แนวทางการดําเนินการในการขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลตามพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒_______________________
เพื่ อ ให ก ารบั งคั บ ใช พ ระราชบั ญ ญั ติ คุ ม ครองข อ มู ล ส ว นบุ ค คล พ.ศ. ๒๕๖๒ และบรรดากฎ
ระเบียบ และประกาศตาง ๆ ที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับการขอความยินยอมจากเจาของข อ มู ล ส ว นบุ ค คล เป น ไปตามเจตนารมณ ข องกฎหมาย รวมทั้ งเพื่ อ ให มี ค วามชั ด เจนอั น จะเป น แนวทาง
ใหผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลและผูที่เกี่ยวของนําไปปรับใชและปฏิบัติใหถูกตอง อันจะเปนประโยชนตอการคุมครองขอมูลสวนบุคคลอยางมีประสิทธิภาพ อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๑๖ (๓) แหงพระราชบัญญัติ
คุมครองขอมูลสวนบุ คคล พ.ศ. ๒๕๖๒ คณะกรรมการคุมครองขอมูลสวนบุคคลเห็นสมควรที่จะวางแนวทาง
การดําเนินการในการขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลไวดังนี้
๑. ความหมาย
เพื่อประโยชนในการดําเนินการตามแนวทางนี้
“หนวยงานควบคุมและกํากับ ดูแล” หมายความวา หนวยงานของรัฐหรือเอกชนที่มีหนาที่
และอํานาจในการควบคุม กํากับดูแล และตรวจสอบการดําเนินงานของหนวยงาน กิจการ หรือการประกอบ
ธุรกิจ ตามที่มีกฎหมายบัญญัติ“สภาวิชาชีพ” หมายความวา สภาวิชาชีพที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายวาดวยวิชาชีพหรือสภา
วิชาชีพตาง ๆ มีฐานะเปนนิติบุคคล ซึ่งมีหนาที่และอํานาจในการกํากับดูแลการประกอบวิชาชีพตามที่กําหนด
ไวในกฎหมายวาดวยวิชาชีพหรือสภาวิชาชีพนั้น ๆ๒. ประเภทและลักษณะในการขอความยินยอม
การขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลสามารถแบงออกได ๒ ลักษณะ ไดแก
๒.๑ กรณี ที่ มี ก ฎหมายเฉพาะหรื อ มี ห น ว ยงานควบคุ ม หรื อ กํ า กั บ ดู แ ลกํ า หนดแบบหรือขอความในการขอความยินยอมไวเปนการเฉพาะในกรณีที่มีหนวยงานควบคุมและกํากับดูแล สภาวิชาชีพ สมาคมและกลุมอุตสาหกรรมหรือหนวยงานที่มีกฎหมายเฉพาะกําหนดเรื่องการขอความยินยอม หรือแบบหรือขอความในการขอความยินยอมที่ไมขัดหรือแยงกับพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ และกฎหมายเฉพาะนั้นใหอํานาจหน วยงานดั งกล าวในการกํ าหนดแบบหรือข อความในการขอความยิน ยอมที่มีส ภาพบั งคับ (CompulsoryStandard Form) ตามนัยมาตรา ๓ ของพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ใหหนวยงานควบคุ มและกํ า กั บ ดู แล สภาวิ ช าชี พ สมาคมและกลุม อุตสาหกรรม หรือหนว ยงานที่มี กฎหมายเฉพาะนั้ นสามารถกําหนดใหผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลที่อยูในความควบคุมและกํากับดูแลใชแบบหรือขอความนั้นไดเชน การออกหลักเกณฑเรื่องการขอความยินยอมของธนาคารแหงประเทศไทย หรือสํานักงานคณะกรรมการกํากับ หลั กทรัพย และตลาดหลักทรัพย หรือสํานั กงานคณะกรรมการกํ ากั บ และสงเสริมการประกอบธุรกิ จประกันภัย เปนตน-๒๒.๒ กรณีที่ไมมีกฎหมายเฉพาะหรือมีหนวยงานควบคุมหรือกํากับดูแลกําหนดแบบหรือขอความในการขอความยินยอมที่มีสภาพบังคับไวเปนการเฉพาะ
