STEEL CONSTRUCTIONTODAY & TOMORROW(No. 55 December 2018)
A Joint Publication of the Japan Iron and Steel Federation andJapanese Society of Steel Construction
Thai Version

หนังสือ Steel Construction Today & Tomorrow เวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ จะมีการจัดพิมพ์ปีละ 3 ครั้ง และ และมีการกระจายไปยังผู้บริหาร และบุคลากรของบริษัท
ในกลุ่ มอุ ตสาหกรรม และองค์ก รต่ างๆ ทั่ว โลก วัต ถุประสงค์ข องหนั งสื อนี้ คื อการน าเสนอถึ ง มาตรฐานและข้ อ ก าหนดที่ เ กี่ ยวข้ อ งกั บการโครงสร้ า งเหล็ ก ตั ว อย่ า งโครงการก่อสร้างยุคใหม่ เทคโนโลยีงานก่อสร้างอันทันสมัย และหัวข้ออื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
กับงานก่อสร้างอาคาร และงานวิศวกรรมโยธา
เพื่อให้ผู้อ่านชาวไทย ได้เข้าใจบทความในหนังสือนี้ได้ดียิ่งขึ้น ก็ได้มีการดาเนินการ
จัดเตรียมเวอร์ชั่นภาษาไทย เพื่อแนบไปกับหนังสือเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ ในส่วนของรูป
ถ่าย ภาพและตาราง จะแสดงในเวอร์ชั่นภาษาไทยเฉพาะชื่อภาพและชื่อตาราง ซึ่งควรต้ อ งดู เ วอร์ ชั่ น ภาษาอั ง กฤษประกอบไปด้ ว ยเพื่ อ ความสมบู ร ณ์ ชั ด เจนของเนื้ อ หานอกจากนี้หากต้องการอ้างอิงรายละเอียดในเชิงเทคนิค ก็โปรดอ้างอิงจากหนังสือเวอร์
ชั่นภาษาอังกฤษเป็นหลัก

ฉบับที่ 55 เดือนธันวาคม 2018: สารบัญ
บทความประจาฉบับ: โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต
ข้อกาหนดสาหรับสะพานทางหลวง
ผลการศึกษาล่าสุดที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต
สถานะในปัจจุบันของการศึกษาและงานวิจยั ที่เกี่ยวข้องกับระบบโครงสร้าง CFTความเป็นไปได้ของการออกแบบข้อต่อเสากับคานโดยใช้แผ่นไดอะแฟรมด้านนอก
ท่อเหล็กสาหรับงานอาคารและระบบโครงสร้าง CFT

1
5
9
13

บทความต่อเนื่อง: อาคารโครงสร้างเหล็กแห่งใหม่ในประเทศญี่ปุ่น (3)
HIRAKATA T-SITE
JSSC Operationsหมายเลขหน้าที่กากับ อ้างอิงนิตยสารฉบับภาษาอังกฤษ ฉบับที่ 55
ฉบับภาษาไทย: ©The Japan Iron and Steel Federation 2018
The Japan Iron and Steel Federation
3-2-10 Nihonbashi-Kayabacho, Chuo-ku, Tokyo 103-0025, Japanโทรสาร: 81-3-3667-0245
โทรศัพท์ : 81-3-3669-4815
ที่อยู่อเี มล: sunpou@jisf.or.jpเว็บไซต์: http://www.jisf.or.jp

115ปกหลัง

บทความประจาฉบับ

ทั้งนี้ ได้มีการศึกษาอยู่บางส่วนเกี่ยวกับระบบโครงสร้าง SRC โดยงานวิจัยหลาย
ฉบับได้มุ่งเน้นไปที่ระบบโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีตเป็นส่วนใหญ่
สาหรับการศึกษาโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีต (SC) การศึกษาส่วนใหญ่ของ
ระบบ SRC มุ่งเน้นไปที่องค์อาคารโครงสร้างที่ไม่ต้องมีการนาเหล็กเส้นเสริมกาลังเข้า
มาใช้ ตลอดจนการศึกษาถึงพฤติกรรมขององค์อ าคาร ข้อต่อระหว่างคานกับเสา และผนังต้านทานแรงแผ่นดินไหวที่มีองค์อาคารเหล็กอยู่ด้านในผนังคอนกรีต (concrete
encased steel structure, CES) โดยที่ได้มีการผสมเส้นใยคาร์บอนไฟเบอร์ไว้ด้วย
นอกจากนี้การศึกษายังครอบคลุมถึงคานวัสดุผสมเหล็กคอนกรีตมากมายหลายรูปแบบ
ซึ่งรวมไปจนถึงคานคอดินวัสดุผสม ตลอดจนเสาหน้าตัดสี่เหลี่ยมคางหมู ซึ่งจะมีการ
นาเสนอในรายละเอียดในลาดับถัดไป
และสาหรับจานวนงานศึกษาวิจัยที่นาเสนอในการประชุมประจาปีของสถาบัน
สถาปนิ ก แห่ ง ประเทศญี่ ปุ่น ในปี 2008 แม้ว่ า จ านวนผลงานวิจั ยจะลดน้ อ ยลงใน
ภาพรวม แต่งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสลักรับแรงเฉือน และพลาสติกเสริมไฟเบอร์ ก็มีแนวโน้มที่เพิ่มสูงขึ้น โดยสาหรับงานก่อสร้างอาคารในประเทศญี่ปุ่น สลักรับแรงเฉียน
ได้มีการนามาใช้กันอย่างแพร่หลายสาหรับการถ่ายความเค้นระหว่างเหล็กและคอนกรีตซึ่ ง ส่ ง ผลต่ อ ความกั ง วลที่ จ ะต้ อ งมี ก ารเพิ่ ม จ านวนสลั ก ที่ น ามาใช้ เพื่ อ แก้ ไขปั ญ หาดังกล่าวจึงได้มีการประยุกต์ใช้อุปกรณ์ถา่ ยแรงเฉือนทีเ่ รียกว่า perfobond connectorที่ได้มีการใช้ในงานโครงสร้างพื้นฐานทางด้านวิศวกรรมโยธากับงานก่อสร้างอาคาร
ภาพที่ 3 แสดงให้เห็นถึงตัวอย่างของผลการทดสอบการกดและการดึงที่กระทากับ
สลักรับแรงเฉือน 3 ประเภทที่ฝังอยู่ในเนือ้ คอนกรีตซึ่งประกอบไปด้วย สลัก head สลักperfobond และสลัก burring ซึ่งแม้การเตรียมตัวอย่างทดสอบของ สลัก head และสลัก perfobond ให้มีกาลังของวัสดุที่ใกล้เคียงกันแล้วก็ตามแต่จากผลการทดสอบ
แสดงให้เห็นว่าสตีฟเนสของสลัก head มีค่าต่ากว่าสลัก perfobond นอกจากนี้จาก
รูปยังแสดงให้เห็นว่าทั้งสติฟเนสและกาลังของสลักรับแรงเฉียนแบบ burring ซึ่งมีการ
ใช้เหล็กแผ่น burring มีค่าที่สูงซึ่งน่าจะมีการพิจารณานาสลักรูปแบบนี้มาใช้ในงาน
ก่อสร้างจริงมากยิ่งขึ้น
สาหรับในด้านงานวิศวกรรมโครงสร้าง ได้มีก ารนาพลาสติกเสริมไฟเบอร์ (FRP)เข้ามาใช้ในงานก่อสร้าง แต่ก็มีความเป็นกังวลเกี่ยวกับราคาค่าก่อสร้างที่เพิ่มมากยิ่งขึ้น
จากการก่อสร้างโดยวิธีนี้ โดยสาหรับงานก่อสร้างอาคารก็ได้มีการจากัดการใช้งาน
เฉพาะบางส่วนของโครงสร้างอาคารเท่านั้น แต่อย่างไรก็ดี FRP ก็ให้สมรรถนะที่สูงกว่า
วัสดุประเภทอื่นทั้งในด้านน้าหนักที่ลดลง กาลังและสติฟเนสที่เพิ่มสูงขึ้นซึ่งเชื่อว่าจะมี
การใช้ FRP เพิ่มมากยิ่งขึ้นในอนาคต โดยในปัจจุบันได้มีการศึกษาและมีการทดสอบ
ความสามารถในการรับแรงอัดของคาร์บอนไฟเบอร์เสริมพลาสติก (CFRP) ตลอดจน
การประยุกต์ใช้ CFRP ในการทาเป็นแผ่นเหล็กต่อทาบของรอยต่อด้วยสลักเกลียวกาลัง
สูงที่ถ่ายแรงผ่านผิวสัมผัส
สาหรับการศึกษาที่เกี่ยวข้องอื่นได้แสดงไว้ในรูปที่ 2 ซึ่งเกี่ยวข้องกับโครงแกงแนง
ต้านทานการโก่งเดาะ แผ่นพื้นวัสดุผสมที่มีส่วนประกอบของไม้ และจุดต่อที่ปลายของ
เสาเข็มท่อเหล็ก

โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต
(หน้า 1~4)
: โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต (1)ผลการศึกษาล่าสุดที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและ
คอนกรีตโดย ศาสตราจารย์ Junichi Sakai มหาวิทยาลัย Fukuokaบทความต่อไปนี้จะมีการนาเสนอถึงผลการศึกษาในปัจจุบนั ที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้าง
วัสดุผสมเหล็กคอนกรีต นอกจากนี้ยังได้มีการนาเสนอถึงโครงสร้างรูปแบบใหม่ซึ่งแสดง
ให้เห็นถึงความก้าวหน้าของกรอบการศึกษาและพัฒนาการที่ดียิ่งขึน้

ผลการศึกษาในปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีต
โครงสร้างวัสดุผสมระหว่างเหล็กและคอนกรีตที่มีการใช้งานกันอย่างแพร่หลายใน
ประเทศญี่ปุ่นประกอบไปด้วยรูปแบบโครงสร้าง 3 ประเภทคือ 1) โครงสร้างเหล็กและ
คอนกรีต (steel and reinforced concrete structure, SRC) 2) โครงสร้างท่อเหล็ก
กรอกด้วยคอนกรีต (concrete-filled steel tube structures, CFT) และ 3)โครงสร้ า งผสมเสาคอนกรี ต เสริ ม เหล็ ก และคานเหล็ ก (reinforced concrete
column-steel beam mixed structures, RC+S) (ดังรูปที่ 1) โครงสร้าง CFT เป็นโครงสร้างที่สามารถนามาใช้กับงานก่อสร้างได้ง่ายโดยเป็นระบบโครงสร้างวัสดุผสมที่มี
การนาองค์อาคารเหล็กที่ผลิตจากเหล็กกาลังสูงเข้ามาใช้ในงานก่อสร้าง โดยเฉพาะอย่ างยิ่ง กับอาคารสูง ระบบโครงสร้า ง RC+S เป็ นระบบที่ ผ สมผสานระหว่า งเสาคอนกรี ต เสริ ม เหล็ ก ที่ ใ ห้ ค วามแข็ ง แรงทนทานต่ อ การเสี ย รู ป และคุ้ ม ค่ า ในเชิ งเศรษฐศาสตร์ ผสมผสานกับการใช้คานเหล็กซึ่งสามารถทาโครงสร้างช่วงที่ยาวได้ดี
เหมาะกับทางสานักงาน อาคารเพื่อการพาณิชย์ และอาคารคลังสินค้าที่ต้องการพื้นที่
โล่งขนาดใหญ่
จากการสารวจถึ งหัว ข้อการศึกษาวิจั ยที่เ กี่ยวข้องกับโครงสร้ างวั สดุผ สมเหล็ กคอนกรีตในประเทศญี่ปุ่นพบว่าได้มีการศึกษาและตีพิมพ์เป็นเอกสารออกมาจานวน
102 ฉบับ เฉพาะในส่วนของโครงสร้างวัสดุผสมซึ่งได้มีการสรุปไว้ในเอกสารทางเทคนิค
ในการประชุ ม ประจ าปี 2018 ของสถาบั น สถาปั ต ยกรรมแห่ ง ประเทศญี่ ปุ่ น(Architectural Institute of Japan, AIJ) รูปที่ 2 แสดงให้เห็นถึงหัวข้อรายงานผล
การศึกษาที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีตซึ่งจะพบว่าหัวข้อที่นักวิจัยให้
ความสนใจเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับระบบโครงสร้าง CFT และ RS+Cแม้ว่าที่ผ่านมาจะมีก ารศึกษาระบบโครงสร้าง CFT มายมายหลายมิติ เป้าหมาย
หลักของการศึกษาเน้นไปที่การใช้งานเหล็กกาลังสูงพิเศษ เสา CFT รูปกล่องสี่เหลี่ยม
จตุรัส ผลกระทบจากคลื่นแผ่นดินไหวคาบยาว และเสาผอมชะลูดที่มีเหล็กเสริมกาลัง
สาหรับระบบโครงสร้าง RC+S ได้มีการศึกษาถึงผลกระทบจากเกรดวัสดุที่แตกต่าง
กัน (ที่ระดับความลึกหนึ่งๆ) ของคานที่มาติดตั้งทั้งทางด้านซ้ายและทางด้านขวาของ
เสาคอนกรีตเสริมเหล็ก และค่าความเยื้องศูนย์ที่แตกต่างกันของจุดศูนย์กลางของคาน
และศูนย์กลางของเสาอันส่งผลต่อพฤติกรรมของข้อต่อโครงสร้าง นอกจากนี้การศึกษา
ยังได้มีการนาเสนอระบบโครงสร้างผสมระหว่างระบบโครงสร้างเหล็ก ที่นามาใช้กับ
แกนกลางโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก ซึ่งยังได้มีการศึกษาถึงผลกระทบจากการนา
โครงค้ายันทางด้านข้างเข้ามาติดตั้งประกอบเพิ่มขึ้นด้วย

รูปที่ 1 โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีตที่มีการใช้งานในประเทศญี่ปุ่น
รูปที่ 2 รายงานสรุปผลการศึกษาจาแนกประเภทในส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างวัสดุ
ผสมเหล็กคอนกรีต (สรุปจากเอกสารทางเทคนิคจากการประชุมประจาปีของสถาบัน
สถาปนิกแห่งประเทศญี่ปุ่นในปี 2018)รูปที่ 3 ความสัมพันธ์ระหว่างแรงและการเลื่อนไถลที่สลักรับแรงเฉือน

