Rhan Dau: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2008/09

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2009

Rhannusyniadau/
Creu
gwerth/Rhan Dau:
Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2008/09
Arolwg ac asesiad
Bwrdd Gweithredol
y BBCArolwg ac asesiad Bwrdd Gweithredol y BBC 2008/09

Y newyddiadurwr a’r darlledwr Martha Kearney
yn cyflwyno The World at One ar Radio 4.

Papur Wedi ei argraffu ar Cocoon
Offset sydd wedi ei wneud o ffibrau
wedi eu hailgylchu 100% o wastraff ôlddefnyddwyr yn unig. Ardystir Cocoon
Offset yn unol â’r rheolau ar gyfer yForestry Stewardship Council.

Cert no. TT-COC 002228

Y gweithredwr camera Matt Donald yn
canolbwyntio ar gael y llun gorau, yn Stiwdio 7 yGanolfan Ddarlledu.

Mae’n cymryd amynedd, nerfau cryf a chlymau
cryfach i wneud rhaglenni byd natur cofiadwy
fel Human Planet. Yma dangosir criw’r BBC yn
gwylio pysgotwr cregyn llong yn Galicia, Sbaen.

Y cyflwynydd radio Trevor Nelson yn ystod
eiliad llai dwys ar ei raglen 1Xtra Breakfast Show.

Alicia McCarthy, cyflwynydd The Record Review
yn gwneud paratoadau munud olaf cyn darllediad
byw ar BBC Parliament.

Y cyfarwyddwr David Taviner a’i gydweithwyr yn
recordio rhifyn o Songs of Praise ar leoliad o’r fan
Darllediadau Allanol.

Declan Curry yn cael y wybodaeth ddiweddaraf
gan ei gydweithiwr Zoe Kleinman ar set
Working Lunch.

gwybodaeth arall/
Ffotograffiaeth Mae’r hawlfraint ar gyfer y ddelwedd ar dudalen 19 o fwgwd mosäig
Mixtec-Astec yn eiddo i’r Amgueddfa Brydeinig.
Mae’r delweddau canlynol wedi cael eu trwyddedu i’r BBC o dan y cytundeb PACT.
Y cwmnïau cynhyrchu annibynnol a elwir yn Ddeiliaid Hawlfraint yw: tudalen 24-25
Baroque (ZCZ Films); tudalen 26-27 In the Night Garden (Ragdoll Productions); tudalen
32 Outnumbered (Hat Trick); tudalen 34 Natural World (Tigress Productions); tudalen
35 Being Human (Touchpaper Television); tudalen 36 Science and Islam (SouthernStar Factual); tudalen 37 Dustbin Baby (Kindle Entertainment); tudalen 38 Poetry Pie(Triffic Films); tudalen 39 Wallander (Left Bank Pictures); tudalen 40 A Rèir na h-Aimsir(Madmac Productions); tudalen 40 Cwpan Her ALBA (mneTV) a Britain from Above(Lion TV).
Y BBC sy’n berchen ar yr hawlfraint ar gyfer yr holl ffotograffau eraill.
Mike Abrahams a dynnodd y lluniau ar y clawr a’r clawr blaen ar y tu mewn ac ar
dudalennau 9, 10, 15, 20-23, 28, 31, 46, 61, 64, 70, 78, 80, 84-96, 104-106; cafodd
y llun ar dudalen 2-3 ei dynnu gan Alistair Rickman; cafodd y lluniau ar dudalennau
42-45, 49, 61-63, 79, 98-103 (ar wahân i’r lluniau o Reolwyr a Chyfarwyddwyr y BBC,a dynnwyd gan Mike Abrahams) eu tynnu gan Nick Dawe ar gyfer Red Bee Media;
cafodd y llun o Gyfarwyddwr BBC Cymru ar dudalen 43 ei dynnu gan Betina Skovbro.
Dyluniad luminous.co.uk
Cyfieithiad Gwasanaeth Cyfieithu Prysg.
Argraffiad Royle Print. Gwneir yr inciau argraffu o olew llysiau nad yw’n beryglus
o ffynonellau adnewyddadwy. Caiff dros 90% o doddyddion a datblygyddion eu
hailgylchu i’w defnyddio eto ac mae mentrau ailgylchu ar waith ar gyfer pob gwastraff
arall sy’n gysylltiedig â’r cynhyrchiad hwn. Mae Royle Print wedi ei ardystio gan yr
FSC ac ISO 14001 ac mae gweithdrefnau llym ar waith i ddiogelu’r amgylchedd ym
mhob proses.

PWRPASAU’R BBC / PERFFORMIAD ARIANNOL /CIPOLWG AR Y FLWYDDYN / RHAGAIR Y CYFARWYDDWRCYFFREDINOL / CYFLWYNO DYFODOL CREADIGOL /PARTNERIAETHAU /020/
PERFFORMIADAMCANION / TELEDU / RADIO /CYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL /NEWYDDIADURAETH / MASNACHOL /084/
LLYWODRAETHUBWRDD GWEITHREDOL /ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO /094 /CYFRIFOLDEBGWEITHREDIADAU /104 /DATGANIADAU ARIANNOLTROSOLWG / RHAGOLwg RISG / UCHAFBWYNTIAU /datganiad YR ARCHWILWYR /DATGANIAD ARIANNOL CRYNO / IFRS /CYSYLLTU Â NI / GWYBODAETH ARALL /TROSOLWG

002/
TROSOLWG

001

TROSOL

TROSOLWG/

003

004 / PWRPASAU’R BBC/005 / PERFFORMIAD ARIANNOL/
006 / CIPOLWG AR Y FLWYDDYN/
008 / RHAGAIR Y CYFARWYDDWRCYFFREDINOL/
012 / CYFLWYNO DYFODOL CREADIGOL/
014 / PARTNERIAETHAU/

WG/TROSOLWG/
PWRPASAU A PHERFFORMIAD ARIANNOL/PWRPASAU’R BBC/Mae chwe phwrpas cyhoeddus y BBC – sy’n seiliedig ar ein
hegwyddorion i ’hysbysu, addysgu a diddanu’ – yn saili bopeth a wnawn, ac yn ein helpu i ganolbwyntio ar
gynnig cynnwys a gwasanaethau cofiadwy ac unigryw
sy’n cyfoethogi eu bywydau i bawb yn y DU. Ymhlith yruchafbwyntiau eleni roedd:

TROSOLWG/

004

DINASYDDIAETH

Mae gan y BBC enw da ledled y byd am ohebu
a dadansoddi’r byd sydd ohoni. Mae ein sianelau
a’n gwasanaethau ledled y DU, rhyngwladol,
cenedlaethol a lleol yn ymdrin ag amrywiaeth eang ostraeon wedi’u teilwra ar gyfer amrywiaeth helaeth
o ddefnyddwyr. Eleni, roeddem ar flaen y gad o ran
yr argyfwng bancio a’r dirwasgiad, ac ymwelodd sioe
gyngor deithiol Money Matters â Manceinion i egluro
effaith y wasgfa gredyd i unigolion yr ardal. Bwriedir
cynnal sioeau teithiol eraill.

DYSGU

Mae’r BBC yn hyrwyddo ac yn cefnogi addysg ffurfiol
ac anffurfiol i blant, pobl ifanc yn eu harddegau ac
oedolion ar y teledu, ar y radio ac ar y we. Bydd
pobl sy’n awyddus i ddysgu – boed yn fyfyriwr
ysgol sy’n chwilio am gymorth adolygu ar-lein gyda
Bitesize neu’n ddyn ifanc sydd am ddysgu mwy am
Francis Bacon er mwyn creu argraff dda ar ddêtpwysig – yn dod o hyd i gynnwys diddorol, diddan
a heriol yn y BBC. Roedd ein partneriaeth â’r Tate
Britain ar Francis Bacon y llynedd, mewn gwirionedd,
yn un o blith amrywiaeth o bartneriaethau
creadigol sy’n cyflwyno cynnwys sy’n bodoli eisoes igynulleidfaoedd newydd.

CREADIGRWYDD

Ymhlith arlwy’r BBC mae cynnwys unigryw ac
arloesol sy’n diddanu cynulleidfaoedd ac yn ennyn
eu diddordeb. Mae cerddoriaeth fyw yn allweddol
i’r gerddoriaeth a gynigir gennym – o Elbow ar Radio
2 i hip hop ar BBC 1Xtra. Cofnodwyd 250 mlynedd
ers marwolaeth Handel gennym gydag wythnos oraglennu manwl: ymhlith yr uchafbwyntiau roedd
Messiah o Abaty Westminster ar Radio 3. A
chofnodwyd 250 mlynedd ers geni Robert Burns
gennym gyda recordiadau newydd o ddarnau o’iwaith. Byddwn yn gwneud mwy o farddoniaeth yn
ystod y flwyddyn nesaf.

CYMUNED

Mae’r DU yn lle amrywiol iawn, ac rydym yn anelu
at adlewyrchu’r amrywiaeth hon yn genedlaethol,yn rhanbarthol ac yn lleol. Rydym yn cynnig
gwasanaethau yn Gymraeg, Saesneg a Gaeleg yr
Alban, a rhaglenni mewn dros 30 o ieithoedd o
Bengali i Wrdw. I gymunedau sydd wedi’u huno
fwy gan frwdfrydedd na threftadaeth ddaearyddol
neu ieithyddol, rydym yn cynnig allbwn fel Antiques
Roadshow a Songs of Praise, a gwefannau lle y gall pobl
gyfarfod a sgwrsio fel ’Mustardland’ The Archers. Heb
sôn am Radio 5 live i ddilynwyr chwaraeon o bob
math, a radio lleol a’r gwledydd i gael sylwebaethbêl-droed ar ddydd Sadwrn.

BYD-EANG

Mae ein gwasanaethau newyddion byd-eang yn
darparu newyddion a dadansoddiadau annibynnol
a berchir yn rhyngwladol i gynulleidfaoedd ledled
y byd, gan ymdrin â straeon allweddol fel yr
ymosodiadau terfysgol ym Mumbai a gwrthdaro
Israel/Gaza. Ar nodyn ysgafnach, darlledodd Radio
2 o wyliau cerddoriaeth pwysig fel Glastonbury
a’r artistiaid rhyngwladol gorau fel Burt Bacharachyn Electric Proms a U2. Lansiodd BBC Worldwide
CBeebies Sbaeneg, gan gyflwyno’r goreuon o blith
cynnwys y DU i gynulleidfaoedd newydd.

DIGIDOL

Mae’r newid i ddigidol bellach ar waith yn y DU, a
disgwylir i’r DU gyfan fod wedi newid yn llwyr erbyn
2012. Defnyddir BBC Online gan 22 miliwn bob
wythnos, ac mae deg miliwn bellach yn gwrandoar ein gwasanaethau radio drwy lwyfannau digidol.
Mae ’cyflwyno buddiannau digidol i bawb’ yn golygu
ein bod yn cefnogi’r bobl olaf i fabwysiadu technoleg
newydd, yn ogystal â’r bobl gyntaf i wneud hynny.
Cynigir help i hyd at saith miliwn o bobl 75 oed neu’nhŷn, pobl anabl neu bobl sy’n byw mewn cartrefi
gofal i newid i deledu digidol rhwng nawr a 2012.

PERFFORMIAD
ARIANNOL/
MAE CWMNÏAU MASNACHOL YN ATEBOL I
GYFRANDDEILIAID. YN YR UN MODD, MAE GENNYM
GYFRIFOLDEB I SICRHAU GWERTH AM ARIAN I
DALWYR FFI’R DRWYDDED, GAN REOLI EIN HINCWM
YN EFFEITHLON A’N GWARIANT YN DDOETH, YN
ARBENNIG MEWN AMGYLCHEDD ANSICR.

Rydym am ei gwneud hi’n haws i bobl dalu ffi’r
drwydded – trafodion ar-lein a thros y ffôn yw
dros draean o’r cyfanswm erbyn hyn, ac maent
wedi ein helpu i gadw costau casglu ac osgoi talu
ar lefelau 2007/08.
Casglu/osgoi talu ffi’r drwydded %
06/07
07/08
08/09

9.2
8.7
8.7

GWARIANT FFI’R DRWYDDED YN Y
GWLEDYDD A’R RHANBARTHAU

Mae gwariant y tu allan i Lundain wedi gostwng
ychydig iawn flwyddyn ar flwyddyn wrth i ni gyflawni
arbedion effeithlonrwydd a rhoi cynlluniau arwaith i sicrhau bod 50% o’n cynyrchiadau teledu
rhwydwaith yn cael eu gwneud y tu allan i Lundain
erbyn 2016 – i fyny o ychydig dros draean eleni.
Gwariant ffi’r drwydded yn ygwledydd/rhanbarthau £m
06/07
07/08
08/09

884
984
948

Er gwaethaf amgylchiadau masnachu anodd
i’r diwydiant, cynyddodd BBC Worldwide ei
werthiannau i dros £1biliwn am y tro cyntaf (gangynnwys ei gyfran o gyd-fentrau a gwerthiannau
mewnol y grŵp), ond gostyngodd ei elw statudol– yn rhannol o ganlyniad i fuddsoddiad parhaus ynogystal â chostau a ddilëwyd mewn perthynas â
chwymp Woolworths a’r ffaith bod y Comisiwn
Cystadleuaeth wedi gwrthod Kangaroo, ei gynnig
fideo ar alw.
Elw statudol BBC Worldwide
cyn llog a threth £m
06/07
07/08
86
08/09

Unwaith eto, gwariwyd dros £1biliwn gennym yn
economi greadigol y DU – gan gomisiynu rhaglenni
gan gwmnïau annibynnol (37% o gyfanswm yr oriau
cymwys yn ystod y flwyddyn) a chydweithredu âphartneriaid creadigol eraill.
Gwariant yn yr economi greadigol £bn
06/07
1.1
1.1
07/08
1.1
08/09

111
118

ARBEDION EFFEITHLONRWYDD

Dechreuodd ein rhaglen effeithlonrwydd
newydd ym mis Ebrill 2008 – ac rydym eisoes
wedi arbed £237miliwn (£192miliwn yn glir ogostau). Ein targed yw cyflawni arbediad cronnol
o 3%, sef £1.9biliwn, a gaiff ei ailfuddsoddi
mewn cynnwys a gwasanaethau gwell.
Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcanol

2,000

GWARIANT YN YR ECONOMI
GREADIGOL

005

BBC WORLDWIDE

530

1.9bn

1,500

470
1,000

390
500

0

300
237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

TROSOLWG/

CASGLU FFI’R DRWYDDEDTROSOLWG/CIPOLWG AR Y FLWYDDYN/CIPOLWG AR Y FLWYDDYN/
MAE GWASANAETHAU’R BBC WEDI’U CYNLLUNIO I’ATEGU EI GILYDD
A CHYNNIG DEWIS, YSTOD AC AMRYWIAETH I WYLWYR,GWRANDAWYR A DEFNYDDWYR. NID YW POB GWASANAETH
YN ADDAS AR GYFER POB CYNULLEIDFA OND DYLAI POB AELODO’R GYNULLEIDFA ALLU DOD O HYD I RYWBETH I’W HYSBYSU,EU HADDYSGU NEU EU DIDDANU PRYD BYNNAG A LLE BYNNAGA SUT BYNNAG Y DYMUNANT.

TROSOLWG/

006

TELEDU RHWYDWAITH/RADIO RHWYDWAITH/CYFRYNGAU’R DYFODOL/NEWYDDIADURAETH/LLAI NA

588
(17%)

MAE POB CARTREF
YN Y DU YN TALULLAI NA 39 CEINIOGY DYDD AM HOLLWASANAETHAU’R BBC

2,336
(69%)

69%

Caiff ychydig dros ddwy ran o dair o ffi’r
drwydded ei buddsoddi mewn rhaglenni
teledu a gwasanaethau, sy’n gyfwerth ag£8 y mis fesul cartref.

£m

Teledu 		Radio 		Ar-lein		
Arall		

2,336
588
177
295

Cyfanswm 		

3,396

TeleduRadio
Ar-lein
Arall

£

%

8.00
2.01
0.61
1.01

69
17
5
9

11.63

100

Radio

CYFRYNGAU’R DYFODOL

Caiff ychydig dros £2 (17%) o ffi’r
drwydded fisol ei gwario ar radio. Dim
ond £1.25 y mae’r deg rhwydwaith sydd
ar gael i’r DU yn ei gostio.

Dim ond 5c o bob punt o ffi’r drwydded
a gaiff ei buddsoddi yn BBC Online, sef
cartref ein gwefannau newyddion achwaraeon helaeth, a BBC iPlayer.

17%

CYRHAEDDIAD/%

COSTAU FESUL AWR
DEFNYDDIWR/C(Poblogaeth y DU sy’n defnyddio’r
gwasanaeth bob wythnos)

BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC radio 5 LiveBBC radio 5 Live sports
Extra
BBC 1xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian network		Am ragor o fanylion, gweler Nodyn 2 yn y datganiadau ariannol.

TELEDUBBC ONE
BBC TWO
BBC THREEBBC FOURCBBCCBEEBIES
BBC HDBBC ALBACYFRAN FFI’R
DRWYDDED FISOL
2008/09

GWARIANT FESULGWASANAETH/£M(Faint i gyflwyno’r gwasanaeth i
ddefnyddwyr)(Cyfanswm gwariant ar gynnwys)

007

6.8
7.5

77.6
57.4

1,142
451
10.6

18.7

16.8

7.8
5.2
8.0
0.6
0.4

9.5
1.8
7.0
29.4

21.3
26.1

5%

TROSOLWG/

39c

DADANSODDIAD O
WARIANT Y BBC/

295
(9%)
177
(5%)

87
55
36
16
2
3

0.6
0.5

33

3.9

40
40

6.3
19.1

1.3

11.9

86
2.3
2.6

1.4
1.1
1.2
1.7
0.8

57
3
4.5

7
7
5
9

3.4
2.0
6.9

(COST FESUL DEFNYDDIWR
A GYRHAEDDIR)BBC ONLINE
BBC red button**

BBC NEWS CHANNEL
BBC PARLIAMENT
BBC Local RADIOYN LLOEGRBBC RADIO SCOTLAND
BBC RADIO NAN GÀIDHEAL
BBC RADIO WALES
BBC RADIO CYMRUBBC RADIOULSTER/FOYLE

9.7

43

112

2.7

25

13

8.1

8.4

48
18.5

0.3
18.6
21.6 (gan gynnwys RnG)

2.9

109
7.1

25
18.2

5.0

17.8

11.5

6.4
35.6

3

4.4

4
13
12
15

* Dim ond drwy Loeren Ddigidol y mae BBC ALBA ar gael ar hyn o bryd. Nid yw ar gael i gartrefi cebl na Freeview.
** Newidiodd metrig mesur y gynulleidfa ym mis Ionawr 2008; mae ffigur 2008/09 yn fwy cadarn na chymharwyr y cyflwynwyd adroddiadau arnynt yn y gorffennol.

TROSOLWG/
RHAGAIR Y CYFARWYDDWRCYFFREDINOL/TROSOLWG/

008

BU ELENI YN UN O’R BLYNYDDOEDD PRYSURAF YN
HANES Y BBC. BU’N FLWYDDYN O LWYDDIANT
CREADIGOL AR DRAWS POB UN O’N GWASANAETHAU.
BU’N FLWYDDYN O DDATBLYGIADAU CADARN AR Y
FFORDD TUAG AT DDARLLEDU CWBL DDIGIDOL. OND
ROEDD HEFYD YN FLWYDDYN A DDANGOSODD
BETH ALL DDIGWYDD OS BYDD Y BBC, HYD YN OEDAM YCHYDIG FUNUDAU DIFEDDWL, YN ANGHOFIO EIWERTHOEDD NEU’R BOBL SY’N BERCHEN ARNO ACSY’N TALU AMDANO, SEF POBL PRYDAIN.
Ond rwyf am ddechrau gyda thema wahanol.
Ychydig wythnosau yn ôl, fel rhan o dymor
ardderchog yn dathlu barddoniaeth ar y teledu, radio
a’r we, cyflwynodd Simon Schama ryw fath o lythyrcaru, ar ffurf rhaglen ddogfen deledu, i’r bardd John
Donne. Yn ogystal â sonedau a cherddi eraill Donne,
ymdriniodd y rhaglen â rhyddiaith grefyddol Donne– yn arbennig ’No man is an island’.
Eleni rydym wedi ymrwymo’n bendant i’r grednad ynys mo unrhyw ddarlledwr – ac yn sicr nad
ynys yw’r Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig. Yn
ei rinwedd ei hun, y BBC yw un o’r darlledwyr
mwyaf dylanwadol ac uchel ei barch yn y byd, ond
ni ddylai’r BBC byth anghofio mai dim ond un rhano amgylchedd ehangach y cyfryngau mohono. Yn
ystod y 12 mis diwethaf, rydym wedi canolbwyntio
fwy nag erioed o’r blaen ar ein cyfrifoldebau i’r bydehangach hwnnw.
Yn y DU, fel ymhob rhan o’r byd, bu cyfryngau aariennir yn fasnachol yn straffaglu â’r her ddeuol sy’ngysylltiedig â newid strwythurol – wedi’i sbarduno
gan y chwyldro digidol a’r gystadleuaeth a ddeillioddohono – ac effaith dirwasgiad tymor agos difrifol.
O ganlyniad, mae llawer o gwmnïau yn brwydroi oroesi. Yn hytrach na gorffwys ar ein rhwyfau

a dibynnu ar ddiogelwch cymharol incwm ffi’r
drwydded y BBC, rydym wedi gofyn i ni’n hunain
beth y gallwn ei wneud i helpu i gynnal nid yn unig
gweddill y system ddarlledu gyhoeddus, ond hefyd
gweddill sector cyfryngau’r DU.
Nid yw partneriaethau yn syniad newydd i’r BBC.
Am ddegawdau, buom wrthi’n datblygu technolegau
ar y cyd drwy weithio mewn partneriaeth gyda
chydweithwyr a chystadleuwyr drwy’r diwydiantcyfan – mae DAB a llawer o’r safonau technegol sy’ngysylltiedig â Freeview yn enghreifftiau o hyn. Ond
yn 2008/09, i raddau helaeth mewn ymateb i agenda
Prydain Ddigidol y Llywodraeth, cynyddodd y BBC
ei ffocws ar amrywiaeth o bartneriaethau o ffyrddi ddod o hyd i ffynonellau newyddion rhanbarthol
amgen, i lwyfannau digidol newydd, i gynghreiriau
diwylliannol newydd er mwyn creu cyfleoedd
creadigol newydd a thrysorau archif newydd i bobl
Prydain. Rydym wedi llofnodi cytundebau gyda
phartneriaid sy’n amrywio o ITV plc i Gyngor y
Celfyddydau Lloegr.
Mae’r agenda bartneriaeth yn ein tywys at BBC mwy
agored, mwy hydraidd. Ond ni ddylai hynny byth fod
ar draul unrhyw ostyngiad o ran safon y rhaglenni a’r
gwasanaethau a gynigir gennym i’n cynulleidfaoedd.

TROSOLWG/

009“yn ei rinwedd ei hun, y bbc
yw un o’r darlledwyr
mwyaf dylanwadol acuchel ei barch yn y byd,
ond ni ddylai’r bbc bythanghofio mai dim ond
un rhan o amgylchedd
ehangach y cyfryngau
mohono.”MARK THOMPSON/CYFARWYDDWRCYFFREDINOL/TROSOLWG/
RHAGAIR Y CYFARWYDDWRCYFFREDINOL/TROSOLWG/

010“MAE’R AGENDA BARTNERIAETH YN EIN
TYWYS AT BBC MWY AGORED, MWY
HYDRAIDD. OND NI DDYLAI HYNNY BYTHFOD AR DRAUL UNRHYW OSTYNGIADO RAN SAFON Y RHAGLENNI A’R
GWASANAETHAU A GYNIGIR GENNYM
I’N CYNULLEIDFAOEDD.”

“MAE CYNULLEIDFAOEDD AM GAELEU SYFRDANU, EU HYSBRYDOLI, EU
CYFFROI, WEITHIAU HYD YN OEDEU SYNNU GAN YR HYN A WELANT
AC Y GWRANDAWANT ARNO,
OND MAENT AM WYBOD BOD
GWERTHOEDD CRYF YN SAIL I HYNNYO RAN URDDAS, GONESTRWYDD
AC YMDDIRIEDAETH.”

O ran ein newyddiadurwyr, sy’n gwasanaethu
cannoedd o filiynau o bobl yn y DU a ledled y byd
bob dydd, bu’n flwyddyn eithriadol o brysur allwyddiannus. Wrth i mi ysgrifennu’r rhagair hwn,
mae doethineb y penderfyniad i lansio gwasanaeth
newyddion teledu Persiaidd newydd tua diwedd yflwyddyn yn amlwg i bawb.
Bu’n flwyddyn o dwf anhygoel i’n gwasanaethau
digidol. Daeth yr iPlayer, a lansiwyd megis tri mis cyn
dechrau’r flwyddyn, yn rhan hanfodol a rheolaiddo fywydau gwylio a gwrando miliynau o dalwyr ffi’r
drwydded. Roedd llawer mwy o ddeunydd fideoar gael ar ein gwefan ac ymatebodd defnyddwyr ar
unwaith – i’r fath raddau fel ein bod wedi darparu
mwy o ddeunydd fideo erbyn diwedd seremoni
agoriadol y Gemau Olympaidd yn Beijing nag awnaethom yn ystod y gemau cyfan yn Athen bedair
blynedd cyn hynny. Torrodd ein gwasanaethau
symudol sawl record. Cafodd y broses o newid
i deledu digidol, un o’r heriau peirianneg agwybodaeth gyhoeddus mwyaf a wynebwyd erioed
gan y BBC, ddechrau addawol.
Ond roedd hefyd yn flwyddyn o ddadlau dwys
ynghylch y BBC. Dadlau ynghylch ein lle ynnyfodol darlledu cyhoeddus – lle y dadleuodd
Ymddiriedolaeth a Bwrdd Gweithredol y BBC
yr achos, ac maent yn parhau i ddadlau’r achos,bod derbyn ffi’r drwydded gan y BBC yn unig yn
hanfodol er mwyn cynnal ei annibyniaeth wleidyddol

a golygyddol. Dadlau ynghylch fy mhenderfyniad
i, fel Prif Olygydd y BBC, i beidio â darlledu apêlargyfwng arfaethedig DEC i Gaza – a’n hatgoffodd
fod cydymffurfio’n llym â’r egwyddor o fod yn
ddiduedd, y mae pobl Prydain, fel y gwyddom, yn ei
disgwyl ac yn ei mynnu gennym, weithiau’n arwain at
benderfyniadau anodd a dadleuol. A dadlau, yn anad
dim, ynghylch rhifyn o The Russell Brand Show a aethymhell y tu hwnt i bob ffin dderbyniol, nid yn unig oran chwaeth, ond o ran ymddygiad a pharch at eraill.
Cymerwyd camau gennym ar unwaith i leihau’r
tebygolrwydd y bydd unrhyw beth o’r fath yn
digwydd ar y BBC eto. Ond mae ymgynghori
helaeth â’r cyhoedd yn dilyn helynt Brand hefyd wedi
dangos yn eglur i ni nad yw’r cyhoedd am i’r BBC
golli ei nerf na’i barodrwydd i gefnogi’r awduron a’r
perfformwyr a’r cynhyrchwyr gorau pan fyddant am
gymryd risgiau creadigol.
Dyma’r her ganolog y mae’r BBC yn ei hwynebu– her sydd yr un mor berthnasol a phwysig ym
myd digidol 2009 ag yr oedd pan ddechreuoddy BBC gomisiynu comedi a drama arloesol am ytro cyntaf cyn yr Ail Ryfel Byd: sef cydnabod bod
ffiniau pendant a sicrhau ein bod bob amser yn
cydymffurfio â hwy, ond gan dderbyn hefyd nad yw
cynulleidfaoedd am i’r BBC chwarae’n saff ychwaith.
Maent am gael eu syfrdanu, eu hysbrydoli, eu cyffroi,
weithiau hyd yn oed eu synnu gan yr hyn a welant
ac y gwrandawant arno, ond maent am wybod
bod gwerthoedd cryf yn sail i hynny o ran urddas,
gonestrwydd ac ymddiriedaeth.
Mae’n drywydd anodd, ond ar ei orau gall y
BBC ymateb i’r her gyda hyder a rhwysg. Dyna awnaethom yn y rhan fwyaf o’r hyn a ddarlledwyd
gennym yn 2008/09. A dyna y bwriadwn ei wneud
yn y dyfodol.

Mark Thompson
Cyfarwyddwr Cyffredinol
18 Mehefin 2009

011

TROSOLWG/

Mewn gwirionedd, roedd hon yn flwyddyn
benigamp i allbwn y BBC, o’r darnau gosod mwyaf
fel y Gemau Olympaidd a’r Gemau Paralympaidd yn
Beijing – a aeth y tu hwnt i ddarllediadau eithriadolo chwaraeon eu hun i ddatgelu rhai o wynebau
lluosog Tsieina fodern – i ddramâu teledu eithriadol
fel Criminal Justice a Little Dorrit – i rai o’r tymhorau
o raglenni thema gorau a ddarlledwyd gennym
erioed. Dangosodd ddathliad Darwin y BBC, er
enghraifft, yr hyn y gallwn ei gyflawni o ran meithrin
gwybodaeth ysbrydoledig drwy ddefnyddio ein
gwasanaethau a chronfeydd aruthrol talent greadigolein gwneuthurwyr rhaglenni ni ein hunain a’npartneriaid annibynnol gyda’i gilydd.

TROSOLWG/CYFLWYNO DYFODOL CREADIGOL/CYFLWYNO DYFODOLCREADIGOL/
MAE’N ANRHYDEDD I’R BBC ALLU ADRODD HANESION EIN
CYNULLEIDFAOEDD. RYDYM YN ADLEWYRCHU EU PROFIADAU,AC YN GOHEBU AR Y NEWYDDION A’R DIGWYDDIADAU SY’N
LLYWIO EU BYD.

TROSOLWG/

012

Wrth i’w byd newid, felly hefyd ein byd ni – mae’n rhaid i ni addasu i fodloni
disgwyliadau cyfnewidiol y gynulleidfa. Er enghraifft, mae’r BBC iPlayer yn helpu i gau’r
bwlch rhwng darlledu llinellol a chroesawu’r byd ar alw i lawer, ac rydym yn defnyddio
technoleg symudol i gyrraedd cynulleidfaoedd iau, yn arbennig, sy’n draddodiadol
yn llai tebygol o ddefnyddio gwasanaethau’r BBC. Mae mentrau o’r fath yn rhano’n strategaeth chwe blynedd Cyflwyno Dyfodol Creadigol, sy’n rhan hanfodol o’nproses ailstrwythuro elfennol wedi’i hanelu at gwtogi costau er mwyn gallu gwneud
buddsoddiad cynaliadwy mewn cynnwys a gwasanaethau newydd ac arloesol.
Datblygwyd fframwaith o fesurau i ategu’r broses o gyflawni chwe amcan sylfaenol
Cyflwyno Dyfodol Creadigol ac i sicrhau na fydd arbedion effeithlonrwydd yn
cael effaith andwyol ar yr hyn a gynigiwn i gynulleidfaoedd. Cymeradwyodd
Ymddiriedolaeth y BBC y fframwaith hwn ym mis Tachwedd 2007.
Mae gennym amrywiaeth eang o ymrwymiadau wedi’u cynllunio i’n helpu i gyflawni ein
pwrpasau cyhoeddus, ac fel y’u hamlinellir yn arolwg yr Ymddiriedolaeth o’n blwyddyn.
Dyma’r flwyddyn gyntaf y cyflwynir adroddiad ar berfformiad yn erbyn y mesurau
perfformiad allweddol penodol hyn. Mae Bwrdd Gweithredol y BBC o’r farn ei bod
yn rhy gynnar i ddweud a yw perfformiad yn gadarn neu a yw’r newidiadau wedi’u
hymsefydlu, er bod yr arwyddion yn galonogol, gyda phob metrig ar draws y BBC
yn parhau’n gyson neu’n gwella ychydig. Byddwn yn parhau i fonitro perfformiad, abyddwn yn cyflwyno adroddiad mwy cynhwysfawr yn yr Adroddiad Blynyddol yn dilyn
asesiad annibynnol y Swyddfa Archwilio Genedlaethol yn 2010.

Yn Rhan Un o’r Adroddiad Blynyddol, mae’r Ymddiriedolaeth yn darparu arolwg mwy cynhwysfawr oberfformiad y BBC yn erbyn chwe amcan Cyflwyno Dyfodol Creadigol. Dyma’r prif uchafbwyntiau.

CYNYDDU NATUR UNIGRYW
AC ANSAWDDCYNNAL CYRHAEDDIAD

Sgôr o 8+/10 am Ansawdd Uchel %
07/08
08/09
Sgôr gyfartalog/10 am Ansawdd Uchel
07/08
08/09

32
34
6.3
6.4

Gwelwyd y cynnydd mwyaf mewn perfformiad yng
nghyfran y bobl a oedd yn cytuno’n gryf bod teledu’r
BBC yn ’wreiddiol ac yn wahanol, cynnydd o 4% ogymharu â’r llynedd i 36%.
Mae teledu’r BBC yn wreiddiol ac yn wahanol %
32
07/08
36
08/09

ADFER YMDDIRIEDAETHMEWN ALLBWN

Mae’r sgôr gyfartalog allan o 10 ar gyfer ’Rwyf yn
Ymddiried yn y BBC’ wedi cynyddu i 6.0 ar gyfer y
29% sy’n cytuno’n gryf â’r datganiad (cynnydd bachhefyd flwyddyn ar flwyddyn).
Sgôr o 8+/10 am ‘Rwyf yn ymddiriedyn y BBC’
28
07/08
29
08/09
Sgôr gyfartalog/10 am ‘Rwyf yn ymddiriedyn y BBC’
5.9
07/08
6.0
08/09
Mae’r targed hwn yn mynd y tu hwnt i’r gofyniad i ond
cytuno â’r datganiad ’Rwyf yn ymddiried yn y BBC’, agafodd gefnogaeth gan gyfanswm o 57% (o gymharu â
55% y llynedd). Mae cyfran y rheini sy’n ymddiried yn
Newyddion y BBC yn uwch byth sef 78%.

Cyrhaeddodd y BBC gyfartaledd o 93% o boblogaethy DU bob wythnos y llynedd, yr un ganran â’r
flwyddyn flaenorol. Nodir y ffigur cyrhaeddiad yn ôl
gwasanaeth ar y tudalennau canlynol.
Cyrhaeddiad wythnosol ar draws y BBC %
07/08
08/09

93
93

CYNNAL GWERTH YMHLITHCYMERADWYWYR UCHEL A
GWELLA GWERTH YMHLITHCYMERADWYWYR ISEL

Roedd gwelliant bach o ran canfyddiad ymhlith yddau grŵp flwyddyn ar flwyddyn.
Sgôr o 8+/10 am Gymeradwyaeth Gyffredinol %
36
07/08
37
08/09
Sgôr o 1-4/10 am Gymeradwyaeth Gyffredinol %
13
07/08
12
08/09

ARBEDION EFFEITHLONRWYDD

Dechreuodd ein rhaglen effeithlonrwydd newydd
ym mis Ebrill 2008 – ac rydym eisoes wedi arbed£237miliwn (£192miliwn yn glir o gostau). Ein targed
yw cyflawni arbedion cronnol o 3%, sef £1.9biliwn,
a gaiff ei ailfuddsoddi mewn cynnwys a
gwasanaethau gwell.
Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcanol

2,000

530

1.9bn

1,500

470
1,000

390
500

0

013

TROSOLWG/

Roedd traean o’r ymatebwyr (34%) yn cytuno’ngryf fod y BBC o Ansawdd Uchel, cynnydd bacho gymharu â’r llynedd. Mae’r targed hwn yn
ymestynnol ac yn mynd y tu hwnt i’r gofyniad i
ond cytuno bod y BBC o Ansawdd Uchel a gafodd
gefnogaeth gan gyfanswm o 66%. Cynyddodd sgôr
gyfartalog y BBC allan o ddeg am ansawdd uchel
ychydig hefyd i 6.4.

300
237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

TROSOLWG/
PARTNERIAETHAU/YCHWANEGU
GWERTH DRWYBARTNERIAETHAU/TROSOLWG/

014

ERS 50 MLYNEDD O LEIAF, MAE’R DU WEDIMWYNHAU DIWYDIANT CYFRYNGAU DYNAMIG
AC AMRYWIOL LLE MAE’R BBC, WEDI’I ARIANNUGAN FFI’R DRWYDDED, WEDI GOROESI AC WEDIFFYNNU OCHR YN OCHR Â SECTOR MASNACHOLBYWIOG A CHYSTADLEUOL.

Gyda’i gilydd, maent wedi harneisio creadigrwydd
ym Mhrydain, gan annog trafodaethau cymdeithasola gwleidyddol, ac ennill enw da am newyddiaduraeth
eithriadol a gwrthrychol. A buont yn destun
cenfigen ledled y byd.

MAES Y CYFRYNGAU NEWYDD

Ni oedd y wlad gyntaf i gael darlledwr cenedlaethol,ac yn fwy diweddar, un o’r cyntaf i ddatblygu llawero’r technolegau a’r llwyfannau newydd sydd bellach
yn chwyldroi’r amrywiaeth o gyfryngau sydd argael i’n cynulleidfaoedd, o lansio teledu lloeren
amlsianel a radio DAB yn y 1990au, a’r BBC iPlayeryn fwy diweddar. Mae’r DU hefyd wedi gwario
mwy ar raglennu gwreiddiol am ddim i’w darlledu
nag unrhyw wlad arall yn Ewrop, ac o ganlyniad ni
yw prif allforiwr rhaglenni teledu Ewrop. Mae hyn
oll wedi helpu’r wlad hon i esblygu amgylchedd
darlledu hynod gyfoethog, i wylwyr a gwrandawyr,
ac i wneuthurwyr rhaglenni, hysbysebwyr, cwmnïau’r
cyfryngau a rhanddeiliaid masnachol eraill.
Bu gan ffi’r drwydded ran bwysig i’w chwarae yn hyn
o beth o’r cychwyn, drwy wella ac ehangu’r dewis i
ddefnyddwyr, a thrwy ariannu mathau o gynnwys
y byddai o bosibl yn anodd eu hariannu drwy
weithredwyr masnachol neu a fyddai, o leiaf, yn caeleu cyfyngu. Mae comedi yn ddrud i’w ddatblygu – ac
mae’n risg uchel: heb ffi’r drwydded mae’n bosibl
na fyddai TW3, Monty Python, Not the Nine O’ClockNews neu Little Britain erioed wedi cael cyfle i wthio
ffiniau. Efallai na fyddem wedi mwynhau rhai o’ndramâu cyfnod gorau fel Pride & Prejudice, Cranford
neu Little Dorrit ar y fath raddfa. Ac ni fyddai cyfresi
diwylliannol ac addysgol nodedig fel Civilization neu
Life on Earth – lle nad yw’r elw ar fuddsoddiad ynnhermau’r gynulleidfa ynddo’i hun yn cyfiawnhau’r
buddsoddiad uchel o ran amser ac arian – wedi
difyrru cynulleidfaoedd.
O ganlyniad i ffi’r drwydded, llwyddodd y BBC i
osod meincnod yr oedd yn rhaid i eraill ei gyrraedd.
Roedd cynulleidfaoedd Prydain yn disgwyl – ac yn
dal i ddisgwyl – y gorau.
Ond nawr mae heriau newydd yn gorfodi
newidiadau heb eu tebyg o’r blaen, ac yn profi rhaio’r tybiaethau hirsefydledig o ran y ffordd y dylai
darlledu yn y DU weithredu. Fel sy’n digwydd mewn
sawl maes arall o fywyd cyhoeddus, mae dau ffactor
allweddol ar waith, sef effaith technoleg newydd a
realiti economaidd.
Mewn prin degawd, mae gwasanaethau digidol
wedi newid o fod yn elfen ddymunol i’w chael i’r brifdechnoleg sy’n llywio’r agenda ddarlledu. O safbwynt
y BBC, mae digidol bellach yn sail i bopeth a wnawn
ar bob cam o’r broses gwneud rhaglenni, yn ogystal
â’r ffordd y caiff cynnwys ei ddarlledu, ei ailbecynnu
a’i werthu. Ac mae’n cyflwyno cyfleoedd ymhob
maes o addysg a hyfforddiant, i fusnes a masnach, igynnwys y cyhoedd yn y broses ddemocrataidd.
Ar yr un pryd, mae digidol eisoes wedi gweddnewid
y sector darlledu ehangach, gan bylu’r ffiniau
rhwng cyfryngau traddodiadol, a’i gwneud hi’nanos segmentu cynulleidfaoedd, yn nhermau
cenedlaethol, ymddygiadol neu ddemograffig. O
ganlyniad, mae angen i’r sector darlledu cyfan yn y
DU ddod yn fwy hyblyg, yn fwy effeithlon ac yn fwy
ymatebol, gan gynnwys y BBC. Mae pob un ohonomyn gorfod gweithio’n llawer caletach i gystadlu â’r hollwahanol fathau o adloniant a chyfathrebu sydd ar

Mae cymeriad y robot ’Digit Al’yn hyrwyddo’r newid i ddigidol
a’r Cynllun Cymorth Newid i
Ddigidol.

Ond ni allai’r cyd-destun ar gyfer y datblygiadau
cyffrous hyn fod yn waeth. Mae pwysau’r dirwasgiad
wedi lleihau refeniw hysbysebu yn sylweddol, gan
olygu bod bywyd yn llai sicr i’r sector masnachol. Er
y dylai refeniw hysbysebu net gynyddu unwaith eto
yn unol ag adferiad yr economi, mae’n realistig tybio
na fydd gwariant hysbysebu byth yn cyrraedd ei
lefelau hanesyddol eto, a allai fygwth proffidioldeb
parhaus rhai o’r prif gyfranogwyr, a golygu na fydd
cyfranogwyr eraill yn gynaliadwy yn yr hirdymor.

Gellir cael rhagor o wybodaeth am ein
partneriaid Freesat cychwynnol ar eu
gwefannau:
www.freesat.co.uk
www.harvardplc.com
www.panasonic.co.uk
www.humaxdigital.com/uk
www.arqiva.com
www.it-solutions.siemens.com

Mae ein sefyllfa ni yn wahanol iawn: rydym yn
ymwybodol bod ffi’r drwydded yn rhoi breintiau
unigryw i ni, a bod ein refeniw yn fwy cyson arhagweladwy na gweddill y diwydiant o ganlyniad.
Rydym bob amser wedi cymryd ein cyfrifoldebau oddifrif – ni fu prif hyfforddwr y diwydiant, er enghraifft,
a’r llynedd darparwyd hyfforddiant gennym i dros
20,000 o’r sector masnachol am ddim – ond mae
angen i ni wneud mwy i gynnal diwydiant darlledu
sefydlog a llwyddiannus ledled y DU gyfan. A dim ond
drwy chwarae rhan fwy gweithredol a chydweithredol
nag erioed o’r blaen y gallwn wneud hyn.
Er mwyn hwyluso’r broses o greu cynnwys oansawdd uchel, a chyflwyno gwerth gwell bytham arian i dalwyr ffi’r drwydded, bydd angen i ni
ddatblygu dulliau newydd o gydweithredu a fydd,o bosibl, yn herio llawer o’n dulliau gweithredu
sefydledig. Ond rydym yn hyderus y gallwn wneud
hyn. Wedi’r cyfan, gallwn gyfrannu’n helaeth atbartneriaethau creadigol a thechnegol, o ddarparu
mynediad at adnoddau a gwasanaethau heb eu
hail ledled y wlad, i arbenigedd profedig ym maes
ymchwil a datblygu.

Rhannu ein harbenigedd gydag eraill
Lansiwyd Freesat – gwasanaeth lloeren newydd y DU a ddarlledir
am ddim – ym mis Mai yn dilyn sawl blwyddyn o gynllunio achydweithredu helaeth rhwng y BBC a’i bartneriaid, sef Freesat UK
Ltd, Digital TV Group (DTG) Testing Ltd a grŵp bach cychwynnol
o weithgynhyrchwyr derbynwyr, sef Panasonic, Humax a Harvard(Alba plc gynt).
Defnyddiwyd ein gwybodaeth dechnegol ni ein hunain ac
amrywiaeth o ddisgwyliadau cystadleuol mewn perthynas â’r llwyfan
gan holl randdeiliaid Freesat i greu’r fanyleb dechnegol y mae’n rhaid
i holl randdeiliaid Freesat gydymffurfio â hi bellach. Mae’r fanyleb hon
bellach ar gael am ddim i unrhyw weithgynhyrchwr sy’n awyddus
i ymuno â’r farchnad Freesat – ar yr amod bod ei gynnyrch terfynol
wedi’i gymeradwyo gan y ganolfan brofi annibynnol DTG Testing Ltd.
Gwnaethom weithio’n agos gyda phob parti – yn arbennig y
gweithgynhyrchwyr i ddeall galluoedd posibl eu cynnyrch, a chyda
Freesat i ddeall eu gofynion o ran nodweddion newydd i wellaprofiad y defnyddiwr. Mireiniwyd y cyfraniadau hyn, a oedd yn aml
yn gwrthdaro, gan helpu i ddatrys problemau, er mwyn datblygu’r
cynnyrch hyd at gam prototeip. Wedyn, gwahoddwyd Siemens ac
Arqiva i gyflwyno’r darllediadau cyntaf.
Digwyddodd hyn ar 6 Mai 2008 ac ers hynny, gwerthwyd tua
400,000 o dderbynwyr Freesat. Mae mwy o weithgynhyrchwyr yn
dangos diddordeb, ac o dri phartner cychwynnol, bellach ceir chwegweithgynhyrchwr derbynwyr Freesat yn gwerthu cynnyrch yn ysiopau, gyda rhagor i ddod.
Mae’r BBC wedi camu’n ôl fwy neu lai erbyn hyn, ac mae ein rôl
wedi lleihau. Fodd bynnag, rydym yn cynnig cyngor technegol o hyd
ac o bryd i’w gilydd, mae gofyn i ni ddiweddaru’r fanyleb i gynnwys
nodweddion newydd.

015

TROSOLWG/

gael bellach, gydag effaith ddwys ar yr hyn a wnawn,
sut y’i gwnawn, ar gyfer pwy y’i gwnawn ac i bwy
y’i gwerthwn.

Academi Awduron y BBC
Academi Awduron y BBC yw’r unig gwrs yn y byd sy’n gwarantu
cyfle i awduron weithio ar deledu oriau brig. Sefydlwyd y cwrs yn
2005 ac fe’i cynhelir bob blwyddyn ac mae pob Academi yn anelu
at greu cronfa o dalent ysgrifennu i weithio ar rai o sioeau mwyaf
poblogaidd BBC One: EastEnders, Casualty, Holby City a Doctors(a ddangosir yma).
Mae’r myfyrwyr yn dysgu crefftau sy’n gweithio, ac yn profi
pob agwedd ar gynhyrchu drama o olygu i amserlennu. Ond yn
bwysicach iddynt hwy, maent yn cael cyfle i fwynhau dosbarthiadau
meistr gan rai o oreuon y busnes, gan gynnwys awduron fel:
Tony Jordan (EastEnders), Jimmy McGovern (The Street), Dominic
Minghella (Robin Hood), Jed Mercurio (Bodies), Tony McHale(Holby City), Ashley Pharoah (Life on Mars, Ashes to Ashes); yn ogystal
â chyfarwyddwyr blaenllaw fel: Bharat Nalluri (Spooks, Tsunami)a Dearbhla Walsh (Little Dorrit).
Ers ei sefydlu bum mlynedd yn ôl, mae 25 o’r 32 o raddedigion wedi
cael gwaith llawn amser yn ysgrifennu i raglenni teledu, gan gynnwys
14 ohonynt sydd bellach wedi’u sefydlu fel awduron craidd ar sioeau
drama parhaus y BBC.
Bydd cwrs nesaf yr Academi yn dechrau ym mis Medi. Caiff lleoedd
ar gyfer 2010 eu hysbysebu ym mis Ebrill y flwyddyn honno ary gwefannau BBC writersroom a BBC Jobs.

016

TROSOLWG/

Mae’r BBC bob amser yn chwilio am awduron talentog newydd
ac rydym yn gwneud popeth y gallwn i roi cyfleoedd iddynt ac i
gynhyrchu eu gwaith ar gyfer ffilm, teledu a radio’r BBC – ar gyfer
rhaglenni drama, comedi a phlant. Os oes gennych sgript yr hoffech
ei hanfon atom, yna gallwch wneud hyn drwy
http://www.bbc.co.uk/writersroom/writing/submissions.shtml

Tabl 1/ Canran yr oriau ’WOCC’ a gynhyrchwyd gan gynhyrchwyr annibynnol ar gyfer teledu’r BBC
ADLONIANTCOMEDI

PLANT

DRAMA

GWYBODAETHCYFANSWMCYFRAN WOCC

2007/08

2007/08

2007/08

2007/08

2007/08

2007/08

2008/09

2008/09

2008/09

2008/09

2008/09

2008/09% NEWID% NEWID% NEWID% NEWID% NEWID% NEWID

64% 62% 100% 45% 66% 74%
59% 76% 70% 59% 75% 73%-5%+14% -30% +14% +9%-1%
Noder: Mae’r WOCC (Window of Creative Competition) yn fan creadigol sydd ar gael i gynhyrchwyr mewnol ac annibynnol, ac sy’n ychwanegol at y cwota
annibynnol o 25%.

Yn 2008, comisiynodd teledu’r
BBC gynnwys gan 289 ogwmnïau cynhyrchu annibynnol– deg yn fwy na’r flwyddyn
flaenorol. Mae hyn yn cynnwys
cynhyrchwyr annibynnol a oedd
yn gymwys ac nad oeddent
yn gymwys, a oedd gyda’i gilydd
yn gyfrifol am gynhyrchu 39%
o’r holl oriau cymwys yn ystod
y flwyddyn.

RHOI PETHAU AR WAITH

Credwn y bydd partneriaeth yn hanfodol o ran
datblygu sector y cyfryngau yn y DU yn ystod y
blynyddoedd nesaf. Mae Ymddiriedolaeth y BBC o’r
un farn, ac mae wedi gofyn i ni ystyried sut y gellid
gwneud hyn mewn ffordd a fyddai o fudd i dalwyr ffi’r
drwydded, ac i’r maes darlledu cyhoeddus yn y DU
yn gyffredinol. Mae’n arbennig o awyddus i ni ystyried
sut y gallwn gydweithredu â chwmnïau a sefydliadau
llai, yn ogystal â’n cyfoedion mwy o faint, a sicrhau
bod mwy o’r partneriaethau hyn â sefydliadau wedi’ulleoli y tu allan i Lundain, fel sy’n digwydd ar hyn obryd gydag Amgueddfa Genedlaethol y Cyfryngau yn
Bradford a Pharc Gwyddoniaeth Glasgow, lle mae’r
cymeriad ffuglennol Nina, a roddodd ei henw i raglen
CBeebies Nina and the Neurons, yn gweithio ac un osawl lleoliad ar gyfer Do Something Different ar CBBC.
Felly rydym wedi nodi cyfres o gynigion penodol argyfer partneriaethau ac wedi ymchwilio iddynt, ac
wedi datblygu mwy o bosibiliadau pwysig ar gyfer
y dyfodol:• defnyddio ein gwybodaeth i greu safon
cynhyrchu digidol gyffredin ar gyfer sector
darlledu cyfan y DU sy’n cynnwys adnoddau
archif a chynhyrchu. Dylai rhannu technolego’r fath arwain at arbedion cost sylweddol ibawb sy’n rhan o’r broses, a byddai’n cyflwyno
llawer o gyfleoedd creadigol newydd.
• ar yr un pryd, rydym eisoes wedi cyhoeddi ein
bod yn awyddus i rannu nid yn unig y dechnoleg,
ond hefyd frand a golwg a theimlad iPlayer, a fu
mor llwyddiannus i’r BBC. Gallai hyn gyflwyno
buddiannau gwirioneddol a chynaliadwy iddarlledwyr a pherchenogion cynnwys eraill,
gan gynnig arbedion sylweddol iddynt ar gostau
datblygu eu safleoedd annibynnol eu hunain, agwella mynediad i’r gynulleidfa a denu refeniw
hysbysebu uwch. Pe bai’n llwyddiannus, gallem
weld ’ffederasiwn’ o wasanaethau darlledu
cyhoeddus ar alw ar iPlayer, gyda phob darlledwr
yn arfer ei hawliau ei hun fel y bo’n briodol.
• rydym hefyd yn ystyried ffyrdd y gellid defnyddio
graddfa a chyrhaeddiad byd-eang BBC Worldwide
i gynhyrchu refeniw ar gyfer darlledwyr cyhoeddus
eraill yn y DU, tra’n diogelu ei allu i gyflawni gwerth
cynaliadwy i dalwyr ffi’r drwydded.
Mae’r rhain yn ychwanegol at ein cydweithrediad
arfaethedig ag ITV ar newyddion rhanbarthol, a’ngwaith gyda darlledwyr eraill ar deledu wedi’i gysylltu
â’r rhyngrwyd a theledu Manylder Uwch.
Ddiwedd 2008, asesodd Deloitte yr holl gynigion
hyn, yn ogystal â nifer o fentrau eraill llai o faint, ac
amcangyfrifwyd y gallai’r syniadau hyn gynhyrchu
dros £120miliwn o fuddiannau ychwanegol bob
blwyddyn i ddarlledwyr cyhoeddus eraill y DU
erbyn 2014. Byddai rhywfaint ohono yn dod orefeniw newydd, a rhywfaint o gostau is, neu osgoi
colli llifoedd refeniw presennol.

Ochr yn ochr â’r cynigion hyn, rydym hefyd yn
ystyried partneriaethau â’r diwydiant cyfryngau
ehangach, fel rhan o’n hymateb i adroddiad Prydain
Ddigidol interim y llywodraeth.
Er enghraifft, rydym yn ymchwilio i weld a allem
wneud mwy i gefnogi diwydiant papurau newydd
Prydain, sydd ymhlith y mwyaf cystadleuol yn y byd.
O’r haf hwn, bydd hyn yn cynnwys hyfforddianti newyddiadurwyr ar bapurau newydd lleol, gan
gynnwys mynediad am ddim i adnodd hyfforddiantgolygyddol ar-lein ein Coleg Newyddiaduraeth,
a gellid ei ehangu i gynnwys mwy o gysylltiadau
ar-lein, a chreu mwy o bartneriaethau ar gyfer
cynnwys ar-lein. Bydd yr hyfforddiant hwn ar gael
i newyddiadurwyr radio hefyd. Ac yn ogystal â’rpartneriaethau gwaith da sy’n bodoli eisoes gennym
ar radio digidol a DAB a fu’n weithredol ers sawl
blwyddyn bellach, rydym nawr yn cynnig cyfreso brosiectau newydd gyda radio masnachol gan
gynnwys datblygu rhyngwyneb safonol ar gyfer
pob set radio ddigidol a allai ymdopi â gwrando
byw a gwrando ar alw, a chreu chwaraewr radio
digidol ar-lein a fyddai’n cynnig gwasanaethau radiobyw o ansawdd uchel wedi’u ffrydio gan y BBC a
gweithredwyr radio masnachol a chymunedol eraill.
Cafodd y cynlluniau hyn groeso cyffredinol gan ysector radio masnachol.
Drwy ddod â darparwyr cyfryngau’r DU ynghyd,
gallwn roi mwy o werth am arian i’r cyhoedd drwy
gynnig safonau a llwyfannau digidol agored, cyffredin,
hawdd eu defnyddio i gynulleidfaoedd.

EDRYCH I’R DYFODOL

Dechreuodd diwydiant darlledu’r DU y ganrif hon
gyda manteision aruthrol dros ei brif gystadleuwyr
tramor. Hyd yn oed yn wyneb dirwasgiad, mae gany DU ecoleg darlledu cyhoeddus unigryw o hyd,a gall fanteisio ar gofnod cadarn o arloesi digidol.
Mae’r BBC wrth wraidd y ddau, ac mae’n cynnig ei
adnoddau a’i arbenigedd i bartneriaid trydydd parti
mewn ffordd na wnaeth erioed o’r blaen.
Mae hyn o fudd i ni, ac o fudd iddyn nhw. Ond yn
anad dim, mae o fudd i’n cynulleidfaoedd.

CREU PARTNERIAETHAUCYNHYRCHIOL: MANTEISIONA HERIAU

Nid yw llawer o dalwyr ffi’r drwydded yn
ymwybodol faint o’u harian sydd eisoes yn caelei fuddsoddi gan y BBC yn yr economi greadigolehangach. Caiff dros draean o holl incwm
ffi’r drwydded ei wario ar gontractau gyda
chynhyrchwyr annibynnol a chyflenwyr eraill, ac
mae’r rhan fwyaf o’r gweddill yn talu’n uniongyrchol
am dalent greadigol a chynnwys creadigol. Dyma fel
y bu ers sawl blwyddyn; rydym bellach yn ystyried
ymrwymiad llawer mwy cynhwysfawr ac eang ibartneriaethau, a allai wneud gwahaniaeth go iawn iddarlledu yn y DU.

017

TROSOLWG/

Tabl 2/ Prif gwmnïau
annibynnol ynseiliedig ar wariant
TeleduKudos Film & Television
LimitedEndemol UK PLC
Shine Limited
Talkback Thames
Hat Trick Productions
Radio
Somethin’ Else
Smooth Operations
UniqueAbove The Title
Productions Ltd
Pier Productions

Tabl 3/ Gwariant yn yr economi greadigol
		
		
		

Cyfanswm
2008/09
£m
435

479

414

Cyfleusterau ac adnoddau
rhaglenni allanol

265

248

271

Rhaglenni a gaffaelwyda ddarlledwyd

101

90

88

Artistiaid, cyfranwyr
a hawlfraint

305

299

299

		

TROSOLWG/

2006/07£m

Cynyrchiadau teledu, radio
ac ar-lein annibynnol

Grwpiau Perfformio’r BBC

018

2007/08
£m

23

22

28

1,129

1,138

1,100

Tra’n cadw’r cyswllt uniongyrchol cryf rhwng ffi’r
drwydded a’r BBC, mae manteision dull gweithredu
o’r fath yn amlwg: mae’n lledaenu budd buddsoddiad
ffi’r drwydded yn ehangach byth, mae’n cynnig
ffynhonnell sefydlog o fuddsoddiad i’r economi
greadigol hyd yn oed mewn dirwasgiad, ac mae’nategu’r broses o greu cynnwys o’r radd flaenaf na
fyddai’r farchnad o bosibl yn ei gyflawni ar ei phen ei
hun fel arall.
Hyd yn oed yn ystod dyddiau da, mae yna rai
meysydd lle na fydd y sector darlledu masnachol
byth am gyfranogi – nid yw’r ffigurau’n gwneud
synnwyr ac felly nid yw’r elw posibl yn cyfiawnhau’r
buddsoddiad – ond yn aml mae’r rhain yn feysydd
y mae’r BBC yn eu hystyried yn greiddiol i’w allbwn
ei hun: os bydd rhaglennu plant, cerddoriaeth fyw apherfformiadau cerddorfaol yn parhau i ffynnu yn y
DU, mae hynny’n bennaf o ganlyniad i’r BBC. A ph’una yw hynny o ganlyniad i’r dirwasgiad ai peidio, ceirarwyddion y gallai newyddion lleol a rhanbarthol,
casglu newyddion rhyngwladol, drama deledu
frodorol, comedi a rhaglenni dogfen difrifol oll fod ynwynebu pwysau tebyg.
Dywed ein cynulleidfaoedd wrthym fod y genres
hyn yn dal i fod yn bwysig iddynt, ac felly mae
cyfrifoldeb arnom i wneud cymaint ag y gallwn i’w
diogelu a’u hyrwyddo. Dyna pam y lluniwyd ein
memorandwm cyd-ddealltwriaeth diweddar gydag
ITV, sy’n archwilio sut y gallwn gyfuno ein hadnoddau
a’n seilwaith newyddion rhanbarthol i helpu i gynnal

Cyflenwi’r BBC
Ein nod yw dewis ein holl gyflenwyr strategol yn ofalus, ermwyn sicrhau eu bod yn meddu ar arbenigedd penodol a’u
bod yn cyflwyno gwerth am arian.
Bu cydberthnasau parhaus ar waith ers sawl blwyddyn,
er enghraifft, gyda darparwyr gwasanaethau sy’nuniongyrchol hanfodol i’n gweithgareddau darlledu, megis
Arqiva, Siemens a SES Astra sy’n darparu ac yn cynnal ein
rhwydweithiau dosbarthu.
Caiff ein holl drefniadau cyflenwi eu rheoli drwy ein timau
caffael arbenigol, er mwyn sicrhau ein bod yn cydymffurfio
â’r rheoliadau perthnasol, ac yn defnyddio telerau masnach
sy’n safonol i’r diwydiant. Gellir cael gwybodaeth am einholl anghenion caffael – gan gynnwys tendrau newydd – arwww.bbc.co.uk/supplying

Siart 1/ Gwariant yn yr economi greadigol £bn
06/07
1.1
1.1
07/08
1.1
08/09

Gwariwyd £435miliwn gennym gyda’r sector
annibynnol allanol ym maes cynhyrchu teledu a radio
a’r cyfryngau newydd y llynedd, dim ond cyfran o’r
cyfanswm o £1.1biliwn a fuddsoddwyd gennym yn yr
economïau creadigol ehangach.

newyddion rhanbarthol ar ITV. Gallai hyn gynnwys
rhannu ein hwyth prif ganolfan newyddion yng
Nghymru a Lloegr, a lleoli’r rhan fwyaf o swyddfeydd
bach a chanolig ITV yn ein swyddfeydd rhanbarthol alleol ni. Rydym yn ystyried sut y gellid defnyddio hyn
i helpu darparwyr newyddion rhanbarthol eraill pe
bai rhwymedigaethau presennol yn newid.
Dim ond un enghraifft dda yw hon o’r gwerth ygellir ei gael o bartneriaethau. Ond mae heriau arisgiau hefyd ynghlwm wrth ein dull gweithredu,
hyd yn oed os nad ydynt mor amlwg ar unwaith. Os
ydym yn bwriadu cynyddu ein gwaith partneriaeth
yn sylweddol, mae angen i ni wneud hynny gan
sicrhau nad yw’n arwain – hyd yn oed yn anfwriadol– at amodau negyddol neu andwyol i randdeiliaid
eraill, yn enwedig cyfranogwyr eraill yn niwydiant y
cyfryngau a gwneuthurwyr rhaglenni.
Mae gennym eisoes hanes o bartneriaethau
buddiol ag awduron, cynhyrchwyr a gwneuthurwyr
rhaglenni annibynnol, sydd wedi rhoi clasuron i ni o’r
comedi Birds of a Feather i adloniant gyda University
Challenge a rhaglenni trafod gyda Question Time;
gwelwyd hefyd nifer o gyd-fentrau technolegolllwyddiannus, fel PAL, stereo NICAM, Freeview
a Freesat. Yn wir, bu gennym bob amser ran
flaenllaw yn y broses o ddatblygu a hyrwyddo
safonau, technolegau a llwyfannau cyffredinol argyfer darlledwyr cyhoeddus y DU, ac rydym bob
amser wedi rhannu ein datblygiadau a’n manteision
technolegol gyda rhanddeiliaid eraill yn y diwydiant.
Wrth i ni ehangu ein gwaith yn y maes hwn drwy
bartneriaethau newydd, rydym yn gobeithio helpu i
ddatblygu technolegau a gwasanaethau yn y dyfodol
a all gael eu defnyddio nid yn unig gan y BBC, ond
gan ddarlledwyr eraill a rhanddeiliaid eraill yn ycyfryngau, a fydd yn ei dro o fudd i’n cynulleidfaoedd
ac i dalwyr ffi’r drwydded. Er enghraifft, mae einlabordai ymchwil a datblygu yn gweithio gydag ITV
a BT i ddatblygu safon agored a syml ar gyfer teledu
rhyngrwyd. Os caiff ei chymeradwyo, bydd hyn yn
galluogi pobl i ddefnyddio gwasanaethau fel iPlayer,
ITV player a YouTube yn eu hystafell fyw, yn ogystal
ag ar eu cyfrifiaduron personol. Rydym hefyd yn
ymwneud â’r gwaith o ddatblygu’r safon newydd
ar gyfer Manylder Uwch ar deledu daearol digidol,ac yn cydweithredu mewn technolegau protocol
darlledu a rhyngrwyd arloesol eraill.

