Para sa Mga Tatanggap ng
Medikal Na Pagsusuri ng
Tuberkulosis

Tokyo Metropolitan Government Bureauof Social Welfare and Public Health
タガログ語

Ano ang Tuberkulosis?
Ang tuberkulosis ay isang sakit na mangyayari kapag pumasok sakatawan ang bakterya ng tuberkulosis. Sa pag-ubo at pagbahin ng
pasyente ng tuberkulosis, ikakalat sa palibot ang bakterya ng
tuberkulosis kasabay ng talsik ng mga iyon. Mahahawaan ang taong
nasa palibot na nakakasinghot nito.
Ang unang sintomas ng onset ay tulad ng ubo, plema, at lagnat, at
maaaring maging huli ang pagtuklas nito dahil malapit ang mga iyon
sa sintomas ng sipon. Kung magpapatuloy nang mahigit dalawang
linggo ang iyong ubo, mainam na magpatingin sa medikal na
institusyon tulad ng ospital at klinika. Totoo, kailangan ang matagal
na panahon upang maipagamot ang tuberkulosis kung nakaabot na
sa onset nito, pero hindi ito "walang lunas at nakakatakot na sakit".
Kung ang iyong kapamilya o kaibigan ay pasyente nito, pakisuyong
suportahan siya dahil madaling humina ang loob niya sa panahon ng
pagkakasakit.

■

Mga Nilalaman

1

Hindi Naman "Sakit Na Lumipas Na" ang Tuberkulosis ....... 32

May Pagkakaiba sa Infection sa Tuberkulosis
at Onset Nito ....................................................................... 4

3

Bakit Kailangan ang Medikal Na Pagpapatingin ng Taong
Malapit sa Isang Nahawaan? .............................................. 5

4

Anu-anong Pagsusuri ang Gagawin sa Medikal na
Pagpapatingin ng Taong Malapit sa Isang Nahawaan? ....... 6

5

Ano ang Latent Tuberculosis Infection? .............................. 7

6

Ano ang Pagsusuri sa Dibdib sa X-ray? .............................. 8

7

Upang Gumaling Mula sa Tuberkulosis ............................... 98

Maging Mabait sa Pasyente .............................................. 10

9

Mga Papel ng HOKENJO (Public Health Center) .............. 11

10

Rekord ng Medikal na Pagpapatingin ................................ 12
Listahan ng mga HOKENJO (Public Health Center) .......... 13
Card ng pagpapatingin ...................................................... 14
Notes ................................................................................ 16

Hindi Naman "Sakit Na Lumipas
Na" ang Tuberkulosis
Kahit ngayon at taun-taon, ang mga 18,000 tao sa buong Hapon, at
mga 2,300 tao sa Tokyo Metropolitan ang bagong umaabot sa onset
ng tuberculosis (noong 2015). Bagaman tumataas ang ratio ng
matatandang pasyente nito lalo na kamakailan, sa Tokyo naman mas
mataas ang ratio ng nakakabatang pasyenteng nasa 20's at 30's kungihahambing sa iba pang prefecture, kung kaya kailangang mag-ingat
din ang mga kabataan.

Hindi ito sakitpara samatatanda
lamang.

3

May Pagkakaiba sa Infection sa
Tuberkulosis at Onset Nito
Kadalasan, kahit papasok ang bakterya ng tuberkulosis sa loob ng
katawan, lalabanan ito ng resistensya ng katawan. Pero, kung hindi
mailalabas ang bakterya at mananatili sa loob ng katawan, ito ayhahantong sa kalagayan na "infection". Unti-unting magiging aktibo
ang bakterya sa loob ng katawan, mapipinsala ang ilang bahagi, atlilitaw ang sintomas nito tulad ng ubo, plema, at lagnat. Pero, hindi
naman aabot sa onset ang lahat ng nahawaan. Sinasabing isa odalawa sa sampung tao na nahawaan ang aabot sa onset ng
tuberkulosis.

Infection

Latent tuberculosis infection
Nahawaan na ng tuberkulosis,
pero hindi pa umabot sa onset

tuberkulosis
Onset ng
Nagiging aktibo ang
bakterya ng tuberkulosis.
Kailangan ang medikal na
pagpapagamot.

Nasa loob ng katawan ang
bakterya ng tuberkulosis,
pero walang masamang
epekto sa katawan.

