フィリピノ語版

Teksto Para sa mga Dayuhang Mag-aaral(Heograpya)
外国人生徒のための学習資料（地理）Sanggunian ng Edukasyon ng Perepaktura ng Hyogo
Sentro ng mga Kabataan na Mula sa Iba't Ibang Kultura

Kabanata 1 Mga Iba’t Ibang Rehiyon sa Bansang Hapon
1. Ang Anyong-Lupa ng Bansang Hapon

1

2. Klima sa Bansang Hapon

3

3. Agrikultura sa Bansang Hapon

5

4. Industriya ng Pangingisda sa Bansang Hapon

7

5. Industriya sa Bansang Hapon

9

6. Populasyon sa Bansang Hapon

12

7. Problema sa Kapaligiran sa Bansang Hapon

13

Kabanata 2 Mga Iba’t Ibang Bansa at Rehiyon sa Mundo
1. The Peoples’ Republic of China

14

2. The Republic of Korea (South Korea) at
Democratic People’s Republic of Korea (North Korea)

18

3. Timog-Silangang Asya

20

4. Brazil

23

5. Estados Unidos ng Amerika (United States of America)

25

6. EU (European Union)31Kabanata 1 Mga Iba’t Ibang Rehiyon sa Bansang Hapon
1. Ang Anyong-Lupa ng Bansang Hapon

(4)
(6)

(5)
(1)

(2)
(3)
Chart 1 Mapa ng Bansang Hapon
Ang archipelago ng bansang Hapon ay nasa silangan ng Kontinente ng Asia. Itoay binubuo ng apat na malalaking isla, (1) Honshu, (2) Shikoku, (3) Kyushu at (4)Hokkaido, at marami pang isla. Ang bansang Hapon ay nasasakop ng humigit kumulangsa sukat na 378,000 parisukat kilometro (square kilometer).
Ang archipelago ng bansang Hapon ay napapalibutan ng karagatan tulad ng (5)Karagatang Pasipiko (Pacific Ocean) at (6) Dagat Hapon (Japan Sea). Sa bansang
Hapon ay maraming bulkan at hanay ng mga bundok, at magkakaiba ang mga
anyong-lupa. Ang mga ilog ay maiksi at may matuling agos.
To, Do, Fu, KenとMay 47 prepektura (to, do, fu, ken) sa bansang Hapon. To (=都) ay ginagamit
どう

ふlamang sa Tokyo-to. Do (=道 ) ay ginagamit lamang sa Hokkai-do. Fu (=府 ) ay
けんginagamit sa Kyoto-fu at Osaka-fu. Ken (=県) ay ginagamit sa ibang 43 prepektura.
Mga Bulubundukin sa Bansang Hapon
Ang archipelago ng bansang Hapon ay nasa circum-Pacific volcanic zone. Aktibo
ang malabulkang aktibidad at maraming lindol. 70 porsyento (percent) ng lupain ng
bansang Hapon ay binubuo ng kabundukang napapalibutan ng kagubatan.
Sa kalagitnaan ng Honshu, mayroong tatlong hanay ng bundok na sumasaklaw,
ひ

だ

き

そ

あかいし

Hida (=飛騨), Kiso (=木曽) at Akaishi (=赤石). Kapag pinagsamasama ang tatlongにほんsaklaw ng bundok sila ay tinatawag na Nihon Alps (=日本アルプス) o Bubong ng
にほん

や

ね

ふ

じ さん

Hapon (=日本の屋根) na humigit kumukang sa taas na 3,000 metro (meter).
Fuji-san (=富士山) ay pinakamataas na bundok sa bansang Hapon na may sukat
na 3,776 metro (meter).
1

Sa kasalukuyan mayroong mga 60 na aktibong bulkan sa bansang Hapon. Ang
あさ ま やまあ

そ ざん

mga sikat na aktibong bulkan ay Asama-yama (=浅 間 山 ), Aso-zan (=阿 蘇 山 ),さくらじま

うんぜんだけみ はらやま

Sakura-jima (= 桜 島), Unzen-dake (=雲仙岳), Mihara-yama (=三原山) at iba pa.
Kapatagan sa Bansang Hapon
Sa bansang Hapon maraming kapatagan na nabuo ng natambak na lupang dinalang ilog. Ang mga uri ng anyong-lupa na nabuo ng ilog ay sumusunod na 3.
さんかく す1. Delta (=三角州)
Ang anyong-lupang ito ay nabubuo sa bunganga ng ilog kung saan dumadaloy
ang ilog sa dagat. Kamukha ng letrang Griego (Greek) na delta (Δ) kung kaya
pinangalanan ng ganito.
せんじょう ち2. Alluvial fan (=扇 状 地)
Ang anyong-lupang ito ay nabubuo sa kung saan dumadaloy ang ilog galing sa
pagitan ng bundok papunta sa kapatagan. Nahahawig ito sa hugis ng pamaypay kaya
pinangalanan ng ganito.
か がんだんきゅう

