2023-2024

TAIWAN
Sepintas Lalu

Diterbitkan oleh Kementerian Luar Negeri,
Republik China (Taiwan)

Halaman ini boleh digunakan sebagai penanda buku

2023-2024

TAIWAN
Sepintas Lalu

Diterbitkan oleh Kementerian Luar Negeri,
Republik China (Taiwan)

MatsuKepulauan Diaoyutai2023-2024

TAIWAN Sepintas Lalu

TaipeiTaipei Baharu

Selat Taiwan

TaoyuanKinmenTaichung

Diterbitkan oleh Kementerian Luar Negeri,
Republik China (Taiwan)
No. 2, Ketagalan Blvd., Taipei 10048, Taiwan, ROC
http://www.mofa.gov.tw
Dicetak oleh Choice Development, Inc.
9F, 288, Sec. 6, Civic Blvd., Taipei 11087, Taiwan, ROC

Lautan Pasifik

TaiwanPenghuTainan
m
3000
2000
1000
500
250
50
0

Kaohsiung

Pulau Hijau
Pulau Orkid

Penyunting: Cynthia Hung, Torie Gervais, Clare Lear, Jim Hwang
Foto muka depan: Yeh Ming-yuan
Pereka Grafik dan Reka Bentuk: Lin Hsin-chieh

China

Pengedar: Taiwan Panorama Magazine
No. 2 Aiguo West Road
Taipei 100209, Taiwan, ROC
Tel: (+886)-2-2397-0633
http://www.taiwan-panorama.com
No. Kad Katalog: MOFA-MA-BL-112-059-I-1
GPN: 1011201703
ISBN: 978-986-5447-71-7
Edisi kedua, Mei 2024
Dicetak di Taiwan
Harga: NT$70 US$2
Hak cipta terpelihara. Tidak dibenarkan mencetak semula mana-mana bahagianatau keseluruhan buku ini tanpa keizinan bertulis daripada pemegang hak cipta.
Agensi untuk dihubungi: Kementerian Luar Negeri, Republik China (Taiwan)
Tel: (+886)-2-3343-2712

TaiwanKepulauan Dongsha(Pratas)Kepulauan Xisha(Paracel)Vietnam

Filipina

Kepulauan Zhongsha(Tebing Macclesfield)

Laut China Selatan
Kepulauan Nansha(Spratly)

Malaysia

Fakta Ringkas Mengenai Taiwan
Nama Rasmi

Republik China (Taiwan)

Bendera Kebangsaan
Bunga Kebangsaan

Bunga Plum

Kawasan (Taiwan
dan pulau-pulau di
sekitarnya)

36,197 kilometer persegi

Jumlah penduduk

23.3 juta (Jun 2023)

Etnik

Lebih 95 peratus ialah bangsa Han(termasuk Holo, Hakka dan bangsabangsa lain yang berasal dari tanahbesar China), 2.5 peratus kaum
Peribumi Melayu-Polinesia, 2.5 peratus
pendatang baharu, terutamanya dari
China dan Asia Tenggara(Kent Chuang)

Kerajaan

Demokrasi pelbagai parti

PresidenTsai Ing-wen (sehingga 20 Mei, 2024)
Lai Ching-te (sejak 20 Mei, 2024)

Ibu Negara

Bandar Raya Taipei

Kawasan perbandaran Taipei, Taipei Baharu, Taoyuan,khas
Taichung, Tainan, Kaohsiung
Mata wang

Dolar Taiwan Baharu (NT$ atau TWD)

BahasaMandarin (Cina), Holo (Taiwan),
Hakka, bahasa Austronesia

Agama utama

Agama Buddha, Taoisme, I-Kuan Tao,agama masyarakat Cina, Kristian, IslamKandungan
8

Muka Bumi dan Iklim

58

Ekonomi14

Penduduk

68

Sains dan Teknologi

18

Sejarah76

Pendidikan

30

Sistem Politik

80

Kebudayaan

38

Hal Ehwal Luar Negeri

84

Media Massa

50

Hubungan Rentas Selat

88

Melawat Taiwan

Muka Bumi dan Iklim

Fakta Penting

Gunung Jade di Taiwan merupakan
gunung tertinggi di Asia Timur.
Kira-kira 20 peratus daripada tanah negara
ini diwartakan sebagai kawasan terlindung.

Pembentukan geologi oleh alamsemula jadi di Yehliu Geopark di
Bandar Taipei Baharu, bahagianutara Taiwan (Chin Hung-hao)

8

Republik China (Taiwan) terletak di rantau Pasifik Barat,
di antara Jepun dengan Filipina. Jajahannya yang luas
menjangkau Kepulauan Penghu, Kinmen dan Matsu, serta
ratusan pulau kecil yang lain. Keluasan pulau utama Taiwan
dan pulau-pulau di sekitarnya adalah kira-kira 36,197
kilometer persegi. Dengan saiz sebesar Belanda tetapi
bilangan penduduk kira-kira 23 juta, Taiwan mempunyai
9Fakta Ringkas

lembangan. Kepulauan Diaoyutai yang terletak di timur
laut Taiwan dan beberapa pulau di Laut China Selatan,
termasuk Kepulauan Dongsha (Pratas), Nansha (Spratly),
Xisha (Paracel) dan Zhongsha (Tebing Macclesfield), juga
merupakan sebahagian daripada wilayah Taiwan.

Keluasan tanah :36,197kilometer persegi

394 kilometer
Kelebaran Taiwan: 144 kilometer
Kepanjangan Taiwan:

7,900 kilometer persegi
Puncak tertinggi :Gunung Jade
Tanah pertanian :(3,952 meter)

18°C
Januari

Suhu purata

22°C

Dengan kedudukannya di laluan arus lautan panas dipantai timur benua Asia, pulau utama Taiwan mempunyai
beraneka zon iklim, daripada zon tropika hingga zon iklim
sederhana. Kepelbagaian iklim berserta tanah yang subur
dan taburan hujan yang tinggi menjadikan Taiwan syurga
pertanian kerana hampir semua jenis buah-buahan dan

Seekor kuang bayas Mikado sedang mencari makan
dalam semak di Kawasan Pemandangan Alishan,
Wilayah Chiayi, bahagian selatan Taiwan. (Lin Min-hsuan)

29°C
Julai

lebih ramai penduduk berbanding tiga perempat negara didunia. Pulau utama Taiwan mempunyai keindahan semulajadi yang sungguh mempesona. Kebanyakan puncak
gunungnya melebihi 3,000 meter - termasuk gunung
tertinggi di Asia Timur, Gunung Jade (Yushan) - manakala
kaki gunung yang diliputi hutan pula meliputi lebih
daripada separuh kawasannya. Pulau ini juga mempunyai
gunung berapi, dataran tinggi, dataran pinggir laut dan
10

Muka Bumi dan Iklim

11sayuran boleh ditanam di sini. Hal ini juga menjadikan
pulau ini taman rekreasi yang mengasyikkan. Pada musim
sejuk, pengunjung berpeluang menyaksikan pemandangan
hujan salji yang indah di lereng Gunung Hehuan di Wilayah
Nantou sebelum meneruskan perjalanan hanya 200
kilometer jauhnya ke Wilayah Pingtung yang nyaman untuk
menyelam skuba di terumbu karang sepanjang hujung
bahagian selatan pulau ini.
Sementara itu, pulau-pulau yang lebih kecil pula
mempunyai ciri semula jadi yang unik, seperti tiang basalt
di Kepulauan Penghu dan kolam air panas laut di sepanjang
pantai Pulau Hijau dan Pulau Guishan.

Flora dan Fauna

Zon iklim Taiwan yang berspektrum luas daripada zon
tropika hingga zon iklim sederhana dan kepelbagaian
topografinya menyumbang kepada kekayaan flora dan
fauna yang beraneka jenis di pulau ini. Lebih kurang
121 spesies mamalia, 702 spesies burung, 118 spesies
reptilia, 43 spesies amfibia, 401 spesies rama-ramadan 2,956 spesies ikan dikenal pasti mendiami Taiwan.
Tumbuh-tumbuhan di pulau ini pula terdiri daripada
791 spesies paku-pakis, 5,645 spesies angiosperma dan
107 spesies gimnosperma. Bagi melindungi ekosistemyang menampung habitat tumbuhan dan haiwan ini,
pihak kerajaan telah mewartakan lebih kurang 20 peratus
daripada keluasan negara sebagai kawasan terlindung,termasuk sembilan taman negara dan satu taman alamnegara, 22 rizab semula jadi untuk ekosistem khas, enam
kawasan hutan simpan, 21 kawasan perlindungan hidupan
liar dan 39 habitat utama hidupan liar.
12

Muka Bumi dan Iklim

Ikan salmon darat Formosan (Oncorhynchus masou
formosanus) adalah salah satu spesies fauna yang paling
terkenal di Taiwan. Ikan ini dipercayai terperangkap didalam air gunung yang dingin di kawasan tengah Taiwan
semasa zaman ais terakhir apabila paras laut turun secara
mendadak, menyebabkan salmon ini tidak dapat lagi
berulang-alik di antara air tawar dengan air masin. Untuk
melindungi spesies ikan terancam ini, Pusat Perlindungan
Ikan Salmon Darat Formosan telah ditubuhkan di hulu
Sungai Dajia, Taman Negara Shei-Pa.

Taman-Taman Negara
KinmenLaut Penghu
SelatanAtol Dongsha

Yangmingshan
Shei-Pa
TarokoYushanTaijiangKenting13

Suku kaum Peribumi Taiwan mempersembahkan
tarian Amis di hadapan Pejabat Presiden sempena
menyambut Hari Kebangsaan. (Ihsan Pejabat Presiden)

Penduduk

Fakta Penting

Terdapat 16 suku kaum Peribumi yangdiiktiraf secara rasmi di Taiwan.
Negara ini juga didiami oleh lebih 580,000
pendatang baharu, kebanyakannya berasal
dari China dan Asia Tenggara.

Taiwan sering digambarkan sebagai sebuah negara yang
didominasi oleh masyarakat Cina Han kerana lebih 95
peratus penduduknya mendakwa mereka berasal daripada
bangsa Han. Namun hakikatnya, salasilah keturunan
penduduk Taiwan ternyata lebih kompleks. Kemasukan
pendatang Cina secara besar-besaran bermula padakurun ke-17 dan membawa masuk pelbagai kaum etnik
14

15

dengan bahasa dan budaya yang berbeza. Sejajar
dengan peredaran masa, perbezaan antara kaum-kaum
tersebut kian kabur dalam generasi masa kini disebabkan
perkahwinan campur dan penggunaan bahasa Mandarin
secara meluas. Masyarakat Taiwan yang berbilang budaya
terdiri daripada pelbagai suku kaum Han, orang-orang
Melayu-Polinesia dan juga pendatang dari seluruh pelosok
dunia. Sebagai contoh, tahun-tahun kebelakangan ini
menyaksikan ketibaan ramai pendatang baharu dari China
dan Asia Tenggara, kebanyakannya melalui perkahwinan.
Menurut statistik terkini, bilangan pendatang baharu di
Taiwan telah mencecah 580,000 orang.
Kebelakangan ini, terdapat kesedaran yang lebih tinggi
di Taiwan untuk mengetengahkan warisan budaya 16
etnik berbahasa Austronesia yang diiktiraf secara rasmi.
Kumpulan minoriti ini merangkumi hampir 2.5 peratus
jumlah penduduk. Organisasi awam dan swasta giat
menganjurkan pelbagai inisiatif untuk menghidupkan
semula bahasa dan budaya mereka, hal ini boleh dilihat
melalui pelancaran Rangkaian Televisyen Peribumi Taiwan
dan kelulusan Akta Asas Kaum Peribumi.
Penyepaduan dan diversiti etnik di Taiwan telahmembentuk sebuah masyarakat yang lebih terbuka dan
memandang ke hadapan, dengan menggabungkan
pelbagai unsur tamadun dari seluruh dunia melalui carayang tersendiri dan penuh harmoni.

Fakta Ringkas
JumlahPenduduk:

23,373,283

Struktur populasi :0-17 tahun: 15.41%
18-64 tahun: 66.67%
65 tahun ke atas: 17.92%

Etnik :Cina Han: 95%
Kaum Peribumi: 2.5%
Pendatang baharu: 2.5%

5.96 (setiap 1,000 orang)
Kadar kematian kasar (2022): 8.89 (setiap 1,000 orang)
Jangka hayat (2022): 79.84 tahun
Kadar kelahiran kasar (2022):

Lelaki:

Perempuan:

76.63 tahun

16

Penduduk(Jun 2023)

83.28 tahun

17

Kuil Confucius Tainan di selatan
bandar Taiwan yang dibina padatahun 1665. (Pang Chia-shan)

SejarahFakta Penting

Orang Belanda dan Sepanyol telah membina
petempatan di Taiwan pada awal kurun ke-17.
Kira-kira 1.2 juta orang telah berpindah dari
China ke Taiwan bersama dengan kerajaan
Republik China (Taiwan) pada lewat tahun
1940-an hingga awal tahun 1950-an.