2การเตรียมตัวอย่างทดสอบจุดต่อเสาเหล็กคอนกรีตรูปแปดเหลี่ยมเข้ากับคานเหล็ก ซึ่งได้มีการทดสอบในสภาพที่เกิดแรงอัดอย่างคงที่ เพื่อรองรับของการเกิดแผ่นดินไหวซึ่งก็
ได้มีการใส่แรงเฉือนแบบเป็นวงรอบกระทาที่ปลายทั้งสองด้านของคาน รูปที่ 8 แสดงให้
เห็นถึงผลการทดสอบที่ได้
ในการทดสอบ ได้มีการคานวณออกแบบตัวอย่างทั้งสองตัวอย่างเพื่อให้จุดต่ อเสาและคานสามารถรับกาลังสูงสุดได้ ทั้งนี้ตัวอย่างทั้งสองตัวอย่างมีความแตกต่างกันที่
ตัวอย่างหนึ่งจะมีแผ่นเสริมกาลังในแนวตั้งบริเวณข้อต่อเสาคาน จากผลการทดสอบ
พบว่าความต้านทานแรงแผ่นดินไหวของตัวอย่างทั้งสองตัวอย่างมีค่าที่ค่อนข้างสูง โดยพบว่าจะมีการฟอร์มตัวของส่วนรับแรงอัดที่บริเวณคอนกรีตตรงข้อค่ออันเนื่องมาจากแผ่ น เสริ ม ก าลั ง ในแนวตั้ ง อั น ส่ ง ผลท าให้ ก าลั ง รั บ แรงเฉื อ นของข้ อ ต่ อ เพิ่ ม สู ง ขึ้ นนอกจากนี้ยังสามารถยืนยันได้จากผลการทดสอบว่าแผ่นเสริมกาลังในแนวตั้งนี้สามารถ
ลดการเสียรูปจากแรงเฉือนที่ข้อต่อได้
สาหรับการติดตั้งเสาเหล็กและคอนกรีตรูปแปดเหลี่ยมนี้ ไม่จาเป็นต้องมีการใช้
เหล็กเส้นเสริมกาลังด้วยเหตุที่ปีกเสาเหล็กจะช่วยโอบล้อมคอนกรีต อันส่งผลต่อการลด
ความซับซ้อนของการก่อสร้างลงได้มาก โดยสาหรับเสาเหล็กคอนกรีตรูปแปดเหลี่ยมนี้
จะใช้คอนกรีตปกติซึ่งต่างจากคอนกรีตที่ต้องการการควบคุมคุณภาพที่สูงดังเช่นที่ได้มี
การนามาใช้กับระบบโครงสร้าง CFT โดยในท้ายที่สุดนี้ จะมีการศึกษาการใช้เสาเหล็ก
คอนกรีตรูปแปดเหลี่ยมในงานก่อสร้างอาคารเตี้ยและอาคารที่มีความสูงปานกลาง
ต่อไปรูปที่ 4 เสาเหล็กและคอนกรีตหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยม
รูปที่ 5 ผลจากการโอบรัดคอนกรีตของเสาเหล็กคอนกรีตหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยม
รูปที่ 6 ความสัม พัน ธ์ร ะหว่ างกาลังรั บแรงเฉื อนและมุม การหมุ นของเสาเหล็ก และคอนกรีตหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยม
รูปที่ 7 จุดต่อของเสาและคานของระบบโครงสร้างผสมระหว่างเสาเหล็ก และคอนกรีต
หน้าตัดรูปแปดเหลี่ยมและคานเหล็ก
รูปที่ 8 ความสัมพันธ์ระหว่างแรงและการเสียรูปของจุดต่อระหว่างเสาเหล็กคอนกรีต
หน้าตัดรูปแปดเหลี่ยมกับคานเหล็ก

พัฒนาการของการศึกษาองค์อาคารเสาวัสดุผสมเหล็กคอนกรีตหน้าตัดรูป
แปดเหลี่ยม
ระบบโครงสร้างผสมเหล็กและคอนกรีตเสริมเหล็ก (Steel and reinforced
concrete, SRC) เป็นระบบที่ได้มีการพัฒนาขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่นไปที่แรกซึ่งให้ความ
ต้านทานต่อแรงแผ่นดินไหวที่สูง อย่ างไรก็ดีโครงสร้างที่กล่ าวถึงนี้ต้องมีงานจัดวาง
ตาแหน่งเหล็กเสริมรับงานเทคอนกรีตเข้ามาเพิ่มเติ่มกิจกรรมต่างๆ ที่ต้องดาเนินการใน
ด้านการแปรรูปโครงสร้างเหล็ก (steel fabrication) ส่งผลทาให้กระบวนการก่อสร้างมี
ความสลับซับซ้อนและมีแนวโน้มทีจ่ ะทาให้ต้นทุนการก่อสร้างสูงขึ้น ส่งผลทาให้ปริมาณ
การใช้งานโครงสร้างระบบ SRC ลดน้อยลง
ซึ่งจากเป้าหมายที่ได้วางไว้ในการเพิ่มความต้านทานต่อแรงแผ่นดินไหวและการลด
จานวนแรงงานที่ใช้ในการก่อสร้างระบบโครงสร้าง SRC ก็ได้มีการพัฒนาเสาวัสดุผสม
เหล็ ก คอนกรี ต หน้ า ตั ด รู ป แปดเหลี่ ย มดั ง แสดงในรู ป ที่ 4 คุ ณ ลั ก ษณะเชิ ง พลวั ต(dynamic property) ของเสารูปแปดเหลี่ยมนี้เป็นผลมาจากการที่มีคอนกรีตหุ้มอยู่
โดยรอบเสาเหล็กที่มีรูปร่างหน้าตัดเสมือนไม้กางเขน (cruciform) อันส่งผลทาให้เกิด
พฤติ ก รรมที่ รั ดรอบคอนกรี ตด้ ว ยส่ ว นของปี ก และเอวของเสาเหล็ กอั น ส่ ง ผลท าให้ความสามารถในการต้านทานการดัดตัวและความต้านทานต่อการเสียรูปเพิ่มมากยิ่งขึ้น
นอกเหนือจากที่กล่าวถึงแล้ว เอวของเสาเหล็กรูปไม้กางเขนยังอยู่ที่ตาแหน่งกึ่งกลาง
ของหน้าตัดเสาซึ่งส่งผลทาให้เสาหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยมสามารถรับแรงอัดได้ดีทั้งยังช่วย
ลดการเสียรูปจากแรงอัดได้เป็นอย่างดีด้วย ยิ่งไปกว่านั้นกาลังต้านทานการดัดตัวและ
สตีฟเนสก็สามารถปรับได้ง่ายโดยการปรับขนาดความหนาและความกว้างของส่วนปีก
เสาเหล็กนี้
รูปที่ 5 แสดงให้ เห็ น ถึง สภาพของคอนกรี ตที่ ถูก โอบล้อ มจากการทดสอบใน
ห้องปฏิบัติการซึ่งเป็นการทดสอบกาลังรับแรงอัดแบบสม่าเสมอที่กระทากับตัวอย่าง
ทดสอบหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยม จากที่ปรากฏดังรูปกาลังรับแรงอัดและความสามารถใน
การต้านทานการเสียรูปของเสาคอนกรีตหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยมมีค่าที่เพิ่มสูงมากยิ่งขึ้น
เมื่อเปรียบเทียบกับเสาคอนกรีตทั่วไป (ซึ่งไม่มีการเสริมกาลัง) ด้วยข้อจากัดทางด้าน
การนาเสนอเนื้อหาในนิตยสารที่มีพื้นที่อยู่อย่างจากัดจึงไม่ได้มีการนาเสนอถึงกระบวน
วิธีในการวิเคราะห์ แต่ก็สามารถเข้าใจจากรูปที่ปรากฏได้ว่าพฤติกรรมการรับแรงอัด
ของเสาคอนกรีตมีการพัฒนาเพิ่มสูงมากยิ่งขึ้นจากผลของการโอบล้อมคอนกรีตดัง ที่กล่าวไว้ในข้างต้น
รูปที่ 6 แสดงให้เห็นถึงผลการทดสอบเสาเหล็กคอนกรีตหน้าตัดรูปแปดเหลี่ยมซึ่งมี
แรงในแนวแกนกระทาอย่างสม่าเสมอและพร้อมกันนี้ก็มีแรงกระทาทางด้านข้างแบบ
เป็นวงรอบ โดยจากรูปจะเห็นได้ว่าแม้ว่าจะมีการเปลี่ยนขนาดของโครงเหล็กแต่เสา
หน้าตัดรู ปแปดเหลี่ ยมก็ ให้กาลั งต้านทานแรงแผ่นดิน ไหวที่สู ง แนวเส้นที่ปรากฏใน
รูปแสดงให้เห็นถึงกาลังรับแรงเฉือนของเสาเหล็กคอนกรีตในกรณีที่หน้าตัดเสาเกิด
โมเมนต์พลาสติกแบบสมบูรณ์ ซึ่งคานวณได้ด้วยการพิจารณากาลังรับแรงดึงที่จุดคราก
ของเหล็กและกาลังรับแรงอัดของคอนกรีต จากรูปยังแสดงให้เห็นถึงผลการวิเคราะห์ที่
มีการพิจารณาผลจากการโอบล้อมคอนกรีตซึ่งพอจะสรุปได้ว่าผลการทดสอบมีความ
ใกล้เคียงกับค่าที่ได้จากการประเมินดังที่ปรากฏในรูป
รูปที่ 7 แสดงจุดต่อเสากับคานของโครงสร้างผสมที่ประกอบขึ้นจากเสาเหล็ก
คอนกรีตรูปแปดเหลี่ยมและคานเหล็ก จากที่ปรากฏดังรูป รายละเอียดของการเชือ่ มต่อที่แผ่นไดอะแฟรมด้านนอกและแผ่นเสริมกาลังในแนวตั้งได้มกี ารนาเสนอให้มีการนาเข้า
มาใช้ เพื่อให้สามารถถ่ายแรงที่เกิดขึ้นที่ข้อต่อเสาและคานได้ นอกเหนือจากนี้ยังได้มี

เป้าหมายที่ท้าทายของการใช้เสาเหล็กคอนกรีตรูปแปดเหลี่ยม
ได้มีการวิเคราะห์ถึงแนวโน้มของการศึกษาระบบโครงสร้างวัสดุผสมเหล็ก และคอนกรีตในประเทศญี่ปุ่นโดยอ้างอิงจากผลการศึกษาที่ผ่านมา ซึ่งพบว่านักวิจัยได้ให้
ความสาคัญกับระบบโครงสร้างวัสดุผสมนี้ โดยสาหรับระบบเสาเหล็กและคอนกรีตหน้า
ตัดรูปแปดเหลี่ยมนั้นนอกจากจะช่วยประหยัดแรงงานก่อสร้างแล้วยังสามารถช่วยเพิ่ม
สมรรถนะการรับแรงของโครงสร้างได้เป็นอย่างดี ดังที่ได้กล่าวถึงในข้างต้น

3

Junichi Sakai: After receiving the master’s degree
at the Graduate School of Engineering, Kyushu University in 1989, he became associate professor at the
Kyushu University in 2001. He assumed his current
position as professor, Department of Architecture,
School of Engineering, Fukuoka University in 2007.
His specialized field covers structural engineering andsteel-concrete composite structures.

Fig. 1 Typical Steel-Concrete Composite Structures in Use in Japan1)
Encased steel
Steel tube

Steel beam

RC column(a) SRC(b) CFT

Cover plate(c) RC column-Steel beam

Fig. 2 Breakdown of 102 Study Reports
on Steel-Concrete Composite
Structures2)

FRP
5
M.S.C
6

Others18

SC Composite
Member
18

CFT
28

RC+S
27

CFT: Concrete-filled steel tube
RC+S: Mixed frame of RC column and steel
beam
M.S.C.: Mechanical shear connector
FRP: Fiber-reinforced plastics
Total: 102 study reports(Summaries of Technical Papers of AIJ
Annual Meeting for FY2018)

Fig. 3 Relationship between Load and Slip of Mechanical Shear Connector3)

Load per connector Q (kN)

250

B6-6
Burring connector (new)

200
P12-0
Perfobond connector

150
100

S13
Stud

50
0

0

5

10
Slip δ (mm)

15

20

4

Fig. 4 Cross Section of Octagonalsection SC Column

Fig. 5 Concrete-confined Effect of Octagonal-section
SC Column Member 4)
CH-200x80x4.5x4.5

N (kN)

1000

c

Test

800
600

Analysis(Confined effect)

400
Plain
concrete20000δ (mm)

2

4

6

8

10

Fig. 6 Relationship between Shear Strength and Rotation Angle of Octagonal-section SC Column Member4)
Compressive strengthof concrete 30 N/mm2

CH-190x60x4.5x6n

300 Q (kN)
200

0.3

AnalysisCH-190x100x2.3x2.3

Mechanism line

Q (kN)

300

Mechanism line

300 Q (kN)

Analysis

200

200

100

100

100

0

0

0

-100

-100

-100

-200
-300
-6

300
200
100
0.6

CH-190x100x4.5x6

Test
-4

-2

0

Q (kN)

2

R (%)
4

6

-200
-300

200

Analysis

100
0

-100

-100

-200

Test
-4

-2

-6

0

2

R (%)
4

-4

-2

0

300 Q (kN)

Mechanism line

0

-300
-6

Test R (%)

6

4

6

Test

-200
-300
-6

-4

-2

0

Q

Mechanism line

Analysis

R

-200
-300
-6

2

Mechanism line

Analysis

Test
-4

-2

5

0

2

R (%)
4

6

Q

2

R (%)
4

6

Fig. 7 Column-Beam Connection of Mixed Structure Composed of
Octagonal-section SC Column and Steel-frame BeamSC column
Vertical stiffener

Vertical stiffener
Steel beam

External diaphragmFig. 8 Relationship between Load and Deformation of Column-Beam Connection
Composed of Octagonal-section SC Column and Steel-frame Beam6)

Beam end load
P (kN)
100

Beam end load
P (kN)
100

P

75

b u

P
j u

50

P'

25
0

0
-25

-75
-100

Rotaition angle R (%)
-6

-4

-2

0

2

4

6

-j Pu

-50

-bPu

-75
-100

P

j u

50

-25

-j Pu'

b u

P'

25

j u

-50

P

75

j u

-j Pu'

Rotaition angle R (%)-6(a) With vertical stiffener

-4

-2

0

2

(b) No vertival stiffener

6

4

6

-j Pu

-bPu

(หน้า 5~8)เหล็ก ให้ใช้เหล็กที่นาไปแปรรูปเป็นท่อเหล็กที่มีกาลังรับแรงดึงไม่เกิน 590 N/mm2และหน่วยแรงดึงที่จุดครากในช่วง 235~440 N/mm2 (ตารางที่ 1) หน้าตัดมาตรฐาน
สาหรับระบบโครงสร้าง CFT เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสและรูปวงกลม (รูปที่ 1) นอกจากนี้ยั ง ได้ มี ก ารศึ ก ษาวิ จั ย ผ่ า นดารทดสอบในห้ อ งปฏิ บั ติ ก ารถึ ง ผลกระทบจากการใช้
เหล็กเส้นเสริมกาลังในเสาท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีตอีกด้วย

บทความประจาฉบับ: โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต (2)สถานะในปัจจุบันของการศึกษาและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับระบบ
โครงสร้าง CFT
โดย Keigo Tsuda และ Masae Kido มหาวิทยาลัย Kitakyushuระบบโครงสร้างท่อเหล็กกรอกคอนกรีต (Concrete-filled steel tube, CFT)เป็นหนึ่งในระบบโครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีต CFT เป็นระบบที่ให้สมรรถนะทาง
โครงสร้างที่สูงทั้งในแง่ของการรับแรงและการต้านทานต่อการเสียรูป ในประเทศญี่ปุ่น
ได้มีการใช้งานระบบโครงสร้าง CFT ตั้งแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1950 และได้มีการ
นามาใช้กับอาคารสูงมากมายหลายแห่งกระทั่งปัจจุบัน
รายงานฉบับแรกที่เกี่ยวข้องกับระบบโครงสร้าง CFT ที่ได้มีการนาเสนอผลงานใน
ประเทศญี่ปุ่น มีชื่อว่า “การทดสอบและการวิเคราะห์แรงที่กระทาให้เกิดโก่งเดาะองค์
อาคารรับแรงอัดระบบ CFT” โดย ศาสตราจารย์ Shizuo Ban และทีมงานในปี 1956และในปี 1961 ก็ได้มีการศึกษาที่คล้ายกันอีกฉบับออกมาซึ่งมีชื่อว่า “การทดสอบและ
การวิ เคราะห์ผลการศึกษาแรงในแนวแกนตรงศูนย์ ของเสา CFT ที่ ชะลูด ” โดยศาสตราจารย์ Takeo Naka ศาสตราจารย์ Ben Kato และทีมงาน โดยพบว่า
ศาสตราจารย์ Kenji Sakino เป็นท่านแรกที่ได้ยื่นผลงานวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอก
ในเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับระบบโครงสร้าง CFT เป็นท่านแรกในประเทศญี่ปุ่น
โดยสาหรับ “โครงการพัฒนาอาคารชุดพักอาศัยรวมในเขตชุมชนแห่งใหม่ ” ที่ได้มี
การประชาสั มพันธ์โ ครงการไปตั้งแต่ปี 1985 ตลอดระยะเวลา 5 ปี โดยกระทรวง
ก่อสร้าง ระบบโครงสร้าง CFT ได้ถูกนามาใช้เป็นส่วนหนึ่งของอาคารสูงเพื่อการพัก
อาศัย ในประเด็นนี้ได้มีการศึกษาโดยผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการถึงพฤติกรรม
การรับแรงของระบบโครงสร้างเสาคานเพื่อประเมินสมรรถนะทางโครงสร้าง นอกจากนี้ยั ง ได้ มี ก ารศึ ก ษา “ระบบโครงสร้ า งวั ส ดุ ผ สม” โดยเป็ น งานวิ จั ยเชิ ง วิ ศ วกรรม
แผ่นดินไหวร่วมระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและประเทศญี่ปุ่น โดยเป็นการศึกษาที่มี
การดาเนินการตลอดระยะเวลา 5 ปี ตั้งแต่ปี 1993 ซึ่งได้มีการตั้งคณะทางานร่วมขึ้น
โดยได้มีการวิจัยผ่านการทดสอบในห้องปฏิบัติการถึงพฤติกรรมของเสา CFT และจุดต่อ
คานเข้ากับเสา CFT โดยได้มีการเปลี่ยนกาลังรับแรงของวัสดุ อัตราส่วนความกว้างต่อ
ความหนา และอัตราส่วนเส้นผ่าศูนย์กลางต่อความหนาของผนังท่อเหล็ก
ในส่วนต่อไปนั้น จะเป็นการนาเสนอแนวโน้มของการศึกษาวิจัยระบบโครงสร้าง

