RHAN UN: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

RHAN UN:O dan delerau ei Siarter mae’n ofynnol i’r BBC gynhyrchu
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon mewn dwy ran.Ymddiriedolaeth
y BBC sy’n paratoi’r rhan gyntaf, a Bwrdd Gweithredol y BBC
sy’n paratoi’r ail ran ac mae’r ddwy ran yn adlewyrchu rolau achyfrifoldebau gwahanol y ddau gorff. Mae’r ddwy ran gyda’igilydd yn darparu arolwg ac asesiad o flwyddyn y BBC.

Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2006/2007
Arolwg ac asesiad Ymddiriedolaeth y BBC

Cynnwys

2 Cyflwyniad y Cadeirydd
5 Trosolwg
Ymddiriedolaeth y BBC
9 Beth ydyw a beth mae’n ei wneud
12 Yr Ymddiriedolwyr
Perfformiad y BBC
15 Gwasanaethau
28 Cyllid a busnes
Llywodraethedd y BBC
32 Yr Ymddiriedolaeth
46 Y Llywodraethwyr
51 Cynlluniau’r Ymddiriedolaeth
ar gyfer 2007/2008
52 Cysylltu ag Ymddiriedolaeth y BBC

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk
h BBC 2007

Mae’r cyfnod hwn yn un tyngedfennol
i’r BBC...
Mae gennym Siarter newydd, setliad
newydd ar gyfer ffi’r drwydded, diffiniad
newydd o Bwrpasau Cyhoeddus y BBC,a system lywodraethu newydd sy’n sicrhau
bod cynulleidfaoedd wrth wraidd yr hyn
a wnawn. Mae gan y cynulleidfaoedd hynny
fwy o ddewis nag erioed o’r blaen: mwy
o sianelau, mwy o ffyrdd o’u derbyn ac,
yn gynyddol, fwy o ffyrdd o gyfrannu atynt.
Ni all y BBC sefyll yn llonydd yn y byd hwn.
Mae’r Adroddiad Blynyddol hwn yn adolygu
gweithgareddau’r BBC dros y flwyddyn
ddiwethaf yng nghyd-destun newid sylweddol
mewn llawer o feysydd y mae’r BBC yn
gweithredu ynddynt.Yn Rhan Un, rhydd
Ymddiriedolaeth y BBC drosolwg strategol.
Yn Rhan Dau, rhydd Bwrdd Gweithredoly BBC arolwg gweithredol, ynghyd â data
manwl ar berfformiad a datganiadau ariannol.

Cyflwyniad y Cadeirydd

Hwn yw adroddiad blynyddol cyntaf Ymddiriedolaeth yBBC. Mae’n wahanol iawn i adroddiadau blynyddol blaenoroly BBC, sy’n adlewyrchu’r system lywodraethu newydd
a gwahanol iawn sydd bellach ar waith o fewn y BBC.
Syr Michael Lyons
Cadeirydd,Ymddiriedolaeth y BBC

Yr Ymddiriedolaeth yw corff sofren y BBC. Mae’n
gweithio ar ran y cyhoedd sy’n ariannu’r BBC. Mae’r
cyhoedd yn cynnwys llawer o grwpiau amrywiol
sy’n adlewyrchu oedran, daearyddiaeth, diddordebau,
crefydd, cefndir ethnig a llawer o ffactorau eraill.
Fel Ymddiriedolwyr, sy’n cynrychioli budd y cyhoeddo fewn y BBC, byddwn yn gweithio i ddeall barna disgwyliadau pawb.Yna ein gwaith ni yw arddel
doethineb i wneud penderfyniadau sy’n pennu
cyfeiriad y BBC.

Gan fod y gwaith hwn yn mynd rhagddo, mae ein
hasesiadau o berfformiad y BBC yn yr adroddiad
hwn yn rhai dros dro ac yn anghyflawn, ond pan
fo tystiolaeth wrthrychol ar gael rydym wedi ceisio
gwneud sylwadau didwyll. Mae rhai negeseuon
yn dod i’r amlwg yn barod: mae’r cyhoedd yn
ymddiried yn y BBC ac yn gwerthfawrogi cryn dipyno’r hyn a gynhyrchir ganddo, ond mae am weld BBC
mwy arloesol. Mae’r rhain yn negeseuon i reolwyry BBC a danlinellir gennym yn yr adroddiad hwn.

Yn anochel, ni wnawn blesio pawb, ond gobeithiaf
y daw’r rhan fwyaf o bobl i gydnabod ein bod ynceisio hyrwyddo budd y cyhoedd o ran y ffordd
y gweithiwn i gyflawni ein nodau allweddol fel
Ymddiriedolwyr y BBC.

Rhaglenni sy’n dwyn cynulleidfaoedd gwahanol
ynghyd ac sy’n apelio i bawb waeth beth fo’u
hoedran, daearyddiaeth neu gefndir fu fy ffefrynnau
i o blith rhaglenni’r BBC erioed – rhaglenni a fu’n
wirioneddol boblogaidd megis Planet Earth, Life on
Mars a Doctor Who ar BBC One. Fodd bynnag, nid
dim ond rhaglenni sydd â chyllidebau mawr megis
y rhain y mae cynulleidfaoedd yn eu gwerthfawrogi
ac yn eu mwynhau. Nid yw ansawdd uchel oreidrwydd yn golygu cost uchel. Mae’r cyhoedd am
weld y BBC yn cynhyrchu mwy o raglenni sy’nuchelgeisiol yn ddiwylliannol ac yn greadigol. Rhan
bwysig o’n gwaith yw dod o hyd i ffyrdd o alluogi’r
BBC i gyrraedd safonau uwch – ond nid ar draul
gwerth am arian.

Y nod allweddol cyntaf o blith y rhain yw diogelu
annibyniaeth y BBC a sicrhau nad yw buddiannau
allanol yn tarfu arno, boed hynny’n wleidyddol, yn
fasnachol, neu o unrhyw ffynhonnell arall. Ni all y
BBC weithredu er budd y cyhoedd oni bai ei fod
yn annibynnol ac yn cael ei ystyried yn annibynnol.
Ar ôl hynny, ein nod allweddol nesaf yw sicrhau
bod y BBC yn darparu gwasanaethau nodedig oansawdd uchel i holl unigolion a holl gymunedau’r
Deyrnas Unedig – gwasanaethau sy’n hysbysu, yn
addysgu ac yn diddanu pobl, ac yn cyflawni Pwrpasau
Cyhoeddus y BBC a nodir yn y Siarter.
Mae’r Siarter yn ein helpu i gyflawni ein nodau drwy
ddarparu dulliau newydd o lywodraethu, a ddisgrifir
yn ddiweddarach yn yr adroddiad hwn. Mae cryn
dipyn o waith yr Ymddiriedolaeth hyd yma wedi
golygu ymgynghori â’r cyhoedd er mwyn sicrhau bod
y fframwaith strategol newydd a ddatblygir gennym
yn cael ei lywio gan ein dealltwriaeth o’r math o
BBC y mae’r cyhoedd am ei weld – un a wnaiff
gynhyrchu’r rhaglenni a darparu’r gwasanaethau
y mae’r cyhoedd wir yn eu gwerthfawrogi mewnffordd ddibynadwy.

Bydd BBC annibynnol sy’n darparu allbwn
o ansawdd uchel yn rhoi sylfaen gadarn i ni argyfer ein trydydd nod allweddol sef sicrhau bod y
BBC yn gwneud cyfraniad pwysig iawn at fywyd
cymdeithasol, economaidd a dinesig y DU. Mae’ruchelgais hon yn un fawr. Gallwn ei chyflawni drwy
sicrhau bod y BBC yn ychwanegu’n sylweddol
at rym creadigol ac economaidd y DU, a thrwy
sicrhau bod y BBC yn cyfrannu at enw da’r DU
yn rhyngwladol.
Wrth weithio i gyflawni’r nodau hyn, byddwn yn
gweithredu mewn modd agored a thryloyw gan
sicrhau ein bod bob amser yn barod i dderbyn
safbwyntiau o sawl cyfeiriad gwahanol.
Fel Ymddiriedolwyr nid ydym yn gyfrifol amweithrediadau o ddydd i ddydd yn y BBC –cyfrifoldeb y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’i staff
yw hynny. Ein rôl ni yw sicrhau bod ganddynt

2 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

flaenoriaethau clir a’u bod yn defnyddio eu
hadnoddau yn dda – i ddarparu gwasanaethau oansawdd uchel sy’n cyrraedd eu cynulleidfaoedd
ac yn sicrhau gwerth am arian ac effeithlonrwydd.
Byddwn yn dwyn rheolwyr y BBC i gyfrif yn erbyn
y safonau hyn mewn modd manwl gywir.
O ran newyddiaduraeth y BBC, byddwn yn ceisio
sicrhau bod gohebiaeth y BBC yn cyrraedd ysafonau uchaf o ran bod yn gywir ac yn ddiduedd
sy’n hanfodol i gynnal ymddiriedaeth y cyhoedd.
Yn yr adroddiad hwn cyflwynwn ganlyniadau
rhywfaint o waith diweddar – a ddechreuwyd
gan y Llywodraethwyr ac a gwblhawyd gan yr
Ymddiriedolaeth – i sicrhau bod y BBC mewn sefyllfa
briodol i ateb yr heriau newydd mewn perthynas
â bod yn ddiduedd. Rhydd hyn neges amserol i’nhatgoffa nad yw bod yn ddiduedd ond yn berthnasol
i newyddion a materion cyfoes. Mae’r egwyddorion
sydd ynghlwm â bod yn ddiduedd yn berthnasol
i feysydd eraill o weithgareddau’r BBC.
Fel sy’n gyffredin i holl sefydliadau’r cyfryngau mae’r
BBC yn wynebu heriau newydd wrth i dechnolega marchnadoedd newid. Mae cynulleidfaoedd bellach
yn disgwyl gallu penderfynu ymhle, pryd a sut
y defnyddiant eu cyfryngau, ac maent yn dod yn
fwyfwy medrus yn dod o hyd i’r hyn maent am ei
gael. Mae oedolion ifanc, er enghraifft, fel y dangoswn
yn yr adroddiad hwn, yn troi eu cefnau ar deledu
a radio ac yn troi at fathau newydd o adloniant
a gynigir ar-lein. Ni all y BBC sefyll yn llonydd yn y
byd hwn. Mae’n hanfodol ein bod yn annog y BBC iailffurfio ei hun er mwyn diwallu anghenion a bodloni
disgwyliadau newidiol y cyhoedd. Rydym am i’r BBC
fod wrth wraidd y broses o ddatblygu gwasanaethau
newydd i’r cyhoedd a chwarae rhan lawn ym
marchnad newydd y cyfryngau.
Fodd bynnag, rydym hefyd yn cydnabod mai dim
ond un o blith llawer o ddarparwyr y cyfryngau yw’r
BBC – er ei fod yn un pwysig iawn – a gwyddom
fod yr amrywiaeth o ddewis sydd ar gael drwy
farchnad y cyfryngau yn y DU sy’n ffynnu yn bwysig
iawn i’r cyhoedd. Mae cynnal yr amrywiaeth hwnnw
o ddewis er budd y cyhoedd. Mae’n rhaid i’r BBC
ochel rhag defnyddio ei bwer economaidd sylweddol
mewn ffyrdd a allai rwystro menter neu arloesedd
gan eraill.
Mae’n fraint fawr cael bod yn gyfrifol am y
BBC ac mae’n bleser o’r mwyaf gennyf fod yn
Gadeirydd. Hoffwn dalu teyrnged i ragflaenwyr
yr Ymddiriedolaeth, sef Llywodraethwyr y BBC,am y gwaith a wnaed ganddynt dros sawl blwyddyn

i sefydlu ac amddiffyn annibynniaeth y BBCac am sicrhau mai’r BBC yw prif sefydliad
diwylliannol Prydain. Hoffwn dalu teyrnged arbennig
i Michael Grade a wnaeth cymaint, fel Cadeirydd
olaf y Llywodraethwyr a Chadeirydd cyntaf yr
Ymddiriedolaeth, i lunio’r system lywodraethu
newydd a sicrhau ei bod ar waith erbyn ySiarter newydd. Dylid hefyd dalu teyrnged
i Chitra Bharucha a ddaeth yn Gadeirydd
Dros Dro ar ôl i Michael Grade ymddiswyddo.
Gyda’i chyd-Ymddiriedolwyr sefydlwyd cryn
dipyn o’r hyn a fydd yn sail i’r Ymddiriedolaeth.
Yn y pen draw, dim ond un ased sydd gany BBC – ei bobl, p’un a ydynt yn rhan o’i staff
ei hun neu’n cyfrannu at y BBC o’r tu allan. Mae
fy nghyd – Ymddiriedolwyr a minnau yn cydnabod
bod y BBC yn cael ei lywio gan broffesiynoldeb,
arloesedd a chreadigrwydd ei bobl a byddwn yn
gweithio i feithrin ac ysgogi’r rhinweddau hynny.
Weithiau gofynnwn i wneuthurwyr rhaglenni’r
BBC fod yn ddewr yn ogystal â bod yn broffesiynol,
yn arloesol ac yn greadigol. Mae Alan Johnston,gohebydd Gaza’r BBC, sydd, fel yr ysgrifennaf hwn,
yn dal i gael ei gaethiwo, yn nodweddu’r rhinwedd
honno – gohebydd clodwiw a wynebodd risg
ddyddiol i sicrhau bod cynulleidfaoedd y BBC, drwy
ei lygaid a’i glustiau ef, yn profi’r hyn sy’n digwydd
yn yr ardal gythryblus honno yn uniongyrchol.
Dewrder pobl fel Alan Johnston yw un o’r pethau
sy’n gwneud y BBC yn arbennig.

Syr Michael Lyons
Cadeirydd
19 Mehefin 2007

Sefydlwyd yr
Ymddiriedolaeth
ar 1 Ionawr 2007.
Ymunodd Syr
Michael Lyons
â’r Ymddiriedolaeth
fel Cadeiryddar 1 Mai 2007
Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 3

“Roedd yn arfer bod yn
hen ffasiwn a nawr maent yncreu ac yn cyflwyno rhaglenni
newydd i bawb, nid dim ond
y genhedlaeth hyn.”
Diffiniad digymell o BBC One. Merch rhwng 18 a 24 oed, o Wlad yr Haf,yn cyfrannu at ymgynghoriad yr Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

Trosolwg

Yn seiliedig ar ein chwe mis cyntaf fel Ymddiriedolwyr, ein
hasesiad dros dro yw bod y BBC yn dod yn fwy effeithlon,
ac mae’n cynhyrchu amrywiaeth eang o gynnwys o ansawdd
uchel ar draws ei holl lwyfannau, ond mae’n rhaid iddo wneud
mwy i ymateb i alwadau’r cyhoedd am fwy o wreiddioldeb.
Dengys ein gwaith ymchwil ar gynulleidfaoedd
fod cymeradwyaeth y cyhoedd i’r BBC yn parhau
i fod yn gref ond mae cynulleidfaoedd am i’r BBC
ddarparu syniadau newydd ar gyfer rhaglenni ynrheolaidd. Golyga hyn fod yn rhaid i’r BBC fod yn
fwy uchelgeisiol yn greadigol. Deallwn fod i hyn yrisg o ambell fethiant – a derbyniwn y risg honno aryr amod nad yw’r BBC yn gwastraffu ei arian a bod
tystiolaeth glir ei fod yn anelu at fod yn wreiddiol
ac yn nodedig o ran ei allbwn creadigol.
Mae’r gallu i gymryd risgiau creadigol yn un o’rffactorau allweddol sy’n cyfiawnhau’r ffaith body BBC yn cael ei ariannu gan y cyhoedd. Byddyn sail i’n penderfyniadau ynghylch buddsoddi ffi’r
drwydded yn y misoedd i ddod. Fel Ymddiriedolwyr
byddwn yn sicrhau bod y BBC yn parhau i gyfrannu
at rym creadigol ac economaidd y DU drwy
ddarparu allbwn nodedig o ansawdd uchel i’w
gynulleidfaoedd sy’n eu hysbysu, eu haddysgu
a’u diddanu.
Y byd y mae’r BBC yn bodoli ynddo bellach
Mae tirlun y cyfryngau yn parhau i drawsnewid
yn gyflym iawn wrth i sianelau a gwasanaethau
newydd gael eu lansio ac wrth i rai presennol
ddatblygu mewn ymateb i’r gystadleuaeth gynyddol.
Yn y farchnad hon sy’n ffynnu, mae cynulleidfaoedd
yn datblygu’n gyflym hefyd.
Mae rhai, yn enwedig cynulleidfaoedd iau, yn troi
eu cefnau ar y cyfryngau traddodiadol megis teledu
a radio ac yn dod o hyd i ffynonellau newydd oadloniant a gwybodaeth, er enghraifft gemau ar-leina gwefannau rhwydweithio cymdeithasol.
Ar yr un pryd, erys cynulleidfaoedd eraill yn
ymrwymedig i’r sianelau traddodiadol, ond mae eu
disgwyliadau yn cynyddu’n gyflym o ran uchelgais,arloesedd a gwerthoedd cynhyrchu uchel.
Yn y byd hwn lle ceir newid cyflym a chyson mae’nrhaid i’r BBC barhau i fod yn ymrwymedig i’w
weledigaeth wreiddiol sef darparu gwybodaeth, addysg
ac adloniant o ansawdd uchel, ond hefyd sicrhau ei
fod yn ymwybodol o chwaeth a disgwyliadau newidiol
cynulleidfaoedd gwahanol niferus y BBC.

Yn yr Adroddiad
Blynyddol hwn nodwn
ar beth y byddwn yn
canolbwyntio yn ystod
y flwyddyn i ddod

Dim ond drwy sicrhau bod popeth a wneir gan
y BBC yn cael ei lywio gan werth cyhoeddus abuddiannau’r cyhoedd fel talwyr ffi’r drwydded
y gellir cyflawni hyn. Rôl Ymddiriedolaeth y BBC
yw sicrhau bod hyn yn digwydd.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cynrychioli’r cyhoedd
Mae’r Ymddiriedolaeth yn cynrychioli buddiannau’r
cyhoedd. Fel Ymddiriedolwyr y BBC ein dyletswydd
gyntaf yw diogelu annibynniaeth y BBC rhag
i fuddiannau allanol darfu arno, boed hynny’nwleidyddol, yn fasnachol, neu o unrhyw ffynhonnell
arall. Dim ond os yw’n ddiduedd, yn gywir, oansawdd uchel ac yn werth da am arian y gellir
amddiffyn y BBC. Ein rôl fel Ymddiriedolwyr yw
sicrhau bod y BBC yn cyflawni’r rhinweddau hyn.
Rydym yn dwyn y Cyfarwyddwr Cyffredinol i gyfrif
am ddarparu’r gwasanaethau sy’n cyflawni Pwrpasau
Cyhoeddus y BBC a’i flaenoriaethau presennol –a bennir ar y cyd â ni ac a gaiff eu llywio gan
safbwyntiau’r cyhoedd.
Yr Ymddiriedolaeth yw corff sofren y BBC. Mae’n gwbl
annibynnol ar Fwrdd Gweithredol y BBC a rheolwyry BBC sy’n gyfrifol am redeg y BBC o ddydd i ddydd.
Mae’r BBC yn dod yn fwy effeithlon
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae’r BBC wedi
dod yn llawer mwy effeithlon sydd wedi golygu
bod mwy o arian ar gael i’w wario ar gynnwys.
Dros y ddwy flynedd diwethaf arbedodd y BBC£228miliwn, ond digwyddodd hyn ar draul 1,891 oswyddi a gollwyd yn anffodus. Mae’r ymgyrch i ddod
yn fwy effeithlon yn parhau gyda tharged pellach iarbed £127miliwn yn 2007/2008. Wrth i ni ystyried
ein penderfyniadau ar fuddsoddi ffi’r drwydded yn
y dyfodol, rydym yn ystyried pa dargedau pellacho ran effeithlonrwydd y gallwn eu pennu i’r BBC,ond heb anghofio pwrpas craidd y BBC sef darparu
allbwn nodedig o ansawdd uchel i’n cynulleidfaoedd.

Mewn byd sy’n newid
yn gyson mae’n rhaid
i’r BBC barhau i fod
yn ymrwymedig i’w
weledigaeth wreiddiol– ond hefyd fod yn
ymwybodol o chwaetha disgwyliadau newidiol
cynulleidfaoedd
Mae’n rhaid i bopeth
a wneir gan y BBC
gael ei lywio gan
werth cyhoeddus asafbwyntiau’r cyhoedd.
Rôl yr Ymddiriedolaeth
yw sicrhau bod hyn yn
digwydd ac amddiffyn
annibynniaeth y BBC
Mae’r BBC yn dod
yn fwy effeithlon
ond mae llawer arôl i’w wneud

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 5

Trosolwg

Ein prif her i’r BBC:rydym am gael allbwn
sy’n uchelgeisiol, yn
nodedig, yn wreiddiol
ac o ansawdd uchel
Am ragor owybodaeth am y
Pwrpasau Cyhoeddus
a’n dulliau newydd olywodraethu gweler
tudalen 9

Mae’r Ymddiriedolaeth yn ei gwneud yn ofynnol
i’r BBC ddarparu gwasanaethau nodedig oansawdd uchel
Fel Ymddiriedolwyr nid ydym yn gwneud rhaglenni’rBBC, nac yn gwylio rhaglenni cyn iddynt gael eu
darlledu. Ein rôl yw pennu blaenoriaethau strategoly BBC, ac, yn seiliedig ar ein dealltwriaeth o’r hyn ymae cynulleidfaoedd am ei gael, hysbyswn y rheolwyr
o’r modd y disgwyliwn i holl wasanaethau’r BBC
gyfrannu at y broses o gyflawni Pwrpasau Cyhoeddus
cyffredinol y BBC.
Mae gennym ddulliau newydd o weithredu i’n helpu
i wneud hyn. Bydd cylchoedd gwaith pwrpas athrwyddedau gwasanaeth, mewn ffordd nad oedd
yn bosibl erioed o’r blaen, yn ein galluogi i bennu
meini prawf gwrthrychol, tryloyw a chyhoeddedig
a ddefnyddir gennym i farnu perfformiad y BBC.
Byddwn yn cyflwyno’r canfyddiadau yn ein
hadroddiadau blynyddol. Gan nad yw’r dulliau
newydd hyn o weithredu ar waith eto, barn dros
dro a geir yn yr adroddiad hwn.
Mae’r adroddiad yn nodi’r negeseuon allweddol
ar berfformiad yr ydym wedi bod yn eu rhoi i’r
Cyfarwyddwr Cyffredinol a’i staff ers i ni ddechrau
gweithio. Gellir crynhoi’r negeseuon hynny fel aganlyn: rydym yn chwilio am allbwn sy’n uchelgeisiol,
yn nodedig, yn wreiddiol ac o ansawdd uchel.
Ceir rhagor o fanylion ar hyn oll yn ddiweddarachyn yr adroddiad, ond yn gyffredinol ein sylwadau
allweddol ar y BBC eleni yw:
Mae Teledu’r BBC yn gwneud yn dda – mae
gwylwyr yn dal i ystyried BBC One fel y gwasanaeth
teledu genre cymysg sydd o’r ansawdd uchaf tra
bod y gymeradwyaeth i sianelau amrywiol y BBC
naill ai’n sefydlog neu’n gwella. Ein pryder – oystyried bod cynulleidfaoedd yn credu’n gryf y dylai’r
BBC fod yn fwy arloesol – yw p’un a gyflawnwyd
hyn ar draul uchelgais creadigol a diwylliannol.
Nodwn y ffaith fod pobl ifanc yn troi eu cefnau
ar deledu a radio wrth iddynt gael eu hadloniant
mewn ffyrdd eraill. Mae rôl BBC Three yn y
gwaith o ddiwallu anghenion y gynulleidfa hon yn
rhywbeth y byddwn yn ei hystyried wrth bennu
blaenoriaethau strategol y BBC.
Er bod BBC Four yn dod yn fwy poblogaidd
nodwn nad dim ond cyrhaeddiad yw amcan
y sianel.Yr her yw sut y gall BBC Four barhau
i gynyddu ei hapêl heb golli golwg ar ei
gweledigaeth wreiddiol i fod ‘yn lle i feddwl’.
Mae agwedd ein cynulleidfaoedd tuag at
ailddarllediadau yn gymhleth. Dengys ein gwaith

6 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

ymchwil nad yw cynulleidfaoedd yn hoffi
ailddarllediadau yn ystod oriau brig ond eu bod
yn aml yn croesawu’r cyfle i ddal i fyny â rhaglen
a gollwyd cyn i’r bennod nesaf gael ei dangos.
Felly rydym yn falch o weld nifer yr ailddarllediadau
yn ystod oriau brig yn lleihau (8.4% o gymharu
ag 8.9% yn 2005/2006). Byddwn yn parhau iadolygu polisi yn y maes hwn, yn enwedig wrthi wasanaethau ar alw ddod yn fwy sefydledig.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf mae’r BBC wedi
dechrau gweithredu rhai blaenoriaethau golygyddol
drwy fireinio drama ar BBC One, rhaglenni ffeithiolar BBC Two a’r ddarpariaeth i blant. Nodwn mai
un o’r heriau allweddol yw mynd i’r afael â phob
grwp nas gwasanaethir yn ddigonol o blith ein
cynulleidfaoedd, nid o reidrwydd drwy greu allbwn
newydd yn arbennig i’r cynulleidfaoedd hyn ond
drwy ddod o hyd i ffyrdd o’u hailgysylltu ag allbwn
prif ffrwd y BBC. Un ffordd o wneud hyn yw
darparu cynnwys cryf sy’n apelio i grwpiau
gwahanol o gynulleidfaoedd.
Mae Radio’r BBC yn gryf ac yn llwyddiannus
yn gyffredinol, ond bu’n destun dadlau yn ystod
y flwyddyn gydag Ofcom yn dyfarnu yn erbyn
dau gyflwynydd am ddefnyddio iaith sarhaus ac
mae costau talent wedi codi pryderon ymhlith
y cyhoedd a gweithredwyr masnachol. Byddwn
yn ystyried costau talent ymhellach yn ystod
y flwyddyn i ddod.
Mae newyddiaduraeth y BBC yn parhau i fod
yn gryf. Dengys gwaith ymchwil fod gweld y BBC
yn gosod y safon ar gyfer newyddiaduraeth oansawdd uchel yn bwysig iawn i gynulleidfaoedd
o hyd a chaiff sianel BBC News 24 ei chanmol ynfawr gan wylwyr am ei hansawdd. Fodd bynnag,
rydym yn gweld tystiolaeth o rywfaint o leihad
mewn ymddiriedaeth.Yr her yw sicrhau ein bod
yn diogelu gwerthoedd craidd y BBC sef bod
yn gywir, yn ddiduedd ac yn annibynnol – nid dim
ond o fewn newyddiaduraeth ond drwy hollweithgareddau’r BBC.
Gwasanaethau ar-lein y BBC yw un o’i briflwyddiannau. Fodd bynnag mae angen i ni adolygu
p’un a ydynt mewn sefyllfa briodol i ymateb i
ddisgwyliadau cynulleidfaoedd sy’n newid yn gyflym.
Byddwn yn adolygu bbc.co.uk yn fanwl yn 2007/2008
fel ein harolwg cyntaf o drwydded gwasanaeth.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn chwarae rhan allweddol
yn y gwaith o gynnal safonau golygyddol y BBC.
Fe’n siomwyd gan yr achosion difrifol o dorri safonau
mewn perthynas â llinellau ffôn ar raglenni a ddaeth
i’r amlwg yn ystod y flwyddyn a chynhaliwyd arolwg
polisi o’r maes hwn. Caiff adroddiad arno ei gyflwyno
yn ddiweddarach yn 2007 (gweler tudalen 44).

Mae’r Ymddiriedolaeth yn cydnabod mai’r fforddorau o weithredu er budd y cyhoedd yw drwy
farchnad y cyfryngau sy’n ffynnu
Cydnabyddwn nad dim ond allbwn y BBC addefnyddir gan y cyhoedd a bod cynulleidfaoedd
y BBC yn gwerthfawrogi’r ystod eang o ddewis sydd
ar gael iddynt ym marchnad y cyfryngau sy’n ffynnu
yn y DU. Rhan bwysig o’n rôl o sicrhau budd ycyhoedd o fewn y BBC yw sicrhau nad yw’r BBC
yn defnyddio ei bwer economaidd sylweddol mewn
ffyrdd a allai gyfyngu ar y dewisiadau sydd ar gael i’r
cyhoedd o ran y cyfryngau.
Yn gynharach eleni, er enghraifft, gofynnodd Bwrdd
Gweithredol y BBC am ganiatâd i lansio gwasanaethau
ar alw newydd, sy’n cynnwys y BBC iPlayer a fydd yn
galluogi cynulleidfaoedd i ddal i fyny, dros y rhyngrwyd,â rhaglenni teledu a radio’r BBC y gallent fod wedi
eu colli am hyd at wythnos ar ôl eu darlledu.
Cymeradwywyd hynny gennym – ond dim ond arôl mynnu bod rhai newidiadau pwysig yn cael eu
gwneud i’r cynnig gwreiddiol (gweler y blwch isod).

Gwasanaethau ar alw y BBC
Cynhaliwyd prawf gwerth cyhoeddus gennym
o’r cynigion am wasanaethau, gan gynnwys
ymgynghoriad cyhoeddus ar ein casgliadau
dros dro. Cymeradwywyd y gwasanaethau
newydd – ond gydag addasiadau. Wrth wneud
ein penderfyniad, ein prif gyfrifoldeb fel
Ymddiriedolwyr oedd gweithredu er budd ycyhoedd. Roedd hyn yn golygu canolbwyntio’nbennaf ar yr effaith ar ddefnyddwyr – sy’nmwynhau’r dewis a gynigir gan gynnwys
a gwasanaethau y tu hwnt i rai’r BBC.
Cynlluniwyd ein newidiadau i ddiogelu’r dewis
hwn sydd ar gael i’r cyhoedd.
Ymhlith ein diwygiadau roedd addasu faint oamser y bydd y cyhoedd yn gallu cadw rhaglenni
wedi’u llwytho i lawr, ei gwneud yn ofynnol i’r
BBC ddod o hyd i ddatrysiad a fydd yn gweithio
ar bob prif lwyfan cyfrifiadurol a sicrhau bodrheolaethau rhieni addas yn rhan o’r gwasanaeth.
Hefyd gosodwyd amodau i ddiogelu’r amrywiaetho gerddoriaeth glasurol y gall y cyhoedd gael
gafael arno drwy ddiogelu’r farchnad gerddoriaeth
fasnachol fregus yn y sector hwnnw. Rydym
yn fodlon y bydd gwasanaethau ar alw newydd
y BBC yn creu gwerth cyhoeddus sylweddola gaiff effaith gyfyngedig ar y farchnad. Byddwn
yn cynnal gwerthusiad ffurfiol o berfformiad
dwy flynedd ar ôl lansio’r gwasanaeth.

Yn yr un modd, pan wnaed y penderfyniad anoddi ddiddymu BBC Jam, sef y gwasanaeth ar-lein iysgolion, roeddem yn glir mai dyma fyddai orau er
budd y cyhoedd. Rydym wedi gofyn i’r rheolwyr
gyflwyno cynigion newydd ar gyfer gwasanaeth sy’ndiwallu anghenion addysgol ac sy’n nodedig o’i
gymharu â’r hyn a gynigir gan ddarparwyr masnachol(gweler y blwch isod).

Byddwn yn sicrhau
nad yw’r BBC
yn defnyddio
ei bwer economaidd
sylweddol mewn
ffyrdd sy’n cyfyngu
ar ddewisiadau talwyr
ffi’r drwydded o ran
y cyfryngau

Yr Ymddiriedolaeth yn diddymu BBC jam
Ym mis Mawrth 2007 diddymwyd y gwasanaeth
addysgol ar-lein sef BBC jam – penderfyniad
a oedd yn anodd i ni ei wneud. Fodd bynnag,
roedd y gwasanaeth bob amser wedi bod
yn destun dadlau, ac fe’n hysbyswyd bod yComisiwn Ewropeaidd wedi cael cwynion gan
y sector masnachol yn honni nad oedd BBC jam
wedi cydymffurfio â’i amodau cydsynio.

