ADRODDIAD BLYNYDDOL A CHYFRIFON Y BBC
2011/12CENHADAETH Y BBC
Cenhadaeth y BBC yw hysbysu, addysgu a diddanu. O dan
delerau’r Siarter a’r Cytundeb, drwy ei raglenni a’i wasanaethau,dylai’r BBC hyrwyddo chwe phwrpas cyhoeddus:
1. Cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas sifil
2. Hyrwyddo addysg a dysgu
3. Ysgogi creadigrwydd a rhagoriaeth ddiwylliannol
4. Cynrychioli’r DU, ei gwledydd, ei rhanbarthau a’i chymunedau
5. Cyflwyno’r DU i’r byd a’r byd i’r DU
6. Helpu i gyflwyno buddiannau technolegau a gwasanaethau
cyfathrebu newydd

www.bbc.co.uk/annualreport

Mae’r llun ar y clawr yn dangos Jessica Raine a Helen George yng nghyfres ddrama hynod boblogaidd BBC One, Call the Midwife.

ADRODDIAD BLYNYDDOL A CHYFRIFON Y BBC 2011/12

Cyflwynwyd i’r Senedd gan yr Ysgrifennydd Gwladol
dros Ddiwylliant, y Gemau Olympaidd, y Cyfryngau a Chwaraeonar Orchymyn Ei Mawrhydi
Gorffennaf 2012

Gosodwyd fersiynau ehangach o’r datganiadau ariannol yn Rhan Dau o’r adroddiad hwn gerbron y Senedd hefyd
ar 16 Gorffennaf 2012 ac maent ar gael ar-lein yn www.bbc.co.uk/annualreport

Hawlfraint
Gellir atgynhyrchu testun y ddogfen hon am ddim mewn unrhyw
fformat neu gyfrwng ar yr amod y gwneir hynny mewn ffordd
gywir nad yw’n gamarweiniol. Mae’n rhaid ei achredu i’r BBC.
Dyluniad
luminous.co.uk
Cyfieithiad
Prysg Cyf

Cyflwynwyd i’r Senedd yn unol â Siarter Frenhinol y BBC 2006 (Erth. 45)

RHAN 1AROLWG AC ASESIADYMDDIRIEDOLAETH Y BBC
Dominique Moore yn chwarae rhan
Mary Seacole, nyrs o Jamaica sy’n fwyaf
enwog am ei rhan yn Rhyfel y Crimea,
yn Horrible Histories ar CBBC (Cyfres
4, Pennod 5). Mae’r gyfres deledu
lwyddiannus hon yn helpu i addysgu
plant am hanes Prydain.

CYNNWYS A MYNEGAI PWNC
Cynnwys Rhan 1 Ymddiriedolaeth y BBC
Trosolwg

1-1 Rhagair y Cadeirydd
1-2 Crynodeb o’r flwyddyn
1-4 BBC ar gyfer y dyfodol
Perfformiad y BBC

1-6 Sicrhau gwerth am arian
1-10 Pwrpasau cyhoeddus
1-11 Perfformiad gwasanaethau
1-16 Gwasanaethu pob cynulleidfa
1-18 Sicrhau safonau golygyddol
1-20 Masnachu’n deg

Atebolrwydd i gynulleidfaoedd

1-22 Bod yn dryloyw
1-23 Deall cynulleidfaoedd
1-24 Cynghorau Cynulleidfa

O fewn yr Ymddiriedolaeth

1-26 Ymddiriedolwyr y BBC
1-28 Llywodraethu
1-33 Cyllid yr Ymddiriedolaeth
1-35 Cysylltu â’r Ymddiriedolaeth

Mynegai Pwnc

Rhan 1

Rhan 2Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Strategaeth fasnachol
CwynionSicrhau Ansawdd yn Gyntaf
Trosglwyddo i ddigidol
Dosbarthu
Blaenoriaethau golygyddol
Safonau golygyddol
Effeithlonrwydd
Cydraddoldeb ac amrywiaeth
Cyfarwyddwyr y Bwrdd Gweithredol
Masnachu teg
Bod yn ddiduedd
Ffi’r drwydded
Pwrpasau cyhoeddus
Cyrhaeddiad fesul gwasanaeth
Cydnabyddiaeth uwch reolwyr
Perfformiad gwasanaethau
Gwariant fesul gwasanaeth
Amcanion strategol–– Gwneud mwy i wasanaethu pob cynulleidfa–– Gwella gwerth am arian–– Gwella natur nodedig ac ansawdd–– Gosod safonau newydd o fod yn agored a thryloyw
Syndicetio cynnwys y BBC
Costau talent
Gwariant yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedaeth yn y BBC
Ymddiriedolwyr

1-9/1-32
1-8
1-3/1-19
1-4/1-6–
1-17–
1-3/1-18
1-6
1-16
–
1-20
1-18
1-7
1-10
–
1-7/1-33
1-11 i 1-15
–
1-4
1-17
1-2/1-6 i 1-9
1-2/1-13
1-22
1-3/1-17
1-7
1-33
–
1-26

2-48
2-36
2-55
2-14
2-25
2-25
2-14
2-38
2-59/2-61
2-31
2-40
2-55
2-15
2-3/2-62
2-14
2-4
2-30
2-4 i 2-7
2-64
2-14
2-23 i 2-25
2-22
2-14 i 2-21
2-26
2-11
2-33
2-65
2-15
2-49

Cyflwynwyd i’r Senedd yn unol â Siarter Frenhinol y BBC 2006 (Erth. 45)

Trosolwg
Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

RHAGAIR Y CADEIRYDD
Mae’r Ymddiriedolaeth hefyd wedi gwneud
newidiadau i’r modd y caiff y BBC ei lywodraethu,
yn cynnwys symleiddio’r system gwyno, gan roi
mwy o rôl i Ofcom pan fyddwn yn ystyried cynigion
ar gyfer gwasanaethau newydd, ac egluro rolau’r
Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol ymhellach.
Datgelodd ein hymchwil dros y flwyddyn bod y rhan
fwyaf o gartrefi o’r farn eu bod yn cael gwerth daam eu 40 ceiniog y dydd, ond ni allwn gymryd hyn yn
ganiataol. Eleni gwnaethom gyhoeddi dau adroddiad
gan y Swyddfa Archwilio Genedlaethol a fydd yn ein
helpu i wella gwerth am arian i gynulleidfaoedd.
Felly mae wedi bod yn flwyddyn eithaf da i’r BBC,gyda llawer i’w ddathlu, rhai problemau parhaus i’w
datrys, a chyfnod heriol o’n blaenau wrth i’r BBC,fel gweddill y sector cyhoeddus, geisio bod yn fwy
darbodus. Ond rwyf yn argyhoeddedig y gall y BBC
ddarparu i’w gynulleidfaoedd mewn amseroedd
mwy cyfyngedig.
Yn olaf, mae llwyddiannau’r flwyddyn hon ac ynwir, bob blwyddyn ers 2004, wedi digwydd o dan
arweinyddiaeth Mark Thompson, a fydd yn rhoi’r
gorau i’w swyddogaeth cyn bo hir. Mae Mark wedi
bod yn Gyfarwyddwr Cyffredinol eithriadol sydd
wedi arwain y BBC gyda gonestrwydd, eglurdeb
pwrpas ac ymrwymiad i werthoedd cyhoeddus.
Bydd colled fawr ar ei ôl a hoffwn ddymuno’r gorau
iddo ar gyfer y dyfodol.

Pan gefais fy mhenodi yn Gadeirydd yllynedd dywedais bod y BBC ar ei orau
yn sefydliad darlledu ag ansawdd agonestrwydd unigryw. Ar ôl blwyddyn yn
y swydd rwyf yn fwy argyhoeddedig o hyn.
Yn y bôn, mae hyn yn ymwneud â chynnwys. O gaelcipolwg ar restrau rhaglenni teledu a radio unrhyw
wythnos bron dros y flwyddyn ddiwethaf ceir sawl
enghraifft o’r rhaglenni nodedig o safon y dylai’r
BBC fod yn eu gwneud. Wrth gwrs mae hon yn her
dragwyddol, ac er nad yw’r BBC yn cyrraedd y targed
bob tro, mae rhaglenni fel Field of Blood, y ddramao’r Alban, ar un pegwn a Deadly 60 ar y pegwn arall
Yr Arglwydd Patten o Barnes CH
yn dangos beth y gellir ei gyflawni. A hynny heb sôn
Cadeirydd
am ddeunydd ar-lein.
Mewn blwyddyn lle cafwyd llif parhaus bron ostraeon newyddion anferth – yr argyfwng yn Ardal
yr Ewro, hacio ffonau a’r Gwanwyn Arabaidd i
enwi rhai – sicrhaodd y BBC gydbwysedd cywir yn
gyson rhwng argyfwng a dadansoddiadau. Ac o ranmaterion cyfoes cawsom ein hatgoffa gan raglen
Panorama ar achosion o gam-drin mewn cartref gofal
ym Mryste y gall newyddiaduraeth ymchwiliol fod
yn ddull effeithiol o ddatgelu drygioni ac o ddiogelu’rrheini sydd fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas.
Un o’r prif heriau dros y flwyddyn ddiwethaf oedd
gweithio allan sut y gall y BBC barhau i greu rhaglenni
gwych gyda llai o arian. Ni fydd y cynllun rydym wedi’ilunio yn un rhwydd, ond rydym wedi cyfyngu ar yr
effaith ar y sgrin a’r tonfeddi drwy ffocysu ymdrechionar effeithlonrwydd gwell mewn gweithrediadau cefn
swyddfa lle bynnag y bo’n bosibl.
Wrth gwrs, nid yw’r BBC yn berffaith ac roedd tâl
staff uwch yn un o’r meysydd yr oedd angen ei newid.
Dros y flwyddyn ddiwethaf goddiweddodd y BBC arei darged o gwtogi un rhan o bump o’i uwch reolwyr
ac o dorri bil cyflogau uwch reolwyr o chwarter.
Byddwn yn gwneud mwy eto, yn cynnwys cyhoeddi
gwybodaeth am gyflogau’r swyddogion gweithredoluchaf mewn perthynas â thâl cyfartalog staff y BBC,a chan ddefnyddio’r lluosrif hwn i gapio cyflogau.

Mewn blwyddyn lle
cafwyd straeon newyddion
anferth, sicrhaodd y BBC
gydbwysedd cywir yn
gyson rhwng argyfwng
a dadansoddiadau

Rhagorodd y BBC ar ei
darged i gwtogi ar niferyr uwch reolwyr un rhano bump a bil cyflogauuwch reolwyr chwarter

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-1

Trosolwg
Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

CRYNODEB O’R FLWYDDYN
Diben Ymddiriedolaeth y BBC yw sicrhau bod talwyr ffi’r
drwydded yn cael y gorau o’r BBC. Golyga hyn bennu strategaetha gweledigaeth glir er mwyn sicrhau bod pob un – o fewny BBC a’r tu allan – yn deall beth y mae angen iddo ei ddarparu.
Yma, mae’r Ymddiriedolwyr yn egluro sut rydym wedi gweithio
er budd talwyr ffi’r drwydded dros y flwyddyn ddiwethaf.

1-2 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Sicrhau gwerth am arian
Rotha Johnston, Cadeirydd Pwyllgor
Cyllid yr Ymddiriedolaeth hyd at fis
Rhagfyr 2011

Gwneud rhaglenni nodedig
David Liddiment, Cadeiryddy Pwyllgor Cynulleidfaoedd a
Pherfformiad

Mae’r cyhoedd yn disgwyl i ffi’r drwydded
gael ei gwario’n effeithlon ac yn effeithiol,
ac mae’n deg iddynt ddisgwyl hynny. Fel
Ymddiriedolwyr, ein cyfrifoldeb ni yw
sicrhau bod hyn yn digwydd. Rydym yn
herio costau mewn nifer o ffyrdd, yn
cynnwys pennu targedau effeithlonrwydd
i’r BBC yn gyffredinol, a chyfyngiadau
ar gyfer cyflogau uwch swyddogion
gweithredol, a chynnal rhaglen o arolygon
gwerth am arian manwl.
Eleni sicrhaodd rhaglen effeithlonrwydd
y BBC tua £500miliwn o arbedion heb
unrhyw effaith negyddol ar niferoedd
cynulleidfaoedd cyffredinol nac ar y
gwerthfawrogiad o raglenni. Credwn
y gall y BBC wneud arbedion pellach
ac rydym wedi pennu targed newydd
o 11% o arbedion effeithlonrwydd erbyn
2016/17 fel rhan o strategaeth Sicrhau
Ansawdd yn Gyntaf ehangach y BBC.
Y flwyddyn nesaf byddwn yn canolbwyntio
ar sicrhau bod yr arbedion hyn yn cael eu
cyflawni heb amharu ar y rhaglenni nodedig
o safon y mae cynulleidfaoedd wrth eu
boddau â hwy.

Roedd eleni’n nodi carreg filltir i’r
Ymddiriedolaeth: rydym bellach wedi
cwblhau arolygon o holl wasanaethau
domestig y BBC. Mae’r arolygon hyn
wedi dangos y gwerth gwych y mae’r
gwasanaethau hyn, sy’n amrywio o BBC
One i BBC 6Music i BBC Ar-lein, yn ei
roi i dalwyr ffi’r drwydded.
Maent hefyd wedi ein galluogi i nodi
meysydd lle gall y gwasanaethau wneud
yn well fyth – fel bod yn fwy nodedig
o fewn portffolio’r BBC ac o fewn eu
marchnadoedd, a diwallu anghenion pob
cynulleidfa, yn cynnwys y rheini yng ngogledd
Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon ymae eu gwerthfawrogiad o’r BBC yn is yn
draddodiadol.
Credaf yn gryf y gall y BBC wneud hyd
yn oed mwy i fynd i’r afael â’r materion
hirsefydlog hyn a byddwn yn parhau iganolbwyntio arnynt wrth i ni ddechrauar ein hail gylch o arolygon gwasanaethyn ddiweddarach yn 2012.

‘Rydym wedi pennu targed
newydd ar gyfer arbedion
effeithlonrwydd’‘Mae gwasanaethau’r BBC
yn rhoi gwerth gwych ond
gallent fod hyd yn oed yn fwy
nodedig’Trosolwg
Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

Sicrhau safonau golygyddol
Alison Hastings, Cadeirydd y Pwyllgor
Safonau Golygyddol
Ar adeg lle mae craffu heb ei fath ar y wasg
a’r cyfryngau, mae’n rhaid i’r BBC barhau
i geisio cynnal y safonau golygyddol uchaf.
Mae hyn yn hanfodol i ymddiriedaeth
cynulleidfaoedd – nid yn unig yn y cynnwys
ei hun ond hefyd yn y BBC fel sefydliad.
Dyna pam mae’r Ymddiriedolaeth wedi
canolbwyntio’n gryf ar fod yn ddiduedd
eleni. Gwnaethom gynnal arolwg ar natur
ddiduedd a chywirdeb y sylw a roddwyd
i’r ‘Gwanwyn Arabaidd’ – pwnc sydd o
ddiddordeb i gynulleidfaoedd yn y DU athramor. Gwnaethom hefyd gyhoeddi cyfres
o seminarau i edrych ar fod yn ddiduedd
wrth roi sylw i faterion pynciol.
Rwyf yn hyderus y bydd ein gwaith yny maes hwn yn helpu i sicrhau bod y
BBC yn rhoi amser priodol ar yr awyri amrywiaeth o safbwyntiau a lleisiau;
rhwymedigaeth bwysig i ni fel darlledwr
yr ymddiriedir ynddo.

‘Mae sicrhau’r safonau
golygyddol uchaf yn hanfodolo ran ymddiriedaeth
cynulleidfaoedd yn y BBC’

Cysylltu â mwy o gynulleidfaoedd
drwy dechnoleg newydd
Diane Coyle, Cadeirydd y Pwyllgor
Strategaeth a Chymeradwyaeth
Mae pobl bellach yn disgwyl gallu cael gafael
ar y rhaglenni y maent wrth eu boddau â
hwy gan y BBC mewn sawl ffordd – blychau
ar ben setiau teledu, cyfrifiaduron personol,
ffonau symudol, tabledi, consolau gemau,
teledu â chysylltiad â’r rhyngrwyd. Felly
gwnaethom benderfynu bod yn rhaid
i ni adolygu sut mae’r BBC yn cyrraedd
ei chynulleidfaoedd drwy’r holl dechnolegau
newydd hyn, ac eleni cyhoeddwyd ein
polisi newydd.
Gwnaethom ddechrau drwy nodi y dylai
cynnwys y BBC fod ar gael am ddim igymaint o bobl mewn cymaint o ffyrdd
â phosibl, ond bod yn rhaid gwneud hyn
yn gost-effeithiol; ac y dylai’r BBC geisio
lleihau unrhyw effeithiau andwyol y gallei weithredoedd eu cael ar y farchnad
fasnachol. Mae talwyr ffi’r drwydded hefyd
yn disgwyl y dylai cynnwys y BBC fod o safon
gyson uchel, ac y dylai gynnwys nodweddion
fel rheolaeth rhieni a hygyrchedd, ac mae’n
deg iddynt ddisgwyl hynny.
Credaf fod ein polisi syndicetio newydd yn
cyflawni hyn, ac yn rhoi digon o hyblygrwydd
i’r BBC addasu ar gyfer newid technolegol
yn y dyfodol.

‘Cyflwyno’r BBC i gymaint obobl â phosibl mewn cymainto ffyrdd â phosibl’

Diwygio system gwyno’r BBC
Richard Ayre, Cadeirydd y Bwrdd
Cwynion ac Apeliadau
Mewn perthynas â mynd i’r afael âchwynion, nid yw’r BBC wedi dal i fyny
â thechnoleg cyfathrebu fel negeseuon
e-bost a rhwydweithiau cymdeithasol.
Ymhellach, er bod y rhan fwyaf o’r rhai sy’ncwyno yn fodlon ag ymateb cychwynnol y
BBC, yn rhy aml mae’r rhai sy’n apelio o’rfarn bod y system yn llafurus ac yn araf. Felly
gofynnodd yr Ymddiriedolaeth am arolwg
sylfaenol i ddod o hyd i ffordd symlach, fwy
ymatebol a chost-effeithiol o fynd i’r afael âthua chwarter miliwn o gwynion y flwyddyn.
Rydym wedi cytuno ar welliannau i’r system
gwyno i’w chyflymu, ei symleiddio, ac i
ffocysu adnoddau lle mae wir eu hangen.
Os bydd y BBC yn gwneud rhywbeth o’i le,dylai’r newidiadau hyn sicrhau bod cwynion
yn cyrraedd y bobl sydd yn y sefyllfa orau
i fynd i’r afael â hwy yn gyflymach. Ac,
os bydd y BBC weithiau’n gwneud rhywbeth
mawr o’i le, dylai gynnig ateb sy’n amserol
ac yn glir.

‘Ffordd symlach, fwy ymatebol
a chost-effeithiol o fynd i’rafael â chwynion’

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-3

Trosolwg
Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

BBC AR GYFER Y DYFODOL
Mae Cadeirydd Ymddiriedolwyr y BBC yr Arglwydd Patten yn myfyrio ar
bwrpas y BBC a’r rôl y mae’n ei chwarae ym mywyd creadigol a chyhoeddus
y genedl, yn ogystal â’r ffordd orau iddo gynnal ei enw da a’i werthoedd
cyhoeddus.

Mae sicrwydd ffi’r
drwydded a’r sail eango gefnogaeth a hoffter ycyhoedd at y BBC yn rhoi
rhyddid a chyfrifoldeb iddo
fyw’n beryglus ar adegau

Mae’n rhaid i’r BBC barhau
i sicrhau gwell gwerth amarian, ynghyd â phennu
safonau newydd o ran
bod yn agored a thryloyw

Beth yw diben y BBC? Beth ddylai fod yn ceisio
ei wneud? Ac a yw cystal ag y gall fod? Dyma dri
chwestiwn yr wyf wedi eu harchwilio yn ystod
fy mlwyddyn gyntaf fel Cadeirydd. Nid fel rhano ryw ymarfer bogailsyllol, ond oherwydd y bydd
yr atebion yn helpu’r Ymddiriedolaeth i ddiffinio
cyfeiriad y BBC i’r dyfodol.
Deuthum i’r casgliad na ddylai’r BBC ofni’r teitl‘deallusol’, ond na ddylai ychwaith geisio bod yn
rhy uchel-ael. Yn hytrach, dylai geisio meddiannu
tiriogaeth lle ceir y rhan fwyaf o’r gynulleidfa sydd
am gael eu diddanu gan y BBC, ond sydd hefyd amgael eu hysbysu, eu haddysgu a’u hysbrydoli ganddo.
Mae hyn yn bwysig oherwydd os gall y BBC annog
miliynau o bobl i ddilyn syniadau a dyheadau newydd,
yna mae eisoes wedi gwneud llawer yn ei ymgyrchi gyfiawnhau ei gyllid a’i safle dyrchafedig ym mywyd
diwylliannol y genedl.
Wrth wneud hyn ni ddylai’r BBC geisio dewis rhwng
bod yn boblogaidd a bod yn ddeallusol. Dylai geisio
gwneud y ddau. Mae rhaglenni fel Stargazing Live,
Sherlock a Today yn enghreifftiau o’i allu i gyflawni hyn.
Un peth rwyf yn argyhoeddedig ohono yw na fyddy BBC byth yn ffynnu drwy chwarae’n saff. Mae
sicrwydd ffi’r drwydded a’r sail eang o gefnogaetha hoffter y cyhoedd at y BBC yn rhoi rhyddid achyfrifoldeb iddo fyw’n beryglus ar adegau. Dylai
fanteisio ar y cyfle hwnnw, nid drwy ostwng safonau
diwylliannol neu dderbyn safonau gwael neu ddichwaeth, ond drwy osod y bar yn uchel iddo’i hun
a pharhau i’w godi.
Mae hyn yn golygu creu rhaglenni o safon, ac sydd
hefyd yn wirioneddol nodedig, yn wirioneddol
wahanol i’r hyn a gynigir gan ddarparwyr eraill –yn wirioneddol nodweddiadol o’r BBC. Mae hyn
yn arbennig o bwysig yn ystod amser brig ar y prifsianelau teledu a gorsafoedd radio, BBC One a BBC
Two a BBC Radio 1 a BBC Radio 2, lle mae’r BBC
yn denu ei gynulleidfaoedd mwyaf. Wrth wneud
hynny ni ddylai’r BBC ddarparu ar gyfer buddiannau

lleiafrif yn unig; rhaid iddo sicrhau ei fod yn berthnasol
i bob un a dylai geisio gwasanaethu pawb sy’n talu
ffi’r drwydded.
Rwyf yn deall bod hyn yn anodd i reolwyr sianelau
a chomisiynwyr pan fydd niferoedd gwylwyr a
gwrandawyr dros nos yn cael eu cyfleu ar gardiau
sgorio dyddiol mor gyhoeddus. Felly mae canfod
ffyrdd o helpu’r rhai sy’n gwneud ac yn comisiynu
rhaglenni i ddiffinio’r hyn y mae’n ei olygu i’r BBC i
lwyddo mewn ffyrdd eraill heblaw niferoedd gwylwyr
a gwrandawyr bob amser wedi bod yn rhan o waithyr Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol.
Er mai rhaglenni sydd wrth wraidd yr hyn y mae’r
BBC yn ei wneud, ceir heriau eraill. Mae’n rhaid i
ni sicrhau bod y BBC yn parhau i fod ar flaen
datblygiadau technolegol ac yn parhau i gyrraedd
talwyr ffi’r drwydded mewn ffyrdd newydd,
heb droi cefn ar ei gynulleidfa graidd.
Mae’n rhaid i’r BBC hefyd barhau i sicrhau gwell
gwerth am arian, ynghyd â phennu safonau newyddo ran bod yn agored a thryloyw, yn benodol drwy
ddweud wrth bobl sut mae’n gwario ffi’r drwydded.
Ac mae’r modd y mae’r BBC yn mynd ati i gyflawni’r
amcanion hyn hefyd yn bwysig. Mae hyn yn golygu
gweithredu mewn ffyrdd sy’n cyd-fynd â gwerthoedd
y BBC bob amser.
Os bydd y BBC yn llwyddo i gyflawni’r hollnodau hyn, bydd yn parhau i gyfiawnhau’r hoffter
a’r ymddiriedaeth sydd gan y cyhoedd ynddo
ac i wella ei enw da haeddiannol fel darlledwr
gorau’r byd yn fy marn i.

