol a’r rhan o’r Adroddiad ar Gydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr sydd i’w harchwilio.
Barn
Yn ein barn ni:■ rhydd y datganiadau ariannol ddarlun cywir a theg, yn unol ag Arfer
Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig, osefyllfa’r Grwp ac UK Public Service Broadcasting ar 31 Mawrth 2006
ac o warged y grwp am y flwyddyn a ddaeth i ben; ac■ mae’r datganiadau ariannol a’r rhan o’r Adroddiad ar Gydnabyddiaethy Llywodraethwyr y cawsom ein penodi i’w harchwilio wedi cael euparatoi’n briodol yn unol â darpariaethau’r Siarter a Deddf Cwmnïau
1985 fel petai’r Ddeddf honno wedi bod yn gymwys i’r datganiadau
ariannol hyn.
KPMG LLP
Cyfrifyddion Siartredig
Archwilydd cofrestredig, Llundain

3 Prosesau risg a rheoli
Fframwaith llywodraethu corfforaethol y BBC
Penodir Bwrdd y Llywodraethwyr fel ymddiriedolwyr er budd ycyhoedd, er mwyn sicrhau bod y BBC yn briodol atebol i’r Senedd athalwyr ffi’r drwydded. Fel rhan o’r rôl hon mae’n ofynnol i Fwrdd y
Llywodraethwyr fodloni eu hunain bod y BBC yn cymhwyso’r safonau
uchaf o lywodraethu corfforaethol. I’r perwyl hwn, mae’r BBC yn
cydymffurfio, o’i wirfodd, â Chod y Cyngor Adroddiadau Ariannol 2003
i’r graddau y mae’n berthnasol.
Drwy gydol y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006, cydymffurfioddy BBC â Chod y Cyngor Adroddiadau Ariannol 2003 ac eithrio fel ynodir isod.
Ar y cyfan, mae gofynion Cod y Cyngor Adroddiadau Ariannol 2003 yn
gymwys i’r BBC gyda thri eithriad.Yn gyntaf, mae’r gofynion hynny sy’nymwneud â phenodi cyfarwyddwyr anweithredol yn amherthnasol gan
fod y Llywodraethwyr yn cael eu penodi gan y Frenhines yn y Cyfrin
Gyngor a phennir eu cydnabyddiaeth gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon.Yn ail, dim ond at y cyhoedd
sy’n talu ffi’r drwydded, yn hytrach nag at randdeiliaid drwy stiwardiaeth
Bwrdd y Llywodraethwyr, y gellir cymhwyso’r gofynion hynny sy’nymwneud â rhanddeiliaid.
Yn drydydd, nid yw’r BBC wedi cydymffurfio ag adran 2.4 Canllawiau
Smith yng Nghod y Cyngor Adroddiadau Ariannol 2003 sy’n nodi na
ddylai’r Cadeirydd fod yn aelod o’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth (ar y sailnad yw cadeirydd yn annibynnol). Mae pob un o Lywodraethwyr y
BBC yn gweithredu’n annibynnol ar y rheolwyr ac felly mae’r
Llywodraethwyr o’r farn bod y Cadeirydd yn annibynnol at ddibenion
pennu cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol.
Nid oes gan y BBC bwyllgor enwebu sefydlog. Fodd bynnag, sefydlwyd
pwyllgor enwebu yn 2004 i gynorthwyo yn y gwaith o benodi
Cyfarwyddwr Cyffredinol newydd. Fel y nodir uchod, penodir y
Llywodraethwyr gan y Frenhines yn y Cyfrin Gyngor.
Mae’r BBC yn dilyn saith egwyddor bywyd cyhoeddus a nodir yn
adroddiadau Pwyllgor Nolan ar Safonau mewn Bywyd Cyhoeddus.
Ymdrinnir â’r modd y mae’r BBC wedi cymhwyso’r egwyddorion
cydnabyddiaeth yn yr adroddiad ar gydnabyddiaeth ar dudalennau 86 i 89.
Strwythur y Bwrdd
Mae’r Llywodraethwyr yn aelodau o’r Gorfforaeth ac maent yn gweithredu
fel ymddiriedolwyr er budd y cyhoedd tra bod y Bwrdd Gweithredol yngyfrifol am y gweithrediadau o ddydd i ddydd. Ceir mwy o wybodaeth
am sut y caiff y BBC ei redeg ar dudalennau 6 i 9. Nodir yn gryno fanylion
am Fwrdd y Llywodraethwyr, a’r Bwrdd Gweithredol ar dudalennau 10
i 13. Cedwir cofrestr o fuddiannau Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd
Gweithredol. Mae cofrestr Bwrdd y Llywodraethwyr ar gael ar-lein yn
www.bbcgovernors.co.uk. Gellir archwilio cofrestr y Bwrdd Gweithredol
drwy wneud cais ysgrifenedig i’r Cyfarwyddwr yn Director, BBC People,
MC2 B4 Media Centre, 201 Wood Lane, London W12 7TQ.

14 Mehefin 2006
Yn 2004/2005, ymgymerodd Bwrdd y Llywodraethwyr â gwerthusiad
ffurfiol o’i effeithiolrwydd, a gynhaliwyd gan arbenigwyr annibynnol
mewn llywodraethu corfforaethol.Yn ystod 2005/2006, gofynnodd y
Bwrdd i’r Uned Lywodraethu adolygu cynnydd mewn agweddau
allweddol ar weithgareddau’r Bwrdd, gan gynnwys ei bwyllgorau,cydberthnasau, atebolrwydd, llif gwybodaeth a phrosesau gwneud
penderfyniadau. Cytunwyd ar gynllun gweithredu gan y Bwrdd ym mis
Mehefin 2005 a chyflwynwyd adroddiad cynnydd yng nghyfarfod y80

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Bwrdd ym mis Mai 2006. O gofio’r newidiadau mawr sydd ynghlwm
wrth y newid o fod yn Fwrdd y Llywodraethwyr i fod yn
Ymddiriedolaeth y BBC, penderfynodd y Bwrdd na fyddai gwerthusiado’r Bwrdd o dan hwyluswyr allanol eleni yn rhoi gwerth am arian.
Mae’r Bwrdd yn cyfarfod bob mis (ac eithrio ym mis Awst),
dros ddau ddiwrnod fel arfer, ac mae cofnodion y cyfarfodydd
wedi bod ar gael ar-lein ers y cyfarfod ym mis Mehefin 2005 yn
www.bbcgovernors.co.uk.
Mae Bwrdd y Llywodraethwyr yn cyfeirio rhai materion at isbwyllgorau. Eglurir prif gyfrifoldebau’r is-bwyllgorau hyn ar dudalennau
eraill yn yr Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon:■ Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y Llywodraethwyr (tudalen 76)■ Pwyllgor Archwilio’r Llywodraethwyr (tudalen 83)■ Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol y Llywodraethwyr (tudalen 83)■ Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr (tudalen 86)■ Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyr (tudalen 89)■ Pwyllgor Eiddo’r Llywodraethwyr (a ddiddymwyd ym mis Mai 2005)(tudalen 84).
Mae cylch gorchwyl y pwyllgorau hyn ar gael yn
www.bbcgovernors.co.uk.

Nifer y cyfarfodydd
yn ystod y flwyddyn

11Michael Grade
11/11
Anthony Salz
10/11
Deborah Bull
11/11
8/8
Syr Andrew Burns1
Y Farwnes Ruth Deech 9/11
Dermot Gleeson
11/11
Yr Athro Merfyn Jones 11/11
Yr Athro Fabian Monds 11/11
Jeremy Peat
11/11
Angela Sarkis
8/11
Ranjit Sondhi
11/11
Richard Tait
11/11

11

4

PwyllgorPwyllgorArchwilio Cydnabyddiaeth

6

4/4
9/11
4/4
11/11
11/11

4/4
6/6
5/6

Pwyllgor
Eiddo

Pwyllgor
Cyllida Dibenion
Cyffredinol

6

1

11

6/6
6/6
6/6

1/1

11/11
9/11

1/1

11/11

4/4
4/4
6/6

9/11

7/11
11/11

1

Penodwyd 1 Gorffennaf 2005

Yn ogystal â mynychu cyfarfodydd ffurfiol o’r Bwrdd a’r is-bwyllgorau,
mae’r Llywodraethwyr wedi ymgymryd ag ystod o weithgareddaudrwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys cyfarfodydd monitro perfformiad,gwaith gyda chyrff ymgynghorol y BBC, cynnal cyfarfodydd cyhoeddus,
a mynd gerbron pwyllgorau Seneddol.
Uned Lywodraethu’r BBC
Sefydlwyd Uned Lywodraethu’r BBC fel uned arbenigol sy’n rhoi
cyngor proffesiynol annibynnol i gefnogi gwaith Bwrdd y
Llywodraethwyr. Mae’r Uned Lywodraethu yn gweithredu ar wahâni reolwyr y Bwrdd Gweithredol o ran llinellau adrodd a rheoli.
Mae’r uned wedi’i strwythuro o amgylch y meysydd allweddol sy’n
cefnogi rolau’r Llywodraethwyr o ran perfformiad, gwaith cydymffurfio
a gwerth am arian ac atebolrwydd. Ceir mwy o wybodaeth am yr
Uned Lywodraethu a’i gweithgareddau ar dudalen 8.
Presenoldeb y Bwrdd Gweithredol
Rhoddir manylion am bresenoldeb aelodau unigol o’r Bwrdd
Gweithredol isod.

11

Mark Thompson
Mark Byford
Jenny Abramsky
Jana Bennett
Stephen Dando
Tim Davie (dechreuodd ym mis Ebrill 2005)
Ashley Highfield
Zarin PatelJohn Smith
Caroline Thomson

11
10
10
8
11
10
10
10
9
10

Atebolrwydd a rheolaeth fewnol
Bwrdd y Llywodraethwyr sy’n gyfrifol yn y pen draw am ddefnyddio
arian cyhoeddus yn briodol, tra bod y Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol
am gynnal system ddigonol o reolaeth fewnol ac am adolygu ei
heffeithiolrwydd. Nodir priod gyfrifoldebau Bwrdd y Llywodraethwyr
a’r Bwrdd Gweithredol a’r archwilwyr allanol ar dudalen 79.Yn ogystal
â’r arolygon o reolaethau mewnol a gynhaliwyd gan Archwilwyr
Mewnol y BBC, mae Llywodraethwyr y BBC yn penodi arbenigwyr
allanol a chynghorwyr i wneud gwaith pellach i roi sicrwydd am yffordd y caiff rheolaethau mewnol eu gweithredu yn ôl yr angen.
Lluniwyd y system o reolaethau i reoli yn hytrach na dileu’r risg o fethu
â chyflawni amcanion busnes a dim ond sicrwydd rhesymol, ac nid
sicrwydd llwyr, y gall ei roi rhag camddatganiad neu golled berthnasol.

Rhoddir manylion am bresenoldeb Llywodraethwyr unigol yng
nghyfarfodydd llawn y Bwrdd a chyfarfodydd is-bwyllgorau isod:
PwyllgorPwyllgor Cydymffurfio
Bwrdd y Cwynion â Masnachu
Llywodraethwyr am Raglenni
Teg

Nifer y cyfarfodydd a fynychwyd yn ystod y cyfnod
Nifer y cyfarfodydd
yn y cyfnod

Mae Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol wedi adolygu’r
broses ar gyfer nodi, gwerthuso a rheoli’r risgiau sylweddol a wynebir
gan y BBC. Mae’r broses wedi cael ei hystyried yn rheolaidd gan y
Bwrdd Gweithredol ac mae wedi cael ei datblygu yn unol â’iargymhellion yn ystod y flwyddyn. Mae proses ar gyfer rheoli risgiau
sylweddol i’r BBC wedi bod ar waith am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2006 a hyd at ddyddiad cymeradwyo Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y BBC ac mae’n cydsynio â chanllawiau Turnbull.
Adroddiadau ariannol a busnes gweithredol
Ceir arolwg o sefyllfa ariannol y BBC ar dudalennau 92 i 94.
Mabwysiadwyd y sail busnes gweithredol wrth baratoi’r datganiadau
ariannol gan fod Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol yn
credu bod gan y BBC ddigon o adnoddau i barhau i weithredu hyd ygellir rhagweld.
Amgylchedd rheoli
Disgrifir y prif agweddau ar yr amgylchedd rheoli a fu ar waith drwy
gydol y flwyddyn isod.
Nodi a rheoli risg
Mae fframwaith y BBC ar gyfer rheoli risg yn cael ei ddatblygu’nbarhaus wrth i’r rheolwyr asesu risgiau mewn perthynas â chyflawni
amcanion y BBC.
■Mae gan Gyfarwyddwr pob is-adran gyfrifoldeb clir am nodi a rheoli’r
risgiau a wynebir gan eu busnes. Mae pob is-adran yn nodi ac yn
asesu’r risgiau busnes allweddol a allai effeithio ar y broses o gyflawni
ei hamcanion strategol. Cofnodir y risgiau a nodwyd, a’r camau ybwriedir eu cymryd mewn ymateb iddynt, mewn cofrestr risgiau ym
mhob is-adran a chânt eu hadolygu gan fyrddau is-adrannol.
Ystyrir mai’r ffordd fwyaf effeithiol o reoli risg yn gyffredinol yn y BBC
yw drwy ymrwymiad y Bwrdd Gweithredol cyfan. Am y rheswm
hwnnw, ni chaiff rheoli risg ei ddirprwyo i is-bwyllgor. Mae’r Bwrdd
Gweithredol yn cael asesiadau o’r ffordd y rheolir pob un o’r risgiau
mwyaf i’r BBC: mae hyn yn cynnwys y rheolaethau a’r camau pellach

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

81

Cydymffurfiad

sydd eu hangen i reoli’r risgiau hynny’n effeithiol.Yn ogystal â’rasesiadau cyffredinol ceir adroddiadau rheolaidd ar risgiau mawr
penodol ar gais y Grwp Cyfarwyddyd Gweithredol. Mae rhaglen newiduchelgeisiol ac eang ei chwmpas y BBC, er enghraifft, yn cyflwyno cyfle
a risg sylweddol i’r BBC. Caiff y risgiau newid eu monitro yn unol â
strategaeth rheoli risg gyffredinol y BBC a’u hadolygu gan y Grwp
Cyfarwyddyd Gweithredol bob chwarter.

gweithredu gynhwysfawr.Yr uned hon sy’n gyfrifol am weithredu achydlynu ymateb brys corfforaethol y BBC.

Mae Bwrdd y Llywodraethwyr hefyd yn goruchwylio’r broses o reoli
risg i ryw raddau drwy waith ei is-bwyllgorau. Rhoddir adroddiad ar ybroses o reoli risgiau i’r Pwyllgor Archwilio yn ystod y flwyddyn. Mae’r
Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol yn cael adroddiad ar risgiau
allweddol gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol ym mhob cyfarfod.

■

Archwiliad Mewnol
Mae gan y BBC adran Archwiliad Mewnol sy’n rhan graidd o’r
swyddogaeth Sicrwydd Busnes. Caiff awdurdod yr adran Archwiliad
Mewnol, a’i hannibyniaeth, ei sicrhau drwy ei pherthynas cyflwyno
adroddiadau annibynnol ar y cyd â’r Pwyllgor Archwilio, y Pwyllgor
Masnachu Teg a Chydymffurfiad a chyda’r Cyfarwyddwr Cyffredinol.
Mae cwmpas yr adran Archwiliad Mewnol yn cynnwys archwilio a
gwerthuso digonolrwydd ac effeithiolrwydd systemau rheolaeth fewnol
y BBC. Mae rhaglen waith yr Archwiliad Mewnol yn ymestyn i bob un
o weithgareddau’r BBC ac yn cynnwys arfer hawl y BBC i archwiliopartïon allanol gan gynnwys cwmnïau cynhyrchu annibynnol.
■

Mae’r adran Archwiliad Mewnol yn profi’r systemau rheoli a phrosesau
busnes craidd yn rheolaidd yn unol â chynllun y mae’r Pwyllgor
Archwilio yn cytuno arno yn flynyddol. Mae’r cynllun archwilio yn
seiliedig ar asesiad parhaus o’r risgiau allweddol, monitro cydymffurfiad
systemau a phrosesau allweddol, ac ystyried gwerth am arian i dalwyr
ffi’r drwydded. Cyflwynir canlyniadau’r profi ar ffurf adroddiad i’r
Pwyllgor Archwilio ym mhob cyfarfod, sy’n craffu ar y modd y caiffrheolaethau mewnol y BBC dros y risgiau hyn eu gweithredu drwy
gydol y flwyddyn.
Rheolaethau is-adrannol
Mae gan reolwyr yr is-adrannau gyfrifoldeb am sicrhau y dilynir yrheolaethau a’r gweithdrefnau presennol. Mae rheolaethau allweddol
dros risgiau busnes o bwys yn cynnwys cadw cofrestrau risgiau a’u
diweddaru’n gyson, cyflwyno adroddiadau rheoli misol, arferrheolaethau cyllidebol, adolygu perfformiad a chyflwyno adroddiadau
eithrio. Mae arolygon gan yr adran Archwiliad Mewnol yn monitro’r
modd y caiff rheolaethau is-adrannau ac is-gwmnïau’r BBC eu
gweithredu er mwyn sicrhau y cânt eu cymhwyso’n gyson, a’u bod oleiaf yn bodloni polisi rheoli cyffredinol y BBC.
■

Parhad busnes a darlledu
Nod Rheoli Parhad Busnes yn y BBC yw diogelu pobl, systemau aseilwaith y BBC; nodi risgiau i raglenni a gwasanaethau’r BBC a’u lleihau
i lefel dderbyniol; a rheoli unrhyw achos o darfu er mwyn lleihau ei
effaith i’r eithaf.
■

Mae’r fframwaith a’r trefniadau Parhad Busnes yn gwneud darpariaeth
ar gyfer system gyson o Reoli Parhad Busnes ar draws y BBC, gyda
nawdd gweithredol clir, a phob Cyfarwyddwr is-adrannol yn gyfrifol am
Reoli Parhad Busnes yn ei is-adran benodol ei hun. Caiff polisi athrefniadaeth Rheoli Parhad Busnes y BBC eu datblygu gan Uned
Parhad Busnes ganolog fach, sy’n rhoi canllawiau a chyngor ar fusnes fel
arfer, prosiectau, buddsoddiadau newydd a mentrau. Mae’r uned hon,gan weithio gyda chynrychiolwyr a enwebwyd o bob is-adran, yn
cydlynu trefniadau a systemau corfforaethol Rheoli Parhad Busnes yn y
BBC a chydag asiantaethau allanol, yn ogystal â rhaglen ymarfer a82

Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, gweithredwyd ymateb brys
corfforaethol y BBC yn llwyddiannus ar bedwar achlysur: gweithredu
diwydiannol ym mis Mai, y ddau argyfwng bomio yn Llundain ym mis
Gorffennaf, a symud pobl o ardal yn Birmingham ar 9 Gorffennaf.
Rheolaethau dros swyddogaethau a osodir ar gontract
Mae mwy o wasanaethau busnes y BBC wedi cael eu gosod ar
gontract yn ystod y flwyddyn. Mae gosod gwasanaethau allweddolar gontract yn golygu newid sylweddol i broffil risg y BBC ac nid yw
risgiau sy’n gysylltiedig â’r gwasanaethau hyn o reidrwydd yn cael eu
trosglwyddo i’r contractwyr allanol. Felly mae’n bwysig bod gan y BBC
brosesau priodol ar waith i reoli’r risgiau hyn ac i sicrhau parhad
gweithrediadau busnes.Yn ystod y flwyddyn, dechreuodd yr adranArchwiliad Mewnol raglen strwythuredig o waith sicrwydd mewn
perthynas â chontractau allanol mwyaf y BBC.
Caiff y rhan fwyaf o waith prosesu trafodion ariannol y BBC ei osod ar
gontract i gwmni gwasanaethau, sef Media Accounting Services Limited(Medas), un o is-gwmnïau EDS o dan berchenogaeth lawn sy’nannibynnol ar y BBC. Mae rhaglen waith Archwiliad Mewnol y BBC yn
cynnwys arolygon o weithgareddau yn Medas. Caiff y gwaith o gasglu
ffi’r drwydded ei osod ar gontract i Capita Business Services Limited.
Mae’r BBC yn monitro darpariaethau a roddwyd ar waith gan Capita
Business Services Limited er mwyn sicrhau bod ffi’r drwydded yn caelei chasglu hyd yn oed os amherir ar y busnes. Mae camau diogelwch
ar waith i sicrhau cywirdeb data prosesu trafodion a chasglu’r BBC,ac i roi dulliau eraill ar waith os bydd prosesau casglu craidd yn methu.
Adroddiadau ariannol a pherfformiad busnes
Mae is-adrannau unigol yn gyfrifol am sicrhau eu bod yn cydymffurfio
â systemau adroddiadau ariannol a pholisïau’r BBC. Mae gan y BBC
system gynhwysfawr ar gyfer cofnodi canlyniadau ariannol apherfformiad busnes.Yn ystod y flwyddyn mae pob is-adran yn paratoi
adroddiadau a chyfrifon misol. Adolygir canlyniadau hyn yn lleol ac
mae’r Grwp Rheolaeth Ariannol yn craffu arnynt. Adolygir canlyniadau
cyfunol y BBC yng nghyfarfodydd Grwp Cyfarwyddyd Gweithredol y
Bwrdd Gweithredol a Bwrdd y Llywodraethwyr bob mis.
■

Bob blwyddyn ariannol bydd yr is-adrannau yn paratoi cyllidebau
manwl ar gyfer y flwyddyn ariannol ganlynol ac yn diweddaru
cynlluniau hir dymor. Adolygir cyllideb flynyddol pob is-adran gan y
Cyfarwyddwr Cyffredinol a Chyfarwyddwr Cyllid y Grwp. Cyflwynir
cyllideb gyffredinol y BBC gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Bwrdd
Gweithredol i Fwrdd y Llywodraethwyr i’w chymeradwyo. Caiff
perfformiad pob is-adran ei fonitro’n fisol ac ar ddiwedd y flwyddyn,
cynhelir arolwg trylwyr o berfformiad pob is-adran er mwyn
cadarnhau pa mor effeithiol y bu o ran bodloni ei hamcanion.
Future FinanceYn ystod y flwyddyn ariannol ddiwethaf mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol
a’r Grwp Cyfarwyddyd Gweithredol wedi ymgymryd â rhaglen newid
gynhwysfawr gyda’r nod o greu BBC sy’n Greadigol, yn Ddigidol, yn Syml
ac yn Agored. Fel rhan o’r rhaglen hon, mae gan is-adran Cyllid y BBC
darged i wneud arbedion sylweddol. Bydd Future Finance, sef rhaglen
waith a sefydlwyd i gyflawni’r targed hwn, yn helpu i symleiddio a safoni
prosesau busnes.
■

Ymwybyddiaeth o Dwyll
Mae’r BBC yn cymryd ei gyfrifoldebau i leihau’r risg o dwyll, a’r golled
i dalwyr ffi’r drwydded yn sgîl hynny, o ddifrif. Mae gan y BBC bolisi■

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

twyll clir ar waith sy’n egluro’r cyfrifoldebau am sicrhau bod yrheolaethau priodol ar waith i leihau’r risg o dwyll a sicrhau bod pob
digwyddiad honedig o dwyll yn cael ei archwilio’n drwyadl. Rheolir ypolisi gan y Grwp Gwrth-dwyll sy’n cyflwyno adroddiadau i’r Pwyllgor
Archwilio a’r Bwrdd Gweithredol.
Fel mewn blynyddoedd blaenorol, cynhaliwyd cyfres o weithdai gwrthdwyll ar draws y BBC i nodi risgiau twyll allweddol a hyrwyddo
ymwybyddiaeth o dwyll. Mae’r rhaglen o weithdai yn elfen graidd
barhaus o strategaeth wrth-dwyll y BBC.
Chwythu’r chwiban
Mae gan y BBC bolisi ‘chwythu’r chwiban’ neu ‘ddatgelu a ddiogelir’.
Mae’r polisi yn ei gwneud yn haws i hysbysu’r BBC yn ddienw ounrhyw ddigwyddiad lle yr amheuir bod codau’r BBC wedi’u torri.
Gweinyddir y broses gan gwmni allanol annibynnol er mwyn sicrhau
anhysbysrwydd. Hysbysir y Pennaeth Sicrwydd Busnes am bob achos anodwyd, a bydd yn sicrhau yr ymchwilir i bob achos, y caiff ymateb ei
roi ac y caiff camau eu cymryd fel y bo’n briodol.
■

Pwyllgor Archwilio’r Llywodraethwyr
Yn ystod y flwyddyn, roedd y Pwyllgor Archwilio yn cynnwys y
Llywodraethwyr canlynol: Jeremy Peat (Cadeirydd), y Farwnes Ruth
Deech, Dermot Gleeson, a Syr Andrew Burns (o fis Gorffennaf 2005).
Mae’r Pwyllgor Archwilio yn cydymffurfio ag argymhellion Adroddiad
Smith sef bod o leiaf un aelod yn meddu ar brofiad ariannol helaeth
diweddar a pherthnasol. Jeremy Peat yw’r aelod â phrofiad o’r fath.
Mae’r Pwyllgor yn gwella’r ystod fawr o sgiliau sydd gan ei bedwar
aelod drwy hyfforddiant a chyngor ariannol rheolaidd gan weithwyrariannol proffesiynol yn yr Uned Lywodraethu (gweler tudalen 8) achan gynghorwyr allanol, gan sicrhau bod y Pwyllgor yn ymwybodolo’r datblygiadau ariannol perthnasol diweddaraf.
Mae gan y Pwyllgor Archwilio gylch gorchwyl ysgrifenedig. Ei brif rôl
yw adolygu:■ effeithiolrwydd y systemau o reolaeth fewnol gan gynnwys ystyried
adroddiadau rheolwyr ac archwilwyr mewnol ar y risgiau sylweddol
i’r sefydliad a’r rheolaethau a gaiff eu harfer dros y risgiau hynny■ datganiadau ariannol y BBC, gan gynnwys polisïau cyfrifyddu,
cydymffurfiad â gofynion cyfreithiol a rheoleiddiol a chanfyddiadau’r
archwilwyr allanol a’r archwilwyr mewnol■ cydberthynas y BBC â’r archwilwyr allanol, gan gynnwys eu penodiad,cwmpas eu gwaith a sut y maent yn cyflawni eu gwaith, eu ffioedd,
eu heffeithiolrwydd a’u hannibyniaeth gan gynnwys cadw at y polisi
sy’n gysylltiedig ag ymwneud archwilwyr allanol â gwaith nad yw’nwaith archwilio■ y gweithgareddau a chynllun gwaith ac effeithiolrwydd yr adranArchwiliad Mewnol■ y rhaglen o arolygon Gwerth am Arian a gomisiynir gan y Pwyllgor
Archwilio oddi wrth y Swyddfa Archwilio Genedlaethol ac asiantaethau
allanol eraill gyda’r nod o sicrhau gwerth i dalwr ffi’r drwydded.
Cyfarfu’r Pwyllgor Archwilio chwe gwaith yn ystod y flwyddyn. Fel arfer,
bydd y Cyfarwyddwr Cyffredinol, Cyfarwyddwr Cyllid y Grwp, yPennaeth Sicrwydd Busnes (a Phennaeth yr adran Archwiliad Mewnol)a chynrychiolwyr yr archwilwyr allanol yn bresennol yn y cyfarfodydd.
Mae’r Pwyllgor yn cyfarfod yn rheolaidd gyda’r archwilwyr allanol heb
unrhyw reolwyr yn bresennol. Mae Cadeirydd y Pwyllgor Archwilio yn
cyfarfod yn rheolaidd â’r Pennaeth Sicrwydd Busnes, ar ei ben ei hun
neu gyda’r archwilwyr allanol, ond heb reolwyr yn bresennol. Cynghoriry Pwyllgor Archwilio gan yr Uned Lywodraethu a gall geisio cyngor
proffesiynol annibynnol yn ôl yr angen.

Yn ogystal â’r arolwg o adroddiadau’r archwilwyr mewnol mewn
perthynas â gweithredu rheolaethau dros risgiau i’r sefydliad, mae’r
Pwyllgor wedi adolygu adroddiadau gan asiantaethau allanol, gan
gynnwys y Swyddfa Archwilio Genedlaethol, ar astudiaethau Gwerth
am Arian mewn meysydd penodol. Gosodwyd Arolwg PwC ar ‘BBC
People: Human Resources operations’ ynghyd ag ymateb y BBC,gerbron y Senedd ym mis Ebrill 2006. Caiff arolygon y Swyddfa
Archwilio Genedlaethol o ‘The BBC’s Definition of Overheads and BBC
Outsourcing’, ynghyd â’r ymateb, eu gosod gerbron y Senedd gydag
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC ym mis Gorffennaf 2006.
Wrth ystyried gofynion cyfreithiol a rheoleiddiol, mae’r Pwyllgor
Archwilio wedi adolygu datblygiadau, gan gynnwys cyflwyniadau gan yrheolwyr a’r Uned Lywodraethu, ar effaith y newidiadau arfaethedig
mewn safonau cyfrifyddu a chyflwyno adroddiadau.
Mae Cadeirydd y Pwyllgor Archwilio yn cyflwyno adroddiadau i Fwrdd
llawn y Llywodraethwyr ar ôl pob cyfarfod a gynhelir gan y Pwyllgor.
Annibyniaeth archwilwyr allanol
Mae’r BBC yn cydymffurfio â’r arweiniad ar ymddygiad archwilwyr
allanol a nodir yng Nghod y Cyngor Adroddiadau Ariannol 2003.
Yr archwilwyr allanol a benodwyd gan y BBC yw KPMG LLP felarchwilwyr y datganiadau ariannol, a PricewaterhouseCoopers LLP
fel archwilwyr masnachu teg (gweler tudalennau 76 i 78). Mae’r
Pwyllgor Archwilio, FTCC, PricewaterhouseCoopers LLP a KPMG
LLP oll yn cymryd camau diogelwch i osgoi’r posibilrwydd o beryglu
gwrthrychedd ac annibyniaeth yr archwilwyr.
Mae’r Pwyllgor Archwilio yn adolygu annibyniaeth ei archwilwyr allanol
yn rheolaidd. Mae’r Pwyllgor Archwilio yn cynnal trafodaethau gyda’r
archwilwyr allanol heb reolwyr yn bresennol. Mae’r Pwyllgor Archwilio
yn adolygu lefel ffioedd nad ydynt yn gysylltiedig ag archwilio a delir i
KPMG LLP. Cynhelir proses dendro gystadleuol ar gyfer unrhyw waithymgynghori sylweddol. Mae’n rhaid cael cymeradwyaeth y Pwyllgor
Archwilio ymlaen llaw cyn recriwtio o KPMG LLP i unrhyw swydd uwch
reolwr yn y BBC. Polisïau’r BBC mewn perthynas â gwasanaethau a
gaffaelwyd gan yr archwilwyr allanol yw:■ bod yn rhaid hysbysu’r Pwyllgor Archwilio am y gwasanaethau nad
ydynt yn gysylltiedig ag archwilio uwchlaw trothwy o £50,000 ybwriedir eu comisiynu oddi wrth yr archwilwyr allanol a rhaid i’r
Pwyllgor Archwilio eu cymeradwyo■ bod yn rhaid cynnig gwaith arfaethedig uwchlaw isafswm lefel
benodedig ar dendr cystadleuol ac os caiff y contract ei ddyfarnu
i’r archwilwyr allanol, bydd yn rhaid cael cymeradwyaeth y Pwyllgor
Archwilio ymlaen llaw
■ eithrir yr archwilwyr allanol yn benodol rhag cael eu hystyried argyfer mathau penodol o waith, lle y gallai effaith hynny amharu ar
eu gallu i fynegi barn annibynnol a gwrthrychol
Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol y Llywodraethwyr
Sefydlwyd y Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol gan y Bwrdd ym
mis Ebrill 2005. Mae’r Pwyllgor yn cynnwys y Llywodraethwyr canlynol:
Dermot Gleeson (fel Cadeirydd), Michael Grade, Jeremy Peat ac
Anthony Salz. Ei ddiben yw ystyried ac adolygu materion ariannol astrategol pwysig ynghyd â materion pwysig yn ymwneud â buddsoddi
ac eiddo a gwneud argymhellion i’r Bwrdd.
Cyfrifoldebau allweddol y Pwyllgor yw:■ craffu ar gyllideb flynyddol y BBC a gwneud argymhellion i’r Bwrdd
yn ei chylch■ adolygu achosion buddsoddi cyn iddynt gael eu hystyried gan y
Bwrdd llawn

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

83

Cydymffurfiad

adolygu cynnydd yn erbyn prif brosiectau a strategaethau, gan
gynnwys eiddo■ craffu ar gynigion gan reolwyr y BBC lle y gallai ystyriaeth ymlaen llaw
gynorthwyo trafodaethau’r Bwrdd■

Pwyllgor Eiddo’r Llywodraethwyr
Diddymwyd Pwyllgor Eiddo’r Llywodraethwyr ym mis Mai 2005, a
throsglwyddwyd ei gyfrifoldebau i bwyllgor newydd, sef y Pwyllgor
Cyllid a Dibenion Cyffredinol.Y Pwyllgor Archwilio fydd yr awdurdod
y mae’r Gorfforaeth yn troi ato o hyd wrth bennu cydymffurfiad
boddhaol â rheolaethau mewnol ac allanol, gan gynnwys prosiectau
eiddo.Yn ei gyfarfod ym mis Mai, roedd y Pwyllgor Eiddo yn cynnwys
y Llywodraethwyr canlynol: Dermot Gleeson (Cadeirydd) a Michael
Grade, gyda dwy swydd wag.
Trefniadau llywodraethu ar gyfer is-gwmnïau masnachol
Yn ystod y flwyddyn dan sylw, wrth baratoi ar gyfer y Siarter Frenhinol
newydd, cytunodd y Llywodraethwyr ar strwythurau llywodraethu
newydd ar gyfer is-gwmnïau masnachol y BBC.
Mae BBC Commercial Holdings Limited, un o is-gwmnïau’r BBC danberchenogaeth lawn, bellach yn cydlynu ac yn rheoli gweithgareddau
ac anghenion ariannu BBC Resources Limited a BBC World Limited.
Penodwyd Cadeirydd anweithredol annibynnol i fwrdd BBC Commercial
Holdings Limited yn ystod y flwyddyn. Mae nodau cyhoeddus y BBC
wedi’u hymgorffori ym Memorandwm Cymdeithasu’r cwmni a gellir arfer
llawer o’i bwerau, gan gynnwys y pwer i benodi cyfarwyddwyr, yn amodol
ar gymeradwyaeth Bwrdd y Llywodraethwyr ymlaen llaw.
Mae Pwyllgor Archwilio Bwrdd Commercial Holdings Limited (CHAC)
yn gyfrifol am ystyried holl bapurau’r Pwyllgor Archwilio sy’n ymwneud
â’r is-gwmnïau masnachol. Mae aelodau CHAC yn annibynnol ar y
gwaith o reoli’r busnesau masnachol yn weithredol. Caiff materion obwys eu hystyried a’u trafod hefyd gan Bwyllgor Archwilio’r
Llywodraethwyr, a chaiff y penderfyniad i gyfeirio’r materion hyn ei
wneud gan Gadeirydd CHAC a’i adolygu gan y Pennaeth Sicrwydd
Busnes. Amcan CHAC yw sicrhau bod is-gwmnïau masnachol y BBC
yn cyrraedd y safonau uchaf o ran llywodraethu corfforaethol, yn
enwedig mewn perthynas â rheolaeth fewnol a rheoli risg a’u bod yn
gweithredu o fewn fframwaith Pwyllgor Archwilio’r Llywodraethwyr.
Mae Cadeirydd CHAC yn cyflwyno adroddiad i Bwyllgor Archwilio’r
Llywodraethwyr ar weithgareddau CHAC.
BBC Worldwide Limited yw prif is-gwmni masnachol y BBC. Disgrifir
ei weithgareddau ar dudalen 59.Yn ystod y flwyddyn, penodwyd
Cadeirydd anweithredol annibynnol. Mae’r Cadeirydd yn arwain bwrdd
y cyfarwyddwyr, gan sicrhau bod pob cyfarwyddwr yn gallu gwneud
cyfraniad effeithiol.Yn ogystal â hynny, penodwyd tri uwch swyddog
gweithredol o Wasanaeth Cyhoeddus y BBC fel cyfarwyddwyr
anweithredol. Mae’r cyfarwyddwyr anweithredol hyn yn sicrhau bodbarn y BBC, sef rhiant-gwmni BBC Worldwide Limited yn y pen draw,
yn cael ei hystyried pan fydd y bwrdd yn gwneud penderfyniadau.
Digwyddiadau’r flwyddyn
Ar ôl 31 Mawrth 2005, cafodd y BBC wybod nad oedd rhai
digwyddiadau a gynhaliwyd ar safleoedd y BBC wedi cydymffurfio â
gofynion Deddf Trwyddedu 2003 (yn weithredol o fis Tachwedd 2005)
o ran perfformio o flaen cynulleidfaoedd cyhoeddus. Cymerodd y BBC
gamau ar unwaith i sicrhau ei fod yn cydymffurfio â’r Ddeddf.

4 Cyfrifoldebau llywodraethu corfforaethol eraill
Adnoddau dynol a chyfathrebu mewnol
Mae is-adran adnoddau dynol y BBC, BBC People, yn parhau i lywio’r
84

agenda adnoddau dynol drwy’r sefydliad i gyd. Fel rhan o raglen
effeithlonrwydd, mae BBC People wrthi’n cyflwyno model busnes
newydd ac mae wedi lleihau nifer y bobl a gyflogir yn sylweddol
drwy osod nifer o wasanaethau ar gontract ynghyd â rhaglen oddiswyddo gwirfoddol.
Cynhelir cyfarfodydd rheolaidd gan y rheolwyr ag undebau
cydnabyddedig: BECTU (Undeb Darlledu, Adloniant, Sinematograff aTheatr), NUJ (Undeb Cenedlaethol y Newyddiadurwyr) ac AMICUS.
Mae cyfathrebu mewnol yn chwarae rhan allweddol yng nghynlluniau
trawsnewid y BBC. Dangosodd yr arolwg staff blynyddol, a gynhaliwyd
gan MORI ym mis Tachwedd 2005, fod angen i’r BBC wneud mwy
o waith i gyfleu gweledigaeth a chynllun clir, hwyluso mwy ogydweithredu a gweithio mewn tîm ar draws is-adrannau a chael ygorau o gyflogeion.
Yn ystod y flwyddyn mae’r swyddogaeth cyfathrebu mewnol wedi caelei hailwampio ac mae strategaeth gyfathrebu i’r BBC cyfan yn cael ei
datblygu ar hyn o bryd.Yn ôl arolwg mewnol ym mis Mai 2006 mae
llawer mwy o gefnogaeth bellach i’r ffordd y mae’r BBC yn ymateb i
newid, yn deall cyfraniad unigolion i newid, ac yn rhoi digon owybodaeth am weledigaeth y BBC ar gyfer y dyfodol.
Rheoli risg alwedigaethol
Cyd-destun polisi’r BBC ar iechyd a diogelwch
Mae fframwaith rheoli risg alwedigaethol y BBC yn ymgorffori tri
pholisi; iechyd a diogelwch, rheoli’r amgylchedd a diogelwch.
Nod cyffredinol y polisi ar iechyd a diogelwch
Ein nod cyffredinol yw darparu a chynnal amgylchedd iach a diogel i’ncyflogeion, y bobl yr ydym yn cydweithio â hwy a’r rhai sy’n ymweld â
ni. Gellir gwneud hyn drwy: nodi risg yn effeithiol; pennu ac adolygu
targedau iechyd a diogelwch; mesur a gwella perfformiad iechyd adiogelwch yn barhaus; cydymffurfio â deddfwriaeth, a chydweithredu’neffeithiol â thrydydd partïon cymwys.
Risgiau sylweddol a chamau i’w rheoli
Mae ein cyflogeion yn wynebu amrywiaeth mawr o beryglon posibl.
Yn ogystal â’r rhai sy’n gysylltiedig ag agweddau cyfarwydd a welir yn
y DU, gan gynnwys straen, codi a chario a gyrru, ceir digwyddiadau(y mae degau ar filoedd o’r cyhoedd yn eu mynychu) a mentrau
caffael mawr (sy’n codi’r broblem o sicrhau bod risgiau a oruchwylir
gan drydydd partïon yn cael eu rheoli’n effeithiol).
Datblygwyd gweithdrefnau a threfniadau newydd i helpu i ymdrin
â’r broblem o straen a chytunwyd arnynt gyda’n hundebau llafur.
Gweithredwyd hyfforddiant i reolwyr fel rhan o’r rhaglen hyfforddi
arweinyddiaeth a chynlluniwyd hyfforddiant i aelodau unigol o staff
a fydd yn ategu’r hyfforddiant a roddir i reolwyr.
Mae’r tîm Rheoli Risg Alwedigaethol a Digwyddiadau Byw wedi
adeiladu ar y canllawiau presennol i’r rhai sy’n trefnu digwyddiadau
byw ac wedi gwella arnynt. Maent, er enghraifft, wedi rhoi cyngor
cliriach ar bennu rolau gwahanol bartïon mewn digwyddiad, datblygu
llinellau cyfrifoldeb clir, sicrhau bod contractwyr yn cael eu dewis
a’u rheoli’n effeithiol, a’r angen i fonitro’r ffordd y caiff trefniadau
diogelwch eu gweithredu.
Fodd bynnag, mae llawer yn y BBC yn wynebu heriau mwy anarferol.
Yn y DU, cafwyd terfysgoedd yn Birmingham a Belfast, ac anhrefn
mawr yn ystod Uwchgynhadledd y G8. Cafwyd ymgyrch fomio yn
Llundain ar 7 Gorffennaf, a ffrwydrad a thân yn y depo olew yn