Republik China diasaskan di negara China pada tahun
1912. Ketika itu, Taiwan berada di bawah pemerintahan
penjajah Jepun susulan Perjanjian Shimonoseki 1895
yang menyaksikan penyerahan Taiwan kepada Jepun oleh
kerajaan Qing. Kerajaan Republik China mula mentadbir
Taiwan pada tahun 1945 selepas Jepun menyerah kalahapabila Perang Dunia Kedua berakhir.
18

19

Kerajaan Republik China berpindah ke Taiwan padatahun 1949 semasa Perang Saudara dengan Parti
Komunis China. Sejak dari itu, Republik China terus
mengekalkan kedaulatan pentadbirannya ke atas pulau
utama Taiwan dan beberapa pulau di sekitarnya. Peristiwa
ini telah mengasingkan Taiwan dan China di bawah dua
pemerintahan yang berbeza. Pihak berkuasa Beijing tidak
pernah melaksanakan bidang kuasanya ke atas Taiwan atau
pulau-pulau lain yang ditadbir oleh Republik China.

Garis Masa Sejarah

Garis masa berikut terfokus pada sejarah Taiwan yang
direkodkan kira-kira 400 tahun lalu, walaupun negara ini
telah didiami oleh kaum Melayu-Polinesia selama beriburibu tahun lamanya.
1500- Pelayar-pelayar Eropah yang melalui Taiwanandipercayai telah merekodkan nama pulau ini sebagai
Ilha Formosa, yang bermaksud pulau indah.
Taiwan terus dikunjungi oleh kumpulan kecil
pedagang Cina, nelayan dan lanun.
1624 Syarikat Hindia Timur Belanda menubuhkan
pangkalan di barat daya Taiwan, seterusnya
membawa pembaharuan dalam amalan pertanianmasyarakat Peribumi dan mengupah buruh Cina
untuk bekerja di sawah padi dan ladang tebu.
1626 Pengembara Sepanyol menubuhkan pangkalan diutara Taiwan, tetapi diusir oleh orang Belanda padatahun 1642.

20

Sejarah

1662 Pengikut setia Ming di bawah pimpinan Zheng
Cheng-gong, atau Koxinga, yang melarikan diridaripada penaklukan dinasti Ming (1368–1644) oleh
Manchuria telah menghalau orang Belanda dariTaiwan dan mengambil alih kuasa pemerintahan dipulau tersebut.
1683 Tentera dinasti Qing (1644–1912) menguasai
kawasan pantai barat dan pantai utara Taiwan.
1885 Taiwan diisytiharkan sebagai wilayah Empayar Qing.
1895 Berikutan kekalahan dalam Perang SinoJepun Pertama (1894-1895), kerajaan Qing
menandatangani Perjanjian Shimonoseki danmenyerahkan pemerintahan Taiwan kepada Jepunyang terus berkuasa sehingga tahun 1945.
1911- Tentera revolusi China menggulingkan Empayar
1912 Qing dan menubuhkan Republik China.
1943 Semasa Perang Dunia Kedua, pemimpin Republik
China, Chiang Kai-shek telah bermesyuarat dengan
Presiden Amerika Syarikat, Franklin Roosevelt
dan Perdana Menteri Britain, Winston Churchill
di Kaherah. Hasilnya, Perisytiharan Kaherah telah
diluluskan dengan menyatakan bahawa “...Formosa[Taiwan] dan Pescadores [Kepulauan Penghu]
hendaklah dipulangkan kepada Republik China...”1945 Republik China, United Kingdom dan Amerika
Syarikat sepakat mengeluarkan Perisytiharan
Potsdam yang menggesa Jepun menyerah kalahtanpa syarat dan menegaskan bahawa kandungan
Perisytiharan Kaherah mesti dilaksanakan.
21Selepas Perang Dunia Kedua, wakil kerajaan
Republik China menerima penyerahan kalah tentera
Jepun di Taiwan. Chen Yi selaku Ketua Eksekutif
Wilayah Taiwan menghantar satu memorandum
kepada gabenor jeneral Jepun di Taiwan. Antara
lainnya, memorandum itu menyatakan bahawa“Sebagai Ketua Eksekutif Wilayah Taiwan Republik
China, ...saya mengambil alih semua kemudahan
dan aset sah yang berkaitan dengan wilayah, rakyat,
pentadbiran, politik, ekonomi dan kebudayaan
Taiwan (termasuk Kepulauan Penghu).”1947 Perlembagaan Republik China diisytiharkan
pada 1 Januari dan dijadualkan berkuat kuasa
pada 25 Disember. Pada bulan Mac dan bulanbulan berikutnya, tentera Republik China yangdihantar dari China telah berjaya menewaskan
pemberontakan besar-besaran penduduk Taiwan
yang berlaku susulan Peristiwa 228 (28 Februari).
1948 Apabila perang saudara besar-besaran berlaku di
China antara kerajaan Republik China pimpinan
Kuomintang dengan Parti Komunis China, Peruntukan
Sementara Dalam Tempoh Mobilisasi Negara Bagi
Menewaskan Pemberontakan Komunis telah digubal.
Peruntukan ini mengatasi Perlembagaan Republik
China dan melebarkan kuasa presiden dengan lebih
meluas. Dengan itu bermulanya era Keganasan Putih(White Terror) yang berlanjutan sehingga tahun 1991
apabila Peruntukan Sementara tersebut ditarik balik.
1949 Kerajaan Republik China berpindah ke Taiwan, diikuti
dengan perpindahan 1.2 juta rakyat China ke Taiwan.
22

Sejarah

Pada 25 Oktober, Pertempuran Kuningtou meletus
di Kinmen, dengan angkatan tentera Republik China
berjaya menewaskan Parti Komunis China di pantai
barat laut pulau tersebut.
Undang-undang tentera diisytiharkan di Taiwan dan
terus berkuat kuasa sehingga tahun 1987.
1952 Selepas Perjanjian Keamanan San Francisco 1951
dengan Jepun ditandatangani oleh 48 negara
bersekutu bagi pihak Pertubuhan Bangsa-Bangsa
Bersatu (PBB), Perjanjian Keamanan ditandatangani
antara Republik China dengan Jepun di Taipei Guest
House, dengan ini menamatkan perang antara
kedua-dua pihak tersebut secara rasmi. Menurut
Fasal 2 dalam Perjanjian San Francisco, Jepun telahmelepaskan semua hak, pemilikan dan tuntutannya
terhadap Taiwan (Formosa), Kepulauan Penghu(the Pescadores), Kepulauan Spratly dan Kepulauan
Paracel. Semua perjanjian, perisytiharan dan
persetujuan sebelum 9 Disember 1941 antara China
dengan Jepun menjadi tidak sah dan terbatal.
1954 Perjanjian Pertahanan Bersama Republik ChinaAmerika Syarikat ditandatangani di Washington.
1958 23 Ogos menandakan bermulanya pertempuran
rejimen meriam antara garison Republik China di
Pulau Kinmen dengan tentera China yang berterusan
selama lebih 40 hari.
1966 Zon Pemprosesan Eksport yang pertama dibina di
Bandar Kaohsiung, bahagian selatan Taiwan.
23

Pembinaan zon tersebut menggerakkan Taiwan kearah status negara maju, seterusnya menetapkan
paradigma untuk diikuti oleh negara-negara lain.
1968 Sistem pendidikan wajib selama sembilan tahun
dilancarkan sementara kurang daripada sembilan
negara di seluruh dunia mempunyai sistem
pendidikan wajib yang sama atau lebih panjang
daripada tempoh ini.
1971 Pada 25 Oktober, Perhimpunan Agung BangsaBangsa Bersatu meluluskan Resolusi Bangsa-Bangsa
Bersatu 2758 yang mengiktiraf Republik Rakyat
China (PRC) sebagai satu-satunya wakil China yangsah kepada badan global. Republik China menarik diridaripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).
1979 Para aktivis demokrasi yang mengadakan
demonstrasi di bandar Kaohsiung diberkas dan
dipenjarakan berikutan peristiwa yang dikenali
sebagai Insiden Kaohsiung, yang akhirnya membawa
kepada penubuhan dan pembentukan Parti Progresif
Demokratik (DPP) pada tahun 1986.
1987 Undang-undang tentera, yang berkuat kuasa
sejak 1949 ditamatkan. Larangan pembentukan
parti politik baharu dan penerbitan berita telah
dimansuhkan. Proses demokrasi giat diteruskan.
Pergerakan penduduk merentasi selat kini bermula.
1991 Peruntukan Sementara Dalam Tempoh Mobilisasi Negara
Bagi Menewaskan Pemberontakan Komunis dihapuskan.
24

Sejarah

Pilihan raya yang menyeluruh untuk semua wakil
Kongres, termasuk ahli Dewan Perundangan dan
Perhimpunan Kebangsaan, diadakan semula daritahun 1991 hingga 1992, memberikan rakyat
Taiwan perwakilan penuh. Bermula dari tahun 1991
sehingga 2005, Perlembagaan Republik China telah
dipinda sebanyak tujuh kali.
Taiwan menjadi ahli Kerjasama Ekonomi Asia Pasifik.
1992 Wakil-wakil kerajaan dari seberang Selat Taiwan
mengadakan perjumpaan buat pertama kali diHong Kong dan berjaya mencapai persetujuan serta
persefahaman dalam pelbagai isu selepas beberapa
sesi komunikasi dan rundingan.
1995 Program Insurans Kesihatan Kebangsaan bermula.
Akta Pelupusan dan Pampasan Peristiwa 228 mulaberkuat kuasa.
1996 Republik China mengadakan pilihan raya presiden
yang pertama, diakhiri dengan Lee Teng-hui
daripada parti KMT dan calon timbalannya Lien Chanmenang dengan majoriti undi 54 peratus.
2000 Chen Shui-bian dan Annette Lu Hsiu-lien
daripada DPP dipilih sebagai presiden dan naib
presiden, dengan ini mengambil alih tampuk
kepimpinan negara daripada parti KMT yangtelah memerintah selama lebih 50 tahun. Peristiwa
ini juga menandakan pemindahan kuasa eksekutif
kerajaan Republik China di Taiwan buat pertama
kali antara parti-parti politik.
25

2002 Taiwan menjadi ahli Pertubuhan Perdagangan Dunia(WTO).
Dua undang-undang pertahanan negara
berdasarkan prinsip penyatuan penggubalan dasar
dan perintah ketenteraan dikuatkuasakan secararasmi pada 1 Mac. Jawatankuasa rendah baharu
Kementerian Pertahanan Negara ditubuhkan
dan diatur dengan peraturan-peraturan untuk
menjalankan tugas “nasionalisasi angkatan tentera.”
2003 Dewan Perundangan meluluskan Akta Referendum
yang memberikan hak di sisi undang-undang kepada
rakyat untuk mengundi secara langsung dalam isu-isu
yang melibatkan kepentingan setempat atau negara.
2004 Referendum negara yang pertama diadakan
sempena pilihan raya presiden ketiga, diakhiri
dengan Chen dan Lu dipilih semula.
2005 Dewan Perundangan meluluskan pakej pindaan
perlembagaan dengan mengurangkan separuh
kerusi dewan daripada 225 kepada 113 kerusi danmemperkenalkan sistem “satu daerah, dua undi”
untuk pilihan raya perundangan.
2008 Ma Ying-jeou dan Vincent C. Siew daripada parti KMT
dipilih sebagai presiden dan naib presiden Republik
China, menandakan pemindahan kuasa eksekutif
kerajaan Republik China di Taiwan buat kedua kalinya
antara parti-parti politik.
2009 Taiwan menghadiri Perhimpunan Kesihatan Sedunia
sebagai pemerhati. Penyertaan ini adalah penyertaannya

26

Sejarahyang pertama kali dalam aktiviti Pertubuhan Bangsa-Bangsa
Bersatu (PBB) sejak ia menarik diri pada tahun 1971.
Presiden Ma menandatangani surat pengesahan
Perjanjian Antarabangsa Hak-hak Sivil dan Politik
serta Perjanjian Antarabangsa Hak-hak Ekonomi,
Sosial dan Budaya.
2010 Republik China menandatangani Perjanjian Rangka
Kerja Mengenai Kerjasama Ekonomi Rentas Selat
dengan China untuk menyelaraskan hubungan
ekonomi dan perdagangan merentasi Selat Taiwan.
2011 Ulang tahun Republik China ke-100 disambut di Taiwan.
2012 Penyandang presiden Ma Ying-jeou dan calon
timbalannya yang baharu Wu Den-yih daripada parti
KMT memenangi pilihan raya pemilihan presiden
dan naib presiden.
2013 Taiwan menandatangani perjanjian kerjasama
ekonomi dengan New Zealand dan perjanjian
perkongsian ekonomi dengan Singapura.
Taiwan menghadiri perhimpunan ke-38 Persatuan
Penerbangan Awam Antarabangsa sebagai tetamu
kepada presiden majlis.
2014 Menteri Majlis Hal Ehwal Tanah Besar China, Wang Yuchi, mengadakan pertemuan rasmi dengan Pengarah
Pejabat Hal Ehwal Taiwan China, Zhang Zhijun, padabulan Februari di Nanjing. Peristiwa ini menandakan
hubungan rasmi yang pertama antara kedua-dua
ketua agensi kerajaan yang bertanggungjawab
menguruskan hubungan rentas selat.
27

