Dành cho ngườikhám bệnh lao

Trung tâm phúc lợi bảo vệ sức khỏe Tokyo
ベトナム語

Bệnh lao là căn bệnh như thế nào?
Bệnh lao là căn bệnh gây nên do vi khuẩn lao (Mycobacteriatuberculosis) xâm nhập vào cơ thể. Vi khuẩn này sẽ phát tán raxung quanh cùng với nước bọt (dịch li ti), khi người mắc bệnh lao hohoặc hắt hơi. Từ đó lây lan cho những người xung quanh khi họ hítvào.
Do khi bắt đầu khởi phát, bệnh thường xuất hiện triệu chứng nhưho, có đờm, sốt, v.v..., khá giống với triệu chứng của bệnh cảm, nênngười mắc bệnh thường phát hiện khi đã ở giai đoạn trễ. Hãy đếnkhám ở cơ sở y tế như bệnh viện, phòng khám, v.v... nếu ho kéo dài
hơn hai tuần. Bệnh lao là căn bệnh cần thời gian để điều trị một khi
phát bệnh, nhưng đây không phải là “căn bệnh đáng sợ không thểchữa khỏi”. Người bệnh thường luôn cảm thấy rụt rè khi phát bệnh,do đó những người xung quanh nên thường xuyên giúp đỡ họ mỗikhi họ cần.

■Mục lục1Bệnh lao không phải là “căn bệnh của trước đây”. ....... 32

Sự khác biệt giữa nhiễm lao và phát bệnh lao. ............ 43

Tại sao cần phải khám sức khỏe người có tiếp xúc vớibệnh nhân lao? ............................................................. 54Xét nghiệm được thực hiện trong quá trình khám sứckhỏe người có tiếp xúc với bệnh nhân lao là gì? .......... 65Nhiễm lao tiềm ẩn là gì? ............................................... 76Chụp X-quang ngực là gì? ............................................ 87Để điều trị bệnh lao. ..................................................... 98

Hãy vui vẻ đón nhận người mắc bệnh. ....................... 10

9Vai trò của Trung tâm sức khỏe cộng đồng ................ 1110 Ghi chép kết quả kiểm tra sức khỏe ............................ 12Danh sách Trung tâm sức khỏe cộng đồng .................. 13
Thẻ khám bệnh............................................................. 14
Ghi chép ....................................................................... 16Bệnh lao không phải là“căn bệnh của trước đây”.
Hiện nay, trên toàn quốc mỗi năm có khoảng 18.000 người, riêng
ở Tokyo có khoảng 2.300 người mắc bệnh lao (năm 2015). Đặc biệttrong những năm gần đây tỷ lệ bệnh nhân là người cao tuổi đang cóxu hướng tăng dần theo từng năm, tỷ lệ người mắc bệnh ở thế hệtrẻ độ tuổi 20 và 30 ở Tokyo cũng cao hơn so với các tỉnh khác, dođó các bạn trẻ hiện nay cũng cần phải lưu ý vấn đề này.

Đây không phải làcăn bệnh chỉ có ởngười cao tuổikhông đâu nhé.

3Sự khác biệt giữa nhiễm laovà phát bệnh lao.
Trong nhiều trường hợp, dù cho các vi khuẩn lao có xâm nhập vào
cơ thể, thì con người vẫn có thể chống lại vi khuẩn đó nhờ sức đềkháng trong cơ thể. Tuy nhiên, nếu tình trạng vi khuẩn lao khôngđược loại trừ, xâm nhập lại vào cơ thể được gọi là “lây nhiễm”. Khivi khuẩn lao bắt đầu hoạt động trong cơ thể, lúc đó cơ thể sẽ nảysinh mầm bệnh và xuất hiện triệu chứng ho, có đờm, sốt, v.v... Tuynhiên, không phải tất cả những người bị lây nhiễm đều sẽ phát bệnh.
Thông thường, trong 10 người bị lây nhiễm, thì cũng chỉ có 1 hoặc 2người phát bệnh.

Nhiễm laoPhát bệnhlaoNhiễm lao tiềm ẩnTuy bị lây nhiễm bệnh laonhưng chưa phát bệnhLà tình trạng vi khuẩn laobắt đầu hoạt động trong
cơ thể. Tình trạng cầnphải tiến hành điều trị.

