တီဘရီ ောဂါ စစ်ရေးမှုခံယမ
ူ ည်သ
့် မ
ူ ောေးသ ့်တက ျိုမမျိုြို့ ပြည်သကူ ့် န်ေးမောရ ေးဖူလမှုံ ဦေးစီေးဌောနミャンマー語တီဘရီ ောဂါ ဆတို ော ဘယ်လရို ောဂါပါလဲ။တီဘရီ ောဂါ

သည်မော Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေး ခန္ဓောကယ်အတွငေး်

၀င်ရ ောက်ပခင်ေးရ ကောင့်် ပဖစ်ရြေါ်လောသည့်် ရ ောဂါပဖစ်ြါသည်။
လူနောမ ရခ ောင်ေးတီဘရီ ောဂါ ခံစောေးရန ရသောေးပခင်ေး၊ န္ောရခ ပခင်ေးမ ောေးပြျိုလြ်လက်လျှင ် ရလန္င်အ့် တူ အနီေးနောေး၀န်ေးက င်သ ့်

Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေး ြ ံြို့ န္သွံ ့် ောေးြါလမ့််မည်။ ၄င်ေးကအနီေးနောေးရလူမ ောေးမ
ရှူရှု က်မြါက ရ ောဂါကူေးစက်ခံ ြါလမ်မ့် ည်။ရ ောဂါစတင်ပဖစ်ြောွ ေးြါက အစြင်ေးတွင ် ရခ ောင်ေးစရသော

လကခဏောမ ောေးထွကလ် ောမည်ပဖစ်ရသော်လည်ေး၊

ေးပခင်ေး၊ သလြ်ကြ်ပခင်ေး၊ ကယ်ြပူ ခင်ေး
အရအေးမသည့်် ရ ောဂါလကခဏောန္င့််

င်တရူ နသည်အ့် တွက် အသရနောက်က သည်မ ျိုေးလည်ေးရြါသည်။
ေးရံ၊ ရေးရြေးခန်ေးမ ောေးရ ရက်သတတြတ် 2 ြတ်အထက် ရခ ောင်ေး

ေးရနြါက ရေးကသမှုအဖွြို့အစည်ေးမ ောေးထံက န်ေးမောရ ေးစစ်ရ

ေးမှုခံယူ ကြါစ။့် တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြောွ ေးြါက ကသ န်အခ န် ကောပမင်ရ့် သောရ ောဂါပဖစ်ရသော်လည်ေး၊ "မရြ ောက်ကင်ေးန္င်သည့်် ထတ်လန်ဖွ့် ယ် ရ ောဂါ" မဟတ်ြါ။ ရ ောဂါခံစောေးရန ခ န်တငွ ် စတ်ြင်ေးင် ောအောေးနည်ေးသည်အ့် တွကရ် ကောင်၊့် အနီေးနောေးရ သူမ ောေးသည်

လူနောက ရန္ွေးရထွေးစွောကူညရီ ထောက်ြရံ့် ြေးြါ။

■မောတကော

１ တီဘရီ ောဂါ သည် ( အတတ်မ ရ ောဂါ ) မဟတ်ြါ။ .................................................................32တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခံ ပခင်ေးန္င့်် ရ ောဂါစတင်ပဖစ်ြောွ ေးပခင်ေးသည် ကွပြောေးသည်။ ...................43ထရတွြို့က်သံ မူ ောေးသည်

အဘယ်ရ ကောင်က့် န်ေးမောရ ေးစစ်ရ
က်ေးမှုပြျိုလြ် န်လအြ်ြါသလ။ .........................................54ထရတွြို့သံ မူ ောေးအောေး က န်ေးမောရ ေးစစ်ရ5တီဘကီ ေးူ စက်ရ ောဂါ ( LTBI )6င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်စစ်ရ

7တီဘရီ ောဂါ ကသ န်အတွက် .......................................................................................................98လူနောကရန္ွေးရထွေးစွော ကကျို9က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရှု င်တော ၏တော၀န် ......................................................................... 11့် ရောက်မစ10 က န်ေးမောရ ေးစစ်ရေးပခင်ေး