ตารางที่ 1 ข้อกาหนดของระบบโครงสร้าง CFTรูปที่ 1 หน้าตัดเสา CFTแนวทางในการออกแบบและการประยุกต์ใช้งาน

ข้อแนะนาในการออกแบบของสถาบันสถาปนิกแห่งประเทศญี่ปุ่นได้มีการนาเสนอ
สมการที่ใช้ในการออกแบบเสาที่มีความยาวทัง้ สามประเภทคือเสาสั้น เสายาวปานกลาง
และเสายาวผอมชะลูดดังเช่นในกรณีของการออกแบบองค์อาคารรับแรงอัด ในปัจจุบัน
ช่วงที่หน้าตัดเสาจะเกิดพฤติกรรมพลาสติกสมบูรณ์ได้จะสามารถแสดงได้ในรูปของค่า
เทียบสัดส่วนนะหว่าง ค่าอัตราส่วนความชะลูด (lc) และค่าอัตราส่วนของแรงที่กระทา(ny) และค่าอัตราส่วนของโมเมนต์ดัดที่ปลาย (k) ดังแสดงไว้ดังโมเดลการวิเคราะห์ใน
รูปที่ 4ความสัมพันธ์ระหว่างค่าต่างๆ สรุปออกมาได้เป็นสมการ n y  c 2   1   โดยหากค่า a มีค่าไม่เกิน 0.05 จะเป็นความสัมพันธ์ระหว่างโมเมนต์ดัดและแรงใน
แนวแกนที่ไปสัมพันธืกบั ค่ากาลังรับแรงของเสาดังรูปที่ 5 ซึ่งเป็นระดับที่เสา CFT อาจมี
พฤติกรรมถึงระดับพลาสติกสมบูรณ์ โดยในปัจจุบัน วิธีการในการประเมินกาลังรับ
น้าหนักของเสา CFT ที่ไม่สามารถรับน้าหนักถึงระดับพลาสติกสมบูรณ์ได้นั้นกาลังอยู่

แนวโน้ม ณ ปัจจุบันของการศึกษาองค์อาคารเสา CFT• กาลังรับแรงสูงสุดของเสาที่รับแรงในแนวแกน
ข้อเสนอแนะที่ปรากฏในปัจจุบันโดย AIJ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างท่อเหล็ก
กรอกด้วยคอนกรีต แสดงดังรูปที่ 2 โดยตัวแปรที่บ่งชี้ถึงความชะลูดของเสาที่รับแรงใน
แนวแกน แสดงด้วย lk/D โดยที่ lk เป็นค่าความยาวประสิทธิผล และ D เป็นขนาดมิติ
ความลึกของหน้าตัดเสา โดยสาหรับค่า lk/D ที่ไม่เกิน 4 จะนิยามว่าเป็นเสาสั้น lk/D อยู่ในช่วงระหว่าง 4-12 จะนิยามว่าเป็นเสายาวปลานกลาง และหาก lk/D มากกว่า 12 จะเป็นเสายาวชะลูด โดยสมการที่ใช้ในการออกแบบซึ่งเป็นการพิจารณากาลังต้านทาน
การโก่งเดาะของทั้งเสาเหล็กและเสาคอนกรีตที่เป็นพฤติกรรมโครงสร้างวัสดุผสมจะ
แปรเปลี่ยนไปตามอัตราส่วนความชะลูดที่กล่าวถึงนี้
รูปที่ 3 แสดงการเปรียบเทียบระหว่าง กาลังของเสาที่คานวณได้จากข้อเสนอแนะ
ซึ่งเป็นพฤติกรรมร่วมของเสาเหล็กและเสาคอนกรีตต่อการต้านทานการโก่งเดาะเทียบ
กับกาลังที่คานวณได้จากข้อเสนอแนะของ AIJ โดยจากรูป ค่า sSy เป็นค่าหน่วยแรงดึง
ที่จุดครากของเหล็กที่ใช้ทาท่อเหล็ก และ cSB เป็นกาลังรับแรงอัดของคอนกรีต จากที่
แสดงในรูปที่ 3 จะเห็นได้ว่ากาลังรับแรงที่ได้เสนอไปซึ่งเป็นพฤติกรรมร่วมของเสาเหล็ก
และเสาคอนกรีตต่อการต้านทานการโก่งเดาะจะสอดคล้องกับกาลังรับแรงที่คานวณได้
จากสมการที่เสนอโดย AIJ ซึ่งได้พิจารณาทั้งเสาที่มีความชะลูดในทุกประเภท
รูปที่ 2 ขอบเขตของเสาสั้น เสายาวปานกลาง และเสายาวชลูด
รูปที่ 3 กราฟแสดงกาลังรับแรงของเสา

• กาลังรับนาหนักสูงสุดของเสาที่รับแรงในแนวแกนและความเค้นเฉือนจาก
การดัดตัว

แนวทางในการออกแบบระบบโครงสร้าง CFT 2 เวอร์ชั่นล่าสุดได้ถูกตีพิมพ์ใน
ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งประกอบไปด้วย ข้อแนะนาในการออกแบบและการก่อสร้างระบบ
โครงสร้างท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีต (ปี 2008) โดยสถาบันสถาปนิกแห่งประเทศ
ญี่ปุ่น (Architectural Institute of Japan, AIJ) และมาตรฐานทางเทคนิคและ
ข้อเสนอแนะเพิ่มเติมสาหรับระบบโครงสร้างท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีต (ปี 2012)โดยสมาคมเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาที่อยู่อาศัยในเขตชุมชน นอกจากนี้ ยังพบว่าได้มี
การตีพิมพ์หนังสือ แนวทางการออกแบบโครงสร้างท่อเหล็กกรอกคอนกรีต สาหรับ
ผู้ออกแบบรุ่นใหม่ตลอดจนนักศึกษาในมหาวิทยาลัย โดยสถาบันสถาปนิกแห่งประเทศ
ญี่ปุ่นอีกด้วย
สาหรับคุณสมบัติของวัสดุที่มีการระบุให้ใช้กับระบบโครงสร้าง CFT นั้น AIJ ได้แนะนาให้คอนกรีตที่นามาใช้มีกาลังรั บแรงอัดในช่ วง 18~90 N/mm2 และสาหรั บ7ในช่วงศึกษาวิจัย
สาหรับกรณีของเสา CFT รูปสี่เหลี่ยมที่อาจก่อให้เกิดการแตกร้าวจากการเฉือน ก็พบว่ามีเหตุการณ์ที่การแตกร้าวเกิดขึ้นในกรณีที่อตั ราส่วนของแรงเฉือนตลอดช่วงความ
ยาวมีค่าไม่เกิน 1 แต่ก็เป็นที่ทราบทั่วกันว่าพฤติกรรมการรับแรงแบบกลับไปมาเป็น
วงรอบของเสา CFT หน้าตัดรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส จะมีความวิกฤตต่อการเกิดการแตกร้าว
แบบเฉือนมากกว่าการเกิดการแตกร้าวแบบดัด ซึ่ง ณ ปัจจุบันก็ได้มีการศึกษาถึงการ
แตกร้าวแบบเฉือนกับเสา CFT รูปวงกลมอยู้ด้วย

ทางด้ านข้ างมี ค่าเพิ่ มมากยิ่ง ขึ้นก็พ บว่า น้าหนักที่ กระท ามี ค่ าลดลงมาก โดยส าหรั บแผนการในอนาคตก็จะเป็นการนาเสนอถึงวิธีในการประเมินสมรรถนะการรับแรงที่
ลดลงของเสา CFTรูปที่ 4 ลักษณะของแรงที่กระทาและโมเมนต์ไดอะแกรม
รูปที่ 5 กราฟแสดงกาลังของเสา

รูปที่ 6 ลักษณะของแรงที่กระทา
ภาพที่ 1 อุปกรณ์ใส่แรงที่กระทากับเสา CFTรูปที่ 7 ความสัมพันธ์ระหว่างแรงที่กระทาทางด้านข้างกับมุมการหมุน
ภาพที่ 2 บริเวณฐานของเสาภายหลังจากการทดสอบ
รูปที่ 8 ความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดในแนวแกน แรงทางด้านข้างและจานวนรอบ
ที่กระทา

• การศึกษาถึงผลกระทบจากแผ่นดินไหวคาบยาว

• การศึกษาถึงความต้านทานการกระแทก

มีความเป็นกังวลเกิดขึ้นอย่างมากเกี่ยวกับผลกระทบของแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ที่
เกิดขึ้นบริเวณร่อง Nankai ซึ่งอาจเป็นศูนย์กลางของแผ่นดินไหวที่ส่งผลกระทบกับ
อาคารสูงที่มีความอ่อนไหวต่อแผ่นดินไหวคาบยาว การศึกษาเกี่ยวกับเสา CFT เพื่อ
จัดการกับแผ่นดินไหวคาบยาวจึงได้มีการส่งเสริมให้ดาเนินการกันยังแพร่หลาย โดยได้มี
การศึ ก ษาถึ ง วิ ธี ก ารในการพิ จ ารณาตรวจสอบความปลอดภั ยของเสาต่ อ การเกิ ดแผ่ น ดิ น ไหวคาบยาวขึ้ น ในปี 2013 ภายใต้ โ ครงการ “Building Standard
Maintenance Promotion” ของกระทรวงที่ดินโครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคมและ
การท่องเที่ยว (Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism, MLIT)ซึ่งได้มีการทดสอบสมรรถนะของเสาที่มีแรงที่กระทาแบบเป็นวงรอบซึ่งมีขนาดของแรง
ที่คงที่ นอกจากนี้อ้างอิงจากความสามารถในการรับแรงที่ได้จากการทดสอบ ก็ได้มีการน าเสนอถึ ง วิ ธี ใ นการประเมิ น ความเสี ยหายที่ เ กิ ด ขึ้ น กั บเสา CFT เมื่ อ วิ เ คราะห์
ผลตอบสนองจากการเกิดแผ่นดินไหว
ในขณะเดียวกันก็มีความต้องการพี่จะจัดเก็บข้อมูลที่ได้จากการทดสอบอย่างเป็น
ระบบ โดยในปี 2015 คณะกรรมการอาคารของสมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่ง
ประเทศญี่ปุ่นก็ได้ประสานงานร่วมกับสมาคมเหล็กก่อสร้างแห่งประเทศญี่ปุ่นเพื่อศึกษา
ถึงผลกระทบที่เ กิด ขึ้น จากแผ่น ดิน ไหวคาบยาว โดยจัด ตั้ง เป็ นคณะทางานเพื่อ การสารวจและการศึกษาสมรรถนะของเสาภายใต้การเกิดแผ่นดินไหวคาบยาวซึ่งวางแผนไว้
ว่าจะเป็นการศึกษาตลอดช่วงปี 2015 ถึงปี 2017 ระยะเวลารวมทั้งสิ้น 3 ปีจากการศึกษาตลอดระยะเวลา 3 ปี ซึ่งได้มีการทดสอบเสา CFT มากมายหลาย
ตัวอย่างทีาทาการทดสอบภายใต้แรงกระทาแบบเป็นวงรอบที่มีขนาดคงที่พร้อมแรง
กระทาในแนวแกนที่มีขนาดคงที่ โดยได้มีการกาหนดค่าตัวแปรต่างๆ ในการทดสอบ
ประกอบไปด้วย ค่าอัตราส่วนความชะลูดต่อความลึกของหน้าตัด (lk/D) ค่าอัตราส่วน
แรงในแนวแกน (ny) ขนาดของมุมการหมุน (R0) และรูปร่างของหน้าตัด (สี่เหลี่ยมจตุรัส
และวงกลม) ซึ่งได้ผลปรากฎ ณ ปัจจุบันดังต่อไปนี้
การทดสอบได้ดาเนิ นการภายใต้ ลัก ษณะของแรงที่ก ระทาดัง รูปที่ 6 ภาพที่ 1แสดงให้ เ ห็ น ถึ ง อุ ป กรณ์ ท ดสอบที่ ใ ช้ ใ นการใส่ แ รงกระท ากั บ เสา รู ป ที่ 7 แสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงที่กระทาทางด้านข้างและมุมการหมุนโดยมี 3 กรณีคือ (1)lk/D = 14 ny = 0.15 และ R0 = 1.5% (2) lk/D = 14 ny = 0.3 และ R0 = 1.5% และ(3) lk/D = 14 ny = 0.6 และ R0 = 1% จากรูปแสดงถึงการทดสอบเสาท่อเหล็กกลวง
รูปที่ 8 แสดงให้เห็นถึงแนวโน้มของแรงที่กระทาทางด้านข้าง (Q0i/Qmax) ที่สุดเปลี่ยน
มุมและแนวโน้มของความเครียดในแนวแกน (ev%) ภาพที่ 2 แสดงให้เห็นบริเวณฐาน
เสาภายหลังจากการทดสอบ ซึ่งเมื่ออัตราส่วนแรงในแนวแกนและขนาดของแรงกระทา

จากแผ่นดินไหว Great East Japan ที่เกิดขึ้นเมื่อปี 2011 ความเสียหายที่เกิด
ขึ้นกับอาคารหลายแห่งอันเนื่องมาจากคลื่นยักษ์สึนามิได้สร้างความกังวลเป็นอย่างมาก
ซึ่งด้วยเสา CFT ที่น่าจะสามารถต้านทานการกระแทกได้ดีจึงได้มีการพัฒนาแนวทางใน
การประเมินความสามารถในการรับแรงกระแทกขึ้น

• เสา CFT ที่มีการใช้เหล็กกาลังสูง
การทดสอบองค์อาคารเสา CFT ที่มีการนาเหล็กกาลังสูงที่มีกาลังรับ แรงดึงอยู่
ในช่วง 800~1,000 N/mm2 อยู่ในขั้นตอนของการดาเนินการ โดยสาหรับการเชื่อม
ประกอบเสาเชื่อมประกอบรูปกล่องที่ต้องมีการเชื่อมที่ต้องมีการควบคุมอย่างละเอียด
หากใช้กาลังของลวดเชื่อมที่สูงอันสอดคล้ องกันกับวัสดุกาลังสูง โดยในปัจจุบันได้ มีความพยายามศึกษาถึงการใช้ลวดเชื่อมที่มีกาลังต่ากว่ากาลังของวัสดุที่นามาใช้

การพัฒนาระบบโครงสร้าง CFTที่สามารถให้สมรรถนะทางโครงสร้างที่สูงขึน
สาหรับพัฒนาการของระบบโครงสร้าง CFTที่สามารถให้สมรรถนะทางโครงสร้างที่
สูงขึ้นได้นั้นเป็นสิ่งที่คาดหมายว่าจะสามารถเกิดขึ้นได้กับการคานวณออกแบบเสา CFTซึ่งไม่แต่เฉพาะจะใช้เหล็กกาลังสูงกว่าเหล็กที่ใช้กันอยู่ทั่วไปที่ปรากฏอยู่ในมาตรฐาน
การออกแบบในปัจจุบันเท่านั้น แต่ยังหมายรวมไปถึงเสาที่มีความผอมชะลูดที่มีลักษณะ
รูปร่างหน้าตาของหน้าตัดแตกต่างกันออกไป อันส่งผลต่อสมรรถนะทางโครงสร้างที่เพิ่ม
สูงขึ้นได้

8

Keigo Tsuda: After finishing the mastercourse at the Graduate School of Kyushu University, he served as research
assistant of Kyushu University in 1977
and then as associate professor of Kyushu University. He became professorof the University of Kitakyushu in 2001
and emeritus professor in 2018.