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Buncefield. Dramor, roedd ein timau Newyddion a Materion Cyfoes
yn adrodd ar yr anghydfodau yn Irac ac Affganistan, Darfur, Chechnya
ac Israel a’r Tiriogaethau Meddianedig; buont hefyd yn adrodd ardrychinebau megis y daeargryn yn Asia a Chorwynt Katrina, yn
ogystal â straeon anodd eraill megis achosion o ffliw adar.
Ar gyfer y gyfres Planet Earth, bu’r Uned Byd Natur yn ffilmio yn
amgylcheddau mwyaf heriol y byd, yr oedd rhai ohonynt yn wleidyddol
ansefydlog.Treuliwyd sawl mis yn paratoi ac yn nodi’r peryglon
y byddai’r tîm yn eu hwynebu a sut y gellid eu goresgyn drwy
hyfforddiant, cyfarpar a chynlluniau wrth gefn, fel y gallai’r tîm ffilmio’n
ddiogel y delweddau syfrdanol sydd wedi swyno ein cynulleidfaoedd.
Mae ein canllawiau hirsefydledig wedi cael eu diwygio i gynnwys
gweithgareddau gwneud rhaglenni risg uchel lle bynnag y gwneir hynny
ac maent bellach yn cynnwys ymchwiliadau a ffilmio cudd; gwarchae
arfog; terfysgoedd; digwyddiadau cemegol, biolegol a radiolegol;
trychinebau naturiol, ac achosion o glefydau difrifol neu bandemig.
Mae’r cyfarpar diogelwch a roddwyd i staff wedi cynnwys popeth
o esgidiau glaw i arfwisg ysgafn i’r corff. Gellir darparu ffonau lloeren
brys a dyfeisiau olrhain ar gyfer timau.
Targedau ac amcanion iechyd a diogelwch
Ym mis Medi 2005 estynnodd Pwyllgor y Rheolwyr ar Gydymffurfio
â Risg Alwedigaethol (MCORC) dargedau ac amcanion iechyd adiogelwch blaenorol y BBC a chytunodd y byddai’r BBC erbyn 2010 yn
anelu at leihau (o’i gymharu â’r sefyllfa a fesurwyd yn y flwyddyn 2000):■ nifer y diwrnodau gwaith a gollir fesul 100,000 oherwydd anaf asalwch sy’n gysylltiedig â gwaith 30%■ canran y digwyddiadau hysbysadwy 60%■ canran yr achosion o salwch sy’n gysylltiedig â gwaith 20%
Cytunodd MCORC ar yr amcanion strategol canlynol i helpu i
gyflawni’r targedau hyn:
■ erbyn mis Tachwedd 2007, dangos ei fod wedi gweithredu system
integredig i reoli risgiau iechyd a diogelwch ar draws y BBC■ erbyn mis Ebrill 2007, sefydlu trefniadau mesur a monitro gyda
chyfrifoldebau wedi’u neilltuo, ar gyfer pob trydydd parti o bwys sy’nymgymryd â busnes y BBC er mwyn sicrhau cydymffurfiad â gofynion
cyfreithiol a gofynion y BBC■ erbyn mis Gorffennaf 2006, diweddaru safonau a chanllawiau
corfforaethol er mwyn rheoli’n effeithiol risgiau sy’n gysylltiedig â chodia chario a dangos eu bod wedi’u gweithredu erbyn mis Ebrill 2008
■ erbyn mis Gorffennaf 2006, diweddaru safonau a chanllawiau
corfforaethol er mwyn rheoli’n effeithiol risgiau sy’n gysylltiedig â
gyrru a dangos eu bod wedi’u gweithredu erbyn mis Ebrill 2008
Camau gweithredu i gyflawni nodau a thargedau
Mae’r rhaglen Gorfforaethol ar gyfer Rheoli Risg Alwedigaethol wedi
bod yn datblygu system rheoli diogelwch i fodloni gofynion manyleb
18001 cyfres asesu iechyd a diogelwch galwedigaethol BSI (OHSAS
18001). Mae asesiadau risg enghreifftiol wedi’u datblygu i helpu’r rhai
sy’n gwneud rhaglenni i sefydlu rheolaeth risg ar gynyrchiadau, ac mae’r
BBC wrthi’n creu system cofnodi damweiniau newydd sy’n ei gwneud
yn bosibl i bob aelod o staff gofnodi damweiniau ar-lein ac i gynnal
ymchwiliadau mwy effeithiol i’r hyn sydd wedi achosi damweiniau
mewn gwirionedd. Disgrifiwyd cyfrifoldebau diogelwch ar gyfer pob
aelod o staff a nodwyd ystod eang o fesurau perfformiad. Roedd
trefniadau ar gyfer monitro caffaeliadau mawr yn rhan annatod o’r
broses gaffael ac mae’r trefniadau hynny ar gyfer prif gyflenwyr eraill
wedi cael eu hadolygu a’u diwygio. Paratowyd a chyhoeddwyd rhestro gyflenwyr gwasanaethau cynhyrchu risg uchel y mae eu cefndir
wedi cael eu harchwilio. Mae gwelliannau eraill yn y gwaith o reoli

risg alwedigaethol wrth gaffael nwyddau a gwasanaethau eraill yn cael
eu datblygu.
Perfformiad a chynnydd yn erbyn targedau■ Mae nifer yr anafiadau y dylid hysbysu’r Awdurdod Gweithredol
Iechyd a Diogelwch (HSE) amdanynt wedi gostwng o 62 yn yflwyddyn 2000/2001 i 37 yn 2005/2006 (38 yn 2004/2005).Yn ystod
yr un cyfnod gostyngodd y gyfradd o 277 fesul 100,000 o staff llawn
amser i 159 fesul 100,000 (140 yn 2004/5).
■ Gostyngodd cyfradd yr achosion o salwch tybiedig yn gysylltiedig â
gwaith o 23 fesul mil yn 2000/2001 i 16.9 yn 2005/2006, sef
gostyngiad o fwy na 25% (16.3 yn 2004/2005). Priodolwyd y prif
resymau dros salwch tybiedig sy’n gysylltiedig â gwaith i straen, niwed
i’r dwylo, y fraich neu’r ysgwydd a phroblemau cyhyrysgerbydol eraill.
■ Cafwyd 113,607 o ddiwrnodau o absenoldeb wedi’u cofnodi, ambob rheswm, sy’n cyfateb i gyfradd o 2.23% o staff llawn amser.
Amcangyfrifir bod yr amser hwn a gollwyd wedi costio tua £13.8
miliwn (yn seiliedig ar gostau cyflog cyfartalog).
■ Ni chafwyd unrhyw farwolaethau yn ystod 2005/2006 (dwy yn
2004/2005).
GorfodiMae’r BBC mewn cysylltiad rheolaidd ag awdurdodau gorfodi yn
genedlaethol ac yn lleol ynglyn ag iechyd, diogelwch a materion
amgylcheddol. Ni chymerwyd unrhyw gamau gorfodi. Mae’r Bwrdd
Gweithredol yn cael adroddiad misol sy’n cynnwys crynodeb ogysylltiadau â’r awdurdodau gorfodi, damweiniau cofnodadwy amaterion diogelwch pwysig eraill.
Trefniadau ar gyfer ymgynghori â chyflogeion
Mae’r BBC wedi ymgymryd â menter i adfywio ymgynghori ar iechyda diogelwch, gyda’r pwyslais ar ymgynghori lleol â’r staff. Mae’r fenter
wedi arwain at broses achredu gliriach ar gyfer cynrychiolwyr a rhannu
gwybodaeth yn well. Mae’r Cydgyngor Cenedlaethol ar Iechyd a
Diogelwch yn cynnwys uwch reolwyr a chynrychiolwyr diogelwch:
mae’n fforwm ar gyfer trafod materion strategol ac mae’n helpu i
gyflwyno mentrau iechyd a diogelwch cenedlaethol yn gynt. Lle nad
oes cynrychiolwyr diogelwch achrededig, rhoddwyd trefniadau ar waithi ymgynghori â staff drwy system reolaidd o friffio i dimau.
Mae’r BBC wedi’i gynrychioli ar fforymau cenedlaethol sydd â’r nod owella safonau diogelwch ym maes darlledu ac mewn meysydd eraill oddiwydiant, lle y caiff arfer gorau ei nodi a’i ledaenu. Parhawn i fod ynaelod o’r Cyd-Bwyllgor Ymgynghorol ar Ddarlledu a Grwp Diogelwch
y Diwydiant Darlledu.Yn sgîl y gwaith ailddatblygu mawr ar ein
hadeiladau, gan gynnwys White City, Pacific Quay a’r Ganolfan
Ddarlledu, rydym wedi bod yn aelod gweithgar o’r Ffederasiwn
Cleientiaid Adeiladu. Hefyd gofynnwyd i’r BBC fod yn aelod o weithgor
newydd a noddir gan yr HSE i ddatblygu canllawiau ar y rheoliadau
Adeiladu, Cynllunio a Rheoli diwygiedig.
Natur ac effeithiolrwydd y rhaglen hyfforddi
Cofnododd y BBC fod hyfforddiant wedi’i roi i fwy na 11,000 o bobl
ar faterion diogelwch, ac mae llawer o bobl yn cael hyfforddiantarbenigol yn ychwanegol at hyn. Mae mwy o staff yn cael hyfforddiantarbennig wrth baratoi am waith mewn amgylcheddau risg uchel.Yn
2004/2005 roedd fflyd o 1,600 o gerbydau gan y BBC a gwnaed 1,187
o hawliadau yswiriant mewn cysylltiad â’r rhain (cyfradd achosion o74%), a gostiodd gyfanswm o £840,000.Yn 2005/2006, 66% oedd y
gyfradd achosion, gyda chost o £667,000. Mae’r ymgais i leihau gwerth
hawliadau yswiriant yn cael ei chynnal yn rhannol drwy raglen hyfforddi
gyrwyr. Mae hon wedi’i thargedu at rannau o’r busnes lle mae gyrru
yn ofyniad gweithredol. Mae’r BBC yn disgwyl gweld perthynas

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

85

Cydymffurfiad

uniongyrchol rhwng nifer y damweiniau sy’n achosi anaf a gwerth yr
hawliadau, er bod ymchwil y farchnad yn awgrymu na fydd yn bosibl
mesur budd uniongyrchol tan fis Hydref 2006.
Gweithgarwch archwilio
Cynhelir archwiliadau o bynciau penodol yn ymwneud â risg
alwedigaethol drwy adran Archwiliad Mewnol y BBC.Yn ystod y
flwyddyn ddiwethaf cafodd nifer fawr o bynciau yn berthnasol i’r
BBC cyfan eu hadolygu, gan gynnwys Rheoli Asbestos, Trefniadau
Digwyddiadau Byw, Amddiffyn Plant, a Risg Amgylcheddol. O
ganlyniad i’r olaf, mae’r BBC wrthi’n ystyried rhaglen ddwy flynedd
i ddatblygu a gweithredu System Rheoli Amgylcheddol newydd
ar draws y Gorfforaeth sy’n bodloni gofynion ISO 14001. Mae
gweithgarwch archwilio arall wedi arwain at welliannau ym mhroses
gaffael y BBC i sicrhau mai dim ond contractwyr cymwys sy’n cael
eu dewis i weithio gyda’r BBC ac ar ei ran. Mae MCORC wedi
cymeradwyo rhaglen dreigl newydd o weithgarwch archwilio drosdair blynedd .Ymhlith y gweithgarwch archwilio penodol yn yflwyddyn i ddod bydd dadansoddiad bylchau yn erbyn OHSAS
18001, gan brofi dealltwriaeth o gyfrifoldebau diogelwch allweddol,ac archwilio systemau ar gyfer atal syrthiadau o uchder.

5 Rhyddid gwybodaeth
Daeth y BBC yn ddarostyngedig i’r Ddeddf Rhyddid Gwybodaethar 1 Ionawr 2005.Yn ystod y flwyddyn gyntaf o weithredu,
derbyniodd yr adran Gwybodaeth Polisi a Chydymffurfiad 971
o geisiadau am wybodaeth. O’r rhain, credai’r BBC fod 415 (43%)
y tu allan i gwmpas y Ddeddf. (Dim ond o ran gwybodaeth a ddelir
at ddibenion ac eithrio newyddiaduraeth, y celfyddydau a llenyddiaethy mae’r Ddeddf yn gymwys i’r BBC, sef y rhanddirymiad cynnwys fel
y’i gelwir.) Ataliwyd y wybodaeth i gyd mewn 120 (22%) o achosion,
gan gynnwys y rhai nad oedd y BBC yn credu bod y Ddeddf yn
gymwys iddynt:Ymatebwyd i 932 (96%) o geisiadau o fewn y terfyn
amser statudol o 20 diwrnod gwaith, neu estynnwyd y terfyn amser
yn ddilys o dan y Ddeddf. Rhwng mis Ionawr a mis Mawrth 2006
cafodd y BBC 226 o geisiadau, yr oedd 88 (39%) ohonynt y tu allani gwmpas y Ddeddf.
Gwnaed 69 o geisiadau i gynnal arolwg mewnol o benderfyniadau
Rhyddid Gwybodaeth y BBC yn 2005; cafwyd 6 yn y tri mis cyntaf
yn 2006. Hysbyswyd y BBC fod 28 o achosion yn cael eu cyfeirio at
Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth (ICO) yn ystod 2005; hysbyswyd
y BBC am 19 o achosion yn ystod tri mis cyntaf 2006 (y rheswm
dros y cynnydd hwn oedd bod achosion wedi cronni yn Swyddfa’r
Comisiynydd Gwybodaeth ac nid yw’n adlewyrchu cynnydd yn nifer
y cwynion). Cyfeiriwyd un achos at y Tribiwnlys Gwybodaeth am
benderfyniad ar fater awdurdodaeth ynglyn â’r rhanddirymiad cynnwys.
Mae’r BBC hefyd yn darparu cynllun cyhoeddi Rhyddid Gwybodaethar ei wefan fel sy’n ofynnol o dan y Ddeddf. Cafodd y wefan 643,309
o ymweliadau yn ystod 2005 a 217,693 o ymweliadau ym mis
Ionawr-Mawrth 2006.
Diogelu data
Cafodd IPC 49 o ymholiadau cychwynnol am wybodaeth bersonolyn 2005. O’r rhain, datblygodd 39 yn Geisiadau Mynediad Gwrthrych
ffurfiol o dan y Ddeddf Diogelu Data.Ymdriniwyd â phob un ond
pedwar o fewn yr amserlen statudol o 40 diwrnod. Mae hyn yn
cymharu â 32 o ymholiadau, a ddatblygodd yn 26 o geisiadau ffurfiol ynystod y flwyddyn flaenorol. Cafwyd 16 o ymholiadau a ddatblygodd yn
11 o geisiadau ffurfiol yn y tri mis cyntaf yn 2006. Ni chyfeiriwyd unrhyw
fater diogelu data at Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth yn ystod y
ddwy flynedd ers sefydlu’r IPC (Ebrill 2004 i Fawrth 2006).
86

6 Rhoddion a chydnabyddiaethau
Rhoddion gwleidyddol ac elusennol
Nid yw’r BBC yn gwneud rhoddion gwleidyddol. Nid yw UK PublicService Broadcasting yn gwneud rhoddion ariannol i elusennau ond
mae’n darparu gwasanaethau mewn da.Yn ystod 2005/2006 darparwyd
gwasanaethau a oedd yn cyfateb i werth £228,000 (2005 £509,000)
mewn arian parod i elusennau.Yn ogystal ag apeliadau a ddarlledwyd yceir eu manylion ar dudalennau 65 i 66, rhoddodd busnesau masnachol
y BBC £6,000 i elusennau yn ystod y flwyddyn (2005 £61,000).
Grantiau ariannol
Mae’r BBC yn cydnabod grantiau ariannol gan y Comisiwn Ewropeaidd
ar gyfer prosiectau ymchwil technegol amrywiol.

7 Adroddiad ar gydnabyddiaeth y Llywodraethwyr
Mae’r adroddiad hwn yn nodi polisi’r BBC ar gydnabyddiaeth ac ynrhoi manylion am y gydnabyddiaeth a dderbyniwyd gan Fwrdd y
Llywodraethwyr ac aelodau o’r Bwrdd Gweithredol. Er bod y BBC wedi’i
eithrio rhag gofynion Rheoliadau Adroddiadau ar Gydnabyddiaeth
Cyfarwyddwyr 2002 a rheoliadau’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol,
paratowyd yr adroddiad hwn fel petai’r gofynion hynny yn gymwys lle
bynnag y mae’r darpariaethau datgelu yn berthnasol ac yn gymwys.
Caiff yr adrannau ar bensiynau a chydnabyddiaeth a dderbyniwyd gany Llywodraethwyr ac aelodau’r Bwrdd Gweithredol eu harchwilio.
Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr: cyfansoddiad a
gweithrediad
Mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth yn un o is-bwyllgorau Bwrdd y
Llywodraethwyr ac mae’n atebol iddo o ran gosod a chynnal y polisi
cydnabyddiaeth cyffredinol ar gyfer y Bwrdd Gweithredol. Mae’r Pwyllgor
Cydnabyddiaeth yn ystyried perfformiad aelodau unigol y Bwrdd
Gweithredol ac yn argymell eu cyflog sylfaenol a’u taliadau bonws
blynyddol i Fwrdd llawn y Llywodraethwyr.
Cadeirir y Pwyllgor Cydnabyddiaeth gan Anthony Salz a’r aelodau eraill yw
Deborah Bull a Michael Grade. Mynychir y cyfarfodydd fel y bo’n briodol
gan Mark Thompson, y Cyfarwyddwr Cyffredinol a Jeremy Nordberg,
Cyfarwyddwr Dros Dro BBC People, i gynghori ar faterion yn ymwneud
ag aelodau eraill o’r Bwrdd Gweithredol a pherfformiad cyffredinol y BBC.
Ni fydd y naill na’r llall yn bresennol pan ystyrir materion yn ymwneud â’ucydnabyddiaeth hwy. Mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth yn gallu gofyn amarbenigedd mewnol drwy Roger Fairhead, Pennaeth Gwobrwyo’r BBC,sydd hefyd yn mynychu’r cyfarfodydd.
Gan gydymffurfio â Chod Cyfunol y Cyngor Adroddiadau Ariannol ar
Lywodraethu Corfforaethol 2003, mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth yn
derbyn cyngor arbenigol gan gynghorwyr proffesiynol allanol ar faterion
yn ymwneud â chydnabyddiaeth, yn arbennig o ran ystyried arfer yn yfarchnad.Yn ystod y flwyddyn, cafodd y Pwyllgor Cydnabyddiaeth gyngor
gan Grwp Hay ar ddata cymharol ar y farchnad wrth benderfynu ar
gyflog a buddiannau’r Bwrdd Gweithredol.
Llywodraethwyr: polisi cydnabyddiaeth
Caiff aelodau o Fwrdd y Llywodraethwyr ffi a bennir gan yr Ysgrifennydd
Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Cânt eu had-dalu
hefyd am dreuliau yr eir iddynt o ran busnes y BBC, a chaiff unrhyw
dreth sy’n codi o’r treuliau hynny ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC.
Nodir y ffioedd a’r treuliau yn y tabl ar dudalen 88.
Bwrdd Gweithredol: polisi cydnabyddiaeth
Mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth yn argymell y polisi cydnabyddiaeth
ar gyfer aelodau o’r Bwrdd Gweithredol i Fwrdd y Llywodraethwyr.
Mae’r polisi hwn yn ceisio cael cydbwysedd rhwng statws y BBC fel

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

corfforaeth gyhoeddus a’r ffaith ei fod yn gweithredu mewn
amgylchedd masnachol, cystadleuol.
Mae’n rhaid i bob maes gwariant, gan gynnwys cydnabyddiaeth
aelodau gweithredol, roi gwerth i dalwr ffi’r drwydded a chydnabodpryderon dilys er budd y cyhoedd ynglyn â thâl cyflogeion yn y sector
cyhoeddus. Mae’n rhaid cydbwyso hyn â’r angen, mewn amgylchedd
cynyddol gystadleuol, i gynnig cydnabyddiaeth sy’n denu, yn cymell ac
yn cadw’r dalent allweddol sydd ei hangen i arwain y BBC a darparu
darlledu cyhoeddus o’r radd flaenaf. Wrth wneud hynny, mae’r polisi
cydnabyddiaeth yn ceisio:■ rhoi cydnabyddiaeth deg i unigolion am gyfrifoldeb a chyfraniad
unigol■ pennu cyflog sylfaenol wedi’i feincnodi yn erbyn cyflog sylfaenol
canolig sefydliadau tebyg perthnasol, gyda phremiwm bach iwneud iawn am y cyfleoedd bonws cyfyngedig a’r ffaith nad oes
gan y BBC gynllun cyfranddaliadau o gymharu â’i gystadleuwyr yn
y sector preifat■ rhoi elfen gyfyngedig o gyflog ar sail perfformiad, wedi’i gostwng
o uchafswm o 30% i uchafswm o 10% o’r cyflog sylfaenol ar gyfer
y Bwrdd Gweithredol yn 2005/2006, wedi’i chysylltu â chyflawni
amcanion allweddol a’r cyfraniad cyffredinol i berfformiad y BBC■ ystyried y polisi cydnabyddiaeth yng ngweddill y BBC a’r
gydberthynas a ddylai fodoli rhwng cydnabyddiaeth aelodau’r Bwrdd
Gweithredol a chyflogeion eraill
Mae trefniadau ar wahân yn gymwys i John Smith, Prif Swyddog
Gweithredol, BBC Worldwide, a Phrif Swyddog Gweithredu, BBC, sy’n
gyfrifol am fusnes masnachol y BBC yn bennaf.Yn rhinwedd y swydd
hon, mae’n rhan o gynlluniau bonws a chymelldaliadau hir dymor BBC
Worldwide a sefydlwyd gan Fwrdd BBC Commercial Holdings ac aysgogir gan elw ac enillion ar dargedau gwerthiannau a pherfformio’nwell na busnesau rhyngwladol mawr yn y sector cyfryngau dros gyfnod
perfformiad o flwyddyn a thair blynedd. Caiff y cynlluniau hyn eu
hariannu gan refeniw masnachol BBC Worldwide yn hytrach na chanffi’r drwydded. Mae’r gost i Grwp Public Service Broadcasting y BBC
yn gyfyngedig i gyfran o gyflog sylfaenol John Smith, gan adlewyrchu
ei gyfrifoldebau cyhoeddus dros Eiddo, Caffael a Gwybodaeth ac
Archifau. Ar gyfer 2005/2006 roedd y costau yn 25% o’i gyflog
sylfaenol. Ni chaiff fonws o ran ei gyfrifoldebau cyhoeddus.
Elfennau o gydnabyddiaeth
Y prif elfennau o gydnabyddiaeth yw cyflog sylfaenol, bonws blynyddola phensiwn.
Cyflog sylfaenol
Adolygir cyflog sylfaenol yn weithredol o 1 Awst bob blwyddyn, ganystyried y farchnad allanol, cyfrifoldebau a pherfformiad unigolion, achymariaethau mewnol. Mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth yn cael cyngor
arbenigol gan gynghorwyr proffesiynol allanol, Grwp Hay, ar faterion
cydnabyddiaeth, yn enwedig arferion y farchnad.Yn 2004, nododd
Grwp Hay fod cyflog sylfaenol swyddogion gweithredol y BBC wedi
gostwng yn sylweddol islaw lefelau canolig y farchnad. Cytunwyd arbolisi i sicrhau bod cyflogau yn gyson â’r farchnad allanol ar ddau gam:daeth y cyntaf o’r camau hynny i rym o 1 Awst 2004 ac fe’i
hadlewyrchwyd yn yr adroddiad y llynedd; cymerwyd yr ail gam
y flwyddyn ganlynol ac mae’n ymddangos yn yr adroddiad hwn.
Bonws Blynyddol
Ar gyfer 2005/2006, cafodd yr uchafswm bonws blynyddol sydd ar gaelei ostwng o 30% i 10% o’r cyflog sylfaenol ar gyfer y Bwrdd Gweithredol,a thrwy hynny ceisiwyd cael gwell cydbwysedd rhwng gwerthoedd
cyhoeddus a gwobrwyau a oedd yn gystadleuol yn y farchnad.

Mae dyfarniadau bonws yn seiliedig ar gyflawni targedau ac amcanion
is-adrannol y cytunwyd arnynt gan y Pwyllgor Cydnabyddiaeth ac
asesiad o sut y bu i arweinyddiaeth gyffredinol yr unigolyn gyfrannu at
yr ymgais i gyflawni amcanion y Llywodraethwyr. Ar gyfer 2005/2006,
mae cyflawni targedau is-adrannol o ran gwerth am arian yn cyfrif am
hyd at 50% o’r bonws, gyda’r mesurau trawsnewidiol is-adrannol yncyfrif am y 50% arall. Mae asesiad o gyfraniad cyffredinol yr unigolyn iamcanion y Llywodraethwyr a’r ffordd y mae’n eu hyrwyddo yna yn
arwain at gadw neu leihau’r bonws a ddyfarnwyd.
Fel y nodir yn gryno uchod, mae cynllun bonws blynyddol John Smithyn seiliedig ar elw BBC Worldwide.Telir 10 y cant o’i gyflog sylfaenol
am gyflawni’r targed elw, gan gynyddu i 50% o’i gyflog sylfaenol os yw
BBC Worldwide yn mynd dros ei darged elw o 10% neu fwy.
Cynllun cymelldaliadau hir dymor (LTIP)
Fel y crynhoir uchod, mae John Smith yn rhan o gynllun cymelldaliadau
hir dymor BBC Worldwide, a hunan-ariennir yn gyfan gwbl gan refeniw
masnachol BBC Worldwide. Ni chaiff unrhyw aelod arall o’r Bwrdd
Gweithredol fod yn rhan o’r cynllun hwn, sydd ond ar gael i uwch
swyddogion gweithredol BBC Worldwide. Mae unrhyw daliad a wneir
gan y cynllun yn dibynnu ar dwf elw BBC Worldwide a’i enillion ar
werthiannau o gymharu ag isafswm o 15 o fusnesau yn y sector
cyfryngau a restrir dros gyfnod o dair blynedd mewn perthynas âpherfformiad. Os rhagwelir unrhyw ran o unrhyw fonws blynyddol,
mae BBC Worldwide yn rhoi swm cyfatebol a chaiff y cyfanswm
ei beryglu drwy ei fuddsoddi yn y cynllun (y ‘bonws a fuddsoddwyd aca barwyd’). Ar ddiwedd y cyfnod perfformiad, mae’r taliadau canlynol
yn daladwy yn dibynnu ar berfformiad:os bydd perfformiad BBC Worldwide yn cyfateb i chwartel canoligcwmnïau tebyg, bydd 10% o’r cyflog blynyddol ar gyfradd diwrnod
olaf y cyfnod perfformiad a hanner unrhyw fonws a fuddsoddwyd
ac a barwyd yn daladwy■ os bydd perfformiad BBC Worldwide yn cyrraedd chwartel uchafcwmnïau tebyg neu’n rhagori arno, bydd 20% o’r cyflog blynyddol ar
gyfradd diwrnod olaf y cyfnod perfformiad a 100% o unrhyw fonws
a fuddsoddwyd ac a barwyd yn daladwy■ os bydd perfformiad BBC Worldwide yn gostwng islaw chwartel isaf
cwmnïau tebyg, ni wneir unrhyw daliad (nid y swm sy’n gysylltiedig â
chyflog, y bonws a ragwelwyd nac unrhyw swm cyfatebol)■ os bydd perfformiad BBC Worldwide rhwng y chwartel isaf a’r
chwartel canolig, neu’r chwartel canolig a’r chwartel uchaf, caiff swm
pro rata ei dalu
■ os gadewir y cynllun yn wirfoddol cyn diwedd y cyfnod breinio, mae
gan yr unigolyn yr hawl i gael ad-daliad o’r bonws a ragwelwyd, ond
ni chaiff unrhyw swm cyfatebol.
■

Pensiynau
Mae pob aelod o’r Bwrdd Gweithredol yn gymwys i fod yn rhan oGynllun Pensiwn y BBC. Mae hwn yn darparu ar gyfer buddiannau
pensiwn ar sail buddiannau diffiniedig gyda chyfradd gronnol o 1/60fed
o’r cyflog pensiynadwy terfynol am bob blwyddyn o wasanaeth, yn
amodol ar uchafswm cyflog pensiynadwy (£105,600 y flwyddyn ar gyfer
2005/2006) i’r rhai a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn ar ôl 31 Mai 1989.
Dim ond cyflog sylfaenol sy’n bensiynadwy. Mae’r Cynllun Pensiwn yn
darparu ar gyfer ymddeoliad cynnar ar sail feddygol ac aswiriant bywyd
o bedair gwaith y cyflog hyd at derfyn a ragnodir.
Gwnaed amrywiaeth o drefniadau ar gyfer yr unigolion hynny sydd
wedi ymuno ar ôl 31 Mai 1989, y mae eu cyflog sylfaenol yn fwy na’ruchafswm cyflog pensiynadwy, gan gynnwys trefniadau wedi’u hariannu
a heb eu hariannu y tu allan i Gynllun Pensiwn y BBC. O ran y Bwrdd

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

87

Cydymffurfiad

Mae pob contract cyflogaeth yn dod i ben ar ben-blwydd yr aelod o’r
Bwrdd Gweithredol yn 60 oed, sef oedran ymddeol arferol y BBC arhyn o bryd, ond gellir ei derfynu’n gynt am reswm penodol neu os
rhoddir rhybudd o dan y contract.

Gweithredol, ariannwyd pob un o’r trefniadau hyn drwy Gynllun
Buddiannau Ymddeol Anghymeradwy a Ariannwyd (FURBS).
Gyda’r drefn bensiwn newydd yn weithredol o fis Ebrill 2006, mae’r
BBC yn parhau i gymhwyso uchafswm cyflog pensiynadwy yn seiliedig
ar derfyn blaenorol Cyllid y Wlad. Disodlwyd trefniadau FURBS gan
dâl pensiwn atodol mewn arian parod.Yn ogystal â hynny, gall aelodausy’n cyrraedd neu sy’n mynd y tu hwnt i’r Lwfans Gydol Oes newydd
eithrio o’r Cynllun Pensiwn ac yn lle hynny cael tâl pensiwn atodol
mewn arian parod yn lle cyfraniadau’r BBC i’r Cynllun Pensiwn. Mae’r
trefniadau hyn yn niwtral o ran cost i’r BBC.

Ar 31 Mawrth 2006, roedd tymor heb ddarfod a chyfnod rhybudd
pob aelod o'r Bwrdd Gweithredol yn uchafswm o 12 mis. Nid oes
hawl i unrhyw gydnabyddiaeth ychwanegol os terfynir contract yn
gynnar oni bai ei fod yn cael ei derfynu ar sail diswyddiad.

Dangosir isod fanylion am hawl i fuddiannau diffiniedig a chyfraniadau
i gynlluniau cyfraniadau diffiniedig i’r Cadeirydd ac aelodau o’r Bwrdd
Gweithredol yn ystod y flwyddyn.
Cynlluniau buddiannau diffiniedig
Gwerthoedd trosglwyddo3

Cynlluniau
cyfraniad
diffiniedig

GwerthGwerthCynnydd trosglwyddo’r trosglwyddo’r
mewn
pensiwn apensiwn apensiwn agronnwyd
gronnwyd
gronnwydarardros y31 Mawrth
31 Mawrth
flwyddyn
2006
2005£000yf£000£000

Cynnydd
mewn
gwerthtrosglwyddo
llaicyfraniadau’r Cyfraniadau
aelodauBBCdros yflwyddyn 2006 2005
£000 £000 £000

Gwerthoedd blynyddol

Llywodraethwr/Aelodo’r Bwrdd Gweithredol(oedran ar
31 Mawrth 2006)

Pensiwn agronnwydar
31 Mawrth
2006£000yfCadeirydd
Michael Grade (63)3
Bwrdd Gweithredol
Jenny Abramsky (59)177
Jana Bennett (50)7Mark Byford (47)156
Stephen Dando (44)82Tim Davie (38)1, 2
Ashley Highfield (40)10
Zarin Patel (45)13John Smith (48)153
23Mark Thompson (48)
Caroline Thomson (51) 54

2

50

22

28
2
22
2
2
2
2
28
2
3

3,849
92
2,117
76
12
74
126
2,195
38
1,014

3,026
59
1,655
55
–
54
98
1,619
15
836

23

–

Buddiannau allanol
Drwy gytundeb ymlaen llaw gyda Bwrdd y Llywodraethwyr a phan nad
oes potensial ar gyfer gwrthdaro buddiannau, gall aelodau’r Bwrdd
Gweithredol ddal swyddi cyfarwyddwyr allanol. Mewn egwyddor, ni
ellir dal mwy na dwy swydd cyfarwyddwr allanol ar yr un pryd, a dim
ond un o’r rhain ddylai fod mewn sefydliad masnachol.Telir unrhyw
gydnabyddiaeth sy’n codi o swydd cyfarwyddwr i’r BBC.Yn ystod y
flwyddyn gwasanaethodd John Smith fel cyfarwyddwr anweithredol
Severn Trent ccc. Am wybodaeth am sut i gael cofrestr buddiannau’r
Bwrdd Gweithredol, gweler tudalen 80.
Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd
Dangosir cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol ynystod y flwyddyn isod:

–

804
–
–
27 65 46440––
15 71 56
6––
14 53 43
22 64
–
550
–
–
17 151 111
171 48 30

Penodwyd Tim Davie yn aelod o’r Bwrdd Gweithredol ac ymunodd â’rCynllun Pensiwn ar 11 Ebrill 2005.
2
Ar ddiwedd y flwyddyn, roedd gan Mark Thompson a Tim Davie lai na dwy
flynedd o wasanaeth ac felly ni fyddai hawl ganddynt i gael pensiwn gohiriedig
pe baent yn gadael y Cynllun Pensiwn ar y dyddiad hwn. Fodd bynnag,
er mwyn eu cymharu â’r aelodau eraill o’r Bwrdd Gweithredol, mae eu
buddiannau cronedig wedi cael eu cyfrifo a’u prisio gan dybio y byddant
yn cwblhau’r gofyniad o ddwy flynedd o wasanaeth.
3
Gwerth trosglwyddo buddiannau pensiwn cronedig yw’r gost amcangyfrifedig
i’r Cynllun Pensiwn o ddarparu’r buddiannau pensiwn a gronnwyd hyd yn hyn.
Mae nifer o ffactorau yn effeithio ar y gwerth, gan gynnwys oed yr unigolyn,
cyflog pensiynadwy, blynyddoedd o wasanaeth pensiynadwy ac amodau’r
farchnad fuddsoddi ar ddyddiad y cyfrifiad (yn unol â Nodyn Cyfarwyddyd GN11
gan yr Actiwariaid). Nid yw’n swm a delir neu sy’n ddyledus i’r unigolyn ac felly ni
ellir yn ystyrlon ei ychwanegu i gydnabyddiaeth. Mae effaith amodau’r farchnad
fuddsoddi ar y gwerth trosglwyddo yn amrywio yn ôl oedran yr aelod: i aelodauhyn, mae’r cyfrifiad yn adlewyrchu’r arenillion ar giltiau sy’n gysylltiedig â mynegai,
ond arenillion difidendau ar Fynegai Holl Gyfranddaliadau’r FTSE i aelodau iau
yw’r prif ffactor sy’n dylanwadu ar y cyfrifiad.
1

Buddiannau
Yn ogystal â chyflog sylfaenol, bonws blynyddol a phensiwn, y priffuddiannau cytundebol eraill a ddarperir yw car a lwfans tanwydd, yswiriant
iechyd preifat, ac aswiriant bywyd. Bu’n bolisi ers rhai blynyddoedd nad
yw aelodau newydd a benodwyd i’r Bwrdd Gweithredol, ac eithrio
Cyfarwyddwr y Gwledydd a’r Rhanbarthau, yn gymwys i gael car â gyrrwr.
Mae contract y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn darparu ar gyfer car â gyrrwr
ond nid oes ganddo’r hawl i gael lwfans car personol na lwfans tanwydd.

Ffi/cyflog
Bonws Treuliau/ Cyfanswm Cyfanswm
sylfaenol blynyddol buddiannau
2006
2005
£000
£000
£000
£000
£000

Llywodraethwyr
Deborah Bull
Syr Andrew Burns (penodwyd lGorffennaf 2005)

Y Farwnes Deech
Dermot Gleeson
Michael Grade
Yr Athro Merfyn Jones
Yr Athro Fabian Monds
Jeremy Peat
Anthony Salz
Angela Sarkis
Ranjit Sondhi
Richard Tait

88

–

7

23

20

21
16
16
83
28
28
28
28
16
28
16

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

15
7
10
27
14
1
6
7
9
4
3

36
23
26
110
42
29
34
35
25
32
19

–
25
28
96*
36
31
10
24*
22
32
15*

324

–

110

434

339

–

110

434

403

Llywodraethwyr a ymddeolodd yn ystod 2004/2005
Cyfanswm

324

64

Ffi/cyflog
Bonws Treuliau/ Cyfanswm Cyfanswm
sylfaenol blynyddol buddiannau
2006
2005
£000
£000
£000
£000
£000

Bwrdd Gweithredol
Jenny Abramsky
Jana Bennett
Mark Byford
Stephen Dando1
Tim Davie (penodwyd II Ebrill 2005)
Ashley Highfield
Zarin PatelJohn Smith2
Mark Thompson3
Caroline Thomson

295
321
403
290
253
281
297
331
609
276

15
17
40
–
19
15
13
87
–
26

12
15
13
2
15
15
14
26
10
15

322
353
456
292
287
311
324
444
619
317

304
334
457
313
–
320
72*
387
459*
290

3,356

232

137

3,725

2,936

–

47

Taliadau o dan gynlluniau cymelldaliadau hir dymor
Aelodau a ymddeolodd neu a adawodd
y Bwrdd Gweithredol yn ystod 2004/2005
Cyfanswm
Taliadau i gyn-gyfarwyddwyr

Contractau cyflogaeth
Yn ôl polisi’r Llywodraethwyr, ni ddylai contractau cyflogaeth aelodau’r
Bwrdd Gweithredol gynnwys cyfnod rhybudd o fwy na blwyddyn.

16

3,356

766
232

137

3,725

3,749

–

443

Penodwyd yn ystod 2004/2005
Ymddiswyddodd Stephen Dando ar 23 Ebrill 2006
2
Mae cyflog sylfaenol, bonws a buddiannau John Smith wedi’u cynnwys ar eu*

1

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

cyfradd lawn, er bod y gost i Grwp Public Service y BBC wedi’i chyfyngu i
25% o’r cyflog sylfaenol ar gyfer 2005/2006.Yn ogystal â’i fonws blynyddol,
rhagwelwyd swm cyfatebol a’i fuddsoddi yn y Cynllun Cymelldaliadau
Hir Dymor ar gyfer BBC Worlwide, a all freinio ym mis Mawrth 2008
3
Mae Mark Thompson wedi ildio ei hawl i gael ei ystyried ar gyfer bonws
blynyddol yn 2005/2006.

Wrth gynnal arolwg blynyddol o faterion golygyddol ym mis Ebrill
2006, bodlonwyd y Llywodraethwyr bod y BBC ar y cyfan wedi
cyrraedd y safonau a ddisgwylid yn ystod 2005/2006. Cydnabuwyd
llwyddiant parhaus y BBC wrth ddarlledu rhaglenni heriol, a mentrus,
gan gynnwys Pinochet in Suburbia, The Secretary Who Stole Millions,
Soldiers’ Wives, Naked City a Whistleblower.

Ni wnaed unrhyw daliadau mewn perthynas â therfynu contract ac ni
thalwyd unrhyw iawndal am golli swydd i Lywodraethwyr nac aelodauo’r Bwrdd Gweithredol yn ystod y flwyddyn.

Nododd y Bwrdd rai heriau golygyddol penodol yn ystod y flwyddyn
gan gynnwys:

8 Rhaglenni, sianelau a hyrwyddiadau■

Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyr
Yn ystod y flwyddyn roedd Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr yn cynnwys y Llywodraethwyr canlynol yn unig:
Richard Tait (Cadeirydd), Deborah Bull, Merfyn Jones, Fabian Monds
ac Angela Sarkis.
Mae’r Pwyllgor yn gyfrifol am gyflawni’r gofyniad yn y Siarter y dylai
Bwrdd y Llywodraethwyr sicrhau bod y BBC yn ymdrin yn briodol âchwynion. Mae’r Pwyllgor yn ymgymryd ag ystod o gyfrifoldebau wrth
gyflawni’r gofyniad hwn, gan gynnwys:■ sicrhau bod y BBC yn ymdrin â chwynion yn brydlon, yn ymchwilio
iddynt yn drwyadl ac yn ddiduedd, a bod y broses yn cael ei llywio
gan arfer da■ cynnal arolwg blynyddol o brosesau a pherfformiad ymdrin â chwynion
y BBC; ymgymryd ag arolwg rheolaidd o’r strategaeth ymdrin â
chwynion yn seiliedig ar y materion a godir mewn arolygon blynyddol,a gwneud argymhellion i Fwrdd y Llywodraethwyr mewn perthynas ag
unrhyw newidiadau y tybir sydd eu hangen yn deillio o’r arolygon hyn■ cynnal arolwg o’r adroddiad chwarterol ar gwynion a gyflwynir
i Fwrdd y Llywodraethwyr gan y Bwrdd Rheoli Cwynion, o dangadeiryddiaeth y Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol■ cynnal arolwg o’r Bwletin Cwynion chwarterol a gyhoeddir gan
yr Uned Cwynion Golygyddol (ECU)■ codi materion golygyddol ehangach sy’n deillio o ystyried apeliadau,
fel y bo’n briodol, gyda’r Cyfarwyddwr Cyffredinol, neu’r Dirprwy
Gyfarwyddwr Cyffredinol, drwy’r Bwrdd Rheoli Cwynion■ ystyried apeliadau penodol yn erbyn penderfyniadau’r ECU mewn
perthynas â chwynion ynglyn â rhaglenni a ddarlledwyd, neu
ddeunydd a gynhwyswyd gan wasanaethau y mae gan y BBC
gyfrifoldeb golygyddol amdanynt■ ystyried apeliadau penodol yn erbyn penderfyniadau gan
Gyfarwyddwr un o is-adrannau’r BBC wrth ddelio â chwyn olygyddol
lle mae’r gwyn y tu allan i gylch gwaith yr ECU a lle ceir tystiolaeth
sy’n awgrymu bod achos difrifol o dorri safonau golygyddol
Wrth ystyried apeliadau, caiff y Pwyllgor gyngor gan Gynghorydd
Golygyddol annibynnol sy’n hysbysu’r Pwyllgor am yr ystod o faterion
golygyddol sy’n gysylltiedig â chwynion a’r pryderon a/neu’r
ystyriaethau a godwyd gan achwynwyr.
Caiff penderfyniadau’r Pwyllgor ar apeliadau eu cyfleu i’r apelydd aci’r Bwrdd Rheoli Cwynion. Mae’r Pwyllgor hefyd yn cyhoeddi bwletinchwarterol o’i ganfyddiadau. Am ragor o wybodaeth am y modd yr
ymdriniwyd â chwynion yn ystod 2005/2006, gweler tudalen 62.

Darllediadau o’r ymgyrch fomio yn Llundain ym mis Gorffennaf
2005: Nid yn unig y torrwyd tir newydd ym maes newyddiaduraeth
o ran delweddau a gyflwynwyd drwy ffonau symudol, ond codwyd
cwestiynau pwysig hefyd o ran preifatrwydd, cywirdeb a dilysu.
Rhoddwyd rhagor o ganllawiau ar y defnydd o’r gair ‘terfysgwr’.
Cymeradwywyd y canllawiau gan y Bwrdd, nad ydynt yn gwahardd
defnyddio’r gair ‘terfysgwr’ ond sy’n dymuno i’w ddefnydd gael ei
briodoli. Hefyd nododd y Bwrdd ganfyddiad penderfyniad Ofcom
ar ddelweddau o unigolyn a oedd wedi’i anafu’n wael.
■ Cyhoeddi cartwnau yn dynodi’r Proffwyd Muhammad mewn sawl
papur newydd yn Ewrop: gweler arolwg y Llywodraethwyr o BBC
Newyddion ar dudalen 47.
■ Etholiad Cyffredinol Mai 2005: Nododd y Bwrdd fod cryn dipyno arweiniad a chefnogaeth wedi’u rhoi ar draws y BBC i’r ymgyrch.
Nododd y Bwrdd fod y gwyn gan y Blaid Geidwadol ynglyn â’rhoniad ar The World at One fod Michael Howard wedi osgoi rhoi
cyfweliad ar Today wedi’i chadarnhau’n rhannol gan yr Uned
Cwynion Golygyddol.
■ Y digwyddiad cerddorol byd-eang Live 8:Ymdrechodd y BBC yn
galed i barhau’n ddiduedd. Nododd y Llywodraethwyr fod Ofcom
wedi cadarnhau cwynion ynglyn ag iaith anweddus. Ers hynny,
cyhoeddwyd canllawiau polisi golygyddol eraill ar ddarllediadau
byw i helpu i leihau risgiau i’r eithaf.
Nododd y Bwrdd rai o ddyfarniadau Ofcom ynglyn â safonau cynnwys
ar Radio 1, er enghraifft, iaith sy’n peri tramgwydd yn y cyflwyniad i
Most Punk. Nododd er bod Radio 1 yn rhwydwaith cyfoes a heriol,
fod yn rhaid iddo sicrhau ei fod yn cydymffurfio â chanllawiau Ofcom
a’r BBC.
Nododd y Bwrdd fod Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr wedi cadarnhau wyth cwyn yn llawn neu’n rhannol.
Cafodd y Bwrdd gasgliadau rheolwyr ar ôl ymchwiliadau i leoli
cynnyrch yn dilyn honiadau yn The Sunday Times. Daeth yr adroddiad
i’r casgliad nad oedd unrhyw gynnyrch wedi’u lleoli mewn rhaglenni yn
gyfnewid am arian parod neu fuddiannau eraill. Fodd bynnag, cafwyd
enghreifftiau lle roedd nwyddau brand wedi cael lle rhy flaenllaw.
Roedd hyfforddiant a chanllawiau priodol yn cael eu darparu.
Nododd y Bwrdd hefyd y bydd y cynnydd yn nifer y comisiynau
annibynnol a ragwelwyd yn y ‘Window of Creative Competition’yn gosod heriau golygyddol newydd wrth sicrhau bod cynyrchiadau
annibynnol yn cael yr un lefel o gyngor a chymorth â chynyrchiadau
mewnol. Nododd y Bwrdd fod cynlluniau ar waith i fynd i’r afael
â hyn.

Cynnal safonau golygyddol
Mae’r Llywodraethwyr yn sicrhau bod y BBC yn cynnal safonau
golygyddol uchel, gan fonitro ei gydymffurfiad ag Editorial Guidelines
y BBC a’r Cod Didueddrwydd a Chywirdeb sy’n rhan ohonynt.

Nododd hefyd yr heriau cynyddol yn sgîl rhyngweithedd, gan gynnwys
cyhoeddi blogiau personol staff y BBC. Rhoddwyd canllawiau ar flogio
ar waith i leihau risgiau golygyddol.

Ym mis Ebrill 2005, cymeradwywyd y canllawiau diwygiedig gan y
Llywodraethwyr, a ddaeth yn weithredol ar ddiwedd mis Gorffennaf 2005.