TROSOLWG/

019“Mae’r oes ddigidol yn cynnig cyfleoedd
anhygoel i ehangu mynediad i
wrthrychau drwy adnoddau ar-lein.
Bydd y wefan History of the Worldarfaethedig yn bartneriaeth unigryw
ac arloesol rhwng British Museum
a’r BBC, gan ddefnyddio grymgwrthrychau i adrodd hanesion iennyn diddordeb cynulleidfa yn y DU
ac yn fyd-eang yn hanes y byd. Mae’nbleser gennyf fod yn gweithio gyda’r
BBC ledled y DU i gyflwyno’r prosiect
hynod gyffrous ac uchelgeisiol hwn.”
Neil MacGregor, Cyfarwyddwr,
The British Museum

Agor yr archifau
Mae archifau diwylliannol ac artistig niferus y DU yn adnodd
cenedlaethol amhrisiadwy, ond ni fu llawer ohonynt bob amser ynhygyrch i’r cyhoedd. Rydym yn gweithio gyda rhai o amgueddfeydda chasgliadau celf mwyaf blaenllaw’r wlad i sicrhau bod eu trysorau
ar gael ar-lein, a thrwy hynny gyflwyno eu deunydd darlledu igynulleidfa lawer ehangach ledled y DU gyfan, er mwyn dysgu ac
addysgu, ac er mwyn diddanu.
Er enghraifft, o fis Medi i fis Ionawr eleni, lluniwyd partneriaeth
gennym â’r Tate Britain ar adolygiad Francis Bacon i ddathlu
canmlwyddiant ei eni – mae deunydd archif gan y BBC nas
darlledwyd erioed o’r blaen i’w weld o hyd ar wefan y Tate.
Yn ystod y flwyddyn i ddod, bydd partneriaeth rhwng British
Museum a Radio 4 yn creu pecyn aml-gyfrwng yn seiliedig ar
History of the World in 100 Objects, mae cynlluniau ar waith i drefnu
bod casgliad ffilmiau Arts Council ar gael ar BBC Online, ac mae
gennym bartneriaeth newydd â British Film Institute a fydd yn
archwilio ffyrdd newydd o sicrhau bod deunydd archif ar gael aryr amrywiaeth ehangaf posibl o lwyfannau, a datblygu safonau
diwydiant newydd ar gyfer rheoli, storio a dosbarthu cynnwys.

022 / EIN HAMCANION/
028 / TELEDU/
046 / RADIO/
064 / CYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL/
070 / NEWYDDIADURAETH/
080 / MASNACHOL/PERFFOPERFFORMIAD/

021

RMIAD/PERFFORMIAD/
EIN HAMCANION/PORTFFOLIO O WASANAETHAU
unigryw WEDI’U CYNLLUNIOI DDIWALLU ANGHENION EIN
CYNULLEIDFAOEDD AMRYWIOL.
O’r BBC One hynod boblogaidd – a wyliwyd gan bedwar allano bob pump person yn y DU bob wythnos y llynedd – a Radio 2(yr orsaf radio genedlaethol fwyaf poblogaidd yn y DU gyda
thros 13 miliwn o wrandawyr) i’r rheini â chynulleidfaoedd llai
fel BBC Parliament, CBBC a Radio 3, gyda phob un yn denu
cynulleidfa graff a theyrngar benodol i’w harlwy unigryw – mae’r
BBC yn ceisio cysylltu â chymaint o wylwyr a gwrandawyr yn y
DU â phosibl ar ryw adeg bob wythnos.
Fe’n hariennir gan ffi’r drwydded – felly mae’n gwbl briodol
bod pob cartref yn cael gwerth gennym yn gyfnewid am
eu buddsoddiad, ac rydym yn falch o ddatgan bod 93% oboblogaeth y DU wedi ein croesawu i’w cartrefi y llynedd
mewn wythnos gyffredin…

PERFFORMIAD/

022

PERFFORMIAD/

023

RHAGLENNI COFIADWY A
GWREIDDIOL SY’N SEFYLL ALLAN.
…bod gan 93% o bobl Prydain sy’n cael eu denu gan ein
cynnwys bob wythnos amrywiaeth eang o ddiddordebau ahoffterau, a’n huchelgais yw cynnig amrywiaeth o raglennia chynnwys iddynt na ellir ei gael unrhyw le arall.
Felly boed yn rhaglenni sy’n adlewyrchu hwyliau’r genedl –o’r miliynau o wylwyr sy’n gwylio’r Eurovision Song Contest yn
y dirgel (heb sôn am y rheini a wrandawodd ar Radio 2 neu
drwy’r BBC iPlayer) – neu’n ddrama unigryw a gwreiddiol gyda
Little Dorrit neu’n rhaglenni sy’n uno cymunedau o ddiddordeb
fel Antiques Roadshow, a ddangosir yma, neu Songs of Praise neu’nchwaraeon byw – gwyliodd 42 miliwn ein darllediadau o’r
Gemau Olympaidd ac ymwelodd miliwn o bobl ychwanegol
â’n gwefannau chwaraeon o gymharu ag wythnos arferol –rydym am i gynulleidfaoedd wybod fod gan y BBC rywbeth
unigryw y maent am ei brofi, a’i bod yn werth ymweld â ni.

PERFFORMIAD/
EIN HAMCANION/PERFFORMIAD/

024

ANSAWDD A NIFER:
MAE CYNULLEIDFAOEDD YN DISGWYLY DDAU.
Ar deledu ac ar radio, mae’r BBC yn cynnig amrywiaeth o raglennia theitlau na fyddai’r farchnad, ar ei phen ei hun, yn eu darparu.
Ymhlith y rhaglenni nodedig eleni roedd Baroque, a ddangosiryma, a The Art of Italy, y ddau gan BBC Four, a’r amrywiaethehangaf o berfformiadau byw a oedd i’w chael yn unrhyw le:
The Proms, Electric Proms, Glastonbury, T in the Park. Cyngerdd
Elbow gyda Cherddorfa Gyngerdd y BBC oedd y prosiect
cerddoriaeth digidol mwyaf llwyddiannus yn hanes y BBC
gyda bron i filiwn o geisiadau i weld y gyngerdd drwy’r botwm
coch. Ac mae dros hanner yr holl ddarllediadau cerddorol ar
BBC Radio 3 naill ai’n fyw neu wedi’i recordio’n arbennig.

025
PERFFORMIAD/

Nid oes cymhariaeth i gomedi Radio 4 – ac eithrio efallai ardeledu’r BBC, a addasodd ddwy gyfres Radio 4 wreiddiol
eleni – I’ve Never Seen Star Wars a Genius. Mae cyfres gomedi
oesol boblogaidd BBC One My Family ar ei nawfed gyfres
ac yn dal i lwyddo i ddenu tua wyth miliwn o wylwyr bob
wythnos. Yn ystod 2009 bydd yn dathlu ei 100fed rhifyn,
dim ond y trydydd comedi sefyllfa Prydeinig i gyrraedd ygarreg filltir hon yn ddiweddar. Roedd y cyfresi eraill hefyd
gan y BBC, sef Birds of a Feather a Last of the Summer Wine.

PERFFORMIAD/
EIN HAMCANION/PERFFORMIAD/

026

GWERTH=CYRHAEDDIAD+ANSAWDD+EFFAITH
NID MATER SYML O WARIO LLAI YWDARPARU GWERTH.
Ond er ein bod yn anelu at wario’n ofalus – rydym wedi
gwella ein perfformiad a’n heffeithlonrwydd bob blwyddyn ers
2000 – nid yw lleihau costau ynddo’i hun yn cyflawni gwerth.
Y llynedd, gwnaethom fuddsoddi £1.1biliwn yn economi
greadigol y DU – mwy nag ITV a Channel 4 gyda’i gilydd yn
ystod yr un cyfnod. Un o’n llwyddiannau yw In The Night
Garden, a wneir gan Ragdoll ar gyfer CBeebies. Enillodd
ei phlwyf fel ein rhaglen fwyaf poblogaidd i blant cyn oed
ysgol cyn gynted ag y dechreuwyd ei dangos ddwy flynedd
yn ôl. A thrwy BBC Worldwide, rydym wedi llwyddo i
drwyddedu a gwerthu amrywiaeth o deganau a DVDs sy’nein helpu i wneud arian ar y brand a darparu elw i dalwyr ffi’r
drwydded o’u buddsoddiad trwyddom ni mewn rhaglenni achynnwys. Mae BBC Worldwide hefyd yn gwerthu rhaglennia fformatau, a’r llynedd gwerthodd bob un o’r 100 rhifyn o
In The Night Garden i Tsieina, lle y bydd tua 300 miliwn o blantyn gwylio Igglepiggle a’i ffrindiau yn ddiweddarach eleni.

PERFFORMIAD/

027

PERFFORMIAD/
TELEDU/PERFFORMIAD/

028“NID YW RHAGLENNI GWYCH AC AMSERLENNU PRIODOL BELLACHYN DDIGON. MAE COMISIYNU DIGIDOL A 360 GRADD YN EHANGU
EIN HOPSIYNAU AC YN EIN HELPU I DDIWALLU ANGHENIONGWYLWYR MODERN YN WELL.”
JANA BENNETT, CYFARWYDDWR GWASANAETHAU GWELEDOL

SUT Y GWNAETHOM Y LLYNEDDCYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTHSUT Y GWNAETH
EIN GWASANAETHAU1

85%
64%
110
7.1c

BETH Y MAE HYN YN EI OLYGU

Mae 48 miliwn o bobl yn y DU (85% o’r boblogaeth) yn gwylio
Teledu’r BBC bob wythnos, mwy nag unrhyw ddarlledwr
teledu arall, gan gynnwys un allan o bob pump sy’n gwylio
BBC Three, a’r naw miliwn sy’n gwylio CBeebies a CBBC.

Sgoriodd bron i ddwy ran o dair o raglenni (64%) ar
draws BBC One, BBC Two, BBC Three a BBC Fourwerthfawrogiad uchel o 80 neu fwy – cynnydd o droschwarter ar y flwyddyn flaenorol sy’n dangos bod
cynulleidfaoedd yn cydnabod bod ansawdd yn gwella.

Enillodd Teledu’r BBC dros 110 o wobrau y llynedd, o Emmy
Ryngwladol am berfformiad prif gymeriad David Suchetyn Maxwell a BAFTAs am Cranford a History of Modern
Britain Andrew Marr, i Festival Rose d’Or am Kombat
Opera Presents… BBC Two a Gwobr Grierson am raglen
ddogfen wyddoniaeth Parallel Worlds, Parallel Lives.

Mae cost gyfartalog fesul awr gwyliwr (cyfanswm costy rhaglenni wedi’i rannu â nifer yr oriau gwyliwr) ar
draws ein portffolio o ddeg gwasanaeth teledu i’r DU
gyfan yn unol â ffigurau BBC One a BBC Two, ac yn
amlygu’r gwerth cyffredinol a ddarperir i dalwyr ffi’r
drwydded gan arlwy ein portffolio cymysg unigryw.

Weithiau bydd yr amserlen yng
Nghymru, yr Alban a Gogledd
Iwerddon ar gyfer BBC One a
BBC Two yn wahanol i amserlenrhwydwaith y DU.

1Mae’r ffigurau yn seiliedig ar wasanaethau, yn unol â’r system trwyddedau gwasanaeth a gaiff ei monitro gan Ymddiriedolaeth y BBC.

029
PERFFORMIAD/METRIGPERFFORMIAD/
TELEDU/TELEDU/ROEDD YN FLWYDDYN OLYGYDDOL GRYF I
DELEDU’R BBC, GYDAG AMRYWIAETH EANG O
RAGLENNI unigryw O ANSAWDD UCHEL ARDRAWS EIN SIANELAU A’N GWASANAETHAU, O’R
CRIMINAL JUSTICE CLODWIW I JOURNEYS INSIDE THE
MEDIEVAL MIND; O’R COMIC RELIEF YSBRYDOLEDIGI BUGBEARS, GWEFAN NEWYDD SY’N DARPARU
GWASANAETH UNIGRYW I BLANT.

PERFFORMIAD/

030

BBC One yw sianel fwyaf poblogaidd Prydain o hyd ac, yn ystod oriau
brig, mae BBC Two yn parhau i ehangu ei chyrhaeddiad i oedolion iau.
Llwyddodd BBC Three i gyflawni twf o 10% ymhlith cynulleidfaoedd iau,
ac mae cyrhaeddiad BBC Four yn parhau i dyfu’n gyson. Llwyddodd ein
sianelau clodwiw i blant, CBBC a CBeebies, i gadw eu statws blaenllaw
mewn marchnad gystadleuol iawn a chafodd BBC HD flwyddyn gyntaf
lwyddiannus iawn.
Mae ffresni, arloesedd a gwreiddioldeb i’w gweld ymhob rhano’n hamserlenni.
Ymhlith uchafbwyntiau drama mae portread Kenneth Branagh oKurt Wallander; perfformiadau cofiadwy gan Andrea Riseborougha Lindsay Duncan, yn datgelu dau gyfnod allweddol ym mywyd
gwleidyddol Margaret Thatcher; yr House of Saddam iasoer; a Being
Human, a grewyd i gynulleidfaoedd BBC Three ar deledu ac ar-lein,
ac un o’n sioeau mwyaf poblogaidd ar iPlayer.
Ar draws rhaglenni ffeithiol, y syniadau mawr, dewr sy’n denu ein
cynulleidfaoedd. Cyflwynodd Stephen Fry a Simon Schama eu
persbectif unigryw ar ddigwyddiadau yn America yn ystod y cyfnod
cyn etholiadau hanesyddol 2008, a llwyddodd rhaglenni hanes naturiol
arbennig, fel Lost Land of the Jaguar a Yellowstone, i greu argraff dda.
Profodd rhaglenni dogfen hir, The Fallen, The Agony and Ecstasy of Phil
Spector Arena, a Man on Wire a enillodd Oscar, a gynhyrchwyd mewn
partneriaeth ag UK Film Council a Discovery Films, yr effaith y gall
rhaglenni dogfen ei chael. Erys y celfyddydau yn flaenoriaeth.
Ni yw buddsoddwr mwyaf y DU mewn comedi gwreiddiol. Eleni,
rydym wedi cefnogi dulliau newydd a gwreiddiol, megis y gyfres
Outnumbered ar BBC One, a gafodd ganmoliaeth arbennig, addefnyddiodd waith byrfyfyr gyda phlant i ddatblygu comedi sefyllfa
am y tro cyntaf. Ar draws y portffolio sianelau cyfan, rydym yn gallu
rhoi cyfle i adloniant comedi ffynnu: roedd QI a Gavin and Stacey,
dau o lwyddiannau BBC One eleni, yn gysyniadau a gynhyrchwydyn wreiddiol ac a ffynnodd ar BBC Two a BBC Three.

Bu’n flwyddyn o arloesedd a blaengaredd i ni wrth i ni greu ffyrdd
newydd i gynulleidfaoedd brofi ein hallbwn y tu hwnt i ddarlledu
llinellol traddodiadol, gan sicrhau bod ein cynnwys yn fwy hygyrcha darparu profiad gwell iddynt. O ganlyniad, rydym wedi ennill llu
o wobrau pwysig: cydnabuwyd ansawdd safleoedd fel Survivors
Interactive, ein cynnyrch newid yn yr hinsawdd Bloom a MI High gan
CBBC ledled y byd. O Britain from Above, a enillodd Wobr Emmy
Digidol, i The Darwin Season, rydym wedi cynnig teithiau dysgu ategolar deledu ac ar-lein. Ac i rai o’n digwyddiadau mwyaf, bu eleni yn
flwyddyn o aeddfedu go iawn: o’r Gemau Olympaidd yn Beijing
i’r Red Nose Day cyntaf cwbl ddigidol, mae cynulleidfaoedd yn
ymgysylltu â’n cynnwys mewn ffyrdd newydd.
Cawsom gyfraniadau pwysig at rwydweithiau’r DU gyfan hefyd
gan gydweithwyr a chyflenwyr ledled y DU. Roedd Sesame Treeyn gyfres newydd i blant ifanc am amrywiaeth a themâu datblygiad
personol o Ogledd Iwerddon, a gafodd ei darlledu’n ddiweddarachar deledu rhwydwaith. O Gymru, gweithiodd tîm drama Doctor Who
gyda’r cwmni annibynnol Shine a BBC One i lansio cyfres newydd argyfer nos Sadwrn, Merlin. A chafodd A History of Scotland, o’r Alban, agydgynhyrchwyd gyda’r Brifysgol Agored, gyfres lwyddiannus ar BBC
One yn ei gwlad gartref cyn cael ei darlledu ar rwydwaith BBC Two.
Rydym yn anelu at sicrhau bod 50% o’r gwariant cynhyrchu y tu allani Lundain erbyn 2016 yn cynnwys 17% o Gymru, Yr Alban a Gogledd
lwerddon yn unol â chyfran poblogaeth y DU sy’n byw yno.

Mae gan rwydweithiau’r BBC yr amrywiaeth ehangaf o genres rhaglenni o blith holl ddarlledwyr y DU.
				
Ffeithiol 		
Addysg (ffurfiol) 		
Newyddion a thywydd		
Materion cyfoes		
Adloniant		
Chwaraeon 		
Plant		Drama		Ffilm		Cerddoriaeth a’r celfyddydau		Crefydd		

BBC One2008/09
2007/08
1,993
2,021
–
6
2,330
2,400
237
206
638
481
755
603
475
496
937
1,114
638
690
91
109
104
105

BBC Two
2008/09
2007/08
1,854
1,757
440
785
850
559
287
260
594
681
915
951
1,673
1,619
507
322
635
819
315
315
34
30

BBC Three
2008/09
2007/08
1,427
1,333
–
–
32
32
167
126
1,160
1,170
27
25
–
–
364
329
206
184
72
71
–
5

BBC Four
2008/09
2007/08
991
969
4
2
12
6
160
194
168
274
–
–
–
–
441
340
190
204
1,255
1,251
25
15

Parhad		

230

236

292

295

114

110

71

78

Cyfanswm oriau rhwydwaith 		(ac eithrio rhaglenni eithrio)

8,428

8,467

8,396

8,393

3,569

3,385

3,317

3,333

PERFFORMIAD/

031

Tabl 4/ Oriau allbwn teledu rhwydwaith BBC yn ôl genrePERFFORMIAD/
TELEDU/NOD BBC ONE YW SICRHAU MAI HI YW’R SIANEL A
GAIFF EI GWERTHFAWROGI FWYAF YN Y DU, Â’R YSTODEHANGAF O RAGLENNI O SAFON YMYSG YR HOLL
RWYDWEITHIAU PRIF FFRWD YN Y DU. RYDYM YN CYNNIGAMRYWIAETH EANG O RAGLENNI, A NI YW PRIF ALLFA’R
BBC AR GYFER DIGWYDDIADAU O BWYS YN Y DU AC YN
RHYNGWLADOL.

PERFFORMIAD/

032

CYRHAEDDIAD

77.6%
6.8c
COST FESUL AWRGWYLIWR• Yn ystod y flwyddyn, cyrhaeddiad pob awr
wythnosol BBC One ar gyfartaledd oedd
77.6%/44.0 miliwn (2008: 78.2%/44.1 miliwn). Yn
ystod oriau brig (6pm–10.30pm), canran ailddarlledu
BBC One oedd 8.2% (2008: 8.3%). Ni hefyd oedd
yr unig sianel ddaearol i wella perfformiad yn ystod
oriau brig yn ystod y cyfnod hwn.
• Cafodd tua 60% o raglenni ar BBC One sgôr
gwerthfawrogiad o 80 neu fwy.
• Roedd ein cost gyfartalog fesul awr gwyliwr yn
gyson, sef 6.8c (2008: 6.8c).
Ymhlith uchafbwyntiau’r llynedd roedd:

SYNIADAU GWREIDDIOL

Chwith uchaf: Criminal Justice,
drama dreiddgar gan yr
ysgrifennydd Peter Moffatt.
Dde uchaf: Y ddrama boblogaidd
ar nos Sadwrn, Merlin.

Syniadau newydd ac unigryw yw anadl einioes
BBC One. Rydym yn parhau i fuddsoddi’n helaeth
mewn comedi Prydeinig. Roedd animeiddiad Wallace
and Gromit, A Matter of Loaf and Death, yn llwyddiantysgubol gyda’r nifer uchaf erioed o bobl yn ei wylio
ddydd Nadolig, sef 16.2 miliwn (cyrhaeddodd ffigurau
gwylio cyffredinol y diwrnod eu lefelau uchaf ers
1999). Ymhlith comedi newydd roedd Sunshine, aysgrifennwyd gan Craig Cash, a Life of Riley ac Old Guys
gan BBC Scotland. Dychwelodd y rhaglen unigryw allwyddiannus Outnumbered am ail gyfres.
Gwnaethom weithio gyda sianelau eraill y BBC i
gyflwyno’r goreuon o’r byd comedi i gynulleidfa

eang, gan symud cyfres BBC Three Gavin andStacey a enillodd wobrau niferus a QI o BBC Two
i’n hamserlenni. Denodd y rhaglen Gavin and Stacey
Christmas Special 7.2 miliwn o wylwyr a chyfran o 39%
o bobl ifanc 16 i 34 oed. Roedd QI hefyd yn llwyddianto ran denu gwylwyr iau gan gyrraedd cyfran gyfartalog
o 20% o bobl ifanc 16 i 34 oed, tri phwynt cyfran ynuwch na chyfartaledd y sianel.
Roedd Last Choir Standing yn ddigwyddiad adloniant
gwahanol a lwyddodd i adlewyrchu’r cymunedau
amrywiol sydd i’w cael ledled y DU. Rhoddwyd
cyfle i bymtheg côr amatur, yn amrywio o grŵpYsgol Glanaethwy i’r cantorion gospel, Revelation,
arddangos eu doniau yn ystod oriau brig ar BBC One.

DRAMA UCHELGEISIOL OANSAWDD UCHEL

Ymhlith ein dramâu roedd gwaith unigryw ac
uchelgeisiol megis The Diary of Anne Frank, Wallander,
A Short Stay in Switzerland, Criminal Justice a Fiona’s
Story. Gwnaethom lwyddo i gyrraedd cynulleidfa iau
gyda chyfresi fel Merlin ar nos Sadwrn (6.3 miliwn,
cyfran o 27%) – ac rydym yn awyddus i gynnig mwy
i’r gynulleidfa hon o bob genre. Roedd No 1 Ladies
Detective Agency yn arbennig o boblogaidd gyda
chynulleidfaoedd amrywiol, gan ddenu cyfran o
29% o’r gwylwyr ymhlith cymunedau Affricanaidd a

RHAGLENNI FFEITHIOL HYGYRCH

Bu’n flwyddyn gref i wyddoniaeth gyda rhaglenni fel
Super Doctors gyda’r Arglwydd Winston a Make Me…
gyda Michael Mosley a Charles Darwin and The Tree ofLife (a wyliwyd gan dros chwe miliwn). Gan adeiladu ar yllwyddiannau hyn, byddwn yn cyflwyno sioe wyddoniaeth
newydd yn ystod oriau brig o ddiwedd 2009.
Ochr yn ochr â chyfresi fel Nature’s Great Events,
cyflwynwyd fformatau arloesol a ddenodd
gynulleidfaoedd iau i fyd natur – perfformiodd Tiger Spyin the Jungle a Lost Land of the Jaguar yn arbennig o dda
i’r genre yma gyda phobl rhwng 25 a 44 oed (cyfran o
20% a 21% o’r grŵp hwn, yn unol â’r cyfartaledd oriau
brig cyffredinol).
Mae celfyddydau poblogaidd, diwylliant a hanes yn
allweddol i’n hamserlen, ac eleni gwelwyd safbwynt
Jeremy Paxman ar The Victorians, The Story of the Guitar
a’r maes celfyddydol clodwiw Imagine yn dychwelyd.

BLWYDDYN BWYSIG O CHWARAEON

2004/05		
2005/06		
2006/07		
2007/08		
2008/09		

9.7%
8.9%
8.4%
8.3%
8.2%

Dde uchaf: The Andrew MarrShow yn taflu goleuni ar beth
sy’n digwydd yn y byd.
Gwaelod dde: Yn ogystal
ag ailddarledu clasuron o’r
archif, mae gwylwyr yn deall
bod ailddarlledu rhaglenni
gwreiddiol yn ddiweddarachyn ystod yr un wythnos, neu
raglenni o’n sianelau eraill ynrhoi cyfleoedd pellach iddynt
weld rhywbeth yr oeddent
wedi’i hoffi neu’i fethu, acmae hyn yn aml yn denu
cynulleidfaoedd uwch na’r
hyn sydd ar gael ar y sianelau
digidol. Mae llawer o’n cynnwys
hefyd i’w weld ar BBC iPlayer
am saith diwrnod. Mae’r llunyn dangos y comedi arloesol
Outnumbered.

Charibïaidd, bron i ddwywaith cyfran gyfartalog drama
nad yw’n opera sebon ymhlith y cynulleidfaoedd hyn.
Yn ystod y dydd, ni oedd yr unig sianel yn y DU i
gomisiynu drama wreiddiol, gyda Doctors a’r gyfres pum
rhan Missing, y ddwy wedi’u cynhyrchu yn Birmingham.

NEWYDDIADURAETH unigryw
A PHOBLOGAIDD

Gwnaethom ddarparu newyddion o ansawdd
uchel yn ystod yr wythnos am 1pm, 6pm, 8pm a
10pm i ddiwallu anghenion amrywiaeth o wahanol
gynulleidfaoedd – yn ogystal â dadansoddiadau a
newyddiaduraeth ymchwiliol arall ar adegau eraill yn yr
amserlen. Gosodwyd yr agenda gennym gan gyflwyno
pynciau anodd i gynulleidfa eang, ond gan hefyd greu
newid. Yn dilyn Pedigree Dogs Exposed rhoddodd y
BBC y gorau i ddarlledu’r sioe cŵn Crufts ar y teledu.
Ac yn dilyn rhaglen Panorama, Primark: On the Rack,ymatebodd y cwmni ar fyrder gan dorri cysylltiad â
chyflenwyr y canfuwyd eu bod yn defnyddio llafur plant.
Denodd rhaglen arbennig yn ymateb i ddigwyddiadau
newyddion gan Panorama a archwiliodd achos Shannon
Matthews gynulleidfa o 5.8 miliwn.
Mae The ONE Show yn gohebu o bob cwr o’r DU bob
diwrnod yn ystod yr wythnos ac yn dod yn fwyfwy
poblogaidd. Cyfartaledd y gynulleidfa yn ystod y
flwyddyn oedd 4.5 miliwn/22.5%, cynnydd o bron i ddau
bwynt cyfran ar y cyfartaledd ar gyfer y slot cyn lansio.
Cyflwynwyd slot ddogfen newydd gennym am 10.35pm
ar nos Fawrth i ohebu ar Brydain gyfoes, ac mae
ein rhaglen eithrio ranbarthol wythnosol ar faterion
cyfoes yn rhoi cipolwg o straeon sydd o arwyddocâdgwirioneddol i’n cynulleidfa yn eu hardal hwy.
Roedd materion cyfoes yn ein hamserlen yn ystod
y dydd yn cynnwys wythnos o raglenni yn seiliedig
ar y GIG a gwelwyd Missing yn dychwelyd. Wedi’i
gyfoethogi gan bum drama newydd, denodd
Missing Live gynulleidfaoedd sylweddol o 1.1 miliwn
yn ystod y dydd, (cyfran o 24.3%) ac o ganlyniad
uniongyrchol iddi, daethpwyd o hyd i saith person afu ar goll. Atgyfnerthwyd ein harlwy newyddiaduraeth
defnyddwyr gyda Watchdog ar ei newydd wedd,
cyfres newydd o Rogue Traders a chyfres newydd
Rogue Restaurants.

033
PERFFORMIAD/

Tabl 5/
Ailddarllediadau
BBC One yn ystod
oriau brig

Mae chwaraeon bob amser yn boblogaidd gyda’ngwylwyr a bu’n haf prysur i BBC Chwaraeon. Y llynedd,
cyrhaeddodd ein cynulleidfa ar gyfer rownd derfynol
Wimbledon i ddynion uchafbwynt o 12.7 miliwn owylwyr. Er nad oedd unrhyw wledydd o’r DU yncymryd rhan yn Ewro 2008, denodd ein darllediadau
gyfartaledd o dros bum miliwn o wylwyr a chyfranarbennig o uchel o bobl ifanc 16 i 34 oed, sef 28%.
Cyflawnodd y Gemau Olympaidd gyfran gyfartalog
o 35%, a’n cynulleidfa fwyaf yn ystod y dydd ers wythmlynedd. A dathlwyd yr adeg y trosglwyddwyd y
Gemau Olympaidd o Beijing gyda’r London 2012 Party
gydag un o bob tri o bobl a oedd yn gwylio’r teledu
ar y pryd yn gwylio BBC One (cyfran o 32.9%).
Eleni ail-lansiwyd Watchdog a The ONE Showgennym fel cynigion gwirioneddol aml-lwyfan gyda’u
gwefannau yn greiddiol i gynnwys golygyddol y sioeau
teledu. Byddwn yn parhau i ymgorffori gwahanol
gymwysiadau – o negesfyrddau i ddosbarthiadau
meistr – yn ein gwefannau er mwyn gwella profiad ygynulleidfa, a denu gwylwyr newydd.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, rydym hefyd yn anelu
at gyflwyno rhaglenni sy’n ehangu ein hapêl ac yn
ymestyn ein hamrywiaeth o wylwyr. Bydd y gyfres
newydd o Countryfile yn ystod oriau brig yn ymdrin
â materion a phryderon cymunedau gwledig nas
gwasanaethir yn ddigonol; bydd y ddrama newydd
Small Island yn ceisio denu cynulleidfaoedd ething
amrywiol; a bydd ein sioe gwyddoniaeth newydd
yn apelio at wylwyr iau 25 i 44 oed – oll yn grwpiau
allweddol yr hoffem eu gwasanaethu’n well.

PERFFORMIAD/
TELEDU/MAE BBC TWO YN CYFLWYNO RHAGLENNI Â DYFNDER A
SYLWEDD I GYNULLEIDFA EANG. HI SY’N DARLLEDU’R SWM
A’R AMRYWIAETH FWYAF O RAGLENNU FFEITHIOL O BLITH
EIN HOLL SIANELAU, WEDI’I GYFUNO Â CHELFYDDYDAU,
COMEDI A DRAMA unigryw.
Uchaf: Maestro, lle enillodd ygomedïwraig a’r ysgrifennydd
Sue Perkins yr hawl i ddal ybaton yn Proms in the Park.
Canol: Canolbwyntiodd yrhaglen ddogfen estynedig
The Fallen ar straeon y
300 o filwyr o Brydain a
fu farw wrth wasanaethu
yn Affganistan ac Irac.
Gwaelod: Adroddodd
Natural World stori Titus,
Brenin y Gorilas, o Rwanda.

PERFFORMIAD/

034

CYRHAEDDIAD

57.4%
7.5c

COST FESUL AWRGWYLIWR

Tabl 6/
Ailddarllediadau
BBC Two yn ystod
oriau brig
2004/05		 32.5%
2005/06		 27.4%
2006/07		 30.1%
2007/08		 29.3%
2008/09 		 32.6%

Y CELFYDDYDAU, COMEDI A DRAMA• Yn ystod y flwyddyn, parhaodd cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud cyfartalog BBC Two yn gryf,
sef 57.4%/32.6 miliwn (2008: 57.6%/32.5 miliwn).
Er gwaethaf cystadleuaeth gynyddol gan sianelau
digidol, llwyddwyd i gynnal ein cyfran pob awr
ymhlith pobl ifanc 25 i 44 oed (6.4% o gymharu
â 6.5% yn 2008).
• Cyflawnodd dros ddwy ran o dair o raglenni
BBC Two sgôr gwerthfawrogiad o 80 neu fwy
yn ystod y flwyddyn.
• Cynyddodd y gost fesul awr gwyliwr flwyddyn
ar flwyddyn i 7.5c (2008: 7.0c).

MEITHRIN GWYBODAETHO John Prescott: The Class System and Me i An Island
Parish, dathlwyd amrywiaeth cyfoethog bywyd yn
y DU gennym. Cyflwynodd Wonderland gipolwg
ar fywydau eithriadol Prydeinwyr ’cyffredin’
a dogfennwyd effaith ddinistriol dementia yn
Terry Pratchett: My Life with Alzheimer’s.
Dogfennodd cyfres glodwiw Bruce Parry Amazon
ei daith anhygoel o’r Andes ym Mheriw i arfordir
Môr Iwerydd, a chyfunodd y gyfres newydd Explore
newyddiaduraeth teithio unigryw gyda dadansoddiadau
deallus o faterion cyfoes rhyngwladol. Gwelodd Peter
Owen Jones ddefodau crefyddol ar waith yn Around theWorld in 80 Faiths a dilynodd Across the Andes: Beyond
Boundaries hynt mynyddwyr anabl yn mynd i’r afael ârhai o gopaon mwyaf heriol y byd.
Ymhlith y cyfresi hanes nodedig roedd World War II:
Behind Closed Doors ac A History of Scotland, a ddenodd
gyfartaledd o 1.5 miliwn a 2.2 miliwn o wylwyr. Roedd
rhaglenni unigol unigryw fel Timewatch: Stonehenge a
Hadrian’s Wall yn gynigion o safon uchel, yn arbennig
ar nos Sadwrn, lle rydym wedi gweld cynnydd o 5%
o ran ein cyfran blwyddyn ar flwyddyn yn y rhangystadleuol iawn hon o’r amserlen.

Roedd ein perfformiadau cerddorol byw cyfoes –gan gynnwys Later… with Jools Holland a’r Electric Proms– yn cynnwys amrywiaeth helaeth o berfformwyr fel
The Stereophonics, The Killers ac Al Green. Denodd
y gyfres cerddoriaeth glasurol Maestro gynulleidfaoedd
o fwy nag 1.7 miliwn yn ystod oriau brig, ac roedd yn
un o’n cyfresi a drafodwyd fwyaf eleni.
Cynhaliwyd ein hymrwymiad i newyddiaduraeth
gelfyddydol yn The Culture Show – a gafodd gartref
estynedig newydd yn ein hamserlen oriau brig.
Dathlwyd gwreiddioldeb Prydain gennym yn British
Style Genius, ac aethom y tu ôl i’r llenni i weld balenewydd Wayne McGregor Infra yn cael ei chreu.
Ym maes comedi, ategwyd hen ffefrynnau fel
Mock the Week a Never Mind the Buzzcocks â chomedi
sefyllfa deimladwy a hynod wreiddiol Jonathan Harvey
Beautiful People. Gyda chyfartaledd o 1.2 miliwn
o wylwyr, bydd yn dychwelyd am ail gyfres.
Aeth ein dramâu – yn arbennig y ddrama glodwiw
House of Saddam – i’r afael â rhai o straeon pwysicaf
ein cyfnod. Cyflwynodd Einstein and Eddington
ddehongliad newydd i wylwyr o ddatblygiad uno’r syniadau pwysicaf ym maes gwyddoniaeth:
Damcaniaeth Perthnasedd; a threiddiodd Moses Jones ifywydau mewnfudwyr o Wganda yn Llundain gyfoes.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, byddwn yn adlewyrchu
effeithiau’r dirwasgiad economaidd parhaus
gyda chyfres ddogfen Recession Britain a drama aysbrydolwyd gan gwymp Lehman Brothers. Byddwn
hefyd yn cynnig Andrew Marr’s Age of Churchill a drama
hir ategol wedi’i hysbrydoli gan fywyd gwleidyddol
Churchill. Bydd ein rhaglenni gwyddoniaeth nodedig
How The Earth Made Us a Solar System yn rhoi
dealltwriaeth newydd i wylwyr o darddiad bywyd
dynol a’n planed, ac mae Psychoville, cyfres newydd
gan greawdwyr The League of Gentlemen, ac anffawd
ganoloesol yr arwr anffodus Krod Mandoon yn sicr oatgyfnerthu’r comedi a gynigir ar BBC Two.

MAE BBC THREE YN CANOLBWYNTIO’N BENODOL AR
GYNNWYS A THALENT BRYDEINIG ARLOESOL. NOD YSIANEL YW DARPARU CYMYSGEDD EANG O RAGLENNIWEDI’U HANELU’N BENNAF AT GYNULLEIDFAOEDD IAU.

CYRHAEDDIAD

18.7%
COST FESUL AWRGWYLIWR

10.6c

NEWYDDION, MATERION CYFOESA PHYNCIAU LLOSG• Cynyddodd cyfartaledd cyrhaeddiad 15 munud
BBC Three ymhob cartref i 18.7%/10.6 miliwn(2008: 17.3%/ 9.7 miliwn). Ymhlith ein cynulleidfa
darged o bobl ifanc 16 i 34 oed, cynyddodd
cyrhaeddiad hefyd, i 26.0% (o 23%).
• Roedd gan bron i draean o raglenni BBC Threeyn ystod y flwyddyn (31%) sgôr gwerthfawrogiad
o 80 neu fwy.
• Y gost fesul awr gwyliwr oedd 10.6c (i lawr o
12.9c yn 2007/08).

TALENT NEWYDD YN Y DU

Mae gennym ran allweddol i’w chwarae wrth
feithrin talent newydd, fel y dangoswyd gan
lwyddiant y penderfyniad i drosglwyddo’r
gyfres glodwiw Gavin and Stacey i BBC One.
Rydym yn cyflogi amrywiaeth eang o dalent o’r
DU o bersonoliaethau fel Jamelia ac Alesha Dixon igast ifanc Scallywagga. O ran comedi, cyfunodd The
Wrong Door dalent ysgrifennu newydd o Brydain â
defnydd arloesol o’r dechnoleg CGI ddiweddaraf.
Roedd Coming of Age yn gomedi sefyllfa newydd a
ysgrifennwyd gan Tim Dawson, sy’n 19 oed, gyda
chast o chwe actor comig ifanc newydd.

CYMRYD RISGIAU CREADIGOL

O ran drama, denodd ein cyfres arloesol Being
Human gynulleidfaoded ifanc mawr (cynulleidfa
gyfartalog o 930,000 a chyfran o 6.3% o bobl ifanc
16 i 34 oed – sy’n uchel i sianel ddigidol) a chlod ybeirniaid. Fe’i darlledwyd yn wreiddiol fel rhaglen
beilot unigol, a chomisiynwyd cyfres ar sail cryfder ysgriptiau arloesol ac ymateb cryf gan wylwyr i fideos
rhagflas ar-lein cyn ei lansio. Mae gwrando ar ein
cynulleidfaoedd yn greiddiol i’n llwyddiant gyda’nhystod oedran darged.
Ond nid yw pob risg yn llwyddo i ddenu
cynulleidfaoedd mawr. Roedd Our Belief Season, a oedd
yn cynnwys y rhaglen ddogfen Deborah 13: Servant ofGod, yn greadigol fywiog ond ni lwyddodd i ddenu
gwylwyr i’r sianel. Serch hynny, mae’n bwysig ein bod
yn comisiynu cynnwys mor fentrus na fyddai eraill ynrhoi cynnig arno.

Cyflwynodd y 60Seconds Bulletins bob awr gynnwys
newyddion mewn pecyn twt i 5.3 miliwn o wylwyr
bob wythnos. Ymdriniodd y gyfres materion cyfoes
Mischief â materion yn amrywio o dai i ddiwylliant
gangiau; edrychodd y tymor Born Survivors ar
feichiogrwydd ymhlith merched yn eu harddegau,
plant sy’n ofalwyr a hunan-niweidio. Drwy’r gyfres
ddogfen a enwebwyd am wobr BAFTA Blood
Sweat and T-shirts cawsom gyfle i archwilio’r broses
globaleiddio a’i heffaith ar y byd sy’n datblygu.

ARLOESEDD RHYNGWEITHIOL

Mae ein datblygiad fel rhwydwaith aml-lwyfan
wedi arwain at amrywiaeth o brosiectau
arloesol. Defnyddiwyd cymysgedd Born
Survivors o rifynnau byr a chynnwys ar-lein fel
model ar draws y BBC. A dangoswyd Bryony
Makes A Zombie Movie a enwebwyd am wobr
BAFTA gennym ar wefannau eraill – denodd
dros hanner miliwn o wylwyr ar YouTube.
Blaenoriaeth BBC Three yw parhau i gyflwyno
rhaglennu unigryw ‑o ansawdd uchel a gaiff ei
werthfawrogi gan ein cynulleidfa darged ifanc.
Bydd Where Our Food Comes From yn ymchwilio i
darddiad bwyd a’r byd sy’n datblygu. Byddwn hefyd
yn canolbwyntio ar bobl ifanc a sgiliau galwedigaethol
gyda fformat ffeithiol newydd – Young Butcher of theYear. Mae mwy o gomedi newydd a gwreiddiol ar ei
ffordd gyda The Gemma Factor a We Are Klang.

035
PERFFORMIAD/

Uchaf: Roedd stori achymeriadau arloesol wedi
gwneud Being Human yn
boblogaidd ymhlith gwylwyr.
Canol: Y sioe sgetsys,
The Wrong Door.
Gwaelod 1: Ymhlith yr allbwn
ffeithiol roedd amrywiaetho straeon personol addarlledwyd yn ystod ytymor Born Survivors.
Gwaelod 2: Y rhaglen materion
cyfoes Mischief.

PERFFORMIAD/
TELEDU/NOD BBC FOUR YW SICRHAU MAI HI YW’R SIANEL SY’NCYNNIG Y CYFOETH DEALLUSOL A DIWYLLIANNOL GORAU
YM MHRYDAIN, GAN GYNNIG CYFUNIAD unigryw O
RAGLENNI DOGFEN, PERFFORMIADAU, CERDDORIAETH,
FFILM A PHYNCIAU AMSEROL.
Roedd gan gerddoriaeth boblogaidd le amlwg ary sianel hefyd. Roedd rhaglenni yn y maes hwn yn
cynnwys y rhaglen ddogfen hir Prog Rock Britannia,
tymor arbennig ar American Folk, proffiliau ffilm ar
Quincy Jones a Neil Young, a darllediadau jazz acherddoriaeth y byd o Glastonbury.

Uchaf: Cyflwynodd Andrew
Graham-Dixon The Art of Italy.
Gwaelod: Adroddodd Scienceand Islam stori datblygiadau
gwyddonol yn y byd
Moslemaidd rhwng yr 8fed
ganrif a’r 14eg ganrif.

SAFBWYNT BYD-EANG

PERFFORMIAD/

036

CYRHAEDDIAD

7.8%
16.8c

COST FESUL AWRGWYLIWR• Mae cyrhaeddiad BBC Four yn parhau i gynyddu’ngyson. Yn 2008/09, ein cyfartaledd cyrhaeddiad
15 munud wythnosol oedd 7.8%/4.4 miliwn(2008: 7.0%/4.0 miliwn).
• BBC Four sy’n cyflawni’r sgoriau gwerthfawrogiad
uchaf o blith holl rwydweithiau teledu’r BBC– cyflawnodd ychydig o dan dri chwarter eirhaglenni (73%) sgôr gwerthfawrogiad o 80+.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwyliwr yn
sefydlog, sef 16.8c (2008: 16.7c).
Y llynedd, darlledwyd dros 3,300 awr o raglennu
gennym ar draws yr amrywiaeth o genres, heb
gynnwys allbwn chwaraeon a phlant, ond gan gynnwys:

ALLBWN unigryw AC AGENDAAMRYWIOL

Cyflwynodd tymhorau o raglenni yn archwilio pynciau
mor eclectig â’r Cyfnod Canoloesol, Llythrennedd,
Moduro a Siapan gynnwys cyfoethog a gwybodaeth
fanylach i gynulleidfaoedd BBC Four y llynedd.
Roedd ein tymor o raglenni ar Brif Weinidog
benywaidd cyntaf Prydain yn cynnwys Margaret
Thatcher: The Long Walk to Finchley, a ddenodd ychydig
dros filiwn o wylwyr ar ei darllediad cyntaf. Y ddramahon oedd canolbwynt y tymor, gydag uchafbwyntiau
eraill yn cynnwys The Thatcher Years, The Falklands Play,a rhifyn arbennig o Dinner with Portillo.
O ran gwyddoniaeth, roedd rhaglenni fel The Story ofMaths, Big Bang Night a Science and Islam, ymhlith rhai oraglenni mwyaf uchelgeisiol y sianel yn ystod y flwyddyn.
Roedd amrywiaeth eang o raglenni ar y celfyddydau
gweledol yn cynnwys dathliad y beirniad celf Andrew
Graham-Dixon o The Art of Italy, ac archwiliad Waldemar
Januszczak o etifeddiaeth ddiwylliannol Baroque.
Roedd cerddoriaeth glasurol yn rhan bwysig o’nharlwy y llynedd. Cafwyd darllediadau helaeth o’r
gystadleuaeth flynyddol BBC Young Musician of theYear, 17 o gyngherddau o BBC Proms eleni, dwy
symffoni gan Mahler wedi’u harwain gan y maestroo Rwsia Valery Gergiev a’r bywgraffiad ffilm diffiniol,
The Passions of Vaughan Williams, ar fywyd cymeriad
blaenllaw ym maes cerddoriaeth Prydain yn ystod
yr ugeinfed ganrif.

Gyda ffilmiau fel Roman Polanski: Wanted andDesired; Operation Iraqi Film-maker a Shot in Bombay,
adroddodd ein cyfres ddogfen ryngwladol
Storyville hanesion yn seiliedig ar gymhlethdodau
moesegol, diwylliannol a gwleidyddol.
Fel rhan o’n tymor Traveller’s Century, dilynodd y fforiwr
Benedict Anderson yn ôl-troed yr awduron teithiouchel eu parch Eric Newby, Laurie Lee a Patrick LeighFermor, a darlledodd The Thirties in Colour ddeunydd
prin, hanesyddol bwysig nas darlledwyd o’r blaen obob cwr o’r byd.
Yn ystod y flwyddyn, darlledwyd 26 o ffilmiau
rhyngwladol mewn sawl gwahanol iaith am y tro cyntaf
erioed ar y teledu yn y DU. Mewn un noson wedi’i
neilltuo i waith y cyfarwyddwr ffilm Almaeneg Werner
Herzog, darlledwyd rhai o’i ffilmiau gorau, gan gynnwys
Aguirre Wrath of God, Fitzcarraldo, The Enigma of Kaspar
Hauser a Nosferatu The Vampyre. Roedd ein cyfres
gynhwysfawr o raglenni ar Siapan yn cynnwys sawl
ffilm nodwedd glodwiw, gan gynnwys y ddrama gyfnod
Gohatto, y ffilm ffordd Kikujiro, a’r comedi Ping Pong.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, bydd rhaglenni yn cynnwys
Poetry Season mis o hyd (mewn partneriaeth â BBC
Two), yn ogystal ag astudiaethau o’r clasur Eingl-Sacson
Beowulf, y campwaith Saesneg Canol Sir Gawain and
the Greene Knighte, a chyfres chwe rhan ar sut mae
tirlun Prydain wedi ysbrydoli beirdd adnabyddus.
Bydd rhaglenni dogfen newydd yn ymdrin â phynciau
mor amrywiol â hanes Affrica hynafol, technolegau
cyfrifiadurol a gemau o iard yr ysgol.

MAE SIANEL CBBC YN CYNNIG AMSERLEN GYMYSG
unigryw I BLANT 6 I 12 OED. EIN NOD YW ANNOG POBPLENTYN I ATGYFNERTHU EI DDIDDORDEBAU PRESENNOLA DATBLYGU RHAI NEWYDD.
Me and My Movie oedd teitl ein profiad gwneud
ffilmiau unigryw i blant – datgelwyd yr ymgais
fuddugol yn y Gwobrau BAFTA i Blant.
Mae chwerthin yn rhan ganolog o CBBC. Mae
rhaglenni fel Legend, Sorry I’ve Got No Head a TMi yn
parhau i ysbrydoli cynulleidfaoedd ifanc mewn ffyrdd
creadigol ac arloesol.

CYRHAEDDIAD

5.2%
9.5c

COST FESUL AWRGWYLIWR• CBBC yw sianel fwyaf poblogaidd Prydain ohyd i blant ifanc, mewn marchnad amlgyfrwng
gystadleuol iawn, gyda chyrhaeddiad o 32.2%
ymhlith plant 6 i 12 oed (Disney: 26.7%). Ein
cyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol 15 munudi bob gwyliwr 4+ oed oedd 5.2%/2.9 miliwn(2008: 5.6%/3.1 miliwn).
• CBBC oedd sianel blant y flwyddyn BAFTA eleni.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwyliwr yn
sefydlog, sef 9.5c (2008: 9.6c).
Y llynedd, lansiwyd CBBC iPlayer gennym ac ymhlith
ein hallbwn roedd:

HELPU PLANT I DDEALL EU HUNAIN
A’R BYD O’U HAMGYLCH

Mae helpu plant i ddeall eu lle yn y byd a bod yn
ddinasyddion gweithgar yn flaenoriaeth allweddol.
Ymhlith yr uchafbwyntiau eleni roedd Who Wants
To Be A Superhero, Beat the Boss a My Wish, gan roi llais
i blant a chlywed eu huchelgeisiau.
Mae Newsround bellach wedi agor ei swyddfa ym
Manceinion, gan baratoi i symud i Salford. Mae’ndarparu 105 munud o newyddion o ansawdd uchel
yn fyw bob wythnos sy’n annog ei gwylwyr i asesu’r
ffeithiau a llunio barn eu hunain. Ceisiodd Election, herarweinyddiaeth glodwiw CBBC, i ymgysylltu plant 6 i
12 oed â’r broses wleidyddol ar y teledu ac ar y we.

DYSGU ANFFURFIOL

Aeth Serious Oceans â grŵp o blant o amgylch Penrhyn
De Affrica. Defnyddiodd Sam and Mark’s Guide to
Dodging Disaster ddeunydd unigryw gan Uned BydNatur y BBC, gan gymysgu eitemau byw, deunydd
archif a sgrîn las i ddangos y ddeuawd boblogaidd yn
brwydro yn erbyn natur a sefyllfaoedd peryglus –denodd y rhaglen 3.2 miliwn o wylwyr.
Ymhlith ein sioeau adloniant poblogaidd roedd
y sioe gwis rifol Get 100 ac anogodd Gastronuts
ddiddordeb plant ym mhwysigrwydd bwyd a dietdrwy anturiaethau coginio gwyllt. Addysgodd SMART
dechnegau artistiaid enwog; denodd gyfartaledd oychydig o dan bedair miliwn o wylwyr.

DULLIAU GWEITHREDU NEWYDD
A GWREIDDIOL

CBBC yw’r unig fuddsoddwr arwyddocaol mewn
rhaglennu a gynhyrchir yn y DU ar gyfer y gynulleidfa
hon. Comisiynwyd dros 60 awr o ddrama newydd,
wreiddiol gennym y llynedd gan gynnwys drama o’r
DU gyda lleisiau amlwg o’r DU – cyfresi fel The Sarah
Jane Adventures, Roman Mysteries a Tracey Beaker, a’rddrama unigol yn seiliedig ar nofel Jacqueline Wilson
Dustbin Baby. Enillodd The Revenge Files of Alistair Fury
wobr BAFTA i Blant am ddrama, un o chwe gwobr
BAFTA a enillwyd gennym y llynedd.
Rydym yn cynnig profiad ar-lein diogel i blant drwy
ein hadnodd ar-lein personol MyCBBC a thudalennau
gwe wedi’u cymedroli ymlaen llaw. Mae ein proses
gomisiynu aml-lwyfan yn golygu bod llawer o’nrhaglenni teledu yn ehangu’r hyn a gynigir ganddynt
i gynnwys adnoddau ar-lein. Darparodd Escape from
Scorpion Island a MI High gemau ar-lein.
Y flwyddyn nesaf, byddwn yn atgyfnerthu’r broseso gyflwyno ein pwrpas dinasyddiaeth (a nodwyd yn
Arolwg Ymddiriedolaeth y BBC o Wasanaethau Plant)
drwy gomisiwn newydd – Tronji – a fydd yn annog
plant i ddarganfod y sgiliau arbennig sydd ganddynt a’u
defnyddio mewn sefyllfaoedd datrys problemau a chyda
mwy o rifynnau arbennig o Newsround ar bynciau fel
bwlio. Ar-lein, bydd y comisiwn newydd Gamebuilder yn
darparu adnodd a fydd yn galluogi plant i greu, cyhoeddi
a rhannu eu gemau ar-lein eu hunain.

037
PERFFORMIAD/

Uchaf: Roedd Dustbin
Baby yn rhan o’r 60 awr oddrama wreiddiol o’r DU addarlledwyd gennym eleni.
Gwaelod: Yn Serious Oceans
aeth wyth o blant ar daitharwrol a bythgofiadwy.

PERFFORMIAD/
TELEDU/

MAE CBEEBIES YN CYNNIG CYMYSGEDD O RAGLENNI OANSAWDD UCHEL, WEDI’U CYNHYRCHU YN Y DU GANFWYAF, WEDI’U CYNLLUNIO I ANNOG DYSGU DRWY
CHWARAE MEWN AMGYLCHEDD CYSON DDIOGEL I BLANTO DAN CHWECH OED.
Uchaf: Mae Poetry Pie yn dod â
byd barddoniaeth yn fyw gyda
gemau, caneuon a llawer obethau i’w creu a’u gwneud.
Canol: Nina and the Neurons:
gwyddoniaeth lawn hwyl, ac
mae mwy o bethau i’w creu a’u
gwneud ar y wefan.
Gwaelod: The Green Balloon
Club, rhan o fenter aml-lwyfan
ar yr amgylchedd.

PERFFORMIAD/

038

CYRHAEDDIAD

47.5%
1.8c
COST FESUL AWRGWYLIWR

DYSGU DRWY CHWARAE• CBeebies yw sianel fwyaf poblogaidd y DU o hydi blant hyd at chwech oed mewn cartrefi digidol,
gyda chyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol 3
munud i’w hystod oedran darged o 47.5% (NickJr: 19.8%). Ein cyfartaledd cyrhaeddiad wythnosol
15 munud i bob gwyliwr 4+ oed oedd 8.0%/4.5
miliwn (2008: 7.7%/ 4.3 miliwn).
• Ein cost gyfartalog fesul awr gwyliwr y llynedd
oedd 1.8c (2008: 1.9c).
Ymhlith uchafbwyntiau’r flwyddyn roedd:

SYNIADAU NEWYDD LLAWN
DYCHYMYG

CBeebies yw’r buddsoddwr allweddol mewn
rhaglennu gwreiddiol i blant o dan chwech oed yn
y DU – gwariodd £12.4miliwn y llynedd ar gynnwys
gwreiddiol o’r DU, mwy nag unrhyw ddarlledwr arall.
Ymhlith y cyfresi a ddychwelodd eleni roedd yranimeiddiad celf, darlunio a darganfod Louie ac In
The Night Garden a enillodd wobr BAFTA, un obedair gwobr BAFTA a enillwyd yn 2008. Roeddy sioeau newydd yn cynnwys wyneb cyfarwydd
ar ei newydd wedd, sef Postman Pat SDS, yr
animeiddiad bywiog i blant cyn oed ysgol 3rd & Bird
a Chuggington, sy’n agor dychymyg plant i ddarganfod
pethau newydd a gwir ystyr cyfeillgarwch.
Ein nod yw archwilio trywyddau newydd ym maes
teledu i blant cyn oed ysgol. Ym mis Mehefin, lansiwyd
y fenter aml-lwyfan EcoBeebies, gan gyflwyno ein
cynulleidfaoedd ifancaf i natur a’r amgylchedd. Gwyliodd
186,000 o wylwyr y rhifyn lansio arbennig, Easy Peasy
EcoBeebies. Yr arweinwyr o ran cynnwys oedd The Green
Balloon Club ar y teledu a’r Green Stars Club ar-lein.
Comisiynwyd ein drama gomedi gyntaf erioed i blant
cyn oed ysgol, Grandpa in My Pocket, gyda James Bolan.
Ymhlith comedi newydd arall roedd y gyfres gomedi
sefyllfa Nuzzle and Scratch. Mae gennym hanes cryf ymmaes adloniant addysgol, gyda rhaglenni yn cynnwys
Something Special. Rydym hefyd yn parhau i ennyn
diddordeb ein cynulleidfaoedd ifancaf mewn adrodd
straeon. Derek Jacobi fu’n darllen Bedtime Story dros
gyfnod y Nadolig gyda Rob Brydon yn darllen yn
ystod Wythnos Comic Relief.

Rydym yn gweithio gydag arbenigwyr cyn oed ysgol
i greu cyfleoedd dysgu i’n gwylwyr. Caiff cynnwys
ei lunio’n ofalus i ennyn diddordeb plentyn mewn
amrywiaeth o bynciau gan gynnwys mathemateg,
llythrennedd, celf a gwerthfawrogiad o gerddoriaeth.
Cynhyrchwyd dros 100 awr o raglennu newydd
gwreiddiol gennym y llynedd. Ymhlith y sioeau
newydd roedd yr animeiddiad cerddorol cain 3rd &Bird gan y cwmni clodwiw Little Airplane Productions.
Mae TellyTales yn dod â chwedlau a straeon hud
a lledrith yn fyw gan ddefnyddio plant go iawn adefnyddio eu gwaith celf hwy ar gyfer y cefndiroedd,
ac mae LazyTown Extra yn adeiladu ar ddoniau Magnus
Scheving fel Sportacus mewn fformat cylchgrawn
chwaraeon newydd.
Llwyddodd Mister Maker i ysbrydoli creadigrwydd,
cyflwynodd Numberjacks gynulleidfaoedd i ddulliau
datrys problemau a daeth Space Pirates ag arddulliaua chyfansoddiadau cerddorol i’r sgrîn. Lansiwyd
Kerwhizz, sioe adloniant amlgyfrwng arloesol ym mis
Hydref ac anogodd y sioe bypedau gomedi Big andSmall blant cyn oed ysgol i ddod yn fwy ymwybodol
o’r gwahanol safbwyntiau o’u cwmpas gan ddysgu i
fod yn fwy sensitif i anghenion eraill.
Gwefan CBeebies yw un o safleoedd ar-lein y BBC
yr ymwelir ag ef fwyaf o hyd – gydag ychydig dros
780,000 o ymwelwyr yn y DU bob wythnos – ac
mae’n rhan annatod o’n brand. Byddwn yn parhau
i ddefnyddio a datblygu llwyfannau rhyngweithiol
i annog y gynulleidfa i ymgysylltu fwy â’r hyn agynigir ganddi, yn benodol drwy gomisiynu cyfres
llythrennedd llawn hwyl o ansawdd uchel.
Un o flaenoriaethau allweddol y flwyddyn nesaf yw
ymdrin ag argymhellion arolwg Ymddiriedolaeth y
BBC o’n gwasanaeth ac ystyried opsiynau ar gyfer
dyfodol radio CBeebies drwy archwilio gwahanol
fodelau ar gyfer creu a dosbarthu cynnwys sain.

MAE SIANEL BBC HD YN CYNNIG AMSERLEN RHAGLENNUGENRE CYMYSG AR FFORMAT MANYLDER UWCH (HD), Y
CYNHYRCHWYD Y RHAN FWYAF OHONO YN WREIDDIOLGAN SIANELAU TELEDU ERAILL Y BBC – BBC ONE, BBC TWO,
BBC THREE, BBC FOUR, CBEEBIES, CBBC A BBC RED BUTTON– AC RYDYM NAILL AI’N CYD-DDARLLEDU AR YR UN PRYDÂ HWY NEU FEL AILDDARLLEDIAD.

ORIAU DYDDIOL

97.0c

COST FESUL AWRGWYLIWR• Dyma flwyddyn weithredu lawn gyntaf y sianel;cyrhaeddwyd y targed o wasanaeth naw awr
y dydd ym mis Mawrth 2009 ac erbyn hynny
roeddem wedi cyflawni cyfartaledd cyrhaeddiad
wythnosol 15 munud o 528,000.
• Y gost fesul awr defnyddiwr ar gyfer y gwasanaethoedd 7.0c (2008: dd/g).
Dyfarnwyd ein trwydded gwasanaeth ym mis Ebrill
2008. Nid oedd gennym unrhyw flaenoriaethau oran y drwydded gwasanaeth ar gyfer y flwyddyn,
ond roedd gennym ran i’w chwarae wrth sicrhau bod
perthnasedd ac apêl rhaglenni sianelau teledu’r BBC
yn cael eu cynnal wrth i ddisgwyliadau defnyddwyr
o ran cynnwys HD gynyddu.
Yn ystod y flwyddyn, ein ffocws oedd:

CEFNOGI RHAGLENNU GWREIDDIOLO ANSAWDD UCHEL

Roedd ein hallbwn yn cwmpasu pob genre teledu,
o ddrama i raglenni dogfen, ffilm i gomedi, plant ichwaraeon, adloniant i ddigwyddiadau cenedlaethol
a rhyngwladol o bwys.
Ymhlith ein rhaglenni roedd sioeau adloniant nos
Sadwrn megis Strictly Come Dancing, I’d Do Anything, aLast Choir Standing. Llwyddwyd hefyd i ddarlledu sawl
carreg filltir allweddol am y tro cyntaf, gan gynnwys
darllediadau byw o seremoni derbyn arlywydd yr UD.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, mae BBC HD wedi
denu mwy na 9% o’r holl wylwyr mewn cartrefi sy’ngallu derbyn gwasanaeth HD ar gyfer rhaglenni fel
Hustle a Nature’s Great Events. Ymhlith uchafbwyntiau
eraill roedd Tiger Spy in the Jungle a Yellowstone ym
maes byd natur, ac ym maes drama Wallander, Tess,
Diary of Anne Frank ac, i blant, Dustbin Baby. Cynigiwyd
darllediadau llawn o bob un o ddeg Prom BBC Two,yn ogystal ag amrywiaeth o Electric Proms (cyfanswm
o saith), a seremonïau coffa mis Tachwedd.
Roedd gan chwaraeon le blaenllaw yn amserlen yr
haf, gyda Wimbledon, Pencampwriaethau Pêl-droed
Ewrop, y Gemau Olympaidd a’r Gemau Paralympaidd.
Enillodd ein darllediadau o’r Gemau Olympaidd yn
Beijing wobr rhaglen HD y flwyddyn 2008.

MEITHRIN TALENT O’R DU

Cefnogwyd comisiynau newydd fel Being Human gan
BBC Three a chomedïau fel Freezing, Beautiful Peoplea Trexx and Flipside. Rydym wedi darlledu rhaglenni agynhyrchwyd ymhob cwr o’r DU: Saxondale a Massive(Manceinion), Gardener’s World a Doctors (Birmingham)ac A Question of Genius ac A History of Scotland(Glasgow), gydag un rhifyn ohoni ymhlith y rhaglenni
a wyliwyd fwyaf yr wythnos honno.
Bydd BBC HD yn gweithio i ehangu amrywiaeth
y cynnwys sydd ar gael ar ffurf HD yn y DU, ganganolbwyntio’n benodol ar feysydd ffeithiol ac
adloniant ffeithiol. Rydym yn anelu at barhau i wellacyrhaeddiad BBC HD, a byddwn yn lansio’r sianel
ar lwyfan Freeview cyn gynted ac y caiff y broses
uwchraddio technolegol ei chwblhau.

039
PERFFORMIAD/

Uchaf: Dangoswyd A Historyof Scotland, gan BBC Scotland,ar y rhwydwaith ar BBC Twoa BBC HD.
Gwaelod 1: Chwaraeodd
Kenneth Branagh y prifgymeriad yn y ddrama dditectifo Sweden, Wallander.
Gwaelod 2: Cyflwynwyd
Euro: 2008 gan Gary
Lineker a chydweithwyro Awstria a’r Swistir.
Gwaelod 3: Ymhlith comedi
newydd y BBC eleni roedd
Beautiful People.

PERFFORMIAD/
TELEDU/MAE BBC ALBA YN CYNNIG DARLLEDIADAU unigryw
O BYNCIAU MOR AMRYWIOL Â CHERDDORIAETH
GYFOES A THRADDODIADOL FYW, PÊL-DROED A
RHAGLENNU PLANT. MAE RHAGLENNU A GYNHYRCHIRYN FEWNOL YN ADLEWYRCHU AC YN ATEGUDIWYLLIANT, HUNANIAETH AC ETIFEDDIAETH GAELEG
I SIARADWYR YR IAITH AC I’R RHEINI SY’N EI DYSGU(NEU SYDD O BOSIBL YN AWYDDUS I’W DYSGU).
MAE HEFYD YN DARLLEDU RHYWFAINT O DDEUNYDD
ARCHIF.
CYRHAEDDIAD

4%
29.4c

COST FESUL AWRGWYLIWR

PERFFORMIAD/

040

Uchaf: Archwiliodd A Rèir na
h-Aimsir y gydberthynas rhwng
yr Alban a’r tywydd.
Canol: ’Eilbhis’, drama wreiddiol
wedi’i lleoli yn Lewis yn y
1970au, rhan o’n harlwy ar ynoson agoriadol.
Gwaelod chwith: Dangoswyd
darllediadau byw o Gwpan
Her ALBA, yn cynnwys y gêm
gynderfynol rhwng Airdrie
United a Partick Thistle(dangosir y chwaraewyr yma
gyda’r cyflwynydd Evelyn
Coull). Aeth Airdrie ymlaen iennill y cwpan.
Gwaelod dde: Roedd Rapal yn
dangos talent gerddorol orau’r
Alban, gan gynnwys y band
addawol Frightened Rabbit.