ในกรณี ที่ไม มีการกํ าหนดแบบหรือขอ ความในการขอความยิน ยอมที่มี ส ภาพบั งคั บตามกฎหมายอื่น หรือโดยหน วยงานควบคุ มหรือกํากับ ดูแลกํ าหนดไวเป น การเฉพาะที่ ตองปฏิ บัติตาม และคณะกรรมการคุมครองขอมูลสวนบุคคลไมไดประกาศกําหนดใหผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลขอความยินยอม
จากเจาของขอมูลสวนบุคคลตามแบบและขอความที่ประกาศกําหนด ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลอาจใชแบบหรื อ ข อ ความที่ มี ก ารจั ด ทํ า ขึ้ น เป น มาตรฐานในเรื่ อ งใดหรื อ ลั ก ษณะใดได (Voluntary Standard Form)หรืออาจจัดทําแบบและขอความการขอความยินยอมขึ้นมาเองได แตทั้งนี้ ในการขอความยิน ยอมและแบบหรือขอความในการขอความยินยอมนั้น ควรดําเนินการตามแนวทางที่คณะกรรมการคุมครองขอมูลสวนบุคคลกําหนดนี้
๓. หลักเกณฑการขอความยินยอมในการที่ผูควบคุมขอมู ลสวนบุ คคลพึ งตระหนั กวา การเก็บ รวบรวม ใช หรือเป ดเผยขอมู ลสวนบุคคล อาจดําเนินการโดยไมไดรับความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลได แตตองเปนไปตามขอยกเวนที่กฎหมายวาดวยการคุมครองขอมูลสวนบุคคลบัญญัติใหกระทําได (“ฐานทางกฎหมาย หรือ Lawful Basis”)ตามมาตรา ๒๔ แหงพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ไดแก๑) เพื่อใหบรรลุวัตถุประสงคที่เกี่ยวกับการจัดทําเอกสารประวัติศาสตรหรือจดหมายเหตุเพื่อประโยชนสาธารณะ หรือที่เกี่ยวกับการศึกษาวิจัยหรือสถิติ๒) เพื่อปองกันหรือระงับอันตรายตอชีวิต รางกาย หรือสุขภาพของบุคคล๓) เป น การจํ าเป น เพื่ อ การปฏิ บั ติ ต ามสั ญ ญาซึ่ งเจ าของขอ มู ล ส ว นบุ ค คลเป น คู สั ญ ญาหรือเพื่อใชในการดําเนินการตามคําขอของเจาของขอมูลสวนบุคคลกอนเขาทําสัญญานั้น๔) เป น การจํ าเป น เพื่ อ การปฏิ บั ติ ห น าที่ ในการดําเนิ น ภารกิ จ เพื่ อ ประโยชน ส าธารณะของผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล หรือปฏิบัติหนาที่ในการใชอํานาจรัฐที่ไดมอบใหแกผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล๕) เป น การจํ า เป น เพื่ อประโยชนโดยชอบดว ยกฎหมายของผูควบคุม ขอมู ล สว นบุ คคลหรือของบุคคลหรือนิติบุคคลอื่นที่ไมใชผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล๖) เปนการปฏิบัติตามกฎหมายของผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล
ในกรณีที่เปนขอมูลสวนบุคคลเกี่ยวกับเชื้อชาติ เผาพันธุ ความคิดเห็นทางการเมือง ความเชื่อ
ในลัทธิ ศาสนาหรือปรัชญา พฤติกรรมทางเพศ ประวัติอาชญากรรม ขอมูลสุขภาพ ความพิการ ขอมูลสหภาพ
แรงงาน ข อมู ลพั น ธุกรรม ข อมู ล ชี วภาพ หรือขอมูล อื่น ใดซึ่งกระทบตอเจาของขอมูลสวนบุ คคลในทํ านองเดียวกันตามที่คณะกรรมการคุมครองขอมูลสวนบุคคลประกาศกําหนด จะเปนไปตามขอยกเวนตามมาตรา ๒๖แหงพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒-๓ด ว ยเหตุ นี้ ความยิ น ยอมจากเจ า ของข อ มู ล ส ว นบุ ค คลจึ ง เป น ฐานทางกฎหมายสุ ด ท า ยที่ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลสามารถใชเพื่อการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคลได หากไมเปนไปตามขอยกเวนอื่นตามมาตรา ๒๔ หรือมาตรา ๒๖ แลวแตกรณี การขอความยินยอมที่ชอบดวยกฎหมายตามมาตรา ๑๙แหงพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ในกรณีที่ไมมีการกําหนดแบบหรือขอความในการขอความยินยอมที่มีสภาพบังคับตามกฎหมายอื่นไวเปนการเฉพาะ ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลพึงดําเนินการดังนี้๓.๑ การขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลที่สมบูรณตามมาตรา ๑๙ เปนไปตาม