Rydym ynymrwymedig igystadleuaeth deg ac
agored. Gwrandewn
apeliadau gan unrhyw
un sydd o’r farn bod
y BBC wedi torri ei
ganllawiau masnachu
teg ac nad yw wedi
gallu cael ymateb
boddhaol gan reolwyr
y BBC

Cynigiodd y Comisiwn y dylem gynnal arolwg
cynnar i ymdrin â’r cwynion hyn, yn ogystal â’rarolwg yr oeddem eisoes wedi ymrwymo iddo yn
ddiweddarach eleni o dan amodau cymeradwyo
BBC jam. Ar ôl ei ystyried yn ofalus, penderfynwyd
y byddai dau arolwg rheoleiddiol a oedd yn dilyn
ei gilydd yn cael effaith ddifrifol ar y broses o
ddarparu’r gwasanaeth yn effeithiol. Nid oedd
gwneud dim byd yn opsiwn, fodd bynnag, am
fod yr Ymddiriedolaeth yn wynebu’r posibilrwydd
y byddai’r Comisiwn Ewropeaidd yn cynnal
ymchwiliad ffurfiol ac yn ceisio diddymu’r defnyddo arian ffi’r drwydded ar gyfer y gwasanaeth.
O dan yr amgylchiadau felly, penderfynwyd mai
diddymu BBC jam oedd orau o ran talwyr ffi’r
drwydded yn yr hirdymor gan ei gwneud yn
ofynnol i Fwrdd Gweithredol y BBC gyflwyno
cynnig newydd, gan adeiladu ar lwyddiannau’r
gwasanaeth ac ystyried y newidiadau yn yfarchnad ar gyfer deunyddiau addysgol ar-leiners 2003, pan gymeradwywyd BBC jam.
Mae hyrwyddo addysg a dysgu yn un o chwe
Phwrpas Cyhoeddus y BBC ac mae’n rhangraidd o gylch gwaith gwasanaeth cyhoeddus
y BBC. Edrychwn ymlaen at gael cynigion y
Bwrdd Gweithredol, y disgwyliwn iddynt fod
yn ddarostyngedig i Brawf Gwerth Cyhoeddus.
Rydym yn parhau i anelu at sicrhau bodanghenion plant ysgol yn cael eu diwallu mewnffordd a gaiff ei chefnogi’n eang.

Ymatebodd 10,500 o
unigolion a sefydliadau
i’n hymgynghoriad
cyhoeddus argynigion y BBC amwasanaethau ar alw

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 7

“Os yw Jeremy Vine yn trafod
rhywbeth sydd wedi digwydd
yn yr ychydig ddiwrnodau
diwethaf mae’n cyflwyno dwy
ochr y ddadl gan eistedd yn ycanol ac nid wyf wedi ei glywed
yn lleisio barn eto, mae’nddiduedd iawn fel y dylai
fod ta beth yn fy marn i.”
Rhaglennu newyddion a materion cyfoes ar BBC Radio 2. Dyn rhwng 20 a 39 oed, o Newcastle-upon-Tyne,
yn cyfrannu at ymgynghoriad yr Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

8 | Part One: BBC Annual Report and Accounts 2006/2007

Ymddiriedolaeth y BBC
Beth ydyw a beth mae’n ei wneud

Mae’r Ymddiriedolaeth yn gweithio er budd y cyhoedd sy’ntalu am y BBC. Rydym yn gwrando ar ystod eang o leisiau,
gan geisio deall pob safbwynt a disgwyliad er mwyn llywio
ein barn. Rydym yn sicrhau bod y BBC yn annibynnol, yn
arloesol ac yn effeithlon; yn gweithredu er da yn greadigol
ac yn economaidd yn y DU, ac i’r DU yn rhyngwladol.
Ni yw corff sofren y BBC, sef ei Ymddiriedolwyr
annibynnol sy’n gweithredu er budd y cyhoedd.
Anelwn at sicrhau’r canlynol:
bod y BBC yn parhau i fod yn annibynnol, ganwrthsefyll pwysau a dylanwad o unrhyw
ffynhonnell
bod rheolwyr y BBC yn sicrhau gwerth cyhoeddus
drwy ddarparu gwasanaethau nodedig o’r ansawdd
uchaf i holl unigolion a holl gymunedau’r DU
bod y BBC yn cyfrannu at statws y DU yn y byd,
at yr economi ac at ddiwylliant Prydain.
Ein tasgau yw sicrhau’r canlynol:
bod y BBC yn cyflawni ei genhadaeth i hysbysu,
addysgu a diddanu pobl mewn modd uchelgeisiola chyflawni’r Pwrpasau Cyhoeddus a nodir yn ei
Siarter Frenhinol
bod gan reolwyr y BBC flaenoriaethau clir a’i fodyn defnyddio ei adnoddau’n dda, gan ddarparu
ansawdd, gwerth am arian ac effeithlonrwydd
a’i fod yn cyrraedd pob cynulleidfa
bod y BBC yn parhau i fod ar y blaen o ran
datblygu gwasanaethau newydd i’r cyhoedd, annog
dewis ac arloesedd ym marchnad y cyfryngau heb
rwystro mentergarwch na blaengaredd preifat
bod newyddiaduraeth y BBC yn cyrraedd ysafonau uchaf o ran bod yn gywir ac yn ddiduedd
i gynnal ymddiriedaeth y cyhoedd
bod y BBC yn hyrwyddo ei enw da a’i werthoedd
ledled y byd.
Cyflawnwn hyn drwy:
wrando ar y cyhoedd a’i wahodd i fynegi
ei farn amrywiol
gwobrwyo proffesiynoldeb, arloesedd achreadigrwydd staff y BBC a phawb sy’ncyfrannu at y BBC
amddiffyn annibyniaeth y BBC mewn
modd grymus

Yr Ymddiriedolaeth
yw corff sofreny BBC. Mae ei
Hymddiriedolwyr
annibynnol yn
gweithredu er budd
y cyhoedd

llunio barn a fydd yn diogelu ansawdd uchely BBC ynghyd â’i gyrhaeddiad i gynulleidfaoedd
a’i annibyniaeth yn yr hirdymor
sicrhau bod ein prosesau ein hunain yn agoredac yn dryloyw
dwyn rheolwyr y BBC i gyfrif mewn modd
manwl gywir.

Pwrpasau Cyhoeddus
Mae’r Siarter a’r Cytundeb yn nodi chwe
Phwrpas Cyhoeddus ar gyfer y BBC.
Y rhain yw:
cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas waraidd
hyrwyddo addysg a dysgu
ysgogi creadigrwydd a rhagoriaeth
ddiwylliannol
cynrychioli’r DU, ei gwledydd, ei
rhanbarthau a’i chymunedau
cyflwyno’r DU i’r byd a’r byd i’r DU
wrth hyrwyddo ei bwrpasau eraill,
helpu i gyflwyno buddiannau technolegau
a gwasanaethau cyfathrebu newydd i’r
cyhoedd ac, yn ogystal, chwarae rhan
flaenllaw yn y broses o newid i ddigidol.

Dulliau o lywodraethu
Mae’r Siarter a’r Cytundeb yn darparu dulliau olywodraethu i’n helpu i gyflawni ein tasgau allweddol:
Cylchoedd gwaith pwrpas: Ar gyfer pob un o
Bwrpasau Cyhoeddus y BBC cyhoeddwyd cylch
gwaith pwrpas sy’n diffinio ein blaenoriaethau i’r
Bwrdd Gweithredol ac yn nodi sut y byddwn yn
barnu perfformiad.
Trwyddedau gwasanaeth: Yn seiliedig ar ycylchoedd gwaith pwrpas cyflwynwn drwyddedaugwasanaeth. Mae’r rhain yn nodi cylch gwaith a

Mae’r Ymddiriedolaeth
yn ymrwymedig i fod
yn agored. Am ragoro wybodaeth am
y ffordd y mae’r
Ymddiriedolaeth
yn gweithredu, a’rpenderfyniadau awneir ganddi, ewch
i bbc.co.uk/bbctrust

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 9

Ymddiriedolaeth y BBC
Beth ydyw a beth mae’n ei wneud

Mae rhagor owybodaeth am yffordd y mae’r Bwrdd
Gweithredol yn rheoli
gweithrediadau’r BBC
yn Rhan Dau

chyllideb bennawd holl wasanaethau’r BBC
ynghyd â sut y dylent fod yn cyfrannu at gyflawni’r
Pwrpasau Cyhoeddus. Cynhaliwn ymgynghoriadau
cyhoeddus cyn pennu cylchoedd gwaith pwrpas
neu cyn rhoi trwyddedau gwasanaeth newydd ac,
unwaith y cânt eu mabwysiadu, rydym yn monitro
perfformiad yn eu herbyn.
Rydym hefyd yn cymeradwyo Datganiadau
blynyddol y Bwrdd Gweithredol o Bolisi
Rhaglenni, gan sicrhau eu bod yn gyson â
thrwyddedau gwasanaeth, ac yn monitro
perfformiad yn eu herbyn.
Profion Gwerth Cyhoeddus: Cyn penderfynu
a ddylid cymeradwyo neu wrthod cynnig gan yrheolwyr i lansio gwasanaeth newydd neu newid
gwasanaeth presennol yn sylweddol, cynhaliwn
brawf gwerth cyhoeddus, sy’n cynnwys asesiad o’reffaith ar y farchnad a gynhelir gan Ofcom (gweler
y blwch isod). Mae hwn yn ein helpu i lunio barn
ar b’un a yw’r cynnig er budd y cyhoedd ai peidio(am ragor o wybodaeth am Brofion Gwerth
Cyhoeddus, gweler tudalen 36).
Cydberthynas â’r rheolwyr
Nid ydym yn rheoli gweithrediadau o ddydd i ddydd
yn y BBC.Y Bwrdd Gweithredol, a arweinir gan
y Cyfarwyddwr Cyffredinol, sy’n gyfrifol am hyn. Ein
rôl ni yw pennu blaenoriaethau ar gyfer y Bwrdd
Gweithredol a sicrhau eu bod yn cael eu cyflawni’n
briodol o fewn polisïau a chyllidebau cytûn.
Y Cyfarwyddwr Cyffredinol, a benodir gennym ni,
yw prif olygydd y BBC ac ef sy’n cadeirio’r Bwrdd
Gweithredol.Ymhlith cyfrifoldebau’r Bwrdd
Gweithredol mae:darparu gwasanaethau’r BBC yn unol â
strategaethau’r Ymddiriedolaeth
pennu cyfeiriad allbwn golygyddol a chreadigoly BBC
rheoli’r BBC yn weithredol
rheoli materion ariannol y BBC yn weithredoler mwyn sicrhau gwerth am arian
bod yn atebol i’r Ymddiriedolaeth amei berfformiad ei hun ac am berfformiad
ei is-gwmnïau.

Mae’r memorandwm
o ddealltwriaeth rhwng
yr Ymddiriedolaeth ac
Ofcom ar gael yn
bbc.co.uk/bbctrust

Mae’r Bwrdd Gweithredol yn cynnwys
Cyfarwyddwyr anweithredol y caiff eu penodiadau
eu cymeradwyo gennym ni.

10 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Swyddogaethau goruchwylio eraill
Mae gennym nifer o swyddogaethau goruchwylio
a rheoleiddio – nodir y rhai allweddol isod:
Gwerth am arian: Rydym yn cymeradwyo
strategaeth a chyllidebau lefel uchel y BBC ac hefyd
yn comisiynu ymchwiliadau rheolaidd i werth amarian mewn meysydd penodol o weithgarwch y BBC.
Golygyddol: Mae’r Bwrdd Gweithredol yngyfrifol am lunio canllawiau golygyddol sy’n nodi’r
safonau y dylai cynnwys y BBC eu cyrraedd.
Rydym yn cymeradwyo’r canllawiau hyn ac
unrhyw ddiwygiadau, ac yn eu defnyddio i fonitro
perfformiad golygyddol y BBC. Nid ydym
yn cymeradwyo rhaglenni cyn eu darlledu.Y
Cyfarwyddwr Cyffredinol, fel prif olygydd y BBC,sy’n gyfrifol am bob penderfyniad golygyddol yny pen draw.Ystyriwn gwynion ar ffurf apeliadau
ar ôl dilyn proses gwynion y BBC yn llawn.
Cwynion ac apeliadau: Rydym yn gyfrifol am lunio’r
fframwaith a ddefnyddir gan Fwrdd Gweithredoly BBC i ymdrin â chwynion a, phan fo’n briodol,
i wrando apeliadau.
Goruchwyliaeth fasnachol a masnachu teg:
Rydym yn sicrhau bod y BBC yn cydymffurfio â’ibolisi masnachu teg, a bod y Bwrdd Gweithredol
yn mynd i’r afael â risgiau gweithredol allweddolyn briodol. Rydym hefyd yn goruchwylio
gwasanaethau masnachol y BBC.

Cydberthynas yr Ymddiriedolaeth ag Ofcom
Corff goruchwylio yw’r Ymddiriedolaeth
sydd â rhai swyddogaethau rheoleiddio.
Mae’n rhannu rhywfaint o gyfrifoldebrheoleiddiol am y BBC gydag Ofcom.
Mewn rhai achosion, mae’r Ymddiriedolaeth
yn gweithio gydag Ofcom yn uniongyrchol,drwy Grwp Llywio ar y Cyd asesiadau
o’r effaith ar y farchnad yn bennaf. Mewn
achosion eraill mae gan yr Ymddiriedolaeth
ac Ofcom gyfrifoldebau gwahanol.
Mae Ofcom yn rheoleiddio darlledwyr
gan gynnwys y BBC drwy ei God Darlledu
sy’n pennu safonau, ee ar Niwed a Sarhad,
i ddarlledwyr. Mae’r Ymddiriedolaeth ynrheoleiddio allbwn y BBC o ran bod yn
ddiduedd ac yn gywir a hi yw’r canolwr terfynol
o fewn y BBC ar gyfer cwynion golygyddol.
Mae Ofcom a’r Ymddiriedolaeth wedi llofnodi
memorandwm o ddealltwriaeth o sut y byddant
yn cydweithio ar y materion hyn a materion
eraill lle mae ganddynt gyfrifoldebau rheoleiddiol.

Gwrando ar y cyhoedd
Un o’n hegwyddorion allweddol yw y byddwn
bob amser yn gweithredu mewn modd agored athryloyw. Mae’r materion yr ymdriniwn â hwy yn aml
yn rhai cymhleth. Mae’n rhaid i ni ystyried barn – sy’nfarn wrthgyferbyniol yn aml – ystod eang o unigolion
a sefydliadau. Byddwn bob amser yn cyhoeddi’r
dystiolaeth sydd wedi llywio ein barn annibynnol,
a byddwn yn egluro ein penderfyniadau yn llawn.
Er enghraifft, pan gymeradwywyd cynigion y
Bwrdd Gweithredol i ddatblygu a lansio Freesat(gweler tudalen 30) cyhoeddwyd yr holl dystiolaeth
a ystyriwyd gennym. Mae ar gael ar ein gwefan,
bbc.co.uk/trust, ac mae’n cynnwys nifer oadroddiadau annibynnol ar agweddau allweddol ary cynnig, yn ogystal â chyfraniadau gan sefydliadau
a wnaeth sylwadau ar y cynnig.
Gwnaethom hefyd ymgynghori’n helaeth arein cylchoedd gwaith pwrpas a’n trwyddedaugwasanaeth drafft a gyhoeddwyd gennym ym mis
Ionawr 2007. Byddwn yn defnyddio’r canfyddiadau
o’r ymgynghoriadau hyn i lywio ein gwaith ar lunio
dulliau llywodraethu terfynol a phennu
blaenoriaethau’r BBC.

Ymgynghoriad ar drwyddedau gwasanaeth
Mae trwyddedau gwasanaeth yn ffordd
allweddol o ddiffinio gwasanaethau’r BBC a
monitro eu perfformiad a ddefnyddir gan yr
Ymddiriedolaeth. Cynhaliwyd ymgynghoriad
cyhoeddus gennym ar y trwyddedau cyntaf, addaeth i rym ar 1 Ionawr 2007. Gofynnwyd aoedd y trwyddedau’n disgrifio gwasanaethau’r
BBC yn ddigonol fel yr oeddent pan sefydlwyd
yr Ymddiriedolaeth – ac a oedd eu cynnwys yn
briodol i alluogi’r Ymddiriedolaeth i lywodraethu
gwasanaethau cyhoeddus y BBC yn y DU.
Cawsom ymateb da gan y sector masnachola sefydliadau eraill, er y cafwyd nifer ychydig ynllai o ymatebion gan aelodau unigol o’r cyhoedd
nag yn ein hymgynghoriadau eraill. Gan ragweld
hyn, roeddem wedi comisiynu gwaith ymchwil
ymysg grwpiau ffocws ledled y DU i asesu barn
y cyhoedd.
Byddwn yn cyhoeddi’r ymatebion unigol
ynghyd â chrynodeb o’r holl ymatebion i’rymgynghoriad. Rydym bellach yn ystyried addylai’r trwyddedau cychwynnol hynny gael
eu hamrywio, ar sail yr ymatebion a gafwyd.

Ymgynghoriad ar gylchoedd gwaith pwrpas
Ym mis Chwefror 2007, cynhaliodd ein
hasiantaeth ymchwil arolwg mawr iawn ogynulleidfaoedd, gan gyfweld â thua 4,500
o oedolion. Roeddem am gael eu barnar Bwrpasau Cyhoeddus y BBC – yn fwy
penodol, pa mor bwysig oedd pob Pwrpas
yn eu barn hwy, a pha mor dda yr oedd y
BBC yn ei wneud o ran eu cyflawni. Caiff ycanfyddiadau eu hymgorffori yn ein gwaith
ar ddatblygu cylchoedd gwaith pwrpas.
Bydd y rhain yn nodi’n glir yr hyn y disgwyliwn
i Fwrdd Gweithredol y BBC ei gyflawni
er mwyn bodloni disgwyliadau talwyr
ffi’r drwydded a’r Pwrpasau Cyhoeddus
a gyflwynwyd gan y Senedd.
Byddwn yn rhoi pwys arbennig arfeithrin dealltwriaeth o’r meysydd lle ceir
anfodlonrwydd ymhlith cynulleidfaoedd o ran
yr hyn y mae’r BBC yn ei gynnig iddynt nawr,
a meysydd lle y gallai’r BBC wneud yn well.
Caiff trosolwg o’r gwaith ymchwil ei gyhoeddi
gyda’r cylchoedd gwaith pwrpas diwygiedig
yn ddiweddarach eleni.

Bydd yr
Ymddiriedolaeth
bob amser ynceisio deall barn
ei chynulleidfaoedd
cyn gwneud ei
phenderfyniadau
Mae cynulleidfaoedd
yn datgan yn glir eu
bod am weld syniadau
newydd – ac maent
o’r farn y gallai’r BBC
wneud yn well yn
y maes hwn

Dengys y canfyddiadau cynnar fod addysg a
newyddion yn bwysig iawn i gynulleidfaoeddo ran blaenoriaethau’r BBC.Ym maes
creadigrwydd a gwreiddioldeb y mae’r
bwlch mwyaf yn bodoli rhwng pwysigrwydd
a pherfformiad ym marn pobl. Mae
cynulleidfaoedd yn datgan yn glir eu bod
am weld syniadau newydd ac ystod eang oraglenni sy’n eu diddanu ac yn rhoi mwynhad
iddynt – ac maent o’r farn y gallai’r BBC
wneud yn well yn y maes hwn.

Edrych ymlaen
Yn ystod y flwyddyn i ddod byddwn yn parhau
i weithio’n galed ar ran talwyr ffi’r drwydded ac yn
cwblhau’r broses o ddatblygu system lywodraethu
newydd sy’n rhoi llais pwerus i gynulleidfaoedd
y BBC wrth gyfrannu at ein penderfyniadau ar
flaenoriaethau’r BBC.
Ceir rhagor o fanylion ar ein cynlluniau ar gyfer
2007/2008 ar dudalen 51 ac ar ein gwefan.

Yn ystod y flwyddyn
i ddod byddwn yn
gweithio’n galed arran y cyhoedd gan
ei alluogi i leisio barna fydd yn llywio ac
yn cyfrannu at ein
penderfyniadau ar
flaenoriaethau’r BBC

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 11

Ymddiriedolaeth y BBC
Yr Ymddiriedolwyr

01

02

03

04

05

06

07

08

09

10

11

12

01 Syr Michael Lyons
02 Chitra Bharucha
03 Diane Coyle
04 Dermot Gleeson
05 Alison Hastings
06 Y Fonesig Patricia Hodgson DBE
07 Rotha Johnston
08 Janet Lewis-Jones
09 David Liddiment
10 Mehmuda Mian Pritchard
11 Jeremy Peat
12 Richard Tait CBE

Ni ddefnyddir y geiriau‘Ymddiriedolaeth’ac ‘Ymddiriedolwr’
yn y ddogfen hon
mewn ystyr technegol
cyfreithiol ac ni fwriedir
iddynt awgrymu ydylid trin aelodau o’r
Ymddiriedolaeth fel
Ymddiriedolwyr eiddo
neu yn ddarostyngedig
i’r gyfraith mewn
perthynas ag
Ymddiriedolaethau
neu Ymddiriedolwyr
12 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

01 Syr Michael Lyons
Cadeirydd
Cadeirydd ers 1 Mai 2007. Cadeirydd, English
Cities Fund. Un o gyfarwyddwr anweithredol
MouchelParkman plc, Wragge & Co, ac SQW Ltd.
Cyn Brif Weithredwr Cyngor Dinas Birmingham;
Cyngor Sir Swydd Nottingham a Chyngor
Bwrdeistref Wolverhampton. Cyn Ddirprwy
Gadeirydd a Chadeirydd Dros Dro, y Comisiwn
Archwilio. Cyn Athro Polisi Cyhoeddus, Prifysgol
Birmingham. Arweiniodd Ymchwiliad Lyons i
swyddogaethau a chyllid llywodraeth leol. Cyn
gyfarwyddwr anweithredol, Central Television;cyn Gadeirydd, Cyngor Ymgynghorol Rhanbarthol
ITV. Llywodraethwr, Royal Shakespeare Company,a Chadeirydd Cerddorfa Symffoni Dinas Birmingham
hyd at fis Hydref 2007.

Weithredwr, y Comisiwn Teledu Annibynnol. Gyrfa
yn y BBC wedi cynnwys llawer o uwch swyddi
gan gynnwys Cyfarwyddwr Polisi Cyhoeddus.
Rhan o dîm sefydlu’r Brifysgol Agored.

02 Chitra Bharucha
Is-gadeirydd
Cadeirydd Dros Dro rhwng mis Tachwedd 2006 a
mis Ebrill 2007.Yn cadeirio Pwyllgorau Cynulleidfa
a Pherfformiad, a Chydnabyddiaeth a Phenodiadau
Ymddiriedolaeth y BBC.Yn aelod o gyrff cyhoeddus
amrywiol gan gynnwys Cadeirydd, Panelau Dyfarnu
Cymhwyster i Ymarfer y Cyngor Meddygol
Cyffredinol, a Chadeirydd, y Pwyllgor Cynghori ar
Fwydydd Anifeiliaid ar gyfer yr Asiantaeth Safonau
Bwyd. Cyn haematolegydd clinigol ymgynghorola Dirprwy Gyfarwyddwr, Gwasanaeth Trallwyso
Gwaed Gogledd Iwerddon. Cyn aelod o’r Comisiwn
Teledu Annibynnol a Chyngor Darlledu’r BBC argyfer Gogledd Iwerddon.

08 Janet Lewis-Jones
Ymddiriedolwr ar gyfer Cymru
Is-lywydd Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau Prydain.
Un o ymddiriedolwyr Sefydliad Baring; Cadeirydd,
y Panel Dethol Aelodau, Glas Cymru Cyf (Dwr
Cymru). Cyn Gomisiynydd, y Comisiwn
Gwasanaethau Post. Cyn aelod, Awdurdod Sianel
Pedwar Cymru (S4C); Awdurdod Strategol y
Rheilffyrdd; a Bwrdd Dyfrffyrdd Prydain. Cyn
Is-lywydd, Prifysgol Cymru (Llanbedr Pont Steffan).
Cyn Ysgrifennydd Cwmni grwp, Dwr Cymru ccc.
Cyn was sifil ac wedi ei hyfforddi’n fargyfreithiwr.

03 Diane Coyle
Cadeirydd, Grwp Llywio Prawf Gwerth Cyhoeddus
Ymddiriedolaeth y BBC.Ymgynghorydd economaidd
yn arbenigo mewn technolegau newydd a globaleiddio.
Cyfarwyddwr, Enlightenment Economics. Aelod o’r
Comisiwn Cystadleuaeth. Athro Gwadd, Athrofa
Llywodraethu Gwleidyddol ac Economaidd,
Prifysgol Manceinion. Cyn newyddiadurwr. Awdur
llwyddiannus a darlledydd ym maes economeg.
04 Dermot Gleeson
Cadeirydd, Pwyllgor Cyllid a Strategaeth
Ymddiriedolaeth y BBC. Dirprwy Gadeirydd
Ymddiriedolwyr Cynllun Pensiwn y BBC. Un
o Lywodraethwyr y BBC rhwng 2000 a 2006.
Cadeirydd, M J Gleeson Group plc, ar ôl bod yn
Brif Weithredwr. Cyn Gadeirydd, Major Contractors
Group; cyn gyfarwyddwr y Gorfforaeth Dai, a Bwrdd
Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu. Cyn Bennaeth,
yr Is-adran Materion Cartref, Adran Ymchwily Blaid Geidwadol; cyn aelod o gabinet Christopher
Tugendhat yn y Comisiwn Ewropeaidd.
05 Alison Hastings
Ymddiriedolwr ar gyfer Lloegr
Ymgynghorydd y cyfryngau. Cyn Olygydd, Newcastle
Evening Chronicle. Cyn Bennaeth Datblygu Staff
Golygyddol, Thomson Regional Newspapers.
Cyn newyddiadurwr papur newydd lleol. Cyn aelod,
Comisiwn Cwynion y Wasg.
06 Y Fonesig Patricia Hodgson DBE
Pennaeth Coleg Newnham, Caergrawnt.
Llywodraethwr ac aelod,Ymddiriedolaeth Wellcome;aelod, y Pwyllgor ar Safonau mewn Bywyd Cyhoeddus;
cyfarwyddwr anweithredol, y Comisiwn Cystadleuaeth.
Aelod o Gyngor Cyllido Addysg Uwch Lloegr. Cyn Brif

07 Rotha Johnston
Ymddiriedolwr ar gyfer Gogledd Iwerddon
Cadeirydd, Grwp Llywio Cyngor Cynulleidfa
Ymddiriedolaeth y BBC. Entrepreneur ym maes
masnach ac eiddo. Partner, Johnston Partnership.
Cyfarwyddwr anweithredol, Allied Irish Bank (UK)plc; Dirprwy Gadeirydd, Invest Northern Ireland.
Aelod anweithredol, Bwrdd Adrannol Swyddfa
Gogledd Iwerddon. Cyn Gyfarwyddwr Variety Foods(NI) Ltd a’r Uned Datblygu Mentrau Lleol. Wedi
bod yn aelod o’r Asiantaeth Cysylltiadau Llafura Chyngor Economaidd Gogledd Iwerddon.

09 David Liddiment
Cyfarwyddwr Creadigol All3Media ac Aelod
Cyswllt,The Old Vic Theatre Company. Mae ei yrfa
ddarlledu yn cynnwys Cyfarwyddwr Rhaglenni, ITV;
Dirprwy Reolwr-gyfarwyddwr, LWT; Cyfarwyddwr
Rhaglenni, Granada TV; a Phennaeth Grwp Adloniant,
Teledu’r BBC.
10 Mehmuda Mian Pritchard
Un o Gomisiynwyr Comisiwn Cwynion Annibynnol
yr Heddlu, Llundain a Rhanbarth De-ddwyrain
Lloegr. Un o gyfarwyddwyr anweithredol Awdurdod
Ymgyfreitha’r GIG. Cyn aelod o Awdurdod Cwynion
yr Heddlu a’r Swyddfa Goruchwylio Cyfreithwyr.
Cyn gyfreithiwr mewn practis preifat yn Birmingham
a chyn gyfarwyddwr anweithredol Ymddiriedolaeth
Iechyd Meddwl Gogledd Birmingham.
11 Jeremy Peat
Ymddiriedolwr ar gyfer yr Alban
Cadeirydd, Pwyllgor Polisi ac Apeliadau Masnachu
Teg Ymddiriedolaeth y BBC; Cadeirydd, Grwp
Llywio ar y Cyd Asesiad o’r Effaith ar y Farchnad
Ymddiriedolaeth y BBC; Cadeirydd Ymddiriedolwyr
Pensiwn y BBC. Llywodraethwr Cenedlaethol y
BBC ar gyfer yr Alban rhwng 2005 a 2006. Aelod
o’r Comisiwn Cystadleuaeth. Un o gyfarwyddwyr
Sefydliad David Hume. Cyn Brif Economegydd Grwp
y Royal Bank of Scotland.
12 Richard Tait CBE
Cadeirydd, Pwyllgor Safonau Golygyddol
Ymddiriedolaeth y BBC. Athro Newyddiaduraeth
a Chyfarwyddwr y Ganolfan Astudiaethau
Newyddiaduraeth, Prifysgol Caerdydd. Un o
Lywodraethwyr y BBC rhwng 2004 a 2006.
Cyn Brif Olygydd ITN a Golygydd, Channel 4 News.
Cyn olygydd y BBC ar gyfer Newsnight,The Money
Programme, a rhaglen canlyniadau Etholiad
Cyffredinol 1987.

Ceir manylion y
Llywodraethwyr
a fu’n gwasanaethu
tan 31 Rhagfyr 2006
ar dudalen 47

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 13

“Mae rhywfaint o’r gomedi
newydd yn eithaf gwahanol,ond gall fod yn gomedi hapa damwain nad yw’n ddoniol.”
Diffiniad digymell o BBC Three. Dyn rhwng 25 a 34 oed, o Gaerdydd, yn
cyfrannu at ymgynghoriad yr Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

Mae’n rhy gynnar i ni roi barn derfynol ac asesiadau dros
dro a geir isod wrth i ni lunio fersiwn terfynol y cylchoedd
gwaith pwrpas a’r trwyddedau gwasanaeth a fydd yn
gweithredu fel ein prif ddulliau o asesu perfformiad yn
y dyfodol. Byddant yn darparu tystiolaeth wrthrychola fydd yn ein galluogi i fesur a, lle y bo angen, herio
effeithiolrwydd y BBC o ran darparu gwasanaethau oansawdd uchel sy’n arloesol, yn uchelgeisiol ac yn fentrus.
Asesu perfformiad
Roedd y Llywodraethwyr yn arfer pennu
amcanion corfforaethol ar gyfer y rheolwyr achyflwyno adroddiad arnynt yn yr Adroddiad
Blynyddol. Nid yw’r Ymddiriedolaeth yn pennu
amcanion yn y fath fodd; yn hytrach mae’n pennu
blaenoriaethau strategol drwy gylchoedd gwaith
pwrpas a byddwn yn cyflwyno adroddiadau arhynt y rhain yn flynyddol. Mae’r Adroddiad
Blynyddol hwn yn pontio’r ddwy system ac felly
mae’n cynnwys asesiadau yn erbyn amcanion y
Llywodraethwyr a bennwyd y llynedd yn ogystal
â’n hasesiadau ein hunain o berfformiad y BBC.
Pennodd y Llywodraethwyr bum amcan, yr oedd
tri ohonynt yn rhai golygyddol, a chyflwynwn
adroddiadau arnynt yn yr adran hon.Trafodir yddau amcan arall – ar hyrwyddo’r broses o newid
i ddigidol a gwerth am arian – yn yr adran Cyllid
a busnes. Nodir ein barn ar berfformiad yn erbyn
y pum amcan fel a ganlyn:
Strategaeth rhaglenni (tudalen 17)
Bod yn ddiduedd (tudalen 22)
Atebolrwydd (tudalen 24)
Gwerth am arian (tudalen 28)
Cynyddu nifer y bobl sy’n newid i ddigidol(tudalen 30)
Mae Rhan Dau yn cynnwys gwybodaeth amamrywiaeth o ffeithiau a ffigurau sy’n ymwneud
â gweithgareddau darlledu’r BBC. Eleni
ymhelaethwyd ar y wybodaeth, ar ein cais ein
hunain, er mwyn dangos y wybodaeth yn ôl
gwasanaeth unigol. Mae hyn yn adlewyrchu ein
hymrwymiad i fod yn fwy tryloyw.Yn y dyfodol,
bydd y data yn cyfrannu tystiolaeth wrthrychol
i’n cynorthwyo i asesu perfformiad y BBC.