• Lansiwyd BBC ALBA ym mis Medi 2008, a
chyflawnodd gyrhaeddiad wythnosol o 4% yn yr
Alban, gyda chynulleidfa gyfartalog o 220,000.
Bydd ffigurau blynyddol llawn ar gyfer y gynulleidfa
ar gael ar gyfer Adroddiad Blynyddol 2009/10.
• Cost gyfartalog fesul awr gwyliwr BBC ALBA argyfer y cyfnod y bu’n darlledu oedd 29.4c.
Nid oedd gennym unrhyw flaenoriaethau penodol
o ran y drwydded gwasanaeth ar gyfer 2008/09. Ein
blaenoriaeth busnes eleni oedd sefydlu’r gwasanaethymhlith ein cynulleidfa darged graidd, gyda’n harlwy
unigryw o newyddion dyddiol a chynnwys i wylwyr iau.
Caiff ein bwletin newyddion 30 munud, An
Là, ei ddarlledu bob nos yn ystod yr wythnos
gan gynnig darllediadau cynhwysol i wylwyr oddigwyddiadau yn yr Alban, y DU a’r byd.
Cynigiodd ein rhaglennu i blant – sydd hefyd
yn dyblu fel cynnwys dysgu i wylwyr iau – arhaglenni dwyieithog, fel Cuide ri Cathy, bwynt
mynediad gwerthfawr i siaradwyr newydd a’rrheini sy’n awyddus i ddysgu’r iaith. O ganlyniad
i’r cyswllt rhwng radio, teledu ac adnoddau arlein Gaeleg, cynigiwyd rhaglenni a chynnwys
cyfoethog unigryw i gynulleidfaoedd.
Wrth anelu at gyrhaeddiad wythnosol o 250,000 –o siaradwyr rhugl i ddechreuwyr – byddwn yn ceisio
adlewyrchu amrywiaeth eang o agweddau ar fywyd
a diwylliant Gaeleg yn ein rhaglennu a’n cynnwys yn
ystod 2009/10. Bydd cyfresi ffeithiol a rhaglenni dogfen
ar steil, megis Trusadh, yn cynnwys straeon personolo gymunedau ledled y wlad; a bydd cerddoriaeth, yn
fyw ac wedi’i recordio, o wyliau cerddorol allweddol
yn cynnwys bandiau a cherddorion sefydledig a
newydd, yn rhan amlwg o’r amserlenni, gan geisio
cysylltu â diddordeb ein cynulleidfaoedd mewn allbwn
a thalent gerddorol o’r Alban.

ofcom/YN OGYSTAL Â BOD YN ATEBOL I DALWYR FFI’R DRWYDDEDDRWY YMDDIRIEDOLAETH Y BBC, MAE TELEDU’R BBC HEFYDYN DDAROSTYNGEDIG I NIFER O GWOTÂU CYNHYRCHURHAGLENNI GAN OFCOM, SY’N GOLYGU BOD YN RHAID I NI
BWYSO A MESUR LLAWER O FFACTORAU WRTH I NI GEISIOCYFLAWNI’R GWERTH GORAU I DALWYR FFI’R DRWYDDED A
CHYFLAWNI RHWYMEDIGAETH REOLIADOL AR YR UN PRYD.

2008
Llundain
65.1%
Yr Alban
3.7%
Cymru
3.6%
Gogledd
Iwerddon
0.6%
Cyfanswm y
Gwledydd
7.9%

2007
67.4%
3.3%
2.7%
0.4%
6.4%

Canolbarth
Lloegr3.9%
Gogledd
Lloegr8.9%
De Lloegr
14.2%
Cyfanswm y
Rhanbarthau 27.0%

26.2%

Cyfanswm y
Gwledydd a’r
Rhanbarthau 34.9%

32.6%

4.1%
10.2%
11.9%

Cyfanswmy SailRanbarthol 100.0% 100.0%
Yn seiliedig ar ddiffiniadau
Ofcom, fesul blwyddyn galendr.

2008
		 GwirionCwota
eddol

Siart 2/ Cyrhaeddiad teledu rhwydwaith ogymharu â’r prif grwpiau o gystadleuwyr %Cwota cynyrchiadau annibynnol
Oriau o raglenni cymwys ar draws pob sianel
Oriau o raglenni cymwys ar BBC One
Oriau o raglenni cymwys ar BBC Two

Mae gan y DU sector darlledu teledu deinamig,
ac nid oes un darlledwr unigol yn meddu ar leblaenllaw yn y farchnad ar draul darlledwyr eraill.
Mae cynulleidfaoedd yn y DU yn disgwyl – ac yn
gwerthfawrogi – dewis ac ansawdd, ac yn arddel
y dewis hwnnw.

Tabl 8/ Cwotâu Haen 2 Ofcom 		

25%
25%
25%

37%
31%
45%

Gwneud rhaglenni rhanbarthol		Gwariant ar raglenni cymwys
30%
Oriau o raglenni cymwys
25%

35%
33%

Rhaglenni newyddion a materion cyfoes y rhwydwaith
Oriau o Newyddion ar BBC One
1,380
1,557
Oriau o Newyddion ar BBC One yn ystod
oriau brig
275
276
Oriau o faterion cyfoes ar BBC One
a BBC Two
365
520
Oriau o faterion cyfoes ar BBC One
a BBC Two yn ystod oriau brig
105
111
Lefelau Cynyrchiadau Gwreiddiol			
BBC One70%
86%
BBC One yn ystod oriau brig
90%
99%
BBC Two
70%
82%
BBC Two yn ystod oriau brig
80%
95%
BBC Three
70%
86%
BBC Three yn ystod oriau brig
70%
78%
BBC Fourtua 70%84%
BBC Four yn ystod oriau brig
50%
81%
CBeebiestua 80%81%
Sianel CBBC
70%
79%
BBC News 24
90%
97%
BBC Parliament
90%
97%
Rhaglennu Rhanbarthol		
Oriau o raglennu rhanbarthol
6,580
Oriau o raglenni a wnaed yn yr ardal berthnasol 95%
Oriau o raglenni newyddion BBC One
3,920
Oriau o raglenni newyddion BBC One
yn ystod oriau brig
2,010
Oriau o raglennu nad yw’n rhaglennu
newyddion yn ystod oriau brig
1,030
Pob rhaglen nad yw’n rhaglen newyddion
a ddarlledir yn agos at oriau brig
355

7,212
99.9%
4,799
2,355

Holl Deledu’r BBC
07/08
08/09

85.0
84.6

Cyfanswm sianelau eraill
07/08
08/09

70.6
75.0

Holl ITV
07/08
08/09

75.4
75.1

Holl Channel 4
07/08
08/09
Holl five
07/08
08/09
Holl Sky
07/08
08/09

66.6
66.7
42.8
44.4

32.5
35.2

1,060
375

Rhagorwyd ar ein holl gwotâu Ofcom unwaith eto y llynedd. Noder,
fodd bynnag, mai asesiad y BBC ei hun yw’r ffigurau hyn. Bydd Ofcom
yn cyflwyno adroddiad ffurfiol ar ein perfformiad yn ei Arolwg o’r
Farchnad Gyfathrebu 2009 y disgwylir iddo gael ei gyhoeddi yn
ddiweddarach yn y flwyddyn.

Noder: Gellir gweld Perfformiad yn erbyn Datganiadau o Bolisi Rhaglenni 2008/09 ar y wefan www.bbc.co.uk/annualreport

041
PERFFORMIAD/

Tabl 7/ Gwariant
rhaglennu teledu
fesul Rhanbarth fel %o’r gwariant cymwys

PERFFORMIAD/
TELEDU/TELEDU’R BBC NAD YW’N
RHWYDWAITH/
Cymru: hyrwyddo dysgu i gynulleidfaoedd eang

BBC oneMae’r BBC yng Nghymru, yr Alban a Gogledd
Iwerddon hefyd yn cynnig gwasanaethau cenedlaethol
wedi’u teilwra’n well i wylwyr. Bob wythnos, caiff
rhaglenni eu gwneud gan y tair gwlad i ategu amserlenrhwydwaith BBC One o ran natur unigryw, ehangder
ac ansawdd – ond sydd wedi’u cynllunio i adlewyrchu
ac ategu diwylliant cenedlaethol y genedl. Mae’r
rhaglenni hyn yn disodli cynnwys sydd ar gael fel arall
ar rwydwaith BBC One.
Disgwylir i’r tair gwlad gyflawni disgwyliadau trwydded
gwasanaeth genedlaethol. Ysgrifennir y trwyddedau
hyn i sicrhau bod arlwy ein Gwledydd yn parhau’ngyson bob blwyddyn, a’i fod yn adlewyrchu’r materion
a’r datblygiadau allweddol sy’n effeithio ar fywydau
cynulleidfaoedd yno. Y llynedd, y blaenoriaethau penodol
a nodwyd ar gyfer BBC One yn y Gwledydd oedd:

PERFFORMIAD/

042

Tabl 9/ Holl wariant
teledu’r BBC y tu allan i
Lundain – Rhwydwaith
a’r Gwledydd a’r
Rhanbarthau
Dengys y tabl ein gwariant ar
raglenni teledu’r BBC a wneir yn
y Gwledydd a’r Rhanbarthau.
08/09 07/08£m £m
Lloegr329 339
Gogledd Iwerddon 36
36
Yr Alban
98
97
Cymru
53
60
516 532

Yr Alban: prosiect hanes

Gwyliodd traean o’r bobl sy’n byw yn yr Alban (1.6
miliwn) y gyfres deledu nodedig A History of Scotland. Fe’i
cynhyrchwyd mewn partneriaeth â’r Brifysgol Agored,
a denodd gynulleidfa gyfartalog o 526,000 a gwyliodd
210,000 arall yr ailddarllediad ar nos Sul. Darlledwyd y
gyfres hefyd ar rwydwaith BBC Two ddechrau 2009 a
denodd pob un o’r pum rhifyn gyfartaledd o fwy na dwy
filiwn o wylwyr, gan olygu mai dyma oedd un o sioeau
rhwydwaith mwyaf poblogaidd y sianel ar nos Sadwrn
ers dechrau’r flwyddyn. Ategwyd y gyfres gan deledu iysgolion, cyngherddau gan Gerddorfa Symffoni’r Albany BBC, rhaglenni radio a gwefan ategol, yn cynnwys
canllawiau sain o amgylch safleoedd o ddiddordeb
hanesyddol a chlipiau fideo o archif rhaglenni cyfoethog
BBC Scotland.
Y flwyddyn nesaf mae ein blaenoriaethau yn cynnwys
darlledu mwy o newyddion busnes, a darllediadau
o etholiadau’r DU ac Ewrop, yn ogystal â ffocws ar
ddatblygu a darlledu comedi a drama newydd.

Yn 2007, llwyddodd Coal House i ddal dychymyg ein
gwylwyr. Y llynedd, ehangwyd hyn gennym wrthi Coal House at War ddod â chymuned lofaol yn ne
Cymru yn 1944 i fywyd a chyflwyno hanes modern
mewn ffordd hygyrch i gynulleidfaoedd o bob oedran.
Fe’i darlledwyd bedair gwaith yr wythnos am gyfnodo dair wythnos ac roedd y gyfres yn arbennig olwyddiannus yn denu teuluoedd ifanc.
Yn y gyfres wythnos o hyd Hospital 24/7, agorodd
BBC Cymru ddrysau’r ysbyty athrofaol mwyaf
yng Nghymru, gan ddatgelu’r personoliaethau a’rarbenigwyr sy’n darparu gwasanaethau iechyd craidd
yng Nghymru.
Gan edrych ymlaen at 2009/10, mae ein blaenoriaethau
yn cynnwys drama newydd cyn y trothwy i ddenu
proffil cynulleidfa ehangach a pharhau i weithredu fel
pwerdy ar gyfer talent newydd.

Gogledd Iwerddon: darlledu o Gynulliad
Gogledd Iwerddon a materion gwleidyddol

Adlewyrchwyd agenda newyddion gyfnewidiol ac
weithiau cymhleth gennym, gan gynnwys gwaith
Cynulliad Gogledd Iwerddon. Edrychodd ein cyfres
materion cyfoes ymchwiliol Spotlight ar effaith ydirwasgiad economaidd ac i ba raddau y mae cymunedau
wedi’u rhannu o hyd, gan gynnwys adroddiad arbennig ary bobl a gafodd eu saethu’n farw yn Antrim a Craigavon.
Gwellodd BBC Newsline ei chyfran o’r gynulleidfa achyflwynodd nifer o adroddiadau thema ar faterion aphryderon cymdeithasol – rhai ohonynt yn themâu aawgrymwyd gan aelodau ei e-banel. Parhaodd sgoriau
gwerthfawrogiad y gynulleidfa ar gyfer BBC Newsline
yn gyson uwch na’r rheini a gyflawnwyd gan raglenni
newyddion cymharol. Darparwyd 491 awr o newyddion
a materion cyfoes ar y teledu gennym yn 2008/09.

“MAE’N FRAINT GWNEUD RHAGLENNII’N GWYLWYR GAN DDEFNYDDIO’RDALENT LEOL ORAU A THALENT LEOLNEWYDD SY’N DOD I’R AMLWG. RYDYM
YN CEFNOGI CREADIGRWYDD LLEOL ACYN DARPARU HYFFORDDIANT SGILIAUER MWYN EHANGU EIN SAIL TALENT
GENEDLAETHOL.”
MENNA RICHARDS, CYFARWYDDWR,
BBC CYMRU

Archwiliwyd digwyddiadau’r gorffennol agos gennym
mewn rhaglenni dogfen am y ddihangfa o garchar
Maze a sefydlu’r mudiad hawliau sifil yn 1968.
Darlledwyd y rhaglenni hyn fel rhan o amserlendeledu newydd a oedd yn cynnwys rhaglennu lleol
nodedig yn ystod oriau brig. Ceisiodd comisiynau
eraill adlewyrchu amrywiaeth bywyd cymunedol ac
yn eu plith roedd portread hoffus o grŵp o blant a’u
brwdfrydedd tuag at ddawnsio disgo yn Disco Babes,a Season Ticket Special ar gystadleuwyr Olympaidd
lleol a Dying for a Drink a edrychodd ar faterion
sy’n gysylltiedig â chamddefnyddio alcohol a’r gost i
unigolion a chymdeithas. Cyflawnodd ein rhaglennu
lleol nad oedd yn newyddion i gynulleidfaoedd
teledu’r BBC yng Ngogledd Iwerddon gyfran
gyfartalog o 28.1% – cynnydd bach ar gyfran 2007/08.
Yn ystod y flwyddyn nesaf byddwn yn archwilio
amrywiaeth eang o faterion a datblygiadau
gwleidyddol ac anwleidyddol ar draws ein rhaglennu
newyddion a materion cyfoes, gan gynnwys effeithiau
parhaus y Trafferthion, addysg leol, rhieni yn eu
harddegau a hunanladdiad.

BBC TWO

Mae BBC Two yng Nghymru, yr Alban a Gogledd
Iwerddon hefyd yn darparu cyfleoedd ar gyfer rhaglennu
wedi’i dargedu sy’n diwallu anghenion a diddordebau
cynulleidfaoedd lleol ar draws yr amrywiaeth o genres. Y
llynedd, dim ond gan BBC Scotland yr oedd blaenoriaeth
benodol ar gyfer BBC Two:

Yr Alban: rhaglenni lles ar gyfer pobl dros 50 oed

Mewn menter rhaglen arloesol, crëwyd partneriaeth
gyda’r Gronfa Loteri Fawr i gynhyrchu PrimeTime,cyfres chwe rhan i ddathlu a hybu iechyd a lles i bobl
dros 50 oed yn yr Alban. Gyda £3miliwn ar gael
i’r prosiectau mwyaf haeddiannol, gwnaeth 150 o
grwpiau o bob cwr o’r Alban gais: cyrhaeddodd 18
ohonynt y rownd derfynol gyda chwech yn cael eu
dewis bryd hynny drwy bleidlais gan y cyhoedd. Fe’i
hategwyd gan ymgyrch llythrennedd arbennig yn ycyfryngau a denodd y gyfres gynulleidfa wythnosol
gyfartalog o 75,000.

RHAGLENNI NAD YDYNT AR GAELUNRHYW LE ARALL

Darparodd pob un o’r gwledydd hefyd amrywiaeth
eang o raglenni – o’r celfyddydau i ddrama, oberfformiadau byw i hanes, o gomedi i wleidyddiaeth– a lwyddodd i ymgysylltu â’u gwylwyr a’u plesio ardraws pob un o’n sianelau a’n gwasanaethau.
Yn yr Alban, denodd y gyfres tair rhan World Accordingto Robert Burns gynulleidfa gyfartalog o 180,000, ac
fe’i canmolwyd gan y gwylwyr, y dywedodd sawl
un ohonynt wrthym fod y gyfres yn wreiddiol ac yn
wahanol. Roedd yn rhan o ddathliad BBC Scotlando 250 mlynedd ers geni’r bardd a oedd yn cynnwys
rhaglen ddogfen gomedi ffug a chyngerdd BurnsCeltic Connections ar BBC One Scotland, rhaglennu
arbennig ar Radio Scotland a’r recordiadau sain cyntaf
a wnaed i archif ar-lein o fwy na 600 o ddarnau ofarddoniaeth gan Burns, gyda chyfraniadau gan Ei
Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru, y Prif Weinidog
ac enwogion eraill.

043
PERFFORMIAD/

Gogledd Iwerddon: adlewyrchu newidiadau ac
amrywiaeth Gogledd Iwerddon

PERFFORMIAD/
TELEDU/“MAE’R BBC YN DARPARU GWASANAETHAUCYNHWYSFAWR YMHOB GWLAD SY’NEDRYCH AR Y BYD O SAFBWYNT A RENNIRGYDA’U CYNULLEIDFAOEDD. RYDYM YN
ADLEWYRCHU EIN RHAN NI O’R DU YN ÔL
IDDI HI EI HUN.”
KEN MACQUARRIE, CYFARWYDDWR,
BBC SCOTLANDPERFFORMIAD/

044

Yng Nghymru, archwiliodd ein tymor ar blentyndod
What Are We Doing to Our Kids? amrywiaeth ofaterion cymdeithasol cyfoes, ac roedd yn cynnwys
y gyfres Changing Lives lle y newidiodd brodyr achwiorydd yn eu harddegau gartrefi am wythnos,
gan amlygu’r ffyrdd gwahanol o ymdrin â disgyblaeth,
diet a gwaith tŷ. Amlygodd y rhaglen ddogfen
oriau brig, One Family in Wales, yr effaith ddinistriol
y mae tlodi yn aml yn ei chael ar blentyndod alefelau uchelgais personol. Gwyliodd chwarter
miliwn o bobl yng Nghymru y rhaglen heriol hon.
Dychwelodd y comedi sefyllfa wedi’i leoli yng
Nghymoedd y De High Hopes, a ysgrifennwyd
gan Boyd Clack, ac roedd cyfres olaf y ddrama
hirsefydledig Belonging yn boblogaidd unwaith eto.
Mae tirlun a hanes Cymru yn bwysig i’n cynulleidfa
fro, a’r llynedd archwiliwyd Secret Wales gennym
ac adlewyrchodd Big Country fywyd yn ardal
tri pharc cenedlaethol Cymru. Dilynodd Terry
Jones o Monty Python drywydd John Ogilby –ef oedd y dyn a gynhyrchodd atlas ffyrdd cyntaf
y byd yn 1675 – drwy Gymru. Gan ddefnyddio
technoleg newydd ac amrywiaeth o arbenigwyr,
cloddiwyd haenau o gefn gwlad Cymru i amlygu
ambell i ryfeddod yn Hidden Histories.
Datblygodd BBC Northern Ireland gyfres newydd
i blant ifanc yn seiliedig ar themâu amrywiaetha datblygiad personol. Daeth prosiect The Sesame
Tree i’n sgriniau mewn partneriaeth â Sesame
Street Workshop ac fe’i cynhyrchwyd gan
gwmni annibynnol lleol, Sixteen South. Ymhlith
darllediadau eraill a oedd yn gysylltiedig â dysgu
roedd Na Doai, cyfres Wyddelig i blant 3 i 5 oed.
Daeth darllediadau Gwyddelig yn rhan fwy cyson o’nhamserlen min nos yn ystod yr wythnos gan gynnwys
cymysgedd o ddrama a rhaglenni ar ffurf cylchgrawn.
Ymhlith darllediadau Ulster-Scots roedd cyfres arallo A Dander with Drennan. Mae ein holl raglennu yn ymaes hwn yn adlewyrchu’r ymrwymiadau ychwanegola ddeilliodd o arolwg gan Ymddiriedolaeth y BBC.

Ymdriniwyd â gwaith Cynulliad Gogledd Iwerddon
a datblygiadau gwleidyddol lleol fel rhan o Stormont
Live ac o fewn Hearts and Minds. Erys ei chyfuniad o
adroddiadau, cyfweliadau estynedig a sylwadau gan
gyfranwyr yn boblogaidd gyda chynulleidfaoedd lleol
ac mae’n cyrraedd cynulleidfa eilaidd wrth iddi gael ei
hailddarlledu’n ddiweddarach ar BBC One.
Rhoddwyd llwyfan i dalent, syniadau rhaglenni athechnegau cynhyrchu newydd yn y slot 10pm ar
nos Wener, fel rhan o’n hymrwymiad i gyrraedd
cynulleidfaoedd ifancach gyda rhaglennu sy’nadlewyrchu eu bywydau a’u diddordebau ac sy’n rhoi
cyfle i dalent newydd ac arloesedd. Cynyddodd cyfran
y slot ymhlith pobl ifanc 16 i 24 oed o 4.1% i 4.6%.
Mae gan y BBC wahanol flaenoriaethau ar gyfer
cynulleidfaoedd yng Nghymru, yr Alban a Gogledd
Iwerddon. Nodir rhai ohonynt isod. I gael rhagor owybodaeth am ein gwasanaethau ymhob Gwlad,neu i gael y newyddion, y tywydd a’r wybodaeth
ddiweddaraf am chwaraeon, ewch i’w gwefannau.
Yn ystod y flwyddyn nesaf:
Bydd BBC Scotland yn ceisio ymdrin â thanberfformiad
bach o ran cyfran eleni ar BBC Two gyda rhaglennu ygall ein cynulleidfaoedd yn yr Alban uniaethu’n agos ag
ef, gan gynnwys rhaglenni dogfen The Scots Who Made
the Modern World, The Lighthouse Stevensons a Walking
Wounded, a fydd yn dilyn straeon personol unigolion o’r
Alban sydd newydd ddychwelyd o ryfel wrth iddynt
geisio ailgartrefu yn y gymdeithas. Bydd comedi a drama
newydd hefyd yn rhan o’r amserlenni a byddwn ynehangu ein hamrywiaeth o ddarllediadau chwaraeon
gyda rhaglenni fel Sport Monthly.
Gweler www.bbc.co.uk/scotlandCrëwyd cyfres BBC Cymru Telly Tales, agydgomisiynwyd gyda CBeebies, gan blant i blant.
Mae’n defnyddio animeiddio arloesol a thechnegau
actio byw i gyflwyno chwedlau poblogaidd o bob
cwr o’r byd i blant yr oes sydd ohoni. Byddwn ynparhau i chwilio am gyfleoedd pellach i arloesi.
Gweler www.bbc.co.uk/wales

BBC CYMRU AR S4C

Rydym yn cyfrannu mwy na deg awr o raglennu i S4C
bob wythnos. Ymhlith yr uchafbwyntiau eleni roedd:
Cynyddodd cynulleidfaoedd y gwasanaeth newyddion
dyddiol Newyddion a Ffeil (newyddion i blant).
Denodd Pawb a’i Farn gyfartaledd o 36,000 o wylwyr:
addaswyd y fformat i’w gyflwyno ar Radio Cymru.
131 awr o’r Eisteddfod Genedlaethol, gan gynnwys
rhywfaint o gynnwys botwm coch. Roedd pob
rhaglen o fewn yr 20 o raglenni a wyliwyd fwyaf
yn ystod yr wythnos ar S4C gan y BBC.

Y ddrama ddyddiol Pobol y Cwm yw rhaglen
fwyaf poblogaidd S4C o hyd – cyrhaeddodd
cynulleidfaoedd yn ystod yr wythnos eu
lefelau uchaf ers chwe blynedd (50,000).
Yn America 08: Dewi Llwyd ar Daith, teithiodd
y cyflwynydd Newyddion ar draws UDA
i drafod yr Etholiad Arlywyddol gydag
Americanwyr a oedd yn siarad Cymraeg.
Ymhlith rhaglennu newydd i blant roedd ycylchgrawn Mosgito a fersiwn o Mastermind
i blant o’r enw Mastermind Plant Cymru, gyda’r
gadair ddu a’r fformat cyfarwydd.
Lansiwyd y rhyngwyneb Cymraeg i BBC iPlayer,
gan gynnig y rhan fwyaf o’n rhaglenni teledu
Cymraeg ar ôl slot saith diwrnod unigryw S4C.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, caiff y ddarpariaeth
newyddion ei hehangu i ddarparu gwasanaeth
newyddion rheolaidd drwy gydol y dydd gyda
bwletinau dyddiol a min nos ychwanegol.

045
PERFFORMIAD/

Bydd BBC Northern Ireland yn ceisio atgyfnerthu
datblygiadau diweddar i’r broses amserlennu a chynnal
amrywiaeth ac apêl ein rhaglennu ieithoedd lleiafrifol
brodorol. Bydd Stormont Live yn parhau yn rhanbwysig o’n hallbwn a chaiff ei hategu gan ddatblygiadau
mewn perthynas â phrosiect Digital Democracy y
BBC. Caiff talent comedi leol ei darlledu mewn cyfres
deledu newydd a byddwn yn parhau i archwilio sut ygall BBC Two hwyluso rhaglennu newydd ac arloesol
wedi’i anelu at gynulleidfaoedd mwy arbenigol.
Gweler www.bbc.co.uk/northernireland

Tabl 10/ Oriau allbwn teledu rhwydwaith a theledu lleol y BBC gan y gwledydd a’r rhanbarthau
Mae’r tabl yn nodi lle y gwnaed ac y darlledwyd rhaglenni a gynhyrchwyd yn fewnol yn ystod 2008/09.
Llundain(ER yn unig)
2008/09

Lloegr (hebgynnwys Llundain)

2007/08 2008/09

Gogledd			
IwerddonYr AlbanCymru

2007/08 2008/09

2007/08 2008/09

2007/08 2008/09

Cyfanswm

2007/08 2008/09

2007/08

Darllediad Cyntaf:
Rhaglenni a gynhyrchwyd yn fewnol Rhwydwaith
BBC

–

–

844

963

9

10

193

139

74

92

1,120

1,204

Cwmnïau annibynnol

–

–

848

948

5

21

50

93

27

15

930

1,077

BBC ALBA yn fewnol

–

–

–

–

–

–

194

–

–

–

194

–

BBC ALBA cwmnïau annibynnol

–

–

–

–

–

–

394

–

–

–

394

–

Is-gyfanswm

–

–

1,692

1,911

14

31

831

232

101

107

2,638

2,281

Darllediad Cyntaf:
Rhaglenni a gynhyrchwyd yn fewnol Y Gwledydd a’r Rhanbarthau									
BBC

316

314

3,797

3,760

564

556

657

723

580

642

5,914

5,995

Cwmnïau annibynnol

13

13

54

61

98

101

152

134

140

124

457

433

Is-gyfanswm

329

327

3,851

3,821

662

657

809

857

720

766

6,371

6,428

Cyfanswm

329

327

5,543

5,732

676

688

1,640

1,089

821

873

9,009

8,709

Noder: yn seiliedig ar ddiffiniadau Ofcom ac felly nid yw’n cynnwys cynyrchiadau Newyddion a Thramor.

PERFFORMIAD/
RADIO/PERFFORMIAD/

046“HYD YN OED MEWN BYD O DDEWIS CYNYDDOL, MAE EIN
FFOCWS AR ANSAWDD EITHRIADOL YN GOLYGU BOD RADIO’R
BBC YN PARHAU’N RHAN BWYSIG O FYWYDAU MILIYNAU O BOBL
AC YN GREIDDIOL I’N DIWYLLIANT.”TIM DAVIE, CYFARWYDDWR SAIN A CHERDDORIAETH

SUT Y GWNAETHOM Y LLYNEDDCYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH1

SUT Y GWNAETH
EIN GWASANAETHAU1

66%
48%
115
1.6c

BETH Y MAE HYN YN EI OLYGU

Mae dwy ran o dair (66%) o’r holl wrandawyr radio yn
gwrando ar radio’r BBC bob wythnos – mae tua un obob pedwar yn gwrando ar Radio 4, ein gwasanaeth radio
llafar mwyaf unigryw a’r comisiynydd drama wreiddiol
mwyaf yn y byd fesul oriau: 661 awr y llynedd. Cynyddodd
cynulleidfa Radio 3 ychydig i ddwy filiwn y llynedd.

Cafodd bron hanner (48%) yr holl raglenni ar radio’r
BBC (gan gynnwys allbwn ar wasanaethau radio’r
gwledydd a radio lleol) sgôr gwerthfawrogiad uchel o
80 neu fwy, sef cynnydd o 42% y flwyddyn flaenorol.

Enillodd gwasanaethau radio, cerddorfeydd a chyflwynwyr
y BBC lu o wobrau’r llynedd – dros 115 i gyd – gan gynnwys
Gwobr Walpole am ddarllediadau Radio 3 o’r Proms a Gwobr
The Midem Opera am recordiad Cerddorfa Symffoni’r BBC
o The Excursion of Mr Broucek gan Janáček. Enillodd Simon
Mayo wobr Darlledwr Radio’r Flwyddyn y Broadcasting
Press Guild, a Radio 4 oedd Gorsaf y Flwyddyn y DU Sony.
Y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr (nifer yr oriau oraglenni wedi’u rhannu â nifer yr oriau gwrandäwr) ar draws
ein portffolio sianelau radio yw 1.6c. Ein gwasanaethau drutaf,yn ôl y metrig hwn, yw’r gwasanaethau iaith cenedlaethol
pwysig ac unigryw Radio nan Gàidheal a Radio Cymru; yrhataf – er gwaethaf y swm o gerddoriaeth fyw a gynigir
ganddynt – yw’r gorsafoedd poblogaidd Radio 2 a Radio 1.

Mae’r ffigurau yn seiliedig ar wasanaethau, yn unol â’r system trwyddedau gwasanaeth a gaiff ei monitro gan Ymddiriedolaeth y BBC.

047
PERFFORMIAD/METRIGPERFFORMIAD/
RADIO/RADIO/
Roedd 2008/09 yn flwyddyn gref i radio rhwydwaith y BBC,gyda bron 60% o’r holl oedolion yn y DU (29.8 miliwn) yn
gwrando am o leiaf 15 munud bob wythnos.

PERFFORMIAD/

048

Mae cysondeb y perfformiad hwn o gymharu â blynyddoedd blaenorol
yn adlewyrchu’r cynnwys arbennig o ansawdd uchel a gynigiodd y BBC i
gynulleidfaoedd ar draws ein portffolio yn ystod y flwyddyn.
Ymhlith uchafbwyntiau ein hallbwn yn ystod 2008/09 roedd tymor
Proms llwyddiannus, dilyniant o raglenni ffeithiol nodedig ar BBC
Radio 4 – gan gynnwys Big Bang Day, a ddarlledodd yn fyw o’r ystafell
reoli yn CERN wrth i’r Large Hadron Collider gael ei gychwyn –ymgyrchoedd gweithredu cymdeithasol effaith uchel ar BBC Radio
1 a BBC 1Xtra, a gohebu manwl, hynod gynhwysfawr ar y sefyllfa
economaidd yn y DU ac yn fyd-eang ar draws ein gorsafoedd.
Cafodd BBC Radio 3 flwyddyn o raglennu nodedig gyda 600 o
gyngherddau ac operâu llawn, a 40 o ddramâu newydd.
Erys gwireddu’r buddiannau aruthrol y gall gwrando digidol eu cynnig
i gynulleidfaoedd yn flaenoriaeth allweddol i Radio Rhwydwaith yBBC. Mae ein gorsafoedd digidol wedi parhau i ddatblygu ac mae
deg miliwn o bobl bellach yn gwrando ar ein gwasanaethau drwy
lwyfannau digidol bob wythnos. Rydym wedi parhau i ddatblygu ein
harlwy ar-lein a rhyngweithiol, gan integreiddio ein gwasanaethau radioi iPlayer a datblygu portffolio amrywiol o wasanaethau podledu gan
gynnwys sioeau poblogaidd fel Friday Night Comedy Radio 4 yn ogystal ag
eitemau fel y podlediad Arts and Ideas o Night Waves Radio 3. Y llynedd,
llwythwyd cyfartaledd o 7.6 miliwn o bodlediadau i lawr bob mis yn y
DU – a thua deg miliwn arall yn fyd-eang wrth i wrandawyr ymhob
man gael mynediad i’r cynnwys sain llafar a cherddoriaeth gorau o’r DU.
Yn ystod y 12 mis nesaf a thu hwnt, yn amodol ar gymeradwyaeth yr
Ymddiriedolaeth mewn rhai achosion, byddwn yn cydweithredu gyda
darparwyr cwmnïau radio masnachol ar amrywiaeth o brosiectau
wedi’u hanelu at gynyddu’r farchnad a sicrhau bod gan radio yn
gyffredinol lais yn amgylchedd y cyfryngau newydd.

Er enghraifft, byddwn yn gweithio i sefydlu chwaraewr radio ar-leinsy’n galluogi gwrandawyr i wrando ar yr holl radio a gynhyrchir yn y
DU o un lleoliad penodol ar y we, a byddwn yn chwilio am gyfleoedd iwella mynediad i’r chwaraewr drwy bartneriaethau â gwefannau eraill(megis safleoedd rhwydweithio cymdeithasol). Ar yr un pryd, bydd y
BBC yn sefydlu fforwm diwydiant newydd gydag arweinwyr sector
radio masnachol y DU. Byddwn yn defnyddio arbenigedd a thechnolegy BBC er budd y sector cyfan a, gyda’n gilydd, byddwn yn parhau iroi dewis gwrando amrywiol o ansawdd uchel i’n cynulleidfaoedd.
Yn gyffredinol, yn ystod 2008/09, mae radio rhwydwaith y BBC wedi
parhau i hysbysu, addysgu a diddanu gwrandawyr gydag amrywiaeth
ac ansawdd allbwn eithriadol, a byddwn yn parhau i ehangu ein
huchelgais creadigol ar draws ein holl wasanaethau yn ystod y
flwyddyn nesaf.
The Russell Brand Show ar Radio 2
Cafwyd bron i 43,000 o gwynion mewn perthynas â dau rifyn o The Russell
Brand Show yn ystod mis Hydref. Canfu Pwyllgor Safonau Golygyddol
Ymddiriedolaeth y BBC y bu sawl achos difrifol o fynd yn groes i Ganllawiau
Golygyddol y BBC. Yn dilyn ymchwiliad gan Ofcom, codwyd dirwyon o£80,000 (am dorri preifatrwydd heb awdurdod) a £70,000 (niwed a sarhad).
Ers hynny, cymerwyd camau ar draws y grŵp i atgyfnerthu rheolaethau
golygyddol. Ymhlith y meysydd a ystyriwyd gennym mae:
• atgyfnerthu prosesau cydymffurfiaeth• cymorth cynhyrchu ychwanegol mewn rhai meysydd cynhyrchu• atebolrwydd a phrosesau atgyfeirio cliriach• canllawiau newydd i gwmnïau cynhyrchu annibynnol sy’n eiddo i dalent• hyfforddiant pwrpasol
Mae’r arolwg hwn yn mynd rhagddo a byddwn yn ailystyried pob un o’nprosesau yn rheolaidd.

Holl Radio’r BBC
07/08
08/09
Holl Radio Masnachol
07/08
08/09
Virgin AM/FM*
07/08 4.9
08/09 4.3
Classic FM
07/08 11.3
08/09 11.0
TalkSPORT
07/08 4.8
08/09 4.8
* Bellach yn darlledu o dan frand Absolute.

66.3
65.6
62.1
61.6

Tabl 11/ Oriau allbwn Radio Rhwydwaithy BBC yn ôl genre
Dengys y tabl nifer yr oriau o bob genre a ddarlledwyd
i gyd gan ein holl orsafoedd radio.
Cerddoriaeth
Newyddion a thywydd
Chwaraeon
Ffeithiol
Materion cyfoes
Drama
Y celfyddydau
Adloniant
Crefydd
Ysgolion
Plant
Cyflwyniadau
Rhaglenni eithrio i’r gwledydd
Cyfanswm yr oriau

2008/09

2007/08

40,626
12,138
4,408
2,103
2,542
4,529
904
6,435
1,118
128
1,484
2,000
286
78,70140,54012,127
4,517
2,059
2,511
4,660
927
6,620
1,114
168
1,373
2,084
258
78,958

O ganlyniad i newidiadau yn y ffordd y dosberthir rhai rhaglenni
adloniant, ailddatganwyd y cymaryddion.

Croesawyd arolwg y Swyddfa Archwilio Genedlaethol
o effeithlonrwydd prosesau cynhyrchu radio gennym
y llynedd, a gydnabu ein bod eisoes wedi cyflawni
rhai arbedion. Fodd bynnag, rydym yn benderfynol
o wella effeithlonrwydd ymhellach, heb gyfaddawdu
ansawdd ein rhaglenni. Byddwn yn cyflwyno adroddiad
ar gynnydd i’r Ymddiriedolaeth yn hyn o beth yflwyddyn nesaf.

049
PERFFORMIAD/

Siart 3/ Cyrhaeddiad radio’r BBC o gymharu
â’r prif grwpiau o gystadleuwyr %PERFFORMIAD/
RADIO/NOD BBC RADIO 1 YW CYNNIG GWASANAETH OANSAWDD UCHEL I GYNULLEIDFAOEDD IFANC GANGYFUNO’R GERDDORIAETH NEWYDD ORAU, YSTOD
GYNHWYSFAWR O SESIYNAU STIWDIO BYW, CYNGHERDDAU
A GWYLIAU, AC ALLBWN LLAFAR WEDI’I DEILWRA.
CYRHAEDDIAD

21.3%
COST FESUL AWRGWRANDÄWR

0.6c• Y llynedd, cyrhaeddiad wythnosol cyfartalog i’rorsaf oedd 21.3%/10.8 miliwn (2008: 21.5%/10.8
miliwn). Rydym yn chwarae rhan bwysig iawn wrth
ymgysylltu cynulleidfaoedd ifancach â Radio’r BBC,ac roedd cyrhaeddiad ymhlith ein targed sef pobl
ifanc 15 i 29 oed yn 42.4%.
• Y llynedd cafodd tua chwarter (23%) rhaglenniRadio 1 sgoriau gwerthfawrogiad uchel o 80+.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr yn
gyson, sef 0.6c (2008: 0.6c).
Ymhlith uchafbwyntiau’r flwyddyn roedd:

ARLOESEDD A CHREADIGRWYDD

Ymhlith prosiectau allweddol roedd Radio 1 Presents
Metallica, arbrofion radio gweledol gan gynnwys
ScottCam a The Chris Moyles Show yn ystod mis Ionawr,
cyfleoedd i gyflwynwyr arbenigol gymryd yr awenau
yn ystod ein darllediadau yn ystod y dydd dros Ŵyl y
Banc, a chanolbwyntiodd rhaglenni dogfen International
Radio 1 ar gerddoriaeth a diwylliant cyfres o ddinasoedd
a gwledydd tramor. Datblygwyd darllediadau mwy
cynhwysfawr gennym am ffilmiau o’r DU a ffilmiau
rhyngwladol yn sioe Edith Bowman yn ystod yrwythnos, ’blog’ manylach ar-lein a sawl diwrnod ynseiliedig ar ffilmiau penodol.

PERFFORMIAD/

050

CYNULLEIDFAOEDD IFANCACH

Roedd ein cydweithrediadau gyda BBC Switch yn cynnwys
y digwyddiad cerddorol Switch Live cyntaf lle y mwynhaodd
4,000 o bobl ifanc o dan 18 oed amrywiaeth fyw oberfformiadau o’r DU a pherfformiadau rhyngwladol –darlledwyd perfformiadau a chyfweliadau y tu ôl i’r llwyfan
ar y noson gennym. Yn ogystal, ailwampiwyd gwefan
Switch gennym, gan gysylltu holl elfennau teulu Switch, gan
gynnwys rhifynnau radio a theledu o The Surgery.
Uchaf: Roedd Country Acid
House gan Alabama3 yn rhano’n darllediadau o Glastonbury.
Canol a gwaelod: Big Weekend
Radio 1 2008, o Maidstone
yng Nghaint. Un o’r llu oddigwyddiadau byw roeddem
wedi bod yn gysylltiedig â
hwy eleni.

GWEITHREDU CYMDEITHASOL

Am dair wythnos yn ystod mis Awst a mis Medi,
edrychodd Arbrawf Alcohol Radio 1 ar risgiau yfed
gormodol. Yfodd cyflwynydd The Surgery, Aled Jones,
ddwywaith y swm dyddiol o alcohol a argymhellir am
hyd yr arbrawf, gan gyflwyno adroddiadau ar effeithiau
negyddol byrdymor yfed gormod o alcohol ar yr
awyr ac mewn dyddiadur fideo ar-lein. Cymerodd
nifer o enwogion ran mewn ymgyrch gyrfaoedd ym
mis Tachwedd, gan gynnwys Syr Alan Sugar a LouisWalsh, gan sôn am eu gyrfaoedd ac ateb cwestiynau
gwrandawyr. Hefyd, cynhaliwyd ymgyrch arian a chyllid
proffil uchel gennym ym mis Ionawr.

MWY O GYNNWYS AR Y WEOchr yn ochr â’n gwefan ein hunain, rydym yn parhau
i chwilio am gyfleoedd i fanteisio ar y we yn gyffredinol.
Cynigiwyd ’Anrhegion Nadolig’ am ddim gennym –perfformiadau sesiwn a ’live lounge’ yn benodol i’rBBC, gyda phob un ohonynt ar gael i’w llwytho i lawr
am 24 awr – a llwythwyd i lawr tua 600,000 o eitemau
yn y DU dros y cyfnod o 12 diwrnod. Mae gennym
bresenoldeb gweithredol ar sawl safle trydydd parti,
gan gynnwys Facebook a Bebo, ac rydym yn archwilio
cyfleoedd i gyflwyno deunydd sain a fideo ar safleoedd
o’r fath lle y bo’n briodol gwneud hynny.
Yn ystod y flwyddyn nesaf byddwn yn sicrhau bod
BBC Radio 1 yn parhau i ymgysylltu â’r genhedlaeth
nesaf o wylwyr ifanc, gyda mentrau a fydd yn cynnwys
taith clybiau i bobl ifanc dan 18 oed yn ystod yr haf
ac ail ddigwyddiad Switch Live yn yr hydref, ynghyd
ag ymgyrchoedd gweithredu cymdeithasol a gaiff eu
cynnal mewn cydweithrediad â Switch a BBC 1Xtra.

MAE BBC RADIO 2 YN CYFLWYNO AMRYWIAETH EANG OGERDDORIAETH BOBLOGAIDD AC ARBENIGOL I WRANDAWYR,GYDA FFOCWS ARBENNIG AR DALENT A PHERFFORMIADAUBYW O BRYDAIN, WEDI’U HATEGU GAN ALLBWN LLAFAR SY’N
CYNNWYS MATERION CYFOES, RHAGLENNI DOGFEN, CREFYDD
A’R CELFYDDYDAU.
YMRWYMIAD I GOMEDI O’R DU• Radio 2 yw gorsaf radio fwyaf poblogaidd y DU
o hyd a chyrhaeddiad wythnosol cyfartalog yr
orsaf y llynedd oedd 26.1%/13.3 miliwn (2008:
26.2%/13.2 miliwn).
• Cafodd bron i ddwy ran o dair (63%) o raglenniRadio 2 sgôr gwerthfawrogiad uchel o 80+.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr
yn 2008/09 yn gyson, sef 0.5c (2007: 0.5c).
Y llynedd, roedd ein blaenoriaethau yn cynnwys:

CYFANSODDWYR CANEUONO BRYDAINCYRHAEDDIAD

26.1%
COST FESUL AWRGWRANDÄWR

0.5c

Archwiliwyd a dathlwyd cyfansoddwyr caneuon oBrydain gennym drwy gydol y flwyddyn. Lansiwyd
The Great British Songbook mewn digwyddiad byw ym
mis Tachwedd, gyda’r perfformwyr – The Feeling,
Duffy, Adele, James Morrison a Keane – oll yncynnwys cân gan rywun arall yn eu setiau a gafodd
ei chynnwys mewn rhaglennu yn ystod y dydd yrwythnos ganlynol. Cyflwynwyd y fenter hefyd ar-leingyda chyfweliadau fideo gydag artistiaid newydd
ac artistiaid y dyfodol (megis Gary Go a Daniel
Merriweather), ac ym mis Mawrth cynigiwyd y
Great British Songbook Player gennym, gan gyflwyno’rholl gynnwys ar-lein mewn un modiwl hygyrch.

PERFFORMIADAU BYW

Roedd ein digwyddiadau byw yn cynnwys amrywiaeth
eang o berfformiadau, o ddigwyddiadau mawr fel
Proms In The Park a’r Blackpool Lights i sesiynau bach yn
Stiwdios Maida Vale. Cafwyd cyngherddau eithriadol
gan Neil Diamond a’i debyg, ac Elbow mewn cyngerdd
gyda Cherddorfa Gyngerdd y BBC (y prosiect
cerddoriaeth digidol mwyaf llwyddiannus yn hanes y
BBC, gyda bron i filiwn o geisiadau i weld y cyngerdd
drwy’r botwm coch). Roedd cerddoriaeth fyw arall
i’w chlywed ar raglenni fel Big Band Special, Friday NightIs Music Night ac mewn rhaglenni gan Bob Harris,
Dermot O’Leary a Paul Jones, gan gyfrannu at 260
awr o gerddoriaeth fyw y flwyddyn.

Rydym wedi ehangu ein hymrwymiad i dalent
comedi o’r DU, gan chwilio am genhedlaeth newydd
o berfformwyr wrth ddatblygu fformatau newydd
gydag artistiaid sefydledig. Rhoesom gyfle i dalentau
sy’n dod i’r amlwg gan gynnwys Jason Byrne a
Miranda Hart, a rhaglenni peilot unigol gyda Rhod
Gilbert ac Ivan Brackenbury, ac ymhlith y cyfresia ddychwelodd roedd Clive Anderson’s Chat Room,
Out To Lunch, On The Blog a The Blagger’s Guide.

RHAGLENNI LLAFAR

Ochr yn ochr â’n rhaglenni cerddoriaeth a chomedi,
mae ein gwrandawyr wedi mwynhau amrywiaeth
eang o gynnwys llafar eleni. Cyfwelodd ein cyflwynwyrâ phersonoliaethau gan gynnwys y Prif Weinidog ac
arweinwyr y prif bleidiau gwleidyddol eraill, Martin Fry
o ABC a seren byd gwerin yr Alban Dick Gaughan.
Yn ogystal, ymdriniodd ein rhaglenni dogfen cerddorol
â’r amrywiaeth lawn o genres poblogaidd a’u cyddestun cymdeithasol, gyda’r uchafbwyntiau eleni yncynnwys archwiliad yr actores Sue Johnston o hanes
ac effaith y gân ’You’ll Never Walk Alone’ yn ystod ein
Liverpool Season; cyfres chwe rhan Paul Gambaccini
Jac Holzman’s Elektra Story yn adrodd hanes y label
dylanwadol o’r UD; a Soup in a Basket gyda’r digrifwr
Lee Mack a archwiliodd glybiau Gogledd Lloegr yn eu
hanterth yn y 1960au.

RHAGLENNU AR GYFERCYNULLEIDFAOEDD ARBENNIG

Unwaith eto, darlledwyd rhaglenni gennym yn cysylltu
milwyr Prydeinig dramor gyda’u teuluoedd yn y DU.
Fel mewn blynyddoedd blaenorol, yn ystod sioe
olaf Jeremy Vine cyn y Nadolig, darllenodd Jeremy
a’r Canon Roger Doyle negeseuon arbennig gan
deuluoedd i’w hanwyliaid a rhoddwyd cyfle i aelodau
o’r lluoedd rannu eu cynlluniau ar gyfer y Nadolig.
Hefyd, darlledwyd rhifyn arbennig o sioe Chris Evansyn fyw gennym o safle’r fyddin yn Dhekelia yn Cyprus,
dan wahoddiad Ail Fataliwn Catrawd Brenhinol
Tywysoges Cymru.
Y flwyddyn nesaf, rydym yn bwriadu ehangu ein
ffocws ar jazz, gyda rhaglenni dogfen yn dathlu
70 mlynedd ers sefydlu Blue Note Records a
bywyd Billie Holiday, yn ogystal â rhaglenni ynarchwilio gwaith artistiaid gan gynnwys Miles
Davis, Benny Goodman a Nat King Cole.

051
PERFFORMIAD/

Uchaf: Elaine Paige gydag un o’i
gwesteion ar brynhawniau Sul,y canwr Johnny Mathis.
Gwaelod: Ymhlithperfformiadau eleni roedd
cyngerdd gan Neil Diamondi Radio 2 Live.

PERFFORMIAD/
RADIO/

MAE BBC RADIO 3 YN CANOLBWYNTIO AR GERDDORIAETH
GLASUROL, AC RYDYM YN DARPARU AMRYWIAETH EANG
O JAZZ, CERDDORIAETH Y BYD, RHAGLENNI CELFYDDYDOLA DRAMA; RYDYM HEFYD YN RHOI PWYSLAIS CRYF AR
BERFFORMIADAU CERDDOROL O BOB CWR O’R DU.
LLAFAR A SYNIADAU

Uchaf: Mae gan y BBC
bump cerddorfa, yn ogystal
â Chantorion y BBC – yr
unig gôr llawn amser
proffesiynol yn y DU.
Uchaf canol: Y bandiau Tuunga Tinariwen yn recordio
sesiwn ar gyfer Late Junction.
Gwaelod canol: Roedd
World Roots in China yn
cynnwys cerddoriaeth gany cerddorion Uyghur hyn.
Gwaelod: Y cyflwynydd, yr
ysgrifennydd a’r cynhyrchydd
Suzy Klein, y tu allan i
Neuadd Frenhinol Albert,
cartref Proms y BBC.

PERFFORMIAD/

052

CYRHAEDDIAD

3.9%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

6.3c• Y llynedd, cyrhaeddiad Radio 3 oedd 3.9%/2.0
miliwn (2008: 3.7%/1.9 miliwn).
• Radio 3 sydd â’r sgoriau gwerthfawrogiad uchaf oblith holl rwydweithiau radio’r BBC – roedd gan
82% o’i raglenni sgôr gwerthfawrogiad o 80+.
• Roedd cost fesul awr gwrandäwr y rhwydwaith yn
sefydlog, sef 6.3c (2008: 6.4c).
Ymhlith ein huchafbwyntiau yn ystod 2008/09 roedd:

PERFFORMIADAU CERDDOROL,DIWYLLIANT PRYDAIN A
CHREADIGRWYDD

Darlledwyd dros 600 o gyngherddau ac operâu cyfan
gennym o leoliadau a gwyliau ledled y DU a thu hwnt,
a defnyddiwyd dyddiadau pwysig gennym fel ffordd owella’r cysylltiad â diwylliant Prydain. Adlewyrchwydhanner can mlynedd ers marwolaeth Vaughan
Williams drwy syniadau newydd a chyngherddau’r
Proms, a dathlwyd John Milton – 400 mlynedd ar ôl ei
eni – mewn tymor estynedig, gan gynnwys darlleniad
cyfan o Paradise Lost. Darparodd y Proms gyd-destun
dyfnach i berfformiadau byw drwy Proms Plus, cyfres
ddyddiol o sgyrsiau a thrafodaethau cysylltiedig.
Ceisiom ddatblygu creadigrwydd y cyhoedd drwy
ehangu Cynllun Artistiaid y Genhedlaeth Newydd
a thrwy ddarparu cyfleoedd i gynulleidfaoedd
gymryd rhan, er enghraifft drwy ’Pianothonau’
mewn amrywiaeth o ganolfannau ledled y DU.

Cynigiodd ein rhaglenni llafar safbwyntiau rhyngwladolyn rheolaidd, yn arbennig drwy agenda eang Night
Waves a chyfraniadau i’r China Season ar draws y
BBC cyfan, gan gynnwys adroddiadau o ardaloedd
anghysbell ar ddiwylliannau cerddorol o dan fygythiad.
Ystyriodd Rites of Spring agweddau ar y tymor drwy
gerddoriaeth ac eitemau llafar, gan amrywio ogomisiwn newydd wedi’i ysbrydoli gan natur i ystyried
cynhesu byd-eang. Darparodd y trydydd rhifyn o Free
Thinking, gŵyl o syniadau yn archwilio materion cyfoes,
fforwm i ymgysylltu â’r cyhoedd am ein syniadau. Fe’i
cynhaliwyd ym Mhrifddinas Diwylliant Ewrop 2008,
Lerpwl, a rhoddwyd cyfle i gynulleidfaoedd drafod
gyda ffigyrau cyhoeddus, megis Trevor Phillips a
Tony Benn. Er mwyn paratoi ar gyfer y digwyddiad,darlledodd Radio 3 fyfyrdodau dyddiol dadleuol gan
feddylwyr blaenllaw, Free Thoughts.

DRAMA WREIDDIOL

Mewn blwyddyn amrywiol arall i ddrama, darlledwyd
dros 40 o gynyrchiadau newydd gennym, gan gynnwys
gwaith gan Racine, Marlowe, Lorca a Lampedusa, yn
ogystal â drama gyfoes am Piper Alpha, Cytundeb
Dydd Gwener y Groglith a’r ymgyrch fomio ar 7/7.
Yn ystod 2009/10, bydd Radio 3 yn canolbwyntio’nbenodol ar bedwar cyfansoddwr blaenllaw â
chysylltiadau agos â’r DU: Purcell (g.1659), Handel(m.1759), Haydn (m.1809) a Mendelssohn (g.1809).

MAE BBC RADIO 4 YN DEFNYDDIO GRYM IAITH LAFARI GYNNIG RHAGLENNu DWYS SY’N CEISIO ENNYNDIDDORDEB AC YSBRYDOLI, GYDA CHYFUNIAD UNIGRYW O
RAGLENNI FFEITHIOL, DRAMÂU, DARLLENIADAU A CHOMEDI.

19.1%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

1.3c• Y llynedd, cyrhaeddiad wythnosol cyfartalog Radio
4 oedd 19.1%/9.7 miliwn (2008: 18.7%/9.4 miliwn).
• Cafodd 59% o raglenni Radio 4 sgôr
gwerthfawrogiad uchel y llynedd.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr yllynedd yn sefydlog, sef 1.3c (2008: 1.3c).
Ymhlith ein blaenoriaethau yn ystod y flwyddyn roedd:

GOHEBU AR YR ECONOMI

Wrth i’r dirwasgiad economaidd byd-eang waethygu,
cynigiodd rhaglenni newyddion dyddiol a rhaglennimaterion cyfoes wythnosol ddarllediadau adadansoddiadau parhaus, gan herio ffigyrau blaenllaw
ar eu record. Croesawyd cyrhaeddiad Evan Davis ar
Today, o ran ei dôn arbennig ac o ran ei arbenigedd yn
stori fwyaf y flwyddyn. Cynyddodd nifer y gwrandawyr
tua chwarter miliwn flwyddyn ar flwyddyn i 6.7 miliwn
yn Chwarter 1 2009, sef ffigur cyrhaeddiad wythnosol
uchaf y rhaglen ers dros saith mlynedd.

COMEDI ARLOESOL

Ymhlith fformatau newydd roedd Act Your Age, gyda
gwahanol genedlaethau o gomedïwyr yn cystadlu
yn erbyn ei gilydd, ac I’ve Never Seen Star Wars –sioe sgwrsio anarferol, gyda Marcus Brigstocke
lle y cymerodd gwesteion fel Phil Jupitus, Barry
Cryer a’r Fonesig Joan Bakewell ran mewn cyfreso weithgareddau am y tro cyntaf. Mae’r fformat
eisoes wedi cael ei addasu ar gyfer y teledu, felly
hefyd fformat radio gwreiddiol arall, Genius gyda
Dave Gorman.

Uchaf: Evan Davis o’r rhaglen
Today yn cyfweld â’r Dalai Lama.
Canol: Marcus Brigstocke,
cyflwynwydd I’ve Never Seen
Star Wars ar Radio 4 (syddbellach ar BBC Two hefyd –fel y gwelir yma).
Gwaelod chwith: John Tusa,a gyflwynodd 1968 Day by Day
bob dydd am chwe mis.
Gwaelod dde: Aelodau ogast The Ragged Trousered
Philanthropists, addasiad Andrew
Lynch o gampwaith enwog
Robert Tressell.

RHAGLENNU FFEITHIOL NODEDIG

Roedd World on the Move, y prosiect byd natur mwyaf
uchelgeisiol erioed ar y radio, yn gyfres 34 rhan oadroddiadau byw ar anifeiliaid yn mudo ar draws
pum cyfandir. Fel rhan o Big Bang Day ym mis Medi,canolbwyntiodd ein hamserlen ar achlysur cychwyn
cyflymydd gronynnau mwyaf y byd, gyda mynediad
unigryw i ystafell reoli CERN a darllediadau estynedig
o’r digwyddiad ochr yn ochr â rhaglenni comedi
a drama cysylltiedig. Mae gan y wefan 252,000 o
ddefnyddwyr unigol. Nod tymor helaeth o raglenni
am 1968 oedd cofio a thrafod blwyddyn gythryblus,
ac roedd yn cynnwys 1968 Day by Day, rhaglen
pedair munud o hyd yn seiliedig ar ddeunydd archif agyflwynwyd gan John Tusa ac a ddarlledwyd bob dydd
am chwe mis. Cyflawnodd yr omnibws wythnosol
gyfran o 18.4%, y gyfran uchaf erioed i’r slot.

DRAMA EFFAITH UCHELParhaodd ein drama i ddenu enwau mawr gan
gynnwys Jim Broadbent, Johnny Vegas a John Prescottyn The Ragged Trousered Philanthropists, Juliet Stevenson,
Jeremy Irons a Bill Nighy. Roedd The Hunchback of
Notre Dame yn gydweithrediad unigryw â Graeae, ycwmni theatr o dan arweiniad pobl anabl. Arbrofwyd
â delweddu (drwy’r botwm coch) yn The City Speaks.
Yn ystod y flwyddyn ehangwyd ein hamrywiaeth obodlediadau, a chafwyd 72,000 o geisiadau i lwytho’r
ddrama ffuglen wyddonol Torchwood i lawr, y niferuchaf erioed ar gyfer un o raglenni radio unigol y BBC.
Yn 2009/10, bydd Americana, cyfres wythnosol
newydd, yn cynnig safbwyntiau gwreiddiol ar
ddiwylliant a gwleidyddiaeth yr UD. Byddwn hefyd yn
lansio prosiect drama mawr: dramateiddiad o’r gyfres
gyfan o nofelau George Smiley gan John le Carré, gyda
Simon Russell Beale yn chwarae rhan y prif ysbïwr.

053
PERFFORMIAD/CYRHAEDDIADPERFFORMIAD/
RADIO/

MAE BBC RADIO 5 LIVE YN DARLLEDU NEWYDDION ACHWARAEON BYW 24 AWR Y DYDD, GAN DDARLLEDUDIGWYDDIADAU WRTH IDDYNT DDIGWYDD MEWN
FFORDD HYGYRCH SY’N CYNNWYS CYFRANIADAU GAN EIN
GWRANDAWYR.
DATBLYGU NEWYDDIADURAETHYMCHWILIOL

Uchaf: Victoria Derbyshire,cyflwynydd y sioe a ddarlledir
bob bore yn ystod yr wythnos.
Canol: Roedd Gabby Logan ynrhan o’n tîm yn Wimbledon,a oedd yn darlledu’n fyw o’r
twrnamaint.
Gwaelod: Simon Mayo yn
cyfweld â’r Prif Weinidog
Gordon Brown.

Lansiwyd y rhaglen ymchwiliol newydd Donal MacIntyre
gennym, sydd wedi gwella proffil ein newyddiaduraeth
ymchwiliol ac wedi ymgysylltyu â chynulleidfa ehangach.
Ymhlith y pynciau yr ymchwiliwyd iddynt roedd
twyll tai cymdeithasol gydag adroddiadau o Reading,Northampton, Caer-wysg a Gogledd Iwerddon; ydiwydiant rhyw, gydag adroddiad anarferol ar ferchedsy’n talu am ddynion i gadw cwmni iddynt; yr arfer
treth gymhleth ’twyll carwsel’ sy’n costio amcangyfrifo £170biliwn i drethdalwyr Ewrop bob blwyddyn; acymchwiliad i leoedd sydd wedi dod yn ardaloedd nad
yw criwiau ambiwlans yn fodlon mentro iddynt.

DARLLEDIADAU CHWARAEONARLOESOLPERFFORMIAD/

054

CYRHAEDDIAD

11.9%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

2.3c• Y llynedd, cyrhaeddiad wythnosol cyfartalog
BBC Radio 5 live oedd 11.9%/6.0 miliwn(2008: 11.7%/5.9 miliwn), gydag 1.3 miliwn owrandawyr nad oeddent yn gwrando ar unrhyw
un o orsafoedd Radio eraill y BBC. Hon sydd â’r
gyfran uchaf o wrandawyr digidol (25.8%) o blith
holl orsafoedd y BBC sydd hefyd ar gael drwy
ddarllediadau analog.
• Y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr yn 2008/09
oedd 2.3c, sy’n gyson â ffigurau 2008.
Ymhlith uchafbwyntiau 2008/09 roedd:

ALLBWN NEWYDDION unigryw
O ANSAWDD UCHEL

Rydym wedi creu tîm newyddion craidd i ddarparu
bwletinau a darllediadau o newyddion sy’n digwydd
ar y pryd wedi’u teilwra i’n cynulleidfa. Darparodd
ein darllediadau o’r etholiad ar gyfer arlywydd yr UD
bersbectif unigryw i’n gwrandawyr drwy seilio ein
darllediadau y tu allan i Washington D.C., a thrwy
adrodd straeon a safbwyntiau pleidleiswyr o bobrhan o’r UD a gwrandawyr du yn y DU. Eglurodd ein
rhaglennu ar y dirwasgiad economaidd y materion
islaw’r iaith dechnegol, gan gynnwys y ddwy raglen
arbennig awr o hyd Fighting The Credit Crunch aroddodd gyngor ymarferol uniongyrchol mewn
ymateb i gwestiynau gwrandawyr.

Darparwyd darllediadau byw gennym o bob un o’r
47 o berfformiadau a enillodd fedal gan Dîm Prydain
Fawr yng Ngemau Olympaidd Beijing. Yn ystod y
digwyddiad, gwnaeth gohebwyr gyfres o ffilmiau
byr arbennig a’u gosod ar ein gwefan ac ar YouTube.
Archwiliodd rhaglen a phodlediad ’Behind the Scenes’
arbennig sut y caiff darllediadau o ddigwyddiadau
chwaraeon pwysig eu gwneud. Hefyd, lansiwyd y
Football Player, gwasanaeth ar-lein y gellir ei deilwra
sy’n cydgrynhoi’r holl newyddion diweddaraf ar dimau
ledled y DU, ym mis Awst gan ddenu bron i filiwn
o ddefnyddwyr unigol a 7.5 miliwn o ymweliadau â
thudalennau erbyn diwedd mis Mawrth.
Yn 2009/10, bydd 5 live yn cynnig cynnwys chwaraeon
aml-lwyfan arloesol yn seiliedig ar ddigwyddiadau
allweddol y flwyddyn, gan gynnwys Wimbledon aGemau Olympaidd y Gaeaf, a byddwn yn sicrhau
bod mwy byth o gynnwys chwaraeon ar gael drwy’r
botwm coch, ffonau symudol ac ar-lein. Byddwn hefyd
yn datblygu ffyrdd newydd o feithrin cyfranogiad
gan gynulleidfaoedd, gan ganolbwyntio’n arbennig arddarllediadau o Etholiad Cyffredinol nesaf y DU.