သည်မော? ........................................6သည်မော ? ................................................................................7ေးပခင်ေး

သည်မော ? .....................................................................8ရြေးြါ။ ........................................................................................... 10ေးမှုမတ်တမ်ေး ................................................................................................ 12က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရှု င်တောစော င်ေး.................................................................................. 13့် ရောက်မစက န်ေးမောရ ေးစစ်ရ

ေးမှုကတ် ....................................................................................................... 14မတ်စ .............................................................................................................................................. 16တီဘရီ ောဂါ သည် ( အတတ်မှ ရ ောဂါ )မဟိုတပ် ါဘူး။
ယရနရခတ်တငွ လ် ည်ေး တစ်န္င်ငလံ ေးတွံ င ် န္စ်စဥ် လူဦေးရ
့်လူဦေးရ

18000 ခန်၊ ့် တက ျိုမမျိုြို့တငွ ြ
် င်2300 ခန် ့် မော တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြောွ ေးလ က်ရြါသည်(2015ခန္စ်)။

အထူေးသပဖင့််ယခလတ်တရလောတွင ် သက်ကကီေးလူနောမ ောေး၏အခ ျိုေးသည် တစ်န္စ်ထက်တစ်န္စ် ပမြှင်တ့် က်လောရသော်လည်ေး၊ တက ျိုမမျိုြို့တငွ မ် ူ အသက် 20 တန်ေး န္င့်် အသက် 30 တန်ေး လူငယ်လနူ ောမ ောေး၏အခ ျိုေးသည် အပခောေးရသောခရင်န္င်န္ှု ေးယဥ်ြါက ပမြှင်တ့် င့်် က်လ က်ရမြီေး၊ လူငယ်မ ောေးအရနပဖင့််
လည်ေး သတပြျို န်လအြ်ြါသည်။သက်ကကီေးသူမ ောေးမောြပဖစ်တ့်ရ ောဂါမဟတ်ြါဘူေး။32တီဘရီ ောဂါ ကူးစက်ခံ ခခင်ူးနှင့််ရ ောဂါစတင်ခြစ်ပောူးခခင်ူးသည် ကခဲ ပောူးသည်။မ ောေးရသောအောေးပဖင့််Mycobacteriumသ၀င့်် ရ ောက်ရသော်လည်ေး၊tuberculosisခန္ဓောကယ်တငွ ရ် ရသောခခံအောေးပဖင့််ရ ောဂါြေးခန္ဓောကယ်အတွငေး်

ကောကွယတ် က်ထတ်လက်ြါ

သည်။ သရသော်
၊ Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေးက မတက်ထတ်န္င်ဘ၊ ခန္ဓောကယ့််
အတွငေး် သ ့် ၀င်ရ ောက်သောွ ေးလျှင ် ၄င်ေးအရပခအရနက " ကူေးစက်ခံ ပခင်ေး " ဟ ရခေါ်ရနောက်

ြါသည်။ေးအရနပဖင်
ံ့် Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေး သည် ခန္ဓောကယ်အတွငေး် တွင ်စတင်အသက်၀င်လောလျှင ် ရ ောဂါစတည်မြီေး၊ ရခ ောင် ေးပခင်ေး၊ သလြ်ကြ်ပခင်ေး၊ ကယ်ြပူ ခင်ေး
စသည့်် လကခဏောမ ောေး ပဖစ်ရြေါ်လောြါမည်။

သရသော်၊ ကူေးစက်ခထံ ောေး သူအောေးလံေး ရ ောဂါ့်

ပဖစ်ြောွ ေးပခင်ေး မ ျိုေးရတော့်မဟတ်ြါ။ ြံမန်အောေးပဖင့်် ကူေးစက်ခံ သူ 10 ရယောက်လျှင ် တီဘရီ ောဂါပဖစ်ြောွ ေးသူမော 1 ရယောက် သမဟ့် တ် 2 ရယောက်သော ရြါသည်။ကူေးစက်ပခင်ေး