Penunjuk perasaan Pergerakan Sunflower menduduki Dewan
Perundangan untuk menentang dan menghalang kelulusan
Perjanjian Perdagangan Perkhidmatan Rentas-Selat.
Seramai 11,130 calon dipilih di seluruh negara dalam sembilan
kategori wakil kerajaan tempatan melalui pilihan raya
tempatan “sembilan-dalam-satu”.
2015 Presiden Ma dan pemimpin China, Xi Jinping, bertemu
di Singapura pada bulan November. Peristiwa ini
menandakan pertemuan pemimpin peringkat atasan yangpertama antara kedua-dua pihak dalam tempoh 66 tahun.
Taiwan menandatangani Perjanjian Fasilitasi
Perdagangan WTO dan menghantar instrumen
penerimaannya kepada organisasi tersebut.
2016 Pengerusi DPP Tsai Ing-wen dan calon akademik Chen Chienjen dipilih sebagai presiden dan naib presiden Republik China.
DPP menguasai majoriti dalam Parlimen buat pertama kali
setelah berjaya memenangi 68 daripada 113 kerusi.
Presiden Tsai Ing-wen memohon maaf secara rasmi bagi pihakkerajaan kepada masyarakat Peribumi Taiwan atas kesengsaraan
dan ketidakadilan yang mereka lalui sejak berkurun-kurun dahulu.
2017 Akta Pembangunan Bahasa Peribumi digubal untuk
memulihara dan mempromosikan bahasa ibunda 16 kaum
Peribumi yang diiktiraf secara rasmi di Taiwan.
Taiwan menjadi tuan rumah bagi Universiade Musim
Panas Taipei 2017.
FORMOSAT-5, satelit pemerhatian Bumi resolusi ultra
tinggi pertama buatan negara ini, telah dilancarkan.

28

Sejarah2018 Suruhanjaya Keadilan Peralihan Taiwan dirasmikan
pada 31 Mei. Presiden Tsai memohon maaf kepada
mangsa penganiayaan politik semasa era Keganasan
Putih (White Terror) di Taiwan yang bermula dari tahun
1949 hingga 1991 berikutan keputusan Suruhanjaya
untuk memadamkan rekod jenayah mereka.
2019 Undang-undang khas yang membenarkan
perkahwinan sejenis di sisi undang-undang telah
diluluskan, menjadikan Taiwan negara pertama diAsia yang membenarkan Kesatuan LGBT (Lesbian,Gay, Biseksual, dan Transgender).
2020 Tsai Ing-wen dan calon timbalannya Lai Ching-te
daripada parti DPP memenangi pilihan raya presiden
2020. DPP mengekalkan majoriti dalam Parlimen.
2022 MND menubuhkan Agensi Mobilisasi Pertahanan
Menyeluruh pada 1 Januari bagi tujuan menggunakan
rizab tentera dan memberikan bantuan untuk semua
aktiviti dan hal ehwal yang berkaitan.
Kementerian Hal Ehwal Digital ditubuhkan pada 27
Ogos untuk memudahkan pembangunan industri
berkaitan serta menyelaras perancangan tadbir urus
digital dan infrastruktur secara menyeluruh.
2024 Lai Ching-te dan Hsiao Bi-khim dari DPP telah dipilih
sebagai presiden dan naib presiden Republik China(Taiwan). Ini merupakan kali pertama sebuah parti
memegang jawatan presiden dan naib presiden selama
tiga penggal berturut-turut sejak Taiwan memulakanpilihan raya presiden secara langsung pada 1996.

29

Bangunan Pejabat Presiden yangbersejarah di Bandar Raya Taipei(Pang Chia-shan)

Sistem Politik

Fakta Penting

Presiden dan naib presiden
Republik China (Taiwan) dipilih
secara langsung setiap empat tahun.
Dalam pilihan raya perundangan
Taiwan, setiap pengundi membuang
satu undi untuk daerah mereka dansatu lagi untuk kerusi umum.

Perlembagaan Republik China, yang berkuat kuasa
pada 1 Januari 1947, tidak menyempurnakan
peranannya sebagai asas pemerintahan demokratik
dan kedaulatan undang-undang sehingga tahun
1987 apabila undang-undang tentera dimansuhkan
di Taiwan. Sejak itu, perlembagaan telah dipinda
sebanyak tujuh kali pada tahun 1991, 1992, 1994,30

31

Lima Cabang Kerajaan Pusat

1997, 1999, 2000 dan 2005 supaya ia lebih relevan
dengan situasi kontemporari negara.

Dewan Eksekutif
Merangka dan
melaksanakan dasar

Salah satu impak utama daripada pindaan ini ialahsejak tahun 1991, pihak kerajaan telah mengiktirafbahawa bidang kuasanya hanya meliputi kawasan di
bawah kawalannya. Oleh itu, presiden dan ahli dewan
undangan akan dipilih oleh dan bertanggungjawab
terhadap penduduk di kawasan terbabit sahaja.

Dewan Perundangan
Mengkaji semula dan menggubal
undang-undang, mengadakan
sidang untuk membahaskan
usul dasar, menyemak anggaran
belanjawan dan operasi kerajaan
Dewan Penilaian
Menguruskan sistem
perkhidmatan awam

Dewan Kehakiman
Menyelia sistem
mahkamah negara

Dewan Kawal Selia
Mendakwa dan menghukum
pegawai kerajaan, mengaudit
agensi-agensi kerajaan

32

Sistem Politik

Selaras dengan pindaan perlembagaan yangdiisytiharkan pada bulan Jun 2005, bilangan kerusi
di Dewan Perundangan telah dikurangkan menjadi
separuh, iaitu daripada 225 kepada 113, manakala
tempoh jawatan ahli dewan undangan telah ditambah
daripada tiga tahun kepada empat tahun. Menurut
sistem pilihan raya ahli dewan undangan yang baharu,
setiap daerah pilihan raya boleh memilih hanya satu
kerusi. Setiap pengundi membuang dua undi—satu
untuk daerah dan satu lagi untuk kerusi umum.
Kuasa untuk meratifikasi pindaan perlembagaan kinidilaksanakan oleh rakyat melalui referendum.

Peringkat Kerajaan

Kerajaan pusat terdiri daripada presiden dan lima
cabang utama, atau Dewan (yuan). Pada masa ini,
kerajaan tempatan merangkumi enam perbandarankhas, 13 wilayah, dan tiga perbandaran berautonomi
dengan status hierarki yang sama dengan wilayah.
Sejak tahun 2014, semua ketua dan wakil kerajaan
tempatan dipilih secara serentak di bandar dan
wilayah di seluruh Taiwan setiap empat tahun.
33

Kawasan Pentadbiran Tempatan
Bandar Raya Taipei (ibu negara)
Bandar Taipei Baharu
Bandar Taoyuan
Bandar Hsinchu
Wilayah Hsinchu
Wilayah Miaoli
Bandar TaichungWilayah Changhua
Wilayah Penghu
Bandar Tainan
Bandar Kaohsiung

Bandar Keelung

Wilayah Lienchiang

Wilayah Yilan
Wilayah Hualien
Wilayah Nantou
Wilayah Yunlin
Bandar Chiayi
Wilayah Chiayi
Wilayah Taitung

Wilayah Kinmen

Wilayah Pingtung

6 Perbandaran khas
13 Wilayah
3 Perbandaran berautonomi

Selain itu, terdapat 198 pekan dan bandar yangditadbir oleh wilayah, serta 170 daerah—termasuk
enam daerah pergunungan yang didiami
oleh penduduk Peribumi—di perbandaranberautonomi dan khas.

34

Sistem Politik

Perbandaran khas ialah entiti pentadbiran peringkat
atasan yang berada di bawah bidang kuasa langsung
kerajaan pusat. Ia memainkan peranan penting
dalam menerajui pembangunan serantau. Status ini
memberikannya akses kepada pembiayaan yanglebih besar, peluang penubuhan agensi tambahan
35

dan pengambilan lebih ramai penjawat awam. Enam
perbandaran khas tersebut, yang disusun mengikutbilangan penduduk, ialah Bandar Taipei Baharu,
Taichung, Kaohsiung, Taipei, Taoyuan dan Tainan.

Presiden dan Perdana Menteri

Presiden dan naib presiden dipilih secara langsung,berkhidmat selama satu penggal (empat tahun) dan
boleh dipilih semula untuk satu penggal lagi. Presiden
ialah ketua negara dan pemerintah tertinggi angkatanbersenjata, mewakili negara dalam hubungan luar
negeri dan diberi kuasa untuk melantik ketua bagi
empat cabang kerajaan, termasuk Perdana Menteri
yang berperanan mengetuai Dewan Eksekutif(Kabinet) dan bertanggungjawab menghantar
laporan secara tetap kepada Dewan Perundangan(Badan Perundangan). Ketua-ketua kementerian,suruhanjaya dan agensi di bawah Dewan Eksekutif
dilantik oleh Perdana Menteri dan membentuk Majlis
Dewan Eksekutif. Untuk meningkatkan keberkesanan
pentadbiran, Dewan Eksekutif telah disusun semulabagi mengurangkan bilangan organisasi Kabinet
daripada 37 kepada 30.
Selepas penyusunan semula yang bermula padaawal tahun 2012, Dewan Eksekutif merangkumi 14
kementerian, sembilan majlis, tiga agensi bebas
dan empat organisasi lain. Di bawah Perlembagaan
Republik China, pelantikan Perdana Menteri oleh
Presiden mahupun pelantikan menteri-menteri utama
oleh Perdana Menteri tidak memerlukan pengesahan
dewan perundangan.
36

Sistem Politik

Pelantikan ahli Dewan Kawal Selia dan Dewan Penilaian,serta hakim bagi Dewan Kehakiman oleh Presiden,
mesti disahkan oleh Dewan Perundangan. Ahli Dewan
Perundangan akan melantik Ketua Dewan, atau
speaker, dalam kalangan mereka sendiri.

Parti Politik

Presiden memainkan peranan utama dalam operasi
keseluruhan kerajaan Republik China. Istilah “parti
pemerintah” pula merujuk kepada parti politik yangmenduduki Pejabat Presiden. Wakil Parti Kuomintang(KMT) memegang jawatan presiden di Taiwan selama
lebih lima dekad sebelum Parti Progresif Demokratik(DPP) memenangi pilihan raya presiden pada tahun
2000 dan 2004. KMT berjaya merebut kembali tampuk
pemerintahan pada tahun 2008 dan 2012. DPP
memenangi pilihan raya presiden tahun 2016, 2020
dan 2024, inilah kali pertama sesebuah parti kekal
berkuasa selama tiga penggal berturut-turut sejak
demokrasi dilaksanakan di negara ini.
Dalam pilihan raya parlimen pada Januari 2024,
KMT memenangi 52 daripada 113 kerusi, manakala
DPP memenangi 51 kerusi, Parti Rakyat Taiwan(TPP) memperoleh 8 kerusi dan calon bebas pulamemperoleh 2 kerusi.

37

Hal Ehwal Luar Negeri

Fakta Penting

Sejumlah 172 negara dan wilayah
memberikan kemudahan tanpa visa, visa
pendaratan atau e-visa kepada pemegang
pasport Republik China (Taiwan).
Taiwan satu-satunya negara dalam
Program Pengecualian Visa A.S. yangtidak mempunyai hubungan diplomatik
rasmi dengan Amerika Syarikat.