หลักเกณฑ ดังนี้(๑) จังหวะเวลาในการขอความยิน ยอม ต องมี การขอความยิน ยอมก อนหรือในขณะกระทําการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคล(๒) ในการขอความยิน ยอมจากเจาของขอมูล สวนบุคคล ผูควบคุมขอมูล สวนบุคคล
ตองแจงวัตถุประสงคและรายละเอียดของการขอความยินยอมใหเจาของขอมูลสวนบุคคลทราบ (informed) กอนจะใหความยินยอม(๓) การขอความยินยอมตองระบุวัตถุประสงคในการใหความยินยอมอยางเฉพาะเจาะจง(specific) ไมใชระบุวัตถุประสงคอยางกวาง ๆ เปนการทั่วไป(๔) การขอความยิน ยอมตองแยกสวนออกจากขอความอื่น อยางชัดเจน มีแบบหรือขอความที่เขาถึงไดงายและเขาใจได รวมทั้งใชภาษาที่อานงาย และไมเปนการหลอกลวงหรือทําใหเจาของขอมูล
สวนบุคคลเขาใจผิดในวัตถุประสงค(๕) การขอความยิ น ยอมจะชอบด ว ยกฎหมาย ก็ ต อ เมื่ อ เจ า ของข อ มู ล ส ว นบุ ค คลใหความยินยอมโดยสมัครใจและอิสระ (freely given) จากเจาของขอมูลสวนบุคคล โดยปราศจากกลฉอฉล
หลอกลวง ขมขู หรือสําคัญผิด(๖) การให ความยิน ยอมตองไมมี ลักษณะที่ เปน เงื่อนไขที่ บั งคับ หรือ ผูกมัด หรือเป นเงื่อนไขที่บังคับใหเจาของขอมูลสวนบุคคลตองใหความยินยอมกอนการเขาทําสัญญาซึ่งรวมถึงการใหบริการใด ๆเพื่อเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคลที่ไมมีความจําเปนหรือเกี่ยวของสําหรับการเขาทําสัญญา
ซึ่งรวมถึงการใหบริการนั้น ๆคําอธิบาย
ในการขอความยินยอม เจาของขอมูลสวนบุคคลไดใหความยินยอมโดยสมัครใจและอิสระหรือไม
ใหพิจารณาวา กอนหรือในขณะใหความยินยอม เจาของขอมูลสวนบุคคลมีอิสระในการตัดสินใจ โดยไมมีปจจัย
ภายนอกมากดดั น บั งคั บ ขู เข็ ญ หลอกลวง หรือทํ าให เข าใจผิด จนถึงขั้น ที่ ทํ าให เจาของขอมู ล สว นบุ คคลแสดงเจตนาใหความยินยอม

-๔ตัวอยางที่ ๑บริษัท ก เปนผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลที่ใหบริการแอปพลิเคชัน (Application) ผานโทรศัพทมือถือในการตัดตอภาพ บริษัท ก ไดระบุ เงื่อนไขในการใชแอปพลิเคชัน ดังกลาววา ผูใชบริการหรือเจาของขอมู ลสวนบุคคลตองใหความยินยอมใหบริษัท ก ใชขอมูลสวนบุคคลที่ระบุตําแหนงของเจาของขอมูลสวนบุ คคลตามพิกัด GPS (GPS Location) และบริษัท ก สามารถบันทึกพฤติกรรมการใชแอปพลิเคชันดังกลาวของเจา
ของขอมูลสวนบุคคล เพื่อวัตถุประสงคทางการตลาดดวย (ซึ่งไมไดเกี่ยวของหรือจําเปนกับการใหบริการตัดตอภาพ) จึงจะสามารถใชบริการได ผูใชบริการที่เปนเจาของขอมูลสวนบุคคลจึงกดให ความยินยอม การใหคํายินยอมดังกลาวไมถือเปนการใหความยินยอมโดยสมัครใจและอิสระ
ตัวอยางที่ ๒หนวยงานของรัฐแหงหนึ่งใหบริการซอมบํารุงถนนใหแกประชาชนทั่วไป แตหนวยงานของรัฐดังกลาว
ระบุวา ประชาชนทั่วไปตองระบุขอมูลสวนบุคคลที่ไมเกี่ยวของกับการซอมบํารุงถนน เชน ที่อยูอีเมล เพื่อรับ
ขอมู ล ขาวสารเกี่ ยวกั บ การซ อมบํ ารุงถนน โดยประชาชนตองกดใหความยิน ยอมในการเก็บ รวบรวมขอมูลดังกลาวผานแอปพลิเคชันเทานั้นจึงจะสามารถใชบริการตรวจสอบขอมูลการซอมบํารุงถนนได บุคคลที่ไมใหความยินยอมจะไมสามารถใชบริการดังกลาวได