Masae Kido: After finishing thedoctoral program at the Graduate
School of the University of Kitakyushu, she became lecturer of the
University of Kitakyushu in 2007.
She assumed her current positionas associate professor of the University of Kitakyushu in 2012.

Fig. 1 Cross Sections of CFT Columns

Table 1 Requirements for CFT Structures
Compressive strength of concrete*

18〜90 N/mm

Tensile strength of steel*

Smaller than 590 N/mm2

Yield stress of steel*235〜440 N/mm2

Ratio of limiting value of width (diameter) to thickness

1.5 times of AIJ steel standard

2

SquareCircular

Rectangular

Not longer than 50 for columns

Ratio of buckling length to section depth

Not longer than 30 for beam-columns* AIJ Recommendations

Fig. 2 Range of Short, Intermediate
and Slender Columns
Short

Nu

Intermediate
Buckling strength

Slender column

4
12
lk/D
Buckling length - section depth ratio

Fig. 3 Column Strength Curves

Fig. 4 Loading Conditions andMoment Diagrams

Proposed column strength

12000 Ncr (kN)2c B =150 N/mm

10000

Buckling strength

AIJ CFT Recommendations

120

8000

90
60
36

6000
4000
2000
0
0

lk/D=30

0.5

1

M2
= M1

=0
FP

D

N

M1

Mm
(Mmax)

M1(M1max)

Normalized slenderness ratio of steel column

2s y =325 N/mm

=0.05
0.1

0.8

Column section

2

ny

1

M2 = M 1tlk/D=50c

1.2N

D =250 mm
t =12 mm
D/t =20.8
2s y =325 N/mm

1.5

Fig. 5 Column Strength Curves

Axial load0c B =90 N/mm

2

0.15
0.2

0.6
0.3

0.4

0.25

0.2
0

0

0.2

0.4

0.6

0.8

1

Flexural strength

9

1.2

1.4

M1max/Mp

Fig. 6 Loading Conditions

N

L

Specimen

Axial force

Q

Lateral force

R=( /L)

Photo 1 CFT column loading apparatus

Dimensionless lateral force Q /Q pc

Dimensionless lateral force Q /Q pc

Fig. 7 Relationship between Lateral Load and Rotation Angle
1.5
1
0.5

CFT ny=0.15
R0=1.5% Initialstiffness
l k/D=14

0

Plastic collapse
Mechanism line

-1.5
-3

Steel tube yield
LD14n15R15
Maximum strength

200 cycles

-2
-1
0
1
2
3
Dimensionless rotation angle R/Rpc
ny=0.15, R0=1.5%

CFT ny=0.3
R0=1.5%lk/D=141

0.5

LD14n30R15

-0.5

-0.5

-2
-1
0
1
2
3
Dimensionless rotation angle R/Rpc
ny=0.15, R0=1.5%

-1

0

1

2

ny=0.3, R0=1.5%

0.5

145 cycles

-2

3
R/Rpc

Q/Qpc

1

S-LD14n15R15

60 cycles

-1.5
-3

0

CFT ny=0.6
R0=1%
lk/D=14

0

-1

0

Q/Qpc

1

0

1.5

Steel ny=0.15
R1
0=1.5%
lk/D=14
0.5

-1.5
-3

1.5

-0.5

1.5

-1

Q/Qpc

0.5

-0.5
-1

1.5

LD14n60R1

-1
-1.5
-3

11 cycles
-2

-1

0

1

2

ny=0.6, R0=1%

3
R/Rpc

1.5 Q/Qpc

Steel ny=0.3
R0=1.5%lk/D=141
0.5

Steel ny=0.6
R0=1%
lk/D=140-0.5

LD14n30R15

-1
-1.5
-3

-0.5

28 cycles
-2

-1

0

1

ny=0.3, R0=1.5%

10

2

3
R/Rpc

S-LD14n60R1

-1
-1.5
-3

10 cycles
-2

-1

0

1

ny=0.6, R0=1%

2

3
R/Rpc

CFT

n=0.15, R0=1.5%

Steel

n=0.3, R0=1.5%
n=0.6, R0=1%

Axial strain v (%)

lk/D=14 positive side
3
2.5

0.8

2
1.5
1

n=0.3, R=1.5%
n=0.6, R=1%

Steel

0.5

0.2

0

0.7
0.6

0.5
0

1

CFT n=0.15, R=1.5% 0.9

50

100

Lateral load Q0i /Qmax

Fig. 8 Relationship between the Axial Strain,
Lateral Load and the Number of Cycles

0.4
150
CyclesCFT

ny=0.15, R0=1.5%

ny=0.3, R0=1.5%

ny=0.6, R0=1%

Steel

ny=0.15, R0=1.5%

ny=0.3, R0=1.5%

ny=0.6, R0=1%

Photo 2 Column bases after testing11สาหรับการใช้งานผลิตภัณฑ์เหล็กที่มีกาลังรับแรงดึง 780 N/mm2 ที่ใช้กับงาน
โครงสร้างอาคารนั้น นับได้ว่ามีข้อดีมากมายหลายประการแต่อย่างไรก็ดีเมื่อทาการ
ตรวจสอบถึงรายละเอียดในการนาผลิตภัณฑ์เหล็กที่มีกาลังรับแรงดึงสูงถึงขนาด 780
N/mm2 ไปใช้งานก็พบว่ากระบวนการเชื่อมถือเป็นอุปสรรคที่สาคัญยิ่งต่อการนาเหล็ก
ที่มีกาลังสูงพิเศษไปใช้ ในการยืนยันว่ารอยเชื่อมมีกาลังสูงกว่าเหล็กกาลังสูงพิเศษ 780
N/mm2 เป็นสิ่งที่ทาได้ยากยิ่งในทางปฏิบัติจริงซึ่งส่งผลต่อค่าก่อสร้างที่เพิ่มสูงขึ้นตาม
ไปด้วย
เมื่อต้องนาผลิตภัณฑ์เหล็กกาลังสูงพิเศษ 780 N/mm2 เข้ามาใช้สาหรับการทาเสา
อาคารและเหล็กกาลังสูงปกติทั่วไปที่มีกาลังรับแรงดึงไม่เกิน 590 N/mm2 ในการใช้ทาเป็ น คาน ไดอะแฟรม ตลอดจนส่ ว นประกอบอื่ น ๆ เมื่ อ ได้ มี ก ารติ ด ตั้ ง ไดอะแฟรม
ภายนอกก็ไม่มีความจาเป็นที่จะต้องเชื่อมเสาเพื่อประกอบเป็นข้อต่อเสากับคานอีกณ ปัจจุบันในประเทศญี่ปุ่นด้วยสาเหตุที่วิศวกรผู้ชานาญงานเชื่อมเป็นที่ขาดแคลน
ในตลาดแรงงาน จึงได้มีการพัฒนาวิธีการเชื่อมด้วยหุ่นยนต์เข้ามาใช้ในงานเชื่อมเสาเข้า
กับไดอะแฟรม จึงส่งผลทาให้การเชื่อมเสาเข้ากับไดอะแฟรมในท่าราบด้วยหุ่นยนต์
ได้รับความนิยมมากยิ่งขึ้น ในท้ายที่สุดนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าด้วยวิวัฒนาการของการ
เชื่อมที่ก้าวหน้ายิ่งขึ้นนี้จงึ น่าจะส่งผลทาให้การใช้ข้อต่อทีต่ ิดตั้งไดอะแฟรมด้านนอกเป็น
ที่นิยมมากยิ่งขึ้น

(หน้า 9~12)บทความประจาฉบับ: โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กคอนกรีต (3)ความเป็ น ไปได้ ข องการออกแบบข้ อ ต่อ เสากั บ คานโดยใช้ แ ผ่ นไดอะแฟรมด้านนอกโดย ศาสตราจารย์ Tsuyoshi Tanaka มหาวิทยาลัย Kobeข้อต่อเสากับคานโดยใช้แผ่นไดอะแฟรมด้านนอก
หนึ่งในวิธีการที่ใช้ในการต่อท่อ เหลี่ยมหรือท่อกลมเข้ากับคานเหล็กรูปตัว H คือการใช้แผ่นไดอะแฟรมด้านนอก (exterior diaphragm-type connection) ดังแสดง
ในรูปที่ 1 ข้อต่อเสาเข้ากับคานโดยใช้แผ่นไดอะแฟรมด้านนอกนี้จะไม่มีการจัดวางให้
แผ่นไดอะแฟรมเข้าไปอยู่ด้านในของเสาหน้าตัดรูปกล่องแต่จะจัดวางให้อ้ อมผนังด้าน
นอกของเสารูปกล่องเพื่อช่วยในการถ่ายความเค้นจากการดัดตัวไปยังเสาส าหรั บ ข้ อ ต่ อ ที่ แ ผ่ น ไดอะแฟรมตั ด ผ่ า นเสา (through diaphragm-typeconnection) มีความจาเป็นที่จะต้องตัดเสา ณ ตาแหน่งที่ต้องการติดตั้งไดอะแฟรม
แล้วประกอบกลับเข้ามาด้วยการเชื่อม ในทางกลับกันข้อต่อแบบที่มีการติดตั้งแผ่ นไดอะแฟรมด้านนอก เป็นรูปแบบที่ไม่ต้องตัดผ่าเสาซึ่งเป็นการลดปริมาณงานแปรรูป
บริเวณตาแหน่งดังกล่าวลง และสาหรับข้อต่อแบบติดตั้งแผ่นไดอะแฟรมด้านนอกนั้น
พบว่าจะมีการเกิดการเสียรูปเฉพาะที่ (ในทิศทางนอกระนาบผนังท่อเหล็ก ) เกิดขึ้นที่
เมื่อทาการเชื่อมต่อแผ่นไดอะแฟรมดังแสดงในรูปที่ 2 ซึ่งหากต้องการให้สติฟเนสและ
กาลังของข้อต่อมีค่าตามที่ต้องการ ก็มีความจาเป็นที่จะต้องออกแบบรายละเอียดของ
แผ่นไดอะแฟรม ทั้งรูปร่างและขนาดมิติของแผ่นไดอะแฟรม
นอกจากนี้ สาหรับข้อต่อแบบแผ่นไดอะแฟรมตัดผ่านเสา ก็สามารถทาการเชื่อม
แบบซึมลึกเต็มความหนา (full penetration welding) โดยเป็นการเชื่อมในแนวราบ
ในทิศลง (flat position) แต่สาหรับข้อต่อแบบติดตั้งไดอะแฟรมภายนอกนั้น ด้วยเหตุ
ที่จะต้องมีงานเชื่อมในสภาพที่เสาวางตัวอยู่ในแนวนอน จึงต้องมีการทาการเชื่อมไม่
เฉพาะที่จุดต่อระหว่างเสากับแผ่นไดอะแฟรมเท่านั้น แต่ยังต้องทาการเชื่อมต่อที่จุดต่อ
ระหว่างแผ่นไดอะแฟรมกับปีกคาน โดยการเชื่อมในท่าราบ (horizontal position)นอกจากนี้ในกรณีที่ความลึกของคานมีค่ามากยิ่งขึ้น ก็มีความเสี่ยงที่จะส่งผลต่อการ
ติดตั้งองค์อาคารที่อยู่รอบนอก ตลอดจนพื้นที่สาหรับการเดินท่อก็อาจเป็นอุปสรรคได้
ด้วยเหตุผลหลายประการดังกล่าว ข้อต่อที่ติดตั้งไดอะแฟรมแบบตัดผ่านเสาจึงเป็น
ที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายมากกว่าข้อต่อที่ติดตั้งไดอะแฟรมด้านนอก

เสา CFT และการเสียรูปเฉพาะที่
จากที่ได้นาเสนอไปข้างต้น โดยเหตุที่การเสียรูปเฉพาะที่ (local deformation)จะเกิดขึ้นกับข้อต่อเสาคานที่ไดอะแฟรมติดตั้งด้านนนอก ซึ่งมีหลายก็รณีที่ข้อต่อเสา
คานดังกล่าวนี้ไม่อาจจะพิจารณาได้ว่าเป็นข้อต่อแบบแข็ง (rigid connection) ซึ่งแม้ว่ากาลังรับแรงจะเพิ่มสูงขึ้นจากการนาเหล็กกาลังสูงพิเศษเข้ามาใช้ แต่อย่างไรก็ดี
ความสามารถในการต้านทานการเคลื่อนที่เฉพาะจุด (local stiffness) ก็ไม่ได้เพิ่ม
สูงขึ้น โดยสาหรับข้อต่อที่ไดอะแฟรมถูกติดตั้งอยู่ภายนอก จะเป็นรูปแบบที่สามารถ
อานวยให้คอนกรีตสามารถเติมเข้าไปด้านในของท่อเหล็กได้ง่ายและสมบูรณ์ ดังนั้นแล้ว
การเสียรูปเฉพาะที่จงึ สามารถระงับได้ด้วยการเติมคอนกรีตเข้าไปในเสาท่อเหล็กให้เป็น
ระบบเสา CFTการทดสอบโครงสร้าง
•ตัวอย่างที่ใช้ในการทดสอบตั ว อย่ า งที่ ใ ช้ ใ นการทดสอบได้ มี ก ารเตรี ย มโดยการต่ อ เสาท่ อ เหล็ ก กลม(เส้นผ่า ศูนย์กลาง 300 ความหนา 12 มิล ลิเมตร) ซึ่งผลิตด้วยการกดขึ้นรูป (press
forming) เหล็กแผ่นที่มีกาลังรับแรงดึง 780 N/mm2 (H-SA700) ต่อเข้ากับคานเหล็ก
รูปตัวเอชกาลังรับแรงดึง 490 N/mm2 (ความลึก 400 ความกว้างปีก 150 ความหนา
ปีก 16 และความหนาเอว 9 มิลลิ เมตร เกรด SN490B) โดยใช้การต่อ ระบบแผ่ นไดอะแฟรมอยู่ภายนอก ซึ่งได้มีการดาเนินการทดสอบโดยผลการทดสอบมีดังนี้:รูปที่ 3 แสดงให้เห็ นถึงลั กษณะการต่อ คานเข้ ากับเสา ความความลึกของแผ่ นไดอะแฟรม (hd) มี ค่า เท่ ากั บ 50 มิ ลลิ เมตรและความหนา (td) มีค่าเท่า กับ 16มิลลิเมตร การเชื่อมแผ่นไดอะแฟรมเข้ากับท่อเหล็ก ใช้การเชื่อมพอกแบบพิเศษโดยมี
การทามุม 60° ดังแสดงในรูป รูปแบบการเชื่อมเป็นการใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์คลุม
(CO2 welding) โดยใช้ลวดเชื่อม YGW18 ที่ใช้กับการเชื่อมเหล็กเกรดที่มีกาลังรับแรง
ดึง 490 N/mm2การทดสอบได้มีการดาเนินการโดยแบ่งเป็นสองกรณีคือ ก็รณีที่ใช้ท่อเหล็กกลม