Là tình trạng không có ảnh hưởng xấuđến sức khỏe dù bị vi khuẩn lao xâmnhập vào cơ thể.

4Tại sao cần phải khám sức khỏengười có tiếp xúc với bệnh nhân lao?
Tiến hành kiểm tra sức khỏe cho người tiếp xúc với đối tượng làgia đình và những người gần gũi bệnh nhân để giúp phát hiện sớmnhững người đã phát bệnh hoặc đã bị lây nhiễm.
Càng có nhiều vi khuẩn lao trong đờm của bệnh nhân, hoặc mứcđộ tiếp xúc càng gần gũi thân mật như nói chuyện ở khoảng cáchgần, v.v..., thì càng dễ lây nhiễm phải vi khuẩn lao.
Trung tâm sức khỏe cộng đồng lên kế hoạch và thực hiện nộidung kiểm tra sức khỏe cho người tiếp xúc căn cứ theo lượng vikhuẩn lao có trong đờm của bệnh nhân, độ tuổi và tình trạng tiếpxúc của những người xung quanh, v.v...
Nội dung kiểm tra gồm có “xét nghiệm IGRA (xét nghiệm QFT, TSPOT)”, “chụp X-quang ngực”, “xét nghiệm phản ứng lao tố(Tuberculin)”, v.v...

5Xét nghiệm được thực hiện trong quá trìnhkhám sức khỏe người có tiếp xúc với bệnh nhânlao là gì?
Dựa trên triệu chứng của bệnh nhân, độ tuổi và tình trạng sứckhỏe của người kiểm tra sức khỏe, các đặc tính của các loại kiểmtra xét nghiệm để cân nhắc nội dung và thời gian kiểm tra trong quátrình thực hiện kiểm tra sức khỏe cho người tiếp xúc.

1) Xét nghiệm IGRALà xét nghiệm lấy máu và kiểm tra xem có bị lây nhiễm bệnh laotrong mẫu máu hay không.
Kết quả xét nghiệm có thể sẽ không rõ ràng nếu khả năng miễndịch suy giảm.
Khoảng 8 tuần sau lây nhiễm là giai đoạn kết quả xét nghiệmkhông thể hiện dương tính.

2) Xét nghiệm phản ứng lao tố (Tuberculin)Tiêm dung dịch Tuberculin và kiểm tra mức độ phản ứng mẩn đỏsau 48 giờ.
Là xét nghiệm để kiểm tra xem có bị lây nhiễm bệnh lao không.
Xét nghiệm này trên nguyên tắc chỉ thực hiện cho các bé dưới 6tuổi trước tuổi đi học.
Các phản ứng có thể sẽ nặng hơn nếu có tiêm vắc xin BCG.
Khoảng 8 tuần sau khi lây nhiễm là giai đoạn trong kết quả xétnghiệm sẽ không thể hiện có lây nhiễm lao hay không dù đã thựchiện xét nghiệm.
Đối với những trẻ không được tiêm vắc xin BCG, có nguy cơ tiếntriển nặng khi phát bệnh, có thể sẽ phải bắt đầu điều trị nhiễm laotiềm ẩn (tham khảo trang tiếp theo) cho dù kết quả xét nghiệm nàylà âm tính.

3) Chụp X-quang ngựcLà xét nghiệm để kiểm tra xem có bị phát bệnh lao hay không, qua
ảnh chụp X-quang vùng ngực.
Những người không thực hiện xét nghiệm IGRA sẽ phải thực hiệnxét nghiệm này trước tiên.
6Nhiễm lao tiềm ẩn là gì?
Là tình trạng bị lây nhiễm vi khuẩn lao, nhưng không có triệuchứng của bệnh lao, có nguy cơ sẽ tiến triển thành bệnh lao trongtương lai. Trên nguyên tắc, cần phải sử dụng thuốc Isoniazid (INH)trong ít nhất 6 tháng để ngăn chặn phát bệnh.
Chi phí sử dụng loại thuốc này sẽ được hưởng chế độ thanh toánchi phí y tế công.
Không có bất kỳ hạn chế đặc biệt nào trong sinh hoạt khi dùngthuốc.
Tuy nhiên, bệnh lao sẽ dễ dàng phát bệnh khi trong cuộc sốngthường xuyên làm việc quá sức và mức độ căng thẳng nặng, bịbệnh tiểu đường, hệ miễn dịch bị suy giảm, v.v...
Ngoài ra, nếu như chúng ta thường xuyên ngưng uống thuốc hoặcuống thuốc điều trị ngăn chặn phát bệnh không theo chỉ định, thì sẽkhông thể ngăn chặn được việc phát bệnh và tạo ra các vi khuẩnlàm mất tác dụng của thuốc (vi khuẩn kháng thuốc).
Nếu vi khuẩn lao bạn bị nhiễm là một loại vi khuẩn kháng thuốc,thì nội dung thuốc uống sẽ được thay đổi cho phù hợp. Không đượcbỏ thuốc cho đến khi chữa khỏi.