3. River terrace (=河岸段 丘 )Ang anyong-lupang ito ay nabubuo sa gitna at higit na mababang bahagi ng
ilog. Ang anyong-lupang baibaitang ang hugis kaya pinangalanan ng ganito.
Ilog sa Bansang Hapon
Maliit at makitid ang sukat ng lupa sa bansang Hapon, at halos bundukin ito.
Kaya maiksi ang mga ilog at mabilis ang agos na dumadaloy sa dagat. Peligro sa baha at
kakulangan sa tubig ay isa sa nangyayari. Gayunpaman maraming ilog ay naaangkop sahydroelectric power generation sa gamit ng mabilis na agos.
Ang Shinano-gawa ang pinakamahabang ilog sa bansang Hapon na may haba ng
367 kilometro (kilometer).
At ang ilog na may pinakamalawak na sukat ng lunas ay ang Tonegawa na
dumadaloy sa Kapatagan Kanto (the Kanto Plain).
Lawa sa Bansang Haponびわこ

Ang pinakamalaking lawa sa bansang Hapon ay ang Biwa-ko (=琵琶湖) na
matatagpuan sa Prepektura ng Shiga na may sukat na 670 parisukat kilometro (square
kilometer). Ang pinakamalalim na lawa sa bansang Hapon naman ay ang Tazawa-ko na
matatagpuan naman sa Prepektura ng Akita na may sukat na 423 metro (meter) ang
lalim.

2

2. Klima sa Bansang Hapon

Liman Current

Oyashio
Tsushima Current

Kuroshio

Chart 1 Mga Current sa Paligid ng Bansang Hapon
Sa limang mga pangunahing klima sa buong mundo (Nettai / Tropiko / theTropical Zone, Ontai / Kainamang Sona / the Temperate Zone, Reitai / Malamig na
Sona / the Arctic Zone, Kantai / Napakalamig na Sona / the Polar Zone, Kansotai/
Tag-tuyot na Sona / the Dry Zone), ang karamihan ng bansang Hapon ay nasasakop ng
Kainamang Sona. May pagbabago ng apat na klaseng panahon sa buong taon. At
maraming umuulan. Kung ikukumpara sa ibang mga nasasakupan ng Kainamang Sonasa mundo, malaki ang kaibahan ng temperatura sa pagitan ng tag-init at taglamig at
marami ang patak ng ulan sa lahat ng apat na panahon.
Dahil umaabot ang bansang Hapon mula sa timog hanggang hilaga,magkaibang-magkaiba ang klima sa Hokkaido na nasa hilaga at ang klima sa Prepektura
ng Okinawa na nasa timog.
Mga Katangian ng Klima sa Hokkaido
Ang Hokkaido ay sakop ng Malamig na Sona / the Arctic Zone (Subpolar Zone).
つゆMaliwanag ang kaibahan ng apat na panahon ngunit walang tag-ulan (=梅雨). Mababa
ang temperatura at kahalumigmigan sa buong taon at mahaba ang taglamig at maraming
nagniniyebe. Dahil mas maiksi ang tagsibol at taglagas kaysa sa Honshu, pinakahuling
namumulaklak ang serena (cherry blossom) sa tagsibol at pinakamaagang
nagsisimulang magbago ang kulay ng mga dahon sa taglagas.
Sa Lungsod Kushiro na nakaharap sa Dagat Pasipiko (Pacific Ocean), kapag
panahon ng tag-init ang maalinsangang hangin mula sa timog-silangan ay dumadaan sa
おやしお

ち しまかいりゅう

itaas ng Oyashio (Chishima Kairyu) (=親潮, 千島海 流 ). At kung minsan nagdudulot
ang pinalamig na hangin ng hamog (fog). Kung kayat kahit na sa tag-init ang
れいがいtemperatura ay hindi tumataas, na nakakapinsala sa tanimang pang-agrikultura (=冷害).
Sa Lungsod Abashiri na nakaharap sa Dagat Okhotsk (Okhotsk Sea), simulataglamig hanggang tagsibol, hindi makapangisda ang mga tao dahil sa naaanod na yelo
sa baybayin. Subali’t ang mga naaanod na yelo ay kayamanan ng panlalakbay (tourism).
Karagdagang kaalaman Shiretoko Peninsula ay idinagdag sa Pandaigdigang Pamanang
Pangkalinangan (World Cultural Heritage) ng UNESCO noong Hulyo 2005.
3