Wrth adolygu’r broses gwneud penderfyniadau golygyddol
cyffredinol, nododd y Llywodraethwyr er bod rhai camgymeriadau

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

89

Cydymffurfiad

unigol wedi eu gwneud, eu bod yn fodlon bod dyraniad clir ogyfrifoldebau cydymffurfio, a oedd yn arwain yn y pen draw at
y Cyfarwyddwr Cyffredinol fel y Prif Olygydd, a bod digon oystyriaeth yn cael ei rhoi i gyngor yr Uned Polisi Golygyddol o ranmaterion cydymffurfio.
Yn 2005/2006, cynhaliodd y Bwrdd eu trosolwg o ddidueddrwydd
ar draws darllediadau’r BBC. Derbyniodd adroddiadau rheolaiddar yr arolwg olrhain misol a fu ar waith ers mis Chwefror 2004.
Comisiynodd arolwg annibynnol o’r sylw a gafodd yr anghydfod
rhwng yr Israeliaid a’r Palestiniaid, a gyhoeddwyd ym mis Mai 2006.
Am ragor o wybodaeth gweler yr arolwg o’r amcanion ar dudalennau
18 i 19 a’r arolwg o BBC Newyddion ar dudalennau 46 i 49.
Cymeradwyaethau gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a
Chwaraeon
Mae angen i bob gwasanaeth cyhoeddus newydd a lansiwyd gany BBC ers 1 Ionawr 1997 gael cymeradwyaeth yr Ysgrifennydd
Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Cynhwysir ytelerau allweddol ar gyfer cymeradwyaeth yn y Datganiad o Bolisi
Rhaglenni ar gyfer pob un o’r gwasanaethau hyn. Dangosir perfformiady BBC yn erbyn ymrwymiadau mesuradwy yn y Datganiadau o Bolisi
Rhaglenni hyn yn y tablau ar dudalennau 68 i 75.
Ni chymeradwywyd unrhyw wasanaethau newydd yn 2005/2006.
Yn unol â chytundeb corffori BBC Broadcast, ceisiwyd cymeradwyaethgan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon i werthu
BBC Broadcast Limited a rhoddwyd y gymeradwyaeth honno(22 Gorffennaf 2005).
BBC jam (a elwid gynt yn y Cwricwlwm Digidol)
Wrth gymeradwyo gwasanaeth y cwricwlwm digidol ym mis Ionawr
2003, pennodd yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon nifer o amodau i’r BBC, gan gynnwys bodloni’r
ymrwymiadau a roddwyd gan y BBC ei hun. Bob blwyddyn, bydd y
BBC yn cyflwyno adroddiad ar ei gydymffurfiad â’r amodau hynny
sy’n berthnasol i weithgareddau yn ystod y flwyddyn. Ar ôl ychydig
dros ddwy flynedd o ddatblygu, darlledodd elfennau cyntaf BBC jam
yn fyw ar 27 Ionawr 2006. Cyflwynwyd pedwar comisiwn i ddechrau
a bydd eraill yn cael eu hychwanegu o bryd i’w gilydd tan fis Medi
2008, gan wneud cyfanswm o fwy na 100 o gomisiynau yn y pen
draw. (Gallai pwnc ar gyfer grwp oedran arbennig, er enghraifft
Saesneg 5-7, gynnwys mwy nag un comisiwn.)
Yn ystod y flwyddyn, cymerodd y BBC y camau penodol canlynol
i gydymffurfio ag amodau’r gymeradwyaeth neu’r ymrwymiadau:■ Cyhoeddi cynlluniau: ym mis Mehefin 2005, cyhoeddodd y BBC
gynllun comisiynu cyffredinol ar gyfer 2007, ac ym mis Tachwedd
2005 cynllun manwl y canlyniadau dysgu a gaiff eu cwmpasu yn
2007 (ychydig o flaen yr amserlen sy’n ofynnol yn ôl yr amodau).
Roedd hyn yn dilyn ymgynghoriad ag asiantaeth technolegaddysg y Llywodraeth, Becta, o ran pa ganlyniadau dysgu aoedd yn addas i’w haddysgu drwy Dechnoleg Gwybodaetha Chyfathrebu (TGCh).
■ Gwariant ar gynnwys allanol: mae’r BBC wedi ymrwymo i wario
50% o gyllid cynnwys yn allanol dros y cyfnod hyd at fis Medi 2008.
Hyd yma, mae 22 o’r 50 o gomisiynau sydd wrthi’n cael eu
cynhyrchu neu sydd wedi’u cwblhau wedi cael eu dyrannu’nuniongyrchol i gwmnïau allanol o’r rhestr o ddewis gyflenwyr aluniwyd yn unol â rheoliadau’r UE ar gyfer cynnwys cyfryngau
newydd.Yn ogystal â hynny, comisiynwyd meysydd o waith allanol
gan dimau cynhyrchu mewnol. Nid yw gwariant allanol wedi
90

cyrraedd 50% hyd yma, ond rhoddwyd sicrwydd i’r Bwrdd y bydd ycydbwysedd hwn yn newid yn ystod y cyfnod cymeradwyo llawn er
mwyn bodloni’r gofyniad.
■ Darparu band cul: mae’r BBC wedi ymrwymo y bydd 70% ogynnwys cyffredinol y gwasanaeth ar gael drwy fand cul. Darpariaeth
band eang yw’r gwasanaeth yn y bôn, ond mae’r BBC wedi datblygu
pecyn a elwir yn ‘chwaraeydd jam’ sy’n ei gwneud yn bosibl iddefnyddwyr band cul lawrlwytho cynnwys i’w cyfrifiaduron, a thrwy
hynny efelychu’r profiad band eang. Hyd yma mae wedi cael ei
ddarparu ar gyfer Saesneg i blant 5-7 oed, ond y bwriad yw ei estyn
dros amser i bob comisiwn priodol.
■ Amrywiaeth y DU: mae’n rhaid i’r gwasanaeth gefnogi ac
adlewyrchu amrywiaeth y DU. Datblygwyd BBC jam i ddiwallu
anghenion cwricwlaidd pedair gwlad y DU ac fe’i cyflwynwyd
gydag opsiwn iaith Gymraeg gyda chynnwys a wnaed mewn
gwahanol rannau o’r DU.
■ Amgylcheddau dysgu rhithwir: mae’r BBC wedi ymrwymo i weithio
gyda darparwyr amgylcheddau dysgu eraill a sicrhau bod ei gynnwys
ar gael i’w systemau. Cynhaliwyd trafodaethau gyda Becta am ytrefniadau trwyddedu angenrheidiol i hwyluso hyn.
■ Wrth hyrwyddo BBC jam o fewn gwasanaethau eraill y BBC
rhaid rhoi sylw penodol i Gwricwlwm Ar-lein y Llywodraeth a
ffynonellau cyflenwi eraill. Mae’r BBC wedi cynnwys sylw o’r fath a,lle y bo’n briodol, gysylltiad â gwefan, wrth hyrwyddo’r gwasanaethar ei sianelau darlledu ac ar-lein.
■ Mae’n rhaid i’r BBC weithio gyda Bwrdd Ymgynghori Cynnwys
Ar-lein Cwricwlwm y Llywodraeth i ddatblygu’r gwasanaeth.
I’r perwyl hwn, mae’r BBC wedi cynnal cyfarfodydd chwarterol
gyda’r Bwrdd ynghyd â chyfarfodydd ychwanegol o is-bwyllgorau.
Mae’r BBC hefyd wedi cyfarfod yn rheolaidd â chynrychiolwyr
diwydiant a chwmnïau unigol ac mae’n bwriadu parhau i gynnal
y cyfarfodydd hyn.
Mae Llywodraethwyr yn cael adroddiadau misol ar gydymffurfiad
BBC jam â’i amodau yng nghyfarfodydd y Bwrdd, ynghyd ag
adroddiadau cynnydd bob chwe mis gan y Cyfarwyddwr Ffeithiola Dysgu yng nghyfarfodydd Bwrdd y Llywodraethwyr.
Mae’r Comisiwn wedi bod yn ystyried cwyn, am honiad o beidio
â chydymffurfio ag un o’r amodau a osodwyd gan y Comisiwn
Ewropeaidd pan gymeradwyodd y gwasanaeth, ers mis Gorffennaf
2005. Mae Llywodraeth y DU a’r BBC wedi cyflwyno nifer osylwadau i’r Comisiwn ar y mater hwn sy’n parhau.
Cwotâu rhaglenni’r DU
O dan Ddeddf Cyfathrebu 2003, mae gan y BBC ddyletswydd i
sicrhau nad oes llai na 25% o’r amser a neilltuir i ddarlledu rhaglenni
teledu cymwys yn cael ei neilltuo i ddarlledu ystod ac amrywiaeth ogynyrchiadau annibynnol. Mae’n ofynnol i Ofcom gyflwyno adroddiad
ar y graddau y mae’r BBC wedi cyflawni’r ddyletswydd honno.Yn
ogystal, mae’n ofynnol i’r BBC fodloni nifer o rwymedigaethau eraill
o ran cynhyrchu rhaglenni, sef y rhai a elwir yn gwotâu ‘Haen 2’,y mae’n ofynnol i Ofcom fonitro ei gydymffurfiad â hwy.
Disgwylir i Ofcom gyflwyno adroddiad ffurfiol ar berfformiad y BBC
yn ystod y flwyddyn galendr 2005 yn erbyn y cwotâu hyn yn ei
Arolwg o’r Farchnad Gyfathrebu 2006. Fodd bynnag, mae’r BBC
yn disgwyl rhagori ar bob un o’r cwotâu a darperir ei ffigurau
hunanasesu yma.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

CwotaCyflawniad

1

Cwota cynyrchiadau annibynnol
Oriau o raglenni cymwys ar draws pob sianel
25%
Oriau o raglenni cymwys ar BBC One
25%
Oriau o raglenni cymwys ar BBC Two
25%
Gwneud rhaglenni rhanbarthol2
Gwariant ar raglenni cymwys
30%
Oriau o raglenni cymwys
25%
Rhaglenni newyddion a materion cyfoes3
Oriau o newyddion ar BBC One
1,380
Oriau o newyddion ar BBC One yn ystod oriau brig
275
Oriau o faterion cyfoes ar BBC One a BBC Two
365
Oriau o faterion cyfoes ar BBC One
BBC Two yn ystod oriau brig
105
Lefelau cynyrchiadau gwreiddiol4
BBC One70%
BBC One yn ystod oriau brig
90%
BBC Two70%
BBC Two yn ystod oriau brig
80%
BBC Three80%
BBC Three yn ystod oriau brig
70%
BBC Fourtua 70%BBC Four yn ystod oriau brig
50%
CBeebiestua 80%Sianel CBBC70%
BBC News 24
90%
BBC Parliament
90%
Rhaglennu rhanbarthol5
Oriau o raglennu rhanbarthol
6,580
Oriau o raglenni a wneir yn yr ardal berthnasol
95%
Oriau o raglenni newyddion BBC One
3,920
Oriau o raglenni newyddion BBC One yn ystod oriau brig
2,010
Oriau o raglennu nad yw’n rhaglennu newyddion yn
ystod oriau brig
1,030
Pob rhaglen nad yw’n rhaglen newyddion a ddarlledir ynagos at oriau brig
355

31%
28%
39%
34%
33%
1,467
293
433
110
82%
99%
82%
97%
81%
71%
73%
61%
79%
85%
95%
99%
7,048
99%
4,656
2,217
1,084
365

1

Mae’r BBC yn ddarostyngedig i gwota o gynyrchiadau annibynnol o 25% ar draws
pob sianel ac o 1 Ionawr 2005 ar BBC One a BBC Two yn unigol
2
Mae cwotâu’r BBC ar gyfer cynyrchiadau rhanbarthol y cytunwyd arnynt gydag
Ofcom yn seiliedig ar y diffiniad presennol o ‘Linellu’3
Dim ond ar gyfer rhaglennu rhwydwaith y mae’r cwotâu a’r ffigurau perfformiad hyn
yn berthnasol. Nid yw’r cwota newyddion yn cynnwys darllediadau BBC News 24
yn ystod y nos
4
Mae cynyrchiadau gwreiddiol yn cynnwys pob rhaglen a gomisiynir gan y BBC gan
gynnwys ailddarllediadau. Ar gyfer BBC Three a BBC Four, nid ydynt yn cynnwys
ailddarllediadau o raglenni a ddangoswyd ar sianel arall yn gyntaf
5
Mae’r ffigurau hyn yn cynrychioli rhaglenni rhanbarthol ar draws BBC One a BBC Two.

Cwotâu rhaglenni’r UE yn ystod blwyddyn galendr 2005
Mae deddfwriaeth y Gymuned Ewropeaidd yn mynnu bod
Aelod-wladwriaethau yn sicrhau bod darlledwyr yn neilltuo’rrhan fwyaf o’u hamser darlledu i weithiau Ewropeaidd ac eithrio’r
amser a neilltuir ar gyfer newyddion, digwyddiadau chwaraeon,
gemau, hysbysebion, gwasanaethau teletestun a thelesiopa.
Mae’r ddeddfwriaeth yn mynnu hefyd bod darlledwyr ynneilltuo o leiaf 10% o’u hamser darlledu i weithiau Ewropeaidd(ac eithrio gweithiau o’r math a ddisgrifir uchod) a wneir gan
gynhyrchwyr annibynnol.
Disgwylir i Ofcom gyflwyno adroddiad ffurfiol ar berfformiady BBC yn ystod y flwyddyn galendr 2005 yn ei Arolwg o’r Farchnad
Gyfathrebu 2006. Fodd bynnag, yn ôl hunanasesiad y BBC aethy tu hwnt i gwotâu’r UE. O ran darllediadau perthnasol BBC One
a BBC Two, roedd 80% o darddiad Ewropeaidd (79% yn 2004)
a gwnaed 21% gan gynhyrchwyr annibynnol Ewropeaidd (21% yn 2004).
O ran darllediadau perthnasol holl sianelau’r BBC (gan gynnwys BBC
Three, BBC Four, CBeebies, Sianel CBBC a BBC News 24), roedd 87%
o darddiad Ewropeaidd a gwnaed 24% gan gynhyrchwyr annibynnol
Ewropeaidd (86% a 27% yn y drefn honno yn 2004).

Rheoleiddio darlledu sianelau Ewropeaidd
Mae’r BBC yn darlledu dwy sianel deledu yn Ewrop, sef BBC Prime a
BBC World. Gweithredwyd y ddwy sianel yn wreiddiol gan European
Channel Broadcasting Limited, ond ar 1 Rhagfyr 2002, cymeradwyodd
yr Ysgrifennydd Gwladol y cynnig i drosglwyddo busnes ac asedion
sianel BBC World i gwmni newydd, sef BBC World Limited, a ddaeth
yn is-gwmni o dan berchenogaeth lawn BBC Commercial Holdings
Limited. European Channel Broadcasting Limited, is-gwmni o danberchenogaeth lawn BBC Worldwide Limited, sy’n gweithredu BBC
Prime o hyd.Trwyddedir y ddwy sianel hyn a BBC Food (sianel BBC
Worldwide Limited) gan Ofcom fel gwasanaethau cynnwys y gellir
codi ffi’r drwydded deledu amdanynt. Cydymffurfiodd BBC World a
BBC Prime â’r egwyddorion a oedd yn sail i gymeradwyaeth wreiddiol
yr Ysgrifennydd Gwladol a chydymffurfiodd y tair sianel â gofynion
y drwydded.
Hyrwyddiadau ar yr awyr:Ymgymeriad y Swyddfa Masnachu Teg
Yn dilyn adroddiad 1992 gan y Comisiwn Monopolïau a Chyfuniadau(ar roi cyhoeddusrwydd, yn ystod darlledu, i nwyddau a gyflenwir gan
y darlledwr), rhoddodd y BBC ymgymeriad i’r Swyddfa Masnachu Teg
ynghylch defnyddio hysbysebion am gylchgronau’r BBC, gan gynnwys
ymrwymiad i beidio â hyrwyddo ei gynnyrch am fwy na chyfanswm
o saith munud dros gyfnod o saith diwrnod ar ei wasanaethau teledu
Er mai dim ond i gylchgronau’r BBC y mae’r rhwymedigaeth gyfreithiol
yn gymwys, mae Ymrwymiad Masnachu Teg y Llywodraethwyr yn
ymrwymo i gadw at ysbryd yr ymgymeriad yn yr holl hyrwyddiadau aryr awyr o gynnyrch masnachol.Yn sgîl yr Arolwg Masnachol, daeth
hysbysebion am gylchgronau ar radio, teledu a bbc.co.uk i ben ym mis
Rhagfyr 2004.
O 1 Ebrill 2005 i 31 Mawrth 2006 y cyfanswm ar gyfer pob un ogynnyrch masnachol y BBC (gan gynnwys BBC Worldwide a chynnyrchannibynnol) oedd 1 awr, 34 munud a 30 eiliad o ddarlledu, sef
cyfartaledd o 1 funud a 49 eiliad mewn cyfnod o saith diwrnod(2004/2005: 1 awr, 23 munud a 40 eiliad, sef cyfartaledd o 1 funud
a 37 eiliad mewn cyfnod o saith diwrnod).
Cafodd hyrwyddiadau o gynnyrch nad ydynt yn gysylltiedig â’r BBCeu holrhain hefyd.Yn yr un cyfnod o 12 mis cafwyd 21 munud ohyrwyddiadau ar gyfer cynnyrch nas cynhyrchwyd gan BBC Worldwide
ond a oedd yn gysylltiedig â’n rhaglenni, sef cyfartaledd o 24.2 eiliad
mewn cyfnod o saith diwrnod ar wasanaethau teledu’r BBC(2004/2005: 11 munud ac 20 eiliad o hyrwyddiadau, sef cyfartaleddo 13 eiliad mewn cyfnod o saith diwrnod).

9 Cost cydymffurfio
O ganlyniad i weithredu o fewn marchnad ddarlledu’r DU, ac
fel corff cyhoeddus, mae’r BBC yn mynd i gostau sylweddol wrthsicrhau ei fod yn cydymffurfio â’r holl reoliadau perthnasol.Yn
2005/2006, amcangyfrifwyd bod cydymffurfio wedi costio £16.4miliwn(2004/2005: £17miliwn).Yn y ffigur hwn mae ffi danysgrifio o£3.5 miliwn a dalwyd i Ofcom (2004/2005: £4.7miliwn). Mae’r ffigur
hefyd yn cynnwys cost trwyddedau darlledu, yr archwiliad masnachu
teg, staff a gyflogir i fonitro cydymffurfiad a chyflwyno adroddiadau
ar ymrwymiadau gan gynnwys gofynion Ofcom, caniatadau’r Adrandros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon a masnachu teg. Fodd
bynnag, nid yw’r costau hyn yn gyflawn gan nad ydynt yn cynnwys
unrhyw gostau a ddyrannwyd ar gyfer staff (gan gynnwys staff
perthnasol yn yr Uned Lywodraethu) sy’n gweithio ar waith arall
yn ogystal â chydymffurfiad ond a allai ddarparu gwybodaeth
sydd ei hangen i fonitro neu gyflwyno adroddiadau yn erbyn
yr ymrwymiadau. Datgelir cost yr Uned Lywodraethu ar wahân
ar dudalen 8.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

91

Arolwg ariannol

Perfformiad ariannol
Yn 2002, nododd y BBC ei strategaeth ariannol ar gyfer y cyfnod hydat ddiwedd y Siarter bresennol ym mis Rhagfyr 2006. Paratodd ystrategaeth ar gyfer cynnydd sylweddol mewn gwariant ar ddarlledu
cyhoeddus, i’w gyflawni drwy arbedion effeithlonrwydd, cynnydd yn ffi’r
drwydded, a defnyddio cyfleusterau arian parod a benthyca presennol
tra’n anelu at ddychwelyd i sefyllfa o ddim dyledion yn fras ar ddiwedd
y Siarter.
Canlyniad am y flwyddyn
Gan nad oes gan y BBC randdeiliaid nid yw’n anelu at wneud elw. Mae
incwm grwp wedi cynyddu £170miliwn i £4,005miliwn wedi ei hybu
gan gynnydd o 4.5% yn ffi’r drwydded, a dychwelodd y cyfrif incwm a
gwariant i warged o £4miliwn (yn dilyn diffygion mewn blynyddoedd
diweddar) yn unol â’r strategaeth ariannol.

Ymrwymiadau ariannol hir dymor ar gyfer cyfnod y Siarter bresennol
I sicrhau bod Incwm a Gwariant yn cyfateb
Eleni roedd incwm a gwariant ar gyfer UK Public Service
Broadcasting, cyn costau ailstrwythuro eithriadol, yn fras yn cyfateb.

Cyfrannodd busnesau masnachol warged o £207miliwn (cyn llog,
trethiant a chostau pensiwn anariannol), cynnydd o £91miliwn yn
2004/2005, gan gynnwys elw o £109miliwn wrth waredu BBC
Broadcast. Hefyd, yn sgîl yr enillion o werthu BBC Broadcast aethy BBC o sefyllfa o ddyled net o £135miliwn y llynedd i gronfeydd net
o £50miliwn ar 31 Mawrth 2006.

Ffynonellau ariannu
Ffi’r drwydded
Ffi’r drwydded yw ffynhonnell ariannu bwysicaf y BBC o hyd. Refeniw
ffi’r drwydded am y flwyddyn oedd £3,101miliwn, sef cynnydd o£160miliwn (5.5%) ar 2004/2005. Ar gyfer y cyfnod hwn, cynyddwyd
ffi’r drwydded, a bennir gan y Llywodraeth, 4.5% (RPI ynghyd âchynnydd o 1.5% yn uwch na chwyddiant) a chyfrannodd y BBC
1.0% ychwanegol o ymdrechion i osgoi talu.
Mae gostyngiadau parhaus yn nifer y bobl sy’n osgoi talu ffi’r
drwydded ynghyd â rheolaeth dynn dros gostau casglu yn parhau
i chwarae rhan allweddol wrth gynyddu refeniw ffi’r drwydded.
Lleihawyd achosion o osgoi talu o 5.0% y llynedd i 4.7% er gwaethaf
gweithredu eisoes mewn amgylchedd lle nad oes llawer o achosion
o osgoi talu. Cynyddodd costau casglu £1filiwn (yn unol â’r contract
gyda Capita) ac maent yn parhau ar 4.9% o incwm ffi’r drwydded.
Ar ddim ond 9.6%, mae’r gost gyfunol o osgoi talu a chasglu wedi
gostwng i’w lefel isaf ers 1991/1992 pan aeth y BBC yn uniongyrchol
gyfrifol am gasglu ffi’r drwydded o’r Swyddfa Gartref. Ar ddiwedd yflwyddyn cyhoeddodd y BBC bod PayPoint plc wedi cael ei ddewis
fel contractwr newydd i ddarparu gwasanaethau dros y cownter ar
ran TV Licensing am gyfnod o chwe blynedd o Ebrill 2007 a disgwylir
y bydd hyn yn arwain at leihau costau casglu ymhellach.
Mae’r Llywodraeth wedi cadarnhau y bydd ffi’r drwydded yn parhau
mewn grym drwy gydol cyfnod nesaf y Siarter hyd at ddiwedd 2016 ac
y caiff ei lefel ei phennu fel rhan o broses bresennol adolygu’r Siarter.
Busnesau masnachol
Yn ogystal â ffi’r drwydded, mae’r BBC yn ariannu ei weithgareddaudarlledu cyhoeddus drwy gyfraniadau arian parod o’i fusnesau masnachol.
92

Fel rhan o’r Arolwg Masnachol yn 2004 nododd y BBC, er i BBC
Broadcast ddarparu gwasanaethau pwysig i’r BBC, nad oedd yn
hanfodol bod y BBC yn berchen arno. O ganlyniad, ar 31 Gorffennaf
2005, gwerthwyd BBC Broadcast, am enillion o £166miliwn ac elw o£109miliwn i’r BBC.
Mae BBC Worldwide yn elfen bwysig o’r busnesau masnachol a throsy blynyddoedd diwethaf mae wedi bod yn trawsffurfio ei weithrediadau
i ganolbwyntio ar saith maes busnes craidd. Rhagorwyd ar darged BBC
Worldwide o ddyblu elw dros ddwy flynedd o Ebrill 2004 gydag elw(cyn llog, treth a chostau pensiwn anariannol) o £89miliwn – cynnydd
o 144% dros y ddwy flynedd a chynnydd blwyddyn ar ôl blwyddyn
o 62%. Gwnaeth BBC Worldwide elw o £185miliwn mewn llif arianparod – elw a buddsoddiad uniongyrchol mewn rhaglenni – i’r BBC(cynnydd o 28% o £145miliwn yn 2004/2005). Cyflawnwyd hyn drwy
newid busnesau a oedd yn gwneud colled yn fusnesau a oedd ynllwyddo a thrwy ddod o hyd i bartneriaid ar gyfer busnesau, neu
dynnu allan o fusnesau nad oeddent mwyach yn addas neu nad
oeddent yn ddigon mawr ar gyfer cylch gwaith newydd BBC
Worldwide, ynghyd â thwf da mewn busnesau eraill a rhaglen
lleihau costau.
Oherwydd amseriad prif ddigwyddiadau chwaraeon, roedd eleni yn
flwyddyn dawelach i BBC Resources a gyflawnodd refeniw o £128miliwn
a gwarged (cyn llog, trethiant a chostau pensiwn anariannol)o £6miliwn (£135miliwn a £7miliwn yn 2004/2005). Mae opsiynau
perchenogaeth ar gyfer BBC Resources yn parhau i gael eu hadolygu
ac mae’r BBC wedi ymrwymo i beidio â gwerthu’r cwmni cyn
Mehefin 2007.
Mae BBC World yn parhau i ddangos twf sylweddol o ran cyrraedd
cynulleidfaoedd a dosbarthiad cartrefi ac mae wedi gwneud cynnydd
sylweddol tuag at ei nod allweddol o gael dosbarthiad 24 awr yng
Ngogledd America eleni. Mae trosiant wedi cynyddu 25.5% i£36miliwn eleni a syrthiodd y golled am y flwyddyn (cyn llog, trethianta chostau pensiwn anariannol) 7.0% i £15miliwn.Y golled ar ôl llog athrethiant yw £11miliwn (2004/2005 £11miliwn).

Gwariant darlledu cyhoeddus
Gwariant ar raglenni
Cynyddodd cyfanswm y gwariant ar raglenni £28miliwn eleni i£2,494miliwn. Mae gwariant ar wasanaethau analog wedi syrthio£24miliwn i £1,778miliwn. Gwrthbwyswyd gwariant ychwanegol arraglenni etholiad cyffredinol 2005 gan flwyddyn gymharol dawel ichwaraeon. Mae gwariant ar wasanaethau digidol yn parhau i dyfu,
gan gynyddu £53miliwn eleni.Yn ystod 2005/2006 gwelwyd mwy ofuddsoddiad mewn dramâu plant oedd yn cael eu dangos am y tro
cyntaf ar sianel CBBC a lansiad BBC jam (y cwricwlwm digidol).Yngyffredinol, cynyddodd gwariant y tu allan i Lundain yn gymedrol 2.1%
i £865miliwn, ond cynyddodd gwariant ar deledu y tu allan i Lundain
6.1%.Yn arbennig, mae BBC Cymru wedi gwneud cyfraniad arbennig ogryf i raglenni drama’r BBC eleni. Mae nifer o raglenni arloesol newydd(Bleak House, Doctor Who a Life on Mars) wedi gweld cynnydd o 4.1%
yn y gost analog fesul awr o ddrama. Mae hyn yn gyson â’r strategaethi gynyddu buddsoddiad cyffredinol yn nramâu gwreiddiol y DU ac
mae’n gwrthdroi’r duedd tymor hwy a welodd gost drama yn gostwng
ers 2002/2003.
Eleni cynyddodd gorbenion ac eithrio costau ailstrwythuro eithriadol£30miliwn, sydd o ganlyniad i effaith ad-daliadau unigol sylweddol
y flwyddyn flaenorol ar gyfer Yswiriant Gwladol a threthi eiddo. Ac
eithrio achosion unigol, mae gorbenion wedi gostwng £3miliwn yn
2005/2006.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Ceir rhagor o wybodaeth am wariant ar sianelau unigol yn Nodyn 2b,
gyda ffeithiau a ffigurau Darlledu ar dudalennau 140 i 150.
Effeithlonrwydd
Yn 2004/2005 cychwynnodd y BBC ar raglen gwerth am arianuchelgeisiol er mwyn sicrhau’r effeithlonrwydd mwyaf a hybu
buddsoddiad mewn rhaglenni. Nododd hyn darged tair blynedd heriolo gyrraedd £355miliwn o ran effeithlonrwydd rhyddhau arian parod y
flwyddyn erbyn diwedd 2007/2008 ar ben yr effeithlonrwydd a oedd
eisoes yn ofynnol gan y Siarter bresennol. Mae’r BBC wedi cyrraedd
ei dargedau blwyddyn gyntaf, gan gyflawni £99miliwn o arbedion arianparod parhaus a £7miliwn arall o newidiadau cymysgu rhaglenni. Un
maes sylweddol o arbedion fu perfformiad cryf o ran lleihau nifer ybobl a gyflogir gydag 1,132 o swyddi yn cael eu colli, gan ragori ar
y targed am y flwyddyn. Mae targedau’r flwyddyn nesaf yn sylweddol
gyda thros 2,000 o aelodau staff yn gadael y BBC yn 2006/2007. Mae
rhaglen drawsffurfio strwythuredig ar waith i hybu newid a gwnaedcynnydd sylweddol yn ystod y flwyddyn gan gynnwys symud tuag atamgylchedd cynhyrchu digidol gan ddefnyddio dulliau a thechnegau
cynhyrchu digidol cost is integredig; ailbeiriannu proses gyllid; a rhoi’r
swyddogaeth adnoddau dynol ar gontract allanol. Rhagwelwyd y
byddai costau gweithredu untro yn y cynllun gwreiddiol yn £197miliwn
dros dair blynedd y rhaglen.Yn ystod y flwyddyn cododd y rhagolwg
hwn £44miliwn i £241miliwn, ac roedd y cynnydd yn deillio’n bennafo gostau ychwanegu at bensiynau cynyddol yn sgîl colli swyddi.

Prisiad actiwaraidd 2005
Yn ystod y flwyddyn, cwblhawyd prisiad actiwaraidd ffurfiol bob tairblynedd Cynllun Pensiwn y BBC, ar 1 Ebrill 2005, gan actiwarïaid
annibynnol. Datgelodd hyn warged o £13miliwn (o’i chymharu â
chyfanswm asedion cronfa o £6,406miliwn). Roedd y prisiad interimar yr un dyddiad, ac yn seiliedig ar y prisiad llawn blaenorol yn 2002,
wedi dangos gwarged actiwaraidd net o £274miliwn. Un o’r prif
resymau am y dirywiad hwn yn y sefyllfa actiwaraidd yw cynnydd
mewn hirhoedledd; mae pobl yn byw am fwy o amser ac felly’n codi
pensiwn am fwy o amser nag a wnaethant yn y gorffennol, sy’ncynyddu cost y buddiannau a gaiff eu darparu yn sylweddol. Hefyd,
dros y tymor hwy, disgwylir i adenillion buddsoddi fod yn is nag ybuont yn hanesyddol ac mae costau pensiynau sy’n cael eu talu yn
debygol o godi, gan greu ‘bwlch’ posibl rhwng incwm a gwariant y
mae angen mynd i’r afael ag ef.
O ganlyniad, mae Ymddiriedolwyr y cynllun pensiwn yn cynnig gwneud
rhai newidiadau i’r trefniadau pensiwn er mwyn diogelu buddiannau
aelodau presennol a chynnal pensiynau cystadleuol ar gyfer staff newydd,
mewn amgylchedd lle mae costau’n cynyddu ac ansicrwydd o ran
buddsoddi.Yn arbennig, cynigir y dylid cynyddu cyfraniadau sy’n daladwy
gan y BBC ac aelodau’r cynllun pensiwn i 17.3% a 7.5% yn y drefn honno
erbyn 1 Ebrill 2007, ac y dylid cyflwyno cynllun cyfartaledd gyrfa newydd
ar gyfer staff newydd. Mae cyfnod o ymgynghori ynghylch y newidiadau agynigir wedi dechrau a chadarnheir unrhyw newidiadau ym mis Awst
2006. Caiff y prisiad actiwaraidd llawn nesaf ei ddwyn ymlaen ac fe’icynhelir ar 1 Ebrill 2007.

Ymrwymiadau ariannol hir dymor ar gyfer cyfnod y Siarter bresennol
Cyrraedd y targedau hunangymorth saith mlynedd cronnolo £3.3biliwn ar gyfer cyfnod y Siarter hon
Mae’r BBC ar y trywydd iawn i gyrraedd y targedau hyn, ac yn wir iragori arnynt drwy arbedion gwerth am arian ychwanegol.

Adeiladau
Cyflawnwyd Cam 1 o gynllun ailddatblygu’r Ganolfan Ddarlledu, ycartref newydd ar gyfer Newyddion, World Service a Radio ynghanol
Llundain yn ystod y flwyddyn ac mae’r gwaith o ailfeddiannu’r Ganolfan
Ddarlledu wreiddiol restredig wedi ei hailwampio yn mynd rhagddo.
Mae gwaith wedi dechrau ar Gam 2 a fydd yn cynnwys dymchwel yr
hen estyniadau i’r Ganolfan Ddarlledu a chodi adeilad newydd.
Gwnaed cynnydd sylweddol yn ystod y flwyddyn ar ddatblygu
pencadlys newydd y BBC yn yr Alban a’r ganolfan ddarlledu yn Pacific
Quay yn Glasgow ac mae’r adeilad ar hyn o bryd yn cadw o fewn ygyllideb a bwriedir ei gwblhau yn ôl y disgwyl yn 2007. Mae adeiladpresennol y BBC yn Glasgow yn cael ei werthu ar hyn o bryd.
Yn ystod y flwyddyn, cwblhaodd y BBC werthiant ac adles y ddau adeiladrhanbarthol gan wireddu elw o £2filiwn (2005 £19miliwn), a gwaredu tri
adeilad arall nad oedd eu hangen, gan wireddu elw cyfunol o £5miliwn.

Datganiadau ariannol 2006
Mae safonau cyfrifyddu yn ei gwneud yn ofynnol i brisiad ar sail yfarchnad gael ei gynnal ar ddiwedd y flwyddyn ac ar y sail hon mae’r
prif gynllun yn dangos gwarged net o £170miliwn ar 31 Mawrth 2006.
Mae hyn yn welliant o £592miliwn ar y prisiad ar 31 Mawrth 2005 o
ddiffyg o £422miliwn, yn bennaf oherwydd perfformiad gwell asediony cynllun o gymharu â’r adenillion a ddisgwylir (er bod peth o hyn
wedi cael ei wrthdroi ers diwedd y flwyddyn), ond wedi ei wrthbwyso
ychydig gan newidiadau yn y tybiaethau sy’n sail i rwymedigaethau’r
cynllun (fel y cynnydd mewn hirhoedledd y cyfeiriwyd ato uchod).
Er gwaethaf y prisiad cadarnhaol hwn, sydd wedi elwa ar rai
gwelliannau yn ddiweddar yn yr adenillion buddsoddi, mae’n fwy
priodol adolygu’r broses o ariannu’r trefniadau pensiwn ar sail y prisiad
actiwaraidd gan nad yw’r anwadalrwydd ym mhrisiad asedion arhwymedigaethau’r cynllun a gyflwynwyd gan FRS 17 (gweler Nodyn
8b iv) yn adlewyrchu sefyllfa ariannol hir dymor sylfaenol y cynllun.

Rheolaeth y Trysorlys
Prif risgiau rheoli’r trysorlys yn y BBC yw sicrhau bod gan y BBC ddigono gronfeydd rhydd i gyflawni ei rwymedigaethau fel y dônt yn ddyledus
a’i fod yn cydymffurfio ag unrhyw derfynau benthyca (yn arbennig yrhai a osodir yn y Siarter, gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon ac unrhyw gyfamodau benthyca allanol). Mae Nodyn 23
yn rhoi mwy o fanylion am weithrediadau a pholisïau trysorlys y BBC.

Rhagwelir y caiff portffolio’r BBC ei resymoli ymhellach yn Llundain.
Mae’r BBC ar hyn o bryd yn gweithio gyda perchnogion tir yn ardal
cyfle Wood Lane i ddatblygu cais cynllunio amlinellol am ailddatblygiad
defnydd cymysg mawr yn yr ardal.

Arian parod a dyledion

Pensiynau

Mae’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon yn cymhwyso
diffiniad gwahanol o ddyledion net ar gyfer UK Public Service
Broadcasting sy’n cynnwys adneuon stampiau cynilo ffi’r drwydded arhandaliadau debyd uniongyrchol. Ar ddiwedd y flwyddyn roedd gan

Erys y BBC yn ymrwymedig i gadw cynllun pensiwn buddiannau
diffiniedig o safon i’w gyflogeion tra’n sicrhau ei fod yn fforddiadwy.
Mae’r rhan fwyaf o’r cyflogeion yn perthyn i Gynllun Pensiwn y BBC.

Lleihaodd dyledion net y grwp o £135miliwn yn 2005 i gronfeydd net
o £50miliwn ar 31 Mawrth 2006, wedi eu hybu gan yr arian parod adderbyniwyd pan werthwyd BBC Broadcast.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

93

Arolwg ariannol

Grwp Public Service Broadcasting y BBC gronfeydd net o £18miliwn(benthyciadau o £89miliwn yn 2005) yn unol â diffiniad yr Adran ofenthyciadau, ac arhosodd o fewn y terfyn benthyca o £200miliwn
drwy gydol y flwyddyn.

Ymrwymiadau ariannol hir dymor ar gyfer cyfnod y Siarter bresennol■

Mae gan Fwrdd Safonau Cyfrifyddu’r DU strategaeth ar gyfer cyfuno
safonau cyfrifyddu’r DU ag IFRS sydd, dros amser, yn cynnwys
cyhoeddi safonau newydd y DU sy’n seiliedig ar IFRS i ddisodli
safonau cyfrifyddu presennol y DU. Mae nifer o safonau cyfrifyddu’r
DU eisoes wedi cael eu cyfuno ag IFRS, er enghraifft FRS 21, 23, 25
a 26, y mae’r BBC wedi eu rhoi ar waith yn ystod y flwyddyn gyfredol.
Nid yw’r safonau eraill a gyfunwyd wedi bod yn gymwys i ddatganiadau
ariannol y BBC hyd yma.

Dychwelyd i sefyllfa o ddim dyledion yn fras erbyn diwedd y SiarterAr ddiwedd y flwyddyn roedd gan UK Public Service Broadcasting
gronfeydd net o £18miliwn.

Yn ystod y flwyddyn, parhaodd y busnesau masnachol i leihau lefelau
eu dyledion net i £39miliwn (2005 £122miliwn). Roedd hyn oganlyniad i broffidioldeb cynyddol y busnesau masnachol a dyledionyn gadael y grwp wrth werthu BBC Broadcast.
Ceir rhagor o wybodaeth am fenthyciadau yn aeddfedu a chyfleuster
au sydd ar gael yn Nodyn 23.

Fodd bynnag, mae’r BBC wedi parhau i adolygu’r effaith y byddai
mabwysiadu IRFS yn ei chael ar gyfrifon y grwp ac wedi cyflwyno
crynodeb o’r effaith y caiff mabwysiadu IFRS ar y datganiadau ariannol.
Ar 31 Mawrth 2006, cyfrifodd y BBC y byddai ei asedion net wedi cael
eu lleihau £145miliwn i £1,052miliwn, pe bai wedi mabwysiadu IFRS.
£m

Asedion net fel y’u cofnodwyd o dan safonau cyfrifyddu’r DU
Ailddosbarthu prydles
Ewyllys da heb ei amorteiddio
Buddiannau cyflogeion
Treth ohiriedig
Arall

1,197.0(132.8)3.1(15.3)(1.0)
1.2

Asedion net fel y byddent wedi cael eu cofnodi o dan IFRS

1,052.2

Newidiadau mewn polisïau cyfrifyddu
Yn ystod y flwyddyn, mae’r BBC wedi gweithredu nifer o safonau
cyfrifyddu newydd yn y DU (FRS 21, 23, 25, 26 a 28).Yn arbennig,
mae’r BBC yn wirfoddol wedi gweithredu safonau newydd yn
ymwneud ag offerynnau ariannol. Un o brif effeithiau hyn fu
cydnabod rhai asedion a rhwymedigaethau, yn ymwneud yn
bennaf â chontractau wedi eu prisio mewn arian cyfred tramora chyfnewidiadau cyfraddau llog, yn y fantolen am y tro cyntaf.
Ar ddiwedd y flwyddyn mae rhwymedigaeth net o £0.5miliwn ynbodoli, sy’n cynrychioli symudiad anffafriol mewn cyfraddau cyfnewid
neu gyfraddau llog.

Safonau Adroddiadau Ariannol Rhyngwladol
Ers nifer o flynyddoedd mae’r BBC, yn wirfoddol, wedi paratoi ei
ddatganiadau ariannol yn unol â gofynion cyfrifyddu a datgelu Deddf
Cwmnïau 1985, sy’n gymwys i safonau cyfrifyddu’r DU a Rheolau
Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, er mwyn sicrhau bod
ei ddatganiadau ariannol yn cael eu paratoi ar sail sy’n gyson â
chwmnïau cyfyngedig cyhoeddus y DU.Yn dilyn newidiadau diweddar
yn neddfwriaeth Ewrop a’r DU mae’n ofynnol bellach i gwmnïau
rhestredig yn y DU fabwysiadu safonau Adroddiadau Ariannol
Rhyngwladol (IFRS) yn eu datganiadau ariannol grwp am y blynyddoedd
sy’n dechrau ar neu wedi 1 Ionawr 2005. Ar gyfer y BBC, y flwyddyn
berthnasol gyntaf fyddai’r flwyddyn ddaeth i ben 31 Mawrth 2006
(yn ogystal, er cysondeb, byddai’r cymariaethau ar gyfer y flwyddyn
a ddaeth i ben 31 Mawrth 2005 wedi cael eu hailddatgan).
Mae’r BBC yn dilyn y safonau uchaf o ran adroddiadau ariannol,
ond mae wedi penderfynu peidio â mabwysiadu IFRS yn ei gyfrifon
blynyddol ar gyfer 2005/2006 am y rhesymau canlynol:■

Mae’r BBC yn gorff cyhoeddus ac o eleni ymlaen rhaid iddo gyflwyno
adroddiadau ariannol i Drysorlys Ei Mawrhydi i’w cynnwys yng
Nghyfrifon y Llywodraeth Gyfan (cyfuniad o wybodaeth ariannol yn
cwmpasu’r sector cyhoeddus i gyd) gan ddefnyddio safonau cyfrifyddu
cyson, nas seilir ar hyn o bryd ar IFRS oherwydd ymagwedd Trysorlys
Ei Mawrhydi yng Nghyfrifon y Llywodraeth Gyfan yw dilyn safonau
cyfrifyddu’r DU. Mae’r BBC wedi dewis parhau i gyflwyno ei gyfrifono dan safonau cyfrifyddu’r DU nes y cânt eu trosi’n llawn gan nad
ydym o’r farn bod cynhyrchu dwy set o ddatganiadau ariannol ynwerth am arian.

94

Byddai rhai o newidiadau cyfrifyddu IFRS, yn bennaf ailddosbarthu
rhai prydlesau gweithredol fel prydlesau cyllid, yn cael effaith ar
gyfrifo benthyciadau Darlledu fel y’u diffinnir gan derfyn benthyca’r
Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Pennir terfyn
Benthyca Darlledu Cyhoeddus o £200miliwn o fewn Siarter y BBCac mae’n seiliedig ar safonau cyfrifyddu’r DU ac nid IFRS. Byddai
benthyciadau o dan IFRS wedi bod yn £676miliwn, o’u cymharu â
chronfeydd net o £18miliwn o dan safonau cyfrifyddu’r DU. Wrth isafonau cyfrifyddu gyfuno ag IFRS, byddai’n rhaid i ddiffiniad y siartero fenthyciadau newid.
Ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006, cyfrifodd y BBC
y byddai’r warged am y flwyddyn wedi gostwng £43miliwn i ddiffyg o£39miliwn pe bai wedi mabwysiadu’r IFRS.
£m

Gwarged fel y’i cofnodwyd o dan safonau cyfrifyddu’r DU
Ailddosbarthu prydles
Ewyllys da heb ei amorteiddio
Arall

3.6
(46.6)
3.1
1.0

Diffyg fel y byddai wedi ei gofnodi o dan IFRS

(38.9)

Ar wefan y BBC, sef bbc.co.uk, ceir cysoniad manylach rhwng
canlyniadau a sefyllfa ariannol y BBC o dan safonau cyfrifyddu’r DU a’r
hyn a fyddai wedi cael ei gofnodi pe bai IFRS wedi cael ei fabwysiadu,
ynghyd â manylion pellach am yr addasiadau, gan gynnwys polisïau
cyfrifyddu’r IFRS a thybiaethau sylweddol a wnaed wrth weithredu’r
polisïau hynny (megis dyddiad newid i bolisïau cyfrifyddu’r IFRS).

Zarin Patel
Cyfarwyddwr Cyllid y Grwp
14 Mehefin 2006

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Datganiadau ariannol
Datganiad cyfunol o incwm a gwariant
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Nodyn

2006
£m

2005
£m

13b ii

4,234.5(229.5)

3,997.1(161.8)Incwm Grwp

14,005.0

3,835.3

Gwariant gweithredol ac eithrio costau ailstrwythuro eithriadol
Costau ailstrwythuro eithriadol

4c(4,094.1)(119.1)(4,022.2)(50.7)

Cyfanswm gwariant gweithredol

2(4,213.2)(4,072.9)(208.2)31.2(237.6)
19.7

3
5
6

(177.0)125.2
16.0(217.9)28.2(43.1)

7a
7b
8c ii

(35.8)
13.5(12.0)
65.7(232.8)5.2(11.3)
65.4

Gwarged/(diffyg) cyn trethiant a buddiant lleiafrifol

1

31.4

(173.5)Trethiant
Buddiant lleiafrifol

9(27.7)(0.1)(15.2)
0.5

Gwarged/(diffyg) am y flwyddyn ariannol

18

3.6

(188.2)

Incwm (yn cynnwys cyfran o gyd-fentrau)
Llai: cyfran o gyd-fentrau

Diffyg gweithredol y Grwp
Cyfran o warged gweithredol partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
Diffyg gweithredol: Grwp a chyfran o bartneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
Elw wrth werthu a therfynu gweithrediadau
Elw/(colled) wrth waredu asedion sefydlog
Diffyg cyn llog a threthiant
Llog derbyniadwy ac eitemau tebyg
Llog sy’n daladwy ac eitemau tebyg
Incwm cyllid net arall (o gynllun pensiwn buddiannau diffiniedig)

Mae pob canlyniad yn deillio o weithrediadau parhaus.
Nid oes unrhyw wahaniaeth rhwng y canlyniadau fel y’u datgelwyd uchod a’r canlyniadau ar sail cost hanesyddol.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

95

Datganiadau ariannol
Mantolenniar 31 Mawrth

Nodyn

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006
£m

10
11
12
13

19.3
697.2
106.5
46.3

20.3
721.6
97.3
40.6

–
493.0
–
283.9

–
488.1
–
285.4

869.3

879.8

776.9

773.5

Asedion sefydlog
Asedion sefydlog anniriaethol
Asedion sefydlog diriaethol
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Buddsoddiadau eraill

UK Public
Service
Broadcasting2005£mAsedion cyfredol
Stociau

14

462.4

458.8

447.6

439.5

Dyledwyr hir dymor
Dyledwyr cyfredol

15
15

45.9
727.1

106.1
674.8

26.9
582.8

84.3
547.4

Cyfanswm y dyledwyr
Buddsoddiadau byr dymor
Arian parod yn y banc ac mewn llaw

21
21

773.0
–
160.2

780.9
41.9
38.3

609.7
–
104.6

631.7
22.6
7.6

1,395.6

1,319.9

1,161.9

1,101.4(919.8)(918.3)(729.5)(775.2)

475.8

401.6

432.4

326.2

Cyfanswm yr asedion llai rhwymedigaethau cyfredol
Credydwyr – symiau sy’n ddyledus ar ôl
mwy na blwyddyn
16c
Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau
17

1,345.1

1,281.4

1,209.3

1,099.7(116.8)(196.2)(187.6)(139.6)(33.3)(164.5)(34.7)(94.9)

Asedion net ac eithrio ased/(rhwymedigaeth) pensiwn

1,032.1

954.2

1,011.5

970.1

170.2
(5.3)

–
(426.8)––––

1,197.0

527.4

1,011.5

970.1

Credydwyr – symiau sy’n ddyledus
o fewn blwyddyn

16b

Asedion cyfredol net

Ased pensiwn
Rhwymedigaeth pensiwn

8c i
8c i

Asedion net
Wedi eu cynrychioli gan
Cronfa weithredol wrth gefn ac eithrio cronfa
bensiwn wrth gefn
Cronfa bensiwn wrth gefn

18
18

257.5
164.9

188.7
(426.8)

237.0
–

204.3
–

Cyfanswm y gronfa weithredol wrth gefn
Cronfa gyfalaf wrth gefn
Cronfa ailbrisio wrth gefn

18
18
18

422.4
771.3
3.2

(238.1)
761.8
4.0

237.0
771.3
3.2

204.3
761.8
4.0

1,196.9
0.1

527.7
(0.3)

1,011.5–

970.1–

1,197.0

527.4

1,011.5

970.1

Buddiant lleiafrifol

Cymeradwywyd y datganiadau ariannol gan Fwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol ar 14 Mehefin 2006
ac fe’u llofnodwyd ar eu rhan gan:
Michael Grade
Mark Thompson
Zarin Patel

96

Cadeirydd
Cyfarwyddwr Cyffredinol
Cyfarwyddwr Cyllid y Grwp

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Datganiadau ariannol
Datganiad cyfunol o gyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 MawrthGwarged/(diffyg) y Grwp am y flwyddyn ariannol
Gwahaniaethau cyfnewid wrth ail-drosi is-gwmnïau tramor
Elw nas gwireddwyd wrth waredu busnes
Elw actiwaraidd ar gynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig
Mae’r addasiad a wnaed i’rcronfeydd wrth gefn adeg
mabwysiadu FRS 26 ynberthnasol i werth teg y
deilliadau a oedd yn bodoli
ar 1 Ebrill 2005 nas
cydnabuwyd fel rhan o’r
cymariaethau, fel y caniateir
gan y safon.

Cyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig sy’n berthnasol
i’r flwyddyn
Addasiad wrth fabwysiadu FRS 26

Nodyn

2006
£m

2005
£m

8c iii

3.6
1.9
–
661.1

(188.2)
(0.5)
22.8
80.9

18

666.6
2.6

(85.0)–

669.2(85.0)

UK Public
Service
Broadcasting
2005£mCyfanswm yr enillion a’r colledion ers yr adroddiad blynyddol diwethaf

Cysoni symudiad mewn cronfeydd wrth gefn
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006£m

Gwarged/(diffyg) am y flwyddyn ariannol
Enillion a cholledion cydnabyddedig eraill sy’n berthnasol
i’r flwyddyn (net)3.6(188.2)

41.4(16.5)

663.0

103.2

–

–

Cynnydd/(gostyngiad) mewn cronfeydd wrth gefn yn
ystod y flwyddyn
Addasiad wrth fabwysiadu FRS 26

666.6
2.6

(85.0)–

41.4–(16.5)–

Cynnydd/(gostyngiad) mewn cronfeydd wrth gefn ers yr
adroddiad blynyddol diwethaf
Cronfeydd agoriadol wrth gefn

669.2
527.7

(85.0)
612.7

41.4
970.1

(16.5)
986.6

1,196.9527.7

1,011.5

970.1

Cronfeydd terfynol wrth gefn

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

97

Datganiadau ariannol
Datganiad llif arian parod cyfunol
am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth

Cysoni diffyg gweithredol y Grwp i’r llif arian parod net o weithgareddau gweithredol
2006
£m

2005
£m

Diffyg gweithredol y Grwp
Dibrisio ac amorteiddio
Gwahaniaeth rhwng tâl pensiwn a chyfraniad arian parod
Colled wrth waredu asedion sefydlog diriaethol
Cynnydd mewn stociau
Cynnydd mewn dyledwyr
Cynnydd mewn credydwyr
Cynnydd mewn darpariaethau
All-lif arian parod ar ôl terfynu gweithrediadau(208.2)
197.3
135.1
2.4
(6.8)
(28.7)
47.5
77.5–(237.6)
198.6
136.8
8.8
(38.2)(43.8)
24.4
32.9
(1.7)

Mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredol

216.1

80.2

2006
£m

2005
£m

216.1

80.2

19.8

13.6

Adenillion ar fuddsoddiadau a gwasanaethu cyllid
Llog a dderbyniwyd
Llog a dalwyd
Llog a dalwyd ar brydlesau cyllid

13.5
(9.2)
(0.5)

5.2
(11.3)–

Mewnlif/(all-lif) arian parod net o’r adenillion ar fuddsoddiadau a gwasanaethu cyllid

3.8

(6.1)

Trethiant
Trethiant a dalwyd(12.0)(2.0)

Gwariant cyfalaf a buddsoddiadau ariannol
Prynu asedion sefydlog diriaethol
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Buddsoddi mewn asedion sefydlog anniriaethol
Ad-dalu benthyciad i’r ymgymeriad cyswllt
Enillion o werthu asedion sefydlog diriaethol(130.7)(73.6)
(0.4)
0.4
20.2

(487.7)(75.5)
(0.5)
0.3
382.6

All-lif arian parod net o wariant cyfalaf a buddsoddiadau ariannol(184.1)(180.8)Caffaeliadau a gwarediadau
Prynu is-gwmni
Prynu buddiant mewn partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
Enillion o werthu gweithrediadau
Enillion o waredu buddiannau mewn partneriaethau cyswllt

(0.8)
(4.1)
166.1
–

–
(7.1)
144.1
21.0

Mewnlif arian parod net o gaffaeliadau a gwarediadau

161.2

158.0

Mewnlif arian parod net cyn defnyddio adnoddau rhydd ac ariannu

204.8

62.9

Datganiad llif arian parod
Nodyn

Mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredol
Difidendau a dderbyniwyd o gyd-fentrau a phartneriaethau cyswllt

13a

Rheoli adnoddau rhydd
Gwerthu/(prynu) adnoddau rhydd eraill

20

41.9

(29.3)

Mewnlif/(all-lif) arian parod net o reoli adnoddau rhydd

20

41.9

(29.3)

57.0(135.0)
(9.4)
(0.5)

20.0
(50.0)(3.2)(0.1)

Ariannu
Cynnydd mewn benthyciadau
Ad-dalu benthyciadau
Ad-dalu cyfalaf prydlesau cyllid
Ad-dalu nodiadau benthyca

98

All-lif arian parod net o ariannu

20(87.9)(33.3)

Cynnydd mewn arian parod yn ystod y flwyddyn

20

158.8

0.3

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Datganiadau ariannol
Datganiad o bolisïau cyfrifyddu

Mae’r adran hon yn esbonio prif bolisïau cyfrifyddu’r BBC, agymhwyswyd yn gyson yn ystod y flwyddyn ac yn ystod y flwyddyn
flaenorol ac eithrio lle nodir fel arall. Ceir ôl-nodyn mewn italig arôl rhai polisïau sy’n esbonio mewn iaith syml yr agweddau technegolar y driniaeth gyfrifyddu.
Paratowyd y datganiadau ariannol yn unol â darpariaethau Siartera Chytundeb y BBC. Er nad yw’n orfodol, mae’r BBC, yn ystod
blynyddoedd blaenorol, wedi dewis dilyn darpariaethau cyfrifyddu
a datgelu Deddf Cwmnïau 1985, y safonau cyfrifyddu sy’n gymwys
i’r DU a Rheolau Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol ermwyn sicrhau bod ei ddatganiadau ariannol wedi’u paratoi ar sailsy’n gyson â rhai cwmnïau cyfyngedig cyhoeddus y DU.
Yn dilyn newidiadau yn y gyfraith cwmnïau, pe bai wedi parhau i
gyflwyno adroddiadau fel pe bai’n gwmni cyfyngedig cyhoeddus,
byddai’r BBC wedi paratoi datganiadau ariannol ei Grwp yn unol â
Safonau Adroddiadau Ariannol Rhyngwladol (IFRS) a fabwysiadwyd
gan yr UE o 1 Ebrill 2005. Fodd bynnag, fel y trafodwyd yn yr Arolwg
ariannol (gweler tudalennau 92 i 94), byddai cyflwyno adroddiadau
o dan IFRS yn anghyson â’r ffordd y cyflwynir adroddiadau gan
y Llywodraeth.Yn lle hynny, paratowyd y datganiadau ariannol
cyfredol o dan yr Arferion Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol
yn y Deyrnas Unedig (UK GAAP) fel y gwnaethpwyd mewn
blynyddoedd blaenorol.
Yn unol â chwmnïau eraill, mae’r BBC yn cyflwyno datganiadau
ariannol archwiliedig i Dy’r Cwmnïau ar gyfer ei holl is-gwmnïau.
Sail y cyfrifyddu
Cyflwynir y datganiadau ariannol yn unol ag UK GAAP o dan yconfensiwn cyfrifyddu cost hanesyddol fel y’i diwygiwyd trwy ailbrisio
peiriannau, dodrefn a ffitiadau penodol.
Mabwysiadu safonau cyfrifyddu newydd
Dyma’r tro cyntaf i’r BBC fabwysiadu’r safonau cyfrifyddu canlynol sy’n
gymwys yn y DU yn y cyfrifon Grwp hyn.
■

■

■

■

FRS 21 (IAS 10) Events after the balance sheet date. Nid yw’r safon
hon wedi cael unrhyw effaith ar y datganiad o incwm a gwariant
na’r fantolen.
FRS 23 (IAS 21) The effects of changes in foreign exchange rates.
Effaith fwyaf y newid hwn yw bod trafodion bellach yn cael
eu cofnodi ar y gyfradd gyfnewid gyfredol ac nid ar gyfradd yblaen-gontract os lluniwyd contract arian cyfred tramor cysylltiedig.
Mae’r enillion neu’r colledion a welir pan ryddheir y blaen-gontract
yn llifo’n uniongyrchol i’r datganiad o incwm a gwariant.
FRS 25 (IAS 32) Financial Instruments: Disclosure and Presentationac FRS 26 (IAS 39) Financial Instruments: Measurement. Effaith fwyaf ysafonau hyn yw cydnabod offerynnau ariannol deilliadol. Fel y caniateiro dan y safonau hyn, nid yw ffigurau cymharol 2005 wedi’u hailddatgana chânt eu cyflwyno o hyd o dan safonau cyfrifyddu a ddefnyddiwyd
yn flaenorol.
FRS 28 Corresponding amounts. Nid yw’r safon hon wedi cael unrhyw
effaith ar y datganiad o incwm a gwariant na’r fantolen.

Sail y cyfuno
Mae’r Grwp yn cynnwys:

UK Public Service Broadcasting (y rhiant-gwmni tybiedig) a’r
is-gwmnïau hynny a ymgorfforir i weithredu ar ei ran yn unig,
sef Centre House Productions Limited, BBC Property Limited,
BBC Property Investment Limited a BBC Free to View Limited(Grwp UK Public Service Broadcasting)■ BBC World Service (a’i is-gwmnïau)■ Is-gwmnïau masnachol yn cynnwys BBC Commercial Holdings
Limited a’i is-gwmnïau amrywiol (sef BBC World Groupa BBC Ventures Group – sy’n cynnwys BBC Worldwide)■

Oni nodir fel arall, mabwysiadwyd y dull caffael o gyfrifyddu. O dan y dullhwn, cynhwysir canlyniadau’r is-gwmnïau a gaffaelwyd neu a waredwyd yn
ystod y flwyddyn yn y datganiad cyfunol o incwm a gwariant o’r dyddiad
caffael neu hyd at y dyddiad gwaredu.
Mae partneriaeth gyswllt yn ymgymeriad lle y mae gan y Grwp fuddianttymor hir, fel arfer rhwng 20% a 50% o’r hawliau pleidleisio ecwiti,
ac y mae ganddo ddylanwad sylweddol drosto.Ystyr cyd-fenter yw
ymgymeriad lle y mae gan y Grwp fuddiant tymor hir a lle y gweithreda
reolaeth ar y cyd. Cynhwysir cyfran o elw’r Grwp llai colledion
partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau yn y datganiad cyfunol o incwm
a gwariant a chynhwysir ei fuddiant yn eu hasedion net yn y fantolen
gyfunol ac eithrio lle nad oes gan y BBC unrhyw ymrwymiad i dalu ei
gyfran o’u colledion gweithredol cronnus.
Ni chyflwynwyd datganiad o incwm a gwariant ar wahân yn adlewyrchu
canlyniadau UK Public Service Broadcasting, fel y caniateir yn ôl Adran
230 Deddf Cwmnïau 1985, fel pe bai’n gwmni.
Mae cyfrifon y Grwp yn cynnwys canlyniadau UK Public Service
Broadcasting, BBC World Service a phob busnes arall a reolir gan y BBC(is-gwmnïau) ynghyd â chyfran y BBC o ganlyniadau busnesau lle mae
gan y BBC ddylanwad ond nid rheolaeth drostynt (partneriaethau cyswllt)
a’r rheini y mae’r BBC yn eu rheoli ar y cyd (cyd-fentrau).
Buddsoddiadau yn ymgymeriadau’r Grwp
Ar wahân i BBC World Service, cofnodir buddsoddiadau ar fantolen
UK Public Service Broadcasting ar gost llai darpariaeth ar gyfer unrhyw
leihad mewn gwerth.
Mae ariannu UK Public Service Broadcasting a BBC World Service yngyfreithiol ar wahân ac ni chaniateir rhoi croesgymorthdaliadau.Yn unolâ hyn, at ddibenion paratoi mantolen UK Public Service Broadcasting,ystyrir bod gan UK Public Service Broadcasting fuddsoddiad yn BBC
World Service sy’n gyfwerth ag asedion net BBC World Service.
Incwm
Mae incwm, sy’n eithrio treth ar werth, gostyngiadau masnachol agwerthiannau rhwng cwmnïau’r Grwp, yn cynnwys y dosbarthiadau
allweddol canlynol o refeniw, a gydnabyddir fel a ganlyn:■ Trwyddedau teledu
Cydnabyddir incwm sy’n deillio o drwyddedau teledu, pan gaiff
ei dderbyn oddi wrth yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon. Mae hyn yn cynrychioli gwerth trwyddedau a
ddosbarthwyd yn ystod y flwyddyn. Ni all y swm y gellir ei dalu
mewn arian parod i’r BBC am unrhyw un flwyddyn fod yn fwy
na chyfanswm yr hyn y pleidleisiwyd arno gan y Senedd ar gyfer y
flwyddyn honno. Caiff unrhyw ormodedd rhwng gwerth y trwyddedau
a ddosbarthwyd a’r swm y pleidleisiwyd arno ei gydnabod yn yflwyddyn ganlynol.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

99

Datganiadau ariannol
Datganiad o bolisïau cyfrifyddu

Grant-mewn-Cymorth gan y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad
Caiff Grant-mewn-Cymorth BBC World Service ei gydnabod pan gaiff ei
dderbyn gan y Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad. Bwriedir iddo dalu am
y gwariant amcangyfrifedig yn ystod y flwyddyn ond nid yw derbynebion
am y flwyddyn nas gwariwyd, o fewn terfynau a nodwyd ymlaen llaw,
yn agored i gael eu hildio.

cynhwysir yr enghreifftiau hynny o ail-drosi yn y datganiadau ariannol
ac mae’n gyson â’r dulliau a ddefnyddir gan lawer o gwmnïau.

■Darparu offer, cyfleusterau a gwasanaethau
Ac eithrio contractau hir dymor, cydnabyddir incwm pan ddarperir
yr offer, y cyfleusterau a’r gwasanaethau i gwsmeriaid.

Mae’r symiau a godir fel gwariant ar gyfer y cynlluniau cyfraniadau
diffiniedig yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy gan y BBC ar gyfer
y cyfnodau cyfrifyddu mewn perthynas â’r cynlluniau hyn.

Ar gyfer contractau hir dymor, cydnabyddir swm yr elw y gellir ei
briodoli i’r cam cwblhau pan ellir rhagweld canlyniad y contract gyda
chryn sicrwydd. Nodir trosiant ar gyfer contractau o’r fath ar y gost
sy’n briodol i’w cam cwblhau ynghyd ag elw priodoladwy, llai symiau
a gydnabuwyd mewn blynyddoedd blaenorol. Gwneir darpariaeth
ar gyfer unrhyw golledion yn y dyfodol cyn gynted ag y’u rhagwelir.

Mae’r cynlluniau buddiannau diffiniedig, y mae’r mwyafrif o’r staff
yn aelodau ohonynt, yn darparu buddiannau yn seiliedig ar y cyflog
pensiynadwy terfynol. Delir asedion prif gynllun y BBC ar wahâni rai’r Grwp.

■■ Darparu cyfleusterau a gwasanaethau gwneud rhaglenni
Cydnabyddir wrth ddarparu gwasanaeth.

Incwm dosbarthu a hysbysebu
Cydnabyddir wrth ddarparu gwasanaeth.

Costau pensiwn
Mae’r BBC yn gweithredu cynlluniau buddiannau diffiniedig achyfraniadau diffiniedig er budd y cyflogeion.

Mesurir asedion y cynllun pensiwn gan ddefnyddio gwerthoedd yfarchnad. Mesurir rhwymedigaethau’r cynllun pensiwn gan ddefnyddio
dull unedau rhagamcanol a chânt eu disgowntio ar y gyfradd adennill
gyfredol ar fond corfforaeth ansawdd uchel y mae ei gyfnod a’i ariancyfred yn cyfateb i’r rhwymedigaeth.

■

Ffioedd y drwydded yn sgîl gwerthu rhaglenni teledu rhyngwladol
Cydnabyddir ar ddechrau cyfnod y drwydded, heblaw nad yw
hawliau’r rhaglen wedi’u cyflwyno erbyn y dyddiad hwnnw, ac os felly,
cydnabyddir refeniw wrth gyflwyno’r hawliau.

■

Cydnabyddir gwarged (i’r graddau y gellir ei hadennill) neu ddiffyg ycynllun pensiwn yn llawn. Rhennir y symudiad yng ngwarged/diffyg ycynllun rhwng taliadau gweithredol, eitemau cyllid ac, yn y datganiado gyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig, enillion acholledion actiwaraidd.

■

Codir y symiau ar y gwariant er mwyn lledaenu cost y pensiynau dros
fywyd gwaith y cyflogeion gyda’r BBC.

Mae’r gwahaniaeth rhwng yr amrywiol ffynonellau incwm yn bwysig.
Mae’r BBC yn ofalus i beidio â rhoi croesgymorthdaliadau i weithgareddaumasnachol, gweithgareddau UK Public Service Broadcasting neu
weithgareddau BBC World Service. Ceir rhagor o wybodaeth am ofyniona pholisïau masnachu teg y BBC ar dudalennau 76 i 78 yr adroddiad hwn.

Mae cynllun pensiwn y BBC yn gynllun a weithredir ar draws y Grwp
ac ni all UK Public Service Broadcasting na’i ymgymeriadau cyswllt
bennu eu cyfran o asedion a rhwymedigaethau sylfaenol y cynllunar sail resymol a chyson. Felly, fel sy’n ofynnol gan FRS 17, Retirement
benefits, mae UK Public Service Broadcasting yn rhoi cyfrif am ycynllun fel pe bai’n gynllun cyfraniadau diffiniedig. O ganlyniad, mae’r
gwariant a godir o dan FRS 17 ar gyfer UK Public Service Broadcasting
yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy yn y flwyddyn.

Trosi arian cyfred tramor
Trosir trafodion mewn arian cyfred tramor yn sterling ar y cyfraddau
cyfnewid sydd mewn grym ar ddyddiad y trafodion.

Ar eu hymddeoliad, telir pensiynau aelodau prif gynllun pensiwn y BBC ogronfa a gedwir ar wahân i’r Grwp. Mae’r BBC yn gwneud cyfraniadau arianparod i’r gronfa honno cyn i’r aelodau ymddeol.

Trosir asedion a rhwymedigaethau ariannol mewn arian cyfred tramor
yn sterling ar y cyfraddau cyfnewid sydd mewn grym ar 31 Mawrth.
Cynhwysir gwargedau a diffygion sy’n codi o drosi asedion arhwymedigaethau ar y cyfraddau cyfnewid hyn, ynghyd â
gwahaniaethau cyfnewid sy’n codi yn sgîl masnachu, yn y datganiado incwm a gwariant.

Ymchwil a datblygiadDilëir gwariant ymchwil a datblygiad wrth iddo gael ei wario.

Gwerthu nwyddau hysbysebol ac incwm o gyhoeddi
Cydnabyddir wrth eu cyflwyno neu wrth ddarparu gwasanaeth.
Caiff gwerthiannau eu datgan ar ôl didynnu gwerth nwyddau a gaiff
eu dychwelyd a nwyddau yr amcangyfrifir y cânt eu dychwelyd.

Trosir cyfrifon elw a cholled a llifau arian parod is-gwmnïau tramor
yn sterling ar y cyfraddau cyfartalog ar gyfer y flwyddyn. Cymerir
gwahaniaethau cyfnewid, sy’n codi wrth gyfuno pan gaiff asedion net
agoriadol is-gwmnïau tramor ac unrhyw fenthyciadau arian cyfred tramor
hir dymor eu haildrosi, ynghyd â’r gwahaniaethau sy’n deillio o ail-drosi’r
cyfrifon elw a cholled ar y cyfraddau sydd mewn grym ar ddiwedd yflwyddyn, i’r datganiad o gyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig.
Gan fod y datganiadau ariannol hyn yn cael eu paratoi mewn sterling,mae’n rhaid trosi trafodion a balansau arian cyfred tramor y BBC, argyfraddau cyfnewid priodol, yn sterling. Mae’r polisi hwn yn nodi sut y100

Asedion sefydlog anniriaethol
Ewyllys da
Caiff ewyllys da a brynir sy’n codi wrth gaffael is-gwmni neu fusnes(gan gynrychioli gormodedd gwerth teg yr ystyriaeth brynu ynghyd ag
unrhyw gostau caffael cysylltiedig dros y gwerth teg sy’n briodoladwy i’r
asedion net gwahanadwy a gaffaelwyd) ei gyfalafu a’i amorteiddio ar sailllinell syth dros ei fywyd economaidd defnyddiol (20 mlynedd fel arfer),yn amodol ar adolygiadau ar gyfer lleihad. Wrth waredu neu derfynu
busnes wedi hynny, cyfrifir y warged neu’r diffyg ar ôl codi swm heb ei
amorteiddio am unrhyw ewyllys da cysylltiedig. Fel y caniateir gan FRS
10, Goodwill and intangible assets, mae ewyllys da sy’n codi mewn
cyfnodau hyd at 1 Ebrill 1998 yn parhau i wrthbwyso yn erbyn y gronfa
weithredol wrth gefn. Wrth waredu, caiff ewyllys da a ddilëwyd yn
flaenorol yn erbyn cronfeydd wrth gefn ei drosglwyddo i’r datganiado incwm a gwariant am y flwyddyn.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae ewyllys da yn codi pan fo’r BBC yn talu mwy am fusnes na swm
asedion net y busnes a gaffaelir, gan gynrychioli’r ffaith bod y Grwp
yn gosod mwy o werth ar endid y busnes yn ei gyfanrwydd (fel arferoherwydd synergeddau disgwyliedig neu enillion posibl y busnes hwnnw).
Fel y cyfryw, caiff y premiwm hwn ei drin fel ased ynddo’i hun ac
fe’i delir ar fantolen y Grwp, gyda bywyd economaidd rhagdybiedig
o 20 mlynedd.
Fel gydag unrhyw ased arall, cyfrifir elw neu golled wrth werthu neu
waredu (yn yr achos hwn, gwerthu/gwaredu’r busnes) ar ôl dileu’r swm
heb ei amorteiddio a ddelir o hyd ar fantolen y Grwp.
Eitemau anniriaethol eraill
Caiff eitemau anniriaethol eraill eu cyfalafu a’u hamorteiddio ar sailllinell syth dros eu bywyd economaidd defnyddiol (2-4 blynedd felarfer) yn amodol ar arolwg ar gyfer lleihad.
Asedion sefydlog diriaethol
Caiff gwariant ar asedion sefydlog ei gyfalafu ynghyd â chostau llafur
uniongyrchol mewnol ac ychwanegol yr aethpwyd iddynt ar brosiectau
cyfalaf. Caiff asedion sefydlog diriaethol eu datgan yn y fantolen ar gost llai
dibrisiant cronedig ac unrhyw ddarpariaeth ar gyfer lleihad.
Nodir offer a pheiriannau UK Public Service Broadcasting ar gost
adnewyddu gyfredol amcangyfrifedig yr asedion, ar 31 Mawrth 1993,
wedi’i haddasu ar gyfer potensial y gwasanaeth sy’n weddill neu’r gostos cânt eu caffael ar ôl hynny, llai dibrisiant cronedig.
Nodir offer a pheiriannau a dodrefn a ffitiadau BBC World Service argost adnewyddu gyfredol amcangyfrifedig yr asedion, ar 1 Ebrill 1996,
wedi’i haddasu ar gyfer potensial y gwasanaeth sy’n weddill, neu’r gostos cânt eu caffael ar ôl hynny, llai dibrisiant cronedig.
Nid oes unrhyw wahaniaeth perthnasol rhwng gwerth llyfr net
yr asedion sefydlog diriaethol hyn a’u gwerth fel y’i pennwyd ar sailcost hanesyddol.
Cyfrifir dibrisiant er mwyn dileu cost neu brisiad, llai gwerth gweddilliol
amcangyfrifedig asedion sefydlog ar sail llinell syth drwy gydol eu
bywydau defnyddiol disgwyliedig. Mae dibrisiant yn cychwyn o’r dyddiad
y bydd ased yn dechrau gwasanaethu.
At ddibenion dibrisio, bywydau defnyddiol y BBC ar gyfer y prif
gategorïau o asedion yw:
Tir ac adeiladau
Tir rhydd-ddaliad
Adeiladau rhydd-ddaliad ac adeiladauar brydles hir
Tir ac adeiladau ar brydles fer– dim dibrisiant– 50 mlynedd– tymor prydles annarfodedig

Offer a pheiriannau
Offer cyfrifiadurol
Seilwaith trydanol a mecanyddol
Arall– tair i bum mlynedd– deng mlynedd i 25 mlynedd– tair i ddeng mlynedd

Dodrefn a ffitiadau– tair i ddeng mlynedd

Mae’r BBC wedi ailbrisio ei asedion unwaith, pan gyflwynwyd y farchnad
fewnol, ond dewisodd beidio â’u hailbrisio ar sail barhaus. Mae hyn yn
adlewyrchu’r ffaith y’u defnyddir o fewn y BBC yn hytrach na chael eu
cadw ar gyfer eu hailwerthu neu oherwydd y potensial i’w buddsoddi.

Felly cynhwysir asedion ar y swm yr oeddynt wedi’i gostio pan gawsant eu
prynu neu eu hadeiladu (yn y naill achos neu’r llall llai dibrisiant dilynol).
Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Caiff buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol ei nodi
ar gost, ar ôl dileu costau rhaglenni a ystyrir yn anadferadwy, llaiamorteiddiad cronedig. Codir tâl am amorteiddio buddsoddiadau
mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol ar y datganiad o incwm
a gwariant dros fywyd marchnadadwy amcangyfrifedig genre y rhaglen
ar gyfartaledd sydd fel arfer rhwng dwy flynedd a deng mlynedd.
Gostyngir cost ac amorteiddiad cronedig buddsoddi mewn rhaglenni
i’w gwerthu yn y dyfodol gan raglenni a ddilëir yn llwyr.
Codir tâl am gost y rhaglenni sydd ar werth ar y datganiad o incwm a
gwariant i gyfateb i amseriad disgwyliedig incwm yn sgîl gwerthiannau
yn y dyfodol.
Lleihad asedion sefydlog
Mae’r Grwp yn adolygu symiau cludo ei asedion sefydlog pan
ddangosir bod yr asedion hynny wedi dioddef colled o ran lleihad.
Os amcangyfrifir bod swm adferadwy ased (neu uned cynhyrchu arianparod) yn llai na’i swm cludo, cydnabyddir y golled ddilynol o ran
lleihad yn y datganiad o incwm a gwariant ar unwaith.
Stociau o raglenni a gynhyrchwyd yn fewnol a gwaith sy’n mynd
rhagddoCaiff stociau o raglenni a gynhyrchwyd yn fewnol a gwaith sy’n mynd
rhagddo, gan gynnwys y rheini a gomisiynwyd gan gynhyrchwyr
annibynnol, eu datgan ar yr isaf o’r gost a’r gwerth gwireddadwy net.
Ac eithrio costau ailddarlledu rhaglenni annibynnol rhagdaledig, dilëir
gwerth llawn y stoc wrth ddarlledu am y tro cyntaf.
Mae’r gost yn cynnwys yr holl gostau uniongyrchol, gorbenion
cynhyrchu a chyfran o orbenion priodoladwy eraill.
Codir costau datblygu rhaglenni ar y datganiad o incwm a gwariant
hyd nes y ceir arwydd clir y bydd y gwaith datblygu yn arwain atgomisiynu rhaglen pan gaiff unrhyw gostau pellach eu cyfalafu fel
gwaith sy’n mynd rhagddo.
Mae’r gwerth gwireddadwy net yn seiliedig ar brisiau contract hydbraich a negodwyd rhwng rheolwyr y sianel a’r gwneuthurwyr rhaglenni.
Stociau o raglenni a ffilmiau a gaffaelwydDilëir costau stociau o raglenni a ffilmiau a gaffaelwyd ar eu darllediad
cyntaf ac eithrio i’r graddau bod darllediadau ychwanegol yn debygol
yn y dyfodol agos, pan gânt eu dileu yn unol â’u proffil darlledu
disgwyliedig. Cydnabyddir asedion a rhwymedigaethau sy’n ymwneud
â rhaglenni a gaffaelwyd ar adeg talu neu gychwyn cyfnod y drwydded,p’un bynnag a ddaw gyntaf. Datgelir cytundebau ar gyfer prynu
rhaglenni yn y dyfodol nad yw eu cyfnod trwydded wedi cychwyn aphan na thalwyd erbyn dyddiad y fantolen fel ymrwymiadau prynu.
Stociau eraill
Nodir deunyddiau crai a stociau ffisegol eraill ar yr isaf o’r gost a’r
gwerth gwireddadwy net.
Darpariaethau
Cydnabyddir darpariaeth yn y fantolen pan fo gan y Grwp ymrwymiad
cyfreithiol neu adeiladol cyfredol sy’n deillio o ddigwyddiadau yn ygorffennol ac mae’n debygol y bydd angen all-lif o fuddiannau

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

101Datganiadau ariannol
Datganiad o bolisïau cyfrifyddu

economaidd er mwyn setlo’r ymrwymiad. Caiff darpariaethau sy’ndaladwy dros nifer o flynyddoedd eu disgowntio i’r gwerth presennol
net ar ddyddiad y fantolen gan ddefnyddio cyfradd ddisgowntio sy’n
briodol i’r ddarpariaeth benodol dan sylw.
Treth ohiriedig
Cyfrifir treth ohiriedig o dan y dull rhwymedigaeth. Gwneir
darpariaeth lawn, heb ddisgowntio, mewn perthynas â gwahaniaethau
amseru rhwng eitemau penodol yn y datganiadau ariannol a’r moddy cânt eu trin at ddibenion trethiant ar y fantolen ac eithrio fel sy’nofynnol fel arall gan FRS 19 Deferred tax. Cydnabyddir asedion treth
ohiriedig i’r graddau yr ystyrir eu bod yn fwy tebygol o gael eu
hadfer na pheidio.
Treth gorfforaeth yw treth ohiriedig nad yw’n daladwy ar adeg benodol
ond y disgwylir iddi gael ei thalu yn y dyfodol.
Prydlesau gweithredolDilëir rhenti prydlesau gweithredol ar sail llinell syth dros dymor y brydles.
Prydles lle nad yw’r prydlesai wedi ymrwymo i’r risgiau a’r gwobrau
sy’n gysylltiedig â bod yn berchen ar yr ased a’i weithredu yw prydles
weithredol. Nid yw’r prydlesai – y BBC – wedi caffael ased ond mae’nei logi, felly cynhwysir y tâl llogi yng nghostau’r BBC.
Mae’r BBC yn derbyn incwm prydlesau gweithredol y rhoddir cyfrif
amdano hefyd ar sail llinell syth dros gyfnod y brydles.
Prydlesau cyllid
Cynhwysir asedion a gaffaelwyd o dan brydlesau cyllid o fewn asedion
sefydlog ar gyfanswm y taliadau prydles sy’n ddyledus dros fywyd y
brydles wedi’i ddisgowntio ar gyfradd y llog sy’n gynhenid yn y brydles.
Cynhwysir yr un swm o dan gredydwyr. Dosrennir taliadau rhent
rhwng yr elfen ariannol, y codir tâl amdani yn y datganiad o incwm a
gwariant, a’r elfen gyfalaf, sy’n lleihau credydwr y brydles.
Prydles sy’n trosglwyddo’n sylweddol yr holl risgiau a’r gwobrau o fod ynberchen ar ased a’i weithredu i’r prydlesai yw prydles gyllid. Mewn gwirionedd,
y prydlesai sy’n berchen ar yr ased ac mae wedi ei ariannu drwy fenthyca,
felly caiff yr ased a’r benthyciad eu cynnwys ar wahân yn y fantolen.
Cronfeydd wrth gefn
Bob blwyddyn, caiff swm sy’n cyfateb i’r costau yr aethpwyd iddynt
gan Home and World Services ar asedion cyfalaf yn ychwanegol at
ddibrisiant, wedi’i addasu ar gyfer gwarediadau, ei drosglwyddo i’rgronfa gyfalaf wrth gefn fel bod swm y gronfa gyfalaf wrth gefn, ar
ddyddiad y fantolen, yn cyfateb i werth llyfr net asedion sefydlog yr
Home and World Services ar gost hanesyddol.
Mae’r gronfa ailbrisio wrth gefn yn adlewyrchu’r gwahaniaeth rhwng
gwerth llyfr net asedion sefydlog UK Public Service Broadcasting a BBC
World Service ar gost hanesyddol o’i gymharu â’u swm wedi’i ailbrisio.
Gwarged gronedig y cyfrif incwm a gwariant hyd yn hyn yw’r gronfa
weithredol wrth gefn.
Mae’r gronfa bensiwn wrth gefn yn cynrychioli gwarged net neu
rwymedigaeth cynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig y Grwp.
Mae’r BBC yn ofalus i beidio â chymysgu cronfeydd wrth gefn UK PublicService Broadcasting a BBC World Service. O ganlyniad, dangosir cronfeydd
wrth gefn BBC World Service ar wahân yn y nodiadau i’r datganiadau ariannol.

102

Arian parod ac adnoddau rhydd
Mae arian parod, at ddibenion y datganiad llif arian parod, yn cynnwys
arian parod mewn llaw ac adneuon sy’n ad-daladwy ar orchymyn,llai gorddrafftiau sy’n daladwy ar orchymyn. Buddsoddiadau asedion
cyfredol yw adnoddau rhydd y gellir eu trosi’n hawdd yn symiau hysbyso arian parod ar eu gwerthoedd cario neu’n agos atynt: maent yn
cynnwys adneuon y farchnad arian a chronfeydd hylifedd gyda chyfnod
rhybudd o fwy nag un diwrnod gwaith.
Offerynnau ariannol
Nid yw’r Grwp yn ymrwymo i gontractau deilliadol hapfasnachol. Fodd
bynnag, defnyddir rhai offerynnau ariannol deilliadol gyda’r bwriad oreoli amlygiad y BBC i amrywiadau mewn cyfraddau cyfnewid ariancyfred tramor a chyfraddau llog.
Cydnabyddir offerynnau ariannol deilliadol ar gost i gychwyn a chânteu hailfesur ar ôl hynny ar werth teg gyda symudiadau yn cael eu
cofnodi yn y datganiad o incwm a gwariant.
Defnyddir nifer gyfyngedig o offerynnau ariannol deilliadol i ddiogelu
amlygiad y Grwp i amrywiadau mewn cyfraddau llog. Gwerth teg
cyfnewidiadau llog yw’r swm amcangyfrifedig y byddai’r Grwp yn ei
dderbyn neu ei dalu i derfynu’r cyfnewidiad ar ddyddiad y fantolen,
gan ystyried cyfraddau llog cyfredol y cyfrif a theilyngdod cyfredol
gwrthbartïon y cyfnewid o ran credyd.
Ymrwymir i rai contractau rhagfantoli er mwyn cyfyngu ar amlygiad
y Grwp i amrywiadau mewn arian cyfred tramor. Pennir gwerth teg
cyfraddau blaen-gontractau arian cyfred tramor gan ddefnyddio
cyfraddau blaengyfnewid y farchnad ar ddyddiad y fantolen.
Nid yw’r Grwp yn cymhwyso cyfrifyddu rhagfantoli ond yn hytrachyn galluogi symudiad gwerthoedd teg y contractau rhagfantoli i lifo
i’r datganiad o incwm a gwariant wrth iddo godi.
Datgelir benthyciadau’r Grwp ar gost wedi’i hamorteiddio gan
ddefnyddio’r gyfradd llog sy’n gymwys.
Datgelir benthyciadau ac asedion a rhwymedigaethau ariannol erailly Grwp yn Nodyn 23 i’r datganiadau ariannol.
Mae offerynnau ariannol deilliadol y BBC yn cynnwys blaen-gontractau
cyfnewid a chyfnewidiadau cyfradd llog.
Mae blaen-gontractau cyfnewid yn darparu sicrwydd o gostau ac incwm
yn y dyfodol mewn arian cyfred tramor drwy bennu’r gyfradd gyfnewid
yn hytrach nag aros i weld beth yw’r gyfradd gyfnewid ar adeg y trafodyn
neu’r taliad. Mae’r BBC hefyd yn ymrwymo i gyfnewidiadau cyfradd llog
i gyfnewid benthyciad cyfradd arnawf yn fenthyciad cyfradd sefydlog,
unwaith eto, er mwyn darparu mwy o sicrwydd o ran taliadau llog.
Yn dibynnu ar y symudiadau mewn cyfraddau cyfnewid a chyfraddau llog
rhwng yr adeg y mae’r Grwp yn ymrwymo i’r trafodyn a diwedd y flwyddyn,gall y deilliadau hyn naill ai fod yn broffidiol (‘yn gwneud arian’) neu gallant
fod yn colli arian ynddynt hwy eu hunain. Fodd bynnag, nid gwneud elw
o farchnadoedd arian cyfred nac amrywiadau mewn cyfraddau llog yw’r
sail resymegol dros ymrwymo i’r deilliadau hyn, ond yn hytrach, i ddarparu
sefydlogrwydd i lifau arian parod y BBC. Cymerir y symudiadau sy’ngysylltiedig â’r deilliadau hyn (hy lle maent naill ai yn gwneud elw neu’ngwneud colled) i ddatganiad o incwm a gwariant y Grwp am y flwyddyn.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Mae Nodyn 1 yn darparu
dadansoddiad o’r meysydd
busnes gwahanol o fewny BBC.

1 Dadansoddiad o incwm, gwarged/(diffyg) ac asedion net
1a Dadansoddiad o incwm, gwarged/(diffyg) ac asedion net yn ôl gweithgaredd
UK Public
Service
Broadcasting
Group
£m

BBC
World
Service£mBusnesau
Masnachol£m

Cyfanswm£m

2006
Cyfanswm yr incwm
Llai: Incwm mewnol y Grwp

3,242.1(117.3)

260.5
(0.3)

976.6
(127.1)

4,479.2(244.7)

Cyfanswm yr incwm allanol
Llai: Cyfran o gyd-fentrau

3,124.8
–

260.2
–

849.5
(229.5)

4,234.5(229.5)

1b,d,g,h3,124.8

260.2

620.0

4,005.01e,h(105.7)

(1.9)

206.9

99.3

Nodyn

Mae Grwp UK Public Service
Broadcasting (y cyfeirir ato
fel ‘Home Services’ yn
Siarter y BBC) yn cynnwys
gweithrediadau UK PublicService Broadcasting a’r
is-gwmnïau hynny aymgorfforir i weithredu
ar ran y gweithrediadau
cyhoeddus hynny yn unig.
Mae BBC World Service
yn cynnwys gweithgareddau
monitro darlledu a’r cyfryngau.
Mae Busnesau Masnachol
yn cynnwys busnesau sy’ncynhyrchu incwm allanol
wrth fanteisio i’r eithaf ar
raglenni’r BBC, asedion eraill
a’r cyflenwad o sgiliau.

Incwm y Grwp
Gwarged/(diffyg) cyn llog, trethianta chostau pensiwn anariannol
Cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig– costau gweithredol ychwanegol*†– incwm cyllid net arall*
Llog net derbyniadwy(135.1)65.7
1.5

Gwarged cyn trethiant a buddiant lleiafrifol
Asedion net (ac eithrio ased pensiwn)

31.4
1f,h

730.5

158.6

143.0

Ased pensiwn net*†

1,032.1
164.9

Asedion net

1,197.0

2005
Cyfanswm yr incwm
Llai: Incwm mewnol y Grwp

3,084.8(120.1)

247.7
(0.5)

1,090.3(305.1)

4,422.8(425.7)

Cyfanswm yr incwm allanol
Llai: Cyfran o gyd-fentrau

2,964.7
(0.9)

247.2
–

785.2
(160.9)3,997.1(161.8)2,963.8

247.2

624.3

3,835.3

7.1

91.4(96.0)(136.8)65.4(6.1)

Incwm y Grwp

1b,d,g,h(Diffyg)/gwarged cyn llog, trethiant a chostau pensiwn anariannol
Cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig
1e,h(194.5)– costau gweithredol ychwanegol*†– incwm cyllid net arall*
Llog net sy’n daladwy
Diffyg cyn trethiant a buddiant lleiafrifol
Asedion net (ac eithrio rhwymedigaeth pensiwn)(173.5)
1f,h

689.2

160.1

104.9

954.2

Rhwymedigaeth pensiwn*†(426.8)

Asedion net

527.4*Yn unol ag FRS 17 ni rennir yr eitemau hyn rhwng dosbarthiadau busnes gan y’u rheolir yn ganolog ar draws y Grwp cyfan ac
nid yw’n bosibl eu dyrannu ar sail resymol a chyson†Cynhwysir cyfraniad arian parod gwirioneddol y cyflogwr i’r cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig yn y warged/(diffyg) cyn llog,
trethiant a chostau pensiwn anariannol pob endid.Y gost weithredol ychwanegol yw’r gost i’r Grwp sy’n ychwanegol at y
cyfraniadau arian parod hyn

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

103

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Mae’r incwm o drwyddedau
yn cynrychioli gwerth pob
trwydded a ddosbarthwyd
yn ystod y flwyddyn.

Mae incwm arall yn cynnwys
darparu cynnwys a
gwasanaethau i ddarlledwyr
dramor, tocynnau
cyngherddau a werthir adefnyddio’r archif rhaglenni.

1b Incwm Grwp UK Public Service Broadcasting
2006
£m

2005
£m

Lliw
Du a gwyn
Consesiynol
Pobl dros 75 oed
Premiwm cynllun talu chwarterol

2,622.3
1.8
0.9
459.2
16.4

2,489.2
2.0
0.9
432.3
15.9

Cyfanswm yr incwm o ffi’r drwydded
Incwm arall

3,100.6
24.2

2,940.3
23.5

Cyfanswm yr incwm allanol

3,124.8

2,963.8

Incwm o ffi’r drwydded

Yn ystod y flwyddyn dosbarthwyd 3.3 miliwn (2005 3.2 miliwn) o drwyddedau lliw o dan y cynllun talu chwarterolar bremiwm o £5 yr un (2005 £5).
Mae gan gartrefi lle mae un neu ragor o bobl dros 75 oed yn byw ynddynt, fel eu prif breswylfa, yr hawl i gaeltrwydded am ddim. Ad-delir y BBC am y trwyddedau am ddim hyn gan adrannau perthnasol y Llywodraeth.

Trwyddedau mewn grym
yw’r rhai sy’n ddilys o hyd ar
31 Mawrth bob blwyddyn.

Pennir ffi’r drwydded gan yr
Adran dros Ddiwylliant, yCyfryngau a Chwaraeon.

Trwyddedau mewn grym

2006
Nifer
m

2005
Nifer
m

Lliw
Du a gwyn
Pobl sydd dros 75 oed
Consesiynol

20.8
0.1
3.9
0.2

20.6
0.1
3.8
0.2

25.0

24.7

Ffi’r drwydded

2006
£

2005
£

Lliw
Du a gwyn
Consesiynol

126.5042.00
5.00

121.0040.50
5.00

O 1 Ebrill 2006, cynyddwyd y ffioedd trwyddedau lliw a du a gwyn i £131.50 a £44 yn y drefn honno. Parhaodd ydrwydded gonsesiynol ar £5.
1c Dadansoddiad daearyddol o Grwp UK Public Service Broadcasting
Mae incwm a gwarged Grwp UK Public Service Broadcasting yn codi yn y DU. Lleolir yr asedion net a ddefnyddir
gan y gweithrediadau hyn yn y DU.
1d Incwm BBC World Service
Cynhyrchir incwm arall
o werthu rhaglenni,
cytundebau cyd-gynhyrchu,
gweithgareddau cyhoeddi
a darparu gwasanaethau
monitro’r cyfryngau.

