はじめに近年、日本の学校で学ぶ外国人児童・生徒の数が増加しています。私の住んでいる横浜市には 13 カ国の生徒が通っている公立小学校もあります。また文科省の調査（平成 19 年度）によると、全国で日本語指導が必要な外国人児童生徒の数は 25,000 人を超え、その伸び率も年々大きくなっています。調査結果を母語別に見ると、ポルトガル語、中国語、スペイン語の３言語が全体の７割以上を占めており、全体から見ればタイ語を母語とする児童生徒数は決して多くはありません。そのため、最近では多言語による学校の用語集や教材、副教材等が各方面で開発されていながら、タイ語については、まだあまり目にすることができず、残念に思っておりました。たとえ人数は少なくても、それを必要としている子どもが全国各地にいることは確かですから。
このたび「かながわボランタリー活動推進基金 21（ボランタリー活動補助金）」
および「財団法人 国際コミュニケーション基金（社会的・文化的諸活動助成）」の助成を受けまして、タイ語を母語とする児童生徒に向けた『学習語彙・用例集』の出版が実現しました。
この『学習語彙・用例集』が、タイから日本に来た児童生徒たちの学校生活での一助になれば幸いです。また、日本語を学んでいるすべてのタイ人の皆様にもタイ語を学んでいる日本人の皆様にもお使いいただけますよう願っております。
本書は「中学・高校生の日本語支援を考える会」による発行の『用例付 学習語彙 5000 語』（中国語版・スペイン語版）の語彙および例文を元に編集を進めさせていただきました。語彙および例文を快くご提供くださいました「中学・高校生の日本語支援を考える会」の代表 樋口万喜子様に心から感謝申し上げます。
また、栃木県で活躍なさっています「デック学習室」の泉田スジンダ様は私共の活動を知り、グループで作成中の語彙リストを提供してくださいました。児童・生徒との学習会を開く中で数多くの語彙を抽出された「デック学習室」の皆様にも、あわせまして心からお礼を申し上げます。
本書の出版にあたりましては、長期日本留学の経験を通し各方面で活躍をなさっている皆様、現在日本留学中の学生の皆様に例文作成、翻訳等でご協力をいただきました。タイ語の翻訳につきましては、監修の Tasanee Methapisit 先生、翻訳を行った学生たちをまとめてくださった Patcharaporn Kaewkitsadang 先生
はじめタイ国立タマサート大学日本語学科の先生方と学生の皆様に多大なご協力をいただきました。心からお礼を申し上げますとともに皆様の今後のご活躍をお祈り申し上げます。
１人でも多くの子ども達に“わかる”ことのうれしさを感じてもらい、決して“夢”をあきらめることなく、将来に向かって歩んでほしいと願っております。
日タイを言葉で結ぶ会