การใหความยินยอมแกหนวยงานของรัฐดังกลาว ไมถือเปนการใหความยินยอมโดยสมัครใจ และอิสระ
ดังนั้น ประชาชนยอมสามารถใชบริการตรวจสอบขอมูลการซอมบํารุงถนนของหนวยงานของรัฐแหงนั้นได โดยไมจําเปนตองใหความยินยอมในการเก็บรวบรวมขอมูลสวนบุคคลทึ่ไมเกี่ยวของกับการซอมบํารุงถนน เชน ที่อยูอีเมลดังกลาว
๓.๒ การขอความยิ น ยอมตองไม เป น สวนหนึ่งของขอตกลง นิ ติ กรรมสัญ ญา หรือเงื่อนไข
ในการซื้อสินคา ใหบริการ หรือทําธุรกรรม โดยการขอความยินยอมนั้นตองแยกสวนออกจากขอความอื่น เชนสัญญา อยางชัดเจน ไมสามารถนําไปเปนสวนใดสวนหนึ่งของสัญญาได
ตัวอยางที่ ๓ธนาคารขอใหลูกคาของธนาคารใหความยินยอมเพื่อการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคล
โดยไมไดแยกแบบฟอรมการขอความยินยอมออกจากสัญญา แตกลับระบุขอความในการขอความยินยอมนั้น
เปนสวนหนึ่งของขอสัญญาแทน ถือวาไมเปนการใหความยินยอมโดยชอบดวยกฎหมาย

-๕๓.๓ ในการขอความยินยอม ตองแจงวัตถุประสงคของการเก็บรวบรวม ใชหรือเปดเผยขอมูล
สวนบุคคลอยางเฉพาะเจาะจง (specific) ใหเจาของขอมูลสวนบุคคลทราบ และหามมิใหระบุวัตถุประสงค
ในการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคลหลายประเภทหรือหลายเรื่องหรือเปนการทั่วไปมารวม
อยูในการขอความยินยอมเพียงครั้งเดียว
ตัวอยางที่ ๔บริษั ท ก ทํ าแบบฟอรม การขอความยิ น ยอมให แกลูกคาเพื่ อวัตถุป ระสงค (๑) ในการสงขอมูล แกบุคคลภายนอกเพื่อทําการตลาด และ (๒) เก็บรวบรวมขอมูลเพื่อใชวิเคราะหขอมูล สําหรับกิจการของบริษัท
ในเครื อ ทุ ก ประเภท การขอความยิ น ยอมในลั ก ษณะเช น นี้ ถื อ ว า เป น การขอความยิ น ยอมโดยไม ได ร ะบุวัตถุประสงคเปนการเฉพาะ
๓.๔ ในการขอความยิ น ยอม ผู ค วบคุ ม ข อ มู ล ส ว นบุ ค คลจะต อ งแจ ง ให เ จ า ของข อ มู ลสวนบุคคลทราบรายละเอียดดังตอไปนี้ กอนหรือในขณะเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคล(๑) ขอมูลเกี่ยวกับผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล(๒) วัตถุประสงคของการเก็บรวบรวมเพื่อการนําขอมูลสวนบุคคลไปใชหรือเปดเผย(๓) รายละเอียดประเภทของขอมูลสวนบุคคลที่จะมีการเก็บรวบรวม(๔) สิทธิของเจาของขอมูลสวนบุคคลในการถอนความยินยอม และรายละเอียดวาจะกระทําไดโดยวิธีใด อยางไร๓.๕ การแจงวัตถุประสงคและรายละเอียดของการเก็บรวบรวม ใช เปดเผยขอมูลสวนบุคคลสามารถทําไดหลายวิธี เชน การแจงเปนหนังสือ การแจงทางวาจา การแจงทางขอความในรูปแบบ SMS, อีเมล,MMS หรือทางโทรศัพท หรือวิธีการทางอิเล็กทรอนิกสอื่นใด เชน การระบุรายละเอียดใน URL หรือ QR codeเปนตน
๓.๖ การขอความยินยอมจะตองมีการใหเจาของขอมูลสวนบุคคลแสดงเจตนาโดยชัดแจง(clear affirmative act) โดยเจ าของข อ มู ล ส ว นบุ ค คลจะต องกระทํ าการหรื อ แสดงให เห็ น ได อ ย างชั ด เจนวาไดใหความยินยอม เชน การยื่นหนังสือใหความยินยอมที่เจาของขอมูลสวนบุคคลจัดทําขึ้นเอง การลงนามใหความยินยอม ในแบบฟอรมใหความยินยอมที่ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลจัดทําขึ้น การคลิกใน checkboxเพื่ อ ระบุ ว า “ยิ น ยอม” โดยเจ า ของข อ มู ล ส ว นบุ ค คลเอง การกดปุ ม บนโทรศั พ ท มื อ ถื อ ๒ ครั้ ง ติ ด กั นเพื่ อ แสดงเจตนายื น ยั น หรื อ การสไลด ห น าจอ (swipe) เป น ต