MAE BBC RADIO 5 LIVE SPORTS EXTRA YN RHWYDWAITH
RHAN AMSER SY’N DARPARU DARLLEDIADAU CHWARAEONYCHWANEGOL GAN DDEFNYDDIO HAWLIAU SYDD EISOESYN EIDDO I’R BBC, I DDARPARU MWY O WERTH I DALWYR
FFI’R DRWYDDED.
Yn 2009/10 byddwn yn rhoi mwy o ffocws arhyrwyddo gwrando digidol drwy ddarparu
rhaglenni arbennig o ansawdd uchel sy’n unigryw
i radio digidol, gan gynnwys darllediadau o bob pêlo gyfres y Lludw a darllediadau arbennig o gêm
brawf gyntaf erioed y Lludw yng Nghymru, a ffocws
cynyddol ar ddarllediadau’r Gynghrair Bêl-droed.

CYRHAEDDIAD

1.4%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

2.6c• Mae oriau darlledu a gwrando wythnosol Radio 5
Live Sports Extra yn amrywio ar draws y flwyddyn
yn unol â’r calendr chwaraeon. Ar gyfartaledd yn
ystod 2008/09, roedd gan y sianel gyrhaeddiad
wythnosol 15 munud o 1.4% i oedolion 15+
oed, sy’n gyfwerth â 0.7 miliwn (2008: 1.5% neu
0.7 miliwn).
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr yn
sefydlog flwyddyn ar flwyddyn, sef 2.6c (2008: 2.4c).
Ymhlith ein blaenoriaethau y llynedd roedd:

CARTREF CRICED

Rydym wedi parhau i ddatblygu a hyrwyddo’r orsaf fel
cartref criced ar Radio’r BBC. Yn benodol, datblygwyd
arddull newydd o sylwebaeth criced gennym a oedd yn
ymdrin â phob elfen o’r gêm ar gyfer Diwrnod Gemau
Terfynol y Twenty20 yn yr Oval ym mis Gorffennaf, o’r
enw ’criced 3-D’, gyda sylwebwyr wedi’u lleoli ar ymyl
y ffin ac ar feinciau’r chwaraewyr yn ogystal ag yn y
blwch sylwebu. Darparwyd sylwebaeth lawn gennym
hefyd ar gyfres gemau undydd a gemau Prawf proffil
uchel Lloegr yn India ac India’r Gorllewin.

HYRWYDDO 5 LIVE SPORTS EXTRA

Rydym wedi nodi ffyrdd newydd o wellaymwybyddiaeth o’r orsaf a chynyddu ei chynulleidfa,
gan ddarlledu ailddarllediadau a dolenni uchafbwyntiau
o ddigwyddiadau chwaraeon byw pwysig – gangynnwys gornestau paffio teitl y byd, tenis dynion yr
US Open a Grand Prix Fformiwla 1 – i wrandawyr
nad oeddent yn gallu gwrando ar adeg y darllediad
gwreiddiol. Bu’r cynnwys newydd hwn yn
boblogaidd gyda chynulleidfaoedd – gwrandawodd
dros 270,000 ar Fformiwla 1 o Melbourne
drwy’r iPlayer – ac mae wedi rhoi cyfleoedd
pellach i ni hyrwyddo’r orsaf o Radio 5 Live.

055
PERFFORMIAD/

Uchaf: Y sylwebydd criced
Jonathan Agnew.
Gwaelod: Ni yw cartref criced
ar radio’r BBC.

PERFFORMIAD/
RADIO/

MAE BBC 1XTRA YN CHWARAE’R GORAU O BLITH
CERDDORIAETH DDU GYFOES, GYDA PHWYSLAIS CRYF
AR DDARPARU CERDDORIAETH FYW O ANSAWDD UCHELA CHEFNOGI ARTISTIAID NEWYDD O’R DU.
YMGYRCHOEDD GWEITHREDU
CYMDEITHASOL

Uchaf: Jay-Z yn cloi nos Sadwrn
yn Glastonbury.
Gwaelod: MistaJam bob nos ynystod yr wythnos – yn cynnwys
rhestrau o’r deg gorau.

• Y llynedd, cyrhaeddiad wythnosol cyfartalog
BBC 1Xtra oedd 1.1%/0.6 miliwn (2008:
0.9%/0.5 miliwn).
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr gwrandäwr yn
sefydlog, sef 4.5c (2008: 4.8c).
Ymhlith yr uchafbwyntiau roedd:

AMSERLEN BRECWAST A MIN NOSPERFFORMIAD/

056

CYRHAEDDIAD

1.1%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

4.5c

Mae 1Xtra Breakfast a rhaglen min nos MistaJam
bellach wedi ymsefydlu’n gadarn fel llwyfannau
allweddol i’r rhwydwaith ac maent yn bwyntiau
ffocws i’n cynulleidfa. Mae sioe Trevor Nelson yn
bwynt mynediad proffil uchel i’r orsaf i wrandawyr
ar ddechrau’r dydd, ac mae MistaJam yn darparu
allwedd i’r sîn tanddaearol gan atgyfnerthu ymgysylltiad
cynulleidfaoedd â cherddoriaeth ddu gyfoes. Felly mae
proffil cynulleidfa BBC 1Xtra yn wahanol i lawer o’r
gorsafoedd radio traddodiadol gyda dau ’uchafbwynt’:
un ganol y bore ac un arall min nos.

CERDDORIAETH FYW

Ymhlith ein darllediadau cerddoriaeth fyw roedd
prif berfformiad Jay-Z yn Glastonbury, y bu llawer osôn amdano, yn ogystal ag uchafbwyntiau helaeth ogarnifalau Notting Hill a Leeds. Cefnogwyd talent sy’n
dod i’r fei gennym drwy gyfres o sesiynau drwy gydol
y flwyddyn; a thaith HomeGrown Introducing, gydag
artistiaid newydd ac artistiaid sy’n datblygu o’r DU.

Rydym wedi gweithio gyda Radio 1 a BBC Switch
i gynyddu effaith ein hymgyrchoedd gweithredu
cymdeithasol. Fel gyda Radio 1, archwiliodd Arbrawf
Alcohol BBC 1Xtra beryglon yfed gormod o alcohol
am dair wythnos yn ystod mis Awst a mis Medi, ac felrhan o ymgyrch yn canolbwyntio ar gyllid personol ym
mis Ionawr, aeth cyflwynwr y sioe frecwast Gemma
Carney ati i geisio byw ar gyllideb gaeth a chyfyngedig.

GWELLA PROFFIL YR ORSAF

Rydym wedi gwella ymwybyddiaeth o’r orsaf yn ystod
y flwyddyn drwy rannu cynnwys ac arbenigedd.
Yn arbennig, caiff sioe nos Sadwrn Trevor Nelson
ei darlledu ar BBC 1Xtra a Radio 1 ar yr un pryd,ac rydym yn rhannu rhaglennu o ddigwyddiadau
allweddol gan gynnwys darllediadau Glastonbury acharnifalau Notting Hill a Leeds.
Y flwyddyn nesaf ein nod yw cynyddu effaith ein
hymgyrchoedd gweithredu cymdeithasol, ac rydym
yn bwriadu cyflwyno prosiect ’cymryd yr awenau’ar yr awyr arbennig ar gyfer yr hydref lle y byddgrŵp o bobl ifanc yn cael gwahoddiad i ymgymryd âhyfforddiant ac wedyn cymryd rhan yn allbwn yr orsaf
a rhannu eu safbwyntiau ar ddiwylliant du a threfol
modern yn y DU.

NOD BBC 6 MUSIC YW YMGYSYLLTU Â DILYNWYRCERDDORIAETH BOBLOGAIDD DRWY GYNNIG Y
GOREUON O BLITH ARCHIF SAIN Y BBC OCHR YN OCHR Â
CHERDDORIAETH GYFREDOL Y TU ALLAN I’R BRIF FFRWD,
WEDI’U HATEGU GAN NEWYDDION A RHAGLENNI DOGFENAM GERDDORIAETH.

1.2%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

3.4c• Mae cyrhaeddiad BBC 6 Music wedi cynyddu’ngyson yn ystod y blynyddoedd diwethaf achyrhaeddodd ei nifer uchaf erioed, sef 681,000,
yn ystod chwarter olaf 2008/09. Y llynedd,
cyrhaeddiad wythnosol cyfartalog cyffredinol yr
orsaf oedd 1.2%/0.6 miliwn o gymharu ag 1.0%/0.5
miliwn yn ystod 2007/08.
• Gostyngodd y gost gyfartalog fesul awr
gwrandäwr yn 2008/09 flwyddyn ar flwyddyn
i 3.4c (2008: 3.9c).
Ymhlith ein blaenoriaethau y llynedd roedd:

ARTISTIAID NEWYDD O BRYDAIN

Rydym wedi parhau i feithrin artistiaid newydd o
Brydain ar draws ein hallbwn, gydag 80% o’r artistiaid
a recordiwyd gan 6 Music yn Brydeinig a 90% o’r
gerddoriaeth newydd ar Tom Robinson’s Introducing yn
ddeunydd gan wrandawyr yn y DU ac wedi’i argymell
ganddynt. Yn ogystal, dim ond cynnwys o wefannau
artistiaid a ddefnyddir gan sioe Tom Robinson Unsigned, acmae’r perfformiadau byw a gaiff eu darlledu drwy The
Hub yn un o nodweddion mwyaf unigryw ein harlwy.

CERDDORIAETH FYW

Yn ystod y flwyddyn darlledwyd 330 o sesiynau newydd
gennym, gyda bron eu hanner wedi’u comisiynu o’r tuallan i Lundain (gan gynnwys perfformiadau rheolaiddo Fanceinion ar gyfer sioe Marc Riley), ac archwiliwyd
ffyrdd newydd o wella’r fformat sesiynau traddodiadol
i greu profiadau amlgyfrwng cyffrous i’n cynulleidfa. Yn
arbennig, gwyliodd dros 530,000 o bobl y delweddau oberfformiad Paul Weller ac Adele ar Hub Combo drwy’r
botwm coch, ac arhosodd 300,000 o’r rheini i wylio am
gyfartaledd o 29 munud – y sesiwn lawn fwy neu lai.

Uchaf: Tom Robinson yn
cyflwyno BBC Introducing sy’ncynnwys bandiau a glywyd
ar y rhyngrwyd, sesiynau,
cyfweliadau a chynghorion.
Canol: Adam Buxton a Joe
Cornish, cyflwynwyr y sioe
Adam and Joe ar foreau
Sadwrn.
Gwaelod: Mae Steve Lamacq
yn chwarae cerddoriaeth
newydd a chlasuron.

GWEITHREDU CYMDEITHASOL

Ymdriniwyd â phryderon gwrandawyr o ran yfarchnad dai gyda’r ymgyrch Gimme Shelter yn
ystod mis Tachwedd, gan ymateb i flaenoriaethau
ein cynulleidfa drwy ganolbwyntio ar brynu am ytro cyntaf a rhentu. Cymerodd y cyflwynydd Jon
Richardson ran mewn diagnosis ar-lein o’i botensial
fel rhywun oedd yn prynu am y tro cyntaf, ac
archwiliodd Steve Lamacq y materion sy’n deillio
o rannu tŷ gyda ffrindiau, gyda Matthew Priest
o Dodgy a Mark Morris o The Bluetones.

NEWYDDION A RHAGLENNI
DOGFEN AM GERDDORIAETH

Mae ein gwasanaeth newyddion am gerddoriaethyn darparu gwybodaeth gynhwysfawr am
ddatblygiadau ym maes cerddoriaeth, gan gynnwys
newyddion am gerddoriaeth sydd ar gael i’w
phrynu, cyngherddau a datblygiadau ehangach yn
y diwydiant. Er mwyn sicrhau bod ein cynnwys argael pryd a lle sydd fwyaf defnyddiol i’n gwrandawyr,
cyflwynwyd podlediad dyddiol gennym yn
ddiweddar, ac rydym wedi sicrhau y caiff ein cynnwys
ar-lein ei ddosbarthu mor eang â phosibl drwy
gysylltiadau helaethach â BBC News ar-lein.
Byddwn yn gweithio gyda chydweithwyr casglu
newyddion y BBC ledled y DU i ddatblygu ein
gwasanaeth newyddion am gerddoriaeth yn
2009/10, gan deilwra gwasanaethau bwletin i
ddiwallu anghenion cyfnewidiol ein cynulleidfa arwahanol adegau o’r dydd, gan arwain o bosibl atnewidiadau o ran arddull a fformat y cyflwyno.

057
PERFFORMIAD/CYRHAEDDIADPERFFORMIAD/
RADIO/

MAE BBC 7 YN WASANAETH RADIO LLAFAR DIGIDOL SY’NCYNNIG RHAGLENNI COMEDI, DRAMÂU A DARLLENIADAU
YN BENNAF O ARCHIF Y BBC. RYDYM HEFYD YN DARLLEDU
RHAGLENNI I BLANT.
CYRHAEDDIAD

1.7%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

2.0C
PERFFORMIAD/

058• Cyrhaeddiad BBC Radio 7 yw’r cyrhaeddiad cysonuchaf o blith ein gorsafoedd digidol yn unig, gyda
chyfartaledd o 1.7% y llynedd o gymharu ag 1.6%
yn ystod 2007/08 (0.9 miliwn o wrandawyr, i fyny
o 0.8 miliwn o wrandawyr flwyddyn ar flwyddyn).
• Gostyngodd cost gyfartalog Radio 7 fesul awr
gwrandäwr yn 2008/09 i 2.0c (2008: 2.4c).
Ymhlith ein huchafbwyntiau y llynedd roedd:

TYMHORAU EFFAITH UCHEL

Rydym wedi gweithio i wella effaith ein rhaglennu
drwy wella cydlyniad â gwasanaethau eraill y BBC.
Ddechrau 2009, cynhaliwyd tymor ffuglen wyddonol
gennym mewn cydweithrediad â Radio 3 a Radio4, gan gynnwys y comisiwn newydd Planet B, agafodd groeso cynnes ac a ddenodd bron i 25,000
o geisiadau i lwytho’r podlediad i lawr. Comisiynwyd
ail gyfres ar gyfer 2009/10. Gwnaethom gymryd
rhan hefyd mewn rhaglennu Charles Darwin ardraws y BBC cyfan, gyda The Beagle Diary a Voyagesof Descent. Yn ogystal, cynhwyswyd y ddrama
fuddugol o Wobrau Drama Peter Tinniswood yn
ein hallbwn i ddathlu 90 blwyddyn o Goffáu, fel rhano ddarllediadau’r Cofio ar draws y BBC cyfan.

COMEDI
Uchaf: Kirsten O’Brien, un ogyflwynwyr Big Toe Books.
Gwaelod: Roedd yr archif yn
cynnwys clasur Simpson a
Galton Hancock’s Half Hour.

Yn ystod y flwyddyn, lansiwyd y gyfres newydd I Did
It My Way gennym, sef fformat newydd i archwilio
archif y BBC. Cyflwynodd perfformwyr ac awduron
comedi sefydledig gan gynnwys Roy Hudd, Andy
Hamilton a Graeme Garden bump o’u rhaglenni
comedi o’r archif a’u trafod. Comisiynwyd 20 awr
arall o gomedi newydd gennym, yn bennaf gan
artistiaid sy’n newydd i’r radio, a chyflwynwyd Witty
and Twisted, cystadleuaeth gomedi i dalent newydd.

RHAGLENNU I BLANT

Ym mis Mehefin, diwygiwyd ein hallbwn wedi’i
anelu at wrandawyr iau i gynnig sioe CBeebies
arloesol wedi’i brandio dair awr o hyd bob dydd,
yn cynnwys caneuon, cwisys, gemau a straeon
llyfrau lluniau syml/straeon yn gysylltiedig â rhaglenni
teledu. Yn ogystal, mae’r rhaglen ddyddiol awr ohyd Big Toe Books yn cynnig straeon i blant hŷn
gan awduron plant poblogaidd megis Jacqueline
Wilson, Roald Dahl a Michael Morpurgo. Er mwyn
gwasanaethu cynulleidfa CBeebies yn well, symudwyd
y rhaglen i slot bore cynnar ym mis Ebrill 2009.

CYDLYNIAD Â DIGWYDDIADAU
ALLWEDDOL LEDLED Y DU

Rydym yn parhau i wella ein hymgysylltiad â gwledydd,
rhanbarthau a chymunedau’r DU drwy amserlennu
rhaglennu i gyd-fynd â digwyddiadau lleol o bwys.
Ymhlith amrywiaeth o fentrau, gwnaethom rannu
rhaglennu â BBC Radio Scotland yn ystod pythefnoso Ŵyl Caeredin; gwnaethom lunio partneriaeth â
BBC Merseyside ar gyfer ein Liverpool Season, gan
gysylltu â dathliadau Prifddinas Diwylliant Ewrop; agwnaethom recordio rhaglen ragflas a chyfweliadau
â pherfformwyr yng Ngŵyl Gomedi Caerlŷr.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, byddwn yn amserlennu
tymhorau sy’n atgyfnerthu gwerthfawrogiad
cynulleidfaoedd o waith awduron ac artistiaid
sydd wedi cyfrannu’n sylweddol at ddiwylliant y
DU, gan gynnwys tymor John Mortimer wedi’i
gyflwyno gan ei fab, Jeremy, a dathliad o waith
Alan Bennett i ddathlu ei benblwydd yn 75 oed.

MAE BBC ASIAN NETWORK YN CYNNIG TRAFODAETHAUHERIOL, NEWYDDIADURAETH HYDDYSG, CERDDORIAETH,CHWARAEON, ADLONIANT A DRAMA I GYNULLEIDFAOEDD
ASIAIDD PRYDEINIG O GENEDLAETHAU GWAHANOL.
CERDDORIAETH AC ADLONIANT

0.8%

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

6.9c• Mae cyrhaeddiad BBC Asian Network wedi
gostwng yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, gyda
chyfartaledd o 0.8%/0.4 miliwn y llynedd ogymharu ag 1.0%/0.5 miliwn yn ystod 2007/08.
• Roedd cost gyfartalog Asian Network fesul awr
gwrandäwr yn ystod y flwyddyn yn gyson, sef 6.9c
(2008: 6.9c).
Rydym wedi wynebu nifer o heriau wrth gyflawni’r
nodau hyn yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, ond rydym
eisoes wedi cymryd sawl cam pwysig i’n galluogi iwasanaethu ein cynulleidfaoedd yn well, gyda ffocws
penodol ar wella dau faes allweddol o’n hamserlen:

NEWYDDION

Uchaf: Mae The Adil Ray Showa ddarlledir amser brecwast
yn cynnig cymysgedd ogerddoriaeth, sgwrsio ac
adloniant.
Gwaelod: Cerddoriaeth,
cyfweliadau â’r sêr acadolygiadau gyda Raj a Pablo
yn Love Bollywood.

Mae ein gwasanaeth newyddion cynhwysfawr yn
targedu straeon gwreiddiol ac unigryw at Asiaid
Prydeinig ifanc. Pennir yr agenda yn ystod ein bwletinau
newyddion brecwast, ac ymhelaethir arnynt yn The
Wrap, dwy raglen newyddion 30 munud o hyd am
12.30pm a 6pm yn ystod yr wythnos. Mae llawer o’r
straeon yn bwydo i ddarllediadau ehangach y BBC,er enghraifft ar Asiaid Prydeinig yn troi at famau
benthyg yn India ac effaith llwytho deunydd i lawr yn
anghyfreithlon ar y diwydiant cerddoriaeth Asiaidd.

RHAGLENNU BRECWAST

Ail-lansiwyd y sioe frecwast yn ystod yr wythnos
gennym ym mis Ionawr 2009 er mwyn gwella’rffordd yr oedd yn adlewyrchu ehangder golygyddol
yr orsaf a’i galluogi i ymgysylltu’n well â’r gynulleidfa.
Yn unol â dull gweithredu cyffredinol newydd
yr orsaf gyfan, ei nod yw sicrhau bod allbwn yr
orsaf yn gynhwysol, yn ddiddorol ac yn ysgafn,
gyda hiwmor a naws digymell, a bod ganddi
natur eang a chenedlaethol. Ers ei hail-lansio, maecyrhaeddiad y rhaglen wedi cynyddu ychydig i 0.3%
o 0.2% (tua 20,000 o wrandawyr ychwanegol).

DRAMA

Mae ein hopera sebon ddyddiol Silver Street
wedi’i lleoli mewn cymuned Asiaidd drefol yng
Nghanolbarth Lloegr, gan roi cyfle i ni ddod â
gwahanol ddiwylliannau a chenedlaethau ynghyd
mewn straeon sy’n ymdrin â chydberthnasau, teulu,
busnes, chwaraeon a chrefydd. Ymhlith straeon
diweddar roedd hanes un cymeriad yn chwilio
am ei deulu coll ym Mhacistan, band yn recordio
fersiynau roc o ffefrynnau Bollywood, a chymeriad yn
perfformio’r Hajj (pererindod Foslemaidd i Mecca).
Darlledwyd y 1,000fed rhifyn gennym y llynedd.
Eleni byddwn yn parhau i adfywio’r amserlen yn ystod
yr wythnos gyda rhaglen gynnar newydd, amser
dechrau diweddarach i’r sioe frecwast a newid yslot amser rhwng y sioe drafod a sioe’r celfyddydau/
adloniant. Byddwn hefyd yn cynyddu ein darllediadau
o straeon newyddion allweddol sy’n ymwneud â
chymunedau Asiaidd yn y DU ac yn effeithio arnynt,
gan gynnwys comisiynu 15 o raglenni dogfen newydd.

059
PERFFORMIAD/CYRHAEDDIAD

Diwygiwyd ac ail-lansiwyd amserlen y penwythnos
gennym ym mis Mai 2008, er mwyn cynnwys
darllediadau ehangach o’r genres cerddoriaeth ac
adloniant allweddol. Roedd yn cynnwys sioe frecwast
newydd, wedi’i dilyn gan raglen Love Bollywood
fyrrach gyda mwy o ffocws ar ddydd Sadwrn adydd Sul. A lansiwyd sioe ceisiadau cerddoriaeth
newydd gennym ar brynhawn dydd Sadwrn.

PERFFORMIAD/
RADIO/Y Gwledydd a’rrhanbarthau
RADIO/BBC local RADIO YN LLOEGR• Roedd gan radio lleol y BBC yn Lloegr gyrhaeddiad
wythnosol cyfartalog o 18.6%/7.1 miliwn (2008:
18.7%/7.5 miliwn yn yr ardal ddarlledu leol).
• Rydym yn cynhyrchu ac yn darlledu tua 250,000
o oriau gwreiddiol o radio byw bob blwyddyn ar
gost gyfartalog fesul awr o £0.4k a chost fesul awr
gwrandäwr o 2.9c – y ddau yn gyson o gymharu
â’r flwyddyn flaenorol (£0.4k a 2.7c).
Gwasanaeth llafar sy’n cynnwys newyddion,gwybodaeth a thrafod yw Radio Lleol y BBC yn
bennaf. Ceir pwyslais cryf ar ryngweithioldeb achynnwys y gynulleidfa. Ein nod yw ysbrydoli, addysgu
a diddanu, gan helpu ein cynulleidfa i ymgysylltu â’r BBC
a manteisio i’r eithaf ar fod yn rhan o’u cymuned leol.

PERFFORMIAD/

060

Denu cynulleidfaoedd nas gwasanaethir
yn ddigonol

Mae radio lleol y BBC yn Lloegr wedi’i anelu at
gynulleidfaoedd nad yw’r BBC bob amser yn llwyddo
i’w cyrraedd yn effeithiol gyda’i wasanaethau eraill.
Y llynedd roedd gennym gynulleidfa wythnosol
gyfartalog o 7.1 miliwn dros y flwyddyn, nad oedd
dros draean ohonynt (2.8 miliwn) yn gwrando arunrhyw un o orsafoedd radio eraill y BBC ac nad
oedd un o bob pump ohonynt (1.5 miliwn) yn
gwrando ar unrhyw orsaf radio arall o gwbl. Rydym
yn gweithio i wella ein harlwy i gynulleidfaoedd
presennol a darpar gynulleidfaoedd, safoni a rhannu
arfer gorau a chreu sain unigryw a deniadol ar draws
ein portffolio. Ein nod yw cynyddu maint y gynulleidfa
yn ôl i wyth miliwn yn ystod y pum mlynedd nesaf.

Parhau i wella gwasanaethau gwybodaeth

Mae newyddiaduraeth lafar yn ein gosod ar wahâni ddarparwyr masnachol lleol, ac mae pob un o’n 39
o orsafoedd yn darparu gwasanaeth llafar yn unig
yn ystod y cyfnod brecwast allweddol. Dywed ein
gwrandawyr wrthym eu bod yn gwerthfawrogi
ein gwasanaethau gwybodaeth yn fawr (gan roi
Mynegai Gwerthfawrogiad cyfartalog o 7.9/10
iddynt) – ac eleni datblygwyd ein gwasanaethau
newyddion, chwaraeon, tywydd a theithio ymhellach
gennym. Er enghraifft, crëwyd gwasanaeth tywydd
newydd gyda mwy o staff er mwyn cynyddu agwella allbwn, a sefydlwyd bwletinau teithio mwy
cynhwysfawr gennym wrth wraidd ein rhaglenni
brecwast ac oriau cymudo, o Gernyw i Newcastle.

Ymsefydlu radio lleol yn ein harlwy amlgyfrwng

Yn ogystal â chynnwys radio lleol unigryw, rydym
hefyd yn darparu allbwn amlgyfrwng lleol a theledu
rhanbarthol gyda newyddion dyddiol a’n rhaglenmaterion cyfoes wythnosol Inside Out, y ddau ar
BBC One yn ystod oriau brig. Yn ddiweddar rydym
wedi dechrau proses fwy effeithlon o gyfeirio ein
cynulleidfa rhwng y tri dewis hyn, gan ddefnyddio
radio, teledu a’r we i ategu ei gilydd er mwyn cynnig ygwasanaeth mwyaf deinamig ac effeithiol i’n cynulleidfa.
Byddwn yn cyflwyno adroddiad ar lwyddiant y broses
hon yn Adroddiad Blynyddol y flwyddyn nesaf.
Ein huchelgais ar gyfer y flwyddyn nesaf yw gweithio igynyddu cynulleidfaoedd radio lleol y BBC yn Lloegr yn
ôl i wyth miliwn. Mae pob un o’n gorsafoedd yn llunio
ei chynllun gwasanaeth ei hun – o dan awenau ein prif
Drwydded Gwasanaeth – sydd, ymhlith pethau eraill, yn
cyfeirio at rannu ymddygiad arfer gorau a strategaethau
rheoli talent. Ein nod yw cynyddu nifer y gwrandawyr
drwy gynnig gwell ddewis golygyddol a chyflwyniadol.

BBC RADIO SCOTLAND• Radio Scotland yw gorsaf radio llafar fwyaf
poblogaidd yr Alban o hyd, a chynyddodd
ei chyrhaeddiad flwyddyn ar flwyddyn i
21.6%/932,000 (2008: 21.5%/918,000).
• Mae’r gwrandäwr cyffredin yn treulio broni saith awr a hanner gyda ni bob wythnos.
Gostyngodd y gost fesul awr gwrandäwr
i 7.1c o 8.5c y flwyddyn flaenorol.
Mae BBC Radio Scotland yn cynnig gwasanaethllafar i oedolion, gan gwmpasu ystod eang o genres
ac adlewyrchu materion, digwyddiadau, diwylliant
a diddordebau pobl yr Alban, ac mae’n ymdrin âmaterion o bwys i’r DU ac yn rhyngwladol o safbwynt
yr Alban. Mae trwydded gwasanaeth y sianel yn
ein hymrwymo i amrywiaeth o flaenoriaethau
sydd wedi’u cynllunio i sicrhau bod ein harlwy ynparhau’n gyson wrth i ni geisio ymateb i’r her hon.

Cyfleoedd i drafod materion a holi cwestiynau
Mae ein cynulleidfaoedd yn gynyddol yn disgwyl
mwy o gyfleoedd i ddeall, holi a chyfrannu at
drafodaethau ar y penderfyniadau sy’n llywio’r Albanfodern ac yn effeithio ar eu bywydau. Mewn ymateb,
estynnodd Radio Scotland y gyfres Morning Extra,
cynigiodd drafodaethau byw gyda gwleidyddion,sylwebwyr a llunwyr barn yn Riddoch Questions achynyddodd nifer gwrandawyr wythnosol cyfartalog
y brif raglen newyddion, Good Morning Scotland.
Mae The Business, sy’n cynnig ffocws ar newyddion
busnes lleol, cenedlaethol a rhyngwladol,

RADIO YN
LLOEGRCYRHAEDDIAD

18.6%
2.9c

COST FESUL AWRGWRANDÄWRRADIO
SCOTLANDCYRHAEDDIAD

21.6%
7.1c

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

Tabl 12/ Gwariant holl
radio’r BBC y tu allan i
Lundain – Rhwydwaith
a’r Gwledydd a’r
Rhanbarthau
Dengys y tabl ein gwariant ar
raglenni radio’r BBC a wneir yn
y Gwledydd a’r Rhanbarthau.
08/09 07/08£m £m
Lloegr130 136
Yr Alban
31
35
Cymru
25
27
Gogledd
Iwerddon16
15
202 213“MAE RADIO LLEOL A RADIO’RGWLEDYDD YN RHOI CYFLEI WRANDAWYR DDAL EUCYNRYCHIOLWYR GWLEIDYDDOLI GYFRIF, NEU GAEL TRAFODAETHGYDAG ARWEINWYR DINESIG.”DAVID HOLDSWORTH, RHEOLWR,
BBC ENGLISH REGIONS
Newyddion a dadansoddiadau diduedd

17.8%
5.0c

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

RADIO NAN
GÀIDHEALCYRHAEDDIAD

69%
18.2c

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

First Minister’s Questions, nawr ar MW a DAB ar
ddydd Iau, a blog dyddiol y golygydd gwleidyddol
Brian Taylor wedi atgyfnerthu ein hallbwn
ymhellach, felly hefyd y gyfres fisol Investigations.

Cynhyrchu comedi a drama newydd, ac annog
awduron newydd

Mae drama a chomedi yn arbennig o boblogaidd
gyda’n cynulleidfaoedd radio. Darlledwyd un ar ddeg
o ddramâu newydd yn 2008, gan gynnwys gwaith
gan Liz Lochhead ac Alexander McCall Smith. Roedd
comedi arloesol yn amlwg ar draws y flwyddyn, gyda
sioeau sgets newydd North by North North ac Ellis &Clarke, y ddrama gomedi bedair rhan No Hard Feelings,
gyda John Gordon Sinclair a myfyrdodau Armando
Ianucci ar ei yrfa gynnar yn The Radio Scotland Years.
Yn ystod y flwyddyn nesaf, ein nod yw cynyddu effaith
ein newyddiaduraeth wreiddiol drwy gynyddu ein
rhaglenni dogfen ymchwiliadol lleol i gyfartaledd oddwy bob mis, gyda sesiynau ffonio i mewn ar ôl y
ddwy a blogiau ar-lein i gynnig mwy o gyfleoedd igynulleidfaoedd gyflwyno sylwadau a chyfrannu. Bydd
pynciau yn cynnwys polisi cyhoeddus, troseddau,
iechyd, addysg, economeg a gwleidyddiaeth.
Cynhelir ein hymrwymiad i gomedi newydd a bydd
drama, gan awduron newydd ac awduron sefydledig,
yn rhan o’n hamserlen drwy gydol y flwyddyn.

Radio nan Gàidheal• Y llynedd, cyrhaeddodd Radio nan Gàidheal 69%
o’r holl siaradwyr Gaeleg yn yr Alban mewn
wythnos gyffredin• Y gost gyfartalog fesul defnyddiwr oedd 18.2c(2008: 21.5c).
Nod Radio nan Gàidheal yw darparu gwasanaethllafar a cherddoriaeth cynhwysfawr i siaradwyr Gaeleg,gan adlewyrchu materion, digwyddiadau, diwylliannau
a diddordebau pobl yr Alban o safbwynt Gaeleg athrwy gyfrwng yr iaith Gaeleg. Ni yw unig wasanaethradio cenedlaethol penodol yr Alban i wrandawyr
Gaeleg, gan gynnig amrywiaeth eang o gynnwys
traddodiadol a chyfoes sy’n estyn allan i gynulleidfaoeddo bob oedran, o newyddion a rhaglennu materion
cyfoes i gomedi, cerddoriaeth a rhaglenni dogfen.

RADIO WALES• BBC Radio Wales yw’r unig orsaf radio genedlaethol
i Gymru yn Saesneg, gyda mwy o wrandawyr
nag unrhyw orsaf arall yng Nghymru. Y llynedd,
roedd gennym gyrhaeddiad 15 munud wythnosol
cyfartalog o 17.8%/444,000 (2008: 17.9%/437,000).
• Roedd cost fesul awr gwrandäwr Radio Wales yn
sefydlog flwyddyn ar flwyddyn, sef 5.0c (2008: 5.3c).
Mae Radio Wales yn wasanaeth llafar i oedolion,
sy’n cwmpasu ystod eang o genres ac yn adlewyrchu
materion, digwyddiadau, diwylliant a diddordebau
pobl Cymru. Mae ein rhaglenni yn canolbwyntio ar
bryderon lleol a chenedlaethol, ond maent hefyd yn
ymdrin â materion o bwys i’r DU ac yn rhyngwladol.

Trafodaethau unigryw o ansawdd uchelar bynciau llosg

Trafodwyd yr heriau economaidd sy’n wynebu
Cymru yn y dirwasgiad yn helaeth o safbwynt busnes,
gwleidyddiaeth a defnyddwyr yn Good Morning
Wales, Wales@work, y sioe ffonio i mewn amser
cinio a Jamie and Louise. Fel rhan o’n cyfranogiad yn yprosiect aml-lwyfan ar draws BBC Cymru ’What are
we doing to our kids?’ gwahoddwyd pobl ifanc o bob
cwr o Gymru i gymryd rhan fel golygyddion gwadd
ar y sesiwn ffonio i mewn ac i arwain trafodaethau.
Mae ein gohebwyr cymunedol wedi ychwanegu
at ein gallu i ohebu o wahanol rannau o Gymru
gydag amrywiaeth o acenion a straeon lleol,
gan roi safbwynt lleol a phersonol i straeon sy’nberthnasol i’n gwrandawyr ledled Cymru.

061
PERFFORMIAD/

RADIO WalesCYRHAEDDIAD

Rydym yn cynnig gwasanaeth newyddion dyddiol
unigryw. O ran materion cyfoes, chwaraewyd
rhan flaenllaw gennym mewn wythnos ategol oraglennu arbennig ar draws holl lwyfannau’r BBC
a oedd yn canolbwyntio ar y pwnc allweddol hwn
ac effaith prisiau cynyddol ar economïau gwledig
yr Alban. Wedi’u recordio ar leoliad, ategwyd
ein rhaglenni gan eitemau o fewn EÒrpa ar BBC
Two Scotland, y rhaglenni radio a theledu Gaeleg
i blant Aileag a Dè a-nis? a Thought for the Day arRadio nan Gàidheal, ymhlith pethau eraill.
Bydd ein darllediadau o etholiadau Ewrop ym mis
Mehefin yn ceisio ystyried, yn arbennig, y materion
hynny sy’n effeithio ar yr Ucheldiroedd a’r Ynysoedd,yn ogystal ag ar Gaeliaid ble bynnag y bônt yn byw.
Caiff cyfleoedd dysgu, i’r hen a’r ifanc, eu cynnwys
ymhob rhan o’n hamserlenni drwy gydol y flwyddyn
a byddwn yn parhau i ddod o hyd i ffyrdd gwahanol ogysylltu llwyfannau radio, teledu ac ar-lein i gyfoethogiymhellach gyfranogiad ein cynulleidfaoedd yn ein hallbwn.

PERFFORMIAD/
RADIO/

Prosiectau aml-lwyfan

PERFFORMIAD/

062

Yn Coal House at War darlledwyd cyfres o raglennio Flaenafon, Aberhonddu, Pwllheli ac Abertawe –yn ogystal ag allbwn dyddiol. Cyfeiriwyd at dymor
Plentyndod BBC Cymru mewn rhaglenni dyddiol ac
eitemau nodwedd estynedig. Mae’r cynnwys bellach
wedi’i gyhoeddi’n barhaol ar-lein. Bu Iolo Williams
yn llais rheolaidd ar Radio Wales gyda chyfres yn
ategu’r prosiect aml-lwyfan Not in my Nature; fel
cyflwynydd eitemau nodwedd byr ar yr orsaf.
Mae The Rhod Gilbert Show, Celtic Heartbeat a’r
ddrama Aberystwyth Mon Amour ymhlith y cynnwys
podledu y ceir y nifer uchaf o geisiadau ar ei gyfer,
ac mae podlediadau All Things Considered a Scrum
V yn parhau i berfformio’n dda. Cyhoeddodd
The Evening Show gyfres o berfformiadau
unigryw ar-lein gan artistiaid o Gymru.
Y flwyddyn nesaf, byddwn yn canolbwyntio ar
gynnal twf y gynulleidfa darged 45 i 64 oed oran gwrandawyr sy’n byw ac yn gweithio yng
Nghymru, gan atgyfnerthu ein hamserlen newydd
yn ystod y dydd. Byddwn yn defnyddio talent
cyflwyno i ddenu cynulleidfaoedd newydd ac ifanteisio ar dechnoleg newydd i ategu’r broses.

RADIO CYMRU• BBC Radio Cymru yw’r orsaf radio genedlaethol
Gymraeg i Gymru. Y llynedd, cyrhaeddodd
yr orsaf 6.4%/158,000 o’r holl wrandawyr yng
Nghymru mewn wythnos gyffredin (yn unol â
6.2%/151,000 y flwyddyn flaenorol). 32.7% o’r
siaradwyr Cymraeg rhugl.
• Gostyngodd cost fesul awr gwrandäwr Radio
Cymru o 13.2c yn 2008 i 11.5c y llynedd.
Mae BBC Radio Cymru yn wasanaeth radio llafar acherddoriaeth cynhwysfawr i siaradwyr Cymraeg,
sy’n cwmpasu ystod eang o genres ac yn adlewyrchu
materion, digwyddiadau, diwylliant a diddordebau
pobl Cymru. Mae ein rhaglenni yn canolbwyntio ar
bryderon lleol a chenedlaethol, ond maent hefyd yn
ymdrin â materion o bwys i’r DU ac yn rhyngwladol.

Rhaglennu newyddion, materion cyfoes agwleidyddol annibynnol

Yn 2008 estynnwyd ein rhaglen mynediad a thrafod
cyhoeddus Taro’r Post, ac fe’i symudwyd i slot amser
cynharach yn ein hamserlen newydd ar gyfer yprynhawn. Mae nifer y gwrandawyr wedi cynyddu.
Parhaodd ein rhaglen newyddion amser brecwast
ac oriau cymudo Post Cyntaf a Post Prynhawn iberfformio’n dda, gan barhau i apelio i’r gynulleidfa
er gwaethaf amgylchedd hynod gystadleuol. Post

Cyntaf yw ein sioe fwyaf poblogaidd o hyd, gyda
chyfartaledd o 45,000 o wrandawyr bob bore.
Fel menter newydd yn 2008, cyflwynwyd cydddarllediad o drafodaeth ynghylch newid yn yr
hinsawdd ar Radio Cymru ac ar S4C. Cynhaliodd
y rhaglen materion cyfoes Manylu gyfres o raglennitrafod i’r cyhoedd lle cafwyd presenoldeb uchel yn
ystod y flwyddyn, wedi’u recordio ar leoliad ledledCymru. Bu’r ddadl barhaus yn San Steffan a’r Cynulliad
Cenedlaethol ynghylch Gorchmynion Cymhwysedd
Deddfwriaethol yn nodwedd reolaidd mewn rhaglenni
newyddion a materion cyfoes yn ystod y flwyddyn.

Adlewyrchu cymunedau a diwylliannau
amrywiol Cymru

Mae’r rhaglen materion crefyddol Bwrw Golwg yn
adlewyrchu’r amrywiaeth o grwpiau ffydd yng Nghymru,
gydag eitemau nodwedd ar Ramadan a thrafodaeth ary gwyliau ffydd ym mis Rhagfyr. Ymhlith y darllediadau
byw o ddigwyddiadau allweddol roedd yr Eisteddfod
Genedlaethol, Eisteddfod yr Urdd, Eisteddfod
Genedlaethol y Ffermwyr Ifanc a Gŵyl Cerdd Dant
Cymru. Cyfoethogwyd darllediadau o ddigwyddiadau
gyda mwy o gynnwys aml-lwyfan nag erioed o’r blaen,
a fu’n llwyddiant arbennig yn yr Eisteddfod Genedlaethol
yng Nghaerdydd lle y denodd ein gwasanaeth
canlyniadau tua 11,000 o ddefnyddwyr unigol yr un i’ngwasanaeth Cymraeg a’n gwasanaeth Saesneg.

Cefnogi talent sefydledig a chyflwyno
talent newydd

Rydym wedi adlewyrchu poblogrwydd cynyddol corau
yng Nghymru gyda’n cystadleuaeth ein hunain sef Côr
Meibion Radio Cymru 2008. Darlledwyd 12 o ddramâu
newydd gennym, cyfres ddrama chwe rhan a 12 rhaglen
cerddoriaeth glasurol gyda Cherddorfa Genedlaethol
Gymreig y BBC, gan gynnwys dau gyngerdd i ddathlu
agor Neuadd Hoddinott y BBC yng Nghanolfan
Mileniwm Cymru yng Nghaerdydd. Cefnogwyd
bandiau a cherddorion newydd hefyd drwy recordiadau
sesiwn, cystadleuaeth Brwydr y Bandiau a Gwobrau
RAP Radio Cymru (Gwobrau Roc a Phop wedi’u
beirniadu gan y diwydiant cerddoriaeth yng Nghymru).
Byddwn yn parhau i flaenoriaethu ffyrdd newyddo weithio drwy ddefnyddio technolegau digidol arhyngweithiol mewn ffordd greadigol i gynnig gwell
rhaglenni radio a gaiff eu defnyddio hefyd i ddenu
gwrandawyr newydd.

Radio cymru
CYRHAEDDIAD

6.4%
11.5c

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

35.6%
4.4c

COST FESUL AWRGWRANDÄWR

BBC RADIO ULSTER/FOYLE• Yn ystod 2008/09, cynhaliodd BBC Radio Ulster/
Foyle gyrhaeddiad 15 munud wythnosol cyfartalog
o 35.6%/501,000 (38.6%/533,000). Mae ein
poblogrwydd yn helpu i gynyddu lefelau gwrando
ar radio lleol yng Ngogledd Iwerddon o gymharuâ chyfartaledd y DU. Mae ein proffil gwrandawyr
yn ehangach nag unrhyw gymharwyr radio’r
BBC a radio masnachol eraill ac rydym yn denu
trawstoriad sylweddol ac amrywiol o gynulleidfa
Gogledd Iwerddon.
• Roedd cost gyfartalog BBC Radio Ulster/Foyle
fesul awr gwrandäwr yn sefydlog flwyddyn ar
flwyddyn, sef 4.4c (2008: 4.5c).
Mae BBC Radio Ulster/Foyle yn wasanaeth llafar sy’n
cwmpasu ystod eang o genres ac yn adlewyrchu pob
agwedd ar fywyd cyfoes yng Ngogledd Iwerddon.
Rydym yn cyfuno darllediadau helaeth o faterion,
diddordebau a digwyddiadau lleol – cerddoriaeth
fyw i drafodaethau ar bynciau llosg – â darllediadau
o ddatblygiadau cenedlaethol a rhyngwladol. Mae ein
gwasanaeth unigryw yn ymgysylltu â’r gymuned gyfan
ac yn adlewyrchu ei hanghenion.

Egluro Cynulliad Gogledd Iwerddon

Tabl 13/ Oriau radio’r
BBC o’r gwledydd a’rrhanbarthau(rhwydwaith a lleol)
08/09 07/08
Llundain
8,760 8,784
Lloegr
246,172 255,081
Yr Alban
14,860 13,588
Cymru
16,073 16,572
Gogledd
Iwerddon
9,357 9,329
295,222 303,354

Adlewyrchodd amrywiaeth o raglennu, gan gynnwys
Talk Back, Inside Politics a Today at the Assembly waith
Cynulliad Gogledd Iwerddon a datblygiadau amaterion gwleidyddol lleol gan gynnwys: yr ymyriad
hir i gyfarfodydd y Weithrediaeth; trafodaethbarhaus am addysg ôl-gynradd; a datblygiadau
o ran datganoli plismona a chyfiawnder.
Adlewyrchodd rhaglennu mwy cyffredinol effaithanawsterau economaidd ar gymunedau lleol ac
ymateb i argymhellion adroddiad Eames-Bradley aretifeddiaeth y Trafferthion. Mae ein rhaglenni trafoda rhaglenni eraill am faterion gwleidyddol yn parhau’nboblogaidd gyda gwrandawyr ac yn gyffredinol maeuchafbwyntiau’r gynulleidfa yn ystod ein rhaglennu ynystod y dydd yn cyd-fynd â dilyniannau newyddiona chyfresi trafod o dan arweiniad y gwrandawyr,
gan gynnwys y Stephen Nolan Show dylanwadol.

Adlewyrchu diddordebau a phryderon
gwrandawyr ymhob rhan o’r rhanbarth

Cynhaliwyd rhaglen helaeth o 55 o ddarllediadau
allanol gennym o leoliadau ymhob cwr o Ogledd
Iwerddon yn ystod yr haf. Ymhlith darllediadau
chwaraeon roedd rygbi, pêl-droed, GAA a
beiciau modur o’r North-West 200, yn ogystal
â chyflawniadau athletwyr lleol oedd yn cystadlu
yn y Gemau Olympaidd yn Beijing. Adolygwyd
blaenoriaethau golygyddol a threfniadau comisiynu

ar gyfer ein hallbwn Gwyddelig ac roedd rhaglenni
Gwyddeleg yn cynnwys nifer o ddigwyddiadau
cymunedol. Adlewyrchwyd bywyd a themâu
crefyddol mewn gwahanol ffyrdd, gan gynnwys cyfres
William Crawley ar Lyfr Genesis In the beginning...

Cefnogi dysgu ffurfiol ac anffurfiol a gweithredu
cymdeithasol

Roedd Rhythm and Rhyme yn wythnos o raglenni
ac eitemau nodwedd wedi’i chomisiynu’n arbennig i
gyd-fynd â’r Diwrnod Barddoniaeth Cenedlaethol.
Archwiliodd Learning Tea Break faterion llythrennedd
yn y cyfryngau i gynulleidfa hŷn ac ymdriniodd MoreMusical Mysteries a Hurley Burley Radio ag anghenion
cwricwlaidd gwrandawyr iau. Cymerodd y niferuchaf o ysgolion erioed ran yn BBC School Report achynhaliwyd nifer o brosiectau a digwyddiadau gennym
fel rhan o fentrau eraill ar draws y BBC cyfan, gan
gynnwys Breathing Places a Raw. Yn ogystal bu Bws
Cymunedol BBCNI ynghlwm wrth waith i recordio adathlu gwaith gwirfoddolwyr a sefydliadau cymunedol.

Arddangos gweithgareddau celfyddydol lleol ac
annog talent newydd
Cafodd talent gerddorol newydd a sefydledig ei
harddangos mewn rhaglenni gan gynnwys ATL a Strikeup the Band. Roedd rhaglennu Cerddorfa Ulster yncynnwys y digwyddiad blynyddol Proms yn y Parca chyfres o gyngherddau yn ystod yr haf – yr oedd
pob un ohonynt yn anelu at ennyn diddordeb ygynulleidfa fwyaf posibl mewn cerddoriaeth glasurol.
Gwnaethom hefyd ddathlu gwaith yr awduron lleol
Seamus Heaney, John Hewitt a David Hammonda lansio cyfres newydd ac iddi 50 rhan ar hanes
llenyddiaeth Wyddelig. Dychwelodd Folks on the
Hill gyda’i barodi o faterion a phersonoliaethau yn
Stormont ac roedd comedi newydd yn cynnwys
Colin Murphy’s Great Unanswered Questions.

Datblygu a hyrwyddo cynnwys digidol ac ar-lein

Un o’n hamcanion allweddol yw datblygu ac ymestyn
diddordeb ein gwrandawyr ar draws ein hamserlen
gan ddefnyddio technolegau newydd. Rydym ynbwriadu gwneud mwy o hyn yn 2009/10, yn ogystal âpharhau ein hamrywiaeth o ddigwyddiadau cymunedol
ac wyneb yn wyneb yn defnyddio ’hen dechnoleg’.
Dros y flwyddyn sydd i ddod byddwn yn ceisio
ailwampio ein hamserlen ar gyfer y penwythnos, ganystyried anghenion y gynulleidfa a’r adnoddau sydd
ar gael a chynnal amrywiaeth ein hallbwn ar yr un
pryd, gan roi mwy o bwyslais ar raglennu byw a mwy
o gyfleoedd i ryngweithio â’r gynulleidfa fel rhan o’nhallbwn ar foreau Sadwrn.

063
PERFFORMIAD/Radio ulster/foyle
CYRHAEDDIADPERFFORMIAD/CYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL/PERFFORMIAD/

064“Y NOD YW CREU AMGYLCHEDD LLE GALL SYNIADAU FFYNNU,AC YNA DEWIS Y RHAI GORAU A’U RHOI AR WAITH AR GYFER
EIN CYNULLEIDFAOEDD.”ERIK HUGGERS, CYFARWYDDWR, CYFRYNGAU A THECHNOLEGY DYFODOLSUT Y GWNAETHOM Y LLYNEDDCYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTH1

SUT Y GWNAETH
EIN GWASANAETHAU1

43%
70%
400k
7.6c

BETH Y MAE HYN YN EI OLYGU

Mae dros 22 miliwn o bobl yn ymweld â BBC Online bob
wythnos – sef ychydig dros ddau o bob pum unigolyn sydd
ar-lein yn y DU, ac mae hyn yn fwy na thraean o gynnydd oflwyddyn i flwyddyn. Mae llawer yn ymweld â ni i fanteisio ar
BBC iPlayer bellach. Mae bron 10 miliwn yn defnyddio BBC
Red Button i gyfoethogi eu profiadau teledu bob wythnos,
sef chwarter o’r rhai â theledu digidol.
Mae BBC Red Button yn cynnig cynnwys cyflenwol ac ategol nad
yw ar gael unrhyw le arall – o ddarllediadau byw o gyrtiau allanol
Wimbledon i’r wybodaeth leol ddiweddaraf am y tywydd a theithio,
gan gynnwys gwybodaeth am deithiau awyr sy’n fythol-boblogaidd.
Gyda sgôr gwerthfawrogiad o 70%, mae BBC Red Button yn caelsgorau uwch yn gyson na gwasanaethau cystadleuwyr Sky Text a
Digital Teletext. Enillodd BBC iPlayer Prix Italia yn ystod y flwyddyn
am y Gwasanaeth Cyhoeddus Trawsgyfryngol Gorau.
Cafodd BBC iPlayer ei lansio ar BBC Online yn 2007 a bellach
mae’n cael dros 400,000 o ymwelwyr bob dydd ar gyfartaledd,
gan drawsnewid y ffordd y mae pobl yn gwylio ac yn gwrando arraglenni’r BBC. Mae’n tyfu o hyd. BBC Red Button yw cartref ein
gwasanaethau mynediad – sy’n sicrhau bod y gwylwyr hynny sy’ndibynnu ar isdeitlau, disgrifiadau sain neu arwyddo yn gallu dewis
defnyddio’r gwasanaethau hyn a chael mwy allan o’u teledu.
Ar y cyd, mae BBC Online a BBC Red Button yn costio 7.6c am
bob defnyddiwr. Mae’r rhan fwyaf o’r costau yn deillio o BBC
Online, lle roedd y costau fesul defnyddiwr wedi gostwng i 9.7co 13.2c yn 2008.

Mae’r ffigurau yn seiliedig ar wasanaethau, yn unol â’r system trwyddedau gwasanaeth a gaiff ei monitro gan Ymddiriedolaeth y BBC.

065
PERFFORMIAD/METRIGPERFFORMIAD/CYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL/CYFRYNGAU A THECHNOLEGY DYFODOL/MAE CYNULLEIDFAOEDD YN GANOLOG I’N MEDDYLFRYD.
GAN WEITHIO MEWN MODD INTEGREDIG GYDAG ISADRANNAU CYNNWYS Y BBC, RYDYM YN CYFLWYNO
AMRYWIAETH Y BBC O GYNNWYS UNIGRYW IDDYNTMEWN FFYRDD ARLOESOL A CHOST EFFEITHIOL SY’N
GWEDDU I’W HANGHENION SY’N NEWID YN Y BYD
RHYNGWEITHIOL, AR ALW SYDD OHONI HEDDIW.

PERFFORMIAD/

066

Mae diwydiant y cyfryngau yn profi newidiadau sylfaenol a ysgogir
gan dechnoleg. Mae pwysigrwydd gwasanaethau cyfryngau
digidol yn tyfu’n gyflym, gan chwarae rôl allweddol ym mywydau
cynulleidfaoedd a’u perthynas â’r BBC. Bydd ein dyfodol digidol
wedi’i alluogi gan brotocol y rhyngrwyd, bydd yn gymdeithasol abydd wedi’i wreiddio mewn byd a gaiff ei gysylltu gan wasanaethband eang na fydd byth yn cael ei ddiffodd. Mae’r BBC yn arwain
y diwydiant o ran datblygu gwasanaethau arloesol newydd.
Mae gennym hanes balch o arloesedd technegol – ers ein sefydlu,
rydym wedi arloesi amrywiaeth eang o wasanaethau a chynhyrchion
fel teledu lliw, NICAM Stereo, DAB, Ceefax, Teledu Manylder
Uwch, a’r Botwm Coch. Gwnaethom lansio bbc.co.uk yn nyddiau
cynnar y Rhyngrwyd ac ers hynny rydym wedi llunio cyfres owasanaethau digidol ar gyfer y we, ffonau symudol a’r botwm coch.
Heddiw, mae 43% o boblogaeth ar-lein y DU yn defnyddio ein
gwefannau bob wythnos, sy’n golygu mai ni yw cyrchfan cynnwys
ar-lein fwyaf y DU. Ers lansio BBC iPlayer Ddydd Nadolig 2007,
mae defnyddio cyfryngau ar alw wedi dod yn weithgaredd prif
ffrwd. Erbyn mis Mawrth 2009, gwyliwyd dros 390 miliwn oddarllediadau ac roedd iPlayer ar gael ar amrywiaeth eang oddyfeisiau gan gynnwys cyfrifiaduron, y teledu a ffonau symudol.
Yn ystod y flwyddyn, gwnaethom barhau i ailwampio
BBC Online, gan ailddylunio ein tudalen hafan, ychwanegu
adnoddau addasu, mwy o ffrydiau fideo a gwelliannau o ran
chwilio a llywio. Tyfodd BBC Mobile yn sylweddol i 4.1 miliwn
o ddefnyddwyr bob mis yn sgîl gwasanaethau y gellir eu
personoli fel Newyddion, Chwaraeon, Tywydd ac iPlayer.
Parhaodd BBC Red Button i ddod ag agweddau rhyngweithiol i setiau
teledu mewn cartrefi sy’n defnyddio Sky, Virgin Media, Freeview
ac, ers 2008, Freesat. Mae ychydig o dan 10 miliwn o oedolion yn
defnyddio’r botwm coch bob wythnos i gael gwybodaeth destun
gan y BBC fel y newyddion a’r tywydd, a gwyliodd y nifer fwyaf
erioed ddarllediadau o’r Gemau Olympaidd ar y gwasanaeth.

Bydd ein Menter Cyfryngau Digidol yn galluogi’r BBC i newidi ddulliau cynhyrchu digidol. Bydd y prosiect hirdymor hwn ynsymleiddio dulliau darparu aml-lwyfan, yn rhoi mynediad hawdd
i ddeunydd archif, ac yn arwain at gostau cynhyrchu is yn y pen
draw. Bydd y dechnoleg ar gael i’r diwydiant ehangach hefyd.
Mae gwaith partneriaeth, sy’n datblygu technoleg a safonau ar ycyd, yn ein galluogi i rannu ein harloesedd yn ehangach. O ganlyniad,
mewn hinsawdd economaidd heriol, a thirwedd cyfryngau amllwyfan, darniog, gall ein partneriaid dargedu eu buddsoddiadau;a bydd ein cynulleidfaoedd yn cael budd o ddewis ehangach
o gynnwys a gwasanaethau. Mae gennym amrywiaeth o gynlluniau
i ymestyn ein gwaith partneriaeth eleni, ac rydym yn ymwybodol
o hyd o’n heffaith ar y farchnad ehangach. Rydym wedi mabwysiadu
rheolaethau rheoli cryfach i’n helpu i ddarparu buddiannau
mwy cadarnhaol i’n marchnadoedd a thalwyr ffi’r drwydded.

Tabl 14/ Holl wariant ar gynnwys ar-lein y BBC y tu allani Lundain
Mae’r tabl yn dangos y gwariant ar gynnwys ar-lein y BBC yn ygwledydd a’r rhanbarthau y tu allan i Lundain.
LloegrYr Alban
Cymru
Gogledd Iwerddon

2008/09
£m
11
5
5
3
24

2007/08
£m
9
6
5
6
26

1920au

1930au1940au1950au1922 Sefydlwyd y Gorfforaeth
Ddarlledu Brydeinig – cwmni
cyfyngedig preifat – gangrŵp o weithgynhyrchwyr
radio blaenllaw.
1927 Y Siarter Frenhinol
Gyntaf, a Phrom cyntaf y
BBC o Queen’s Hall, yn
cyflwyno cerddoriaeth
glasurol i bawb – gwerthwyd
dros 280,000 o docynnau yllynedd, gyda’r rhataf yn £5;gwyliodd 12 miliwn o bobly Proms yn fyw ar deledu’r
BBC a thrwy BBC iPlayer.

1932 Lansiwyd Gwasanaethyr Ymerodraeth, neu’r World
Service fel y’i gelwid yn
ddiweddarach, sy’n darlledu
newyddion diduedd ledled
y byd – roedd ganddo
238 miliwn o wrandawyrrheolaidd y llynedd.
1932 Agorwyd y Ganolfan
Ddarlledu, canolfan ddarlledu
bwrpasol gyntaf y DU – mae
disgwyl i Ganolfan Ddarlledu
wedi’i hailwampio gael ei
hailagor yn 2012, yn barodar gyfer yr oes ddigidol.

1932 Lansiwyd y gwasanaeth
teledu manylder uwchrheolaidd cyntaf ym
Mhalas Alexandra –lansiwyd gwasanaeth HD
digidol y BBC yn 2008.

1940 Winston Churchillyn traethu ei araith enwog“This was their finest
hour...” ar donfeydd y BBC.
1948 Y darllediad teledu
cyntaf o’r Gemau
Olympaidd yn Wembley– yn 2008, cyrhaeddodd
darllediad y BBC o’r Gemau
Olympaidd yn Beijing 42
miliwn o bobl yn y DU.

1951 Y darllediad
cenedlaethol cyntaf o
The Archers, yr opera
sebon hynaf yn y byd.
1953 Y darllediad teledu
cyntaf o seremoni goroni
yn ei chyfanrwydd,
Elisabeth II: gwyliodd 22
miliwn o bobl y seremoniar setiau teledu newydd.

1960au1970au1980au1990au2000au1960 Agorwyd y Ganolfan
Deledu, yr adeilad teledu
pwrpasol cyntaf yn y
byd – agorwyd y ganolfan
darlledu digidol bwrpasol
gyntaf yn Pacific Quay
yn Glasgow yn 2007.
1967 Lansiwyd teledu lliw
ar BBC Two, y gwasanaeth
cyntaf yn y byd – dros
32 o flynyddoedd ar ôl i’r
BBC ei dreialu gyntaf.

1973 Rhaglen Nadolig
arbennig Morecambe andWise yn torri pob record:
28 miliwn o wylwyr. Y
gynulleidfa fwyaf yn 2008
oedd 16.2 miliwn, ar gyfer
Wallace and Gromit.

1985 Y BBC yn dwyn
y newyn yn Ethiopia atsylw’r byd, gan ysgogi
cyngerdd Live Aid a
gododd £60miliwn. Yn
ystod y flwyddyn ddiwethaf
cododd telethon Plant
mewn Angen a Sport Relief£20miliwn a £59miliwn
ar noson y darllediad.

1990 Lansiwyd Radio 5
sy’n darlledu chwaraeon a
newyddion, y rhwydwaithnewydd cyntaf ers
25 o flynyddoedd.
1991 Cofrestrwyd y parthbbc.co.uk – dyma ddechrau
gweddnewidiad ar-lein yBBC. Gyda 22 miliwn oymwelwyr bob wythnos,
gwefan y BBC yw’r wefan
gynnwys sy’n denu’r nifer
fwyaf o ymwelwyr yn y DU.

2002 Lansiwyd Freeview
mewn partneriaeth âCrown Castle Internationala BSkyB, gan achub y llwyfan
teledu daearol digidol.
2002 Lansiwyd gorsafoedd
teledu a radio digidol
gwreiddiol y BBC.
2007 Lansiwyd BBC iPlayer– a gafodd dros 360 miliwn
o ymwelwyr rhwng hynnya mis Mawrth 2009.

 m ragor o wybodaeth am y datblygiadau technolegol a’r datblygiadau eraill y mae’r BBC wedi bod yn rhan ohonynt dros y blynyddoedd, ewch i’nA
gwefan hanes yn www.bbc.co.uk/historyofthebbc

067
PERFFORMIAD/

Arloesedd y BBC dros y blynyddoedd

PERFFORMIAD/CYFRYNGAU A THECHNOLEG Y DYFODOL/NOD BBC online YW HYRWYDDO PWRPASAUCYHOEDDUS Y BBC DRWY DDARPARU CYNNWYS AR-LEIN
ARLOESOL ac unigryw, A THRWY GYNIGION unigryw
SY’N ADLEWYRCHU AC YN EHANGU AMRYWIAETH
GWASANAETHAU DARLLEDU’R BBC.
DEFNYDDWYR
UNIGOLWYTHNOSOL AR
GYFARTALEDD

22.2m
9.7c
COST FESUL AWR
DEFNYDDIWRPERFFORMIAD/

068

Uchaf: Cyflwynodd Britain
from Above gan Andrew Marr
bersbectif newydd trawiadolo’r wlad hon.
Gwaelod: Ail-lansiwyd gwefan
Ouch! eleni.

• Roedd nifer defnyddwyr unigol wythnosol BBC
Online y llynedd yn 22.2 miliwn ar gyfartaledd(2008: 16.5 miliwn). Chwalodd Etholiad
Arlywyddol yr UD y record o ran cynulleidfa
wrth i 9.2 miliwn o ddefnyddwyr unigol ddarllen
73 miliwn o dudalennau ar yr etholiad ar 5
Tachwedd, tua 10 gwaith yn fwy nag ar ddiwrnod
etholiad arlywyddol yr UD yn 2000 (7.1 miliwn)
a bron ddwywaith yn fwy na 2004 (40 miliwn).
• Syrthiodd costau defnyddwyr eleni
i 9.7c (o 13.2c yn 2008).
Ymhlith uchafbwyntiau eleni roedd:

DINASYDDIAETH

Gwnaeth gwefan etholiadol Newsround dywys pobl ifanc
drwy’r broses o gynnal etholiad, a chafodd un defnyddiwr
y cyfle i gyfweld â’r Prif Weinidog. Ail-lansiwyd
gwefannau Today a Panorama, ac maent bellach yn
cyrraedd cynulleidfaoedd newydd ac iau drwy Twitter,
Facebook a Stumbleupon. Erbyn mis Mawrth, roedd
1.0 miliwn o ddefnyddwyr ar gyfartaledd yn ymweld âblogiau Newyddion gan ein golygyddion a’n gohebwyr yncynnwys Nick Robinson, Mark Mardell a Robert Peston.
Gwnaeth ein gwefan ar gyfer Diwrnod y Cofio gyfeirio
pobl at lawer o ddigwyddiadau lleol i nodi’r Cadoediadyn 1918. Cyfrannodd defnyddwyr straeon a lluniau
o filwyr i archif o atgofion o’r Rhyfel Byd Cyntaf.

DYSGU FFURFIOL AC ANFFURFIOL

Mae GCSE Bitesize yn parhau i berfformio’n dda
iawn ymhob rhan o’r cwricwlwm, gyda 0.4 miliwn oddefnyddwyr ar gyfartaledd bob wythnos. Cafodd
ein gwefannau Ffrangeg a Sbaeneg i ddechreuwyr arhai mwy profiadol eu hailwampio. I ddefnyddwyrhŷn hefyd, mae Britain from Above yn rhoi cyfle iddynt
weld cyfres Andrew Marr o’r newydd neu’i gwylio
unwaith eto, a gellir lawrlwytho a gwylio dilyniannau
ffilm a gyflwynir yn ôl thema neu leoliad fel y dymuna’r
defnyddiwr.