7Chụp X-quang ngực là gì?
Là xét nghiệm để kiểm tra có phát bệnh lao hay không. Thông quaxét nghiệm này, ta có thể thấy được tình trạng của phổi chẳng hạnnhư mức độ tổn thương đang lây lan trong phổi trong trường hợp đãphát bệnh.
Bệnh lao được cho là dễ phát bệnh trong khoảng thời gian từ 6tháng đến 2 năm sau khi bị lây nhiễm lao.
Trung tâm sức khỏe cộng đồng sẽ lên kế hoạch chụp X-quangngực khi cần thiết trong khoảng thời gian đó.
Hãy khám sức khỏe theo đúng kế hoạch định kỳ. Khi không thểđến khám hoặc thay đổi nơi làm việc, trường học, nơi ở do phảichuyển đơn vị làm việc, cần phải liên hệ với Trung tâm sức khỏecộng đồng phụ trách.
Ngoài ra, nếu có các triệu chứng chủ quan như ho, có đờm, sốt,v.v... kéo dài hơn 2 tuần, thì hãy đến thăm khám ở cơ sở y tế màkhông cần phải chờ đến khi kiểm tra sức khỏe.

Tỷ lệGiai đoạn đến khi phát bệnh lao

Số người phát bệnhtrong 1 năm là 60%,trong 2 năm là 80%tháng thứNếu bị lây nhiễm và phát bệnh, bệnh thường khởi phát trong khoảngthời gian từ 6 tháng đến 1 năm sau khi lây nhiễm, tỷ lệ phát bệnhtrong vòng 2 năm là khoảng 80%.

8Để điều trị bệnh lao.
Để chữa khỏi bệnh lao, chúng ta cần phải kết hợp sử dụng nhiềuloại thuốc với nhau tùy theo tình trạng. Quan trọng nhất là phải uốngthuốc theo đúng chỉ định trong thời gian cần thiết từ 6 tháng trở lên.
Nếu thường xuyên dùng thuốc từ 2 tuần đến 1 tháng sau khi bắtđầu điều trị, thì hầu như các triệu chứng sẽ được cải thiện và nguy
cơ lây nhiễm cho người khác cũng sẽ được giảm thiểu, nhưng nếungưng thuốc hoặc uống thuốc không theo chỉ định, thì các triệu
chứng có thể sẽ trở nên nghiêm trọng hơn, có thể dẫn đến khángthuốc và thuốc mất tác dụng.
Đối với các trường hợp nặng, có thể cần đến hơn 1 năm điều trịbằng thuốc và phẫu thuật.
Đối với bất kỳ ai thì việc luôn phải thường xuyên nhớ uống thuốctrong thời gian dài cũng rất khó khăn.
Trung tâm sức khỏe cộng đồng cũng sẽ hỗ trợ cho chúng ta trongviệc uống thuốc chính xác, do đó chúng ta hãy cùng nhau hoànthành quá trình điều trị nhé.
ThuốcPyrazinamideThuốcRifampicinThuốc Isoniazid

9Hãy vui vẻ đón nhận người mắcbệnh.
Không cần lo lắng về việc người bị nhiễm lao tiềm ẩn sẽ lây nhiễmcho người khác khác, do người bị lây nhiễm chưa chắc sẽ phátbệnh như tình trạng nhiễm lao tiềm ẩn.
Ngay cả những người đã phát bệnh, chỉ cần họ sử dụng thuốc
đúng cách, thì khả năng lây nhiễm cũng sẽ được giảm thiểu trongkhoảng 2 tuần.
Do đó khi người mắc bệnh quay trở lại trường học và nơi làm việc,chúng ta cũng không cần phải lo lắng họ sẽ lây nhiễm cho ngườikhác.
Hãy vui vẻ đón nhận người mắc bệnh.
Hiện nay vẫn còn nhiều người băn khoăn bởi thành kiến trong xãhội về bệnh lao, bệnh AIDS, bệnh phong, v.v... Tuy họ mắc bệnh,nhưng sự tôn nghiêm của họ là điều không thay đổi. Chúng ta hãycùng giúp đỡ để họ có thể an tâm mà điều trị.