4Bakit Kailangan ang Medikal Na Pagsusuri sa Mga
Taong Malapit sa Isang Nahawaan?
Isinasagawa ang medikal na pagpapatingin ng taong malapit sa
isang nahawaan para sa kapamilya ng pasyente at ibang tao upang
maagang matuklasan ang mga taong umabot na sa onset ng
tuberkulosis at mga nahawaan na.
Miyentras mas maraming bakterya ng tuberkulosis sa plema ng
pasyente, at mas maraming pagkakataon ang isa na kasama siya sa
pamamagitan ng pakikipag-usap nang malapit sa kaniya, mas madalisiyang mahawaan ng tuberkulosis.
Sa HOKENJO (public health center), ipaplano kung anu-ano ang
kasali sa medikal na pagpapatingin ng taong malapit sa isang
nahawaan depende sa dami ng bakterya na nasa plema ng pasyente,
edad ng mga taong nasa palibot, kalagayan ng paglalapit sa kaniya,
at saka isasagawa iyon.
Kasali rito ang IGRA exam (QFT, T-SPOT exam), pagsusuri sa
dibdib sa X-ray, tuberculin skin test, at iba pa.

5

Ano ang Gagawin sa Medikal na Pagsusuri
sa Mga Taong Malapit sa Isang Nahawaan?
Sa medikal na pagpapatingin ng taong malapit sa isang nahawaan,
ipaplano kung anu-ano ang kasali sa pagsusuri at ang panahon nito
sa pagsasaalang-alang sa kalagayan ng sakit ng pasyente, edad atkalagayan ng kalusugan ng isa na magpapatingin, at katangian ng
bawat pagsusuri, at saka isasagawa iyon.

1) IGRA exam

Kukunin ang sampol na dugo at sisiyasatin ang infection sa
tuberkulosis sa pagsusuring ito.
Pero, magiging hindi malinaw ang resulta kapag mahina ang imyunidad.
At maaaring hindi maging positive ang resulta ng pagsusuri sa loob ng
8 linggo pagkatapos ng infection.

2) Tuberculin skin test

Iineksyunan ng tuberculin at isusukat ang laki ng mamumulang bahagi
pagkatapos ng 48 oras nito.
Sisiyasatin ang infection sa tuberkulosis sa pagsusuring ito.
Pangkalahatang isinasagawa ito sa batang hindi pa pumasok sapaaralan, na bago ng 6 taong gulang.
Maaaring higit na lalaki ang pagtugon kapag nakatanggap na ng BCG
vaccination.
At maaaring hindi makikita ang infection sa resulta ng pagsusuri sa loob
ng 8 linggo pagkatapos ng infection.
Kung para sa mga sanggol at iba pa na hindi pa nakatanggap ng BCG
vaccination pero may panganib na lalala ang sintomas kung aabot sa
onset ng tuberkulosis, maaaring magsimula ang pagpapagamot sa latenttuberculosis infection kahit negative ang resulta ng pagsusuring ito.

3) Pagsusuri sa Dibdib sa X-ray

Magpapa-X-ray sa dibdib, at sisiyasatin ang pag-abot sa onset ng
tuberkulosis sa pagsusuring ito.
Agad na isasagawa ang pagsusuring ito para sa hindi tatanggap ng
IGRA exam.

6

Ano ang Latent Tuberculosis
Infection?
Tumutukoy ito sa kalagayan na walang lumilitaw na sintomas ng
tuberkulosis kahit nahawaan na ang isang tao ng bakterya ng tuberkulosis,
pero maaari itong umabot sa onset nito sa hinaharap. Kadalasan,
magpapatuloy ang pag-inom ng Isoniazid (INH) sa loob ng di-kukulanging
anim na buwan upang maiwasan ang pag-abot sa onset.
Maikakapit sa pagpapagamot na ito ang medical expenses publicfunding system.
Wala namang espesyal na pagbabawal sa pamumuhay sa panahonng pagpapagamot.
Pero, madaling umabot sa onset ang tuberkulosis kapag mahina
ang resistensya ng katawan dahil sobrang pagod, laging nadarama
ang matinding stress, o dahil sa diyabetis.
Kung magiging di-regular o hihinto ang pag-inom ng gamot para sa
pagkontrol sa pag-abot sa onset, maaaring hindi makontrol ang pagabot sa onset, o mabuo ang bakteryang drug-resistant (walang bisa
ang anumang drug para sa bakteryang iyan).
Kung drug-resistant ang bakterya ng tuberkulosis na nakahawa sa
iyo, babaguhin din ang detalye ng pagpapagamot depende sa
pangangailangan. Pakisuyong uminom ng lahat ng gamot hanggang
sa katapusan.