Amcanion strategol Rhoi Ansawdd yn Gyntaf

Ym mis Rhagfyr 2010 pennodd yr Ymddiriedolaeth bedwar amcan strategol ar gyfer y BBC sy’n ategu
strategaeth Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf. Rydym yn rhoi adroddiad ar y perfformiad yn erbyn y rhain
ar y tudalennau canlynol.
Gwella gwerth am ariani dalwyr ffi’r drwydded

1-4 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Gwella natur nodedig
ac ansawdd yr allbwn

Gwneud mwy
i wasanaethu
pob cynulleidfa

Pennu safonau newyddo ran bod yn agoreda thryloyw

PERFFORMIAD Y BBC
Mae monitro perfformiad y BBC yn un o swyddogaethau allweddol yr
Ymddiriedolaeth. Rydym yn gweithio i sicrhau ei fod yn darparu gwerth am arian;rydym yn monitro perfformiad gwasanaethau’r BBC a gweithgareddau eraill gyda
chynulleidfaoedd ac yn monitro sut mae’n cyflawni chwe phwrpas cyhoeddus
y BBC. Rydym yn asesu cydymffurfiad â safonau golygyddol a fframweithiau
masnachu teg. Rydym wedi pennu pedwar amcan strategol i dywys y BBC
yn y dyfodol.
Mel Giedroyc a Sue Perkins yn
cyflwyno’r ail gyfres o The Great British
Bake Off ar BBC Two, gan ddod
â phobl ynghyd o bob rhan o’r DU
i ddathlu coginio cartref ardderchog.

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

SICRHAU GWERTH AM ARIAN

Mae’r cyhoedd yn disgwyl i’r BBC ddefnyddio ffi’r drwydded yn effeithlon
ac yn effeithiol. Ein her yw sicrhau bod y BBC yn effeithlon iawn heb
roi’r gwasanaethau nodedig o ansawdd uchel y mae cynulleidfaoedd yn
eu gwerthfawrogi yn y fantol. Eleni, mae’r BBC wedi cyflawni arbedion
effeithlonrwydd sylweddol heb unrhyw effaith andwyol ar niferoedd
cyffredinol cynulleidfaoedd na sgoriau gwerthfawrogiad.
Huw Edwards yn cyflwyno’r Ten
O’Clock News. Mae cynulleidfaoedd yn
parhau i ddibynnu ar BBC News o ran
newyddion a materion cyfoes y gellir
ymddiried ynddynt.

Gwerth am arian yn y BBC

Yn y bôn, mae gwerth am arian yn golygu’r
gydberthynas rhwng cost a pherfformiad: yr hyn
a gewch am yr arian a gaiff ei wario. O ran y BBC,mae hyn yn golygu darparu gwasanaethau nodedig
o ansawdd uchel yn erbyn gofynion heriol setliad
ffi’r drwydded. Mae cynulleidfaoedd am weld bod
eu harian yn cael ei wario ar allbwn o ansawdd dafelly mae’r BBC yn canolbwyntio ar wneud arbedion
nad ydynt yn effeithio ar ansawdd na chwmpas
ei wasanaethau ac yn ailfuddsoddi’r arbedion hyn
yn ei feysydd blaenoriaeth allweddol.
Mae ymdrechu i sicrhau arbedion a monitro
perfformiad y BBC yn hyn o beth yn un o’n
gweithgareddau allweddol. Rydym yn canolbwyntio
ar y meysydd canlynol:• strategaeth ariannol hirdymor y BBC• gweithgareddau casglu ffi’r drwydded• cynigion ariannol sylweddol• arolygon manwl o weithgareddau a
gwasanaethau’r BBC• strategaeth fasnachol BBC Worldwide• y strategaeth ar gyfer cyflogau’r Bwrdd
Gweithredol
Eleni, cyflawnodd y BBC arbedion effeithlonrwydd
sylweddol heb unrhyw effaith andwyol arniferoedd cyffredinol cynulleidfaoedd na sgoriau
gwerthfawrogiad. Mae hyn yn neges gadarnhaol oran gwerth am arian y BBC. Dangosodd canlyniadau
Arolwg Cylch Gwaith Pwrpas yr Ymddiriedolaeth argyfer 2011/12 fod 56% o oedolion yn y DU yn cytuno
bod eu cartref yn cael gwerth da gan ffi’r drwydded.
1-6 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Mae’r lefel gwerthfawrogiad hon wedi parhau’nsefydlog dros y pedair blynedd diwethaf ond mae’nawgrymu bod angen esbonio sut y caiff yr arian ei
wario yn well.

Strategaeth ariannol

Mae’r Ymddiriedolaeth yn pennu strategaeth lefel
uchel a chyllideb y BBC ac yn sicrhau bod y BBC
yn atebol am ei berfformiad ariannol a pherfformiad
ei wasanaethau.

Arbedion effeithlonrwydd

Gwnaethom bennu targed i’r BBC gyflawni arbedion
effeithlonrwydd o 3% y flwyddyn yn ystod ycyfnod 2008/09 – 2012/13. Eleni oedd blwyddyn olaf
ond un y rhaglen effeithlonrwydd honno, a lwyddodd
i gyflawni £499miliwn o arbedion yn 2011/12 yn erbyn
llinell sylfaen 2008/09. Credwn y gall y BBC wneud
arbedion pellach ac eleni gwnaethom bennu targed
newydd i gyflawni 11% o arbedion ychwanegol erbyn
2016/17. Bydd yr arbedion effeithlonrwydd hyn yn
cyfrannu at strategaeth Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf
ehangach y BBC.
Ym mis Gorffennaf 2011, gwnaethom gomisiynu
arolwg annibynnol gan Ernst & Young i asesu pa un
a oedd y Bwrdd Gweithredol wedi mynd ati i roi
rhaglen effeithlonrwydd Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf
ar waith mewn ffordd gynhwysfawr a thrwyadl.
Ym mis Medi 2011, daeth Ernst & Young i’r casgliad
o’u canfyddiadau ar y pryd bod y Bwrdd Gweithredolyn rhedeg rhaglen effeithiol a bod cynigion cadarn aheriol wedi deillio o’r rhaglen honno mewn perthynasag effeithlonrwydd. Nododd eu hadroddiad hefyd
bod angen rhagor o waith, yn anochel, i ddatblygu

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

cynlluniau arbedion cost manwl, yn arbennig ar gyfer
blynyddoedd olaf y rhaglen, a gwnaeth argymhelliono ran sut y gall y BBC roi’r cynlluniau hyn ar waith
mewn amgylchedd economaidd heriol.
Ein ffocws y flwyddyn nesaf fydd monitro’r broses oroi Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf ar waith, yn arbennig
sicrhau na wneir arbedion effeithlonrwydd ar draul
ansawdd na chwmpas gwasanaethau’r BBC.

Perfformiad yn erbyn cyllidebau trwydded
gwasanaethau

Rydym yn cyhoeddi trwydded gwasanaeth ar gyfer
pob un o 28 o wasanaethau’r BBC, gan nodi’r hyn
rydym yn disgwyl iddo ei gyflawni a’i gyllideb. Os
bydd y gwasanaeth yn troswario neu’n tanwario fwy
na 10%, rydym yn ystyried pa un a yw cymeriad ygwasanaeth wedi newid yn sylweddol. Llwyddodd
pob gwasanaeth i berfformio o fewn y terfynau abennwyd gan yr Ymddiriedolaeth ac eithrio BBC HD,
BBC Radio 1 Xtra, BBC Radio 5 Live, BBC Radio
4 Extra a BBC Red Button lle cafwyd tanwarianto fwy na 10%. Rydym yn fodlon nad yw’r achosion
hyn o danwario wedi rhoi ansawdd na chwmpas ygwasanaethau yn y fantol.

Cyflog talent

Rydym yn cydnabod pwysigrwydd talent igynulleidfaoedd a’r cyfraniad a wna at natur nodedig
rhaglenni. Fodd bynnag, mae’n hanfodol bod y BBC
yn rhoi cytundebau priodol ar waith sy’n cynrychioli
gwerth am arian i dalwyr ffi’r drwydded. Yn 2009,
gwnaethom ofyn i’r BBC leihau’r swm y mae’nei wario ar dalent, yn arbennig y talent mwyaf
poblogaidd, heb roi ansawdd rhaglenni yn y fantol.
Mae’r BBC yn parhau i fodloni’r ymrwymiad hwn
ac eleni, gwariodd tua £203miliwn ar dalent, sef£9.5miliwn yn llai na’r llynedd.

y BBC. Eleni, cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth ypenderfyniad i aildendro contract casglu a gweinyddu
TV Licensing y BBC. Disgwylir i’r contract newydd
gyflawni arbedion sylweddol yn ystod yr wythmlynedd nesaf.

Cyflawnodd y
BBC £499miliwn oarbedion effeithlonrwydd
yn 2011/12

Arolygon manwl

Rydym yn comisiynu arolygon manwl oweithgareddau’r BBC, megis arolwg Ernst & Youngo raglen effeithlonrwydd Sicrhau Ansawdd yn Gyntaf.
Yn ogystal, rydym yn cynnal ein harolygon ein hunaino wasanaethau’r BBC. Mae’r Swyddfa Archwilio
Genedlaethol hefyd yn cynnal arolygon gwerth amarian ac yn cyflwyno adroddiadau ar ei chanfyddiadau
i’r Ymddiriedolaeth.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn gweithio gyda’r Bwrdd
Gweithredol i sicrhau bod y BBC yn gweithredu ar
yr argymhellion a wneir yn yr arolygon hyn, ac mae’r
Bwrdd Gweithredol yn adrodd yn ôl i ni ar ei gynnydd
yn erbyn y camau gweithredu y cytunwyd arnynt.

Arolygon gwasanaeth

Rydym yn adolygu pob un o wasanaethau’r BBC er
mwyn asesu ei berfformiad yn erbyn ei drwydded
gwasanaeth o leiaf unwaith bob pum mlynedd. Mae’r
rhaglen dreigl hon o arolygon yn ein helpu i asesu
gwerth am arian y BBC ar lefel gwasanaethau unigol.
Eleni, gwnaethom adolygu: BBC Radio 5 Live;BBC 5 Live Sports Extra; BBC News Channel;

Amcan strategol
GWELLA GWERTH AM ARIAN I DALWYR FFI’R
DRWYDDED
Eleni parhaodd y BBC i wella ei effeithlonrwydd a’i werth am arian. Y flwyddyn nesaf,
bydd y BBC yn anelu at sicrhau arbedion pellach.

Sicrhau bod ffi’r drwydded yn cefnogi’r
economi ehangach

Drwy’r ffordd y mae’n gwario ffi’r drwydded,
mae’r BBC yn chwarae rhan bwysig wrth gefnogi
economi greadigol ehangach y DU. Mewn hinsawdd
economaidd heriol, gall sicrwydd ffi’r drwydded
fod yn ffynhonnell arian bwysig i fusnesau llai
a chynhyrchwyr annibynnol, ac yn allweddol
i’w llwyddiant. Gwariodd y BBC £1,095miliwn
yn economi greadigol y DU yn ystod 2011/12.
Comisiynodd y BBC 37% ac 19% o’r cynnwys
teledu a radio cymwys gan gynhyrchwyr allanol,
yn y drefn honno.

£499m

Arbedion effeithlonrwydd
yn 2011/12

Rhagorodd yr arbedion effeithlonrwydd
blynyddol ar y targed o 3% a bennwyd gan
yr Ymddiriedolaeth.

Cynigion ariannol sylweddol

Mae’r Ymddiriedolaeth yn craffu ar gynigion ariannol
allweddol y BBC lle y cânt effaith sylweddol ar gyllid

Rhagorodd y Bwrdd Gweithredol ar ytarged o ostyngiad o 20% yn nifer yr uwch
reolwyr.1
Diffinnir ‘uwch reolwr’ fel cyflogai gwasanaethcyhoeddus mewn gradd uwch reolwr.

1Casglu ffi’r drwydded

Mae’r Ymddiriedolaeth yn gyfrifol am drefniadau
casglu ffi’r drwydded y BBC ac rydym yn anelu
at sicrhau eu bod yn effeithlon ac yn briodol.
Mae’r cyhoedd yn disgwyl i gymaint â phosibl offi’r drwydded gael ei wario ar raglenni a chynnwys
o ansawdd uchel. O gymharu â’r flwyddyn flaenorol,
mae swm ffi’r drwydded a wariwyd ar gasglu wedi
parhau’n sefydlog ar 3.4%. Mae cost gyfun casglu
ac osgoi talu hefyd wedi parhau’n sefydlog, ar 8.6%o incwm ffi’r drwydded.

–24.4%–26.9%
Rhagorodd y Bwrdd Gweithredol ar ytarged o ostyngiad o 25% ym mil cyflogau’r
uwch reolwyr.

56%
Cred 56% o oedolion yn y DU fod y BBC
yn cynnig gwerth da am arian.2
2

Astudiaeth cylch gwaith pwrpas 2011/12.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-7

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

SICRHAU GWERTH AM ARIAN
PARHAD

Matt Smith fel y Doctor a Karen Gillan
fel Amy Pond yn Doctor Who, un oallforion mwyaf gwerthfawr y BBC
drwy BBC Worldwide.

BBC Parliament; BBC Asian Network; Radio Lleoly BBC; a gorsafoedd radio cenedlaethol y BBC
yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Yngyffredinol, cafwyd gennym bod pob gwasanaeth yn
gweithredu o fewn y gyllideb trwydded gwasanaethy cytunwyd arni tra’n llwyddo’n gyffredinol naill ai
i gynnal neu wella ei berfformiad cyffredinol o ran
cyrhaeddiad ac ansawdd. Gan edrych i’r dyfodol,
bydd angen i bob gwasanaeth ymateb i’r hero gyflawni’r arbedion a gynigir o dan strategaeth
newydd y BBC, tra’n cynnal neu’n gwella ansawdd.

Arolygon y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
Cyflwynodd y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
adroddiadau ar y ddau arolwg canlynol yn 2011.

Rhaglen effeithlonrwydd y BBC

Mae’r strategaeth fasnachol
yn anelu at sicrhau
bod BBC Worldwide
yn cyflawni difidendau
cynyddol a chynaliadwy
sy’n cefnogi model ariannu
cyffredinol y BBC

1-8 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Ystyriod yr arolwg hwn gan y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol gynnydd y BBC hyd at fis Mawrth 2011o ran cyflawni ei raglen effeithlonrwydd. Daeth i’r
casgliad bod y BBC ar y trywydd cywir i ragori ar
ei darged effeithlonrwydd tra’n cynnal ei berfformiad
cyffredinol o ran mesurau cynulleidfaoedd. Felly
roedd y rhaglen yn darparu gwerth am arian oystyried ei hamcanion. Mae’r BBC bellach yn rhoi
cyfres o fesurau ar waith i ymdrin â chasgliad y
Swyddfa Archwilio Genedlaethol na allai’r BBC
ddangos pa un a oedd yr holl arbedion yn arbedion
gwirioneddol. Argymhellodd yr adroddiad y dylai’r
BBC adeiladu ar elfennau llwyddiannus ei raglen
effeithlonrwydd ac atgyfnerthu ei ddull o dargedu
arbedion drwy greu diwylliant lle y caiff costei herio’n barhaus.

Cost swyddogaethau cymorth

Yn yr arolwg hwn, canfu’r Swyddfa Archwilio
Genedlaethol fod y BBC wedi lleihau costau’r rhan
fwyaf o’i swyddogaethau cymorth yn ystod y pum
mlynedd diwethaf a daeth i’r casgliad bod dull cyfredoly BBC o herio cost ei swyddogaethau cymorth yn
gymharol effeithiol o ran gwella gwerth am arian.
Argymhellodd y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
y dylai’r BBC ariannu ei wasanaethau cymorthyn seiliedig ar ddealltwriaeth gyson a thrwyadl
o’r hyn y dylai’r gwasanaethau hynny ei ddarparu
i’r BBC ac mae’r BBC bellach yn gweithredu’r
argymhelliad hwnnw.

Strategaeth fasnachol BBC Worldwide

Mae BBC Worldwide yn manteisio ar werth eiddo
deallusol y BBC ar ran talwyr ffi’r drwydded. Drwy
ddifidendau a buddsoddiad uniongyrchol mewn
rhaglenni, mae’n gwneud cyfraniad sylweddol at
y ffordd y caiff y gwasanaethau cyhoeddus eu
hariannu. Wrth gymeradwyo’r strategaeth fasnachol,rhydd yr Ymddiriedolaeth baramedrau clir i BBC
Worldwide weithredu o’u mewn er mwyn sicrhau
bod ei weithgareddau yn gydnaws â chylch gwaithcyhoeddus y BBC. Yn arbennig, rydym yn ceisio
sicrhau nad yw ei weithgareddau masnachol ynniweidio brand nac enw da’r BBC, gartref na thramor.
Nod y strategaeth yw sicrhau bod BBC Worldwide
yn cyflawni difidendau cynyddol a chynaliadwy sy’n
ategu model ariannu cyffredinol y BBC.
Cynyddodd cyfraniad BBC Worldwide i gyllid
y BBC unwaith eto yn 2011/12 – i fyny 18.7%
o gymharu â’r flwyddyn flaenorol, i £216miliwn.

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

Cyflog y Bwrdd Gweithredol

Rydym yn cydnabod bod ein dynesiad at gyflogau
yn y BBC – yn enwedig y swm a gaiff ei dalu i uwch
swyddogion gweithredol – yn chwarae rhan yn ybroses o sicrhau gwerth am arian. Rydym o’r farn
bod angen i gyflogau cyfarwyddwyr gweithredol
gydbwyso’r angen i ddenu pobl o galibr uchel i reoli’r
BBC â’r angen i sicrhau gwerth am arian i dalwyr ffi’r
drwydded.
Eleni, cyflawnodd y Bwrdd Gweithredol y targed ycytunwyd arno yn 2009 i leihau bil cyflogau uwch
reolwyr y BBC 25%, ac i leihau nifer yr uwch reolwyr
sy’n gweithio yn is-adrannau gwasanaeth cyhoeddus
y sefydliad.
Ym mis Gorffennaf 2011, gwnaethom ddiweddaru
ein strategaeth cyflogau uwch reolwyr er mwynsicrhau na fyddai arferion cydnabyddiaeth y BBC
yn tanseilio ymddiriedaeth a hyder y cyhoedd awasanaethir gennym.
Ymhlith y mentrau newydd a gyhoeddwyd eleni mae:

• lleihau nifer yr uwch reolwyr i tua 1% ogyfanswm y staff• diddymu bonysau pob cyfarwyddwr
gweithredol (lle roeddent eisoes wedi’u rhewi)• gwella tegwch polisi cydnabyddiaeth y BBC,drwy gael gwared ar yr hawl i yswiriant iechydpreifat i uwch reolwyr newydd• cyhoeddi mwy o wybodaeth am gyflog uwch
reolwyrGwnaethom hefyd gytuno y byddem yn cyhoeddi‘lluosrif cyflog’ yn yr Adroddiad Blynyddol bob
blwyddyn er mwyn i’r cyhoedd allu gweld yn unionsut mae cyflog y rheini yn swyddi uchaf y BBC yn
cymharu â gweddill y sefydliad. Byddwn yn gwneud
hyn drwy gymharu cyflog canolrif aelodau’r Bwrdd
Gweithredol â chyflog canolrif y BBC yn gyffredinol.
Bydd hyn yn rhoi gwell dealltwriaeth o’r swm a deliri uwch swyddogion y BBC i dalwyr ffi’r drwydded,
ac yn galluogi’r cyhoedd i gymharu’r BBC â sefydliadau
eraill sy’n dewis cyhoeddi’r wybodaeth hon. Rydym
yn defnyddio’r lluosrif cyflog hwn er mwyn rhoi cap
ar y swm a gaiff ei dalu i gyfarwyddwyr gweithredol.
Cyhoeddir y lluosrif cyflog ar gyfer cyfarwyddwyr
gweithredol yn Rhan Dau yr Adroddiad Blynyddol
hwn, ac rydym wedi cyhoeddi’r lluosrif ar gyfer
y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn ein hadroddiad
yn y golofn nesaf.

Adroddiad ar Gydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol 2011/12

Nodir manylion y swm a dalwyd i aelodau’r Bwrdd Gweithredol ar gyfer 2011/12 yn
adroddiad Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yn Rhan Dau o’r Adroddiad
Blynyddol hwn.

Y Cyfarwyddwr Cyffredinol

Cyfarwyddwr Cyffredinol y BBC, Mark Thompson, yw prif weithredwr a phrif olygydd
y sefydliad; mae’n cadeirio Bwrdd Gweithredol y BBC.
Mae cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol yn cynnwys cyflog sylfaenol aphensiwn, yn unol â thelerau safonol y BBC. Gan fod y cynllun bonws ar gyfer
cyfarwyddwyr gweithredol wedi’i ddiddymu am gyfnod amhenodol, nid yw
cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol bellach yn cynnwys elfen sy’n gysylltiedig
â pherfformiad.
Mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol yn cael car a gyrrwr y mae’n eu defnyddio ar gyfer
teithiau busnes yn Llundain yn bennaf; nid oes ganddo hawl i gar personol na lwfans
tanwydd.
Yn 2011/12, gostyngwyd cyflog y Cyfarwyddwr Cyffredinol am yr ail flwyddyn yn olynol.
Mae’r gostyngiad hwn yn deillio o’i benderfyniad i roi’r gorau i atodiad pensiwn arianparod a dalwyd yn flaenorol, a’i benderfyniad i dderbyn gostyngiad gwirfoddol yn ei
gyflog sylfaenol.
Yn 2011, gwnaethom gytuno i gyhoeddi lluosrif enillion canolrif y BBC ac enillion y
Cyfarwyddwr Cyffredinol. I’r BBC yn y flwyddyn 2011/12, 16.5 oedd y lluosrif hwn(16.8 yn 2010/11). Cyfrifir y ffigur hwn gan ddefnyddio cyflog pendant y Cyfarwyddwr
Cyffredinol, heb ystyried y cyflog a ildiwyd yn wirfoddol ar gyfer 2011/12.
Ym mis Mawrth 2012, nododd Mark Thompson y byddai’n rhoi’r gorau i’w swydd
fel Cyfarwyddwr Cyffredinol; bydd yn gadael y BBC ag etifeddiaeth sylweddol ogyflawniadau a’n dymuniadau gorau iddo ar gyfer y dyfodol. Rydym yn recriwtio
olynydd ar gyfer y rôl hon.