2006
£m

2005
£m

Grant-mewn-Cymorth
Tanysgrifiadau
Incwm arall

239.1
15.8
5.3

225.1
16.7
5.4

Cyfanswm yr incwm allanol

260.2

247.2

2006
£m

2005
£m

Darlledu
BBC Monitoring

0.7
(2.6)

7.7
(0.6)

Cyfanswm y (diffyg)/gwarged cyn llog a threthiant

(1.9)

7.1

1e (Diffyg)/gwarged BBC World Service cyn llog a threthiant yn ôl gweithgaredd

104

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

1f Dadansoddiad daearyddol o BBC World Service
Mae incwm, gwariant gweithredol a (diffyg)/gwarged BBC World Service yn codi’n bennaf yn y DU.
Lleoliad asedion net BBC World Service:

2006
£m

2005
£m

DU
Tramor

65.8
92.8

66.2
93.9

Asedion net

158.6

160.1

2006
£m

2005
£m

Plant, cyfryngau newydd ac adloniant cartref
Gwerthiant teledu
Cylchgronau
Sianelau adloniant a newyddion teledu
Darparu gwasanaethau darlledu a rheoli sianelau
Darparu cyfleusterau a gwasanaethau gwneud rhaglenni
Darparu gwasanaethau technoleg
Llai incwm mewnol y Grwp

133.5
193.5
152.1
112.1
31.5
124.4
–
(127.1)

161.0
158.2
163.5
90.8
108.9
135.1
111.9
(305.1)

Cyfanswm yr incwm allanol

620.0

624.3

1g Dadansoddiad o incwm Busnesau Masnachol yn ôl gweithgaredd

1h Dadansoddiad daearyddol o Fusnesau Masnachol
Dengys y tabl hwn lle
y lleolir cwsmeriaid
Busnesau Masnachol.

Y Deyrnas
Unedig£m

Yr Americas£m

Gweddilly byd£m

Cyfanswm£m

2006
Incwm allanol yn ôl cyrchfan

302.4

147.6

170.0

620.0

Gwarged cyn llog a threthiant

167.5

7.6

31.8

206.9

Asedion net

106.8

35.9

0.3

143.0

2005
Incwm allanol yn ôl cyrchfan

358.9

115.6

149.8

624.3

Gwarged cyn llog a threthiant

69.7

4.1

17.6

91.4

Asedion net

75.9

28.5

0.5

104.9

Mae’r holl incwm masnachol yn deillio o’r DU gan mai dyma lle y datblygir hawliau ymelwa a sgiliau a gwasanaethau’r
Busnesau Masnachol.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

105

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

2 Gwariant gweithredol
2a Dadansoddiad o wariant gweithredol yn ôl gweithgaredd

Nodyn

Grwp UK Public Service Broadcasting
BBC World Service*
Busnesau Masnachol
Costau gweithredol cynllun pensiwn anariannol**

2b
2c
2d

Cyfanswm
2006£m

Cyfanswm
2005£m3,236.7
262.1
579.3
135.1

3,107.7
240.1
588.3
136.8

4,213.2

4,072.9* Nid yw gwariant BBC World Service o £262.1miliwn (2005 £240.1miliwn) yn cynnwys £0.3miliwn (2005 £0.5miliwn)
o wariant ar ddarparu gwasanaethau i gwmnïau eraill Grwp y BBC** Yn unol ag FRS 17 ni rennir y costau gweithredol anariannol rhwng y gweithgareddau busnes gan nad yw’n bosibl gwneud
hyn ar sail resymol a chyson2b Gwariant Grwp UK Public Service Broadcasting
Nodyn

Gwasanaethau analog
BBC One
BBC Two
Teledu cenedlaethol a rhanbarthol
Radio cenedlaethol, rhanbarthol a lleol
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five Live

Gwasanaethau digidol
Sianel CBBC, CBeebies
BBC Three
BBC News 24
BBC Parliament
BBC Four
Teledu rhyngweithiol (BBCi)
1Xtra
BBC Radio Five Live Sports Extra
6 Music
BBC 7
BBC Asian Network
bbc.co.uk
BBC jam (y Cwricwlwm Digidol gynt)

Cyfanswm y gwariant ar raglenni

(i)
(i)
(ii)

(i)

(iii)

(iv)

(v)
(vi)

2006
£m

2005
£m

840.4
374.1
228.6
141.3
17.7
24.1
31.1
71.4
48.9

872.9
374.5
213.5
142.2
17.8
23.8
32.0
71.3
53.8

1,777.6

1,801.8

63.2
92.9
23.1
1.9
46.9
18.2
5.7
1.6
4.4
5.0
7.6
72.3
35.5

49.7
92.9
22.9
2.2
41.1
17.1
5.7
1.6
4.5
4.8
5.4
69.2
8.3

378.3

325.4

2,155.9

2,127.2
tabl yn parhau

106

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

2b Gwariant Grwp UK Public Service Broadcasting parhad
Nodyn

Gwariant yn gysylltiedig â rhaglenni
Casglu newyddion
Cymdeithas gasglu
Cerddorfeydd a grwpiau perfformio
Marchnata, y wasg a chyhoeddusrwydd
Pytiau rhagflas ar yr awyr
Ymchwil i’r farchnad a gwasanaethau defnyddwyr
Llyfrgelloedd, llinellau cymorth, datblygu a digwyddiadau unigol

Cyfanswm y gwariant ar raglenni
Gorbenion ac eithrio ailstrwythuro(vii)

Cyfanswm y gwariant ar allbwn
Canran gwariant allbwn ar raglenni

2006
£m

2005
£m

89.5
60.4
19.0
40.3
23.7
12.1
93.3

89.5
57.2
17.9
49.6
24.5
16.0
84.2

338.3

338.9

2,494.2
311.5

2,466.1
281.6

2,805.7

2,747.7

89%

90%

Costau casglu ffi’r drwydded
Costau darlledu(viii)

153.4
166.9

152.0
157.3

Costau ailstrwythuro eithriadol
Costau digidol yn y DU(ix), 4c
(x)

320.3
106.7
4.0

309.3
50.7
–

3,236.7

3,107.7

Cyfanswm gwariant PSB yn y DU(i) Roedd gwariant ar BBC One a BBC Radio Five Live yn uwch yn 2005 am fod y Gemau Olympaidd ac Euro 2004 wedi eu
darlledu.
(ii) Cynyddodd gwariant teledu cenedlaethol a rhanbarthol yn 2006 i ategu polisi’r BBC o fuddsoddi mewn mentrau teledu lleola rhaglennu gwleidyddiaeth leol.
(iii) Mae gwariant ar sianelau plant wedi cynyddu am fod swm cymesur mwy o gynnwys o ansawdd, yn arbennig drama, yn cael eiddangos am y tro cyntaf ar sianel CBBC a CBeebies, yn hytrach nag ar BBC One neu BBC Two.
(iv) Mae’r gwariant ar BBC Four yn adlewyrchu parhad rhaglen buddsoddi’r sianel mewn rhaglenni gwreiddiol, gan gynnwys dramaa chomedi.
(v) Aeth BBC Asian Network i fwy o gostau o ran cyfleusterau newydd wedi’u hailwampio a cham cyntaf strategaeth newydd
a fydd yn arwain at amserlen gryfach gyda mwy o fuddsoddiad mewn newyddiaduraeth.
(vi) Lansiwyd BBC jam, y Cwricwlwm Digidol gynt, ym mis Ionawr 2006 gyda’r cynnwys yn cwmpasu pedwar maes pwnc. Bydd ygwasanaeth yn parhau i ehangu dros y ddwy flynedd a hanner nesaf, a bydd y cynnwys yn cwmpasu amrywiaeth o bynciau ardraws y cwricwlwm a’r Cyfnodau Allweddol ac fe gaiff ei gyflwyno’n rheolaidd.
(vii) Gorbenion yw’r costau sy’n gysylltiedig â darparu seilwaith ffisegol a gwasanaethau cynnal ar draws y BBC, sy’n cynnwys
cost llety, technoleg, cyllid ac adnoddau dynol. Caiff cyfran y costau hyn y gellir ei phriodoli’n uniongyrchol i wneud rhaglenniei chynnwys o fewn cyfanswm y gwariant ar raglenni, tra dangosir costau gwasanaethau a ddarperir ar draws y BBC yn ei
gyfanrwydd fel gorbenion.Yn 2000, mabwysiadodd y BBC darged i gynyddu’r gyfran y mae’r BBC yn ei gwario ar raglenni,
mewn perthynas â chyfanswm ei wariant ar raglenni. Nid yw gwariant ar ddarllediadau yn cynnwys costau casglu ffi’r
drwydded, costau darlledu, costau ailstrwythuro eithriadol na holl gostau Digital UK. Pennodd y BBC darged i gynyddu’r
gyfran a gaiff ei gwario ar raglennu i 85% a gyflawnwyd yn 2003, ac yn 2006, cyfran y gwariant yr aethpwyd iddo
ar raglennu oedd 89%. Mae’r gorbenion yn 2006 yn uwch nag yn 2005, yn sgîl ad-daliadau unigol mewn Yswiriant Gwladola threthi eiddo yn 2005.
(viii) O’r costau darlledu, mae £77.2miliwn yn ymwneud â gwasanaethau analog (2005 £76.7miliwn) ac £89.7miliwn â
gwasanaethau digidol (2005 £80.6miliwn).
(ix) Mae costau ailstrwythuro yn cynnwys y costau hynny sy’n gysylltiedig â’r rhaglen newid sy’n digwydd o fewn y BBC a fydd
yn sicrhau £355miliwn o arbedion yn flynyddol o 2008/09.
(x) Mae costau digidol yn y DU yn cynrychioli cyfran y BBC o’r costau rhedeg a’r costau marchnata ar gyfer Digital UK, y cwmni
a fydd yn llywio’r broses drosglwyddo yn y DU, yn unol â strategaeth y Llywodraeth.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

107

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Nid yw gwariant BBC World
Service yn cynnwys gwariant
ar weithgareddau mewnol
y Grwp.

2c Gwariant BBC World Service
2006
£m

2005
£m

Radio
MonitroCostau darlledu a dosbarthu
Gweithgaredd y rhyngrwyd

178.4
26.5
42.8
14.4

159.1
25.2
42.3
13.5

Cyfanswm

262.1

240.1

Mae gwariant BBC World Service yn cynnwys £12.4miliwn o gostau ailstrwythuro eithriadol (gweler Nodyn 4c)
2d Gwariant Busnesau Masnachol
Dim ond i’r incwm allanol
y mae’r gwariant a ddangosir
ar gyfer Busnesau Masnachol
yn berthnasol ac nid yw’ncynnwys gwariant sy’nberthnasol i werthiannau
o fewn y BBC.

Costau gwerthu
Costau dosbarthu
Costau gweinyddol a chostau eraill
Amorteiddio buddsoddiad mewn rhaglenni

Nodyn

2006
£m

2005
£m

12

325.8
149.5
21.7
82.3

323.5
136.9
48.9
79.0

579.3

588.3

2006
£m

2005
£m

60.8
4.3
12.5
16.2
31.7

59.5
13.2
10.2
18.8
29.2

107.1
6.5
2.4
82.3
1.4
(0.5)
5.1
(4.3)

113.9
1.7
8.8
79.0
4.0
(2.8)
–
–

0.7
0.5
0.3
0.3
0.4
0.4

0.6
0.5
0.4
0.4
0.3
0.4

Cyfanswm
3 Diffyg gweithredol
Nodir y diffyg gweithredol cyn llog a threthiant ar ôl codi tâl ar/(credydu’r) eitemau canlynol:

Taliadau o dan brydlesau gweithredol– tir ac adeiladau– offer a pheiriannau– arallYmchwil a datblygiad
Datblygu rhaglenni
Dibrisiant– asedion a feddir– asedion a brydlesirColled wrth waredu asedion sefydlog diriaethol*
Amorteiddio buddsoddiad mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Amorteiddio asedion sefydlog anniriaethol
Gwahaniaethau cyfnewid net
Colledion gwerth teg ar ddeilliadau sefydlog
Enillion gwerth teg ar flaen-gontractau arian cyfred tramor
Cydnabyddiaeth yr archwilwyr (KPMG LLP)
– archwilio ariannol – UK Public Service Broadcasting– arall– gwasanaethau sicrwydd pellach– gwasanaethau cynghori ar dreth– gwasanaethau eraill nad ydynt yn wasanaethau archwilio
Cydnabyddiaeth yr archwilwyr masnachu teg (PricewaterhouseCoopers LLP)

*Mae colled wrth waredu asedion sefydlog diriaethol yn cynrychioli addasiadau i ddibrisiant ar warediadau yn ystod y drefn
busnes arferol. Datgelir gwarediadau sylweddol ar wahân yn Nodyn 6

108

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

4 Cyflogeion a chydnabyddiaeth
4a Pobl a gyflogir
Nifer y bobl a gyflogwyd ar gyfartaledd yn ystod y flwyddyn oedd:

Cyfartaledd argyfer y flwyddyn
2006
Nifer

2005
Nifer

UK Public Service Broadcasting
BBC World Service
Busnesau Masnachol

18,8602,367
4,150

19,6472,347
5,270

Cyfanswm y Grwp

25,37727,264

O fewn y cyfartaleddau uchod, cafodd 2,981 (2005 3,414) o gyflogeion rhan amser eu cynnwys ar eu ffigur
cyfwerth ag amser llawn o 1,717 (2005 1,593).
Yn ogystal â’r uchod, cyflogodd y Grwp 823 (2005 785) o bobl ar gyfartaledd cyfwerth ag amser llawn ar sailachlysurol a niferoedd Cerddorfa a Chantorion y BBC a gyflogwyd ar gontractau rhaglenni oedd 382 (2005 378)o bobl cyfwerth ag amser llawn.
Ar 31 Gorffennaf 2005 trosglwyddodd yr hyn sy’n gyfwerth ag 1,056 o gyflogeion amser llawn i Red Bee Media
Limited fel rhan o werthu BBC Broadcast Limited. Adlewyrchir y trosglwyddiad hwn yn y cyfartaledd ar gyfer 2006.
4b Costau staff
Nodyn

Cyflogau
Costau nawdd cymdeithasol
Costau pensiwn– prif gynllun (budd diffiniedig)– cynlluniau eraill
Costau diswyddo

8c ii
8c ii
4c

Gan gynnwys:
UK Public Service Broadcasting
BBC World Service
Busnesau Masnachol
Cost weithredol ychwanegol y prif gynllun pensiwn (budd diffiniedig)*

2006
£m

2005
£m

988.4
88.4

1,038.6
95.1

184.9
1.1
129.5

176.8
1.6
61.5

1,392.3

1,373.6

986.9
100.6
169.7
135.1

909.9
84.3
242.6
136.8

1,392.3

1,373.6*Telir cyfraniadau ariannol gwirioneddol y cyflogwr i’r cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig gan bob busnes.Y gost weithredol
ychwanegol yw’r gost i’r Grwp yn ychwanegol at y cyfraniadau hyn. Nid yw’n bosibl dyrannu hyn i bob busnes ar sail resymol
a chyson4c Costau ailstrwythuro
Nodyn

Costau diswyddo eithriadol:– UK Public Service Broadcasting– BBC World Service

2b

Costau diswyddo nad ydynt yn eithriadol– BBC World Service– Busnesau Masnachol

4b

2006
£m

2005
£m

106.7
12.4

50.7
–

119.1

50.7

3.9
6.5

3.0
7.8

10.4

10.8

129.5

61.5

Mae costau diswyddo eithriadol yn ymwneud â’r rhaglen newid sy’n mynd rhagddi yn UK Public Service Broadcasting
a’r arolwg strategol o BBC World Service.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

109

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

4d Cydnabyddiaeth Bwrdd y Llywodraethwyr a’r Bwrdd Gweithredol
Datgelir tâl y Llywodraethwyr ac aelodau’r Bwrdd Gweithredol ar dudalen 88 yn adroddiad cydnabyddiaeth y
Llywodraethwyr.
5 Elw wrth werthu a therfynu gweithrediadau
Nodyn

Elw wrth werthu BBC Broadcast Limited
Elw wrth werthu BBC Technology Holdings Limited
Elw wrth waredu busnes dysgu
Colled wrth derfynu gweithrediadau
Elw wrth waredu busnes llyfrau plant
Elw wrth werthu a therfynu gweithrediadau

19
19

2006
£m

2005
£m

108.8
15.2
1.7
(0.5)
–

32.4
–
(4.6)
0.4

125.2

28.2

–

Ar 31 Gorffennaf 2005, gwerthodd y Grwp BBC Broadcast Limited, is-gwmni o dan berchenogaeth lawn, am
gydnabyddiaeth o £166.0miliwn i Creative Broadcast Services Limited, cwmni a berchenogir gan Macquarie Capital
Alliance Group a Macquarie Bank Limited (gweler Nodyn 19). Darparodd BBC Broadcast Limited wasanaethau
chwarae allan a rheoli sianelau.
Ar 30 Medi 2004, gwerthodd y Grwp BBC Technology Holdings Limited i Siemens Business Services Limited.
Cofnodwyd elw o £32.4miliwn yn 2005 ar ôl darparu £21.1miliwn ar gyfer y rhwymedigaeth pensiwn
amcangyfrifedig mewn perthynas â’r nifer ddisgwyliedig o aelodau Cynllun Pensiwn y BBC a fyddai’n trosglwyddo i
Siemens Business Services Limited.Yn ystod y flwyddyn, ar ôl cadarnhau nifer wirioneddol y staff a drosglwyddwydo’r BBC i gynllun pensiwn Siemens, cadarnhawyd gwerth y rhwymedigaeth pensiwn sef £5.9miliwn, gan arwain at
elw pellach o £15.2miliwn.
Ym mis Hydref 2005, daeth BBC Worldwide i gytundeb â Pearsons Education i ffurfio partneriaeth o’r enw BBC
Active.Yn gyfnewid am drosglwyddo asedion ei is-adran dysgu i’r bartneriaeth, caffaelodd BBC Worldwide gyfran o
15% yn y bartneriaeth newydd ynghyd ag arian parod o £6.6miliwn (gweler Nodyn 19). Mae’r Grwp yn rhoi cyfrif
am ei fuddsoddiad fel ymgymeriad cyswllt.
Ym mis Awst 2005, cyhoeddodd BBC Worldwide ei fwriad i ddod â’i fusnes dysgu athrawon, a oedd yn cynnal
gwefan dysgu, i ben.Yn ystod y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006, codwyd costau terfynu gwerth£0.5miliwn ar y cyfrif elw a cholled, yr oedd £0.3miliwn ohonynt yn gysylltiedig â dileu asedion a ddaliwydar 31 Mawrth 2005. Y balans o £0.2miliwn oedd costau arian parod ymadael â’r busnes.
Yn ystod y flwyddyn flaenorol, daeth BBC Worldwide Limited â’i fusnes cyhoeddi amlgyfrwng a fu’n datblygu amarchnata teitlau hapchwarae ar gyfer Playstation, Xbox a Gameboy i ben. Arweiniodd hyn at gostau terfynu o£2.7miliwn gydag £1.4miliwn ohono yn gostau arian parod ymadael â’r busnes ac £1.3miliwn yn cynnwys lleihau
gwerth stociau a ddaliwyd ar 31 Mawrth 2004.
Ym mis Gorffennaf 2004, penderfynodd y Grwp derfynu gweithrediadau BBC Vecta Limited. Arweiniodd hyn atgolled wrth derfynu busnes o £1.9miliwn gyda £0.3miliwn ohoni yn gostau terfynu arian parod.
6 Elw/(colled) wrth waredu asedion sefydlog
2006
£m

2005
£m

Gwaredu hawliau cyhoeddi cerddoriaeth
Adeiladau rhanbarthol
Adeiladau eraill
Safle White City

9.3
1.5
5.2
–

–
19.4
–
(62.5)

Elw/(colled) wrth waredu asedion sefydlog

16.0(43.1)

Ym mis Mai 2005, cwblhaodd BBC Worldwide y broses o werthu ei gatalog hawliau cyhoeddi cerddoriaeth cyfredola ddelir o fewn Buddsoddiad mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol. Derbyniwyd cydnabyddiaeth o £10.3miliwn,
gydag elw o £9.3miliwn. Derbyniwyd blaenswm arian parod yn erbyn y cytundeb ym mis Mawrth 2005.

110

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Yn 2005, trefnodd y BBC drafodyn gwerthu ac adlesu adeiladau rhanbarthol; gwaredwyd 20 o adeiladau
rhanbarthol yn 2005 gan wireddu elw o £19.4miliwn.Yn 2006, gwaredwyd dau adeilad rhanbarthol arall yn yr un
modd, gan greu elw o £1.5miliwn.Yn 2006, gwaredodd y BBC Melbourne House, yr Hippodrome ac adeiladau
Motspur Park gan wireddu elw cyfunol o £5.2miliwn.
Yn ystod y flwyddyn flaenorol, newidiodd y BBC y telerau sy’n weithredol ar gyfer meddiannu safle White City.
Roedd hyn yn golygu cymryd nifer o gamau cyfreithiol ar wahân, gan gynnwys: prynu rhydd-ddaliad safle White City
oddi wrth gyd-fenter y BBC gyda Land Securities Trillium (LST); canslo’r brydles bresennol ar safle White City achyfalaf Partneriaeth Datblygu White City; a gwerthu ac adlesu safle White City gyda chyfrwng buddsoddi trydydd
parti newydd.
Mae’r BBC o’r farn mai hanfod y camau ar wahân hyn yw eu bod wedi ffurfio rhan o un trafodyn yn ymwneud ag
eiddo. Arweiniodd hyn at godi tâl net ar y cyfrif incwm a gwariant yn y flwyddyn o £62.5miliwn, yn cynnwys colled o£1.5miliwn wrth waredu safle White City, amorteiddiad cyflym gwerth £8.5miliwn o ewyllys da yn y partneriaethau
eiddo a £52.5miliwn o’r amorteiddiad cyflym o falansau a ddangoswyd yn flaenorol mewn rhagdaliadau tymor hir.
Ni chafwyd unrhyw effaith ariannol yn sgîl yr amorteiddiad cyflym hwn. Mae’r BBC yn disgwyl i’r tâl a gofnodwyd yn
2005 gael ei ad-dalu’n llwyr mewn blynyddoedd i ddod drwy daliadau rhent gostyngol.
7 Llog7a Llog derbyniadwy ac eitemau tebyg
2006
£m

2005
£m

13.5

5.2

2006
£m

2005
£m

Colledion gwerth teg ar gyfnewidiadau cyfradd llog
Llog sy’n daladwy ar fenthyciadau banc a benthyciadau eraill
Taliadau cyllid sy’n daladwy mewn perthynas â phrydlesau cyllid

(2.3)
(9.2)
(0.5)

–
(11.3)–

Llog sy’n daladwy ac eitemau tebyg(12.0)(11.3)

Llog derbyniadwy
7b Llog sy’n daladwy ac eitemau eraill

8 Pensiynau
8a Cynlluniau pensiwn y Grwp
Mae’r Grwp yn gweithredu sawl cynllun pensiwn. Mae Cynllun Pensiwn y BBC (cynllun pwysicaf y BBC) a chynllun
bach heb ei ariannu (nad yw ar gael i aelodau newydd) yn gynlluniau buddiannau diffiniedig ar sail cyfraniadau.Yn
ogystal, mae Cynllun Pensiwn Personol y Grwp a chynlluniau bach eraill yn gynlluniau cyfraniadau diffiniedig. Mae
Nodyn 8b yn disgrifio Cynllun Pensiwn y BBC ac mae Nodyn 8c yn esbonio’r holl symiau yn y datganiadau ariannol.
8b Cynllun Pensiwn y BBC
Prif gynllun pensiwn y Grwp yw Cynllun Pensiwn y BBC ac mae’n cwmpasu’r rhan fwyaf o’r cyflogeion. Mae’r
cynllun hwn yn darparu buddiannau sy’n gysylltiedig â chyflog ar sail buddiannau diffiniedig wedi eu hariannu gan
asedion a ddelir mewn cronfeydd ar wahân, a weinyddir gan ymddiriedolwyr.
Mae ymddiriedolwyr y cynllun pensiwn yn rheoli’r cynllun yn y tymor byr, canolig a hir. Cytunant ar benderfyniadau
cyllido yn seiliedig ar brisiadau sy’n arddel barn tymor hwy am yr asedion sydd eu hangen i ariannu
rhwymedigaethau’r cynllun.
Cyflawnir prisiadau’r cynllun gan Watson Wyatt, sy’n actiwarïaid ymgynghorol. Cynhelir prisiadau ffurfiol bob tairblynedd, a chynhelir diweddariadau interim o’r prisiad ffurfiol diweddaraf ar gyfer diwedd pob blwyddyn ariannol.
Cynhaliwyd y prisiad ffurfiol diweddaraf ar 1 Ebrill 2005 ac, yn gyson â newidiadau yn y fethodoleg prisio addefnyddir gan gynlluniau pensiwn eraill, mae prisiad actiwaraidd yr asedion wedi newid ac wedi’i gynnal gan
ddefnyddio dull sy’n seiliedig ar y farchnad. Cynhaliwyd y prisiad ffurfiol blaenorol (Ebrill 2002) a’i ddiweddariadau
interim, yn cynnwys mis Mawrth 2005, ar sail dull gwerth asesedig (gweler Nodyn 8b iv).

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

111

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Mae aeddfedrwydd cynllun
yn awgrym o ofynion arianparod y cynllun ac agwedd
debygol yr ymddiriedolwyr
tuag at risg o fewn eu polisi
buddsoddiad hwy. Po fwyaf
aeddfed yw cynllun, y mwyaf
tebygol ydyw y bydd yr
ymddiriedolwyr yn ffafrio
buddsoddiadau risg isel.

8b i Dadansoddiad o aelodaeth y cynllun a’i broffil aeddfedrwydd

Cyfranwyr
Pensiynwyr
Dibynyddion
Pensiynwyr gohiriedig

2006
Nifer

2005
Nifer

2004
Nifer

19,864
16,803
3,676
16,89021,093
16,567
3,622
16,241

21,426
16,302
3,555
14,8648b ii Ariannu’r cynllun
Mae’r cynllun wedi dangos gwarged actiwaraidd ers blynyddoedd lawer sydd wedi caniatáu i’r BBC ac aelodau’r
cynllun dalu cyfraniadau ar gyfraddau gostyngol.
O ganlyniad i’r prisiad yn seiliedig ar y farchnad a gynhaliwyd gan Watson Wyatt yn 2005, cytunodd y Grwp a’r
ymddiriedolwyr y bydd cyfraniadau’r cyflogwr yn codi i 7.5% ar 1 Ebrill 2006 (gyda chyfraniadau cyflogeion yn codi
i 6% yn haf 2006) ac yna’n codi i 17.3% ar 1 Ebrill 2007 gyda chyfraniadau cyflogeion yn codi i 7.5% ar yr un
dyddiad. Mae hyn yn rhan o’r broses ymgynghori barhaus gyda staff y BBC ar y newidiadau arfaethedig i’r cynllun
pensiwn. Fel arfer, câi’r prisiad actiwaraidd ffurfiol nesaf ei gynnal ar 1 Ebrill 2008, ond, o ystyried yr ymgynghoriad
sy’n mynd rhagddo, caiff y prisiad ffurfiol nesaf ei ddwyn ymlaen i 1 Ebrill 2007. Caiff y sefyllfa ei hadolygu eto
unwaith y bydd canlyniadau’r prisiad ar 1 Ebrill 2007 yn hysbys.
Rhagamcaniadau
2008
%

2007
%

2006
%

2005
%

2004
%

2003
%

Cyflogwr
Cyflogai

17.3
7.5

7.5
5.5/6.0

6.0
5.5

5.5
5.0

5.0
4.5

4.5
4.5

Cost sylfaenol y cynllun i’r BBC fel %o gyflogau pensiynadwy*

17.3

19.3/18.8

19.3

19.0

19.5

20.4

* Yn eithrio’r gost a delir mewn gwirionedd gan y cyflogai

8b iii Llifau arian parod y Cynllun (hylifedd ‘o ddydd i ddydd’)Yn 2006, mae all-lifau arian parod o’r cynllun pensiwn yn fwy na’i fewnlifau arian parod, fodd bynnag, mae hyn yncynnwys treuliau o £29.8miliwn o ganlyniad i drosglwyddiadau allan sy’n gysylltiedig â gwerthu BBC Technology.
2006
£m

2005
£m

2004
£m

Cyfraniadau (cyflogwr a chyflogai)
Incwm buddsoddi

112
189

99
187

90
167

Mewnlifau arian parod
Taliadau pensiynau a throsglwyddiadau allan
Treuliau

301
(275)
(29)

286
(239)
(22)

257
(220)
(20)

(3)

25

17

Mewnlif arian parod net

112

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae’r nodyn hwn yn ystyried
p’un a yw asedion y cynllun
yn ddigonol i gwmpasu
rhwymedigaethau’r cynllun.

8b iv Y gallu i fodloni ymrwymiadau hir dymor a sefyllfa ariannol y cynllun
Mae’r prisiad ffurfiol diweddaraf (ar 1 Ebrill 2005) yn dangos gwarged o £13.0miliwn (gyda digon o asedion i
gwmpasu ychydig dros 100% o’r buddiannau sy’n ddyledus i aelodau).
2006
£m

2005
£m

2004
£m

2003
£m

2002
£m

7,846
(7,676)

6,342(6,764)5,880(6,312)

4,903(5,973)

6,219(5,254)

Gwarged/(diffyg)

170

(422)

(432)

(1,070)965

Canran y mae asedion y cynllun yn cwmpasu
rhwymedigaethau

102%

94%

93%

82%

118%

Prisiad actiwaraidd*

2005
Terfynol£m

2005
Interim£m

2004
Interim£m

2003
Interim£m

2002
Terfynol£m

Asedion y cynllun (Nodyn 8b v)
Rhwymedigaethau’r cynllun (Nodyn 8b vi)

6,406(6,393)

6,038(5,764)

5,668(5,525)

5,496(5,229)5,392(4,951)

13

274

143

267

441

100%

105%

103%

105%

109%

Prisiad FRS 17

Asedion y cynllun (Nodyn 8b v)
Rhwymedigaethau’r cynllun (Nodyn 8b vi)
Mae prisiad FRS 17 yn
cymryd asedion yn ôl eu
gwerth ar y farchnad ac yn
disgowntio’r rhwymedigaethau
cronnus drwy gyfeirio at
gyfradd ddisgowntio bondcorfforaeth gradd AA.

Mae prisiad actiwaraidd yn
tybio y bydd y cynllun yn
parhau am y dyfodol agos.

GwargedCanran y mae asedion y cynllun yn cwmpasu
rhwymedigaethau*Ar gyfer y blynyddoedd interim 2002 i 2005, cynhaliwyd y prisiad actiwaraidd o asedion gan ddefnyddio dull gwerth asesedig
sy’n rhoi gwerth ar asedion drwy ragamcanu’r incwm a gaiff ei gynhyrchu gan yr asedion, ac mae’n disgowntio asedion arhwymedigaethau drwy gyfeirio at gyfradd ddisgowntio gyfartalog ddoeth hir dymor sy’n gyson â phortffolio asedion y cynllun

Mae prisiad actiwaraidd terfynol 2005 wedi’i gynnal gan ddefnyddio dull yn seiliedig ar y farchnad sy’n cymryd
asedion yn ôl eu gwerth ar y farchnad ar y dyddiad asesu ac yn disgowntio’r rhwymedigaethau drwy gyfeirio
at gyfradd ddisgowntio sy’n gyson ag amodau’r farchnad ar yr adeg honno a phortffolio asedion y cynllun.
Ni fydd ased na rhwymedigaeth treth ohiriedig yn codi ar gyfer y Grwp gan nad yw’r rhan fwyaf o weithgaredd
gwasanaeth cyhoeddus y Grwp yn agored i drethiant.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

113

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Lle mae gwerthoedd FRS 17
yn uwch na’r gwerthoedd
actiwaraidd yn 2004 a 2005
mae’n golygu bod y farchnad
yn rhagweld adenillion mwy
o fuddsoddiadau yn y dyfodol
nag a dybid wrth ariannu
rhwymedigaethau’r cynllun.

8b v Asedion y cynllun
Rheolir y dyraniad o asedion gan ymddiriedolwyr y cynllun gan angen i reoli risg yn erbyn y dymuniad am adenillion
uchel ac unrhyw anghenion o ran hylifedd. Delir canran uchel o asedion mewn ecwitïau a fydd, yn ôl disgwyliadau’r
ymddiriedolwyr, yn cynhyrchu adenillion uwch yn y tymor hir.Y dyraniad targed, yn seiliedig ar werthoedd y farchnad,
ar gyfer ecwitïau yw 60%, 30% ar gyfer bondiau a giltiau a 10% ar gyfer eiddo.

Math o ased

2006
Ecwitïau
Bondiau a giltiau
Eiddo
Arian parod

Cyfradd adennill
tymor hir a ddisgwylir
ar 31 Mawrth(a ddefnyddir ar gyfer
gwerth y farchnad)

Gwerth FRS 17

Gwerth actiwaraidd*
TerfynolGwerth actiwaraidd*
Interim

£m

%

£m

%

£m

%

7.7%
4.4%
6.1%
3.9%

5,687
1,116
890
153

73
14
11
2

4,320
1,063
737
286

67
17
12
4

4,294
909
668
167

71
15
11
3

Cyfanswm yr asedion
2005
Ecwitïau
Bondiau a giltiau
Eiddo
Arian parod

7,846
7.7%
4.7%
6.2%
3.7%

Cyfanswm yr asedion
2004
Ecwitïau
Bondiau a giltiau
Eiddo
Arian parod

68
17
12
3

6,342
7.9%
4.8%
6.3%
3.9%

Cyfanswm yr asedion

4,333
1,050
737
222

4,118
1,048
597
117
5,880

6,406
70
18
10
2

6,038
4,109
902
556
101

72
16
10
2

5,668

*Fel y nodir yn 8b iv, ar gyfer prisiadau actiwaraidd 2004 a 2005, rhoddwyd gwerth ar asedion y cynllun ar sail gwerth asesedig,
ond ar gyfer prisiad terfynol 2005 defnyddiwyd dull ar sail y farchnad ar gyfer y prisiad actiwaraidd ac felly byddai’r un gwerth yn
cael ei roi ar asedion y cynllun at ddibenion FRS 17 ac actiwaraidd o 2006 ymlaen.

Gwnaed y prisiad ffurfiol diwethaf yn 2005. Daw ffigurau 2005 a 2004 o ddiweddariad interim o brisiad ffurfiol 2002.

114

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

8b vi Rhwymedigaethau’r cynllun
Mae cyfrifo rhwymedigaethau’r cynllun yn gofyn am wneud nifer o dybiaethau, demograffig ac ariannol.Y tybiaethau
ariannol allweddol a wnaed gan yr actiwarïaid oedd:
2006
Tybiaethau ariannol allweddol

Cymerir y gyfradd
ddisgowntio ar gyfer y
gwerth FRS 17 fel y gyfradd
ar gyfer bond corfforaeth
gradd AA.

%

Prisiad FRS 17
Cyfradd y cynnydd mewn cyflogau
Cyfradd y cynnydd mewn taliadau pensiwn
Tybiaeth chwyddiantCyfradd ddisgowntio ar gyfer prisiad FRS 17
Tybiaeth hirhoedledd ar ôl ymddeoliad (60 oed) – Dynion
Tybiaeth hirhoedledd ar ôl ymddeoliad (60 oed) – Merched

Y gyfradd ddisgowntio addefnyddiwyd yn y prisiad
actiwaraidd o rwymedigaethau
yw’r adenillion disgwyliedig ar
asedion a ddelir gan y cynllun
ac a ystyrir yn gyfartaledd hir
dymor doeth.

Prisiad actiwaraidd
Cyfradd y cynnydd mewn cyflogau
Cyfradd y cynnydd mewn taliadau pensiwn*
Tybiaeth chwyddiantCyfradd ddisgowntio ar gyfer prisiad actiwaraidd**
Tybiaeth hirhoedledd ar ôl ymddeoliad (60 oed) – Dynion

2006
Rhwymedigaethau’r cynllun ar y gwerth presennol£mPrisiad FRS 17
Prisiad actiwaraidd

2005
Interim%

2004
Interim
%

4.7
2.7
2.7
5.5
22.0
blwyddyn
24.5
blwyddyn

4.7
2.7
2.7
5.6
22.0
blwyddyn
24.5
blwyddyn

4.7
2.5/2.7
2.7
5.45/6.7
23.5
blwyddyn
25.7
blwyddyn

4.5
2.5
2.5
6.25
22.0
blwyddyn
24.5
blwyddyn

4.5
2.5
2.5
6.25
22.0
blwyddyn
24.5
blwyddyn

2005
Terfynol£m

2005
Interim£m

2004
Interim
£m

6,393

6,764
5,764

6,312
5,525

4.9
2.9
2.9
5.0
23.5
blwyddyn
25.7
blwyddyn

Tybiaeth hirhoedledd ar ôl ymddeoliad (60 oed) – Merched
Mae cyfradd ddisgowntio
uwch yn golygu gwerth is am
y rhwymedigaethau.

2005
Terfynol%

7,676*Mae’r cynnydd hwn mewn taliadau pensiwn buddiannau newydd yn parhau ar 2.5% yn unol â blynyddoedd blaenorol, fodd bynnag,
mae hen fuddiannau wedi’u cynyddu yn unol â’r dybiaeth chwyddiant. Mae taliadau pensiwn aelodau Buddiannau Newydd yncynyddu gyda RPI hyd at derfyn o 5% (y terfyn ar gyfer Hen Fuddiannau yw 10%). Mae’r dybiaeth hon wedi’i mabwysiadu
yn seiliedig ar y ffaith y gallai’r RPI gynyddu uwchlaw 5% mewn rhai blynyddoedd a rhoddir terfyn ar y cynnydd mewn pensiwn
Buddiannau Newydd, felly bydd y cynnydd ar gyfer Buddiannau Newydd yn is na’r RPI gwirioneddol ar gyfartaledd**Ar gyfer prisiad 2005, mae disgownt deuol wedi’i fabwysiadu oherwydd bod gan yr asedau sy’n ategu’r buddiannau arôl ymddeol raniad gwahanol rhwng ecwitïau, bondiau, eiddo ac arian parod i’r rhai sy’n ategu’r taliadau pensiwn mewn
rhwymedigaethau, gyda’r tybiaethau buddsoddi ar gyfer arian ar ôl ymddeol yn fwy gwrthwynebol i risg ac felly’n arwain
at gyfradd ddisgownt is

Nid yw’r cynlluniau cyfraniadau
diffiniedig yn arwain at
asedion/rhwymedigaethau
pensiwn ar y fantolen gan nad
oes unrhyw rwymedigaethbarhaus i’r cyflogwr o’r
cynlluniau hyn unwaith y bydd
y cyfraniadau sy’n ddyledus amy flwyddyn wedi eu setlo.

8c Taliadau pensiwn a balansau o fewn datganiadau ariannol
8c i Symudiad yn y rhwymedigaeth pensiwn yn ystod y flwyddyn
CynllunPensiwn
y BBC
2006
£m

Cynllun nas
ariannwyd
2006£mRhwymedigaeth pensiwn net arddechrau’r flwyddyn(421.8)Cyfraniadau (gan y cyflogwr)*
49.8
Tâl gweithredol am y flwyddyn(184.9)Incwm/(cost) cyllid net
66.0
Ennill net a gydnabuwyd yn STRGL 661.1
Ased/(rhwymedigaeth) pensiwn
net terfynol

170.2

Cyfanswm
2006£mCynllunPensiwn
y BBC
2005
£m

Cynllun nas
ariannwyd
2005£m

Cyfanswm
2005
£m

(5.0)
0.2
(0.2)
(0.3)
–

(426.8)50.0(185.1)65.7
661.1(431.6)40.0(176.8)
65.7
80.9

(4.7)
0.2
(0.2)
(0.3)
–

(436.3)40.2(177.0)
65.4
80.9

(5.3)

164.9

(421.8)(5.0)(426.8)*Mae’r cyfraniad a ddangosir ar gyfer y cynllun nas ariannwyd yn cynrychioli’r pensiynau a dalwyd i aelodau yn ystod y flwyddyn.
Mae’r tybiaethau ar gyfer rhwymedigaethau cynllun pensiwn y cynllun nas ariannwyd yr un fath â’r prif gynllun. Gan nad yw’r
cynllun wedi’i ariannu, nid oes unrhyw asedion ac felly ni ddisgwylir adenillion ar asedion

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

115

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

8c ii Taliadau pensiwn yn y datganiad o incwm a gwariant
Y gost gwasanaethu
bresennol yw’r gost sylfaenol
i’r BBC o hawliau pensiwn
a enillwyd gan gyflogeion
yn ystod y flwyddyn.
Daw cost gwasanaethu’r
gorffennol o ganlyniad i
aelodau’r cynllun yn caelyr hawl i fuddiannau
ymddeol diffiniedig gwell,
sy’n arwain at godi tâl am
flynyddoedd o wasanaeth
cyn dyfarnu’r gwelliant.
Mae’r adenillion o ran cyllid
yn cynnwys amcangyfrifon yn
seiliedig ar yr hyn a ragwelir
ar gyfer perfformiad ac
amodau economaidd yn
y dyfodol.

Cynlluniau buddiannau diffiniedig
CynllunCynllun nas
Pensiwn y BBC
ariannwyd£m£mCynlluniau
cyfraniadau
diffiniedig£m

Pob cynllun£m

2006
Cost gwasanaethu presennol
Cost gwasanaethu yn y gorffennol
Enillion ar setliadau a chwtogiadau*(194.1)
(9.8)
19.0

(0.2)
–
–

(0.9)
–
–

(195.2)(9.8)
19.0

Cost weithredol(184.9)

(0.2)

(0.9)

(186.0)Adenillion disgwyliedig ar asedion y cynllun pensiwn
Llog ar rwymedigaethau’r cynllun pensiwn

431.8(365.8)

–
(0.3)

–
–

431.8
(366.1)

66.0

(0.3)

–

65.7

Cost net yn y datganiad o incwm a gwariant(118.9)

(0.5)

(0.9)

(120.3)

2005
Cost gwasanaethu presennol
Cost gwasanaethu yn y gorffennol
Enillion ar setliadau a chwtogiadau(192.3)
(7.5)
23.0

(0.2)
–
–

(1.4)
–
–

(193.9)(7.5)
23.0

Cost weithredol(176.8)

(0.2)

(1.4)

(178.4)

Adenillion disgwyliedig ar asedion y cynllun pensiwn
Llog ar rwymedigaethau’r cynllun pensiwn

412.7(347.0)

–
(0.3)

dd/g
dd/g

412.7
(347.3)

65.7

(0.3)

–

65.4

(111.1)

(0.5)

(1.4)

(113.0)

Incwm/(cost) cyllid net

Incwm/(cost) cyllid net
Cost net yn y datganiad o incwm a gwariant*Roedd enillion ar gwtogiadau o £19.0miliwn yn ystod y flwyddyn mewn perthynas â’r trosglwyddiad ar gyfer cyflogeion BBC
Broadcast Limited, y mae 395 ohonynt wedi dewis trosglwyddo eu buddiannau gwasanaeth o’r gorffennol i Gynllun Pensiwn Red
Bee Media.Yn ogystal, roedd enillion pellach ar gwtogiadau o £3.0miliwn yn ystod y flwyddyn mewn perthynas â thua 180 oaelodau a adawodd y Cynllun ar 31 Mawrth 2006 fel rhan o’r ymarfer rhoi ar gontract allanol Adnoddau Dynol. Hefyd, roedd
colled ar setliadau yn ystod y flwyddyn o tua £3.0miliwn mewn perthynas â’r swmpdaliad trosglwyddo o £29.8miliwn ar gyfer
cyflogeion BBC Technology Limited i Siemens ar 16 Tachwedd 2005

8c iii Costau pensiwn yn y datganiad o gyfanswm yr enillion a’r colledion cydnabyddedig (STRGL)

Deillia’r enillion a’r colledion
hyn o berfformiad
gwirioneddol sy’n wahanol
i’r un a ragwelwyd – erenghraifft, newidiadau mewn
amodau economaidd neu
broffil demograffig cyflogeiony BBC.

Adenillion gwirioneddol llai adenillion disgwyliedig ar asedion y cynllun pensiwn
Profi enillion/(colledion) sy’n codi ar rwymedigaethau’r cynllun
Newidiadau mewn tybiaethau sy’n sail i werth presennol rhwymedigaethau’r cynllun
Enillion net a gydnabuwyd yn STRGL

2006
£m

2005
£m

1,249.2
208.6(796.7)

198.7
(1.4)
(116.4)

661.1

80.9

Dim ond cynlluniau buddiannau diffiniedig sy’n arwain at enillion a cholledion yn yr STRGL.
Mae’r adenillion gwirioneddol ar asedion y cynllun yn sylweddol uwch na’r flwyddyn flaenorol oherwydd perfformiad
cryf iawn y farchnad yn 2006, yn enwedig tuag at ddiwedd y flwyddyn. Fodd bynnag, collwyd rhai o’r enillion hyn ers
diwedd y flwyddyn gan fod y marchnadoedd wedi gostwng yn sydyn ers 31 Mawrth 2006.
Caiff yr enillion ar asedion y cynllun eu gwrthbwyso’n rhannol gan golled actiwaraidd o ganlyniad i newidiadau
mewn tybiaethau sy’n ymwneud â chyfrifo rhwymedigaethau’r cynllun.Y newidiadau allweddol yw bod cyfraddau
hirhoedledd wedi cael eu cynyddu gan fod pensiynwyr a dibynyddion yn byw’n hirach (ac felly’n cael pensiwn am
gyfnod hirach) nag a dybiwyd yn flaenorol a bod y gyfradd ddisgownt (yr ystyrir ei bod ar yr un gyfradd â bondcorfforaethol gradd AA) wedi gostwng o 5.5% i 5.0%.

116

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

8c iv Hanes profi enillion a cholledion
Cynlluniwyd y nodyn hwn
i ddangos tueddiadau drossawl blwyddyn.