น เพื่ อ แสดงถึ งเจตนาการให ค วามยิ น ยอมของเจ าของข อ มู ล ส ว นบุ ค คล เมื่ อ ได มี ก ารแจ งอย างชั ด เจนแล ว ว าการกระทํ าดั งกล าวแสดงถึ งการตกลงหรือยินยอมใหเก็บรวบรวม ใช หรือ เปดเผยขอมูลสวนบุคคล-๖ขอสังเกต๑) ในการเก็บรวบรวมขอมูลสวนบุคคล ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลมีหนาที่ตามกฎหมายที่ จ ะต องดํ าเนิ นการแจ งวัตถุ ประสงค และรายละเอี ยดในการเก็ บรวบรวมข อมู ลส วนบุ คคล (privacy notice)ตามมาตรา ๒๓ แหงพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ ดวย๒) สํ า หรั บ ข อ มู ล ส ว นบุ ค คลที่ ผู ค วบคุ ม ข อ มู ล ส ว นบุ ค คลได เก็ บ รวบรวมไว ก อ นวั น ที่พระราชบั ญ ญั ติ คุมครองข อมู ล ส ว นบุ คคล พ.ศ. ๒๕๖๒ มีผ ลใช บังคับ ผูควบคุ มขอมูล สว นบุ คคลสามารถ
เก็บรวบรวมและใชขอมูลสวนบุคคลนั้นตอไปไดตามวัตถุประสงคเดิมตามมาตรา ๙๕ แตสําหรับการเก็บรวบรวมขอมูลสวนบุคคลที่ตองไดรับความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคล ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลตองกําหนดวิธีการยกเลิกความยินยอมและเผยแพรประชาสัมพันธใหเจาของขอมูลสวนบุคคลที่ไมประสงคใหผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลเก็บรวบรวมและใชขอมูลสวนบุคคลดังกลาวสามารถแจงยกเลิกความยินยอมไดโดยงาย๔. ลักษณะความยินยอมที่กฎหมายกําหนด
การขอความยินยอมตองทําโดยชัดแจง (explicit) โดยอาจทําเปนหนังสือ หรือทําโดยผานระบบอิเล็กทรอนิกสก็ไดเวนแตโดยสภาพไมอาจขอความยินยอมดวยวิธีการดังกลาวไดคําอธิบายการขอความยินยอมและการใหความยินยอมที่ทําโดยชัดแจง หมายความวา เจาของขอมูล
สวนบุคคลไดแสดงใหเห็นถึงการใหความยินยอมอยางชัดเจน (express statement of consent) ซึ่งอาจทําไดโดยการใหเจาของขอมูลสวนบุคคลยืนยันใหความยินยอมเปนลายลักษณอักษร โดยผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลอาจกําหนดให เจาของขอมูลสวนบุคคลลงนามก็ไดเพื่อความชัดเจนโดยปราศจากขอสงสัยและเพื่อเก็บ เป นหลักฐานอางอิงในอนาคต อยางไรก็ตาม การใหความยินยอมเปนลายลักษณอักษรโดยเจาของขอมูลสวนบุคคล
ลงนาม ไมใชวิธีการเดียวในการขอความยินยอมและใหความยินยอมโดยชัดแจง การใหความยินยอมสามารถทํา
ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกสโดยวิธีการตาง ๆ ได เชน การกรอกแบบฟอรมในระบบอิเล็กทรอนิกส การสงอีเมล
การสงเอกสารอิเล็กทรอนิกสที่สแกนจากตนฉบับ หรือการใชลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส โดยอาจพิ จารณาใช
วิธีการที่สามารถระบุตัวเจาของขอมูลสวนบุคคลและสามารถแสดงเจตนาของเจาของขอมูลสวนบุคคล และใชวิธีการที่เชื่อถือไดโดยเหมาะสมกับวัตถุประสงคหรือวิธีการอื่นใดที่สามารถยืนยันตัวเจาของขอมูลสวนบุคคลและสามารถแสดงเจตนาของเจาของขอมูลสวนบุคคลไดโดยวิธีการนั้นเองหรือประกอบกับพยานหลักฐานอื่น
ตามกฎหมายวาดวยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส ซึ่งรวมถึงการใหความยินยอมโดยใชรหั สผาน (password)ลายมื อ ชื่ อ ดิ จิ ทั ล (digital signature) ลายมื อ ชื่ อ อิ เล็ ก ทรอนิ ก ส ในรู ป แบบ ข อ มู ล ชี ว มาตร (biometrics)(เช น มานตา ลายนิ้ วมื อ ใบหน า เสีย ง หรืออัตลักษณอื่น ใดที่ส ามารถยืน ยัน ตัวตนไดวาเปนเจาของขอมูลสวนบุคคลจริง)-๗นอกจากนี้ ในบางกรณี การใหความยิน ยอมทางวาจาหรือทางโทรศัพทอาจมีความชัดแจง