Cyfarwyddwyr anweithredol

Mae’r cyfarwyddwyr anweithredol yn cael ffi a bennir gan yr Ymddiriedolaeth. Pennwyd
lefelau ffioedd gan gyfeirio at gyfraddau a delir gan gorfforaethau eraill yn y DU, ond ar
lefel sy’n golygu nad yw’r cyfarwyddwyr anweithredol yn ariannol ddibynnol ar y BBC.
Mae pob cyfarwyddwr anweithredol yn cael ffi sylfaenol; mae cadeirydd pob pwyllgor
yn cael ffi ychwanegol am ymgymryd â’r dasg honno; ac mae’r uwch gyfarwyddwr
anweithredol hefyd yn cael ffi ychwanegol. Ad-delir treuliau cyfarwyddwyr anweithredola chaiff unrhyw dreth sy’n deillio o’r treuliau hynny ei thalu’n uniongyrchol gan y BBC.
Adolygwyd y ffioedd ar gyfer cyfarwyddwyr anweithredol ddiwethaf ym mis Rhagfyr
2010, gan benderfynu cadw’r ffioedd ar y lefel bresennol; byddwn yn adolygu’r ffioedd
hyn nesaf ym mis Rhagfyr 2013.
Yn 2011/12, cymerodd y cyfarwyddwyr anweithredol ostyngiad gwirfoddol yn eu ffioedd
a oedd yn cyfateb i fis o gyflog.

Cyfarwyddwyr gweithredol

Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yn pennu’r pecyn cydnabyddiaeth
ar gyfer cyfarwyddwyr gweithredol unigol, o fewn strategaeth y cytunir arni gan yr
Ymddiriedolaeth. Bob blwyddyn, mae’r Ymddiriedolaeth yn ystyried adroddiad ffurfiol
sy’n rhoi sicrwydd i ni bod ein strategaeth yn cael ei dilyn. Rydym wedi ystyried yradroddiad ar gyfer 2011/12 ac rydym yn fodlon â’r dull gweithredu sydd ar waith.
Ceir rhagor o wybodaeth am becynnau cydnabyddiaeth cyfarwyddwyr gweithredol
yn Rhan Dau.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-9

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

PWRPASAU CYHOEDDUS
Dylai’r chwe phwrpas cyhoeddus, sy’n seiliedig ar genhadaeth y BBCi hysbysu, addysgu a diddanu, ac a nodir yn y Siarter, fod yn sail i bopetha wna’r BBC. Eleni, parhaodd y BBC i gyflawni’r rhan fwyaf o’i bwrpasau
yn unol â disgwyliadau’r cyhoedd.

Mae’r Ymddiriedolaeth yn mesur i ba raddau y mae’r Bwrdd
Gweithredol yn cyflawni’r pwrpasau, a nodir ar y dudalen hon, ganddefnyddio nifer o ffynonellau, gan gynnwys ein Harolwg Cylch GwaithPwrpas blynyddol. Mae’r arolwg hwn yn gofyn am farn cynulleidfaoedd
ar bwysigrwydd pob mater ac ar berfformiad y BBC.
Dangosodd canlyniadau’r arolwg eleni fod argraff pobl o’r BBC yn
parhau’n gyffredinol gadarnhaol, gyda mwy nag wyth o bob deg ooedolion yn gymeradwywyr ‘uchel’ neu ‘ganolig’. Fel yn y gorffennol,
roedd canran uchel iawn o oedolion yn cytuno y byddent yn gweld
eisiau’r BBC pe na bai yno. Roedd disgwyliadau pobl o’r BBC yn parhau’nuchel iawn ar draws yr holl bwrpasau cyhoeddus a pharhaodd y BBCi gyflawni’r rhan fwyaf o’i bwrpasau cyhoeddus yn unol â’r disgwyliadau

hyn. Mae pwysigrwydd y pwrpas cyfathrebu newydd wedi cynyddu
ac mae perfformiad y BBC wedi bodloni disgwyliadau. Fodd bynnag,
mae natur nodedig a phortread yn parhau’n feysydd i’w gwella o fewn
y pwrpasau creadigrwydd a chynrychiolaeth.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd yr Ymddiriedolaeth yn adolygu’rcylchoedd gwaith pwrpas, sy’n diffinio blaenoriaethau o fewn pob
pwrpas i’r Bwrdd Gweithredol a sut y cânt eu mesur er mwyn sicrhau
eu bod yn parhau’n berthnasol.

Cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas sifil

Cynrychioli’r DU, ei gwledydd, ei rhanbarthau a’ichymunedau

Parhaodd y pwrpas hwn i fod yn bwysig iawn i gynulleidfaoedd
ac, ar y cyfan, mae eu disgwyliadau yn cael eu bodloni. Parhaodd
cynulleidfaoedd i gredu bod y BBC yn darparu newyddion adadansoddiadau annibynnol, cywir a diduedd a’i fod yn rhoi mynediad
uniongyrchol i bobl i’r sefydliadau sy’n eu cynrychioli. Fodd bynnag,
mae bwlch o hyd o ran ‘deall gwleidyddiaeth yn fy ngwlad/rhanbarth’.

Erys y maes hwn yn achos pryder. Eleni, ehangodd y bwlch rhwng
disgwyliadau cynulleidfaoedd a pherfformiad y BBC, yn arbennig oran y portread o’r gwledydd a’r rhanbarthau, er bod sgoriau ansawdd
yn parhau’n uchel. Roedd cynulleidfaoedd yng Nghymru, yr Alban,
Gogledd Iwerddon a rhai o ranbarthau Lloegr o’r farn y gallai’r BBC
wneud yn well. Rhaid i’r BBC barhau i ganolbwyntio ar gyflawni’r
pwrpas hwn ac mae’n gwneud nifer o newidiadau i’r ffordd y mae’ncomisiynu ac yn cynhyrchu cynnwys er mwyn gwneud hyn mewnffordd fwy effeithiol.

Hyrwyddo addysg a dysgu

Cyflwyno’r DU i’r byd a’r byd i’r DU

Ysgogi creadigrwydd a rhagoriaeth ddiwylliannol

Helpu i ddarparu buddiannau technolegau a
gwasanaethau cyfathrebu newydd

Roedd cynulleidfaoedd yn parhau o’r farn bod cyfraniad y BBC at
addysg yn un o’i gryfderau allweddol, ac roedd disgwyliadau yn y maes
hwn yn parhau’n uchel. Roedd rhieni â phlant o dan 18 oed yn parhau
o’r farn y gallai’r BBC wneud mwy i helpu plant a phobl ifanc yn eu
harddegau o ran yr hyn y maent yn ei ddysgu yn yr ysgol a’r coleg.

Ystyrir bod darparu cynnwys o ansawdd uchel sy’n diddanu yn un
o gryfderau’r BBC. Roedd cynulleidfaoedd yn gwerthfawrogi’rrhaglenni a’r gwasanaethau yn fawr ac yn disgwyl i’r BBC osod
meincnod ar gyfer ansawdd. Fodd bynnag, roedd cynulleidfaoedd
yn pryderu o hyd am y ddarpariaeth o raglenni gwreiddiol a newydd
ac o’r farn y gallai’r BBC gymryd mwy o risgiau creadigol. Gwyddom
o’r gwaith ymchwil ansoddol a wnaed gennym eleni fod hyn yn
broblem benodol ym maes teledu, felly mae gwella natur nodedig
yn parhau yn amcan allweddol i’r BBC.

1-10 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Parhaodd y BBC i berfformio’n gadarn yn hyn o beth. Cynyddodd
y sgôr perfformiad ar gyfer helpu pobl i ddeall newyddion adigwyddiadau rhyngwladol ar draws pob grŵp cynulleidfa eleni.
Cyd-destun y cynnydd hwn oedd agenda newyddion rhyngwladol
sylweddol, gan gynnwys y Gwanwyn Arabaidd a’r daeargryn
yn Siapan.

Erbyn diwedd 2011, roedd y broses o newid i deledu digidol wedi
cael ei chynnal yn llwyddiannus mewn bron i ddwy ran o dair ogartrefi yn y DU. Parhaodd lefelau gwrando digidol i gynyddu
hefyd. Cafodd y pwrpas digidol sgôr uwch o ran pwysigrwydd apherfformiad yn arolwg eleni ac roedd y sgoriau ar eu huchaf ymhlithpobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc. Bydd prosiectau
arloesol sy’n mynd rhagddynt, megis YouView, a gaiff ei lansio
yn 2012, yn parhau i wella hygyrchedd i bob cynulleidfa.

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

PERFFORMIAD GWASANAETHAU

Eleni gwnaethom gwblhau ein cylch cyntaf o arolygon o holl wasanaethau
domestig y BBC. Mae’r BBC yn parhau i gyrraedd cynulleidfa eang sy’n
gwerthfawrogi ei gynnwys ansawdd uchel. Credwn y gall y BBC wellanatur nodedig ei raglenni ymhellach.
Cyflwynwyr BBC Radio
Cornwall David White a Debbie
McCrory ar Daith Gyfnewid y Ffagl
yn Falmouth. Canfu arolwg gan yr
Ymddiriedolaeth bod gwrandawyr
yn gwerthfawrogi Radio Lleol y BBC
yn fawr.

TeleduPerfformiodd Teledu’r BBC yn gryf iawn unwaith eto
eleni gyda lefelau gwylio a chanfyddiadau gwylwyr oansawdd yn parhau’n uchel iawn. Gwnaethom gynnal
gwaith ymchwil i’r gynulleidfa a helpodd i egluro sut
mae’r defnydd o wasanaethau dal-i-fyny ac ar-alw yn
golygu, er bod y rhan fwyaf o bobl yn gwylio’r teledu
yn fyw, bod pobl yn mwynhau’r teledu y maent yn
ei wylio fwy byth.
Yn ystod y 18 mis ers i ni gwblhau ein harolygon o
BBC One, BBC Two a BBC Four, gwnaethom ddilyn
hynt y camau gweithredu a bennwyd gennym i’r
Bwrdd Gweithredol. Er nad oes amheuaeth gennym
fod ansawdd yr allbwn yn uchel iawn yn gyffredinol,
rydym yn dal i herio’r Bwrdd Gweithredol i gymryd
mwy o risgiau creadigol ac i gynnig rhaglenni mwy
nodedig, yn arbennig yn ystod oriau brig pan fonifer y gwylwyr uchaf. Mae ein her yn seiliedig arein dyletswydd i fonitro perfformiad y BBC wrth
hyrwyddo ei bwrpas cyhoeddus o ran diwylliant
a chreadigrwydd ac, yn benodol, ar y ffaith bod
gan y cyhoedd ddisgwyliadau uchel o ran cynnwys‘ffres a newydd’, y gallai’r BBC wneud mwy i’w
bodloni. Rydym hefyd yn benderfynol y dylai’r
BBC ddefnyddio sicrwydd arian ffi’r drwydded
i gymryd risgiau creadigol na fyddai darlledwr
masnachol o bosibl fyth yn eu hystyried.

BBC OneBBC One yw’r sianel a gaiff ei gwylio fwyaf gan
y genedl o hyd ac mae canfyddiadau cynulleidfaoedd
o ansawdd ei rhaglenni yn parhau’n uchel iawn.

Gwnaethom barhau i asesu yn erbyn y pwyntiau
a godwyd gennym yn yr arolwg o’r gwasanaeth.
Roedd y rhain yn canolbwyntio ar ystod y rhaglennu
a graddau’r uchelgais creadigol yn ystod oriau brig.
Ymhlith yr uchafbwyntiau roedd Sherlock, a oedd
yn boblogaidd gyda chynulleidfaoedd a beirniaid fel
ei gilydd. Rydym yn parhau i herio BBC One i gynnig
mwy i’w gwylwyr o ran syniadau ffres a newydd ac
yn cefnogi uchelgais y rheolwr i sicrhau bod BBC One
yn fwy cyfredol a sicrhau bod gan faterion cyfoes
difrifol gartref yn ystod oriau brig.

BBC TwoRydym yn hyderus bod BBC Two yn llwyddo i ddod
yn fwy nodedig fel yr anogwyd gan ein harolwg.
Mae ei chyfraddau rhaglenni ar gyfer ‘ansawdd uchel’a ‘ffres a newydd’ yn dystiolaeth bod gwylwyr yn
gwerthfawrogi hyn.
Mae’r penderfyniad i ddychwelyd drama wreiddioli BBC Two wedi helpu i ehangu portffolio drama’r
BBC ac roedd yr amrediad rhaglennu ffeithiol, o hanes
i wyddoniaeth a’r celfyddydau, ynghyd â rhai rhaglennimaterion cyfoes nodedig, hefyd yn gryfderaugwirioneddol eleni.

Yn ystod y dydd ar BBC One a BBC Two

Yn ein harolygon gwasanaeth o BBC One a BBC Two
gwnaethom gytuno gyda’r Bwrdd Gweithredol bod
angen gweddnewid rhaglennu yn ystod y dydd. Mae’nfalch gennym weld bod y sgoriau ansawdd yn ystod
y dydd wedi cynyddu eleni. Cynyddodd amrediad
ac amrywiaeth rhaglennu, gyda llwyddiannau
nodedig ym maes drama wreiddiol, newyddiadraeth
defnyddwyr a rhaglenni materion cyfoes.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-11

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

PERFFORMIAD GWASANAETHAUPARHAD

Ayesha Dharker a Sanjeev Bhaskar yny ddrama a ddarlledwyd ar BBC One
yn ystod y dydd, The Indian Doctor.

BBC Three a BBC Four

Cafodd BBC Three flwyddyn gref gyda chyrhaeddiad
uwch ymhlith ei chynulleidfa darged a chanfyddiadau
uwch o ran ansawdd.
Yn dilyn ein harolwg o BBC Four, gwnaethom ofyn i’r
Bwrdd Gweithredol wella effaith y sianel, yn arbennig
ym maes y celfyddydau a diwylliant. Felly roedd yn
falch gennym weld eleni bod gwylwyr yn llawer mwy
cyfarwydd â’r sianel a’i rôl. Perfformiodd BBC Fouryn dda iawn gyda’i rhaglenni gwreiddiol a chyda
dramâu a gaffaelwyd o dramor.

Radio

Y llynedd gwnaethom gyhoeddi ein canfyddiadau arsianel deledu Gaeleg y BBC, BBC ALBA, a ddaeth i’r
casgliad ei bod yn perfformio’n dda a bod siaradwyr
Gaeleg rhugl a dysgwyr Gaeleg yn ei gwerthfawrogi.
Lansiodd y gwasanaeth ar Freeview a chebl yn 2011,
gan arwain at gynnydd mawr yn ei gynulleidfa.

Mae naw allan o ddeg o oedolion yn gwrando ary radio bob wythnos ac mae’r oriau gwrando ynparhau’n gymharol sefydlog, yn dilyn rhai blynyddoedd
lle y cafwyd gostyngiad.
Cafodd radio’r BBC flwyddyn gref iawn arall gyda
sgoriau ansawdd cyffredinol uwch. Cynyddodd
gwrandawyr holl orsafoedd digidol y BBC eleni.
Bellach mae 29% o holl wrandawyr radio’r BBC
yn gwneud hynny ar lwyfannau digidol.

CBBC a CBeebies

BBC Radio 1

BBC ALBA

Cynyddodd canfyddiadau
cynulleidfaoedd o ansawdd
o lefel a oedd eisoes ynuchel

Gwnaethom gytuno gyda’r Bwrdd Gweithredol,
unwaith y bydd y broses o newid i ddigidol wedi’i
chwblhau, ac y bydd gan bob cartref fynediad i CBBCa CBeebies, na fydd y BBC bellach yn darlledu
rhaglenni i blant ar BBC One a BBC Two. Byddwn
yn adolygu allbwn y BBC i blant unwaith eto yn ystod
y flwyddyn nesaf wrth i ni ddechrau ar ein hail gylcho arolygon gwasanaeth bob pum mlynedd.

Parhaodd CBeebies i berfformio’n eithriadol odda. Dyma’r sianel i blant a gaiff ei gwylio fwyaf
o hyd ymhlith plant chwech oed neu’n iau, gyda thua
49% yn ei gwylio bob wythnos, ac mae eu rhieni
yn gwerthfawrogi’r sianel yn fawr.
Cafodd CBBC hefyd flwyddyn gref iawn unwaitheto. Cynyddodd cyrhaeddiad ymhlith plant 6–12
oed ychydig i 39%, a pharhaodd canfyddiadau rhienio ansawdd y sianel yn uchel. Mewn cartrefi cebl alloeren, lle mae CBBC yn cystadlu gyda sianelau nad
ydynt ar gael ar Freeview, cynyddodd cyrhaeddiad
hefyd i 31%.

1-12 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Mae gan BBC Radio 1 gylch gwaith i wasanaethu
cynulleidfa ifanc ac mae’n chwarae rhan bwysig i’r
BBC yn hyn o beth, gan gyflwyno newyddion ac
allbwn cyhoeddus arall i’r rheini na fyddai o bosibl
yn ei glywed fel arall. Fodd bynnag, mae’r cylch gwaith
hwn yn heriol gan fod lefelau gwrando ar y radioyn parhau’n is ymhlith pobl ifanc yn eu harddegau
ac oedolion ifanc.
Erys cyrhaeddiad BBC Radio 1 yn uchel iawn ymhlithei chynulleidfa darged, sef pobl ifanc 15–29 oed, gyda
thua 42% ohonynt yn gwrando bob wythnos. Fodd
bynnag, oherwydd bod nifer o’i gwrandawyr y tu allan
i’r grŵp oedran hwnnw, canolrif oedran gwrandawyrTrosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

BBC Radio 1 yw 30. Bu hyn yn gymharol sefydlog
ers ein harolwg o’r gwasanaeth yn 2009, gan ystyried
newid yn y dull mesur.
Gwnaethom barhau i bwyso ar y Bwrdd Gweithredol
am dystiolaeth bod yr orsaf yn canolbwyntio ar
wasanaethu cynulleidfa ifanc ac roeddem yn falch oweld newidiadau i’r amserlen a datblygiadau ar-leinwedi’u cynllunio i gynyddu perthnasedd ac apêl i bobl
ifanc. Rydym yn disgwyl gweld mwy o ffocws
ar ei gwrandawyr ifancach a byddwn yn parhau
i fonitro perfformiad.

BBC Radio 5 Live a BBC 5 Live Sports Extra

BBC Radio 2

Eleni gwnaethom hefyd gwblhau ein harolwg o’r BBC
Asian Network. Caiff yr orsaf ei gwerthfawrogi am
ei hallbwn cerddoriaeth a’i rhaglennu newyddion allafar gwreiddiol gan y gymuned Asiaidd Brydeinig awasanaethir ganddi a chaiff ei chydnabod am ei harlwy
nodedig o gymharu â gorsafoedd radio Asiaidd
eraill. Yr her i’r orsaf dros y blynyddoedd nesaf fydd
cadw ei natur nodedig a pharhau i wella ansawdd
tra’n cyrraedd rhai gwrandawyr newydd a lleihau
ei chostau.

BBC Radio 2 yw gorsaf radio fwyaf poblogaidd
y genedl o hyd. Yn ein harolwg o’r gwasanaetha gyhoeddwyd yn 2010, gwnaethom nifer oargymhellion i sicrhau bod yr orsaf yn fwy nodedig,
yn arbennig yn ystod y dydd, a gwnaethom ofyn i’r
Bwrdd Gweithredol sicrhau bod yr orsaf yn parhau
i ganolbwyntio ar gynulleidfa hŷn. Rydym yn fodlon
ar y cynnydd eleni ond byddwn yn parhau i asesu hyn.

BBC Radio 3

Canfu ein harolwg o’r gwasanaeth fod BBC Radio
3 yn gwneud cyfraniad sylweddol wrth helpu’r
BBC i gyflawni ei bwrpasau cyhoeddus ond ei bodyn wynebu her o ran ymddangos yn hygyrch i
wrandawyr newydd. Gwnaeth y Bwrdd Gweithredol
rai newidiadau bach i raglenni’r bore wedi’u cynllunio
i wella hygyrchedd yr orsaf. Mae’r ffigurau gwrando
wedi parhau’n gymharol sefydlog ond cynyddodd
sgoriau ansawdd, gyda’r lefelau gwerthfawrogiad uchaf
o blith holl orsafoedd radio rhwydwaith y BBC, er
y bu rhywfaint o feirniadaeth allanol i’r newidiadau.
Rhaid i BBC Radio 3 gynnal ei hamrywiaeth nodedig
o gerddoriaeth, ond rydym yn cefnogi ei hymdrechion
i wneud newidiadau o bryd i’w gilydd o ran sut y caiff
y gerddoriaeth honno ei chyflwyno i gynulleidfaoedd.

BBC Radio 4

Cafodd BBC Radio 4 flwyddyn ardderchog, gydag
amrywiaeth o raglennu yn sefyll allan i wrandawyr.
Mae’n cyrraedd 10 miliwn o bobl bob wythnos ac
roedd canfyddiadau o ran ansawdd a natur nodedig
yn uchel iawn. Yn ein harolwg o’r gwasanaeth,
gwnaethom gymeradwyo strategaeth sy’n anelu atehangu apêl yr orsaf i gynulleidfaoedd mwy amrywiol
heb roi ansawdd ei rhaglenni yn y fantol. Roeddem
yn falch o weld rhai arwyddion cychwynnol bod y
gostyngiad hirdymor o ran nifer y gwrandawyr 35–54
oed yn cael ei wrthdroi, gan fod y gynulleidfa hon yn
bwysig iawn i iechyd hirdymor yr orsaf. Cynhaliodd
y Bwrdd Gweithredol hefyd fentrau i gynyddu’r apêli bobl o wahanol rannau o’r DU, ac o grwpiau dua lleiafrifoedd ethnig. Cafwyd rhywfaint o gynnydd
yn y meysydd hyn, ond byddwn yn parhau i annog
y Bwrdd Gweithredol i ymdrin â’r her hon.