တီဘရီ ောဂါတီဘီကူေးစက်ရ ောဂါပဖစ်ြွောေးပခင်ေး

တီဘီရ ောဂါ ကူေးစက်ခံ ရသော်လည်ေး

အရပခအရနကရခေါ်ရ ောဂါမပဖစ်ြွောေးရသေးြါ

ြါသည်။

Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေးကသ န်လအြ်ရသောအရပခအရနခန္ဓောကယ်အတွငေး် တွင်ပဖစ်ြါသည်။ရရသော်လည်ေးမရကောင်ေးရသောသက်ရ ောက်မှုမ ောေးအရပခအရနက ရခေါ် ြါသည်၊4မရသည့််ထရတွေ့ဆက်ဆသံ မျောူးအောူး ကျန်ူးမောရ ူးစစ်ရဆူးမှုခပြုလိုပ် န်3အဘယ်ရ ကောင့်် လအို ပ် ပါသလဲ။

တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြောွ ေးရနသူန္င့်် ကူေးစက်ခထံ ောေး သူမ ောေးက လ င်ပမန်စောွ သရန္င် န်အတွက်လူနော၏

မသောေးစန္င်နူ ောေးက့် ေးီ စြ်သမက န်ေးမောရ ေးစစ်ရ

ထရတွြို့က်သံ မူ ောေးအောေးည် ွ ယသ် ည့််

ေးမှု လြ်ြါမည်။လူနော၏ သလြ်တငွ ် ြါ၀င်ရသော Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေး မ ောေးလျှင ်မ ောေးသလ၊ သမဟ့် တ် နီေးကြ်စောွ စကောေးရပြောသလ ထရတွြို့တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခံက်မံ ှု ပမင်မ့် ောေးသည့်် အလက်န် အခွငအ့်် ရ ေးမ ောေးပြောေးြါသည်။က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရှု င်တော့် ရောက်မစတွငမ် ူလူနော၏သလြ်တငွ ်ြါ၀င်ရသောMycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေးြမောဏ၊ အနီေးနောေးရလူမ ောေး၏ အသက်အ ွ ယ၊်ထရတွြို့စစ်ရက်သံ မူ ောေး၏အရပခအရနရြေါ်မတူ ည်မြီေးေးမှုမ ောေး က သတ်မတ်လြ်ရထရတွြို့က်သံ ူက န်ေးမောရ ေးောင်လ က်ရြါသည်။

နည်ေးလမ်ေးအရနပဖင့်် " IGRA test ( QFT test , T-SPOT test) " " င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်
စစ်ရေးပခင်ေး" "က ှူဘောကူလင်အရ ပြောေးစစ်ရ5ေးမှု "မ ောေးက ပြျိုလြ်ြါသည်။ထရတွေ့ဆက်ဆသံ မျောူးအောူး4ကျန်ူးမောရ ူးစစ်ရဆူးခခင်ူးဆသို ည်မှော?

ထရတွြို့က်သံ ကူ န်ေးမောရ ေးစစ်ရေးမှုတွငမ် ူ လူနော၏ရ ောဂါအရပခအရန၊ က န်ေးမောရ ေးစစ်ရေးမှုက

ခံယသူ မူ ောေး၏အသက်အ ွ ယ်န္င့်် က န်ေးမောရ ေးအရပခအရန၊ စစ်ရေးမှုတစ်ခခ င်ေးစီ၏ နည်ေးလမ်ေးမ ောေးက