Presiden Tsai Ing-wen menyambut Raja
Mswati III dari Kerajaan Eswatini dengankarpet merah di Pejabat Presiden.
(Ihsan Pejabat Presiden)

38

Republik China sebuah negara berdaulat dan merdekayang memiliki angkatan pertahanan negara sendiri dan
mengendalikan hal ehwal luarnya sendiri. Sebagaimana
termaktub dalam Perlembagaan, Republik China berhasrat
untuk “memupuk hubungan kejiranan yang baik dengan negaranegara lain, menghormati perjanjian dan Piagam BangsaBangsa Bersatu ... menggalakkan kerjasama antarabangsa,
39

meningkatkan keadilan antarabangsa dan menjaga keamanan
dunia.” Objektif utama dasar luar negerinya adalah untuk
mengekalkan persekitaran yang memberangsangkan demi
pemuliharaan negara dan pembangunan jangka panjang.
Kerajaan komited melaksanakan pendekatan diplomasi yang
kukuh bagi mempertingkatkan sokongan kerjasama demi
kepentingan bersama. Dasar ini juga ditakrifkan sebagai satu
matlamat teguh yang bertujuan untuk membina hubungan
mantap dengan sekutu diplomatik dan negara-negara yangberkongsi nilai-nilai kebebasan dan demokrasi yang sama.
Melalui pendekatan ini, tumpuan kerja diplomatik negara
beralih daripada penyediaan bantuan sehala kepada dialog
dua hala, dengan projek-projek kerjasama dua hala yangmenyasarkan pembangunan industri dan pasaran.
Melalui Dasar Baharu Pandang ke Selatan yang diperkenalkanoleh Presiden Tsai Ing-wen, Taiwan berusaha memperluas
pertukaran dengan 10 negara ASEAN, 6 negara Asia Selatan,
Australia dan New Zealand dalam hal kerjasama ekonomi dan
perdagangan, perkembangan bakat, perkongsian sumber dan
hubungan antara wilayah. Matlamat jangka panjang adalah untuk
membina kerjasama baharu yang berteraskan kepentingan bersama.
Republik China (Taiwan) mempunyai hubungan rasmi dengan
sekutu diplomatik dan hubungan rapat dengan banyak negara
seperti Australia, Kanada, negara-negara Kesatuan Eropah, Jepun,
New Zealand, United Kingdom dan Amerika Syarikat. Presiden
Tsai mengadakan lawatan diplomatik ke Paraguay dan Panama
pada tahun 2016; Honduras, Nicaragua, Guatemala, El Salvador,
Kepulauan Marshall, Kepulauan Solomon dan Tuvalu pada tahun
2017; Kerajaan Eswatini, Paraguay dan Belize pada tahun 2018;40

Hal Ehwal Luar Negeri

Dasar Baharu Pandang ke Selatan

Hubungan
Perkembangan bakat
antaraKerjasama
ekonomiPerkongsian sumber
wilayahdan perdagangandan Palau, Nauru, Kepulauan Marshall, Haiti, St. Christopher dan
Nevis, St. Vincent dan Grenadines dan St. Lucia pada tahun 2019.
Pada bulan September dan Disember 2021, Presiden Tsaimenyampaikan mesej-mesej video khas yang masing-masing
memperingati kemerdekaan Amerika Tengah yang ke-200
dan ulang tahun ke-30 Sistem Integrasi Amerika Tengah.
Dari 29 Mac - 7 April 2023, Presiden Tsai melawat
sekutu Guatemala dan Belize di bawah tema Bertemu
Rakan Demokratik, Memupuk Kemakmuran Bersama.
Lawatan tersebut menunjukkan keazaman Taiwan untuk
mengembangkan pertukaran dan kerjasama dengan sekutunya.
Dari 5-8 September tahun yang sama, Presiden Tsai melawat
Kerajaan Eswatini dalam lawatan Meraikan Persahabatan
Berkekalan, Memajukan Lawatan Kerjasama Lestari. Lawatan ini
diadakan sempena sambutan hari kemerdekaan yang ke-55 bagi
negara Afrika, ulang tahun hari keputeraan H.M. Raja Mswati Illyang ke-55 dan hubungan dua hala selama 55 tahun.
41

Penyertaan Antarabangsa

Hubungan Mantap

Sementara mempertahankan kedaulatan dan maruah
negara serta mempertingkatkan kebajikan rakyatnya,
Taiwan juga akan melibatkan diri dan menyumbang dalamkomuniti antarabangsa secara pragmatik dan profesional.
Demi tujuan ini, Taiwan bergiat dalam organisasi antara
kerajaan dan mekanisme yang bermakna seperti Pertubuhan
Kesihatan Sedunia (WHO), Pertubuhan Penerbangan Awam
Antarabangsa (ICAO), Persidangan Rangka Kerja PBB Tentang
Perubahan Iklim dan Pertubuhan Polis Jenayah Antarabangsa(Interpol) untuk melindungi dan menyumbang kepada
kemanusiaan dan kebajikan semua insan. Pendekatan terbuka
Taiwan ini telah mendapat sokongan padu daripada sekutu
diplomatik dan negara-negara lain yang berpandangan serupa.

Antara 40 negara dalam Program Pengecualian Visa
A.S., Taiwan satu-satunya negara yang tidak mempunyai
hubungan diplomatik rasmi dengan Amerika Syarikat. Hal
ini menunjukkan hubungan kepercayaan yang rapat antara
kedua-dua pihak. Akta Perhubungan Taiwan yang diluluskan
oleh Kongres A.S. pada 1979 terus memberikan asas kukuh
terhadap kerjasama Taiwan-A.S. tanpa hubungan diplomatik
rasmi. Pihak A.S. telah berulang kali membaharui komitmenkeselamatannya dengan Taiwan di bawah TRA dan Six
Assurances. Pada 2018, Akta Perjalanan Taiwan diluluskan
sebulat suara oleh Kongres A.S. dan dimeterai oleh Presiden
A.S. pada masa itu, Donald J. Trump. Undang-undang ini
menggalakkan lawatan pegawai-pegawai semua peringkat
dari kedua-dua pihak, menandakan sokongan yang kuat
untuk Taiwan daripada institusi eksekutif dan perundangankerajaan A.S. Pada 2020, Akta Inisiatif Perlindungan dan
Peningkatan Antarabangsa Sekutu Taiwan (Taiwan Allies
International Protection and Enhancement Initiative Act atau
TAIPEI Act) diluluskan oleh Kongres A.S. dan ditandatangani,sekali gus menzahirkan sokongan Amerika Syarikat
terhadap perikatan diplomatik Taiwan di seluruh dunia danpenyertaan Taiwan dalam organisasi antarabangsa. Dalam
tahun 2021, pentadbiran Biden mengulangi komitmen
A.S. kepada Taiwan, mengeluarkan garis panduanbaharu untuk interaksi kerajaan A.S. dengan kaunterpart

Taiwan menjadi ahli tetap dalam 45 organisasi antara
kerajaan (IGO) dan badan-badan subsidiarinya, termasuk
Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO), Kerjasama Ekonomi
Asia-Pasifik (APEC), Pertubuhan Kesihatan Haiwan Sedunia
dan Bank Pusat Amerika untuk Integrasi Ekonomi (CABEI).
Taiwan juga mempunyai status pemerhati atau selainnya
dalam 28 IGO dan badan-badan subsidiarinya, termasuk
Bank Eropah untuk Pembinaan Semula dan Pembangunan(EBRD) serta jawatankuasa untuk kedua-dua Organisasi
Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD) dan Sistem
Integrasi Amerika Tengah. Lantaran pasaran modal Taiwan
yang kukuh dan kedudukannya yang penting di Asia, Bank
Pusat Amerika untuk Integrasi Ekonomi (CABEI) membuka
sebuah pejabat di Taiwan pada 6 Julai 2021, menjadikannya
cawangan baharu pertama yang dibuka di luar Amerika
Tengah dan memperdalam penyertaan Taiwan dalam
integrasi serantau di luar Indo-Pasifik.

42

Hal Ehwal Luar Negeri

Sehingga 31 Mei 2023, 172 negara dan wilayah telahmemberikan kemudahan tanpa visa, visa pendaratan
atau e-visa kepada pemegang pasport Republik China(Taiwan). Taiwan juga telah menandatangani perjanjian visa
melancong sambil bekerja dengan 17 negara.

43

Taiwan bagi menggalakkan penglibatan yang lebih besar.
Selepas itu, Dewan Perwakilan A.S. menandatangani Akta
Kebenaran Pertahanan Negara 2023 untuk dikuatkuasakan
dan meluluskan NDAA bagi 2024. Akta ini menggabungkan
dasar dan inisiatif untuk membantu Taiwan dalammeningkatkan keupayaan pertahanan diri dan memainkan
peranan penting dalam mengekalkan keselamatan serantau.
Seiring dengan kerjasama yang lebih meluas antara Taiwan
dengan A.S., hubungan dua hala kedua-dua negara ini telahberkembang menjadi usaha sama global yang erat.
Republik China (Taiwan) dan Holy See menjalin hubungan
diplomatik jangka panjang, menandakan ulang tahun ke-81
pada tahun 2023, dan mempunyai komitmen yang samaterhadap kebebasan beragama dan bantuan kemanusiaan.
Selaras dengan seruan Pope Francis untuk menamatkan
peperangan dan menggalakkan keamanan yang berkekalan,
Taiwan telah bekerjasama dengan Holy See untuk
memberikan bantuan kepada kawasan-kawasan yang terjejas
oleh pencerobohan Rusia ke atas Ukraine dan menyediakan
barangan keperluan kepada rakyat Ukraine yang terpengaruh.
Taiwan akan terus menjadi rakan kongsi yang amat penting
kepada Holy See dan negara-negara yang berpandangan
serupa dalam usaha memupuk cinta, amal dan keamanan dunia.
Begitu juga, Taiwan dan Kesatuan Eropah (EU), bersama negaranegara Eropah yang lain telah membangunkan kerjasama erat
dan pertukaran dalam pelbagai bidang. Taiwan dan EU telahmengukuhkan hubungan ekonomi dan perdagangan yang teguh
dan memberangsangkan antara satu sama lain. Kerjasama keduadua pihak ini kian meningkat dalam sektor-sektor berpotensi
besar seperti tenaga hijau, teknologi baharu, transformasi
44

Hal Ehwal Luar Negeri

digital dan penstrukturan semula rantaian bekalan. Taiwan dan EU
juga terus mengembangkan kerjasama dalam bidang hak asasi
manusia. Melalui Rundingan Hak Asasi Manusia Taiwan-EU yangdiadakan setiap tahun, kedua-dua pihak giat membincangkan
isu-isu kepentingan bersama termasuk kesamaan jantina, hak
LGBTI dan hak pekerja migran. Pada Oktober 2021, Parlimen
Eropah menerima pakai laporan mengenai hubungan politik dan
kerjasama EU-Taiwan buat kali pertama, diikuti dengan resolusi
mengenai situasi di Selat Taiwan pada September 2022.
Taiwan dan Jepun terus menikmati hubungan yang kukuh,seperti yang ditunjukkan oleh penamaan semula pejabat
perwakilan masing-masing untuk menggabungkan “Taiwan”
pada tahun 2017. Oleh itu, Persatuan Hubungan Asia Timur
Taiwan menjadi Persatuan Hubungan Taiwan-Jepun, dan
Persatuan Pertukaran Jepun menjadi Persatuan Pertukaran
Jepun-Taiwan. Dalam Buku Biru Diplomatik Jepun 2020, Taiwan
diklasifikasikan sebagai rakan kongsi yang sangat penting,manakala Jepun adalah penyokong yang tidak berbelah bahagi
untuk penyertaan Taiwan di arena antarabangsa serta pihak yang
giat menggalakkan keamanan dan kestabilan di Selat Taiwan.
Dengan sokongan bersama semasa pandemik, kedua-dua
negara mengatasi cabaran dan mencipta kitaran yang mulia.
Pada tahun 2021, sumbangan lebih 4.2 juta dos vaksin COVID-19
dari Jepun telah banyak menyumbang kepada peningkatan
liputan vaksinasi secara keseluruhan di Taiwan. Sebagai balasan,
Taiwan menyumbangkan pelitup muka, oksimeter, penjana
oksigen perubatan dan peralatan perubatan lain kepada Jepun.
Hubungan perdagangan Taiwan dengan Jepun yang kukuh
terbukti dalam persidangan ekonomi dan perdagangan45

tahunan serta jawatankuasa perkongsian ekonomi dua
tahunan, yang kedua-duanya beroperasi semula pada 2022
selepas terhenti. Kedua-dua negara juga mengadakan
mesyuarat tahunan mereka mengenai hal ehwal maritim
pada Mei 2023 dan meneroka peluang kerjasama yang lebih
lanjut dalam penyelidikan saintifik dan keselamatan maritim.
Pada November 2015, Taiwan dan Filipina menandatangani
Perjanjian Mengenai Fasilitasi Kerjasama Penguatkuasaan
Undang-Undang Perikanan untuk melindungi keselamatan
nelayan kedua-dua pihak.
Pada 19 Julai 2016, Presiden Tsai mengemukakan empat
prinsip dan lima tindakan berkaitan dengan isu-isu LautChina Selatan. Empat prinsip: Pertama, pertikaian di LautChina Selatan harus diselesaikan dengan aman mengikut
undang-undang antarabangsa dan undang-undang laut,termasuk Konvensyen PBB mengenai Hukum Laut. Kedua,
Taiwan harus terlibat dalam mekanisme pelbagai halayang bertujuan untuk menyelesaikan pertikaian. Ketiga,
negara-negara terbabit berkewajipan untuk melindungikebebasan navigasi dan laluan udara di rantau ini. Akhir
sekali, pertikaian perlu diselesaikan dengan mengetepikan
perbezaan dan menggalakkan pembangunan bersama.
Melalui rundingan yang dijalankan berdasarkan prinsip
kesaksamaan, Taiwan bersedia untuk bekerjasama dengan
semua negara terbabit bagi meningkatkan keamanan
dan kestabilan di Laut China Selatan, dan bersama-samamemulihara dan membangunkan sumber-sumber di rantau
ini. Lima tindakan yang dikemukakan: melindungi hak
penangkapan ikan nelayan tempatan, mengambil bahagiandalam rundingan pelbagai hala, menggalakkan kerjasama
46

Hal Ehwal Luar Negeri

saintifik, mengendalikan bantuan kemanusiaan dan operasi
menyelamat dan melahirkan pakar dalam undang-undang laut.
Kerajaan sedang berusaha mengubah Pulau Taiping di
Kepulauan Nansha (Spratly) menjadi pangkalan bantuan
kemanusiaan dan bekalan di Laut China Selatan. Sejak
mengambil alih tanggungjawab pada 2000 untuk
mengekalkan kehadiran kerajaan di Pulau Taiping serta
Kepulauan Dongsha (Pratas), Pentadbiran Pengawal Pantai(CGA) di bawah Majlis Hal Ehwal Lautan Peringkat Kabinet
terus menjalankan misi bantuan bencana dan kemanusiaanserta membantu orang dari dalam dan luar negara. CGA
komited menguatkan kerjasama dengan kaunterpartnya
di negara-negara jiran, sejajar dengan dasar kerajaan
untuk bekerjasama dengan semua pihak berkaitan demimeningkatkan keamanan dan kestabilan di Laut China Selatan.
Dengan keluasan 0.51 kilometer persegi, Pulau Taiping
mempunyai kapasiti penuh untuk mengekalkan
penempatan manusia dan pembangunan ekonominyasendiri. Ia memenuhi kriteria pulau yang ditakrifkan
dalam Perkara 121 UNCLOS, yang memberi Republik
China hak penuh berkaitan dengan perairan wilayah, zon
bersebelahan, zon ekonomi eksklusif 200 batu nautika danpelantar benua di bawah UNCLOS.