Mga Katangian ng Klima sa Prepektura ng Okinawa
Ang prepektura ng Okinawa ay sakop sa lugar ng Subtropikong Sona (SubtropicalZone). Ang katangian ng klima dito ay mataas na temperatura sa buong taon.
Kabaligtaran sa Hokkaido hindi nagniniyebe, at ang apat na klase ng panahon ay dimasyadong pansinin di gaya ng sa Honshu. Dito unang namumulaklak ang seresa(cherry blossom). Madalas namumuo ang mga ulap at maulan dito sa buong taon.
たいふうぎん ざ
Tinatawag ang Distritong Okinawa na Ginza ng Bagyo (=台風銀座) at lumalapit
dito ang maraming bagyo taun-taon. Mas mababa ang pinakamataas na temperatura dito
kaysa sa Honshu subali’t matinding sikat ng araw ay nagbibigay katangian dito.
Karagdagang kaalaman Ang mga isla ng Okinawa ay napapalibutan ng magagandang
koral (coral reef). At ang mga 90 porsiyento (percent) ng pangalawa sa pinakamalaking
isla sa Prepektura ng Okinawa, Islang Iriomote ay binubuo ng kagubatan. Sa Islang
Iriomote ay nabubuhay at pinangangalangaan ang mga hayop at halaman na kakaiba sa
Subtropikong Sona, tulad ng Iriomote wildcat na inilista sa Special Natural Monument.
SapporoTemperatura