2006

2005

2004

2003

2002

Y swm y mae’r adenillion disgwyliedig ar asediony cynllun yn (uwch)/is na’r adenillion gwirioneddol:
Swm (£miliwn)
Canran asedion y cynllun

1,249.2
15.9%

198.7
3.1%

778.4
13.2%

(1,607.9)
32.8%(532.0)
8.6%

Profi enillion a (cholledion) ar rwymedigaethau’r cynllun:
Swm (£miliwn)
Canran gwerth presennol rhwymedigaethau’r cynllun

208.6
2.7%

(1.4)
0.0%

0.1
0.0%

(12.4)
0.2%

26.6
0.5%

Cyfanswm enillion/(colledion) a gydnabuwyd yn STRGL:
Swm (£miliwn)
Canran gwerth presennol rhwymedigaethau’r cynllun

661.1
8.6%

80.9
1.2%

778.5
12.3%

(2,013.4)
33.7%(725.4)13.8%

8d Tâl pensiwn UK Public Service Broadcasting
Mae UK Public Service Broadcasting, yn unol â darpariaeth cynllun y grwp yn FRS 17, yn cyfrifyddu’r cynllun fel pebai’n gynllun cyfraniadau diffiniedig. Mae hyn am nad yw’n bosibl nodi eu cyfran hwy o asedion a rhwymedigaethau
sylfaenol y cynllun ar sail resymol a chyson. Felly mae’r gwariant ar gyfer UK Public Service Broadcasting, sef£38.2miliwn, yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy yn ystod y flwyddyn. Pennir y cyfraniadau hyn yn seiliedig
ar yr anghenion ariannu a nodwyd o’r prisiad ac maent yn elwa ar y warged actiwaraidd (gweler Nodyn 8b iv).
Felly maent yn is na’r gost sylfaenol.
9 Trethiant
9a Dadansoddiad o’r taliadau a godwyd am y flwyddyn
Roedd y tâl a godwyd am y flwyddyn, yn seiliedig ar y gyfradd treth gorfforaeth o 30% (2005 30%), yn cynnwys:
2006
£m

2005
£m

Treth gyfredol
Treth gorfforaeth y DU
Didynnu: rhyddhad treth dwbl

17.6
(3.2)

7.1
(2.7)

Addasiadau mewn perthynas â blynyddoedd blaenorol

14.4
0.3

4.4
(8.3)

Treth dramor
Cyfran o dreth partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau

14.7
8.2
8.9

(3.9)
3.8
5.5

31.8

5.4

(0.4)
(3.7)

5.3
4.5

(4.1)

9.8

27.7

15.2

Nodyn

Cyfanswm y dreth gyfredol

9bTreth ohiriedig
Tarddiad a gwrthdroad y gwahaniaethau amseru
Addasiadau mewn perthynas â blynyddoedd blaenorol
Cyfanswm y dreth ohiriedig
Cyfanswm y tâl a godwyd am y flwyddyn

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

9d

117

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

9b Ffactorau sy’n effeithio ar y tâl treth a godir
Dim ond ar y gweithgareddau hynny a gyflawnir gyda’r bwriad o wneud elw ac ar rent, breindaliadau a llog
derbyniadwy y mae’r Grwp yn agored i drethiant. Felly nid yw’r BBC yn cael rhyddhad ar gyfer ei holl wariant
ac o ganlyniad, mae’r dreth a asesir am y flwyddyn yn wahanol i gyfradd safonol treth gorfforaeth y DU. Eglurir y
gwahaniaethau isod:
Nodyn

Gwarged/(diffyg) cyn treth
Gwarged/(diffyg) cyn treth wedi ei luosi â chyfradd treth gorfforaeth
safonol yn y DU o 30% (2005 30%)
Effeithiau
Incwm allanol trethadwy gwasanaethau cyhoeddus
Diffyg nad yw’n drethadwy mewn Gwasanaethau Cyhoeddus
Elfen tâl pensiwn Grwp net FRS 17 a godir
Gweithgareddau masnachol
Incwm nad yw’n drethadwy
Gwariant nas caniateir
Trethiant y DU ar ddifidendau tramor mewnol y Grwp
Lwfansau cyfalaf sy’n fwy na dibrisiant
Gwahaniaeth treth par enillion tramor
Arall
Addasiadau mewn perthynas â chyfnodau blaenorol
Tâl treth presennol a godir am y flwyddyn

9a

2006
£m

2005
£m

31.4

(173.5)9.4(52.0)

(2.1)
38.4
20.8

1.7
59.4
21.5

(38.4)
2.1
–
(3.8)
1.6
3.5
0.3

(17.2)
3.1
1.6
(3.5)
(0.7)
(0.2)
(8.3)

31.8

5.4

9c Ffactorau a allai effeithio ar daliadau treth a godir yn y dyfodol
Mae’r Grwp yn rhagweld na fydd y tâl treth a godir yn y dyfodol yn newid yn sylweddol gan fod yr holl incwm offi’r drwydded yn ddi-dreth.
9d Dadansoddiad o dreth ohiriedig
2006
£m

2005
£m

10.0
(0.4)
(4.1)
(2.4)

(1.9)
0.2
9.8
1.9

3.1

10.0

Lwfansau cyfalaf cyflym
Gwahaniaethau amseru eraill

13.1
(3.6)

15.4
(0.1)

Darpariaeth treth ohiriedig

9.5

15.3

Gwahaniaethau amseru’r UD

(6.4)

(5.3)

Ased treth ohiriedig

(6.4)

(5.3)

Darpariaeth treth ohiriedig ar ddiwedd y flwyddyn

3.1

10.0

Symudiad ar y ddarpariaeth/(ased) treth ohiriedig yn y flwyddyn

Darpariaeth/(ased) ar ddechrau’r flwyddyn
Addasiad cyfnewid(Credyd)/tâl treth ohiriedig
Gwaredu is-gwmni
Darpariaeth treth ohiriedig ar ddiwedd y flwyddyn

Nodyn

9a

Dadansoddiad o’r ddarpariaeth/(ased) treth ohiriedig ar ddiwedd y flwyddyn

118

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

10 Asedion sefydlog anniriaethol

Ewyllys da yw’r gwahaniaeth
rhwng y gwerth a dalwyd
am fusnes a gwerth teg
ei asedion net. Mae’ncynrychioli’r premiwm ymae’r prynwr yn barod
i’w dalu am y busnes.

Ewyllys da£mEitemauanniriaethol
eraill£m

Cyfanswm£m

Cost
Ar 1 Ebrill 2005
Ychwanegiadau

22.8
0.1

0.4
0.3

23.2
0.4

Ar 31 Mawrth 2006

22.9

0.7

23.6

Amorteiddio
Ar 1 Ebrill 2005
Tâl a godwyd am y flwyddyn

2.5
1.3

0.4
0.1

2.9
1.4

Ar 31 Mawrth 2006

3.8

0.5

4.3

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2006

19.1

0.2

19.3

Ar 31 Mawrth 2005

20.3

–

20.3

Mae’r ychwanegiad i ewyllys da yn ystod y flwyddyn yn ymwneud â’r addasiad terfynol i’r gydnabyddiaeth prynu
amodol ar gyfer Origin Publishing Limited.Yn sgîl caffael 100% o gyfalaf cyfranddaliadau Origin Publishing Limited ar
20 Chwefror 2004 gan BBC Worldwide, roedd cydnabyddiaeth amodol o hyd at £5.1miliwn yn daladwy, yn seiliedig
ar berfformiad y busnes a gaffaelwyd yn y cyfnod hyd at 30 Medi 2005. Setlwyd y swm llawn, sef £5.1miliwn, yn yflwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006, y talwyd £0.8miliwn ohono mewn arian parod a setlwyd y balans, sef£4.3miliwn, drwy roi nodiadau benthyg. O’r £5.1miliwn a setlwyd, roedd £5.0miliwn wedi’i gronni a’i gydnabod fel
ewyllys da ychwanegol yn y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2005.
Mae’r eitemau anniriaethol eraill yn cynnwys rhestr cwsmeriaid o enwau ac enwau brand. Mae ychwanegiadau
i asedion anniriaethol eraill yn cynnwys prynu rhestri cwsmeriaid yn ystod y flwyddyn a chaiff y rhain eu
hamorteiddio ar sail llinell syth dros gyfnod o 2-4 blynedd yn amodol ar adolygiadau ar gyfer lleihad.
11 Asedion sefydlog diriaethol
11a Grwp
Tir acadeiladau£m

Offer apheiriannau£m

Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2005
Ychwanegiadau
Dygwyd i wasanaeth
Gwarediadau
Gwaredu is-gwmni

431.5
6.1
3.5
(14.8)
–

950.2
56.1
52.0
(26.7)(75.7)

146.5
15.7
5.8
(8.0)
(4.8)

87.2
65.6
(61.3)(1.4)(1.7)

1,615.4
143.5–(50.9)(82.2)

Ar 31 Mawrth 2006

426.3

955.9

155.2

88.4

1,625.8

Dibrisiant
Ar 1 Ebrill 2005
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Dileu mewn perthynas â gwarediadau
Gwaredu is-gwmni

225.2
14.6
(4.7)
–

597.4
85.1
(23.4)(43.8)

71.2
13.9
(5.7)
(1.2)

–
–
–
–

893.8
113.6
(33.8)(45.0)

Ar 31 Mawrth 2006

235.1

615.3

78.2

–

928.6

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2006

191.2

340.6

77.0

88.4

697.2

Ar 31 Mawrth 2005

206.3

352.8

75.3

87.2

721.6

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Dodrefn a Asedion yn caelffitiadau
eu hadeiladu£m£m

Cyfanswm£m

119

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

11 b UK Public Service Broadcasting
Tir acadeiladau£m

Offer apheiriannau£m

Dodrefn Asedion yn caela ffitiadau
eu hadeiladu£m£m

Cost neu brisiad
Ar 1 Ebrill 2005
Ychwanegiadau
Dygwyd i wasanaeth
Gwarediadau

362.1
6.0
1.6
(14.7)

510.0
38.9
34.7
(14.6)

120.9
11.1
3.0
(6.8)

63.7
37.4
(39.3)(0.4)

1,056.7
93.4–(36.5)

Ar 31 Mawrth 2006

355.0

569.0

128.2

61.4

1,113.6

Dibrisiant
Ar 1 Ebrill 2005
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Dileu mewn perthynas â gwarediadau

185.9
11.5
(4.4)

327.8
52.0
(13.7)

54.9
11.2
(4.6)

–
–
–

568.6
74.7
(22.7)

Ar 31 Mawrth 2006

193.0

366.1

61.5

–

620.6

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2006

162.0

202.9

66.7

61.4

493.0

Ar 31 Mawrth 2005

176.2

182.2

66.0

63.7

488.1

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006£m

UK Public
Service
Broadcasting2005£m

Tir heb golli gwerth
Adeiladau rhydd-ddaliadol

18.3
105.2

121.4

18.0
95.5

110.1

Cyfanswm y rhydd-ddaliadau
Prydlesau hir
Prydlesau byr

123.5
45.5
22.2

143.1
52.0
11.2

113.5
26.3
22.2

131.7
33.3
11.2

191.2

206.3

162.0

176.2

Cyfanswm£m

11c Mae tir ac adeiladau ar werth llyfr net yn cynnwys:

21.7

21.6

11d Prydlesau cyllid
Asedion a ddelir o dan brydlesau cyllid, eu cyfalafu a’u cynnwys mewn asedion sefydlog diriaethol:

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006£m

UK Public
Service
Broadcasting
2005
£m

Cost
Dibrisiant cronedig

15.6
(6.5)

–
–

14.2
(5.9)

–
–

Gwerth llyfr net

9.1

–

8.3

–

Mae’r prydlesau cyllid yn ymwneud ag offer TG a brydleswyd yn wreiddiol i’r BBC o dan brydlesau gweithredol.
Ar 1 Ebrill 2005, cafodd y contract ei amrywio er mwyn galluogi’r BBC i ddefnyddio’r asedion yn sylweddol
am y cyfan o’u bywydau economaidd. O ganlyniad, mae’r asedion hyn wedi’u cyfalafu a’u cynnwys mewn asedion
sefydlog diriaethol.

120

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

12 Buddsoddi mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Grwp
£m

Cost
Ar 1 Ebrill 2005
Addasiad cyfnewid
Ychwanegiadau
Gwarediadau
Dileu mewn perthynas â rhaglenni wedi eu hamorteiddio’n llwyr

228.7
1.9
93.5
(4.1)
(73.0)

Ar 31 Mawrth 2006

247.0

Amorteiddio
Ar 1 Ebrill 2005
Addasiad cyfnewid
Tâl a godwyd am y flwyddyn
Gwarediadau
Dileu mewn perthynas â rhaglenni wedi eu hamorteiddio’n llwyr

131.4
1.1
82.3
(1.3)
(73.0)

Ar 31 Mawrth 2006

140.5

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2006

106.5

Ar 31 Mawrth 2005

97.3

Mae buddsoddiadau gan BBC Worldwide mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol yn berthnasol i raglennia ddarperir gan y BBC a chynhyrchwyr allanol. Mae’r ffigur ychwanegiadau uchod yn cynnwys £89.0miliwn ofuddsoddiad uniongyrchol yn rhaglenni’r BBC (2005 £74.6miliwn).
Mae £3.6miliwn (2005 £2.5miliwn) sy’n berthnasol i fuddsoddiadau a ddelir o dan gytundeb trwydded wedi ei
gynnwys yn y gwerth llyfr net.
Yn ystod y flwyddyn, gwaredwyd hawliau cyhoeddi cerddoriaeth â gwerth cario o £1.0miliwn (gweler Nodyn 6)
ac fel rhan o’r broses o werthu busnes dysgu BBC Worldwide Limited, gwaredwyd eitem â gwerth cario o £1.8miliwn(gweler Nodyn 5).
13 Buddsoddiadau eraill (gan gynnwys asedion net BBC World Service)
13a Symudiadau yn ystod y flwyddyn i’r Grwp
Buddiannau
mewn cyd-fentrau
Nodyn 13b£m

Buddiannau mewn
partneriaethau
cyswllt
Nodyn 13c£m

Cyfanswmy Grwp£m

Cost
Ar 1 Ebrill 2005
Addasiad cyfnewid
Ychwanegiadau
Gwarediadau

10.7
–
1.5
–

0.8
0.1
–
(0.4)

11.5
0.1
1.5
(0.4)

Ar 31 Mawrth 2006

12.2

0.5

12.7

Cyfran y cronfeydd ôl-gaffael wrth gefn
Ar 1 Ebrill 2005
Addasiad cyfnewid
Cyfran yr elw/(colledion) ar ôl trethiant
Difidendau a dderbyniwyd
Addasiad i adlewyrchu rhwymedigaethau gwirioneddol

1.7
(0.2)
30.0
(19.4)
(5.8)

0.5
–
(9.3)
(0.4)
9.8

2.2
(0.2)
20.7
(19.8)
4.0

Ar 31 Mawrth 2006

6.3

0.6

6.9

Ewyllys da
Ar 1 Ebrill 2005
Ychwanegiadau
Amorteiddio

26.9
1.5
(1.7)

–
–
–

26.9
1.5
(1.7)

Ar 31 Mawrth 2006

26.7

–

26.7

Gwerth llyfr net
Ar 31 Mawrth 2006

45.2

1.1

46.3

Ar 31 Mawrth 2005

39.3

1.3

40.6

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

121

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Cyd-fentrau yw busnesau
y mae’r BBC yn eu rheoli
ar y cyd â phartïon eraill.

13b Buddiannau mewn cyd-fentrau
13b i Cyd-fentrau sylweddol a’u gweithgareddau
Mae gan y Grwp fuddiant ecwiti o 50% yn y cyd-fentrau canlynol y mae pob un ohonynt yn gorfforedig ym Mhrydain
Fawr ac a gofrestrir yng Nghymru a Lloegr, oni nodir yn wahanol:
Enw’r endid

Gweithgaredd

Partner

Dyddiad cyfrifyddu

UK Channel Management Limited
UK Gold Holdings Limited
UKTV New Ventures Limited
UKTV Interactive Limited
JV Programmes LLC1
BBC Haymarket Exhibitions Limited

Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Cyhoeddi

31 Rhagfyr 2005
31 Rhagfyr 2005
31 Rhagfyr 2005
31 Rhagfyr 2005
31 Rhagfyr 2005
31 Rhagfyr 2005

Worldwide Media Limited2

Cylchgronau

2|entertain Limited3
DTV Services Limited4

Fideo/DVD
Marchnata

Insight Property Partnership

Eiddo

Daunus Limited5

Eiddo

Flextech
Flextech
Flextech
Flextech
Discovery
Haymarket Exhibitions
LimitedBennett, Coleman
and Company Limited
Woolworths
Crown Castle UK Limited,
British Sky Broadcasting
LimitedLand Securities Trillium(Media Services) Limited
Land Securities Trillium(BH) Limited,
Morgan Stanley Delta LLC,
Structured FinanceManagement Limited

31 Gorffennaf 2005
28 Ionawr 2006
31 Awst 2005

31 Mawrth 2006
30 Tachwedd 2005

Yn gorfforedig yn UDA
Yn gorfforedig yn India3
60% o fuddiant ecwiti
4
20% o fuddiant ecwiti
5Daliad 100% o gyfranddaliadau dosbarth ‘A’, yn cynrychioli 10% o gyfanswm cyfranddaliadau Daunus Limited a ddyroddwyd.
Delir gweddill y cyfranddaliadau yn Daunus Limited gan y partneriaid eraill. Mae’r BBC yn dal ei fuddsoddiad yn Daunus Limited
drwy is-gwmni, BBC Property Development Limited.
12

Ers nifer o flynyddoedd mae’r BBC, drwy ei is-gwmni BBC Worldwide, wedi cael cytundebau partneriaeth mawr
gyda Flextech, is-adran gynnwys Telewest Communications plc, i gynhyrchu a marchnata sianelau tanysgrifio yn y DU
a chyda Discovery Communications Inc. ar gyfer sianelau newydd ar draws y byd a darparu arian cyd-gynhyrchu
newydd ar gyfer rhaglenni. Mae’r cynghreiriau hyn yn gweithredu’r cyd-fentrau a restrir uchod. Nid oes gan y BBC
unrhyw ymrwymiad i dalu ei gyfran o’u colledion gweithredol cronnus.
Mae’r BBC yn rhan o gyd-fenter, DTV Services Limited, i ddarparu gwasanaethau marchnata ar gyfer sianelau digidol
ar lwyfan daearol yn y DU. Deil is-gwmni’r BBC sef BBC Free to View Limited (gweler Nodyn 13e) drwydded
amlneges ddaearol ddigidol y BBC a’i fuddiant ecwiti yn y gyd-fenter i sicrhau y rheolir costau’r gyd-fenter hon arwahân i weithgareddau a ariennir gan ffi’r drwydded. Ar 11 Hydref 2005, gwerthodd y Grwp gyfranddaliad o 13%
yn DTV Services Limited gan leihau ei fuddiant ecwiti i 20%.
Mae’r gyd-fenter gyda Land Securities Trillium (LST), Insight Property Partnership, yn darparu ystod o wasanaethau
eiddo a datblygu i’r BBC. Sefydlwyd cyd-fentrau cysylltiedig a phartneriaethau cyswllt i ddatblygu eiddo penodol y
BBC.Ym mis Mai 2005 cytunodd y BBC ac LST i ailstrwythuro’r bartneriaeth hon. Bydd cytundeb Insight Property
Partnership i ddarparu rheolaeth cyfleusterau a gwasanaethau eiddo i’r BBC yn dod i ben ar 30 Mehefin 2006.
Ym mis Rhagfyr 2004, cwblhaodd BBC Worldwide gaffaeliad o 50% o fuddiant ecwiti yn Worldwide Media
Limited, cyd-fenter cyhoeddi cylchgronau yn India ar gyfer cyfanswm cydnabyddiaeth arian parod o £5.5miliwn.
Cododd ewyllys da o £2.9miliwn ar y trafodyn. Gall cydnabyddiaeth amodol a dalwyd i’r gyd-fenter o hyd at
245miliwn rwpi (£3.0miliwn) fod yn daladwy, yn seiliedig ar berfformiad ariannol y busnes a gaffaelwyd yn ycyfnod hyd at 31 Gorffennaf 2006.Yn seiliedig ar y targedau ariannol y gellir eu cymhwyso a pherfformiad ariannol
byr dymor y busnes yn ystod y cyfnod hwn, cydnabuwyd y gydnabyddiaeth amodol lawn wrth gyfrifo ewyllys da
yn ystod y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006. Cofnodwyd y buddsoddiad ychwanegol hwn sy’n daladwy
i’r gyd-fenter fel ychwanegiad i gyfran y Grwp o asedion net cyd-fentrau (£1.5miliwn) ac fel ewyllys da ychwanegolo £1.5miliwn.

122

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae’r datgeliadau canlynol yn cynrychioli cyfranddaliadau ecwiti’r Grwp o asedion a rhwymedigaethau ei gyd-fentrau
yn seiliedig ar y canlyniadau ar gyfer y cyfnodau cyfrifyddu diweddaraf, fel y dangosir uchod. Pan fo’r cyfnod
cyfrifyddu diweddaraf ar gyfer y gyd-fenter yn fwy na thri mis cyn dyddiad cyfeirio cyfrifyddu y Grwp, sef
31 Mawrth, mae’r wybodaeth ariannol interim ddiweddaraf wedi’i defnyddio.
13b ii Cyfran y Grwp o ganlyniadau ac asedion net cyd-fentrau
2|entertain
Limited£m

UK Gold
Holdings
Limited*£m

UK Channel
Management
Limited*£m

Cyd-fentrau
eraill£m

Cyfanswm ycyd-fentrau
2006
£m

2006
Trosiant

115.2

40.8

36.3

37.2

229.5

Elw/(colled) cyn treth
Trethiant

28.2
(8.5)

7.8
(3.8)

11.7
(3.5)

(1.7)
(0.2)

46.0
(16.0)

Elw/(colled) ar ôl treth

19.7

4.0

8.2

(1.9)

30.0

Asedion sefydlog
5.2
Ewyllys da
22.6
Asedion cyfredol
59.3
Rhwymedigaethau llai na blwyddyn(53.5)
Rhwymedigaethau mwy na blwyddyn–
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiadau gwirioneddol
–

–
–
16.4
(8.9)
(22.7)
15.2

–
–
34.5
(13.4)(25.1)
4.0

7.9
4.1
29.5
(6.4)
(41.5)
18.0

13.1
26.7
139.7
(82.2)(89.3)
37.2

Cyfran y Grwp o:

Gwerth llyfr net

33.6

–

–

11.6

45.2

2005
Trosiant

64.0

36.8

31.6

29.4

161.8

Elw/(colled) cyn treth
Trethiant

16.7
(5.1)

11.0
(2.8)

9.0
(2.7)

(3.1)
(0.1)

33.6
(10.7)

Elw/(colled) ar ôl treth

11.6

8.2

6.3

(3.2)

22.9

Asedion sefydlog
3.8
Ewyllys da
24.1
Asedion cyfredol
68.2
Rhwymedigaethau llai na blwyddyn(65.0)
Rhwymedigaethau mwy na blwyddyn–
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiadau gwirioneddol
–

–
–
15.6
(6.6)
(28.1)
19.1

–
–
21.1
(2.9)
(30.4)
12.2

7.4
2.8
25.5
(5.1)
(37.8)
15.4

11.2
26.9
130.4
(79.6)(96.3)
46.7

–

–

8.2

39.3

Gwerth llyfr net

31.1*Seilir y ffigurau ar ddatganiadau ariannol nas archwiliwyd

Yn unol â thelerau’r cytundebau â Flextech a Discovery, nid oes unrhyw reidrwydd ar y Grwp i ariannu colledion
yr aethpwyd iddynt gan yr endidau nac i ad-dalu eu rhwymedigaethau net. O ganlyniad, nid yw’r Grwp yn rhannu
colledion/rhwymedigaethau net yr endidau perthnasol ac felly ni chynhwysir unrhyw gyfran o’r rhain yn y datganiadau
ariannol ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006 (2005 £dim). Mae cyfran y rhwymedigaethau net nas
cydnabuwyd yn cynnwys y £37.2miliwn a ddangosir yn y tabl fel ‘addasiad i adlewyrchu ymrwymiadau gwirioneddol’.
Mae gan y Grwp yr hawl i’w gyfran o unrhyw elw neu asedion net unwaith y bydd elw cronnol y mentrau yn fwy na’r
colledion cronnol ers yr ymgorfforiad.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

123

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Busnesau yw partneriaethau
cyswllt y mae gan y BBC grynddylanwad drostynt ond nidrheolaeth lwyr.

13c Buddiannau mewn partneriaethau cyswllt
13c i Partneriaethau cyswllt sylweddol a’u gweithgareddau
Mae’r Grwp yn dal buddiannau sylweddol (yn uniongyrchol ac yn anuniongyrchol) yn y prif bartneriaethau cyswllt a
restrir isod, sydd, oni nodir yn wahanol, wedi eu hymgorffori ym Mhrydain Fawr ac wedi eu cofrestru yng Nghymru
a Lloegr. Mae rhestr lawn o bartneriaethau cyswllt ar gael ar gais gan The Secretary, BBC, Room MC3C3, Media
Centre, 201 Wood Lane, London W12 7TQ.
Dal cyfranddaliadau
cyffredin a ddyroddwyd%

Parliamentary Broadcasting Unit Limited
Broadcasters Audience Research Board Limited (BARB)The Commonwealth Broadcasting Association
Radio Joint Audience Research Limited (RAJAR)
Frontline Limited
UKTV Pty Limited (Yn gorfforedig yn Awstralia)
People and Arts (America Ladin) LLC (Yn gorfforedig yn UDA)**
Animal Planet LLC (Yn gorfforedig yn UDA)****The Animal Planet Europe Partnership**Animal Planet Japan KK (Yn gorfforedig yn Japan)**Jasper Broadcasting Inc (Yn gorfforedig yn Canada)
Jasper Junior Broadcasting Inc (Yn gorfforedig yn Canada)
3sixtymedia Limited
White City Development Partnership

33
*
*
50
23
20
50
25
50
33
20
20
10
***

Gweithgaredd

Darparwr cynnwys
Ymchwil cynulleidfa
Fforwm darlledu
Ymchwil cynulleidfa
Cyhoeddi
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Sianelau
Cynhyrchu
Eiddo* Mae Broadcasters Audience Research Board Limited a The Commonwealth Broadcasting Association yn gwmnïau cyfyngedig
drwy warant, ac mae’r BBC yn gyd-aelod ohonynt ynghyd â darlledwyr eraill** Partneriaeth gyswllt Discovery*** cyfranddaliad partneriaeth o 50%**** Animal Planet LLC (Partneriaeth gyswllt Discovery). Gwerthodd y Grwp ei gyfranddaliadau ar 3 Ebrill 2006.

124

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

13c ii Cyfran y Grwp o drosiant ac asedion net partneriaethau cyswllt
Seilir y datgeliadau ychwanegol canlynol ar ganlyniadau partneriaethau cyswllt Discovery am y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Rhagfyr 2005 a seilir datgeliadau y partneriaethau cyswllt sy’n weddill ar y canlyniadau ar ddyddiad eu
datganiadau ariannol unigol. Mae’r datgeliadau ychwanegol hyn yn cynrychioli cyfran ecwiti y Grwp o asedion arhwymedigaethau’r endidau hynny.
Buddiannau’r Grwp mewn partneriaethau cyswllt

2006
£m

2005
£m

Cyfran y trosiant

49.6

42.9

52.0
28.2
(22.5)(160.9)
104.3

38.8
24.5
(19.3)(123.9)
81.2

1.1

1.3

Cyfran yr asedion sefydlog
Cyfran yr asedion cyfredol
Cyfran y rhwymedigaethau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn
Cyfran y rhwymedigaethau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn
Addasiad i adlewyrchu ymrwymiad gwirioneddol
Buddiannau net mewn partneriaethau cyswllt

Mae’r canlyniadau yn cynnwys cyfran y Grwp o elw/(colled) weithredol UKTV Pty Limited o £0.5miliwn(2005 £0.5miliwn), Frontline Limited o £0.5miliwn (2005 £0.7miliwn), Children’s Character Books Limitedo £(0.2)miliwn (2005 £(0.1)miliwn), a BBC World (India) Private Limited o £dim (2005 £0.1miliwn). Cyfran
y Grwp o’r partneriaethau cyswllt sy’n weddill, gan gynnwys Jasper Broadcasting Inc a Jasper Junior Broadcasting
Inc, a weithredir mewn partneriaeth ag Alliance Atlantis, oedd £dim (2005 £dim).
Yn unol â thelerau’r cytundebau gyda Discovery ac Alliance Atlantis, nid oes gan y Grwp unrhyw ymrwymiad i
ariannu colledion yr aethpwyd iddynt gan yr endidau nac i ad-dalu eu rhwymedigaethau net. O ganlyniad, nid
yw’r Grwp yn rhannu colledion na rhwymedigaethau net yr endidau perthnasol ac yn unol â hynny ni chynhwysir
unrhyw gyfran o’r colledion yn y datganiadau ariannol am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006 (2005£dim). Mae gan y Grwp yr hawl i’w gyfran o unrhyw elw neu asedion net unwaith y bydd elw cronnol y mentrau
yn fwy na’r colledion cronnol ers yr ymgorfforiad, ac eithrio JV Network LLC. Sefydlwyd JV Network LLC at
ddiben darparu arian ar gyfer dyledion gan Discovery i gyd-fentrau eraill Discovery ac nid oes gan BBC
Worldwide yr hawl i unrhyw elw sy’n codi o fewn yr endid hwn.
13d Symudiadau yn ystod y flwyddyn ar gyfer UK Public Service Broadcasting
Buddiant yn
asedion net
BBC World Service£m

Buddiannau
mewn
is-gwmnïau
£m

Cyfanswm£m

Ar 1 Ebrill 2005
Diffyg am y flwyddyn

160.1
(1.5)

125.3
–

285.4
(1.5)

Ar 31 Mawrth 2006

158.6

125.3

283.9

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

125

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Mae ymgymeriadau
is-gwmnïau yn fusnesaua reolir gan y BBC.

13e Ymgymeriadau is-gwmnïau
Rhestrir prif ymgymeriadau is-gwmnïau’r BBC ar 31 Mawrth 2006 isod. Mae pob un â pherchenogaeth lwyr ac
wedi eu hymgorffori ym Mhrydain Fawr ac wedi eu cofrestru yng Nghymru a Lloegr. Mae rhestr lawn o’r is-gwmnïau
ar gael ar gais gan The Secretary, BBC, Room MC3C3, Media Centre, 201 Wood Lane, London W12 7TQ.
Enw’r endid

Gweithgaredd

BBC Commercial Holdings Limited
BBC Worldwide Limited***

BBC World Limited
BBC Ventures Limited
BBC Resources Limited

**
**
**

BBC Free To View Limited
BBC Property Limited
BBC Property Development Limited
BBC Property Investment Limited
Centre House Productions Limited
Switchco Limited1 (Digital UK)

*
*
*
*
*
*

Cwmni dalCyhoeddi, sianelau adosbarthu rhaglenni
Sianelau
Cwmni dalCyfleusterau a gwasanaethau
gwneud rhaglenni
Cwmni dal ar gyfer trwydded ddigidol
Eiddo
Eiddo
Eiddo
Ariannu cynyrchiadau
Newid i ddigidol* Yn berchen arno’n uniongyrchol** Yn berchen arno’n anuniongyrchol
1

Mae’r BBC yn rheoli 56% o hawliau pleidleisio Switchco Limited ac felly mae’n is-gwmni. Mae ei ganlyniadau wedi’u cyfuno yng
nghyfrifon y Grwp. Mae Switchco Limited yn gwmni sy’n gyfyngedig drwy warant y mae’r BBC yn gyd-aelod ohono ynghyd âdarlledwyr eraill.

14 Stociau

Deunyddiau crai
Gwaith yn mynd rhagddo– rhaglenni a grëwyd yn fewnol– arall
Rhaglenni a orffennwyd– rhaglenni a ffilmiau a gaffaelwyd– rhaglenni a grëwyd yn fewnol
Arall
Cyfanswm

126

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006£m

UK Public
Service
Broadcasting
2005
£m

1.7

2.9

0.2

0.7

287.9
1.9

281.0
2.4

287.8
0.1

280.7
0.1

98.5
61.0
11.4

88.1
69.9
14.5

98.5
61.0
–

88.1
69.9
–

462.4

458.8

447.6

439.5

15 Dyledwyr
Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006
£m

114.9

119.5

17.1

12.9

318.2
–
34.9
36.0
28.8
190.8

285.8
–
10.2
35.5
102.3
121.5

318.2
27.2
14.5
33.9
6.6
165.3

285.8
28.0
5.8
32.6
78.6
103.7

723.6

674.8

582.8

547.4

3.5

–

–

–

Cyfanswm y dyledwyr cyfredol

727.1

674.8

582.8

547.4

Derbyniadwy ar ôl mwy na blwyddyn
Dyledwyr eraill
Rhagdaliadau

2.7
40.0

6.1
100.0

–
26.9

–
84.3

42.7

106.1

26.9

84.3

3.2

–

–

–

Cyfanswm y dyledwyr hir dymor

45.9

106.1

26.9

84.3

Cyfanswm

773.0

780.9

609.7

631.7

Nodyn

Derbyniadwy o fewn blwyddyn
Dyledwyr masnach
Yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon– dyledwyr ffi’r drwydded
Symiau sy’n ddyledus gan is-gwmnïau
Symiau sy’n ddyledus gan bartneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
TAW adferadwy
Dyledwyr eraill
Rhagdaliadau

Asedion ariannol

23eAsedion ariannol

23e

UK Public
Service
Broadcasting2005£m

Roedd dyledwyr eraill yn 2005 yn cynnwys £56.6miliwn mewn perthynas â gwerthu safle White City, gweler
Nodyn 6 i gael manylion.
16 Credydwyr
16a Polisi talu’n brydlon
Polisi’r BBC yw cydymffurfio â’r Cod Ymarfer Talu’n Well mewn perthynas â thalu cyflenwyr, ar yr amod bod ycyflenwyr yn cydymffurfio â thelerau ac amodau perthnasol eu contractau. Mae’r BBC yn monitro cydymffurfiad yn
erbyn telerau’r cod hwn. Gwneir taliadau ar gyfer caffaeliadau rhaglenni yn unol â thelerau cytundebol. Roedd gan y
Grwp 35 o ddiwrnodau credydwyr heb eu talu mewn perthynas â chredydwyr masnach eraill ar 31 Mawrth 2006
(2005 35 o ddiwrnodau).
Mae credydwyr gweddilliol a chostau cysylltiedig wedi cael eu heithrio at ddibenion y cyfrifiad hwn, gan eu bod yn
ymwneud â thaliadau i artistiaid a chyfranwyr heblaw credydwyr masnach.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

127

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

16b Symiau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn

Gorddrafftiau banc a benthyciadau eraill
Gorddrafftiau bancNodiadau benthyca nas gwarantwyd

Nodyn

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006
£m

21
23b

–
5.3

36.9
1.5

–
–

31.2
–

5.3

38.4

–

31.2

74.9
31.3
64.4
25.6
169.8

60.1
26.5
59.0
21.5
167.0

74.7
31.0
41.4
–
119.6

58.9
26.3
36.0
–
107.2

366.0

334.1

266.7

228.4

–
–
11.5
28.7
4.8
14.7

–
8.5
5.8
28.6
–
59.9

37.2
–
4.7
26.8
4.7
11.4

51.7
–
2.3
26.6
–
59.9

59.7

102.8

84.8

140.5

393.5

342.6

285.9

274.7

92.1

100.4

92.1

100.4

485.6

443.0

378.0

375.1

3.2

–

–

–

919.8

918.3

729.5

775.2

Credydwyr masnach
Credydwyr rhaglenni
Caffaeliadau rhaglenni
Cyflogau
Taliadau hawlfraint gweddilliol
Credydwyr masnach eraill

Credydwyr eraill
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau
Symiau sy’n ddyledus i bartneriaethau cyswllt a chyd-fentrau
Treth gorfforaeth
Trethiant arall a nawdd cymdeithasol
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
23b
Arall

Croniadau ac incwm gohiriedig
Croniadau ac incwm gohiriedig
Adneuon stampiau cynilo trwydded a rhandaliadau
debyd uniongyrchol

Rhwymedigaethau ariannol

23e

Cyfanswm

UK Public
Service
Broadcasting2005£m

Roedd credydwyr eraill yn 2005 yn cynnwys £59.9miliwn mewn perthynas â gwerthu safle White City, gweler
Nodyn 6.
16c Symiau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn

Benthyciadau banc a benthyciadau eraill

Nodyn

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006
£m

23b

72.0

150.0

–

–

3.6

7.1

3.6

7.1

28.5
–
8.7

27.1
–
3.4

3.8
25.9
–

–
27.6
–

37.2

30.5

29.7

27.6

4.0

–

–

–

116.8

187.6

33.3

34.7

Credydwyr masnach
Caffaeliadau rhaglenni
Credydwyr eraill
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
Symiau sy’n ddyledus i is-gwmnïau
Arall

Rhwymedigaethau ariannol

23b

23e

Cyfanswm

128

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

UK Public
Service
Broadcasting2005£m17 Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau
Ar 1 Ebrill
2005£mDarpariaethau
a waredwyd£m

Defnyddiwyd
yn ystod y
flwyddyn£m

Rhyddhawyd
yn ystod y
flwyddyn£m

Tâl a godwyd
am y flwyddyn£mAr
31 Mawrth
2006£m

Ffi’r drwydded
Ailstrwythuro
Ymgyfreitha ac yswiriant
Eiddo
Pensiwn
Treth ohiriedig
Arall

17.2
47.4
13.8
11.8
21.1
15.3
13.0

–
(0.5)
(0.1)
–
–
(2.6)
–

(17.2)(41.8)
(1.8)
(0.7)
(5.9)
(7.0)
(8.0)

–
(3.4)
(1.8)
(0.9)
(15.2)
–
(5.0)

19.5
127.7
6.5
3.0
–
3.8
8.0

19.5
129.4
16.6
13.2
–
9.5
8.0

Cyfanswm

139.6

(3.2)

(82.4)(26.3)

168.5

196.2

Grwp

Gwneir darpariaethau ffi’r drwydded ar gyfer y lefel ddisgwyliedig o ad-daliadau (arian sy’n ad-daladwy ar ran y
drwydded sydd heb ddarfod lle nad oes angen y drwydded mwyach) a dirymiadau (lle na dderbynnir unrhyw arian
mewn perthynas â thrwydded a werthir).
Mae’r ddarpariaeth ailstrwythuro yn cynnwys tâl net am y flwyddyn o £119.1miliwn o gostau diswyddo eithriadol
sy’n gysylltiedig â’r rhaglen newid sy’n mynd rhagddi yn y BBC a chostau diswyddo nad ydynt yn eithriadol o£5.2miliwn.Yn ogystal, mae £5.2miliwn o gostau diswyddo nad ydynt yn eithriadol wedi’u cynnwys o dangredydwyr eraill gan nad oedd unrhyw sicrwydd o ran swm nac amseru’r taliadau hyn.
Mae darpariaethau eiddo yn ymwneud â’r gost o ddychwelyd eiddo prydlesol i’w cyflwr gwreiddiol ar ddiwedd ybrydles, ac maent yn cynnwys rhwymedigaeth BBC World Service o £3.4miliwn (2005 £3.3miliwn) i adfer BushHouse i’w gyflwr gwreiddiol.
Mae darpariaethau pensiwn yn cynnwys swm o £21.1miliwn a grisialodd pan werthwyd BBC Technology Holdings
Limited. Prisiad terfynol y rhwymedigaeth pensiwn oedd £5.9miliwn ac mae’r rhwymedigaeth hon wedi’i
throsglwyddo i gredydwyr. Rhyddhawyd y £15.2miliwn sy’n weddill yn ystod y flwyddyn (gweler Nodyn 5).
Mae darpariaethau eraill yn cynnwys nifer o falansau sy’n codi ar draws y BBC wrth iddo gynnal ei fusnes yn ôl
yr arfer.
Mae darpariaethau a waredwyd yn ystod y flwyddyn yn llwyr gysylltiedig â gwerthu BBC Broadcast Limited.
Ar 1 Ebrill
2005£mDarpariaetha gaffaelwyd
eleni
£m

Rhyddhawyd
yn ystod y
flwyddyn£mTâl agodwyd am
y flwyddyn£m

Tâl a godwyd
am y flwyddyn£mAr
31 Mawrth
2006£m

Ffi’r drwydded
Ailstrwythuro
Ymgyfreitha ac yswiriant
Eiddo
Pensiwn
Treth ohiriedig
Arall

17.2
45.6
12.0
7.8
–
–
12.3

–
–
–
–
21.1
–
–

(17.2)(36.2)
(0.8)
(0.5)
(5.9)
–
(8.0)

–
(2.9)
(2.0)
(0.3)
(15.2)
–
(4.3)

19.5
109.6
2.1
2.8
–
3.5
4.3

19.5
116.1
11.3
9.8
–
3.5
4.3

Cyfanswm

94.9

21.1

(68.6)(24.7)

141.8

164.5

UK Public Service Broadcasting

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

129

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

18 Cronfeydd wrth gefn
Cronfa weithredol
wrth gefn aceithrio cronfa
bensiwn wrth gefn£mCronfabensiwn
wrth gefn£mCyfanswm ygronfaweithredol
wrth gefn£mCronfagyfalafwrth gefn£mCronfaailbrisio
wrth gefn£mCyfanswm£m

Ar 1 Ebrill 2005
Addasiadau wrth fabwysiadu FRS 26
Gwahaniaeth cyfnewid
Gwarged am y flwyddyn ariannol
Ennill actiwaraidd ar gynlluniau pensiwn
buddiannau diffiniedig
Trosglwyddiad cronfa ailbrisio wrth gefn
Trosglwyddiad cronfa bensiwn wrth gefn
Trosglwyddiad cronfa gyfalaf wrth gefn

188.7
2.6
1.9
3.6

(426.8)–––(238.1)
2.6
1.9
3.6

761.8
–
–
–

4.0
–
–
–

527.7
2.6
1.9
3.6

–
0.8
69.4
(9.5)

661.1
–
(69.4)
–

661.1
0.8
–
(9.5)

–
–
–
9.5

–
(0.8)
–
–

661.1
–
–
–

Ar 31 Mawrth 2006

257.5

164.9

422.4

771.3

3.2

1,196.9

Cynrychiolwyd gan:
Cronfeydd wrth gefn y Grwp Cyffredinol
Cronfeydd wrth gefn BBC World Service

256.0
1.5

164.9
–

420.9
1.5

617.4
153.9

–
3.2

1,038.3
158.6

257.5

164.9

422.4

771.3

3.2

1,196.9

Cronfaweithredol
wrth gefn£mCronfagyfalafwrth gefn£mCronfaailbrisio
wrth gefn£mCyfanswm£m

Ar 1 Ebrill 2005
Gwarged am y flwyddyn ariannol
Trosglwyddiad cronfa ailbrisio wrth gefn
Trosglwyddiad cronfa gyfalaf wrth gefn

204.3
41.4
0.8
(9.5)

761.8
–
–
9.5

4.0
–
(0.8)
–

970.1
41.4
–
–

Ar 31 Mawrth 2006

237.0

771.3

3.2

1,011.5

Cynrychiolwyd gan:
Cronfeydd wrth gefn UK Public Service Broadcasting
Cronfeydd wrth gefn BBC World Service

235.5
1.5

617.4
153.9

–
3.2

852.9
158.6

237.0

771.3

3.2

1,011.5

Grwp

Ariennir gweithrediadau UK
Public Service Broadcastinga BBC World Service offynonellau gwahanol. Fel ycyfryw, cedwir y cronfeydd
wrth gefn sy’n berthnasol i
BBC World Service ar wahân
i weddill y Grwp a chyfyngir
eu defnydd i weithgareddau
BBC World Service yn unig.

UK Public Service Broadcasting

O dan safon gyfrifyddu FRS 10 Goodwill and intangible assets mae’n rhaid cyfalafu ac amorteiddio unrhyw ewyllys da
newydd sy’n codi yn ystod ei fywyd defnyddiol.Yn ôl yr hyn a ganiateir gan y safon, bydd ewyllys da o £6.8miliwn(2005 £6.8miliwn) sy’n codi mewn cyfnodau cyn 1999 yn parhau i gael ei wrthbwyso yn erbyn y gronfa weithredol
wrth gefn.
Mae’r Grwp wedi mabwysiadu FRS 26 ar Financial Instruments: Measurement eleni ac wedi cymryd yr eithriad yn ysafon hefyd i beidio ag ailddatgan ffigurau cymharol. Mae hyn felly yn gofyn am addasiad i gronfeydd wrth gefn ar gyfer
balansau ar 1 Ebrill 2005 na chawsant eu cydnabod yn flaenorol. Cymerwyd enillion a cholledion gwerth teg arofferynnau ariannol y Grwp rhwng y dyddiad hwn a diwedd y flwyddyn (ar gyfer deilliadau arunig fel blaen-gontractau
cyfnewid a chyfnewidiadau cyfradd llog, a deilliadau a ymgorfforir mewn contractau) i ddatganiad o incwm a gwariant
y flwyddyn gyfredol.
Y gwahaniaethau trosi cronnus ar 31 Mawrth 2006 oedd £1.9miliwn.Yn unol ag FRS 23, nid oes unrhyw
wahaniaethau sy’n ymwneud â blynyddoedd blaenorol wedi’u gwahanu ac maent yn parhau o fewn y gronfa
weithredol wrth gefn.

