Domowe BHP – kilka zasad bezpiecznego mieszkania„Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej” - każdy zna to powiedzenie i niejednokrotnie
do niego się odnosił. W domu/mieszkaniu czujemy się bezpiecznie i wiemy, że zawsze mamy
do czego wrócić. Poczucie bezpieczeństwa nie zawsze jednak idzie w parze z faktycznym
zapewnieniem bezpieczeństwa sobie i własnej rodzinie.
O wypadek nie trudno, nawet we własnym mieszkaniu. Statystyki wskazują, że około
20 procent wszystkich wypadków miało miejsce we własnym domu, w środowisku, które
doskonale znamy. Właśnie z tego powodu ulegamy rutynie i nie dostrzegamy czyhającychzagrożeń. Najczęściej do wypadków dochodzi w kuchni i w salonie, nierzadko w łazience.
Osobami najbardziej zagrożonymi są dzieci do lat 5 (szczególnie chłopcy) oraz osoby starsze –po 65 roku życia. Nie oznacza to, że pozostałe grupy osób są zawsze bezpieczne. Ponad 70
procent osób poszkodowanych z powodu wypadku w domu to osoby, które doznały urazów
na skutek upadku. Dotyczy to przede wszystkim osób starszych. Dzieci najczęściej doznają
skaleczeń i otarć (25 proc.). Pozostałe urazy to oparzenia (18 proc.), stłuczenia i złamania
spowodowane upadkiem z wysokości (14 proc.), zatrucia lekami czy środkami chemicznymi
oraz różnego rodzaju zadławienia. Większości z tych wypadków można zapobiec.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na bezpieczeństwo dzieci. Zastanowić się,czy znajdujące się w mieszkaniu przedmioty, mogące stanowić zagrożenie, są odpowiednio
zabezpieczone i znajdują się w miejscu, do którego nie mają one dostępu. Pomyślmy, gdzie
przechowujemy ostre lub ciężkie narzędzia ręczne, elektronarzędzia, elektryczne urządzenia
kuchenne, sztućce, artykuły spożywcze, które bez odpowiedniego przetworzenia mogą być
przyczyną zatrucia lub zadławienia, inne przedmioty, którymi dziecko może się zadławić,chemię gospodarczą, leki itd. Tego typu przedmioty należy przechowywać w górnych szafkach,na górnych półkach lub w górnych szufladach. Przedmioty szczególnie niebezpieczne warto
przechowywać w miejscach lub pomieszczeniach zamykanych na klucz.
Należy także zwracać uwagę na rozmieszczenie i rodzaj wyposażenia znajdującego sięw mieszkaniu. Niewłaściwe ustawienie taboretów, krzeseł i stołu może stanowić swojego
rodzaju „plac wspinaczkowy” dla dziecka, który będzie stwarzał zagrożenie upadkiem z
wysokości. Jeśli ów zestaw będzie znajdował się przy oknie, istnieje niebezpieczeństwo wejściadziecka na wysokość umożliwiającą samodzielne otworzenie okna i wypadnięcie na zewnątrz.
W takim przypadku zasadne jest zastosowanie klamek okiennych blokowanych na klucz.
Natomiast wysokie meble lub te, które wyposażone są w szuflady, mogą łatwo zamienić się w„ściankę wspinaczkową” dla dzieci. Tego typu wyposażenie należy mocować do ściany w
górnej ich części, aby uniemożliwić ich przewrócenie się na dziecko.
W przypadku, gdy domownikami są małe dzieci, pomyślmy również o zabezpieczeniu
narożników mebli, aby zminimalizować skutki ewentualnego uderzenia o nie. Drzwiczki i
szuflady powinny być zablokowane specjalnymi zabezpieczeniami, w które można sięzaopatrzyć w sklepach z artykułami dla dzieci lub marketach budowlanych. Uniemożliwi todostęp do niebezpiecznych przedmiotów znajdujących się wewnątrz.

Istotnym zagrożeniem są również gniazda elektryczne, do których otworów z łatwościązmieszczą się małe paluszki. Łatwo wyeliminować to zagrożenie, poprzez zastosowanie
nakładek osłaniających gniazdo, które także dostępne są we wskazanych powyżej sklepach.
Urządzenia RTV i AGD również są źródłem zagrożenia. Telewizory bezpieczniej jest powiesić
na ścianie, poza zasięgiem dzieci, zamiast stawiać je na niskich komodach, z których
stosunkowo łatwo mogą być strącone. Wysokie kolumny głośnikowe warto przytwierdzić do
podłoża, choćby dwustronną taśmą przylepną. Zakupując sprzęt AGD należy zwracać uwagęna zastosowane w nim zabezpieczenia przed ingerencją dzieci, tj.: szyby piekarników izolująceprzed wysoką temperaturą, elektryczne płyty kuchenne blokowane przez użycie ichprzycisków w odpowiedniej kombinacji, blokady w pralkach uniemożliwiające ichuruchomienie przy otwartych drzwiczkach lub otworzenie w czasie pracy pralki.