รูปที่ 1 ข้อต่อต่อเสาเข้ากับคาน
รูปที่ 2 การเสียรูปเฉพาะที่ ที่บริเวณจุกที่เสาต่อเข้ากับคาน

กาลังที่สูงของเสาและกระบวนการในการเชื่อม
ในปัจจุ บันผลิต ภัณฑ์เหล็กกาลั งสูงได้ มีการน ามาใช้ ในโครงการก่ อสร้างอาคาร
ขนาดใหญ่หลายโครงการ นอกจากนี้ผลิตภัณฑ์เหล็กกาลังสูงพิเศษที่มีกาลังรับแรงดึง
780 N/mm2 (H-SA700) ก็ ไ ด้ มี ก ารพัฒ นาและเริ่ ม มี ก ารใช้ ง านกั น เพิ่ม มากขึ้ น ในปัจจุบัน นอกจากนี้ก็ได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์เหล็กที่มีกาลังสูงขึ้นจากเดิมเพื่อสนองต่อ
ความต้อ งการอาคารที่สู งมากยิ่ งขึ้น หรือ อาคารที่มีช่ วงกว้า งมากยิ่ง ขึ้น อัน เป็น การสนองตอบต่ อ ความต้ อ งการที่ ไร้ ขี ด จ ากั ด ของผู้ อ อกแบบ โดยเป็ น ที่ คาดการณ์ ว่ าผลิตภัณฑ์เหล็กกาลังสูงยิ่งขึ้นนี้จะส่งผลให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงานทางสถาปัตยกรรม
ที่หลากหลายตลอดจนความปลอดภัยของโครงสร้างเมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่

12

(CHS) ตัวอย่างทดสอบ TD-16/H และการใช้ท่อกรอกด้วยคอนกรีต (CFT) ตัวอย่าง
ทดสอบ TD-16/C กาลังรับแรงอัดของคอนกรีตที่ใช้มีค่า 24 MPa โดยใช้หินที่มีขนาด
ใหญ่ที่สุดไม่เกิน 20 มิลลิเมตรเป็นวัสดุมวลรวมสาหรับผสมคอนกรีต

TD-16/C พบว่าค่าสติฟเนสเฉพาะที่ของตัวอย่าง TD-16/C มีค่าเพิ่มขึ้นราว 1.7 เท่าจากการที่กรอกคอนกรีตเข้าไป และพบว่าความเหนียวของคานมีค่าเพิ่มสูงขึ้น รูปที่ 8แสดงให้เห็นเส้นกราฟความสัมพันธ์ P-Tq ในทิศทางบวก โดยแปลงให้เป็นค่าอะไร
หน่วยในรูปของ BPp และ Bqp ค่าสติฟเนสระดับอิลาสติก ดังความสัมพันธ์ระหว่าง P
และ Tq จะอยู่ ในระดั บที่ ต่ ากว่ า กรณี ก ารต่ อ แบบปลายตรึ ง แน่ น ราว 12% อั นเนื่ อ งมาจากผลของคอนกรีต ที่ ก รอกเข้ า ไปด้ า นใน ดั งนั้ น แล้ วจึ ง เป็น ที่ ท ราบกั น ว่ าพฤติกรรมแบบอิลาสติก-พลาสติก และความสามารถต้านทานการเสียรูปแบบพลาสติก
จะมีค่าใกล้เคียงกับรูปแบบการต่อเสาคานแบบตรึงแน่น

รูปที่ 3 ตัวอย่างการทดสอบ

• การใส่แรงและการวัด
ดังที่ได้แสดงในรูปที่ 4 ปลายด้านหนึ่งของเสาท่อเหล็กต่อเข้ากับตัวจับยึดที่หมุน
และปลายอีกด้านต่อเข้ากับตัวจับยึดที่หมุน ที่สามารถเลื่อนไถลได้ โดยที่มีการใส่แรง
แบบกลับไปกลับมาเป็น วงรอบโดยสามารถเพิ่มแรงที่กระทามากให้ขึ้น ด้วยการใช้แม่
แรงไฮดรอลิคซึ่งติดตั้งอยู่ที่ปลายด้านหนึ่งของคาน
มีการติดตั้งอุปกรณ์วัดการเสียรูปในบริเวณข้อต่อเพื่อวัดการเสียรูปเฉพาะที่ (Lq)การเสียรูปของคาน (Bq) และการเสียรูปรวม Tq(=Lq+Bq) ซึ่งเป็นการรวมพลของการ
เสียรูปเฉพาะที่และการเสียรูปของคานเข้าด้วยกันดังแสดงในรูปที่ 5แรงที่กระทาเป็นวงรอบกาหนดไว้ที่ ±Bqp, ±2Bqp, ±4Bqp, ±6Bqp และ ±8Bqpสาหรับการหา Tq ซึ่งต้องมีการกาหนดมุมการเสียรูปอีลาสติค (Bqp) ที่สัมพันธ์กับกาลัง
รับแรงรวมแบบพลาสติกของคาน (BPp) และแรงที่กระทาแบบเป็นวงรอบดังที่แสดง
ข้างต้นจะกระทาจานวนทั้งสิ้นสองครั้งกับตัวอย่างทดสอบที่เตรียมไว้

รูปที่ 6 กราฟแสดงแรงและการเสียรูป
รูปที่ 7 การแตกร้าวของไดอะแฟรม
รูปที่ 8 กราฟแสดงความสัมพันธ์ทางโครงสร้าง

ศักยภาพของข้อต่อเสาคานแบบติดตังแผ่นไดอะแฟรมด้านนอก
ข้อต่อที่ใช้การติดตั้งแผ่นไดอะแฟรมด้านนอกเป็นรูปแบบตั้งเดิมที่ใช้กันทั่วไปใน
ประเทศญี่ ปุ่ น รู ป แบบการต่ อ แบบนี้ นั บ ได้ ว่ า มี ป ระสิ ท ธิ ผ ลและประสิ ท ธิ ภ าพที่ ดีโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการใช้กับเสาท่อเหล็กที่ผลิตขึ้นจากเหล็กกาลังสูงพิเศษ ในกรณีที่
มีการพัฒนาการเชื่อมด้วยหุ่นยนต์สาหรับการเชื่อมในท่าราบในอนาคต แนะนาว่าควร
จะใช้ข้อต่อระบบแผ่นไดอะแฟรมติดตั้งด้านนอกจะดีกว่ารูปแบบอื่น

รูปที่ 4 ตัวอย่างทดสอบและการเตรียมการทดสอบ
รูปที่ 5 การเสียรูปของคานโดยรวม (Tq) การเสียรูปเฉพาะที่ (Lq) และการเสียรูปของ
คาน (Bq)• ผลการทดสอบ
รูปที่ 6 แสดงความสัมพันธ์ระหว่างแรงที่กระทาที่ปลายคาน (P) ของตัวอย่างทั้ง
สองตัวอย่าง กับค่าการเสียรูปของคานโดยรวม (Tq) การเสียรูปเฉพาะที่ (Lq) และการ
เสียรูปของคาน (Bq) เส้นประดังรูปแสดงค่าสติฟเนสของคานระดับอิลาสติก ที่ได้จาก
การคานวณ และกาลังรับแรงรวมแบบพลาสติกของคาน (BPp) ผลการทดสอบตัวอย่าง
ทั้งสองตัวอย่างแสดงได้ดังนี้:ตัวอย่าง TD-16/H ซึ่งเป็นการทดสอบเสาท่อเหล็กกลวงทรงกลม พบว่าจะมีการ
เกิดการครากเฉพาะที่ก่อนเป็นอันดับแรก และเมื่อใส่แล้วแรงกระทาเพิ่มขึ้นพบว่าคาน
จะมี ก ารเปลี่ ยนสถานะเป็ น พลาสติ ก เมื่ อ จ านวนรอบของแรงมี ค่า ±4Bqp และเมื่ อจานวนรอบมีค่า ±2Bqp พบว่ามีการแตกแบบเหนียวเกิดขึ้นที่มุมของหน้าตัดเสาที่อยู่
ด้านใน และเมื่อใส่แรงทีจ่ านวนรอบ -6Bqp ดังแสดงในรูปที่ 7 จะเกิดการแตกร้าวขึ้นใน
แนวทแยงกับด้านที่ติดตั้งแผ่นไดอะแฟรม อันส่งผลต่อการลดลงของความสมรรถนะใน
การรับแรงอย่างมีนัยสาคัญ
สาหรับตัวอย่างหมายเลข TD-16/C ซึ่งเป็นเสาท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีต (CFT)พบว่าจะเกิดการครากเฉพาะที่และการครากของคานพร้อมกันไปเมื่อมีการใส่แรง ณจานวนรอบ ±2Bqp โดยหลังจากนั้นการเสียรูปแบบพลาสติกของคานจะเพิ่มขึ้นอย่าง
สม่าเสมอ และ ณ จานวนรอบ ±4Bqp จะเกิดการแตกร้าวแบบเหนียวขึ้นที่ขอบมุมด้านใน และ ณ จานวนรอบ -8Bqp ภายหลังจากที่พบการแตกร้าวเกิดขึ้นในแนวเฉียงกับ
ด้านที่มีแผ่นไดอะแฟรม ไดอะแฟรมจะส่งผลให้เกิดการแตกร้าวขึ้น ทั้งนี้การโก่งเดาะ
เฉพาะที่ของคานจะเกิดขึ้นเมื่อจานวนรอบของแรงมีค่า ±4Bqpจากผลการทดสอบเมื่อนาผลการทดสอบที่ได้ระหว่างตัวอย่าง TD-16/H และ

13

Tsuyoshi Tanaka: After receiving master’s degree at
the Graduate School of Engineering, Kobe University,
he entered Asanuma Corporation in 1985. He became
associate professor at the Kobe University in 1999. Heassumed his current position as professor at the Architecture, Faculty of Engineering of Kobe University in2010. His specialized field covers structural engineering and steel structures.

Fig. 1 Column to Beam Connection Stiffened by Exterior Diaphragms(a) Circular hollow section (CHS) column(b) Concrete-filled steel tube (CFT ) column

Fig. 2 Local Deformation at Column to Beam Connection(a) CHS column(b) CFT column

Fig. 3 Test Specimen (unit: mm)

16

400
50

12

300

300

12

16
16

150

400

14

S=11

Fig. 4 Specimen and Test Setup

Fig. 5 Total Beam Deformation Tθ, Local Deformation Lθ andBeam Deformation Bθ

15

Fig. 6 Load-Deformation Curves(a) CHS column(b) CFT column(1) T θ(2)LθFig. 7 Fracture of Diaphragm16(3) Bθ

Fig. 8 Skelton Curves
1.8

P/B PpTD-16/C

1.6
1.4
1.2
1

TD-16/H

0.8

:P
:P

0.6

e

0.4

p

max

0.2
T

0

0

2

4

6

8

17

/ p
10

(หน้า 13~14)เหล็กกล้าแห่งประเทศญี่ปุ่น ในชั้นคุณภาพ H-SA700 และ SA440 ตามลาดับ ตารางที่
4 แสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบทางเคมีของเหล็กแผ่นสาหรับระบบโครงสร้าง CFT ค่าสมมูลคาร์บอน (carbon equivalent, Ceq) ได้กาหนดเกณฑ์ไว้ไม่ให้มีค่าสูงเพื่ออานวย
ให้การเชื่อมเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพแม้ ว่าเหล็กแผ่นจะหนาถึง 100 มิลลิเมตรก็
ตามสาหรับ SA440 ก็ได้มีการกาหนดเกณฑ์ขั้นต่าของกาลังที่จุดครากและกาลังรับแรง
ดึงให้อยู่ในช่วงที่ไม่ห่างกันมากนัก นอกเหนือจากนี้ค่าอัตราส่วนคราก (yield ratio) ได้กาหนดเกณฑ์สูงสุดไว้ไม่ให้เกินกว่า 80% ส่งผลให้เหล็กเกรด SA440 เป็นเหล็กที่มี
สมรรถนะสูง เหมาะกับการนาไปใช้ในงานก่อสร้างอาคารที่ต้องการความทนทานต่อ
การเกิดแผ่นดินไหว ในทางกลับกัน เหล็กชั้นคุณภาพ H-SA700 จะมีค่าอัตราส่วนคราก
(yield ratio) ที่สูง จึงต้องควบคุมการใช้งานเหล็กชั้นคุณภาพดังกล่าวไปใช้กับองค์
อาคารที่อยู่ในสถานะอิลาสติกเท่านั้น แม้ว่าจะต้องรองรับต่อการเกิดแผ่นดินไหวขนาด
ใหญ่ก็ตาม

บทความประจาฉบับ: โครงสร้างวัสดุผสมเหล็กและคอนกรีต (4)ท่อเหล็กสาหรับงานอาคารและระบบโครงสร้าง CFT
โดย คณะกรรมการส่งเสริมการตลาดต่างประเทศ
สมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่งประเทศญี่ปุ่น (JISF)

มาตรฐานผลิตภัณฑ์ BCR BCP สาหรับท่อเหล็กหน้าตัดสี่เหลี่ยมจัตุรัสขึนรูป
เย็นท่อเหล็กขึ้นรูปเย็นนิยมนามาใช้เป็นเสาอาคารโครงสร้างเหล็กในประเทศญี่ปุ่น
มากกว่าผลิตภัณฑ์เหล็กโครงสร้างประเภทอืน่ กระบวนการในการผลิตสามารถทาได้ทั้ง
วิธีการรีดขึ้นรูป (roll forming เรียกผลิตภัณฑ์ว่า BCR) และวิธีการกดพับขึ้นรูป
(press forming เรียกผลิตภัณฑ์ว่า BCP) ซึ่งกระบวนวิธีในการผลิตแสดงไว้ดังรูปที่ 1ทั้งนี้ ผลิตภัณ ฑ์ BCR และ BCP ต่างก็ มิได้เป็นมาตรฐานที่ระบุ ในมาตรฐาน
ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมของประเทศญี่ปุ่น (JIS) แต่อย่างไรก็ดีผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้มี
ระบุในมาตรฐาน MDCR (มาตรฐานผลิตภัณฑ์เหล็กสาหรับก่อสร้างอาคาร) ตีพิมพ์โดย
สมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Iron and Steel Federation,JISF) และอนุ ญ าตให้มี ก ารน ามาใช้ กั บงานก่ อ สร้า งอาคารได้ โดยกระทรวงที่ ดิ นโครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคม และการท่องเที่ยวของประเทศญี่ปุ่น (Ministry ofLand, Infrastructure, Transport and Tourism of Japan, MLIT)ขนาดของหน้าตัด สาหรับ BCR คือ 200×6 mm~550×25 mm และสาหรับ
BCP 200×6 mm~1,000×40 mmส่วนประกอบทางเคมีแสดงไว้ดังตารางที่ 1 ในส่วนของคุณสมบัติเชิงกลได้แสดงไว้
ดังตารางที่ 2 โดยสาหรับ BCP235 และ BCP325 ก็จะเป็นผลิตภัณฑ์ที่มี เกรดตรงกับ
เหล็กแผ่นเกรด SN400 และ SN490 ตามลาดับ ซึ่งมีคุณสมบัติเชิงกล เช่นหน่วยแรงดึง
ที่จุดคราก ดังเช่น เหล็ก SN ที่ระบุในมาตรฐาน JIS (เหล็กรีดร้อนสาหรับงานโครงสร้าง
อาคาร) ค่าความสามารถในการดูดซับพลังงาน Charpy กาหนดไว้ ไม่ต่ากว่า 27J ที่
0ºC สาหรับท่อที่ผนังมีความหนาเกินกว่า 12 มิลลิเมตรดังระบุไว้ในผลิตภัณฑ์ชั้น
คุณภาพ SNสาหรับ BCP325T ต้องการให้มีความแกร่งที่บริเวณขอบมุมของท่อ ที่ต้องผ่าน
กรรมวิธีในการผลิตดังเช่นผลิตภัณฑ์ชั้นคุณภาพ SN ก็เพิ่งจะได้รับการอนุมัติให้ใช้ โดยกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การคมนาคม และการท่องเที่ยวของประเทศญี่ปุ่น