Ceir ffeithiau a ffigurau
manwl ar berfformiad
gwasanaethau’r BBC
ar dudalennau 64 i 75
yn Rhan Dau

Y BBC ym marchnad ehangach y cyfryngau
Mae pob darlledydd wedi gorfod wynebu’r
newidiadau enfawr sydd wedi digwydd yn ydiwydiant dros y 15 mlynedd diwethaf.Yn sgîly newidiadau hyn rhannwyd cynulleidfaoedd,
cynyddwyd cystadleuaeth, cafwyd tirlun fwyfwy
cymhleth o ran y cyfryngau a chynyddwyd
disgwyliadau cynulleidfaoedd. Mae’r BBC wedi
ymateb i hyn drwy ddatblygu gwasanaethau
newydd – sianelau digidol ar y teledu a’r radioa gwasanaethau ar-lein helaeth – ac mae’n parhau
i newid er mwyn manteisio ar ddatblygiadau
technolegol newydd ar ran y cyhoedd.
Ar yr un pryd, mae’n rhaid i’r BBC gofio bod ei
gynulleidfaoedd darlledu craidd yn dal i ddibynnu ary sianelau a’r rhwydweithiau a oedd yn bodoli cyn
i’r newidiadau presennol ddechrau digwydd.Yr her
sy’n wynebu’r BBC yw parhau i ddarparu rhaglennu
arloesol o ansawdd uchel i’r cynulleidfaoedd hyn,tra’n dod o hyd i’r adnoddau ariannol a chreadigoli fodloni disgwyliadau cynulleidfaoedd sy’n datblygu’ngyflym mewn mannau eraill.
O ystyried amrywiaeth a lluosogrwydd ei
gynulleidfaoedd, ni fydd y BBC byth yn gallu
bodloni holl ddisgwyliadau pob un o dalwyr ffi’r
drwydded, ond bydd meithrin dealltwriaeth dda
o ddisgwyliadau cynulleidfaoedd yn llywio’r
blaenoriaethau strategol a bennwn ar gyfer y BBC.
Mae sicrhau bod y BBC yn gwasanaethu holl dalwyr
ffi’r drwydded yn egwyddor bwysig. Mae’n bleser
gennym nodi bod tua 94% o oedolion yn y DU
yn eu defnyddio a bod sgorau cymeradwyaeth
cynulleidfa’r BBC wedi aros yn gymharol sefydlog
dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf. Wedi dweud
hynny, mae cyfran gyffredinol y BBC o’r farchnad
teledu a radio – tua 43% – yn gostwng yn raddol.

94%

o oedolion yn y DU yn defnyddio
gwasanaethau’r BBC
Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain y BBC cyfan.
Cyrhaeddiad honedig, 15+ oed, 2006/2007

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 15

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

Oedolion ifanc
Mae’r newidiadau sylweddol i’r gynulleidfa
ddarlledu fwyaf amlwg mewn perthynas ag
ymddygiad newidiol oedolion ifanc (16–34
oed) o ran y cyfryngau. Maent yn dechrau
defnyddio technolegau newydd ac yn rhoi’r
gorau i ddefnyddio hen rai yn gyflymach na
llawer o bobl hyn, y mae eu harferion gwylio
yn aml yn aros yr un peth ac yn seiliedig ar
bedair neu bum sianel. Mae oedolion ifanc yngwylio llai o deledu na grwpiau hyn, maent yn
gwrando ar lai o radio ac maent yn defnyddio
mwy o wasanaethau ar-lein a gwasanaethau
eraill a gynigir ar y sgrîn nad ydynt yn rhai
darlledu megis gemau. Fel y dengys y siart, argyfer pobl ifanc rhwng 15 a 24 oed, mae’rrhyngrwyd yn ffynhonnell adloniant sydd bron
â bod mor boblogaidd â’r teledu. Mae’n bwysig
bod y BBC yn dod o hyd i ffyrdd o barhau i
fod yn berthnasol i’r grwpiau oedran iau hyn.

TeleduMae darlledwyr rhaglenni teledu llinellol
traddodiadol1 bellach o dan bwysau mawr. Mae’r
ffigurau gwylio wythnosol ar gyfer rhaglenni teledu’r
BBC a’i gystadleuwyr masnachol wedi gostwng awr
yr wythnos ar gyfartaledd dros y tair blynedd
diwethaf. Mae cynulleidfaoedd yn lleihau fel gwylwyr– yn enwedig pobl ifanc (gweler y blwch) – wrth
iddynt gael eu denu gan arlwy newydd mewn
mannau eraill. Mae’r gystadleuaeth am y gynulleidfa
hon sy’n lleihau yn parhau i gynyddu yn sgîl lansio
sianelau newydd, a cheir rhagor o gystadleuaeth ynsgîl y twf mewn gwasanaethau teledu ar alw drwy
beiriannau recordio fideo personol a gwasanaethau
ar-lein. Disgwyliwn i’r duedd hon gynyddu pan
fydd y BBC yn lansio ei wasanaeth teledu ar alw
ei hun drwy’r BBC iPlayer yn ddiweddarach eleni(gweler tudalen 7).

Er gwaethaf y defnydd is na’r cyfartaledd owasanaethau’r BBC, mae cymeradwyaethoedolion ifanc i’r BBC yn uwch na’r
cyfartaledd. Gallai hyn adlewyrchu’r niferoedd
cymharol isel sy’n talu ffi’r drwydded yn eu
cartrefi. Fodd bynnag, gallai ddeillio o’r ffaitheu bod yn llai tebygol o rannu canfyddiad
cynulleidfaoedd hyn o’r BBC sef ei fod ynwell yn y gorffennol – mae pobl ifanc yn fwy
tebygol o gredu bod y BBC yn arloesol na’r
boblogaeth yn gyffredinol.

Nid yw BBC One na BBC Two wedi llwyddo
i osgoi’r dirywiad hirdymor o ran cyrhaeddiad
a brofwyd gan fwy neu lai’r holl sianelau teledu
sefydledig. Fodd bynnag, yn wyneb cystadleuaethlem, mae Teledu’r BBC wedi gwneud yn dda ibarhau i apelio at niferoedd mawr iawn o wylwyr
gyda BBC One a BBC Two, a chynyddu cyrhaeddiad
ac apêl BBC Three a BBC Four.

56%

yn llai o raglenni yn 2006/2007
â chynulleidfa gyfartalog o 10
miliwn+Ffynhonnell: BARB,TNS/Infosys, 4+ oed. Pob
Sianel Deledu, y DU. Lleiafswm o 10 munudo hyd (2006/2007 o gymharu â 2005/2006)

Y cwestiwn y mae angen ei ateb yw ai ar draul
uchelgais creadigol a chystadleuol y llwyddwyd
i ymateb mewn modd cystadleuol a chryf yngyffredinol. Awgryma ein gwaith ymchwil fod
cynulleidfaoedd yn gadarn o’r farn y dylai’r BBC fod
yn fwy arloesol (gweler tudalen 11). Byddwn yn
ymchwilio i hyn yn ystod y flwyddyn i ddod fel rhano’n gwaith ar ailflaenoriaethu ffi’r drwydded. Byddwn
hefyd yn ystyried rôl holl sianelau teledu’r BBC, sut
mae’r portffolio o sianelau yn cydweddu â’i gilydd asut y dylai weithio mewn amgylchedd cwbl ddigidol.

16 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

44

47

53

Y teledu a’r rhyngrwyd fel ffynhonnello fwynhad % sy’n cytuno (yn ôl oedran)

Mae’n bleser gennym nodi bod gwylwyr yn parhau
i ystyried BBC One fel y gwasanaeth teledu genre
cymysg o’r ansawdd uchaf; bod cymeradwyaethgyffredinol gwylwyr i BBC One a BBC Two yn
sefydlog; a bod y gymeradwyaeth yn cynyddu argyfer BBC Three a BBC Four. Mae llawer o raglenni
teledu’r BBC yn sgorio’n dda o ran gwerthfawrogiad
y gynulleidfa.

35–44

45–54

3

6

9

16

21

33
36

40

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, 4+ oed

Un o’r negeseuon allweddol sy’n deillio o’n gwaithgyda’r cyhoedd yw bod cynulleidfaoedd am i’r
BBC fod yn fwy arloesol. Maent yn gwerthfawrogi
syniadau newydd – ac maent o’r farn y gallai’r BBC
fod yn gwneud mwy i’w cyflwyno. Mae hyn yn her i’r
BBC a byddwn yn gwneud ein gorau i geisio ymateb
iddi yn ystod y flwyddyn i ddod.

40

25.1
2006/2007

25.8

25.5
2005/2006

2004/2005

2003/2004

26.1

Gwylio’r teledu: oriau
cyfartalog yr wythnos

15–24

25–34

55–64

65+

■ Y rhyngrwyd■ Teledu
Ffynhonnell: Arolwg Cylch Gwaith Pwrpas 15+ oed.
BMRB Chwefror 2007

Diffinnir teledu llinellol fel rhaglennu a amserlennir.
Mae teledu nad yw’n llinellol yn cynnwys gwylio ar alw drwy
beiriannau recordio fideo personol

1trosi Dyfodol Creadigol yn strategaethau
gwasanaeth a chynigion ar gyfer y BBC cyfan
lleihau nifer yr ailddarllediadau ar BBC One
yn ystod oriau brig i lai nag 8.5% yn
2006/2007
parhau i gynyddu’r buddsoddiad cyffredinol
mewn comedi a drama wreiddiol o’r DU■ 45.1% Radio Masnachol■ 54.9% Radio’r BBC
Ffynhonnell: RAJAR. Oedolion 15+ oed

mireinio allbwn min nos BBC One.

Cyflawnwyd yr amcan i barhau i gynyddu’r
buddsoddiad cyffredinol mewn comedi a drama
wreiddiol o’r DU. Cynyddodd y buddsoddiad mewn
comedi 5% yn 2006/2007 i £87.6miliwn a bwriedir
ei gynyddu 9.1% arall yn 2007/2008. Mae’r amser
a gymerir i gynhyrchu drama o’r dechrau i’r diwedd
yn hwy, felly er mai dim ond cynnydd o 3.4% a fu

Ffôn symudolRadio DAB*

8%

20%

24%

41%
Ffynhonnell: RAJAR. Defnydd honedig
ymhlith oedolion 15+ oed. Mawrth 2007.
*Radio DAB yn y cartref

Defnyddwyr y rhyngrwyd a
bbc.co.uk (miliynau)

15.6

12.9

Cyflawnwyd targed y Llywodraethwyr o leihau
nifer yr ailddarllediadau ar BBC One yn ystod
oriau brig. 8.4% oedd y ffigur ar gyfer 2006/2007(o gymharu ag 8.9% yn 2005/2006). Gwnaed
gwaith gwerthfawr i wella’r ddealltwriaeth o
agweddau cynulleidfaoedd tuag at ailddarllediadau
yn gyffredinol (gweler y blwch) a chefnogwn ddully rheolwyr o weithredu. Rhaid rhoi blaenoriaeth
i greu rhaglenni rhagorol, uchelgeisiol ac arloesol.
Mae ailddarllediadau a reolir yn briodol yn rhyddhau
adnoddau i ariannu’r rhaglenni pwysig hyn – sy’ndebygol o gael eu hailddarlledu eu hunain.

Y rhyngrwyd

Er ein bod o blaid canolbwyntio ar bobl ifanc, rydym
wedi galw ar y BBC i roi sylw tebyg i’r holl grwpiau
eraill o gynulleidfaoedd nas gwasanaethir yn
ddigonol. Mae a wnelo’r her â dod o hyd i ffyrdd oailgysylltu’r cynulleidfaoedd hyn ag allbwn prif ffrwd
y BBC, yn hytrach na chreu allbwn newydd yn
benodol ar eu cyfer.

Sut mae pobl yn gwrando arwasanaethau radio digidol

Teledu digidol

Rydym yn falch o’r cynnydd a wnaed hyd yma o ran
Dyfodol Creadigol, prosiect mawr y Cyfarwyddwr
Cyffredinol i ddatblygu strategaeth olygyddol
sylfaenol i’r BBC dros y chwe blynedd nesaf. Mae
hyn yn ategu’r gwaith ar ailflaenoriaethu yn dilyn
setliad ffi’r drwydded.Y themâu allweddol yw
mireinio drama ar BBC One, rhaglenni ffeithiol ar
BBC Two, a’r ddarpariaeth gyffredinol i blant a’r rhai
yn eu harddegau.

bbc.co.uk

Erbyn hyn mae gwasanaethau ar-lein y BBC yn
wynebu llawer iawn o gystadleuaeth, yn genedlaethol
ac yn rhyngwladol, ond bbc.co.uk yw prif wefan y
DU sy’n cynnig gwybodaeth, adloniant a chynnwys
addysgol o hyd. Mae’r gwaith o ddatblygu bbc.co.uk
fel ffynhonnell ar gyfer gwasanaethau teledu a radioar alw’r BBC yn debygol o gadarnhau ei le fel y prif
gyfrwng a ddefnyddir gan y BBC i gyflawni ei
Bwrpasau Cyhoeddus.

Pennodd y Llywodraethwyr gyfres oamcanion i’r rheolwyr o ran strategaeth
rhaglenni ar gyfer 2006/2007, sef:

27.8

Ar-lein
Cydnabu’r BBC botensial y rhyngrwyd o ran
darparu gwasanaeth cyhoeddus ar gam cynnar iawn
a chwaraeodd ran hollbwysig yn y gwaith o’i sefydlu
yn y DU fel ffynhonnell newyddion a gwybodaetho ansawdd uchel. Mae bbc.co.uk wedi dod yn uno wasanaethau mwyaf llwyddiannus y BBC, addefnyddiwyd gan tua 15.6 miliwn o oedolion bob
mis yn chwarter olaf 2006/2007 – cynnydd o fwy
na 2.5 miliwn o bobl mewn 12 mis.

Radio’r BBC: cyfran o’r
gwrandawyr 2006/2007

25.8

Erbyn diwedd y flwyddyn, honnodd mwy na hanner
y boblogaeth sy’n oedolion (58%) ei bod naill ai’nberchen ar radio digidol DAB neu wedi gwrando arradio digidol drwy deledu digidol neu’r rhyngrwyd.
Fodd bynnag, mae’r broses o werthu setiau radio
DAB wedi bod yn gymharol araf gyda thua 4.7
miliwn o unedau wedi’u gwerthu hyd yma, ac mae’r
cyrhaeddiad o ran gwasanaethau radio unigol digidol
yn unig yn parhau i fod yn isel: dim ond 2% o’r
boblogaeth sy’n oedolion a gyrhaeddir gan y prifwasanaeth radio digidol yn unig sef The Hits (sy’neiddo i Emap) yr wythnos. Er i’r broses o ddatblygu
radio digidol fod yn gymharol araf hyd yma, gallai
dyfodiad ail amlblecs digidol cenedlaethol y flwyddyn
nesaf ysgogi cystadleuaeth fasnachol a’r farchnad
radio digidol ymhellach.

Strategaeth rhaglenni

Y rhyngrwyd

Radio
Profwyd y gystadleuaeth sydd wedi newid teledu’r
DU dros y 15 mlynedd diwethaf gyntaf gan radio’r
DU 40 mlynedd yn ôl, pan fu’n rhaid i’r BBC newid
ei bortffolio radio yn sylweddol gan greu Radio 1,
Radio 2, Radio 3 a Radio 4 yn sgîl lansio’r
gorsafoedd radio answyddogol. Digwyddodd hyn
ar yr un pryd â lansio radio lleol y BBC. Mae’r
strategaeth eang a ddilynwyd gan Radio’r BBC, yr
adeg honno ac ers hynny, sef creu rhwydweithiau
wedi’u teilwra sydd â rôl gwasanaeth cyhoeddus
glir ar gyfer cynulleidfaoedd arbenigol, wedi bod ynhynod lwyddiannus. Mae Radio’r BBC yn parhau
i ddenu cyfran uchel o wrandawyr, ac mae ymhellar y blaen o gymharu â radio masnachol, er, fel yteledu, mae’r cyrhaeddiad o ran cynulleidfaoedd iau
yn lleihau yn yr hirdymor, i’r BBC a’r sector masnachol.

■ Ch1 2006
■ Ch1 2007
Ffynhonnell: TNS. Oedolion 16+ oed mewn
cartrefi â’r rhyngrwyd yn y DU.
Cyrhaeddiad misol honedig

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 17

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

78%

o’r boblogaeth yn gwylio BBC One
mewn wythnos gyffredin
Ffynhonnell: BARB,TNS/Infosys, 4+ oed.
O leiaf 15 munud yn olynol, 2006/2007

o ran y buddsoddiad i £268.2miliwn yn 2006/2007,
mae’r rheolwyr yn bwriadu ei gynyddu 16.4% arallyn 2007/2008.
Mewn ymateb i amcan olaf y Llywodraethwyr oran strategaeth rhaglenni – mireinio’r allbwn min
nos ar BBC One – arbrofodd y rheolwyr gyda
chyfres dreial o The One Show, ac fe’i comisiynwyd
fel rhaglen gyswllt reolaidd yn amserlen fin nosy BBC o dymor y gwanwyn 2007.

Barn cynulleidfaoedd ar ailddarllediadau
Awgryma gwaith ymchwil y BBC fod
cynulleidfaoedd, er eu bod yn casáu rhai mathau
o ailddarllediadau, yn gwerthfawrogi rhai eraill.
Nid ydynt yn hoffi gweld ailddarllediadau ar BBC
One yn ystod oriau brig, ond mae ‘ailddarllediadau
naratif’ yn boblogaidd. (Dangosir ailddarllediadau
naratif yn fuan ar ôl y darllediad gwreiddiol – ynystod oriau nad ydynt yn rhai brig yn aml, neu
ar sianel wahanol. Mae cynulleidfaoedd yn eu
gwerthfawrogi fel cyfle i ddal i fyny â rhaglen agollwyd cyn y dangosir y bennod nesaf.) Yn yr
un modd mae trosglwyddiadau digidol, lle y caiff
rhaglen a ddarlledwyd gyntaf ar un o sianelau
digidol y BBC ei hailddarlledu ar BBC One neu
BBC Two, yn galluogi pobl heb deledu digidol
i wylio’r rhaglenni hynny.
Mae’r ffaith bod cynulleidfaoedd yn cael eurhannu yn cynyddu gwerth ailddarllediadau. Mae’r
nifer gynyddol o sianelau yn ei gwneud yn fwy
tebygol y caiff rhaglen ei cholli am fod amserlen
yn gwrthdaro, ac mae cynulleidfaoedd yn disgwyl
ailddarllediadau fwyfwy er mwyn dal i fyny.Yn yr
hirdymor, gallai gwasanaeth ar alw ostwng gwerth
ailddarllediadau, yn enwedig ailddarllediadau
naratif. Ond hyd nes y sefydlir gwasanaeth o’rfath, mae gwerth ailddarllediadau yn debygol obarhau i gynyddu.

Ceir arolwg y rheolwyr
o’r gwasanaethau
yn Rhan Dau

Awgryma’r dystiolaeth hon mai’r fforddorau ymlaen yw parhau i leihau nifer yr
ailddarllediadau yn ystod oriau brig ar BBC
One, ond cynyddu nifer yr ailddarllediadau
naratif a datblygu rhaglen o ailddarllediadau
a gyd-gysylltir yn dda ar draws y portffolio owasanaethau. Mae’n rhaid i’r polisi ailddarlledu
wneud synnwyr i gynulleidfaoedd ac osgoi’r
mathau o ailddarllediadau nad ydynt yn eu
hoffi. Wrth i’r gwasanaeth ar alw ddatblygu,
efallai y bydd yn rhaid i’r polisi newid er
mwyn adlewyrchu ymddygiad newidiol
cynulleidfaoedd.

18 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

TeleduBBC One yw prif wasanaeth y BBC o hyd.
I sawl aelod o’r cyhoedd dyma yw’r BBC. Mae
disgwyliadau gwylwyr yn uchel iawn ac, er y gall
rhaglenni megis Planet Earth ragori ar y safonau
hyn, mae’n rhaid i’r sianel weithio’n galed i fodloni’r
disgwyliadau hyn. Er bod 42% o wylwyr y sianel
yn cytuno’n gryf ei bod yn cynnig rhaglenni oansawdd uchel, cyfran rywfaint yn is – 29%– sy’n ei chanmol yn uchel am fod yn “wreiddiol
ac yn wahanol”.
Mae gwylwyr BBC One yn disgwyl lefel uchel iawno raglennu gwreiddiol a ddangosir am y tro cyntaf
ac rydym wedi gofyn i’r Bwrdd Gweithredol barhau
â’r ymrwymiad i leihau nifer yr ailddarllediadau yn
ystod oriau brig yn Natganiad o Bolisi Rhaglenni’r
sianel ar gyfer y flwyddyn i ddod.
Mae cyrhaeddiad cyffredinol BBC One yn gostwng.
Dros y tair blynedd diwethaf mae wedi colli pum
pwynt, gan ostwng i 78% o’r boblogaeth yn
2006/2007. Mae rhywfaint o raglennu mwyaf
poblogaidd BBC One yn dod o dan bwysau. Mae’r
cyrhaeddiad i operâu sebon megis EastEnders wedi
gostwng deg pwynt canran dros y tair blynedd ac
mae canfyddiadau cynulleidfaoedd o BBC One fel“y gorau ar gyfer operâu sebon” wedi gwanhau.
Fodd bynnag, mae’n bleser gennym nodi bod ycyrhaeddiad i raglenni materion cyfoes yn cynyddu– a gynorthwywyd yn rhannol drwy symud
Panorama i slot newydd yn ystod oriau brig ar
nos Lun. Cefnogwn yr amcan a bennwyd gany Llywodraethwyr yn llawn sef y dylid adfer
amlygrwydd ac apêl rhaglenni materion cyfoes
difrifol. Mae Datganiad o Bolisi Rhaglenni BBC One
yn nodi’n glir ein bod yn disgwyl i allbwn materion
cyfoes y sianel gynnal y safonau uchaf o ran bod
yn ddiduedd ac yn fanwl gywir, buddsoddi mewn
ymchwiliadau hirdymor ac adlewyrchu amrywiaeth
eang o safbwyntiau a phrofiadau. Dylai Panorama
ddefnyddio ei slot yn ystod oriau brig i gyflwyno
rhaglenni o ansawdd uchel ar ystod eang o bynciau
materion cyfoes i’w chynulleidfa eang.
Gall adloniant BBC One rannu barn cynulleidfaoedd.
Mae rhai gwylwyr o’r farn bod fformatau adloniant
yn gwneud y sianel yn fwy modern ac ifanc; maeeraill yn beirniadu adloniant sy’n seiliedig ar bobl
adnabyddus (neu selebs) yn hallt, am eu bod yn
credu ei fod yn ddeilliadol ac yn annheilwng o’r
sianel. Credwn yn gryf y dylai holl wasanaethau’r
BBC, gan gynnwys BBC One, fod yn arloesol ac ynuchelgeisiol o ran eu creadigrwydd. Derbyniwn fod
hyn yn awgrymu elfen o risg, a chydnabyddwn fod‘methiannau’, yn ogystal â ‘llwyddiannau’, yn cael
mwy o effaith ar BBC One nag ar unrhyw un owasanaethau eraill y BBC.
Mae cynulleidfa BBC Two wedi lleihau yn gyflymach
na chynulleidfa BBC One dros y pedair blynedd
diwethaf, gyda dirywiad penodol ymhlith oedolion
iau, er yr ymddengys fod y dirywiad hwn wedi arafu.
Mae allbwn ffeithiol y sianel wedi bod yn gryf – gangynnwys Top Gear (lle y gwnaeth dwy bennod ddenu
cynulleidfaoedd cyfartalog o fwy nag 8 miliwn), Coast,
Springwatch a The Apprentice (sydd bellach wedi
symud i BBC One). Mae BBC Two yn perfformio’n
gymharol dda o ran denu cynulleidfaoedd i’w
hallbwn yn ystod oriau brig mewn marchnad sy’ngystadleuol iawn.Yr her yw rheoli hyn heb anghofio
ymrwymiad y sianel, a nodir yn ei Datganiad o Bolisi
Rhaglenni, i ddangos rhaglenni â dyfnder a sylwedd
sy’n ehangu ac yn herio gorwelion gwylwyr.
Un o ganfyddiadau ein hymgynghoriad ar drwyddedaugwasanaeth oedd bod gwylwyr yn ystyried BBC Twomewn ffordd wahanol i BBC One.Yn ystod y flwyddyn
i ddod byddwn yn ystyried sut mae’n ‘gweddu’ isianelau teledu eraill y BBC.

y gwaith o ddiwallu anghenion y gynulleidfa hon
yn rhywbeth y gwnawn ei hystyried wrth bennu
blaenoriaethau strategol y BBC. Cytunwn â’r Bwrdd
Gweithredol fod angen trafod rhai o deitlau
rhaglenni’r sianel.
Mae BBC Four hefyd yn dod yn fwy poblogaidd.
Mae bellach yn cyrraedd 7.1% o’r boblogaeth mewn
cartrefi â theledu digidol – sy’n dda i sianel ddigidol.
Fodd bynnag, nid cyrhaeddiad yw unig amcan BBC
Four. Mae’n rhaid i ansawdd uchel barhau i fod wrth
wraidd y sianel a’r her sy’n wynebu BBC Four yw
parhau i fod yn ymrwymedig i’w gweledigaeth
wreiddiol sef bod “yn lle i feddwl”.

BBC Three sydd â’rcyrhaeddiad wythnosol
cyfartalog uchaf namyn
dau, o blith 280+
o sianelau teledu
annaearol. Daw BBC
Four yn 16fed.
Ffynhonnell: BARB,TNS/Infosys, 4+ oed mewn
cartrefi aml-sianel. Pob awr, 2006/2007.

Anelwn at feithrin gwell dealltwriaeth o’r rôl y dylai
BBC Three a BBC Four ei chwarae ym mhortffolio’r
BBC o wasanaethau teledu wrth i’r broses o newid
i ddigidol agosáu. Rydym hefyd am wella ein
dealltwriaeth o’r polisïau trosglwyddo rhwng sianelau
digidol a daearol y BBC, lle y mae angen ystyried sut
y gellir cynnal natur nodedig y sianelau tra’n sicrhau’r
gwerth gorau am arian drwy ddangos rhaglenni ar
fwy nag un sianel.

6.4
6.1

6.5
6.0

6.8
6.2

2005/2006

2006/2007

78.4
57.0

61.4

59.1
2005/2006

2006/2007

81.9
2004/2005

79.7

83.7
67.0
2003/2004

Cyrhaeddiad 15 munud wythnosol ar gyfartaledd (%):
BBC One a BBC Two

2004/2005

Cymeradwyaeth: BBC Three a BBC FourSgôr allan o 10

■ BBC One
■ BBC Two

■ BBC Three (pobl ifanc rhwng 16 a 34 oed)
■ BBC Four (pob oedolyn)
Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain y BBC cyfan, 15+ oed
Sylfaen: Pawb sy’n gwylio’r rhaglen

Ffynhonnell: BARB, TNS/Infosys, 4+ oed. Pob awr

Mae BBC Three wedi dod yn fwy poblogaidd. Maebellach yn cyrraedd 17.6% o’r boblogaeth mewn
cartrefi â theledu digidol ac mae’r gymeradwyaeth
i’r sianel yn cynyddu. Mae un o bob pump unigolyn
rhwng 16 a 34 oed yn gwylio’r sianel ac mae wedimeithrin enw da fel llwyfan i gomedi newydd. Mae
ymddygiad newidiol pobl ifanc o ran y cyfryngau yn
fater hollbwysig i’r BBC ac mae rôl BBC Three yn

Mae BBCi yn cynnig ystod eang o allbwn teledu
nad yw’n llinellol sydd ar gael drwy’r botwm coch.
Nodwn sylwadau’r rheolwyr ar ba mor hawdd
ydyw i’w ddefnyddio ond rydym yn ymwybodolo bryderon y Llywodraethwyr ynghylch cyflymder
amseroedd ymateb ac rydym wedi gofyn i’r rheolwyr
fonitro canfyddiadau defnyddwyr o ansawdd a pha
mor hawdd ydyw i’w ddefnyddio wrth i fwy ogynnwys gael ei ychwanegu i’r gwasanaeth.

18

o sianelau teledu penodol i blantyn y DU
Ffynhonnell: BARB

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 19Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

63%

o’r rhai rhwng 15 a 29 oed sy’ngwrando ar Radio 1 nad ydynt
yn gwrando ar unrhyw un owasanaethau radio eraill y BBC
Ffynhonnell: RAJAR. 2006/2007

Mae CBBC a CBeebies yn perfformio’n gryf mewn
marchnadoedd sy’n gystadleuol iawn. Erbyn hyn ceir
18 o sianelau teledu penodol i blant yn y DU, ond,ar y cyfan, mae plant yn gwylio llai o deledu wrth
iddynt droi at fathau eraill o adloniant.Yn y cyd­destun hwn, nodwn boblogrwydd y cynnwys i blantar bbc.co.uk. Mae 56% o blant rhwng 7 a 15 oed
yn y DU sydd â mynediad i’r rhyngrwyd yn honni
eu bod wedi defnyddio CBBC ar-lein.
CBeebies yw’r sianel fwyaf poblogaidd i blant ohyd yn ystod ei horiau darlledu (0600-1900) gyda
chyfran o 7% o’r gwylwyr2 sy’n blant rhwng 4 a 14
oed mewn cartrefi â theledu digidol. Er gwaethaf
cystadleuaeth gynyddol, mae’r sianel yn parhau igyrraedd tuag 16% o’r grwp oedran hwn mewn
cartrefi â theledu digidol.Ystyrir bod CBeebies
yn arloesol iawn hefyd – mae hanner ei gwylwyr
sy’n oedolion yn cytuno’n gryf â’r datganiad ei bod
yn cynnig “rhaglenni â syniadau newydd sy’n dilyn
trywydd gwahanol”. Un o’r gwendidau yn yr
amserlen fu’r ddarpariaeth ar gyfer plant rhwng 4a 6 oed ac mae’n bleser gennym nodi bod cynllun
yn Natganiad o Bolisi Rhaglenni CBeebies ar gyfer
2007/2008 i wella cyrhaeddiad ymhlith y grwp
oedran hwn drwy gyflwyno rhaglennu newydd.
Mae CBBC hefyd yn boblogaidd o hyd mewn
perthynas â’i chystadleuwyr. Mae oedolion yn
cydnabod ei bod yn darparu gwasanaeth nodedig,o ran bod yn Brydeinig, gan gynnig amrywiaetho raglenni byw a hefyd ei bod o ryw werth
addysgol i blant.
O fewn marchnad deledu gyffredinol plant yn y DU,
mae’r Ymddiriedolaeth yn cydnabod bod y cynnwys
gwreiddiol a gomisiynir yn lleihau. Felly, mae rôl y
BBC wrth fuddsoddi mewn rhaglennu o’r DU yn
dod yn bwysicach a byddwn yn ei hystyried wrthailflaenoriaethu ffi’r drwydded.

yn erbyn dau o gyflwynwyr Radio 1 am ddefnyddio
iaith sarhaus ac mae penderfyniad y Bwrdd
Gweithredol i reoleiddio hyn yn llymach yn ein
calonogi. Radio 2 yw gorsaf fwyaf poblogaiddy DU o hyd gyda mwy na 13 miliwn o wrandawyrac mae’r gymeradwyaeth iddi yn parhau i fod ynuchel ymhlith ei gwrandawyr.
Fodd bynnag, ceir rhai pryderon sylfaenol. Radio 1
yw un o’r prif ffyrdd i’r BBC gyrraedd pobl ifanco hyd – nid yw 53% o’i chynulleidfa yn gwrando
ar unrhyw un o wasanaethau radio eraill y BBC,gan gynyddu i 63% ar gyfer gwrandawyr iau(rhwng 15 a 29 oed). Fodd bynnag, mae cyrhaeddiad
i’r rhai rhwng 15 a 29 oed wedi gostwng am
yr ail flwyddyn ac er mai dyma’r sefyllfa ar draws
y diwydiant radio, mae’r gostyngiad o ran Radio 1
yn fwy amlwg. Fodd bynnag, gallai cynnydd mewn
gwrandawyr drwy lwyfannau digidol, yn enwedig
ymhlith cynulleidfa darged Radio 1 sef y rhai rhwng
15 a 29 oed, wrthbwyso hyn dros amser.
Dangosodd ein hymgynghoriad ar Drwyddedau
Gwasanaeth fod natur nodedig Radio 1 a Radio 2
yn peri pryder penodol i weithredwyr masnachol.
Wrth lunio fersiwn terfynol y cylchoedd gwaith
pwrpas ac adolygu’r trwyddedau gwasanaeth,
byddwn yn ystyried p’un a allai’r gwasanaethau hyn
wneud mwy i egluro ffynonellau eu natur nodedig
a’u cyfraniad at Bwrpasau Cyhoeddus y BBC.
Yn ystod y flwyddyn, mae costau talent wedi dod
yn fater pwysig i Radio’r BBC, ac wedi peri pryder
i’r cyhoedd a’n cystadleuwyr masnachol. Bwriadwn
ystyried hyn yn ein blaengynllun o astudiaethau
gwerth am arian (gweler tudalen 51).