ラックパーサータイ
代表

岡部範子

คำนำ่ี กษาในโรงเรียนญีปุ่่ นมีจานวนเพิมขึ่ น้ โรงเรียนประถมศึกษาของรฐัปัจจุบนั นักเรียนต่างชาติทศึ่ า้ พเจ ้าอาศัยอยู่ มีนักเรียนต่างชาติมากถึง 13 ชาติ จากการสารวจของบางแห่งในเมืองโยโกฮามาทีข่กระทรวงการศึกษา วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร ์ และเทคโนโลยีในปี ค.ศ. 2007 พบว่าทัวประเทศ่ี ้องได ้รบั การสอนภาษาญีปุ่่ นกว่า 25,000 คน และมีอตญีปุ่่ นมีจานวนนักเรียนต่างชาติทตั ราการ่ นอย่้่ ผลการสารวจโดยแยกตามภาษาแม่ พบว่านักเรียนทีใช่ ้ภาษาโปรตุเกสเพิมขึางต่อเนื่ อง เมือดู้ภาษาสเปน ภาษาจีนทัง้ 3 ภาษานี รวมกันแล ้วมีจานวนมากกว่า 70 เปอร ์เซ็นต ์ของจานวนนักเรียน้
่ทังหมดในปัจจุบนั มีการพัฒนาแบบเรียน แบบเสริมบทเรียนหรือหนังสือรวมคาศัพท ์ทีแปลหรือเขียน่ นภาษาไทยนั้ นมีนอ้ ยมาก อาจเป็ นเพราะนักเรียนทีใช่ ้ภาษาไทยเป็ นภาษาต่าง ๆ แต่แบบเรียนทีเป็่่ แมน้ ักเรียนชาวไทยจะมีจานวนน้อย แต่เป็ นภาษาแม่มจี านวนน้อยเมือเปรียบเทียบกับภาษาอืน่ ้องการแบบเรียนดังกล่าวก็มีอยูท่นักเรียนชาวไทยทีต่ กุ ภูมภิ าคทัวประเทศ
โอกาสนี ้ ทางคณะผูจ้ ดั ทาจึงได ้จัดทา “หนังสือรวมคาศัพท ์พร ้อมตัวอย่างประโยค ญีปุ่่ น-ไทย”่ ้ภาษาไทยเป็ นภาษาแม่ การจัดทาครงนี้ั ได้ ้ร ับทุนสนับสนุ นจากมูลนิ ธสสาหร ับนักเรียนทีใชิ ง่ เสริม
่กิจกรรมอาสาคานางาวะ 21 (ทุนสนับสนุ นกิจกรรมอาสา) และมูลนิ ธกิ ารสือสารสากล(International Communications Foundation)(ทุนสนับสนุ นกิจกรรมด ้านสังคมวัฒนธรรม)่ าหนังสือเล่มนี จะเป็้
่คณะผู ้จัดทาหวังเป็ นอย่างยิงว่
นประโยชน์แก่นักเรียนไทยในการเรียนทีประเทศ้ งจะช่วยอานวยประโยชน์แก่ชาวไทยทีเรี่ ยนภาษาญีปุ่่ นหรือชาวญีปุ่่ นญีปุ่่ น และหวังว่าหนังสือเล่มนี ยั่ ยนภาษาไทยด ้วยทีเรี
คณะผู ้จัดทาได ้รวบรวม คัดเลือกคาศัพท ์และตัวอย่างประโยคโดยอ ้างอิงจากหนังสือ “รวมคาศัพท ์่ ดทาโดย ”ชมรมส่งเสริม
5000 คา พร ้อมตัวอย่างประโยค (ฉบับภาษาจีน-ภาษาสเปน)” ซึงจั