DIGWYDDIADAU EFFAITH UCHEL

Mae ein gwefannau Autumnwatch a Springwatch yn
dathlu natur ledled y DU, gan annog defnyddwyr i rannu
fideos, ffotograffau a sylwadau. Fe’u hintegreiddiwyd
yn llwyr yn ein hymgyrch Llefydd i Natur, gyda’r nodo ysgogi pobl i ofalu am eu hamgylchedd lleol. Drosy tymor, ymwelodd tua 23,000 o ddefnyddwyr
â gwefannau Springwatch ac Autumnwatch.
Denodd BBC Chwaraeon ei chynulleidfa fwyaf
erioed yn ystod Gemau Olympaidd Beijing, gyda 8.5
miliwn o ddefnyddwyr unigol bob wythnos. Roedd’Tips and Tactics’ yn annog pobl i gymryd rhan mewn
chwaraeon. Roedd amrywiaeth o ddolenni allanol

yn annog defnyddwyr i ddatblygu eu diddordeb
ymhellach, sy’n wers bwysig i ni i gyd wrth edrych
ymlaen at Gemau Olympaidd Llundain yn 2012.

LLE I GYMUNEDAU GYFARFOD
A RHANNU

Rhoddwyd sylw i faterion sy’n ymwneud ag anabledd
ar Ouch!, a gafodd ei hail-lansio fel ei bod yn haws i’w
chynulleidfa eang ei defnyddio a’i bod yn rhoi mwy
o gyfleoedd i ddefnyddwyr gyfrannu eu straeon a’u
safbwyntiau eu hunain. Mae’r wefan yn cael 20,000 o
ddefnyddwyr unigol yr wythnos ar gyfartaledd.
Yn ystod y flwyddyn hefyd, datblygwyd iPlayer fel ei
fod ar gael i ddefnyddwyr cyfrifiaduron Mac neu Linux,
ac mae’r gwasanaeth ar gael ar amrywiaeth gynyddol
o ddyfeisiau symudol, dyfeisiau llaw a dyfeisiau chwarae
gemau hefyd.
Adolygodd Ymddiriedolaeth y BBC ein gwasanaethy llynedd, ac rydym yn gweithio i fodloni
disgwyliadau defnyddwyr a nodwyd ganddi. Bydd
pensaernïaeth dechnegol newydd yn cael ei lansio
yn 2009/10, a fydd yn gwella rhyngweithio ac yn
galluogi defnyddwyr i lywio eu profiad o BBC
Online i raddau mwy nag o’r blaen gan gynnwys
ein helpu i gyflawni ein haddewid blaenorol ialluogi defnyddwyr i lunio eu rhestrau chwarae eu
hunain. Byddwn hefyd yn ceisio integreiddio mwy
â’r rhyngrwyd ehangach, gan ei gwneud yn haws
i ddefnyddwyr ddod o hyd i’n cynnwys a gwella’r
cyfleuster clicio i ymweld â gwefannau allanol.
Credwn fod gennym rywfaint o’r cynnwys a’r
gwasanaethau mwyaf unigryw sydd ar gael arlein – ac yn y misoedd sydd i ddod byddwn yn
lansio gwasanaethau wedi’u hailwampio ym maes
gwyddoniaeth, byd natur a chomedi, a bydd ein gwefan
Democracy Live yn ceisio ennyn diddordeb defnyddwyr
yn y prosesau gwleidyddol sy’n effeithio ar eu bywydau.

BBC Red Button YW ENW NEWYDD BBCi, SYDD WEDIBOD YN DARPARU GWASANAETHAU RHYNGWEITHIOL I
WYLWYR TELEDU’R BBC AM 10 MLYNEDD.
RYDYM YN CYNNIG Y CYNNWYS A’R WYBODAETHDDIWEDDARAF DRWY’R DYDD, GAN GYNNWYS
NEWYDDION, TYWYDD, DYSGU, ADLONIANT A
rhaglennu RHYNGWEITHIOL I GYNULLEIDFAOEDD
TELEDU DIGIDOL.

DEFNYDDWYR
UNIGOLWYTHNOSOL AR
GYFARTALEDDCYRRAEDD CYNULLEIDFAOEDD LLE
DYMUNANT I NI FOD

COST FESULDEFNYDDIWR A
GYRHAEDDWYD*

2.7c*Newidiodd y metrig mesur ygynulleidfa ym mis Ionawr 2008;
mae ffigur 2008/09 yn fwy cadarn
na chymharwyr y cyflwynwyd
adroddiadau arnynt yn y gorffennol.

Uchaf: Roedd y darllediadau o’r
Gemau Olympaidd yn cynnwys
digwyddiadau gwahanol i’r rhai
a oedd yn cael eu dangos ar brifsianelau BBC One a BBC Two.
Canol: Dychwelodd Electric
Proms am yr ail flwyddyn yn
olynol, gyda chyngherddauo Lerpwl a Llundain.
Gwaelod: Dychwelodd
Fformiwla 1 i’r BBC am y tro
cyntaf ers 12 mlynedd – gellir
gwylio pob sesiwn ar y traco’r 17 o rasys Grands Prixyn 2009 ar y botwm coch.

• Defnyddir BBC Red Button gan 9.7 miliwn ooedolion bob wythnos yn y DU ar gyfartaledd, sef
25% o’r rhai â theledu digidol. Nid yw tua thraeano ddefnyddwyr yn defnyddio BBC Online, sy’n
golygu bod BBC Red Button yn bwynt mynediad
pwysig i lwyfannau digidol ar gyfer y gwylwyr hyn.
• Y gost fesul awr defnyddiwr oedd 2.7c yn 2008/09.
Ymhlith uchafbwyntiau’r llynedd roedd:

AMRYWIAETH EANG O CHWARAEON
Lansiwyd porth Chwaraeon gwell erbyn dechrau
Wimbledon, gan gynnig gwasanaeth cyfunol. Roedd
y ffigurau gwylio yn uchel ar gyfer Wimbledon a’r
ffefrynnau bythol eraill sef pêl-droed (Ewro 2008),
Dartiau, Pencampwriaeth Rygbi’r Chwe Gwlad a
Chystadleuaeth Snwcer y Meistri. Gallai gwylwyr
hefyd wylio chwaraeon lleiafrifol fel MotoGP, y
Bencampwriaeth Golff Agored i Ferched a Threialon
Ceffylau Burghley, nad ydynt ar gael yn unmanarall. Manteisiodd mwy o bobl nag erioed o’r blaen(11.8 miliwn o wylwyr) ar ein gwasanaeth darlledu
o Gemau Olympaidd Beijing a oedd yn cynnig
Newyddion Chwaraeon cynhwysfawr ar alw a 2,500
awr o ddarllediadau o ddigwyddiadau chwaraeon arlwyfannau lloeren digidol, cebl a daearol.

069
PERFFORMIAD/

9.7m

Mae’r newid o deledu analog i deledu digidol yn mynd
rhagddo, a gwnaethom sicrhau bod ein gwasanaethllawn ar gael i’r ardaloedd cyntaf a ddechreuodd
newid. Fel rhan o’r broses, rydym wedi ychwanegu
tudalennau newydd o wasanaeth Ceefax gan gynnwys
Newyddion Cymunedol gyda Read, Hear, data
Busnes ychwanegol gan gynnwys prisiau fferm, a’rwybodaeth boblogaidd iawn am Amserau Glanio
Awyrennau, gan sicrhau bod gwylwyr yn parhau i gael
y cynnwys hwn wrth iddynt newid i deledu digidol.
Roedd gwasanaeth BBC Red Button ar gael ar Freesato adeg ei lansio ym mis Mai, ac mae wedi bod ar gael o’r
cychwyn ar deledu lloeren digidol, cebl a daearol.
Yn 2009/10 byddwn yn parhau i weithio i wellaperfformiad cyffredinol ein gwasanaeth ar bob llwyfan
gan barhau i gynnig amrywiaeth eang o raglennu
rhyngweithiol o Fformiwla 1 i’r Electric Proms. Gan
fod setiau teledu a dyfeisiau sydd wedi’u cysylltu â’rrhyngrwyd bellach ar gael yn y DU, mae cynlluniau
ar y gweill i drosglwyddo’r elfennau gorau o gynnwys
a nodweddion BBC Red Button i’r llwyfannau hyn.

PERFFORMIAD/
NEWYDDIADURAETH/PERFFORMIAD/

070“MAE ANSAWDD A MANYLDER Y NEWYDDION A’R WYBODAETHSYDD AR GAEL GAN Y BBC – O WLEIDYDDIAETH AC ECONOMEGI AFFGANISTAN I BÊL-DROED – YN CYNNIG RHYWBETH O WERTHI BAWB.”
MARK BYFORD, DIRPRWY GYFARWYDDWR CYFFREDINOLSUT Y GWNAETHOM Y LLYNEDDCYRHAEDDIADANSAWDDEFFAITHGWERTHam arian

1

SUT Y GWNAETH
EIN GWASANAETHAU1

34m
238m
74%
8.4c

BETH Y MAE HYN YN EI OLYGU

Mae tri chwarter o boblogaeth y DU yn defnyddio ein
gwasanaethau newyddion bob wythnos, gan gynnwys
34 miliwn o oedolion sy’n gwylio ein newyddion yn
ystod yr wythnos ar y teledu, 25 miliwn o unigolion sy’ngwrando ar y radio, a 10 miliwn sy’n mynd ar-lein.

Yn fyd-eang, mae ein gwasanaethau newyddion
yn cyrraedd 238 miliwn o oedolion – mwy nag
unrhyw ddarlledwr rhyngwladol arall.

Dywedodd 74% o’r rhai a holwyd yn y DU fod darllediadau
newyddion y BBC wedi gwella eu dealltwriaeth o’r
economi. Yr economi oedd stori newyddion fwyaf yflwyddyn. Mae darllediadau Robert Peston a chydweithwyr
eraill o’r economi fyd-eang a’i heffaith ar y DU yn
parhau i ennill gwobrau. Gwnaethom ennill naw o’r 15
o wobrau RTS a oedd yn agored i ni y llynedd.
Dyma’r gost gyfunol fesul awr gwyliwr am sianel BBC News a
BBC Parliament. Byddai’r ffigur newyddiaduraeth cyffredinol
yn gostwng ymhellach petaem yn cynnwys ffigurau gwylio
bwletinau oriau brig BBC One yn ystod yr wythnos: y rhaglenni
ar gyfer y gwledydd a’r rhanbarthau am 6.30pm yw’r bwletinau
newyddion mwyaf poblogaidd yn y DU gan ddenu 5.4 miliwn
o wylwyr, a’r 10 O’Clock News yw’r rhaglen newyddion fwyaf
poblogaidd ledled y DU gan ddenu 4.9 miliwn o wylwyr bob nos.

 ae’r ffigurau yn seiliedig ar wasanaethau, yn unol â’r system trwyddedau gwasanaeth a gaiff ei monitro gan Ymddiriedolaeth y BBC. Nid yw’r ffigur cyrhaeddiad o 75% a nodir yma yn cynnwys
Mcynulleidfaoedd chwaraeon ychwanegol.

071
PERFFORMIAD/METRIGPERFFORMIAD/
NEWYDDIADURAETH/

NEWYDDIADURAETH/
MAE NEWYDDIADURAETH Y BBC YN CWMPASU AMRYWIAETH
EANG O ALLBWN A GWASANAETHAU NEWYDDION, MATERIONCYFOES A CHWARAEON, AC MAE’N GWEITHREDU AR LEFEL LEOL,LEFEL GENEDLAETHOL YN Y DU A LEFEL FYD-EANG, AR FFURF FIDEO,
SAIN A gwasanaethau rhyngweithiol.

PERFFORMIAD/

072

Rydym yn darparu’r gwasanaeth newyddiadurol ar gyfer newyddiona chwaraeon sy’n denu’r nifer fwyaf o wylwyr, gwrandawyra defnyddwyr yn y DU – roedd tua phedwar o bob pump oboblogaeth y DU wedi ein defnyddio yn ystod wythnos arferol yllynedd – blwyddyn pan enillodd y BBC naw gwobr yng ngwobrau
Newyddiaduraeth RTS, gan gynnwys Sgŵp y Flwyddyn ar gyfer ysylw a roddwyd i’r uniad rhwng HBOS a Lloyds TSB ar sianel BBC
News a gafodd ei henwi’n sianel newyddion y flwyddyn hefyd.
Bu’n flwyddyn anhygoel i chwaraeon ar y BBC, gyda darllediadau
o ddigwyddiadau mawr a newyddiaduraeth chwaraeon
ardderchog. Denodd ansawdd a gwreiddioldeb ein rhaglennu
o’r Gemau Olympaidd a’r Gemau Paralympaidd ganmoliaetho sawl cyfeiriad: gwyliodd 75% o’r DU – tua 42 miliwn obobl – o leiaf 15 munud o’n darllediadau teledu a defnyddiodd
11.8 miliwn y botwm coch yn ystod y Gemau. Gwyliodd
13.5 miliwn y Gemau Paralympaidd ar Deledu’r BBC.
Lansiwyd sianel deledu Perseg newydd gan y BBC ym mis
Ionawr, sy’n cynnig newyddion a gwybodaeth gywir a diduedd
yn ogystal â rhaglennu a thrafodaethau rhyngweithiol ar faterion
gwleidyddol, cymdeithasol a diwylliannol pwysig i siaradwyr
Ffarsi yn Iran, Affganistan, Tajicistan a grwpiau alltud ledled ybyd. Mae sianel deledu Arabeg y BBC, sydd bellach yn flwydd
oed, wedi bod yn darlledu 24 awr y dydd o fis Ionawr. Mae’r
arwyddion cynnar o arolwg cynulleidfa annibynnol yn dangos
bod cynulleidfaoedd teledu BBC Arabic wedi dyblu’r cyfanswm
radio ac ar-lein cyfunol blaenorol ar draws y rhanbarth.
Rydym wedi arwain y ffordd yn achos llawer o’r straeon mawr,
gan gyfuno gohebu, sylwebu a dadansoddi cadarn â straeon
sy’n datblygu ar y pryd a newyddiaduraeth wreiddiol ym mhob
cyfrwng i egluro a dadansoddi pob agwedd ar y straeon.
Cafodd yr agenda newyddion yn y DU ac yn Rhyngwladol ei
dominyddu gan oblygiadau’r wasgfa gredyd, y cymorth a roddwyd
i fanciau a’r dirwasgiad. Darparodd ein hallfeydd ledled y DU, ein

hallfeydd byd-eang a’n hallfeydd lleol ddarlun cyflawn o effaith ydigwyddiadau economaidd a gwnaethant dynnu sylw at gryfder adyfnder ein tîm economaidd a busnes arbenigol. Dangosodd ymchwil
fod tua dwy ran o dair o’r rhai a fynegodd farn yn y DU yn credu
mai ni oedd â’r darllediadau gorau o’r economi ar y teledu a’r radio.
Roedd etholiad arlywyddol yr UD yn stori fyd-eang fawr drwy gydol
y flwyddyn. Teithiodd ein bws etholiadol ar draws yr UD dros gyfnodo ddau fis gan gludo newyddiadurwyr radio, ar-lein a theledu i geisio
barn America ehangach a’i chyfleu i’r byd. Dangosodd ymchwil fod
35% o’r farn mai’r BBC oedd wedi darparu’r darllediadau teledu
gorau o etholiadau’r UD, o gymharu â 13% i Sky a 10% i ITV.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi gwneud cynnydd
sylweddol o ran atgyfnerthu darllediadau newyddion cenedlaethol y
DU o’r gwledydd datganoledig, yn dilyn arolwg gan Ymddiriedolaeth
y BBC, ac rydym yn manteisio ar fwy o gyfleoedd i adlewyrchu
datganoli a datblygiadau gwleidyddol allweddol yn y gwledydd, igynulleidfaoedd ledled y DU. Gwnaethom ymateb i argymhellion
adroddiad Ymddiriedolaeth y BBC ar ein darllediadau o wledydd arhanbarthau’r DU ar newyddion teledu rhwydwaith, ac rydym yn
gweithio’n galed i gael cydbwysedd priodol ar y sgrîn. Datgelwyd
stori wleidyddol fawr yr haf yn yr Alban ar The Politics Show pan
ddywedodd arweinydd y blaid Lafur yn Senedd yr Alban y dylid
mynd ati i gynnal refferendwm ar annibyniaeth. A daeth pwysigrwydd
ein darllediadau ledled y gwledydd a’r rhanbarthau i’r amlygrwydd
mwyaf ddechrau mis Chwefror pan wyliodd naw miliwn o bobl
fwletinau newyddion BBC One am 6.30pm yn dilyn yr eira trwm.
Yn ystod y flwyddyn sydd i ddod, byddwn yn datblygu ein
darllediadau gwleidyddol, gan lansio ein gwefan Democracy Live,sy’n dwyn ynghyd am y tro cyntaf gynnwys fideo byw ac ar alw osefydliadau gwleidyddol allweddol y DU, yn ogystal â Senedd Ewrop.

PERFFORMIAD/

073

MAE CYNULLEIDFAOEDD YN DAL I DROI AT RAGLENNIA LLWYFANNAU TRADDODIADOL YN EU HEIDIAU:AR YR UN PRYD, MAE NIFER GYNYDDOL HEFYD YN DEWIS
newyddion y bbc DRWY WASANAETHAU DIGIDOL:• gwasanaethau a rhaglenni newyddion y BBC sy’n denu’r
nifer fwyaf o wylwyr, gwrandawyr a defnyddwyr yn y DU.
• y Ten O’Clock News gan y BBC yw’r bwletin newyddion mwyaf
poblogaidd ledled y DU gan ddenu 4.9 miliwn o wylwyr bob nos.
• mae ein bwletin newyddion o’r gwledydd a’r rhanbarthau,a ddarlledir am 6.30pm yn ystod yr wythnos ar BBC One,yn denu 5.4 miliwn o wylwyr bob dydd.
• o Newsbeat ar Radio 1 i PM ar Radio 4, mae hanner
poblogaeth y DU (52%, neu 25 miliwn o bobl) yn
gwrando ar ein newyddion ar y radio bob wythnos.

• mae BBC News Online yn cyrraedd tua 10 miliwn
o ddefnyddwyr unigol yn y DU bob wythnos –cynnydd o 40% ers y flwyddyn flaenorol.
• mae 7.5 miliwn o bobl ar gyfartaledd yn edrych ar ein
tudalennau chwaraeon bob wythnos, gan gynyddu
hwn i 8.5 miliwn yn ystod y Gemau Olympaidd.
• defnyddiodd 11.7 miliwn o bobl wefan tywydd y
BBC yn ystod ’wythnos eira’ mis Chwefror.
• caiff ein cynnwys newyddiadurol ar ffonau symudol
ei ddefnyddio bellach gan 3.8 miliwn o bobl ar
gyfartaledd, o gymharu â 2.9 miliwn flwyddyn yn ôl.

NIFER YR OEDOLION
SY’N GWYLIO’R
NEWYDDION AR
DELEDU’R BBC BOBWYTHNOSNIFER DEFNYDDWYR
UNIGOL BBC NEWSONLINE

34m

NIFER Y BOBL SY’NGWRANDO AR Y
NEWYDDION AR
RADIO’R BBC BOBWYTHNOS

25m

10m

CYRHAEDDIAD
BYD-EANGGWASANAETHAUNEWYDDION Y BBC

238m

PERFFORMIAD/
NEWYDDIADURAETH/Y SIANEL HON YW GWASANAETH NEWYDDIONTELEDU 24 AWR Y BBC, SY’N DARPARU DARLLEDIADAU
A DADANSODDIAD CYNHWYSFAWR O’R STRAEON MWYAF
A PHWYSICAF YN Y DU AC YN RHYNGWLADOL.
EI NOD YW DARPARU’R NEWYDDION DIWEDDARAF YN
GYFLYM AC YN GYWIR, PENAWDAU BOB 15 MUNUD A
NEWYDDION CHWARAEON, BUSNES AC ADLONIANTRHEOLAIDD.

• yr argyfwng economaidd byd-eang wrth iddo
ddatblygu, gan gynnwys rhaglen awr o hyd arbennig
o’r enw World Economy on the Brink a gafodd ei
darlledu ar yr un pryd ar BBC World News a World
Service Radio a’i ffrydio ar wefan BBC News.

Uchaf: Arlywydd yr Unol
Daleithiau Barack Obamayn uwchgynhadledd G20
yn Llundain ym mis Ebrill.
Gwaelod: Y golygydd busnes
cydnabyddedig Robert Peston.

Gohebu O SAN STEFFAN A’R SENEDDA’R CYNULLIADAU DATGANOLEDIGPERFFORMIAD/

074

CYRHAEDDIAD

7.5m
8.1c

COST FESUL AWR
DEFNYDDIWR

Tabl 15/ Cyrhaeddiad
wythnosol
Mae ansawdd ac amrywiaeth
ein newyddion yn denu dros
ddwy ran o dair yn fwy owylwyr bob wythnos na’ncystadleuydd agosaf o ran
newyddion 24 awr, sef Sky.
000au
Sianel BBC News
7,587
Sky News
4,429• Mae cynulleidfaoedd yn parhau i dyfu. Y cyrhaeddiad
tair munud wythnosol cyfartalog dros y flwyddyn
oedd 7.5 miliwn (2008: 6.6 miliwn). Mae’r nifer sy’ngwylio ffrydio byw o’r sianel wedi gwella hefyd.
• Eleni gwnaethom lwyddo i ddal ein gafael ar wobr
Sianel Newyddion y Flwyddyn y Gymdeithas
Deledu Frenhinol, a gwnaethom ennill Gwobr RTS
am Sgŵp y Flwyddyn ar gyfer stori Lloyds/HBOS.
• Roedd y gost gyfartalog fesul awr defnyddiwr wedi
syrthio o flwyddyn i flwyddyn i 8.1c (2008: 9.1c).
Roedd dwy flaenoriaeth ar gyfer 2008/09:

NEWYDDION RHYNGWLADOL

Gwnaethom ddarlledu’n helaeth o ymgyrch, etholiada seremoni urddo Arlywyddol yr UD yn 2008, aco ddigwyddiadau’n ymwneud â Gemau Olympaidd
Beijing yn 2008 (cyflawniadau ym maes chwaraeon
ac effaith y Gemau ar ardaloedd gwledig a threfol
Tsieina). Gwnaethom ymateb yn gyflym i’r gwrthdaro
yn Israel/Gaza wrth iddo ddigwydd gyda gohebu byw
o leoliadau allweddol gan Lyse Doucet, gohebu ac
eitemau byw o Jerwsalem a’r ffin rhwng Israel a Gaza,ac – yn y pen draw – yn Gaza ei hun. Ymhlith straeon
mawr eraill y flwyddyn roedd:• y cythrwfl yn Zimbabwe, yr etholiadau a’r cytundeb
i rannu grym (gan gynnwys gohebu cudd gan John
Simpson yn y wlad).
• ymosodiadau terfysgol Mumbai: Ben Brown yn
gohebu o’r ddinas.
• y gwrthdaro yn Rwsia/Georgia, gan gynnwys
darllediadau byw o Sevastopol.
• y sefyllfa barhaus yn Affganistan, gan gynnwys tridiau
o ddarllediadau arbennig o bob rhan o’r wlad agyflwynwyd gan George Alagiah.

Straight Talk gydag Andrew Neil yw’r unig raglen
estynedig ar sianelau’r DU sy’n cynnwys cyfweliadau
gwleidyddol un i un. Fe’i darlledir deirgwaith
yr wythnos.
Gwnaethom roi sylw i ymddiswyddiad arweinydd
y Blaid Lafur yn yr Alban a’r broses o ethol
olynydd. Cafwyd dadansoddiad manwl o raglen
ddeddfwriaethol newydd Llywodraeth yr Alban,
a gwnaethom ddarlledu rhaglen arbennig ar
BBC Scotland ar is-etholiad Glenrothes, gan ddarlledu’r
canlyniad yn fyw dros nos.
Cafwyd darllediadau gan ohebwyr ledled Cymru
a Lloegr o etholiadau cynghorau lleol. Cyflwynodd
Huw Edwards y darllediadau o etholiadau Maera Chynulliad Llundain o Neuadd y Ddinas.
Yng Ngogledd Iwerddon, gwnaethom ddarlledu
pan gafodd y fargen ei tharo i Weithrediaeth a
Chynulliad Gogledd Iwerddon, a oedd yn rhannu
grym, gyfarfod unwaith eto yn Stormont.
Gwnaethom gynnig darllediadau a dadansoddiadau
byw o gynadleddau’r tair prif blaid, yn ogystal
â rhai darllediadau o gynadleddau pleidiau
llai: Plaid Cymru, UKIP, y Blaid Werdd.
Ein nod yw parhau i ddatblygu ein cynulleidfa, darparu
amrywiaeth ehangach o straeon rhyngwladol
na’n prif gystadleuwyr, a gohebu’n fyw o leoliad
straeon a digwyddiadau newyddion mawr ledled
y byd. Byddwn yn parhau i roi sylw i wleidyddiaetha sefydliadau datganoledig y DU, gan adlewyrchu
amrywiaeth barn a phrofiadau o bob rhan o’r wlad.

NOD BBC PARLIAMENT YW SICRHAU Y GELLIR CAELGWYBODAETH AM WAITH CYRFF SENEDDOL A
DEDDFWRIAETHOL Y DU, A SENEDD EWROP.
RYDYM YN WASANAETH UNIGRYW, SY’N YMRWYMEDIGI DDARPARU MYNEDIAD UNIONGYRCHOL DIGYFRYNGIADI DDADLEUON SENEDDOL, YN OGYSTAL Â DADANSODDIA GOSOD CYD-DESTUN Y MATERION A’R WLEIDYDDIAETH
SY’N SAIL I’R DADLEUON HYNNY.

DARLLEDIADAU O SEFYDLIADAUDATGANOLEDIG

Rydym wedi cyflwyno eitem am 11.30pm bob nos ynystod yr wythnos ar gyfer Cwestiynau ymhob senedd
a chynulliad datganoledig, yn ogystal â’n darllediadau
estynedig ar ddydd Sadwrn. Gwnaethom ddangos
y ddadl a arweiniodd at wrthod Cyllideb yr Albana thrwy Dragon’s Eye rydym wedi gohebu ar waithy glymblaid rhwng y Blaid Lafur a Phlaid Cymru yng
Nghymru. Roedd ein darllediadau byw yn cynnwys
y Datganiadau a wnaed yng Nghynulliad Gogledd
Iwerddon ar lofruddiaethau dau filwr yn Antrim.

DARLLEDIADAU HELAETH OYMGYRCH ETHOLIADOL YR UDCYRHAEDDIAD

0.45m
18.5c

COST FESUL AWR
DEFNYDDIWR• Roedd gan BBC Parliament gyrhaeddiad tairmunud wythnosol cyfartalog o 0.45 miliwn yllynedd (2008: 0.38 miliwn). Rydym yn darlledu 24
awr y dydd, ac mae 96% o’r cyfanswm oriau yn
deillio’n wreiddiol o BBC Parliament.
• Profodd BBC Parliament rywfaint o gynnydd
mewn costau fesul awr defnyddiwr y llynedd i
18.5c (2008: 17.3c).
Roedd ein blaenoriaethau ar gyfer 2008/09, a luniwyd
i’n helpu i gyflawni ein cylch gwaith, fel a ganlyn:

RHAGLENNI AR FATERION LLOSG A
CHYFEIRIADAU CLIR

Eleni, yn fwy nag erioed o’r blaen, rydym wedi
defnyddio ein hamserlenni dros y penwythnos i roi
sylw i waith y pwyllgorau seneddol – er enghraifft,
gwnaethom roi sylw i waith Pwyllgor y Trysorlys a thri
phwyllgor seneddol arall a oedd yn canolbwyntio ar yr
argyfwng bancio a’r dirwasgiad.
Drwy graffigau a chapsiynau, gallwn ddangos bellachamseroedd disgwyliedig digwyddiadau seneddol, gan
gynnwys pleidleisiau, ac rydym hefyd yn dangos baner
wybodaeth symudol ar y sgrîn i roi gwybodaeth iwylwyr am ddatganiadau pwysig sydd i ddod. Cyfeirirat y faner wybodaeth ar dudalen hafan gwefan y sianel.
Mae’r ddau newid hyn yn cyfoethogi profiad y gwyliwr.

Mewn partneriaeth â C-SPAN gwnaethom gynnig
darllediadau estynedig o’r Cynadleddau a’r areithiau
a wnaed yn ystod yr ymgyrch. Gwnaethom ddangos
pob un o’r dadleuon arlywyddol ac is-arlywyddol yn eu
cyfanrwydd. Ymddangosodd Karl Rove, cyn-Ddirprwy
Bennaeth Staff yr Arlywydd Bush yn un o ddadleuon
Intelligence Squared ar y cynnig: ’George W Bush yw
Arlywydd gwaethaf America yn y 50 mlynedd diwethaf’.
Yn ystod y flwyddyn sydd i ddod, bydd pwyslais
ein newidiadau golygyddol arfaethedig ar gyfer ein
darllediadau o San Steffan yn golygu y byddwn ynparhau i gynnig darllediadau blaenllaw a helaeth o’r
Pwyllgorau sy’n ymchwilio i helyntion y marchnadoedd
ariannol a’r economi ehangach. Byddwn hefyd yngwella ein cyflwyniadau ar y sgrîn o bleidleisiau. Gan
edrych i gyfeiriad Ewrop, byddwn yn cyflwyno
darlun clir o’r problemau sy’n wynebu’r etholwyr
i Senedd Ewrop yn y DU ac ar gyfandir Ewrop.

075
PERFFORMIAD/

Uchaf: Adeilad Senedd Ewrop
yn Strasbourg.
Canol: Prif siambr Tŷ’r
Cyffredin.
Gwaelod: Y Prif Weinidog
Margaret Thatcher yn cyrraedd
10 Downing Street yn fuan ar ôl
iddi gael ei hethol yn 1979, rhano’n harlwy a oedd yn edrych yn
ôl 30 mlynedd.

PERFFORMIAD/
NEWYDDIADURAETH/

MAE BBC GLOBAL NEWS YN DWYN YNGHYD BBC
WORLD SERVICE, SIANEL DELEDU BBC WORLD NEWS,GWASANAETHAU NEWYDDION AR-LEIN RHYNGWLADOLSAESNEG EU HIAITH Y BBC, BBC MONITORING ACYMDDIRIEDOLAETH BBC WORLD SERVICE, SEF ELUSEN
DATBLYGU RHYNGWLADOL Y BBC.

PERFFORMIAD/

076

Uchaf: Wadeea Mansoor
yn cyflwyno ar deledu
BBC Arabic, a ddarlledir yng
Ngogledd Affrica, y Dwyrain
Canol ac ardal y Gwlff arsystemau lloeren Arabsat,
Eutelsat a Nilesat. Am ragoro wybodaeth ewch i
www.bbcarabic.com
Canol a gwaelod: Mae teledu
BBC Persian (gyda’i wefan a’iddwy orsaf radio) yn darlledu
mewn Ffarsi i Iran, Tajicistan
ac Affganistan.

CYRHAEDDIAD

238m• Cyrhaeddodd gwasanaethau newyddion rhyngwladoly BBC y gynulleidfa fyd-eang wythnosol fwyaf
erioed yn 2008/09, sef 238 miliwn o bobl, a hynny er
gwaethaf y cynnydd mewn cystadleuaeth a lleihad yn
nifer y bobl sy’n gwrando ar y radio.
Mae enw da’r BBC am ymddiriedaeth agwrthrychedd yn parhau ledled y byd. Yn ôl arolygon
annibynnol, gwnaeth gwasanaethau newyddion
rhyngwladol cyfunol y BBC berfformio’n well na
CNNI a chystadleuwyr radio rhyngwladol yn ymaes hwn ym mhob marchnad fawr bron.
Mae BBC World Service yn dod yn fwyfwy amlgyfrwng. Lansiodd sianel deledu BBC Persian
ym mis Ionawr ar gyfer siaradwyr Ffarsi yn Iran,Affganistan, Tajicistan a ledled y byd. Mae’r sianel
yn darparu newyddion a gwybodaeth gywir
a diduedd o safbwynt byd-eang; yn ogystal ârhaglennu a dadleuon rhyngweithiol ar faterion
gwleidyddol, cymdeithasol a diwylliannol allweddol.
Dyblodd sianel deledu BBC Arabic – a lansiwyd
ym mis Mawrth 2008 gan BBC World Service
hefyd – ei horiau darlledu i 24 awr y dydd ym mis
Ionawr. Dangosodd arolygon o farchnadoedd
allweddol Arabeg eu hiaith fod y sianel yn denu

o leiaf wyth miliwn o wylwyr bob wythnos
yn y marchnadoedd penodol hynny.
Llwyddodd BBC World Service i ddenu’r gynulleidfa
wythnosol fwyaf erioed sef 185 miliwn. Rhoddodd
sianel deledu newydd BBC Arabic hwb i’r ffigur hwn
ond cuddiodd leihad cyffredinol yn nifer y gwrandawyr
radio a syrthiodd bum miliwn i 177 miliwn yn 2008/09.
Gellir cael BBC World News mewn 287 miliwn
o gartrefi erbyn hyn; ac mae’n denu 74 miliwn owylwyr bob wythnos. Mae perfformiad masnachol
sylfaenol y sianel wedi gwella’n sylweddol yn ystod
y flwyddyn, ond cyfyngwyd ar gynnydd o ran
proffidioldeb yn ystod chwarter olaf y flwyddyn gan
y dirywiad difrifol yn y farchnad hysbysebu fyd-eang.
Cafodd y datblygiadau a’r gwelliannau mawr awnaed i’n gwefannau newyddion rhyngwladol a’ndarpariaeth ar gyfer ffonau symudol eu gwobrwyo
drwy ddenu 17 miliwn o ddefnyddwyr ar-lein– sef y ffigur mwyaf erioed sy’n gynnydd o 28%
ers y llynedd; a chynyddodd nifer y tudalennau
a welwyd ar ffonau symudol ddengwaith.
Aeth BBC Monitoring ati’n systematig i fonitro dros
3,000 o ffynonellau agored ar y radio, y teledu,
yn y wasg, ar y rhyngrwyd a chan asiantaethau
newyddion, gan gyfieithu hyd at 100 o ieithoedd.
Defnyddiodd Ymddiriedolaeth BBC World Service
y cyfryngau a systemau cyfathrebu i leihau tlodi ahyrwyddo hawliau dynol. Gweithiodd gyda chyfryngau
lleol a chenedlaethol mewn dros 40 o wledydd yn
Affrica, Asia, y Dwyrain Canol ac Ewrop yn 2008/09.
Yn ystod y flwyddyn sydd i ddod, bydd BBC Global
News yn parhau i ddarparu newyddion diduedd adibynadwy i gynulleidfaoedd a thua 2,000 o bartneriaid
ledled y byd. Ymhlith y mentrau rhaglennu unigryw ac
arloesol mae dadansoddiad awdurdodol o’r economi
fyd-eang, yr ansefydlogrwydd yn Irac, Affganistan a
Phacistan; blwyddyn gyntaf Obama; a’r llu o etholiadau
a fydd yn bwysig o safbwynt geowleidyddol.

MAE BBC CHWARAEON YN DARLLEDU CHWARAEON Y DU
AR Y RHWYDWAITH, GAN GYNNWYS DIGWYDDIADAU
CHWARAEON CENEDLAETHOL PWYSIG AC AMRYWIAETH
EANG O CHWARAEON ARBENIGOL, A HYNNY AR Y TELEDU,
Y RADIO A’R CYFRYNGAU RHYNGWEITHIOL. RYDYM HEFYDYN DARPARU NEWYDDION CHWARAEON CYNHWYSFAWR.

16.3m

Uchaf: Roedd yr ymgyrch
farchnata ar gyfer y Gemau
Olympaidd yn cynnwys
gwaith animeiddio a
cherddoriaeth a gynhyrchwyd
yn arbennig gan Gorillaz.
Canol: Jack Charlton yn
cyflwyno gwobr Cyflawniad
Bywyd i’w frawd Syr Bobby
Charlton yn Sport’s Personalityof the Year yn 2008.
Gwaelod: Y Fonesig Tanni
Grey-Thompson, aelod
allweddol o’n tîm cyflwyno
yn y Gemau Paralympaidd.

• Defnyddiodd 40% o’r DU BBC Chwaraeon
bob wythnos y llynedd ar gyfartaledd: roedd
y cyrhaeddiad 15 munud ar y teledu yn
16.3 miliwn/28.8% (2008: 16.3 miliwn/28.9%);ar y radio, roedd cyrhaeddiad BBC Radio 5
live yn 3.9 miliwn/7.5%, a oedd wedi parhau’nsefydlog ers 3.8 miliwn/7.5% y llynedd; acar-lein, gwnaethom gyrraedd 6.8 miliwn,
o gymharu â 6.3 miliwn yn 2007/08.
Nid oes gan BBC Chwaraeon drwydded gwasanaeth,
ond mae’n hanfodol er mwyn cyflawni trwyddedaugwasanaeth BBC One, BBC Two, BBC Radio 5 live
a BBC 5 live sports extra. Y llynedd gwnaethom
ddarparu darllediadau byw ac uchafbwyntiau arecordiwyd o 25 o gampau, yn ogystal â 19 o chwaraeon
lleiafrifol eraill fel tenis bwrdd a saethyddiaeth yn
ystod y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd.
Bu’n flwyddyn anhygoel i chwaraeon ar y BBC, gyda
darllediadau ardderchog o ddigwyddiadau mawr.
Cafodd ansawdd a gwreiddioldeb ein rhaglennu argyfer y Gemau Olympaidd a’r Gemau Paralympaidd
ganmoliaeth o sawl cyfeiriad: gwyliodd 74% o’r DU – tua
42 miliwn o bobl – o leiaf 15 munud o’n darllediadau
o Beijing. Cawsom 32 miliwn o geisiadau am ffrydiau
fideo ar-lein yn y DU a defnyddiodd cyfanswm o 11.8
miliwn y botwm coch yn ystod y Gemau. Gwyliodd
13.5 miliwn y Gemau Paralympaidd ar Deledu’r BBC.
Cafodd gallu chwaraeon i ddwyn y genedl ynghyd
drwy ddigwyddiadau mawr ei adlewyrchu ynystod pythefnos Wimbledon hefyd. Cyrhaeddodd
hyn ei anterth gyda chynulleidfa deledu frig o
12.7 miliwn – 48% o gyfanswm y gynulleidfa
deledu ar y pryd – yn gwylio buddugoliaeth
fythgofiadwy Rafael Nadal mewn pum set drosy pencampwr ar y pryd, Roger Federer.

Roedd ein darllediad o Bencampwriaeth Pêl-droed
Ewrop yn uchafbwynt i’n cynulleidfa, er gwaethaf
y ffaith na lwyddodd unrhyw un o’r gwledydd
cartref i gyrraedd y rowndiau terfynol. Denodd ein
darpariaeth aml-lwyfan 6.7 miliwn o ddefnyddwyr
unigol, sy’n ffigur uwch na’r cyfartaledd, at y wefan.
Gêm derfynol Ewro 2008 oedd y digwyddiad teledu
mawr olaf i John Motson, a oedd wedi darlledu o
naw Cwpan Byd a naw Pencampwriaeth Ewrop.
Mae’r BBC bob amser yn ceisio darparu gwerth,drwy fuddsoddi’n dda yn y farchnad hawliau
chwaraeon heriol. Y contract mwyaf a adnewyddwyd
yn 2008/09 oedd Match of the Day, sy’n golygu ybydd uchafbwyntiau’r Uwch Gynghrair yn cael eu
darlledu ar y BBC tan 2013. Bydd y Ras Rwyfo rhwng
Prifysgolion Caergrawnt a Rhydychen yn dychwelyd
i’r BBC ar ôl pum mlynedd a gwnaethom lwyddo
i adnewyddu ein contractau ar gyfer Wimbledona Phencampwriaeth Rygbi’r Chwe Gwlad.
Bu gwelliant parhaus yn newyddiaduraeth
chwaraeon y BBC dros y 12 mis, gyda
darpariaeth newyddion chwaraeon na welwyd
ei thebyg o’r blaen o Beijing. Ymestynnodd
cyrhaeddiad wythnosol y wefan i 8.5 miliwn.
Nod BBC Chwaraeon yw rhoi dewis ac amrywiaeth
gwirioneddol i ddilynwyr chwaraeon, pa le bynnaga pha bryd bynnag y maent yn dymuno. Byddwn
yn adeiladu ar hyn ar gyfer 2012 – a bydd penodi
cyfarwyddwr a thîm prosiect yn helpu i sicrhau
integreiddio llawn ymhob rhan o’r BBC ar gyfer
Gemau Olympaidd Llundain ymhen tair blynedd.

077
PERFFORMIAD/CYRHAEDDIADPERFFORMIAD/
NEWYDDIADURAETH/

NEWYDDIADURAETHYN Y GWLEDYDD A’R
RHANBARTHAU/
Mae tua 60% o holl staff y BBC sy’n gweithio ac yn
byw y tu allan i Lundain yn darparu newyddion lleola chenedlaethol ar y teledu, y radio ac ar-lein. Mae’r
bwletinau 6.30pm yn ystod yr wythnos o Gymru,
yr Alban, Gogledd Iwerddon a 15 ardal yn Lloegr yn
denu 5.4 miliwn o wylwyr ar gyfartaledd bob dydd,
sef y gynulleidfa newyddion fwyaf i unrhyw raglen
newyddion unigol ar y teledu yn y DU.

LLOEGRPERFFORMIAD/

078

Dros y flwyddyn ddiwethaf mae bwletinau
teledu mewn 15 o ranbarthau ac is-ranbarthau
wedi ymateb i amrywiaeth eang o straeon sy’namrywio o’r dirwasgiad i’r ’diwrnod eira’ ym
mis Chwefror – pan wnaeth y ffigurau gwylio
ddyblu bron – yn ogystal â darlledu amrywiaeth
eang o newyddiaduraeth wreiddiol fel cyfres oeitemau arbennig gan BBC London ar etholiady maer gan gynnwys cynlluniau cyfrinachol i
godi costau trafnidiaeth ac ymddiswyddiadau
cyfarwyddwr cydraddoldeb a phlismona
Ken Livingstone a dirprwy faer Boris Johnson.
Yn Lloegr, tynnwyd sylw at effaith y dirwasgiad
ar drefi marchnad gan Politics Show yn y Deorllewin a rhoddodd y Gogledd-orllewin, yGogledd-ddwyrain a Gorllewin y Canolbarth,ymhlith eraill, sylw i’r datblygiadau arwyddocaol
yn y diwydiant ceir. Gweithiodd Gorllewin y

Canolbarth gyda Newsnight i ddarlledu’n fyw y tu
allan i ffatri yn Castle Bromwich, Birmingham.
Ymhlith yr enghreifftiau o newyddiaduraeth ymchwiliol
mewn newyddion dyddiol roedd ymchwiliad gan BBC
North West a ysgogodd yr Ysgrifennydd CyfiawnderJack Straw i ymyrryd yn achos un o gefnogwyr tîmpêl-droed Lerpwl a gafodd ei garcharu am geisio
llofruddio rhywun ym Mwlgaria ar ôl Gêm Derfynol
Cynghrair y Pencampwyr dair blynedd yn ôl. Ac mewnmaterion cyfoes – drwy’r eitem wythnosol Inside Out –ffilmiodd tîm Gorllewin y Canolbarth y tu mewn i Lys
Sharia (dyma’r eilwaith yn unig y rhoddwyd caniatâd iwneud hyn yn y DU). Roedd gan Inside Out gynulleidfa
gyfartalog o 2.8 miliwn y llynedd (2008: 2.7 miliwn).
Ni cheir cerddoriaeth ar ein 39 o orsafoedd radio
lleol yn ystod y cyfnod brecwast allweddol ac mae
hyn yn ein gwneud yn wahanol i bob gwasanaethmasnachol lleol arall. Ymhlith y straeon allweddol
roedd darllediadau cynhwysfawr BBC Guernseyo etholiadau’r ynys, sy’n digwydd pob pedair
blynedd. Mae gan ein timau newyddion allu neilltuol
i ddod yn rhan o gymunedau sy’n aml yn cael eutangynrychioli neu sy’n anodd eu cyrraedd, fel ydangoswyd gan ddarllediadau BBC Radio Leicestero gynhadledd yn y ddinas ar briodasau dan orfod.
Cyrhaeddodd gwefan newyddion BBC England 4.1
miliwn yn 2008/09. Ymhlith y cynnwys cofiadwy
roedd cynnwys fideo BBC South ar fordaith olafy QE2, a gwefan BBC North West ar y Grand
National a oedd yn rhoi’r gwyliwr yn esgidiau’r jocia golygfeydd panoramig 360 gradd o’r cae rasio.

YR ALBAN“DROS Y BLYNYDDOEDD, MAE
DARLLEDIADAU NEWYDDIONANNIBYNNOL Y BBC WEDIPARHAU I FOD YN HOLLBWYSIG I
GYNULLEIDFAOEDD LEDLED Y DU
A’R BYD, AC YN ENWEDIG YNGNGOGLEDD IWERDDON LLE MAE
WEDI RECORDIO A gohebu AR
DRAWSNEWID YMGYSYLLTIADGWLEIDYDDOL YN YSTOD Y
BLYNYDDOEDD DIWETHAF.”PETER JOHNSTON, CYFARWYDDWR,
BBC NI

Reporting Scotland yw rhaglen newyddion fwyaf
poblogaidd yr Alban gan ddenu cynulleidfa o
472,000 ar gyfartaledd ar gyfer rhaglen 6.30pm
y llynedd. Ein gwefan newyddion yw’r dewis
cyntaf i nifer, gydag 1.5 miliwn o ddefnyddwyr
unigol ar gyfartaledd bob wythnos.
Straeon am yr argyfwng bancio a’r economi a hawliodd
y sylw mwyaf yn ystod y cyfnod. Cynhyrchodd ein
tîm ymchwiliadau nifer o raglenni dogfen unigryw argyfer y teledu, gan gynnwys adroddiad 60 munudarbennig ar yr Ymosodiad Terfysgol yn Glasgow
a rhaglen ddogfen gan Margo Macdonald, Aelodo Senedd yr Alban, ar hunanladdiad â chymorth.
Gwnaethom hefyd gynhyrchu llawer o raglenni argyfer Panorama ar y rhwydwaith, gan gynnwys hanner
awr ar Fanc Brenhinol yr Alban, ac ymchwiliadau
arbennig i asedau troseddwyr a’r diwydiantdiogelwch. Ymhlith y rhaglenni dogfen eraill roedd
Truth, Lies, Oil and Scotland a rhaglen a oedd yn
dadansoddi perthynas yr Alban â Mrs Thatcher.

CYMRU

Denodd ein bwletin am 6.30pm bob noson o’r
wythnos ar BBC One, sef BBC Wales Today, 274,000
o wylwyr bob wythnos (2008: 267,000). Denodd ybwletin Newyddion rydym yn ei gynhyrchu ar gyfer
S4C 14,000 o wylwyr ar gyfartaledd, sef gostyngiad
flwyddyn i flwyddyn o 17,000.
Perfformiodd Week In Week Out, ein cyfres materion
cyfoes ar BBC One, yn dda o ran ffigurau gwylwyr(cynyddodd y nifer gyfartalog o wylwyr o 66,000
i 71,000) ac effaith olygyddol. Yn ystod y gyfres
cafwyd rhaglenni ar hylendid mewn ysbytai a C.diff;ymchwiliad cudd, a gafodd ei enwebu am wobr Bafta,

GOGLEDD IWERDDON

Cynyddodd cyrhaeddiad cynulleidfa wythnosol
BBC Newsline i 443,000/27.5% y llynedd (2008:
428,000/26.8%). Ymhlith nodweddion diffiniol
yr allbwn hwn mae newyddiaduraeth ymchwiliola gwreiddiol. Roedd sawl ymchwiliad thematig
yn cynnwys e-banel y rhaglen gohebu estynedig
ar amrywiaeth o bynciau gan gynnwys crefydd,
henaint ac effaith technolegau newydd.
Hefyd, ystyriodd BBC Newsline faterion yn
ymwneud â gwaith Northern Ireland Events
Company, y bygythiad cynyddol o weithgarwch
gan anghydffurfwyr gweriniaethol, safonau
diogelwch mewn caeau chwaraeon lleol a rhaio’r problemau sy’n wynebu Cymdeithas Bêldroed Iwerddon. Roedd amrywiaeth a dyfnder
ei ddarllediadau newyddion wedi cael buddo benodi gohebwyr arbenigol newydd.
Cynyddodd Good Morning Ulster ei gyrhaeddiad
cynulleidfa wythnosol i 99,250 o wrandawyr. Cafwyd
straeon newyddion wrth iddynt ddatblygu o bobrhan o Ogledd Iwerddon, gan ddefnyddio adnoddau
darlledu allanol a’n rhwydwaith o ohebwyr lleol.
Ymchwiliodd y rhaglen i bryderon am y ffordd y caiff
gweithwyr mudol eu trin yn y diwydiant pysgota lleola chafwyd adroddiad arbennig ar brofiad un teulu oganser. Ysgogodd hyn y Gweinidog Iechyd i ymrwymo
i ddarparu arian ychwanegol ar gyfer gwaith ymchwil.
Denodd ein gwefan newyddion 920,094 oddefnyddwyr unigol ym mis Ebrill 2009 – cynnyddo flwyddyn i flwyddyn o 50%. Ei chylch gwaith yw
rhoi sylw manwl i straeon newyddion wrth iddynt
ddatblygu a dolenni i ddeunydd cysylltiedig. Datblygwyd
y wefan trwy gydol y flwyddyn fel ei bod yn cynnwys
newyddion ychwanegol o Foyle a’r Gorllewin. Mae
hefyd yn cynnwys adroddiadau ffilm a sain ar straeon
sy’n effeithio ar bobl leol. Mae gwefan BBC Newsline
yn darparu adroddiadau a darllediadau estynedig
i ategu ei raglenni teledu a ddarlledir yn ystod yrwythnos a’i berthynas ryngweithiol â’r gynulleidfa.

079
PERFFORMIAD/Radio Scotland yw gorsaf radio fwyaf poblogaidd yr
Alban nad yw’n chwarae cerddoriaeth, a denodd yrhaglen newyddion brecwast flaenllaw Good Morning
Scotland gynulleidfa wythnosol o 455,000 yn 2008.
Darparodd Good Morning Scotland ddarllediadau
arbennig o etholiadau’r UD a seremoni urddo
Obama, gan gynnwys gohebu byw o Washington.
Pennodd The Politics Show yr agenda arsawl achlysur, gan gynnwys galwad Wendy
Alexander i gynnal refferendwm ar annibyniaethyn ystod cyfweliad byw ar y rhaglen.
Mae Radio nan Gàidheal yn darparu gwasanaeth
newyddion a materion cyfoes cynhwysfawr i’r
gymuned Aeleg. Canolbwyntiodd wythnos oraglennu arbennig ar ynni ac effaith prisiau cynyddol
ar economïau gwledig. Mae’r rhaglen wythnosoli blant Aileag yn cynnig slot newyddion.
Yn ystod y cyfnod hwn, lansiwyd rhaglen
newyddion hanner awr mewn Gaeleg ar BBC
ALBA bob nos o’r enw An Là, a dyma’r gwasanaeth
newyddion cyntaf mewn Gaeleg ar y teledu.

a ganfu achosion o halogi mewn lladd-dai; a rhaglen
ddeifiol ar dlodi yng nghymoedd De Cymru a wnaethymweld â theulu ddeg mlynedd yn ddiweddarach.
Datgelodd yr eitemau Your Stories ar BBC
Wales Today broblemau cyffredin sy’n wynebu
cymunedau a busnesau nad ydynt yn gallu caelband eang. O ganlyniad, daeth Llywodraeth y
Cynulliad a BT ynghyd i gyhoeddi eu bod yn mynd
i fynd i’r afael â llawer o’r ardaloedd a nodwyd
gennym oedd heb gysylltiad band eang.
Roedd gan Good Morning Wales ar BBC Radio Walesgyrhaeddiad wythnosol cyfartalog o 220,000 dros y
flwyddyn (2008: 228,000), ac roedd gan Post Cyntaf
ar Radio Cymru gyrhaeddiad wythnosol cyfartalog
o 81,000 yn ystod yr un cyfnod (2007: 80,000).
Mae gan wefan newyddion BBC Wales 1.3 miliwn oddefnyddwyr unigol ac mae gan wefan newyddion
BBC Cymru 27,000 o ddefnyddwyr unigol. Cafodd
darllediadau ein tîm ar-lein ynghylch y penderfyniad
dadleuol i ddiffodd goleuadau stryd mewn rhannau oGanolbarth Cymru sylw gan allfeydd eraill, gan gynnwys
y rhaglen Today ar Radio 4 a Theledu Rhwydwaith.

PERFFORMIAD/
MASNACHOL/PERFFORMIAD/

080“MAE BBC WORLDWIDE YN YCHWANEGU GWERTH NEWYDDSYLWEDDOL AT BOB FFI’R DRWYDDED BOB BLWYDDYN DRWYWNEUD YR ELW MWYAF POSIBL AR WERTHU RHAGLENNIA CHYNHYRCHION Y BBC LEDLED Y BYD. MAE’R FFAITH BOD
TROSIANT WEDI CYNYDDU BRON 10% MEWN AMODAU
MASNACHU ANODD YN DANGOS BOD EIN STRATEGAETH
ARALLGYFEIRIO YN TALU FFORDD.”
JOHN SMITH, PRIF swyddog gweithredol, BBC WORLDWIDE

Uchaf a gwaelod: Mae Doctor
Who a Dancing with the Stars(y fformat rhyngwladol
sydd wedi’i seilio ar Strictly
Come Dancing), i enwi onddau, ymhlith y brandiau ygwnaethom eu gwerthu eleniar ran y BBC a thalwyr ffi’r
drwydded. Mae’r llun ar ygwaelod yn dangos y rapiwr Lil’Kim a’i phartner Derek Hough.

BBC Worldwide yw prif gangen fasnachol y BBC.
Ei ddiben yw sicrhau bod cyfleoedd i ysgogi incwm
masnachol o hawliau ac eiddo’r BBC yn cael
eu rheoli’n briodol, o safbwynt busnes, diogelu
brand y BBC a chyfrifoldeb cymdeithasol.
Mae llywodraethau olynol wedi galw ar y BBC i wneud
y mwyaf o incwm o ffynonellau masnachol i wrthbwyso
ffi’r drwydded. Cynyddodd buddsoddiad uniongyrcholmewn rhaglenni a gomisiynwyd gan y BBC a thaliadau
difidend 23% i £153miliwn (2008: £125miliwn).
Cafodd yr hinsawdd economaidd fyd-eang aoedd yn dirywio a llawer o heriau yn niwydiantcyfryngau’r DU effaith ar amodau masnachu yllynedd. Bu BBC Worldwide yn destun llawer oddadleuon domestig ynghylch ei gylch gwaith, ei
strategaeth ar gyfer twf, a’r rhan y gallai ei chwaraeo ran cefnogi darlledu cyhoeddus y tu hwnt i’r
BBC. Er gwaethaf yr anawsterau hyn, llwyddodd
i gynyddu trosiant 9.5% a thrwy reoli costau’nllym, arhosodd y lefelau proffidioldeb sylfaenol yn
sefydlog o flwyddyn i flwyddyn. Gwnaeth y busnes
sianelau a nifer o frandiau mawr megis Dancing
with the Stars (y fformat teledu rhyngwladol sydd
wedi’i seilio ar Strictly Come Dancing) elw da iawn.
Aeth gwerthiannau cyffredinol, gan gynnwys ei
gyfran o incwm cyd-fentrau, y tu hwnt i £1 biliwn am
y tro cyntaf, cynnydd o 9.5% i £1,003.6 miliwn, gan
gynnwys incwm rhyng-grŵp o £7.5 miliwn. O fewn
hyn, daeth y refeniw hysbysebu o dan bwysau ond
o ganlyniad i brosesau arallgyfeirio eang y cwmni,
gwrthbwyswyd hyn gan dwf mewn meysydd eraill.
Effeithiodd ansolfedd ei bartner cyhoeddi DVDs,
Woolworths Group plc, ar elw a chafodd Kangaroo,
chwaraewr fideo ar-lein masnachol a ddatblygwyd ar
y cyd â Channel 4 ac ITV, ei wahardd gan y Comisiwn
Cystadleuaeth a arweiniodd at gostau dileu o £9.1 miliwn.
Arweiniodd buddsoddiadau strategol mewn meysydd
twf presennol a meysydd twf yn y dyfodol megis
sianelau, ar-lein a chynhyrchu, ynghyd â’r dirwasgiad
byd-eang, at leihad o 27% mewn elw statudol i £85.7
miliwn ond roedd perfformiad sylfaenol yn sefydlog er
gwaethaf heriau yn y farchnad. Fodd bynnag, bydd ybuddsoddiadau hyn yn sicrhau cynnydd yn y tymor canolig
i’r hirdymor ac yn sicrhau llif cadarn o hawliau masnachol
y gellir manteisio arnynt yn ystod y blynyddoedd sydd
i ddod – mae 35% o’r trosiant cyfan bellach yn deillio ofusnesau a sefydlwyd dros y pum mlynedd ddiwethaf.
Ar ôl cydnabod colledion anariannol ar offerynnau
cyfnewid ariannol tramor, addasir elw BBC Worldwide
cyn llog a threthiant yng nghyfrifon y grŵp i £66.2 miliwn.
Mae BBC Worldwide yn gweithredu mewn
maes byd-eang. Yn 2007 cafodd y dasg o ysgogi
elw gan y BBC, a datblygodd strategaeth argyfer twf gyda phum targed allweddol:• cynyddu refeniw tramor i ddwy ran o dair o’r
cyfanswm: yn 2008/09 cynyddodd hyn o 49% i 51%.
• gwella refeniw ar-lein i fwy na 10% o’r cyfanswm:
cynyddodd gwerthiannau ar‑lein i 4.6% o gymharu
â 2.7% y llynedd.

• datblygu busnes sianelau: mae ganddo bellach
44 o sianelau y mae’n berchen arnynt yn llawn
a sianelau cyd-fenter ledled y byd, gan ddarparu
llwyfan ardderchog i dalent ar deledu’r DU.
• datblygu busnes cynhyrchu teledu byd-eang mewn
marchnadoedd allweddol i sicrhau gwell elw owerthu fformatau teledu: sefydlwyd canolfannau
cynhyrchu eraill yng Nghanada a Pharis.
• caffael busnesau a datblygu partneriaethau i
helpu i gyflawni’r cynllun cyffredinol: gwnaed mân
fuddsoddiadau mewn cwmnïau cynhyrchu annibynnol
gan gynnwys Sprout a Baby Cow eleni gan gynyddu
ein cyfrannau ecwiti mewn cwmnïau annibynnol
yn y DU i saith, a gwnaethom brynu cyfran ein
partneriaid cyd-fenter FOXTEL a Fremantle yn
UK.TV, sef ein sianel drama ac adloniant yn Awstralia.
Yn ystod y flwyddyn cymerwyd camau bras tuag
at gyflawni ei nod o fanteisio ar amrywiaeth ofrandiau cyfryngau byd-eang. Roedd brandiau
mawr (Top Gear, Earth, Doctor Who, Lonely Planet)yn cyfrif am £171.1miliwn (17%) o’r holl refeniw.
Yn 2007 prynodd gyfran sylweddol yn y busnes
gwybodaeth teithio uchel ei barch, Lonely Planet,er mwyn manteisio i’r eithaf ar archif helaeth y BBCo raglennu sy’n gysylltiedig â theithio drwy wefan
Lonely Planet a chyflwyno cynnwys a gynhyrchwyd
gan y BBC i gynulleidfaoedd newydd. Yn ystod y
flwyddyn, ailwampiodd lonelyplanet.com yn gyfan
gwbl a’i hail‑lansio a rhoddwyd clipiau’r BBC ar y wefan
ychydig wedi diwedd y flwyddyn. Yn ogystal, lansiodd
gylchgrawn Lonely Planet yn y DU sy’n gyhoeddiad
misol unigryw newydd i deithwyr ac sy’n hyrwyddo
rhaglennu’r BBC ar deithio a diwylliant. Er bod ydirwasgiad wedi effeithio ar fusnes craidd y llyfrau
teithio, mae Lonely Planet wedi gwella ei gyfran o’r
farchnad mewn sawl ardal ac ef yw’r brand llyfrau
teithio mwyaf poblogaidd yn y DU ac Awstralia.

081
PERFFORMIAD/

BBC WORLDWIDEPERFFORMIAD/
MASNACHOL/

Siart 4/ Gwerthiannau BBC Worldwide £m
06/07
07/08
08/09

Isod: Mae Top Gear yn
frand rhyngwladol hynod
lwyddiannus. Mae’r llun yn
dangos Syr Tom Jones ynsiarad â Jeremy Clarkson.

PERFFORMIAD/

082

810
916
1,004

Mae poblogrwydd Top Gear y tu allan i’r DU wedi
cynyddu’n sylweddol dros y flwyddyn ddiwethaf arôl i’r gyfres gael ei lansio ar iTunes yn yr UD lle aeth
yn syth i rif un yn y siartiau. Aeth sioe fyw ar daithyn y DU, Johannesburg, Sydney, Auckland a Hong
Kong a lansiwyd fersiynau lleol o’r gyfres deledu yn
Awstralia a Rwsia. Erbyn hyn cylchgrawn Top Gear
Australia yw’r cylchgrawn misol mwyaf poblogaidd
i ddynion yn Awstralia. Yn 2008 cynyddodd
cylchrediad y cylchgrawn yn y DU i dros 200,000.
Un o uchafbwyntiau BBC Worldwide eleni oedd
ennill Gwobr y Frenhines am Fenter ym mis Ebrill
2009, a oedd yn cydnabod ei hanes nodedig mewn
masnach ryngwladol a’i gyfraniad i sector diwydiantcreadigol y DU. Tynnodd y wobr sylw at ei ran yn ybroses o arddangos cynnwys gorau’r DU yn fyd-eang
a sicrhau bod y buddiannau’n dychwelyd i Brydain.
Mae trafodaethau rhwng BBC Worldwide a Channel
4 am bartneriaethau posibl yn parhau. Mae BBC
Worldwide yn ystyried mentrau posibl yn seiliedig
ar weithgareddau sy’n gyfleoedd busnes cadarn ac a
fydd yn rhoi refeniw newydd i’r BBC a Channel 4.

Siart 5/ Elw statudol BBC Worldwide
cyn llog a threthiant £m
111
118
86

Mynegwyd diddordeb allanol sylweddol eleni yng
ngweithgareddau BBC Worldwide a pha ran ydylai ac y gallai’r cwmni ei chwarae yn niwydiantcyfryngau’r DU. Comisiynodd Ymddiriedolaeth y
BBC arolwg o’i gylch gwaith y llynedd ac er nad yw’r
casgliadau terfynol wedi’u llunio ar adeg ysgrifennu
hwn, hyd nes y cyhoeddir canlyniad arolwg Prydain
Ddigidol, mae’r Ymddiriedolaeth wedi datgan ei
bod yn bwriadu gwneud newidiadau i fframwaithrheoli manwl BBC Worldwide i bennu pwyslais
mwy penodol ar gyfer ei weithrediadau. Roedd BBC
Worldwide, ar y cyd â’r BBC ac Ymddiriedolaeth
y BBC, hefyd wedi cyfrannu at ymchwiliadau
allanol amrywiol yn ystod y flwyddyn gan gynnwys
ymchwiliad gan Bwyllgor Dethol Tŷ’r Cyffredinar gyfer Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon.