เพียงพอที่จะถือเปนความยินยอมที่ชอบดวยกฎหมาย เชน กรณีที่โดยสภาพไมอาจขอความยินยอมเปนหนังสือ
หรือทําโดยผานระบบอิเล็กทรอนิกสได หากไดใหรายละเอียดเกี่ยวกับการขอความยินยอมอยางชัดเจน และได
ขอใหเจาของขอมูลสวนบุคคลกระทําการหรือแสดงใหเห็นไดอยางชัดเจนวาไดใหความยินยอม เชน โดยการ
กดปุม หรือการใหคํายืนยันทางวาจา เปนตน
๕. การถอนความยินยอมเจ า ของข อ มู ล ส ว นบุ ค คลต อ งสามารถถอนความยิ น ยอมเสี ย เมื่ อ ใดก็ ได โดยจะต อ งถอนความยิ น ยอมได งายเช น เดี ย วกั บ การให ความยิ น ยอม เวน แต มีขอ จํากัดสิ ทธิในการถอนความยิ น ยอมโดย
กฎหมายหรื อสั ญ ญาที่ ให ป ระโยชน แก เจ าของข อมู ล ส ว นบุ ค คล โดยผู ควบคุ ม ขอมู ล ส ว นบุ ค คลต อ งแสดง
รายละเอีย ดวิธีการ เงื่อนไข หรือแบบฟอร มในการถอนความยิ น ยอมให เดน ชั ด (prominent) ในบริ เวณที่เห็นไดชัดเจนในการขอความยินยอมไมวาในรูปแบบหนังสือหรืออิเล็กทรอนิกสคําอธิบายในกรณีที่ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลและเจาของขอมูลสวนบุคคลแสดงเจตนาโดยใหความยินยอมดวยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส เชน การใชเมาสคลิกกด ใหความยินยอม การสไลดหนาจอ หรือการวาด key stroke เพื่อใหความยินยอม การถอนความยินยอมก็ตองใชวิธีการแบบเดียวกันหรือระดับเดียวกันไดโดยงาย หรือเปนวิธีการอื่นใดที่ เจาของขอมูลสวนบุคคล สามารถเขาถึงไดโดยงายเชนเดียวกับการขอความยินยอม
ในกรณีที่มีการขอความยินยอมของเจาของขอมูลสวนบุคคลโดยทางเว็บไซตหรืออีเมล และเจาของขอมูลสวนบุคคลแสดงเจตนาโดยใหความยินยอมในลักษณะการล็อกอิน (log in) เขาสูระบบเพื่อใหความยินยอม หรือการใชลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกสกรอกขอมูลเพื่อใหความยินยอม หรือการใหความยินยอมโดย
ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกสที่เชื่อถือไดในรูปแบบขอมูลชีวมาตร (biometrics) เชน ใบหนา เสียง หรือการใชรูปแบบของการเชื่อมตออุป กรณ คอมพิ วเตอรเขาด วยกัน เพื่ อขอความยิ นยอมในระบบ Internet of Things (IoTs)
การถอนความยินยอมก็ตองใชวิธีการยกเลิกโดยงายเชนเดียวกัน หรือระดับเดียวกันกับการขอความยินยอมหรือเปนวิธีการอื่นใดที่เจาของขอมูลสวนบุคคลสามารถถอนความยินยอมไดโดยงายเชนเดียวกัน
การถอนความยินยอมจะตองไมเปนการสรางภาระ คาใชจาย หรือขั้นตอนใหกับเจาของขอมูล
สวนบุคคลมากกวาการใหความยินยอม และไมมีผลทําใหการใหบริการดอยประสิทธิภาพลงตัวอยางที่ ๕บริ ษั ท ข ให บ ริ ก ารจํ า หน า ยบั ต รชมคอนเสิ ร ต ผ า นทางแอปพลิ เ คชั น (Application) ผ า นโทรศัพทมือถือ และขอความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคลในการเก็บรวบรวม ใช และเปดเผยขอมูลสวนบุคคล โดยการใหความยินยอมของเจาของขอมูลสวนบุคคลอาศัยเพียงการกดตกลงหรือปฏิเสธผานแอปพลิเคชัน หรือใชใบหนาสแกนเพื่อยืนยันหรือปฏิเสธการใหความยินยอม-๘เงื่ อ นไขในการถอนความยิ น ยอมก็ ต อ งใช วิ ธี ก ารเดี ย วกั น หรื อ เป น วิ ธี ก ารอื่ น ใดที่ เจ า ของข อ มู ลสวนบุ คคลสามารถถอนความยินยอมไดโดยงายเชน เดียวกัน หากบริษัท ข ระบุวา “การถอนความยิน ยอมจะใชวิธีกดปุมถอนความยินยอม หรือสแกนใบหนาถอนความยินยอมไมได ตองใหเจาของขอมูลสวนบุคคล