Kerjasama Menang-Menang

Sebagai warga model masyarakat global, Taiwan akanterus mempromosikan bantuan kemanusiaan dan langkah
kawalan penyakit sementara menyumbang secara aktifdalam inisiatif antarabangsa untuk menangani perubahan
iklim, keganasan dan jenayah transnasional. Pada masa
47

hadapan, Taiwan akan menjalin kerjasama yang berkekalan
dengan negara sekutu dan negara-negara berpandangan
serupa bagi menggalakkan interaksi kerajaan, pelaburan
perniagaan dan pertukaran penduduk, serta bekerjasama
dengan rakan-rakannya di seluruh dunia bagi menegakkan
dan menggalakkan nilai-nilai sejagat seperti keamanan,kebebasan, demokrasi dan hak asasi manusia.
Rangka Kerja Kerjasama dan Latihan Global yang diwujudkan
pada tahun 2015 berfungsi sebagai platform penting bagiTaiwan, A.S., Jepun, Australia dan negara peserta lain yang
berpandangan serupa untuk bersama-sama menganjurkan
program latihan yang dihadiri oleh pegawai dan pakar dariseluruh dunia. Selama bertahun-tahun, inisiatif ini telahmembantu banyak negara membina kapasiti dalam hampir 20
bidang terkemuka, termasuk kesihatan awam, penguatkuasaan
undang-undang, keselamatan siber, keselamatan tenaga,
literasi media, pemerkasaan wanita, bantuan kemanusiaan danbantuan bencana. GCTF terus berkembang dari segi negara
peserta dan pelbagai isu yang ditangani.
Reaksi Taiwan terhadap pandemik koronavirus dengan
melakukan pengesanan kontak berteknologi tinggi dan
perkongsian maklumat yang telus, kini dikenali di seluruh
dunia sebagai Model Taiwan. Kejayaan ini, serta sumbangan
pelitup muka dan bekalan perubatan lain kepada lebih
80 negara, telah membuka peluang kepada Taiwan untuk
bekerjasama rapat dengan sekutunya dalam pembangunan
dan kajian vaksin koronavirus.

keberkesanan Model Taiwan diuji oleh pandemikkoronavirus domestik terbesar. Tindak balas pantas
daripada semua segmen masyarakat - disokong oleh
pusingan berbudi derma vaksin dari dalam dan luar negara– telah menyaksikan Taiwan berjaya melawan COVID-19.
Dengan sokongan ini, Taiwan akan terus meningkatkan
kerjasama dengan negara-negara yang berpandangan
serupa mengenai kesihatan awam untuk membendung
pandemik ini dan melindungi Kesihatan Semua Insan.
Perubahan dalam masyarakat, liberalisasi ekonomi dantransformasi demokratik di Taiwan telah mewujudkan
persekitaran yang ideal untuk sektor swasta, manakala
pertubuhan bukan kerajaan (NGO) juga telah mulaberkembang pesat. Masyarakat sivil kini memainkan
peranan utama dalam memastikan tadbir urus yang baik
dan membolehkan Taiwan melebarkan pengaruhnya di
komuniti antarabangsa. NGO juga telah meningkatkan
reputasi Taiwan melalui penglibatan dalam pelbagai projek
kerjasama antarabangsa yang sejajar dengan Matlamat
Pembangunan Mampan PBB. Untuk menghubungkan NGO
Taiwan dengan lebih baik ke dunia, kerajaan menumpukan
usaha untuk membantu mereka mengambil bahagiandalam persidangan dan acara antarabangsa sementara
membina kapasiti keseluruhan mereka. Kerajaan juga
komited untuk memudahkan usaha NGO antarabangsa(INGO) dalam mewujudkan kehadiran di Taiwan,
menyediakan persekitaran yang mesra untuk menggalakkan
lagi demokrasi, keselamatan dan kemakmuran.

Dipuji secara meluas dalam menyelamatkan nyawa dan
mengukuhkan tindak balas global terhadap COVID-19,
48

Hal Ehwal Luar Negeri

49

Hubungan Rentas Selat
Fakta Penting

Empat komitmen Presiden Tsai Ing-wen:—Komitmen untuk mewujudkan sistem
perlembagaan yang bebas dan demokratik;—Komitmen bahawa Republik China (Taiwan) dan
PRC bukan subordinat antara satu sama lain;—Komitmen untuk menentang pengilhakan atau
pencerobohan terhadap kedaulatan Taiwan;—Komitmen bahawa masa depan Republik China(Taiwan) mesti diputuskan mengikut
kehendak rakyat Taiwan.

Yayasan Pertukaran Selat yang berpangkalan
di Bandar Raya Taipei menangani isu teknikal
dan perniagaan rentas selat. (Chin Hung-hao)50

Sejak pemindahan kerajaan pada 1949, Taiwan telahmenjalankan kuasa pentadbirannya ke atas pulau utama
Taiwan, Kepulauan Penghu, Kepulauan Kinmen, Kepulauan
Matsu dan beberapa pulau yang lebih kecil, manakala
China terus berada di bawah kawalan pihak berkuasa diBeijing. Sejajar dengan perkembangan proses demokrasi
yang pesat di Taiwan pada akhir tahun 1980-an, banyak
51

sekatan berkaitan pertukaran sivil dengan China telahditarik balik. Kini Taiwan merupakan salah satu pelabur
terbesar di China. Antara tahun 1991 hingga akhir
bulan Disember 2022, sebanyak 45,195 pelaburan yangkesemuanya berjumlah AS$203.33 bilion telah diluluskan
di China. Pada 2022, nilai perdagangan dua hala rentas
selat merekodkan jumlah AS$205.11 bilion.
Pada Jun 2008, rundingan antara Yayasan Pertukaran
Selat (institusi separa rasmi) dari Taiwan dengan
Persatuan Hubungan Rentas Selat Taiwan dari China
telah berlangsung selepas tertangguh selama 10 tahun.
Menjelang Ogos 2015, 11 sesi rundingan telah diadakan
secara bergilir-gilir di kedua-dua negara selat, yangmenghasilkan 23 perjanjian rasmi, antaranya 21 perjanjian
telah berkuat kuasa, dan dua konsensus dicapai. Antara
perjanjian paling penting ialah Perjanjian Rangka Kerja
Kerjasama Ekonomi Rentas Selat (ECFA) yang dimeteraipada Jun 2010, yang bertujuan untuk menyelaraskan
hubungan perdagangan dan ekonomi antara Taiwan
dengan China.

Keamanan dan Kestabilan

Bagi merangsang pembaharuan domestik yangmenyeluruh, Taiwan memerlukan persekitaran luar yangaman dan stabil, terutamanya dari aspek hubungannya
dengan China. Sejak memegang tampuk pemerintahan
negara pada 20 Mei 2016 dan berikutan pemilihan semulabeliau pada 2020, Presiden Tsai Ing-wen telah berusaha
untuk membina hubungan rentas selat yang konsisten,
dapat diramal dan mampan berlandaskan situasi semasa
dan asas politik sedia ada.
52

Hubungan Rentas Selat

Perdagangan Rentas Selat
JumlahAS$205.11 bilion
AS$124.02 bilion

AS$18.73 bilion

ImportEksport
2002

2012

2022

Sumber: Pentadbiran Kastam, Kementerian Kewangan

Kerajaan Taiwan mempunyai pendirian yang kukuh dalammempertahankan status quo rentas selat. Ini adalah
janji Taiwan terhadap rantau ini dan juga seluruh dunia.
Keamanan, kemakmuran dan pembangunan di Asia
adalah tanggungjawab bersama setiap negara dalamrantau ini. Oleh itu, isu rentas selat berkait secara langsung
dengan keamanan serantau. Taiwan akan menunaikan
53

tanggungjawabnya untuk menjaga keselamatan serantau
dengan memperluas muhibah dan mengekalkan hubungan
rentas selat yang stabil, konsisten dan boleh diramal.
Dalam tahun-tahun kebelakangan ini, China telahmengambil beberapa tindakan termasuk menetapkan
prasyarat politik untuk pertukaran rentas selat,
menggantung interaksi rasmi secara unilateral, dan terus
mengenakan penindasan politik dan ugutan ketenteraan
terhadap Taiwan. Pada 2 Januari 2019, China mengesyorkanmodel “satu negara, dua sistem” untuk Taiwan yangsecara tidak langsung boleh menjejaskan keamanan dan
kestabilan serantau. Dalam menghadapi agenda politik
China yang kian agresif, Presiden Tsai telah mengemukakan
garis panduan 11 Mac 2019 yang bertujuan mengukuhkan
langkah keselamatan negara, melindungi kedaulatan
negara dan memastikan agar generasi masa kini dan akan
datang berhak menentukan masa depan Taiwan. Dewan
Perundangan juga telah meluluskan Akta Anti-Penyusupanyang berkuat kuasa pada 15 Januari 2020.
Pada tahun 2022, Nancy Pelosi, speaker Dewan Perwakilan
A.S. pada masa itu, melawat Taiwan, dan pada tahun
berikutnya Presiden Tsai bertemu dengan speaker Dewan
Perwakilan berikutnya, Kevin McCarthy. Berikutan kedua-dua
peristiwa itu, pihak berkuasa China meningkatkan tekanan
terhadap Taiwan melalui campur tangan politik dan ancaman
ketenteraan yang semakin meningkat bersama-sama dengan
paksaan ekonomi dan taktik zon kelabu yang lain.
Memandangkan ketegangan geopolitik, kerajaan telahmengemas kini Akta yang Mentadbir Hubungan Rakyat
54

Hubungan Rentas Selat

Taiwan dan Tanah Besar China. Pindaan yang diluluskan
setakat ini telah mewujudkan mekanisme pengawasan
untuk perjanjian politik rentas selat dan denda yangdiselaraskan untuk pelaburan China yang tidak dibenarkan.
Artikel juga dipinda untuk mengetatkan sekatan perjalananke China oleh sesiapa sahaja yang memiliki atau
mempunyai akses kepada teknologi berkaitan keselamatan
negara utama dan telah ditugaskan oleh atau menerimabantuan penyelidikan daripada kerajaan, serta untuk
mengukuhkan peraturan yang menghalang perusahaan
China daripada menjalankan aktiviti perniagaan yang tidak
dibenarkan di Taiwan melalui pelaburan pihak ketiga.
Sebagai sebahagian daripada tindak balas Taiwan
terhadap pandemik COVID-19, kerajaan melaksanakan
sekatan sempadan terhadap warga China yang memasuki
Taiwan. Langkah-langkah ini telah dilonggarkan untuk
menangani kebimbangan kemanusiaan, keperluan
perindustrian dan hak pendidikan, yang membolehkan
warga China datang ke Taiwan untuk melawat ahlikeluarga, untuk mematuhi obligasi perniagaan kontrak
sebagai sebahagian daripada pemindahan kakitangandalaman dalam perusahaan multinasional, dan menghadiri
pertukaran akademik atau program ijazah di Taiwan.
Pada masa hadapan, kerajaan akan terus mengkaji danmenyesuaikan dasar-dasarnya mengikut perkembangan
terkini, serantau dan rentas selat.
Kerajaan akan mempertimbangkan perkembangan situasi
rentas selat mengikut prinsip dan hala tuju dasar rentas
selat Presiden Tsai. Kerajaan akan mendengar pendapat
daripada semua sektor masyarakat, mengukuhkan
55

mekanisme pengurusan untuk pertukaran rentas selat,meningkatkan mekanisme demokrasi dan pertahanankeselamatan dan bekerjasama dengan pihak berkuasa
yang berkaitan untuk menjalankan pindaan undangundang dan peraturan apabila perlu. Hal ini bertujuan
untuk menggalakkan interaksi rentas selat yang positif
dan mengekalkan pertukaran yang normal dan teratur
antara kedua-dua pihak.