စဥ်ေးစောေးမြီေး၊ စစ်ရောင်ြါမည်။

ေးမှု နည်ေးလမ်ေးန္င့်် ကောလကန်ေးစစ်ကော လြ်ရ1) IGRA testရသွေးနမူနောယူမြီေး၊ ၄င်ေးရသွေး ည်မ တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခံထောေး ပခင်ေးရ၊မရ စမ်ေးသြ်သည့်် စစ်ရေးမှုပဖစ်ြါသည်။ကယ်ခံအောေးကင်ေးရနြါက လဒ်မသကွသည်အ့် ရပခအရနမ ျိုေးလည်ေးရြါသည်။ကူေးစက်ခံ မြီေးရနောက်၊ ခန်မ့် န်ေးရပခ 8 ြတ် ကောအထ စစ်ရေးမှု လဒ်သည် positive မပဖစ်ရသောအခ န်မ ောေးလည်ေးရြါသည်။2) က ှူဘောကူလင်အရ ပြောေးစစ်ရေးမှုက ှူဘောကူလင် ည်က ထေးမြီေး၊ 48 နော ီ ကောမြီေးရနောက်တွင် ထွကလ် ောရသောအနီရ ောင်အစက်မ ောေး၏အ ွ ယ်အစောေးက တင်ေးတောြါမည်။
တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခံထောေး ပခင်ေးရ၊မရ စမ်ေးသြ်သည့်် စစ်ရေးမှုပဖစ်ြါသည်။

အရပခခံအရနပဖင့််မူလတန်ေးကရလေးမ ောေးတွင်အသက်

6န္စ်မပြည်ရ့် သေးရသော

စမ်ေးသြ်ြါသည်။
BCG vaccination လြ်ထောေးရသော ကရလေးမ ောေးတွင ် တံပြန့်် မှုြမ ောေးတတ်ြါသည်။
ကူေးစက်ခံ မြီေးရနောက် ခန်မ့် န်ေးရပခ 8 ြတ် ကောသည်အထ စစ်ရေးရသော်လည်ေး ကူေးစက်ခထံ ောေး သည့််လဒ်မရြေါ်သည်အ့် ခ န်လည်ေးရြါသည်။
BCG မထေးထောေးဘ၊ တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြွောေးသည့်် ကရလေးမ ောေးတွငမ် ူ ယခ စစ်ရေးမှုသည် negativeပဖစ်ရသော်လည်ေး ကူေးစက်တဘီ ရီ ောဂါ ကသမှု ( ရနောက်စောမ က်န္ောတွင် ကေးကောေးြါ ) က စတင်ရလ့်ရြါသည်။3) င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်စစ်ရ

ေးပခင်ေး

င်ဘတ်ကဓောတ်မန်ရက်ထောေးရသောြံက ြံရက်ယမူ ြီေး၊ တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြွောေးရနပခင်ေးရ၊မရ စမ်ေးသြ်သည့််စစ်ရ

ေးမှုပဖစ်ြါသည်။

IGRA exam မပြျိုလြ်သမူ ောေးသည် ြထမလြ် ြါမည်။6ေးအရနပဖင်ံ့် ယခ စစ်ရေးမှုက

5တီဘကီ ူးစက်ရ ောဂါ ( LTBI ) ဆသို ည်မှော ?

tuberculosis ဘက်တီေး ီေးယောေး ကူေးစက်ခထံ ောေး ရသော်လည်ေး တီဘရီ ောဂါ ၏ ရ ောဂါလကခဏောမရဘ၊ ရနောင်တငွ ် ရ ောဂါပဖစ်ြောွ ေးန္င်ရပခရသည့်် အရပခအရနပဖစ်ြါသည်။
ပဖစ်ြောွ ေးမှုက ထန်ေးခ ျိုြ် န်အတွက် အရပခခံအရနပဖင့်် Isoniazid ရရ ောဂါေး ( INH ) က အနည်ေး

ေးံ 6

လ ကော ရသောက် ြါမည်။ယခ ရရေးကသမှုက အမ ောေးပြည်သရူ

ေးကသမှု န်ြံရငွစနစ် ပဖင့်် ရြေးရခ ြါမည်။

ေးရသောက်ရနစဥ်အတွငေး် အထူေးလက်နော မည့်် စောေးရသောက်ရနထင်မှုမ ျိုေးမရြါ။

သရသော်၊ တီဘရီ ောဂါ သည် အလြ်အလွနအ် က ံလြ်ပခင်ေး၊ စတ်ဖစီေးပခင်ေးမ ောေး့်ပဖစ်ပခင်ေး၊ေးီ က င်ပခင်ေးမ ောေးပဖစ်မြီေး ခခံအောေးကက်တက်