Naha
Temperatura

Pangkaraniwang
sa Buong Taon

Temperatura

Pangkaraniwang
sa Buong Taon

Patak ng Ulan

Patak ng Ulan sa Buong Taon

Buwan

Temperatura
Patak ng Ulan

Patak ng Ulan sa Buong Taon

Buwan

Chart 2 Paghahambing ng Pangkaraniwang Temperatura at Patak ng Ulansa Bawa’t Buwan sa Sapporo at Naha
Mga Katangian ng Klima sa Tabing Dagat ng Dagat Hapon at Karagatang PasipikoAng klima sa tabing-dagat ng Dagat Hapon at sa tabing-dagat ng Karagatang
Pasipiko ay magkaiba. Tuwing taglamig ang panapanahong hilagang-kanlurang hangin
ay humahampas. Ang malamig at tuyong hanging nanggaling sa kontinente ay
tinutustusan ng init at tubig singaw (water vapor) mula sa ibabaw ng dagat habang
dumadaan sa Dagat Hapon, at bumubuo ng ulap ng niyebe (snow cloud). Ang ulap ngniyebeng ito ay hindi makatawid sa mga hanay ng bundok na itinuturing na gulugod ng
archipelago ng bansang Hapon tulad ng hanay ng bundok Ou at hanay ng bundok
Chugoku, at nagniniyebe sa tabing-dagat ng Dagat Hapon. Gayunpaman ang natuyong
hangin pagkatapos nagniyebe lamang ay tumatawid sa bulubundukin kaya
ipinagpapatuloy ang maaraw na panahon sa tabing-dagat ng Karagatang Pasipiko.
Kabaligtaran sa taglamig, sa tag-init naman ay ang panapanahong
timog-silangang hangin ay humahampas. Dahil basa ang hanging ito, maraming
umuulan sa tabing-dagat ng Karagatang Pasipiko.
Karagdagang Kaalaman Minsan humahampas ang malamig at halumigmig na silangang
hangin sa tabing-dagat ng Karagatang Pasipiko sa Distritong Tohoku mula tagsibol
hanggang tag-init. Ang tawag sa hanging ito ay “Yamase”. Kapag humampas ang
hanging ito, bumababa ang temperatura lalo na sa tabing-dagat at madaling idinudulot
ang hamog (fog). Kapag matagal na humahampas ang Yamase, ang mga tanimang
pang-agrikultura ay maaaring masalanta dahil sa mababang temperatura at kakulanganng sikat ng araw.
43. Agrikultura sa Bansang Hapon
Hokkaido
Ang Hokkaido ay napakasagana sa agrikultura. Ang produksyon ng patatas, sugar
beet, trigo at sibuyas ay pinakamalaki sa buong bansa. Ang dairy din ay masagana. Ang
dairy ay industriya na nag-aalaga ng milk cow (bakang panggatas) at gumagawa ng
dairy product tulad ng mantikilya, keso at gatas. Ang paghahayupan ng milk cow(bakang panggatas) ay nangunguna sa buong bansa.
Distritong Tohoku
Ang distritong Tohoku ay malamig at maraming niyebe (snow). Sinasamantala
ang klimang ito, masagana ang pagtatanim ng prutas tulad ng mansanas at pagtatanimng palay.
Prepektura ng Aomori: Produksyon ng mansanas ay pinakamalaki sa buong bansa.
Prepektura ng Iwate: Ginagawa ang dairy at pagpproseso ng karneng manok.
Prepektura ng Akita: Ginagawa ang pagtatanim ng palay sa Kapatagan Akita.
Prepektura ng Yamagata: Maraming itinatanim na ubas, mansanas at seresa (cherry).
Ang produksyon ng seresa (cherry) ay pinakamalaki sa buong bansa.
Prepektura ng Fukushima: Masagana ang pagtatanim ng mansanas at melokoton(peach).
Distritong Kanto
Dahil maraming malalaking siyudad na may malaking populasyon tulad ng
Tokyo ay nasa distritong Kanto, agrikulturang tumutulong sa mga taong namumuhay sa
き ん こ う の う ぎょう
mga siyudad ay ginagawa sa paligid ng mga siyudad (=近郊農 業 ). Sa sakahan sa
Kapatagan Kanto na pinakamalawak sa buong bansa, ginagawa ang gulay, prutas, itlog,
gatas at iba pa at pinapadala sa mga siyudad.
Sa Prepektura ng Ibaraki ay maraming bukid na napaglilinangan ng mga kamote,と ね がわmani at petsai (Chinese cabbage). Maraming palayan sa lunas ng Ilog Tone (=利根川)
はや ば まいat ginagawa ang bigas na mas maagang inaani (=早場米). Ang lunas ng ilog na ito ay
madalas naaapektuhan ng baha sa taglagas kaya maagang inaani ang mga bigas.
Distritong Chubu
Sa Distritong Chubu, ginagawa ang iba’t ibang tanimang pang-agrikultura.
Prepektura ng Niigata: Isa sa mga lugar na may pinakamalaking produksyon ng bigas at
ang Kapatagan Echigo ay sikat sa pinagsasakahan ng palay.
Prepektura ng Toyama: Masagana sa produksyon ng bigas at ang Kapatagan Toyama aysikat sa pinagmumulan nito.
Prepektura ng Nagano: Bukod sa mansanas at ubas, ang mga gulay tulad ng petsai(Chinese cabbage), litsugas (lettuce) at iba pa ay inaani dito.
Prepektura ng Yamanashi: Sa Lunas Kofu ay masaganang inaani ang ubas at melokoton(peach).
Prepektura ng Shizuoka: Bukod sa mandarin orange (=みかん), maraming itinatanim na
ちゃtsaa (=茶) at pinakamalaki ang produksyon ng tsaa sa buong bansa.
Distritong Kinki
Sa Distritong Kinki, ang Prepektura ng Wakayama ay sikat sa produksyon ng
うめsirwelas (plum) (= 梅 ) at mandarin orange (= みかん ). Ang produksyon nito aynangunguna sa buong bansa.

5Distritong Chugoku at Shikoku
Prepektura ng Tottori: Pinakamalaki ang produksyon ng peras na tinatawag naに じっせい き“nijisseiki nashi (=二十世紀なし)” sa buong bansa.
ぐさ
Prepektura ng Okayama: Bukod sa ubas at melokoton (peach), ang “igusa (=い草)”,
materyales ng tatami (straw mat) at iba pa ay isa rin sa mayaman dito.
Prepektura ng Ehime: Isa sa mga lugar na may pinakamalaking produksyon ng
mandarin orange (=みかん) sa buong bansa. Bukod dito, pinakamalaki din ang
produksyon ng isang klaseng mandarin orange, “iyokan (=いよかん)” sa buong
bansa.
Distritong Kyushu at Okinawa
そくせいさいばい
Prepektura ng Miyazaki: Masagana ang forcing culture (=促成栽培) na nagsasamantala
ng mainit na klima kahit na sa taglamig upang mabilis palakihin ang mga gulay.
だい ちPrepektura ng Kagoshima: Nandito ang shirasu daichi (plateau) (=シラス台地) na
nabuo ng natipong abo dahil sa pagsabog ng Isla ng Sakura at iba pa. Sa shirasu
daichi (plateau), itinatanim ang kamote, tsaa at sigarilyo at pinakamalaki ang
produksyon ng kamote sa buong bansa. Bukod dito, inaalagaan ang baboy, baka at
manok at inilululan ang karneng ito.
Prepektura ng Okinawa: Tanging Prepektura sa bansang Hapon na sakop ng Subtropical
Sona (Subtropical Zone). Dahil dito, itinatanim ang mga tanimang
pang-agrikultura ng Subtropical Sona tulad ng mangga, pinya at tubo.
Mga Suliranin sa Agrikultura sa Bansang Hapon
Sa agrikultura ng bansang Hapon, ginagamit ang maraming pampataba sa maliit
na sakahan. Ginagawa sa makina ang mga trabaho, tinitipid ang kapangyarihan ng
trabaho at malaki ang produksyon sa bawa’t sukat ng sakahan. Gayunpaman mas mahal
ang mga tanimang pang-agrikultura kung ikukumpara sa mga inangkat galing sa ibang
bansa dahil malaki ang gastos sa produksyon tulad ng pampataba at petrolyo.
Malaking suliranin na bumababa taun-taon ang bilang ng nagtatrabaho sa
agrikultura higit sa lahat at lalo na dahil kulang ang mga hahaliling kabataan, tumataas
ang edad ng nagtatrabaho sa agrikultura.