ภาษาญีปุ่่ นสาหร ับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา” ขอขอบคุณ คุณฮิงุจ ิ มากิโกะ ตัวแทนชมรมส่งเสริม่ ได่ ้ให ้ความช่วยเหลือด ้วยดีมาตลอดภาษาญีปุ่่ นสาหร ับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาเป็ นอย่างยิงทีขอขอบคุณคุณสุจนิ ดา อิซมุ ดิ ะตัวแทนชมรมห ้องเรียนเด็กแห่งจังหวัดโทจิงริ วมถึงสมาชิกชมรมทุก่ ใ้ ห ้ความอนุ เคราะห ์เรืองรายการค่
ท่านทีได
าศัพท ์และการรวบรวม คัดเลือกคาศัพท ์จานวนมากจาก
การสอนภาษาญีปุ่่ นแก่นักเรียน
ในการจัดทาหนังสือเล่มนี ้ คณะผูจ้ ดั ทาได ้รบั ความอนุ เคราะห ์ในการคัดเลือกตัวอย่างประโยคและ่ นผู ้ทีมี่ บทบาทในด ้านต่าง ๆ และมีประสบการณ์การศึกษาการแปลเป็ นภาษาไทยจากคณะผูแ้ ปลซึงเป็้ กศึกษาชาวไทยทีก่ าลังศึกษาอยู่ทประเทศญี่ี
ในประเทศญีปุ่่ นเป็ นเวลานาน รวมทังนัปุ่่ นในปัจจุบนั ในการแปลเป็ นภาษาไทยนั้น ได ้รบั ความร่วมมือเป็ นอย่างดีจาก คณาจารย ์และนักศึกษา ภาควิชา
ภาษาญีปุ่่ น คณะศิลปศาสตร ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร ์ โดยมี รศ.ทัศนี ย ์ เมธาพิสฐิ เป็ นบรรณาธิการการแปล และ ดร.พัชราพร แก ้วกฤษฎางค ์ เป็ นผูค้ วบคุมประสานงาน จึงใคร่ขอขอบคุณ่ นไป้
ทุกท่านจากใจจริงและขออวยพรให ้ทุกท่านประสบความสาเร็จยิงขึ่่ บใจเวลาทีได่ ้เรียนรู ้ ได ้เขา้ ใจสิงหนึ่่ ง และหวังว่าพวกเขาข ้าพเจ ้าปรารถนาทีจะให
้เด็ กๆได ้รู ้สึกอิมเอิ
้จะไม่ละทิงความฝั
นและก ้าวต่อไปอย่างมุ่งมั่นเพื่ออนาคตของตนเอง
ผูกสัมพันธ ์ด ้วยภาษาไทย-ญีปุ่่ นโอคาเบะ โนริโกะ (ตัวแทน)この本を使う皆さまへ
１．この本の構成について「語彙と用例文」では日本語とタイ語が上下に並んでいます。語彙数は 5000 語、そして用例文は 7000 を超えています。できる限り学校生活や教科書に用いられる表現を掲載しました。
「主要教科の用語」のページには、数学・理科・社会・英語の各教科書から抽出した語彙（約 1500 語）の読み方、漢字またはカタカナとタイ語が左右に並んでいます。
「社会（公民分野）解説」のページには、政治や経済の分野から抜粋した解説を日本語とタイ語の対訳で掲載しました。
２．表記について「語彙と用例文」の見出しの語彙は、表記が同じ場合、最初の欄にのみ表記します。
ページが変わった場合は次のページの始めに（字の列で（）に入れて表示しました。また、漢）に入っている語彙は、常用漢字以外の漢字を含む語彙です。児童生徒が読み方について迷いそうなアルファベットや数字にも振り仮名をつけました。「私」の読み方は、常用音訓では「わたくし」ですが、「わたし」が慣用的に定着していると思われるため、本書では、振り仮名を「わたし」としました。 また、固有名詞のタイ語表記は、発音をそのままタイ文字にして表記する方法で表しました。
３．品詞について「語彙と用例文」では、全ての用例文の中で、見出しの語彙がどの品詞として使われているかを表示しました。品詞の分類は三省堂「例解小学国語辞典」に準拠しました。
品詞の表示は以下のようになっています。
名＝名詞