င်ေးရနသည်အ့် ခ န်မ ောေးတွင ် ပဖစ်ြောွ ေးလွယြ် ါသည်။
တစ်ဖန်၊ရ ောဂါပဖစ်ြောွ ေးမှုကထန်ေးခ ျိုြ်ရြေးသည့််

မရသောက်ပခင်ေး၊ ရပခင်ေး၊ ရရေးကသတ်မတ်ထောေးသည်အ့် တင်ေးေးရသောက် ြ်ပခင်ေးမ ောေးလြ်လက်လျှင ် ရ ောဂါပဖစ်ြွောေးမှုက မထန်ေးခ ျိုြ်န္င်

ေးမတေးသည့်် ဘက်တေးီ ီေးယောေး ( ရေးယဥ်ြါေးဘက်တီေး ီေးယောေး ) ပဖစ်ြောွ ေးလော

ြါလမ့််မည်။။
ကူေးစက်ထောေးသည့်် Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေးသည် ယဥ်ြါေးဘက်တေးီ ီေးယောေး
ပဖစ်ြါက၊ လအြ်ခ က်အရြေါ်မူတည်မြီေး ရြါလမ့််မည်။ ရေးကရနောက်

ေးရသောက် မည့်် နည်ေးလမ်ေးလည်ေး ရပြောင်ေးသွောေးေးအထံမြ က်မကွက် ရသောက် ကြါစ။့်7င်ဘတ်ဓောတ်မှန်ရို ကစ် စ်ရဆူးခခင်ူး ဆသို ည်မှော ?

6တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြွောေးရနပခင်ေးရ၊မရ စမ်ေးသြ်သည့်် စစ်ရရ ောဂါသည် အေးမှုပဖစ်ြါသည်။ ရ ောဂါပဖစ်ြွောေးရနြါက၊တ်ထတွင် မည်မျှအထ ြ ံန္ရံ နသနည်ေး စရသော အတ်၏ အရပခအရနကစမ်ေးသြ်န္င်ြါသည်။တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခံထောေး ြါက ကူေးစက်ခံ မြီေးရနောက် 6 လမ

2 န္စ်အထ ရ ောဂါပဖစ်လွယ်ြါသည်။၄င်ေးကောလတွင်လအြ်ခ က်ရြေါ်မတူ ည်မြီေးဓောတ်မန်ရက် စစ်ရေးပခင်ေးက စီစဥ်ရြေးြါမည်။စီစဥ်ထောေးသည့်် က န်ေးမောရ ေးစစ်ရက န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှုစင်တောမ

ေးမှုက အကကမ်တင်ေး မပဖစ် မရနခံယူ ကြါစ။့်င်ဘတ်
စစ်ရေးမှုမခံယန္ူ င်သည်အ့် ခ န်န္င့်် အလြ်ရပြောင်ေးပခင်ေးမ ောေးရ ကောင့်် အလြ်ခွင၊် ရက ောင်ေး တစ်ဖန် ရန ြ်ရပြောင်ေးသွောေးသည်အ့် ခ န်တွငမ် ူ တော၀န်ခံက န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှုစင်တော ကတစ်ဖန်၊ ရခ ောင်ေး2 ြတ်အထက်
မရနဘ၊ ရောခင်န္နှု ေး်က်သယွ ်ြါ။

ေးပခင်ေး၊ သလြ်ကြ်ပခင်ေး၊ ကယ်ြူပခင်ေးစရသော သသောသည့်် ရ ောဂါလကခဏော မ ောေးက်တက်ပဖစ်ရနြါက စီစဥ်ထောေးသည်က့် န်ေးမောရ ေး စစ်ရေးကသမှုအဖွအ
ြို့ စည်ေးထံမ စစ်ရေးမှုက ရစောင့်် င်ေးေးမှုခံယြူ ါ။တီဘရီ ောဂါ ပဖစ်ြွောေးခ န်အထကောလ