6

4. Industriya ng Pangingisda sa Bansang Hapon
Sa dagat sa paligid ng bansang Hapon, may mga lugar na nagsasalubong ang
mainit na daloy (warm current, Kuroshio at Tsushima Current) at ang malamig na daloy(cold current, Oyashio at Liman Current) at maraming isdang nahuhuli sa mga lugar na
ito.
Klase ng Pangingisda sa Bansang Hapon
えんがんぎょぎょう

1. Coastal fishing (=沿岸漁 業 ): Pangingisda sa dagat na malapit sa lupa (daungan).
Natatapos sa isang araw.
おきあいぎょぎょう

2. Offshore fishing (=沖合漁 業 ): Pangingisda sa dagat na medyo malayo sa lupa
(daungan). Umaabot ng mga isang linggo.
えんようぎょぎょう

3. Deep-sea fishing (=遠洋漁 業 ): Pangingisda sa malayong dagat o karagatan mula sabansang Hapon. Maaaring umabot ng mahigit isang buwan.
さいばいぎょぎょう

4. Fish farming (=栽培漁 業 ): Kasalukuyan ang dami ng nahuhuling isda ay labis na
kumakaunti. Kaya binabago ang “pangingisdang nanghuhuli ng isda” sa
よ う しょく“pangingisdang nag-aalaga ng isda, aqua farming (=養 殖 )”. Ang fish farming (=さ い ば い ぎ ょ ぎょう
栽 培 漁 業 ) ay pamamaraan na nag-aalaga ng isda mula itlog hanggang
kawag-kawag (similya), bumibitiw ng isda sa ilog at dagat at nanghuhuli ng mga
ito pag lumaki na.
Eksklusibong Pang-ekonomiyang Sona (Exclusive Economic Zone)
Ito ay sukat ng tubig (water area) na 200 nautikal na milya (nautical mile,tinatayang mga 370 kilometro) kung saan nasasakupan ng sariling bansa ang
pangkabuhayang (economic) karapatan. Halimbawa, ang bansang Hapon ay may
karapatang mangisda sa loob ng 200 nautikal na milya (nautical mile, tinatayang mga
370 kilometro) ngunit hindi maaaring malayang mangisda sa labas ng sukat ng tubig(water area) na ito.
International Waters

200 nautical miles
Exclusive Economic Zone (EEZ)
Contiguous
Zone
Territorial Waters

12 nautical miles
12 nautical miles

Baseline

Inland Waters

Chart 1 Exclusive Economic Zone (sanggunian: Wikipedia)
7

Mga lugar sa Bansang Hapon na Maraming Nahuhuling Isda
Hokkaido: Lungsod Kushiro
Distritong Tohoku: Prepektura ng Aomori (Lungsod Hachinohe),
Prepektura ng Miyagi (Lungsod Kesennuma, Bayan Onagawa,
Lungsod Ishinomaki)
Distritong Kanto: Prepektura ng Chiba (Lungsod Choshi)
Distritong Chubu: Prepektura ng Shizuoka (Lungsod Yaizu)
Distritong Chugoku: Prepektura ng Tottori (Lungsod Sakaiminato)
Distritong Kyushu: Prepektura ng Fukuoka, Prepektura ng Saga (Lungsod Karatsu)
Prepektura ng Nagasaki (Lungsod Matsuura)
ほ く よ う ぎ ょ ぎょう