โทรศัพทไปที่บริษัท ข ในเวลาทําการเพื่อยกเลิกความยินยอมเทานั้น” เงื่อนไขในการถอนความยินยอมดังกลาว
ถือวา ขัดตอกฎหมาย ไมสามารถใชบังคับไดเพราะเปนการสรางภาระใหเจาของขอมูลสวนบุคคลและไมใชวิธีการถอนความยินยอมโดยงายเชนเดียวกับการใหความยินยอมขอสังเกต๑) การถอนความยินยอมยอมไมสงผลกระทบตอการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูล
สวนบุคคลที่เจาของขอมูลสวนบุคคลไดใหความยินยอมไปแลวโดยชอบ แตจะมีผลตอการเก็บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคลที่เกิดขึ้นหลังการถอนความยินยอม๒) ในกรณี ที่ การถอนความยิ น ยอมส งผลกระทบต อเจ าของข อมู ล ส ว นบุ คคลในเรื่องใดผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลตองแจงใหเจาของขอมูลสวนบุคคลทราบถึงผลกระทบจากการถอนความยินยอมนั้น๓) การถอนความยิน ยอม ไมมีผลต อการเก็ บรวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลส วนบุ คคลที่อาจดําเนินการไดโดยไมไดรับความยินยอมจากเจาของขอมูลสวนบุคคล ตามขอยกเวนที่มาตรา ๒๔ และมาตรา ๒๖ แหงพระราชบัญญัติคุมครองขอมูลสวนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ กําหนดใหกระทําได
๖. การใหความยินยอมและการถอนความยินยอมในกรณีผูเยาวในการใหความยินยอมของผูเยาวที่เปนเจาของขอมูลสวนบุคคล ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคล
พึงทราบวา ผูควบคุมขอมู ลสวนบุ คคลจะตองใชความระมัดระวังและมาตรฐานในการขอความยินยอมจาก
ผูเยาวที่สูงกวาบุคคลที่ บ รรลุนิ ติภ าวะแลว เพื่อเป นการปกปองผูเยาวจากการถูกหลอกลวง กลฉอฉล ขมขูสําคัญผิด หรือการกระทําที่ผิดกฎหมาย๖.๑ เงื่อนไขเรื่องอายุและลักษณะของการใหความยินยอมก) ในกรณี ที่ผูเยาวยังไมบรรลุนิติภาวะ (อายุมากกวา ๑๐ ป แตยังไมบรรลุนิติภาวะตามกฎหมาย)การขอความยินยอมจะตองกระทําโดยชัดแจง โดยผูเยาวสามารถใหความยินยอม
ดวยตนเอง โดยลําพังได หากเปนการที่ผูเยาวทํานิติกรรมที่ตองทําเองเฉพาะตัวและเปนการสมแกฐานานุรูป
แหงตนและเปนการอันจําเปนในการดํารงชีพตามสมควร หรือเปนเพียงเพื่อจะไดไปซึ่งสิทธิอันใดอันหนึ่ง หรือเป น การเพื่ อให ห ลุดพ น จากหน าที่ อันใดอันหนึ่ง (มาตรา ๒๒-๒๔ แหงประมวลกฎหมายแพ งและพาณิ ชย )แตหากไมใชกรณีเหลานั้น ตองไดรับความยินยอมจากผูใชอํานาจปกครองที่มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาวดวย-๙รูปแบบและเงื่อนไขการขอความยินยอมจะตองเปนไปตามแนวทางการดําเนินการนี้นอกจากนี้ขอความที่ระบุเพื่อขอความยินยอมจากผูเยาวไมวาจะทําในรูปแบบใด ตองเปนภาษาหรือวิธีการที่ ผู เยาวส ามารถทํ า ความเข า ใจได โดยง า ย และมี ม าตรการตรวจสอบอายุ ข องผู เยาว (age verification)ที่เหมาะสมตามระดับความเสี่ยง เชน การยืนยันการใหความยินยอมของผูเยาวโดยใชเลขประจําตัวประชาชน
ของผูเยาวหรือวิธีการอื่นที่เชื่อถือไดวาบุคคลดังกลาวเปนผูเยาวจริงและมีอายุมากกวา ๑๐ ปข) ในกรณีที่ผูเยาวมีอายุไมเกิน ๑๐ ปผูควบคุ มข อมู ลสว นบุ คคลตองขอความยิน ยอม จากผูใชอํานาจทางปกครองที่ มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาวเทานั้น จะขอความยินยอมจากผูเยาวโดยไมไดรับความยินยอมโดยชัดแจงจาก