Cwblhawyd arolwg gennym o’r gwasanaethau hyn
eleni. Perfformiodd y ddau wasanaeth yn dda ac mae
eu cynulleidfaoedd yn gwerthfawrogi eu cymysgedd
o ragleni newyddion a chwaraeon hygyrch. Daethom
i’r casgliad bod yn rhaid i BBC Radio 5 Live gynyddu
ei ffocws ar newyddion a gwnaethom ofyn i’r Bwrdd
Gweithredol sicrhau bod amrediad o chwaraeon, gan
gynnwys y rheini o ddiddordeb lleiafrifol, yn cael sylw
ochr yn ochr â phêl-droed.

Cafodd BBC Radio 4
flwyddyn ardderchog, gydag
amrywiaeth o raglennu ynsefyll allan i wrandawyr

BBC Asian Network

Radio’r Cenhedloedd

Eleni gwnaethom gwblhau ein harolygon o orsafoedd
radio cenedlaethol y BBC (BBC Radio Wales, BBCRadio Cymru, BBC Radio Scotland, BBC Radio Ulster/
Foyle a’r orsaf Gaeleg BBC Radio nan Gàidheal).

Amcan strategol
GWELLA NATUR NODEDIG AC ANSAWDD
ALLBWN Y BBC
Eleni gwnaeth y BBC gynnydd yn erbyn yr amcan hwn ond bydd yr Ymddiriedolaeth ynchwilio am dystiolaeth bellach o natur nodedig yn ystod y flwyddyn nesaf.

Gwerthfawrogiad y gynulleidfa

Cynyddodd gwerthfawrogiad y gynulleidfa ar gyfer y rhan fwyaf o allbwn y BBC yn 2011/12.
Cynyddodd sgôr gwerthfawrogiad y gynulleidfa ar gyfer teledu i 83 o 82 yn 2010/11.
Cynyddodd sgôr gwerthfawrogiad y gynulleidfa ar gyfer radio i 81 o 80 yn 2010/11 (Arolwg
Pulse y BBC). Gostyngodd y sgôr ar-lein i 77 o 80 yn 2010/11 (Arolwg Ansawdd BBC Online).

Canfyddiadau o ‘ffres a newydd’

Radio digidol y BBC: BBC 1Xtra, BBC 6Musica BBC Radio 4 Extra
Cafodd yr holl orsafoedd digidol yn unig flwyddyn
lwyddiannus gyda chynnydd mewn cyrhaeddiad
ar gyfer pob gorsaf, ynghyd â lefel gwerthfawrogiad
uchel. BBC Radio 4 Extra oedd gorsaf ddigidoly BBC y gwrandawyd arni fwyaf.

Cynyddodd cyfran y gynulleidfa sy’n cytuno bod rhaglenni teledu’r BBC yn ‘ffres a newydd’
i 70% o 68% yn 2010/11 (Arolwg BBC Pulse).

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-13

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

PERFFORMIAD GWASANAETH
PARHAD

Symudol yw’r llwyfan sy’n tyfu gyflymaf
ar gyfer BBC News, gyda nifer aruthrolo bobl yn defnyddio gwasanaethau
drwy ffonau deallus a thabledi.

Cafwyd gennym bod y gorsafoedd yn gweithredu
o fewn amgylchedd diwylliannol, cymdeithasol agwleidyddol gwahanol iawn a bod nifer y gwrandawyra chanfyddiadau’r gynulleidfa o ansawdd yn amrywio
hefyd. Fodd bynnag, mae pob gwasanaeth yn
cynnig cynnwys nodedig i dalwyr ffi’r drwydded.
Gwnaethom herio’r Bwrdd Gweithredol i ddatblygu
ei strategaeth ar gyfer pob gorsaf mewn ymateb iadborth o’n hymgynghoriad cyhoeddus a’n gwaithymchwil, a gwnaethom gytuno ar nifer o gamau
gweithredu gan gynnwys camau diogelu i warchod
agweddau mwyaf nodedig pob gorsaf.

Radio Lleol y BBC

Mae gwasanaeth Radio pob
Gwlad yn cynnig rhywbeth i
wrandawyr na allant ei gael
unrhyw le arall

Gwnaethom adolygu Radio Lleol y BBC eleni. Maeei wrandawyr yn gwerthfawrogi’r cynnwys nodedig,
gan gynnwys newyddion lleol, trafodaethau
cymunedol a darllediadau chwaraeon. Ochr yn ochr
â’n gwaith craffu ar strategaeth ehangach y BBC,gwnaethom gynnal ymgynghoriad cyhoeddus argynigion y Bwrdd Gweithredol ar gyfer Radio Lleoly BBC. Cafwyd gennym bod gwrthwynebiad cryf i’rcynlluniau a pryder y byddai’r toriadau yn cael effaithandwyol ar newyddiaduraeth leol. Ymatebodd y
Bwrdd Gweithredol gan gyflwyno cyfres ddiwygiedig
o gynigion yr ydym wedi’u cymeradwyo erbyn hyn.
Amlygodd ein harolwg yr agweddau ar Radio Lleoly BBC a gaiff eu gwerthfawrogi gan wrandawyr a
byddwn yn monitro effaith y newidiadau arfaethedig
er mwyn sicrhau y caiff yr agweddau hyn eu diogelu.

bobl sy’n defnyddio’r gwasanaeth wedi cynyddu
ychydig, mae pobl yn defnyddio BBC Ar-lein ar fwy
o ddyfeisiau – mae dros chwarter y defnydd bellach
drwy ffonau symudol a thabledi.
Mae’r gwasanaeth wedi cwblhau blwyddyn ostrategaeth sydd, ar gyllideb is, yn anelu at symleiddio
dulliau llywio a gwella ffocws. Wrth i safleoedd gael
eu hail-lansio, effeithiwyd ar ganfyddiadau defnyddwyr
o ansawdd rhai ohonynt. Credwn ei bod yn bwysig
fod defnyddwyr o’r farn bod arlwy o ansawdd uchelar BBC Ar-lein a byddwn yn ystyried yr hyn y maent
yn disgwyl ei gael gan y gwasanaeth pan fyddwn yn
ei adolygu yn 2012.

BBC Red Button

Perfformiodd y gwasanaeth yn dda eleni, gyda sgoriau
ansawdd yn gwella ychydig a chyrhaeddiad wythnosol
yn parhau’n sefydlog ar lefel o tua 31%. Yn unol â
chasgliad ein harolwg yn 2010 a strategaeth ehangachy BBC, bydd rhai gostyngiadau i’r gwasanaeth yn ystod
y blynyddoedd nesaf.

Newyddion a materion cyfoes

Mae BBC News yn wasanaeth hanfodol i dalwyr
ffi’r drwydded a dyma’r ffynhonnell newyddion
yr ymddiriedir ynddi fwyaf yn y DU o bell ffordd.
Mae wedi cynnal ei gyrhaeddiad wythnosol
uchel iawn o fwy na 80%. O ganlyniad i’r agenda
newyddion gref eleni, parhaodd cyrhaeddiad
newyddion y BBC ar y teledu yn gryf, gyda 69%
yn gwylio bob wythnos, er gwaethaf y llu o
BBC Ar-lein
ffynonellau newyddion eraill sydd ar gael i bobl.
Mae tua 20 miliwn o bobl yn defnyddio BBC Ar-lein
Roedd cyrhaeddiad newyddion a materion cyfoes
bob wythnos, gan olygu mai dyma un o wasanaethau’r ar radio’r BBC hefyd yn gryf.
BBC a gaiff ei ddefnyddio fwyaf. Er bod nifer y
1-14 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

Eleni gwnaethom gyhoeddi ein harolwg o sianelau
BBC News a BBC Parliament. Cafwyd gennym
bod gan y ddwy eu cynulleidfaoedd uchaf erioeda bod y cynulleidfaoedd hynny yn dal i gynyddu.
Mae cynulleidfaoedd o’r farn bod sianel BBC
News o ansawdd uchel ac yn nodedig. Mae
cynulleidfaoedd BBC Parliament yn canmol ei
darllediadau byw heb eu cyfryngu o sefydliadau
gwleidyddol ac hefyd yn gwerthfawrogi ei
hymrwymiad i ddarlledu o’r gwledydd datganoledig.
Yn ystod y blynyddoedd diweddar, bu gostyngiad
graddol yn nifer y bobl sy’n gwylio rhaglenni materion
cyfoes ar y teledu. Serch hynny, mae amrywiaeth
lawn o faterion cyfoes effaith uchel yn rhan hanfodolo arlwy’r BBC ar y teledu a’r radio, hyd yn oed pan
fo cyllidebau o dan bwysau. Yn benodol, gan adolygu
costau a chwmpas y BBC eleni, daethom i’r casgliad
y dylai’r BBC gynnal swm y rhaglenni materion cyfoes
ar BBC One a BBC Two.

Chwaraeon

Perfformiodd Chwaraeon y BBC yn gadarn ar yteledu, radio ac ar-lein. Roedd cyrhaeddiad yn iseleni am fod llai o ddigwyddiadau chwaraeon mawr,
ond roedd cynulleidfaoedd yn dal i werthfawrogi
Chwaraeon y BBC yn fawr ac mae cyfran y BBCo wylwyr chwaraeon yn sylweddol uwch na’i gyfran
o’r allbwn.

Felicity Evans yn cyflwyno sioe
frecwast Radio Wales, Good Morning
Wales. Mae BBC Radio Wales, ynghydâ gorsafoedd radio cenedlaethol
eraill, yn cynnig gwasanaeth nodedig
i wrandawyr.

BBC World Service

Cyrhaeddodd BBC World Service 180 miliwn ooedolion ledled y byd eleni, sef cynnydd o 14 miliwn ogymharu â’r llynedd. Er bod nifer y bobl sy’n gwrando
ar wasanaethau radio tonfedd fer wedi parhau iostwng, cafwyd twf cadarn o ran cyrhaeddiad teledu
a gwyliodd 27 miliwn o bobl wasanaethau teledu
nad oeddent yn Saesneg BBC World Service bob
wythnos (cynnydd o 9 miliwn o gymharu â’r llynedd).
Roedd cyfanswm y defnydd o wefan BBC World
Service yn gymharol sefydlog, a pharhaodd mynediad
ar-lein drwy ffonau symudol i ddangos twf cadarn.
Yn gyffredinol, parhaodd y gwasanaeth i ddenu
sgoriau uchel gan ei gynulleidfaoedd am wrthrychedd,
perthnasedd a gwerth.
Mae Radio BBC World Service yn y DU ar gaelar radio DAB, teledu digidol ac ar-lein. Caiff hefyd
ei ddarlledu dros nos ar BBC Radio 4. Eleni,
gwrandawodd tua 1.5 miliwn o bobl yn y DU
bob wythnos.
Yn unol â setliad ffi’r drwydded y cytunwyd arno
yn 2010, o 2014/15 ymlaen, caiff BBC World Service
ei ariannu gan ffi’r drwydded. Byddwn yn parhau
i fonitro perfformiad y gwasanaeth fel rhan bwysig
o gylch gwaith y BBC i wasanaethu cynulleidfaoedd
byd-eang.

BBC News yw’r ffynhonnell
yr ymddiriedir ynddi fwyaf
ar gyfer newyddion yn y
DU o hyd

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-15

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

GWASANAETHU POB CYNULLEIDFA

Mae’r ffaith bod pawb yn talu ffi’r drwydded yn golygu bod angen i’r BBC
adlewyrchu’r amrywiaeth ymhlith talwyr ffi’r drwydded, o ran ei raglenni
a’i weithlu. Mae hefyd yn golygu y bydd sicrhau bod gwasanaethau’r BBC
ar gael am ddim i’w defnyddio i bawb ac mewn ffordd sy’n gyfleus iddynt
bob amser yn flaenoriaeth i’r Ymddiriedolaeth.
Hafan iPlayer yr Xbox. Mae ein
polisi syndicetio diwygiedig yn
galluogi mynediad i gynnwys y BBC
drwy amrywiaeth eang o lwyfannau
a dyfeisiau.

Mae’r BBC wedi gwneud
cynnydd da o ran targedau
cynhyrchu y tu allan i
Lundainthueddfryd rhywiol). Ym mis Ionawr, cyhoeddodd y
Bwrdd Gweithredol hefyd amcanion cydraddoldeb
penodol yn sail i strategaeth amrywiaeth y BBC.
Bydd yr Ymddiriedolaeth yn cyflwyno adroddiadar ei gynnydd y flwyddyn nesaf.
Portreadu ein cynulleidfaoedd
Fel y nodwyd yn ein hadroddiad Observations on the
Rydym yn monitro drwy ein Harolwg Cylch
BBC Executive’s arrangements for promoting equal
Gorchwyl y Pwrpasau sut y caiff gwahanol
opportunities in employment, mae’r Ymddiriedolaeth
gymunedau a rhannau o’r DU eu portreadu yn
yn croesawu’r gwaith a wnaed i wella trefniadau’r BBC
rhaglenni’r BBC. Er bod y BBC yn cael sgoriau uchel
ar gyfer monitro ei weithlu ac ymgysylltu’n well â staff.
yn gyffredinol gan gynulleidfaoedd ledled y DU,
gwyddom fod y sgoriau hyn yn is ymhellach o Lundain. Yn ystod y flwyddyn nesaf, mae’r Ymddiriedolaeth
wedi gofyn i’r Bwrdd Gweithredol ganolbwyntio ar
Mae’r Bwrdd Gweithredol yn gweithio’n galed isawl maes gan gynnwys nifer y staff anabl a sut y caiff
ymdrin â’r her hon, ac eleni, cyhoeddodd y BBC
merched eu cynrychioli o fewn graddau uwch.
ymrwymiadau ar gyfer Cymru, Lloegr, yr Alban a
Gogledd Iwerddon, gan nodi’n fanylach sut y bydd
Cyflwyno gwasanaethau i holl dalwyr
yn gwasanaethu cynulleidfaoedd ymhob gwlad.
ffi’r drwydded
Cytunodd yr Ymddiriedolaeth â thargedau’r BBC ar
Mae gan y BBC gyfrifoldeb i sicrhau bod ei gynnwys
gyfer gwariant teledu rhwydwaith y tu allan i Lundain, ar gael ar amrywiaeth o lwyfannau sy’n gyfleus ac yn
ac rydym yn falch bod y BBC wedi gwneud cynnydd
gosteffeithiol. Mewn byd cynyddol rhyng-gysylltiedig,da gyda 41% o’r gwariant y tu allan i Lundain yn erbyn gyda nifer o lwyfannau a dyfeisiau gwahanol, maetarged o 50% erbyn 2016, ac 16.3% yng Nghymru,
cyflwyno cynnwys y BBC o’r lle y caiff ei wneud i’r lle
yr Alban a Gogledd Iwerddon yn erbyn targed o 12% y mae cynulleidfaoedd yn disgwyl cael gafael arno yn
erbyn 2012 (17% erbyn 2016).
dasg fwyfwy cymhleth.
Mae’r cymhlethdod cynyddol hwn yn heriol ar adeg
BBC sy’n cynrychioli holl dalwyr ffi’r
lle y mae’n rhaid i bawb, gan gynnwys y BBC, ddod
drwyddedo hyd i ffyrdd o wneud mwy gyda llai. Pan nodwyd
Er mwyn cynrychioli talwyr ffi’r drwydded yn
effeithiol, dylai’r BBC ei hun adlewyrchu amrywiaeth y strategaeth y BBC gennym ym mis Rhagfyr 2010,
DU. Eleni, cyhoeddodd y Bwrdd Gweithredol Telling gofynnwyd i’r Bwrdd Gweithredol wasanaethu
pob cynulleidfa mewn ffyrdd a fydd yn sicrhau
our Story: Equality and diversity at the BBC. Mae’nllwybrau hawdd a hygyrch i gynnwys y BBC, ganegluro sut mae’r BBC yn cyflawni ei amcanion o ran
cydraddoldeb ac amrywiaeth, ac yn rhoi gwybodaeth gynnal llwyfannau o ansawdd uchel sydd am ddim i’w
am broffil cyflogeion mewn chwe chategori (oedran, darlledu, ond gan fuddsoddi hefyd mewn technolegau
newydd lle mae gwneud hynny o fudd i’r cyhoedd.
ethnigrwydd, anabledd, rhyw, crefydd/cred a
Cyflwyno gwasanaethau’r BBC i’r boblogaeth gyfan;
sicrhau bod rhywbeth i bawb; cynrychioli’r DU gyfan
yn ei allbwn – dyma’r egwyddorion rydym wedi’u
nodi ar gyfer gwasanaethu holl gynulleidfaoedd y BBC.

1-16 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

Mae’r BBC yn cyflwyno cynnwys i gynulleidfaoedd
mewn dwy ffordd: drwy seilwaith darlledu ac ar-leinllinellol traddodiadol (‘dosbarthu’) a thrwy sicrhau
bod cynnwys ar-alw ar gael i berchenogion llwyfannau
eraill a gweithgynhyrchwyr dyfeisiau (‘syndicetio’).
Mae’r ail yn gynyddol bwysig wrth i bobl newid ifathau newydd o ddyfeisiau, a cheisio cael mynediad
i gynnwys y BBC drwy’r dyfeisiau hynny.

Dosbarthu

Wrth i’r BBC gwblhau’r broses o newid i ddigidol –sef trosi system teledu analog daearol y DU i system
ddigidol – mae’r Ymddiriedolaeth wedi cytuno, mewn
egwyddor, i rai cynigion i atgyfnerthu gwasanaethau
digidol y BBC er mwyn defnyddio adnoddau mewnffordd fwy effeithlon. Bydd y gwasanaeth Red Button
yn cael ei leihau’n raddol ar ôl y Gemau Olympaidd, achaiff sianel BBC HD ei disodli gan un sianel BBC Two
manylder uchel. Yn ystod y flwyddyn, gwnaethom
ystyried cyfranogiad y BBC yn y gyd-fenter YouView
a daethom i’r casgliad ei fod yn bodloni’r amodau a
nodwyd gennym yn ein cymeradwyaethau ‘Canvas’
terfynol yn 2010.
O ran radio, cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth
gynlluniau yn 2010 i’r BBC ehangu cwmpas DAB
cenedlaethol i 97% o gartrefi’r DU erbyn diwedd
cyfnod y Siarter bresennol. Ym mis Mehefin 2011,
cymeradwyodd yr Ymddiriedolaeth gais i lansio
gwasanaeth radio DAB dros dro – BBC 5 Live
Olympics Extra – i gynnig darllediadau ychwanegol o’r
Gemau Olympaidd yn Llundain. Yn ystod y flwyddyn
ddiwethaf, parhaodd yr Ymddiriedolaeth i helpu’r
Bwrdd Gweithredol i gynllunio dyfodol cadarn argyfer DAB lleol gyda phartneriaid ym maes radio
masnachol, y Llywodraeth a’r diwydiant.
Wrth i’r BBC barhau i addasu i’r tirlun cyfryngaua darlledu digidol newydd, mae’n wynebu heriau
newydd. Er enghraifft, mae sicrhau bod rhaglenni argael dros fand eang (megis drwy iPlayer) yn cynnig
buddiannau sylweddol i gynulleidfaoedd ond mae
hefyd yn ychwanegu costau newydd. Rydym yn
cydnabod pwysigrwydd strategol sicrhau bod y
BBC ar flaen y gad o ran datblygiadau technolegoler mwyn sicrhau y gall cynulleidfaoedd gael gafael argynnwys y BBC ble bynnag a sut bynnag y byddant
yn dewis gwneud hynny, ond byddwn yn parhau ifonitro datblygiadau yn y maes hwn ac annog y BBC i
ymchwilio i ffyrdd mwy effeithlon byth o ddosbarthu
cynnwys i gynulleidfaoedd.

Syndicetio

Mae polisi syndicetio’r Ymddiriedolaeth yn esbonio
sut y dylid cyflwyno cynnwys ar lwyfannau a dyfeisiau
eraill. Fe’i pennwyd yn wreiddiol yn 2007 adeg
lansio’r iPlayer. Ers hynny, mae tirlun y cyfryngau wedi
newid. Er mai darlledu byw traddodiadol drwy’r
teledu a’r radio yw’r norm o hyd, mae disgwyliadau
cynulleidfaoedd o ran gallu cael mynediad i gynnwys
y BBC pryd bynnag a ble bynnag y maent am ei gaelwedi tyfu’n aruthrol – mae’r iPlayer bellach ar gael aramrywiaeth o lwyfannau, ac ar gannoedd o ddyfeisiau.
Arweiniodd yr Ymddiriedolaeth y gwaith i
ddiweddaru’r polisi, a oedd yn cynnwys cysylltu
â’r Bwrdd Gweithredol a chynnal ymgynghoriad
cyhoeddus i sicrhau y cafodd safbwyntiau’r

diwydiant a thalwyr ffi’r drwydded eu hystyried.
Lansiwyd y polisi diwygiedig ym mis Chwefror 2012.
Mae egwyddorion cynulleidfaol yn greiddiol – erenghraifft, y dylai cynnwys fod o ansawdd uchel acy dylid gallu cael gafael arno am ddim. Er nad yw’r
Ymddiriedolaeth yn anelu at ddod o hyd i un ateb
technegol mewn perthynas â syndicetio, credwn
mai’r ffordd orau o fodloni’r egwyddorion hyn yw
cynnig mynediad uniongyrchol i ddarpar bartneriaid
i amrywiaeth lawn cynnwys y BBC, drwy eu llwyfan
neu ddyfais, o fewn amgylchedd y BBC. Ar hyn obryd, mae hyn yn golygu cynnyrch BBC safonol, fel
yr iPlayer, wedi’i ddarparu dros y rhyngrwyd, er ybydd y polisi hefyd yn galluogi’r BBC i addasu er mwyn
diwallu anghenion talwyr ffi’r drwydded yn y dyfodolo ran cyflwyno cynnwys ar-alw ar amrywiaeth eango lwyfannau a dyfeisiau.

Y ffordd orau i fodloni ein
hegwyddorion syndicetio
yw cynnig mynediad
uniongyrchol i ddarpar
bartneriaid i amrywiaeth
lawn cynnwys y BBC, drwy
eu llwyfan neu ddyfais,o fewn amgylchedd y BBC

Amcan strategol
GWNEUD MWY I WASANAETHU POBCYNULLEIDFA
Eleni gwnaeth y BBC gynnydd da mewn rhai meysydd wrth iddo barhau i weithio tuag at
gyflawni’r amcan heriol hwn.

Cyrhaeddiad gwasanaethau’r BBC

96%

Yn gyffredinol, mae gwasanaethau’r BBC
yn cyrraedd pawb, gyda 96% o’r gynulleidfa
yn defnyddio Teledu, Radio neu Ar-leiny BBC bob wythnos.1
1

Mynediad i wasanaethau’r BBC

93%
Mae gan dros 93% o’r DU bellach fynediad i
radio DAB. Eleni, llwyddwyd i wella cwmpas
FM BBC Radio Wales, a lansiwyd BBC ALBAar Freeview a chebl Virgin Media yn yr Alban.

BBC Cross Media Insight Survey.

Y tu allan i Lundain

Cynrychioli’r gwledydd a’rrhanbarthau

47%

41%
Eleni, cynhyrchwyd 41% o’r gwariant teledu
rhwydwaith y tu allan i Lundain, yn erbyn
targed o 50% erbyn 2016.