Radio
Mae Radio 1 a Radio 2 yn parhau i berfformio’ndda. Ar y cyfan, mae cyrhaeddiad i Radio 1 yn tyfu,
ynghyd â chyfran y rhwydwaith o’r gynulleidfa wrthi bobl wrando am fwy o amser. Dengys ein gwaithymchwil ar gynulleidfaoedd fod gwrandawyr yn
gwerthfawrogi cyflwynwyr Radio 1 a Radio 2 ynarbennig. Fodd bynnag, nodwn ddyfarniad Ofcom

Mae cyrhaeddiad Radio 3 wedi lleihau dros yr
ychydig flynyddoedd diwethaf er bod ei gyfran yn
parhau i fod yn sefydlog. I’r gwrthwyneb, mae nifer
y bobl sy’n gwrando ar ei allbwn ar alw wedi tyfu,
er i ni benderfynu peidio â chymeradwyo llwytho
cerddoriaeth glasurol i lawr am ddim am ein bodo’r farn y gallai gwerth cyhoeddus hynny gael ei
orbwyso gan y golled i ddefnyddwyr yn y farchnad
fasnachol. Ar ddechrau 2007 gwnaed llawer onewidiadau i’r amserlen ac rydym yn disgwyl yn
eiddgar am gael gweld effaith y rhain ar berfformiad
cyffredinol y rhwydwaith.

Cyfran o’r gwylwyr = canran y gynulleidfa gyfan sy’n gwylio
dros gyfnod penodol o amser. Mae 7% o’r holl blant sy’ngwylio teledu mewn cartrefi â theledu digidol rhwng 0600
a 1900 yn gwylio CBeebies. Ffynhonnell: BARB TNS/Infosys
2006/2007

Nodwn fwriad Radio 4 i foderneiddio ei hun heb
golli gwrandawyr craidd ac, yn arbennig, ei fwriad
i fireinio rhywfaint o’i allbwn er mwyn ehangu ei apêl.
Mae’r gwrandawyr yn parhau i ganmol y gwasanaethyn fawr, a chafodd yr orsaf ei graddio fel y gwasanaethgorau am raglenni o ansawdd uchel.Yn ystod

2

20 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

chwarter olaf 2006/2007 cofnododd y rhwydwaith
ei gyfran uchaf o wrandawyr ers degawd.
Ym marn y rheolwyr, mae’r lleihad bach yng
nghynulleidfa Radio Five Live yn deillio’n bennaf o’r
ffaith bod y rhwydwaith yn dibynnu ar y donfedd
ganol. Nodwn fod yr orsaf yn wynebu cystadleuaeth
gynyddol am hawliau chwaraeon, gan gynnwys colli
hawliau unigryw i ddarlledu gemau pêl-droed yr
Uwch Gynghrair.
Ar y cyfan mae gwasanaethau radio digidol y BBC
yn cynyddu eu cyrhaeddiad ac yn cynnal perfformiad
sefydlog o gymharu â gorsafoedd masnachol. Erbyn
diwedd 2006/2007, cyrhaeddodd gwasanaethau
radio digidol y BBC bron i 8% o oedolion (cynnydd
o 4.5% ar ddiwedd 2005/2006). Mae cyfuniad
BBC 7 o raglennu gwreiddiol a chynnwys o’r
archifau wedi bod yn boblogaidd, ac mae ganddo’r
cyrhaeddiad uchaf namyn dau o blith hollwasanaethau radio digidol yn unig y DU. Mae BBC
Asian Network a 1Xtra yn targedu cynulleidfaoedd
penodol nas gwasanaethir yn ddigonol o gymharuâ chynulleidfaoedd eraill. Er gwaethaf y gynulleidfa
darged gulach, credwn y gallai perfformiad ygorsafoedd fod yn gryfach. Mae cyrhaeddiad i 1Xtra,
er enghraifft, wedi tyfu’n raddol yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf. Fodd bynnag, nodwn Ddatganiad o Bolisi
Rhaglenni 1Xtra ar gyfer 2007/2008 sy’nblaenoriaethu gwella cyrhaeddiad drwy fireinio’r
amserlen – er na ddylai hyn gael ei gyflawni ar draul
uchelgais is o ran gwasanaeth cyhoeddus.
Rhydd radio lleol yn Lloegr wasanaeth newyddion
a gwybodaeth lleol a werthfawrogir yn fawr igynulleidfaoedd sy’n teimlo weithiau na chânt eu
gwasanaethu’n ddigonol gan weddill y BBC. Mae
radio lleol y BBC yn Lloegr yn denu mwy na 7.5
miliwn o oedolion mewn wythnos gyffredin, er bod
y cyrhaeddiad wedi lleihau ychydig dros amser. Mae’r
gwasanaeth yn wynebu rhai heriau anodd – ceisio
sicrhau apêl eang ymhlith y gynulleidfa darged o bobl
dros 50 oed tra’n cynnal natur nodedig o fewn
marchnadoedd lleol ac o fewn portffolio radio’r BBC.
Croesawn ymdrechion i fireinio a moderneiddio
BBC Radio Scotland.Yr her yw cyflawni hyn tra’nparhau i fod yn gwbl nodedig o fewn tirlun darlledu’r
Alban. Cyflawnodd BBC Radio Wales ei gyfran uchaf(12.9%) yn ystod chwarter olaf 2006/2007.
Er gwaethaf gostyngiad bach o ran cyrhaeddiad a
chyfran, nodwn ganlyniadau cynnar gwaith ymchwil
ar gynulleidfaoedd a wnaed gan y rheolwyr sy’ndangos bod gwrandawyr BBC Radio Ulster/BBC
Radio Foyle yn rhoi’r sgorau uchaf i’r gwasanaeth oblith gwasanaethau radio’r BBC ar gyfer y gwledydd
am gyflawni nodweddion Darlledu Cyhoeddus sef
sicrhau ansawdd uchel, bod yn arloesol, yn heriolac ymgysylltu â’r gynulleidfa drwy’r rhaglennu.
Cydnabyddwn bryderon ynghylch y ffaith nad
yw’r gorsafoedd radio cenedlaethol ar gael ar DAB
o hyd, fel y codwyd gan Gynghorau Cynulleidfa’r
BBC yng Nghymru (BBC Radio Wales) a Gogledd
Iwerddon (BBC Radio Foyle). Byddwn yn ystyried
y pryderon hyn fel rhan o’n gwaith ehangach arailflaenoriaethu ffi’r drwydded. Cawsom ein calonogi
gan ymateb cadarnhaol Cyngor Cynulleidfa’r Albani ail-lansio Radio nan Gàidheal. Mae’r gwasanaethbellach yn rhedeg yn barhaus drwy gydol y nos ac
mae wedi ymestyn ei allbwn.

808k

o oedolion yn gwrando ar BBC 7
mewn wythnos gyffredin
Ffynhonnell: RAJAR. 15+ oed. Ch1 2007

7.5m

o oedolion yn gwrando arwasanaethau radio lleol y BBC yn
Lloegr mewn wythnos gyffredin
Ffynhonnell: RAJAR. 15+ oed. 2006/2007

Newyddiaduraeth
Pennodd y Llywodraethwyr rai amcanion i’rrheolwyr ar gyfer 2006/2007 o ran bod yn
ddiduedd, sef:sicrhau bod y BBC yn cyrraedd y safonau
uchaf o ran bod yn gywir, yn deg ac yn
ddiduedd
ymateb i arolygon annibynnol y
Llywodraethwyr sy’n ymwneud â bod yn
ddiduedd er mwyn sicrhau hyfforddiant aphrosesau golygyddol cryf.

I’r cyhoedd, newyddion yw’r gwasanaeth mwyaf
sylfaenol a ddarperir gan y BBC o hyd. Dengys
gwaith ymchwil diweddar a gomisiynwyd gan yr
Ymddiriedolaeth fel rhan o’i hymgynghoriad argylchoedd gwaith pwrpas (gweler tudalen 11)
fod gweld y BBC yn gosod y safon ar gyfer
newyddiaduraeth o ansawdd uchel yn bwysig iawn
i gynulleidfaoedd. Fel Ymddiriedolwyr rhown bwys
mawr iawn ar sicrhau bod y BBC yn parhau i gynnig
gwasanaeth newyddion a materion cyfoes sy’n gywir,
yn ddiduedd ac yn annibynnol, a thrwy ein Pwyllgor
Safonau Golygyddol (gweler tudalen 43) byddwn
yn sicrhau bod y ffocws ar fod yn ddiduedd addechreuwyd gan y Llywodraethwyr yn cael ei gynnal.
Wrth asesu perfformiad yn erbyn amcanion y
Llywodraethwyr o ran bod yn ddiduedd ac ynannibynnol, yn ein barn ni, ar y cyfan, mae
newyddiaduraeth y BBC yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf wedi ymateb i’r her anodd a pharhaus ogynnal y safonau uchel o fod yn gywir, yn deg ac yn
ddiduedd a ddisgwylir gan gynulleidfaoedd, a gwnaedcynnydd sylweddol wrth weithredu argymhellion
arolygon y Llywodraethwyr o ran bod yn ddiduedd.

76%

o oedolion yn dweud eu bod
yn ymddiried yn rhaglenni
newyddion y BBC
Ffynhonnell: Ipsos-MORI (Ch4 2006)

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 21

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

80%

o oedolion yn defnyddio
gwasanaeth BBC Newyddion ary teledu, radio neu ar-lein mewn
wythnos gyffredin
Ffynhonnell: Astudiaeth Olrhain y BBC cyfan.
Defnydd honedig 15+ oed, 2006/2007

Dengys gwaith ymchwil ar gynulleidfaoedd fod ycanfyddiadau o natur ddiduedd y BBC yn parhau i
fod yn sefydlog dros amser. Noda gwaith ymchwil
gan Ipsos-MORI (Ch4 2006) fod 76% o’r ymatebwyr
yn datgan mai yn rhaglenni newyddion y BBC
roeddent yn ymddiried fwyaf i roi barn deg, hyddysg
a chytbwys ar faterion a digwyddiadau pwysig. Ar ycyfan, mae 53% o’r farn bod y BBC yn “deg ac yn
ddiduedd”, tra bod 18% o’r farn ei fod yn “dangos
tuedd” (o gymharu â 57% ac 16% yn Ch 2006).
Mae’r rheolwyr wedi canolbwyntio’n arbennig arddarllediadau o’r Dwyrain Canol fel maes i weithredu
arno er mwyn atgyfnerthu prosesau golygyddol.
Datblygwyd rôl uwch i Olygydd y Dwyrain Canol;
cafwyd cynllun cydgysylltiedig i wella darllediadau
materion cyfoes; ac mae’r allbwn wedi cael ei fonitro’nrheolaidd gan yr uwch gynghorydd golygyddol.
Roedd y gwrthdaro rhwng Israel a Hezbollah
yn Lebanon yn ystod yr haf y llynedd yn brawf
mawr o natur ddiduedd y BBC a phrofodd allu’r
BBC i roi gwybodaeth gymhleth i gynulleidfaoedd
gwahanol. Cafwyd mwy na 5,000 o gwynion am ydarllediadau, gyda llawer yn honni eu bod yn dangos
tuedd – i’r ddau du. Nododd arolwg o’r gynulleidfa
a gomisiynwyd yn arbennig ar gyfer BBC Newyddion
fod y rhan fwyaf o’r farn mai’r BBC a oedd wedi
darparu’r darllediadau gorau o’r gwrthdaro, gyda
64% yn ymddiried ynddo ac 11% yn ei amau.
Ar raddfa o 1 i 10, sgoriodd darllediadau’r BBC
6.7 o ran bod yn “deg ac yn gytbwys”. Mae hyno gymharu â sgôr arferol o 6.3 am “Mae BBC
Newyddion yn ddiduedd”.
Comisiynwyd astudiaeth sef Safeguarding Impartiality
in the 21st Century gan y Llywodraethwyr ar y cydâ rheolwyr y BBC a throsglwyddwyd y cyfrifoldeb
amdani i’r Ymddiriedolaeth a Bwrdd Gweithredoly BBC (gweler y blwch ar y dde). Comisiynwyd
astudiaeth ar wahân o natur ddiduedd gohebiaethy BBC ym myd busnes (gweler y blwch ardudalen 23).

6mo ddefnyddwyr unigryw
wythnosol gan bbc.co.uk/news
yn 2006/2007.
Ffynhonnell: Cofnodion gwasanaethydd
y BBC, DU yn unig.
Yn seiliedig ar gwcis

Mae BBC Newyddion ar draws gwasanaethau
teledu, radio ac ar-lein yn cyrraedd 80% o oedolion,
ond mae cynulleidfaoedd rhaglenni newyddion ardeledu a radio’r BBC wedi lleihau yn y blynyddoedd
diwethaf. Mae hyn yn adlewyrchu’r cynnydd o ran
ffynonellau newyddion eraill megis y rhyngrwyd,
ffonau symudol a phapurau newydd am ddim, ond
hefyd agweddau newidiol cynulleidfaoedd iau sy’nllai cefnog sydd yn ôl pob tebyg yn colli diddordeb
mewn cael y newyddion diweddaraf yn rheolaidd.
Fodd bynnag, nodwn fod apêl newyddion teledu
rhanbarthol wedi bod yn gymharol gadarn ac

22 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

ymddengys fod gan gynulleidfaoedd ddiddordeb
cryf mewn newyddion am faterion lleol.
Mae defnyddwyr unigryw wythnosol bbc.co.uk/newswedi cynyddu 72% mewn dwy flynedd, i 6 miliwn
erbyn diwedd 2006/2007. Mae’r defnydd onewyddion ar bbc.co.uk wedi cynyddu mor gyflym
fel ei fod bellach yn rhagori’n gyson ar y lefelau
uchaf blaenorol o ddefnydd, megis yr ymgyrch fomio
yn Llundain yn 2005. Newyddion yw rhan fwyaf
poblogaidd bbc.co.uk yn bendant a nodwn fod y
newyddion a gynigir ar-lein gan y BBC yn parhau
i ddatblygu ac arloesi er mwyn gwasanaethu’r
cyhoedd yn well.
Gwasanaeth newyddion teledu parhaus y BBC, sef
BBC News 24, sy’n arwain y maes bellach o ran

Diogelu Natur Ddiduedd y BBC yn yr
21ain Ganrif
Mae bod yn ddiduedd, un o gonglfeini
gwerthoedd golygyddol y BBC, yn dod o danbwysau cynyddol wrth i natur gwleidyddiaeth– a thechnoleg – newid ac wrth i gyfranogiad
cynulleidfaoedd dyfu. Mewn ymateb i hyn
comisiynodd y Llywodraethwyr arolwg sylfaenol
o natur ddiduedd y BBC. Cyhoeddwyd ycanlyniadau ym mis Mehefin 2007.
Dengys gwaith ymchwil a gomisiynwyd ar gyfer
y prosiect fod natur ddiduedd y BBC yn bwysig
i’r cyhoedd a’i fod yn mynnu ar hynny. Mae’n
ategu ymddiriedaeth y cyhoedd yn y BBC na ally BBC weithredu hebddi. Mae bod yn ddiduedd
yn dibynnu ar gywirdeb, cydbwysedd, cyd-destun,pellter, tegwch, gwrthrychedd, meddwl agored,cadernid, hunanymwybyddiaeth, tryloywder a’r
gwirionedd.Yn hanfodol mae a wnelo ag
ehangder barn a chyflawnrwydd. Ni ddylai fodyn esgus dros wneud rhaglenni diddim.
Mae gan y BBC yr adnoddau, yn ei adran Polisi
Golygyddol a’i Goleg Newyddiaduraeth, i wella’r
broses o sicrhau ei fod yn ddiduedd. Mae’r
adroddiad yn argymell ymestyn eu rôl. Mae’r
adroddiad hefyd yn argymell goruchwylio
tymhorau â themâu mawr yn gliriach ar sailolygyddol. Mae’r cynnydd yn nifer yr
ymgyrchoedd sy’n canolbwyntio ar un thema agaiff eu hyrwyddo gan bobl enwog (neu selebs)
yn peri risgiau penodol. Mae hefyd angen iystafelloedd newyddion fod yn gwbl ymwybodol
o’r materion moesegol a godir gan gynnwys agynhyrchir gan ddefnyddwyr.

Natur ddiduedd darllediadau busnes y BBC
Fel rhan o’u rhaglen reolaidd o adolygu natur
ddiduedd y BBC comisiynodd y Llywodraethwyr
banel annibynnol, a gadeiriwyd gan Syr Alan
Budd, i asesu natur ddiduedd darllediadau
busnes y BBC. Cyflwynodd y panel ei adroddiad
ym mis Mai 2007.
Ei gasgliad cyffredinol oedd bod y rhan fwyaf
o allbwn busnes y BBC yn cyrraedd ysafonau gofynnol o ran bod yn ddiduedd.
Ond dywedodd y panel hefyd ei fod wedi
gweld nifer o wallau unigol ac wedi nodi rhai
tueddiadau sy’n arwain at dorri safonau’r
BBC yn rheolaidd.
Croesawodd yr Ymddiriedolaeth yradroddiad. Rhannodd bryder y panel ynghylch
y ffaith bod y BBC yn canolbwyntio’n bennafar safbwynt y defnyddiwr yn ei adroddiadau
ar fyd busnes. Roedd cynulleidfaoedd
hefyd yn cynnwys buddsoddwyr, cynilwyr,
perchenogion busnes a chyflogeion â
diddordeb personol neu ddinesig mewn deall
effaith busnes o amrywiaeth o safbwyntiau.
Roedd bod yn ddiduedd yn golygu cyflwyno’r
darlun llawn ac amrywiaeth llawn osafbwyntiau ac roedd gan y BBC gyfrifoldeb
i wneud hyn.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn trafod
argymhellion y panel gyda’r rheolwyr pan
fydd wedi cael cyfle i ystyried yr adroddiad
ac ymateb iddo.

cyrhaeddiad, ac mae ei wylwyr yn ei ganmol yn fawr oran ansawdd.Yn sgîl y broses o ddadansoddi ei allbwn,
rydym yn falch o weld bod ei agenda newyddion
yn parhau i fod yn nodedig a dengys ein gwaith gyda
chynulleidfaoedd y gwerthfawrogir agenda eangy sianel, ei darllediadau o newyddion rhyngwladolo bwys, a’i gohebiaeth o bob cwr o’r DU.
Ar-leinDengys ein gwaith gyda chynulleidfaoedd fod
bbc.co.uk yn cael ei werthfawrogi am ei fod
yn hawdd ei ddefnyddio, am fod y wybodaetha gynigir ganddo yn ddibynadwy ac am ei fod
yn eang ei gwmpas. Newyddion, chwaraeon aphlant yw’r meysydd mwyaf poblogaidd o blith
yr hyn a gynigir ganddo – er ein bod yn disgwyl
y bydd galw cynyddol am allbwn ar alw pan gaiff
BBC iPlayer ei lansio.

Mae ein cylch gwaith ar gyfer BBC iPlayer yn pennu
amcan i’r Bwrdd Gweithredol o ddefnyddio’r
gwasanaeth i gynnal cyrhaeddiad, lefel o ddefnydd a
gwerth am arian allbwn teledu a radio’r BBC, achynyddu effaith rhaglenni’r BBC. Mae’r cylch gwaith
yn nodi’n glir y dylai BBC iPlayer roi mwy o ddewis
a rheolaeth i’r cyhoedd o ran sut y caiff rhaglenni’r
BBC eu gwylio neu sut y gwrandewir arnynt, achynyddu’r rhaglenni niche ac arbenigol a gaiff eu
gwylio. Drwy gyflawni’r nodau hyn, dylai BBC iPlayer
helpu i gynnal perthnasedd canfyddedig y BBC i
dalwyr ffi’r drwydded wrth i’w patrymau o ran
defnyddio’r cyfryngau newid.

Ni ddylai bod yn
ddiduedd fod ynesgus dros wneud
rhaglenni diddim
Ffynhonnell: Safeguarding Impartiality in the
21st Century

Mae’r defnydd o’r rhyngrwyd yn parhau i newid a
datblygu’n gyflym – mae rhwydweithio cymdeithasol
a rhannu cynnwys, er enghraifft, yn dod yn fwyfwy
pwysig i lawer o ddefnyddwyr. Mae’n rhaid iwasanaethau ar-lein y BBC barhau i fod ynberthnasol yn y fath amgylchedd sy’n newid yn
gyflym ac edrychwn ymlaen at weithio gyda’rrheolwyr ar eu syniadau i ddatblygu bbc.co.uk.

Arolwg yr Ymddiriedolaeth o bbc.co.uk
Mae’r Ymddiriedolaeth yn ymrwymedig i gynnal
arolygon manwl o holl wasanaethau cyhoeddus
y BBC o leiaf unwaith bob pum mlynedd abyddwn yn cyhoeddi’r amserlen ddiweddaraf
o’r arolygon sydd i ddod yn rheolaidd.Ym mis
Mawrth 2007 penderfynwyd adolygu bbc.co.uk,
sef gwasanaeth ar-lein y BBC. Mae ein
penderfyniad yn cynnal ymrwymiad a wnaed
gan Fwrdd y Llywodraethwyr yn 2004, yn dilyn
arolwg yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngaua Chwaraeon o BBC Ar-lein, y dylai arolwg arall
gael ei gynnal ar ôl tair blynedd.
Byddwn yn lansio’r arolwg ar ddechrau haf
2007 gan gynnal ymgynghoriad cyhoeddus ar
gwmpas a pherfformiad presennol bbc.co.uk.
Byddwn yn ceisio ymatebion gan y cyhoedd
a rhanddeiliaid eraill y BBC, gan gynnwys ei
weithredwyr masnachol, a byddwn yn
comisiynu gwaith ymchwil lle y bo angen.
Byddwn hefyd yn gofyn i Fwrdd Gweithredoly BBC gyflwyno ymateb cyhoeddus i’r arolwg.
Yna byddwn yn ystyried y dystiolaeth a
gasglwyd yn ystod ein harolwg ac yn llunio
casgliadau. Byddwn yn cyhoeddi ein casgliadau
ac unrhyw gamau gweithredu sy’n deillio ohynny, megis newidiadau i’r gwasanaeth ac
amrywiadau i’w drwydded gwasanaeth.

Newyddion,chwaraeon a phlant
yw’r meysydd mwyaf
poblogaidd o blith ycynnwys ar-lein agynigir ar bbc.co.uk

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 23

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

233mo bobl yn gwylio BBC World
Service neu’n gwrando arno
(targed ar gyfer 2006/2007 =210 miliwn)
Ffynhonnell: BBC Global News183mo bobl yn gwrando ar wasanaethradio BBC World Service (targed
ar gyfer 2006/2007 = 163 miliwn)
Ffynhonnell: BBC Global News

Byddwn yn adolygu’r gwasanaeth yn ddiweddarach
eleni (gweler y blwch ar y dudalen flaenorol).
Diddymwyd BBC jam, y gwasanaeth addysgol ar-lein
i blant ysgol, ym mis Mawrth 2007. I gael y cefndir
i hyn, gweler y blwch ar dudalen 7.
BBC World Service
Ni chaiff BBC World Service ei ariannu gan ffi’r
drwydded o gwbl.Yn hytrach, caiff ei ariannu gan
Gymorth Grant seneddol. Rôl yr Ymddiriedolaeth
yw cytuno ar amcanion hirdymor a’u cyhoeddi
ar y cyd â’r Swyddfa Dramor a’r Gymanwlad, achymeradwyo strategaeth lefel uchel.
Nodwn fod BBC World Service wedi rhagori ar
y targed o ran cynyddu ei gyrhaeddiad cyffredinol.
Fodd bynnag, nodwn hefyd na chyflawnwyd y targedo ran cyrhaeddiad ymhlith ‘dylanwadwyr’ (llunwyrbarn a’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau – un ogynulleidfaoedd â blaenoriaeth BBC World Service)
ymhob marchnad allweddol. Rydym yn awyddus
i ddeall anghenion y gynulleidfa hon yn well.
Comisiynodd Pwyllgor Cynulleidfaoedd a
Pherfformiad yr Ymddiriedolaeth waith ymchwil
annibynnol ar chwe gwasanaeth iaith – Arabeg,
Perseg, Swahili, Bengaleg, Hindi a Saesneg ar gyfer
Gorllewin Ewrop. Bu’r ymateb cyffredinol yngadarnhaol.Ystyriwyd bod enw da a dibynadwyedd
yn elfennau cryf, ac ar y cyfan roedd cynulleidfaoedd
o’r farn bod BBC World Service yn fanwl gywir,
yn addysgol ac yn meithrin ymddiriedaeth. Nododd
y gwaith ymchwil fod angen gwneud materion
byd-eang yn fwy perthnasol yn lleol ac annog mwy
o gyfraniad mewn trafodaethau byd-eang.
Yn ystod y flwyddyn i ddod bydd BBC World
Service yn lansio gwasanaeth teledu Arabeg ac
mae’n bwriadu cyflwyno fersiwn Ffarsi y flwyddyn
ganlynol. Byddwn yn monitro’r broses o ddarparu’r
gwasanaethau newydd hyn er mwyn sicrhau eu bod
yn cyfrannu at Bwrpasau Cyhoeddus y BBC ochr ynochr â’r portffolio presennol o wasanaethau.

Gallwch gael rhagor owybodaeth am BBC
World Service yn ei
Arolwg Blynyddol ei
hun – sydd hefyd argael yn bbc.co.uk
24 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Cynulleidfaoedd
Ar gyfer 2006/2007, pennodd y Llywodraethwyr
yr amcan o wella atebolrwydd y BBC i
gynulleidfaoedd. Gofynnwyd i’r Uned
Lywodraethu wneud y canlynol:
cynnal arolwg mawr o agweddau’r cyhoedd
tuag at y BBC
gweithio gyda’r Cynghorau Cynulleidfa i wellaeu proffil a datblygu cynllun gweithredu iymgysylltu â chynulleidfaoedd yn ehangach.
Gofynnwyd i reolwyr y BBC:ddatblygu strategaethau gwasanaeth newydd
mewn ymateb i Dyfodol Creadigol, gan sicrhau
bod pob cynulleidfa yn cael ei gwasanaethu’ndda, a chanolbwyntio ar wella canfyddiadau
cynulleidfaoedd sy’n llai ffafriol tuag at y BBC

Fe’n calonogir gan y cynnydd a wnaed tuag at
gyflawni amcan y Llywodraethwyr sy’n ymwneud ag
atebolrwydd. Mae rheolwyr y BBC wedi adlewyrchu
nodau’r amcan hwn yn eu prosiect Dyfodol
Creadigol. Un o’r nodau yw sicrhau bod y BBC yn
berthnasol i bob cynulleidfa. Mae wedi ystyried
anghenion cynulleidfaoedd nas gwasanaethir yn
ddigonol ar hyn o bryd gan gynnwys pobl ifanc a’rrhai ar incwm is.
Yn ystod y flwyddyn canolbwyntiodd y rheolwyr ar
ddeall cynulleidfaoedd a oedd i’w groesawu.Ymhlithy mentrau mae astudiaeth ar draws y cyfryngau sy’nedrych ar sut ac ymhle y mae’r BBC yn sicrhau
gwerth i gynulleidfaoedd ar hyn o bryd, a chyfres o
Wyliau Cynulleidfa sy’n annog staff y BBC i ddysgu
mwy am y rhai maent yn ceisio eu cyrraedd.
Fel Ymddiriedolwyr y BBC, sy’n cynrychiolibuddiannau’r cyhoedd, rydym yn ymrwymedig iddeall cynulleidfaoedd ac ymgysylltu â hwy ein
hunain. Mae ein rhaglen ymchwil yn cynnwys arolwg
mawr iawn o 10,000 o oedolion yn y DU.
Dechreuwyd y prosiect hwn yn gynharach eleni.
Fel rhan o’n gwaith i ddatblygu cylchoedd gwaith
pwrpas, cynhaliodd yr asiantaeth ymchwil BMRB
gyfweliadau gyda thua 4,500 o bobl i ganfod eu
hagweddau tuag at y BBC, y rolau a oedd yn bwysig
i’r BBC yn eu barn hwy, a pha mor dda yr oedd y
BBC yn perfformio. (Am ragor o wybodaeth amhyn, gweler tudalen 11.) Bydd y canfyddiadau yn caeleu hymgorffori yn ein gwaith ar ailflaenoriaethu
wrth iddynt gael eu cyflwyno.

Mae’r Siarter newydd yn sefydlu Cynghorau
Cynulleidfa ac yn rhoi rôl bwysig iddynt o fewn
system lywodraethu newydd y BBC. Mae’r
Ymddiriedolaeth wedi datblygu Protocol i
Gynghorau Cynulleidfa, gan nodi rôl a chyfrifoldeb
y Cynghorau, a sefydlwyd Pwyllgor Cynghorau
Cynulleidfa fel fforwm i gyfnewid syniadau (gweler
tudalen 34). Am asesiad y Cynghorau Cynulleidfa oberfformiad gweler y blwch ar y dde.
Ar hyn o bryd, mae’r Pwyllgor yn datblygu
cynlluniau allgymorth a hyrwyddo ar gyfer pob
Cyngor. Mae gwaith hefyd yn mynd rhagddo
i geisio barn y cyhoedd ar sut yr hoffai fod ynrhan o ymgynghoriadau a chyfrannu at broses yr
Ymddiriedolaeth o wneud penderfyniadau, a bydd
Cynghorau Cynulleidfa yn chwarae rhan allweddol
yn hyn o beth. Am enghraifft o’r ffordd y cynhaliodd
un Cyngor ymgynghoriad gweler y blwch ar
ddarpariaeth ieithoedd lleiafrifol isod.

Darpariaeth ieithoedd lleiafrifol
Drwy ymgysylltu â’r cyhoedd, nododd Cyngor
Cynulleidfa Gogledd Iwerddon bryderon
penodol cynulleidfaoedd ynghylch allbwn yn yriaith Wyddeleg a Gaeleg Ulster. O ganlyniad i
hynny, cynhaliodd ymgynghoriad lleol a bydd
hyn yn llywio ystyriaeth yr Ymddiriedolaeth o’r
ddarpariaeth ar gyfer ieithoedd lleiafrifol
brodorol ledled y DU.
Nod yr ymgynghoriad a gynhelir ar ddau
gam yw deall anghenion a phryderon
cynulleidfaoedd a nodi’r blaenoriaethau
allweddol ar gyfer darpariaeth ieithoedd
lleiafrifol gan BBC Northern Ireland drosy tair i bum mlynedd nesaf. Cynhelir ail
ymgynghoriad yn ystod haf 2007 ar ôl i’r
Ymddiriedolaeth gyhoeddi ei barn bresennol,
a bydd y canlyniadau yn llywio penderfyniad
terfynol yr Ymddiriedolaeth yn ddiweddarachyn y flwyddyn.

Asesiad Cynghorau Cynulleidfa oberfformiad y BBC
Rôl Cynghorau Cynulleidfa fel y’i diffinnir yn ySiarter yw sicrhau bod safbwyntiau amrywiol
talwyr ffi’r drwydded yn cael eu hystyried
gan yr Ymddiriedolaeth yn ei gwaith drwy
gysylltiadau’r Cynghorau â sawl cymuned
wahanol yn y DU. Mae’r pedwar Cyngor, sy’n
cwmpasu Cymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd
Iwerddon yn adolygu perfformiad y BBC yn
eu gwledydd ac yn trafod eu hasesiadau gyda’r
Ymddiriedolaeth mewn cyfarfod blynyddol.