130

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

19 Gwerthu busnesau
Busnes
dysgu
2006
£m

BBC
Broadcast
Limited
2006£m

Cyfanswm
2006
£m

1.8
2.8
1.7

–
48.9
108.8

1.8
51.7
110.5

6.3

157.7

164.0

Yn cynnwys:
Cydnabyddiaeth arian parod a dderbyniwyd
Llai costau trafodion

6.6
(0.3)

166.0
(8.3)

172.6
(8.6)

Enillion net o werthu busnesau

6.3

157.7

164.0

2006
£m

2005
£m

Cynnydd mewn arian parod yn ystod y flwyddyn
Mewnlif/(all-lif) arian parod net o reoli adnoddau rhydd
All-lif arian parod net o ostyngiad mewn benthyciadau a phrydlesau cyllid

158.8(41.9)
87.9

0.3
29.3
33.3

Newid yn y ddyled net yn deillio o lifau arian parod
Cynnydd anariannol mewn prydlesau cyllid
Cynnydd anariannol mewn nodiadau benthyca nas gwarantwyd

204.8(15.6)
(4.3)

62.9
–
–

Newid yn y ddyled net
Dyled net ar ddechrau’r flwyddyn

184.9(135.3)62.9(198.2)49.6(135.3)

Buddsoddiadau mewn rhaglenni i’w gwerthu yn y dyfodol
Asedion net a waredwyd
Elw wrth waredu

20 Cysoni llif arian parod net i symudiad mewn cronfeydd/(dyled) net

Cronfeydd/(dyled) net ar ddiwedd y flwyddyn
21 Dadansoddiad o newidiadau yn y (ddyled)/cronfeydd net
Buddsoddiadau asedion
cyfredol yw adnoddau rhydd
sydd ar gael i’w defnyddio
heb amharu ar y BBC, ac ygellir eu trosi’n hawdd yn
symiau hysbys o arian parodar eu swm cario neu’n agos
ato, neu eu masnachu mewn
marchnad fyw. Mewn
perthynas â’r BBC, symiau
sterling ar adnau yw
adnoddau rhydd.

Ar 1 Ebrill
2005£m

Llifau arian
parod
£m

(36.9)
38.3

36.9
121.9

–
–

–
160.2

1.4

158.8

–

160.2

Adnoddau rhydd
Buddsoddiadau byr dymor

41.9(41.9)––

Cronfeydd gros

43.3

116.9

–

160.2

Dyled
Benthyciadau gan drydydd partïon
Nodiadau benthyca nas gwarantwyd
Prydlesau cyllid(150.0)(1.5)(27.1)

78.0
(0.5)
9.4

–
(4.3)
(15.6)(72.0)(5.3)(33.3)(Dyled)/cronfeydd net(135.3)204.8(19.9)

49.6

Public Service Broadcasting (yn cynnwys World Service)
Busnesau Masnachol
Centre House Productions Limited

11.6(121.7)(25.2)

113.8
87.8
3.2

(15.2)
(4.7)
–

110.2
(38.6)(22.0)(Dyled)/cronfeydd net(135.3)204.8(19.9)

49.6

Arian parod net
Gorddrafftiau banc
Arian parod yn y banc ac mewn llaw

Newidiadau Ar 31 Mawrthanariannol
2006
£m
£m

Yn cynnwys:

Caiff y ddyled a’r ad-daliadau ar brydlesau cyllid a ddelir gan Centre House Productions Limited eu gwrthbwyso’nuniongyrchol gan arian parod a ddelir ar adneuon cyfatebol, a’r incwm ohonynt, fel na fydd unrhyw effaith o ran llif
arian parod yn yr hir dymor.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

131

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

22 Cysoni cronfeydd/(dyled) net i derfynau benthyca yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS)

Mae Gwasanaethau
Cyhoeddus yn y cyd-destun
hwn yn cynrychioli Grwp UK
Public Service Broadcasting a
BBC World Service.

Cronfeydd/(dyled) net
Adneuon stampiau cynilo ffi’r drwydded arhandaliadau debyd uniongyrchol*Gwasanaethau
Cyhoeddus
2006
Nodyn
£m

Gwasanaethau
Cyhoeddus
2005£mBusnesau
Masnachol
2006£mBusnesau
Masnachol
2005
£m

21

110.2

11.6

(38.6)(121.7)16b(92.1)(100.4)

–

–

18.1

(88.8)(38.6)(121.7)(200.0)(200.0)(350.0)(350.0)

Cronfeydd/(benthyciadau) fel y’u diffiniwyd
gan derfyn benthyca DCMS
Terfyn benthyca*Rhaid i’r BBC allu ad-dalu adneuon stampiau cynilo ffi’r drwydded a’r rhandaliadau debyd uniongyrchol ar orchymyn ac felly fe’u
cynhwysir ym Menthyciadau Darlledu Cyhoeddus.

Pennir terfyn benthyca’r Gwasanaethau Cyhoeddus o £200miliwn o fewn Siarter y BBC. Ar 31 Mawrth 2006
a 31 Mawrth 2005, a thrwy gydol y flwyddyn ariannol, roedd y BBC yn cydymffurfio â’r terfyn benthyca hwn.
Pan ganiataodd yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon derfyn benthyca o £350miliwn ar gyfer BBC
Commercial Holdings Limited ym mis Gorffennaf 2002, diffiniwyd tri chyfamod ariannol y mae’n ofynnol iddynt gael eubodloni ar 31 Mawrth bob blwyddyn. Ar 31 Mawrth 2006 a 31 Mawrth 2005 roedd BBC Commercial Holdings Groupyn cydymffurfio â phob un o’r cyfamodau hyn. Rhoddir manylion y cydymffurfio â’r terfyn benthyca yn y tabl uchod.
23 Offerynnau ariannol
Mae’r Grwp wedi mabwysiadu FRS 25 (IAS 32) Financial Instruments: Disclosure and Presentation ac FRS 26 (IAS 39)
Financial Instruments: Measurement am y tro cyntaf y flwyddyn ariannol hon.
Mae’r broses gyfrifyddu a’r datganiadau ar gyfer y flwyddyn gyfredol yn unol ag FRS 25 ac FRS 26, ac fel y caniateiro dan y safonau hyn, nid yw’r ffigurau cymharol wedi’u hailddatgan ac maent yn parhau i gael eu cyflwyno o dansafonau cyfrifyddu a gymhwyswyd yn flaenorol (FRS 4 ac FRS 13).
Pe bai FRS 25 ac FRS 26 wedi’u cymhwyso yn y flwyddyn flaenorol, byddai hyn wedi golygu ailddatgan mantolen
2005 ar gyfer deilliadau a oedd yn bodoli ar 31 Mawrth 2005, a datganiad o incwm a gwariant y flwyddyn flaenorol
ar gyfer symudiad yng ngwerth teg deilliadau rhwng 1 Ebrill 2004 a 31 Mawrth 2005.
23 Rheoli risg ariannol
Rheolir gweithrediadau rheoli risg ariannol y Grwp gan swyddogaeth Trysorlys y Grwp o fewn paramedrau a
ddiffinnir yn ffurfiol o fewn y llawlyfr polisïau a gweithdrefnau y cytunir arno gan y Bwrdd Gweithredol. Cyflwynir
adroddiad ar weithgaredd Trysorlys y Grwp yn rheolaidd ac mae’n destun arolwg gan archwilwyr mewnol ac allanol.
Mae Trysorlys y Grwp yn defnyddio offerynnau ariannol i godi arian ac i reoli risg ariannol sy’n deillio oweithrediadau’r BBC yn unol â’i amcanion sef:■ sicrhau yr ariennir busnes y BBC, y Gwasanaethau Cyhoeddus a’r Gwasanaethau Masnachol, yn llawn yn y ffordd
fwyaf effeithlon a’i fod yn parhau i gydymffurfio â’r terfynau benthyca■ diogelu gwerth asedion, rhwymedigaethau a llifau arian parod y BBC, rhag effeithiau cyfraddau llog anffafriol acamrywiadau o ran cyfnewid cyfraddau tramor■ cael yr adenillion mwyaf posibl ar gronfeydd gwarged, tra’n sicrhau y cedwir digon o arian i fodloni gofynion
hylifedd rhagweladwy.

Contract yw blaen-gontract
arian cyfred i brynu neu
werthu arian cyfred tramor
yn gyfnewid am sterling ar
gyfradd benodol ar ddyddiad
penodol.Yn nodweddiadol,
mae cwmnïau yn llunio
blaen-gontractau i sicrhau
cyfradd gyfnewid benodol,
gan ddileu’r risg o ran ariancyfred y gellir ei chysylltu
â phryniant neu werthiant
yn y dyfodol.

132

Mae offerynnau ariannol y Grwp, heblaw’r rhai a ddefnyddir at ddibenion rheoli risg trysorlys, yn cynnwys adnoddau
arian parod ac adnoddau rhydd, benthyciadau ac eitemau amrywiol fel dyledwyr a chredydwyr masnach sy’n codi’nuniongyrchol o’i weithrediadau. Mae’r Grwp yn ariannu ei weithrediadau o’r offerynnau ariannol hyn. Nid yw’r Grwp
yn cynnal trafodion trysorlys hapfasnachol.
Risg arian cyfred
Sefydliad domestig yw’r Grwp yn bennaf gyda’r rhan fwyaf o’r trafodion, asedion a rhwymedigaethau yn cael eu gwneud
yn y DU ac yn rhai sterling. Fodd bynnag, mae’r Grwp yn ymgymryd â rhai trafodion mewn arian cyfred heblaw sterling.
O ganlyniad i symudiadau mewn cyfraddau cyfnewid dros amser, gall y swm y mae’r Grwp yn disgwyl ei dderbyn neu eidalu pan fydd yn ymrwymo i drafodyn fod yn wahanol i’r swm y mae’n ei dderbyn neu ei dalu mewn gwirionedd pan
fo’r trafodyn yn cael ei setlo. Mae’r Grwp yn ymrwymo i flaen-gontractau arian cyfred i reoli’r risg hon o ran arian cyfred.
Mae’r rhain yn galluogi’r Grwp i setlo trafodion ar gyfraddau cyfnewid hysbys, gan ddileu llawer o’r ansicrwydd hwn.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Mae gan y Grwp un gweithrediad sylweddol dramor, sef BBC Worldwide America, sy’n gweithredu yn UDA ac ymae ei refeniw a’i dreuliau wedi’u nodi yn noleri’r UD yn unig.
Mae cyfnewidiad cyfradd llog
yn gontract rhwng dau barti i
newid sail eu taliad cyfradd
llog neu dderbynebion naill ai
o gyfraddau sefydlog igyfraddau arnawf neu i’rgwrthwyneb.Yn
nodweddiadol, mae cwmnïau
yn ymrwymo i’r trefniadau
hyn i leihau’r amlygiad i risg oran cyfraddau llog drwy
bennu cyfradd llog arnawf
sy’n rhoi sicrwydd o ran lefel
taliadau llog yn y dyfodol. Fel
arall, gall cwmni gredu y bydd
cyfraddau llog yn gostwng abydd am drosi benthyciad
cyfradd sefydlog yn gyfradd
arnawf.

Risg o ran cyfradd llog
Mae prif amlygiad y Grwp i amrywiadau yn y gyfradd llog yn codi ar fenthyciadau allanol. Ers Mawrth 2003 mae’r
Grwp wedi benthyca ar gyfraddau llog arnawf ac yna wedi defnyddio ei gyfnewidiadau cyfradd llog i gynhyrchu’r
proffil llog a ddymunir ac i reoli amlygiad y Grwp i amrywiadau yn y gyfradd llog.
Risg pris y farchnad asedion ariannol
Mae’r Grwp yn buddsoddi arian parod gwarged mewn cronfeydd marchnad arian ac adneuon marchnad arian,
felly nid yw’n agored i risg pris y farchnad.
Risg credydO ganlyniad i’r ffordd unigryw y caiff y BBC ei ariannu drwy ffi’r drwydded, nid yw’r BBC o’r farn ei fod yn cael
ei amlygu i grynodiadau mawr o risg credyd.
Risg hylifedd
Mae’r BBC yn agored i derfynau ar ei fenthyciadau a bennir o dan y Siarter a chan yr Adran dros Ddiwylliant,y Cyfryngau a Chwaraeon. Mae Grwp Trysorlys y BBC yn rheoli benthyciadau’r Grwp er mwyn cydymffurfio â’r
terfynau hyn ynghyd â thelerau’r offerynnau dyled unigol. Mae’r BBC yn dal ei hylifedd dros ben mewn offerynnau
ariannol y gellir eu trosi’n hawdd gyda sefydliadau ariannol ag enw da.
23b Gwerthoedd teg offerynnau ariannol
Gwerth
cludo
2006
£m

Gwerth
teg
2006
£m

427.7
4.9
3.5

427.7
4.9
3.5

3.2

3.2

Arian yn y banc ac mewn llaw

160.2

160.2

Symiau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn
Benthyciadau
Credydwyr masnach
Caffaeliadau rhaglenni
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
Offerynnau ariannol deilliadol(5.3)(252.8)(36.6)
(4.8)
(3.2)

(5.3)
(252.8)(36.6)(4.8)(3.2)

Symiau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn
Benthyciadau
Caffaeliadau rhaglenni
Ymrwymiadau o dan brydlesau cyllid
Offerynnau ariannol deilliadol(72.0)(3.6)(28.5)(4.0)(72.0)(3.6)(28.5)(4.0)

Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau a thaliadau

(3.4)

(3.4)

Symiau derbyniadwy o fewn blwyddyn
Dyledwyr masnach
Dyledwyr eraill
Offerynnau ariannol deilliadol
Symiau derbyniadwy ar ôl mwy na blwyddyn
Offerynnau ariannol deilliadol

Ar 31 Mawrth 2006, nid oedd unrhyw wahaniaethau sylweddol rhwng gwerth teg a gwerth cludo unrhyw un oofferynnau ariannol y Grwp. Mae gwerth teg blaen-gontractau arian cyfred, cyfnewidiadau cyfradd llog, a deilliadau
sefydlog yn seiliedig ar brisiau’r farchnad a chyfraddau cyfnewid ar ddyddiad y fantolen. Caiff yr offerynnau ariannol
sy’n weddill eu cario ar gost neu gost wedi’i hamorteiddio yn unol ag FRS 26 sy’n cymharu â gwerth teg.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

133

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

Ar 31 Mawrth 2005, nid oedd unrhyw wahaniaethau sylweddol mewn gwerth rhwng gwerth llyfr a gwerth teg
offerynnau ariannol y Grwp ac eithrio ar gyfer deilliadau na chawsant eu cydnabod ar y fantolen yn unol â’r safonau
cymwys ar yr adeg honno.
Gwerth teg y deilliadau hyn oedd colled nas gwireddwyd o £7.8miliwn ar flaen-gontractau rhagfantoli cyfnewid ac
ennill nas gwireddwyd o £3.3miliwn ar gyfer cyfnewidiadau cyfradd llog. Mae’r rhain, ynghyd â £7.1miliwn o enillion
nas gwireddwyd ar ddeilliadau sefydlog ar 31 Mawrth 2006, yn arwain at addasiad i gronfeydd wrth gefn wrth
fabwysiadu FRS 26 o £2.6miliwn.
23c Asedion ariannol
Ar ôl ystyried y cyfnewidiadau amrywiol yn y gyfradd llog a’r blaen-gontractau arian cyfred tramor yr ymrwymodd
y Grwp iddynt, proffil aeddfedrwydd asedion ariannol y Grwp ar 31 Mawrth 2006 oedd:
Cyfradd
llog mewn grym%

2006
Arian yn y banc ac mewn llaw 4.5
Dyledwyr masnach a ffi’r
drwydded–
Dyledwyr eraill–
Offerynnau ariannol deilliadol 0.8

O fewnblwyddyn£m

1-2
flynedd£m

2-3
blynedd£m3-4
blynedd£m

4-5
Mwy namlynedd 5 mlynedd£m£m

Cyfanswm
2006
£m

160.2

–

–

–

–

–

160.2

427.7
4.9
3.5

–
–
2.6

–
–
0.3

–
–
0.3

–
–
–

–
–
–

427.7
4.9
6.7

596.3

2.6

0.3

0.3

–

–

599.5

Mae asedion ariannol y Grwp yn agored i gyfradd llog arnawf. Caiff blaen-gontractau arian cyfred tramor (nadydynt yn agored i log) a chyfnewidiadau cyfradd llog (sy’n golygu bod y benthyciadau cyfradd amrywiol yn cael eu
trosi’n fenthyciadau cyfradd sefydlog am gyfnod lawn y benthyciadau) eu cynnwys o fewn deilliadau.
Ar 31 Mawrth 2005, daeth asedion ariannol y Grwp, ac eithrio dyledwyr byr dymor, i £80.2miliwn, yr oeddent oll
yn agored i gyfradd llog arnawf.
23d Rhwymedigaethau ariannol
Mae’r Grwp yn trefnu ei fenthyciadau i fodloni llifau arian parod a ragwelir fel bod digon o arian ar gael iddo
gyflawni ei ymrwymiadau. Cyflawnir hyblygrwydd byr dymor drwy gyfleusterau gorddrafft. Proffil aeddfedrwydd
rhwymedigaethau ariannol y Grwp ar 31 Mawrth 2006 oedd:
Cyfradd
llog mewn grym%

2006
Credydwyr masnach
Caffaeliadau rhaglenni
Ymrwymiadau o dan
brydles cyllid
Offerynnau ariannol deilliadol
Benthyciadau
Darpariaethau

O fewnblwyddyn£m

1-2
flynedd£m

2-3
blynedd£m3-4
blynedd£m

4-5
Mwy namlynedd 5 mlynedd
£m
£m

–
–

252.8
36.6

–
3.6

–
–

–
–

–
–

–
–

252.8
40.2

4.7
0.1
4.9
3.5

4.8
3.2
5.3
–

3.3
1.7
72.0
–

1.1
0.6
–
3.4

–
0.7
–
–

–
0.9
–
–

24.1
0.1
–
–

33.3
7.2
77.3
3.4

302.7

80.6

5.1

0.7

0.9

24.2

414.2

Mae’r uchod yn cynnwys rhwymedigaethau cytundebol, gan gynnwys y rhai a ddelir o fewn darpariaethau.

134

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cyfanswm
2006£mMae rhwymedigaethau ariannol y Grwp yn agored i gyfradd llog sefydlog, ac eithrio ar gyfer cyfnewidiadau cyfradd
llog a gaiff eu cynnwys mewn deilliadau sy’n pennu cyfradd llog sefydlog ar gyfer benthyciadau masnachol y Grwp.
Mae pob cyfradd llog yn ddigyfnewid am gyfnod y rhwymedigaethau, ac eithrio ar gyfer cytundeb cyfleuster credydtro mewn sawl arian cyfred o £350miliwn lle mae llog yn daladwy ar LIBOR plws 0.375%, yn codi i LIBOR plws
0.45% unwaith y bydd mwy na 50% o’r cyfleuster wedi ei ddefnyddio. Caiff £47miliwn yn erbyn y cyfleuster hwn ei
gynnwys o fewn balans y benthyciad (gweler Nodyn 23f).
Adneuon dirymu yw symiau
a adneuir gyda banciau gan
Centre House Productions
Limited sy’n ennill yr un swm
o log sydd ei angen i dalu’r
ad-daliad cyfalaf ac elfen
llog pob un o’r prydlesau
cyllid. Caiff yr adneuon
dirymu eu clustnodi ac felly
ni ellir eu defnyddio ar gyfer
unrhyw drafodion heblaw’r
taliadau cyfalaf a llog ycytunwyd arnynt.

Mae’r prydlesau cyllid yn cynnwys £24.1miliwn (2005 £27.1miliwn) sy’n ymwneud â Centre House Productions
Limited. Mae Centre House Productions Limited yn ymrwymo i brydlesau cyllid fel ffordd o ariannu cynyrchiadau
drama sy’n arwain at gostau cynhyrchu is i’r BBC. Cyfatebir y prydlesau cyllid hyn gan adneuon dirymu na ellir ond
eu defnyddio i setlo’r rhwymedigaethau prydlesau cyllid ac felly nid ydynt yn cynrychioli asedion a rhwymedigaethau
ar wahân. O ganlyniad, cânt eu clirio o gyfrif y credydwr prydlesau cyllid i ddangos y rhwymedigaeth net na ellir ei
chyfateb ar ddiwedd y flwyddyn. Mae’r adneuon dirymu hyn, £250.4miliwn ar 31 Mawrth 2006 (2005 £263.0miliwn),
wedi eu strwythuro yn y fath fodd fel bod y prifswm ar adnau a’r llog a enillir yn ddigon i dalu rhwymedigaethau
rhent y prydlesau cyllid tan ddiwedd y brydles.Yn unol â hynny, ni chaiff ei gynnwys fel benthyca at ddibenion
cydymffurfio â therfynau benthyca’r BBC.
Proffil aeddfedrwydd rhwymedigaethau ariannol y Grwp ar 31 Mawrth 2005 oedd:

Fel y caniateir o dan FRS 25
a FRS 26, nid ailddatganwyd
y cymariaethau a pharheir
i’w cyflwyno o dan safonau
cyfrifyddu a oedd yn
berthnasol o’r blaen (FRS 4 a
FRS 13).

Nodiadau
Benthyciadau benthyca nas
Gorddrafft
banc gwarantwyd
£m
£m
£m

2005
O fewn blwyddyn
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd
Rhwng dwy a phum mlynedd
Mwy na phum mlynedd

Prydlesau
cyllid£m

Credydwyr Darpariaethau£m£m

Cyfanswm
2005
£m

36.9
–
–
–

–
–
150.0
–

1.5
–
–
–

–
–
–
27.1

–
7.5
1.3
1.7

2.7
2.5
6.8
12.4

41.1
10.0
158.1
41.2

36.9

150.0

1.5

27.1

10.5

24.4

250.4

Ar ôl ystyried y cyfnewidiadau amrywiol yn y gyfradd llog a’r blaen-gontractau arian cyfred tramor yr ymrwymodd
y Grwp iddynt, roedd proffil cyfradd llog (h.y. aeddfedrwydd neu ddyddiad ailbrisio) rhwymedigaethau ariannol y
Grwp sy’n dwyn llog ar 31 Mawrth 2005 yn:
Rhwymedigaethau cyfradd sefydlog
Rhwymedigaethau
ariannol na
thelir unrhyw
Cyfanswm
log arnynt£m£m

Rhwymedigaethau
ariannol y
gyfradd arnawf
£m

Swm
£m

Cyfradd llog
gyfartalog
gymhwysol%

Cyfnod cyfartalog
cymhwysol nes
eu bod yn aeddfed
Blynyddoedd

4.6

3

2005
Sterling

250.4

34.2

–

216.2

Cyfanswm

250.4

34.2

–

216.2

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

135

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

23e Offerynnau ariannol deilliadol

Mwy na blwyddyn
Blaen-gontractau arian cyfred tramor
Cyfnewidiadau cyfradd llog
Deilliadau sefydlog

Llai na blwyddyn
Blaen-gontractau arian cyfred tramor
Cyfnewidiadau cyfradd llog
Deilliadau sefydlog

Asedion2006£m

Rhwymedigaethau
2006
£m

1.3
1.2
0.7

(3.4)
(0.2)
(0.4)

3.2

(4.0)

1.6
–
1.9

(3.0)
–
(0.2)

3.5

(3.2)

Ar 31 Mawrth 2006, roedd y Grwp wedi ymrwymo i ymrwymiad net i brynu arian cyfred tramor gwerth £90.0miliwn(2005 £95.0miliwn) sy’n aeddfedu yn y cyfnod hyd at 2012 er mwyn pennu cost sterling yr ymrwymiadau yn ystod ycyfnod hwn (Ewros a doleri’r UD yn bennaf). Ar ôl ystyried effeithiau’r blaen-gontractau cyfnewid arian cyfred tramorhyn, nid oedd gan y Grwp unrhyw amlygiad sylweddol i arian cyfred.
Cyflawnir benthyciadau cyfradd sefydlog sterling drwy lunio trafodion cyfnewidiadau’r gyfradd llog; mae pob cyfnewidiad
sy’n weddill yn aeddfedu ym mis Mawrth 2008.
Ymrwymwyd i gyfanswm o £246.0miliwn o gyfnewidiadau i gwmpasu pob cyfleuster, sef £174.0miliwn(2005 £58.0miliwn) yn fwy na’r lefel fenthyca bresennol sef £72.0miliwn (2005 £188.0miliwn).
Yn unol ag FRS 26, mae’r Grwp wedi adolygu contractau ar gyfer deilliadau sefydlog y mae angen rhoi cyfrif
amdanynt ar wahân os nad ydynt yn bodloni gofynion penodol a nodir yn y safon. Mae unrhyw ddeilliadau sefydlog
o’r fath wedi’u cydnabod ar werth teg.
23f Cyfleusterau benthyca
Ar 31 Mawrth 2006 roedd gan UK Public Service Broadcasting gyfleuster benthyca o £100miliwn ar gael iddo naill
ai fel benthyciad ar sail LIBOR tro neu orddrafft i fis Mai 2006 gydag opsiwn i ymestyn y cyfleuster i fis Mai 2007.
Mae’r cyfleuster benthyca yn dwyn llog ar orswm o 0.2% ac mae’r cyfleuster gorddrafft yn dwyn llog ar gyfraddausylfaen banc plws 1%.
Benthyciadau byr dymor yw
llinellau marchnad arian.

Yn ogystal â’r cyfleuster benthyca hwn mae gan UK Public Service Broadcasting fynediad i linellau marchnad arian
heb ymrwymiad, o fanciau unigol, yn gwneud cyfanswm o £24miliwn (2005 £24miliwn) gyda llog yn daladwy ar
orswm o rhwng 0.125% a 0.5% dros LIBOR.
Mae rhwymedigaethau BBC Commercial Holdings Limited yn cynnwys cytundeb cyfleuster credyd tro mewn sawl
arian cyfred o £350miliwn sy’n ad-daladwy yn llawn ym mis Mawrth 2008. Ar 31 Mawrth 2006 roedd £47.0miliwn(2005 £125.0miliwn) wedi ei ddefnyddio drwy gyfrwng blaensymiau. Mae llog yn daladwy ar LIBOR plws 0.375%,
yn codi i LIBOR plws 0.45%, unwaith y bydd mwy na 50% o’r cyfleuster wedi ei ddefnyddio. O’r cyfanswm, mae£100miliwn ar gael ar ffurf llythyrau credyd i’w rhoi o blaid Banc Buddsoddi Ewrop i ategu eu benthyciadau o dan
y cyfleusterau a nodir isod. Ar 31 Mawrth 2006 defnyddiwyd £25.0miliwn arall (2005 £41miliwn) drwy gyfrwng
llythyrau credyd a ddosbarthwyd i ategu’r benthyciadau o dan y cyfleusterau hyn.
Mae Banc Buddsoddi Ewrop wedi sicrhau bod cyfleuster benthyca ar gael i BBC Commercial Holdings Limited am
swm o £25.0miliwn. Mae’r benthyciad hwn yn ad-daladwy mewn un rhandaliad erbyn Mehefin 2007. Defnyddiwyd£25.0miliwn o dan y cyfleuster hwn ar 31 Mawrth 2006 (2005 £25.0miliwn). Pennir y gyfradd llog sy’n gymwys
ar y cyfleuster drwy gyfeirio at gost ariannu Banc Buddsoddi Ewrop ei hun ac nid oes unrhyw orswm yn uwch na’r
gyfradd ariannu hon. Ategir y benthyciad o dan y cyfleuster hwn gan lythyr credyd a ddosbarthwyd gan y banciau
masnachol o dan y cyfleuster credyd tro o £350miliwn y cyfeiriwyd ato uchod.
Yn ogystal, roedd gan BBC Commercial Holdings Limited gyfleuster o £20.0miliwn a oedd ar gael fel gorddrafft
ar 1% dros gyfradd sylfaen y banc, neu linell marchnad arian, gyda therfyn o 0.3%. Disgwylir i’r cyfleuster gael eiadolygu ym mis Ionawr 2007.

136

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

24 Ymrwymiadau
24a Contractau a osodwyd ar gyfer gwariant yn y dyfodol

Ychwanegiadau asedion sefydlog
Caffaeliadau rhaglenni a hawliau chwaraeon
Rhaglenni annibynnol

Grwp
2006
£m

Grwp
2005
£m

UK Public
Service
Broadcasting
2006£m

UK Public
Service
Broadcasting
2005
£m

79.9
918.3
96.3

27.7
987.7
85.3

67.5
861.9
85.7

21.5
945.1
76.2

1,094.5

1,100.7

1,015.1

1,042.8

Mae ychwanegiadau asedion sefydlog yn cynnwys ymrwymiad o £43.3miliwn ar gyfer cynllunio, adeiladu, a gosody datrysiad technoleg llawn ar gyfer pencadlys darlledu newydd BBC Scotland yn Pacific Quay. O’r swm hwn,
disgwylir i £29.6miliwn gael ei dalu o fewn blwyddyn.

Prydles weithredol yw
prydles lle nad yw’r prydlesai
wedi derbyn y risgiau a’r
gwobrau o fod yn berchen ar
yr ased a’i gweithredu. Mae’r
prydlesai (y BBC) yn llogi ynhytrach na phrynu ased.

24b Prydlesau gweithredol
Ymrwymiadau prydlesau gweithredol sy’n daladwy yn y flwyddyn ganlynol, wedi’u dadansoddi yn ôl y cyfnod pan
ddaw’r brydles i ben:

Grwp
O fewn blwyddyn
Ymhen dwy i bum mlynedd
Ar ôl pum mlynedd

UK Public Service BroadcastingO fewn blwyddyn
Ymhen dwy i bum mlynedd
Ar ôl pum mlynedd

Tir acadeiladau
2006£m

Tir acadeiladau
2005
£m

Arall
2006
£m

Arall
2005
£m

2.7
8.3
41.4

2.9
6.3
35.9

1.4
8.5
3.2

3.3
5.9
2.6

52.4

45.1

13.1

11.8

2.1
6.1
40.9

1.8
3.8
35.7

0.5
2.6
1.0

1.7
2.8
0.8

49.1

41.3

4.1

5.3

24c Ymrwymiadau ariannol eraill
Wrth gynnal ei fusnes fel arfer mae’r BBC yn llunio nifer fawr o gontractau ag artistiaid ac awduron a chyda
darparwyr gwasanaethau eraill gan gynnwys y rhai sy’n casglu ffi’r drwydded a dosbarthu sianelau.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

137

Datganiadau ariannol
Nodiadau i’r datganiadau ariannol

25 Asedion a rhwymedigaethau amodol
Ar 31 Mawrth 2006 roedd gan y Grwp rwymedigaethau amodol nas darparwyd yr amcangyfrifwyd eu bod yn werth£6.3miliwn (2005 £5.4miliwn) mewn perthynas â gwarantau ac indemniadau. O’r swm hwn, mae £1.6miliwn yn
gysylltiedig â UK Public Service Broadcasting. Mae’r gweddill yn gysylltiedig â chyd-fenter BBC Worldwide,Worldwide
Media Limited. Mae BBC Worldwide Limited wedi gwarantu benthyciadau banc mewn perthynas â’r gyd-fenter hon sef
366miliwn rwpi (£4.7miliwn) ar 31 Mawrth 2006. Gall y ddyled hon godi i 400miliwn rwpi (£5.2miliwn) dros y ddwy
flynedd nesaf.
Ym mis Ionawr 2006, cafodd y BBC ei atgoffa am hawliad a wnaethpwyd yn wreiddiol yn 2000 gan y contractiwr agyflogwyd i adeiladu a gosod tyrbinau nwy yn TVC am swm ychwanegol o £3.1miliwn. O ystyried yr amser sydd wedi
mynd heibio ers yr hawliad gwreiddiol a’r ffordd anghyson y mae’r contractiwr wedi ymdrin â’r hawliad, ystyria’r BBC
ei fod yn annhebygol y bydd yr hawliad yn llwyddo ac felly nid yw wedi darparu ar gyfer yr hawliad hwn yn y cyfrifon.
Mae gan y Grwp nifer o rwymedigaethau amodol hefyd sy’n codi o ymgyfreitha. Gwna’r BBC ddarpariaeth benodol(gweler Nodyn 17) ar gyfer ei amcangyfrif gorau o unrhyw iawndal a chostau a allai gael eu dyfarnu.
26 Digwyddiadau ôl-fantolen
Ar 3 Mai 2006, cwblhaodd BBC Worldwide y gwaith o waredu 61% o’i fuddiant yn Origin Publishing Limited abrynwyd gan reolwyr Origin Publishing Limited. Mae BBC Worldwide wedi cadw buddiant o 39% y rhoddir cyfrif
amdano fel partneriaeth gyswllt.
Ar 30 Ebrill 2004, gweithredodd BBC Worldwide opsiwn gosod i’w gwneud yn ofynnol i Discovery brynu’r cyfan
o gyfranddaliadau’r Grwp, sef 25%, yn Animal Planet LLC. Gwerth llyfr net buddsoddiad y Grwp yn y bartneriaeth
gyswllt hon ar 31 Mawrth 2006 yw £dim (2005 £dim). Ar 3 Ebrill 2006, derbyniwyd cydnabyddiaeth o $80miliwn(£45.8miliwn) gan BBC Worldwide mewn perthynas â’i ddaliad o 25% yn Animal Planet LLC.
27 Trafodion partïon cysylltiedig
Cyflwynwyd trafodion partïon cysylltiedig y Grwp yn unol ag FRS 8 Related party disclosures. O dan ddarpariaethau
FRS 8 nid yw’r BBC wedi datgelu trafodion rhwng endidau’r Grwp lle y rheolir mwy na 90% o hawliau pleidleisio’r
endidau hynny o fewn y Grwp. Nid yw UK Public Service Broadcasting yn gwarantu unrhyw un o weithgareddau
neu rwymedigaethau’r is-gwmnïau.
Ym mhob un o’r trafodion, negodwyd y telerau masnachu ar sail hyd braich.
27a Trafodion â chyd-fentrau ac ymgymeriadau cyswllt
Caiff incwm o UKTV o £45.8miliwn (2005 £51.8miliwn) sy’n ymwneud â gwerthu rhaglenni a difidendau ei
gynnwys yn y datganiad o incwm a gwariant. Caiff incwm o £27.9miliwn (2005 £30.5miliwn) ei gynnwys hefyd
sy’n ymwneud â gwerthu rhaglenni i JV Programmes LLC. Cafwyd incwm net o 2|entertain Limited o £23.5miliwn(2005 £15.6miliwn) am drwyddedu rhaglenni, comisiynau eraill a difidendau. Ceir £5.9miliwn (2005 £6.3miliwn) o
incwm hefyd o amrywiol gyd-fentrau a phartneriaethau cyswllt eraill mewn perthynas â gwerthu rhaglenni. Caiff
incwm o £0.8miliwn (2005 £0.8miliwn) o BBC Haymarket Exhibitions Limited sy’n ymwneud â ffioedd rheolia difidendau ei gynnwys yn y datganiad o incwm a gwariant.Yn ogystal, cododd Frontline Limited £2.0miliwn(2005 £3.1miliwn) am ddosbarthu cylchgronau BBC Worldwide Limited a thalodd ddifidend o £0.4miliwn(2005 £0.6miliwn). Hefyd cynhwysir £0.3miliwn (2005 £0.4miliwn) gan Parliamentary Broadcast Unit Limited,am brynu trwyddedau darlledu.
Mae’r BBC, Crown Castle UK Limited a British Sky Broadcasting Limited yn bartneriaid yn DTV Services Limited.Yn
ystod y flwyddyn talodd y BBC £1.3miliwn (2005 £0.9miliwn) i DTV Services Limited am wasanaethau marchnata.
Mae’r BBC a Land Securities Trillium Limited yn bartneriaid yn yr Insight Property Partnership a’r White City
Development Partnership. Cododd y partneriaethau £104.8miliwn ar y BBC am wasanaethau eiddo yn ystod
y flwyddyn (2005 £153.2miliwn).

138

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Ym mis Gorffennaf 2003, rhoddodd y BBC brif brydles ar y Ganolfan Ddarlledu i Daunus Limited (cwmni y mae’r
BBC yn dal buddiant o 10% ynddo (gweler Nodyn 13b)) a Morgan Stanley Gamma Investments.Yn ystod y flwyddyn,
mae’r BBC wedi talu rhent o £11.5miliwn i Daunus Limited ac wedi derbyn £1.0miliwn (2005 £14.9miliwn) am
ad-dalu costau datblygu’r Ganolfan Ddarlledu.
Datgelir y symiau sy’n ddyledus gan/i gyd-fentrau ac ymgymeriadau cyswllt ar ddiwedd y flwyddyn yn Nodiadau
15 ac 16.Ymhob un o’r trafodion, negodwyd y telerau masnachu ar sail hyd braich.
Mae partïon cysylltiedig yn
cynnwys y Llywodraethwyr, yBwrdd Gweithredol ac uwch
reolwyr eraill, eu teuluoedd
agos ac endidau allanol areolir ganddynt

27b Trafodion eraill
Wrth gynnal ei fusnes fel arfer, mae’r BBC yn cynnal trafodion gyda phartïon eraill sy’n gysylltiedig ag ef gan fod eiuwch gyflogeion yn briod â chyflogai neu’n perthyn yn agos i gyflogai yn y BBC neu unigolion sy’n berchen ar neu
a gyflogir gan gwmnïau eraill sy’n ymwneud â’r cyfryngau, cynhyrchu a darlledu.

Eglurir y trafodion rhwng y
BBC a’r partïon cysylltiedig
hyn yn y nodyn hwn.

Mae gan y BBC weithdrefnau penodol ar gyfer delio â sefyllfaoedd o’r fath er mwyn osgoi unrhyw wrthdaro
buddiannau. Pan fo trafodion wedi codi rhwng partïon cysylltiedig, ni fydd Llywodraethwr y BBC na chyflogai’r BBC
yn rhan o’r broses gymeradwyo.
Mae gan y Farwnes Deech, Llywodraethwr, ferch sy’n newyddiadurwr yn BBC Newyddion. Seilir ei chydnabyddiaeth
ar delerau ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir mewn swydd o’r fath.
Mae gan yr Athro Merfyn Jones, Llywodraethwr, fab sy’n ymchwilydd yn BBC Newyddion. Seilir ei gydnabyddiaeth
ar delerau ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir mewn swydd o’r fath.
Mae Ranjit Sondhi, Llywodraethwr, yn briod ag Anita Bhalla, a gyflogwyd gan y BBC ers 1987 mewn amrywiol
swyddi cynhyrchu a darlledu. Ar hyn o bryd, hi yw Pennaeth Materion Cymunedol Gwleidyddol Rhanbarthau
Lloegr. Seilir ei chydnabyddiaeth ar delerau ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir
mewn swydd o’r fath. Mae ei ferch yn actores ac mae’n gweithio o bryd i’w gilydd ar raglenni Radio a Theledu’rBBC. Seilir ei ffioedd ar delerau ac amodau safonol y BBC i artistiaid a chyfranwyr.
Deborah Bull, Llywodraethwr, yw unig Gyfarwyddwr Deborah Bull Limited.Yn dilyn ei phenodiad, cafodd Deborah,
drwy Deborah Bull Limited, daliadau gwerth £2,853 (2005 £8,650) am gyfraniadau i amryw raglenni’r BBC. Nid
oedd unrhyw symiau yn ddyledus ar ddiwedd y flwyddyn (2005 £dim).
Mae gwraig Richard Tait, Llywodraethwr, yn olygydd comisiynu gyda BBC Radio 4. Seilir ei chydnabyddiaeth ar delerau
ac amodau safonol y BBC sy’n gymwys i aelodau eraill o staff a gyflogir mewn swydd o’r fath.
Mae Michael Grade, Cadeirydd, yn Gadeirydd anweithredol Pinewood Shepperton a Chadeirydd anweithredol
Hemscott plc.Yn y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2006, talodd y BBC £2,494,051 (2005 £2,148,763) i
Pinewood Shepperton am ddefnyddio stiwdios a chyfleusterau cysylltiedig. Ar ddiwedd y flwyddyn, roedd £16,105
yn ddyledus (2005 £5,554).
Menna Richards yw rheolwr BBC Cymru. Mae gan ei chwaer fuddiant rheoli yn Torpedo Limited. Gwnaeth BBC
Cymru daliadau ar gontractau o £323,895 gyda Torpedo Limited am ddarparu rhaglenni radio a theledu annibynnol
yn ystod y flwyddyn. Roedd y symiau hyn wedi’u talu’n llawn erbyn 31 Mawrth 2006. Hefyd, ymrwymodd BBC
Cymru i gontractau artistiaid gwerth £56,267 gyda’i gwr Patrick Hannan. Roedd y symiau hyn wedi’u talu’n llawn
erbyn 31 Mawrth 2006.