Pendekatan Konsisten

Kerajaan akan terus mengendalikan hubungan rentas
selat berdasarkan Perlembagaan Republik China, Aktayang Mentadbir Hubungan Rakyat Taiwan dan Tanah
Besar China, dan hasrat rakyat Taiwan sendiri.
Kerajaan juga menyeru pihak berkuasa di China untuk
menerima hakikat tentang kewujudan Republik China(Taiwan) dan bahawa penduduk Taiwan mempunyai
kepercayaan kukuh terhadap sistem demokrasi. Presiden
Tsai menyampaikan “empat komitmen” dalam ucapan
beliau pada Hari Kebangsaan 2021, iaitu komitmen
untuk mewujudkan sistem perlembagaan yang bebas
dan demokratik, komitmen bahawa Republik China(Taiwan) dan PRC bukan subordinat antara satu samalain, komitmen untuk menentang pengilhakan atau
pencerobohan terhadap kedaulatan Taiwan, dankomitmen bahawa masa depan Republik China (Taiwan)
mesti diputuskan mengikut kehendak rakyat Taiwan.
Komitmen ini disokong oleh pendapat umum aliranutama di Taiwan dan mewakili faktor penting yang kami
bertekad untuk melindungi.

56

Hubungan Rentas Selat

Dalam ucapan Hari Kebangsaan beliau pada 10 Oktober
2022, Presiden Tsai menekankan keperluan untuk
meningkatkan daya tahan Taiwan dalam empat bidang
utama ekonomi dan industri, jaringan keselamatan sosial,tadbir urus bebas dan demokratik, dan pertahanan negara
untuk mengukuhkan keupayaan negara dalam melindungikebebasan dan demokrasi di dalam dan luar negara.
China digalakkan supaya menyahut seruan Presiden Tsaiterhadap “keamanan, kesamaan, demokrasi dan dialog”
bagi menjalin interaksi positif yang dapat memanfaatkan
rakyat di kedua-dua belah Selat Taiwan. Selagi pihak
berkuasa Beijing bersedia menyelesaikan antagonisme
rentas selat dan memperbaiki hubungan rentas selat,
Taiwan bersedia untuk bersama-sama menggalakkan
dialog yang bermakna berdasarkan kesamaan dan
maruah. Taiwan juga berharap pertukaran yang normal dan
teratur akan bermula semula secara beransur-ansur antara
rakyat di kedua-dua belah Selat Taiwan apabila pandemik
ini terkawal. Akhir sekali, Kerajaan Taiwan akan terus
mempergiat kerjasama dengan A.S., Jepun dan negaranegara lain yang berpandangan serupa bagi menentang
ancaman China terhadap Taiwan, mengekalkan keamanan,
kestabilan dan kemakmuran serantau, serta melindungi
kepentingan negara.

57

Ekonomi

Fakta Penting

Taiwan ialah pengeksport barang
dagangan ke-17 terbesar di dunia padatahun 2022. Di bawah Dasar Baharu
Pandang ke Selatan, Taiwan mengeratkan
hubungan dengan 10 anggota Persatuan
Negara-negara Asia Tenggara, 6 negara
Asia Selatan, Australia dan New Zealand.

Taiwan mempunyai kepadatan pusat
pembuatan kepersisan yang tertinggi didunia yang membentuk rantaian bekalan
perindustrian yang lengkap. (Chin Hung-hao)

58

Taiwan memainkan peranan penting dalam ekonomi global.
Ia merupakan pemain utama dalam industri teknologi maklumat
dan komunikasi dunia, selain dikenali sebagai pembekal
utama barangan merentasi seluruh spektrum perindustrian.
Menurut Pertubuhan Perdagangan Dunia, Taiwan ialah
pengeksport dan pengimport ke-17 terbesar bagi barang
59dagangan pada 2022. Ia juga salah satu pemegang terbesar
rizab pertukaran asing pada Disember 2022. Menurut
Tabung Kewangan Antarabangsa, Keluaran Dalam Negara
Kasar (KDNK) per kapita Taiwan mencatatkan AS$32,756
pada 2022. KDNK nominal Taiwan pula hampir menyamai
Poland dan Switzerland, manakala KDNK per kapita Taiwan
yang diungkapkan sebagai pariti kuasa beli adalah samadengan KDNK per kapita Bahamas dan Korea Selatan.

Pada Julai 2013, Taiwan menandatangani perjanjian
kerjasama ekonomi dengan New Zealand, iaitu perjanjian
pertama Taiwan dengan negara anggota Organisasi
Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD). Pada
November tahun yang sama, perjanjian ekonomi turut

Fakta Ringkas KDNK (2022)

Pertumbuhan Perdagangan

Pada tahun 2021, ketika pandemik COVID-19 mulai
reda, aktiviti ekonomi global kembali ke tahap prapandemik secara beransur-ansur. Pada tahun 2022,
ekonomi global mendapat manfaat daripada peluang
perniagaan transformasi teknologi dan digital yang baru
muncul. Walaupun separuh kedua tahun ini terjejas oleh
kelembapan ekonomi global, angka import dan eksporttahunan Taiwan masih mencecah rekod tertinggi, dengan
nilai keseluruhan AS$907.4 bilion, peningkatan sebanyak
9.6 peratus. Secara khususnya, eksport dan import Taiwan
masing-masing meningkat 7.4 peratus dan 12.1 peratus.
Kaji selidik tahunan ekonomi dunia, termasuk yangdijalankan oleh Institut Kebangsaan untuk Pembangunan
Pengurusan dan Perisikan Risiko Persekitaran Perniagaan
telah meletakkan Taiwan dalam kalangan negara terbaik
tahun demi tahun dari aspek pertumbuhan jangka
panjang dan pembangunan teknologi. Keputusan kaji
selidik 2023 juga memberikan hasil yang serupa (rujuk
jadual “Senarai Kedudukan mengikut Kaji Selidik Global”,
halaman 66-67).

60

EkonomiNominal
AS$653bilionPer kapita(nominal)

PPP per kapita(oleh IMF)

AS$32,756

AS$69,150

KDNK

Industri

37.74%

Pertanian

1.41%

Perkhidmatan

60.85%

61

Kadar Pertumbuhan Ekonomi

pada Jun 2023. Taiwan juga menandatangani perjanjian
kerjasama ekonomi dengan Paraguay, Kerajaan Eswatini
dan Belize masing-masing pada 2017, 2018 dan 2020.
Perjanjian-perjanjian ini bertujuan untuk mengukuhkan
hubungan ekonomi, pelaburan, teknologi dan
perdagangan di samping meningkatkan persahabatan
dengan ketiga-tiga negara ini.

6.57%

3.31%

2017

2018

2.45%

3.36%

2.79%

2.17%

2016

3.06%

2019

2020

2021

2022

Sumber: Direktorat-Jeneral Belanjawan, Perakaunan dan Statistik

ditandatangani dengan Singapura, iaitu perjanjian pertama
Taiwan dengan rakan perdagangannya di Asia Tenggara.
Kedua-dua perjanjian tersebut melangkaui komitmen
Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO). Perkembangan
sedemikian dijangka memudahkan penyertaan Taiwan dalamblok integrasi ekonomi serantau seperti Perjanjian Komprehensif
dan Progresif bagi Perkongsian Trans-Pasifik (CPTPP) dan
Perkongsian Ekonomi Komprehensif Serantau (RCEP).
Taiwan dan A.S. mengadakan Dialog Perkongsian
Kemakmuran Ekonomi Taiwan-A.S. yang ketiga padaNovember 2022 dan menandatangani perjanjian pertama
di bawah Inisiatif Perdagangan Abad ke-21 Taiwan-A.S.
62

EkonomiPendekatan Pembangunan

Pada tahun 2016, kerajaan Taiwan melancarkan
dasar pembangunan perindustrian baharu untuk
mempercepatkan transformasi dan peningkatan. Dasar ini
merupakan Pelan Inovasi Industri Lima Tambah Dua danmenjadi faktor utama dalam memacu pertumbuhan industri
dalam jentera pintar generasi akan datang, Lembah Silikon
Asia, bioteknologi & farmaseutikal, tenaga hijau, pertahanan
negara, pertanian baharu dan ekonomi kitaran.
Pada tahun 2020, berdasarkan dasar-dasar sebelumnya,
enam industri strategik teras telah dikenal pasti untuk
menghubungkan Pelaburan dalam Tiga Pelan Utama Taiwan
2019. Ini termasuk maklumat dan digital, keselamatansiber, kesihatan kepersisan, pertahanan dan strategi
negara, tenaga hijau yang boleh diperbaharui, danindustri simpanan stok strategik. Ini akan meningkatkan
pembangunan perindustrian keseluruhan di Taiwan dan
mewujudkan persekitaran pelaburan yang lebih baik untuk
transformasi dan peningkatan sektor.
Bagi memenuhi keperluan infrastruktur negara dalam tempoh
30 tahun akan datang, kerajaan juga mempromosikan
Program Pembangunan Infrastruktur Pandang ke Hadapan.
63

Profil Perdagangandan Pelaburan (2022)
Jumlah perdagangan: AS$907.4 bilion
Eksport: AS$479.4 bilion

Pelaburan keluar berdaftar:
Lima destinasi utama
Singapura

Import: AS$428 bilion
Imbangan perdagangan: lebihan AS$51.4 bilion
Destinasi eksport utama:
China(termasuk Hong Kong): 40.7%
Jepun: 15.1%
ASEAN: 14.8%
A.S.: 14.3%
EU: 9.8%

AS$9.96 bilion

Amerika Syarikat

AS$3.36 bilion
AS$1.09 bilion

Wilayah British di Kepulauan Caribbean
AS$947 juta
Vietnam

BermudaPelaburan masuk berdaftar:

AS$549 juta
AS$467 juta

AS$13.3 bilion

Lima sumber utama
Denmark

Sumber import utama:
China(termasuk Hong Kong): 23.6%
A.S.: 15.7%
ASEAN: 14.2%
Jepun: 9.7%
EU: 9.3%
Rizab pertukaran asing:64

EkonomiAS$554.9 bilion(Sehingga Disember 2022)

AS$3.58 bilion

Wilayah British di Kepulauan Caribbean
AS$2.5 bilion
Jepun

Australia
BelandaAS$1.7 bilion
AS$1.14 bilion
AS$902 juta

65

Senarai Kedudukan Mengikut
Kaji Selidik Global
Kedudukan

Bilangan Negara
yang Terlibat

Institusi yang
Menjalankan Kaji Selidik

Buku Tahunan Daya Saing Global(Jun 2023)

6

64

Institut untuk Pembangunan
Pengurusan (International Institutefor Management Development)

Cadangan Peluang Keuntungan(Januari 2023)

14

50

Perisikan Risiko Persekitaran
Perniagaan (Business Environment
Risk Intelligence)

Indeks Kebebasan Ekonomi(Februari 2023)

4

184

Yayasan Warisan (The Heritage
Foundation)

Tajuk Kaji Selidik (Tarikh Penerbitan)

Program ini merangkumi lapan elemen utama:
pembangunan landasan kereta api, infrastruktur digital,
persekitaran akuatik, keselamatan makanan, tenaga
hijau, pembangunan bandar-desa, meningkatkan kadar
kelahiran dan kemudahan penjagaan kanak-kanak,
memupuk bakat dan meningkatkan peluang pekerjaan.
Dalam usaha memajukan industri inovatif, kerajaan
juga komited dengan inisiatif melindungi alamsekitar. Berlandaskan objektif ini, model ekonomi
baharu berusaha untuk menyepadukan sepenuhnya
penstrukturan semula industri, rancangan penggunaan
tanah negara dan strategi pertumbuhan wilayahbagi memupuk pembangunan mampan di samping
menggalakkan penggunaan sumber tenaga hijau.

66

EkonomiBagi menyahut cabaran ekonomi global pasca pandemik
pada 2023, kerajaan meluluskan “Akta Khas Meningkatkan
Ketahanan Ekonomi dan Sosial Pasca Pandemik dan
Pencapaian Ekonomi Perkongsian Nasional” dengan
bajet sebanyak AS$125 bilion, yang akan membantu
mengurangkan beban kewangan, menstabilkan harga
pengguna, menyusun semula sektor perindustrian dan
mengekalkan momentum ekonomi.
Melalui pendekatan ini, kerajaan menyasarkan untuk
menaikkan kadar gaji serta meningkatkan pembangunan
wilayah sementara mengurangkan impak ekonomi
berikutan pandemik COVID-19 dan perang perdagangan
A.S.-China yang berpanjangan. Langkah-langkah yangdiambil diharap dapat meningkatkan daya saing industri
dan seterusnya meningkatkan ekonomi Taiwan.

67

Sains dan Teknologi

Fakta Penting

Taiwan salah sebuah negara pengeluar
produk teknologi maklumat dan komunikasi
yang terkemuka di dunia.
Institut Antarabangsa untuk Pembangunan
Pengurusan meletakkan Taiwan padatangga ke-6 daripada 64 negara dalam
Buku Tahunan Daya Saing Global yang
diumumkan pada Jun 2023.