10080601 န္စ်လျှင ် 60%၊ 2န္စ်လျှင ်80% ရသော သူမ ောေးသည် ရ ောဂါ40200လ
တီဘီရ ောဂါ ကူေးစက်ခံ မြီ ေး ရ ောဂါပဖစ်ြွောေးပခင်ေးသည် ကူေးစက်ခံ မြီ ေးရနောက် 6လမ 1 န္စ်အတွငေး် တွင်ပဖစ်ြွောေးရလ့်ရမြီ ေး၊ ခန်မ့် န်ေးရပခ 80 ောခင်န္နှု ေး် သည် 2 န္စ် အတွငေး် တွင် ပဖစ်ရြေါ် ကြါသည်။87တီဘရီ ောဂါ ကိုသ န်အတက်

တီဘရီ ောဂါ က ကသ န်အတွက် အရပခအရနရြေါ်မတူ ည်မြီေး မ ောေးစွောရသော ရကသ ြါမည်။ 6 လအထက် လအြ်ရသောကောလ၊ မန်ကန်တက စွော ရစတင်ကသမြီေးရနောက် 2 ြတ်မ 1 လ ကော ရလောမြီေး၊
ရေးအပခောေးသူမ ောေးသ ့် ကူေးစက်မည်ကလည်ေး

ေးရသောက် ြ်ပခင်ေး၊ ရက်ရသောက်လျှင် လူအမ ောေးစသည် ရ ောဂါ သက်သောစေး မ်စ ောမလရတော့်ရသော်လည်ေး၊

ေးရသောက်မမန်ပခင်ေးမ ောေးပဖစ်လျှင် ရ ောဂါြ

နည်ေးသွောေးပခင်ေးမ ောေးပဖစ်ရြေါ် မြီေး ရေးမ ောေးက ရြါင်ေးစြ်ကော

ေးရသောက် န် အရ ေးကကီေးြါသည်။

ေးလောပခင်ေး၊ ရယခရန ောတွင ်ေး၏ သက်ရ ောက်မှု

ေးမတေးရတော့်ြါ။ရ ောဂါပြင်ေးထန်ြါက 1 န္စ် အထက် ရေးကသပခင်ေး၊ ခွစတ်ကသပခင်ေးမ ောေးလအြ်လောြါလမ့််မည်။

ကောလ ကောက်ရသောက်ပခင်ေးသည်

ရေးကမရမ့်မရလ ော့်အောေးလံေးအတွက်

ခက်ခရသော

ကစစပဖစ်ြါသည်။က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ် ူ မန်ကန်တက ရသော ရ့် ရောက်မှုစင်တော တွငမလည်ေး ရရသောရ ကောင်ေး မပဖစ်မရန အတူတကွ ရေးမ ောေးအတွက် အရထောက်အြံ့်မ ောေးေးကသမှုမြီေးရပမောက်သည်အထ လြ်ရောင် ကြါစ။့်

Pyrazinamide

Rifampicin

Isoniazid ရ ေး98လနောကရို နူးရထူးစော ကကြုဆရို ပူးပါ။ကူေးစက်တဘီ ရီ ောဂါ ကသ့် ရသောတီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်ခထံ ောေး ရသော်လည်ေး ရ ောဂါမပဖစ်ြောွ ေး့်ရသောသူထမံ အပခောေးသူထံ တီဘရီ ောဂါ ကူေးစက်သည့်် အရပခအရနမ ျိုေး လည်ေး ရြါသည်။ရ ောဂါပဖစ်ြောွ ေးရနရသောသူသည်လည်ေး ရေးက မန်ကန်တက စွော ရသောက်လျှင ် ကူေး စက်န္င်န္နှု ေး် သည် 2 ြတ် 2 ြတ်အတွငေး် တွင ် နည်ေးြါေးသွောေးြါလမ်မ့် ည်။
လူနောသည် ရက ောင်ေးန္င့်် လြ်ငန်ေးခွငမ် ောေးထံ ပြန်သောွ ေးခ န်တငွ ် အပခောေးသူမ ောေးထံ တီဘရီ ောဂါ
ကူေးစက်မည်က စေး မ်စ ောမလရတော့်ြါ။
လူနောကရန္ွေးရထွေးစွော ကကျို
လူအမ ောေးစသည်