Date sa Hokkaido masagana ang North-sea fishing (=北洋漁 業 ) o deep-sea
え ん よ う ぎ ょ ぎょう
fishing (=遠洋漁 業 ) na nanghuhuli ng salmon at alimango sa Dagat Okhotsk (OkhotskSea) at Hilagang Karagatang Pasipiko (North Pacific Ocean). Gayunmapan lumulubog
はい た てきけいざい
na ang North-sea fishing dahil ipinatupad ang Exclusive Economic Zone (=排他的経済すいいき水域) ayon sa batas.
せ と ないかい
Sa Seto Inland Sea (=瀬戸内海), masagana ang “pangingisdang nag-aalaga ng
さ い ば い ぎ ょ ぎょう
よ う しょくisda, fish farming (=栽培漁 業 ) at aqua farming (=養 殖 )”. Lalo na ang aqua farming
ひろしまわんng talaba (=かき) sa Hiroshima Bay (=広島湾) at ang fish farming ng batang isdang
may dilaw na buntot (young yellowtail) (=はまち) at isang klaseng hipon, kuruma-ebi(=くるまえび) sa Seto Inland Sea ay masagana.

8

5. Industriya sa Bansang Hapon
Hokkaido
Sa Hokkaido, mas masagana sa agrikultura tulad ng paggawa ng produktong
gawa sa gatas (dairy product) kaysa sa industriya. Sa Lungsod Sapporo, ang industriya
ng pagkain (food industry) tulad ng produktong gawa sa gatas (dairy product) at serbesa
ang pangunahing industriya. Sa mga lungsod na may daungan tulad ng Lungsod
Hakodate, ginagawa ang pagpproseso ng produksyon galing sa dagat (marine productprocessing industry). At mayroon ding mga rehiyon na masagana sa industriyang
mabigat at kemikal (heavy and chemical industry) tulad ng Lungsod Tomakomai na
sikat sa paggawa ng papel at sapal ng kahoy (paper and pulp industry).
Distritong Tohoku
Sa Distritong Tohoku, agrikultura din ang pangunahing industriya noong araw
subali’t may super highway at paliparan (airport) sa kasalukuyan na naging dahilan ng
pagtatayo ng maraming bagong pagawaan sa iba’t ibang lugar. Ang Prepektura ng
Aomori, Akita at Fukushima ang lalong masagana sa industriya.
Sa mga tradisyunal na industriya sa distritong ito, ang mga gamit na gawa sa
てっ き

きぬおりものbakal (iron ware, =鉄器) sa Lungsod Morioka, telang sutla (silk fabric, =絹織物) sa
Lungsod Yonezawa, manikang kahoy (wooden doll, =こけし) sa Lungsod Naruko at
しっ きgamit na gawa sa barnis (lacquer ware, =漆器) sa Lungsod Aizuwakamatsu ay sikat.
Prepektura ng Aomori: Sa pagawaan sa Lungsod Hachinohe ay ginagawa ang mga
semento at kemikal na pataba.
Prepektura ng Akita: Maunlad ang industriya ng troso (lumber industry) at industriyang
kemikal ng langis (petrochemical industry). Lalo na sa Lungsod Akita ay may langisan(oil field) sa ilalim ng dagat at ginagawa ang produktong kemikal at produktong gawasa sapal ng kahoy (pulp).
Prepektura ng Fukushima: Bukod sa nuclear power plant at hydroelectric power plant,
may thermal power plant, wind power plant at geothermal power plant din at
ipinapadala ang maraming elektrisidad hindi lamang sa mga pagawaan sa DistritongTohoku kundi sa Distritong Kanto at iba pa. Napinsala ang nuclear power plant dahil sa
Lindol sa Baybayin ng Karagatang Pasipiko ng Distritong Tohoku noong 2011 (The2011 Off the Pacific Coast of Tohoku Earthquake) at malaking nakasama sa maraming
lugar.
Karagdagang Kaalaman Tingnan ang website ng traditional craft ng Tohoku para sa
madetalyeng impormasyon. http://www.tohoku.meti.go.jp/s_cyusyo/densan-ver3/index.html

Manikang Kahoy sa Lungsod Naruko(Prepektura ng Miyagi)

Gamit na Gawa sa Barnis sa Lungsod Aizuwakamatsu(Prepektura ng Fukushima)