รูปที่ 2 โครงสร้าบท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีต Concrete-filled Steel Tube (CFT)ตารางที่ 3 คุณสมบัติเชิงกลของเหล็กแผ่นสาหรับใช้กับ CFTตารางที่ 4 องค์ประกอบทางเคมีของเหล็กแผ่นสาหรับใช้กับ CFTรูปที่ 1 กระบวนการผลิต BCR และ BCP
ตารางที่ 1 องค์ประกอบทางเคมี ของ BCR และ BCP
ตารางที่ 2 คุณสมบัติเชิงกล ของ BCR และ BCP

เหล็กแผ่นสาหรับเสาท่อเหลี่ยมเชื่อมประกอบรูปกล่อง
เสาท่อเหลี่ยมรูปกล่องทีม่ ีการเชื่อมประกอบจากเหล็กแผ่น ได้มีการนาเข้ามาใช้กับ
โครงสร้างท่อเหล็กกรอกคอนกรีต (concrete-filled steel tube, CFT) ในประเทศ
ญี่ปุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับโครงสร้างอาคารสูงที่ขนาดของเสาใหญ่เกินกว่าขนาดของ
BCP และ BCR ตารางที่ 3 แสดงคุณสมบัติเชิงกลของเหล็กแผ่นสาหรับงานอาคาร
ที่ผ่านมาได้มีการศึกษาวิจัยและพัฒนานาเหล็กกาลังสูงที่มีกาลังรับแรงดึง 780
N/mm2 (ชั้นคุณภาพ H-SA700) และ 590 N/mm2 (ชั้นคุณภาพ SA440) โดยมาตรฐานวั ส ดุ ส าหรั บ ผลิ ต ภั ณ ฑ์ ดั ง กล่ า วก็ ไ ด้ มี ก ารตี พิ ม พ์ โ ดยสมาพั น ธ์ เ หล็ ก และ

18

（%）

Table 1 Chemcal Composition of BCR and BCP Materials
SymbolThickness
mm
Min/Max

C
Max

Si
Mn
P
Max Min/Max Max

S
Max

N1)
Max

Ceq2)
Max

Pcm3)
Max

MDCR0002BCR295
2017

6/22

0.20

0.35

/1.40

0.030

0.015 0.0062)

0.36

0.26

6/40

0.20

0.35

0.60
/1.40

0.030

0.015 0.0062)

0.36

0.26

6/40

0.18

0.55

/1.60

0.030

0.015 0.0062)

0.44

0.29

6/40

0.18

0.55

/1.60

0.020

0.005 0.0062)

0.44

0.29

Type
Material
designation standard

400 N/mm
BCP235
grade MDCR00032017
BCP3252490 N/mm MDCR0012BCP325T
grade
2014
2

Notes:1) In case when elements to fix N, such as Al, are added and inclusion of solid-solution type N is
0.006% or below, total inclusion of N can be increased up to 0.009%.
2) Ceq = C+Mn/6+Si/24+Ni/40+Cr/5+Mo/4+V/14
3) Pcm = C+Si/30+Mn/20+Cu/20+Ni/60+Cr/20+Mo/15+V/10+5B; Applied in place of Ceq
according to the agreement between supplier and purchaser.

Table 2 Mechanical Properties of BCR and BCP Materials
Typedesignation

Material
standard

SymbolThickness
mm
Min/Max

Yield point or strength
N/mm2) Min/Max
t<12 mm12≤t

Tensilestrength
Min/Max

Yield ratio %Max

Elongation %Min

t<12 mm12≤tt≤16 mm16<tCharpy impact
test; Absorbed
energyJ Min (0℃)

MDCR0002BCR295
2017

6/22

295/

295/445400/550

-

90

231)

271)

272)

BCP2356/40

235/

235/355

400/510

-

80

18

22

272)

BCP3256/40

325/

335/445490/610

-

80

17

21

272)

490 N/mm2 MDCR0012BCP325T
grade
2014

6/40

325/

335/445490/610

-

80

17

21

702), 3)400 N/mm2
grade

MDCR00032017

Notes:1) JIS No.5 test piece (tube axial direction): No.1A test piece for others2) Applied for wall thicknesses of over 12 mm and average value of 3 test pieces
3) Applied for both plain/corner parts

Fig. 1 Manufacturing Process for BCR and BCP Materials
Leveler
Slit coil

Shear Coil-to-coil Looper
weld-joining

FormingHigh-frequency
Non-destructive
welderinspection
OilingCutting
Flyingcutting-off

Beveling

FusingRemoval of Sizing
Marking
weld beadTemporary assembly

Cutting/End
facingInner welding

Bundling

Pressing

Outer welding

Inspection

Straightening
Press-forming method (BCP)

Roll-forming method (BCR)

19

Fig. 2 Concrete-filled Steel Tube (CFT)Square Column Structure

Table 3 Mechanical Properties of Steel Plates for CFTs
Designation

Yield point or
proof stress

Thickness(mm)
Min/Max

Thickness(mm)(N/mm2)
Min/Max

Tensilestrength(N/mm2)
Min/Max

Yield ratio(%)
Max

Tensile test
Thickness(mm)
6≤t≤20

H-SA700A

6/50-

700/900

780/100098

H-SA700B

6/50-

700/900

780/1000

98

SA440-B
Grade 60

19/100-440/540590/740

80

SA440-C
Grade 60

19/100-440/540590/74080

SN490B(Grade 50)

6/100

t<12
12≤t≤4040<t325/
325/455
295/415490/61080SN490C(Grade 50)

16/100-325/455

490/61080Impact test
CharpyTestabsorbedtemp.
Test
energy (J)specimen (°C)
Min
No.5
0
No.4
471)
No.5
No.5
471)
-20
No.4
No.5

Elongation

20≤t≤506≤t≤2020≤t≤50

(%)
16
16
24
16
16
24

t≤50
40<t

20
26

No.4
No.5

6≤t≤1616<t≤50
40<t

17
21
23

No.1A
No.1A
No.4

Through-thickness
tensile test (%) min
Ave. of3 tests

Each
value

-

-

-

-

0

471)

-

-

0

471)

25

15

0

271)

-

-

0

271)

25

15

Note:1) Applied for wall thicknesses of over 12 mm and average value of 3 test pieces

Table 4 Chemical Composition of Steel Plates for CFTs
Thickness
Designation(mm)
Min/MaxC(unit: wt%)

Si

Mn

P

S

Thickness
(mm)

Max

Min/
Max

Max

Max

Max

Ceq1) Maxt≤40

40<t≤50Pcm2) Max
50<t

t≤40

40<t≤50

H-SA700A
H-SA700B

6/50
6/50

-

0.25
0.25

/0.55
/0.55

2.00
2.00

0.030
0.025

0.015
0.015

SA440-B
Grade 60

19/100

-

0.18

/0.55

1.60

0.030

0.008

0.44

0.47

0.28

0.30

SA440-C
Grade 60

19/100

-

0.18

/0.55

1.60

0.020

0.008

0.44

0.47

0.28

0.30

SN490B(Grade 50)

6/100

t≤50
50<t

0.18
0.20

/0.55

1.60

0.030

0.015

0.44

0.46

0.29

/0.55

1.60

0.020

0.008

0.44

0.46

0.29

SN490C
16/100(Grade 50)

0.65
0.60

50<t

0.32
0.30

Notes:1) Ceq = C+Mn/6+Si/24+Ni/40+Cr/5+Mo/4+V/14
2) Pcm = C+Si/30+Mn/20+Cu/20+Ni/60+Cr/20+Mo/15+V/10+5B; Applied in place of Ceq according to the agreement between supplier and purchaser.

20

(หน้า 15~18)

อาคารจานวน 9 ชั้น ซึ่งเป็นที่แรกที่เปิดร้านหนังสือ Tsutaya ด้วยเหตุดังกล่าว แบบแปลนของอาคารจึงต้องตอบโจทย์ถึงการจัดผังถนนแห่งหนังสือให้เชื่อมต่อกับพื้นที่
อาคารชั้นบนและพื้นที่อาคารชั้นล่าง ตลอดจนการเชื่อมต่อถนนแห่งหนังสือกับถนน
อื่นๆ และนอกจากนี้ เปลือกอาคารที่หันไปทางอาคารสถานีรถไฟทั้งหมดทาด้วยผนัง
กระจกเพื่อสะท้อนให้เห็นถึงบรรยากาศที่ครึกครื้นภายในอาคารให้ส่งต่อไปสู่ภายนอก
อาคาร (ภาพที่ 2)ในอาคาร HIRAKATA T-SITE แต่ละส่วนของอาคารจะถูกมองเป็นก้อน ซึ่งจะไม่จัด
วางให้อยู่ในแนวทิศตั้งดิ่งขึ้นเหมือนอาคารปกติ แต่จะให้มีการขยับยื่นออกมาดังเช่นตัว
บล๊อกต่ อ Jenga โดยในทางปฏิบัติได้มี การออกแบบพื้นที่ โถงสองชั้น โดยสาหรั บด้านหน้าสถานีจะมีโครงสร้างรูปกล่องจานวน 7 กล่องยื่นออกมา โครงสร้างรูปกล่อง
จานวน 3 กล่องที่ถูกจัดวางอยู่บนชั้นที่ 4 และชั้นที่ 5 ประกอบไปด้วยพื้นที่โถง 2 ชั้นและผนังภายนอกทั้งหมดเป็นผนังกระจก โครงสร้างรูปกล่องยื่นออกมาหน้าสถานีราว 5เมตร มีความสูงราว 8.5 เมตร และมีความกว้างราว 7.5 เมตร โดยที่ชั้นวางหนังสือถูก
จัดเรียงให้ติดผนังตลอดถึงแนวความสูงฝ้าเพดานซึ่งสะท้อนต่อความเชื่อ มโยงของชั้น
ล่างและชั้นบน (ภาพที่ 3)หากมองรูปตัด โถงอาคารสองชั้นทุกจัดวางในรูปแบบที่สลับสับหว่างกับด้านข้าง
ของสถานี และอีกด้านหนึ่งของสถานีเพื่อสะท้อนให้เห็นถึงพื้นที่ด้านในของทุกชั้นนั้น
เชื่อมต่อกัน (รูปที่ 1)พื้นที่โถงทุกแห่งอาจจะมีขนาดที่ไม่ใหญ่มากนัก แต่การเชื่อมต่อระหว่างพื้นที่โถง
ส่งผลให้เกิดความรู้สึกที่เชื่อมต่อกันกระทั่งในช่วงของการก่อสร้าง การจัดแปลนทาง
โครงสร้างของ HIRAKATA T-SITE มุ่งเน้นให้ผู้ที่เข้ามาใช้อาคารทุกคนมีความรู้สึก
เสมือนว่าอยู่ในห้องรับแขกหรืออยู่ในบ้านไม่ว่าจะใช้งานอยู่ในส่วนใดของ HIRAKATA
T-SITE ก็ตาม

บทความต่อเนื่อง: อาคารโครงสร้างเหล็กแห่งใหม่ในประเทศญี่ปุ่น (3)

HIRAKATA T-SITE- สร้างจากอาคารรูปกล่องที่ยื่นออกมา ที่ช่วยแสดงความโดดเด่น
ของเปลือกอาคาร และช่ วยเพิ่ มความสามารถในการต้า นทานแผ่นดินไหว โดย Takenaka Corporation
HIRAKATA T-SITE เป็นโครงการที่ได้รับการพัฒนาเพื่อธุรกิจการค้า ที่ประกอบไป
ด้วยรูปแบบของการบริก ารที่หลากหลาย โดยเปิดที่หน้าสถานี Hirakata ในเมือ ง
Osaka ในปี 2017 โดยมีลักษณะทางโครงสร้างที่โดดเด่นอันเนื่องมาจากเปลือกอาคาร
ที่เป็นกระจก ที่สามารถเปิดได้กว้างในทิศทางทีห่ ันเข้าหาถนน ประกอบกับลักษณะของ
อาคารที่ประกอบไปด้วยโครงสร้างรูปกล่องที่ยื่นออกมา และมีพื้นที่โถงที่ให้ความรู้สึก
สบายอยู่ภายในตัวอาคาร (ภาพที่ 1)ได้มีการติดตั้งอุปกรณ์ที่ทันสมัยจานวนมากเพื่ออานวยให้เกิดการใช้พื้นที่ได้อย่างมี
ประสิทธิภาพและช่วยเพิ่มความแข็งแรงทางโครงสร้าง หนึ่งในอุปกรณ์ที่กล่าวถึงคือผนัง
เหล็ ก แผ่ น ลอนต้ า นทานแผ่ น ดิ น ไหวและโครงสร้ า งต้ า นทานแผ่ น ดิ น ไหวรู ป กล่ อ งลักษณะทางโครงสร้างของ HIRAKATA T-SITE มีดังนี้:ภาพที่ 1 HIRAKATA T-SITE ที่มีโครงสร้างรูปกล่องที่ยื่นออกมา

มุ่งสู่การสร้างสรรค์ให้เป็นห้องรับแขกของชุมชนที่มีบรรยากาศสบายHIRAKATA T-SITE สร้างอยู่บนพื้นที่ที่ถัดออกมาจากสถานีรถไฟซึ่งเป็น “โครงการ
ที่อยู่ในเขตพื้นที่สถานีรถไฟ” แบบปกติที่เห็นได้ทั่วไปประเทศญี่ปุ่น ซึ่งในแง่ของสินค้า
ที่นามาจาหน่ายก็อาจจะไม่เทียบเท่ากับสินค้าที่อยู่ในห้างสรรพสินค้าในใจกลางเมือง
และนอกจากนี้ หากพิจ ารณาในแง่ ข องชี วิ ต ประจ าวั น ของผู้ ที่ เ ข้ า มาใช้ บริ ก ารแล้ วสถานที่แห่งนี้จะให้ความสะดวกสบายที่น้อยกว่าร้านจาหน่ายสินค้าและภัตตาคารที่เปิด
อยู่ริมถนนสายหลัก และหากไม่นับถึงประโยชน์ที่ได้รับจากการเชื่อมต่อกับสถานีรถไฟ
อันเนื่องมาจากพื้นทีต่ ั้งทีอ่ ยู่ใกล้แล้วอันส่งผลให้มีผู้ใช้บริการทีผ่ ่านมาผ่านไปเป็นจานวนมาก แต่ความน่าสนใจในแง่ของพื้นที่การค้าก็จะปรากฏให้เห็นไม่มากนัก
ซึ่งด้วยสาเหตุต่างๆ ดังที่กล่าวถึงนี้ จึงมีความจาเป็นที่จะต้องให้ความสาคัญกับการ
พัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ใช้บริการอาคารที่ตั้งอยู่หน้าสถานี Hirakata ซึ่งเป็นถนนที่มีชื่ อ เสี ย งด้ า นการจ าหน่ า ยหนั ง สื อ โดยมี ร้ า นหนั ง สื อ Tsutaya ตั้ ง อยู่ ดั ง เช่ น
DAIKANYAMA T-SITE ในเมืองโตเกียว
ในการพัฒนาพื้นที่ โดยรอบสถานี รถไฟ ได้ มีก ารพิจารณาว่า การปรับปรุง พื้น ที่
HIRAKATA T-SITE ให้เป็นถนนแห่งหนังสือนั้นก็ยังไม่เพียงพอ แต่ยังควรส่งเสริมให้
ชุมชนโดยรอบได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องอันเป็นการเน้นย้าถึงการเพิ่มคุณภาพชีวิต
ของคนในชุมชน นอกจากนี้ ยังเชื่อมั่นว่าพื้นที่แห่งนี้จะสร้างคุณค่าให้กับสังคมเพิ่มมาก
ขึ้น โดยการพัฒนาให้เป็น “ห้องรับแขกของชุมชน” ที่ช่วยให้คนในชุมชน มาใช้ชีวิต
ร่วมกันได้อย่างอิสระ