Roedd y llynedd yn flwyddyn anodd i bob rhan o’r
farchnad cyfleusterau darlledu. Mae’r hinsawdd
economaidd wedi dirywio a bu lleihad yn refeniw
a busnes y Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu wrth igynyrchiadau dorri costau a chwilio am arbedion,ac wrth i sioeau symud o Lundain yn unol â
strategaeth ehangach y BBC i wario 50% o’i wariant
cynhyrchu y tu allan i Lundain erbyn 2016.
Yn ystod 2008/9 roedd y cwmni wedi:• ffurfio partneriaeth â BBC Chwaraeon i ddarparu
darllediadau ar gyfer Gemau Olympaidd a
Pharalympaidd Beijing 2008, y tro cyntaf i hollddarllediadau’r BBC gael eu darparu’n gyfan
gwbl mewn HD a heb ddefnyddio tâp.
• cefnogi Comic Relief, dros saith awr o ddarlledu byw
o Stiwdio Un.
• ôl-gynhyrchu’r ddrama HD lwyddiannus
Criminal Justice.
• cefnogi’r gyfres wyddoniaeth Oceans, a wnaed
mewn HD gyda sain 5.1, y prosiect mawr cyntaf
i ddefnyddio set sain newydd Dub 4 Ôl-gynhyrchu.
• darparu cyfleusterau stiwdio ar gyfer rhaglenni
adloniant BBC One ar nos Sadwrn – Strictly Come
Dancing, I’d Do Anything a Last Choir Standing.
• uwchraddio trydedd stiwdio i HD gan fuddsoddi
bron £2 filiwn mewn camerâu, lensys, offer
gweld a monitro HD yn Stiwdio Pedwar.
• lansio set sain 5.1 arall mewn ymateb i alw cynyddol
ymhlith cwsmeriaid am offer cymysgu 5.1 ac er
mwyn bodloni gofynion sianel BBC HD.
Dde a gwaelod: Helpodd BBC
Studios and Post Productiony BBC i ddarparu ystod eango raglenni eleni gan gynnwys
sioeau amser brig BBC One
ar nos Sadwrn Strictly Come
Dancing, I’d Do Anything a Last
Choir Standing.

Yn ystod 2007/08 rhoddwyd y cwmni ar werth.
Gwerthwyd y busnes Darllediadau Allanol i SIS LIVE ar
1 Ebrill 2008. Cadwyd ac ailstrwythurwyd y busnesau
Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu, a chaewyd y gweithrediadau
Ôl-gynhyrchu ym Mryste a Birmingham ar 1 Ebrill 2009.
Eleni gwnaeth BBC Studios a Post Production
Limited golled weithredu cyn eithriadau o£0.4miliwn ar drosiant o £76.3miliwn (2007/08:
elw £2.0miliwn, trosiant ar weithrediadau parhaus£74.4miliwn). Roedd cyfanswm yr asedau net yn£39.9miliwn gan gynnwys balansau arian parod
cyfun net gyda chwmnïau’r grŵp o £31.0miliwn.
Ymhlith yr eitemau eithriadol a gododd mae gwaith
ailstrwythuro sylweddol y bwriadwyd iddo ddatrys
problemau parhaus o ran adnoddau a gallu a thâl amnamau ar asedau sefydlog.
Ar 1 Ebrill 2009 cafodd y cwmni ei ailenwi’n BBC
Studios and Post Production Limited. Eleni byddwn yn
uno ein his-adrannau Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu i greu
busnes unedig sy’n gallu ymateb yn well i anghenion
newidiol ein cwsmeriaid a heriau’r farchnad sy’n datblygu,
a chadw’r busnes wrth wraidd y broses greadigol.
Am ragor o wybodaeth, ewch i
www.bbcstudiosandpostproduction.com

083
PERFFORMIAD/

BBC STUDIOS AND POST PRODUCTION(BBC Resources gynt)

LLYWOD

086 / BWRDD GWEITHREDOL/
088 / ADRODDIAD LLYWODRAETHUCRYNO/LLYWODRAETHU/

085

RAETHU/LLYWODRAETHU/
BWRDD GWEITHREDOL/MARK THOMPSONMARK BYFORDZARIN PATELCAROLINE THOMSONLUCY ADAMSSHARON BAYLAY

MARCUS AGIUS

VAL GOODING CBE

Cyfarwyddwr Cyffredinol ers
mis Mehefin 2004. Cadeirydd
y Bwrdd Gweithredol a GrŵpCyfarwyddyd y BBC, sy’ncynnwys holl gyfarwyddwyr
adrannol y BBC.

Dirprwy Gyfarwyddwr
Cyffredinol. Aelod o’r Bwrdd
ers 1998. Cadeirydd y Bwrdd
Newyddiaduraeth. Cadeirydd
y Bwrdd Safonau Golygyddol, yBwrdd Rheoli Cwynion, y Bwrdd
Dysgu a Grŵp Cydlynu Gemau
Olympaidd Llundain 2012.

Prif Swyddog Cyllid ers
mis Ionawr 2005. Un oymddiriedolwyr Cynllun
Pensiwn y BBC a
Chyfarwyddwyr anweithredol
BBC Worldwide Limited.

Prif Swyddog Gweithredu. Aelodo’r Bwrdd ers mis Mai 2000.
Un o ymddiriedolwyr Cynllun
Pensiwn y BBC. Cyfarwyddwyr
anweithredol Digital UK.

LLYWODRAETHU/

086

Cyfarwyddwr BBC People.
Ymunodd â Bwrdd y BBC ym
mis Mehefin 2009 o Eversheds
LLP lle y bu’n gweithio fel
Cyfarwyddwr Adnoddau Dynol.

Cyfarwyddwr Marchnata,
Cysylltiadau a Chynulleidfaoedd.
Ymunodd â Bwrdd y BBC ym
mis Mai 2009 o Microsoft, lle ybu’n Rheolwr Cyffredinol AdranGwasanaethau Ar-lein Microsoft
yn y DU.

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ac yn Uwch
Gyfarwyddwr Annibynnol ym
mis Rhagfyr 2006. Yn cadeirio
Pwyllgor Cydnabyddiaeth
Bwrdd Gweithredol y BBC.
Cadeirydd Grŵp Barclays
PLC. Un o ymddiriedolwyry Gerddi Botaneg Brenhinol,
Kew a Chadeirydd Sefydliad a
Chyfeillion y Gerddi Botaneg
Brenhinol, Kew.

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2008. Mae hefyd yn aelod
anweithredol o fwrdd Standard
Chartered a J Sainsbury, Aelod
Ymgynghorol o Fwrdd Ysgol
Fusnes Warwig, Ymddiriedolwr
yr Amgueddfa Brydeinig,
cyfarwyddwr anweithredol y
Gymdeithas Tenis Lawnt ac
Ymddiriedolwr Theatr Rose.

MAE’R BWRDD GWEITHREDOL YN RHEOLI’R BBC AC MAE’N
GYFRIFOL AM DDARPARU GWASANAETHAU’R BBC A
GWEITHREDIADAU O DDYDD I DDYDD YM MHOB RHANO’R SEFYDLIAD.

JANA BENNETT OBE

Cyfarwyddwr Gwasanaethau
Gweledol. Aelod o’r Bwrdd
ers mis Ebrill 2002.
Cyfarwyddwyr anweithredol
BBC Worldwide Limited.

TIM DAVIE

Cyfarwyddwr Sain a
Cherddoriaeth ers mis Medi
2008. Aelod o’r Bwrdd ers
mis Ebrill 2005.

ERIK HUGGERS

Cyfarwyddwr Cyfryngau a
Thechnoleg y Dyfodol y BBC.
Aelod o’r Bwrdd ers mis Awst
2008. Cyn hynny Erik oedd
Rheolwr Grŵp Cyfryngau a
Thechnoleg y Dyfodol y BBC.

JOHN SMITH

Prif Swyddog Gweithredol BBC
Worldwide Limited. Aelod o’r
Bwrdd ers 1997.

LLYWODRAETHU/

087

DR MIKE LYNCH OBE

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Entrepreneur technolega sylfaenydd a Phrif Swyddog
Gweithredol Autonomy plc.

DAVID ROBBIE

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Yn cadeirio Pwyllgor
Archwilio Bwrdd Gweithredoly BBC. Cyfarwyddwr CyllidGrŵp yn Rexam PLC.
Un o ymddiriedolwyr
Aldeburgh Music.

DR SAMIR SHAH OBE

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Prif Weithredwr Juniper
Communications Limited.
Cadeirydd Ymddiriedolaeth
Runnymede, un o
Ymddiriedolwyr Amgueddfa
Victoria ac Albert ac
Athro Arbennig mewn
Astudiaethau Ôl-Wrthdaro
yn yr Ysgol Ieithoedd a
Diwylliannau Modern, Prifysgol
Nottingham. Cadeirydd
Screen West Midlands.

ROBERT WEBB CF

Penodwyd yn Gyfarwyddwr
anweithredol ym mis Ionawr
2007. Yn cadeirio Pwyllgor
Masnachu Teg Bwrdd
Gweithredol y BBC. Penodwyd
yn CF yn 1988. Cadeirydd
Autonomy Corporation plc a
Chyfarwyddwr anweithredol
Cyfnewidfa Stoc Llundain,
Hakluyt & Co Ltd ac Argent
Group plc. Athro gwadd ym
Mhrifysgol Bournemouth.

LLYWODRAETHU/
ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO/

ADRODDIADLLYWODRAETHU CRYNO/
MAE’R BWRDD GWEITHREDOL WEDI CYDYMFFURFIOÂ GOFYNION Y SIARTER, GAN GREU TREFNIADAU
LLYWODRAETHU PRIODOL AC EFFEITHIOL I’R BBC.

LLYWODRAETHU/

088

Diffinnir fframwaith llywodraethu corfforaethol
y BBC yn y Siarter Frenhinol (y Siarter). Mae
Ymddiriedolaeth y BBC yn asesu perfformiad
rheolwyr y BBC a’i wasanaethau. Mae ei harolwg
a’i hasesiad ar gyfer 2008/09 ar gael yn Rhan Un o’r
Adroddiad Blynyddol hwn a’r Cyfrifon, ac ar-lein yn
bbc.co.uk/annualreport, lle y ceir copi o Adroddiad
Llywodraethu llawn y Bwrdd Gweithredol hefyd.
Mae’r Siarter hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i’r Bwrdd
Gweithredol ystyried egwyddorion llywodraethu
corfforaethol da a dderbynnir yn gyffredinol. Mae’r
Bwrdd wedi cydymffurfio â gofynion y Siarter, gangreu trefniadau llywodraethu priodol ac effeithiol i’r
BBC . Mae hyn wedi sicrhau cydymffurfiaeth sylweddol
â Chod 2006 y Cyngor Adroddiadau Ariannol(FRC) hefyd er nad yw Cod FRC 2006 yn briodol
i amgylchiadau’r BBC mewn nifer o feysydd. Mae
sicrhau cydymffurfiaeth â’r Siarter wedi golygu, mewn
nifer fach o feysydd sy’n ymwneud â chyfansoddiad
y Bwrdd, na sicrhawyd cydymffurfiaeth â Chod
FRC 2006, er bod y Bwrdd o’r farn nad yw hyn yn
peryglu ansawdd y trefniadau llywodraethu sydd arwaith. Mae’r cyfarwyddwyr o’r farn bod y Bwrdd yn
arwain Grŵp y BBC yn effeithiol, a’i fod yn cynnwys
cydbwysedd o aelodau gweithredol ac anweithredol
ac amrywiaeth o sgiliau busnes a sgiliau darlledu.
Mae’r Bwrdd yn gyfrifol am bob agwedd ar ybroses weithredol o reoli’r BBC (ac eithrio Uned
Ymddiriedolaeth y BBC) ac mae ganddo restr o faterion
a gadwyd yn ôl iddo, ond yn ymarferol dirprwyir rhai
o’i gyfrifoldebau i grwpiau rheoli eraill. Nodir unrhyw
benderfyniad gan y Bwrdd i ddirprwyo cyfrifoldebau
yn y rheolau sefydlog perthnasol ar gyfer pob grŵp asefydlir fframwaith ar gyfer adrodd ac adolygu. Ceir yrheolau sefydlog ar gyfer y Bwrdd a’i is-bwyllgorau yn
www.bbc.co.uk/info/running/executive/index.shtml

Penodiadau i’r Bwrdd

Goruchwyliodd y pwyllgor enwebiadau nifero benodiadau yn ystod y flwyddyn. Penodwyd
pedwar cyfarwyddwr gweithredol eleni. Ymunodd
dau o’r cyfarwyddwyr hyn â’r Bwrdd cyn diwedd
y flwyddyn – sef Erik Huggers, Cyfarwyddwr,
Cyfryngau a Thechnoleg y Dyfodol, a Tim Davie,
Cyfarwyddwr, Sain a Cherddoriaeth – a dau ar ôl

Adroddiad yr Uwch Gyfarwyddwr
Annibynnol
Blwyddyn ariannol 2008/09 yw’r ail flwyddyn y bu’r
Bwrdd yn gweithredu â Chyfarwyddwyr anweithredol
ac, fel y rhagwelwyd yn fy Adroddiad yn Adroddiad
Blynyddol a Chyfrifon y llynedd, crëwyd cydberthnasau
gwaith effeithiol ymhlith aelodau’r Bwrdd yn seiliedig
ar ethos cydweithredol cryf. Bu agenda lawn o fusnes
rheolaidd yn ogystal ag achlysurol, a llawer i brofi
gallu’r cyfarwyddwyr i gyflawni eu cyfrifoldebau.
Mae’r Bwrdd yn gweithredu ar y sail bod y cyfarwyddwyr
gweithredol yn cydnabod ac yn deall bod gan y
Cyfarwyddwyr anweithredol hawl – yn wir ddyletswydd– i’w herio drwy wneud ymholiadau a’u holi a bod hyn yn
gymwys i faterion ar yr agenda a materion o ddiddordeb
perthnasol. Ar yr un pryd, mae’r Cyfarwyddwyr
anweithredol yn cydnabod yn eu tro fod yn rhaid
iddynt helpu’r cyfarwyddwyr gweithredol i wneud ypenderfyniadau gorau posibl ar ôl dadansoddi a thrafod,
a’u cynorthwyo wedyn i gymryd camau gweithredol.
O’r nifer fawr o faterion a drafodwyd gan y Bwrdd, ydisgrifir y rhan fwyaf ohonynt rywle arall yn yr Adroddiad
Blynyddol hwn a’r Cyfrifon, byddwn yn dewis y canlynol(heb fod mewn unrhyw drefn arbennig) fel rhai sy’ncynrychioli pynciau lle y teimlwyd fwyaf o bosibl fod
budd cael amrywiaeth eang o safbwyntiau a phrofiad:• arolwg Ofcom o Ddarlledu Cyhoeddus• datblygiad parhaus BBC iPlayer• atal y cynllun bonws yn ôl disgresiwn argyfer cyfarwyddwyr gweithredol• arolwg o opsiynau ar gyfer BBC Worldwide• ymdopi ag effaith y dirwasgiad ar gyllid y BBC
Ym mhob achos, roedd y materion dan sylw yn rhai
cymhleth a sensitif ac roedd y canlyniadau o ran enw
da yn bellgyrhaeddol. Gallaf gadarnhau i’r eitemau hyn– fel y rhai eraill – gael eu trafod mewn ffordd agored athryloyw a bod y drafodaeth wedi’i chynnal gyda’r amcansylfaenol o wasanaethu pwrpasau cyhoeddus y BBC.
Marcus Agius
Uwch Gyfarwyddwr Annibynnol
18 Mehefin 2009

diwedd y flwyddyn – sef Sharon Baylay, Cyfarwyddwr,
Marchnata, Cysylltiadau a Chynulleidfaoedd, a
Lucy Adams, Cyfarwyddwr, BBC People.
Roedd disgwyl i bedwar Cyfarwyddwr anweithredol
ymddiswyddo ar 31 Rhagfyr 2008. Ar ôl adolygu
cyfansoddiad ac anghenion y Bwrdd yn drylwyr,
yn ogystal â sgiliau, profiad a gwybodaeth ycyfarwyddwyr unigol, argymhellodd y Pwyllgor
Enwebiadau i’r Bwrdd a’r Ymddiriedolaeth y dylid
ailbenodi Dr Mike Lynch, David Robbie, Dr Samir
Shah a Robert Webb am ddwy flwyddyn arall.

un o grwpiau busnes y BBC wedi cael cyfrifoldeb clir
am nodi a rheoli’r risgiau sy’n wynebu ei fusnes. Ystyrir
amlygiad i risg ar lefel grŵp busnes ac ar lefel y Bwrdd.
Mae’r Bwrdd, gan ddibynnu ar waith manwl y
Pwyllgor Archwilio (sy’n ystyried canfyddiadau
archwilio mewnol ac allanol) a thrwy adolygu a thrafod
adroddiadau chwarterol ar risg a chydymffurfiaeth,
yn cadarnhau ei fod wedi ystyried effeithiolrwydd
y system o reolaethau mewnol a oedd ar waith
drwy gydol y flwyddyn ariannol a hyd at ddyddiad
cymeradwyo’r Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon.

ATEBOLRWYDD A RHEOLAETHFEWNOL

ADRODDIAD CYDNABYDDIAETH Y
BWRDD GWEITHREDOL

Mae proses barhaus ar gyfer nodi, gwerthuso, rheoli,
monitro ac adrodd am risgiau mawr i’r BBC wedi bod arwaith am y flwyddyn ariannol ac mae cyfarwyddwr pob
Adroddiad Cadeirydd y Pwyllgor Archwilio
Prif ffocws y Pwyllgor Archwilio yw adolygu a
goruchwylio gwaith llywodraethu corfforaethol yny BBC, yn enwedig adroddiadau ariannol, rheolaeth
fewnol a rheoli risg. Yn ein cyfarfodydd, rydym
yn adolygu’r materion a godwyd gan Archwiliad
Mewnol a chynnydd y rheolwyr o ran mynd i’r afael
â’r rhain yn rheolaidd. Rydym yn herio rheolwyr i
wneud y newidiadau angenrheidiol gyda chyn lleied
o oedi â phosibl, gan ddefnyddio ein gwybodaeth
gyfunol a’n profiad amrywiol gyda sefydliadau eraill.
Rydym hefyd yn cael y newyddion diweddaraf
yn rheolaidd gan ein harchwilwyr allanol; mae’rrhain yn amlinellu eu dull archwilio ac unrhyw
faterion y dymunant eu dwyn i’n sylw i’w trafod.
Er mwyn cael dealltwriaeth ddyfnach o’r risgiau mwyaf
sylweddol sy’n wynebu’r BBC a gwerthfawrogiad
llawnach o’r gwaith sy’n mynd rhagddo a gwaitharfaethedig i liniaru’r risgiau hynny, rydym hefyd
yn gofyn am bapurau a chyflwyniadau gan reolwyr
ar risgiau mawr sy’n uchel ar agenda’r BBC ac ar
broffiliau risg ar draws y BBC a ddewisir ar sailcylchdro. Mae ein diddordeb yn seiliedig ar briodoldeba digonolrwydd y camau gweithredu a gymeriri reoli’r risg a heriwn reolwyr os teimlwn y gellir
gwneud gwelliannau. Eleni, yn benodol, rydym
wedi ystyried methiannau mewn rheolaethau
golygyddol a’r cynlluniau manwl i atal digwyddiadau
tebyg rhag digwydd eto, y dirwasgiad byd-eang a’ieffaith ar y BBC a’i randdeiliaid niferus, a materion
diogelu data yn sgîl pryder cyffredinol y cyhoedd.
Mae cwmpas y pwyllgor hwn yn cwmpasu pob
rhan o grŵp y BBC; felly rydym hefyd yn cael ac yn
trafod diweddariadau gan y Pwyllgorau Archwilio
eraill sy’n goruchwylio ein busnesau masnachol.
David Robbie
Cadeirydd y Pwyllgor Archwilio
18 Mehefin 2009

Mae’r adroddiad hwn yn nodi polisi cydnabyddiaethy BBC ac yn rhoi manylion am y gydnabyddiaeth adderbyniwyd gan aelodau’r Bwrdd. Fe’i paratowyd
ar y sail bod gofynion Rheoliadau Adroddiad
Cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwyr 2002 a rhai’r
Awdurdod Gwasanaethau Ariannol yn gymwys
i’r BBC lle bynnag y bo’r darpariaethau datgelu
hyn yn berthnasol. Caiff yr adrannau ar bensiynau
a chydnabyddiaeth a dderbyniwyd gan aelodau’r
Bwrdd eu harchwilio gan KPMG LLP.

Pwyllgorau Cydnabyddiaeth: cyfansoddiad
a gweithrediad

Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth a Phenodiadau
Ymddiriedolaeth y BBC yn gyfrifol am bennu’r
strategaeth cydnabyddiaeth ar gyfer y Bwrdd ac
mae’n gyfrifol am bob agwedd ar gydnabyddiaethy Cyfarwyddwr Cyffredinol a’r Cyfarwyddwyr
anweithredol. Am ragor o wybodaeth am y Pwyllgor,
gweler arolwg ac asesiad yr Ymddiriedolaeth yn Rhan
Un o Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2008/09.
Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
yn gyfrifol am weithredu’r strategaeth y cytunwyd
arni ar gyfer pob un o aelodau gweithredol y Bwrdd,
ac eithrio’r Cyfarwyddwr Cyffredinol. Mae aelodau’r
Pwyllgor yn Gyfarwyddwyr anweithredol, sef Marcus
Agius (Cadeirydd), Dr Mike Lynch a Robert Webb.
Mynychir cyfarfodydd Pwyllgor Cydnabyddiaeth y
Bwrdd Gweithredol gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol a
Chyfarwyddwr BBC People hefyd, drwy wahoddiad,i gynghori ar faterion yn ymwneud ag aelodau eraillo’r Bwrdd a pherfformiad cyffredinol y BBC. Nid yw
Cyfarwyddwr BBC People yn bresennol pan ystyrirmaterion ynghylch ei gydnabyddiaeth ei hunan. Gall
Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol fanteisioar arbenigedd mewnol drwy Gyfarwyddwr Gwobrwyo’r
BBC, sydd hefyd yn bresennol yn y cyfarfodydd.
Mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol,
drwy gydymffurfio â Chod Cyfunol y Cyngor
Adroddiadau Ariannol ar Lywodraethu Corfforaethol
2006, yn derbyn cyngor arbenigol gan ymgynghorwyr
proffesiynol allanol. Yn ystod y flwyddyn, cafwyd
cyngor annibynnol gan Hewitts hyd at fis Medi 2008a chan PricewaterhouseCoopers wedi hynny.

Cydnabyddiaeth y Cyfarwyddwyr anweithredol
Pennir ffioedd Cyfarwyddwyr anweithredol
gan yr Ymddiriedolaeth. Ceir gwybodaeth
am sut y pennir lefel y ffioedd yn arolwg ac
asesiad yr Ymddiriedolaeth yn Rhan Un.

089
LLYWODRAETHU/

Rheoli risg a rheolaeth fewnol

LLYWODRAETHU/
ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO/

LLYWODRAETHU/

090

Adroddiad Cadeirydd Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol
Mae rheoli gwobrau aelodau gweithredol yn y BBC
yn creu heriau sy’n unigryw yn y DU. Mae’r BBC yn
gorfod cydbwyso ei gyfrifoldebau gwerth am arian fel
corfforaeth yn y sector cyhoeddus â’i hangen i recriwtio,
cadw a chymell y dalent sydd ei hangen i ddarparu
darlledu cyhoeddus rhagorol mewn cystadleuaeth â
chwmnïau’r cyfryngau a thechnoleg yn y sector preifat.
Mae’r BBC yn gweithredu strategaeth cydnabyddiaeth
ar gyfer y Bwrdd, wedi ei chymeradwyo gan yr
Ymddiriedolaeth, a gynlluniwyd fel y gellir recriwtio achadw staff yn y marchnadoedd y mae’n gweithredu
ynddynt, fel darlledwr cyhoeddus a busnes masnachol.
Mae’r strategaeth hon yn alinio cyflog sylfaenol y BBC â
lefelau canolig y sector masnachol, ond ni cheisir cynnig
tâl amrywiol sy’n cyfateb i’r lefelau tâl amrywiol a delir
gan ein cystadleuwyr yn y sector masnachol. Mae ein
strategaeth yn ystyried y cyfle o gael gweithio i’r BBC,ynghyd â’r lefel uwch o ddiogelwch mewn swydd nag
a geir fel arfer o ganlyniad i’r ffaith bod ein refeniw yn
fwy rhagweladwy. Mae’r strategaeth cydnabyddiaeth
ar gyfer y Bwrdd yn cael ei rhaeadru i lawr drwy
weddill y sefydliad lle y caiff dull tebyg ei weithredu.
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu data ar daliadau’r
farchnad ac mae hyn yn dangos, er bod cyflog sylfaenol
wedi’i alinio i raddau helaeth â lefelau canolig yn ysector masnachol, fod cyfanswm y gydnabyddiaeth adderbynnir gan bob un o’r cyfarwyddwyr gweithredol
yn sylweddol is na’r lefelau a delir gan ein cystadleuwyr
yn y sector masnachol. Mae hyn yn cynnwys Prif
Swyddog Gweithredol BBC Worldwide sy’n cyfranogi
yng nghynlluniau bonws blynyddol a chymelldaliadau
hirdymor BBC Worldwide, ein busnes masnachol.
Un o’r ffactorau sylweddol wrth wahaniaethu rhwng
cyflogau aelodau gweithredol yn y BBC yw’r angen i
gydnabod gwahanol ddynameg y farchnad rhwng staff
creadigol a staff cymorth proffesiynol ac rydym yn
cydnabod bod y staff cymorth proffesiynol, yn gyffredinol,
yn debygol o aros yn y BBC am lai o amser ac yn debygolo allu cael eu gwobrwyo’n well yn y sector masnachol.

Yn ystod y flwyddyn, rydym wedi ymateb i’r newid
mewn amgylchiadau economaidd, gan gydnabod bod
y bwlch rhwng cyflogau’r BBC a’i gystadleuwyr yn ysector masnachol yn debygol o leihau wrth i lefelau
taliadau amrywiol yn sector y cyfryngau a thechnolegleihau. Felly, gwnaethom gyfyngu ar godiadau yng
nghyflogau sylfaenol y rhan fwyaf o’r cyfarwyddwyr
gweithredol i 2% ym mis Awst 2008 ac rydym wedi
penderfynu na fydd codiad yng nghyflog sylfaenol
unrhyw gyfarwyddwr gweithredol ym mis Awst 2009.
At hynny, penderfynodd y Bwrdd atal trefniadau
bonws yn ôl disgresiwn ar gyfer pob aelod o staff ac,
o ganlyniad, ni thelir unrhyw fonysau yn ôl disgresiwn
tan fis Awst 2010 ar y cynharaf (heblaw am Fusnesau
Masnachol, lle y telir taliadau bonws cytundebol, gan
gynnwys i Brif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide).
Rydym hefyd wedi cydnabod bod angen sicrhau bod
cydnabyddiaeth y BBC yn parhau i fod yn briodol ac
yn berthnasol yn y dyfodol ac rydym wrthi’n cynnal
arolwg ffurfiol o’n strategaeth cydnabyddiaeth. Bydd yrarolwg hwn yn ystyried a yw alinio cyflog sylfaenol â’rsector masnachol yn briodol o hyd ac yn dod i gasgliadynglŷn â’r ymagwedd orau tuag at dâl amrywiol ar gyfer
y BBC wrth iddo symud ymlaen. Rydym yn bwriadu
cwblhau’r arolwg a chytuno ar unrhyw newidiadau i’r
strategaeth cydnabyddiaeth gyda’r Ymddiriedolaeth
erbyn mis Hydref 2009. Bydd hyn yn rhoi fframwaithsy’n gryfach na’r fframwaith presennol ac yn sicrhau
bod y polisi yn dal i fod yn gadarn yn wyneb yr heriausy’n wynebu’r BBC yn awr ac yn y tymor hwy.
Er ein bod yn wynebu rhai problemau cymhleth a
heriol, rwyf i a’m cydweithwyr o’r farn ein bod wedi
parhau i gymhwyso strategaeth cydnabyddiaeth
sydd o fudd i dalwyr ffi’r drwydded, sy’n sensitif i’ramgylchiadau economaidd cyfredol, ac sydd wedi
ein galluogi i recriwtio, cadw a chymell yr aelodau
gweithredol talentog sydd eu hangen ar y BBC.
Marcus Agius
Cadeirydd
Pwyllgor Cydnabyddiaeth
18 Mehefin 2009

Cydnabyddiaeth y cyfarwyddwyr gweithredol

wedi’i alinio i raddau helaeth â lefel ganolig y farchnad
ond bod cyfanswm yr iawndal uniongyrchol (cyflog
sylfaenol ynghyd â thâl amrywiol) yn amrywio rhwng
40% a 66% o’r lefel a delir gan ein cystadleuwyr
yn y sector masnachol. Mae’r gwahaniaeth hwn yn
codi oherwydd y symiau ychwanegol sylweddolo dâl amrywiol (yn cynnwys dyfarniadau ar sailcyfranddaliadau) a ddarperir yn y sector masnachol.
Rhoddir manylion pellach ar bob elfen
ar gydnabyddiaeth y cyfarwyddwyr
gweithredol yn y paragraffau canlynol:

Bwriad y strategaeth, a luniwyd gan yr
Ymddiriedolaeth, yw rhoi cydnabyddiaeth sy’n denu,
yn cymell ac yn cadw’r bobl allweddol sydd eu hangeni arwain y gorfforaeth, tra’n cydnabod statws y BBC
fel corfforaeth a ariennir gan y cyhoedd y mae’nrhaid iddi sicrhau gwerth i dalwyr ffi’r drwydded.
Cyflawnir hyn drwy alinio cyflog sylfaenol â chyflog
canolig y farchnad ar gyfer y sefydliadau masnachol
y mae’r BBC yn cystadlu â hwy am dalent, er na
cheisir cynnig tâl amrywiol sy’n cyfateb i’r lefelau
tâl amrywiol a gynigir gan y sefydliadau hynny.
Bob blwyddyn, mae Pwyllgor Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol yn adolygu data ar daliadau’r farchnada ddarperir yn annibynnol i ategu ei benderfyniadau
ar gydnabyddiaeth, a sicrhau bod lefelau tâl yn gyson
â’r strategaeth y cytunwyd arni. Dangosodd data oarolwg cyflogau blynyddol 2008 fod cyflog sylfaenol

Cyflog sylfaenol

Wrth bennu cyflog sylfaenol mae Pwyllgor
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol yn ystyried
cyflog sylfaenol prif gystadleuwyr y BBC a’r sefydliadau
eraill y mae’n cystadlu â hwy am dalent; fforddiadwyedd
y BBC i wobrwyo ei aelodau gweithredol; apherfformiad yr aelodau gweithredol. Caiff cyflog
sylfaenol ei alinio â lefel ganolig y farchnad er mwynsicrhau nad yw’r BBC yn arwain y farchnad o ran
cyflogau aelodau gweithredol yn sector y cyfryngau.

Tâl amrywiol

Darperir elfen gyfyngedig o dâl amrywiol, sy’ngysylltiedig â chyflawni amcanion allweddol a chyfraniad
cyffredinol at berfformiad y BBC. Mae’r cyfarwyddwyr
gweithredol (ac eithrio Prif Swyddog Gweithredol BBC
Worldwide) yn gymwys i gael bonws blynyddol ynôl disgresiwn o hyd at 10% o’r cyflog sylfaenol, y mae
hyd at 6% ohono am gyflawni targedau gwerth amarian is-adrannol, a hyd at 4% am gyflawni amcanion
trawsffurfiol is-adrannol. Ni fydd unrhyw daliadau
bonws yn ôl disgresiwn yn cael eu talu yn 2009.
O ran Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide,
mae strategaeth cydnabyddiaeth y BBC yn cydnabod,fel busnes a ariennir yn fasnachol, ei bod yn briodol

bod y Prif Swyddog Gweithredol yn cyfranogi yng
nghynlluniau bonws blynyddol a chymelldaliadau
hirdymor BBC Worldwide. Cymeradwyir y cynlluniau
bonws blynyddol a chymelldaliadau hirdymor gan yr
Ymddiriedolaeth. Darperir manylion y cynlluniau o dan
adran Busnesau Masnachol y BBC.

Buddiannau

Yn ogystal â phensiynau, y prif fuddiannau cytundebol
eraill a ddarperir yw car a lwfans tanwydd, yswiriant
iechyd preifat, ac aswiriant bywyd. Mae’r Cyfarwyddwr
Cyffredinol a’r Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol
yn gymwys i gael car â gyrrwr o dan drefniadau
cynharach. Nid oes gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol
hawl i gar personol na lwfans tanwydd.

Tabl 16/ Cydnabyddiaeth a dderbyniwyd
Dangosir cydnabyddiaeth aelodau’r Bwrdd a’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn isod:
Cyfanswm
cydnabyddiaeth
2007/08£000

Cyfarwyddwyr gweithredol
Jenny Abramsky1		
Jana Bennett 		
Mark Byford 		Tim Davie 		
Ashley Highfield2		
Erik Huggers3		
Stephen Kelly4		
Zarin Patel 		John Smith5		
Mark Thompson		
Caroline Thomson 		

212
412
471
325
104
223
327
346
397
664
333

–
–
–
–
–
–
–
–
69
–
–

5
15
14
16
3
9
11
14
14
6
15

31
88
–
62
17
42
58
69
–
164
65

248
515
485
403
124
274
396
429
480
834
413

419
536
513
413
466
–
431
440
486
816
440

Cyfanswm y cyfarwyddwyr gweithredol 		

3,814

69

122

596

4,601

4,960

Cyfarwyddwyr anweithredol							Marcus Agius		
50
–
–
–
50
35
–
–
–
35
Val Gooding		
Mike Lynch		
35
–
–
–
35
David Robbie		
40
–
–
–
40
Samir Shah		
35
–
–
–
35
Robert Webb		
40
–
–
–
40

50
9
35
40
35
40

Cyfanswm y Cyfarwyddwyr anweithredol 		

235

–

–

–

235

209

Cyfanswm y Bwrdd Gweithredol 		

4,049

69

122

596

4,836

5,169

Cyfanswm yr Ymddiriedolwyr 						

677

642

Cyfanswm						

5,513

5,811

 mddeolodd Jenny Abramsky ar 30/09/08, mae’r cyflog sylfaenol yn cynnwys tâl am wyliau cytundebol o £46,414.
Y
Gadawodd Ashley Highfield ar 30/06/08, mae’r cyflog sylfaenol yn cynnwys tâl am wyliau cytundebol o £16,515.
3
Penodwyd Erik Huggers yn Gyfarwyddwr ar 01/08/08.
4
Gadawodd Stephen Kelly ar 28/02/09, mae’r cyflog sylfaenol yn cynnwys tâl am wyliau cytundebol o £25,143.
5
Mae cyflog sylfaenol, taliadau bonws a buddiannau John Smith wedi cael eu hariannu’n llawn gan Fusnesau Masnachol y BBC ers 1 Medi 2006. Yn ogystal â’r bonws blynyddol, mae swm cyfwerth wedi’i
fuddsoddi yn y Cynllun Cymelldaliadau Hirdymor ar gyfer BBC Worldwide a all gael ei dalu ym mis Mawrth 2012.
6
Cyflwynodd y BBC drefniant aberthu cyflog ar 1 Mehefin 2008 ar gyfer aelodau a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn cyn 1 Tachwedd 2006, a chymerodd y Cyfarwyddwyr hynny a nodir yn y tabl uchodran yn y trefniant. O’r dyddiad hwnnw ymlaen, newidiwyd telerau ac amodau cyflogaeth y cyflogeion hynny a ddewisodd y trefniant aberthu cyflog ac o ganlyniad mae cyfraniadau pensiwn cyflogeion awnaed drwy’r trefniant aberthu cyflog wedi’u trin fel cyfraniadau’r cyflogwr, gyda gostyngiad cyfatebol mewn cyflog. Nid yw cyflogau sylfaenol cyfarwyddwyr gweithredol wedi’u haddasu i adlewyrchu
effaith yr aberth cyflog er mwyn gallu eu cymharu â’r blynyddoedd blaenorol. Cyfanswm y cyflog a aberthwyd gan gyfarwyddwyr gweithredol oedd £84,704.
7
Mae cydnabyddiaeth arall yn ymwneud â threfniadau pensiwn ac yn cynnwys y canlynol:
a. taliadau pensiwn arian parod ychwanegol a ddisodlodd drefniadau FURBS.
b. arian parod ychwanegol ar gyfer Jenny Abramsky gan nad oedd yn cronni buddiannau o dan y Cynllun Pensiwn mwyach.
1
2

091
LLYWODRAETHU/						
Cyfanswm
		
Ffi/cyflog
Bonws
Buddiannau Cydnabyddiaeth cydnabyddiaeth
67		sylfaenol
blynyddol
trethadwy
arall
2008/09
		
£000
£000
£000
£000
£000

LLYWODRAETHU/
ADRODDIAD LLYWODRAETHU CRYNO/

Tabl 17/ Cynlluniau buddiannau diffiniedig
Dangosir manylion hawliadau buddiannau diffiniedig isod:						
				
GwerthGwerth		
Cynnydd
Cyfanswm
trosglwyddo’r
trosglwyddo’r		mewn
y pensiwn
pensiwn
pensiwn		pensiwn
cronnus arcronnus arcronnus ar
Oedran ar
cronnus dros
31 Mawrth
31 Mawrth
31 Mawrth
31 Mawrth
y flwyddyn
2009
20094
20084
2009
£000
£000
£000
£000
Cyfarwyddwyr gweithredol
Jana Bennett
Mark Byford
Tim Davie
Ashley Highfield1
Erik Huggers2
Stephen Kelly3
Zarin PatelJohn Smith
Mark Thompson
Caroline Thomson

53
50
41
43
36
43
48
51
51
54

2
13
2
1
2
2
3
15
2
5

14
206
8
15
2
5
21
209
9
67

212
3,406
57
116
7
37
220
3,673
130
1,475

Cyfraniadau’r
cyfarwyddwr(ac eithrio
cyfraniadau
a dalwyd
drwy’r trefniant
aberthu cyflog)£000

Cynnydd
mewn gwerth
trosglwyddo
llai cyfraniadau’r
cyfarwyddwr
£000

1
5
1
1
–
1
1
4
1
1

47
638
19
16
7
16
49
502
38
166

164
2,763
37
99
–
20
170
3,167
91
1,308

Ymddiswyddodd Ashley Highfield fel cyfarwyddwr a gadawodd y Cynllun Pensiwn ar 30 Mehefin 2008. Prisiwyd y pensiwn cronnus wrth adael y Cynllun Pensiwn fel ag yr oedd ar 31 Mawrth 2009.
 enodwyd Erik Huggers yn gyfarwyddwr ar 1 Awst 2008, er iddo ymuno â’r Cynllun Pensiwn ar 1 Ebrill 2008. Mae’r ffigurau a ddangosir yn cynnwys y cyfnod cyn iddo gael ei benodi’n gyfarwyddwr. Mae’nP
aelod sydd â llai na dwy flynedd o wasanaeth, ac felly nid oes ganddo hawl i bensiwn gohiriedig ar 31 Mawrth 2009. Fodd bynnag, er cysondeb, mae ei bensiwn gohiriedig cronnus wedi’i gyfrifo a’i brisio.
3
Ymddiswyddodd Stephen Kelly fel cyfarwyddwr a gadawodd y Cynllun Pensiwn ar 28 Chwefror 2009. Prisiwyd y pensiwn cronnus wrth adael y Cynllun Pensiwn fel ag yr oedd ar 31 Mawrth 2009.
4
Mae gwerth trosglwyddo’r buddiannau cronnus yn cynrychioli amcangyfrif o gost ariannu’r buddiannau a gronnwyd hyd yn hyn i’r Cynllun Pensiwn. Mae nifer o ffactorau yn effeithio ar y gwerth, yn
cynnwys oedran, cyflog pensiynadwy, gwasanaeth pensiynadwy, yr adran o’r Cynllun Pensiwn ac amodau’r farchnad fuddsoddi ar ddyddiad y cyfrifiad. Nid yw’n swm a delir nac yn swm sy’n ddyledus i’r
unigolyn ac felly ni ellir ei ychwanegu’n ystyrlon at y gydnabyddiaeth.
Ni wnaed unrhyw daliadau mewn perthynas â therfynu contract ac ni thalwyd unrhyw iawndal am golli swydd i aelodau o’r Bwrdd yn ystod y flwyddyn ac nid oedd unrhyw daliadau o’r fath yn
dderbyniadwy ganddynt.
1
2

Tabl 18/ Rhestr o daliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor ar gyfer BBC Worldwide
Gradd perfformiad BBC Worldwide 				Chwartel uchaf neu uwch 			Canolrif 			Islaw’r canolrif 			LLYWODRAETHU/

092

Taliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor
20% o gyflog sylfaenol, a swm cyfatebol o 100% o’r bonws gohiriedig
10% o gyflog sylfaenol, a swm cyfatebol o 50% o’r bonws gohiriedig
Dim byd yn daladwy

Nodiadau:
1. Mae dosbarthu llinell syth yn gymwys rhwng y canolrif a’r chwartel uchaf.
2. Fforffedir 50% o swm unrhyw fonws blynyddol gohiriedig hefyd os yw’r perfformiad yn is na’r chwartel isaf.

Tabl 19/ Taliadau’r cynllun cymelldaliadau hirdymor ar gyfer Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide
					
					
					
			
Bonws
Diwedd			gohiriedig
y cyfnod
Dyfarniad y cynllun cymelldaliadau hirdymor			£000
perfformiad
				Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2006 i 2009			

Dyfarniad
y cynllun
cymelldaliadau
hirdymora dalwyd£000

Dyfarniad
a dalwydsy’n cyfateb
i’r bonws
gohiriedig£000

Cyfanswm
a dalwyd
£000

b
80

c
–

a+b+c
80

a		
–
Mawrth 2009

Tabl 20/ Taliadau posibl y cynllun cymelldaliadau hirdymor yn 2010 a 2011 ar gyfer Prif Swyddog Gweithredol
BBC Worldwide
			
			
			
Bonws
Diweddgohiriedig
y cyfnod
Dyfarniad y cynllun cymelldaliadau hirdymor£000
perfformiad
			Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2007 i 2010
Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2008 i 2011a		
80 Mawrth 2010
88 Mawrth 2011

Taliadau posibl
y cynllun
cymelldaliadau
hirdymor(targed)
£000
b
40
40

Taliadau posibl Dyfarniad posibl		
y cynllunsy’n cyfateb		
cymelldaliadau
i’r bonws
Cyfanswm
hirdymorgohiriedig
posibl(uchafswm)(uchafswm)(targed)
£000
£000
£000
c
80
80

d
40
44

e
80
88

a+b+d
160
172

Cyfanswm
posibl(uchafswm)
£000
a+c+e
240
256

Nodiadau:
1. Cynllun cymelldaliadau hirdymor 2007-2010 ar gyfer perfformiad sy’n is na’r chwartel isaf, fforffedir 100% o’r bonws gohiriedig.
2. Mae dyfarniad posibl y cynllun cymelldaliadau hirdymor yn seiliedig ar enillion cyfredol a chaiff ei dalgrynnu i’r 1,000 agosaf
Dewisir y grŵp cymharol am ei gymysgedd o fusnesau, diwydiant a chynrychiolaeth ddaearyddol ac mae’n cynnwys Aegis Group, British Sky Broadcasting Group, Emap, Informa, ITV, Pearson, ReutersGroup, Taylor Nelson Sofres, WPP, Yell Group, Cablevision Systems Corp, Comcast A, Disney (Walt) Company, Eastman Kodak, Interpublic Group Cos, News Corp A, SBS Broadcasting, Time Warner,
ProSiebenSat1, Axel Springer (R), Havas Advertising, JC Decaux, M6 Metropole Television, Publicis Groupe, TF1, Vivendi Universal, Arnoldo Mondadori, Mediaset, RCS Mediagroup, Jetix Europe, Dentsu
Inc, Fuji Television Network, Nippon Television Network Corp, SKY Perfect Communications.

Mae aelodau gweithredol y Bwrdd yn gymwys
i gymryd rhan yng Nghynllun Pensiwn yBBC, sy’n darparu ar gyfer buddiannau
pensiwn ar sail buddiannau diffiniedig.
Ar gyfer cyflogai a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn cyn 1
Tachwedd 2006, y gyfradd gronni yw 1/60ain o’r cyflog
pensiynadwy terfynol am bob blwyddyn o wasanaeth
a’r cyflog pensiynadwy yw’r cyflog sylfaenol, yn cynnwys
Pwysoliad Llundain, ond nid yw’n cynnwys unrhyw
daliadau bonws na thaliadau eraill. Ar gyfer cyflogeion
yn y grŵp hwn yr oedran pensiynadwy arferol yw 60.
Ar gyfer cyflogai a ymunodd ar neu ar ôl 1 Tachwedd
2006, y gyfradd gronni yw 1.67% o’u cyflog pensiynadwy
am bob blwyddyn o wasanaeth, wedi ei haddasu
yn unol â chwyddiant hyd at ymddeoliad. Ar gyfer ygrŵp hwn yr oedran pensiynadwy arferol yw 65.
Mae gan bob cyfarwyddwr gweithredol presennol(ac eithrio Erik Huggers) oedran pensiynadwy arferol
o 60 ond gallant barhau yn y swydd nes eu bod yncyrraedd 65 oed. Yr oedran ymddeol arferol ar gyfer
Erik Huggers yw 65 oed gan ei fod wedi ymuno â’rCynllun Pensiwn ar ôl 1 Tachwedd 2006. Ar gyfer
y rhai a ymunodd â’r Cynllun Pensiwn ar ôl 31 Mai
1989 mae enillion yn agored i uchafswm terfyn
blynyddol (£117,600 y flwyddyn ar gyfer 2008/09).
Ni chymhwysir unrhyw uchafswm terfyn blynyddol
i’r rhai a ymunodd ar neu cyn 31 Mai 1989. Mae’r
Cynllun Pensiwn yn darparu ar gyfer ymddeoliad
cynnar ar sail feddygol ac aswiriant bywyd o bedair
gwaith y cyflog pensiynadwy hyd at derfyn a ragnodir.
Rhoddwyd amrywiaeth o drefniadau ar waith, argyfer aelodau o’r Bwrdd a ymunodd ar ôl 31 Mai
1989, lle mae eu cyflog pensiynadwy yn uwch na’ruchafswm terfyn blynyddol, yn cynnwys trefniadau
wedi eu hariannu a heb eu hariannu y tu allan i’r
Cynllun Pensiwn. Ers 1 Ebrill 2006, disodlwyd ytrefniadau hyn gan dâl ychwanegol arian parod adelir i bob cyfarwyddwr ar gyflog pensiynadwy
sy’n uwch na’r uchafswm terfyn blynyddol.
Gall unrhyw gyflogai sy’n rhan o’r cynllun sy’n cyrraedd
neu’n mynd y tu hwnt i’r Lwfans Gydol Oes (£1.65miliwn
ar gyfer 2008/09) ddewis eithrio o’r Cynllun Pensiwn
a chael tâl arian parod ychwanegol yn lle hynny.

Busnesau masnachol y BBC

Mae Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide
yn rhan o gynllun bonws blynyddol a chynllun
cymelldaliadau hirdymor BBC Worldwide a
sefydlwyd gan Fwrdd BBC Commercial Holdings
ac a gymeradwywyd gan yr Ymddiriedolaeth. Nidariennir y cynlluniau hyn gan ffi’r drwydded ac mae
costau llawn cyflog sylfaenol, bonws blynyddol a’r
cynllun cymelldaliadau hirdymor wedi eu hunanariannu
gan refeniw masnachol BBC Worldwide.
Mae Prif Swyddog Gweithredol BBC Worldwide
yn gymwys i gael uchafswm dyfarniad blynyddol
o 50% o gyflog sylfaenol o dan y cynllun bonws
blynyddol; pennir 75% o’r bonws yn ôl perfformiad
BBC Worldwide yn erbyn targedau elw a rhoddir
25% yn ôl disgresiwn y Cyfarwyddwr Cyffredinol
yn seiliedig ar gyflawni amcanion allweddol sy’nymwneud â llwyddiant cyffredinol y BBC. Yn unol âphenderfyniad a wnaed ynghylch y cyfarwyddwyr
gweithredol eraill, ni fydd y bonws olaf hwn o 25%
a roddir yn ôl disgresiwn yn daladwy yn 2009. Mae
gan y Prif Swyddog Gweithredol yr hawl i ohirio
hyd at 75% o fonws blynyddol y flwyddyn flaenorol
i mewn i’r cynllun cymelldaliadau hirdymor.

Mae’r cynllun cymelldaliadau hirdymor yn gynllun
cymelldaliadau arian parod a gynlluniwyd i gysoni
cydnabyddiaeth y Prif Swyddog Gweithredol â
strategaeth y busnes. Yr uchafswm a delir allan o dan
y cynllun cymelldaliadau hirdymor yw 20% o gyflog
sylfaenol, a swm cyfatebol posibl o 100% o’r bonws
blynyddol gohiriedig. Caiff dau fesur perfformiad eu
defnyddio wrth benderfynu ar y ddwy elfen: mesurir
Twf Elw (pwysoliad o 75%) a thwf Adenillion ar
Werthiannau (pwysoliad o 25%) dros gyfnod odair blynedd a’u cymharu â grŵp cymharol o 15 oleiaf o gwmnïau cyfryngau rhyngwladol eraill. Caiffy cwmnïau eu graddio yn unol â’u perfformiad.
Dewiswyd y mesurau hyn gan mai hwy sy’n ategu
amcanion BBC Wordwide yn fwyaf uniongyrchol a’r
mesurau hyn yw ysgogwyr allweddol llwyddiant.
Mae’n rhaid i BBC Worldwide gael ei raddio o leiaf
yng nghanol y grŵp cymharol cyn y bydd unrhyw
ddyfarniad yn daladwy. Telir y swm uchaf os caiff ei
raddio yn y chwartel uchaf neu’n uwch. Ceir graddfa
taliadau llinell syth rhwng y ddau bwynt hyn.

Contractau cyflogaeth

Mae contractau cyflogaeth cyfarwyddwyr
gweithredol yn cynnwys cyfnod rhybudd o 12 misar y mwyaf, a gellir eu terfynu’n gynt am reswm
penodol. Ar 31 Mawrth 2009, roedd tymor heb
ddarfod pob cyfarwyddwr gweithredol yn 12 misar y mwyaf. Nid oes hawl gytundebol i unrhyw
gydnabyddiaeth ychwanegol os terfynir contract
yn gynnar oni bai bod hynny ar sail dileu swydd.

Buddiannau allanol

Lle nad oes unrhyw bosibilrwydd o wrthdaro
buddiannau, a chyda chytundeb y Cyfarwyddwr
Cyffredinol a’r Pwyllgor Enwebiadau ymlaen
llaw, gall aelodau gweithredol y Bwrdd ddal un
swydd cyfarwyddwr allanol â chydnabyddiaeth, achaniateir hyd at 15 diwrnod y flwyddyn i gyflawni’r
dyletswyddau hyn. Gall yr aelod gweithredol gadw
cydnabyddiaeth sy’n deillio o swyddi cyfarwyddwyr.
Nod y polisi yw annog cyfarwyddwyr gweithredoli ymgymryd â swyddi cyfarwyddwyr anweithredol
allanol, er mwyn cynorthwyo datblygiad proffesiynol
a dod â sgiliau busnes ehangach i’r BBC. Gall
cyfarwyddwyr gweithredol ddal swyddi allanol na
thelir cydnabyddiaeth mewn perthynas â hwy hefyd.
Yn ystod y flwyddyn, gwasanaethodd y Prif Swyddog
Gweithredu fel cyfarwyddwr anweithredol Y
Rheoleiddiwr Pensiynau hyd at 28 Chwefror 2009 achadwodd y ffioedd ar gyfer y swydd cyfarwyddwr
hon fel y nodir yn nhabl 21 isod. Gellir gweld
cofrestr o fuddiannau aelodau’r Bwrdd yn www.
bbc.co.uk/info/running/executive/register.shtml
Cydnabyddir bod Cyfarwyddwyr anweithredol
yn debygol o gael swyddi cyfarwyddwyr eraill ac
nid yw’r cyfyngiadau sy’n gymwys i gyfarwyddwyr
gweithredol yn gymwys iddynt hwy.
Tabl 21/ Ffioedd swyddi cyfarwyddwyr
allanol					
Sefydliad
Prif Swyddog
Gweithredu

Y Rheoleiddiwr
Pensiynau

Taliad a gafwyd
£000
9

093
LLYWODRAETHU/

Pensiwn

CYFRIFOLDEB/
96 / GWEITHREDIADAU/CYFRIFOLDEB/

095

CYFRIFOLDEB/GWEITHREDIADAU/CYFRIFOLDEB/

096“MAE MEITHRIN A CHYNNAL CYDBERTHNASAU DA ÂCHYDWEITHWYR A CHYFLENWYR YN HANFODOL I’R BROSESO REDEG GWEITHREDIAD EFFEITHLON YN ESMWYTH. A GWNEUDYR UN PETH GYDA CHYNULLEIDFAOEDD YW’R HYN SY’N EIN
GWNEUD YN EFFEITHIOL.”CAROLINE THOMSON, PRIF SWYDDOG GWEITHREDUCYNULLEIDFAOEDD

Ymhlith ein hamrywiaeth o gyfrifoldebau tuag
at gynulleidfaoedd a thalwyr ffi’r drwydded mae
sicrhau ein bod yn rhedeg ein busnes mewn modd
clir, tryloyw ac effeithlon. Bob blwyddyn adroddwn
ar ein cynnydd yn ein Hadroddiad Blynyddol, ac
mae rhagor o wybodaeth am y ffordd y caiff y
BBC ei redeg ar gael yn www.bbc.co.uk/info.
Fodd bynnag rydym hefyd yn cael effaith fwy
uniongyrchol ar bobl – yn enwedig y rhai rydym
yn dod i gysylltiad â hwy yn ystod y flwyddyn
yn ein digwyddiadau a’n recordiadau.

Allgymorth y BBC

Mae gennym ystod eang o weithgareddau allgymorthsy’n anelu at ehangu ein rôl y tu hwnt i ddarlledu
llinellol, lle y ceisiwn annog cynulleidfaoedd i gymrydrhan, er enghraifft drwy wirfoddoli yn y gymuned,achub ar gyfleoedd i ddylanwadu ar allbwn y BBC,neu ddefnyddio ein cynnwys i’w helpu i ddysgu.
Caiff Sgriniau Mawr y BBC a leolir mewn 17 o wahanol
drefi a dinasoedd ledled y DU eu haddasu i adlewyrchu
bywyd y gymuned y maent ynddi, a chaiff y cynnwys
ei gynhyrchu’n aml gan bobl leol mewn partneriaeth â
sefydliadau cymunedol, celfyddydol, addysgol a’r cyfryngau.
Ym mis Gorffennaf cynhaliwyd y prosiect Silk Screens
cyn y Gemau Olympaidd yn Beijing. Cynhaliodd pedairo’n Sgriniau Mawr ddigwyddiadau byw ar yr un pryd aoedd yn cynnwys perfformwyr lleol a ffilmiau a wnaed
gan aelodau o’r gymuned Tsieineaidd ym Mhrydain addangoswyd ar bob Sgrîn Fawr, gan gyrraedd cynulleidfa
fyw o 35,000 ac yn y pen draw dros ddwy filiwn obobl drwy wefan y BBC a darllediadau rhanbarthol.
Ym mis Mawrth, gweithiodd School Report gan BBC
News gyda mwy na 500 o ysgolion ledled y DU, ganannog a galluogi dros 10,000 o fyfyrwyr 11–14 oed i
ysgrifennu a chyhoeddi eu hadroddiadau newyddion eu
hunain. Nod y prosiect yw gwella cynrychiolaeth pobl
ifanc ac ysgogi diddordeb mewn gwleidyddiaeth. Mae
hefyd yn cynhyrchu cynnwys i’r gynulleidfa ehangach,gyda darllediadau eang ar orsafoedd rhanbarthol yn
ogystal â chenedlaethol, gan gynnwys adroddiadau
ar ddarllediadau One, Six a Ten O’Clock News.
Mae’r BBC yn chwarae rhan unigryw yn y gwaitho gefnogi’r sector gwirfoddol, drwy ei elusennau
corfforaethol a thrwy gefnogi eraill. Nid yw’r BBC yn
rhoi arian parod i elusennau ond mae’n helpu i godi arian
drwy ddarlledu apeliadau. Mae rhwydwaith o Bwyllgorau
Cynghori ar Apeliadau annibynnol yn hysbysu rheolwyry BBC am ei bolisïau a’i arferion o ran elusennau.

Llwyddodd dwy brif apêl y BBC a ddarlledwyd ar
y teledu yn ystod y flwyddyn i godi’r symiau mwyaf
erioed o arian er gwaethaf yr hinsawdd economaidd
gyfredol. Ym mis Tachwedd cododd apêl Plant mewn
Angen y BBC dros £20 miliwn yn ystod y darllediad eihun, ac ym mis Mawrth cododd Diwrnod y Trwynau
Coch dros £59 miliwn i Comic Relief.
Y llynedd darparwyd gwerth £330,000 (2008: £296,000)
o wasanaethau i elusennau. Yn ogystal ag apeliadau
darlledu, rhoddodd busnesau masnachol y BBC £1,400 i
elusennau yn ystod y flwyddyn (2008: £180,000).

Amgylchedd

Mae effaith amgylcheddol ein busnes yn hynod
bwysig i ni. Yn 2008 lansiwyd cynllun gweithredu
amgylcheddol pum mlynedd sy’n cynnwys targedau
uchelgeisiol i wneud arbedion o ran ynni, trafnidiaeth,dŵr a gwastraff. ‘Dewis gwneud gwahaniaeth’ yw
thema ein hymgyrch ymwybyddiaeth staff i annog
newid mewn ymddygiad. Hefyd, cyflwynwyd nifero fentrau gan gynnwys defnyddio papur wedi’i
ailgylchu’n gyfan gwbl yn y swyddfa, dyfais sy’ndiffodd cyfrifiaduron yn awtomatig, a hyrwyddo
fideo-gynadledda i gwtogi ar ein milltiroedd awyr.
Tabl 22/ Ein targedau amgylcheddol –erbyn 31 Mawrth 2013
Maes
Ynni

TargedLleihau faint o ynni a ddefnyddir y pen 20%.

Trafnidiaeth
Lleihau allyriadau CO2 y pen 20%.
Dŵr
Lleihau faint o ddŵr a ddefnyddir y pen 25%.
Gwastraff
Lleihau faint o wastraff a gynhyrchir y pen 20%
ac ailgylchu 75% o wastraff.

Am ragor o fanylion am ba mor dda y gwnaethom
berfformio yn erbyn y targedau hyn eleni, gweler ein
Hadroddiad ar Gyfrifoldeb Corfforaethol yn
www.bbc.co.uk/outreach/reports

097

Busnes yn y Gymuned

Yn ystod y flwyddyn, gwnaethom gymryd rhan ym
Mynegai Cyfrifoldeb Corfforaethol Busnes yn y Gymuned
unwaith eto, gan wella ein statws o Aur i Blatinwm.
Y Mynegai yw meincnod cyfrifoldeb corfforaethol
gwirfoddol mwyaf blaenllaw’r DU, ac mae ein sgôr yn
adlewyrchu’r safonau uchel rydym yn ceisio eu cyrraedd
wrth reoli ein busnes yn gyfrifol. Y llynedd ymrwymwyd
i wella’r ffordd rydym yn rheoli ein heffaith amgylcheddol
a dilysu ein Hadroddiad ar Gyfrifoldeb Corfforaethol ynallanol. Aethpwyd i’r afael â’r meysydd hyn yn llwyddiannus,
a gwnaed gwelliannau parhaus mewn meysydd eraill fel
rheoli’r gweithle a chynhwysiant cymdeithasol.
Am ragor o wybodaeth am Fynegai Cyfrifoldeb
Corfforaethol Busnes yn y Gymuned ewch i
www.bitc.org.uk/cr_strategy_and_integration/
cr_index/index.html

CYFRIFOLDEB/

Mae cynulleidfaoedd wrth wraidd yr hyn y mae’r
BBC yn ei wneud. Rydym yn eu hystyried yn ein hollbenderfyniadau golygyddol, wrth gwrs – gan anelu
at gynnig rhaglenni a gwasanaethau sy’n apelio iddynt
ac sy’n addas i’w hanghenion gwylio a gwrando a’uhanghenion eraill o ran y cyfryngau. Fodd bynnag nid
hwy yw ein hunig randdeiliaid. Mae gennym hefyd
gyfrifoldebau tuag at y rhai sy’n gweithio i ni a’r rhai rydym
yn cydweithio â hwy ac sy’n bartneriaid i ni yn ein busnes.
Felly mae’n rhaid i ni baru’r hyn sydd orau
yn gyffredinol â thair cyfres o ddisgwyliadau,sy’n wahanol iawn i’w gilydd yn aml.

CYFRIFOLDEB/GWEITHREDIADAU/STAFFCYFRIFOLDEB/

098

Mae cyfanswm nifer y staff yn y BBC wedi bod
yn lleihau dros y blynyddoedd diwethaf, wrth i’nhanghenion busnes newid. Fodd bynnag, gyda
thua 23,000 o bobl mewn 43 o wledydd, mwy na
100,000 o geisiadau am swyddi’r llynedd, a thua 30
miliwn o ymweliadau â’n gwefan swyddi (www.bbc.
co.uk/recruitment), mae’r BBC yn cymryd y broseso recriwtio, cadw a hyfforddi staff o ddifrif o hyd.
Rhydd Tabl 25 gipolwg o ble yr oedd staff
y BBC yn y DU oedd â swyddi darlledu a
chymorth wedi’u lleoli ar 31 Mawrth 2009.
Mae ein Strategaeth Pobl ar waith bellach, a chaiff ei
gweithredu mewn ffordd ddynamig ymhob rhan o’rbusnes, lle y caiff y pum thema strategol eu defnyddio
i gynnig ymateb effeithiol i flaenoriaethau busnes lleola chorfforaethol ymhob un o grwpiau busnes y BBC.
Cydarweinyddiaeth: parheir i ganolbwyntio ar annog
a chefnogi creadigrwydd, gonestrwydd a chyfrifoldeb
o fewn timau gweithredol. I’r perwyl hwn, cafodd dros
300 o reolwyr newydd eu cofrestru ar ein rhaglen
Leadership Essentials eleni; a chafodd gwerthoedd asafonau golygyddol clir eu cynnwys mewn rhaglenni
sefydlu a chyrsiau cynhyrchu, gan gyrraedd tua
20,000 o staff nad oeddent yn rhan o’r BBC. Cafodd
ein Rhaglen Arweinyddiaeth Olygyddol ei threialu’nllwyddiannus, a chaiff ei lansio yn ddiweddarachyn 2009.
Meithrin y sgiliau a’r dalent gywir ar gyfer BBC
sy’n newid: dechreuwyd dileu swyddi yn 2008
a bydd cyfleoedd i adleoli, a wnaeth ragori ardargedau, yn parhau i gael eu cyflwyno tan 2010.
Cymerir camau cadarn i gynllunio adnoddau,
sicrhau cynnydd yn erbyn targedau niferoedd staff,
a rheoli talent er mwyn cadw’r sgiliau gorau.
Gwobrwyo perfformiad: 2008 oedd ail flwyddyn
cytundeb cyflog dwy flynedd gwerth 6% (4% yn 2007,
2% yn 2008), a hefyd lansiwyd cynllun ar-lein newydd
ar gyfer buddiannau hyblyg. Cofrestrodd 13% am ycynllun yn ei flwyddyn gyntaf, ac erbyn mis Mawrth
2009 roedd hyn wedi cynyddu i 17%. Mae’r cynllun yn
galluogi staff yn y DU i reoli eu buddiannau eu hunain
megis prynu/gwerthu gwyliau blynyddol a phrynu
talebau gofal plant. Mae gwobrwyo perfformiad yn
hanfodol, ond ar adeg economaidd heriol rydym wedi
penderfynu na ddylai Uwch Reolwyr gael adolygiad
blynyddol o gyflogau na bonws yn ôl disgresiwn yn
2009, ac ni chaiff bonysau yn ôl disgresiwn eu rhoi iaelodau eraill o staff ychwaith. Rydym wrthi’n datblygu
fframwaith gwobrwyo ar gyfer 2010 sy’n cynorthwyo
rheolwyr i gydnabod perfformiad rhagorol, arloesedd

a chreadigrwydd, ond nad yw’n dibynnu ar wobrwyon
ariannol yn gyfan gwbl.
Dengys y tabl canlynol nifer yr uwch reolwyr yn y
BBC fesul cyflog sylfaenol ar 31 Mawrth 2009. Pan
fo staff yn rhan-amser, rhoddir y cyflog cyfwerth ag
amser llawn. Mae’r ffigur hwn yn cynnwys staff yn ygwasanaeth cyhoeddus a’r busnesau masnachol, heb
gynnwys staff ar gyfnod mamolaeth neu absenoldeb
di-dâl ar y dyddiad hwnnw.
Tabl 23/ Nifer yr uwch reolwyr fesul
band cyflog
Band cyflog		 2008/09
O dan £70,000		
50£70,000 i £99,999		
328£100,000 i £129,999		
178£130,000 i £159,999		
92£160,000 i £189,999		
52£190,000 i £219,999		
29£220,000 i £249,999		
10£250,000 i £279,999		
5£280,000 i £309,999		
4£310,000 i £339,999		
2£340,000 i £369,999		
–£370,000 i £399,999		
1
Cyfanswm		
751

2007/08
72
329
171
88
44
15
10
7
4
1
–
–
741

Nodyn:
Ailddatganwyd bandiau 2007/08 i hepgor tri unigolyn a gafodd eu cynnwys
mewn camgymeriad yn adroddiad y llynedd.