9Distritong Kanto
Nasa Distritong ito ang kapitolyo ng bansang Hapon na Tokyo. Dahil maraming
daungan sa baybayin ng Tokyo Bay tulad ng Yokohama at malapit din sa Narita
International Airport na nasa Prepektura ng Chiba, maraming pagawaan sa distritong ito.
け い ひ ん こ う ぎょう ち た い
Lalo na sa Industriyang Sona ng Keihin (Keihin Industrial Zone, =京浜工 業 地帯) na
Tokyo at Yokohama ang sentro nito, masagana ang industriya ng makina (machineindustry) at industriyang mabigat at kemikal (heavy and chemical industry) at iba pa.
Sa gitna ng Prepektura ng Tokyo, maraming pagawaan ng pag-iimprenta at
paglilimbag. Sa Prepektura ng Ibaraki ay date agrikultura at pangingisda ang
pangunahing industriya subali’t maunlad na rin ang industriya.
Distritong Chubu
ちゅうきょう こ う ぎょう ち た い
Sa Industriyang Sona ng Chukyo (Chukyo Industrial Zone, = 中 京 工 業 地帯) na
lumalawak mula sa Prepektura ng Aichi at timog ng Prepektura ng Gifu hanggang sa
baybayin ng Ise Bay sa Prepektura ng Mie, masagana ang industriya ng makina. Lalo na
ang pagawaan ng sasakyan sa Lungsod Toyota sa Prepektura ng Aichi at ang pagawaanng produktong kemikal ng langis sa Lungsod Yokkaichi sa Prepektura ng Mie ay malaki.
Date maraming nagkasakit ng may kaugnayan sa karumihan na tinatawag na hika ng
よっ か いち
Yokkaichi (=四日市ぜんそく) sa Lungsod Yokkaichi dahil sa usok na nanggaling sapagawaan. Maunlad din ang industriyang tradisyunal tulad ng telang sutla (silk fabric, =きぬおりものけ おりものとう じき絹織物), telang lana (wool fabric, =毛織物) at ceramic wear (=陶磁器).
Masagana ang agrikultura sa Prepektura ng Niigata, Toyama at Ishikawa na nasa
tabi ng Dagat Hapon (Japan Sea) subali’t umuunlad ang industriyang tradisyunal na
gumagawa ng mga bagay sa loob ng gusali dahil maraming nag-niniyebe sa taglamig.
しっ き