Mae cynulleidfaoedd yn dal i deimlo y gallai’r
BBC wneud mwy i gynrychioli eu gwlad neu
eu rhanbarth. Cred 47% o oedolion yn y
DU bod y BBC yn perfformio’n dda o ran
cynrychioli eu gwlad neu eu rhanbarth.2
2

Astudiaeth cylch gwaith pwrpas 2011/12.

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-17

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

SICRHAU SAFONAU GOLYGYDDOL

Mae cynnal y safonau golygyddol uchaf yn hollbwysig o ran galluogi pobl
i ymddiried yn y BBC, ac felly mae sicrhau bod y BBC yn cyrraedd
y safonau hyn yn un o swyddogaethau pwysicaf yr Ymddiriedolaeth.

Jeremy Bowen a Rob Magee yngohebu ger Misrata, Libya. Eleni
gwnaethom adolygu pa mor
ddiduedd oedd darllediadau’r BBCo’r ‘Gwanwyn Arabaidd’.

Mae Canllawiau Golygyddol y BBC yn darparu
sylfaen allweddol ar gyfer cynnal safonau golygyddol
uchel ymhob peth a gaiff ei ddarlledu neu eigynhyrchu gan y BBC. Mae’r Canllawiau hyn yn
cwmpasu amrywiaeth o safonau gan gynnwys
y rheini sy’n ymwneud â bod yn ddiduedd, niwed
a sarhad, cywirdeb, tegwch, preifatrwydd a phlanta phobl ifanc. Mae gan yr Ymddiriedolaeth amryw
o ffyrdd i sicrhau bod y BBC yn cyrraedd y safonau
hyn, megis gweithredu fel y cyfryngwr terfynol
ar gwynion a chynnal arolygon ar fod yn ddidueddar bynciau penodol.

Bod yn ddiduedd

Ym mis Hydref 2011, lansiodd yr Ymddiriedolaeth
yr arolwg diweddaraf yn ein cyfres o arolygon ar fod
yn ddiduedd o fewn allbwn y BBC, sef digwyddiadau’r‘Gwanwyn Arabaidd’. Arweiniwyd yr arolwg
gan Edward Mortimer, cyn Uwch Ddirprwy Lywydd
Seminar Byd-eang Salzburg, cyn Gyfarwyddwr
Cyfathrebu’r Cenhedloedd Unedig ac arbenigwyr
ym maes materion y Dwyrain Canol. Edrychodd
ar ddarllediadau rhwydwaith a newyddion y byd
y BBC gan ddechrau gyda digwyddiadau yn Tunisia
ym mis Rhagfyr 2010 ac, yn dilyn hynny, yn fwyaf
nodedig yn yr Aifft, Libya, Bahrain, Syria ac Yemen.
Roedd yr arolwg yn cynnwys adroddiad gan EdwardMortimer; dadansoddiad o gynnwys a gwaithymchwil i’r gynulleidfa. Mae’r Ymddiriedolaeth
o’r farn bod y darllediadau o’r gyfres hon oddigwyddiadau ddiduedd ar y cyfan. Fodd bynnag,
gallai’r darllediadau fod wedi bod yn fwy cynhwysfawr
mewn amrywiol ardaloedd daearyddol ar wahanol
1-18 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

adegau; prin oedd y darlledu a gafwyd o rai gwledydd,
gellid bod wedi darlledu adroddiadau dilynol mwy
cynhwysfawr o wledydd eraill a gellid bod wedi
archwilio gwahanol safbwyntiau gwrthbleidiau i’r
llywodraethau yn well. Mae’r Bwrdd Gweithredol
wedi cytuno i greu eitem annibynnol yn y Bwrdd
Newyddion ar straeon pwysig o’r fath ac i ystyried
yr arweiniad strategol y gall Golygydd y Dwyrain
Canol ei gynnig. Bydd y Cyfarwyddwr Newyddion
yn adrodd yn ôl i’r Ymddiriedolaeth yn 2012 ar ei
chasgliadau pellach ar benderfyniadau strategol mewn
perthynas â’r adroddiad hwn.
Gwnaethom gyhoeddi hefyd fenter newydd
ar gyfer cyfres o seminarau mewn perthynas
â bod yn ddiduedd i ystyried materion llosg,
gan ategu’r arolygon sy’n mynd rhagddynt eisoes
yn hyn o beth. Bydd y seminar cyntaf yn ystyried
gohebu economaidd.

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

Ymdrin â chwynion

Mae proses gwyno effeithiol yn hanfodol er mwynsicrhau bod y BBC yn atebol i dalwyr ffi’r drwydded.
Ym mis Gorffennaf 2011, daeth arolwg o drefniadau
llywodraethu’r BBC i’r casgliad y dylai’r broses
gwyno fod yn gyflymach, yn symlach ac yn haws
i’w deall. Felly, eleni gwnaethom adolygu’r broses
gwyno, y mae’r Ymddiriedolaeth yn gyfrifol amdani.
Roedd hyn yn cynnwys ymgynghori â’r cyhoedd ary prif newidiadau a gynigiwyd, a gwaith ymchwil i’r
gynulleidfa er mwyn sicrhau ein bod yn deall yr hyn
yr oedd talwyr ffi’r drwydded ei eisiau. O ganlyniad,
mae gan y BBC bellach weithdrefn gwyno newydd,
a fydd yn dechrau yn ystod haf 2012, a ddylai
ddarparu proses glir, teg, effeithlon ac amserol argyfer ymdrin â chwynion i dalwyr ffi’r drwydded.

Ymhlith y canfyddiadau sylweddol a gafwyd yn ystod
y cyfnod hwn roedd y canlynol:• BBC World News: daeth yr ESC i’r casgliad
fod nifer fach o raglenni a ddarlledwyd ar BBC
World News rhwng mis Chwefror 2009 a mis
Gorffennaf 2011 yn torri’r rheolau o ran nawdd
a gwrthdaro buddiannau sy’n anelu at ddiogelu
integredd golygyddol y BBC. Cytunodd yr ESC
fod yr achosion hyn yn ddifrifol a darlledodd
y BBC ymddiheuriad. Ers hynny, mae BBC
World News wedi cadarnhau na fydd bellachyn comisiynu nac yn caffael rhaglenni a noddir
gan sefydliadau anfasnachol (fel sefydliadau
elusennol) ac mae wedi cymryd camau eraill
i ddiogelu gallu’r BBC i fod yn ddiduedd aci ddiogelu yn erbyn achosion o wrthdaro
Canfyddiadau’r Pwyllgor Safonau Golygyddol
buddiannau.
(ESC) eleni
O ran cwynion golygyddol, mae gan y system gwyno • BBC News at Ten, 12 Awst 2011: daeth yr ESC
i’r casgliad bod y rhifyn hwn wedi darlledu
dri cham. Fel arfer, BBC Audience Services sy’nallbwn a allai arwain at adnabod person ifanc
gyfrifol am gam cyntaf ymateb i gŵyn. Os na fydd
(o dan 18 oed) a oedd yn rhan o achos mewn
yr achwynnydd yn fodlon ar yr ymateb yn ystod
llys ieuenctid, a waherddir gan y gyfraith. Bu’n
cam un, gall fynd i’r cam nesaf. Wedyn, ymdrinnir
rhaid i’r Bwrdd Gweithredol sicrhau bod staff
â chwynion ar faterion golygyddol gan yr Unedyn deall yn llawn rwymedigaethau’r BBC i
Cwynion Golygyddol, ac ymdrinnir â chwynion
ddiogelu plant mewn achosion yn y llysoedd
eraill gan uwch reolwyr perthnasol yn y BBC.
ieuenctid rhag cael eu hadnabod a’u bod yn
Mae’r cam terfynol yn berthnasol i’r apeliadau hynny
cydymffurfio â’r rhwymedigaethau hynny.
y bydd achwynwyr am eu cyflwyno i gam tri. Caiffy rhain eu rheoli gan yr Ymddiriedolaeth drwy’r• Cynnig Top Gear am TomTom ag enw brand:
Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC), sef cyfryngwr
canfu’r ESC fod cytundeb masnachol yr
terfynol proses gwyno’r BBC. Eleni, cafodd yr ESC
ymrwymwyd iddo gyda TomTom ar gyfer
240 o geisiadau am apêl; cyflwynwyd 77 ohonynt
cynhyrchu dyfais llywio lloeren gan ddefnyddio
ger bron yr ESC fel apeliadau llawn. Penderfynodd
brand Top Gear yn mynd yn groes i ganllawiau’r
Uned yr Ymddiriedolaeth na ddylai’r cwynion
BBC ar wrthdaro buddiannau. Y rheswm ameraill fynd rhagddynt i’r ESC gan deimlo nad oedd
hyn oedd na ellid ystyried bod cyflwynydd
tebygolrwydd rhesymol y byddent yn llwyddo.
Top Gear yn cymeradwyo cynnyrch unigol
Heriwyd rhai o’r penderfyniadau hyn, a chyflwynwyd
yn ymwneud â cheir yr oedd gan y BBC
yr heriau hyn hefyd gerbron yr ESC. Felly, ymdriniodd
fuddiant masnachol ynddo. Byddai hefyd
yr ESC â chyfanswm o 194 o achosion. O’u plith,
yn gosod cyfyngaidau golygyddol ar raglen
ymdriniwyd ag 86% o fewn y terfyn amser targed ar
Top Gear. Nododd yr ESC fod y Cyfarwyddwr
gyfer apeliadau golygyddol (16 wythnos o dderbyn
Cyffredinol wedi atal y cytundeb cyn iddo fynd
yr apêl), cynnydd bach o 84% y llynedd. O’r 77 orhagddo’n derfynol a chytunodd nad oedd
apeliadau llawn, cadarnhawyd tair, cadarnhawyd 23
unrhyw achos bwriadol o fynd yn groes i’r
yn rhannol ac ni chadarnhawyd 51 ohonynt. Ystyriodd
Canllawiau. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi
yr ESC hefyd achosion a gyflwynwyd iddo gan ycymryd camau ers hynny i wella dealltwriaeth
Bwrdd Gweithredol.
staff o’r hyn sy’n cyfateb i achos o wrthdaro
buddiannau, ac i dynhau’r protocolau sy’nbodoli eisoes.

Mae proses gwyno
effeithiol yn hanfodol ermwyn sicrhau bod y BBC
yn atebol i dalwyr ffi’r
drwydded

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-19

Trosolwg | Perfformiad
Perfformiad y BBC
BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

MASNACHU’N DEG
Mae gennym ddyletswydd i sicrhau pan fo’r BBC yn gwario arian talwyr ffi’r
drwydded, ei fod yn ystyried ei effaith gystadleuol ar y farchnad ehangach ac
yn cynnal ei fusnes mewn ffordd agored a thryloyw. Mae’r Ymddiriedolaeth
yn fodlon bod y BBC wedi parhau i weithredu’n deg o fewn y fframwaithmasnachu teg eleni.

Mae’r Ymddiriedolaeth
yn fodlon bod y BBC
yn gweithredu gan
gydymffurfio â’i bolisïau a’ifframwaith masnachu teg

Mae’n bwysig ein bod
yn sicrhau bod ein
trefniadau masnachu teg
yn parhau’n gyfredol, ac
eleni, gwnaethom gyhoeddi
polisïau wedi’u diweddaru
a’u symleiddio

Cynlluniwyd polisïau a fframwaith masnachu teg yr
Ymddiriedolaeth i sicrhau bod y BBC yn gweithredu
o fewn y gyfraith ac yn unol â’i Siarter a’i Gytundeba gofynion yr Ymddiriedolaeth. Mae’r disgwyliad
y bydd y BBC, wrth gynnal ei holl weithgareddau,
yn ystyried ei effaith ar y farchnad yn greiddiol
i’n polisïau masnachu teg. Mae hyn yn hanfodol ermwyn i’r cyhoedd a’r diwydiant ymddiried yn y BBC,ac yn bwysicach nag erioed yn yr oes sydd ohoni
wrth i’r cyfryngau a’n diwydiant newid yn gyflym.
Mae’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am
gydymffurfio â gofynion masnachu teg o ddydd i
ddydd. Eleni, derbyniodd gyfrifoldeb dros gomisiynu
archwiliad annibynnol blynyddol y BBC o’i fframwaith
a’i brosesau masnachu teg ar gyfer y flwyddyn
flaenorol. Fel mewn blynyddoedd blaenorol, mae’r
archwilwyr wedi cyhoeddi barn archwilio ddiamod
y gellir ei darllen yn llawn yn Rhan Dau o’r Adroddiad
Blynyddol hwn.
Er mai’r Bwrdd Gweithredol sy’n ystyried
cwynion masnachu teg am y BBC i ddechrau,
yr Ymddiriedolaeth, drwy’r Bwrdd Cwynion ac
Apeliadau, yw’r corff apêl terfynol. Yn 2011/12,
ni chyflwynwyd unrhyw apeliadau masnachu teg
i’r Ymddiriedolaeth gan achwynwyr.
O ystyried tirlun cyfnewidiol y cyfryngau, mae’nbwysig ein bod yn sicrhau bod ein trefniadau
masnachu teg yn parhau’n gyfredol, a’u bod ynparhau i adlewyrchu ein hegwyddorion wrth i’r
diwydiant ddatblygu. Yn ystod 2010/11, cynhaliwyd yrarolwg bob tair blynedd cyntaf o bolisïau masnachu
teg yr Ymddiriedolaeth ac ym mis Tachwedd 2011,
gwnaethom gyhoeddi cyfres wedi’i diweddaru a’isymleiddio o bolisïau masnachu teg sy’n nodi sut
y dylai’r BBC ymddwyn wrth ryngweithio gyda’r
farchnad ehangach. Cyn hyn, ym mis Gorffennaf,
gwnaethom hefyd gyhoeddi ein harolwg odrefniadau llywodraethu a nododd yn gliriach
rolau a chyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd
Gweithredol o ran darparu gwasanaethau cyhoeddus
mewn ffordd sy’n gweithredu er budd y cyhoedd
ac yn parchu’r marchnadoedd rydym yn gweithredu
o’u mewn.

Polisïau a fframwaith masnachu teg
diwygiedig

Wrth ddiweddaru ein polisïau a’n fframwaithmasnachu teg, daethpwyd â nifer o ddogfennau
gwahanol ynghyd i greu un ddogfen, gan geisio
darparu esboniad cliriach o’r gwahanol brosesau

1-20 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

y mae’r Ymddiriedolaeth yn eu defnyddio i gyflawni
ei dyletswydd wrth ystyried effaith gystadleuol y BBC.
Mae’r esboniadau hyn yn cynnwys sut y dylai’r BBC
gynnal asesiadau cymesur o’i effaith gystadleuol areraill, a sut y dylai sicrhau pan fo canllawiau golygyddola chanllawiau masnachu teg y BBC yn cyfeirio
at ei gilydd, y caiff y cyfeiriadau hyn eu hadolygu
a’u diweddaru’n rheolaidd. Gwnaethom hefyd
ddiweddaru ein cod effaith gystadleuol ar drawshyrwyddo er mwyn sicrhau bod trawshyrwyddiadau
ar-lein yn cyfeirio’n briodol at y nifer ehangach olwyfannau digidol a ddefnyddir bellach i ddarparu
gwasanaethau’r BBC.

Gwella trefniadau llywodraethu
corfforaethol

Yn unol â rôl strategol yr Ymddiriedolaeth yn pennu’r
fframwaith polisi cyffredinol ar gyfer masnachu teg,
gwnaethom ofyn i’r Bwrdd Gweithredol gymryd
mwy o gyfrifoldeb dros faterion masnachu teg oddydd i ddydd, gan gynnwys comisiynu’r archwiliad
masnachu teg blynyddol. Bydd gan y cyfarwyddwyr
anweithredol sy’n gweithio ar fasnachu teg yn y
BBC bellach gydberthynas fwy uniongyrchol â’r
Ymddiriedolaeth er mwyn helpu i atgyfnerthu
annibynniaeth swyddogaeth masnachu teg y Bwrdd
Gweithredol wrth sicrhau cydymffurfiad â gofynion
masnachu teg.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd yr Ymddiriedolaeth
yn gweithio gyda’r Bwrdd Gweithredol i ymsefydlu’r
prosesau newydd hyn a fydd yn helpu i atgyfnerthu
gallu’r BBC i fasnachu’n deg a chynnal hyder y cyhoedd
a gweddill diwydiant y cyfryngau.

ATEBOLRWYDD I GYNULLEIDFAOEDD
Mae’n ddyletswydd ar yr Ymddiriedolaeth i gynrychioli holl dalwyr
ffi’r drwydded. Er mwyn gwneud hyn mae’n rhaid i ni ymgysylltu âchynulleidfaoedd ledled y DU, drwy ein Cynghorau Cynulleidfa, ymchwil
ac ymgynghoriadau, er mwyn ein galluogi i ddeall eu safbwyntiau a’uhystyried wrth wneud ein penderfyniadau. Mae’n rhaid i ni hefyd fod
yn agored a thryloyw ynghylch sut rydym yn gweithio a’r penderfyniadau
rydym yn eu gwneud.
Mae’r ‘Proms’, a ddarlledir yn fyw ar
BBC Radio 3 ac mewn sain manylderuwch yn bbc.co.uk/proms, yn cyflwyno
cerddoriaeth glasurol a cherddoriaeth
newydd i gynulleidfa ehangach.

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd
Atebolrwydd i gynulleidfaoedd
gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

BOD YN DRYLOYW
Fel corff cyhoeddus mae gan y BBC gyfrifoldeb i weithredu mor dryloyw
â phosibl. Mae’r Ymddiriedolaeth yn cymryd y ddyletswydd hon o ddifrif
ac mae wedi galw ar y BBC i bennu safonau newydd o ran bod yn agoreda thryloyw. Rydym hefyd yn anelu at fod yn agored ynghylch sut rydym
yn gweithio a’r penderfyniadau a wnawn.

Rydym yn ymgynghori â
thalwyr ffi’r drwydded
a’r diwydiant ynghylch
penderfyniadau pwysig

Mae’r BBC bellach yn rhoi mwy o wybodaeth
am ei weithgarwch presennol a’r gweithgarwch
a gynlluniwyd ganddo a sut mae’n gwario ffi’r
drwydded.
Ers 2009 mae’r BBC wedi cyhoeddi union gyflogaua chyfanswm cydnabyddiaeth ei reolwyr uchaf gan
fod y cyhoedd yn disgwyl i’r BBC fod yn dryloyw
ynghylch cyflogau swyddogion gweithredol. Caiff
treuliau, costau lletygarwch a rhestr rhoddion ygrŵp eu cyhoeddi bob chwarter, ynghyd ag unrhyw
ddatganiadau buddiannau personol. Mae’r BBC hefyd
bellach yn datgelu ar ei wefan gyflog pob uwch reolwr
arall mewn bandiau o £5,000 ac yn ôl teitl swydd
cyffredinol ac is-adran.
Eleni, ar ein cais, dechreuodd y Bwrdd Gweithredol
gyhoeddi’r wybodaeth ddiweddaraf ynghylch
sut mae’n perfformio yn erbyn rhai o’i amcanion
allweddol. Ceir gwybodaeth fwy manwl yng nghynllun
gwaith cryno 2012/13 sy’n disgrifio strategaeth,amcanion a chyllideb fras y BBC ar gyfer y flwyddyn
sydd i ddod.
Y flwyddyn nesaf byddwn yn parhau i ddod o hydi ffyrdd newydd o weithredu’n dryloyw tra’n sicrhau
gwerth am arian ac yn cyflawni ein hamcanion.

Amcan strategol
PENNU SAFONAU NEWYDD O RAN BOD YNAGORED A THRYLOYWEleni, cyhoeddodd y BBC fwy o wybodaeth nag erioed am ei weithgarwch presennol a’r
gweithgarwch a gynlluniwyd ganddo a sut mae’n gwario ffi’r drwydded.

Cynllun gwaith achyllideb gryno.

Cyflog uwch reolwyr
a chostau talent.

Ffigurau cynulleidfa
chwarterol ar gyfer
gwasanaethau’r BBC.

Gwybodaeth chwarterolam dreuliau, rhestrau
rhoddion, lletygarwch adatganiadau buddiannau
personol uwch reolwyr.

Cynhaliodd y Bwrdd
Gweithredol gyfres
o sesiynau briffio ar
BBC Ar-lein.

Trefnodd yr
Ymddiriedolaeth gyfreso drafodaethau bordgron ar ddiwydianty cyfryngau.

1-22 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Ymddiriedolaeth agored y BBC

Mae Ymddiriedolaeth y BBC yn uniongyrchol atebol
i dalwyr ffi’r drwydded; mae hyn yn hanfodol i gynnal
annibyniaeth y BBC. Daw atebolrwydd law yn llaw
â chyfrifoldeb i weithredu mewn ffordd dryloyw.
Rydym yn ymgynghori â thalwyr ffi’r drwydded a’r
diwydiant ynghylch penderfyniadau pwysig, rydym
yn gwneud gwaith ymchwil â’r gynulleidfa ac yn
defnyddio ein rhwydwaith o Gynghorau Cynulleidfa
i’n helpu i gael y wybodaeth ddiweddaraf am
safbwyntiau talwyr ffi’r drwydded ledled y DU.
Pan fyddwn yn gwneud penderfyniad, byddwn
yn cyhoeddi tystiolaeth ac yn egluro ein
casgliadau. Byddwn yn cyhoeddi canfyddiadau
penderfyniadau apeliadau golygyddol, canlyniadau
arolygon gwerth am arian ac arolygon o drwyddedaugwasanaeth a chofnodion cyfarfodydd misol yr
Ymddiriedolaeth. Mae’r holl wybodaeth hon ar gaelar ein gwefan.

Cynllun gwaith yr Ymddiriedolaeth
2012/13

Rydym hefyd yn anelu at fod yn agored ynghylch
ein cynlluniau ar gyfer y dyfodol. Bob blwyddyn ar
ein gwefan rydym yn cyhoeddi trosolwg o’r gwaithy gwyddom y gallwn gynllunio ar ei gyfer dros y
flwyddyn i ddod.
Ein blaenoriaeth yn 2012/13 fydd sicrhau bod y BBC
yn parhau i ganolbwyntio ar gyflawni ei bedwar
amcan strategol. Byddwn yn ei helpu i wneud
hynny gyda’r gwaith canlynol a gynlluniwyd: adolygu
BBC Ar-lein yn ystod hydref 2012 ac allbwn y
BBC i blant (CBBC a CBeebies) ar ddechrau 2013;
cynnal ein trydydd arolwg bob dwy flynedd o’r
Ffenestr Cystadleuaeth Greadigol yn ystod hydref
2012; goruchwylio’r gwaith o sicrhau arbedion
effeithlonrwydd blynyddol o 11% erbyn 2016/17; achael adroddiadau’r Swyddfa Archwilio Genedlaethol
ar effeithiolrwydd systemau rheolaeth ariannol y
BBC ac ar y broses o symud nifer o adrannau’r BBC
i Media City yn Salford.
Mae’r Ymddiriedolaeth yn gwarchod refeniw ffi’r
drwydded a buddiannau cyhoeddus yn y BBC.
Eleni felly byddwn yn goruchwylio’r broses o roi’r
setliad newydd ar waith ac yn sicrhau bod y trefniadau
rheoli ac ariannu ar gyfer rhwymedigaethau newydd
y BBC er budd talwyr ffi’r drwydded.