10

Vai trò của trung tâm sức khỏe cộngđồngTrung tâm sức khỏe cộng đồng luôn hỗ trợ tất cả người dân cóđược cuộc sống khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng. Trung tâm
sức khỏe cộng đồng hỗ trợ việc uống thuốc, tư vấn điều trị, thựchiện kiểm tra sức khỏe sau khi hoàn thành điều trị, kiểm tra sứckhỏe cho gia đình và những người xung quanh bệnh nhân, để quátrình điều trị cho người mắc bệnh lao hoàn thành đúng chỉ định.
* Ngoài ra, có chế độ hỗ trợ một phần chi phí điều trị bệnh laobằng chi phí công, Trung tâm sức khỏe cộng đồng là nơi tiếpnhận yêu cầu này.
Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào, hãy cứ liên hệ với chúng tôi.

DOTS là gì?
DOTS là chiến lược chống lại bệnh lao do WHO đưa ra.
Bao gồm 5 yếu tố chính là1) Sự lãnh đạo của chính phủ,2) Thúc đẩy việc chẩn đoán bệnh và theo dõi quá trình điều trị bằngphương pháp xét nghiệm vi khuẩn,3) Xác nhận việc uống thuốc trực tiếp,4) Cung cấp thuốc ổn định,5) Theo dõi và ghi chép kết quả xét nghiệm vi khuẩnTại Nhật Bản, chiến lược này đã được đưa vào Luật từ năm 2005,
đặc biệt việc xác nhận uống thuốc trực tiếp cũng đã được thực hiện tạicác bệnh viện, trung tâm sức khỏe cộng đồng, v.v... nhằm hỗ trợ choviệc uống thuốc liên tục.

11

Ghi chép kết quả kiểm tra sức khỏeLịch kiểm tra sức khỏe (kết quả xét nghiệm)1Thời gianNgay saukhi lâynhiễm

Nội dungCơ sở thựcGhi chúhiện

Kết quảNgày
Chụp Xtháng quang ngựcnăm

Xét nghiệmIGRAPhản ứngTuberculinVị trí tiêm(Trái, phải, trên, giữa, dưới)XX(Rộp da, xuấthuyết hoại tử)

Xét nghiệmkhác
Sau 2tháng

NgàyChụp Xtháng quang ngựcnăm

Xét nghiệmIGRAPhản ứng
Tuberculin

Sau 6tháng
Sau 1
năm
Sau 2
năm

2thángthángtháng

Vị trí tiêm(Trái, phải, trên, giữa, dưới)XX(Rộp da, xuấthuyết hoại tử)

Xét nghiệmkhác
Ngày Chụp Xnăm quang ngựcNgày Chụp Xnăm quang ngựcNgày Chụp Xnăm quang ngựcDành cho người kiểm tra sức khỏe(1) Chúng ta không thể an tâm chỉ với 1 lần kiểm tra sức khỏe. Cần kiểm tra sứckhỏe theo đúng kế hoạch.
(2) Nếu các triệu chứng như ho, có đờm, đau ngực, sốt nhẹ, v.v... kéo dài tronghơn 2 tuần, hãy mang giấy này và đến khám tại cơ sở y tế, mà không cầnphải chờ đến khi kiểm tra sức khỏe. Ngoài ra, kể cả sau khi đã kết thúc thờigian kiểm tra sức khỏe cũng như vậy.

3Dành cho bác sĩ ở cơ sở y tế
Ông/Bàcó thể đã bị lây nhiễm vi khuẩn lao vào khoảng tháng
năm , và đang tiến hành kiểm tra sức khỏe theo lịch trên. Nếu có phát hiệnnghi ngờ là bệnh lao, vui lòng liên hệ với ban phụ trách bệnh lao tại Trung tâm
sức khỏe công cộng dưới đây.
Bancủa Trung tâm sức khỏe cộng đồng Điện thoại12( )