ရြေး ကြါ။တီဘရီ ောဂါ

ရဘေးြတ်၀န်ေးက င်အပမင်မ ောေးက

၊

AIDS

၊

အနောကကီေးရ ောဂါစသည်တ ့် ပဖစ်ြောွ ေးြါကစေး မ်ရလ့်ရ ကြါသည်။ရ ောဂါရ ကောင့််

ရပြောင်ေးလသွောေးမည်မဟတ်ြါ။ စတ်ခ စွောပဖင့်် ကသန္င် န် ကူညရီ ထောက်ြံ့် ကြါစ။့်10ထသူသည်

9ကျန်ူးမောရ ူးရစောင်ရ့် ှ ောက်မှုစင်တော ၏တော၀န်က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရှု င်တော့် ရောက်မစ
ကူညရီ ထောက်ြရံ့် ြေးလ က်ရြါသည်။
ရပမောက်န္င် န်အတွက် ရ

တွငမ
် ူ

တီဘရ
ီ ောဂါသည်၏

ေးကသပခင်ေးကကူညမီ ြီေး၊ ရရပမောက်မြီေးရနောက်ြင်ေး က န်ေးမောရ ေးစစ်ရက န်ေးမောရ ေးစစ်ရပြည်သမူ ောေးက န်ေးက န်ေးမောမောရနထင်န္င် န်ေးမှုမ ောေးက လြ်ရကသမှုကမန်ကန်တက စွောေးကသ န်ရမြီေးေးွ ရန္ွေးပခင်ေး၊ ကသမှုမြီေးေးမှု၊ လူနော၏ မသောေးစန္င့်် အနီေးနောေးရ မတ်ရမွ ောေး၏

ောင်ြါမည်။

※ တစ်ဖန်၊ တီဘရီ ောဂါ ကသမှုတငွ ် ကသမှုစ တ်၏ တစ်စတ်တစ်ရဒသက ပြည်သအသံူ ့်ေးစ တ်အပဖစ်သတ်မတ်သည့်် စနစ်ရမြီေး၊ ၄င်ေးစနစ်က က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှု စင်တောတွင ် ရမေးပမန်ေးန္င်ြါသည်။စတ်ြစူ ောတစ်စတစ်ံော ရြါက မပဖစ်မရန တင်ြင်ြါ။DOTS ဆသို ည်မှောDOTS

သည်မော WHO မ ဖန်တေးီ ထောေးသည့်် တီဘရီ ောဂါ ကသမှု၏အတရကောက်ပဖစ်မြီေး၊１） အစေး ၏ ဦေးရောင်မှု၊２） ဘက်တေးီ ီေးယောေးစစ်ရ

ေးမှု လမ်ေးရ ကောင်ေးစစ်ရ

ေးမှုမ ောေးက လြ်ရောင်ပခင်ေး၊３） တက်ရက် Medication Checklist４） ရေးရထောက်ြံမ့် ှု၊５） ဘက်တေးီ ီေးယောေး စစ်ရေးမှု လဒ်မတ်တမ်ေးရစောင့်် ကည်မ့် ှု သည် အဓက 5ခ က်ပဖစ်သည်။ဂ ြန်တွငလ် ည်ေး 2005 ခန္စ်မစ၍ ၄င်ေးအတရကောက်က ဥြရဒတွငထ် ည့််သွငေး် ကော၊ အထူေးသပဖင့်် ရ ေးကသမှုက
က်လက်လြ်ရ ောင်န္င်မည့််အရထောက်အြံအ့် ရနပဖင့်် ရ ေးရန္ံ င့်် က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှုစင်တော မ ောေးတွင ်တက်ရက်ကသမှုအတည်ပြျိုပခင်ေးက လြ်ရ ောင်လ က်ရြါသည်။1110ကျန်ူးမောရ ူးစစ်ရဆူးမှုမှတတ် မ်ူး1. ကျန်ူးမောရ ူးစစ်ရဆူးမှု အချန်ဇယောူး ( စစ်ရဆူးမှု လဒ် )အခ န်ကောလရနောက်ြင်ေးန္စ် လအရ ကောင်ေး အ ောက်လြ်ရ ောင်မည့််လဒ်အဖွြို့အစည်ေးမတ် ခ က်င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်
စစ်ရ ေးပခင်ေးIGRA testရက ှူဘောကူလင်ေးထေးသည့််ရန ောအရ ပြောေးစစ်ရ ေးမှု （ဘယ် ညော အရြေါ် အလယ် ရအောက် ）X（ ီေး၊ ၀မ်ေးသွောေးလျှင်Xရသွေးြါပခင်ေး ）X( ေး၊ ၀မ်ေးသွောေးလျှင်Xရသွေးြါပခင်ေး )အပခောေးရသောစစ်ရ ေးမှု2 လရနောက်ြင်ေး