Cododd y pedwar
Cyngor Cynulleidfa
bryderon ynghylch yffaith nad yw rhai o’r
gwasanaethau digidol
ar gael i bawb yn
eu gwledydd

Yn y cyfarfod blynyddol ym mis Ebrill 2007
nodwyd y materion allweddol canlynol
ymhlith rhai eraill:
Darllediadau newyddion rhwydwaith y BBCo faterion datganoledig – roedd rhywfainto anfodlonrwydd yng Nghymru, yr Alban a
Gogledd Iwerddon ynghylch cywirdeb ac
amrywiaeth darllediadau newyddion
rhwydwaith y BBC o faterion datganoledig.
Darllediadau newyddion rhwydwaith y BBC ostraeon rhanbarthol yn Lloegr – cwestiynodd
Cyngor Cynulleidfa Lloegr duedd newyddion
rhwydwaith y BBC i ddefnyddio gohebwyr
sy’n adnabyddus yn genedlaethol ar gyfer
straeon rhanbarthol ar draul cywirdeb a
darpariaeth cyd-destun lleol.
Cynrychiolaeth ddiwylliannol yn allbwn
rhwydwaith y BBC – mynegodd y pedwar
Cyngor bryder ynghylch lefel ac ansawdd ygynrychiolaeth o wledydd a rhanbarthau’r
DU yn allbwn rhwydwaith y BBC.
Lefelau comisiynau’r rhwydwaith o’r gwledydd
a’r rhanbarthau – galwodd y Cynghorau yn
Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon am i’w
gwledydd gyfrannu at y rhwydwaith yn fwy.
Darpariaeth ddigidol – cododd y pedwar
Cyngor bryderon ynghylch y ffaith nad yw
rhai o’r gwasanaethau digidol ar gael i bawb
yn eu gwledydd.
Pan fo’n briodol, ystyrir y materion golygyddol
wrth i’r Ymddiriedolaeth lunio fersiwn terfynol
y cylchoedd gwaith pwrpas a chomisiynu
cynlluniau pwrpas gan y Bwrdd Gweithredol.
Datblygir materion eraill drwy raglen reolaidd yr
Ymddiriedolaeth o arolygon ac adroddiadau ar
gynnydd. Er enghraifft, bydd yr arolwg nesaf oran bod yn ddiduedd yn ystyried natur ddiduedd
newyddiaduraeth y gweledydd a’r rhanbarthau.

Mae’r Ymddiriedolaeth
wedi cytuno y bydd
yr arolwg nesaf oran bod yn ddiduedd
yn ystyried materion
sy’n ymwneud â
newyddiaduraeth
y gweledydd a’rrhanbarthau

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 25

Perfformiad y BBC
Gwasanaethau

70%o dalwyr ffi’r drwydded yn dweud
y byddent yn gweld eisiau’r BBCos na fyddai’n bodoli
Ffynhonnell: Arolwg o Gylchoedd GwaithPwrpas. 15+ oed. BMRB. Chwefror 2007

Ymhlith canfyddiadau arwyddocaol eraill owaith yr Ymddiriedolaeth gyda chynulleidfaoedd
mae’r canlynol:
Er bod graddau cymeradwyaeth cyffredinol y
BBC yn parhau i fod yn sefydlog – ac yn uwch
nag ITV a Channel 4 a’r un peth â Sky – mae’r
gymeradwyaeth yn amrywio rhywfaint ymhlith
grwpiau demograffig gwahanol. Byddwn yn
gweithio i ddeall y canlyniadau hyn yn llawnach.
Pan ofynnwyd i gynulleidfaoedd p’un a yw’r BBC
yn gwasanaethu pob rhan o’r DU yn gyfartal, dim
ond lleiafrif a oedd yn cytuno. Mae’r teimlad yn
gryfach ymhlith y rhai sy’n byw ymhellach i ffwrdd
o Lundain. Mae’r pryder hwn wedi cael ei leisio
gan gynulleidfaoedd ers cryn dipyn o amser, ac nid
dim ond yng nghyd-destun y BBC – mae llawer ogyrff cenedlaethol eraill hefyd yn ei brofi. Byddwn
yn gweithio i’w ddeall yn well gan geisio ei ystyried
yn ein gwaith ar ailflaenoriaethu ffi’r drwydded.
Pan ofynnir i gynulleidfaoedd roi eu barn ar ygraddau y mae’r BBC yn cymryd eu safbwyntiau
o ddifrif, dywed lleiafswm sylweddol – traean neu
fwy – naill ai “ddim llawer” neu “ddim o gwbl”.
Mae’r canfyddiadau hyn yn uwch ymhlith
cynulleidfaoedd hyn, grwpiau incwm is a phobl
sy’n byw y tu allan i Loegr. Mae hyn yn bryder
gwirioneddol i’r Ymddiriedolaeth yn rhinwedd
ein rôl o gynrychioli’r cyhoedd. Ar hyn o brydmae’r Ymddiriedolaeth wrthi’n ymgynghori â
chynulleidfaoedd ar sut y maent am leisio eu barn
a bydd y canlyniadau yn llywio gweithgarwch
ymgysylltu’r Ymddiriedolaeth yn y dyfodol.
Er gwaethaf yr heriau sy’n gysylltiedig â
chynulleidfaoedd, mae’r Ymddiriedolaeth yn falcho nodi y byddai’r mwyafrif helaeth o’r cyhoedd –70% – yn gweld eisiau’r BBC os na fyddai’n bodoli.

26 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

“Mae’n dda pan fyddwch yn
mynd adref o’r gwaith hefyd
gan nad yw’n rhy swnllyd.
Mae eitemau eithaf diddorol
i wrando arnynt yn y car pan
fyddwch mewn rhes o draffig
ar eich ffordd adref.”
BBC Radio Scotland. Merch, o Glasgow, yn cyfrannu at ymgynghoriad yr
Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

Perfformiad y BBC
Cyllid a busnes

Ystyriwn gyllid y BBCo safbwynt strategola chymeradwywn
gyllideb y BBC ynghyd
â’i gynlluniau ariannol
hirdymor

Fel Ymddiriedolwyr rydym yn gyfrifol am oruchwylio
perfformiad ariannol a pherfformiad busnes y BBC.
Cyflwynwn adroddiad yma hefyd ar amcanion y
Llywodraethwyr ar gyfer 2006/2007 sy’n ymwneud â gwerth
am arian a chynyddu nifer y bobl sy’n newid i ddigidol.
Y BBC yn yr economi ehangach
Mae’r BBC yn chwarae rhan bwysig yn sector y
cyfryngau yn y DU gan wario £3.3biliwn yn 2006/2007.
O’r swm hwn, gwariwyd £1.1biliwn y tu allan i’r BBCo fewn diwydiant creadigol y DU (gyda chwmnïau
cynhyrchu annibynnol, artistiaid ac adnoddau rhaglenni
eraill). Mae’r ‘window of creative competition’ wedi
rhoi cyfleoedd newydd i gynhyrchwyr annibynnol ac,
mewn rhai sectorau megis rhaglennu plant, mae rôlgomisiynu’r BBC yn dod yn fwyfwy pwysig o ran
cefnogi rhaglennu gwreiddiol yn y DU.

Pennodd y Llywodraethwyr gyfres o amcanion
gwerth am arian i’r rheolwyr ar gyfer
2006/2007, sef:
Cyflawni arbedion gwerth am arian tra’ncynnal allbwn o ansawdd. Lleihau nifer ystaff 2,055
Sicrhau arbedion arian parod cronnol o£211miliwn, gan gynnwys arbedion arianparod newydd o £112miliwn, tuag at dargedo arbedion arian parod blynyddol o£355miliwn erbyn 2007/2008. Peidio â mynd
i gostau gweithredu sy’n fwy na £148miliwn

Nid dim ond drwy ei wariant uniongyrchol y mae’r
BBC yn cyfrannu at sector y cyfryngau yn y DU
sy’n ffynnu. Mae’r BBC hefyd yn cyfrannu mewn
ffyrdd eraill megis drwy ddarparu hyfforddiantarbenigol o fewn y diwydiant (gweler Rhan Dau,
tudalen 80) a’r llif rheolaidd o staff rhwng y BBC
a darparwyr masnachol.

Datblygu strwythur busnes cydlynol
Pennu targedau ar gyfer gwelliant ariannol
parhausGwella elw Worldwide i’r BBC: sicrhau twf
digid dwbl o ran elw a thwf parhaus o ran
gwerthiant; elw o 10% o leiaf o werthiannau;
a gorswm EBITDA1 o 22% o leiaf

Mae’r BBC hefyd yn cyfrannu’n gynyddol at yr
economi ehangach ledled y DU.Yn ystod 2006/2007
gwariodd £864miliwn y tu allan i Lundain yn ygwledydd a’r rhanbarthau. Eleni hefyd adleolwyd
is-adran gyllid y BBC i Gaerdydd, ac ar 31 Mai 2007
cymeradwywyd y contract o’r diwedd ar gyfer
canolfan ddarlledu newydd yn Salford.
Perfformiad ariannol y BBC
O dan y Siarter, yr Ymddiriedolaeth sy’n bennaf
cyfrifol am warchodaeth y BBC o refeniw ffi’r
drwydded a’i adnoddau eraill. Golyga hyn ei bod
yn ofynnol i ni adolygu anghenion ariannol y BBC
yn rheolaidd a sicrhau y cyflawnir gwerth am arian
gan y BBC drwy’r broses o wario ffi’r drwydded.
Gwnawn hyn mewn dwy ffordd – drwy brosesbarhaus o adolygu cyllidebau a chynlluniau ariannola hefyd drwy gyfres o astudiaethau o agweddau
penodol ar werth am arian a dargedir yn fwy.

Am arolwg manylach yrheolwyr o berfformiad
ariannol y BBC gweler
Rhan DauBob blwyddyn ystyriwn gyllid y BBC o safbwynt
strategol ac mae gennym ddyletswydd i gymeradwyo
cyllideb y BBC a’i gynlluniau ariannol hirdymor.

28 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Cynyddu gwerthiannau ffi’r drwydded 1.04%
a lleihau nifer yr achosion o osgoi talu ffi’r
drwydded i 4.6%

Cawn bennu nifer o amcanion ariannol ar gyfer
y rheolwyr y mae’n rhaid iddynt reoli eu
gweithrediadau o’u mewn.
Cyflawnwyd y rhan fwyaf o’r amcanion hyn ac
mae’r BBC ar y trywydd iawn i gyflawni’r arbediona gynlluniwyd ar gyfer y flwyddyn derfynol o’i raglen
effeithlonrwydd tair blynedd. Cafwyd arbedion
arian parod o £128miliwn yn 2006/2007, gan greu
cyfanswm cronnol o £228miliwn – £17miliwn ynuwch na’r targed. Gwariwyd £106miliwn ar weithredu’r
rhaglen – £42miliwn yn is na’r amcangyfrif. Fodd
bynnag, ni chyflawnwyd y targed ar gyfer lleihau
nifer y staff o 8%.Y targed oedd 2,055 a’r canlyniad
oedd 1,891.

Enillion cyn llog, trethi, dibrisiad ac amorteiddiad

1

Mae’r BBC wedi datblygu model busnes agynlluniwyd i atgyfnerthu diwylliant o welliant
parhaus.Y bwriad yw cymhwyso’r egwyddorion
gweithredu y tu hwnt i’r rhaglen effeithlonrwydd
tair blynedd bresennol er mwyn sicrhau rhagor ofanteision gwerth am arian.
Cyflawnodd BBC Worldwide ein holl amcanion o ran
cynlluniau ariannol. Cyflawnwyd y targed o ran twf
digid dwbl ar gyfer elw yn gyfforddus. Cynyddodd elw,
ar wahân i eitemau eithriadol, 27.5% o £79miliwn
i £101miliwn. Cynyddodd gwerthiannau 3.2%, achyflawnwyd elw o werthiannau o 12.4% yn erbyn
targed o 10%. 27% oedd gorswm EBITDA yn erbyn
targed o 22% o leiaf.
Ni chyflawnwyd yr amcanion o gynyddu refeniw
ffi’r drwydded a lleihau nifer yr achosion o osgoi
talu ffi’r drwydded. Cynyddodd gwerthiannau net
ffi’r drwydded 0.3% yn erbyn targed o 1.04%, achynyddodd nifer yr achosion o osgoi talu ffi’r
drwydded o 4.7% i 5.1%. Mae’r cynnydd yn nifer yr
achosion o osgoi talu ffi’r drwydded yn cyfrif am
beidio â chyflawni’r targed refeniw. Gallai’r ffaith bod
PayPoint wedi cymryd lle Swyddfa’r Post fel moddi dalu fod wedi cyfrannu at hyn. Credir i tua 3% ogwsmeriaid oedi cyn talu o ganlyniad i hynny – ond
rhagwelir mai effaith untro fydd hyn.
Ar nodyn mwy cadarnhaol, lleihaodd cost casglu
ffi’r drwydded £20miliwn a 9.2% oedd cost gyfunol
casglu ffi’r drwydded ac osgoi talu ffi’r drwydded –yr isaf ers i’r BBC ddod yn gyfrifol am gasglu ffi’r
drwydded yn 1991/1992.
Astudiaethau gwerth am arian penodol
Mae’r Ymddiriedolaeth hefyd yn cyflawni ei
chyfrifoldeb gwarchod drwy gomisiynu cyfres oarolygon gwerth am arian annibynnol bob blwyddyn.
Cytunwn ar y meysydd y bydd yr arolygon hyn yn
canolbwyntio arnynt mewn trafodaeth â’r Rheolwr
a’r Archwilydd Cyffredinol – pennaeth y Swyddfa
Archwilio Genedlaethol.Yna cynhelir yr arolygon gan
y Swyddfa Archwilio Genedlaethol neu asiantaethau
allanol eraill. At ddibenion yr arolygon hyn ni ddaw
penderfyniadau golygyddol o fewn y cwmpas. Caiff ycanfyddiadau o bob arolwg eu cyhoeddi’n llawn ar
bbc.co.uk/bbctrust a’u cyflwyno i’r Senedd.
Yn ystod 2006/2007 cwblhawyd pedwar arolwg odan y rhaglen flaenorol o astudiaethau y cytunoddy Llywodraethwyr arni. Mae’r adroddiadau llawn obob astudiaeth, gan gynnwys ymateb y BBC i’r holl
argymhellion, ar gael ar bbc.co.uk/bbctrust, ond
rhown drosolwg bras isod:

1 Diffiniad y BBC o orbenion (Gorffennaf 2006):
Ystyriodd yr astudiaeth hon p’un a oedd y diffiniad
o orbenion yn ddefnyddiol i ddangos p’un a oedd
y BBC yn cyflawni’r gwerth gorau i dalwyr ffi’r
drwydded ai peidio. Roedd y Llywodraethwyr ynfalch bod y Swyddfa Archwilio Genedlaethol o’r farn
bod y defnydd o fesuriad gorbenion wedi bod yn
ddefnyddiol i’r BBC yn ei raglenni effeithlonrwydd
blaenorol. Byddwn yn datblygu’r argymhellion o’rarolwg hwnnw wrth i ni weithio ar gynlluniau
ailflaenoriaethu a phennu targedau effeithlonrwydd
newydd i’r rheolwyr.

Rydym yn comisiynu
cyfres o astudiaethau
gwerth am arianannibynnol fel rhano’n dyletswyddau
gwarchod

2 Contractau allanol y BBC: y contract rhwng y
BBC a Siemens Business Service i ddarparu
gwasanaethau technoleg (Gorffennaf 2006):
Gwnaeth yr astudiaeth hon asesu p’un a oedd y BBC
mewn sefyllfa dda i gyflawni ei amcanion strategol
ar gyfer gosod contractau allanol i ddarparu
gwasanaethau technoleg, adolygu hynt y bartneriaethâ Siemens a chymhwyso’r gwersi a ddysgwyd o’r
contract hwn i gontractau allanol yn y dyfodol.
Croesawodd y Llywodraethwyr gydnabyddiaeth y
Swyddfa Archwilio Genedlaethol fod y contract wedi
bod yn llwyddiant ariannol i’r BBC ond cytunodd fod
lle i wella trefniadau llywodraethu ym maes
technoleg.Yn dilyn yr adroddiad cymerodd y
Llywodraethwyr ddiddordeb mawr yn ymdrechiony rheolwyr i fynd i’r afael ag argymhellion yr arolwg,
gan fonitro cynnydd drwy roi’r wybodaeth
ddiweddaraf i’r Pwyllgor Archwilio yn rheolaidd.
3 Proses rheoli risg y BBC (Tachwedd 2006):
Gwnaeth yr astudiaeth hon asesu p’un a yw proses
rheoli risg gyffredinol y BBC yn ei alluogi i ddeall yrisgiau y mae’n eu hwynebu yn llawn ac ymateb
iddynt yn effeithiol. Daeth y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol i’r casgliad bod gan y BBC fframwaith
priodol i reoli risgiau.
4 Proses comisiynu teledu annibynnol y BBC(Tachwedd 2006): Gwnaeth yr astudiaeth hon asesu
effeithiolrwydd y broses gomisiynu annibynnol.
Daeth Deloitte i’r casgliad bod yr amgylchedd
masnachol a rheoleiddiol cymhleth yn cael rhywfainto effaith gyfyngol ar allu’r BBC i wella gwerth amarian o ran y broses gomisiynu annibynnol. Serch
hynny, roeddem yn falch o nodi casgliad yr
adroddiad fod y BBC yn cymryd ystyriaethau
gwerth am arian o ddifrif a’i fod yn gwneud llaweri hybu gwelliannau gwerth am arian o ran y broses
gomisiynu annibynnol.
Rydym yn bwriadu cynnal pum arolwg ar gyfer
2007/2008 (gweler tudalen 51).

Cyhoeddir ein holl
adroddiadau gwerth
am arian yn llawn
ar ein gwefan

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 29Perfformiad y BBC
Cyllid a busnes

Mae gennym
ddyletswydd i helpu
i gyflwyno buddiannau
technolegau a
gwasanaethau newydd
i’r cyhoedd ac ichwarae rhan flaenllaw
yn y broses o newid
i ddigidol

Cynyddu nifer y bobl sy’n newid i ddigidol
Mae’r Siarter Frenhinol yn cynnwys Pwrpas
Cyhoeddus newydd i’r BBC sy’n ei gwneud yn
ofynnol iddo chwarae rhan flaenllaw yn y broseso newid i deledu digidol ac yn rhoi rôl ehangach
i’r BBC yn y gwaith o helpu i gyflwyno buddiannau
technolegau a gwasanaethau newydd i’r cyhoedd.
Gan gydnabod pwysigrwydd cynyddol y materion
hyn, pennodd y Llywodraethwyr bedwar amcan
penodol i’r rheolwyr.

Pennodd y Llywodraethwyr gyfres o amcanion
i’r rheolwyr o ran cynyddu nifer y bobl sy’nnewid i ddigidol erbyn 2006/2007, sef:Rydym wedi
cymeradwyo cynigiony BBC i ddatblygu, ary cyd â darlledwyr
eraill, lwyfan lloeren gan
sicrhau bod pobl yn
gallu cael gwasanaethau
digidol heb danysgrifiad

Paratoi ar gyfer y broses o newid i ddigidola hyrwyddo’r farchnad teledu digidol, radio
digidol a chyfryngau newydd am ddim tra’nparhau i wasanaethau’r gynulleidfa analog
yn unig

Gwella eu hargaeledd

Rydym yn fodlon ar y cynnydd yn gyffredinol. Mae
nifer y bobl sy’n newid i deledu digidol, DAB a bandeang yn parhau i gynyddu, ac mae teledu daearol
digidol wedi cyrraedd yr uchafswm sy’n bosibl o ran ei
ddarlledu hyd nes y bydd y broses o newid i ddigidol
yn dechrau – 73%. Mewn 75% o gartrefi mae o leiaf
un set deledu wedi newid i ddigidol, ac mewn 42%
mae pob set deledu wedi cael ei newid. Dylai lansio’r
BBC iPlayer a Freesat arwain at ragor o gynnydd yn
y gwaith o hyrwyddo gwasanaethau digidol.
Ar y cyfan mae 82% yn ymwybodol o’r broses onewid i ddigidol, er bod y ganran hon yn llawer ismewn rhai rhanbarthau (51% er enghraifft yn Ulster).
Mae’r rheolwyr wedi egluro mai’r rhanbarthau hyn
fydd ymysg y rhai olaf i newid i ddigidol; mae’r
ymwybyddiaeth o’r broses yn llawer uwch mewn
ardaloedd sy’n newid yn gyntaf (96% yn ardal
Border), gan adlewyrchu’r pwyslais ar farchnata yno.

o oedolion yn ymwybodol o’r
broses o newid i ddigidol

Rydym wedi tanlinellu ein pryder y dylai rheolwyr
sy’n gweithio gyda Digital UK barhau i ganolbwyntio’nagos ar leihau’r ‘bwlch digidol’. Mae hyn yn golygu
ymgyrch farchnata wedi’i thargedu a anelir at grwpiau
anodd eu cyrraedd megis grwpiau incwm is, rhai
lleiafrifoedd ethnig a’r rhai dros 75 oed.
Er mai hon yw’r flwyddyn olaf y gwnawn fonitro
amcanion yn y ffordd hon, mae Protocol Digidol
yr Ymddiriedolaeth yn ei gwneud yn ofynnol i’r
Bwrdd Gweithredol gyflwyno adroddiad i ni bob
chwarter ar hynt y broses ddigidol. Bydd y cylch
gwaith Pwrpas Cyhoeddus ar gyfer gwasanaethau
cyfathrebu newydd hefyd yn mesur llawer o feysydd
sy’n cael eu monitro ar hyn o bryd drwy’r amcan.

Codi ymwybyddiaeth o’r gwerth a ychwanegir
at y portffolio cyffredinol gan wasanaethau
digidol y BBC

Gweithio gyda’r sector masnachol i gynyddu
nifer y bobl sy’n newid i ddigidol.

82%

i negeseuon sy’n hyrwyddo gwasanaethau digidoly BBC a symud tuag at negeseuon cyffredinol
sy’n hyrwyddo’r broses o newid i ddigidol ei hun.

Mae gennym rai pryderon ynghylch ffigurau
sy’n dangos dirywiad yn yr ymwybyddiaeth owasanaethau digidol y BBC. Mae’r rheolwyr wedi
awgrymu bod hyn yn adlewyrchu cyflymdra ybroses o newid i ddigidol a newid yn y pwyslais
ar farchnata o ganlyniad i hynny – gan roi’r gorau

Ffynhonnell: Digital UK, Ch1 200730 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

FreesatYm mis Ebrill rhoesom ganiatâd ffurfiol ireolwyr y BBC ddatblygu a lansio Freesat.
Llwyfan lloeren ydyw, a ddatblygwyd ar ycyd â darlledwyr eraill y DU, gan sicrhau bod
pobl yn gallu cael gwasanaethau digidol, gan
gynnwys rhai’r BBC, heb danysgrifiad.Yr unig
daliad fydd taliad cychwynnol am offer a’r
broses o’i osod.
Er nad yw’n ofynnol i ni gynnal Prawf Gwerth
Cyhoeddus llawn ar weithgareddau nad ydynt
yn gyfystyr â gwasanaethau cynnwys y BBC,cymhwyswyd egwyddorion tebyg wrth wneud
ein penderfyniad. Gwnaethom bwyso a mesur
manteision tebygol Freesat i’r cyhoedd, ygwerth cyhoeddus y gallai ei greu, a’r effaithbosibl ar y farchnad. Dangosodd ein
hymgynghoriadau bod cefnogaeth eang i’r
cynnig ymhlith y cyhoedd. Fe’i cymeradwywyd
yn ddarostyngedig i amodau yn ymwneud ârheoli ansawdd, tryloywder a chywirdeb y
defnydd o arian ffi’r drwydded, a chydfodolaeth
dechnegol â llwyfannau teledu digidol eraill.
Rydym wedi gofyn i reolwyr y BBC symud yn
gyflym i ddatblygu eu cynlluniau er mwynsicrhau bod talwyr ffi’r drwydded, yn enwedig
y rhai sy’n byw y tu allan i’r ardaloedd lle
darlledir Freeview, yn cael y budd mwyaf yn
ystod y cyfnod yn arwain at newid i ddigidol.

“Rwy’n gwybod y gall ei
defnyddio [gwefan CBeebies]
a’i bod yn wefan ddiogel ac na
fydd yn crwydro oddi yno.”
Sylw digymell ar bbc.co.uk. Merch rhwng 30 a 49 oed, o Inverness, yn cyfrannu
at ymgynghoriad yr Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Rôl yr Ymddiriedolaeth
yw pennu
blaenoriaethau i’r
BBC a sicrhau bod y
Bwrdd Gweithredol
yn eu cyflawni’n
briodol o fewn polisïau
a chyllidebau cytûn
Y Bwrdd
Gweithredol
sy’n rhedeg y
gweithrediadau
o ddydd i ddydd
yn y BBC

Daeth system wahanol o lywodraethu’r BBC i rym pan
gyflwynwyd y Siarter newydd ar 1 Ionawr 2007. Disodlwyd
Bwrdd y Llywodraethwyr gan yr Ymddiriedolaeth, a chrëwyd
Bwrdd Gweithredol â chyfansoddiad ffurfiol. O dan y systemnewydd caiff yr Ymddiriedolaeth ei chyfansoddi’n ffurfiol fel
cynrychiolydd talwr ffi’r drwydded, ac mae bwlch mwy o faintyn bodoli rhwng yr Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol
na fu rhwng y Llywodraethwyr a rheolwyr y BBC.
Trosolwg
Fel Ymddiriedolwyr rydym yn ymrwymedig i gynnal
y safonau uchaf o ran llywodraethedd gorfforaethol
y BBC.Yn yr adran hon nodwn sut y rheolwyd
y broses o lywodraethu’r BBC dros y flwyddyn
ddiwethaf gan yr Ymddiriedolaeth a’r Llywodraethwyr.

Llywodraethedd o dan yr Ymddiriedolaeth
Mae Siarter a Chytundeb y BBC yn nodi ein
rhwymedigaethau fel Ymddiriedolwyr, gan gynnwys:
cynrychioli buddiannau talwyr ffi’r drwydded
ac asesu eu barn yn ofalus
cynnal annibynniaeth y BBC

Llywodraethedd o dan Ymddiriedolaeth y BBC(Ionawr – Mawrth 2007)
Llywodraethedd o dan yr Ymddiriedolaeth –tudalen 32
Datganiad o gyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth –tudalen 33
Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth – tudalen 33

gwarchod arian cyhoeddus mewn ffordd
fanwl gywir
ystyried effaith gystadleuol y BBC ar y farchnadehangach yn briodol
sicrhau bod y BBC yn gweithredu mewn modd
agored a thryloyw

Cyrff ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth – tudalen 34

sicrhau bod Pwrpasau Cyhoeddus y BBC yn caeleu hyrwyddo’n effeithiol

Hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth –tudalen 35

llunio’r fframwaith ar gyfer ymdrin â chwynion,a gwrando apeliadau lle y bo’n briodol.

Mesur gwerth cyhoeddus – tudalen 36

Mae’r ffordd y gweithiwn fel Ymddiriedolwyr y BBC
wedi’i nodi mewn cyfres o brotocolau a gyhoeddwyd.
Mae’r protocolau yn disgrifio sut y dylem reoli ein
cyfrifoldebau – er enghraifft, i gynnal ein busnes
mewn modd agored a thryloyw, pennu cyfeiriad
strategol y BBC, a chynnal ymchwiliadau gwerth
am arian.

Uned yr Ymddiriedolaeth – tudalen 37
Gwariant yr Ymddiriedolaeth – tudalen 37
Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr – tudalen 38
Masnachol a masnachu teg – tudalen 40
Cynnal safonau golygyddol – tudalen 43

Rhydd Rhan Dauo Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y BBC
ragor o wybodaeth
am y ffordd y mae’r
Bwrdd Gweithredol
wedi cyflawni
ei gyfrifoldebau
llywodraethu
corfforaethol

Llywodraethedd o dan Fwrdd y Llywodraethwyr(Ebrill – Rhagfyr 2006)
Pwyllgorau’r Llywodraethwyr – tudalen 46
Yr Uned Lywodraethu – tudalen 47
Cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr – tudalen 48

32 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Mae’r Ymddiriedolwyr hefyd wedi cytuno ar God
Ymarfer, sy’n nodi’r egwyddorion a’r polisïau a ddilynir
wrth i ni gynnal ein busnes. Mae’n cwmpasu materion
megis gwrthdaro buddiannau, treuliau Ymddiriedolwyr,a gweithgarwch gwleidyddol aelodau’r Ymddiriedolaeth.
Yn ogystal, rydym wedi mabwysiadu Rheolau Sefydlog
sy’n llywodraethu’r ffordd y cynhaliwn ein cyfarfodydd.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn adolygu ei pherfformiad
ei hun a pherfformiad ei phwyllgorau yn flynyddol.
Cynhelir yr arolwg cyntaf erbyn mis Ebrill 2007 achyflwynir adroddiad arno yn Adroddiad Blynyddola Chyfrifon y flwyddyn nesaf.

Datganiad o gyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth mewn
perthynas â’r Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon
Mae’r Siarter yn ei gwneud yn ofynnol i adroddiad
blynyddol a datganiad o gyfrifon gael eu paratoi
a’u harchwilio. Manylir ar gyfrifoldebau’r Bwrdd
Gweithredol yn ei ddatganiad o gyfrifoldebau ardudalen 95 o Ran Dau o’r Adroddiad Blynyddol a
Chyfrifon hwn.Yn gryno, mae’r Bwrdd Gweithredol
yn gyfrifol am baratoi’r datganiadau ariannol a’r
datganiadau o gydymffurfiad â chodau llywodraethu
corfforaethol cymwys a rheoliadau yn ymwneud
â chydnabyddiaeth, gan gyflwyno’r rhain i’r
Ymddiriedolaeth yn Rhan Dau.
Wrth baratoi ei ddatgeliadau cysylltiedig sy’nymwneud â llywodraethu corfforaethol mae’r
Bwrdd Gweithredol wedi dewis cydymffurfio â
Chod Cyfunol 2003 y Cyngor Adroddiadau Ariannol
a darpariaethau datgelu Deddf Cwmnïau 1985
a, lle y bo’n gymwys, Reolau Rhestru’r Awdurdod
Gwasanaethau Ariannol sy’n gymwys i gwmni
a restrir ar farchnad a reoleiddir gan yr UE.
Er mwyn cydymffurfio â’r gofynion hynny mae’nrhaid i’r Adroddiad Blynyddol hefyd gynnwys
datgeliadau ar drefniadau llywodraethu’r
Ymddiriedolaeth yn ogystal â rhai’r Bwrdd
Gweithredol. Caiff y datgeliadau hyn, a archwilir,
eu cynnwys yn Rhan Un o’r Adroddiad Blynyddol a
Chyfrifon a’r Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol amdanynt.
Yn ogystal, mae’r Siarter yn ei gwneud yn ofynnol
i’r Ymddiriedolaeth baratoi datganiad o’i gwariant
a’i gynnwys yn Rhan Un.
Datganiad o ddatgelu gwybodaeth i’r archwilwyr
Mae’r Ymddiriedolwyr a oedd yn dal swydd aradeg cymeradwyo’r Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon
yn cadarnhau, hyd y gwyddant, nad oes unrhyw
wybodaeth archwilio berthnasol am ddatgeliadau
llywodraethu’r Ymddiriedolaeth, datgeliadau
cydnabyddiaeth na datganiad yr Ymddiriedolaeth
o wariant nad yw archwilwyr y BBC yn ymwybodol
ohoni; ac mae pob Ymddiriedolwr wedi cymryd yr holl
gamau y dylai fod wedi eu cymryd fel Ymddiriedolwr
i’w wneud ei hun yn ymwybodol o unrhyw wybodaeth
archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod archwilwyry BBC yn ymwybodol o’r wybodaeth honno.
Cymeradwywyd y datganiad hwn gan yr
Ymddiriedolaeth ar 19 Mehefin 2007.

Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth
Mae Ymddiriedolaeth lawn y BBC yn cwrdd bob
mis ond gwnawn y rhan fwyaf o’n gwaith mewn
pwyllgorau bach o Ymddiriedolwyr sy’n cyflwyno
adroddiadau i’r Ymddiriedolaeth lawn. Mae gan y
Pwyllgorau hyn bwerau gwneud penderfyniadau.
Rhestrir Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth isod:

Ceir rhagor owybodaeth am
ein Pwyllgorau,
gan gynnwys eu
cylch gorchwyl, yn
bbc.co.uk/bbctrust

Pwyllgor Cyllid a Strategaeth (gweler isod)
Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad (gweler
tudalen 34)
Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa (gweler tudalen 34)
Grwp Llywio Prawf Gwerth Cyhoeddus (gweler
tudalen 36)
Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau (gweler
tudalen 38)
Pwyllgor Polisi ac Apeliadau Masnachu Teg(gweler tudalen 41)
Pwyllgor Safonau Golygyddol (gweler tudalen 43)
Rhestrir aelodau pob Pwyllgor ynghyd â’u presenoldeb
yn ystod y cyfnod ers i’r Ymddiriedolaeth ddechrau
yn y tabl ar dudalen 34.
Yn ogystal â chyfarfodydd ffurfiol yr Ymddiriedolaeth a’r
Pwyllgorau, mae’r Ymddiriedolwyr wedi cymryd rhanmewn amrywiaeth o weithgareddau, gan gynnwys
cwrdd â thalwyr ffi’r drwydded a rhanddeiliaid
yn ogystal â staff y BBC. Mae pedwar aelod yr
Ymddiriedolaeth sydd â chyfrifoldebau arbennig am
y gwledydd hefyd yn cadeirio’r Cynghorau Cynulleidfa
yn y wlad honno. Mynychwyd y cyfarfodydd hyn fel
a ganlyn: Alison Hastings (Lloegr) 3/3; Rotha Johnston(Gogledd Iwerddon) 3/3; Janet Lewis-Jones (Cymru)
3/3; a Jeremy Peat (Yr Alban) 3/3.
Pwyllgor Cyllid a Strategaeth
Mae’r Pwyllgor hwn yn goruchwylio ac yn craffu
ar faterion cyllid, strategaeth fusnes a rheoli risg
gan gynnwys cynigion cofnodi a buddsoddi gan
y Bwrdd Gweithredol. Mae’n cyfarfod bob mis.
Ymhlith gweithgareddau cynnar y Pwyllgor roedd
craffu ar gynigion y Bwrdd Gweithredol ar gyfer
Freesat a rhoi cyngor i’r Ymddiriedolaeth arnynt(gweler tudalen 30), asesu cyllidebau a chynlluniau
ariannol y BBC ar gyfer 2007/2008, a chymeradwyo
rhaglen o astudiaethau gwerth am arian ar gyfer
blwyddyn 2007/2008 (gweler tudalen 29). Mae’r
Pwyllgor hefyd yn goruchwylio unrhyw achos
o wrthdaro buddiannau sy’n codi gyda’r
Ymddiriedolwyr a materion ariannol Unedyr Ymddiriedolaeth ei hun.
Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 33

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Presenoldeb yr Ymddiriedolaeth a Phwyllgorau, rhwng 1 Tachwedd 2006 a 31 Mawrth 2007

Ymddiriedolaeth

Nifer y cyfarfodydd
yn y flwyddyn

7

PwyllgorPwyllgor
CynulleidCyllid a
faoedd aStrategaeth Pherfformiad

4Pwyllgor
Cynghorau
Cynulleidfa

2

3

2/2

3/3

Grwp
LlywioPwyllgor
Prawf
CydnaGwerth byddiaeth a
Cyhoeddus Phenodiadau

31

Pwyllgor
Polisi ac
Apeliadau
Masnachu
Teg

Pwyllgor
Safonau
Golygyddol

3

3

3/3

3/3

Michael Grade
1/1(hyd at 27 Tach 2006)
Chitra Bharucha

7/7

Diane Coyle

7/7

Dermot Gleeson

6/7

Alison Hastings

6/7

4/4

2/2
2/2

7/7

4/4

Rotha Johnston

6/7

3/4

3/3

Janet Lewis-Jones

7/7

4/4

3/3

David Liddiment

6/7
5/71

Jeremy Peat

7/7

Richard Tait2

4/7

3/3

1/1
3/3

Patricia Hodgson

Mehmuda Mian
Pritchard

1/1
3/3

1/2

1/3
3/3
2/3
1/1

2/2

3/3
2/3

3/4

3/3

3/3
2/3

3/3

3/3
3/3

Absenoldeb y cytunwyd arno oherwydd gwrthdaro â chyfarfodydd Comisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu a drefnwyd
ymlaen llaw
2
Cyfnod o absenoldeb y cytunwyd arno rhwng mis Tachwedd 2006 a mis lonawr 2007 (yn gynhwysol) oherwydd salwch
1

Cylchoedd gwaith pwrpas
Mae cylchoedd gwaith pwrpas yn
egluro sut y dylai’r BBC gyflawni
ei chwe Phwrpas Cyhoeddus.
Mae’r cylchoedd gwaith yn pennu
blaenoriaethau i’r BBC mewn
ymgynghoriad â thalwyr ffi’r
drwydded, ac maent yn dangos
sut y bydd Ymddiriedolaeth y
BBC yn barnu perfformiad yn
erbyn y blaenoriaethau hynny gan
ddefnyddio mesurau sy’n seiliedig
ar ganfyddiadau cynulleidfaoedd.
Mae’r cylchoedd gwaith pwrpas
ar ffurf drafft ar hyn o bryd achaiff fersiynau terfynol eu llunio
yn ddiweddarach eleni.
Trwyddedau gwasanaeth
Mae’r Ymddiriedolaeth yn rhoi
trwydded gwasanaeth i hollwasanaethau’r BBC sy’n nodi sut
y dylent helpu’r BBC i gyflawni ei
Bwrpasau Cyhoeddus a rhoddir
cyllideb bennawd ar gyfer pob un.

Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad
Mae’r Pwyllgor hwn yn asesu perfformiad
gwasanaethau’r BBC a ariennir yn gyhoeddus
o ran darparu gwerth i’r cyhoedd. Mae’n adolygu
sut mae’r BBC yn perfformio ymhlith grwpiau
gwahanol o gynulleidfaoedd ac mae’n nodi heriausy’n deillio o’r gwaith hwn i’r BBC.
Mae gan y Pwyllgor ddulliau newydd o asesu
perfformiad y BBC i’w helpu. Mae’r rhain yn
cynnwys cylchoedd gwaith pwrpas a thrwyddedaugwasanaeth sy’n rhoi’r fframwaith i’r Ymddiriedolaeth
bennu disgwyliadau’r cyhoedd o’r BBC a mesur
perfformiad drwy system dryloyw a chyson.
Ymhlith gweithgareddau cynnar y Pwyllgor roedd
cymeradwyo cynlluniau ar gyfer yr ymgynghoriad
ar gylchoedd gwaith pwrpas (gweler tudalen 11)
a chymeradwyo dogfennau’r ymgynghoriad argylchoedd gwaith pwrpas a thrwyddedau gwasanaeth
a’r defnydd o waith ymchwil ar gynulleidfaoedd.
Cyfarfu hefyd â chynrychiolwyr y Bwrdd Gweithredol
i drafod gwasanaethau cyhoeddus y BBC dros y
flwyddyn ddiwethaf, gan wneud argymhellion i’r
Ymddiriedolaeth. Bydd y Pwyllgor yn cynnal arolygon
manwl rheolaidd o wasanaethau cyhoeddus y BBC.
Bydd yr arolwg cyntaf yn ystyried bbc.co.uk.

34 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Mae’r Pwyllgor hefyd yn monitro perfformiad
BBC World Service yn unol ag amcanion hirdymor
y cytunwyd arnynt gyda’r Swyddfa Dramor
a’r Gymanwlad a’r Cytundeb Gweithredu
a gyhoeddwyd gan yr Ymddiriedolaeth ym
mis Mehefin 2007.
Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa
Mae’r Pwyllgor hwn yn goruchwylio ac yn adolygu
gwaith Cynghorau Cynulleidfa’r BBC a sefydlwyd
gan y Siarter Frenhinol. Mae’r Pwyllgor yn rhannu
arfer gorau a dysgu ar draws gwaith y Cynghorau
Cynulleidfa ac mae’n nodi materion a phryderon
sy’n gyffredin i’r gwledydd. Mae hefyd yncymeradwyo aelodau’r Cynghorau Cynulleidfa
ar ran yr Ymddiriedolaeth. Mae’n cwrdd yn
chwarterol gyda’r Cadeirydd yn cael ei newid yn
gyfnodol o blith yr Ymddiriedolwyr Cenedlaethol.
Cyrff ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth
Wrth wneud eu gwaith mae’r Ymddiriedolwyr yn
gwrando ar ystod eang o safbwyntiau, sy’n cynnwys
Cynghorau Cynulleidfa, a sefydlir yn y Siarter a chyrff
mwy anffurfiol eraill megis y Pwyllgor Ymgynghorol
Canolog ar Grefydd (gweler tudalen 35).

Cynghorau Cynulleidfa
Mae’r Siarter yn diffinio rôl Cynghorau Cynulleidfa
fel un sy’n sicrhau bod safbwyntiau amrywiol
talwyr ffi’r drwydded yn effeithio ar waith yr
Ymddiriedolaeth drwy gysylltiadau’r Cynghorau
â llawer o gymunedau gwahanol yn y DU.
Ceir Cynghorau Cynulleidfa yng Nghymru, Lloegr,yr Alban a Gogledd Iwerddon (cefnogir Cyngor
Cynulleidfa Lloegr gan rwydwaith o Gynghorau
Cynulleidfa Rhanbarthol). Caiff aelodau’r cynghorau
eu dewis o blith talwyr ffi’r drwydded sydd â budd
hyddysg yng ngwaith y BBC, ac sy’n deall buddiannau,
pryderon ac amrywiaeth y gynulleidfa yn eu gwlad.
Gwirfoddolwyr yw’r aelodau ac nid oes ganddynt
unrhyw gysylltiad proffesiynol â’r BBC. Caiff pob
Cyngor Cynulleidfa ei gadeirio gan yr aelod o’r
Ymddiriedolaeth sy’n cynrychioli’r wlad honno.
Yn ogystal â chyfarfodydd rheolaidd, mae’r
Cynghorau Cynulleidfa yn cynnal rhaglenni amrywiol
o weithgareddau er mwyn nodi ym mha ffyrdd
y gall y BBC wasanaethu cynulleidfaoedd yn well.
Mae pob Cyngor Cynulleidfa yn cyflwyno adroddiad
i’r Ymddiriedolaeth bob blwyddyn ar berfformiad y
BBC ymhob gwlad ac mae’n rhoi cyngor ar faterion
sy’n codi. Mae’r Cynghorau Cynulleidfa hefyd ynchwarae rhan allweddol mewn ymgynghoriadau
cyhoeddus a arweinir gan yr Ymddiriedolaeth. Nodirrhai o’u canfyddiadau yn 2006/2007 ar dudalen 25.
Y Pwyllgor Ymgynghorol Canolog ar Grefydd(CRAC)
Mae’r Pwyllgor Ymgynghorol Canolog ar Grefydd(CRAC) wedi cynghori’r BBC ar bolisi a rhaglenni
crefyddol ers 1923. Hwn oedd pwyllgor ymgynghorol
cyntaf y BBC ac yn draddodiadol mae wedi cyflawni
rôl ddeuol – cynghori Bwrdd y Llywodraethwyrar faterion polisi eang a chynghori’r rheolwyr ar
raglennu. Fodd bynnag gellir cwestiynu’r rôl ddeuol
hon o dan y trefniadau llywodraethu newydd, sy’nseiliedig ar yr egwyddor o fwlch mwy o faint rhwng
yr Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol.
Felly, rydym wrthi’n adolygu’r trefniadau fel rhano’n hymgynghoriad presennol ar sut yr ymgysylltwn
â chynulleidfaoedd (gweler tudalen 24).Y mater i’w
ystyried yw sut ac ar ba delerau y gallai CRAC barhau
i gyflawni ei rôl ymgynghorol ddefnyddiol sy’n gyson
â’r egwyddor o wahanu; a sut y dylai ei waith weddu
i ddulliau ehangach yr Ymddiriedolaeth o ymgysylltu
â chynulleidfaoedd amrywiol. Gobeithiwn y bydd
CRAC ei hun yn cyfrannu at yr ymgynghoriad.Ym mis
Rhagfyr 2006 cytunodd y Llywodraethwyr y dylai
CRAC barhau i gyflawni rôl anffurfiol wrth i’r arolwg

fynd rhagddo. Cadeirir CRAC gan yr Esgob
Graham James, Esgob Norwich.
Hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth
Nod y BBC yw darparu gwasanaethau i bob
unigolyn a phob cymuned ledled y DU. Wrth wneud
hynny, credwn ei bod yn bwysig sicrhau bod y ffordd
y mae’r BBC yn gweithredu, ynghyd â’i allbwn, yn
adlewyrchu’r amrywiaeth eang yn y cymunedau
hynny.Yn hyn o beth dylid ystyried bod amrywiaeth
yn cynnwys ethnigrwydd, rhyw, anabledd, oedran,ffydd, rhywioldeb, dosbarth, ymlyniad gwleidyddol
a gwahaniaethau rhanbarthol.

Mae’r Cynghorau
Cynulleidfa yn dwynsylw’r Ymddiriedolaeth
at safbwyntiau
amrywiol cymunedau
ledled y DU

Mae’r BBC hefyd yn ddarostyngedig i ddeddfwriaeth
benodol o ran cydraddoldeb sy’n ymwneud â rhai
agweddau ar amrywiaeth. Mae’n ofynnol i’r BBC,yn unol â’r gyfraith, hyrwyddo cydraddoldeb
mewn modd cadarnhaol. Mae’n rhaid iddo weithio
i wahardd gwahaniaethu anghyfreithlon mewn
tri maes – hil, anabledd a rhyw – o ran ei
swyddogaethau cyhoeddus. Mae’r swyddogaethau
cyhoeddus hyn yn cynnwys rhai megis trwyddedu’r
teledu, trefniadau ar gyfer newid i ddigidol a rhaio swyddogaethau rheoleiddio’r Ymddiriedolaeth.
Ar gyfer pob maes mae’n rhaid i’r BBC ddatblygu,
cyhoeddi a gweithredu Cynllun Cydraddoldeb.
Cyhoeddwyd y Cynllun Cydraddoldeb i Bobl Anablym mis Rhagfyr 2006, y Cynllun Cydraddoldeb
Rhywiol ym mis Ebrill 2007 a’r Cynllun Cydraddoldeb
Hiliol ym mis Mai 2007. Mae’r Ymddiriedolaeth yn
gyfrifol am oruchwylio’r Cynlluniau, sy’n weithredol
am dair blynedd, ac am graffu arnynt a bydd yn eu
hadolygu’n flynyddol.
Wrth reoleiddio’r BBC, mae’r Ymddiriedolaeth wedi
pennu nifer o dasgau iddi hi ei hun, gan gynnwys:
cyflwyno protocol drafft ar ymgysylltu â thalwyr
ffi’r drwydded a chynnal ymgynghoriad arno,
sy’n cwmpasu, er enghraifft, cyfarfodydd
cyhoeddus, y wefan ac ymgynghoriadau
sicrhau bod ei holl weithgareddau cyfathrebu
a chyfranogi yn hygyrchsicrhau bod pobl anabl yn gallu dilyn prosesau
cwyno’r Ymddiriedolaeth yn deg, ynghyd â sicrhau
yr ymgynghorir â hwy mewn perthynas âphenderfyniadau polisi a allai effeithio arnynt
a/neu eu cynnwys yn y broses honno
Mae rhagor o fanylion ar y tri Chynllun ar gaelar wefan yr Ymddiriedolaeth, bbc.co.uk/bbctrust.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn monitro perfformiady BBC ac yn cyflwyno adroddiad arno yn yr
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon ar gyfer 2007/2008.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 35

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Bydd y cysyniad owerth cyhoeddus
yn llywio sawl uno’n prosesau gwneud
penderfyniadau
a’n gweithgareddau
monitro perfformiad

Prawf Gwerth Cyhoeddus
Gall rhai o weithgareddau’r BBC arwain at
werth cyhoeddus cadarnhaol, ond gallant gaeleffaith negyddol rywle arall – er enghraifft, arddarlledwyr masnachol neu gyflenwyr y cyfryngau.
Er mwyn sicrhau y caiff y cydbwysedd priodol ei
daro rhwng y buddiannau cystadleuol hyn, rydym
yn cynnal Prawf Gwerth Cyhoeddus cyn rhoi
caniatâd i’r BBC ddechrau gwasanaeth newydd
neu wneud newid sylweddol i wasanaeth sy’nbodoli eisoes. Mae’r prawf yn ystyried y gwerth
cyhoeddus cadarnhaol neu negyddol a grëir a’reffaith gadarnhaol neu negyddol ar y farchnad.
Mae dwy ran i’r prawf – asesiad gwerth
cyhoeddus ac asesiad o’r effaith ar y farchnad.
Asesiad gwerth cyhoeddus
Mae’r asesiad gwerth cyhoeddus yn mesur
gwerth cyhoeddus tebygol y newid arfaethedig
drwy asesu:
y gwerth y byddai talwyr ffi’r drwydded
yn ei roi ar y newid fel unigolion
y gwerth y byddai’n ei roi i’r gymdeithas
gyfan drwy gefnogi pwrpasau cyhoeddus
y BBC
ei gost a’r gwerth am arian a gynigir ganddo.
Caiff yr asesiad hwn ei oruchwylio gan yr
Ymddiriedolaeth, a bydd bob amser yn cynnwys
ymgynghoriad cyhoeddus.
Asesiad o’r effaith ar y farchnad (MIA)
Mae’r asesiad o’r effaith ar y farchnad yn
mesur effaith debygol y newid arfaethedig
ar gyfranogwyr eraill yn y farchnad (neu’r
marchnadoedd) yr effeithir arnynt. Cynhelir, neu
gomisiynir, yr asesiad hwn gan Ofcom. Caiff ygwaith ei oruchwylio gan grwp llywio ar y cyd yncynnwys aelodau o’r Ymddiriedolaeth ac Ofcom.
Cymhwyso’r Prawf Gwerth Cyhoeddus
Rydym yn ystyried canlyniadau’r ddau asesiad
ac yn gwneud penderfyniad amodol ar y newid
arfaethedig. Rydym yn cyhoeddi’r penderfyniad
hwn ac yn ymgynghori arno. Unwaith y byddwn
wedi ystyried canlyniadau’r ymgynghoriad, rydym
yn gwneud ein penderfyniad terfynol. Cyn i ni
gytuno i unrhyw newid arfaethedig, rhaid i ni
fodloni ein hunain y gellir cyfiawnhau unrhyw
effaith andwyol debygol ar y farchnad gan y
gwerth cyhoeddus tebygol y mae’n ei greu.

36 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Mesur Gwerth Cyhoeddus
Mae’r term gwerth cyhoeddus yn gysyniad cymharol
newydd, a ddefnyddiwyd gyntaf gan academydd
Americanaidd o’r enw Mark Moore yn 1995 fel
ffordd newydd o fynd i’r afael â’r broses o reoli cyrff
cyhoeddus. Mabwysiadodd Swyddfa Cabinet Prydain
y term fel fframwaith i ystyried y broses o ddiwygio’r
sector cyhoeddus yn 2002.Ymgorfforwyd y cysyniad
o werth cyhoeddus yn Siarter a Chytundeb newydd
y BBC. Bydd gwerth cyhoeddus yn llywio llawer obrosesau gwneud penderfyniadau a gweithgareddau
eraill yr Ymddiriedolaeth, gan gynnwys y Prawf
Gwerth Cyhoeddus a’r broses o fonitro perfformiad
gwasanaethau’r BBC a ariennir yn gyhoeddus.
Mae gan fframwaith mesur perfformiad gwerth
cyhoeddus y BBC nifer o gydrannau:
y mwyaf sylfaenol yw chwe Phwrpas Cyhoeddus
y BBC (gweler tudalen 9)
mae’r Siarter a’r Cytundeb wedi sefydlu pum
nodwedd o ran cynnwys – ansawdd uchel, heriol,
gwreiddiol, arloesol ac yn ymgysylltu â’r gynulleidfa– ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus y DU
mae Ymddiriedolaeth y BBC wedi sefydlu pedwar
ffactor sy’n hyrwyddo gwerth cyhoeddus –Cyrhaeddiad, Ansawdd, Effaith a Gwerth am
Arian – lle y caiff y nodweddion o ran cynnwys
eu hymgorffori.
Nod y fframwaith hwn yw cyflwyno cymaint odystiolaeth â phosibl i lywio barn yr Ymddiriedolaeth.
Mae’r Ymddiriedolaeth eisoes wedi cymhwyso ei
Phrawf Gwerth Cyhoeddus cyntaf a chred y byddy cysyniad o werth cyhoeddus yn helpu i lywio cryn
dipyn o’i gwaith yn y dyfodol. Bydd yr Ymddiriedolaeth
yn gwneud gwaith i ddatblygu’r cysyniad o werth
cyhoeddus ymhellach yn y flwyddyn i ddod.
Grwp Llywio Prawf Gwerth Cyhoeddus
Mae’r Pwyllgor hwn o’r Ymddiriedolaeth yn
goruchwylio’r broses ar gyfer pob Prawf Gwerth
Cyhoeddus: yn archwilio’r cynnig gan y Bwrdd
Gweithredol, yn cysylltu ag Ofcom a’r Grwp Llywio
ar y Cyd o ran yr asesiad o’r effaith ar y farchnad,
ac yn gwneud argymhellion i’r Ymddiriedolaeth
o ran canlyniad y prawf. Mae’n cyfarfod bob mis
ac yn ôl yr angen.
Mae’r Prawf Gwerth Cyhoeddus yn ddull
llywodraethu arall a gyflwynwyd gan y Siarter
newydd. Mae’r Ymddiriedolaeth yn defnyddio’r
dull hwn i asesu unrhyw gynigion gan y Bwrdd
Gweithredol i newid gwasanaeth sy’n bodoli
eisoes yn sylweddol neu i greu gwasanaeth
newydd (gweler y blwch).

Ym mis Ebrill cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth, gyda
chyngor gan y Grwp Llywio hwn, gynlluniau’r Bwrdd
Gweithredol i lansio gwasanaethau ar alw yn rhoi
pwerau newydd i gynulleidfaoedd wylio a gwrando
ar allbwn y BBC dros y rhyngrwyd (gweler tudalen 7).

6 Mae’r gwariant uchod yn cynrychioli gwariant allanol
uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth.Yn ogystal,
defnyddiodd yr Ymddiriedolaeth wasanaethau cyffredina ddarparwyd gan y BBC a oedd yn cynnwys defnyddio
gwasanaethau eiddo, cyllid, adnoddau dynol a gwybodaeth

Uned yr Ymddiriedolaeth
Cefnogir yr Ymddiriedolaeth yn ei gwaith gan Unedyr Ymddiriedolaeth, sy’n rhoi cyngor annibynnol agwrthrychol, gan alw ar arbenigwyr allanol lle y bo
angen. Mae Uned yr Ymddiriedolaeth yn annibynnol
ar reolwyr y BBC. Penodir ei chyfarwyddwr gan
yr Ymddiriedolaeth ac nid yw ei staff yn rhan ogadwyn reoli’r BBC. Mae’r Uned yn cynnwys staff
proffesiynol gydag arbenigedd ar draws amrywiaetho ddisgyblaethau sy’n cynghori’r Ymddiriedolwyr
ar gyflawni eu dyletswyddau ac yn cefnogi eu
gwaith mewn meysydd allweddol. Roedd gan
Uned yr Ymddiriedolaeth 42 o aelodau o staff
ar 31 Mawrth 2007.

Adroddiad KPMG LLP i Ymddiriedolaeth y BBC(‘yr Ymddiriedolaeth’)
Yn unol â thelerau ein llythyr penodi dyddiedig
1 Mai 2007, rydym wedi archwilio’r datganiad o
wariant (‘datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth’)ar gyfer y cyfnod o 1 Ionawr 2007 hyd at 31 Mawrth2007 a baratowyd, yn unol â gofynion Siarter y BBC
dyddiedig Hydref 2006, gan Ymddiriedolwyr yr
Ymddiriedolaeth a hwy yn unig sy’n gyfrifol amdanynt.
Paratowyd datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth
gan Ymddiriedolwyr yr Ymddiriedolaeth gan
gymhwyso gofynion cydnabod a mesur Arfer
Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y DU.

Datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth
3 mis hyd at
31 Mawrth
2007
Nodyn
£000

Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Costau staff – Uned yr Ymddiriedolaeth
Costau gweithredol eraill

1
2
3

209
865
1,564

Gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth

2,638

Ffioedd rheoleiddiol Ofcom
Ffioedd MIA Ofcom

4
5

875
620

Cyfanswm ffioedd Ofcom

1,495

Cyfanswm gwariant yr Ymddiriedolaeth 6

4,133

Nodiadau
1 Er mai ar 1 Ionawr 2007 y daeth yr Ymddiriedolaeth
i fodolaeth, penodwyd Ymddiriedolwyr newydd
o fis Tachwedd 2006 ac felly mae eu cydnabyddiaethyn adlewyrchu’r cyfnod pum mis hwn. Cynhwysir
cydnabyddiaeth Ymddiriedolwyr a oedd yn
Llywodraethwyr cyn hynny o 1 Ionawr 2007
2 Mae costau staff yn cynnwys cyflogau, costau nawdd
cymdeithasol a chyfraniadau pensiwn y cyflogwr
3 Mae costau gweithredol yn cynnwys gwariant uniongyrchol
ar weithgareddau fel gwaith ymchwil, cyngor cyfreithiola gwasanaethau cynghori arbenigol eraill
4 Mae Ofcom yn dyrannu ei gostau rheoleiddio teledu
a radio rhwng y BBC a’r sianelau masnachol eraill.
Uned yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am gyfran y BBCo’r dyraniad hwnnw
5 Mae ffioedd MIA Ofcom yn cynnwys costau uniongyrchol
ac anuniongyrchol cynnal yr asesiad o’r effaith ar y farchnadar gyfer y Prawf Gwerth Cyhoeddus a gynhaliwyd yn ystod
y cyfnod

Caiff yr
Ymddiriedolaeth ei
hariannu gan incwm
ffi’r drwydded y BBC.
Cymerwyd y gwarianta ddangosir yma oganlyniadau ariannol
llawn y BBC (a nodir
yn Rhan Dau)

Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein llythyr
penodi, yw ffurfio barn annibynnol, ar sail y gwaitha wnaed, a chyflwyno adroddiad ar ein barn i’r
Ymddiriedolaeth. Nid oedd ein gwaith mor fanwl
ag archwiliad ac felly nid yw’n rhoi cymaint osicrwydd ag archwiliad.
Paratowyd ein hadroddiad i’r Ymddiriedolaeth
mewn perthynas â’r Siarter yn unig. Cynlluniwyd
ein hadroddiad i fodloni’r gofynion y cytunwyd
arnynt gyda’r Ymddiriedolaeth a nodweddion
arbennig ein penodiad a bennwyd gan anghenion yr
Ymddiriedolaeth ar y pryd. Felly ni ddylid ystyried ein
hadroddiad fel deunydd addas i’w ddefnyddio nac i
ddibynnu arno gan unrhyw barti sy’n awyddus i gaffaelhawliau yn ein herbyn ac eithrio’r Ymddiriedolaeth
at unrhyw ddiben neu mewn unrhyw gyd-destun.
Bydd unrhyw barti ac eithrio’r Ymddiriedolaeth a fydd
yn cael gafael ar ein hadroddiad neu gopi ohono
ac yn dewis dibynnu ar ein hadroddiad (neu unrhyw
ran ohono) yn gwneud hynny ar ei fenter ei hun. I’r
graddau eithaf a ganiateir gan y gyfraith, ni fydd KPMG
LLP yn derbyn unrhyw gyfrifoldeb na rhwymedigaethmewn perthynas â’n hadroddiad i unrhyw barti arall.
Yn ein barn ni, mae’r gwariant fel y’i nodir ynnatganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth wedi’i dynnu’ngywir o lyfrau a chofnodion yr Ymddiriedolaeth
ar y sail a nodir yn y nodiadau i ddatganiad o wariant
yr Ymddiriedolaeth.
Yn gywir
KPMG LLP
Cyfrifwyr Siartredig
19 Mehefin 2007

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 37

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Yn yr adroddiad
hwn eglurwn ein
cyfrifoldebau am
gydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol
a nodwn y ffioedd
a dderbyniwn fel
Ymddiriedolwyr

Adroddiad ar Gydnabyddiaeth yr Ymddiriedolaeth
Mae’r adroddiad hwn yn nodi rôl yr Ymddiriedolaeth
o ran polisi cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
ac yn rhoi manylion ar y gydnabyddiaeth adderbyniwyd gan aelodau’r Ymddiriedolaeth. Ceir
gwybodaeth am y gydnabyddiaeth a dderbyniwyd
gan y Llywodraethwyr cyn ffurfio’r Ymddiriedolaeth
ar dudalennau 48 i 49.
Er bod y BBC wedi’i eithrio rhag gofynion Rheoliadau
Adroddiadau ar Gydnabyddiaeth Cyfarwyddwyr 2002
a rheoliadau’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol,
paratowyd yr adroddiad hwn fel petai’r gofynion
hynny yn gymwys lle bynnag y mae’r darpariaethau
datgelu yn berthnasol ac yn gymwys. Caiff yr
adrannau ar bensiynau a chydnabyddiaeth adderbyniwyd gan yr Ymddiriedolwyr eu harchwilio.
Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau:cyfansoddiad a gweithrediad
O 1 Ionawr 2007, o dan y Siarter Frenhinol, mae
gan yr Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol
gyfrifoldebau penodol am gydnabyddiaeth aelodau’r
Bwrdd Gweithredol.
Mae’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
yn un o is-bwyllgorau’r Ymddiriedolaeth
ac mae’n cynghori’r Ymddiriedolaeth ar y polisi
cydnabyddiaeth ar gyfer y cyfarwyddwyr gweithredol
a’r Cyfarwyddwr Cyffredinol, gan gynnwys cymhwyso’r
polisi mewn perthynas â’r Cyfarwyddwr Cyffredinol,a hefyd ar y ffioedd a delir i Gyfarwyddwyr
anweithredol. Cadeirir y Pwyllgor gan Chitra
Bharucha a’r aelodau eraill yw Michael Lyons,Dermot Gleeson a Janet Lewis-Jones.
Mae gan y Bwrdd Gweithredol hefyd Bwyllgor
Cydnabyddiaeth a nodir ei gyfansoddiad a’igyfrifoldebau yn Rhan Dau ar dudalen 92.
Cynghorir cyfarfodydd Pwyllgor Cydnabyddiaetha Phenodiadau’r Ymddiriedolaeth gan yr
Ysgrifenyddiaeth a’r tîm Llywodraethu yn Unedyr Ymddiriedolaeth. Fel y bo angen, a thrwy
wahoddiad y Pwyllgor, bydd y Cyfarwyddwr
Cyffredinol (Mark Thompson), Cyfarwyddwr,
BBC People (Stephen Kelly) a Chadeirydd
Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol(Marcus Agius) yn mynychu i gynghori ar faterion yn
ymwneud â’r Bwrdd Gweithredol a’r BBC ehangach.
Ni fydd y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn bresennol
pan ystyrir ei gydnabyddiaeth ef. Gall y Pwyllgor
Cydnabyddiaeth a Phenodiadau hefyd fanteisio ararbenigedd cydnabyddiaeth mewnol drwy Bennaeth

38 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Gwobrwyo’r BBC, sydd hefyd yn mynychu’r
cyfarfodydd fel y bo angen.
Gan gydymffurfio â Chod Cyfun FRC 2003
ar Lywodraethu Corfforaethol, mae’r Pwyllgor
Cydnabyddiaeth a Phenodiadau yn derbyn cyngor
arbenigol gan gynghorwyr proffesiynol allanol
ar faterion yn ymwneud â chydnabyddiaeth.
Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau’r
Ymddiriedolaeth wedi penodi Towers Perrin
i’w gynghori.
Aelodau’r Ymddiriedolaeth: polisi cydnabyddiaeth
Derbyniodd aelodau’r Ymddiriedolaeth ffi a bennwyd
gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, yCyfryngau a Chwaraeon.Yn ogystal, fe’u had-delir
am unrhyw dreuliau yr eir iddynt ar fusnes y BBC,a chaiff unrhyw dreth yn deillio o’r treuliau hynny
ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC. Nodir y ffioedd
a’r buddiannau trethadwy yn y tabl ar dudalen 39.
Pensiynau
Mae’r Cadeirydd yn gymwys i fod yn rhan ogynllun pensiwn, fodd bynnag gan nad oedd unrhyw
Gadeirydd parhaol mewn swydd yn ystod y cyfnod
hwn ni wnaed unrhyw gyfraniadau pensiwn gan
y BBC.
Cyfarwyddwyr anweithredol: polisi cydnabyddiaeth
O dan delerau’r Siarter a’r Cytundeb newydd,
mae’r Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am bennu polisi
a lefel ffioedd y cyfarwyddwyr anweithredol.
Cymeradwyodd gynigion i benodi’r pum cyfarwyddwr
anweithredol presennol ym mis Tachwedd a mis
Rhagfyr 2006, gan gynnwys telerau eu penodi.
Er hwylustod, nodir y ffioedd a dderbyniwyd gan
y cyfarwyddwyr anweithredol yn ystod 2006/2007
yn Rhan Dau ochr yn ochr ag aelodau eraill y
Bwrdd Gweithredol.Yn unol ag arfer gorau, bydd
yr Ymddiriedolaeth yn adolygu lefel y ffioedd bob
yn ail flwyddyn, gyda’r arolwg cyntaf i’w gynnal yn
2008/2009.
Bwrdd Gweithredol: polisi cydnabyddiaeth
Cymeradwywyd y polisi cydnabyddiaeth presennol
ar gyfer y cyfarwyddwyr gweithredol a’r Cyfarwyddwr
Cyffredinol gan Fwrdd y Llywodraethwyr ac fe’imabwysiadwyd gan yr Ymddiriedolaeth o dan ytrefniadau trosiannol yn Siarter y BBC. Mae’n anelu
at gynnig cydnabyddiaeth sy’n denu, yn cymell ac
yn cadw'r dalent allweddol sydd ei hangen i arwain
y BBC a darparu darlledu cyhoeddus o'r radd
flaenaf. Prif elfennau’r gydnabyddiaeth yw cyflog
sylfaenol, bonws blynyddol a phensiwn. Pennwyd

cyflog sylfaenol a chynlluniau bonws y cyfarwyddwyr
gweithredol a’r Cyfarwyddwr Cyffredinol ar y Bwrdd
Gweithredol gan fwrdd y Llywodraethwyr ym mis
Gorffennaf 2006, ac fe’u cadarnhawyd adeg eu

penodi i’r Bwrdd Gweithredol newydd. Nodiry polisi cydnabyddiaeth a’r gydnabyddiaeth adderbyniwyd yn Rhan Dau.

Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd
Dangosir cydnabyddiaeth aelodau’r Ymddiriedolaeth yn ystod y flwyddyn isod:

Ffi/cyflog
sylfaenol£000

Treuliau/
buddiannau£000

Cyfanswm
1 Tachwedd
2006 –
31 Mawrth
2007
£000

Ymddiriedolwyr (penodwyd 1 Tachwedd 2006 oni nodir yn wahanol)
Chitra Bharucha1
Diane Coyle
Dermot Gleeson2
Alison Hastings
Patricia Hodgson
Rotha Johnston
Janet Lewis-JonesDavid Liddiment
Mehmuda Mian Pritchard
Jeremy Peat2
Richard Tait2

53
15
9
17
15
17
17
15
15
10
9

12
1
–
2
–
–
1
–
–
1
–

65
16
9
19
15
17
18
15
15
11
9

Cyfanswm yr Ymddiriedolwyr

192

17

209

Nodir manylion
y gydnabyddiaetha dderbyniwyd gany Llywodraethwyr
am y cyfnod o naw
mis hyd at 31 Rhagfyr2006 ar dudalen 49

Chitra Bharucha oedd Cadeirydd Dros Dro Ymddiriedolaeth y BBC yn dilyn ymddiswyddiad Michael Grade ar
27 Tachwedd 2006 a derbyniodd ffioedd ar lefel y Cadeirydd yn ystod y cyfnod hwn
2Penodwyd yr Ymddiriedolwyr o 1 Tachwedd 2006. Gwnaeth Dermot Gleeson, Jeremy Peat a Richard Tait hefyd
barhau â’u dyletswyddau fel Llywodraethwyr tan 31 Rhagfyr 2006 (nodir y ffioedd ar gyfer Bwrdd y Llywodraethwyrar dudalen 49). Derbyniasant ffioedd fel Ymddiriedolwyr o 1 Ionawr 2007
1

Ni wnaed unrhyw daliadau mewn perthynas â therfynu contract ac ni thalwyd unrhyw iawndal am golli
swydd ac nid oedd unrhyw daliadau o’r fath yn daladwy i aelodau’r Ymddiriedolaeth yn ystod y flwyddyn.

Nodir manylion
y gydnabyddiaetha dderbyniwyd gan
aelodau’r Bwrdd
Gweithredol yn
Rhan Dau, tudalen 94
Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 39

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Ceir rhagor owybodaeth am
berfformiad ariannol
gwasanaethau
masnachol y BBC
yn Rhan Dau

Goruchwyliaeth yr Ymddiriedolaeth o wasanaethau
masnachol y BBC
Mae’r BBC yn ymgymryd â rhai gweithgareddauar sail fasnachol.Y nod yw cynhyrchu refeniw
i’w ailfuddsoddi yn y gwasanaethau cyhoeddus
er budd y cyhoedd.
Nodir ar ba sail y gall y BBC ymgymryd â
gweithgareddau masnachol yng Nghytundeb y BBC.
Mae angen rhaniad amlwg rhwng ei wasanaethau
cyhoeddus a’i wasanaethau masnachol. Ni all
gweithgareddau masnachol ddigwydd yn uniongyrcholo fewn y Gorfforaeth a rhaid eu cynnal drwy
is-gwmnïau masnachol.Y prif gwmni masnachol yw
BBC Commercial Holdings. BBC Worldwide yw’r prif
is-gwmni masnachol, ond ceir rhywfaint o weithgarwch
o fewn BBC Resources a BBC World hefyd.
Mae’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am oruchwylio
gweithgareddau masnachol y BBC. Llywodraethir
BBC Worldwide (sy’n atebol i’r Bwrdd Gweithredol)gan Fwrdd â chadeirydd annibynnol a dau aelod
anweithredol annibynnol arall ynghyd â thrichyfarwyddwr gwasanaeth cyhoeddus o’r BBC(sy’n gwasanaethu fel aelodau anweithredol).
Prif weithgareddau BBC Worldwide yw sianelau
teledu masnachol, gwerthu rhaglenni teledu,
cyhoeddi cylchgronau ac adloniant cartref. Ar raddfa
lai, mae hefyd yn gweithredu busnes plant a busnes
cyfryngau newydd. Mae’n gweithredu ledled y byd
ond ei farchnadoedd â blaenoriaeth o ran twf
sylweddol yw UDA, Canada, Awstralia ac India.
Mae’r busnes wedi tyfu’n gyson a’r strategaeth yw
cynyddu cyfradd twf ac, yn arbennig, proffidioldeb.
Goruchwyliaeth yr Ymddiriedolaeth
o weithgareddau masnachol
Cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth strategaeth
bum mlynedd i BBC Worldwide, yn cynnwys
targedau lefel uchel a chyllidebau, ym mis Mawrth.
Mae hefyd wedi pennu’r fframwaith ar gyfer
cymeradwyo a goruchwylio gwasanaethau
masnachol newydd.Ym mis Mawrth, mabwysiadodd
a chyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth brotocol
yn nodi’r fframwaith ar gyfer gweithgareddaugwasanaethau masnachol a’u hatebolrwydd i’r
Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol.
Mae Cytundeb y BBC yn nodi pedwar maen prawf
y mae’n rhaid i wasanaethau masnachol y BBC eu
bodloni, sef:rhaid iddynt gydweddu i weithgareddau pwrpasau
cyhoeddus y BBC

40 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

rhaid iddynt ddangos effeithlonrwydd masnachol
ni ddylent osod enw da’r BBC na gwerth brandy BBC yn y fantol
rhaid iddynt gydymffurfio â chanllawiau masnachu
teg y BBC, ac yn arbennig, osgoi effeithio’nandwyol ar y farchnad.
Mae’r protocol yn egluro sut y cymhwysir y meini
prawf hyn yn ymarferol. Er mai’r Ymddiriedolaeth
sy’n pennu’r fframwaith ac yn ei gwneud yn ofynnol
i adroddiadau gael eu cyflwyno, gwneir y rhan fwyaf
o’r penderfyniadau gweithredol o dan y fframwaith
hwn naill ai gan Fwrdd BBC Worldwide (lle mae’r
aelodau anweithredol yn chwarae rhan bwysig)
neu gan y Bwrdd Gweithredol. Mewn cyfran facho achosion, mae angen i’r Ymddiriedolaeth
gymeradwyo cynigion am wasanaethau newydd.
Adroddiad yr Ymddiriedolaeth ar fasnachu teg

Mae system masnachu teg y BBC yn
llywodraethu holl weithgareddau masnachu’r
BBC. Ei nod yw sicrhau bod gweithgareddaumasnachol a masnachu’r BBC yn cael eu cynnal
mewn ffordd ‘deg’. Mae’r BBC yn ddarostyngedig
i gyfraith gystadleuaeth Ewrop a’r DU a chyfraith
Ewrop ar gymorth gwladol, ond mae hefyd, ers
sawl blwyddyn, wedi gweithredu, o’i wirfodd,
yn unol â gofynion ychwanegol sy’n cydnabod
ei statws unigryw.
1 Trefniadau masnachu teg y BBC
Mae trefniadau masnachu teg y BBC yn newid. O
dan y system lywodraethu flaenorol, roedd y BBC
wedi mabwysiadu Ymrwymiad Masnachu Teg ac yn
gweithredu o dan Ganllawiau Masnachu Teg a oedd
yn trosi’r Ymrwymiad yn fframwaith gweithredu
manwl. Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg y
Llywodraethwyr oedd yn goruchwylio’r broses.
Ar 1 Ionawr 2007, trosglwyddwyd y cyfrifoldeb
am oruchwylio masnachu teg i’r Ymddiriedolaeth.
Mae’r Siarter a’r Cytundeb yn ei gwneud yn ofynnol
i’r Ymddiriedolaeth fabwysiadu datganiad polisi arfasnachu teg a dal y Bwrdd Gweithredol i gyfrif am
gydymffurfio ag ef. Rhaid mabwysiadu’r datganiad
hwn erbyn 1 Gorffennaf 2007 a lansiodd yr
Ymddiriedolaeth ymgynghoriad cyhoeddus ar
20 Chwefror 2007.
Yn y cyfamser, penderfynodd yr Ymddiriedolaeth
y dylai’r system masnachu teg bresennol barhau arwaith. Ar gyfer cyfnod yr adroddiad hwn, felly, roeddy BBC yn ddarostyngedig i’r rhwymedigaethau anodir yn yr Ymrwymiad a’r Canllawiau Masnachu Teg.

2 Goruchwyliaeth yr Ymddiriedolaeth
o gydymffurfiad â masnachu teg
Ers 1 Ionawr 2007, bu Pwyllgor Polisi ac Apeliadau
Masnachu Teg yr Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am
fonitro cydymffurfiad â masnachu teg ac am ymdrin
ag apeliadau masnachu teg.Yr Ymddiriedolwyr
sy’n aelodau o’r Pwyllgor hwn yw: Jeremy Peat
(Cadeirydd), Diane Coyle, Rotha Johnston a
Mehmuda Mian Pritchard.
Ers 1 Ionawr 2007, trosglwyddwyd y cyfrifoldeb
am gydymffurfiad o ddydd i ddydd â masnachu teg
gan y BBC ac ymdrin â chwynion masnachu teg
i’r Bwrdd Gweithredol, sydd wedi sefydlu Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg (gweler Rhan Dau,
tudalen 77).
Cynghorir Pwyllgor Polisi ac Apeliadau Masnachu Teg
yr Ymddiriedolaeth gan archwilwyr a chynghorwyr
masnachu teg annibynnol. Mae’r archwilwyr
annibynnol yn cynnal Archwiliad Masnachu Teg
blynyddol i benderfynu a yw’r BBC wedi sefydlu
a chymhwyso system o reolaethau mewnol sy’nrhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio
â’r Ymrwymiad Masnachu Teg.
Mae gweithgareddau’r archwilwyr yn cynnwys:
cyfarfod â chynrychiolwyr masnachu teg ac
unigolion eraill â rolau masnachu teg pwysig
ymhob is-adrangwerthuso system rheolaethau mewnol masnachu
teg pob is-adran
adolygu a phrofi sampl o weithgareddaumasnachol
profi digonolrwydd prosesau i gofnodi ac olrhainmaterion masnachu teg hyd at eu datrys/cwblhau
asesu a phrofi digonolrwydd rhaglenni hyfforddiantmasnachu teg ymhob is-adrancyflwyno adroddiad ar eu canfyddiadau a’ucasgliadau i Bwyllgor Polisi ac Apeliadau Masnachu
Teg yr Ymddiriedolaeth.
Nodir barn yr archwilwyr yn seiliedig ar eu
harchwiliad ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2007 isod.
3 Cydymffurfio â masnachu teg
Mae’r Ymddiriedolaeth o’r farn bod y polisïau
yn Ymrwymiad Masnachu Teg y BBC yn gyson â
gofynion y Siarter a’r Cytundeb. Drwy Bwyllgor
Polisi ac Apeliadau Masnachu Teg yr Ymddiriedolaeth,
a’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg cyn hynny,maent wedi cael sicrwydd rhesymol bod y systemo reolaethau a gweithdrefnau a gynlluniwyd i sicrhau
y caiff y polisïau hyn eu cymhwyso drwy’r BBC
wedi bod yn gweithredu’n effeithiol drwy gydol
y flwyddyn. Mae Bwrdd Gweithredol y BBC wedi
cyflwyno adroddiad yn Rhan Dau ar ei fesurau
ei hun i sicrhau cydymffurfiad.

Gwnaeth yr
Ymddiriedolaeth
ystyried, a chadarnhau,
un apêl masnachu teg
yn ystod y flwyddyn

Apeliadau masnachu teg
Ystyriodd yr Ymddiriedolaeth un apêl masnachu
teg yn ystod y flwyddyn, a oedd yn ymwneud âchwyn gan y Kent Messenger Group. Er iddo nodi
nad oedd y materion a godwyd yn achos difrifolo dorri Canllawiau Masnachu Teg y BBC o ran
maint y gweithgaredd neu’r effaith debygol ary farchnad, canfuwyd na lynwyd at weithdrefnau
a chadarnhaodd y Pwyllgor yr apêl. Cyhoeddir
canfyddiadau pob apêl yn:
bbc.co.uk/bbctrust/appeals/fair_trading_appeal_
findings.html.
Archwiliad masnachu teg
Nodir adroddiad yr archwilwyr masnachu teg
annibynnol isod.
Adroddiad yr Archwilwyr Masnachu Teg Annibynnol
i Ymddiriedolaeth y BBC am y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Mawrth 2007
Rydym wedi archwilio, yn ein rôl fel Archwilwyr
Masnachu Teg y BBC, y system o reolaethau
mewnol a sefydlwyd o fewn y BBC i roi sicrwydd
rhesymol i Ymddiriedolaeth y BBC fod y BBC
wedi cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Tegcyhoeddedig am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2007.
Cytunwyd ar ein cyfarwyddiadau ar gyfer yrarchwiliad hwn, sy’n cynnwys cwmpas y gwaithi’w wneud, gyda Phwyllgor Cydymffurfio â Masnachu
Teg y Llywodraethwyr a olynwyd ar 1 Ionawr 2007
gan Bwyllgor Polisi ac Apeliadau Masnachu Teg
Ymddiriedolaeth y BBC. Mae’r cyfarwyddiadau hyn
yn cynnwys cytundeb y dylid cynnal ein harchwiliad
yn unol â Safonau Archwilio perthnasol, cytundebar derfyn ein rhwymedigaeth o ran y gwaith hwn
a chytundeb mai dim ond i Ymddiriedolaeth y BBC
mae gennym ddyletswydd gofal o ran y gwaith hwn.
Rydym yn fodlon bod y cwmpas y cytunwyd arno argyfer ein harchwiliad yn ddigonol i’n galluogi i fynegi’rfarn a nodir isod.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 41

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Gofynnwn iarchwilwyr allanol roi
barn ar b’un a yw’r
BBC wedi sefydlu,
a chymhwyso, systemo reolaethau mewnol
sy’n rhoi sicrwydd
rhesymol bod y BBC
wedi cydymffurfio
â’i Ymrwymiad
Masnachu Teg

Priod gyfrifoldebau Llywodraethwyr,
Ymddiriedolaeth y BBC, rheolwyr ac archwilwyr
Tan 31 Rhagfyr 2006, y Llywodraethwyr oedd
yn gyfrifol am sicrhau bod y BBC yn bodloni’r
holl ofynion o ran cyfraith cystadleuaeth a’i fod
yn masnachu’n deg. Lluniodd y Llywodraethwyr
Ymrwymiad Masnachu Teg y BBC, pennwyd amcaniony system o reolaethau mewnol a gynlluniwyd i sicrhau
cydymffurfiad â’r Ymrwymiad hwn a monitrwyd
canlyniadau’r rheolaethau hynny ganddynt.
Ar 1 Ionawr 2007, adeg creu Ymddiriedolaeth y BBC,
trosglwyddwyd y cyfrifoldebau hyn i Ymddiriedolaeth
y BBC. (Mae Ymddiriedolaeth y BBC hefyd yn gyfrifol
am baratoi Adroddiad Ymddiriedolaeth y BBC
ar Fasnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth i ben
31 Mawrth 2007, fel y’i cynhwysir yn Adroddiad
Blynyddol a Chyfrifon Ymddiriedolaeth y BBC).
Mae rheolwyr y BBC yn gyfrifol am weithredu
system o reolaethau mewnol wedi’i chynllunio
i sicrhau cydymffurfiad â’r Ymrwymiad Masnachu
Teg, gan gynnwys nodi ac asesu risgiau a allai roi
gallu’r BBC i fasnachu’n deg yn y fantol a chynllunio
a gweithredu ymatebion i risgiau o’r fath.
Fel Archwilydd Masnachu Teg y BBC, ein cyfrifoldeb
ni yw llunio barn annibynnol, yn seiliedig ar ein
gwaith archwilio, o ran y graddau y mae’r BBC wedi
sefydlu, ac wedi cymhwyso, system o reolaethau
mewnol sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi
cydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg yn ystod
y flwyddyn. Dim ond i’r graddau yr oedd angengwneud hynny er mwyn llunio barn ar y systemo reolaethau mewnol yr adolygwyd penderfyniadau
penodol a wnaed gan y BBC ar faterion masnachu
teg. Ni chynlluniwyd ein harchwiliad i fynegi barnar ansawdd y penderfyniadau penodol a wnaed
gan y BBC o ran masnachu teg. Rydym hefyd wedi
adolygu pa un a yw Adroddiad Ymddiriedolaeth
y BBC ar Fasnachu Teg yn adlewyrchu ein
canfyddiadau o ran cydymffurfiad y BBC â’i systemo reolaethau mewnol, a chofnodwn os nad yw’n
gwneud hynny.
Paratowyd y farn hon i Ymddiriedolaeth y BBC
yn unig. Drwy roi’r farn hon, nid ydym yn derbyn
nac yn cymryd cyfrifoldeb am unrhyw ddiben arall
nac i unrhyw unigolyn arall y dangosir yr adroddiad
hwn iddo neu y daw i’w ran, ac eithrio lle y cytunir
yn benodol ar hynny drwy gyfrwng caniatâdysgrifenedig ymlaen llaw gennym.

42 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Sail y farn archwilio
Rydym wedi cynnal rhaglen o weithdrefnau aphrofion a gynlluniwyd i roi’r sicrwydd angenrheidiol
i ni i ategu ein barn archwilio. Roedd ein gwaith
yn cynnwys ymholi ac asesu i’n galluogi i lunio barno ran pa un a oedd system briodol o reolaethau
mewnol ar waith. Adolygwyd y gwaith o brosesu
sampl o drafodion perthnasol gennym hefyd ermwyn rhoi sicrwydd rhesymol i ni bod y systemo reolaethau mewnol wedi’i chymhwyso.
Fel gydag unrhyw system o reolaeth, waeth pa mor
effeithiol, nid yw’n ymarferol sicrhau na fu unrhyw
wallau neu afreoleidd-dra nas canfuwyd. Felly, nod
ein gwaith archwilio oedd rhoi sicrwydd rhesymol,
ond nid sicrwydd llwyr, o ran digonolrwydd y systemo reolaethau mewnol a oedd ar waith ac yn caelei chymhwyso er mwyn sicrhau cydymffurfiad â’r
Ymrwymiad Masnachu Teg yn ystod y flwyddyn.
At hynny, gan fod materion masnachu teg yn gofyn
am farnau a allai gael eu profi mewn llys barn, gan
awdurdod cystadlu neu mewn man arall yn y pen
draw, mae risg bob amser y cyflwynir her hyd yn
oed lle y dilynwyd y system o reolaethau mewnol
ac y gwnaed penderfyniadau gyda’r gofal pennaf.
Barn
Yn ein barn ni, mae’r BBC wedi sefydlu ac wedi
cymhwyso system o reolaethau mewnol sy’n rhoi
sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â’i
Ymrwymiad Masnachu Teg am y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Mawrth 2007.
PricewaterhouseCoopers LLP
Cyfrifwyr Siartredig
19 Mehefin 2007

Cynnal safonau golygyddol

Mae rôl yr Ymddiriedolaeth wrth gynnalsafonau golygyddol yn cynnwys goruchwylio
a chymeradwyo canllawiau’r rheolwyr. Rydym
hefyd yn ystyried cwynion adeg apêl ar ôl i’r
gwyn fod yn destun proses gwynion y BBC.
Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC)
Sefydlwyd Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC) yr
Ymddiriedolaeth ar 1 Ionawr 2007. Cyn hynny, roedd
Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyryn ymdrin â materion yn ymwneud â safonau
golygyddol. Mae’r adroddiad hwn yn adlewyrchu
gwaith y ddau gorff.
Rôl yr Ymddiriedolaeth o ran safonau golygyddol
yw comisiynu canllawiau golygyddol gan y Bwrdd
Gweithredol, monitro cydymffurfiad a sicrhau y caiff
proses cwynion ac apeliadau golygyddol effeithiol ei
rhoi ar waith. Gall gomisiynu prosiectau arbennig ermwyn cael gwybodaeth a gall hefyd ystyried pynciau
sy’n peri pryder golygyddol.
Mae’r ESC yn cefnogi’r Ymddiriedolaeth wrth
gyflawni’r swyddogaethau hyn ac, yn arbennig,
yn penderfynu ar gwynion golygyddol adeg apêl.
Cadeirir y Pwyllgor gan Richard Tait a’r aelodau eraillyw Chitra Bharucha, Diane Coyle, David Liddimenta Mehmuda Mian Pritchard.
Cydymffurfiad golygyddol
Bob chwe mis, mae Bwrdd Gweithredol y BBC
yn cyflwyno adroddiad i’r ESC ar faterion sy’nymwneud â chydymffurfiad golygyddol.Ystyriodd
yr ESC yr adroddiad cyntaf o’r fath ym mis Mai
2007. Croesawodd y Pwyllgor y ffaith bod Coleg
Newyddiaduraeth y BBC a’i wefan wedi’u lansio.
Roedd creu’r Coleg ymhlith argymhellion Adroddiad
Neil yn dilyn Ymchwiliad Hutton.Ymhlith ydatblygiadau eraill a groesawyd roedd canllawiau
i staff y BBC ar faterion gan gynnwys gwrthdaro
buddiannau, blogiau personol a chynnwys agynhyrchir gan ddefnyddwyr. Nododd y Pwyllgor
hefyd ganllawiau newydd i gynorthwyo gwylwyr
sy’n drwm eu clyw.
Nododd y Pwyllgor 38 o achosion o fethu â
chydymffurfio â safonau golygyddol a gadarnhawyd
naill ai gan reolwyr y BBC neu’r ESC o gymharu
â 50 o achosion yn y flwyddyn flaenorol. Codwyd
materion difrifol o ran cydymffurfio mewn perthynas â
gwasanaethau ffôn cyfradd premiwm mewn rhifynnau
o Blue Peter a Saturday Kitchen (gweler y blwch).

Blue Peter a Saturday Kitchen
Ym mis Tachwedd 2006, o ganlyniad i nam
ar y llinellau ffôn, gofynnwyd i blentyn a oedd
yn ymweld â stiwdio Blue Peter i esgus ei fod
yn ffonio cystadleuaeth ffôn cyfradd premiwm
Blue Peter, ac fe’i henwyd fel yr enillydd.
Derbyniodd Bwrdd Gweithredol y BBC
fod hyn yn gamfarn ddifrifol a gwnaethymddiheuriad cyhoeddus.
Yn dilyn adroddiad papur newydd ym mis
Chwefror 2007, penderfynwyd bod gwylwyr
Saturday Kitchen ar BBC One wedi cael
eu camarwain i gredu eu bod yn ffonio
rhaglen fyw.

“Mae’n rhaid i’r BBC
arddel diwylliant sy’nsicrhau bod unrhyw
gynnig i gamarwain
cynulleidfaoedd yn
cael ei wrthod ynsyth fel cam cwbl
amhriodol”
Syr Michael Lyons
Cadeirydd y BBC

Rhoddodd Bwrdd Gweithredol y BBC
adroddiad interim i’r Ymddiriedolaeth am y
ddwy raglen. Lluniodd y Bwrdd Gweithredol
adroddiad pellach ym mis Mai, gan gynnwys
arolwg o’r defnydd o wasanaethau ffôncyfradd premiwm gan holl allbwn y BBC yn
ystod y ddwy flynedd ddiwethaf. Cyhoeddodd
yr Ymddiriedolaeth yr adroddiad. Disgrifiodd
dor-rheolau Blue Peter fel rhai difrifol iawn gan
nodi bod yn rhaid i’r BBC arddel diwylliant
sy’n sicrhau y caiff unrhyw gynnig i gamarwain
cynulleidfaoedd ei wrthod ar unwaith fel cam
cwbl amhriodol. Cytunodd yr Ymddiriedolaeth
hefyd â’r Cyfarwyddwr Cyffredinol y dylai
gomisiynu archwilydd allanol i gynnal
gwiriadau ar hap. Roedd yr Ymddiriedolaeth
yn falch bod y rheolwyr wedi cymryd camau
cyflym i ymdrin â’r problemau ac i roi arolwg
trwyadl ar waith gydag ymrwymiad i ddysgu
o’r tor-rheolau hyn. Croesawodd y camau agymerwyd gan Fwrdd Gweithredol y BBC aoedd yn cynnwys ymddiheuriad ar yr awyr am
y gwallau difrifol a ddigwyddodd yn Blue Peter.
Cyhoeddodd yr Ymddiriedolaeth ei bod
wedi penodi Ronald Neil i gynnal arolwg
polisi tymor hwy o sut a phryd y mae’r
BBC yn defnyddio gwasanaethau ffôncyfradd premiwm a gweithgareddau rhaglen
cysylltiedig. Bydd yr Ymddiriedolaeth yn
ystyried argymhellion yr arolwg yn ystod
hydref 2007.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 43

Llywodraethedd y BBC
Yr Ymddiriedolaeth

Nododd yr ESC hefyd fod Ofcom wedi cadarnhau
pedair cwyn am safonau rhaglenni yn erbyn y
BBC ac wedi datrys pump arall. Rhoddwyd systemau
newydd ar waith yn Radio 1 yn dilyn cwynion gan
Ofcom.Yn ogystal, cadarnhaodd Ofcom chwe achos
yn ymwneud â thegwch a phreifatrwydd gan
achwynwyr person cyntaf yn erbyn y BBC.
Bydd yr ESC yn parhau i graffu’n ofalus ar gynnydd
y Bwrdd Gweithredol wrth sicrhau cydymffurfiad
golygyddol ar bob lefel ac o fewn pob genre.
Yn arbennig, mae angen sicrhau bod staff cwmnïau
annibynnol sy’n cyflenwi’r BBC yn deall canllawiau
golygyddol y BBC ac yn cydymffurfio â hwy. Bydd yr
ESC hefyd yn parhau i fonitro gwaith Bwrdd Rheoli
Cwynion y Bwrdd Gweithredol wrth ddadansoddi
achosion o fethu â chydymffurfio a lledaenu’r gwersi
a ddysgir.

Proses gwyno dri cham y BBC
Ym mis Chwefror 2005 sefydlodd y
BBC broses gwyno dri cham ar gyfer
cwynion golygyddol.
Cam 1
Gall unrhyw un ddewis cwyno i naill ai
BBC Gwybodaeth, y rhaglen neu’r is-adrancynnwys o fewn 12 wythnos i’r darllediad neu
gyhoeddiad. Bydd y BBC yn anelu at roi atebsylweddol i unrhyw gwyn o fewn deg diwrnod
gwaith. (Ceir manylion rhai o’r materion a
godwyd ar y cam hwn yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf yn Rhan Dau).
Cam 2
Os na fydd yr achwynydd yn fodlon ar yr
ymateb ar Gam 1 (a bod y gwyn ynghylch
eitem benodol a ddarlledwyd neu agyhoeddwyd gan y BBC a’i bod a wnelo
ag achos posibl o dorri safonau golygyddol
y BBC) gall ysgrifennu at yr Uned Cwynion
Golygyddol annibynnol o fewn 12 wythnos.

Mae gan y BBC
broses gwyno dri
cham ar gyfer cwynion
golygyddol. Mae’r cam
olaf yn galluogi pobl
i apelio i Bwyllgor
Safonau Golygyddol
yr Ymddiriedolaeth

Cam 3
Os bydd yr achwynydd yn anfodlon ar
ddyfarniad yr Uned hon caiff apelio i Bwyllgor
Safonau Golygyddol Ymddiriedolaeth y BBCo fewn wyth wythnos.

44 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Cwynion golygyddol
Lleihaodd nifer y cwynion a gafwyd o 150,000
i lai na 124,000. Cafwyd 5,300 o gwynion am ein
darllediadau o’r gwrthdaro rhwng Israel a Hezbollah
yn Lebanon yn 2006, y cyfeiriwyd rhai ohonynt i’r
Pwyllgor adeg apêl.Ymatebodd y rheolwyr i 90%
o’r holl gwynion o fewn y targed o ddeg diwrnod
gwaith. Fodd bynnag, roedd hyn yn is na tharged
y rheolwyr o 93% – a berodd gryn siom i’r Pwyllgor,o ystyried nifer is y cwynion. Nododd y Pwyllgor
hefyd ostyngiad bach yn lefel boddhad cyffredinol
achwynwyr a gysylltodd â BBC Gwybodaeth ac aroddodd sgôr o 8 allan o 10 o leiaf o’r sgôr uchaf
o 69% rhwng mis Ionawr a mis Mawrth 2006 i 59%
yn ystod yr un cyfnod yn 2007 (wedi’i mesur mewn
arolwg annibynnol gan Ipsos MORI). Bydd y Pwyllgor
yn monitro’r prosesau newydd a roddwyd ar waithgan y Bwrdd Gweithredol i wella perfformiad.
Mae’r Uned Cwynion Golygyddol annibynnol yngwrando cwynion gan bobl nad ydynt yn fodlon
ar ymateb gan BBC Gwybodaeth. Cafodd 187
o gwynion a chadarnhaodd 31 ohonynt yn llwyr
neu’n rhannol. Os bydd achwynwyr yn anfodlon
ar benderfyniadau’r Uned, gallant apelio i’r Pwyllgor
Safonau Golygyddol (Pwyllgor Cwynion am
Raglenni’r Llywodraethwyr gynt). Cafwyd 32 oapeliadau o’r fath yn 2006/2007, y cadarnhawyd dwy
ohonynt, cadarnhawyd pedair ohonynt yn rhannol, ac
mewn achos arall cytunodd y Comisiwn i gadarnhau
mater a gadarnhawyd eisoes gan yr Uned. Roeddy 32 o apeliadau yn cynrychioli 0.03% o’r cwynion
i’r BBC yn ystod y cyfnod. Er bod yr Ymddiriedolwyr
yn gwerthfawrogi nad yw penderfyniad i beidio ag
apelio i’r Ymddiriedolwyr o reidrwydd yn golygu bod
yr achwynydd yn fodlon ar ganlyniad, mae’r ganranfach o apeliadau yn dangos bod rheolwyr y BBC
yn ymdrin yn llwyddiannus â’r mwyafrif o gwynion.
Mae’r Pwyllgor yn pryderu am hyd yr amser
a gymerir i ymdrin â chwynion gan yr Uned.
Mae amseroedd ymateb wedi gwella yn dilyn
ailstrwythuro’r Uned ac mae’r Pwyllgor yn disgwyl
gwelliant pellach y flwyddyn nesaf.
Gwaith ymchwil yr Ymddiriedolaeth
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn gwneud gwaith ymchwil
gyda’r cyhoedd am yr hyn y mae am ei weld fel rhano system gwyno arfer gorau, a beth allai ei atal rhag
gwneud cwyn (gweler tudalen 51).