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd
Atebolrwydd i gynulleidfaoedd
gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

DEALL CYNULLEIDFAOEDD
Mae’r Ymddiriedolaeth yn gwneud penderfyniadau am y BBC sy’n effeithio
ar gynulleidfaoedd ac ar randdeiliaid eraill, yn cynnwys y diwydiantcyfathrebu ehangach. Mae’n bwysig, felly, ein bod yn gwybod beth yw eu
barn er mwyn ein galluogi i’w hystyried – ac yna cyfathrebu â hwy ynghylch
y penderfyniadau hyn. Eleni y meysydd allweddol y gwnaethom geisio
mewnbwn arnynt oedd ein harolygon o’n gwasanaethau, a strategaeth
arfaethedig y BBC ar gyfer y dyfodol.
Er mwyn deall safbwyntiau cynulleidfaoedd arhanddeiliaid proffesiynol, rydym yn cynnal rhagleno ymgynghoriadau, ymchwil ac ymgysylltu ac yn
cael ein cynghori gan ein Cynghorau Cynulleidfa yng
Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Ymgynghoriadau cyhoeddus

Dros y 12 mis diwethaf mae’r Ymddiriedolaeth
wedi cynnal wyth ymgynghoriad cyhoeddus
fel rhan o’n rhaglen o arolygon o wasanaethau,arolygon strategaeth a newidiadau i ganllawiau
polisi. Gwnaethom hefyd ymgynghori â’r cyhoedd
ar gynigion y Bwrdd Gweithredol i roi strategaeth
newydd y BBC ar waith, mewn ymateb i setliad
cyllido 2010 – fel y gwnaethom addo ei wneud.
Cawsom dros 30,000 o ymatebion gan y cyhoedd
i’n hymgynghoriadau eleni, ynghyd â sawl ymateb gan
sefydliadau (yn cynnwys cyrff diwydiant, elusennau,
grwpiau â buddiannau ac eraill).
Eleni, gwnaethom hyrwyddo’r ymgynghoriadau ardonfeddi’r BBC fwy nag erioed o’r blaen. Gwnaethom
gynnal ymgyrchoedd ar draws y sianelau teledu
a’r gorsafoedd radio, yn genedlaethol ac yn lleol,ac ar BBC Ar-lein. Rhoddwyd cyhoeddusrwydd
i’r ymgynghoriad cyhoeddus ar y strategaeth arholl rwydweithiau teledu’r BBC, y rhan fwyaf o’rrhwydweithiau radio ac ar bbc.co.uk. Amcangyfrifir
bod 24.2 miliwn o oedolion wedi gweld yr ymgyrch
deledu yn unig (42% o boblogaeth y DU). Galluogodd
ein hymgynghoriad ar BBC Asian Network i bobl
ymateb mewn Hindi, Wrdw, Bengali, Punjabi
a Gujarati.
Gwnaeth yr ymatebion a gawsom ein helpu i lunio ein
canfyddiadau a’n hargymhellion. Yn benodol, roedd yr
ymateb cryf a gawsom i’r cynigion ar gyfer Radio Lleoly BBC yn allweddol i’n penderfyniad i alw ar y Bwrdd
Gweithredol i gwtogi’r newidiadau arfaethedig.

ein harolygon o wasanaethau, gwnaethom gomisiynu
cymysgedd o ymchwil feintiol ac ansoddol i’n galluogi
i ddeall safbwyntiau cynulleidfaoedd y gwasanaethau
hynny. Eleni gwnaethom gomisiynu ymchwil ymysg
cynulleidfaoedd Radio Lleol y BBC, BBC Radio 5
Live a sianelau BBC News a BBC Parliament i ategu’r
canfyddiadau o’n hymgynghoriadau cyhoeddus ar y
gwasanaethau hyn.
Ar gyfer ein harolwg o BBC Asian Network
gwnaethom gynnal ymchwil feintiol ac ansoddol
gan ddefnyddio asiantaeth arbenigol gyda
chynulleidfaoedd niche o amryw o gefndiroedd
ethnig, gan ganolbwyntio ar brif grwpiau poblogaeth
De Asia ym Mhrydain (Prydeinig Indiaidd, Prydeinig
Pacistani a Phrydeinig Bangladeshi). Roedd ymchwil
ansoddol hefyd yn rhan bwysig o’n harolwg o natur
ddiduedd darllediadau’r BBC o’r digwyddiadau a elwiryn ‘Wanwyn Arabaidd’.

Roedd yr ymateb cryf igynigion ynghylch Radio
Lleol y BBC yn hanfodol
yn ein penderfyniad i alw
ar y Bwrdd Gweithredoli gwtogi’r newidiadau
arfaethedig

Ymgysylltu â rhanddeiliaid ledled y DU

Rydym yn parhau i ymgysylltu â diwydiant arhanddeiliaid eraill i sicrhau ein bod yn deall
buddiannau’r diwydiant cyfryngau ehangach ac effaithbosibl ein penderfyniadau. Fel rhan o’r trafodaethau
ynghylch rhoi strategaeth y BBC ar waith, gwnaethom
gynnal cyfres o gyfarfodydd ford gron ag amrywiaeth
eang o randdeiliaid ledled y DU, gan archwilio
agweddau penodol ar y cynigion o’r effaith arbrosesau cynhyrchu yn y gwledydd datganoledig
i effaith newyddiaduraeth leol yn Lloegr.

Aelodau o’r cyhoedd yn llenwi
holiadur ymgynghoriad cyhoeddus
Ymddiriedolaeth y BBC.

Ymchwil i’r gynulleidfa

Er mwyn sicrhau ein bod yn cynrychioli ac yn
adlewyrchu safbwyntiau’r holl gynulleidfaoedd,
nid dim ond y rhai sy’n cymryd rhan mewn
ymgynghoriadau, rydym yn comisiynu ymchwil ymysg
amrywiaeth ehangach o dalwyr ffi’r drwydded.
Mae hyn yn cynnwys arolygon sy’n adlewyrchu
cynrychiolaeth genedlaethol i’n galluogi i ddeall
cryfder y safbwyntiau ledled y DU ac i werthfawrogi
unrhyw wahaniaethau rhwng grwpiau amrywiolo bobl. Mae hefyd yn cynnwys ymchwil feintiol
ac ansoddol benodol.
Eleni gwnaethom olrhain canfyddiadau o’r moddy mae’r BBC yn cyflawni ei bwrpasau cyhoeddus
drwy arolwg o fwy na 2,000 o oedolion. Ar gyfer
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-23

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd
Atebolrwydd i gynulleidfaoedd
gynulleidfaoedd | O fewn yr Ymddiriedolaeth

CYNGHORAU CYNULLEIDFADan gadeiryddiaeth eu Hymddiriedolwyr Cenedlaethol, mae Cynghorau
Cynulleidfa yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon yncynghori’r Ymddiriedolaeth ar safbwyntiau talwyr ffi’r drwydded, ac yn nodi
pa mor dda y mae’r BBC yn perfformio ym marn rhannau gwahanol o’r DU.
Eleni roedd y gwaith yn canolbwyntio ar y newidiadau a gynigiwyd gan y
BBC yn dilyn setliad newydd ffi’r drwydded.

Croesawodd y Cynghorau
ymchwil y Bwrdd
Gweithredol ar sut
y caiff grwpiau oedrangwahanol eu gwasanaethu,
a chynnydd yn nifer
y rhaglenni a wneir
yn rhanbarthau Lloegr
a gaiff eu darlledu ary rhwydwaith

Caiff y Cynghorau eu recriwtio i adlewyrchu’r
amrywiaeth a geir yn y DU, ac mae’r aelodau yn
wirfoddolwyr. Maent yn gwrando ar safbwyntiau
cynulleidfaoedd, ac yn nodi materion o bwys y gallyr Ymddiriedolaeth fynd i’r afael â hwy. Maent yn
cwrdd yn rheolaidd i baratoi eu cyngor ac rydym yn
ymgynghori â hwy ynghylch newidiadau arfaethedig
o bwys i wasanaethau a strategaeth y BBC. Mae’r
pedwar Cyngor yn cwrdd bob blwyddyn i drafodmaterion sy’n berthnasol i gynulleidfaoedd ledledy DU.

Gwrando ar gynulleidfaoedd

Eleni, cynhaliodd y Cynghorau gyfarfodydd â thalwyr
ffi’r drwydded yn benodol i ymgynghori â hwy arberfformiad gorsafoedd radio’r BBC ar gyfer Cymru,
Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, ar Radio Lleoly BBC ac ar BBC Asian Network. Cyfarfu aelodauo bob Cyngor i drafod yr arolygon o BBC Radio 5
Live a sianelau BBC News a BBC Parliament gyda
rheolwyr gwasanaethau cyn cyflwyno eu cyngor
terfynol i’r Ymddiriedolaeth.

Perfformiad yn erbyn blaenoriaethau
cynulleidfaoedd 2011/12

Nododd y Cynghorau fod talwyr ffi’r drwydded amgael gwell mynediad i wasanaethau’r BBC. Yn ystod y
flwyddyn, cafwyd gwelliant sylweddol yn hygyrchedd

BBC Radio Wales ar FM, daeth BBC ALBA ar gaelar Freeview, ac mae’r Cynghorau wedi galw am
strategaeth ar gyfer cyflwyno gwasanaethau i’rgwledydd a’r rhanbarthau ar HD. Canolbwyntiodd
arolygon yr Ymddiriedolaeth o wasanaethau radio’r
gwledydd, fel yr awgrymodd y Cynghorau, ar sut
maent yn cynnal dinasyddiaeth a chymdeithas sifil.
Roedd y Cynghorau hefyd am i’r BBC wella’r modd ymae’n portreadu’r DU sydd ohoni, ac felly gwnaethantgroesawu ymchwil y Bwrdd Gweithredol ar sut ycaiff grwpiau oedran gwahanol eu gwasanaethu, achynnydd yn nifer y rhaglenni a wneir yn rhanbarthau
Lloegr a gaiff eu darlledu ar y rhwydwaith.

Cynghori’r Ymddiriedolaeth

Ymysg y materion allweddol a godwyd gan
gynulleidfaoedd roedd y pwysigrwydd o gynnal
darllediadau chwaraeon rhanbarthol yn Lloegr;
trefniadau atebolrwydd ar gyfer S4C (a gaiff ei
hariannu’n helaeth gan ffi’r drwydded o 2013/14);
cynaliadwyedd prosesau cynhyrchu rhwydwaith yng
Ngogledd Iwerddon; a cholli rhai rhwydweithiau radioo Freeview yn yr Alban. Cyflwynodd y Cynghorau
ymatebion ar gynigion y BBC mewn perthynas â rhoi
ei strategaeth ar waith, gan godi pryderon ynghylch
y posibilrwydd o rannu rhaglenni rhwng gorsafoedd
radio lleol yn Lloegr a dyfodol rhaglennu eithrio ar
BBC Two yn y gwledydd.

Cyflawni’r pwrpasau cyhoeddus

Nododd Cyngor Cynulleidfa Lloegr bryderon
ynghylch y posibilrwydd o golli rhaglennu materion
cyfoes rhanbarthol, a’r effaith ar ddemocratiaeth leol.
Nododd Cynghorau yn yr Alban a Gogledd Iwerddon
bryderon gyda’r modd y mae’r BBC yn portreadu
eu gwledydd a’u cymunedau i gynulleidfa ledled y
DU. Roedd Cyngor Cynulleidfa Cymru o’r farn ydylid atgyfnerthu gwasanaethau craidd i Gymru yn
Gymraeg ac yn Saesneg.

Blaenoriaethau ar gyfer 2012/13

Aelodau’r Cynghorau Cynulleidfa
yn trafod eu safbwyntiau gyda’r
Ymddiriedolaeth.

1-24 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Mae’r Cynghorau am i’r BBC nodi strategaeth ar gyfer
y gwledydd a rhaglenni teledu eithrio yn Lloegr ar HD
ledled y DU a fydd yn sicrhau amrywiaeth ac ansawdd
y cynnwys. Maent am i BBC News wneud mwy
i gymharu gwahaniaethau polisi cyhoeddus rhwng
y gwledydd. Mae’r Cynghorau yn croesawu cynnig
y BBC i ddarlledu mwy o raglenni’r gwledydd ary rhwydweithiau, gan sicrhau y cedwir eu natur
nodedig diwylliannol. Ceir rhagor o fanylion am
gyngor y Cynghorau i’r Ymddiriedolaeth yn eu
harolygon blynyddol eu hunain.

O FEWN YR YMDDIRIEDOLAETH
Mae Ymddiriedolaeth y BBC, fel corff llywodraethu’r BBC, ar wahân
i’r Bwrdd Gweithredol sy’n rheoli gweithrediadau’r BBC o ddydd
i ddydd. Yma ceir manylion am yr Ymddiriedolwyr a’u cydnabyddiaeth
ac esboniad o sut rydym yn rhedeg yr Ymddiriedolaeth er budd holldalwyr ffi’r drwydded.
Y Cadeirydd, yr Arglwydd Patten
gyda’r Is-Gadeirydd Diane Coyleyng Nghanolfan Ddarlledu newydd
y BBC yn Llundain.

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

YMDDIRIEDOLWYR Y BBC
Mae’r Ymddiriedolwyr yn rhan amser ac yn dod o amrywiol gefndiroedd,
gan gynnig amrywiaeth mawr o brofiad i’r BBC. Cânt eu penodi gan yFrenhines ar gyngor gweinidogion yn dilyn proses benodi agored. Ymhlithyr Ymddiriedolwyr mae Cadeirydd, Is-Gadeirydd ac Ymddiriedolwyr
Cenedlaethol dros Gymru, Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Yr Arglwydd Patten o Barnes CH,
Cadeirydd

Fe’i penodwyd yn Gadeirydd o 1 Mai 2011.
Rolau eraill: Canghellor, Prifysgol Rhydychen; CydGadeirydd, UK India Round Table; Cyfarwyddwr
anweithredol, Russell Reynolds Associates; aelodo Fwrdd Cynghori Rhyngwladol, BP; aelod o Banel
Cynghori Rhanddeiliaid, EDF.

Diane Coyle OBE, Is-Gadeirydd

Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Strategaeth a
Chymeradwyaeth. Y prif Ymddiriedolwr ar gyfer
materion masnachol a’r Adroddiad Blynyddola Chyfrifon.
Rolau eraill: Cyfarwyddwr, Enlightenment Economics;
aelod o’r Pwyllgor Cynghori ar Fudo; aelod o Banel
Cynghori Rhanddeiliaid, EDF.

David Liddiment

Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Cynulleidfaoedd a
Pherfformiad. Arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth
o sianelau BBC News a BBC Parliament.
Rolau eraill: Cyfarwyddwr anweithredol, All3Media;
Aelod cyswllt, Old Vic Theatre Company;
Cadeirydd, Hepworth Wakefield Gallery.

Bill Matthews

Yr Ymddiriedolwr dros yr Alban (mae’n cadeirio
Cyngor Cynulleidfa yr Alban).
Rolau eraill: Cyfarwyddwr, M2M2 Limited; Cadeirydd,
NHS National Services Scotland; Cyfarwyddwr
anweithredol, Security Industry Authority; Cadeirydd,
Crimestoppers Scotland.

Mehmuda Mian

Mae’n cadeirio’r Bwrdd Cwynion ac Apeliadau.
Y prif Ymddiriedolwr ar faterion yn ymwneud
â bod yn dryloyw a’r fframwaith cwyno.
Rolau eraill: Dyfarnwr Rhyddid Gwybodaeth,
Cymdeithas y Gyfraith.

Cadeiriodd y Panel Apeliadau Cyffredinol. Y prif
Ymddiriedolwr ar gyfer materion cydraddoldeb ac
amrywiaeth. Arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth
o Radio Lleol y BBC a BBC Asian Network. Rolau
eraill: Cyfarwyddwr anweithredol, yr Awdurdod
Diogelu Annibynnol; Cyfarwyddwr cyswllt,
Lokahi Foundation.

Anthony Fry

Elan Closs Stephens CBERichard Ayre

Mae’n cadeirio Pwyllgor Cyllid yr Ymddiriedolaeth.
Y prif Ymddiriedolwr ar gyfer arolygon masnachu
teg a gwerth am arian.
Rolau eraill: Cadeirydd, Espírito Santo UK, Dairy
Crest, a CALA; Cyfarwyddwr anweithredol, Control
Risks, Twig Rights Ltd.

Alison Hastings

Yr Ymddiriedolwr dros Gymru (mae’n cadeirio
Cyngor Cynulleidfa Cymru).
Rolau eraill: Athro, Prifysgol Aberystwyth;Cyfarwyddwr anweithredol a chadeirydd,
Llywodraethu Corfforaethol, Llywodraeth Cymru;
Cyfarwyddwr anweithredol, IMAX Waterloo argyfer BFI.

Yr Ymddiriedolwr dros Loegr (mae’n cadeirio Cyngor
Cynulleidfa Lloegr); mae’n cadeirio’r Pwyllgor Safonau
Golygyddol. Arweiniodd arolwg yr Ymddiriedolaeth
o BBC Radio 5 Live a BBC 5 Live Sports Extra.
Rolau eraill: Is-lywydd, Bwrdd Dosbarthu Ffilmiau
Prydain; ymgynghorydd a hyfforddwr yn ôl galw,
Comisiwn Cwynion y Wasg; cynghorydd yn ôlgalw, Camelot.

Suzanna Taverne

Rotha Johnston CBE

Mae’n Ymddiriedolwr o 1 Rhagfyr 2011.
Mae’n cadeirio’r Pwyllgor Gwasanaethau
Rhyngwladol.
Rolau eraill: Cymrawd Gwadd Nodedig, Chatham
House; Aelod o fwrdd cynghori rhyngwladol, Toledo
CITPAX, Toledo International Centre for Peace.

Yr Ymddiriedolwr dros Ogledd Iwerddon (mae’ncadeirio Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon);y prif Ymddiriedolwr ar faterion eiddo.
Rolau eraill: Partner, Johnston Partnership;
Cyfarwyddwr anweithredol, AIB (UK) plc;
Is-Ganghellor, Queen’s University, Belfast.

Mae’n Ymddiriedolwr o 1 Ionawr 2012.
Rolau eraill: Cyfarwyddwr anweithredol, Nationwide,
Ford Credit Europe; Ymddiriedolwr, Gwasanaeth
Cyngor ar Gredyd i Ddefnyddwyr, Shakespeare
Schools Festival; Aelod o fwrdd cynghorol,
Ysgol Fusnes Manceinion.

Yr Arglwydd Williams o Faglan

Mae hyn yn adlewyrchu aelodaeth yr Ymddiriedolaeth
ar 21 Mehefin 2012. Nid oedd unrhyw lefydd gwag ar
yr adeg hon.
1-26 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

Yr Arglwydd Patten oBarnes CH
Cadeirydd

Diane Coyle OBE
Is-Gadeirydd

Richard Ayre

Anthony Fry

Alison Hastings
LloegrRotha Johnston CBE
Gogledd Iwerddon

David LiddimentBill Matthews
Yr Alban

Mehmuda Mian

Elan Closs Stephens CBE
Cymru

Suzanna Taverne

Yr Arglwydd Williams oFaglanNewidiadau i’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn

Daeth cyfnod Syr Michael Lyons fel Cadeirydd i ben ar 30 Ebrill 2011. Ymddiswyddodd y Fonesig Patricia Hodgson fel Ymddiriedolwr
ar 6 Mehefin 2011.
Dechreuodd cyfnod yr Arglwydd Patten fel Cadeirydd ar 1 Mai 2011. Dechreuodd cyfnod Diane Coyle fel Is-gadeirydd ar 1 Mai 2011.
Dechreuodd cyfnod yr Arglwydd Williams fel Ymddiriedolwr ar 1 Rhagfyr 2011. Dechreuodd cyfnod Suzanna Taverne fel Ymddiriedolwr
ar 1 Ionawr 2012.
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-27

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

LLYWODRAETHU
Mae sut rydym yn gweithio a’r hyn a wnawn yr un mor bwysig â’igilydd. Felly mae ein prosesau mor agored a thryloyw â phosibl.
Yn ogystal â’r Adroddiad Blynyddol hwn, rydym yn cyhoeddi adroddiadau
a chanfyddiadau yn llawn ar ein gwefan. Mae Uned yr Ymddiriedolaeth,
sef aelodau o staff sy’n rhoi cyngor annibynnol i ni ar ein dyletswyddau
a’n cyfrifoldebau, yn ein cynorthwyo.

Amlinellir dyletswyddau a chyfrifoldebau’r
Ymddiriedolaeth yn Siarter Frenhinol y BBC a’r
Cytundeb Fframwaith cysylltiedig. Mae gennym gyfreso brotocolau i ategu’r dogfennau hyn. Maent yn rhoi
mwy o fanylion am sut rydym yn mynd ati i gyflawni
dyletswyddau a chyfrifoldebau’r Bwrdd Gweithredola, lle bo angen, yn eu hesbonio. Mae’r holl ddogfennau
hyn ar ein gwefan.
Ymdrinnir â materion busnes beunyddiol mewn
cyfarfodydd misol a fynychir gan bob Ymddiriedolwr
ac mewn rhai is-bwyllgorau. Yn y cyfarfodydd
hyn gwnawn benderfyniadau sy’n ymwneud â’ndyletswyddau a’n cyfrifoldebau ac ystyriwn gynigion
gan y Bwrdd Gweithredol. Cyhoeddir cofnodion
ein cyfarfodydd misol ar ein gwefan.