Gosod y sylfeini: rydym wedi bod yn gweithio iwneud ein prosesau a’n systemau yn syml, yn glir
ac yn dryloyw. Eleni gwnaethom newid sawl proses
hanfodol, gan gynnwys contractio a recriwtio, fel
bod rheolwyr yn gallu cael gwell gwybodaeth
reoli a threulio llai o amser ar waith gweinyddol.
Mae ein hymdrech ar y cyd â’n partner gosod
contractau allanol Capita i wella ac atgyfnerthu
ein gwasanaeth adnoddau dynol yn parhau.
Newid sut rydym yn gweithio: mae ein strategaeth
cysylltiadau cyflogeion yn dechrau talu ar ei chanfed
erbyn hyn, wrth i ni sefydlu ein dull newydd o gynllunio
sefyllfaoedd, modelu risg ac ymgynghori â staff, a dull
mwy cynhwysol o fynd i’r afael â materion CC gyda’nhundebau drwy’r Cydweithgorau, sydd oll yn arfer
gorau. Bu hyn yn hynod bwysig ar yr adeg hon gan
ein bod yn dechrau cyflawni ein cynlluniau i fod yn
fwy amlwg a chynyddu ein gwariant gwaith y tu allani Lundain.

Tabl 24/ Cyfanswm
cyfartalog nifer y staff
darlledu cyhoeddus,
cyfwerth ag amser llawn
Diwedd blwyddyn
2006		 18,860
Diwedd blwyddyn
2007 		 17,914
Diwedd blwyddyn
2008		 17,677
Diwedd blwyddyn
2009 		 17,078
Tabl 25/ Staff darlledu
cyhoeddus yn y DU
fesul Gwlad (cyfwerth
ag amser llawn) %08/09 07/08
Lloegr (hebgynnwys Llundain) 23 24
Llundain
60 57
Yr Alban
6
8
Cymru
7
8
Gogledd Iwerddon 44

CYFRIFOLDEB/

099

CYFRIFOLDEB/GWEITHREDIADAU/

Hyfforddiant

Y llynedd cynhaliwyd dros 70,000 diwrnod ohyfforddiant ar gyfer mwy na 49,000 o bobl yn y
BBC a diwydiant ehangach y cyfryngau, gan gynnwys
y maes allweddol Safeguarding Trust lle y cwblhawyd
dros 20,000 o fodiwlau dysgu ar-lein gan ddefnyddwyr
allanol. Yn ystod y flwyddyn i ddod byddwn yn datblygu
porth hyfforddi allanol gwell a fydd yn ei gwneud ynhaws i’r diwydiant ehangach gael hyfforddiant gan
y BBC.
Yn fewnol, canolbwyntir ar hyn o bryd ar sicrhau
bod ein staff yn meddu ar y sgiliau cywir i ddatblygu
cynnwys mewn byd digidol – mae dros 2,000 o staff
wedi cael hyfforddiant ar ddatblygu cynnwys ar gyfer
sawl llwyfan, gan gynnwys staff yn yr Alban a gafodd
hyfforddiant penodol i ategu’r broses o lansio sianel
Gaeleg ddigidol newydd BBC ALBA.
Rydym hefyd wedi gweithio ar ddatblygu
partneriaethau â chyrff allanol yn y diwydiantclyweledol, addysg a’r gymuned, gan gynnwys
amrywiaeth o fentrau â Skillset. Ar ôl cyfrannu at
y gwaith o ail-lunio strwythur llywodraethu Skillset,
mae Peter Salmon, Cyfarwyddwr BBC North, wedi
ymuno â Bwrdd Cyfarwyddwyr newydd Skillset.
Hefyd datblygwyd cydberthnasau ymhellach â BJTC,Media Trust, Northwest Vision & Media a’r Ganolfan
Ymchwil, ynghyd â nifer o brifysgolion yng Ngogledd
Lloegr i gyfoethogi’r gronfa bosibl o dalent er mwyn
cefnogi’r broses o symud i Salford yn 2011.
Gwariwyd £44.5 miliwn ar hyfforddiant y llynedd(2008: £43miliwn).
Mae amrywiaeth yn hanfodol i sicrhau bod rhaglennia gwasanaethau’r BBC yn adlewyrchu bywydau
a phrofiadau ein holl dalwyr ffi’r drwydded. Mae

gwahaniaeth yn gatalydd cryf i greadigrwydd a gallarwain at allbwn mwy cyfoethog a mwy perthnasol
sy’n berthnasol i’n holl gynulleidfaoedd.
Mae recriwtio a datblygu gweithlu amrywiol sy’ncynrychioli cymdeithas fodern Prydain yn ganolog i
BBC modern.
Ar hyn o bryd, mae tua hanner ein gweithlu
yn ferched. Gwnaethom adolygu ein targedau
amrywiaeth eleni ac rydym hefyd wedi pennu nodau
ymestynnol, ond realistig, i ni’n hunain o ran staff duon,
lleiafrifoedd ethnig ac anabl.

Siart 6/
Allbwn wedi’i isdeitlo ar Deledu’r BBC* %Siart 7/
Arwyddo ar Deledu’r BBC %BBC OneBBC OneAmrywiaeth

BBC Two100
BBC Three
CYFRIFOLDEB/

Tabl 26/ Staff duon a lleiafrifoedd ethnig% o’r cyfanswm 		 Targed
2009
12.1
12.5
2008
11.0
12.5
2007
10.5
12.5
Tabl 27/ Uwch reolwyr duon a lleiafrifoedd
ethnig % o’r cyfanswm 		 Targed
2009
5.6
7.0
2008
5.0
7.0
2007
5.0
7.0
Tabl 28/ Staff anabl % o’r cyfanswm
		 Targed
2009
4.4
5.5
2008
4.6
4.0
2007
2.8
4.0
Tabl 29/ Uwch reolwyr anabl% o’r cyfanswm		 Targed
2009
3.4
4.5
2008 (data heb gael ei fesur
yn flaenorol)
dd/g
dd/g

BBC Four
BBC HD
CBBC
CBeebies
BBC News

07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08 dd/g
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09

* Yn seiliedig ar 52 wythnos, nid blwyddyn lawn.

97.6
99.7
97.2
99.7
92.7
99.9
91.9
99.9

BBC Two
BBC Three
BBC Four
CBBC

83.2
92.7
100.0
91.8
100.0
91.1
99.9

CBeebies
BBC News

07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09

4.7
5.2
5.1
5.7
5.0
5.8
5.0
7.1
5.1
6.3
4.9
5.5
4.6
5.1

Dim ond un elfen o’n Strategaeth Amrywiaeth yw
creu gweithlu amrywiol. Rydym hefyd yn anelu at
gynnwys amrywiaeth ymhob un o weithgareddaua swyddogaethau’r BBC – o greu allbwn unigryw ac
ysbrydoledig i ddenu a meithrin talent wych, o gysylltu
â chynulleidfaoedd sy’n anodd eu cyrraedd i sicrhau
bod gwasanaethau newydd ar gael.
Cafodd y Strategaeth Amrywiaeth ei hadolygu yn 2008
a gwnaethom ddatblygu fframwaith ymarferol a dulliau
o gynllunio camau gweithredu mewn ffordd systematig
a chyflwyno adroddiadau ar bedwar maes allweddol:

Strategaeth gorfforaethol a chynllunio busnes

Mae sicrhau cydraddoldeb ac amrywiaeth yn rhan oholl brosesau gwneud penderfyniadau a chynllunio
busnes strategol y BBC.

Cynulleidfaoedd

Deall ac ymateb i’n cynulleidfaoedd amrywiol, drwy
fentrau ymchwil, cynnwys cynulleidfaoedd ac allgymorth.

AllbwnMynd ati mewn modd creadigol i adlewyrchu
amrywiaeth ein cynulleidfaoedd ledled y DU, ar ein
holl lwyfannau, ac wrth ddatblygu gwasanaethau athechnoleg newydd.

Gweithlu

Hon oedd ail flwyddyn rhaglen fuddsoddi tair blynedd
sy’n anelu at wneud gweithlu’r BBC hyd yn oed yn fwy
amrywiol ar bob lefel:• Cynllun Hyfforddi Newyddiaduraeth – roedd
60% o’r myfyrwyr yn dod o gefndir pobl dduon
a lleiafrifoedd ethnig.
• Cronfa Dalent Newyddiaduraeth – roedd 32%
o’r gronfa yn dod o gefndir pobl dduon alleiafrifoedd ethnig.

• Rhaglen Fentora a Datblygu – mae hon yn anelu at
greu cronfa o staff amrywiol sydd â’r hyder a’r sgiliau igamu i mewn i uwch rolau.
• Extend – darparodd y cynllun lleoli swyddi hwn ibobl anabl 50 o leoedd ar gyfer 2008/09.
Mae BBC North wedi cynnig cyfle mawr i hyrwyddo’r
BBC fel cyflogwr amrywiol. Mae partneriaeth âConnexions a’r Ganolfan Byd Gwaith wedi arwain at
ddatblygu cynllun prentisiaeth sy’n targedu grwpiau
anodd eu cyrraedd. Rydym hefyd yn parhau i gefnogi
partneriaethau sy’n bodoli eisoes ledled y wlad gan
gynnwys er enghraifft, gweithio gyda Skillset eleni i ddenu
grwpiau nas cynrychiolir yn ddigonol i BBC Cymru.
Am ragor o wybodaeth am unrhyw un o’n cynlluniau
hyfforddi, gan gynnwys sut a phryd i wneud cais, ewch
i: www.bbctraining.com
Mae gennym hefyd ddyletswyddau statudol ihyrwyddo cydraddoldeb hiliol, cydraddoldeb i bobl
anabl a chydraddoldeb rhwng y rhywiau drwy rai o’n
gweithgareddau, yn bennaf Trwyddedu Teledu a’r
broses o newid i ddigidol. Am ragor o wybodaeth
gweler ein Crynodebau o Berfformiad sy’n tynnu sylw
at y cynnydd a wnaed gennym eleni: www.bbc.co.uk/
info/policies/diversity.shtml
Yn ystod y flwyddyn i ddod byddwn yn dechrau
gweithio i ddatblygu cynllun cydraddoldeb sengl.

Rheoli risg alwedigaethol

Mae’r Cyfarwyddwr Cyffredinol yn gyfrifol am sicrhau
bod gan y sefydliad bolisi iechyd a diogelwch a’i fod
yn cydymffurfio ag ef. Mae’r Bwrdd Gweithredol yncymeradwyo strategaethau ac yn monitro perfformiad.
Mae gan reolwyr lleol gyfrifoldeb beunyddiol amweithgareddau sydd o dan eu rheolaeth. Ein nod yw creu
amgylchedd gwaith iach a diogel i’n cyflogeion, y bobl
rydym yn cydweithio â hwy a’r rhai sy’n ymweld â ni.
Siart 8/Disgrifiadau sain ar Deledu’r BBC %BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC Four
BBC HD
CBBC
CBeebies

07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
07/08
08/09
dd/g

13.6
14.7
12.4
12.1

101
21.4
29.3
18.1
20.7

08/09
17.4
07/08
11.9
08/09
12.3
07/08 10.6
08/09
13.7

CYFRIFOLDEB/

Rydym yn ymrwymedig i wneud ein rhaglenni
mor hygyrch â phosibl i bob cynulleidfa.
Y llynedd cafodd dros 53,000 awr o raglennu eu
hisdeitlo – tua 7,000 awr yn fwy na’r flwyddyn
flaenorol, gan gynnwys 3,222 awr ar BBC Parliamenta BBC HD (nad yw targedau Ofcom yn gymwys
iddynt). Ein targed ar gyfer isdeitlo yw 100%.
Erys ein targed ar gyfer sain-ddisgrifio rhaglennu yn
10%. Nid yw’r targed hwn yn gymwys i sianel BBC
News oherwydd natur ei hallbwn newyddion treigl,
ac nid yw’n gymwys i BBC Parliament,
BBC Red Button na BBC HD.
Mae’r un eithriadau yn gymwys i arwyddo
lle mae gennym darged o 5%.
Dengys ein Canllawiau Golygyddol sut y gallwn
wneud ein gwasanaethau yn fwy hygyrch acannog dulliau creadigol o weithio ac atebion
creadigol. Er enghraifft, gall defnyddwyr deilwra
eu tudalennau hafan drwy www.bbc.co.uk

CYFRIFOLDEB/GWEITHREDIADAU/

Mae’r Pwyllgor Ymgynghori Corfforaethol ar Iechyd,
Diogelwch a Lles yn cynnwys uwch reolwyr achynrychiolwyr diogelwch. Ymgynghorir â staff drwy
sesiynau briffio timau rheolaidd a fforymau diogelwch lleol.
Ymhlith y risgiau a wynebir gan staff bob dydd
mae straen, sŵn, codi a chario a gyrru yn ogystal
â’r rhai sy’n gysylltiedig â ffilmio mewn stiwdio acar leoliad, ynghyd â digwyddiadau mawr yn yr awyr
agored. Mae newyddiadurwyr ac aelodau eraillo staff yn aml yn gweithio mewn amgylcheddau
gelyniaethus, gan gynnwys Irac ac Affganistan,a rhoddwyd cymorth arbenigol iddynt ac eraill
sy’n gweithio mewn sefyllfaoedd peryglus.
Mae’r BBC yn ymrwymedig i ostwng (ogymharu â lefelau 2000 ac erbyn 2010):• cyfradd y damweiniau hysbysadwy 60%.
• nifer y diwrnodau gwaith a gollir oherwydd
anaf a salwch sy’n gysylltiedig â’r gwaith 30%.
• cyfradd yr achosion o salwch sy’ngysylltiedig â’r gwaith 20%.
Ac eleni:• roedd nifer y damweiniau hysbysadwy wedi lleihau o
277 i 160 fesul 100,000 o staff (gostyngiad o 40%).
• roedd nifer yr achosion a amheuwyd o salwch sy’ngysylltiedig â’r gwaith yn 23 fesul 1,000 yn 2000 ogymharu â 3.55 fesul 1,000 y llynedd, yn bennaf
oherwydd straen, niwed i’r dwylo, y fraich neu’r
ysgwydd a phroblemau cyhyrysgerbydol eraill.
Er mawr tristwch, cafodd dau o’n newyddiadurwyr eu lladd
mewn digwyddiadau ar wahân yn Affganistan a Somalia
ym mis Gorffennaf, a chafodd gwneuthurwr rhaglenni
arall ei ladd mewn damwain ffordd ym Mangladesh.
102

GorfodiNi chymerwyd unrhyw gamau gorfodi.

CYFRIFOLDEB/

Cymhwysedd

Cofnodwyd bod hyfforddiant diogelwch wyneb
yn wyneb wedi ei roi i 6,641 o bobl. Hefyd cafodd
miloedd o gyrsiau eu cwblhau ar-lein. Rydym wedi
diwygio cryn dipyn o’n hyfforddiant diogelwch
ym maes cynhyrchu yn gyfan gwbl, ac yn gweithio
gyda darlledwyr eraill a Skillset i weithredu cynllun
pasbort diogelwch i roi hyfforddiant diogelwch
trosglwyddadwy i sector y cyfryngau.
Bydd ein polisi diogelwch, a’r rhan fwyaf o’n canllawiau
ar gael yn ystod 2009 ar wefan allanol:www.bbc.org.uk/ohss/main.asppage4531.htm

CYFLENWYR A PHARTNERIAID

Drwy ffi’r drwydded, cydnabyddwn i ba raddau ygallwn wario yn y farchnad ddarlledu o gymharu
â’n cystadleuwyr. Fodd bynnag, cydnabyddwn hefyd

fod braint cael ffi’r drwydded hefyd yn esgor ar y
disgwyliad y gwnawn ei defnyddio i roi gwerth amarian i dalwyr ffi’r drwydded. Mae gennym gyfrifoldeb
i ymddwyn yn briodol a pheidio â chael effaith annheg
na niweidiol ar y rhai y gwnawn fusnes â hwy –cyflenwyr a phartneriaid – ond mae’n rhaid i ni hefyd
weld ein bod yn cael y mwyaf o’n buddsoddiadau.

Polisi Masnachu Teg a Chydymffurfiaeth

Mae’n rhaid i’r BBC fodloni ei rwymedigaethau
Masnachu Teg. Caiff y rhain eu hymgorffori yng
Nghanllawiau Masnachu Teg y BBC, sydd ar gaelyn www.bbc.co.uk/info/policies/fairtrading/
Cafodd y broses o gydymffurfio â’r canllawiau
hyn ei goruchwylio drwy is-bwyllgorau
Ymddiriedolaeth y BBC (y Pwyllgor Masnachu Teg
Gwerth Cyhoeddus yn 2008 a’r Pwyllgor Cyllid a
Chydymffurfio yn 2009) a’r Bwrdd Gweithredol(Pwyllgor Masnachu Teg Gweithredol).
Ar ôl cyflwyno’r Siarter a’r Cytundeb newydd ar
1 Ionawr 2007, cyflwynwyd canllawiau newydd
ar 1 Gorffennaf 2007. Pan y’u cymeradwywyd
ymrwymodd y BBC i adolygu’r canllawiau flwyddyn yn
ddiweddarach ac ymgynghori â rhanddeiliaid allweddolar ei gynigion am newid. Cyhoeddodd y BBC ddogfen
ymgynghori ar-lein ar 24 Hydref 2008. Cysylltwydâ rhanddeiliaid allanol allweddol yn uniongyrchol. Yn
dilyn yr ymgynghoriad, cymeradwywyd canllawiau
diwygiedig gan Fwrdd Gweithredol y BBC a’r
Ymddiriedolaeth a daethant i rym ar 1 Ebrill 2009.

Archwiliad Masnachu Teg blynyddol

Comisiynodd Ymddiriedolaeth y BBC yr archwilwyr
Deloitte LLP i gynnal archwiliad Masnachu Teg
blynyddol i benderfynu a yw rheolwyr y BBC wedi
sefydlu a chymhwyso system o reolaethau mewnol
sy’n rhoi sicrwydd rhesymol ei fod wedi cydymffurfio â
pholisïau Masnachu Teg yr Ymddiriedolaeth. Gellir cael
manylion yr archwiliad a’r farn a fynegwyd yn: www.
bbc.co.uk/bbctrust/research/annual_report.html

Achrediad ISO

Achredwyd y broses o reoli trefniadau Masnachu
Teg y BBC â safon ansawdd 9001:2008 ISO. Caiff
perfformiad yn erbyn y safon hon ei brofi’n rheolaidd
gan y Sefydliad Safonau Prydeinig. Cadarnhaodd
yr asesiad diweddaraf, a gynhaliwyd yn ystod
y cyfnod asesu (ym mis Rhagfyr 2008) fod y
gweithdrefnau yn parhau i weithredu’n effeithiol.

Pedwar maen prawf masnachol

Mae Cytundeb y BBC yn ei gwneud yn
ofynnol i Fwrdd Gweithredol y BBC sicrhau
bod pob un o’i Wasanaethau Masnachol ynbodloni pedwar maen prawf masnachol:• eu bod yn cydweddu i weithgareddau
Pwrpasau Cyhoeddus y BBC

Cwynion Masnachu Teg

Mae’r BBC yn gweithredu fframwaith cwynion ac
apeliadau Masnachu Teg sy’n gwahanu’r broses oymdrin â chwynion (y mae Bwrdd Gweithredoly BBC yn ymchwilio iddynt) a’r broses apeliadau(y mae’r Ymddiriedolaeth yn ymgymryd â hi).
Ymdriniodd y BBC â saith cwyn Masnachu
Teg yn ystod y flwyddyn. Cyflwynwyd apêl i’r
Ymddiriedolaeth mewn perthynas ag un gŵyn.
Ceir manylion am y materion hyn ym Mwletin
Masnachu Teg y BBC www.bbc.co.uk/info/policies/
fairtrading_complaints/ ac ar dudalen apeliadau’r
Ymddiriedolaeth www.bbc.co.uk/bbctrust/appeals/
fair_trading_complaints.html, lle y gellir cael canllawiau
cyhoeddus ar y broses cwynion ac apeliadau hefyd.

Adroddiad y Bwrdd Gweithredol ar
brotocolau masnachu BBC World Service

Mae BBC World Service yn prynu rhaglenni agwasanaethau gan feysydd o’r BBC a ariennir gan ffi’r
drwydded yn ogystal â’i Is-gwmnïau Masnachol. Mae
Canllawiau Masnachu Teg y BBC yn rhoi arweiniad ary gydberthynas fasnachu hon er mwyn sicrhau bwlch
rhwng Cymorth Grant ac incwm ffi’r drwydded.
Fel sy’n ofynnol gan y Canllawiau Masnachu
Teg, comisiynodd Bwrdd Gweithredol y BBC
adroddiad gan archwilwyr allanol ar gydymffurfiaethy BBC yn y maes hwn. Canfu’r adroddiad
archwilio fod y BBC yn cydymffurfio o ran ei
ymddygiad. Gellir cael rhagor o fanylion yn www.
bbcworldservice.com/annual_review2009.

Rhyddid Gwybodaeth

Edrychwyd ar gynllun cyhoeddi ar-lein y BBC dros 1.5
miliwn o weithiau yn ystod y flwyddyn, gydag ychydig
dros filiwn o ddogfennau yn cael eu lawrlwytho.
Lansiwyd ein cynllun cyhoeddi newydd ym mis
Ionawr 2009 yn unol â’r gofynion newydd a bennwyd
gan Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth ar gyfer
pob corff cyhoeddus a gwmpesir gan y Ddeddf.
Cawsom 1,694 o geisiadau am wybodaeth o dan y
Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth (cynnydd o 63% o
2007/08). Rhyddhawyd y wybodaeth i gyd neu ran
o’r wybodaeth yn achos 1,135 (67%) o geisiadau.
Ymatebwyd i 86% o geisiadau o fewn y terfyn amser
statudol o 20 diwrnod gwaith, neu estynnwyd yterfyn amser yn gyfreithlon o dan y Ddeddf.
Hefyd, gwnaed 51 o geisiadau i gynnal arolygon
mewnol o benderfyniadau Deddf Rhyddid
Gwybodaeth y BBC, a chyfeiriwyd 76 o achosion i
Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth. Cyflwynwydapêl i’r Tribiwnlys Gwybodaeth mewn pum achos,a chyflwynwyd pedwar ohonynt i’r Uchel Lys.
Cafodd un apêl wrandawiad yn Nhŷ’r Arglwyddi.
Gellir cael rhagor o wybodaeth am y materion
hyn a gweithgarwch Deddf Rhyddid Gwybodaeth
arall y BBC yn www.bbc.co.uk/foi

Diogelu data

Mae’r BBC yn rhoi hyfforddiant diogelu data gorfodoli bob aelod o staff y BBC. Roedd mwy nag 83%
o staff wedi cwblhau’r hyfforddiant hwn ar 31
Mawrth 2009. Cafodd strwythur cydymffurfio allunio adroddiadau ffurfiol ei weithredu drwy’r BBCi gyd o ran diogelu data a chwblhawyd archwiliad
diogelu data allanol mewn nifer o is-adrannau.
Cafodd tri achos o dorri rheolau diogelu data’r BBC
eu cyfeirio i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth.
Cyfeiriodd y Comisiynydd Gwybodaeth bedair cwyn
arall i’r BBC a chyfeiriodd Comisiynydd Gwybodaeth
Jersey un gŵyn i’r BBC. Cafodd y BBC 26 o Geisiadau
ffurfiol gan Wrthrych Gwybodaeth o dan y Ddeddf
Diogelu Data, y cafodd 23 ohonynt eu cyflawni ofewn yr amserlen statudol o 40 diwrnod. Cyfeiriwyd
un i Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth.

Cost cydymffurfio

Er mwyn sicrhau ein bod yn cydymffurfio â’r holl
ddeddfwriaeth berthnasol sy’n gymwys i’r BBC fel
darlledwr a chorff cyhoeddus, yn 2008/09 gwariwyd
tua £17.3 miliwn ar gydymffurfio (2008: £15.3
miliwn). Mae’r ffigur hwn yn cynnwys tanysgrifiad
blynyddol y BBC i Ofcom sy’n £3.6miliwn.

Cyfreithiol

Mae Cwnsler Cyffredinol y Grŵp yn paratoi
adroddiad ar gydymffurfiaeth a gyflwynir bob
chwarter i’r Bwrdd Gweithredol, a phob chwe mis
i Ymddiriedolaeth y BBC. Fe’i cynlluniwyd i amlygu
a nodi cydymffurfiaeth y BBC â’r prif gyfreithiau arheoliadau sy’n effeithio ar fusnes grŵp y BBC.
Mae Cwnsler Cyffredinol y Grŵp yn rhoi sylwebaethar faterion yn ymwneud â diffyg cydymffurfio
a allai godi ac yn llunio cynllun gweithredu sydd
wedi’i gynllunio i unioni unrhyw faterion pan
fyddant yn codi. Ymhlith y meysydd a gwmpesir
gan yr adroddiad mae cydymffurfio â chyfreithiau
cyffredinol fel y Ddeddf Cwmnïau a chyfraithcystadleuaeth, a chyfreithiau a rheoliadau sy’nymwneud yn benodol â darlledu a’r cyfryngau.
Ni chyhoeddir y ddogfen yn llawn nac yn rhannol gan y
BBC ond fe’i defnyddir gan y rheolwyr fel dull mewnolo fesur a, lle y bo’n briodol, wella system gydymffurfio arheolaethau’r BBC. Mae Ymddiriedolaeth y BBC, yn ei
thro, yn defnyddio’r adroddiad fel un dull o sicrhau bod
y rheolwyr yn rhoi ystyriaeth ddifrifol i gydymffurfioâ chyfreithiau a rheoliadau fel sy’n ofynnol.
Rydym hefyd yn cynnal llyfrgell gyfreithiol ganolog
ac yn trefnu hyfforddiant cyfreithiol a mathau eraillo hyfforddiant. Mae’r rhan fwyaf o’n sgyrsiau a’nseminarau mewnol yn agored i gymuned ehangachy BBC.
Mae adran gyfreithiol ar wahân yn gweithio
gyda BBC Scotland, gan gydnabod y strwythur
cyfreithiol gwahanol sydd ar waith yno.

103
CYFRIFOLDEB/• eu bod yn dangos effeithlonrwydd masnachol• nad ydynt yn peryglu enw da’r BBC
na gwerth brand y BBC• eu bod yn cydymffurfio â’r Canllawiau Masnachu Teg ac
yn arbennig, yn osgoi cael effaith andwyol ar y farchnad
Ar ôl derbyn adroddiadau gan yr uwch
reolwyr perthnasol, mae Bwrdd Gweithredoly BBC yn fodlon bod pob un o’i wasanaethau
masnachol wedi bodloni’r meini prawf uchodrhwng 1 Ebrill 2008 a 31 Mawrth 2009.

DATGANARIANN106 / TROSOLWG ARIANNOL/
112 / RHAGOLWG RISG/
114 / UCHAFBWYNTIAU ARIANNOL/
115 / DATGANIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL/
116 / DATGANIAD CYFUNOL O INCWM
A GWARIANT/
117 / MANTOLEN GYFUNOL GRYNO/
117 / DATGANIAD LLIF ARIAN PARODCYFUNOL CRYNO/
118 / NODIADAU I’R DATGANIADARIANNOL CRYNO/
123 / CYSONI SAFONAU ADRODD ARIANNOLRHYNGWLADOL (IFRS)/
124 / CYSYLLTU Â NI/
125 / GWYBODAETH ARALL/DATGANIADAU
ARIANNOL/

IADAU
OL/

105

DATGANIADAU ARIANNOL/
TROSOLWG ARIANNOL/DATGANIADAU
ARIANNOL/

106“MAE TALWYR FFI’R DRWYDDED YN DISGWYL CAEL GWERTHRHAGOROL AM ARIAN YM MHOB UN O’N GWASANAETHAU
AC MAE’N BRIODOL EU BOD YN DISGWYL HYNNY. ER MWYN
LLWYDDO I GYFLAWNI MWY AM LAI RYDYM YN PARHAU ISYMLEIDDIO AC ARLOESI YM MHOB AGWEDD AR EIN BUSNES.”ZARIN PATEL, PRIF SWYDDOG ARIANNOLSiart 9/ Casglu/osgoi talu ffi’r drwydded %
06/07
9.2
8.7
07/08
8.7
08/09

EIN LLINELL SYLFAEN YWRHOI GWERTH – I BOB UN
O’N RHANDDEILIAID

Un o ganlyniadau eraill ein statws unigryw yw
nad oes gennym ‘linell sylfaen’ yn yr un moddâ sefydliadau sy’n gwneud elw, ond rydym yn
dangos gwarged neu ddiffyg bob blwyddyn.
Dengys ein cyfrifon grŵp warged cyn llog a threth
eleni o £178.1miliwn (2008: diffyg (£4.7miliwn)),sy’n deillio’n bennaf o ganlyniad i’r ffordd y cawsom
ein hariannu. Mae gennym setliadau uwch yn yblynyddoedd cynnar a fydd yn helpu i ariannu ein
hymrwymiadau Siarter sylweddol hyd at 2012/13,
gan gynnwys datblygu digidol a’r Cynllun Cymorth,symud i Salford a’n strategaeth cyflenwi rhwydwaith.
Yn hytrach na llinell sylfaen, yr hyn sydd gennym
yw dealltwriaeth glir iawn o’r gwerth y gallwn ac
y dylem fod yn ei greu i’n rhanddeiliaid, ac mae
hyn yn trosi’n bum amcan ariannol allweddol:

Sicrhau’r incwm mwyaf i ni ein hunain
drwy gasglu ffi’r drwydded mewnffordd mor effeithlon ag y gallwn

Mae dwy agwedd i hyn: datblygu ffyrdd mwy costeffeithiol o gasglu a thalu ffi’r drwydded, sydd hefyd
yn diwallu anghenion ein cwsmeriaid, a lleihau nifer yr
achosion o osgoi talu ffi’r drwydded gymaint â phosibl.
Gwelsom gynnydd o 12% yn nifer y bobl a oedd yntalu drwy gynlluniau arian parod y llynedd, sy’n galluogi
pobl i dalu mewn rhandaliadau llai dros gyfnod hwy,
ac rydym hefyd wedi darparu mwy o allfeydd lle y gallpobl dalu pan fo’n gyfleus iddynt. Rydym wedi parhau
i hyrwyddo taliadau ar-lein, sy’n rhatach i’w prosesu,
ac yn fwy hwylus i lawer o’n talwyr ffi’r drwydded.
Gwerthwyd mwy o drwyddedau yn y ffordd hon athrwy’r llinell ffôn hunanwasanaeth yn 2008/09. Mae
hunanwasanaeth bellach yn cynrychioli 35% o’r holldrafodion, sef cynnydd o’r 26% yn y flwyddyn flaenorol.
Cynyddodd nifer y bobl sy’n talu drwy ddebyd
uniongyrchol unwaith eto eleni o 66% i 67%. Yn ôl y
disgwyl, rydym yn cyrraedd yr uchafswm posibl ar gyfer
y cynllun penodol hwn, felly rydym yn canolbwyntio
yn awr ar fuddsoddi mewn dulliau talu hyblyg eraill.
Lleihaodd cyfanswm ein costau casglu (yn glir o log)
unwaith eto eleni, i £119miliwn neu 3.4% o’r incwm.
Cododd achosion o osgoi talu ychydig, o 5.1% i 5.3%,
sy’n adlewyrchu’r amodau economaidd presennol,
ond gwrthbwyswyd hyn gan ddulliau casglu mwy
effeithlon, a pharhaodd cost gyfunol casglu ac osgoi

talu yn sefydlog ar 8.7% o incwm ffi’r drwydded. Fodd
bynnag, rydym yn disgwyl wynebu rhagor o heriau
yn y 12 mis nesaf wrth i lefelau is o hyder ymhlithdefnyddwyr arafu’r twf mewn aelwydydd newydd.
Yn ddiweddar cynhaliodd Ymddiriedolaeth y BBC
arolwg annibynnol o’n Casgliad Ffi’r Drwydded, aymgynghorodd â thalwyr ffi’r drwydded cyn gwneud
nifer o argymhellion penodol ar sut y dylid newid
ein dull gweithredu. Rydym wedi ystyried y rhain,
a byddwn yn edrych yn benodol ar sut rydym yn
cyfathrebu â thalwyr ffi’r drwydded, gan symleiddio’r
modd y mae pobl yn talu am eu ffi’r drwydded, affyrdd o dargedu ein mesurau gorfodi yn fwy effeithiol.

Gwneud y BBC mor effeithlon â phosibl,
a darparu gwerth da am arian

Mae llwyddiant ein rhaglen effeithlonrwydd yn
bwysicach nawr nag y bu erioed. O dan ein rhaglen
Gwelliant Parhaus newydd, a ddechreuodd ym
mis Ebrill 2008, rydym wedi bod yn gosod targed
ymestynnol i gyflawni 3% o arbedion effeithlonrwydd
cronnol bob blwyddyn neu 15% o’n sail costau
hyd at 2012/13, sef tua £1.9biliwn. Yn ystod ycyfnod hwn rydym hefyd yn bwriadu lleihau nifer
y staff 10% (1,800 o swyddi), ar ben y 10% a
gyflawnwyd rhwng 2005 a 2008 (1,900 o swyddi).
Amcangyfrifwn y bydd y rhaglen Gwelliant Parhaus
yn costio tua £160miliwn i’w gweithredu dros chweblynedd, ac rydym wedi arbed £237miliwn ers i’rrhaglen ddechrau (£192miliwn yn glir o gostau).
Nid un rhaglen o arbedion yw hon. Rhwng 2000 a 2005
gwnaethom arbed dros £2biliwn drwy effeithlonrwydd
a mentrau eraill, ac yna sicrhawyd £347miliwn arall oarbedion blynyddol cylchol, drwy’r rhaglen Gwerth am
Arian, a fu’n rhedeg rhwng 2005 a 2008. Targedodd yrhaglenni effeithlonrwydd hyn ein sail costau sefydlog
yn bennaf; mae hyn yn golygu bod yr arbedionyn ein rhaglen ddiweddaraf, fel cyfran o’n costau
amrywiol, hyd yn oed yn uwch mewn gwirionedd.
Daw’r arbedion hyn o nifer o fentrau, yn
cynnwys newid y ffordd rydym yn comisiynu
ac yn gwneud rhaglenni yn fewnol, gan ganoli’r
gwaith o gynhyrchu newyddion a chyflwyno
cynyrchiadau di-dâp digidol o’r dechrau i’r diwedd.

Siart 10/ Arbedion effeithlonrwydd gros £mRhagamcanol

2,000

530

1.9bn

1,500

470
1,000

390
500

0

300
237
08/09 09/10 10/11 11/12 12/13 Cyfanswm

107
DATGANIADAU
ARIANNOL/

Mae’r BBC yn cynnig amrywiaeth unigryw ac arbennig
o wasanaethau; fe’i hariennir hefyd mewn ffordd
unigryw. Mae gennym weithrediadau masnachol, gan
gynnwys BBC Worldwide, ond daw’r rhan fwyaf o’ncyllid o ffi’r drwydded, y telir amdani gan aelwydydd
ledled y DU. Cawn gyllid hefyd gan y Swyddfa
Dramor a Chymanwlad i gefnogi’r World Service.
Rhydd ein cyllid freintiau eithriadol i ni ac mae
cyfrifoldeb arnom i wario’r arian hwn yn dda.
Mae’r rhan gyntaf hon o’r arolwg ariannol hwn yn
canolbwyntio ar sut y gwnawn hyn, yn enwedig
yng ngoleuni’r dirywiad economaidd presennol.

DATGANIADAU ARIANNOL/
TROSOLWG ARIANNOL/

Siart 11/ Elw statudol BBC Worldwide
cyn llog a threth £m
06/07
111
118
07/08
86
08/09

Hyd yma, o ganlyniad i’r newidiadau a wnaed i’rffordd rydym yn gwneud ein rhaglenni, rydym wedi
gallu buddsoddi mwy mewn technoleg, gan wellagallu iPlayer a gwella ein gallu ar alw, i sicrhau bod
ein cynnwys Chwaraeon, Newyddion a Radio argael pryd bynnag a lle bynnag y mae ein cynulleidfa
am ei gael. Rydym hefyd wedi buddsoddi mewn
rhaglenni aml-lwyfan a gwasanaethau newydd
megis HD – mae hyn eisoes wedi bod yn llwyddiantmawr ar gyfer Gemau Olympaidd 2008, a hefyd argyfer rhaglenni nodedig fel Nature’s Great Events.
Y pwyntiau olaf i’w crybwyll yma yw’r arolygon
Gwerth am Arian. Cwblhaodd y Swyddfa Archwilio
Genedlaethol ddau arolwg yn 2008/09, un argynhyrchu rhaglenni radio, a’r llall ar ein rheolaeth ogontractau strategol. Cydnabu’r cyntaf fod y nod osicrhau bron £70miliwn o arbedion rhyddhau arianparod cronnol ym maes radio erbyn 2012/13 yn un
heriol. Gwnaeth yr adroddiad nifer o argymhellion,a oedd naill ai eisoes ar waith, neu y byddwn yn
mynd i’r afael â hwy nawr. Mae’r rhan fwyaf o’r rhain
yn ymwneud â rhannu arfer da a dealltwriaeth, y tu
mewn a’r tu allan i’r BBC. Dadansoddodd yr ail arolwg
17 o gontractau gwahanol gyda gwerth blynyddol
cyfun o tua £715miliwn. Cydnabu’r adroddiad fod gany BBC hanes gwell na’r cyffredin o reoli contractau
mawr ac mae’r arbedion rydym wedi eu sicrhau wedi
rhagori ar y disgwyliadau gwreiddiol. Unwaith eto,
rydym yn mynd i’r afael ag argymhellion yr adroddiad,ac yn canolbwyntio yn benodol ar sut rydym ynrheoli ein cadwyn gyflenwi yn fwy effeithiol.

garreg filltir hon. Mae hyn yn rhannol oherwydd
buddsoddiad newydd eleni, mewn sianelau, ar-lein ac
ym maes cynyrchiadau, ac yn rhannol oherwydd twf
ein busnes presennol. Ymhlith yr uchafbwyntiau ofusnes ein Brandiau Byd-eang mae Top Gear, a Doctor
Who. Rydym hefyd wedi lansio 18 o sianelau newydd
ledled y byd eleni, sy’n gwneud cyfanswm o 44, gan
gyfrannu at dwf mewn refeniw Sianelau o 23%.
Cafodd yr is-adran cylchgronau flwyddyn anos, gyda
hysbysebu a chylchrediad yn dioddef o’r dirywiad
cyffredinol mewn gwariant marchnata sydd bellachyn effeithio ar y farchnad gylchgronau gyfan. Mae
Lonely Planet wedi cyflawni ei flwyddyn lawn
gyntaf o refeniw, ond mae’r dirywiad economaidd
presennol yn effeithio ar hwn hefyd, sy’n arafu’r
farchnad deithio a gwyliau; fodd bynnag, mae’ngalonogol bod y busnes wedi llwyddo, serch hynny,i gynyddu ei gyfran yn y farchnad yn UDA.

BBC mwy effeithlon: symleiddio sgriptiau

Mae datblygu a chynhyrchu dramâu yn fusnes drud,ac rydym bob amser yn chwilio am ffyrdd o gael yr
un canlyniad o safon am lai o gost – i wneud Little
Dorrit am gyn lleied â Doctors. Un ffordd o wneud
hyn yw drwy ddod â’n timau ariannol a chreadigol
ynghyd yn amlach ac mewn ffyrdd newydd, i wella
eu dealltwriaeth o flaenoriaethau a chyfyngiadau
ei gilydd. Mae rhoi hyfforddiant cyllidebu rhaglenni
gwell i olygyddion sgriptiau yn enghraifft dda ohyn yn gweithio’n dda yn ymarferol. Yn yr achos
hwn rydym wedi gallu osgoi costau diangen asymleiddio’r broses o wneud penderfyniadau
ar gamau cynnar hollbwysig mewn amserlen
gynhyrchu. Mae hyn wedi arwain at sgîl-fanteision
i’r tîm cynhyrchu cyfan ac i’r broses.

Sicrhau’r elw mwyaf ar gyfer rhaglenni
y telir amdanynt gan ffi’r drwydded

DATGANIADAU
ARIANNOL/108

Yn ei hanfod, dyma beth yw diben prif gangen fasnachol
y BBC. Mae BBC Worldwide yn gwerthu’r rhaglennia wnawn ledled y byd, fel bod talwyr ffi’r drwydded
yn cael yr elw mwyaf posibl ar yr arian a dalant.
Rydym bob amser yn chwilio am gyfleoedd newydd
i werthu ein hallbwn, fformatau a nwyddau eraill
yn y DU a thramor. Yn 2008/09 roedd cyfanswm
refeniw BBC Worldwide ychydig dros £1biliwn,
yn cynnwys incwm mewnol y grŵp a’i gyfran oincwm y cyd-fentrau, cynnydd o 9.5% ers y flwyddyn
flaenorol a’r tro cyntaf i’r refeniw fynd y tu hwnt i’r

BBC mwy effeithlon: newyddion aml-gyfrwng

Mae gennym bellach ystafell newyddion aml-gyfrwng
sy’n dwyn ynghyd newyddiadurwyr a thimau
cynhyrchu o feysydd teledu, radio ac ar-lein. Mae
hyn yn arbed arian, yn cyflymu’r broses o wneud
penderfyniadau, ac yn caniatáu i ni wneud y gorau
o’r cynnwys a grëir gennym, drwy ei ailddefnyddio a’iailbecynnu ar gyfer mwy o sianelau a llwyfannau. Mae
hefyd wedi rhoi sgiliau newydd i’n timau newyddion
ni ein hunain, yn ogystal â’r staff llawrydd sy’n gweithio
i ni, a all gymryd yr hyn y maent wedi ei ddysgu a’iddefnyddio yn y farchnad ehangach.
Roeddem wedi gobeithio adeiladu ar lwyddiantenfawr iPlayer gyda’n cynnig i ddatblygu gwasanaeth
fideo ar alw newydd mewn partneriaeth ag ITV a
Channel 4. Yn anffodus mae’r Comisiwn Cystadleuaethwedi dyfarnu y byddai hyn yn ormod o fygythiad i
gystadleuwyr eraill yn y farchnad fideo ar alw sy’n
datblygu. O ganlyniad rydym wedi gorfod dileu £9miliwn
o gostau yr aethpwyd iddynt, ond rydym yn obeithiolo hyd y gallwn ddod o hyd i ffordd arall o gynhyrchu’r
un elw i dalwyr ffi’r drwydded yn y tymor hir.
Aeth ein partner yn y gyd-fenter 2entertain,
Woolworths Group plc, yn nwylo gweinyddwyr ar
ddiwedd 2008, felly bu’n rhaid i ni ddileu costau adyled anadenilladwy, er bod 2entertain ei hun yn
parhau i fasnachu’n dda. Ers hynny rydym wedi bod
yn ystyried sut i ddatrys y broblem hon mewn modd
sy’n diogelu buddiannau talwyr ffi’r drwydded.
Lleihaodd enillion statudol BBC Worldwide o£118miliwn yn 2007/08 i £86miliwn eleni. Mae hyn
yn bennaf oherwydd taliadau mewn perthynas â
Woolworths (amcangyfrif o £15miliwn yn cynnwys ein
cyfran o rwymedigaeth pensiwn 2entertain), Kangaroo(£9miliwn) a’n strategaeth fuddsoddi barhaus.
Mae’r dirywiad mewn gweithgarwch hysbysebu
yn ystod y flwyddyn wedi effeithio ar ein busnes
newyddion byd-eang, BBC World News. Er
gwaethaf cynnydd mewn refeniw o 12%, maewedi mynd i golled statudol o £3miliwn eleni.

Yn ein busnes ni fydd comisiynau ac amserlenni bob
amser yn newid flwyddyn ar ôl blwyddyn, wrthi ddewisiadau a blaenoriaethau cynulleidfaoedd
newid. Mae hyn yn golygu bod sicrhau arbedion
sylweddol yn y gyllideb hyd yn oed yn fwy heriol,
ond mae rhai penderfyniadau hirdymor y gallwn
eu gwneud o hyd a all helpu i leihau costau. Er
enghraifft, gallwn negodi cytundebau tymor hwy
gyda chynhyrchwyr annibynnol ar y fformatau
hynny sy’n debygol o barhau i fod yn boblogaidd yn
ein barn ni, neu a allai addasu i chwaeth gwahanol
gynulleidfaoedd. Mae Masterchef ac Eggheads yn
ddwy enghraifft dda o hyn. Mae’r manteision yn
ddeublyg – mae’n rhoi mwy o sicrwydd i’r cwmni
cynhyrchu annibynnol am eu llif arian parod, tra’ncaniatáu i ni gynllunio’n fwy effeithlon, sy’n caeleffaith uniongyrchol ar ein cost fesul awr.
Ar ddechrau 2008/09, gwnaethom gyhoeddi ein
bod yn gwerthu is-adran Darllediadau Allanol BBC
Resources Limited, menter fasnachol arall. Cadwyd
gweithrediadau’r Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu, achawsant eu hailstrwythuro yn fusnes newydd o’r
enw BBC Studios and Post Production Limited.
Bu’n flwyddyn anodd i’r farchnad cyfleusterau
darlledu, gyda lleihad cyffredinol mewn trosianta refeniw, wrth i gynyrchiadau gwtogi ar gostau
a chwilio am arbedion. Ar ddiwedd y flwyddyn,
gwnaeth y busnes golled statudol cyn llog a threth o£18miliwn, yn bennaf o ganlyniad i’n hailstrwythuro.
Am ragor o wybodaeth gweler ei arolwg
gwasanaethau, neu ewch i
www.bbcstudiosandpostproduction.com
Er bod canlyniadau statudol y busnesau masnachol
unigol yn dangos elw o £86miliwn yn BBC Worldwide,
colledion o £19miliwn mewn gweithrediadau Stiwdios
ac Ôl-gynhyrchu a £3miliwn yn BBC World News,o’u cyfuno yng nghyfrifon y grŵp, caiff elw’r grŵpcyn llog a threth ei leihau i £31miliwn. Mae hyn yn
adlewyrchu’r gydnabyddiaeth o golledion anariannol
ar offerynnau ariannol cyfnewid tramor; nid oedd
yr addasiadau hyn yn sylweddol yn 2007/08.
Yn gyffredinol, roedd ein gweithrediadau masnachol
mewn cyflwr da ar ddechrau’r flwyddyn ariannol
newydd. Rydym yn aros am ganlyniad arolwg
Prydain Ddigidol, a all fod â goblygiadau tymor hwy
i BBC Worldwide. Y flaenoriaeth nawr yw gwneud
gwelliannau gwirioneddol mewn rhai meysydd sy’ntanberfformio, ond gan barhau i fod yn ddigon hyblyg iallu symud yn gyflym i fanteisio ar gyfleoedd newydd.

Lledaenu mantais ffi’r drwydded ar draws
y DU gyfan

Mae’r BBC ar gyfer y DU gyfan, o Belfast i Truro,
Aberdeen i Brighton, Abertawe i Middlesbrough.
Rydym oll yn ymrwymedig i feithrin y talentau creadigola chynhyrchu gorau, o bob cwr o’r wlad. Un ffordd
o wneud hyn yw drwy anelu at sicrhau bod 50% o’ncynyrchiadau Teledu Rhwydwaith wedi eu gwneud yRheoli risg mewn dirwasgiad

Rydym yn cydnabod bod sicrwydd incwm ffi’r drwydded yn diogelu’r BBC rhag
y gwaethaf o’r dirywiad economaidd; fodd bynnag nid ydym yn hollol ddiogel
rhag effaith y dirwasgiad. Yn wahanol i lawer o’n cystadleuwyr, nid ydym yn
dibynnu’n uniongyrchol ar refeniw hysbysebu, ond wynebwn heriau tebyg
i’r rhan fwyaf o fusnesau’r DU o ganlyniad i’r ansicrwydd economaidd a’r
anwadalrwydd dilynol mewn marchnadoedd ariannol. Mae pwysau ar ein
refeniw masnachol a refeniw ffi’r drwydded, yn arbennig wrth i ni deimlo effaithllai o dwf o ran aelwydydd. Mae ein busnesau masnachol wedi dioddef gyda llai
o weithgarwch manwerthu a hysbysebu a mwy o gystadleuaeth yn ein busnes
Stiwdios; wedi dweud hynny, mae BBC Worldwide wedi gwrthsefyll hyn hydyma, oherwydd natur amrywiol ei fusnes.
Lle mae mwy o ansicrwydd ynghylch ffrydiau incwm yn y dyfodol, mae’n bwysig
ein bod yn gallu fforddio’r hyn a wnawn. Rydym wedi rhoi sawl mesur ar waitheleni o ganlyniad i hyn, gan gynnwys dim bonysau gwasanaeth cyhoeddus dewisol
ar gyfer 2008/09, ac na fydd cynnydd mewn cyflogau i uwch reolwyr. Rydym
hefyd yn edrych yn ofalus ar yr hyn a dalwn am ein talentau, yng ngoleuni’r
amgylchedd economaidd ac arolwg yr Ymddiriedolaeth o dalentau yn 2008.
Hefyd, er ein bod yn parhau i fuddsoddi mewn meysydd megis ar-lein, gydag
ymrwymiad i ddod o hyd i o leiaf 25% o’n gwariant ar-lein cymhwysol yn allanol,
byddwn yn arafu cyfradd ein buddsoddiad newydd eleni. Mae’n hollbwysig ein
bod yn parhau i gyflwyno cynnwys unigryw am y gwerth gorau posibl am arian,
tra’n cadw’n wastad â lefel y buddsoddiad yn y farchnad yn gyffredinol.
Mae gennym risg benodol lle yr effeithir ar sefydlogrwydd ariannol cyflenwyr
allanol, a lle y dibynnwn ar un cyflenwr penodol am wasanaeth darlledu
hollbwysig. Mae cynlluniau wrth gefn ar waith gennym i ddelio ag unrhyw
ddirywiad pellach yn yr economi neu fethiant ar ran cyflenwr, tra’n cydnabod
bod gennym gyfrifoldeb tuag at ein cyflenwyr yn ogystal â chyfrifoldeb tuag at y
diwydiant creadigol ehangach.
Gyda’r argyfwng hwn yn gwaethygu yn yr economi ariannol, rydym wedi
gorfod cadw llygad barcud hefyd ar ein terfynau benthyca. Rydym yn
canolbwyntio hyd yn oed yn fwy trwyadl ar drosi ein harian parod yn y tymor
byr, a rheoli ein trefniadau ariannu tymor hwy. Er bod cyfleusterau benthyca’r
BBC o £200miliwn ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus a £350miliwn ar gyfer
busnesau masnachol yn ymddangos yn gymharol fach o gymharu â chyfanswm
ein hall-lif arian parod blynyddol, rydym yn gallu ailgyflwyno eitemau sylweddolo wariant gan roi rhybudd cymharol fyr. Mae’r cyfleusterau a roddwyd arwaith gennym yn 2007/08 i sicrhau ein bod wedi ein hariannu’n llawn ar gyfer
2012/13 ar gyfer y gwasanaeth cyhoeddus a busnesau masnachol gyda grŵpdethol o wrthbartïon â statws credyd cryf.
Rydym hefyd yn blaengynllunio i nodi risgiau a thueddiadau, ac i gymryd camau
i achub y blaen arnynt. Mae hyn yn arbennig o bwysig mewn perthynas â’ncynllun pensiwn, y mae’r anwadalrwydd yn y marchnadoedd ecwiti yn anochel
wedi effeithio arno. Lle y bo’n bosibl rydym wedi ceisio amrywio’r risg yn yportffolio, tra’n chwilio am ffyrdd newydd o fuddsoddi. Ceir rhagor o fanylion
am hyn yn nes ymlaen yn yr arolwg.
Yn unol ag arfer cyffredin, rydym wedi adolygu gwerth cario ein hasedau gan
gynnwys buddsoddiadau ac ewyllys da. Rydym wedi asesu llifau arian parod yny dyfodol o gynlluniau busnes, gan ddefnyddio cyfradd ddisgowntio briodol achredwn fod hyn yn ategu gwerthoedd cario ein hasedau. Yn arbennig ar gyfer
Lonely Planet gwnaethom ddefnyddio cynlluniau busnes sy’n gyson â’r strategaeth i
drawsnewid Lonely Planet o gyhoeddwr llyfrau teithio yn ddarparwr gwybodaeth
am deithio amrywiol. Disgwylir i’r strategaeth hon gynhyrchu twf sylweddol ynarbennig i’r busnes digidol yn dilyn ail-lansiad llwyddiannus gwefan Lonely Planet.
Mae’r cyfrifiadau gwerth mewn defnydd hyn yn cefnogi gwerth cario’r busnes.
Mae’n debygol y bydd y dirwasgiad hwn yn fwy pellgyrhaeddol nag y byddem wedi
ei ragfynegi flwyddyn yn ôl. Credwn ein bod wedi ymateb yn gyflym ac mewn
modd penderfynol i’r problemau a wynebwn ac rydym yn hyderus bod gennym
yr adnoddau sydd eu hangen i barhau â’n gweithrediadau yn y dyfodol agos.

109
DATGANIADAU
ARIANNOL/

BBC mwy effeithlon: cytundebau cynhyrchu
tymor hwy

DATGANIADAU ARIANNOL/
TROSOLWG ARIANNOL/

Siart 12/ Gwariant ffi’r drwydded yn
y gwledydd/rhanbarthau £m
06/07
884
984
07/08
948
08/09

tu allan i Lundain erbyn 2016. Mae symud i Salford yn
ganolog i’r strategaeth hon. Byddwn hefyd yn dyrannu
12% o’n buddsoddiad mewn Teledu Rhwydwaith i’r
Gwledydd erbyn 2012, gan godi i 17% erbyn 2016.
Rydym yn adolygu pa dargedau a ddylai fod ar waith argyfer ein hallbwn radio yn y flwyddyn i ddod.
Yn 2008, cynyddodd cyfanswm y gwariant y tu allani Lundain, a fynegir fel canran o’r gwariant cymwys(fel y’i diffinnir gan Ofcom) o 33% i 35%. Mewn
termau absoliwt, gostyngodd cyfanswm y gwariant
gan gynnwys ar-lein, o £984miliwn yn 2007/08, i£948miliwn eleni, gan adlewyrchu lefel yr arbedion
effeithlonrwydd a wnaed eleni ym maes gwariant yngyffredinol. Rydym yn disgwyl i’r swm hwn gynyddu
wrth i gynyrchiadau symud allan o Lundain yn unol â’nstrategaeth cyflenwi rhwydwaith hirdymor.

mae BBC ALBA a BBC HD wedi gwario llai na’r hyn
a ragwelwyd, oherwydd gwahaniaethau amseru yn
erbyn eu cyllidebau gwreiddiol, ac o ganlyniad torrwyd
y ddwy drwydded gwasanaeth yn dechnegol. Maerhai trwyddedau eraill yn gweithredu’n agos at eu
trothwyon, ac maent yn cael eu hadolygu ar hyn obryd. Mae’r fframwaith rheoli sy’n arolygu pob un o’ntrwyddedau gwasanaeth yn gweithredu’n effeithiol,ac rydym wedi gwella ein dull rhybuddio cynnar fel
y gallwn gymryd camau gweithredu cyflym os bydd
unrhyw rai mewn perygl o fynd y tu hwnt i’w terfynau.
Cymeradwywyd cyllideb trwydded gwasanaeth
newydd yn ystod y flwyddyn ar gyfer BBC Online, athrwyddedwyd y gwasanaeth BBC ALBA newydd amy tro cyntaf. O 2009/10 byddwn yn gwneud newidiadau
i delerau’r drwydded gwasanaeth Plant, pan fydd
gwariant yn trosglwyddo i CBBC a CBeebies o BBC
One a BBC Two. Gwneir y newidiadau i atgyfnerthu
rheolaethau dros benderfyniadau golygyddol.

Sicrhau bod ffi’r drwydded yn cefnogi’r economi
greadigol ehangach

DATGANIADAU
ARIANNOL/110

Mae ymchwil wedi dangos y gall yr economi greadigol
fod yn gyfrwng sylweddol ar gyfer twf i’r DU gyfan.
Yn ôl y Gwaddol Cenedlaethol ar gyfer Gwyddoniaeth,
Technoleg a’r Celfyddydau (NESTA), mae diwydiannau
fel teledu, ffilm, cerddoriaeth ac adloniant wedi tyfu
ddwywaith mor gyflym â’r economi gyfan drosy blynyddoedd diwethaf, ac maent yn ffynhonnell
hollbwysig o arloesedd a syniadau newydd. Mae’r
sector hefyd yn cyfrannu £60biliwn y flwyddyn i UK plc.
Mae’r BBC – a dylai fod – yn rhan hollbwysig o hyn.
Ym mlwyddyn galendr 2008 gwnaethom gomisiynu
37% o’n cynnwys teledu gan gwmnïau cynhyrchu
allanol. Cyfanswm ein buddsoddiad yn y diwydiannau
creadigol yn ystod y flwyddyn oedd £1.1biliwn, neu
33% o’n hincwm blynyddol o ffi’r drwydded, sy’ncynnwys taliadau i artistiaid a chyfranwyr. Rydym
eisoes yn rhagori ar y targedau a bennwyd ar ein
cyfer gan Ofcom ar wariant yn y sector annibynnol,
ac rydym yn ailddiffinio’r berthynas rhwng y BBC a
gweddill cyfryngau’r DU, ac yn symud y pwyslais oddi
ar gystadleuaeth tuag at gydweithredu gwell, drwy
ddatblygu partneriaethau newydd a chynaliadwy.
Gallwch weld tystiolaeth o hyn eisoes, p’un a yw yn ein
memorandwm cyd-ddealltwriaeth newydd ag ITV irannu seilwaith newyddion rhanbarthol ac adnoddau i
gefnogi darpariaeth y tu hwnt i’r BBC, neu ein cynnig irannu technoleg ac arbenigedd cynhyrchu digidol a allai
helpu cynhyrchwyr annibynnol bach i wneud y newid i
ddyfodol digidol llawn. Mae’r olaf yn arbennig o bwysig.
Fel y noda NESTA, nodweddir economi greadigol y
DU gan lawer o gwmnïau bach, nad oes fawr ddim
ohonynt byth yn cyrraedd maint sylweddol, ac na
allai’r un ohonynt obeithio cystadlu â’r cystadleuwyr
byd-eang mawr. Gall gweithio gyda’r BBC wneud
gwahaniaeth mawr yma, ac rydym am i’n harbenigedd
a’n gwybodaeth fynd llawer pellach. Mae hyn yn
arbennig o bwysig yn y dirywiad presennol, pan allwn
ddarparu rhaglen fuddsoddi fwy sefydlog na llawer o’ncystadleuwyr masnachol.

HERIAU HEDDIW AC YFORY
Trwyddedau gwasanaeth

Rydym yn gweithredu o dan ymbarél cyfundrefn
reoleiddio gymharol newydd. Yn y flwyddyn ddiwethaf

Newid i ddigidol

Un o’n cyfrifoldebau o dan Siarter y BBC yw helpu i
gyflawni’r newid i ddigidol ledled y DU, a sicrhau bod yrhai y mae angen cymorth arnynt fwyaf yn ymwybodol
o’r hyn y mae’n ei olygu, ac yn cael y cymorth sydd ei
angen arnynt. Neilltuir arian yn ffi’r drwydded i ganiatáu
i’r BBC gyflawni’r rhwymedigaethau hyn.
Erbyn diwedd 2008/09, roedd trosglwyddyddion
Whitehaven a Selkirk yn rhanbarth ITV Border wedi
newid drosodd, gan gyrraedd 73,000 o aelwydydd,
ac roedd 25,000 o unigolion yn gymwys ar gyfer y
Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol. Helpodd y Cynllun
Cymorth hanner miliwn arall o bobl yn rhanbarthau
Border a West Country ITV hefyd y llynedd, wrth
baratoi ar gyfer newid i ddigidol yn 2009. Mae disgwyl i
bedwar arall o blith 14 rhanbarth ITV newid i ddigidol
eleni hefyd, sef 5.4 miliwn yn fwy o aelwydydd, neu
20% o boblogaeth y DU. Bydd tua dwy filiwn o bobl
hŷn ac anabl yn y rhanbarthau hynny yn gymwys argyfer y Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol.
Mae £603miliwn o setliad presennol ffi’r drwydded
wedi cael ei neilltuo i gwmpasu’r Cynllun Cymorth
Newid i Ddigidol ar gyfer y cyfnod hyd at 2012/13, a
gwariwyd £24miliwn y llynedd. Hyd yma, dim ond 1%
o’r boblogaeth sydd wedi newid yn llwyr i ddigidol;
er bod nifer y bobl sydd wedi manteisio ar y cynllun
wedi bod yn is na’r disgwyl hyd yma, mae cynnydd
gwirioneddol mewn gweithgarwch o nawr hyd at
2011. Ni fyddwn yn gallu asesu’n llawn faint y bydd yn
ei gymryd i newid pawb i ddigidol nes y byddwn wedi
cyflwyno’r cynllun ar draws ardal drefol, mwy o faint.
Mae Digital UK yn gyfrifol am godi ymwybyddiaeth ycyhoedd o’r broses newid i ddigidol ac mae ganddo
gyllideb wedi ei neilltuo o ffi’r drwydded o £201miliwn
hyd at 2012/13. Gweinyddir y corff hwn ar y cyd gany BBC a darlledwyr eraill, ac yn 2008/09 gwariodd£26miliwn.

Pensiynau

Mae’r BBC yn gweithredu cynllun buddiannau
diffiniedig i bob aelod o staff, gyda chymysgedd
o gyflog terfynol a buddiannau cyfartaledd gyrfa.
Gweinyddir y cynllun gan grŵp o ymddiriedolwyr sy’nSiart 13/ Gwariant yn yr economi greadigol £bn
06/07
1.1
1.1
07/08
1.1
08/09

POLISÏAU A SAFONAU ARIANNOL
ALLWEDDOL
Polisïau’r trysorlys

Mae adran y trysorlys yn rheoli ac yn monitro pob un
o’n risgiau ariannol, gan sicrhau bod gennym ddigon oarian hylifol i gyflawni ein rhwymedigaethau pan ddônt
yn ddyledus, a’n bod yn cydymffurfio â’n terfynau
benthyca, yn enwedig y rhai a nodir yn ein Siarter achyfamodau benthyca allanol. Mae hefyd yn rheoli
ein hamlygiad i risg o ran cyfraddau cyfnewid tramora chyfraddau llog. Rheolir pob un o weithgareddau’r
adran gan bolisïau a gweithdrefnau a gymeradwyir gan
Bwyllgor Cyllid y BBC, a chânt eu goruchwylio o ddydd i
ddydd gan Drysorlys y Grŵp, gydag adroddiadau misoli uwch reolwyr. Mae Nodyn 23 yn cynnwys rhagor owybodaeth am hyn.

Polisïau cyfrifyddu hollbwysig

Y meysydd sy’n galw am arddel y doethineb mwyaf
yw’r rhai canlynol:• mae ein prisiad o’r cynllun pensiwn at ddibenion
cyfrifyddu FRS17 yn cynnwys tybiaethau o ran
disgwyliad oes, adenillion ar fuddsoddiadau yn ydyfodol, chwyddiant a thwf mewn cyflogau, fel ynodir yn Nodyn 8. Ymgynghorwn ag actiwarïaid ycynllun er mwyn sicrhau eu bod yn disgyn o fewn
ystod dderbyniol yn seiliedig ar arfer y farchnad, ond
byddai tybiaethau gwahanol yn arwain at newid yn
lefel y gwarged neu ddiffyg.
• mae darpariaethau yn cynrychioli ein hamcangyfrif
gorau o rwymedigaethau yn y dyfodol, a gall gynnwys
tybiaethau i gyfrifo costau dileu swyddi, er enghraifft
nifer y bobl a’u lefel cydnabyddiaeth.
• rydym yn gweithredu nifer sylweddol o brydlesau
eiddo a thechnoleg. Fel y gwelwch o Nodiadau 23 a
24, mae’r penderfyniad i drin contractau o’r fath fel
prydlesau cyllid neu weithredu yn cael effaith fawr ar
ein mantolen.
• gan ein bod yn gweithredu ar draws nifer o wledydd
gwahanol a sawl math o arian cyfred gwahanol, cawn
ein hamlygu i amrywiadau yn y gyfradd gyfnewid.
Mae trosi trafodion arian cyfred tramor, y cyfraddau
cyfnewid a ddefnyddir a’r driniaeth o weithrediadau
tramor oll yn effeithio ar ein datganiadau ariannol.
• asesir nifer o ddangosyddion wrth benderfynu addylid lleihau gwerth ased neu ei ddileu. Mae’r rhain
yn cynnwys gwerth gostyngol ar y farchnad neu
ddirywiad mewn perfformiad economaidd. Mewn
llawer o achosion wrth gynnal arolygon lleihad
mewn gwerth, mae angen i ni asesu llifau arian parod
gweithrediad yn y dyfodol i benderfynu a all ei werth
gael ei leihau, sy’n golygu gwneud nifer o dybiaethau
ynghylch perfformiad yn y dyfodol.