ภาพที่ 2 ความครึกครื้นด้านในของ HIRAKATA T-SITE ที่สะท้อนออกสู่พื้นที่พลาซ่า
หน้าสถานี
ภาพที่ 3 ภาพมองลงมายังโถงทางเข้าชั้นล่างจ้าชั้นที่ 3รูปที่ 1 แบบแสดงภาพตัด

แนวคิดการออกแบบรูปลักษณ์ภายนอกของอาคาร
โดยทั่วไปในงานก่อสร้างอาคารในเชิงพานิชย์ในบริเวณที่ที่ดินมีราคาสูง ด้วยเหตุที่
มีความจาเป็นที่จะต้องออกแบบให้มีพื้นที่ใช้สอยได้เต็มพื้นที่ก่อสร้าง อาคารที่มีผนัง
อาคารกว้างและแบนเรียบมีแนวโน้มทีจ่ ะนามาใช้ในการก่อสร้าง สาหรับโครงการแห่งนี้
ชานที่ชั้นหลังคาหลายตาแหน่ งจะปรากฏอยู่บริเวณด้านข้างที่ปะทะกับด้านหน้าของ
สถานี อันเนื่องมาจากการจัดวางตาแหน่งของโครงสร้างรูปกล่องที่วางสลับกัน
สาหรับพื้นที่ลานชั้นหลังคา ที่ใช้เป็นพื้นที่เล่นสาหรับเด็กและพื้นที่ร้านอาหารและ
คาเฟ่ ก็ได้พยายามออกแบบให้อยู่ด้านหน้าปะทะกับสถานีรถไฟ เพื่อให้เป็นส่วนที่คน
สามารถมาพบปะเจอกันได้ ซึ่งการจัดพื้นที่ในลักษณะนี้จะมีความจาเป็น ที่บริเวณลาน
จะสามารถมองเห็นได้จากร้านของพื้นที่ข้างเคียงอันส่งผลทาให้ส ายตาของผู้คนที่ มีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันเกิดการประสานมองเห็นซึ่งกันและกัน อันส่งผลต่อความรู้สึก
ถึงความสัม พันธ์ร ะหว่า งบุค คล ซึ่ งหากลานดั งกล่า วถูก จัดวางเป็น แนวเส้นตรงตาม
ทิศทางของพลาซ่า ความต้องการที่จะทาให้เกิดความเชื่อมโยงดังกล่าวก็จะไม่สามารถ
เกิด ขึ้นได้ แนวคิดของการออกแบบในส่ว นนี้คื อกลุ่ มคนที่หลากหลายสามารถที่จ ะมองเห็นซึ่งกันและกันได้อย่างลงตัว

องค์ประกอบของอาคาร
ร้านหนังสือ Tsutaya ได้เปิดให้บริการจาหน่ายหนังสือในอาคารในฐานะที่เป็นผู้
เช่าพื้นที่ โดยในปัจจุบัน HIRAKATA T-SITE เป็นร้านค้าที่มีลักษณะรูปแบบเหมือน

21บริเวณด้านในของโครงสร้างรูปกล่องที่ยื่นออกมาจะใช้เป็น “ห้องรับแขกชุมชน”และดันนอกของโครงสร้างรูปกล่องก็จะเป็นผนังของพลาซ่าด้านหน้าสถานีรถไฟ หรืออาจกล่าวได้ว่า อาคารของ HIRAKATA T-SITE ก็จะกลมกลืนเป็นส่วนหนึ่งของพลาซ่า
ด้านหน้าสถานีรถไฟ

พลังงานที่เกิดจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวที่ส่งผลต่อตัวอาคารได้เป็นอย่างดี

ส่วนประกอบสาหรับต้านทานแผ่นดินไหวผนั งเหล็ก แผ่ น ลอนต้า นทานแผ่น ดิ นไหวได้ถู ก นามาติ ดตั้ ง ไว้ ที่แ กนอาคาร แต่อย่างไรก็ดีผนังอาคารที่ปะทะกับลานสถานีซึ่งเปิดกว้างสู่ภายนอกก็แทบจะไม่มอุปกรณ์ต้า นทานแผ่ น ดิ น ไหวติ ด ตั้ง อยู่ เ ลย ซึ่ ง ส่ ง ผลให้ อ าคารมี ค วามเสี่ ยงต่ อ การบิ ด ตั ว อั นเนื่องมาจากแผ่นดินไหวได้ ในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ได้มีการตรวจสอบพบว่าการ
เยี้ยงศูนย์ที่เกิดขึ้นนี้จะสามารถลดทอนลงได้ บ้างจากโครงสร้างรูปกล่ องที่ยื่นออกมา
หากดาเนินการปรับปรุงให้เป็นส่วนที่รับแรงแผ่นดินไหว ซึ่งทาได้โดยการเสริมเสาและ
คานไปที่แผ่นเปลือกด้านนอกของโครงสร้างรูปกล่อง (ภาพที่ 4)นอกจากนี้ และมีการติดตั้งอุปกรณ์บางชนิดเพื่อเพิ่มความต้านทานต่อการเสียรูป
ให้กับโครงสร้างรูปกล่องซึ่งประกอบไปด้วยการติดตั้งเสาท่อเหล็กกรอกด้วยคอนกรีต
(CFT) ให้กับเสาที่รองรับโครงสร้างรูปกล่อง และการเพิ่มขนาดของคานที่อยู่รอบนอก
ของตัวอาคาร (รูปที่ 2)จากที่ได้ดาเนินการไปนี้ส่งผลให้สามารถลดผลกระทบจากการเยี้ยงศูนย์ของอาคาร
ในภาพรวม โดยไม่ต้องมีการติดตั้งองค์อาคารแกงแนงที่ ด้านหน้าของตัวอาคารฝั่งลาน
หน้าสถานี ด้วยการใช้ประโยชน์จากโครงสร้างรูปกล่อง
ความกว้าง aspect ของโครงภายนอกรวมวัสดุปิดมีขนาด 400 มิลลิเมตร และเพื่อให้สามารถติดตั้งเสาและคานให้อยู่ภายในความกว้างนี้ได้ จะมีความจาเป็นที่จะต้อง
จากัดขนาดความกว้างของเสาและคานให้ไม่เกิน 300 มิลลิเมตรสาหรับด้านที่อยู่ติดกับ
ผนังและไม่เกิน 330 มิลลิเมตรสาหรับด้านที่อยู่ติดกับพื้น ซึ่งเป็นอุปสรรคที่สาคัญในแง่
ของการออกแบบโครงสร้าง
ความกว้าง aspect ของแผ่นเป็นสิ่งสาคัญต่อการพิจารณาพื้นที่รูปกล่องของโถง
รูปกล่อง 2 ชั้น โดยหากความกว้าง aspect มีค่าเกินกว่า 400 มิลลิเมตรก็จะไม่
สามารถจัดวางโครงสร้างได้พอดีกับโถงอาคารนั้นส่งผลต่อความรู้สึกของการใช้อาคาร
ซึ่งจาเป็นจะต้องกาชับให้ทีมผู้ออกแบบโครงสร้างไม่ระบุขนาดทีเ่ กินกว่า 400 มิลลิเมตร
ซึ่งเมื่อกาหนดขนาดเสาที่ 300 มิลลิเมตรดังที่กล่าวถึงแล้วสิ่งที่สามารถดาเนินการ
ได้ก็คือการจัดวางตาแหน่งเสาให้สามารถรองรับโครงสร้างโถงอาคารรู ปกล่องที่อ ยู่ด้านบนให้ได้ แต่อย่างไรก็ดีเพื่อให้สามารถเพิ่มความปลอดภัยให้มากยิ่งขึ้นแม้ว่ าจะเพียงเล็กน้อยก็ตาม อุปกรณ์ที่สามารถอานวยความปลอดภัยเช่น อุปกรณ์ช่วยติดตั้งเสา
ก็มีการนามาใช้ในโครงการนี้

ด้านในของอาคาร
ด้วยเหตุที่ความต้องการหลักในการก่อสร้างโครงการนี้คือการสร้าง ห้องรับแขก
ชุมชนที่มีบรรยากาศผ่อนคลาย ดังนั้นการกาหนดขนาดพื้นที่ของอาคารแต่ละแห่งจึงมี
ความสาคัญยิ่ง โดยสาหรับการออกแบบพื้นที่พักผ่อนดังกล่าว ต้องพิจารณาคานึงถึง
ผู้ใช้อาคารและหนังสือที่จะนาเข้ามา อันส่งผลให้ขนาดขององค์อาคารโครงสร้างมีขนาด
ใหญ่ ซึงทาให้ผู้ใช้อาคารรู้สึกแปลกออกไปจากเดิม ตัวอย่างเช่นเมื่อขนาดของเสาที่
บริเวณถนนแห่งหนังสือมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 600 มิลลิเมตร ตัวโครงสร้างจะลด
ความมีเสถียรภาพลง เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว เราพิจารณาว่า ถ้าหากแกนของอาคาร
ด้านทิศตะวันออกและโครงสร้างรูปกล่องในทิศตะวันตกถูกออกแบบให้เป็นระบบรับ
แรงด้านข้าง ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของเสาก็จะลดขนาดลงเหลือไม่เกิน 300 มิลลิเมตร
ด้วยเหตุที่ได้มีการจ่ายแลกทั้งด้านข้างออกไปเดือนแต่เพียงแรงอัดในเสา และท้ายที่สุด
ด้วยความพยายามของวิ ศวกรโครงสร้างก็สามารถออกแบบให้สาวมีขนาดเหลือเพียง
267.4 มิลลิเมตร

แปลนโครงสร้ างแนวคิดหลักในการออกแบบ HIRAKATA T-SITE คือ “การสร้างห้องรับแขกชุมชน
ที่มีบรรยากาศผ่อนคลาย” ผู้ออกแบบโครงสร้างมีความเข้าใจแนวคิดหลักว่าจะต้องเป็น
“การสร้ า งพื้น ที่ ชุ ม ชนที่ ปลอดภั ย ” โดยทั้ ง นี้ มี อ าคารจ านวนมากมายหลายแห่ ง ที่แสดงออกถึ งความรู้สึก ที่ปลอดภัยด้ วยการใช้ร ะบบโครงสร้างขนาดใหญ่แต่ สาหรั บโครงการ HIRAKATA T-SITE นี้ทางผู้ออกแบบคิดว่าไม่น่าจะมีความเหมาะสมใน
แนวทางปฏิบัติดังกล่าว โดยเมื่อพิจารณาถึงพื้นที่ที่ให้ความรู้สึกสบาย ผ่อนคลาย และปลอดโปร่งแล้ว ก็ไม่ควรจะเปิดให้โครงสร้างอาคารให้เปิดสู่ด้านนอก โดยเฉพาะอย่าง
ยิ่งองค์อาคารที่มีความบางและผอมชะลูด
ในแง่ของความปลอดภัยทั้งโครงสร้างเจ้าของโครงการต้องการความสามารถใน
การต้านทานแผ่นดินไหวในระดับที่สูงโดยต้องการให้ความต้านทานต่อแรงแผ่นดินไหว
ของ HIRAKATA T-SITE นี้มีค่าเป็น 1.25 เท่าของค่าที่ได้ระบุไว้ในกฎหมายควบคุม
อาคารของประเทศญี่ ปุ่ น และเพื่ อ ให้ ส ามารถบรรลุ ถึ ง สมรรถนะที่ ต้ อ งการทั้ งความสามารถในการต้านทานแผ่นดินไหว ในขณะที่สามารถอานวยให้พื้นที่โถงมีความ
โปร่งโล่ง ผู้ใช้งานรู้สึกสบาย จึงมีความจาเป็นที่จะต้องเตรียมแบบแปลนโครงสร้างที่มี
การจัดวางองค์อาคารเพื่ออานวยให้เกิดการใช้งานที่มีประสิทธิภาพสูงสุด ได้มีการติดตั้ง
อุปกรณ์เป็นจานวนมากให้กับตัวอาคาร ตัวอย่างเช่นในงานติดตั้งเปลือกอาคาร และนอกเหนือจากจะได้มีการนาองค์อาคารที่มีความชะลูดเข้ามาใช้แล้ว ก็ยังมีอุปกรณ์
บางอย่างที่นาเข้ามาใช้เพื่อทาให้องค์อาคารที่มีความชะลูดดังกล่าวนี้สามารถต้านทาน
แรงจากแผ่นดินไหวได้อย่างปลอดภัย
ระบบต้านทานแรงจากแผ่นดินไหวที่นามาใช้เป็นระบบผนังต้านทานแรงซึ่งมีการ
นาเหล็กแผ่นลอนเข้ามาใช้ซึ่งติดตั้งบริเวณด้านแกนของอาคาร (building core) โดยแม้ว่าผนังจะเกิดการเสียรูปแบบพลาสติกในระหว่างการเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แต่อย่างไรก็ดีความสามารถในการต้านทานการล้าของระบบดังกล่าวจะค่อนข้างสูง ดังนั้น
ระบบที่นามาใช้นี้จึงทาหน้าที่เป็นเหมือนองค์อาคารควบคุมการตอบสนองที่ช่วยดูดซับ

ภาพที่ 4 การก่อสร้างโดยโครงสร้างเหล็ก
รูปที่ 2 การจัดวางตาแหน่งองค์อาคารโครงสร้างเหล็ก

การใช้ท่อเหล็กไร้ตะเข็บสาหรับทาเป็นเสา
ได้มีการพิจารณานาเสาท่อเหล็กกลมมาใช้เป็นเสาอาคาร ด้วยเหตุที่ระบบดังกล่าว
จะไม่กระทบกับความสามารถในการรับน้าหนักทั้งโครงสร้าง แต่ยังให้ความรู้สึกของ
ความโปร่งโล่งอันส่งผลทาให้ผู้ที่ผ่านไปผ่านมาเกิดความรู้สึกปลอดภัย และด้วยเหตุ ที่ต้องมีการออกแบบให้ท่อเหล็กมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางที่เล็กที่สุดเท่าที่จะสามารถทาได้
จึงได้มีการนาท่อเหล็กแบบไร้ตะเข็บเข้า มาใช้ เส้นผ่าศูนย์กลางขอบนอกระบบไว้ ที่
267.4 มิลลิเมตรใช้กับทุกชั้น และผนังของเสาท่อเหล็กที่รองรับน้าหนักที่มากที่สุดที่ชั้น
ล่างสุดมีความหนา 55 มิลลิเมตร และด้วยเหตุที่เป็นท่อเหล็กไร้ตะเข็บจึงไม่ปรากฏ
ร่องรอยของการเชื่อมซึ่งมีความปลอดภัยสาหรับการนามาใช้ในงานโครงสร้าง