ผูใชอํานาจปกครองไมไดโดยการขอความยินยอมควรมีการตรวจสอบ (verification) ที่เหมาะสมตามระดับความเสี่ยงวาผูใหความยินยอมเปนผูใชอํานาจปกครองที่มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาวจริง และตองใชภาษาหรือวิธีการที่ผูใชอํานาจทางปกครองสามารถทําความเขาใจไดโดยงายค) มาตรการในการตรวจสอบอายุของผูเยาวให ผูควบคุมขอมูล สวนบุคคลใชมาตรการยืนยั นตัวตนของผูเยาวห รือผูใชอํานาจ
ปกครองที่เหมาะสมตามระดับความเสี่ยง โดยผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลจะตองคํานึงถึงผลกระทบของการเก็บ
รวบรวม ใช หรือเปดเผยขอมูลสวนบุคคลของผูเยาวเปนสําคัญตัวอยางที่ ๖บริษัท ค เป น ผูให บ ริการเกมออนไลนสําหรับ ผูเยาวและตองการจะใหบ ริการเกมออนไลนสําหรับ
ผูเยาว บริษัท ค พึงดําเนินการขอความยินยอมโดยชัดแจง ดังตอไปนี้๑) มีมาตรการทางเทคนิ คหรือเงื่อนไขการใหบ ริการใหผูสมั ครที่เปน ผูเยาวสามารถระบุอายุวาเปน
ผูเยาวที่สามารถใหความยินยอมเองได (อายุมากกวา ๑๐ ป) หรือเปนผูเยาวที่ตองใหผูใชอํานาจปกครองที่มี
อํานาจกระทําการแทนผูเยาวใหความยินยอม (อายุไมเกิน ๑๐ ป)๒) ในกรณีที่เปนผูเยาวที่มีอายุไมเกิน ๑๐ ปบริษัท ค ควรระบุเงื่อนไขใหผูเยาวแจงผูใชอํานาจปกครอง
ที่มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาวใหความยินยอมและสงความยินยอมดังกลาวของผูใชอํานาจปกครองใหบริษัท คโดยตรง โดยอาจขออีเมลหรือหมายเลขโทรศัพทของผูใชอํานาจปกครองเพื่อยืนยันการใหความยินยอมและบันทึกการใหความยินยอมนั้น๓) เมื่อผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลไดรับความยินยอมทางอีเมลหรือโทรศัพทจากผูใชอํานาจปกครองแลว
ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลควรบันทึกและยืนยันตัวตนของผูใชอํานาจปกครองและรายละเอียดความยินยอมดังกลาววาถูกตองหรือไมผานอีเมลหรือหมายเลขโทรศัพทที่ผูใชอํานาจปกครองใหมา หรือวิธีการอื่นที่นาเชื่อถือ- ๑๐ ๔) ในกรณี ที่มีขอรองเรียนจากเจาของขอมูลสวนบุคคลหรือสํานักงานคณะกรรมการคุมครองขอมูล
สวนบุคคล วาการใหความยินยอมของผูเยาว และ/หรือผูใชอํานาจปกครองที่มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาว
ดังกลาวไมถูกตอง บริษัท ค ควรมีมาตรการตรวจสอบและยืนยัน ตัวตนของผูเยาวและผูใชอํานาจปกครองโดยไมชักชา
ในการดําเนินการดังกลาว ผูควบคุมขอมูลสวนบุคคลสามารถเก็บรวบรวมขอมูลสวนบุคคลของผูเยาว
และผูใชอํานาจปกครองไดเท าที่ จําเป นและไมเกินสมควร เพื่อการยืนยัน ตัวตนและตรวจสอบความถูกต องในการทํานิติกรรมสัญญาเทานั้น
๖.๒ การถอนความยินยอมของผูเยาวให นําหลักเกณฑการถอนความยินยอมของบุคคลทั่วไปตามขอ ๓ มาปรับใชกับกรณี
ผูเยาวหรือผูใชอํานาจปกครองที่มีอํานาจกระทําการแทนผูเยาวเชนเดียวกัน
๗. กรณีเจาของขอมูลสวนบุคคลเปนคนไรความสามารถหรือเสมือนไรความสามารถ
ในกรณี ท่ี เจาของข อมูล ส วนบุคคลเป น คนไรความสามารถหรือคนเสมื อนไรความสามารถให ข อความยิ น ยอมจากผู อ นุ บ าลที่ มี อํ า นาจกระทํ า การแทนคนไรค วามสามารถ หรือ ผู พิ ทั ก ษ ที่ มี อํ านาจกระทําการแทนคนเสมือนไรความสามารถ แลวแตกรณี โดยใหนําหลักเกณฑการขอความยินยอมตามแนวทางการดําเนินการนี้มาปรับใชโดยอนุโลม
_______________________