7

Ano ang Pagsusuri sa Dibdib sa
X-ray?
Sisiyasatin ang pag-abot sa onset ng tuberkulosis sa pagsusuringito. Kapag nakaabot na sa onset, makikita rito ang kalagayan ng baga
tulad ng kung gaano kalawak ang pinsala sa baga.
Kapag nahawaan na ng tuberkulosis, sinasabing madaling umabot
sa onset nito anim na buwan hanggang dalawang taon mula sa
panahon ng infection.
Sa loob ng panahong iyon, gagawin ng HOKENJO (public healthcenter) ang iskedyul ng pagsusuri sa dibdib sa X-ray depende sa
pangangailangan.
Siguraduhing magpatingin sa lahat ng pagkakataon na iniskedyul.
Pakisuyong kontakin ang HOKENJO (public health center) na incharge kapag hindi mo natanggap ang pagsusuri o kung babaguhin
ang iyong trabaho, paaralan, at adres dahil sa paglipat, at iba pa.
Bukod pa rito, kung magpapatuloy nang mahigit dalawang linggo
ang nararamdamang sintomas tulad ng ubo, plema, at lagnat,
pakisuyong agad na magpatingin sa medikal na institusyon na hindi
basta maghintay lamang sa iniskedyul na pagpapatingin.
Rate

Panahon hanggang sa pag-abot sa onset ng tuberkulosis

Aabot sa onset ang
60％ sa mga nahawaan
sa loob ng isang taon,
at ang 80％ sa loob ng
dalawang taon

Buwan

Kapag nahawaan na ng tuberkulosis, madalas na aabot sa
onset pagkatapos ng anim na buwan o sa loob ng isangtaon mula noong infection, at aabot naman sa onset ang
mga 80％ ng nahawaan sa loob ng dalawang taon.

8

Upang Gumaling Mula sa
Tuberkulosis
Upang gumaling sa tuberkulosis, ang mga gamot ay pagsasamahin para sa
pagpapagamot depende sa kalagayan. Mahalagang uminom ng gamot nangregular at ayon sa plano sa loob ng panahon na kinakailangan na mahigit sa anim
na buwan.
Kung ipagpapatuloy ang pag-inom ng gamot nang dalawang linggo o isang
buwan mula sa pagsisimula ng pagpapagamot, bubuti ang kalagayan ng
karamihan ng mga pasyente at bababa rin ang panganib ng paghahawa sa iba.
Pero, kung hihinto sa pag-inom ng gamot o magiging di-regular ang pag-inom,
maaaring lumala ang kalagayan at maging drug-resistant ang bakterya, atmagiging hindi mabisa ang iniresetang gamot.
Kapag lumala na ang kalagayan, maaaring magpatuloy ang pag-inom ng
gamot at pagpapagamot nang mahigit isang taon, at kakailanganin din ang
operasyon.
Totoo, mahirap para sa kaninuman ang magpatuloy uminom ng gamot na hindi
makalimutan sa loob ng mahabang panahon.
Sumusuporta rin ang HOKENJO (public health center) para sa iyong tiyak na
pag-inom ng gamot. Kaya, sama-sama nating tapusin ang pagpapagamot.

Pyrazinamide

Rifampicin
Isoniazid

9Maging Mabait sa Pasyente
Hindi naman mahahawaan ang ibang tao ng tuberkulosis mula sa
tao na nahawaan na nito na hindi pa umabot sa onset, tulad ng latenttuberculosis infection.
Kapag umiinom ang isa ng gamot nang regular kahit nakaabot na
sa onset, ang tindi ng pagiging nakakahawa ay hihina sa loob ng mga
dalawang linggo.
Kapag nakabalik na ang pasyente sa paaralan o sa trabaho, hindi
kailangang mag-alala na mahawaan ang iba ng tuberkulosis.
Kaya, pakisuyong maging mabait sa pasyente.
Maraming tao ang nahihirapan sa pagtatanggi mula sa lipunan dahil
sa kanilang pagkakasakit ng tuberkulosis, AIDS, ketong, at iba pa.
Hindi puwedeng magbago ang kanilang dignidad dahil lamang sa
sakit. Suportahan natin sila upang maipagpatuloy nila nang payapa
ang pagpapagamot.