22ภาพรวมโครงการ HIRAKATA T-SITEโดยทั่วไปในการผลิตท่อเหล็กกลมนั้น จะเป็นการผลิตมาจากเหล็กแผ่นที่ดัดขึ้นรูป
แล้วนามาต่อที่ปลายเข้าด้วยกันด้วยการเชื่อม โดยสาหรับกรณีของการผลิตท่ อด้วย
เหล็กแผ่นที่มีความหนาค่อนข้างมาก การดัดและการเชื่อมประกอบเข้าด้วยกันจะทาได้
ค่อนข้างยาก ดังนั้นการผลิตท่อที่หนาแต่มีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่มากนักจะทาได้ยากมาก
แต่ในทางกลับกันท่อเหล็กไร้ตะเข็บจะผลิตด้วยวิธีการทะลวงที่ศูนย์กลางของเหล็กแท่ง
เล็ก (billet) ที่ถูกเผาให้ร้อนซึ่งทาให้ไม่มีร่องรอยใดๆ ที่ผิว ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าท่อเหล็ก
ไร้ตะเข็บมีความเหมาะสมเป็นอย่างยิ่งกับการนามาใช้เป็นเสา โดยเฉพาะอย่างยิ่งใน
กรณีที่ต้องการท่อที่มีความหนามากแต่มีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่มากนัก
ท่อเหล็กไร้ตะเข็บที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอกและมีความหนาที่ต้องการ
สาหรับการใช้ในโครงการนี้นั้น ไม่มีผลิตโดยโรงงานผู้ผลิตเหล็กและจาหน่ายทั่วไปใน
ท้องตลาด แต่อย่างไรก็ ดีได้มีการเจรจาพูดคุยกับผู้ผลิตรายหนึ่งซึ่งยิน ดีที่จะผลิตให้
ตลอดจนได้มีการเจรจาพูดคุยกับ ผู้โรงงานผู้แปรรูปรายหนึ่งในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ
การเชื่อมต่อด้วยการเชื่อมสาหรับท่อที่มีผนังที่หนาเป็นพิเศษอันส่งผลทาให้สามารถ
ดาเนินโครงการได้อย่างประสบความสาเร็จ (ดังภาพที่ 5-6 รูปที่ 3)สาหรับอุปกรณ์อื่ นที่ ได้ มีก ารน าเข้า มาใช้ ในงานก่ อสร้ างอาคารแห่ง นี้ก็ คื อ การประกอบติดตั้งเหล็กรูปพรรณรูปตัวเอชเข้ากับท่อเหล็กสี่เหลี่ยมจตุรสั ที่มกี ารใช้กันทัว่ ไปที่ตั้งโครงการ: Okahigashicho, Hirakata, Osakaเจ้าของโครงการ: SO-TWO Inc. (representative land owner)การใช้งานหลัก: ร้านค้า ภัตตาคาร ธนาคาร พื้นที่จอบรถ
พื้นที่: ขนาดพื้นที่ 2,723.59 m2; พื้นที่ตัวอาคาร 2,494.07 m2; พื้นที่ใช้สอยทั้งหมด
17,533.44 m2ระบบโครงสร้าง: โครงสร้างเหล็ก บางส่วนเป็นระบบ SRC
จานวนชั้น: 9 ชั้น พร้อมชั้นใต้ดิน 1 ชั้นความสูงที่จุดสูจ: 39,830 mmสถาปนิก มัณฑนากร: Takenaka Corporationมัณฑนากรสาหรับ TSUTAYA BOOKS: CCC Design Company, Takenaka
Corporationการออกแบบแสงสว่าง: Uchihara Creative Lighting Design Inc.
ป้าย: Nippon Design Center, Inc.
กราฟิกดีไซน์: Hiromura Design Officeผ้าใบ: Studio Akane Moriyamaผู้รับเหมาก่อสร้าง: JV of Takenaka Corporation and Maeda Corporationช่วงเวลาที่ใช้ในการออกแบบ: มิถุนายน 2013 ถึง ธันวาคม 2014ช่วงเวลาที่ใช้ในการก่อสร้างมกราคม: 2015 ถึงกุมภาพันธ์ 2016ภาพที่ 5 การใช้ท่อเหล็กไร้ตะเข็บผนังหนาสาหรับเป็นเสา
ภาพที่ 6 อาคารโครงสร้างเหล็กที่มีการใช้ท่อเหล็กไร้ตะเข็บ
รูปที่ 3 การจัดวางตาแหน่งขององค์อาคารโครงสร้างเหล็กที่ชั้นสี่ของตัวอาคาร

การเตรียมการสาหรับโครงสร้างเหล็กในอนาคต
ได้มีการพิจารณาว่าเสากลมที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางภายนอก 267.4 มิลลิเมตรที่ใช้ใน
งานก่อสร้างโครงการ HIRAKATA T-SITE ไม่สามารถที่จะก่อสร้างด้วยระบบคอนกรีด
เสริมเหล็กได้ง่าย หรืออาจกล่าวได้ว่าการนาเหล็กเข้ามาใช้ จะเป็นประโยชน์ในงาน
ก่อสร้างแม้ว่าขนาดที่จะนาเข้ามาใช้ได้นั้นมีข้อจากัดทีค่ ่อนข้างมาก แต่อีกมุมหนึ่งเมือ่ ได้มีการนาองค์อาคารโครงสร้างเหล็กที่มีความชะลูดเข้ามาใช้จะมีบางครั้งที่พบว่ามีความ
หนามากกว่าที่คาดอันเนื่องมาจากการเคลือบป้องกันผิวเพื่อต้านทานอัคคี ภัยซึ่งอาจจะ
ทาให้ความสวยงามของโครงสร้างลดลงจนไม่เป็นที่น่าพอใจ
สาหรับผลิตภัณฑ์เหล็ก ที่ใช้ในงานก่อสร้างทั่วไปนั้นเหล็กรูปพรรณรูปตัวเอช ที่มี
ความกว้างของปีกที่มากหรืออาจจะน้อยก็ตามจะสามารถหาได้ทั่วไปในท้องตลาด มีความเป็นไปได้ที่จะผลิตเหล็กเชื่อมประกอบรูปกล่องสาหรับใช้กับงานนี้ซึ่ง ยังทาให้องค์
อาคารโครงสร้างเหล็กยังมีขนาดที่เหมาะสม นับเป็นความน่าสนใจอีกประการหนึ่ง
สาหรับการนาเหล็กเข้ามาใช้โดยการปรับขนาด เพื่อให้สามารถนาเหล็กมาเป็นส่วนหนึ่ง
ของการนาเสนอในเชิงสถาปัตยกรรมซึ่งนับได้ว่ามีความสาคัญยิ่งสาหรับการออกแบบ
ในปัจจุบัน
คณะทางานได้ดาเนินการศึกษาถึงสมรรถนะของแผ่นพื้นป้องกันการกัดกร่อนไป
ทาการพิจารณาประโยชน์ในเชิงเศรษฐศาสตร์โดยการเปรียบเทียบต้นทุนตลอดวัฏจักร
ชีวิตระหว่างสะพาน 2 สะพาน โดยสะพานแรกมีการใช้แผ่นพื้นป้องกันการกัดก่อนและ
อีกสะพานไม่ได้มีการใช้แผ่นพื้นป้องกันการกัดกร่อน นอกไปจากนั้นแล้วก็ยังได้มีการ
นาเสนอถึงผลการทดสอบเพื่อยืนยันถึงสมรรถนะในการป้องกันการกัดก่อนของแผ่นพื้น
ดังกล่าวด้วย

23

PHOTO: ATSUSHI NAKAMICHI

Photo 1 HIRAKATA T-SITE featuring protruding box structures

Fig. 1 Sectional Drawing
4,270 600

PHOTO: TAIZO FURUKAWA

Mechanical bicycle parking lot
Outdoor equipment

4,500

▽RFL

Rooftop planting

Terrace

4,500
4,500

PHOTO: ATSUSHI NAKAMICHI

Finance lounge

4,500

Photo 2 Bustling inside the HIRAKATA T-SITE
overflowing into the plaza in front of thestationFinance lounge▽7FL

Terrace

Bank

Bank

▽6FL

▽5FL

Kids room

Terrace

Kids floor

4,500“Community living room”
Beauty and life salon

▽4FL

4,500

Living/event space
Café

3,800

▽3FL

Restaurant

3,900

Café

Pilotis260

Rest space

4,600

Photo 3 Looking down the first-floor atrium entrance from the third floor

TerraceApple store

▽2FL
▽1FL

Terrace

Restaurant▽8FL

Food market

▽B1FL

7,950
D

9,600
C

24

9,600
B

A

PHOTO: TAKENAKA CORPORATION

Fig. 2 Arrangement of
Steel Frame Members

Corrugated steel plate
seismic-resistant wall
Main seismic-resistant element ataboveground floors
Seismic-resistantbox structure
Suppression of torsion due tomaldistribution of seismic-resistantelement in long-side direction

Concrete-filled steel
tube (CFT) box column

Photo 4 Steel structure constructiondrgroun plateg undeExistin r wall, bottom
exterio

PHOTO: TAKENAKA CORPORATION

Improvement of rigidity ofseismic-resistant box structure

Fig. 3 Arrangement of Steel Structural Members at Fourth Floor
Corrugated steel plate
seismic-resistant wall
Arrangement of main abovegroundseismic-resistant element in the periphery of core
Simple reinforcementof connection
Development of reinforcement
detail for connection between
box column and H-shape beam

Heavy-wall seamlesssteel tube
Adoption of slender, heavy-wall round steel tubes
to lessen danger of passing visitors by making
slender the column at the building center space

Photo 5 Heavy-wall seamless steel tube used
as column
PHOTO: TAKENAKA CORPORATION

Photo 6 Building structure employing heavy-wallseamless steel tube

25

e
lem
nt e orceatfis-res mic
mic n seissieoof s recti
tion ide-di
u
b
s
tri
ldis ong
Ma reat lttont

(ปกหลัง)the Environmental Perspective” โดยได้นาเสนอถึงแนวคิดของอุตสาหกรรมเหล็ก
ของประเทศญี่ปุ่นในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม โดยการใช้เทคโนโลยีที่ช่วยในการลดการ
ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และก็ยังได้อธิบายว่าเหล็กเป็นวัสดุที่มีสมรรถนะสูงใน
แง่มุมของการใช้งานและการประเมินต้นทุนตลอดวัฏจักรชีวิต งานสัมมนาของท่านได้
เป็นที่สนใจแก่ผู้เข้าฟังและสื่อจากประเทศญี่ปุ่นเป็นจานวนมาก

การปฏิบัติงานของสมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่งประเทศญี่ปุ่น

การสนั บ สนุ น กิ จ กรรมการอบรมเชิ ง ปฏิ บั ติ ก ารด้ า นโครงสร้ า งเหล็กในกรุงจาการ์ตา
การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านโครงสร้างเหล็กที่กรุงจาการ์ตาได้มีการจัดขึ้นในวันที่
19 กรกฎาคม 2018 กิจกรรมนี้ทางกระทรวงโยธาธิการและการเคหะของประเทศอิน
โดนิเซีย (Ministry of Public Works and Housing, PUPR) เป็นเจ้าภาพ จัดขึ้นโดยมี
สมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่งประเทศญี่ปุ่น (JISF) และสมาคมเหล็กก่อสร้างแห่ง
ประเทศญี่ปุ่น (JSSC) ได้มีส่วนร่วมในฐานะผู้สนับสนุนจ านวนผู้ เ ข้ า ร่ ว มกิ จ กรรมทั้ ง สิ้ น มี ม ากกว่ า 60 คนโดยทั้ ง หมดนี้ นั้ น มาจากทั้ งหน่วยงานราชการ ภาคอุตสาหกรรม และมหาวิทยาลัย โดยในช่วงเริ่มต้นเป็นการกล่าว
เปิดงานโดย รัฐมนตรีกระทรวงเศรษฐกิจของสถานทูตญี่ปุ่นในประเทศอินโดนีเซียและ
อธิบดี Syarif จากกรมก่อสร้าง สังกัด PURR จากนั้นเป็นการบรรยายในส่วนทีเ่ กีย่ วข้อง
กับการก่อสร้างหรือโครงสร้างเหล็กโดยจากทางวิทยากรชาวญี่ปุ่นและอินโดนีเซีย ในการนี้ PURR ได้แสดงถึงความตั้งใจที่จะก่อตั้งสมาคมเหล็กก่อสร้างแห่งประเทศอินโดนิ
เซีย (ISSC) โดยการรวบรวมผู้ที่เกี่ยวข้องในกลุ่มเหล็กและเหล็กกล้าจากทั้งภาครัฐและ
ภาคเอกชนในประเทศอินโดนีเซีย ในการนี้ JSSC ก็ได้แสดงความตั้งใจที่จะมีส่วนร่วมใน
การผลักดันให้เกิดผลตามวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้
โดยกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และการอุตสาหกรรมของประเทศญี่ปุ่น (METI) ได้มีการส่งเสริมผลักดันให้เกิด “โครงการสร้างเสริมทรัพยากรบุคคลสาหรับเทคโนโลยีการ
ใช้เหล็กในการป้องกันภัยพิบัติในประเทศอินโดนีเซีย ” โดยเป็นโครงการสามปีตั้งแต่ปี
2014 ซึ่งหลังจากนี้ทั้ง JISF และ JSSC ก็ได้ร่วมกันสนับสนุนในโครงการหลายโครงการ
ที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างด้วยโครงสร้างเหล็กในประเทศอินโดนีเซีย โดยเพื่อเป็นการ
เชื่อมต่อกับโครงการนี้ ทั้ง JISF และ JSSC ก็ได้ให้คาแนะนาและให้ความร่วมมือกับ
PURR ตลอดจนหน่วยงานอื่นๆในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการก่อตั้ง ISSCนอกจากที่ได้ก ล่าวถึง ไปทั้ งหมดแล้ว ผู้ เข้า ร่ว มกิจ กรรมได้เ ข้าเยี่ยมชมสถาบั นวิทยาศาสตร์วัสดุแห่งชาติ หรือ National Institute for Material Science ใจพิสุทธิ์
เกี่ ย วข้ อ งกั บ งานวิ จั ย มี ก ารส่ ง เสริ ม ในด้ า นเทคโนโลยี วั ส ดุ ส าหรั บ งานโครงสร้ า งเทคโนโลยีวัสดุกาลังสูงและต้านทานแผ่นดินไหว(ภาพ) งานสัมมนาที่นาเสนอโดยนาย Kenichiro Fujimoto ประธานคณะอนุกรรมการ
ยุทธศาสตร์สิ่งแวดล้อมนานาชาติของ JISF(ภาพ) กิจกรรมการอบรมเชิงปฏิบัติการด้านโครงสร้างเหล็กในกรุงจาการ์ตา

การบรรยายในงานสัมมนาวิชาการของสถาบันเหล็กและเหล็กกล้าแห่งเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้
งานสัมมนาวิชาการและการแสดงนิทรรศการของสถาบันเหล็กและเหล็กกล้าแห่ง
เอเชียตะวันออกเชียงใต้ (South East Asia Iron and Steel Institute, SEAISI) ได้จัด
ขึ้นในช่วงระหว่างวันที่ 25 ถึง 28 พฤษภาคม 2018 ที่โรงแรม Ritz-Carlton Jakartaในประเทศอิน โดนีเ ซีย โดยในงานนี้ส มาพันธ์ เหล็ก และเหล็ กกล้า แห่ งประเทศญี่ ปุ่น(JISF) ได้ส่ง นาย Kenichiro Fujimoto ประธานคณะอนุกรรมการยุทธศาสตร์
สิ่งแวดล้อมนานาชาติของสมาพันธ์ฯ (มาจากฝ่ายสิ่งแวดล้อม บริษัท Nippon Steel &Sumitomo Metal Corporation)ในการบรรยายในตอน 10B การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม ในวันที่ 3 ของงาน
สัมมนาวิชาการโดยสาหรับหัวข้อการสัมมนาชื่อว่า “Steel’s Competitiveness from26

27