Pengunjung menikmati pameran yang mengasyikkan
di Future Vision Lab di Taman Industri Kebudayaan dan
Kreatif Hualien, bahagian timur Taiwan. (Chen Mei-ling)

68

Untuk merealisasikan visi kerajaan “Smart Taiwan 2030” yangbertujuan untuk “Menjadikan Taiwan Inovatif, Inklusif dan
Mampan,” Majlis Sains dan Teknologi Negara (NSTC) kinimengukuhkan kerjasama dengan kementerian lain dalamusahanya untuk lebih memahami keperluan penduduk
negara yang berlainan, mengintegrasikan teknologi inovatif
ke dalam kehidupan seharian dan membuka peluang kepada
69industri baharu yang mesra alam. Dengan sains dan teknologi
yang berfungsi sebagai pemacu utama dalam pertumbuhan
ekonomi dan kemajuan negara, NSTC berusaha untuk
memajukan pembangunan yang berkaitan dengan membantu
perkembangan syarikat permulaan, mempromosikan tiga
taman sains negara dan menyokong penyelidikan akademik.
Ia juga melaksanakan pelbagai langkah dan program untuk
memupuk kreativiti dan memastikan penyelidikan memberi
tumpuan kepada keperluan industri.
Kejayaan syarikat-syarikat berteknologi tinggi di Taiwan
sebahagian besarnya didorong oleh peruntukan dana
kerajaan yang besar bagi pembangunan industri sains
gunaan. Berbekalkan sokongan pihak kerajaan, Institut
Penyelidikan Teknologi Industri (ITRI), Makmal Penyelidikan
Gunaan Negara dan juga Institut Industri Maklumat
memainkan peranan penting dalam melonjakkan reputasi
negara sebagai penjana teknologi dengan menggiatkanpenyelidikan, menyokong aktiviti penyelidikan &pembangunan sektor swasta serta meneroka teknologi baharu.

Sokongan Inovasi

Kepakaran ITRI dalam inovasi teknologi digambarkan
dengan pencapaian anugerah yang luar biasa. Sepanjang
15 tahun yang lalu, institut ini telah memenangi 50
Anugerah R&D 100 yang dihormati, bersama-sama dengan
12 Anugerah Edison sejak 2017 dan tujuh pengiktirafan
Clarivate Top 100 Global Innovator sejak 2015. Institut ini
juga telah memainkan peranan penting dalam memupuksyarikat-syarikat yang telah mencapai kejayaan besar dalampasaran global. Antaranya ialah Taiwan Semiconductor
Manufacturing Co. (TSMC) dan United Microelectronics
70

Sains dan Teknologi

Corporation (UMC), yang terkenal sebagai pembuat cip litar
bersepadu tersuai yang terkemuka di seluruh dunia.
Menempatkan tujuh pusat penyelidikan negara yangmerangkumi empat bidang utama, iaitu teknologi
persekitaran, teknologi maklumat dan komunikasi, teknologi
bioperubatan dan dasar-dasar S&T, Makmal Penyelidikan
Gunaan Negara (NARLabs) cuba membina platformpenyelidikan & pembangunan, menyokong penyelidikan
akademik, menggalakkan sains dan teknologi sempadan

Perolehan syarikat di tiga taman
sains utama Taiwan (2022)
Taman Sains Hsinchu

AS$52.5 bilion

Taman Sains Taiwan Tengah

AS$38.1 bilion

37.8%

27.4%

34.8%

Taman Sains Taiwan Selatan

AS$48.3 bilion

Sumber: Majlis Sains dan Teknologi Negara

71dan melatih tenaga kerja teknologi tinggi. Superkomputer
Taiwan daripada NARLabs memacu penyelidikan saintifik
negara dan berhubung dengan industri.

lebih daripada 900 dokumen akademik dalam bidang fizik,
kimia, matematik, sains atmosfera, kejuruteraan, dan sains
hayat, seterusnya membantu mencapai banyak kejayaan.

Pada tahun 2022, Taiwan memberikan perkhidmatan kepada
lebih 6,000 pengguna, mencatat lebih daripada 18 juta jammasa perkhidmatan wajaran, dan menyokong lebih daripada
1,800 projek penyelidikan. Penggunanya telah menerbitkan

Objektif Institut Industri Maklumat adalah meningkatkan
daya saing global Taiwan dengan menyediakan platformbagi transformasi digital. Institut ini menjalankan aktiviti
penyelidikan & pembangunan berkaitan produk dan

Enam Industri Strategik Utama
Industri Maklumat
dan Digital

Industri
Keselamatan Siber

Industri Kesihatan Kepersisan

72

Sains dan Teknologi

Industri Pertahanan dan Strategik Negara

Industri Tenaga Hijau
dan Tenaga Boleh
Diperbaharui

Industri Simpanan
Stok Strategik

73

Senarai Kedudukan Mengikut
Kaji Selidik Global
Tajuk Kaji Selidik(Tarikh Penerbitan)
Laporan Daya Saing Global
2019 (Oktober 2019)

Buku Tahunan Daya Saing
Global 2023 (Jun 2023)

Kedudukan (kategori)4(keupayaan inovasi)

8(infrastruktur teknologi)

5(infrastruktur saintifik)

aplikasi teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) yang
inovatif. Ia juga memainkan peranan penting dalam
pembangunan ICT sektor awam dan swasta dengan
menggalas tanggungjawab sebagai badan pemikir dalampenggubalan dasar dan menyokong pembangunan bakat.
Sepanjang empat dekad yang lalu, lebih 500,000 orang
pakar telah menerima latihan melalui institut ini.
Ekosistem teknologi Taiwan menyediakan persekitaran yang
ideal untuk pelabur global yang ingin membina reputasi
di Asia. Taiwan memiliki syarikat modal teroka tempatan,
pembekal perkhidmatan kejuruteraan dan pemaju teknologi
dengan pengalaman kerjasama yang luas dalam aktiviti
penyelidikan & pembangunan yang canggih. Kesemuanya
tertumpu di Arena Teknologi Taiwan, sebuah pusat baharu
untuk pembangunan inovasi dan pembukaan syarikat
74

Sains dan Teknologi

Bilangan Negara
yang Terlibat

Institusi yang
Menjalankan Kaji Selidik

141

Forum Ekonomi Dunia(World Economic Forum)

64

Institut untuk Pembangunan
Pengurusan (Institute forManagement Development)

permulaan yang menarik minat usahawan muda dari seluruh
dunia. Dengan menggandingkan program pemecut, syarikat
modal teroka dan perusahaan, Arena Teknologi Taiwan
mempunyai pangkalan di Bandar Taipei dan Tainan, dari sanaia berusaha untuk membina ekosistem syarikat permulaan
antarabangsa yang bertenaga. Arena Teknologi Taiwan
mewakili suara syarikat permulaan teknologi di Taiwan, serta
pad pelancaran untuk perusahaan teknologi global.
Komitmen sektor awam dan swasta selama bertahun-tahun
lamanya dalam membangunkan kepakaran teknologi kinimembuahkan hasil apabila taman sains Taiwan menjadi
tumpuan syarikat yang ingin memburu kecemerlangandalam bidang bioteknologi, pengkomputeran peribadi dan
periferal, litar bersepadu, nanoteknologi, optoelektronik,
jentera kepersisan dan telekomunikasi.
75

Pendidikan

Fakta Penting

Taiwan telah melaksanakan sistem
pendidikan asas selama 12 tahun sejak 2014.
Terdapat 148 buah universiti, kolej dan
maktab rendah di Taiwan.

Aktiviti luar kurikulum memainkan
peranan yang semakin penting dalamsistem pendidikan Taiwan. (Pang Chia-shan)

76

Pendidikan ialah komponen penting dalam penggubalan
dasar kerajaan dan melibatkan sebahagian besar
peruntukan belanjawan negara. Dengan penekanan
yang lebih tinggi dalam pendidikan tinggi, graduan kolej
teknik atau universiti merangkumi 48.8 peratus daripada
penduduk Taiwan berumur 15 tahun ke atas, iaitu 8.1
peratus lebih tinggi berbanding dekad lalu.
77

Bagi menawarkan peluang yang lebih meluas kepada pelajar,
Kementerian Pendidikan telah memperkenalkan pendidikanasas 12 tahun untuk dilaksanakan dalam sistem pendidikan
wajib 9 tahun sejak 2014. Setiap tahun, dalam pertandingan
seperti Olimpiad Sains Antarabangsa, pelajar muda dariTaiwan meraih kemenangan cemerlang dalam mata pelajaran
biologi, kimia, sains bumi, matematik, sains maklumat dan fizik.
Kepakaran tenaga kerja di Taiwan telah banyak membantu
meningkatkan kemakmuran ekonomi dan kualiti kehidupan.
Menyedari Taiwan sebuah negara berbilang budaya,
kerajaan Taiwan telah memasukkan kursus mandatori bahasa
Hakka, Holo, bahasa 16 suku Peribumi Taiwan dan bahasa
pendatang baharu dalam sistem pendidikan asas selama
12 tahun untuk mendorong penyebaran, kebangkitan dan
pembangunan bahasa-bahasa tersebut. Tambahan pula,
untuk meningkatkan daya saing bakat dan industri Taiwan
di arena antarabangsa, kerajaan menerima pakai dasar
Dwibahasa 2030 pada tahun 2021.

Program Biasiswa

Biasiswa daripada kerajaan dan universiti disediakan untuk
pelajar antarabangsa. Sebagai contoh, program Biasiswa
Taiwan menawarkan dana kepada pelajar yang ingin
meneruskan pengajian peringkat ijazah sarjana muda atau
ijazah dalam pelbagai bidang. Pemohon yang berminatboleh menghubungi kedutaan dan pejabat perwakilan
negara masing-masing atau melayari laman web Kementerian
Pendidikan di: https://english.moe.gov.tw/lp-24-1.html.
Bagi menggalakkan pelajar antarabangsa mempelajaribahasa Mandarin di Taiwan, Kementerian Pendidikan telah78

Pendidikan

memperkenalkan Biasiswa Pengayaan Huayu. Selainmembolehkan pelajar asing menghadiri kursus bahasa
Mandarin di 64 pusat pembelajaran Mandarin gabungan
universiti dalam negara, program ini juga mampu
meningkatkan kesedaran dan pemahaman mengenai
budaya dan masyarakat Taiwan di peringkat antarabangsa.
Senarai pusat latihan bahasa Mandarin dan maklumat
tentang pembelajaran bahasa ini di Taiwan boleh didapati
di laman web Kementerian Pendidikan, Study in Taiwan(www.studyintaiwan.org) dan Pusat Sumber Pendidikan
Mandarin Taiwan (https://lmit.edu.tw/lc/school_list/).

Fakta Ringkas
Kadar celik huruf (15 tahun ke atas):

99.2%(2022)

Peruntukan untuk pendidikan, sains dan kebudayaan:

18.1% daripada belanjawan kerajaan pusat (2023)

Institusi pengajian tinggi:

148(136 universiti dan kolej, 12 maktab rendah)
Jumlah pelajar yang berdaftar di institusi pengajian tinggi:
Jumlah:1.14 juta

Program Sarjana:
Program Doktor
Falsafah (PhD):

174,926

28,672(2022)
79

Tanglung memainkan peranan penting dalamtradisi keagamaan dan percutian Taiwan.
(Chin Hung-hao)

Kebudayaan

Fakta Penting

Taiwan ialah pusat industri muzik
pop Mandarin.
Muzium Istana Negara di Bandar Raya
Taipei menyimpan salah satu koleksi
artifak Cina purba yang terbesar di dunia.

Taiwan terkenal dengan penyepaduan budaya tradisional dan
moden yang mempesonakan. Dalam usaha memperkenalkan
sejarah negara dan kepelbagaian budaya, beberapa muzium
telah dibina di seluruh Taiwan, termasuk Muzium Istana Negara,
Muzium Negara Taiwan, Muzium Sejarah, Muzium Prasejarah,
Muzium Kesusasteraan dan Muzium Seni Halus Taiwan. Terdapat
juga pentas persembahan seni di seluruh Taiwan, termasuk
8081Panggung Negara dan Dewan Konsert, Teater Kebangsaan
Taichung, Pusat Kesenian Negara Kaohsiung (Weiwuying) dan
Pusat Teater Tradisional Taiwan. Kemudahan berkualiti tinggi
seperti ini menjadikan Taiwan sebagai pusat tumpuan senidi Asia yang menganjurkan pelbagai acara seperti Festival
Seni Antarabangsa Taiwan dan Festival Seni Taipei. Seni bina
tradisionalnya adalah satu lagi tarikan yang bukan sahajaboleh dilihat di beberapa monumen indah seperti tokong dan
kediaman rasmi, tetapi juga pada kebanyakan struktur lamayang telah dipulihkan dan digunakan sebagai pusat komuniti,
kafe, kedai dan tempat awam lain. Malah, banyak aspek seni,
kraf dan budaya tradisional Cina dipelihara dengan lebih baik
di Taiwan berbanding tempat lain di dunia. Sebagai contoh,
Taiwan adalah salah satu negara yang masih menggunakan
tulisan tradisional Cina, sementara pertandingan kaligrafi
merupakan acara yang sentiasa mendapat sambutan hangat.