代＝代名詞

動＝動詞

形動＝形容動詞（な‐形容詞）

副＝副詞
連＝連体詞

形＝形容詞（い‐形容詞）
接＝接続詞

感＝感動詞

名詞や副詞に「する」を つけて動詞になる語彙には、「‐ する」の表示をしました。
副詞の「‐と」の表示は、「と」を つけて副詞になることを示しています。形容動詞は、外国語として日本語を学ぶ時に「な‐形容詞」として説明される品詞です。語彙の最後に「‐だ・で・な・に」のいずれかが付いた形で使われます。
４．用例文について「語彙と用例文」では、見出しの語彙が実際にどのように使われるかを用例文で示しています。他の語彙とどのような形でつながって文を構成するかを、あわせて学ぶことができます。本書の用例文は、普通体で書かれていますので、場面によって表現は変わります。限られた場面で使われる文には「」を付けました。会話や指示、通知、案内などの文です。語彙の欄には漢字で書いてあり、用例文の中ではひらがなで表記されている語彙は、その用法では、ひらがなで表記される語彙です。

้คำชีแจง
1. โครงสร ้างหนังสือเล่มนี ้คาศัพท ์พร ้อมตัวอย่างประโยค จัดเรียงโดยประโยคภาษาญีปุ่่ นอยู่ด ้านบน บรรทัดถัดลงมาดา้ นล่าง่เป็ นคาแปลภาษาไทย ซึงบรรจุคาศัพท ์จานวน 5000 คา และตัวอย่างประโยคมากกว่า 7000 ประโยค
่คณะผู ้จัดทาได ้รวบรวมตัวอย่างประโยคทีอาจพบเห็นในตาราเรียนหรือในชีวติ ประจาวันของนักเรียน่ ดเท่าทีท่ าได ้ให ้มากทีสุ่ ้ในการเรียน(ประมาณคาศัพท ์ทีใช่ ดเลือกจากแบบเรียนคณิ ตศาสตร ์เป็ นคาศัพท ์ทีคั่ ้ในการเรียนนี จั้ ดเรียงโดยคาอ่าน อักษรคันจิวิทยาศาสตร ์ สังคมและภาษาอังกฤษ ในหน้าคาศัพท ์ทีใช1500คา)หรือคาตาคานะอยูด่ ้านซ ้ายมือ และคาแปลภาษาไทยอยู่ด ้านขวาถัดไป่ งคมจะมีคาอธิบายทีคั่ ดเลือกจากสาขาต่างๆ เช่น การเมือง เศรษฐกิจโดยมีในหน้าคาอธิบายเรืองสั
คาแปลภาษาไทยควบคูไ่ ปด ้วย
2. การเขียนและการสะกด้
กรณี ทคี่ าศัพท ์สะกดอักษรฮิรางานะเหมือนกันจะเขียนเพียงครงเดีั้ ยว ยกเว ้นกรณี ทตี่ ้องขึนหน้าใหม่่จะเขียนคาศัพท ์นั้นอีกครงโดยใส่ั้เครืองหมายวงเล็บกากับไว ้บนหน้าถัดไป่ นสาหร ับอักษรคันจิ คาในวงเล็บตรงช่องอักษรคันจิ หมายถึงคานั้นมีอกั ษรซึงอยู่ อกเหนื อจากอักษร่ ยกว่าโจโยคันจิรวมอยูดคันจิทใชี่ ้ประจาหรือทีเรี่ ้วย่ตัวเลขหรืออักษรภาษาอังกฤษทีอาจทาให ้่ กต ้องอ่านว่า「わたくし」แต่ในหนังสือเล่มนี ้นักเรียนสับสนจะเขียนคาอ่านกากับไว ้ด ้วย 「私」ทีถู
่ ยมใช ้กันอย่างกว ้างขวาง นอกจากนี การแปลค
้เขียน「わたし」เนื่ องจากเป็ นคาอ่านทีนิานามเฉพาะ
ภาษาญีปุ่่ นจะเขียนเป็ นภาษาไทยดว้ ยวิธเี ทียบเสียงภาษาญีปุ่่ น3. การเขียนคาไวยากรณ์
ในส่วนคาศัพท ์พร ้อมตัวอย่างประโยคจะมีคาย่อของคาไวยากรณ์กากับไวว้ า่ คาศัพท ์นั้นทาหน้าที่ทางไวยากรณ์ใดในประโยค
การแบ่งประเภทคาไวยากรณ์ได ้อ ้างอิงเกณฑ ์ของ“พจนานุ กรม้ภาษาญีปุ่่ นสาหร ับชันประถมศึกษา ประโยคตัวอย่างพร ้อมคาอธิบาย” ของสานักพิมพ ์ซนั เซโดคาอธิบายคาย่อของคาไวยากรณ์
名＝คานาม

代＝คาสรรพนาม

動＝ คากริยา

副＝คาวิเศษณ์

形＝คาคุณศัพท ์ (คาคุณศัพท ์ i)

形動＝คากริยาคุณศัพท ์ (คาคุณศัพท ์ na)

連＝คาขยายคานาม

接＝คาสันธาน

感＝คาอุทาน่ึ อเติ
่ ม「する」 จะทาหน้าทีเป็่ นคากริยาจะเขียนกากับด ้วย「‐する」
คานามหรือคาวิเศษณ์ซงเมื่ี ากับด ้วย「‐と」หมายถึงเมือเติ
่ ม「と」จะทาหน้าทีเป็่ นคาวิเศษณ์คาวิเศษณ์ทก
่คากริยาคุณศัพท ์ หมายถึงคาคุณศัพท ์ทีในการศึกษาภาษาญีปุ่่ นในฐานะภาษาต่างประเทศเรียกว่าคาคุณศัพท ์ประเภท na จะใช ้ในรูป「‐だ・で・な・に」รูปใดรูปหนึ่ ง4. ตัวอย่างประโยค
ตัวอย่างประโยคในส่วนคาศัพท ์พร ้อมตัวอย่างประโยคจะแสดงให ้เห็นว่าคาศัพท ์นั้นมีวธิ ใี ช ้อย่างไร้ ยนด ้วยรูปธรรมดา (Plain form) ดังนั้นรูปแบบอาจเปลียนแปลงได่ตัวอย่างประโยคในหนังสือเล่มนี เขี้้ขึนอยูก่ บั สถานการณ์การใช ้่ ้ในสถานการณ์เฉพาะเช่น คาสัง่ การสนทนา การนาทาง การแจ ้งข่าว จะเขียนสาหร ับประโยคทีใช
วงเล็บ「」กากับ
่ีกรณี ทในช่องคาศัพท ์เขียนด ้วยอักษรคันจิ แต่ในประโยคตัวอย่างเขียนคาศัพท ์นั้นด ้วยอักษรฮิรางานะ่หมายถึงคานั้นนิ ยมเขียนด ้วยอักษรฮิรางานะเมือใช้ในรูปแบบและความหมายตามที่ปรากฏในประโยคตัวอย่าง