Safonau Adrodd Ariannol Rhyngwladol

Byddwn yn mabwysiadu IFRS o’r flwyddyn sy’n dod iben 31 Mawrth 2010. Mae hyn yn unol â phenderfyniad
Trysorlys EM i wneud yr un peth o 2009/10 ymlaen. Yn
y cyfamser, mae’r cyfrifon yn parhau i gael eu paratoio dan yr Egwyddorion Cyfrifyddu a Dderbynnir
yn Gyffredinol yn y DU (UK GAAP), er y darperircysoniad i IFRS er gwybodaeth.
Bydd y brif effaith ar baratoi ein cyfrifon o dan IFRS
mewn perthynas â phrydlesau, ewyllys da a buddiannau
cyflogeion.
Mae’r tudalennau nesaf yn cynnwys ein datganiadau
ariannol cryno – incwm a gwariant, mantolena llif arian parod – a rhywfaint o wybodaeth
ariannol allweddol arall. Cyhoeddir datganiadau
a nodiadau ariannol llawn ar-lein a gellir eu
darllen yn www.bbc.co.uk/annualreport

Zarin Patel
Prif Swyddog Ariannol
18 Mehefin 2009111
DATGANIADAU
ARIANNOL/

rheoli strategaeth fuddsoddi y cynllun pensiwn, gyda
chymorth nifer o gynghorwyr annibynnol.
Yn ystod y ddwy flynedd diwethaf, rydym wedi edrych
am ffyrdd o sicrhau fforddiadwyedd hirdymor ycynllun, megis cyflwyno buddiannau cyfartaledd gyrfa achynyddu cyfraniadau cyflogeion.
Eleni, rydym hefyd wedi cyflwyno cynllun ‘aberthu
cyflog’, sy’n sicrhau arbedion i gyflogeion ac i’r BBC; fel y
gwelwch yn Nodyn 8, mae’n newid y ffordd rydym ynrhoi cyfrif am gyfraniadau pensiwn, gan gynyddu cyfran ycyfraniadau cyflogwyr a ddatgelir. Cyfraddau cyfraniadau
gwirioneddol y BBC a chyflogeion ar gyfer 2008/09 oedd
19.35% a 6.0% yn y drefn honno, gan wneud cyfanswm
cyfradd cyfraniadau o 25.35%. O fis Ebrill 2009, gofynnwyd
i gyflogeion gynyddu eu cyfraniadau i 6.75%, a bydd
cynnydd pellach i 7.5% o fis Ebrill 2010.
Dengys prisiad FRS 17 ddiffyg yn y cynllun elenio £139miliwn o gymharu â gwarged y llynedd o£528miliwn. Bu’n flwyddyn anodd i’r rhai sy’n rheoli
cynlluniau pensiwn, gan fod ecwitïau, eiddo tiriog,
bondiau corfforaethol ac asedau amgen oll wedi lleihau
mewn gwerth. Byddwn yn edrych ar berfformiad
ein cynllun yn y tymor byr a’r tymor hir, lle mae’rrhagolygon yn parhau yn ansicr wrth i’r marchnadoedd
ecwiti ymdrechu i adfer. Mae’r atebolrwydd yng
nghyfrifon eleni yn adlewyrchu cynnwrf y farchnad
eleni, er ein bod yn gobeithio gweld arwyddion oadferiad yn y tymor canolig. Ceir manylion llawn am ein
costau pensiwn a’n rhwymedigaethau yn Nodyn 8 o’r
datganiadau ariannol llawn, sydd ar gael ar-lein yn
www.bbc.co.uk/annualreport
Gwnaed y prisiad actiwaraidd ffurfiol diwethaf o’r
cynllun ym mis Ebrill 2007 a dangosodd hyn warged o£275miliwn. Dangosodd adroddiad actiwaraidd interim
ym mis Ebrill 2008 fod y cynllun wedi symud i ddiffygo £470miliwn, yn bennaf o ganlyniad i dybiaethau isynghylch lefel yr adenillion buddsoddi yn y dyfodol.
Rydym yn disgwyl i’r prisiad actiwaraidd ffurfiol nesaf
gael ei gynnal ym mis Ebrill 2010.
Rydym yn parhau i fod yn ymrwymedig i’r cynllun
buddiannau diffiniedig ac yn adolygu ein dull o ddarparu
pensiynau yn gyson i reoli cost a risg yn effeithiol; fodd
bynnag, rydym hefyd yn cydnabod bod yn rhaid iddo
barhau yn fforddiadwy i ffi’r drwydded yn yr hirdymor.

DATGANIADAU ARIANNOL/RHAGOLWG RISG/

RHAGOLWG RISG/DATGANIADAU
ARIANNOL/

112

RISG
GWEITHREDU		RHAGOLWG AR
GYFER Y DYFODOL

Gallai dirwasgiad estynedig yn y DU ac yn
fyd-eang arwain at ddirywiad sydyn ymmherfformiad ein busnes masnachol.

Mae BBC World yn gymharol amrywiol,
sy’n cynnig diogelwch rhag y dirywiad yn yfarchnad hysbysebu.
Yn ddiweddar rydym wedi ailstrwythuro ein
busnes Stiwdios ac Ôl-gynhyrchu i sicrhau
ei fod yn ddigon hyblyg i ymateb i bwysau
presennol yn y farchnad.

Gallai dirywiad byd-eang parhaol roi mwy
o bwysau ar refeniw ar draws pob un o’nbusnesau masnachol.
Rydym wedi gwneud buddsoddiadau
sylweddol mewn nifer o feysydd a bydd
angen i ni ganolbwyntio ar ddatblygu’r
busnesau newydd hyn.

Gallai risg ariannol a hylifol gynyddol
gynyddu’r pwysau ar incwm, lleihau
ein hyblygrwydd ariannol a chynyddu’r
pwysau ar ein cyfleusterau benthyca.

Rydym wedi cymryd camau gweithredu
cynnar i gynnwys gwaith paratoi at argyfwng
yn ein cynlluniau ariannol, amrywio’r
portffolio pensiynau a lleihau ein risg o ran
hylifedd, fel y nodir yn yr Arolwg Ariannol.
Rydym yn monitro gwerthiannau
ffi’r drwydded a dangosyddion
economaidd allweddol yn gyson iddeall sut y bydd tueddiadau hirdymor
yn effeithio ar ein hincwm.

Wrth i’r dirwasgiad barhau, gall gwerthiannau
ffi’r drwydded barhau i ddod o dan bwysau.
Byddwn yn parhau i reoli’r risg ariannol
yn ystod 2009/10 wrth i’r rhagolwg
economaidd barhau’n ansicr.

Gall dibynnu ar gyflenwyr allweddol
gynyddu’r risgiau sy’n deillio ohylifedd a methiant gwrthbarti
yn ein cadwyn gyflenwi.

Rydym yn monitro pob un o’ncontractau cyflenwi strategol a’n
cyd-ddibyniaeth ar gyflenwyr.
Rydym wedi ceisio sicrhau bod gennym
ddiogelwch cytundebol ar waith drwy
strategaethau gadael clir a chynlluniau wrth
gefn rhag ofn y bydd cyflenwr yn methu.

Bydd ein cyflenwyr yn parhau i deimlo
effaith y dirywiad economaidd drwy gydol
2009/10 a byddwn yn gweithio gyda hwy
i leihau’r risg a berir i wasanaethau critigol
darlledu neu wasanaethau cymorth.

Gall methiant technegol, gweithredu
diwydiannol neu weithredu gan drydyddpartïon, er enghraifft gweithred gan
derfysgwyr, neu fethiant ar ran cyflenwr,
darfu ar wasanaethau darlledu.

Mae gennym gynlluniau parhad darlledu
manwl ar waith, sy’n cael eu hadolygu a’uprofi’n gyson. Rydym yn monitro pob
bygythiad i ddiogelwch cenedlaethol
ac yn meithrin cydberthnasau agored â’rundebau llafur.

Mae’r risg hon yn galw am reolaeth
weithredol barhaus, o gofio’r bygythiadau
dwysach i ddiogelwch ledled y DU a’r
ffaith bod rhai o’n hasedau technolegyn mynd yn hen ac y bydd angen caelrhai newydd yn eu lle o bosibl.

Unrhyw ddigwyddiad sy’n effeithio ar
ddiogelwch ein staff, cyfranwyr neu
gynulleidfaoedd.

Rydym yn cymryd ein cyfrifoldebau
diogelwch o ddifrif ac mae gennym
weithdrefnau cadarn ar waith ar gyfer asesu
risgiau wrth ffilmio, gweithio dramor a
gweithio gyda chynulleidfaoedd.

Byddwn yn parhau i flaenoriaethu diogelwch
ym mhob un o’n gweithgareddau, ac yn
adolygu a diwygio ein harferion mewn
ymateb i ddigwyddiadau sy’n codi.

MAE’R BWRDD GWEITHREDOL YN GYFRIFOL AM NODI UNRHYWRISGIAU I’R BUSNES, AC AM GYMRYD CAMAU LLINIARU FEL Y BO’N
BRIODOL. MAE RHAI RISGIAU YN GYSON, OND MAE ERAILL YNYMATEB I NEWIDIADAU SYDYN YN AMODAU’R FARCHNAD. Y
RISGIAU A NODIR ISOD YW’R RHAI Y CREDIR EU BOD YN CAELYR EFFAITH FWYAF SYLWEDDOL AR EIN CYNULLEIDFAOEDD, EIN
STRATEGAETH A’N GWEITHREDIADAU. NI CHÂNT EU MYNEGI YN
ÔL SAFLE NAC YN ÔL TREFN BLAENORIAETH.

RHAGOLWG AR
GYFER Y DYFODOL

Gallai’r targedau effeithlonrwydd
heriol a bennwyd ar ein cyfer effeithio
ar ansawdd ein rhaglennu.

Gwnaethom ddechrau rhaglen
effeithlonrwydd ‘Gwelliant Parhaus’
newydd eleni. Rydym wedi rhoi fframwaithperfformiad ar waith i fesur cynnydd
yn erbyn y targedau uchelgeisiol anodi unrhyw effaith ar raglennu. Mae’r
arbedion effeithlonrwydd a wnaed yncael eu hailfuddsoddi i wella nodweddion
unigryw pob un o’n gwasanaethau.

Mae ein rhaglen effeithlonrwydd yn parhau
hyd at 2012/13, gyda phwysau cynyddol arwneuthurwyr rhaglenni i ddod o hyd i ffyrdd
arloesol o wella ansawdd a pherfformiad.

Ar gyfer ein cynulleidfaoedd, mae’n bwysig
bod ein cynnwys yn parhau yn gyson
unigryw, yn arloesol ac o safon uchel
a’n bod yn parhau i fuddsoddi mewn
technolegau newydd, er mwyn sicrhau
y gallant gael gafael ar gynnwys pryd a
lle y byddant yn dymuno gwneud hynny
ac mewn ffordd sy’n addas iddynt hwy.

Rydym yn anelu at greu rhaglenni arloesol
sy’n torri tir newydd ac mae strategaethau
gwasanaeth ar waith i gyflawni yn
erbyn pob amcan cynulleidfa craidd.
Mae profion parhaus ac ymchwilio
i dueddiadau’r farchnad a
datblygiadau presennol yn ategu
ein strategaethau technolegol.
Mae’r BBC ac Ymddiriedolaeth y BBC yn
ymgynghori’n helaeth â chynulleidfaoedd
ledled y DU i sicrhau ein bod yn ymateb
i’w hanghenion.

Bydd technoleg a’i phosibiliadau newidiol
yn parhau i fod yn her fawr yn y ffordd
rydym yn ymgysylltu â’n cynulleidfaoedd.
Mae ein portffolio o wasanaethau yn
cynnig rhywbeth o werth i bawb ac
rydym yn buddsoddi mewn cynnwys
a gwasanaethau newydd er mwyn
cystadlu â’r DU ddigidol sy’n datblygu.

Gallai torri safonau golygyddol leihau
hyder gwylwyr a gwrandawyryn rhaglennu’r BBC.

Mae gennym ganllawiau golygyddol
clir ar waith ac rydym yn darparu
hyfforddiant helaeth i’n gwneuthurwyr
rhaglenni a’n cyfranwyr.
Rydym yn annog timau cynhyrchu iystyried cymryd risgiau i gyflawni eu
nodau golygyddol.

Bydd y cyhoedd yn parhau i ddisgwyl ysafonau uchaf o integredd golygyddola natur ddiduedd gan y BBC. Bydd
unrhyw esgeulustod mewn rheolaeth
olygyddol neu farn olygyddol a’r niwed
dilynol i’n henw da a’n brand yn parhau i
fod yn achos pryder a byddwn yn ceisio
ymdrin â hwy yn gyflym ac yn briodol.

Efallai na fyddwn yn cyflawni’r
buddiannau byrdymor a hirdymor sydd
ar gael o ddatblygu partneriaethau â’r
diwydiant darlledu a’r cyfryngau.

Rydym wedi bod yn gweithio’n galed
i sefydlu cyfres o bartneriaethau cryfa pharhaus, gan geisio ymgysylltu â
diwydiant i ddatblygu atebion ar y cyd.
Rydym yn gobeithio y bydd y rhain yn
eu tro yn sicrhau gwerth parhaus i dalwr
ffi’r drwydded.

Bydd hyn yn flaenoriaeth yn 2009/10 wrth
i’r BBC geisio sicrhau bod y fframweithiau
cywir ar waith i greu gwerth economaidd
ym mhob rhan o’r diwydiant.

113
DATGANIADAU
ARIANNOL/RISG
GWEITHREDU		DATGANIADAU ARIANNOL/
UCHAFBWYNTIAU ARIANNOL/

UCHAFBWYNTIAUARIANNOL/
MAE INCWM Y BBC YN PARHAU I DYFU, WEDI EI HYBU GAN FFI’R
DRWYDDED. PENNIR LEFEL FFI’R DRWYDDED GAN Y LLYWODRAETH,
OND EFFEITHIR HEFYD AR Y TWF YN INCWM Y BBC GAN DWF
AELWYDYDD A GALLU’R BBC I GASGLU INCWM FFI’R DRWYDDEDYN EFFEITHIOL.
INCWM

Mae incwm y BBC yn parhau i dyfu, wedi ei hybu
gan ffi’r drwydded. Pennir lefel ffi’r drwydded gan y
Llywodraeth, ond effeithir hefyd ar y twf yn incwm y
BBC gan dwf aelwydydd a gallu’r BBC i gasglu incwm
ffi’r drwydded yn effeithiol.
Er y gall twf mewn incwm masnachol ymddangos yn
gymedrol, nid yw’r ffigur pennawd hwn yn adlewyrchu
llwyddiant strategaeth fasnachol y BBC yn llawn dros y
blynyddoedd diwethaf, yn arbennig yr ehangiad drwy
gysylltiad BBC Worldwide mewn mentrau â phartïon
eraill; nid adlewyrchir uchod gyfran y BBC o’r incwm yn
y cyd-fentrau hyn. Cynyddodd yr adenillion arian parodo BBC Worldwide 23% i £153miliwn.

GWARIANT GWEITHREDU

Gan fod yn rhaid i’r BBC adennill costau dros gyfnod
Siarter, mae cyfanswm y gwariant yn dilyn yr un duedd
ag incwm yn fras. Mae Nodyn 2 yn rhoi rhagor ofanylion am wariant, yn arbennig ar wasanaethau
cyhoeddus y BBC. Fodd bynnag, eleni mae Rhaglen
Gwelliant Parhaus y BBC wedi dechrau cyflawni
arbedion effeithlonrwydd sy’n cyfrannu at leihad
mewn gwariant ar ddarlledu cyhoeddus o’i gymharu â
2007/08; mae gwariant wedi lleihau 3.4%.

COST LLOGDATGANIADAU
ARIANNOL/

114

Mae’r llog net sy’n daladwy wedi cynyddu o £4.6miliwn
i £17.2miliwn gan adlewyrchu newidiadau mewn
benthyciadau, yn arbennig yn y Busnesau Masnachol,i ariannu buddsoddiad. Fodd bynnag, nid yw’r Grŵpwedi gallu manteisio i’r eithaf ar y cyfraddau llog isel
ar hyn o bryd, o ganlyniad i’w strategaeth rheoli arianparod i ddefnyddio cyfnewidiadau cyfradd llog, coleria chapiau i leihau ei amlygiad i gyfraddau llog amrywiol.
Mae cydnabod y cyfnewidiadau, y capiau a’r coleri ar
werth teg wedi cynyddu’r draul llog sy’n daladwy am
y flwyddyn £5.1miliwn, ond wrth i’r cyfnewidiadau
hyn aeddfedu cânt eu disodli gan rai sy’n seiliedig ar
amodau presennol y farchnad, a ddylai leihau’r gost
cyfalaf mewn blynyddoedd i ddod.

Siart 14/ Incwm £m
06/07
07/08
08/09
Ffi’r drwydded
Incwm masnachol

4,177
4,415
4,606
Grantiau World Service a BBC Monitoring
Arall

Siart 15/ Gwariant gweithredu £m
06/07
07/08
08/09
Grŵp Public Services Broadcasting
Busnesau masnachol

4,353
4,477
4,492
World Service a BBC Monitoring
Costau pensiwn anariannol

TRETH

Nid yw gweithgareddau gwasanaeth cyhoeddus y
BBC fel arfer yn agored i dreth gorfforaeth, ond mae
treth yn daladwy ar enillion cyfalaf ac incwm arall.
Mae is-gwmnïau masnachol y BBC yn agored i drethgorfforaeth ar enillion trethadwy am y flwyddyn. O
ganlyniad mae’r gyfradd treth wirioneddol, sef 8.6% eleni(2008: 26.7%), yn wahanol i’r gyfradd Treth Gorfforaeth
safonol o 28%. Un ffactor pwysig yn natur gyfnewidiol
y gyfradd wirioneddol flwyddyn ar ôl blwyddyn yw’r
graddau y mae incwm ffi’r drwydded yn rhagori ar y
gwariant gwasanaeth cyhoeddus yn y flwyddyn.

ARIAN CYFRED TRAMOR

Yn ystod unrhyw flwyddyn mae’r BBC yn llunio nifer odrafodion mewn arian cyfred heblaw sterling, y mae’nrhaid eu cofnodi yn natganiadau ariannol y BBC mewn
sterling. Os bydd cyfraddau cyfnewid yn newid ynsylweddol yn ystod y cyfnod rhwng cytuno ar drafodyn
a’r taliad arian parod neu’r derbyniadau’n cael eu rhoi
gall hyn gael effaith ar ganlyniadau’r BBC.
Fodd bynnag, mae’r BBC yn gyffredinol yn llunio
blaengontractau arian cyfred i reoli, neu ragfantoli, yrisg arian cyfred hon, sy’n caniatáu iddo setlo trafodion
ar gyfraddau cyfnewid hysbys, gan leihau ansicrwydd

DATGANIAD ARIANNOL CRYNO

Mae’r datganiad ariannol cryno hwn yn cynrychioli crynodeb o’r wybodaeth yn natganiadau ariannol llawn y BBC a’r adroddiad
Llywodraethu. Yn hyn o beth, nid yw’r datganiad ariannol cryno yn cynnwys digon o wybodaeth i ddeall yn llwyr ganlyniadau na busnesGrŵp y BBC, na’i drefniadau Llywodraethu na’i bolisïau na’i drefniadau o ran cydnabyddiaeth y cyfarwyddwyr fel y byddai’r datganiadau
ariannol blynyddol llawn a’r adroddiadau yn eu darparu. Ceir gwybodaeth fanylach yn Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon llawn 2008/09,
sydd ar gael yn www.bbc.co.uk/annualreport
Cymeradwywyd y datganiad ariannol cryno, gan gynnwys yr Adroddiad Llywodraethu Cryno ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y Bwrdd
Gweithredol, gan y Bwrdd Gweithredol ar 18 Mehefin 2009 ac fe’i llofnodwyd ar ei ran gan:Mark Thompson
Cyfarwyddwr Cyffredinol

Zarin Patel
Prif Swyddog Ariannol

DATGANIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I
YMDDIRIEDOLWYR Y GORFFORAETH DDARLLEDU
BRYDEINIG (BBC)ASEDAU NET

Ar 31 Mawrth 2009, asedau net Grŵp y BBC oedd
£990.1miliwn (2008: £1,519.2miliwn), sef gostyngiado £529.1miliwn yn ystod y flwyddyn. Dylanwadir ynsylweddol ar asedau net cyffredinol y BBC gan brisiad
cyfrifyddu Cynllun Pensiwn y BBC (trafodir y cynllun
pensiwn yn fanylach yn yr Arolwg Ariannol), sydd eleni
yn dangos colled net am y flwyddyn o £666.6miliwn.
Fel arall mae’r asedau net sylfaenol yn parhau yn
gymharol gyson; fodd bynnag, fel y nodwyd uchod
bu cynnydd mewn benthyciadau i ariannu gwariant
cyfalaf a buddsoddiadau yn y dyfodol, gan gynnwys
ein prosiectau trawsffurfiol yn Llundain a Salford,
yn ogystal â buddsoddi mewn technoleg cynhyrchu
ddigidol i wella ein cynnwys a’n gwasanaethau.

LLIFAU ARIAN PAROD

Mae’r BBC yn rheoli arian parod a benthyciadau yn
ofalus ac yn aros o fewn ei drothwyon benthyca. Mae’r
graddau y mae llifau arian parod a dyled net yn symud
gyda’i gilydd yn dibynnu ar gylch y Siarter, a chyda
nod y BBC o adennill costau dros gyfnod Siarter gall
hyn arwain at fewnlifau arian parod sylweddol mewnrhai blynyddoedd wedi eu gwrthbwyso gan all-lifau aragwelir yn y dyfodol, er enghraifft mewn perthynas â
newid i ddigidol. Eleni roedd mewnlif arian parod net o£43.8miliwn.

Priod gyfrifoldebau’r cyfarwyddwyr a’r archwilwyr

Yr Ymddiriedolwyr a’r Bwrdd Gweithredol sy’n gyfrifol am baratoi arolwg ac
asesiad Bwrdd Gweithredol y BBC fel petai Adran 251 o Ddeddf Cwmnïau
1985 yn gymwys i’r BBC.
Ein cyfrifoldeb ni, yn unol â thelerau ein penodiad yw rhoi ein barn i chi
ar gysondeb y datganiad ariannol cryno o fewn arolwg ac asesiad Bwrdd
Gweithredol y BBC â’r datganiadau ariannol blynyddol llawn ac Adroddiad
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol, a’i gydymffurfiaeth â gofynion perthnasol
adran 251 o Ddeddf Cwmnïau 1985 a’r rheoliadau a wnaed yn unol â hi fel
petaent yn gymwys i’r BBC.
Rydym hefyd yn darllen y wybodaeth arall a gynhwysir yn arolwg ac asesiad
Bwrdd Gweithredol y BBC ac yn ystyried y goblygiadau i’n hadroddiad os deuwn
yn ymwybodol o unrhyw gamddatganiadau ymddangosiadol neu unrhyw
anghysondebau perthnasol â’r datganiad ariannol cryno.

Sail y farn

Cyflawnwyd ein gwaith yn unol â Bwletin 1999/6 “The auditor’s statementon the summary financial statement” a gyhoeddwyd gan y Bwrdd Arferion
Archwilio. Mae ein hadroddiad ar ddatganiadau ariannol blynyddol llawn y BBC
yn disgrifio sail ein barn archwilio ar y datganiadau ariannol hynny ac Adroddiad
Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol.

BarnYn ein barn ni mae’r datganiad ariannol cryno yn gyson â’r datganiadau ariannol
blynyddol llawn ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol ar gyfer y
BBC am y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2009 ac mae’n cydymffurfio â
gofynion cymwys adran 251 o Ddeddf Cwmnïau 1985 a’r rheoliadau a wnaedyn unol â hi fel petaent yn gymwys i’r BBC.
KPMG LLP
Cyfrifwyr Siartredig
Archwiliwr Cofrestredig, Llundain
18 Mehefin 2009115
DATGANIADAU
ARIANNOL/

sy’n ymwneud â llif arian parod. Fodd bynnag, maeeffaith gyfrifyddu o hyd.
Yn ystod y flwyddyn mae cyfraddau cyfnewid tramor
wedi bod yn fwy anwadal ac wedi dibrisio/arbrisio
yn fwy na’r cyffredin. Felly mae’r newidiadau gwerth
teg mewn blaengontractau arian cyfred tramor aluniwyd gan y BBC wedi bod yn fwy sylweddol o lawer
eleni nag y buont yn y gorffennol, fel y bu enillion acholledion ar drafodion a setlwyd. Eleni, cydnabu’r
BBC ennill net o £10.3miliwn ar drafodion a setlwyd,
colled net o £18.4miliwn ar flaengontractau ariancyfred tramor agored a deilliadau sefydlog arian cyfred
tramor, ac ennill o £22.9milliwn ar drosi canlyniadau ac
asedau is-gwmnïau tramor.

Rydym wedi archwilio’r datganiad ariannol cryno sy’n cynnwys y Cyfrif incwm a
gwariant cyfunol, y Fantolen gyfunol gryno, y Datganiad llif arian parod cyfunol
cryno ac Adroddiad Cydnabyddiaeth y Bwrdd Gweithredol.
Mae Ymddiriedolwyr y BBC wedi ein penodi i archwilio’r datganiad ariannol
cryno a baratowyd fel petai’r BBC yn gwmni a chanddo’r hawl i baratoi datganiado’r fath o dan Adran 251 o Ddeddf Cwmnïau 1985.
Gwneir y datganiad hwn yn unswydd i Ymddiriedolwyr y BBC fel corff ar delerau
rydym wedi cytuno arnynt. Cynhaliwyd ein gwaith archwilio er mwyn i ni allu
hysbysu Ymddiriedolwyr y BBC o’r materion hynny rydym wedi cytuno i’w
hysbysu ohonynt mewn datganiad o’r fath ac nid at unrhyw ddiben arall. Hyd ycaniateir o dan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i unrhyw
un ac eithrio’r BBC ac Ymddiriedolwyr y BBC fel corff, am ein gwaith, am ydatganiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.

DATGANIADAU ARIANNOL/DATGANIAD ARIANNOL CRYNO/DATGANIAD CYFUNOL O INCWM A GWARIANTAM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2009
				
			
Nodyn

2009
£m

2008
£m

Incwm (yn cynnwys cyfran o gyd-fentrau) 				Llai: cyfran o gyd-fentrau 				4,906.2(300.5)

4,689.4(274.6)

Incwm y Grŵp 			14,605.7

4,414.8

Gwariant gweithredu ac eithrio costau eithriadol 				Costau ailstrwythuro eithriadol 				(4,461.8)(29.9)(4,359.3)(117.7)

Cyfanswm y gwariant gweithredu 			2(4,491.7)(4,477.0)

Gwarged/(diffyg) gweithredu’r Grŵp 				114.0(62.2)

Cyfran o warged weithredu partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau cyn eitemau eithriadol		
Cyfran o eitemau eithriadol gweithredu cyd-fentrau				

56.8
(7.5)

60.3
–

Cyfran o warged gweithredu partneriaethau cyswllt a chyd-fentrau				

49.3

60.3

Gwarged/(diffyg) gweithredu: Grŵp a chyfran o bartneriaethau cyswllt a chyd-fentrau		Colled o werthu a therfynu gweithrediadau				Elw o waredu asedau sefydlog				

163.3
(1.1)
15.9

(1.9)
(4.8)
2.0

Gwarged/(diffyg) cyn llog a threthiant				Llog derbyniadwy ac eitemau tebyg				Llog sy’n daladwy ac eitemau tebyg				Incwm cyllid net arall (o gynllun pensiwn buddiannau diffiniedig)				

178.1
9.1
(26.3)
117.3

(4.7)
13.7
(18.3)
148.8

Gwarged cyn trethiant a buddiant lleiafrifol			
3
Trethiant				278.2(24.0)

139.5(37.3)

Gwarged ar ôl trethiant a chyn buddiant lleiafrifol				
Buddiant lleiafrifol				

254.2
(0.5)

102.2
(0.5)

Gwarged am y flwyddyn ariannol				

253.7

101.7

Mae pob canlyniad yn deillio o weithrediadau parhaus.
Nid oes unrhyw wahaniaeth sylweddol rhwng y canlyniadau fel y’u datgelwyd uchod a’r canlyniadau ar sail cost hanesyddol.

Noder:

Y warged/(diffyg) am y flwyddyn ariannol yw’r swm a geir drwy ddidynnu pob eitem o wariant a gydnabyddir yn y flwyddyn o bob incwm sy’ndderbyniadwy am y flwyddyn. Ar gyfer Grŵp y BBC, fel endid budd cyhoeddus, mae unrhyw warged sy’n codi yn cynrychioli gwahaniaeth
amseru sy’n ymwneud â gwariant yn y gorffennol neu yn y dyfodol yn hytrach nag ‘elw’ y gellir ei ddychwelyd at gyllidwyr endid.

DATGANIADAU
ARIANNOL/

116

MANTOLEN GYFUNOL GRYNO
AR 31 MAWRTH 2009
				
				
			
Nodyn

Grŵp
2009
£m

Grŵp
2008
£m

Asedau sefydlog 				1,003.4

992.4

Asedau cyfredol 				Credydwyr – symiau sy’n ddyledus o fewn blwyddyn 				1,568.8(952.4)

1,423.1(1,064.7)

Asedau cyfredol net 				

616.4

358.4

Cyfanswm yr asedau llai rhwymedigaethau cyfredol 				Credydwyr – symiau sy’n ddyledus ar ôl mwy na blwyddyn 				Darpariaethau ar gyfer rhwymedigaethau 				1,619.8(314.6)(171.8)1,350.8(172.6)(182.3)

Asedau net ac eithrio (rhwymedigaeth)/ased pensiwn 				(Rhwymedigaeth)/ased pensiwn net 			6

1,133.4(143.3)

995.9
523.3

Asedau net 				990.11,519.2

Wedi eu cynrychioli gan					Cronfeydd wrth gefn y BBC 				Buddiant lleiafrifol 				

984.2
5.9

1,512.5
6.7

					

990.1

1,519.2

				
			
Nodyn

2009
£m

2008
£m

Mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredu 				

215.2

158.7

Difidendau a dderbyniwyd o gyd-fentrau a phartneriaethau cyswllt 				All-lif arian parod net o’r adenillion ar fuddsoddiadau a gwasanaethu cyllid 				Trethiant a dalwyd 				All-lif arian parod net o wariant cyfalaf a buddsoddiadau ariannol				
All-lif arian parod net o gaffaeliadau a gwarediadau 				

37.0
(8.8)
(23.1)(228.2)(14.8)

45.7(1.7)(23.5)(231.8)(107.1)All-lif arian parod net cyn defnyddio adnoddau hylifol ac ariannu 				Mewnlif arian parod net o reoli adnoddau hylifol 				Mewnlif arian parod net o ariannu 				(22.7)–
66.5(159.7)–93.0

Cynnydd/(gostyngiad) mewn arian parod yn ystod y flwyddyn 				Arian yn y banc ac mewn llaw ar ddechrau’r flwyddyn 				

43.8
78.0

(66.7)
144.7

Arian yn y banc ac mewn llaw ar ddiwedd y flwyddyn 				

121.8

78.0

DATGANIAD LLIF ARIAN PAROD CYFUNOL CRYNOAM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2009DATGANIADAU
ARIANNOL/

117

DATGANIADAU ARIANNOL/NODIADAU I’R DATGANIAD ARIANNOL CRYNO/NODIADAU I’R DATGANIAD ARIANNOL CRYNO

1 INCWM Y GRŴPDaw prif incwm y BBC o drwyddedau teledu. Cydnabyddir incwm ffi’r drwydded yn llawn pan roddir trwydded, yn amodol ar ddidyniadau argyfer ad-daliadau a diddymiadau gwirioneddol a disgwyliedig.

		 Grŵp UK BBC World		
PublicService a		ServiceBBC		Broadcasting Monitoring
		
£m
£m

Busnesaumasnachol£m

Cyfanswm£m

2009
Incwm o ffi’r drwydded 		Grantiau’r llywodraeth 		
Masnachol		
Arall		

3,493.8
5.0
–
34.5

–
289.6
–
6.9

–
–
775.9
–

3,493.8
294.6
775.9
41.4

Cyfanswm		

3,533.3

296.5

775.9

4,605.7

		
		
		
		
		

Grŵp UK
PublicService
Broadcasting£m

BBC World
Service a
BBC
Monitoring£m

Busnesaumasnachol£m

Cyfanswm£m

2008
Incwm o ffi’r drwydded 		Grantiau’r llywodraeth 		
Masnachol		
Arall		

3,368.8
4.0
–
37.5

–
279.6
–
5.3

–
–
719.6
–

3,368.8
283.6
719.6
42.8

Cyfanswm		

3,410.3

284.9

719.6

4,414.8

2 CYFANSWM Y GWARIANT GWEITHREDU, GAN GYNNWYS GWARIANT GRŴP UK PUBLICSERVICES BROADCASTING FESUL GWASANAETH

Ariennir gweithgareddau Grŵp UK Public Service Broadcasting gan ffi’r drwydded. Mae’r Siarter a’r Cytundeb rhwng y BBC a’r Adran dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) yn disgrifio gwasanaethau cyhoeddus y DU yn y BBC (gan gynnwys gwasanaethau teledu,
radio ac ar-lein) a hefyd yn gosod rhai rhwymedigaethau ar y BBC mewn perthynas â’r newid i ddigidol; ariennir y ddau weithgaredd gan
ffi’r drwydded. Fodd bynnag, mae rhan o incwm ffi’r drwydded wedi ei neilltuo at ddiben newid i ddigidol ac o ganlyniad dangosir cyfanswm
gwariant Grŵp UK Public Service Broadcasting isod wedi ei ddyrannu rhwng y categorïau hyn.
2009
£m

2008
£m

Gwariant ar weithgareddau a ariennir gan ffi’r drwydded					Gwasanaethau cyhoeddus y DU				 3,345.6
Newid i ddigidol (Digital UK Limited)				
26.0
Newid i ddigidol (DSHS Limited) 				24.43,487.1
21.2
5.9

Cyfanswm Grŵp UK Public Service Broadcasting 				BBC World Service a BBC Monitoring 				Busnesau Masnachol 				Costau gweithredu cynllun pensiwn anariannol 				3,396.0
296.9
799.1
(0.3)

3,514.2
285.3
675.6
1.9

					

4,491.7

4,477.0								

DATGANIADAU
ARIANNOL/

118

Defnyddir trwyddedau gwasanaeth gan Ymddiriedolaeth y BBC er mwyn rheoleiddio gwasanaethau’r BBC a sicrhau bod pob gwasanaeth yn
darparu gwerth cyhoeddus ac yn cyfrannu at gyflawni pwrpasau cyhoeddus y BBC. Mae asesiad blynyddol o berfformiad yn cymharu costau
gwirioneddol ar gyfer cynnwys yn erbyn cyllideb sylfaenol gytûn ac awdurdodedig. Gall y costau hyn amrywio hyd at 10% o’r gyllideb sylfaenol
i roi hyblygrwydd i reolwyr yn eu penderfyniadau comisiynu. Yn ystod y flwyddyn roedd 28 o drwyddedau gwasanaeth ar waith, yn cynnwys
trwydded BBC ALBA a lansiwyd ym mis Medi 2008.
Dengys trwyddedau gwasanaeth y gost i dalwr ffi’r drwydded o ddarparu’r gwasanaeth perthnasol ac felly maent yn eithrio unrhyw gostau
a ariennir gan gyd-gynhyrchydd trydydd parti. Darlledir nifer o raglenni teledi ar fwy nag un sianel ac yn gyffredinol cydnabyddir cost lawn yrhaglen fel cost sianel y darllediad cyntaf. Lle y comisiynir rhaglen gan ddwy sianel, cydnabyddir cost y rhaglen fel cost y brif sianel waeth pa un
sy’n darlledu’r rhaglen gyntaf. Yn unol â hynny, nid yw costau trwyddedau gwasanaeth unigol o reidrwydd yn cyfateb i’r costau yr eid iddynt gan
wasanaethau o’r fath ar sail unigol.
Ar gyfer BBC HD, BBC Online a BBC Red Button, mae’r drwydded ond yn adlewyrchu costau ychwanegol rhoi cynnwys ar yr awyr oni
chomisiynir y cynnwys yn benodol ar gyfer un o’r tri gwasanaeth hyn. Dyrennir cost y cynnwys gwreiddiol i’r gwasanaeth y’i darlledir arno gyntaf.

2 CYFANSWM Y GWARIANT GWEITHREDU, GAN GYNNWYS GWARIANT YN ÔL GWASANAETH
GRŴP UK PUBLIC SERVICE BROADCASTING parhad
			
CynnwysDosbarthu£m£m

Seilwaith/cymorth£m

Eitemaueraill£m

2009
Cyfanswm£m

2008
Cyfanswm£m

BBC One
BBC Two
BBC Three
BBC Four
CBBC
CBeebies
BBC HDBBC ALBA
Sianel BBC NewsBBC Parliament
BBC Red Button

1,142.0
450.6
87.3
54.8
35.8
16.3
2.1
3.0
47.9
2.8
13.5

47.9
34.1
4.2
3.0
3.4
3.5
2.7
0.8
6.6
5.1
12.3

202.9
85.0
23.1
13.6
10.8
5.7
1.9
0.6
6.5
1.7
4.3

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

1,392.8
569.7
114.6
71.4
50.0
25.5
6.7
4.4
61.0
9.6
30.1

1,418.2
567.9
125.2
64.8
48.7
23.3
6.7
–
58.0
5.8
36.7

Teledu1,856.1

123.6

356.1

–

2,335.8

2,355.3

BBC Radio 1
BBC Radio 2
BBC Radio 3
BBC Radio 4
BBC Radio 5 live
BBC Radio 5 live sports extra
BBC 1Xtra
BBC 6 MusicBBC 7
BBC Asian Network
BBC Local RadioBBC Radio Scotland
BBC Radio nan Gàidheal
BBC Radio Wales
BBC Radio Cymru
BBC Radio Ulster/BBC Radio Foyle

33.1
40.1
40.0
85.9
56.5
2.6
6.8
6.5
5.2
9.2
108.6
25.0
4.0
12.9
12.0
14.5

3.5
3.8
4.1
8.3
5.7
0.3
0.5
0.4
0.4
0.5
6.3
2.4
0.9
1.0
1.3
1.1

6.4
6.8
7.0
14.4
10.0
0.8
2.3
2.1
1.3
2.4
18.1
4.9
0.8
2.3
2.1
2.8

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

43.0
50.7
51.1
108.6
72.2
3.7
9.6
9.0
6.9
12.1
133.0
32.3
5.7
16.2
15.4
18.4

43.1
51.3
49.4
105.5
72.3
3.3
9.3
7.5
7.3
13.0
136.5
38.5
6.9
17.5
16.8
20.2

Radio

462.9

40.5

84.5

–

587.9

598.4

BBC Online

112.2

18.5

46.5

–

177.2

182.0

Ar-lein

112.2

18.5

46.5

–

177.2

182.0

Gwariant wedi ei reoleiddio yn ôl gwasanaeth

2,431.2

182.6

487.1

–

3,100.9

3,135.7

Costau casglu ffi’r drwydded
Cerddorfeydd a grwpiau perfformio
S4C
BBC jamGwariant datblygu
Radio digidol DAB
Testun digidol

–
21.5
27.6
–
30.9
–
–

–
–
–
–
–
10.3
6.9

–
3.6
4.9
–
5.2
–
–

122.8
–
–
–
–
–
–

122.8
25.1
32.5
–
36.1
10.3
6.9

123.2
19.3
32.7
3.0
37.3
9.6
8.7

Arall

80.0

17.2

13.7

122.8

233.7

233.8

–

–

–

11.0

11.0

117.6

Cyfanswm gwariant gwasanaethau cyhoeddus y DU 2,511.2

199.8

500.8

133.8

3,345.6

3,487.1

–
–

–
–

–
–

26.0
24.4

26.0
24.4

21.2
5.9

2,511.2

199.8

500.8

184.2

3,396.0

3,514.2

Costau ailstrwythuro eithriadol
Digital UK Limited
Gwariant newid i ddigidol wedi ei neilltuo
Cyfanswm Gwariant Grŵp UK PublicServices Broadcasting

Nodiadau:
Roedd costau cynnwys BBC HD fwy na’r goddefiant o 10% o dan y gyllideb sylfaenol oherwydd yr arbedion sylweddol mewn costau cytundebol.
Roedd costau cynnwys BBC ALBA fwy na’r goddefiant o 10% o dan y gyllideb sylfaenol gan mai dim ond am chwe mis o’r flwyddyn yr oedd ygwasanaeth yn weithredol ond roedd y gyllideb sylfaenol wedi ei phennu ar sail flynyddol.

119
DATGANIADAU
ARIANNOL/

Gwasanaethau cyhoeddus y DU

DATGANIADAU ARIANNOL/NODIADAU I’R DATGANIAD ARIANNOL CRYNO/

3 GWARGED/(DIFFYG) CYN TRETHIANT A BUDDIANT LLEIAFRIFOL

				
				

2009
£m

2008
£m

Gwarged/(diffyg) gweithredu cyn llog, trethiant a chostau pensiwn anariannolGrŵp UK Public Service Broadcasting 				BBC World Service a BBC Monitoring 				Busnesau Masnachol 				

147.3
(0.6)
31.1

(108.0)
0.5
104.7

					
Llog net sy’n daladwy 				Cynllun pensiwn buddiannau diffiniedig 				177.8(17.2)
117.6

(2.8)
(4.6)
146.9

Gwarged cyn trethiant a buddiant lleiafrifol				

278.2

139.5

2009

2008

Gwarged/(diffyg)cyn llog athrethiant£m

Gwarged/(diffyg)cyn llog athrethiant£mDadansoddiad pellach o gyfraniad Busnesau Masnachol i warged/(diffyg) gweithredu
Datganiadau ariannol
statudol unigol
Gwarged/(diffyg)cyn addasiadau
grŵp, llog athrethiant£mAddasiadau grŵpCydnabod		offerynnau
Addasiadau
ariannolgrŵp
deilliadol
eraill£m£m

BBC Worldwide Limited
BBC World News Limited
BBC Studios and Post Production LimitedCwmnïau Dal

85.7
(3.2)
(18.3)(0.6)(20.8)(13.2)
–
–

1.3
–
–
0.2

66.2
(16.4)(18.3)
(0.4)

116.1
(7.8)
(3.2)
(0.4)

Cyfanswm

63.6(34.0)

1.5

31.1

104.7

Nid yw is-gwmnïau’r Grŵp wedi mabwysiadu FRS26 (IAS39) ‘Financial Instruments: Recognition and Measurement yn eu datganiadau ariannol
eu hunain gan nad ydynt o fewn eu cwmpas. O ganlyniad mae cydnabod offerynnau ariannol deilliadol yn natganiadau ariannol y Grŵp yn
effeithio ar y warged/(diffyg) cyn llog a threthiant a adroddir ar gyfer y rhan Busnesau Masnachol.
Mae’r Arolwg Ariannol yn cynnwys trafodaeth bellach ar berfformiad y busnesau masnachol a sut y mae’r amodau economaidd cyfredol wedi
effeithio ar eu cyfraniad i sefyllfa weithredu’r Grŵp ar gyfer y flwyddyn.

4 GWARIANT GWASANAETHAU CYHOEDDUS Y DU A NEILLTUWYD

Mae’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon wedi neilltuo’r symiau canlynol o fewn y Siarter newydd a setliad ffi’r drwydded chweblynedd (2008 i 2013):

Newid i ddigidol
Cymorth i’r henoed a’r anabl*
Digital UK Limited**

Swm awariwyd mewn
blynyddoedd
blaenorol£m

Swm awariwyd yn
2008
£m

–
10.1

5.9
17.5

Swm a		wariwyd yn Cyfanswm
2009
cronnol£m£mCyllid chweblynedd aneilltuwyd
£m

29.5
48.0

603.0
201.0

23.6
20.4

* Mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi cytuno â’r BBC y caiff costau amcangyfrifedig Cynllun Cymorth Newid i Ddigidol (a weithredir gan DSHS Limited), sef £603miliwn, ei neilltuo
a’i wahanu oddi wrth ffi’r drwydded at ddiben ariannu’r Cynllun dros fywyd setliad ffi’r drwydded o chwe blynedd. Mae’r cytundeb hwn yn nodi, os bydd costau’r prosiect yn
fwy na’r terfyn hwn oherwydd mwy o alw na’r disgwyl, na fydd hyn ar draul rhaglenni, gwasanaethau nac adnoddau eraill y BBC.
** Mae’r Cytundeb Fframwaith yn nodi bod y BBC yn ymrwymedig i arwain rhai agweddau ar y rhaglen newid i ddigidol, drwy Digital UK, ac mae setliad ffi’r drwydded yn
cynnwys swm wedi ei neilltuo o hyd at £201miliwn o gychwyn Digital UK tan ddiwedd bywyd setliad ffi’r drwydded o chwe blynedd ar gyfer gweithgareddau cyfathrebu. Dim
ond rhan o gyfraniad blynyddol y BBC i Digital UK yw’r swm wedi ei neilltuo.

DATGANIADAU
ARIANNOL/120

Ar 31 Mawrth 2009, mae disgwyl i’r BBC gadw o fewn y symiau a neilltuwyd ar ddiwedd y cyfnod o chwe blynedd.
Mae gwariant y BBC ar Digital UK Limited a neilltuwyd yn cynnwys cyfran o gostau Digital UK Limited. Mae darlledwyr eraill hefyd yn cyfrannu
ato. Y gwariant a ddangosir yn Nodyn 2 yw cyfanswm gwariant Digital UK Limited am y flwyddyn.

5 CYSONI CRONFEYDD/(DYLED) NET I DERFYNAU BENTHYCA’R ADRAN DROS DDIWYLLIANT, YCYFRYNGAU A CHWARAEON (DCMS)

Pennir terfyn benthyca’r Gwasanaeth Cyhoeddus o £200miliwn gan yr Ysgrifennydd Gwladol yn unol â’r Cytundeb Fframwaith rhwng y BBC
a’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon. Ar 31 Mawrth 2009, 31 Mawrth 2008, a thrwy gydol y ddwy flwyddyn ariannol, roeddy BBC yn cydymffurfio â’r terfynau benthyca.
Mae cronfeydd/(dyled) net yn cynnwys yr arian yn y banc a’r arian parod mewn llaw sydd gan y BBC, llai unrhyw fenthyciadau yn cynnwys
prif symiau sy’n ddyledus ar brydlesau cyllid. Cynhwysir deilliadau sy’n gysylltiedig â benthyciadau (cyfnewidiadau cyfradd llog, capiau a choleri)hefyd ar werth teg.
							Gwasanaethau Cyhoeddus
				
				

Newid iddigidol

				
				
				
			
Gwariant			
cyfalaf neu
			gyfredol			£m

Gwariant
cyfredolar y Cynllun
CymorthNewidi Ddigidol*£mBusnesau
Masnachol£m

2009					Cronfeydd/(dyled) net			

46.4

–

(208.8)

Terfyn benthyca 			(200.0)(25.0)(350.0)2008					Cronfeydd/(dyled) net			

16.7

–

(149.9)Terfyn benthyca 			(200.0)(25.0)(350.0)* Dim ond mewn perthynas â benthyca i ariannu gwariant cyfredol ar fodloni cyfrifoldebau a osodir ar y BBC gan unrhyw gynllun y cytunir arno o dan gymal 39 o’r
Cytundeb Fframwaith (cynlluniau cymorth wedi eu targedu), yn cynnwys costau y mae’r BBC yn mynd iddynt ar gyfer gorbenion a chostau ariannu’r cynllun y gellir
defnyddio’r £25miliwn.

Pan ganiataodd yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon derfyn benthyca o £350miliwn ar gyfer BBC Commercial Holdings
Limited ym mis Gorffennaf 2002, diffiniwyd tri chyfamod ariannol y mae’n ofynnol iddynt gael eu bodloni ar 31 Mawrth bob blwyddyn.
Ar 31 Mawrth 2009 a 31 Mawrth 2008 roedd BBC Commercial Holdings Limited yn cydymffurfio â phob un o’r cyfamodau hyn.

DATGANIADAU
ARIANNOL/

121

DATGANIADAU ARIANNOL/NODIADAU I’R DATGANIAD ARIANNOL CRYNO/

6 (RHWYMEDIGAETH)/ASED Y CYNLLUN PENSIWN A GYNHWYSIR AR Y FANTOLEN

Mae’r BBC yn gweithredu cynlluniau pensiwn buddiannau diffiniedig yn ogystal â rhai cynlluniau cyfraniadau diffiniedig. Mae’r rhan fwyaf o’r staff
yn aelodau o’r cynlluniau buddiannau diffiniedig, sy’n darparu buddiannau yn seiliedig ar gyflog pensiynadwy terfynol, neu gyflog pensiynadwy
cyfartaledd gyrfa.
Yn unol ag FRS 17, mae’r BBC yn cydnabod y (rhwymedigaeth)/ased pensiwn net ar ei fantolen fel y gwahaniaeth rhwng gwerth teg (neufarchnad) yr asedau a phrisiad actiwaraidd rhwymedigaethau’r cynllun. Mae FRS 17 yn nodi y dylai’r gyfradd ddisgowntio ar gyfer prisio’r
rhwymedigaethau fod yn seiliedig ar fond o safon uchel o dymor cyfatebol i rwymedigaethau’r cynllun; mae hyn yn wahanol i’r dull a ddefnyddir
i ddewis y gyfradd ddisgowntio ar gyfer prisiad actiwaraidd ffurfiol ac o ganlyniad ni fyddai disgwyl i (rwymedigaeth)/ased pensiwn net yr FRS
17 fod yr un peth â’r warged/(diffyg) actiwaraidd a fesurir ar yr un dyddiad.
		
		
		
		
		

CynllunPensiwn
y BBC
2009
£m

Gwerth teg asedau’r cynllun
Gwerth actiwaraidd rhwymedigaethau’r cynllun

6,454.0(6,592.6)(Rhwymedigaeth)/ased pensiwn net terfynol(138.6)

Cynllun		
heb ei		ariannu Cyfanswm
2009
2009
£m
£m

CynllunPensiwn
y BBC
2008
£m

Cynllunheb eiariannu
2008£m

Cyfanswm
2008
£m

–
(4.7)

6,454.0(6,597.3)

8,042.0(7,513.6)–(5.1)

8,042.0(7,518.7)(4.7)(143.3)

528.4

(5.1)

523.3

Mae cyfrifo asedau a rhwymedigaethau’r cynllun, at ddibenion FRS 17, yn gofyn am wneud nifer o dybiaethau, ariannol a demograffig. Y prif
dybiaethau a wnaed gan yr actiwarïaid ar ddyddiad y fantolen oedd:
			
			

2009
%

2008
%

2007
%

Prif dybiaethau ariannol
Prisiad FRS 17					Cyfradd y cynnydd mewn cyflogau 			
4.4**
5.6*
Cyfradd y cynnydd mewn taliadau pensiwn:
Hen Fuddiannau 			
3.0
3.6
Buddiannau Newydd 			
2.7
3.4
Buddiannau Cyfartaledd Gyrfa 			2.4
2.5
Tybiaeth ynglŷn â chwyddiant			
2.9
3.6
Cyfradd ddisgowntio			
7.2
6.9

5.0
3.1
2.9
2.4
3.1
5.4

* Dyma’r dybiaeth o 1 Ebrill 2010. Y dybiaeth hyd at 31 Mawrth 2010 yw 4.6% y flwyddyn.
** Dyma’r dybiaeth o 1 Ebrill 2011. Y dybiaeth hyd at 31 Mawrth 2011 yw 3.9% y flwyddyn.

Y tybiaethau o ran disgwyliad oes ar gyfartaledd, ar gyfer aelodau sy’n ymddeol yn 60 oed yw fel a ganlyn:
			
2009
			
Nifer y			blynyddoedd

2008
Nifer yblynyddoedd

2007
Nifer yblynyddoedd

Ymddeol heddiw					Gwryw			26.926.6Benyw			
29.6
29.1

23.5
25.7

Ymddeol ymhen 20 mlynedd					Gwryw			28.928.1Benyw 			
31.7
30.7

24.5
26.8

Prif dybiaethau demograffig

Dewiswyd y tybiaethau o ran hir oes i adlewyrchu nodweddion a phrofiad aelodau’r cynllun. Gwnaed hyn drwy addasu tablau marwolaethau
safonol (PMAC07MC+0.5 a PFAC07MC+1) sy’n adlewyrchu ymchwil ddiweddar i brofiad marwolaethau yn y DU.
Diweddarwyd y tybiaethau demograffig o’r rhai a ddefnyddiwyd ar gyfer prisiadau actiwaraidd y cynllun ar 1 Ebrill 2007 i adlewyrchu’r
tybiaethau tebygol a gaiff eu defnyddio ar gyfer prisiad actiwaraidd y cynllun ar 1 Ebrill 2010.

DATGANIADAU
ARIANNOL/

122

CYSONI SAFONAU ADRODD ARIANNOL RHYNGWLADOL

2009
£m

2008
£m

Asedau net fel y’u cofnodwyd
o dan safonau cyfrifyddu’r DU
Ailddosbarthu prydlesau
Addasiadau ewyllys da
Buddiannau cyflogeion
Treth ohiriedig
Arall

990.1
(189.7)
21.7(16.5)
1.2
0.5

1,519.2(196.5)
10.9(16.5)
0.3
4.3

Asedau net fel y’u
hadroddid o dan IFRS

807.3

1,321.7				

Byddai rhai o newidiadau cyfrifyddu IFRS, sefailddosbarthu rhai prydlesau gweithred yn
brydlesau cyllid yn bennaf, wedi cael effaith ar
gyfrifo benthyciadau Darlledu Cyhoeddus fel
y’u diffinnir gan derfyn benthyca’r Adran dros
Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon.
Pennir terfyn uchaf benthyca’r Gwasanaeth
Cyhoeddus o £200miliwn gan yr Ysgrifennydd
Gwladol yn unol â’r Cytundeb rhwng y BBC a’r Adrandros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon ac fe’i
pennir drwy gyfeirio at UK GAAP ac nid IFRS. Byddai
benthyciadau Gwasanaeth Cyhoeddus o dan IFRS
wedi bod yn £798miliwn, o gymharu â chronfeydd
net o £46miliwn o dan UK GAAP (2008: byddai
benthyciadau Gwasanaeth Cyhoeddus o dan IFRS
wedi bod yn £761miliwn, o gymharu â chronfeydd
net o £17miliwn o dan UK GAAP). Seilir diffiniad y
Cytundeb o fenthyciadau ar y safonau cyfrifyddu sy’nweithredol yn y DU ym mis Gorffennaf 2006.
Ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2009,
cyfrifodd y BBC y byddai’r warged am y flwyddyn,pe bai wedi mabwysiadu IFRS, yn cael ei chynyddu£14miliwn i warged o £268miliwn (2008: byddai’r
warged am y flwyddyn wedi cael ei lleihau £21miliwn iwarged o £81miliwn).
2009
£m

2008
£m

Gwarged fel y’i cofnodwyd
o dan safonau cyfrifyddu’r DU
Ailddosbarthu prydlesau
Addasiadau ewyllys da
Arall

253.7
6.9
4.6
2.8

101.7
(20.7)(0.1)
0.3

Gwarged fel y’i hadroddid
o dan IFRS

268.0

81.2

		
		

Mae cysoniad manylach rhwng canlyniadau a sefyllfa
ariannol y BBC o dan safonau cyfrifyddu’r DU a’r
hyn a fyddai wedi cael ei adrodd pe bai IFRS wedi
cael eu mabwysiadu, ynghyd â manylion pellach am
yr addasiadau, yn cynnwys polisïau cyfrifyddu IFRS
a’r tybiaethau sylweddol a wnaed wrth weithredu’r
polisïau hynny (megis dyddiad newid i bolisïau
cyfrifyddu IFRS) ar gael ar wefan y BBC yn
www.bbc.co.uk/annualreport123
DATGANIADAU
ARIANNOL/

Mae Siarter a Chytundeb y BBC yn ei gwneud yn
ofynnol i’r BBC baratoi ei ddatganiad archwiliedig
o gyfrifon yn unol â’r Egwyddorion Cyfrifyddu a
Dderbynnir yn Gyffredinol yn y DU (UK GAAP).
Er nad yw’n orfodol, dewisodd y BBC, hyd at 2005,
ddilyn darpariaethau cyfrifyddu a datgelu Deddf
Cwmnïau 1985 a Rheolau Rhestru’r Awdurdod
Gwasanaethau Ariannol er mwyn sicrhau bod ei
ddatganiadau ariannol wedi’u paratoi ar sail sy’n gyson
â rhai cwmnïau yn y DU a ddyfynnir ar farchnad areoleiddir gan yr UE. Yn dilyn newidiadau yn y gyfraithcwmnïau, pe bai’r BBC wedi parhau i gyflwyno
adroddiadau yn y modd hwn, byddai wedi paratoi
ei ddatganiadau ariannol cyfunol yn unol â’r Safonau
Adrodd Ariannol Rhyngwladol (IFRS) a fabwysiedir
gan yr UE o 1 Ebrill 2005. Fodd bynnag, byddai
cyflwyno adroddiadau o dan IFRS yn anghyson â
Siarter a Chytundeb y BBC. Serch hynny, mae’r BBC
wedi parhau i adolygu’r effaith y byddai mabwysiadu
IFRS yn ei chael ar gyfrifon y Grŵp ac wedi
cyflwyno crynodeb o’r effaith y byddai mabwysiadu
IFRS wedi ei chael ar y datganiadau ariannol.
Ar 31 Mawrth 2009, cyfrifodd y BBC y byddai ei
asedau net, pe bai wedi mabwysiadu IFRS, wedi lleihau£183miliwn i £807miliwn (2008: byddai asedau net
wedi lleihau £198miliwn i £1,322miliwn).

CYSYLLTU Á NI/

Os hoffech wybod mwy am flwyddyn y BBC – gangynnwys datganiadau ariannol llawn a pherfformiad
pob gwasanaeth yn erbyn ei Ddatganiad am Bolisi
Rhaglenni – yna ewch i
www.bbc.co.uk/annualreport
Mae’r adroddiad hwn hefyd ar gael yn Saesneg ac
mewn fersiwn sain.
Os hoffech wybod mwy am sut y caiff y BBC ei
redeg yna ewch i www.bbc.co.uk/info
BBC Gwybodaeth yw drws rhithwir ein cynulleidfa
i’r BBC. Os oes gennych gwestiwn, sylw, cwyn neu
awgrym am raglenni a gwasanaethau’r BBC, gallwch
gysylltu â ni yma:
BBC Information
PO Box 1922
Glasgow G2 3WT
Ffôn: 03700 100 222* (Mae’r llinellau ar agor 24
awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Efallai y caiff
galwadau eu monitro neu eu recordio at ddibenion
hyfforddiant.)
Ffôn testun: 03700 100 212*
Ffacs: 0141 307 5770
Gwefan: www.bbc.co.uk/feedback
Y llynedd cawsom dros 1.6 miliwn o gysylltiadau gan
y cyhoedd.
* gelwir rhifau 0370 yn ‘ledled y DU’ ac nid ydynt yn costio mwy na galwadau i rifau daearyddol 01 neu 02.

DATGANIADAU
ARIANNOL/

124

Arolwg ac asesiad Bwrdd Gweithredol y BBC 2008/09

Y newyddiadurwr a’r darlledwr Martha Kearney
yn cyflwyno The World at One ar Radio 4.

Papur Wedi ei argraffu ar Cocoon
Offset sydd wedi ei wneud o ffibrau
wedi eu hailgylchu 100% o wastraff ôlddefnyddwyr yn unig. Ardystir Cocoon
Offset yn unol â’r rheolau ar gyfer yForestry Stewardship Council.

Cert no. TT-COC 002228

Y gweithredwr camera Matt Donald yn
canolbwyntio ar gael y llun gorau, yn Stiwdio 7 yGanolfan Ddarlledu.

Mae’n cymryd amynedd, nerfau cryf a chlymau
cryfach i wneud rhaglenni byd natur cofiadwy
fel Human Planet. Yma dangosir criw’r BBC yn
gwylio pysgotwr cregyn llong yn Galicia, Sbaen.

Y cyflwynydd radio Trevor Nelson yn ystod
eiliad llai dwys ar ei raglen 1Xtra Breakfast Show.

Alicia McCarthy, cyflwynydd The Record Review
yn gwneud paratoadau munud olaf cyn darllediad
byw ar BBC Parliament.

Y cyfarwyddwr David Taviner a’i gydweithwyr yn
recordio rhifyn o Songs of Praise ar leoliad o’r fan
Darllediadau Allanol.

Declan Curry yn cael y wybodaeth ddiweddaraf
gan ei gydweithiwr Zoe Kleinman ar set
Working Lunch.

gwybodaeth arall/
Ffotograffiaeth Mae’r hawlfraint ar gyfer y ddelwedd ar dudalen 19 o fwgwd mosäig
Mixtec-Astec yn eiddo i’r Amgueddfa Brydeinig.
Mae’r delweddau canlynol wedi cael eu trwyddedu i’r BBC o dan y cytundeb PACT.
Y cwmnïau cynhyrchu annibynnol a elwir yn Ddeiliaid Hawlfraint yw: tudalen 24-25
Baroque (ZCZ Films); tudalen 26-27 In the Night Garden (Ragdoll Productions); tudalen
32 Outnumbered (Hat Trick); tudalen 34 Natural World (Tigress Productions); tudalen
35 Being Human (Touchpaper Television); tudalen 36 Science and Islam (SouthernStar Factual); tudalen 37 Dustbin Baby (Kindle Entertainment); tudalen 38 Poetry Pie(Triffic Films); tudalen 39 Wallander (Left Bank Pictures); tudalen 40 A Rèir na h-Aimsir(Madmac Productions); tudalen 40 Cwpan Her ALBA (mneTV) a Britain from Above(Lion TV).
Y BBC sy’n berchen ar yr hawlfraint ar gyfer yr holl ffotograffau eraill.
Mike Abrahams a dynnodd y lluniau ar y clawr a’r clawr blaen ar y tu mewn ac ar
dudalennau 9, 10, 15, 20-23, 28, 31, 46, 61, 64, 70, 78, 80, 84-96, 104-106; cafodd
y llun ar dudalen 2-3 ei dynnu gan Alistair Rickman; cafodd y lluniau ar dudalennau
42-45, 49, 61-63, 79, 98-103 (ar wahân i’r lluniau o Reolwyr a Chyfarwyddwyr y BBC,a dynnwyd gan Mike Abrahams) eu tynnu gan Nick Dawe ar gyfer Red Bee Media;
cafodd y llun o Gyfarwyddwr BBC Cymru ar dudalen 43 ei dynnu gan Betina Skovbro.
Dyluniad luminous.co.uk
Cyfieithiad Gwasanaeth Cyfieithu Prysg.
Argraffiad Royle Print. Gwneir yr inciau argraffu o olew llysiau nad yw’n beryglus
o ffynonellau adnewyddadwy. Caiff dros 90% o doddyddion a datblygyddion eu
hailgylchu i’w defnyddio eto ac mae mentrau ailgylchu ar waith ar gyfer pob gwastraff
arall sy’n gysylltiedig â’r cynhyrchiad hwn. Mae Royle Print wedi ei ardystio gan yr
FSC ac ISO 14001 ac mae gweithdrefnau llym ar waith i ddiogelu’r amgylchedd ym
mhob proses.

Rhan Dau: Adroddiad Blynyddol a Chyfrifon 2008/09

British Broadcasting Corporation
Broadcasting House
London W1A 1AA
bbc.co.uk(h) BBC 2009

Rhannusyniadau/
Creu
gwerth/Rhan Dau:
Adroddiad Blynyddola Chyfrifon 2008/09
Arolwg ac asesiad
Bwrdd Gweithredoly BBC