Mandarin yang tersohor di dunia. Baru-baru ini dibuka, Pusat
Muzik Taipei dan Pusat Muzik Kaohsiung kedua-duanya telahmenjadi tempat persembahan utama. Sektor televisyen dan
filem tempatan mula bangkit semula sejak beberapa tahunkebelakangan ini, manakala ledakan industri kebudayaan dan
kreatif dalam negara dapat disaksikan melalui perkembangankedai pereka fesyen, pasar raya dan pameran yang kianmeningkat setiap tahun.
Daripada seni kesusasteraan hingga perayaan rakyat dan
suasana meriah di pasar malam, tradisi Taiwan berkait rapat
dengan kehidupan seharian, seterusnya melahirkan budaya
unik yang menggandingkan keunikan masa lampau dengan
kemodenan era masa kini.
Taiwan berdedikasi untuk memelihara seni boneka bayangbayang yang bersejarah berabad-abad lamanya. (Chin Hung-hao)Amalan tradisi agama Buddha, Konfusianisme dan Taoisme
terus dipraktikkan dalam segenap aspek kebudayaan Taiwan,
termasuk perayaan keagamaan, kesusasteraan, seni visual dan
seni pentas. Di samping itu, pengunjung juga berpeluang
mempelajari warisan etnik Hakka, Holo dan masyarakat
Peribumi yang bermastautin di negara ini. Taiwan berkongsi
kekayaan budayanya dengan seluruh dunia melalui programtertentu seperti pusat sumber Akademi Taiwan.
Seiring dengan peredaran masa, bandar-bandar besar diTaiwan telah berkembang sebagai metropolis yang maju
dengan aneka pilihan hiburan dari siang hingga malam.
Pelbagai kumpulan tarian yang dipandang tinggi dan arena
muzik yang meriah bukanlah sesuatu yang janggal kerana
Taiwan merupakan pusat Mandopop, atau muzik pop
82

Kebudayaan

83

Lebih daripada 56,000 judul buku baharu
melanda rak di Taiwan pada tahun 2022.
(Chin Hung-hao)Media Massa

Fakta Penting

Taiwan menduduki tempat pertama diAsia dalam Indeks Kebebasan Akhbar
Dunia 2023 yang dikeluarkan oleh
Reporters Without Borders.

Kepelbagaian media Taiwan boleh dilihat dalam aneka
penerbitan dan persaingan sengit dalam industri. Akhbar
negara Taiwan beroperasi dalam salah satu persekitaran
media yang paling bebas di Asia.
Taiwan menduduki tangga ke-35 di dunia dan tangga pertamadi Asia dalam Indeks Kebebasan Akhbar Dunia 2023 yang
84

85

Fakta Ringkas
Stesen radio:

186

Stesen televisyen pancaran darat:

5

Pembekal penyiaran satelit:

90 (218 saluran)Pengendali televisyen kabel: 64 (Statistik 2023)

Dengan memanfaatkan kelebihan Taiwan dalam teknologi
maklumat dan komunikasi, bidang e-penerbitan kianberkembang pesat dan menyuntik nafas baharu dalamindustri penerbitan buku tempatan, yang mengeluarkan
56,121 judul buku baharu pada 2022.
Peralihan televisyen kabel kepada bentuk digital bukan
sahaja menambah pengalaman visual penonton dengan
ketara, tetapi juga membuka peluang kepada pelbagai
perkhidmatan jalur lebar yang lebih inovatif dan bervariasi.
Dengan peralihan digital yang hampir sempurna,
televisyen kabel kian menjadi platform penting untuk
pelbagai aplikasi multimedia.

Sumber: Suruhanjaya Komunikasi Negara

diumumkan pada 3 Mei oleh organisasi Reporters Without
Borders (RSF) yang berpangkalan di Perancis. Dalam kaji
selidik yang melibatkan 180 buah negara dan wilayah, Taiwan
mendahului Korea Selatan yang berada di kedudukan ke-47;
Jepun yang berada di kedudukan ke-68; Hong Kong yangke-140; dan China yang ke-175. Norway, Ireland dan Denmark
menerajui indeks tersebut pada tangga pertama, kedua dan
ketiga. Sehingga Ogos 2023, seramai 151 wartawan daripada
82 organisasi media di 22 negara ditempatkan di Taiwan.

Kadar Penggunaan Televisyen
Digital di Rumah Kediaman

2023

100%

Kebanyakan jenis media terlibat dalam peralihan industri
kepada dunia penyebaran maklumat digital.
Percetakan majalah dan akhbar, termasuk tiga akhbar
utama, semakin ketinggalan berbanding pesaing internet.
86

Media Massa

21.03%

2012
Sumber: Suruhanjaya Komunikasi Negara

87

Melawat Taiwan

Fakta Penting

Warganegara dari lebih 66 buah negara
dan wilayah boleh memasuki Taiwan
tanpa visa selama 30 atau 90 hari.
Taiwan menyediakan talian maklumat
pelancongan pelbagai bahasa yangberoperasi 24 jam (0800-011-765).

Padang Garam Berjubin Jingzaijiao di Bandar
Tainan di selatan Taiwan kini menjadi destinasi
pelancongan yang popular. (Pang Chia-shan)

88

Dengan gabungan budaya yang unik, pemandanganmenakjubkan, aneka jenis masakan, kehidupan bandaryang menyeronokkan dan industri perhotelan yang pesat
berkembang, Taiwan menjadi destinasi impian pelbagai
kategori pengunjung. Warga dari lebih 66 buah negara
dan wilayah boleh memasuki Taiwan tanpa visa selama 30
atau 90 hari.
89

Selain landasan kereta api konvensional sepanjang 1,100
kilometer, Taiwan juga mempunyai sistem rel berkelajuan
tinggi sepanjang 350 km di sepanjang pantai baratnya. Kereta
api berkelajuan tinggi ini membolehkan perjalanan antara
Taipei dengan Kaohsiung dalam masa 94 minit. Kedua-dua
bandar ini serta metropolis Taoyuan dan Taichung yangmasing-masing di bahagian utara dan tengah Taiwan juga
dilengkapi sistem transit laju massa (MRT) yang canggih.

Daripada snek tempatan sehingga masakan
berbintang Michelin, Taiwan mampu memuaskanselera semua orang. (Lin Min-hsuan)

Pameran Perdagangan Antarabangsa

Sepanjang tahun ini, Majlis Pembangunan Perdagangan
Luar Taiwan (TAITRA) telah menganjurkan pameran
perdagangan yang merangkumi seluruh spektrum industri.
Lokasi utamanya termasuk Dewan Pameran di Pusat
Perdagangan Dunia Taipei, Dewan Pameran Nangang dan
Pusat Pameran Kaohsiung di bahagian selatan Taiwan. Untuk
butiran lanjut, sila layari www.taiwantradeshows.com.tw.

Maklumat Am untuk Pengunjung

Kerajaan menyediakan pelbagai laman web dan taliankhas untuk memberikan maklumat tentang perjalanan,kehidupan dan kerjaya di Taiwan kepada warga asing.

Laman web/Talian khas

BahasaBiro Pelancongan Taiwan
www.taiwan.net.tw

Inggeris, Perancis, Jerman,
Indonesia, Jepun, Korea,
Malaysia, Sepanyol, Thai,
Rusia, Vietnam

Talian Khas Maklumat Perjalanan Inggeris, Jepun, Korea,
0800-011-765 (24 jam)
Mandarin
Agensi Imigresen Negara
www.immigration.gov.tw

Inggeris, Indonesia, Khmer,
Mandarin, Thai, Vietnam
24 jam: Inggeris, Jepun,
Mandarin

Talian Khas Maklumat untuk
Warga Asing 0800-024-111

90

Melawat Taiwan

9:00-17:00 pada haribekerja: Vietnam
13:00-17:00 pada haribekerja: Indonesia, Khmer,
Thai

91

Tarikan Pelancongan Utama

Bahagian Timur Taiwan
Taman Negara Taroko:
www.taroko.gov.tw

Bahagian Utara Taiwan
Muzium Istana Negara: www.npm.gov.tw

Kawasan Rekreasi Hutan Taiwan:
recreation.forest.gov.tw

Taipei 101: www.taipei-101.com.tw
Muzium Seramik Yingge, Bandar Taipei Baharu:
www.ceramics.ntpc.gov.tw

Kawasan Pemandangan
Pantai Timur:www.eastcoast-nsa.gov.tw

Dewan Peringatan Chiang Kai-shek:
www.cksmh.gov.tw

Kawasan Pemandangan
Lurah Gelinciran Timur:www.erv-nsa.gov.tw

Tokong Lungshan: www.lungshan.org.tw
Taman Negara Shei-Pa: www.spnp.gov.tw
Taman Negara Yangmingshan: www.ymsnp.gov.tw

Taman Negara Taijiang: www.tjnp.gov.tw

Kawasan Pemandangan Pantai Utara dan Guanyinshan:www.northguan-nsa.gov.twl

Kawasan Pemandangan Alishan: www.ali-nsa.net

Bahagian Tengah Taiwan
Kawasan Pemandangan Tasik Sun Moon:
www.sunmoonlake.gov.tw
Kampung Kebudayaan Orang Asli Formosan:
www.nine.com.tw
Kawasan Pemandangan Tri-Mountain: www.trimt-nsa.gov.tw
Institut Penyelidikan dan Pembangunan Barangan Kraf Taiwan:
www.ntcri.gov.tw
Perbandaran Lukang: www.lukang.gov.tw
Muzium Negara Sains Semula Jadi: www.nmns.edu.tw
Taman Negara Yushan (Gunung Jade): www.ysnp.gov.tw
92

Bahagian Selatan Taiwan

Kawasan Pemandangan Timur Laut dan Pantai Yilan:
www.necoast-nsa.gov.tw

Melawat Taiwan

Taman Negara Kenting: www.ktnp.gov.tw
Kawasan Pemandangan Siraya: www.siraya-nsa.gov.tw
Kawasan Pemandangan Teluk Dapeng: www.dbnsa.gov.tw
Kawasan Pemandangan Maolin: www.maolin-nsa.gov.tw
Kawasan Pemandangan Pantai Barat Daya:
swcoast-nsa.travel

Pulau-pulau Sekitar
Taman Negara Kinmen: www.kmnp.gov.tw
Taman Negara Marin Penghu Selatan: www.marine.gov.tw
Kawasan Pemandangan Matsu: www.matsu-nsa.gov.tw
Pulau Hijau dan Pulau Orkid:
tour.taitung.gov.tw/en/discover/offshore-islands
93Perayaan Utama & Acara

Bulan Perayaan / Acara*
Jan.

Sambutan Tahun Baharu

Feb.

Pesta Tanglung Taiwan**

Mac

Pameran Orkid Antarabangsa
TaiwanApr.

Jul.

Pesta Belon Antarabangsa
Taiwan

Ogos

Pameran Masakan Taiwan

Sep.

Perayaan Keagamaan
Antarabangsa Mazu Taichung(ziarah keagamaan)

Karnival Renang
Antarabangsa Tasik Sun Moon

Okt.

Pesta Berbasikal Taiwan –Cabaran KOM Taiwan

Pesta Marin Teluk Dapeng

Nov.

Maraton Rentas Laut Penghu

Dis.

Christmasland di Bandar
Taipei Baharu

Mei

Pesta Bunga Api
Antarabangsa Penghu

Jun

Pesta Seni Pantai Timur
Taiwan dan Konsert Cahaya
Bulan Tepi Laut

*Untuk maklumat lanjut, sila layari laman web Biro
Pelancongan di eng.taiwan.net.tw**Pesta Tanglung Taiwan diadakan di bandar atau
wilayah yang berlainan setiap tahun. Pada tahun
2024, pesta ini akan diadakan di Bandar Tainan.

Mata Wang

Dolar Taiwan Baharu (NT$ atau TWD)
Kadar pertukaran: NT$31.4 bagi setiap AS$1 (Jun 2023)

Zon Waktu

Semua wilayah berada dalam zon waktu yangsama, UTC +8 jam (tiada pelarasan bermusim)

Kad Kredit dan Cek Kembara

Kad kredit utama diterima secara meluas. Cek
kembara boleh ditunaikan di kaunter pertukaran asingbank, hotel dan kedai yang berorientasikan pelancongan.

Pemberian Tip

Pemberian tip bukan budaya di Taiwan. Caj
perkhidmatan sebanyak 10 peratus biasanya
dikenakan ke atas harga bilik serta makanan dihotel dan restoran.

ElektrikAC 110 V / 60 Hz

Maklumat Visa

Biro Hal Ehwal Konsul,
Kementerian Luar Negeri
Telefon: (+886)-2-2343-2888
Laman Web: www.boca.gov.tw

Peraturan Kastam

Pentadbiran Kastam, Kementerian Kewangan
Telefon: (+886)-2-2550-5500 sambungan 2116
Laman Web: web.customs.gov.tw

96

Melawat Taiwan