“Rydym yn siarad am y BBC
bob dydd, bydd rhywun bob
amser yn sôn am ryw stori
newyddion gan y BBC, mae
bob amser yn destun trafod
yn y gwaith, mewn tacsis. Rwyf
bob amser yn dyfynnu’r BBC– rwyf wir yn credu ynddo.”
Ymateb o Tehran o waith grwp ffocws ar ganfyddiadau cynulleidfaoedd o BBC World Service,a gomisiynwyd gan y Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad. Dyn, o Tehran, yn cyfrannu
at waith ymchwil yr Ymddiriedolaeth.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 45

Llywodraethedd y BBC
Y Llywodraethwyr

Roedd Bwrdd y Llywodraethwyr yn gyfrifol am
oruchwyliaeth strategol y BBC hyd nes iddo gaelei ddisodli gan yr Ymddiriedolaeth ar ddechrau 2007.
Pwyllgorau’r Llywodraethwyr
Roedd Bwrdd y Llywodraethwyr yn cyfeirio rhai
materion yn rheolaidd i is-bwyllgorau a oedd yn
adrodd yn ôl i’r Bwrdd llawn.Y pwyllgorau oedd:
Y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg – a oedd
yn adolygu cydymffurfiad y BBC â’i Ymrwymiad
Masnachu Teg, Protocolau Masnachu World Service
a chydberthynas fasnachu BBC Newyddion/ BBCWorld; yn ystyried heriau allanol sylweddol i allu’r
BBC i gydymffurfio â’i Ymrwymiad Masnachu Teg;
profi prosesau a rheolaethau masnachu teg drwy
waith yr archwilydd masnachu teg annibynnol.
Y Pwyllgor Archwilio – a oedd yn adolygu
systemau rheolaeth fewnol y BBC; cydymffurfiad
datganiadau ariannol y BBC â gofynion cyfreithiola rheoliadol; cydberthynas y BBC â’i archwilwyr
allanol; gwaith ac effeithiolrwydd archwilwyr
mewnol y BBC; yr arolygon gwerth am ariana gomisiynwyd gan y Pwyllgor Archwilio.
Y Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol –a oedd yn craffu ar y gyllideb flynyddol ac yn
gwneud argymhellion i’r Bwrdd; yn adolygu
achosion buddsoddi cyn i’r Bwrdd eu hystyried;yn adolygu hynt prosiectau a strategaethau pwysig,

gan gynnwys eiddo; yn craffu ar gynigion yrheolwyr i hwyluso trafodaethau’r Bwrdd llawn.
Y Pwyllgor Cydnabyddiaeth – a oedd yn ystyried
perfformiad aelodau unigol o’r Bwrdd Gweithredol
ac yn argymell eu cyflog sylfaenol a’u taliadau
bonws blynyddol i Fwrdd y Llywodraethwyr.
Y Pwyllgor Cwynion am Raglenni – a oedd
yn sicrhau yr ymdriniwyd â chwynion yn briodol
gan y BBC, gan gynnwys gwrando rhai
apeliadau penodol.
Roedd strwythur yr is-bwyllgorau hyn yn adlewyrchu’rsystem lywodraethu a oedd ar waith o dan y Siartera’r Cytundeb a ddaeth i ben ar ddiwedd 2006.
O dan y Siarter a’r Cytundeb newydd, mae rhai ogyfrifoldebau Bwrdd y Llywodraethwyr gynt wedi
trosglwyddo i’r Bwrdd Gweithredol. Dyma pam, er
enghraifft, fod gan Fwrdd y Llywodraethwyr bwyllgor
archwilio ond nad oes gan yr Ymddiriedolaeth
bwyllgor o’r fath, gan fod y cyfrifoldebau archwilio
wedi trosglwyddo i’r Bwrdd Gweithredol o dan
y Siarter newydd.
Nodir cofnod presenoldeb Llywodraethwyr yng
nghyfarfodydd y Bwrdd a’r Pwyllgorau isod.

Presenoldeb y Bwrdd a Phwyllgorau, rhwng 1 Ebrill 2006 a 31 Rhagfyr 2006
PwyllgorCydymffurfio
Bwrdd y â Masnachu
Llywodraethwyr
Teg

Nifer y cyfarfodydd yn ystod y flwyddyn

8Michael Grade (hyd at 27 Tachwedd 2006)

7/7

Anthony Salz

7/8

Deborah Bull

7/8

3

PwyllgorArchwilio

53/3

Pwyllgor
Cyllid a
Dibenion
Cyffredinol

PwyllgorPwyllgor
Cydnabydd- Cwynion am
iaeth
Raglenni

10

4

9/9

4/4

6/10

4/4
3/4

7

6/7

Andrew Burns

8/8

Y Farwnes Deech (hyd at 22 Hydref 2006)

5/6

Dermot Gleeson

7/8

Yr Athro Merfyn Jones

6/8

3/3

6/7

Yr Athro Fabian Monds

8/8

3/3

7/7

Jeremy Peat

7/8

Angela Sarkis (hyd at 22 Hydref 2006)

5/6

Ranjit Sondhi (hyd at 22 Hydref 2006)

6/6

Richard Tait1

6/8

Cyfnod o absenoldeb y cytunwyd arno oherwydd salwch

1

46 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

5/5
1/2

4/4
4/5

5/5

10/10

10/10
5/5
3/7

Yr Uned Lywodraethu
Cefnogwyd y Llywodraethwyr yn eu gwaith gan
yr Uned Lywodraethu, a roddodd gyngor annibynnol
a gwrthrychol yn ogystal â chymorth gweinyddol.
Fe’i hailgyfluniwyd i greu Uned yr Ymddiriedolaeth
ar ddiwedd 2006 fel rhan o’r broses o drawsnewid
i’r trefniadau llywodraethu a sefydlwyd gan y Siartera’r Cytundeb newydd. Ceir manylion Uned yr
Ymddiriedolaeth ar dudalen 37.
Ar ddiwedd 2006, roedd gan yr Uned Lywodraethu
33 o aelodau o staff. Cyfanswm cost yr Uned argyfer naw mis cyntaf 2006/2007 oedd £7.9miliwn(£8.3miliwn 2005/2006 – cost blwyddyn lawn).
Aelodau Bwrdd y Llywodraethwyr a oedd mewn
swydd o fis Ebrill 2006 i 31 Rhagfyr 2006
Michael Grade CBE, Cadeirydd
Cadeirydd y BBC hyd nes iddo ymddiswyddo
ym mis Tachwedd 2006. Cadeirydd Pinewood
Shepperton a Hemscott Group ac, o fis Medi 2006,
Ocado. Cyn newyddiadurwr ac asiant theatrig. Bu
ganddo sawl uwch swydd ym maes darlledu gan
gynnwys Cyfarwyddwr Rhaglenni, LWT; darpar
Reolwr Gyfarwyddwr,Teledu’r BBC; a Phrif
Weithredwr, Channel 4.
Anthony Salz, Is-Gadeirydd
Cadeirydd Dros Dro y BBC o fis Tachwedd 2006
i fis Rhagfyr 2006 yn dilyn ymddiswyddiad
Michael Grade. Is-Gadeirydd o fis Awst 2004.
Cadeirydd y Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg;
Cadeirydd y Pwyllgor Cydnabyddiaeth ac aelod o’r
Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol. Cyn uwchbartner ar y cyd yn y cwmni cyfreithwyr Freshfields
Bruckhaus Deringer.
Deborah Bull CBE
Aelod o Bwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr a’r Pwyllgor Cydnabyddiaeth.
Cyfarwyddwr Creadigol, ROH2. Cyn Brif
Ddawnsiwr,Y Bale Brenhinol.
Syr Andrew Burns KCMG
Llywodraethwr Rhyngwladol y BBC. Aelod o’r
Pwyllgor Archwilio. Cyfarwyddwr Anweithredol
J P Morgan Chinese Investment Trust a Chadeirydd
Cyngor Royal Holloway, Prifysgol Llundain.
Cyn ddiplomydd.

Y Farwnes Beech DBE (Ruth)
Aelod o’r Pwyllgor Archwilio a’r Pwyllgor
Cydymffurfio â Masnachu Teg. Dyfarnwr Annibynnol
ym maes Addysg Uwch. Cyn Bennaeth Coleg St.
Anne’s, Rhydychen a chyn Gadeirydd yr Awdurdod
Ffrwythloni ac Embryoleg Ddynol.
Yr Athro Merfyn Jones
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC yng Nghymru.
Aelod o’r Pwyllgor Cydymffurfio â Masnachu Teg,
Pwyllgor Cwynion am Raglenni’r Llywodraethwyra Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff Ymgynghorol.
Hanesydd a darlledwr. Cyn Is-Ganghellor Prifysgol
Cymru, Bangor.
Yr Athro Fabian Monds CBE
Llywodraethwr Cenedlaethol y BBC yng Ngogledd
Iwerddon. Aelod o Bwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr, y Pwyllgor Cydymffurfio â
Masnachu Teg a Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff
Ymgynghorol. Cadeirydd ymddiriedolwyr ApêlPlant mewn Angen y BBC. Arbenigwr ym maes
cysylltiadau, systemau gwybodaeth ac astudiaethau
entrepreneuraidd.
Angela Sarkis CBE
Aelod o Bwyllgor Cwynion am Raglenni’r
Llywodraethwyr.Ysgrifennydd Cenedlaethol YMCA
o fis Gorffennaf 2006. Cyn Brif Weithredwr, Cronfa
Drefol yr Eglwysi a chyn Is-Lywydd yr African
Caribbean Evangelical Alliance.
Ranjit Sondhi CBE
Llywodraethwr y BBC â chyfrifoldeb arbennig am
Ranbarthau Lloegr. Cadeirydd Fforwm Cenedlaethol
Lloegr a Phwyllgor y Cynghorau a’r Cyrff
Ymgynghorol. Uwch Ddarlithydd yng Ngholeg
Westhill ym Mhrifysgol Birmingham. Cyn Ddirprwy
Gadeirydd y Comisiwn Cydraddoldeb Hiliol.
Trosglwyddodd tri o Lywodraethwyr eraill y BBC –Dermot Gleeson, Jeremy Peat a Richard Tait – i
Ymddiriedolaeth y BBC. Ceir eu manylion bywgraffiadol
ar dudalen 13.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 47

Llywodraethedd y BBC
Y Llywodraethwyr

Cydnabyddiaeth Bwrdd y Llywodraethwyr
Mae’r adran hon o’n hadroddiad yn nodi’r polisi
cydnabyddiaeth a’r gydnabyddiaeth a dderbyniwyd
gan Fwrdd y Llywodraethwyr.
Nid yw’r gofynion sydd ynghlwm â Rheoliadau
Adroddiadau Cydnabyddiaeth Cyfarwyddwyr 2002
a rhai’r Awdurdod Gwasanaethau Ariannol yn
gymwys i’r BBC, ond paratowyd yr adroddiad
hwn ar sail y gofynion hynny lle bynnag y bo’r
darpariaethau datgelu yn berthnasol ac yn gymwys.
Caiff yr adrannau ar bensiynau a chydnabyddiaetha dderbyniwyd gan y Llywodraethwyr eu harchwilio.
Tan 31 Rhagfyr 2006, roedd Pwyllgor Cydnabyddiaethy Llywodraethwyr, un o is-bwyllgorau Bwrdd y
Llywodraethwyr, yn cynghori Bwrdd y Llywodraethwyrar y polisi cydnabyddiaeth ar gyfer Bwrdd Gweithredoly BBC ac yn pennu eu cyflog sylfaenol ac unrhyw
daliadau bonws. Cadeiriwyd Pwyllgor Cydnabyddiaethy Llywodraethwyr gan Anthony Salz a'r aelodau eraill
oedd Deborah Bull a Michael Grade.
Mynychwyd cyfarfodydd Pwyllgor Cydnabyddiaethy Llywodraethwyr hefyd gan y Cyfarwyddwr
Cyffredinol (Mark Thompson) a Chyfarwyddwr,
BBC People, i gynghori ar faterion yn ymwneud ag
aelodau eraill o’r Bwrdd Gweithredol a pherfformiad
cyffredinol y BBC. Nid oedd y naill na’r llall yn
bresennol pan ystyriwyd materion yn ymwneud
â’u cydnabyddiaeth hwy eu hunain. Gallai’r Pwyllgor
hefyd fanteisio ar arbenigedd mewnol drwy
Bennaeth Gwobrwyo’r BBC, a oedd yn mynychu’r
cyfarfodydd.
Gan gydymffurfio â Chod Cyfun FRC 2003
ar Lywodraethu Corfforaethol, roedd Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr yn cael cyngor
arbenigol gan gynghorwyr proffesiynol allanol
ar faterion yn ymwneud â chydnabyddiaeth,
yn arbennig o ran ystyried arfer yn y farchnad.Yn
ystod y flwyddyn, cafodd Pwyllgor Cydnabyddiaethy Llywodraethwyr gyngor gan Grwp Hay ar ddata
cymharol ar y farchnad wrth benderfynu ar gyflog
a buddiannau'r Bwrdd Gweithredol.

48 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Llywodraethwyr: polisi cydnabyddiaeth
Derbyniodd aelodau Bwrdd y Llywodraethwyr
ffi a bennwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon.Yn ogystal,
fe’u had-dalwyd am unrhyw dreuliau yr aed iddynt
ar fusnes y BBC, a chafodd unrhyw dreth yn deillio
o’r treuliau hynny ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC.
Nodir y ffioedd a’r buddiannau trethadwy hynny yny tabl ar dudalen 49.
Pensiynau
Roedd y Cadeirydd yn gymwys i fod yn rhan ogynllun pensiwn, sy’n darparu ar gyfer buddiannau
pensiwn ar sail buddiannau diffiniedig gyda chyfradd
gronnol o 1/60fed o'r cyflog pensiynadwy terfynol
am bob blwyddyn o wasanaeth. Mae’r enillion
yn amodol ar uchafswm blynyddol (£108,600 y
flwyddyn ar gyfer 2006/2007) i'r rhai a ymunodd
â'r Cynllun Pensiwn ar ôl 31 Mai 1989. Mae’r Cynllun
Pensiwn yn darparu ar gyfer ymddeoliad cynnar arsail feddygol ac aswiriant bywyd o bedair gwaith ycyflog sylfaenol hyd at derfyn a ragnodir. Nid oedd
unrhyw Lywodraethwr arall yn gymwys i fod yn rhano gynllun pensiwn y BBC.
Dangosir manylion hawliadau buddiannau diffiniedig
o gymharu â 2005/2006 ar dudalen 49.

Hawliad pensiwn
Cynlluniau buddiannau diffiniedig
Gwerthoedd blynyddolEnw(oedran ar 31 Mawrth 2007)

Cadeirydd
Michael Grade (64)2Gwerthoedd trosglwyddo1

Pensiwn agronnwyd ar
31 Mawrth 20072£000 yf

Cynnydd mewn
pensiwn agronnwyd dros
y flwyddyn£000 yf

4

1

GwerthGwerthtrosglwyddo’r
trosglwyddo’r
pensiwn apensiwn agronnwyd argronnwyd ar
2
31 Mawrth 2007 31 Mawrth 2006
£000
£000

59

Cynnydd
mewn gwerth
trosglwyddo llai
cyfraniadau’r
aelodau dros
y flwyddyn
£000

50

6

Pennwyd y ffioedd
a oedd yn daladwy
i’r Llywodraethwyr
gan yr Ysgrifennydd
Gwladol dros
Ddiwylliant, yCyfryngau a
Chwaraeon

Gwerth trosglwyddo buddiannau pensiwn a gronnwyd yw'r gost amcangyfrifedig i'r Cynllun Pensiwn o ddarparu'r
buddiannau pensiwn a gronnwyd hyd yn hyn. Mae nifer o ffactorau yn effeithio ar y gwerth, gan gynnwys oed yr unigolyn,
cyflog pensiynadwy, blynyddoedd o wasanaeth pensiynadwy ac amodau’r farchnad fuddsoddi ar ddyddiad y cyfrifiad (ynunol â Nodyn Cyfarwyddyd Actiwaraidd GN11). Nid yw'n swm a delir neu sy'n ddyledus i'r unigolyn ac felly ni ellir yn
ystyrlon ei ychwanegu i gydnabyddiaeth. Mae effaith amodau’r farchnad fuddsoddi ar y gwerth trosglwyddo yn amrywio
yn ôl oedran yr aelod – i aelodau hyn, mae’r cyfrifiad yn adlewyrchu’r arenillion ar giltiau sy’n gysylltiedig â mynegai, ond
arenillion difidendau ar Fynegai Holl Gyfranddaliadau’r FTSE yw'r prif ffactor sy'n dylanwadu ar y cyfrifiad i aelodau iau
2
Ymddiswyddodd Michael Grade ar 27 Tachwedd 2006. Mae’r ffigurau ar ddiwedd y flwyddyn yn nodi’r cyfanswm pensiwn(cyn cymudo unrhyw bensiwn am arian parod) a chyfraniadau ar y dyddiad ymddeol. Wedyn prisiwyd cyfanswm ei
fuddiannau ar 31 Mawrth 2007, gan gynnwys gwerth y buddiannau a dderbyniwyd rhwng 27 Tachwedd 2006 a
31 Mawrth 2007
1

Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd
Dangosir cydnabyddiaeth y Llywodraethwyr yn ystod y flwyddyn isod:

Ffi/cyflog
sylfaenol£000

Treuliau/
buddiannau£000

1 Ebrill
2006 –
31 Rhagfyr
2006
£000

Cyfanswm
2006£000

Llywodraethwyr (ymddeolasant ar 31 Rhagfyr 2006 oni nodir yn wahanol)
Deborah Bull
Syr Andrew Burns
Y Farwnes Deech (ymddeolodd ar 22 Hydref 2006)
Dermot Gleeson (penodwyd yn Ymddiriedolwr)1
Michael Grade (ymddiswyddodd ar 27 Tachwedd 2006)
Yr Athro Merfyn Jones
Yr Athro Fabian Monds
Jeremy Peat (penodwyd yn Ymddiriedolwr)1
Anthony Salz2
Angela Sarkis (ymddeolodd ar 22 Hydref 2006)
Ranjit Sondhi (ymddeolodd ar 22 Hydref 2006)
Richard Tait (penodwyd yn Ymddiriedolwr)1

12
21
9
12
55
21
21
21
26
9
16
12

2
7
5
7
21
6
2
2
3
2
1
2

14
28
14
19
76
27
23
23
29
11
17
14

23
36
23
26
110
42
29
34
35
25
32
19

Cyfanswm y Llywodraethwyr

235

60

295

434

Derbyniodd Dermot Gleeson, Jeremy Peat a Richard Tait ffioedd fel Llywodraethwyr tan 31 Rhagfyr 2006.
2
Anthony Salz oedd Cadeirydd Dros Dro Bwrdd y Llywodraethwyr yn dilyn ymddiswyddiad Michael Grade ar
27 Tachwedd 2006 tan ddiwedd ei gyfnod mewn swydd ar 31 Rhagfyr 2006, a derbyniodd ffioedd ar lefel y Cadeirydd
yn ystod y cyfnod hwn
1

Ni wnaed unrhyw daliadau mewn perthynas â therfynu contract ac ni thalwyd unrhyw iawndal am golli
swydd ac nid oedd unrhyw daliadau o’r fath yn daladwy i Lywodraethwyr yn ystod y flwyddyn.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 49

“Mae fel siop losin, fyddwch chi
ddim yn hoffi popeth yno, ond
byddwch chi wir yn dwli ar yr
hyn y byddwch chi’n ei hoffi.”
Diffiniad digymell o BBC Two. Dyn rhwng 25 a 44 oed, o Gaerdydd, yn cyfrannu
at ymgynghoriad yr Ymddiriedolaeth ar drwyddedau gwasanaeth.

Cynlluniau’r Ymddiriedolaeth
ar gyfer 2007/2008

Bydd y flwyddyn i ddod yn flwyddyn brysur i’r
Ymddiriedolaeth wrth i ni barhau i ddatblygu a gweithredu
systemau llywodraethu newydd y BBC a sefydlu’r
Ymddiriedolaeth fel cynrychiolydd talwyr ffi’r drwydded.
Mae ein dyletswyddau o dan y Siarter newydd
wedi’u trefnu o dan dri phrif grwp:
Gwarchod incwm ffi’r drwydded ac adnoddau eraill
Cynnal budd y cyhoedd yn y BBC, yn arbennig
fuddiannau talwyr ffi’r drwydded
Hyrwyddo Pwrpasau Cyhoeddus y BBC
yn effeithiol
Amlinellir elfennau allweddol ein cynlluniau argyfer 2007/2008 sy’n ymdrin â’r materion hyn isod.
Gwarchod incwm ffi’r drwydded
Ailflaenoriaethu
Yn dilyn setliad ffi’r drwydded, mae Bwrdd
Gweithredol y BBC wedi cynnal ymarfer
ailflaenoriaethu helaeth. Byddwn yn archwilio’r
cynigion yn agos er mwyn diogelu buddiannau
talwyr ffi’r drwydded a sicrhau yr ystyrir eu barnwrth wneud penderfyniadau gwariant.
Astudiaethau gwerth am arian
Mae’r Siarter yn ei gwneud yn ofynnol i ni gynnal
astudiaethau gwerth am arian o feysydd penodol
o weithgarwch y BBC.Yn 2007/2008, byddwn
yn ymchwilio i:
Ddefnydd y BBC o’r sbectrwm radio – er mwynsicrhau bod y BBC yn gwneud y defnydd mwyaf
effeithlon o’r adnodd gwerthfawr hwn
Comisiynu mewnol – er mwyn sicrhau bod
prosesau comisiynu’r BBC yn cynnig gwerth
ac yn adlewyrchu ein blaenoriaethau strategol
Caffael – er mwyn sicrhau bod y BBC yn caely gwerth gorau gan ei gyflenwyr
Paratoadau ar gyfer newid i ddigidol – er mwynsicrhau bod y BBC yn chwarae rhan effeithiol
yn y broses o newid i ddigidol
Yn ogystal, byddwn yn cynnal astudiaeth o rôly BBC yn y farchnad dalent – sicrhau bod y BBC
yn rhoi’r gwerth mwyaf i gynulleidfaoedd.
Cynnal buddiannau talwyr ffi’r drwydded
Profion Gwerth Cyhoeddus
Rydym yn disgwyl cynnal nifer o Brofion Gwerth
Cyhoeddus yn ystod y flwyddyn nesaf. Rydym eisoes

wedi cyhoeddi prawf ar gynlluniau’r BBC i lansio
sianel deledu manylder uwch. Ceir manylion ar
wefan yr Ymddiriedolaeth.Yn dilyn diddymu BBC
jam edrychwn ymlaen at gael cynigion newydd gan
y Bwrdd Gweithredol, y disgwyliwn iddynt fod yn
ddarostyngedig i brawf gwerth cyhoeddus. Mae’nbosibl y bydd profion eraill yn deillio o’r gwaithailflaenoriaethu.

Gellir gweld ein
cynllun gwaith llawn
yn bbc.co.uk/bbctrust.
Gallwch hefyd weld
manylion am sut y gally cyhoedd gyfrannu
at yr amrywiol
ymgynghoriadau ybwriadwn eu cynnal

Ymgysylltu â’r gynulleidfa
Rydym yn awyddus i’w gwneud mor hawdd âphosibl i dalwyr ffi’r drwydded gymryd rhan yn ein
hymgynghoriadau. Er mwyn cael gwybod syniadau
talwyr ffi’r drwydded eu hunain am y ffordd orauo gyflawni hyn, rydym wrthi ar hyn o bryd yn cynnal
ymgynghoriad cyhoeddus ar ffyrdd o ymgysylltu
â chynulleidfaoedd y BBC. Ceir manylion llawn
a ffurflen ymgynghori ar ein gwefan.
Fframwaith cwynion
Mae’n bwysig y caiff unrhyw un sydd â chwyn am
y BBC syniad clir o sut i gwyno, ac y gallant wneud
hynny gan wybod yr ymdrinnir â’r gwyn o ddifrif
ac yn amserol. Byddwn yn cynnal ymgynghoriad
cyhoeddus ar fframwaith cwynion yn ddiweddarachyn ystod y flwyddyn.
Hyrwyddo Pwrpasau Cyhoeddus y BBC
yn effeithiol
Cylchoedd gwaith pwrpas
Cynhaliwyd ymgynghoriad cyhoeddus gennym
ar ein cylchoedd gwaith pwrpas drafft a byddwn
yn cwblhau fersiynau terfynol y cylchoedd gwaith yn
ystod yr haf ochr yn ochr â barn yr Ymddiriedolaeth
ar ailflaenoriaethu.
Trwyddedau gwasanaeth
Am y tro cyntaf, mae gan bob un o wasanaethau’r
BBC drwydded yn nodi’n glir yr hyn a ddisgwylir
ganddo. Cyhoeddwyd trwyddedau gwasanaethinterim gennym ar ddechrau 2007. Byddwn
yn eu diwygio’n ddiweddarach eleni yn sgîl ein
hymgynghoriad cyhoeddus.
Arolygon gwasanaeth
Byddwn yn adolygu pob un o wasanaethau’r BBCo leiaf unwaith bob pum mlynedd. Bydd ein harolwg
cyntaf yn ymdrin â bbc.co.uk.

Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007 | 51

Cysylltu ag Ymddiriedolaeth y BBC

Mae’r BBC yn croesawu
sylwadau neu ymholiadau
ynghylch unrhyw agwedd
ar ei weithrediadau.
Papur
Argraffwyd yr adroddiad hwn
ar bapur a wnaed o gymysgedd
o fwydion o 75% o ffibr wedi
ei ailgylchu a 25% o ffibr newydd.
Caiff y mwydion eu cannu gan
ddefnyddio cyfuniad o ddulliau
Elfennol Di-glorin (ECF) a
Di-glorin Llwyr (TCF). Daw’r
ffibrau newydd o ffermydd areolir sydd â rhaglen ailblannu
lem. Ni ddefnyddiwyd mwydiono goedwigoedd glaw.
Argraffu
Argraffwyd yr adroddiad gan
ddefnyddio inciau a wnaedo soia, sy’n fioddiraddiadwy, yn
adnewyddadwy ac sy’n gollwng
llai o gyfansoddion organig
allweddol nag inciau a wnaedo fwynau. Mae gan yr argraffwr
Ardystiad Rheoli Amgylcheddol
ISO 14001 ac achrediad yr FSC.

Ymddiriedolaeth y BBC
Dylech anfon unrhyw sylwadau neu
gwestiynau sydd gennych am yr
Ymddiriedolaeth i’r cyfeiriad isodyn uniongyrchol:
BBC Trust Unit
Room 211
35 Marylebone High Street
London W1U 4AA
Ffôn: Llinell BBC Gwybodaeth
0870 010 3100*
Ffôn testun: 08700 100 212(Llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd
Gwener rhwng 9.30am a 5.30pm)
E-bost: trust.enquiries@bbc.co.uk
Cwynion am raglenni a chwynion
golygyddol
Os credwch fod un o raglenni neu
wefannau’r BBC wedi methu â
chyrraedd safonau golygyddol y BBC
dylech gysylltu â:
BBC Complaints
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 222
Ffôn testun: 08700 100 212
Gwefan: bbc.co.uk/complaints
Gweithrediadau’r BBC
Adrannau perthnasol y BBC sydd yn
y sefyllfa orau i ymdrin â sylwadau neu
ymholiadau ynghylch gweithrediadau’r
BBC. Cysylltwch â:
BBC Information
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 08700 100 222*
(24 awr y dydd, saith diwrnod
yr wythnos)
Ffôn testun: 08700 100 212
Ffacs: 0141 307 5770
Gwefan: bbc.co.uk/info*Gellir monitro neu recordio galwadau
i’r rhif hwn at ddibenion hyfforddi

52 | Rhan Un: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

Cynghorau Cynulleidfa'r BBC
Mae'r Cynghorau Cynulleidfa yng
Nghymru, Lloegr, Gogledd Iwerddon
a'r Alban yn helpu Ymddiriedolaeth
y BBC i ddeall anghenion, buddiannau
a phryderon cynulleidfaoedd ledledy DU, ac i nodi ffyrdd y gall y BBC
wasanaethu ei gynulleidfaoedd yn well.
Os hoffech gysylltu â'r Cynghorau
Cynulleidfa gallwch ysgrifennu atynt
yn y cyfeiriadau isod:

Gwybodaeth arall
Mae Adroddiad Blynyddol a Chyfrifony BBC ar gael mewn llyfrgelloedd
cyhoeddus ledled y DU ac ar
wefan Ymddiriedolwyr y BBC yn
bbctrust.co.uk. Mae hefyd ar gael yn
Saesneg, mewn fersiwn sain ac mewn
Braille. Cyhoeddir Arolygon Blynyddol
ar gyfer BBC Cymru, BBC Scotland,
BBC Northern Ireland, BBC English
Regions a BBC World Service hefyd.

Pennaeth Llywodraethu ac
Atebolrwydd Cymru
Cyngor Cynulleidfa'r BBC yng
Nghymru
Ystafell E5108
Y Ganolfan Ddarlledu
Llandaf
Caerdydd CF5 2YQAtgynhyrchwyd y lluniau canlynol
drwy garedigrwydd:

Head of Governance andAccountability Scotland
BBC Audience Council Scotland
Zone G.11
40 Pacific Quay
Glasgow G512 1DA
Head of Governance andAccountability Northern Ireland
BBC Audience Council Northern
Ireland
BBC Broadcasting House
Ormeau Avenue
Belfast BT2 8HQHead of Governance andAccountability England
BBC Audience Council England
BBC Birmingham
The Mailbox
Birmingham B1 1RF

Matt Squire
Clawr blaen (Manchester Passion)
Andrew Catterall
Tudalen 2 (Syr Michael Lyons)
Tudalen 12 (Ymddiriedolwyr y BBC)
Dyluniwyd a chynhyrchwyd gan
Sheppard Day Corporate(rhan o Grwp 35)
Cyfieithwyd gan
Wasanaeth Cyfieithu Prysg

Cynnwys

2 Cyflwyniad y Cadeirydd
5 Trosolwg
Ymddiriedolaeth y BBC
9 Beth ydyw a beth mae’n ei wneud
12 Yr Ymddiriedolwyr
Perfformiad y BBC
15 Gwasanaethau
28 Cyllid a busnes
Llywodraethedd y BBC
32 Yr Ymddiriedolaeth
46 Y Llywodraethwyr
51 Cynlluniau’r Ymddiriedolaeth
ar gyfer 2007/2008
52 Cysylltu ag Ymddiriedolaeth y BBC

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk
h BBC 2007

RHAN UN: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon y BBC 2006/2007

RHAN UN:O dan delerau ei Siarter mae’n ofynnol i’r BBC gynhyrchu
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon mewn dwy ran.Ymddiriedolaeth
y BBC sy’n paratoi’r rhan gyntaf, a Bwrdd Gweithredol y BBC
sy’n paratoi’r ail ran ac mae’r ddwy ran yn adlewyrchu rolau achyfrifoldebau gwahanol y ddau gorff. Mae’r ddwy ran gyda’igilydd yn darparu arolwg ac asesiad o flwyddyn y BBC.

Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2006/2007
Arolwg ac asesiad Ymddiriedolaeth y BBC