10Mga Papel ng HOKENJO (Public
Health Center)
Tumutulong ang HOKENJO (public health center) sa masayang
buhay nang may mabuting kalusugan ng lahat ng mga residente.
Ginagawa rito ang pagtulong sa pag-inom ng gamot, pagtanggap
ng pagkonsulta tungkol sa pagpapagamot, pagpapatingin pagkataposng pagpapagamot, pagpapatingin ng kapamilya at iba pang tao na
nasa palibot ng pasyente, at iba pa, upang siguraduhing matapos ang
pagpapagamot ng pasyente ng tuberkulosis.
* May sistemang sumuporta para sa pagbabayad ng medikal na
gastusin para sa pagpapagamot ng tuberkulosis mula sa publicfunding, at sa HOKENJO (public health center) makapag-aaplay.
Pakisuyong kumonsulta kung may anumang inaalaala.

Ano ang DOTS?
Ang DOTS ay isang estratehiya laban sa tuberkulosis na ginawa ng
WHO, at nabubuo ito ng sumusunod na limang salik;
1. Mangunguna ang pamahalaan
2. Magda-diagnose sa pamamagitan ng pagsusuri sa bakterya, atmagtataguyod ng pag-obserba sa kalagayan
3. Direktang titiyak sa pag-inom ng gamot
4. Patuloy na magsusuplay ng gamot
5. Magrerekord at magrereport ng resulta ng pagsusuri sa bakterya
Ang estratehiyang ito ay naisama na sa batas ng Hapon mula noong
taong 2005, at naisasagawa ang direktang pagtiyak sa pag-inom ng
gamot sa ospital, HOKENJO (public health center), at iba pa, lalo na
bilang pagsuporta sa pagpapatuloy ng pasyente ng pag-inom ng gamot.

11

Rekord ng Medikal na Pagsusuri
1. Iskedyul ng pagpapatingin (resulta ng pagsusuri)
PanahonUna

Taon (
Buwan (
Araw (

DetalyeNagsagawang
institusyon

Resulta) Pagsusuri sa) dibdib sa X-ray)
IGRA exam
Tuberculin skin
test

Kung saan ineksyunan(Kaliwa Kanan Taas
Gitna Baba)

X

Kung saan ineksyunan(Kaliwa Kanan Taas
Gitna Baba)

X

X

Remarks(Paltos /Ganggrena at
pagdurugo)

Iba pang
pagsusuri
Pagkataposngdalawangbuwan

Taon (
Buwan (
Araw () Pagsusuri sa) dibdib sa X-ray)
IGRA exam
Tuberculin skin
test

X

(Paltos /Ganggrena at
pagdurugo)

Iba pang
pagsusuri
Pagkatapos
ng anim na
buwan
Pagkatapos
ng isangtaon
Pagkatapos
ng dalawang
taon

Taon (
Buwan (
Araw (
Taon (
Buwan (
Araw (
Taon (
Buwan (
Araw ()
Pagsusuri sa)
dibdib sa X-ray))
Pagsusuri sa)
dibdib sa X-ray))
Pagsusuri sa)
dibdib sa X-ray)

2. Para sa mga tatanggap ng medikal na pagpapatingin(1) Hindi sapat ang isang beses na medikal na pagpapatingin lamang.
Siguraduhing magpatingin sa lahat ng pagkakataon na iniskedyul.
(2) Kung magpapatuloy nang mahigit dalawang linggo ang sintomas ng ubo,
plema, sakit sa dibdib, sinat, pakisuyong agad na magpatingin sa medikal na
institusyon na hindi basta maghintay lamang sa iniskedyul na pagpapatingin,
at dala ang form na ito. Pareho rin ang kailangang gawin kahit natapos na ang
lahat ng iniskedyul na pagpapatingin.

3. Para sa mga doktor ng medikal na institusyon
Siay maaaring nahawaan na ng bakterya ng tuberkulosis noong (Taon)(Buwan) , at naipagpapatuloy ang medikal na pagpapatingin ayon sa iskedyul
sa itaas. Kapag naobserbahan ang anumang sintomas ng tuberkulosis,
pakisuyong kumontak sa tauhan na in-charge sa HOKENJO (public healthcenter) na nakalagay sa ibaba.
HOKENJO (public health center):

12

Dept. Telepono:()