Arolwg o drefniadau llywodraethu’r
BBCEleni, ar ôl iddo gael ei benodi, cynhaliodd yCadeirydd arolwg o drefniadau llywodraethu’r
BBC i gadarnhau a ellid eu gwella o fewn fframwaithy Siarter Frenhinol gyfredol.
Daeth yr arolwg i’r casgliad bod trefniadau
llywodraethu’r BBC yn ymarferol, yn effeithiol ar y
cyfan ac o fudd i dalwyr ffi’r drwydded a’r diwydiant
ond gwnaeth rai argymhellion oedd â’r nod oatgyfnerthu’r trefniadau presennol. Gwnaethom
weithredu yn y meysydd canlynol:• rhannu cyfrifoldebau yn gliriach rhwng yr
Ymddiriedolaeth a’r Bwrdd Gweithredol• rôl ehangach i Ofcom mewn perthynas â’reffaith ar y farchnad• system cwynion a chydymffurfiaeth golygyddol
well, ac arolygon mwy rheolaidd ar fod yn
ddiduedd• symleiddio prosesau llywodraethu
gwasanaethau’r BBC
Credwn fod pobl o fewn y BBC a’r tu allan iddo yn
deall systemau llywodraethu’r BBC yn well bellach.
Wrth roi casgliadau’r arolwg hwn ar waith, eleni mae’r
Ymddiriedolaeth wedi:• gweithio’n agos gyda’r Bwrdd Gweithredol
i egluro cyfrifoldebau strategol yr
Ymddiriedolaeth yn well gan adael materion
mwy gweithredol i’r Bwrdd Gweithredol• diwygio’r Memorandwm Dealltwriaeth ag
Ofcom i alluogi’r Ymddiriedolaeth i ystyried
safbwyntiau Ofcom ar yr effaith ar y farchnad
mewn amrywiaeth ehangach o amgylchiadau• diwygio system gwynion y BBC i sicrhau ei bod
yn gyflymach, yn symlach ac yn haws ei deall
1-28 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12• sefydlu rhaglen o seminarau ar fod yn
ddiduedd i ategu arolygon rheolaidd yr
Ymddiriedolaeth o natur ddiduedd allbwn
y BBC• sefydlu Pwyllgor Gwasanaethau Rhyngwladol
newydd i oruchwylio’r trefniadau llywodraethu
ac ariannu ar gyfer BBC World Service• penderfynu peidio ag ailgomisiynu ‘cynlluniau
pwrpas’, a chytuno ar ddull symlach o adolygu
gwasanaethau
Partneriaeth S4C

Ym mis Hydref 2011 daethpwyd i gytundeb
rhwng Awdurdod S4C, Ymddiriedolaeth y BBC a
Llywodraeth y DU ar gyllid, trefniadau llywodraethu
ac atebolrwydd S4C hyd at 2017, ar ôl cyhoeddi y
byddai S4C yn cael ei hariannu drwy ffi’r drwydded
o 2013. Mae’r trefniadau hyn yn diogelu annibyniaeth
olygyddol a rheolaethol S4C ac yn sicrhau
atebolrwydd priodol i Ymddiriedolaeth y BBC argyfer y cyllid drwy ffi’r drwydded.

Uned yr Ymddiriedolaeth

Mae Uned yr Ymddiriedolaeth, sy’n rhoi cyngor
annibynnol a gwrthrychol i ni, yn ein cynorthwyo
i wneud ein gwaith, gan alw ar arbenigwyr allanol
lle y bo angen. Mae’r Uned yn cynnwys staff y
BBC sy’n annibynnol ar y Bwrdd Gweithredol ac
sy’n uniongyrchol atebol i ni. Mae’n cynnwys staff
proffesiynol sy’n arbenigo mewn amrywiaeth ofeysydd, gan gynnwys llywodraethu corfforaethol,
datblygu polisi, ymchwil cynulleidfa, dadansoddi
ariannol a pherfformiad, economeg a’r gyfraith.
Mae’r Uned yn ein cynghori ar ein dyletswyddau, yn
rheoli swyddogaethau goruchwylio a rheoleiddio’r
Ymddiriedolaeth ac yn cyflwyno asesiadau annibynnol
o gynigion y Bwrdd Gweithredol i’r Ymddiriedolaeth.
Lleolir y rhan fwyaf o staff yr Uned yn Llundain;
tra bod eraill yn gweithio mewn swyddfeydd yng
Nghaerdydd, Belfast, Birmingham a Glasgow.

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

Pwyllgorau’r Ymddiriedolaeth

Gwnawn gryn dipyn o’n gwaith drwy bwyllgorau,a all wneud penderfyniadau penodol ar ran yr
Ymddiriedolaeth gyfan. Yn ystod y flwyddyn,
gwnaethom nifer o newidiadau i strwythur ypwyllgorau i ystyried casgliadau terfynol arolwg
llywodraethu’r Ymddiriedolaeth. Diwygiwydcylchoedd gwaith rhai pwyllgorau a sefydlwyd
y Pwyllgor Gwasanaethau Rhyngwladol i helpu’r
Ymddiriedolaeth i ddatblygu’r strategaeth ar gyfer
gwasanaethau cyhoeddus rhyngwladol y BBC
ac asesu eu perfformiad. Dangosir aelodau o bob
pwyllgor a’u presenoldeb yn ystod 2011/12 yn
y tabl ar dudalen 1-31. Mae cylch gorchwyl pob
un o bwyllgorau’r Ymddiriedolaeth ar ein gwefan.

Ymddiriedolaeth yn eu cymeradwyo. Yr ESC yw’r
corff apêl terfynol o fewn y BBC ar gyfer penderfynu
a ddilynwyd y Canllawiau Golygyddol.
Mae’r ESC hefyd yn rheoli rhaglen adolygu natur
ddiduedd yr Ymddiriedolaeth.

Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth(hyd at fis Tachwedd 2011)
Pwyllgor Cyllid yr Ymddiriedolaeth(o fis Rhagfyr 2011)

Cadeirydd (hyd at fis Rhagfyr 2011): Rotha Johnston
Cadeirydd (o fis Ionawr 2012): Anthony Fry

Ailenwyd y Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth(FCC) yn Bwyllgor Cyllid yr Ymddiriedolaeth (TFC)
Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad
ym mis Rhagfyr 2011 yn unol â chasgliadau’r arolwg
Cadeirydd: David Liddiment
llywodraethu. Mae’r pwyllgor yn gyfrifol am gyllid a
gwerth am arian.
Mae’r TFC yn archwilio cyllideb flynyddol y BBC
Y Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad (APC)a gyflwynir gan y Bwrdd Gweithredol cyn i’rsy’n gyfrifol am ddatblygu’r strategaeth ar gyfer
Ymddiriedolaeth gyfan ei gweld ac yn craffu ar brifgwasanaethau cyhoeddus y BBC yn y DU ac
benderfyniadau ariannol y BBC sy’n cyflawni terfynau
asesu eu perfformiad, ar ran yr Ymddiriedolaeth.
ariannol penodol yr Ymddiriedolaeth. Mae hefyd
Mae’n monitro’r ffordd y mae’r BBC yn cyflawni ei
yn rheoli rhaglen astudiaethau gwerth am arian yr
bwrpasau cyhoeddus.
Ymddiriedolaeth ac mae’n gyfrifol am sicrhau bod
Mae’r APC yn asesu perfformiad gwasanaethau’r BBC argymhellion yr astudiaethau yn cael eu gweithredu
yn erbyn eu trwyddedau gwasanaeth, yn cynnwys
gan y Bwrdd Gweithredol. Mae’r TFC hefyd yn
goruchwylio rhaglen yr Ymddiriedolaeth o arolygon
goruchwylio rheolaeth fewnol a swyddogaethau
o wasanaethau. Mae’r Ymddiriedolaeth yn cynnal
rheoli risg y Bwrdd Gweithredol.
arolwg gwasanaeth o holl wasanaethau cyhoeddus
y BBC yn y DU bob pum mlynedd o leiaf.
Pwyllgor Gwasanaethau Rhyngwladol(o fis Chwefror 2012)
Mae’r APC hefyd yn gyfrifol am raglen yr
Cadeirydd: Yr Arglwydd Williams
Ymddiriedolaeth o ymchwil i’r gynulleidfa ac
ymgynghoriadau cyhoeddus.

Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa
Cadeirydd: Diane Coyle

Mae’r Pwyllgor Cynghorau Cynulleidfa (ACC)yn dwyn ynghyd yr Is-Gadeirydd a’r pedwar
Ymddiriedolwr Cenedlaethol i oruchwylio a
chydgysylltu cyfraniadau Cynghorau Cynulleidfa’r
BBC fel cyrff ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth.
Ei rôl yw sicrhau bod y materion a nodir gan yCynghorau Cynulleidfa yn cael sylw priodol gan
yr Ymddiriedolaeth a bod y Cynghorau’n gweithioo fewn eu cylchoedd gwaith. Mae’r ACC hefyd
yn cymeradwyo aelodau’r Cynghorau Cynulleidfa.

Sefydlwyd y Pwyllgor Gwasanaethau Rhyngwladolym mis Chwefror 2012 ac mae’n gyfrifol am helpu’r
Ymddiriedolaeth i ddatblygu’r strategaeth ar gyfer
gwasanaethau cyhoeddus rhyngwladol y BBC ac
asesu eu perfformiad. Mae gwasanaethau cyhoeddus
rhyngwladol y BBC yn cynnwys BBC World Service,
BBC World News a BBC Monitoring.

Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau

Cadeirydd (hyd at fis Ebrill 2011): Syr Michael Lyons
Cadeirydd (o fis Mai 2011): Yr Arglwydd Patten

Y Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau (RAC)
sy’n gyfrifol am reoli cyfrifoldebau’r Ymddiriedolaeth
Pwyllgor Safonau Golygyddol
o ran cydnabyddiaeth a phenodiadau’r Bwrdd
Cadeirydd: Alison Hastings
Gweithredol. Mae’r RAC yn goruchwylio
strategaeth cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
ac yn gwneud argymhellion i’r Ymddiriedolaeth ar
Y Pwyllgor Safonau Golygyddol (ESC), gan weithio
gyflog a buddiannau’r Cyfarwyddwr Cyffredinol aar ran yr Ymddiriedolaeth, sy’n gyfrifol am bennu
chyfarwyddwyr anweithredol y Bwrdd Gweithredol.
safonau golygyddol y BBC ac asesu holl wasanaethau’r Fodd bynnag, Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
BBC o ran cydymffurfio â’r safonau hyn.
Gweithredol sy’n cynnwys cyfarwyddwyr
anweithredol yn unig sy’n gyfrifol am bennu cyflog
Mae safonau golygyddol yn rhan gynhenid oGanllawiau Golygyddol y BBC. Mae’r Ymddiriedolaeth a buddiannau’r cyfarwyddwyr gweithredol.
yn gofyn i’r Bwrdd Gweithredol baratoi Canllawiau
drafft ac, os bydd wedi’i bodloni, bydd yr

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-29

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

LLYWODRAETHU
PARHAD

Pwyllgor Cymeradwyo Strategol(hyd at fis Tachwedd 2011)
Pwyllgor Strategaeth a Chymeradwyaeth(o fis Rhagfyr 2011)
Cadeirydd: Diane Coyle

Ailenwyd y Pwyllgor Cymeradwyo Strategol yn
Bwyllgor Strategaeth a Chymeradwyaeth (SAC)ym mis Rhagfyr 2011, gan adlewyrchu cylch gwaithsy’n canolbwyntio mwy ar strategaeth a materion
masnachol.
Mae’r SAC yn ystyried cynigion y Bwrdd Gweithredol,yn cynnwys ar gyfer gwasanaethau newydd neu
newidiadau i wasanaethau sy’n bodoli eisoes, heblaw
am y rhai a gynigir fel rhan o arolwg gwasanaeth (aystyrir gan yr APC). Mae’n ystyried a oes angen cynnal
prawf gwerth cyhoeddus (PVT) ac yn cynghori’r
Ymddiriedolaeth yn unol â hynny. Mae’r SAC ynrheoli unrhyw PVT neu ystyriaeth arall o gynnig gan
y Bwrdd Gweithredol ac yn gwneud argymhellion
i’r Ymddiriedolaeth ar ganlyniadau posibl. Mae’r
SAC hefyd yn goruchwylio strategaeth fasnachola chynigion unigol y BBC os ydynt o bwys strategol
neu os oes gwerth mawr iddynt.

Panel Apeliadau Cyffredinol(hyd at fis Tachwedd 2011)
Bwrdd Cwynion ac Apeliadau(o fis Rhagfyr 2011)

Cadeirydd (hyd at fis Tachwedd 2011): Mehmuda
Mian
Cadeirydd (o fis Rhagfyr 2011): Richard Ayre
Sefydlwyd y Bwrdd Cwynion ac Apeliadau (CAB)
ym mis Rhagfyr 2011 a disodlodd y Panel Apeliadau
Cyffredinol (GAP). Mae gan y CAB gylch gwaithehangach na’r GAP ac mae’n gwrando cwynion yn
ymwneud â materion nad ydynt yn rhai golygyddol,
yn cynnwys masnachu teg, cwynion yn ymwneud
â TV Licensing, a materion eraill. Mae’r CAB hefyd
yn nodi penderfyniadau ar apeliadau ynghylch y
Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol (DSHS) a wnaed
gan feirniad apeliadau’r DSHS, sy’n uwch aelod ostaff Uned yr Ymddiriedolaeth. Yn 2011/12 cafodd
Uned yr Ymddiriedolaeth 71 o apeliadau ynghylch
TV Licensing, masnachu teg ac apeliadau cyffredinol,ygwrandawyd chwech ohonynt gan y CAB fel
apeliadau llawn (cafodd pedair ohonynt eu derbyn ynrhannol ac ni chafodd dwy ohonynt eu derbyn). Nid
aed i’r afael â dim o’r apeliadau llawn o fewn y terfyn
amser targed gan eu bod yn gymhleth.

1-30 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Gwneir gwaith y CAB gan ei Gadeirydd neu IsGadeirydd ynghyd â dau neu fwy o Ymddiriedolwyr
eraill, a gaiff eu dethol fesul achos.
Sefydlodd yr Ymddiriedolaeth un panel apeliadau ad
hoc rhwng 1 Ebrill 2011 a 31 Mawrth 2012 i wrandoapêl mewn perthynas â darllediadau etholiadol y BBC.
Ar gyfer y cyfarfod hwn, aelodau’r panel oedd: Alison
Hastings (Cadeirydd); Richard Ayre; David Liddiment;
Mehmuda Mian a Bill Matthews.

Asesu ein perfformiad ein hun

Mae gennym ymrwymiad i adolygu ein perfformiad
ein hunain bob blwyddyn, gan gynnwys perfformiad
pob pwyllgor, a chrynhown ein canfyddiadau yn
yr Adroddiad Blynyddol.
Y llynedd buom yn canolbwyntio ar bennu
strategaeth y BBC ar gyfer y dyfodol a sicrhau y gellid
cyflawni ei gynlluniau o fewn yr adnoddau sydd argael, ac yn ystod y broses hon buom yn gweithio’n
dda gyda’r Bwrdd Gweithredol. Byddwn yn parhau
i oruchwylio’r broses o roi strategaeth y BBC arwaith, gan sicrhau y gwneir hynny er budd talwyr
ffi’r drwydded.
Hefyd cynhaliwyd y cylch cyntaf o’n rhaglen
adolygu gwasanaethau. Drwy’r gwaith hwn
gwnaethom ddwyn y Bwrdd Gweithredol i gyfrif
a seilio ein penderfyniadau ar yr hyn y dywedodd
cynulleidfaoedd wrthym tra’n ystyried safbwyntiau
cynrychiolwyr diwydiant a staff y BBC. Credwn ein
bod wedi cynnal prosesau gwneud penderfyniadau
yn effeithiol ac er bod lle i wneud gwelliannau
gweithredol o hyd, gwnaethom ddelio â’r llif busnes
yn effeithlon. Cyhoeddir ein cynllun gwaith ar gyfer
2012/13 ar ein gwefan ac mae’n nodi’r hyn y byddwn
yn canolbwyntio arno dros y flwyddyn sydd i ddod.

Cofrestr buddiannau

Mae ein Cod Ymarfer yn ei gwneud yn ofynnol i ni
gadw a chyhoeddi cofrestr o’r holl fuddiannau allanol
y gellid ystyried eu bod yn effeithio ar ein gallu igyflawni dyletswyddau un o Ymddiriedolwyr y BBC.
Mae’r gofrestr hon yn cynnwys datganiadau o bob
swydd gyflogedig, swydd cyfarwyddwr a swydd
wirfoddol yn ogystal â buddiannau aelodau agos o’r
teulu, os yw’n berthnasol. Mae cofrestr buddiannau’r
Ymddiriedolaeth ar gael ar ein gwefan.

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

Presenoldeb yr Ymddiriedolwyr mewn cyfarfodydd (1 Ebrill 2011 – 31 Mawrth 2012)

PwyllgorPwyllgorYmddiried- Cynulleidfaoedd
Safonauolaeth a Pherfformiad Golygyddol

PwyllgorPwyllgor Cyllid a
Cymeradwyo
Chydymffurfiaeth/
Pwyllgor Strategol/Pwyllgor
PwyllgorPwyllgor
Panel
Bwrdd
Pwyllgor Cyllid yr Gwasanaethau
Strategaeth a Cydnabyddiaeth Cynghorau
Apeliadau Cwynion ac
Ymddiriedolaeth Rhyngwladol Chymeradwyaeth a Phenodiadau Cynulleidfa Cyffredinol1 Apeliadau2

Cadeirydd
Yr Arglwydd Patten

19/19

†

†

†

†

†

3/3*

†

†

†

Syr Michael Lyons

1/1

†

†

†

†

†

†

†

†

†

20/20

11/11

†

†

1/1

12/12*

3/3

4/5*

2/2

1/1

20/20

11/11

17/18*

†

†

†

†

5/5

2/2

†

19/20

†

†

14/14*

†

7/7

3/3

5/5

†

3/3

20/20

†

†

7/9

†

12/12

†

5/5

†

1/1

20/20

†

6/9

14/14

1/1

†

†

5/5

1/1

†

20/20
17/20

†
†

17/17**
4/9†
12/14*

1/1
†

12/12
2/5

†
3/3

†
†

3/3
1/1

5/5
1/1

3/3
19/20
19/20
5/7
8/8

2/2
9/11*
10/11
3/3
†

†
13/18
15/18
†
6/7

2/2
†
†
3/3
3/4

†
1/1
†
†
1/1*

2/2
†
†
3/3
†

†
†
†
†
†

†
†
†
†
†

†
3/3
6/6
†
†

†
†
3/3
1/1
†

Is-Gadeirydd
Diane Coyle
Ymddiriedolwyr
Cenedlaethol
Alison Hastings (Lloegr)
Rotha Johnston(Gogledd Iwerddon)
Bill Matthews(Yr Alban)
Elan Closs Stephens(Cymru)Ymddiriedolwyr
Richard Ayre
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia
HodgsonDavid Liddiment
Mehmuda Mian
Suzanna Taverne
Yr Arglwydd Williams

Nodiadau::
1 Nid oedd y Panel Apeliadau Cyffredinol yn cynnwys yr un aelodau yn gyson.
2 Mae aelodaeth y Bwrdd Cwynion ac Apeliadau yn cynnwys dau Ymddiriedolwr, ac Ymddiriedolwyr ychwanegol yn ôl yr angen.
* Yn dynodi Cadeirydd y pwyllgor yn ystod 2011/12.
** Nid yw’n cynnwys cyfarfod ad hoc o’r Pwyllgor a gynhaliwyd gyda’r Ymddiriedolwyr a oedd ar gael ar ddiwrnod y cyfarfod.
† Yn dynodi nad yw Ymddiriedolwr yn aelod o’r Pwyllgor a restrir.
Newidiadau i aelodaeth y pwyllgorau yn ystod 2011/12
Pwyllgor Cynulleidfaoedd a Pherfformiad: Y Fonesig Patricia Hodgson (hyd at fis Mai 2011); Suzanna Taverne (o fis Chwefror 2012).
Bwrdd Cwynion ac Apeliadau: Richard Ayre (Cadeirydd o fis Rhagfyr 2011); Mehmuda Mian (o fis Rhagfyr 2011).
Pwyllgor Safonau Golygyddol: Elan Closs Stephens (hyd at fis Tachwedd 2011); Anthony Fry (hyd at fis Tachwedd 2011); Yr Arglwydd Williams (o fis Ionawr 2012).
Pwyllgor Cyllid a Chydymffurfiaeth/Pwyllgor Cyllid yr Ymddiriedolaeth: Rotha Johnston (Cadeirydd hyd at fis Rhagfyr 2011); Anthony Fry (Cadeirydd o fis Ionawr 2012); Y Fonesig Patricia Hodgson(hyd at fis Mai 2011); Bill Matthews (hyd at fis Tachwedd 2011); Yr Arglwydd Williams (o fis Ionawr 2012); Suzanna Taverne (o fis Chwefror 2012).
Pwyllgor Gwasanaethau Rhyngwladol: Yr Arglwydd Williams (Cadeirydd); Diane Coyle; Richard Ayre; David Liddiment; Elan Closs Stephens (pob un o fis Chwefror 2012).
Pwyllgor Cymeradwyo Strategol/Pwyllgor Strategaeth a Chymeradwyaeth: Y Fonesig Patricia Hodgson (hyd at fis Mai 2011); Rotha Johnston (hyd at fis Tachwedd 2011); Anthony Fry (o fis Rhagfyr2011); Suzanna Taverne (o fis Chwefror 2012).
Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau: Syr Michael Lyons (Cadeirydd hyd at fis Ebrill 2011); Yr Arglwydd Patten (Cadeirydd o fis Mai 2011); Diane Coyle (o fis Mai 2011).

Presenoldeb yr Ymddiriedolwyr mewn
cyfarfodydd Cyngor Cynulleidfa(1 Ebrill 2011 – 31 Mawrth 2012)
Ymddiriedolwr

Alison Hastings
Rotha Johnston
Bill Matthews
Elan Closs Stephens

Presenoldeb

7/7
8/8
8/8
7/7

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-31

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

LLYWODRAETHU
PARHAD

Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Ffioedd

Treuliau

Caiff ein ffioedd fel Ymddiriedolwyr eu pennu gan
yr Ysgrifennydd Gwladol dros Ddiwylliant, y Gemau
Olympaidd, y Cyfryngau a Chwaraeon. Ym mis Medi
2010, cymerodd yr Ymddiriedolwyr doriad cyflog
gwirfoddol o 8.3% (sy’n cyfateb i fis o gyflog), fel y
gwnaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol ac aelodau
eraill y Bwrdd Gweithredol. Bydd y ffioedd is ar gyfer
Ymddiriedolwyr yn weithredol hyd at 31 Awst 2013a chânt eu hadlewyrchu yn y tabl isod. Yr unig eithriad
yw’r Cadeirydd, lle cafodd lefel y ffioedd ei gostwng
23% pan hysbysebwyd y swydd y tro diwethaf ac felly,
nid oes gostyngiad pellach wedi’i gymhwyso. Nid yw’r
Ymddiriedolwyr yn cael tâl am derfynu contract nac
iawndal arall am golli swydd.

Cawn ein had-dalu am dreuliau yr eir iddynt ar fusnes
y BBC, sy’n cynnwys teithio, llety, prydau bwyd sy’ngysylltiedig â’r gwaith a lletygarwch. Caiff y treuliau
rydym yn gymwys i’w hawlio eu llywodraethu gan
God Ymarfer yr Ymddiriedolaeth, a gyhoeddirar ein gwefan. Bob chwe mis rydym yn cyhoeddi
rhestr lawn o’r holl dreuliau yr aed iddynt gan bob
Ymddiriedolwr yn ogystal â’r gwasanaethau aarchebwyd yn ganolog ar gyfer Ymddiriedolwyr
gan Uned yr Ymddiriedolaeth.
Caiff rhai o’n treuliau a’n gwasanaethau cymorth
eu dosbarthu fel buddiannau trethadwy gan Gyllida Thollau EM a chyhoeddir y ffigur hwn yn y tabl
cydnabyddiaeth; caiff unrhyw dreth sy’n deillio
o dreuliau yr eir iddynt ei thalu gan y BBC.