Ważnym zagrożeniem dla grupy najmłodszych lokatorów jest możliwość poparzenia się
przedmiotami takimi jak żelazko, lokówka albo czajnik. Nie pozostawiajmy ich w zasięgu dzieci.
Pamiętajmy również o gorących posiłkach i napojach, które łatwo strącić ze stołu lub blatu
kuchennego bezpośrednio albo rzuconą zabawką (piłki, klocki itp.). Przygotowując posiłki na
kuchenkach korzystajmy z palników lub pól płyt elektrycznych znajdujących się w tylnej ichczęści, zamiast tych z przodu. Dziecku trudniej je dosięgnąć i oparzyć się. Naczynia ustawiajmyna środku stołu lub na blatach przy ścianie, a nie z brzegu.
Kreatywność dzieci jest nieskończona. Miejmy to na uwadze i pamiętajmy, że wpływa
ona bezpośrednio na bezpieczeństwo, a w zasadzie na powstawanie zagrożeń w czasie
codziennych zabaw oraz zwykłych czynności domowych. Pomyślmy o tym, jak chronić
najmłodszych i zróbmy wszystko, aby nie dopuścić do tragedii.
Kolejnym z istotnych zagrożeń w łazienkach i kuchniach jest prąd elektryczny, adokładniej urządzenia elektryczne podłączone do gniazd pomimo, że nie są używane. Stwarza
to duże ryzyko porażenia prądem w sytuacji, kiedy urządzenie (np. suszarka do włosów)
wpadnie do wanny w czasie kąpieli. Podobne zagrożenie występuje w kuchni w pobliżuzlewozmywaka. Pamiętajmy, aby odłączać urządzenia z gniazd, kiedy ich nie używamy.
Zwracajmy również uwagę na stan przewodów wszelkiego rodzaju sprzętu RTV i AGD, których
uszkodzona izolacja może stworzyć zagrożenie porażenia prądem.
W kuchni należy bezwzględnie pamiętać, że tłuszczy, które zapaliły się w garnku czy na
patelni, absolutnie nie wolno gasić przez zalanie wodą. Powoduje to nagłe intensywne
rozprzestrzenienie pożaru i najczęściej znaczne poparzenia osoby gaszącej. W takiej sytuacjinależy przykryć naczynie pokrywką, odcinając dopływ tlenu do palącego się tłuszczu.
Nie zapominajmy również w życiu codziennym, aby w mieszkaniu zwracać uwagę na
ergonomię. Właściwe ustawienie mebli w mieszkaniu, a w przypadku kuchni rozmieszczenieurządzeń AGD, ma bezpośrednie przełożenie na wygodne i sprawne użytkowanie, ale także na
bezpieczeństwo. Planując usytuowanie poszczególnych elementów, zwróćmy uwagę nazachowanie wystarczających odległości i wysokości, aby minimalizować ryzyko uderzeń przyporuszaniu się po mieszkaniu lub niepotrzebnego sięgania do wyposażenia umieszczonego
zbyt wysoko. Jeśli to nieuniknione, zapewnijmy sobie dostęp do miejsc usytuowanych wysoko,
takich jak wiszące szafki kuchenne, karnisze, podwieszane suszarki na bieliznę, stosującrozkładane drabinki. Nie zajmują one wiele miejsca, a mają znaczący wpływ na poprawę
bezpieczeństwa.
W sytuacjach kiedy wychodzimy z domu pamiętajmy o zasadzie pięciu testów.
Sprawdzamy, czy wyłączyliśmy kuchenkę, piekarnik, żelazko, grzejnik gazowy lub elektryczny
oraz czy zakręciliśmy krany (również dopływowy do pralki). Warto zastanowić się nad
wyposażeniem mieszkania w gaśnicę typu ABC o pojemości środka gaśniczego 2 – 4 kg.
Pamiętajmy, że urządzeń elektrycznych pod napięciem nie wolno gasić wodą. Grozi toporażeniem prądem elektrycznym.
Nie ma nic cenniejszego niż zdrowie i życie. Zadbajmy o nie kiedy jest na to czas. Niebądźmy „mądrym Polakiem po szkodzie”. Niestety, nie wszystkich zdarzeń można uniknąć.
Kiedy jednak dojdzie do wypadku i poważnych urazów, będziemy zastanawiać się, co mogliśmyzrobić, aby zapobiec nieszczęściu. Dla wytłumaczenia nas samych dobrze mieć w myśli
argument: Zrobiłem wszystko, co było możliwe.
Łukasz Kacprzak, st. inspektor ds. bhp i p.poż.