န္စ် လက်

င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်စစ်ရ ေးပခင်ေးIGRA testရက ှူဘောကူလင်ေးထေးသည့််ရန ောအရ ပြောေးစစ်ရ ေးမှု （ဘယ် ညော အရြေါ် အလယ် ရအောက် ）အပခောေးရသောစစ်ရ ေးမှု6 လရနောက်ြင်ေး

န္စ် လက်

င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်

1 န္စ်ရနောက်ြင်ေးန္စ် လက်င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်

2 န္စ်ရနောက်ြင်ေး

န္စ် လက်

င်ဘတ်ဓောတ်မန်ရက်

စစ်ရ ေးပခင်ေး
စစ်ရ ေးပခင်ေး
စစ်ရ ေးပခင်ေး

2. .ကျန်ူးမောရ ူးစစ်ရဆူးမှုခံယမည့််သမျောူးသ ို ့်(1) 1 ကကမ်စစ်ရ(2) ရခ ောင်ေး

ေးရံပဖင့်် စတ်ခ လမ့် ြါ။ စီစဥ်ထောေးသည့်် က န်ေးမောရ ေးစစ်ရ

ေးပခင်ေး၊ သလြ်ကြ်ပခင်ေး၊ပဖစ်ရြေါ်ရနြါက စီစဥ်ထောေးသည့်် က န်ေးမောရ ေးစစ်ရ
အဖွြို့အစည်ေးထံ စစ်ရလြ်ရ

ေးမှုက မပဖစ်မရနခံယူ ကြါစ။့်

င်ဘတ်ရအောင်ပ့် ခင်ေး၊ ကယ်ြူပခင်ေးစရသော လကခဏောမ ောေး 2 ြတ်ေးမှုက မရစောင့််

ေးမှုခံယူြါ။ တစ်ဖန်၊ က န်ေးမောရ ေးစစ်ရ

င်ေးဘ၊ ယခ စော ွ က်ကယူမြီ ေး ရေးမှုကောလမြီ ေးက်တက်ေးကသမှုံေးမြီေးရနောက်တွငလ် ည်ေး ၄င်ေးအတင်ေးောင်ြါ။3. ရဆူးကိုသမှုအြဲ ွေ့အစည်ူးမှ ဆ ောမျောူးသ ို ့်ရမောင်/မသည်က်လ

န္စ် တွင် Mycobacterium tuberculosis ရ ောဂါြေးကူေးစက်ခံခ့် န္င်ရပခရမြီေး၊ အထက်တွငရ် ဖော်ပြထောေးရသော ရန ့် က်တွင် က န်ေးမောရ ေးစစ်ရေးမှုခံယူရနြါသည်။ တီဘီရ ောဂါဟ သံသယရဖွယ်အရပခအရနမ ျိုေးရတွြို့ ရခ့်ြါက၊ ရအောက်ြါ က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှုစင်တောရ တီဘီရ ောဂါ တော၀န်ခံော၀န်ထံက်သွယ်ရြေးြါ။က န်ေးမောရ ေးရစောင်ရ့် ရောက်မှုစင်တော12ဌောနဖန်ေး（）