Buddiannau’r Cadeirydd

Nid yw’r Arglwydd Patten yn gymwys i gael unrhyw
fuddiannau ac eithrio ei ffi, ac mae wedi dewis peidio
â defnyddio un o yrwyr y BBC.
Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Cyfnod penodi
Ffioedd1£000

Buddiannau
trethadwy£000

Cyfanswm
2011/12£000

Cyfanswm
2010/11£000

Dyddiad dechrau

Dyddiad gorffen

Cadeirydd ac Is-Gadeirydd
Yr Arglwydd Patten2*
Syr Michael Lyons3
Diane Coyle4*
Chitra Bharucha5

101
11
67
–

–
4
–
–

101
15
67
–

–
184
34
44

1 Mai 111 Mai 07
1 Tach 06
1 Tach 06

30 Ebr 15
30 Ebr 11
30 Ebr 15
31 Hyd 10

Ymddiriedolwyr Cenedlaethol
Alison Hastings*
Rotha Johnston
Janet Lewis-Jones5
Bill Matthews*†
Jeremy Peat5
Elan Closs Stephens*

38
38
–
38
–
38

–
–
–
–
–
–

38
38
–
38
–
38

39
39
23
9
30
16

1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Ion 11
1 Ion 06
1 Tach 10

31 Hyd 14
31 Hyd 12
31 Hyd 10
31 Rhag 14
31 Rhag 10
31 Hyd 14

Ymddiriedolwyr
Richard Ayre
Anthony Fry
Y Fonesig Patricia Hodgson3*
David Liddiment
Mehmuda Mian
Richard Tait5
Suzanna Taverne2
Yr Arglwydd Williams2*

33
33
6
33
33
–
8
11

–
–
–
–
–
–
–
–

33
33
6
33
33
–
8
11

22
34
34
34
34
12
–
–

1 Awst 10
1 Tach 08
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Tach 06
1 Awst 04
1 Ion 12
1 Rhag 11

31 Gor 14
31 Hyd 12
6 Meh 1131 Hyd 14
31 Hyd 12
31 Gor 10
31 Rhag 15
30 Tach 15

Cyfanswm

488

4

492

588

Nodiadau:
1
Fel y nodwyd uchod, cymerodd yr Ymddiriedolwyr doriad cyflog gwirfoddol o 8.3%, fel y gwnaeth y Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Bwrdd Gweithredol, ym mis Medi 2010. Bydd y ffioedd gostyngedig
ar gyfer yr Ymddiriedolwyr yn parhau i fod yn weithredol hyd at 31 Awst 2013.
2
Dechreuodd penodiadau’r Arglwydd Patten, Suzanna Taverne a’r Arglwydd Williams ran o’r ffordd drwy’r flwyddyn ariannol; yn unol â hynny, dim ond ar gyfer y cyfnod yn eu swyddi y mae
eu ffioedd yn berthnasol ac nid ydynt yn cwmpasu’r flwyddyn gyfan.
3
Daeth penodiadau Syr Michael Lyons a’r Fonesig Patricia Hodgson i ben ran o’r ffordd drwy’r flwyddyn ariannol; yn unol â hynny, dim ond ar gyfer y cyfnod yn eu swyddi y mae eu ffioedd
yn berthnasol ac nid ydynt yn cwmpasu’r flwyddyn gyfan.
4
Penodwyd Diane Coyle fel Is-Gadeirydd ar 1 Mai 2011 a bydd ei chyfnod yn rhedeg hyd at 30 Ebrill 2015.
5
Daeth penodiadau Chitra Bharucha, Janet Lewis-Jones, Jeremy Peat a Richard Tait i ben yn ystod y flwyddyn ariannol 2010/11; yn unol â hynny, dim ond ar gyfer y cyfnod yn eu swyddi y mae eu ffioedd
yn berthnasol ac nid ydynt yn cwmpasu’r flwyddyn gyfan.
*
Roedd gan yr holl Ymddiriedolwyr hyn fuddiannau trethadwy a oedd yn llai na £500 ac o ganlyniad fe’u talgrynnwyd i ddim. Hawliodd yr Ymddiriedolwyr hyn gyfanswm o £679.87.
†
Bill Matthews yw Cadeirydd Bwrdd Ymddiriedolaeth Pensiwn y BBC Cyf, ymddiriedolwr corfforaethol Cynllun Pensiwn y BBC. Caiff gydnabyddiaeth ar wahân ar gyfer ei rôl. Mae rhagor o fanylion
ar gael yn Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon Cynllun Pensiwn y BBC.

1-32 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

CYLLID YR YMDDIRIEDOLAETH
Mae Ymddiriedolaeth y BBC yn ymrwymedig i sicrhau bod talwyr ffi’r
drwydded yn cael y gorau o’r BBC. Felly rydym bob amser yn chwilio
am ffyrdd o redeg ein gweithrediadau yn fwy effeithlon, drwy herio sut
a pham rydym yn gwneud pethau.

Rydym wedi gostwng cyfanswm ein gwariant ogymharu â’r flwyddyn flaenorol. Yn bennaf, mae’r
gostyngiad hwn o ganlyniad i’n hymdrechion i reoli
ymchwil i’r gynulleidfa a chostau rheolaethol.
Rydym wedi ymrwymo i gadw ein gwariant
uniongyrchol o dan 0.31% o gyfanswm incwm
ffi’r drwydded y BBC. Gwnaethom gyflawni’r
ymrwymiad hwn yn 2011/12 gyda gwariant
uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth yn cynrychioli 0.25%
o gyfanswm incwm ffi’r drwydded (0.31% yn 2010/11).

Cydnabyddiaeth cyfarwyddwr ac uwch
reolwyr

Nicholas Kroll, y Cyfarwyddwr, Ymddiriedolaeth
y BBC, yw Prif Swyddog yr Ymddiriedolaeth fel
y nodir yn y Siarter. Ef yw prif gynghorydd yr
Ymddiriedolaeth a Phrif Weithredwr Uned yr
Ymddiriedolaeth. Ei gyflog sylfaenol ar gyfer 2011/12
oedd £238,680 (£238,680 yn 2010/11) a chyfanswm
ei enillion hyd at 31 Mawrth 2012 oedd £246,480(£281,004 yn 2010/11). Mae’n aelod o Gynllun Pensiwn
y BBC.
Mae gan Uned yr Ymddiriedolaeth wyth uwch
reolwr yn ogystal â’r Cyfarwyddwr. Mae gwefan yr
Ymddiriedolaeth yn rhoi dadansoddiad o nifer uwch
reolwyr Uned yr Ymddiriedolaeth, wedi’i rannu ynfandiau cyflog o £5,000.
Ceir gwybodaeth am Bwyllgor Cydnabyddiaeth a
Phenodiadau’r Ymddiriedolaeth ar dudalen 1-30
a’n strategaeth ar gyfer cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol ar dudalen 1-9. Caiff yr adran ar
gydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr ar dudalen 1-32
ei harchwilio.

Rheoliadau cynhyrchu adroddiadau

Mae’r Siarter Frenhinol yn ei gwneud yn ofynnol i’r
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon gael eu paratoi
mewn dwy ran ac i’r ddwy ran gael eu harchwilio’nallanol. Felly gofynnwn i KPMG LLP gadarnhau ein
bod wedi cyflwyno gwariant yr Ymddiriedolaeth yn
gywir, yn cynnwys cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr,
yn Rhan Un. Caiff adroddiad KPMG LLP ei
gynnwys wrth ymyl y datganiad o gyfrifoldebau’r
Ymddiriedolaeth ar dudalen 1-34. Mae’r BBC wedi’i
eithrio rhag gofynion Rheoliadau Cwmnïau a Grwpiau
Bach a Chanolig (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008 arhai yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol, ond lle
y bo’n berthnasol, rydym wedi paratoi’r Adroddiad
hwn fel pe bai’r gofynion hynny’n berthnasol.

Datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth
Nodyn

2011/12£000

2010/11
£000

1
2
3

546
4,473
3,855

651
4,586
5,097

8,874

10,334

–

461

8,874
2,976
21
26

10,795
3,187
4–

Cyfanswm ffioedd Ofcom i’w talu gan yr
Ymddiriedolaeth

3,023

3,191

Cyfanswm gwariant yr Ymddiriedolaeth

11,897

13,986Cydnabyddiaeth yr Ymddiriedolwyr
Costau staff
Costau gweithredu eraill
Gwariant yr Ymddiriedolaeth cyn costau
ailstrwythuro
Costau ailstrwythuro
Gwariant uniongyrchol yr Ymddiriedolwyr
Ffioedd rheoleiddio Ofcom
Ffioedd Asesiad Ofcom o’r Effaith ar y Farchnad
Ffioedd Prawf Perthnasedd Ofcom

4&5
6
7
8

Nodiadau:
1
Dangosir cydnabyddiaeth pob Ymddiriedolwr yn y tabl ar dudalen 1-32. Mae’r ffigur yn y tabl uchod hefyd yn cynnwys
costau nawdd cymdeithasol.
2
Mae costau staff yn cynnwys cyflogau, costau nawdd cymdeithasol a chyfraniadau pensiwn y cyflogwr.
3
Mae costau gweithredu yn cynnwys gwariant uniongyrchol ar weithgareddau megis gwaith ymchwil, cyngor cyfreithiol,
gwasanaethau arbenigol eraill a gweithgareddau ymgynghori a digwyddiadau rhanddeiliaid yr Ymddiriedolaeth.
4
Mae hyn yn cynrychioli gwariant allanol uniongyrchol gan yr Ymddiriedolaeth. Hefyd defnyddiodd yr Ymddiriedolaeth
wasanaethau a rennir a oedd yn cynnwys darparu eiddo, cyllid, adnoddau dynol a gwasanaethau gwybodaeth, addarparwyd gan wasanaethau cyhoeddus y BBC.
5
O wariant uniongyrchol yr Ymddiriedolaeth, mae £999,691 yn ymwneud â gwariant ar weithgareddau’r
Ymddiriedolaeth yn y pedair gwlad (£1,192,000 yn 2010/11). Mae hwn yn bennaf yn cwmpasu cymorth i’r pedwar
Cyngor Cynulleidfa cenedlaethol a’r 12 o Gynghorau Cynulleidfa rhanbarthol.
6
Mae Ofcom yn dyrannu ei gostau rheoleiddio teledu a radio i’r BBC ac i’r sianelau darlledu eraill yn y DU. Yr
Ymddiriedolaeth sy’n talu cyfran y BBC o’r dyraniad hwnnw.
7
Mae ffioedd Asesiad Ofcom o’r Effaith ar y Farchnad (MIA) yn cynnwys costau uniongyrchol ac anuniongyrchol Ofcom
wrth gynnal MIA o’r profion gwerth cyhoeddus. Ni wnaed unrhyw waith MIA yn ystod 2010/11 na 2011/12; y costau’nymwneud â rheolaeth rhaglen Ofcom o MIA.
8
Mae ffioedd Profion Perthnasedd Ofcom yn cwmpasu costau uniongyrchol ac anuniongyrchol Ofcom wrth wneud
gwaith i roi mewnbwn ym Mhrofion Perthnasedd yr Ymddiriedolaeth.

Pobl yr Ymddiriedolaeth

Ymddiriedolwyr (nifer)
Staff Uned yr Ymddiriedolaeth (EFT)
1
2

Nodyn

Cyfartaledd argyfer y flwyddyn
2011/12Cyfartaledd argyfer y flwyddyn
2010/11

1&2

10.8
67.3

11.6
68.6

Staff Uned yr Ymddiriedolaeth yw’r rheini a gyflogir yn uniongyrchol gan Uned yr Ymddiriedolaeth.
O’r 67.3 o staff Uned yr Ymddiriedolaeth sy’n gyfwerth ag amser llawn (EFT) ar gyfer 2011/12, roedd 19.4 EFTs wedi’ulleoli y tu allan i Lundain ac yn hwyluso’r gwaith a wneir gan yr Ymddiriedolaeth yn y pedair gwlad – Cymru, yr Alban,
Gogledd Iwerddon a Lloegr (18.3 yn 2010/11). Mae 13% yn dod o gefndir du neu leiafrifoedd ethnig (13% yn 2010/11),
mae 3.1% yn anabl (7% yn 2010/11) ac mae 68% yn ferched (67% yn 2010/11).

Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-33

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

CYLLID YR YMDDIRIEDOLAETH
PARHAD

Adroddiad KPMG LLP i Ymddiriedolaeth y BBC

Yn unol â thelerau ein llythyr penodi dyddiedig 3 Mehefin 2008,
rydym wedi archwilio’r datganiad o wariant ar dudalen 1-33(‘datganiad o wariant yr Ymddiriedolaeth’) ar gyfer y flwyddyn addaeth i ben 31 Mawrth 2012 a baratowyd, yn unol â gofynion Siarter
Frenhinol y BBC dyddiedig Hydref 2006, gan yr Ymddiriedolwyr ahwy yn unig sy’n gyfrifol amdano.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein llythyr penodi, yw ffurfio
barn annibynnol, ar sail y gwaith a wnaed, a chyflwyno ein barn i’r
Ymddiriedolaeth. Roedd ein hastudiaeth yn llawer llai manwl nag
archwiliad neu arolwg.
Paratowyd ein hadroddiad i’r Ymddiriedolaeth mewn perthynas
â’r Siarter Frenhinol yn unig. Cynlluniwyd ein hadroddiad i fodloni’r
gofynion y cytunwyd arnynt â’r Ymddiriedolaeth a nodweddion
arbennig ein penodiad a bennwyd gan anghenion yr Ymddiriedolaeth
ar y pryd. Felly ni ddylid ystyried ein hadroddiad fel deunydd addas
i’w ddefnyddio nac i ddibynnu arno gan unrhyw barti sy’n awyddus
i gaffael hawliau yn ein herbyn ac eithrio’r Ymddiriedolaeth at unrhyw
ddiben neu mewn unrhyw gyd-destun. Bydd unrhyw barti arall
ac eithrio’r Ymddiriedolaeth a fydd yn cael gafael ar ein hadroddiad(neu unrhyw ran ohono) yn gwneud hynny ar ei fenter ei hun.
I’r graddau eithaf a ganiateir gan y gyfraith, ni fydd KPMG LLP yn
derbyn unrhyw gyfrifoldeb na rhwymedigaeth mewn perthynas
â’n hadroddiad i unrhyw barti arall.
Yn ein barn ni, mae’r gwariant fel y’i nodir yn natganiad o wariant
yr Ymddiriedolaeth wedi’i dynnu’n gywir o lyfrau a chofnodion
yr Ymddiriedolaeth ar sail Nodiadau i ddatganiad o wariant
yr Ymddiriedolaeth.

Scott Cormack
Dros ac ar ran KPMG LLP
Chartered Accountants
15 Canada Square
London E14 5GL
21 Mehefin 2012

Datganiad o gyfrifoldebau o ran yr Adroddiad
Blynyddol a Chyfrifon

Mae Siarter y BBC yn ei gwneud yn ofynnol i Adroddiad Blynyddol
a datganiad o gyfrifon gael eu paratoi mewn dwy ran, Rhan Un
gan yr Ymddiriedolaeth a Rhan Dau gan y Bwrdd Gweithredol.
Manylir ar gyfrifoldebau’r Bwrdd Gweithredol yn yr adran
Llywodraethu yn Rhan Dau o’r Adroddiad Blynyddol hwn. Yn gryno,
mae’r Bwrdd Gweithredol yn gyfrifol am baratoi’r datganiadau
ariannol a’r datganiadau o gydymffurfiaeth â chodau llywodraethu
corfforaethol cymwys a rheoliadau yn ymwneud â chydnabyddiaeth,gan gyflwyno’r rhain i’r Ymddiriedolaeth yn Rhan Dau o’r Adroddiad
Blynyddol hwn. Mae’r Bwrdd Gweithredol wedi paratoi’r datganiadau
ariannol yn unol â Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol (IFRSs)
fel y’u mabwysiadwyd gan yr UE (EU IFRS), gan adlewyrchu’r
ffaith y caifff EU IFRS eu defnyddio’n gyffredin yn y DU, yn cael eu
mabwysiadu yn y sector cyhoeddus, ac y byddai eu defnydd yn caelei ganiatáu o dan Ddeddf Cwmnïau 2006. Caiff y datganiadau ariannol
hyn eu harchwilio gan archwilwyr allanol.
Wrth baratoi ei ddatgeliadau cysylltiedig sy’n ymwneud â
llywodraethu corfforaethol, mae’r Bwrdd Gweithredol wedi dewis
cydymffurfio â Chod Cyfunol 2010 y Cyngor Adroddiadau Ariannol
a, lle y bo’n gymwys, Reolau Rhestru’r Awdurdod Gwasanaethau
Ariannol sy’n gymwys i gwmni a restrir ar farchnad a reoleiddir
gan yr UE.
Er mwyn cydymffurfio â’r gofynion hyn, mae’n rhaid i’r Adroddiad
Blynyddol gynnwys datgeliadau ar drefniadau llywodraethu’r
Ymddiriedolaeth yn ogystal â rhai’r Bwrdd Gweithredol. Yr
Ymddiriedolaeth sy’n gyfrifol am y datgeliadau hyn, a archwilir, a chânteu cynnwys yn Rhan Un o’r adroddiad hwn. Mae’r Siarter hefyd yn ei
gwneud yn ofynnol i’r Ymddiriedolaeth baratoi datganiad o’i gwariant
a’i gynnwys yn Rhan Un o’r Adroddiad Blynyddol.

Datganiad ynglŷn â datgelu gwybodaeth iarchwilwyr

Mae’r Ymddiriedolwyr a oedd mewn swydd ar adeg cymeradwyo’r
Adroddiad Blynyddol a’r Cyfrifon yn cadarnhau, hyd y gŵyr pob un
ohonynt, nad oes unrhyw wybodaeth archwilio berthnasol nad yw
archwilwyr y BBC yn ymwybodol ohoni; ac mae pob Ymddiriedolwr
wedi cymryd yr holl gamau y dylai fod wedi eu cymryd fel
Ymddiriedolwr i’w wneud ei hun yn ymwybodol o unrhyw
wybodaeth archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod archwilwyry BBC yn ymwybodol o’r wybodaeth honno.
Cymeradwywyd y datganiad hwn gan yr Ymddiriedolaeth
ar 21 Mehefin 2012.

Yr Arglwydd Patten o Barnes
Cadeirydd
21 Mehefin 2012
1-34 Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12

Trosolwg | Perfformiad y BBC | Atebolrwydd i gynulleidfaoedd | O
O fewn yr Ymddiriedolaeth
Ymddiriedolaeth

CYSYLLTU Â’R YMDDIRIEDOLAETH
Mae’r Ymddiriedolaeth yn awyddus i glywed eich barn yn
ystod ymgynghoriadau ac arolygon gwasanaeth. Gallwch hefyd
gysylltu â’r Ymddiriedolaeth i wneud sylwadau ar faterion
yn ymwneud â busnes yr Ymddiriedolaeth, apelio yn erbyn
penderfyniad a wnaeth y Bwrdd Gweithredol mewn perthynasâ chwyn, neu gwyno am yr Ymddiriedolaeth neu Uned yr
Ymddiriedolaeth. Gallwch gysylltu â’r Ymddiriedolaeth drwy’rpost, dros e-bost neu dros y ffôn.
Ymddiriedolaeth y BBC

1st Floor
180 Great Portland Street
London W1W 5QZ
E-bost: trust.enquiries@bbc.co.uk
www.bbc.co.uk/bbctrust
Ffôn: Gwasanaethau Cynulleidfa’r BBC ar
03700 103 100 neu ar ffôn testun ar 03700 100 212*
Gellir ymdrin â’r rhan fwyaf o faterion yn effeithiol
drwy gysylltu’n uniongyrchol â’r rhan berthnasol o’r
BBC, yn hytrach na’r Ymddiriedolaeth. Mae’r rhain
yn cynnwys cwynion am raglenni, ymholiadau ynglŷn
â thalu eich trwydded deledu, cwestiynau am sut igael tocynnau i sioeau’r BBC neu sut i weithio i’r BBC,ac awgrymiadau o ran syniadau ar gyfer rhaglenni.
I gael rhagor o wybodaeth am sut i gysylltu â’r BBC
ynghylch y cwestiynau hyn, gweler www.bbc.co.uk/
aboutthebbc* Gellir recordio galwadau at ddibenion hyfforddiant. Rhifau ‘ledled y
DU’ yw rhifau 0370 ac ni fyddant yn costio mwy na galwadau i rifau
daearyddol 01 neu 02.

Cwynion

Mae’r Ymddiriedolaeth yn sicrhau bod gan y BBC
fframwaith clir, teg, effeithlon ac amserol ar waith iymateb i gwynion. Gallwch ddod o hyd i fanylion llawn
am y broses gwynio ar wefan y BBC yn www.bbc.
co.uk/complaints

Cynghorau Cynulleidfa’r BBC

Mae’r Cynghorau Cynulleidfa yn cynghori’r
Ymddiriedolaeth ynghylch pa mor dda mae’r BBC
yn gwasanaethu talwyr ffi’r drwydded ledled y DU.
Hefyd, mae gan y Cynghorau hawl ffurfiol i gael eu
cynnwys ar faterion fel arolygon o drwyddedaugwasanaeth. Sut i gysylltu â’r Cynghorau Cynulleidfa:

Cyngor Cynulleidfa Lloegr

E-bost: audiencecouncil.england@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
BBC Audience Council England
The Mailbox
Birmingham B1 1RF

Cyngor Cynulleidfa’r Alban
E-bost: acs@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
BBC Audience Council Scotland
Zone G.11
40 Pacific Quay
Glasgow G51 1DA

Credydau
ffotograffiaeth

Mae gan y BBC hawlfraint
dros y ffotograffau neu maent
wedi’u defnyddio o dandelerau cytundeb PACT, ac
eithrio’r ffotograff ar dudalen
15, (h) Betina Skovbro a’r
ffotograff ar dudalen 21 (h)Chris Christodoulou. Mae’nrhaid cael caniatâd deiliaid yr
hawlfraint cyn atgynhyrchu
unrhyw ffotograffau.
Gellir atgynhyrchu testun y
ddogfen hon am ddim mewn
unrhyw fformat neu gyfrwng
ar yr amod y gwneir hynnymewn ffordd gywir nad yw’ngamarweiniol. Mae’n rhaid
ei achredu i’r BBC.

Cyngor Cynulleidfa Cymru
E-bost: acw@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
Cyngor Cynulleidfa Cymru’r BBC
Y Ganolfan Ddarlledu
Llandaf
Caerdydd CF5 2YQ

Cyngor Cynulleidfa Gogledd Iwerddon
E-bost: audiencecouncil.ni@bbc.co.uk
Neu ysgrifennwch i:
BBC Audience Council Northern Ireland
BBC Broadcasting House
Room G08
Ormeau Avenue
Belfast BT2 8HQ

Sicrhau bod talwyr ffi’r drwydded yn cael y gorau o’r BBC
Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2011/12 1-35

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2012