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

139

Ffeithiau a ffigurau darlledu

1 Cyrhaeddiad wythnosol 15 munud ar gyfartaledd: BBC a chystadleuwyr
2 Cyfran y gynulleidfa ar gyfartaledd: BBC a chystadleuwyr
3 Allbwn isdeitlo ar Deledu’r BBC
4 Disgrifiadau sain ar Deledu’r BBC
5 Arwyddeg ar Deledu’r BBC
6 Oriau allbwn Teledu Rhwydwaith y BBC yn ôl genre
7 Oriau allbwn Teledu’r BBC yn ôl tarddiad
8 Oriau o ailddarllediadau ar Deledu Rhwydwaith y BBC
9 Oriau allbwn Radio Rhwydwaith y BBC yn ôl genre
10 Oriau allbwn Radio Rhwydwaith y BBC yn ôl tarddiad
11 Cyfartaledd ymweliadau wythnosol â thudalennau bbc.co.uk
12 Cyrhaeddiad wythnosol Cyfryngau Newydd y BBC ar gyfartaledd(miliynau o ddefnyddwyr)
13 Ceisiadau clyweledol wythnosol gan bbc.co.uk
14 Cost gymharol gwylio/gwrando yr awr
15 Cost rhaglenni a gynhyrchwyd gan y BBC fesul awr yn ôl gwasanaeth
16 Cost rhaglenni a gynhyrchwyd gan y BBC fesul awr yn ôl genre
17 Costau BBC News 24
18 Costau dosbarthu’r BBC
19 Gwariant y BBC y tu allan i Lundain
20 Gwariant creadigol y tu allan i’r BBC
21 Rhaglennu teledu a gynhyrchwyd gan gynhyrchwyr annibynnol fel canrano’r oriau cymwys
22 Y deg cynhyrchydd allanol uchaf ar gyfer Teledu’r BBC yn ôl gwariant
23 Rhaglennu radio a gynhyrchwyd gan gynhyrchwyr annibynnol fel canrano’r oriau cymwys
24 Y pum cynhyrchydd allanol uchaf ar gyfer Radio’r BBC yn ôl gwariant
25 Cynnwys y Cyfryngau Newydd a gynhyrchwyd y tu allan i’r BBC fel canrano’r gwariant cymwys

140

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Tabl 1: Cyrhaeddiad wythnosol 15 munud ar gyfartaledd: BBC a chystadleuwyr
Mae’r tabl yn dangos canran y bobl sy’n gwylio neu’n gwrando ar y teledu neu’r radio am 15 munud o leiaf mewn wythnos arferol.
Pob cartref

Pob cartref amlsianel

Cartrefi
analog daearol

2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005(55.4m1)(42.5m1)(37.5m1)(13.2m1)(17.9m1)(55.8m1)
%
%
%
%
%
%

Cyfanswm cyrhaeddiad Teledu a Radio’r BBC2

92.7

92.9

–

–

–

–

Teledu’r BBC
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament

85.3
79.7
59.1
11.8
4.5
4.2
6.4
5.4
0.2

86.6
81.9
61.4
9.4
3.0
3.5
5.8
4.2
0.2

83.6
77.1
52.9
16.1
6.1
6.0
8.8
7.4
0.2

84.5
78.7
53.3
14.8
4.8
5.6
9.0
6.7
0.3

89.7
86.7
74.7
–
–
–
–
–
–

90.2
87.2
75.3
–
–
–
–
–
–

Sianelau eraill (cyfanswm)3
Pob sianel ITV
ITV1
ITV2
ITV34
ITV45
CITV6
Pob sianel Channel 4
Channel 4
E47
More 47,8
five
Pob sianel Sky
Sky OneSky News
Discovery7
Nickelodeon7
Nick Jr.
UK Gold7
UKTV

58.6
75.9
73.0
16.9
8.6
4.85
0.16
65.5
62.3
13.6
7.08
43.4
31.7
14.2
4.1
5.2
3.9
2.9
11.2
22.5

52.0
77.5
76.0
13.9
3.3
–
–
64.6
62.6
8.4
–
43.9
30.7
14.8
4.0
5.1
4.4
2.6
11.0
20.4

81.2
74.4
70.5
23.0
11.7
6.35
0.26
62.2
57.9
18.4
9.18
43.0
45.1
19.6
6.0
7.0
5.7
4.1
15.8
31.5

81.4
75.1
72.7
21.4
5.0
–
–
59.7
55.8
13.0
–
42.9
48.4
22.8
6.3
8.0
7.0
4.1
17.2
32.0

–
–
79.6
–
–
–
–
–
72.6
–
–
43.1
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
81.3
–
–
–
–
–
71.4
–
–
44.5
–
–
–
–
–
–
–
–

Radio’r BBC
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveBBC Radio Five Live Sports Extra
1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network
Radio Lleol y BBC (yn cynnwys y Gwledydd)
BBC World Service9

66.5
20.6
26.5
4.1
19.2
12.0
1.0
0.7
0.6
1.2
0.9
20.5
2.6

66.6
20.4
27.2
4.2
19.3
12.7
0.8
0.6
0.5
0.9
1.0
20.8
2.6

Pob sianel radio fasnachol
Virgin AM/FMClassic FM
talkSPORT
Pob sianel radio fasnachol leol

62.2
5.1
12.1
4.4
50.6

63.8
5.1
12.6
4.6
52.5

Ffynhonnell:Teledu: BARB TNS/Infosys, 4+ oed; Radio: RAJAR, 15+ oed,y ddau yn gyfartaledd ar gyfer y flwyddyn
1
Pobl 4+ oed ym mis Mawrth, ffynhonell: BARB
2
Y cyrhaeddiad wythnosol cyfun ar gyfer Teledu a Radio’r BBC, 4+ oed,ffynhonnell: BARB/RAJAR
3
Heb gynnwys BBC One, BBC Two, ITV1, Channel 4 a fiveLansiwyd ITV3 ym mis Tachwedd 2004
Mae data ITV4 yn cwmpasu’r cyfnod o fis Tachwedd 2005 i fis Mawrth 2006
6
Mae data CITV yn cwmpasu cyfnod mis Mawrth 2006
7
Yn cynnwys y darllediad cyntaf a sianelau y newidiwyd eu hamseroedd + 1 awr
8
Mae data More 4 yn cwmpasu’r cyfnod o fis Hydref 2005 i fis Mawrth 2006
9
Y DU yn unig
45

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

141

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 2: Cyfran y gynulleidfa ar gyfartaledd: BBC a chystadleuwyr
Mae’r tabl yn dangos canran yr oriau gwylio neu wrando mewn wythnos arferol.
Pob cartref

Pob cartref amlsianel

Cartrefi
analog daearol

2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005(55.4m1)(42.5m1)(37.5m1)(13.2m1)(17.9m1)(55.8m1)
%
%
%
%
%
%

Cyfanswm cyfran Teledu a Radio’r BBC2

42.7

43.1

–

–

–

–

Teledu’r BBC
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament

34.9
22.9
9.4
0.6
0.2
0.4
0.9
0.4
0.0

36.2
24.4
9.6
0.5
0.2
0.3
0.8
0.4
0.0

29.8
19.2
7.0
0.9
0.3
0.6
1.3
0.6
0.0

29.7
19.7
6.7
0.8
0.3
0.5
1.3
0.6
0.0

48.0
32.5
15.5
–
–
–
–
–
–

47.9
32.9
15.0
–
–
–
–
–
–

Sianelau eraill (cyfanswm)3
Pob sianel ITV
ITV1
ITV2
ITV34
ITV45
CITV6
Pob sianel Channel 4
Channel 4
E47
More 47,8
five
Pob sianel Sky
Sky OneSky News
Discovery7
Nickelodeon7
Nick Jr.
UK Gold7
UKTV

30.5
23.6
21.1
1.5
0.9
0.35
1.66
11.4
9.8
1.4
0.48
6.3
6.3
1.4
0.4
0.5
0.4
0.4
1.1
2.9

27.3
23.9
22.3
1.2
0.3
–
–
10.6
9.8
0.8
–
6.5
6.5
1.5
0.4
0.4
0.4
0.3
1.2
2.6

42.4
21.6
18.2
2.0
1.2
0.45
2.06
10.2
8.1
1.8
0.68
5.2
9.2
1.9
0.6
0.7
0.5
0.5
1.6
4.0

42.5
20.9
18.5
1.8
0.5
–
–
8.8
7.6
1.0
–
5.2
10.2
2.2
0.6
0.7
0.6
0.5
1.8
4.0

–
–
28.7
–
–
–
–
–
14.2
–
–
8.8
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
29.2
–
–
–
–
–
13.8
–
–
8.8
–
–
–
–
–
–
–
–

Radio’r BBC
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveBBC Radio Five Live Sports Extra
1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network
Radio Lleol y BBC (yn cynnwys y Gwledydd)
BBC World Service9

54.9
9.3
15.9
1.2
11.7
4.4
0.1
0.2
0.2
0.3
0.3
10.9
0.6

54.0
8.5
16.3
1.2
11.3
4.6
0.1
0.1
0.1
0.2
0.3
10.9
0.6

Pob sianel radio fasnachol
Virgin AM/FMClassic FM
talkSPORT
Pob sianel radio fasnachol leol

43.1
1.6
4.2
1.8
32.8

44.1
1.5
4.2
1.7
34.3

Ffynhonnell:Teledu: BARB TNS/Infosys, 4+ oed; Radio: RAJAR, 15+ oed,y ddau yn gyfartaledd ar gyfer y flwyddyn
1
Pobl 4+ oed ym mis Mawrth, ffynhonell: BARB
2
Cyfran gyfun gwylio a gwrando ar gyfer Teledu a Radio’r BBC, 4+ oed,ffynhonell: BARB/RAJAR
3
Heb gynnwys BBC One, BBC Two, ITV1, Channel 4 a five142

Lansiwyd ITV3 ym mis Tachwedd 2004
Mae data ITV4 yn cwmpasu’r cyfnod o fis Tachwedd 2005 i fis Mawrth 2006
6
Mae data CITV yn cwmpasu cyfnod mis Mawrth 2006
7
Yn cynnwys y darllediad cyntaf a sianelau y newidiwyd eu hamseroedd + 1 awr
8
Mae data More 4 yn cwmpasu’r cyfnod o fis Hydref 2005 i fis Mawrth 2006
9
Y DU yn unig
45

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Tabl 3: Allbwn isdeitlo ar Deledu’r BBC
Oriau ag isdeitlau

Gwirioneddol argyfer y flwyddyn

Targed argyfer y flwyddyn

2005/2006

2004/2005

2005/2006%

2004/2005%

2005/2006%

2004/2005%

13,144
9,516
2,542
2,534
3,286
3,866
6,149

12,643
9,355
2,293
2,162
2,912
3,768
5,382

91.6
91.7
78.3
77.0
75.7
82.3
70.4

87.4
88.5
69.0
65.4
65.8
78.6
60.4

90.0
90.0
70.0
70.0
70.0
70.0
70.0

85.0
85.0
60.0
60.0
60.0
60.0
60.0

BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
Noder: Nid yw BBC Parliament yn destun targedau isdeitlo Ofcom ar sail maint y gynulleidfa

Tabl 4: Disgrifiadau sain ar Deledu’r BBC
Oriau âdisgrifiadau sain

Gwirioneddol argyfer y flwyddyn

Targed argyfer y flwyddyn

2005/2006

2004/2005

2005/2006%

2004/2005%

2005/2006%

2004/2005
%

719
628
615
332
552
431

599
540
452
251
271
384

8.2
7.4
18.9
10.1
12.7
9.2

6.7
6.1
13.6
7.6
6.1
8.0

6.9
6.9
6.9
6.9
6.9
6.9

6.0
6.0
6.0
6.0
6.0
6.0

BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies

Noder: Pennwyd targedau i ddarparu disgrifiadau sain ar gyfer 10% o’r allbwn rhaglennu erbyn 2008/2009
Noder: Nid yw BBC News 24 yn destun targedau disgrifiadau sain oherwydd natur naratif yr allbwn
Noder: Nid yw BBC Parliament yn destun targedau disgrifiadau sain Ofcom ar sail maint y gynulleidfa

Tabl 5: Arwyddeg ar Deledu’r BBC
Oriau a ddehonglwyd
drwy arwyddeg

Gwirioneddol argyfer y flwyddyn

Targed argyfer y flwyddyn

2005/2006

2004/2005

2005/2006%

2004/2005%

2005/2006%

2004/2005
%

308
312
117
129
172
176
336

269
269
104
112
146
200
276

3.5
3.7
3.6
3.9
4.0
3.8
3.8

3.0
3.0
3.1
3.4
3.3
4.2
3.1

3.4
3.4
3.4
3.4
3.4
3.4
3.4

3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0

BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
Noder: Pennwyd targedau i ddarparu arwyddeg ar gyfer 5% o’r allbwn rhaglennu erbyn 2008/2009
Noder: Nid yw BBC Parliament yn destun targedau arwyddeg Ofcom ar sail maint y gynulleidfa

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

143

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 6: Oriau allbwn Teledu Rhwydwaith y BBC yn ôl genre
Mae’r tabl yn dangos nifer yr oriau ar gyfer pob genre a ddarlledwyd ar bob sianel. Mae’n cynnwys rhaglenni a gynhyrchwyd yn fewnol, rhaglennia gaffaelwyd ac ailddarllediadau.
BBC OneFfeithiol a dysgu
Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Ffilm
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Crefydd
ParhadCyfanswm yr oriau rhwydwaith(heb gynnwys rhaglenni eithrio)
Mae cyfanswm yr oriau rhwydwaith yn cynnwys
rhaglenni a gaffaelwyd ar
Mae cyfanswm yr oriau rhwydwaith yn cynnwys
rhaglenni seneddol ar

BBC TwoParhadCyfanswm oriau rhwydwaith
Mae cyfanswm yr oriau rhwydwaith yn cynnwys
rhaglenni a gaffaelwyd ar
Mae cyfanswm yr oriau rhwydwaith yn cynnwys
rhaglenni seneddol ar

2004/2005

2005/2006

2004/2005

2005/2006

2004/2005

2005/2006

2004/2005

1,880
–
2,508
159
433
670
672
1,036
654
82
92

1,748
–
2,446
160
559
787
675
880
839
53
86

1,438
1,579
673
259
810
1,028
1,168
166
735
350
47

1,343
1,567
620
267
781
946
1,353
173
964
297
33

1,419
–
114
62
903
36
–
258
200
145
1

1,321
2
143
87
882
4
–
368
191
145
10

1,100
–
8
234
234
–
–
295
199
1,136
16

997
1
92
2452
187
–
–
190
258
1,261
26

259

234

322

320

119

118

82

80

8,445

8,467

8,575

8,664

3,257

3,271

3,304

3,254

1,476

1,471

1,597

1,919

287

299

522

542

64

51

131

145

–

–

–

–

CBeebies

BBC News 24

BBC Parliament

2005/2006

2004/2005

2005/2006

2004/2005

2005/2006

2004/2005

2005/2006

2004/2005

583
–
3,458

562
–
3,468

88
–
4,107

77
–
4,110

–
8,468
–

–
8,468
–

–
8,760
–

–
8,760
–

313

320

516

530

292

292

–

–

4,354

4,350

4,711

4,717

8,760

8,760

8,760

8,760

646

762

866

700

178

178

135

327

–

–

–

–

–

–

8,760

8,760

Mae addysg (ffurfiol) yn cynnwys Addysg i blant, y Brifysgol Agored a BBC Learning Zone
Ailddatganwyd yr oriau o 2004/2005 o ganlyniad i ailddosbarthu

1
2

144

BBC Four

2005/2006

Sianel CBBC

Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
Plant

BBC Three

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Tabl 7: Oriau allbwn Teledu’r BBC yn ôl tarddiad
Mae’r tabl yn dangos lle y gwnaed ac y darlledwyd rhaglenni.
Oriau o raglenni a wnaed yn:
Lloegr(heb gynnwys Llundain) Gogledd Iwerddon

Llundain

Yr Alban

Cymru

Cyfanswm

2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005

Darllediad Cyntaf: Rhaglenni Rhwydwaith BBC One a BBC Two a gynhyrchwyd yn fewnol
Ffeithiol a dysgu
852
859
678
688
4
2
36
23
16
7
1
1
Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
3,176
3,062
–
–
–
–
Materion cyfoes
339
343
62
55
2
1
Adloniant
575
630
135
112
10
1
Chwaraeon
1,437
1,496
–
–
–
–
Plant
278
332
8
22
–
–
Drama
281
255
174
157
9
9
Ffilm
–
2
–
–
–
–
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
190
157
14
5
–
–
Crefydd
13
7
103
101
1
1

67
4
–
2
6
–
48
21
–
34
3

71
7
–
2
6
–
47
23
–
32
3

37
1
–
–
–
–
–
25
–
15
1

23
2
–
–
2
–
–
9
–
10
1

1,638
58
3,176
405
726
1,437
334
510
–
253
121

1,643
40
3,062
401
751
1,496
401
453
2
204
113

Is-gyfanswm

7,177

27

15

185

191

79

47

8,658

8,566

Darllediad Cyntaf: Rhaglenni Sianelau digidol a gynhyrchwyd yn fewnol
Ffeithiol a dysgu
235
149
80
60
–
11
–
–
Addysg (ffurfiol)1––
Newyddion a’r tywydd
11,191 11,8222
Materion cyfoes
148
1572
4
12
Adloniant
109
140
21
30
Chwaraeon
36
2
–
–
Plant
575
766
64
23
Drama
12
2
1
23
Ffilm
1
–
–
–
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
177
214
29
18
Crefydd
–
3
1
5

–
–
–
2
–
–
–
–
–
–
–

1
–
–
5
–
–
–
1
–
–
–

23
–
162
–
–
–
34
–
–
44
–

14
1
112
–
5
–
33
–
–
68
–

11
–
159
–
–
–
5
12
–
23
1

5
–
109
–
–
–
5
10
–
23
–

349
–
11,512
154
130
36
678
25
1
273
2

229
12
12,0432
1742
175
2
827
36
–
323
8

Is-gyfanswm

2

7

263

233

211

152

13,16013,829Darllediad Cyntaf: Rhaglenni Y Gwledydd a’r Rhanbarthau a gynhyrchwyd yn fewnol
Ffeithiol a dysgu
1
3
14
21
103
70
–
–
–
–
2
2
Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
303
297
3,640
3,365
350
336
Materion cyfoes
9
9
90
96
36
36
Adloniant
–
–
–
2
50
70
Chwaraeon
–
–
29
38
93
108
Plant
–
–
–
–
–
–
Drama
–
–
–
–
–
5
Ffilm
–
–
–
–
–
–
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
1
–
6
2
1
6
Crefydd
–
–
–
–
–
–

85
12
452
64
23
141
19
53
–
42
–

64
9
438
66
17
154
15
53
–
31
–

89
7
470
39
15
190
–
7
–
24
–

88
4
461
40
17
215
–
6
–
33
–

292
21
5,215
238
88
453
19
60
–
74
–

246
15
4,897
247
106
515
15
64
–
72
–

Is-gyfanswm

12,484

7,166

1,190

13,266

200

1,147

171

314

309

3,779

3,524

635

633

891

847

841

864

6,460

6,177

Rhaglenni a gaffaelwyd
1,148
Cyfanswm y darllediadau cyntaf* 21,123

1,188
21,929

11
5,180

5
4,847

–
664

4
659

–
1,339

–
1,271

4
1,135

11
1,074

1,163
29,441

1,208
29,780

Ailddarllediadau
Rhwydwaith
Y Gwledydd a’r Rhanbarthau

20,287–

19,689
0

2,974
2

3,118
2

24
221

33
146

737
237

859
199

333
281

184
278

24,355741

23,883625

ParhadY Brifysgol Agored
BBC Learning Zone
Cyfanswm yr oriau darlledu

1,907
352
565
44,234

1,897
360
515
44,390

32
–
–
8,188

31
–
–
7,998

170
–
–
1,079

255
–
–
1,093

182
–
–
2,495

188
–
–
2,517

163
–
–
1,912

169
–
–
1,705

2,454
352
565
57,908

2,540
360
515
57,703*O’u plith sy’n annibynnol
Rhwydwaith
Y Gwledydd a’r Rhanbarthau

1,880
13

1,716
–

401
60

342
57

18
97

12
84

98
164

112
148

54
129

26
124

2,451
463

2,208
413

*O’u plith yn rhaglennu
seneddol

3,751

4,317

111

–

28

–

251

112

255

109

4,396

4,538

Mae addysg (ffurfiol) yn cynnwys Addysg i blant, y Brifysgol Agored a BBC Learning Zone
Ailddatganwyd oriau newyddion a materion cyfoes ar BBC Four o 2004/2005 o ganlyniad i ailddosbarthu

1
2

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

145

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 8: Oriau o ailddarllediadau ar Deledu Rhwydwaith y BBC
Mae’r tabl yn dangos nifer yr oriau o ailddarllediadau a ddangoswyd ar BBC One a BBC Two.
BBC One2005/2006

BBC Two

2004/2005

2005/2006

2004/2005

Oriau o raglenni yn ystod oriau brig
Ailddarllediadau yn ystod oriau brig
O’u plith yn ailddarllediadau naratif
O’u plith yn drosglwyddiadau digidol% ailddarllediadau yn ystod oriau brig

1,643
146
4
12
8.9%

1,643
159
2
5
9.7%

1,643
450
47
70
27.4%

1,643
533
38
99
32.5%

Cyfanswm oriau rhaglenni rhwydwaith
Ailddarllediadau
O’u plith yn ailddarllediadau naratif
O’u plith yn drosglwyddiadau digidol% ailddarllediadau yn ystod yr holl oriau

8,445
2,602
337
176
30.8%

8,467
2,683
457
175
32.0%

8,575
4,567
187
453
53.3%

8,664
4,771
175
379
54.0%

Mae ailddarllediadau yn cynnwys trosglwyddiadau o sianelau digidol y BBC (ond nid ‘premieres’ digidol)
Tabl 9: Oriau allbwn Radio Rhwydwaith y BBC yn ôl genre
Mae’r tabl yn dangos nifer yr oriau o bob genre a ddarlledwyd ar bob gorsaf radio.
BBC Radio 1

BBC Radio 2

BBC Radio 3

BBC Radio 4

BBC Radio Five Live2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005

Cerddoriaeth
Newyddion a’r tywydd
Chwaraeon
Ffeithiol
Materion cyfoes
Drama
Y celfyddydau
Adloniant
Crefydd
Ysgolion
Plant
Cyflwyniadau

8,219
304
35
89
–
–
115
73
–
–
–
148

83371
307
30
63
–
–
841
441
–
–
–
148

7,328
476
–
21
353
12
112
69
192
–
–
197

7,375
455
–
10
340
13
105
78
187
–
–
197

8,073
75
–
–
–
89
309
–
59
–
99
56

8,068
80
–
–
–
93
315
–
67
–
86
51

–
2,374
655
1,305
1,194
1,081
430
509
298
209
26
54

–
2,380
502
1,283
1,210
1,074
448
486
289
208
26
54

–
6,549
2,009
–
56
–
–
–
–
–
–
146

–
6,423
2,138
–
53
–
–
–
–
–
–
146

Cyfanswm yr oriau

8,9832

9,0132

8,760

8,760

8,760

8,760

8,135

7,960

8,760

8,760

BBC Five LiveSports Extra

1Xtra

BBC 6 MusicBBC 7

BBC Asian Network

Cyfanswm
radio rhwydwaith

2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005

Cerddoriaeth
Newyddion a’r tywydd
Chwaraeon
Ffeithiol
Materion cyfoes
Drama
Y celfyddydau
Adloniant
Crefydd
Ysgolion
Plant
Cyflwyniadau

–
–
1,209
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
1,001
–
–
–
–
–
–
–
–
–

7,718
306
80
–
510
–
–
–
–
–
–
146

7,726
306
77
–
505
–
–
–
–
–
–
146

8,238
325
–
–
–
–
–
–
–
–
–
197

8,203
326
–
5
–
–
–
–
–
–
–
226

–
–
–
–
–
3,495
–
3,158
–
–
1,457
650

–
–
–
–
–
3,184
–
3,466
–
–
1,460
6501

2,844
1,240
390
6
1,690
120
–
–
572
–
–
234

2,746
1,246
390
6
1,704
122
–
–
643
–
–
235

42,42011,649
4,378
1,421
3,803
4,797
966
3,809
1,121
209
1,582
1,828

42,455
11,523
4,138
1,367
3,812
4,486
952
4,074
1,186
208
1,572
1,853

Cyfanswm yr oriau

1,209

1,001

8,760

8,760

8,760

8,760

8,760

8,760

7,096

7,092

77,98377,626

Ailddatganwyd yr oriau o 2004/2005 o ganlyniad i ailddosbarthu
Mae BBC Radio 1 yn darlledu rhaglenni dewisol i’r gwledydd

1
2

146

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Tabl 10: Oriau allbwn Radio Rhwydwaith y BBC yn ôl tarddiad
Mae’r tabl yn dangos lle yn y DU y gwnaed ac y darlledwyd rhaglenni.
Rhaglenni a gynhyrchwyd yn:
Lloegr(heb gynnwys Llundain) Gogledd Iwerddon

Llundain

Yr Alban

Cymru

Cyfanswm

2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005 2005/2006 2004/2005

BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveBBC Five Live Sports Extra
1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network

8,763
5,529
6,496
6,339
8,505
1,209
8,758
8,500
8,737
780

Cyfanswm oriau radio
rhwydwaith
63,616
Oriau'r gwledydd a’r rhanbarthau 8,760
Cyfanswm oriau radio
72,376

8,755
5,561
6,572
6,080
8,529
1,001
8,758
8,500
8,730
780

2
3,150
1,064
1,553
252
–
2
260
10
6,316

3
3,115
1,050
1,602
228
–
2
260
3
6,312

72
13
78
41
3
–
–
–
13
–

81
2
70
47
3
–
–
–
17
–

73
64
361
133
–
–
–
–
–
–

91
80
327
161
–
–
–
–
10
–

73
4
761
69
–
–
–
–
–
–

63,266 12,609 12,575
8,760 227,619 222,772
72,026 240,228 235,347

220
8,809
9,029

220
8,740
8,960

631
11,961
12,592669
11,617
12,286907
15,375
16,282

83
2
741
70
–
–
–
–
–
–

8,983
8,760
8,760
8,135
8,760
1,209
8,760
8,760
8,760
7,096

9,013
8,760
8,760
7,960
8,760
1,001
8,760
8,760
8,760
7,092

896 77,983 77,626
15,367 272,524 267,256
16,263 350,507 344,882

Tabl 11: Cyfartaledd ymweliadau wythnosol â thudalennau bbc.co.uk
Mae’r tabl yn dangos nifer yr ymweliadau â thudalennau mewn wythnos arferol gan gynnwys tudalennau y ceir mynediad iddynt o’r DU a thramor.
2005/2006 2004/2005
Miliynau Miliynau

Ymweliadau â thudalennau o'r DU a thramor1

Newyddion a chwaraeon
Addysg2
Tudalennau eraill bbc.co.uk

268.1
27.5
343.2

187.0
15.5
228.1

Cyfanswm bbc.co.uk

638.8

430.6

BBC World Service, drwy safleoedd bbc.co.uk
BBC World Service, drwy bartneriaid allweddol3

29.0
3.1

19.2
1.2

Cyfanswm BBC World Service

32.1

20.4

Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd y BBC, BBC World Service
1
Yn cynnwys ymweliadau â thudalennau o’r safle rhyngwladol (y ffigur wythnosol ar gyfartaledd ar gyfer 2005/2006 oedd 55.4 miliwn), wedi’i ariannu gan
Grant-mewn-Cymorth, hefyd yn cynnwys ymweliadau â thudalennau ar gyfer tudalennau hafan Is-adran Global News o fis Rhagfyr 2005 (y cyfanswm wythnosol
ar gyfartaledd oedd 35.2 miliwn)
2
Mae Addysg yn cynnwys yr holl safleoedd ysgolion a sgiliau byw (heb gynnwys BBC jam)3
Mae gwefannau partneriaid allweddol yn cynnal testun a sain BBC World Service

Tabl 12: Cyrhaeddiad wythnosol Cyfryngau Newydd y BBC ar gyfartaledd (miliynau o ddefnyddwyr)
2005/2006 2004/2005
Miliynau Miliynau

Defnyddwyr unigryw (yn seiliedig ar gofnodion y gwasanaethydd)1

Defnyddwyr unigryw bbc.co.uk (DU yn unig)
Defnyddwyr unigryw bbc.co.uk (DU a rhyngwladol)

12.3
24.3

2005/2006 2004/2005
Miliynau Miliynau

Defnydd honedig (yn seiliedig ar arolwg)

bbc.co.uk2
BBCi (teledu rhyngweithiol – 24/7)3

13.7
10.74

BBCi (teledu rhyngweithiol – rhaglenni teledu datblygedig)6
Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd y BBC, yn seiliedig ar ddata cwcis
Ffynhonnell: BMRB Access, Arolwg Omnibws Misol, oedolion Prydain Fawr 15+ oed
3
Perfformiad lloeren ddigidol yn unig gwasanaethau testun digidol 24 awr BBCi
24/7 ar gael ar Loeren Ddigidol, Freeview a Chebl Digidol.
Ffynhonnell:TNS News Media Tracker, Prydain Fawr 16+ oed
4
Dim ond o fis Hydref 2005 ymlaen y bu mesurau ar gael ar gyfer rhaglenni
2

10.6
dd/g5

2005/2006 2004/2005
Miliynau Miliynau

Cyrhaeddiad misol ar gyfartaledd

1

8.7
17.3

3.2

3.5

traws lwyfan (Lloeren Ddigidol, Freeview a Chebl Digidol)
Data cymharol ddim ar gael. Methodoleg newydd o fis Hydref 2005
6
Perfformiad lloeren ddigidol yn unig rhaglenni teledu rhyngweithiol BBCi
(ee Gemau Olympaidd, Little Britain). Mae nifer a maint y gwasanaethau sydd
ar gael bob mis yn amrywio ynghyd â nifer y gwylwyr sy’n rhyngweithio
Ffynhonell: BARB, gwylwyr 4+ oed mewn cartrefi lloeren ddigidol
5

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

147

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 13: Ceisiadau clyweledol wythnosol gan bbc.co.uk
Mae’r tabl yn dangos nifer yr oriau o ffrydio a rhaglennu’r BBC a lawrlwythwyd i lawr bob wythnos.

Oriau gwylio/gwrando'r DU a rhyngwladol mewn miliynau
Radio – ffrydiau byw
Sain a lawrlwythwyd ar gais
Ffrydiau gwylio a sain band eang a band cul eraill
Cyfanswm gwylio/gwrando o bbc.co.uk

2005/2006
Miliynau

2004/2005
Miliynau

2.3
1.3
1.0
4.6

1.4
0.9
0.6
2.9

2005/2006
ceiniog

2004/2005
ceiniog

5.4
50.6
81.8

5.0
44.0
81.5

Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd y BBC

Tabl 14: Cost gymharol gwylio/gwrando yr awr
Mae’r tabl yn dangos cost gwylio/gwrando yr awr i wyliwr/gwrandäwr.

BBC1
Amlsianelau Sky2
Hurio fideo/DVD3

Ffynhonnell: BARB, RAJAR, amcangyfrifon Strategaeth y BBC
1
Yn seiliedig ar gost ffi’r drwydded i gartref (£126.50 y flwyddyn yn 2005/2006), cyfanswm yr oriau gwylio/gwrando ar allbwn y BBC a chyfartaledd o 2.32 person
ym mhob cartref
2
Yn seiliedig ar gost amlsianelau sylfaenol (pecyn teulu), cyfanswm oriau gwylio sianelau Sky a chyfartaledd o 2.73 person ym mhob cartref
3
Yn seiliedig ar gyfartaledd cost hurio fideo/DVD (£2.94)

Tabl 15: Cost rhaglenni a gynhyrchwyd gan y BBC fesul awr yn ôl gwasanaeth
2005/2006£000

2004/2005£000

Sianelau teledu
BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC FourSianel CBBC
CBeebies
BBC News 24
BBC Parliament

162.9
99.3
146.4
73.6
75.3
59.1
5.0
0.5

174.4
97.7
157.5
62.6
42.2
63.3
5.3
0.5

Gorsafoedd radio
BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio Five LiveBBC Five Live Sports Extra
1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network

3.3
4.0
4.1
11.5
6.6
1.3
0.7
0.5
3.7
1.1

3.1
3.9
4.3
11.4
7.3
1.6
0.7
0.5
3.8
0.8

Y Gwledydd a’r Rhanbarthau
Teledu (BBC One/BBC Two/BBC Three/BBC Four)Radio (Radio lleol/radio’r Gwledydd)

31.7
0.6

31.2
0.6

148

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Tabl 16: Cost rhaglenni a gynhyrchwyd gan y BBC fesul awr yn ôl genre Tabl 19: Gwariant y BBC y tu allan i Lundain
Mae’r tabl yn dangos costau rhaglenni’r BBC a wnaed yn y gwledydd
2005/2006 2004/2005
a’r rhanbarthau.
£000

£000

Rhaglenni teledu analog
Ffeithiol a dysgu
Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Ffilm
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Crefydd

108.5
107.1
43.3
130.6
199.3
158.4
80.2
526.3
–
133.6
105.3

110.6
93.0
42.8
116.8
196.1
199.8
93.3
505.4
280.3
151.0
108.3

Rhaglenni teledu digidol
Ffeithiol a dysgu
Addysg (ffurfiol)1
Newyddion a’r tywydd
Materion cyfoes
Adloniant
Chwaraeon
Plant
Drama
Ffilm
Cerddoriaeth a’r celfyddydau
Crefydd

143.1
116.0
4.1
117.5
226.3
27.6
72.7
500.3
104.3
65.4
124.1

132.8
–
4.0
123.6
190.8
73.9
44.3
582.8
–
74.6
102.1

Mae addysg (ffurfiol) yn cynnwys addysg i blant, y Brifysgol Agored a BBC
Learning Zone

2005/2006£m

2004/2005
£m

286
45
106
68

2661
41
1121
571

505

476

128
13
26
23

129
16
27
23

190

195

Costau rhaglenni eraill yr aed iddynt y tu allan i Lundain 48
Costau eraill, gan gynnwys darlledu
122

51
125

Cyfanswm gwariant yn y gwledydd a’r rhanbarthau

865

8471

300

2831

47

49

TeleduLloegrGogledd Iwerddon
Yr Alban
Cymru

Radio
Lloegr – radio lleol
Gogledd Iwerddon
Yr Alban
Cymru

Wedi’i gynnwys yn y rhaglenni teledu a gynhyrchwyd
yn fewnol mae gwariant rhwydwaith oWedi’i gynnwys yn y rhaglenni radio a gynhyrchwyd
yn fewnol mae gwariant rhwydwaith o1

Ailddatganwyd y ffigurau teledu ar sail darlledu yn hytrach na chyflenwi, yn unolag adroddiadau Ofcom

1

Tabl 17: Costau BBC News 24
Tabl 20: Gwariant creadigol y tu allan i’r BBC
Mae nodyn 2b (tudalen 107) yn nodi cost gwasanaethau a sianelau’r
2005/2006 2004/2005
BBC. Ni chaiff rhai categorïau o wariant, gan gynnwys casglu newyddion,£m£meu dyrannu i wasanaethau a sianelau unigol. Pe byddai rhan o’r gwariant
Cynyrchiadau rhaglenni annibynnol a ddarlledwyd353
328
hwn wedi cael ei ddyrannu i BBC News 24, byddai ei gostau fel a ganlyn:
Cyfleusterau ac adnoddau rhaglenni allanol
241
245
Rhaglenni a gaffaelwyd a ddarlledwyd
8084
2005/2006 2004/2005£m£m
Artistiaid, cyfranwyr a hawlfraint276
2831
Grwpiau perfformio
29
28
Cyfanswm costau cynhyrchu
23.1
23.0
1
Casglu newyddion
19.1
18.4
979
968
Costau canolog
6.6
6.7 1
Ailddatganwyd y ffigur 2004/2005

Mae £3.3miliwn o wariant rhanbarthol (2004/2005 £3.2miliwn) wedi’i gynnwys
yn y dyraniad casglu newyddion
Noder: Darlledwyd 1,049 awr o raglennu BBC News 24 ar BBC One a 268
awr ar BBC Two (2004/2005: 928 awr ar BBC One a 225 awr ar BBC Two)

Tabl 21: Rhaglennu teledu a gynhyrchwyd gan gynhyrchwyr annibynnol
fel canran o’r oriau cymwys

Tabl 18: Costau dosbarthu’r BBC

TargedGwirioneddol

1

2005/2006£m

2004/2005£m

AnalogDigidol

76
89

77
80

Cyfanswm costau dosbarthu

165

157

2005/2006

2004/2005

%

%

25
31

25
30

Mae gofyniad statudol fod 25% o’r oriau cymwys o raglennu teledu yn caeleu cynhyrchu gan gynhyrchwyr annibynnol. Cyfrifoldeb Ofcom yw adrodd ar
berfformiad y BBC yn erbyn y gofyniad hwn: ffigur hunan-asesiad y BBC yw’r
31% yn 2005 (gweler yr adran cydymffurfiad, tudalen 91).

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

149

Ffeithiau a ffigurau darlledu

Tabl 24:Y pum cynhyrchydd allanol uchaf ar gyfer Radio’r BBC
yn ôl gwariant
1 Unique2 Somethin’ Else
3 Smooth Operations
4 Pier Productions
5 Classic Arts Productions

Tabl 22: Y deg cynhyrchydd allanol uchaf ar gyfer Teledu’r BBC
yn ôl gwariant
1 Hat Trick Productions
2 Kudos Film and Television
3 Talkback Thames
4 Tiger Aspect Productions
5 Endemol
6 Lion Television
7 Wall to Wall
8 Zenith Entertainment
9 Open Mike Productions
10 Mentorn

Gwariodd y BBC £16.0miliwn ar gynhyrchu rhaglenni allanol yn y flwyddyn
ariannol 2005/2006 (£15.3miliwn yn 2004/2005).

Tabl 25: Cynnwys y Cyfryngau Newydd a gynhyrchwyd y tu allan i’r
BBC fel canran o’r gwariant cymwys

Gwariodd y BBC £335miliwn ar gynhyrchu rhaglenni allanol yn y flwyddyn
ariannol 2005/2006 (£311miliwn yn 2004/2005).

Tabl 23: Rhaglennu radio a gynhyrchwyd gan gynhyrchwyr annibynnol
fel canran o’r oriau cymwys

TargedGwirioneddol

2005/2006

2004/2005

%

%

10.0
14.2

10.0
13.4

2005/2006

2004/2005

%

%

–
17.2

dd/g
–

TargedGwirioneddol

Mae’r BBC wedi gwneud ymrwymiad gwirfoddol fod 25% (yn ôl gwerth)o gynnwys ar-lein cymwys yn cael ei gynhyrchu yn allanol o 2006/2007.
Roedd gan Cyfryngau Newydd y BBC wariant allanol o £8.3miliwn yn
2005/2006.

Mae’r BBC wedi gwneud ymrwymiad gwirfoddol fod 10% o’r oriau cymwys
o raglennu radio yn cael eu cynhyrchu gan gynhyrchwyr annibynnol. Mae’r datayn seiliedig ar y flwyddyn ariannol.

Nodiadau cyffredinol– caiff genres newydd Ofcom eu cyflwyno yn Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon nesaf y BBC (2006/2007)
TermauOriau brig (teledu)

18:00-22:30 BBC One a BBC Two

Ailddarllediad

Ailddarllediad o raglen a ddarlledwyd eisoes ar yr un sianel neu un o sianelau teledu eraill y BBC

Ailddarllediad naratif

Ailddarllediad o raglen o fewn saith diwrnod i’r darllediad cyntaf

Trosglwyddiadau digidol

Ailddarllediad o raglen ar BBC One neu BBC Two a ddarlledwyd eisoes ar un o sianelau digidol y BBC(ee BBC Three neu BBC Four)‘Premiere’ digidol

Rhaglen a gomisiynwyd ar gyfer BBC One neu BBC Two ond a ddangoswyd am y tro cyntaf ar un o sianelau
teledu digidol y BBC (ee Spooks)

Rhaglenni a gynhyrchwyd
yn fewnol

Rhaglenni a gynhyrchwyd i’w darlledu ar y BBC

Rhaglenni a gaffaelwyd

Rhaglenni a gynhyrchwyd yn wreiddiol i’w darlledu gan ddarlledwr gwahanol, naill ai yn y DU neu dramor

Cyrhaeddiad Wythnosol(Radio)Canran yr oedolion yn y DU 15+ oed sy’n gwrando ar orsaf radio o fewn o leiaf un cyfnod o 15 munud
mewn wythnos arferol (fel y’i mesurwyd gan RAJAR)

Cyrhaeddiad Wythnosol(Teledu)Canran yr oedolion yn y DU 4+ oed sydd wedi gwylio o leiaf 15 munud yn olynol o deledu mewn wythnos
arferol (fel y’i mesurwyd gan BARB)

Cyfran (Radio)

Canran cyfanswm yr oriau o wrando mewn wythnos arferol

Cyfran (Teledu)

Canran cyfanswm y gynulleidfa sy’n gwylio

150

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

Cysylltu â’r BBC

BBC Gwybodaeth
Os oes gennych gwestiwn neu sylw
am raglenni neu wasanaethau’r BBC,
gallwch gysylltu â BBC Gwybodaeth.
Ysgrifennwch at:
BBC Information
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 222*
(24 awr y dydd, saith diwrnod
yr wythnos)
Ffôn testun: 08700 100 212
Ffacs: 0141 307 5770
Gwefan: bbc.co.uk/info
I gael gwybodaeth am sut i dderbyn
gwasanaethau digidol y BBC
Ffôn: 08700 10 10 10*
Gwefan: bbc.co.uk/digital
I gael cyngor cyffredinol ar dderbyn
teledu a radio
Ysgrifennwch at:
BBC Reception Advice
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 123*
Ffôn testun: 08700 100 212
Gwefan: bbc.co.uk/reception
I rannu eich barn ar ein rhaglenni
teleduYsgrifennwch at:
Points of View
BBC Birmingham
Birmingham B1 1RF
Ffôn: 0870 908 3199 (yn weithredol
pan fydd y rhaglen ar yr awyr)
Ebost: pov@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/pov
I rannu eich barn ar ein rhaglenni
radio
Ysgrifennwch at:
FeedbackBBC
PO Box 2100
London W1A 1QT
Ffôn: 08700 100 400*
(24 awr y dydd, saith diwrnod
yr wythnos)
Ffacs: 020 7436 2800
Ebost: feedback@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/radio4/feedback
Cwynion am raglenni a chwynion
golygyddol
Os byddwch o’r farn bod un oraglenni neu wefannau’r BBC wedi
gostwng yn ddifrifol islaw safonau
golygyddol y BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Complaints
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 222
Ffôn testun: 08700 100 212
Gwefan: bbc.co.uk/complaints
Neu gallwch gysylltu â’r Swyddfa
Gyfathrebu (Ofcom), sy’n gorffrheoleiddiol annibynnol, sy’n gyfrifol,
ymhlith pethau eraill, am ystyried
cwynion am safonau, tegwch aphreifatrwydd wrth ddarlledu.

Ysgrifennwch at:
Ofcom Contact Centre
Riverside House
2A Southwark Bridge Road
London SE1 9HA
Ffôn: 020 7981 3040
Ffacs: 020 7981 3334
Ebost: contact@ofcom.org.uk
Gwefan: www.ofcom.org.uk
Cynghorau Darlledu a Chynghorau
Ymgynghorol y BBC
Mae’r Cynghorau Darlledu
Cenedlaethol yng Nghymru, yr Albana Gogledd Iwerddon a Chynghorau
Ymgynghorol Rhanbarthol a Lleol
Lloegr yn cynorthwyo Llywodraethwyry BBC wrth iddynt oruchwylio’r BBC.
O dan y Siarter bresennol, gallwch
ysgrifennu atynt i ddatgan eichbarn drwy:
Yr Ysgrifennydd
Cyngor Darlledu’r BBC yng Nghymru
Y Ganolfan Ddarlledu
Llandaf
Caerdydd CF5 2YQ
The Secretary
BBC Broadcasting Council for
Scotland
Room 3152
BBC Broadcasting House
Queen Margaret Drive
Glasgow G12 8DG
The Secretary
BBC Broadcasting Council for
Northern Ireland
BBC Broadcasting House
Ormeau Avenue
Belfast BT2 8HQ
The Secretary
BBC English Regions
BBC Birmingham
The Mailbox
Birmingham B1 1RF
Mae’r Pwyllgor Ymgynghorol Canolog
ar Grefydd (CRAC) yn cynghori’r
BBC ar bolisi darlledu a rhaglenni
crefyddol. Gallwch ysgrifennu at
CRAC i ddatgan eich barn drwy:
Head of Performance
BBC Governance Unit
Room 211
35 Marylebone High Street
London W1U 4AA
Tocynnau am ddim
I gael tocynnau am ddim i sioeau
radio a theledu’r BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Studio Services
PO Box 3000
BBC Television Centre
London W12 7RJ
Ffôn: 020 8576 1227
Ffôn testun: 020 8225 8090
Ffacs: 020 8576 8802
Ebost: tv.ticket.unit@bbc.co.uk
neu radio.ticket.unit@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/tickets

Ymweld â’r BBC
Mae’r BBC yn trefnu teithiau oamgylch Canolfan Deledu’r BBC yn
Llundain.
I gael rhagor o wybodaeth ac i drefnu
ymweliad
Ffôn: 0870 603 0304*
Ffôn testun: 0870 903 0304
Ebost: bbctours@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/tours

I gael gwybod am swyddi gwago fewn y BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Recruitment
PO Box 48305
London W12 6YE
Ffôn: 0870 333 1330*(9.30am–5.30pm Llun – Gwener)
Ebost: recruitment@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/jobs

Gall BBC Cymru, BBC Scotland, BBC
Northern Ireland a chanolfannau
rhanbarthol a gorsafoedd radio lleol
yn Lloegr drefnu teithiau ar gyfer
myfyrwyr y cyfryngau, sefydliadau
proffesiynol a grwpiau eraill. Cysylltwch
â’ch canolfan leol am fanylion.

Ar gyfer ymholiadau am eichTrwydded Deledu
Ar gyfer ymholiadau cyffredinol neu
daliadau debyd uniongyrchol
Ffôn: 0870 240 3294
Ffacs: 0870 240 1187
Ebost: tvlcsc@capita.co.uk
Gwefan: www.tvlicensing.co.uk

Cynnyrch y BBC
Gallwch brynu DVDs, fideos, llyfrau,
teganau a nwyddau eraill ar gyfer
rhai o raglenni’r BBC. Am resymau
hawlfraint, yn gyffredinol nid yw’nbosibl cael tapiau o raglenni erailly BBC. I gael gwybodaeth am
gynnyrch a gwerthiannau
Ffôn: 0870 600 7080*
Gallwch hefyd brynu cynnyrch y BBCo Siopau’r BBC a leolir o amgylch ywlad.
Ysgrifennwch at:
BBC ShopPO Box 308
Sittingbourne
Kent ME9 8LW
Ffôn: 08700 777 001*
(8.30am-6pm Llun - Gwener)
Gwefan: www.bbcshop.com
Cyfrannu at raglenni
Mae gan y BBC Gronfa Ddata
Amrywiaeth o gyfranwyr posibl ihelpu gwneuthurwyr rhaglenni’r BBCi ddod o hyd i wynebau a lleisiau
newydd, ac i adlewyrchu amrywiaeth
llawn cymdeithas y DU yn well. Mae
gennym ddiddordeb penodol i glywed
gan bobl anabl, pobl o leiafrifoedd
ethnig a phobl hyn. Cysylltwch â
ni os hoffech gael eich cynnwys fel
cyfrannwr posibl.
Ysgrifennwch at:Diversity Database Project
Administrator
BBC
MC2 C5 Media Centre
Media Village
201 Wood Lane
London W12 7TQ
Ffôn: 020 8008 4287
Ffacs: 020 8008 4282
Ebost: diversity.database@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/info/policies

Mae copïau o Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y BBC ar gael mewn
llyfrgelloedd cyhoeddus ledled y DU
ac ar wefan Llywodraethwyr y BBC
yn bbcgovernors.co.uk. Mae hefyd argael yn Saesneg, mewn fersiwn sain,
mewn Braille ac fel taflen gryno.
Cyhoeddir Arolygon Blynyddol gan
BBC Cymru, BBC Scotland, BBC
Northern Ireland, BBC English
Regions a BBC World Service hefyd.
Mae’r BBC hefyd yn cyhoeddi
Datganiadau o Bolisi Rhaglenni’r BBC,sy’n nodi ymrwymiadau a chynlluniau’r
BBC ar gyfer y flwyddyn i ddod.
Mae hwn ar gael ar wefan y BBC
yn bbc.co.uk/info/statements2006.
Mae hefyd ar gael yn Saesneg, mewn
fersiwn sain ac mewn Braille.
*Efallai y caiff galwadau i’r rhif
hwn eu monitro neu eu recordio
at ddibenion hyfforddi

I gael gwybodaeth am gael profiad
gwaith yn y BBC
Ysgrifennwch at:
BBC Work Experience
MC2 C6 Media Centre
Media Village
201 Wood Lane
London W12 7TQ
Ebost: work.experience@bbc.co.uk
Gwefan: bbc.co.uk/jobs/workexperience

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

151

Gwybodaeth arall

Dyluniwyd a chynhyrchwyd gan
Sheppard Day.

Datganiad amgylcheddol
Argraffwyd yr adroddiad hwn
ar bapur a wnaed o gymysgedd
o fwydion o 75% o wastraff
ôl-ddefnyddwyr nad ydynt yn
cynnwys inciau a 25% o ffeibrau
newydd ECF (elfennol di-glorin).
Daw’r ffeibrau newydd o ffermydd
a reolir sydd â rhaglen ailblannu lem.
Ni ddefnyddiwyd mwydion ogoedwigoedd glaw.

Cyfieithwyd gan Wasanaeth Cyfieithu
Prysg.
Atgynhyrchwyd y ffotograffau canlynol
drwy garedigrwydd:
Rixphotos.com
Tudalen 2 (Michael Grade)
Tudalen 4 (Mark Thompson)
Tudalen 10 (Llywodraethwyr y BBC)
Tudalen 12 (Bwrdd Gweithredoly BBC)

Argraffwyd yr adroddiad gan
ddefnyddio inciau a wnaed o soia, sy’npydru’n naturiol, sy’n adnewyddadwy
ac sy’n gollwng llai o gyfansoddion
organig anweddol nag inciau a wnaedo fwynau. Mae gan yr argraffwr
Ardystiad Rheoli Amgylcheddol
ISO 14001.

Jeff Overs
Tudalen 17 (BBC News 24)
Tudalen 53 (BBC Monitoring)
Neil Bennett
Tudalen 19 (Cyfarfod cyhoeddus
y Llywodraethwyr, Caerdydd)
Tudalen 61 (Cyfarfod cyhoeddus
y Llywodraethwyr, Caerdydd)
Getty Images
Tudalen 26 (Live 8)François Savigny/naturepl.com
Tudalen 26 (Planet Earth)Mark Pinder
Tudalen 28 (Naked City,
Spencer Tunick, gosodiadau
NewcastleGateshead)
Empire Media Productions
Tudalen 30 (Jonny’s Hotshots)
Tiger Aspect Productions
Tudalen 31 (Charlie and Lola)
AFP/Getty Images
Tudalen 36(llwyddiant y cais Olympaidd)
Tudalen 52 (Daeargryn Kashmir)
Associated Press
Tudalen 51 (Corwynt Katrina)
BBC/Colin Bell
Tudalen 56 (Doctor Who)
BBC/William Cherry
Tudalen 57 (Facing the Truth)

152

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

BBC Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2005/2006

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk
BBC 2006

Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2005/2006