Ang gamit na gawa sa barnis (lacquer ware, =漆器) sa Lungsod Wajima sa Prepektura
きぬおりものng Ishikawa, telang sutla (silk fabric, =絹織物) sa Prepektura ng Ishikawa at Fukui at
おりものtela (fabric, =織物) sa Lungsod Ojiya sa Prepektura ng Niigata ay sikat.
At may nuclear power plant sa malapit sa Wakasa Bay sa Prepektura ng Fukui.
Distritong Kinki
Pangatlo sa pinakamalaki sa buong bansa ang kahalagahan ng pagkakarga ng
は ん し ん こ う ぎょう ち た いIndustriyang Sona ng Hanshin (Hanshin Industrial Zone, =阪神工 業 地帯) na Osaka at
Kobe ang nasa sentro. Masagana ang industriya ng makina ng kuryente (electricmachine industry) (Lungsod Ibaraki, Lungsod Takatsuki at Lungsod Kadoma sa
Prepektura ng Osaka), industriya ng tela (textile industry) (Lungsod Izumiotsu at
Lungsod Kishiwada sa Prepektura ng Osaka) at industriyang mabigat at kemikal (heavy
and chemical industry) (Lungsod Osaka at Lungsod Sakai sa Prepektura ng Osaka, at
Lungsod Kobe at Lungsod Amagasaki sa Prepektura ng Hyogo).
Gayunpaman ang tubig na ginagamit sa industriyang sonang ito ay kinuha sa
び わ こ
Lawa Biwa (=琵琶湖) at sa ilalim ng lupa sa Osaka kaya kumakaunti ang tubig sa Lawa
Biwa at naging problema ang paglubog ng lupa.
Lumalawak din ang industriyang sona mula sa timog ng Prepektura ng Osaka
hanggang sa Prepektura ng Wakayama. Lumawak din ang Industriyang Distrito ng
は り ま こ う ぎょう ち い きHarima (Harima Industrial Area, =播磨工 業 地域) sa timog-kanluran ng Prepektura ng
Hyogo. Umunlad lalo na ang industriya ng bakal (steel industry) sa Lungsod Himeji at
ang industriya ng paggawa ng barko (shipbuilding industry) sa Lungsod Aioi.
Maunlad din ang tradisyunal na industriya sa Kyoto, lumang kapitolyo ng
bansang Hapon. Telang Nishijin (Nishijin textile), mga gamit na gawa sa Kiyomizu(Kiyomizu ware) at tininang telang Yuzen (Yuzen dyed fabric) ang sikat dito.
10Distritong Chugoku at Shikoku
Maginhawa ang transportasyon at natipon ang maraming pagawaan sa rehiyon sa
せ と ないかいbaybayin ng Seto Inland Sea (=瀬戸内海) sa Distritong Chugoku at Shikoku at ang
rehiyong ito ay tinatawag na Industriyang Distrito ng Setouchi (Setouchi Industrial Area,
せ と う ち こ う ぎょう ち い き=瀬戸内工 業 地域). Mula noon pa masagana ang industriya ng tela (textile industry)(Lungsod Mihara sa Prepektura ng Hiroshima, at Lungsod Okayama at Lungsod
Kurashiki sa Prepektura ng Okayama) at ang industriya ng paggawa ng barko(shipbuilding industry) (Lungsod Kure at Lungsod Innoshima sa Prepektura ng
Hiroshima). Kasalukuyan ay maunlad din ang industriyang kemikal ng langis
みずしま ち く(petrochemical industry) (Distritong Mizushima (=水島地区) sa Lungsod Kurashiki sa
Prepektura ng Okayama, Lungsod Otake sa Prepektura ng Hiroshima, Lungsod Iwakuni
at Lungsod Shunan sa Prepektura ng Yamaguchi, at Lungsod Niihama sa Prepektura ng
Ehime) at ang industriya ng bakal (steel industry) (Lungsod Fukuyama sa Prepektura ng
Hiroshima at Lungsod Kurashiki sa Prepektura ng Okayama).
Gayunpaman sa mga lugar na masagana ang industriyang kemikal ng langis(petrochemical industry), nagdurumi ng dagat ang tubig na tinatapon ng mga pagawaan
at nagiging problema ang pulang agos (red tide) na lumalabas.
Sa paligid ng Lungsod Hiroshima, may malalaking pagawaan ng sasakyan.
Karagdagang Kaalaman
Sikat ang sumudunod na 3 tulay.
せ と おおはし
Seto Ohashi (=瀬戸大橋): Nabuo ito noong 1988. Nagdurugtong ito ng Lungsod
Sakaide sa Prepektura ng Kagawa at Lungsod Kurashiki sa Prepektura ng Okayama.
あ か し か い きょう お お は しAkashi Kaikyo Bridge (=明石海 峡 大橋): Nabuo ito noong 1998. Nagdurugtong ito
ng Lungsod Awaji at Tarumi Ward, Lungsod Kobe sa Prepektura ng Hyogo.
かいどう
Shimanami Kaido (=しまなみ海道): Nabuo ito noong 1999. Nagdurugtong ito ng
Lungsod Onomichi sa Prepektura ng Hiroshima at Lungsod Imabari sa Prepektura ng
Ehime.
Distritong Kyushu at Okinawa
Nasa hilaga ng Kyushu ang industriyang Sona ng Kitakyushu (Kitakyushu
き た きゅうしゅう こ う ぎょう ち た いIndustrial Zone, =北 九 州 工 業 地帯) na sentro ang Prepektura ng Fukuoka. Noongmga nakalipas na panahon, maunlad ang industiya ng bakal (iron industry), na Yawata
や わた せい てつ じょWorks (=八 幡 製 鉄 所 ). Sa kasalukuyan ang industriya ng sasakyan (automobile
industry) ang maunlad.
Sa Prepektura ng Kumamoto, Nagasaki at Oita, maraming pagawaan ng
industriya de-kuryente (electronic industry). Ginagawa ang IC (integrated circuit) na
ginagamit sa computer sa mga pagawaang ito. Ang mga pagawaang ito ay malapit sa
paliparan (airport) at super highway kaya madaling naipapadala ang mga produksyon sa
ibang mga prepektura. Maraming pagawaang gumagawa ng IC na gawa sa silicon sa
Kyushu.
Masagana ang industriya ng paggawa ng barko (shipbuilding industry) sa
Prepektura ng Nagasaki dahil malapit ito sa dagat.
Sikat ang tradisyunal na industriya na ceramic wear sa Imari, Arita at Karatsu sa
Prepektura ng Saga.
Hindi masyadong maunlad ang industriya sa Prepektura ng Okinawa dahil maliit
ang sukat ng pulo at kaunti lamang ang mga lupang natatayuan ng mga pagawaan. Sa
halip, masagana ang tersiyaryong industriya (tertiary industry) tulad ng komersyo(commerce) at industriya ng serbisyo (service industry).
11

6. Populasyon sa Bansang Hapon
Problema ng Masyadong Siksikang Populasyon at Labis na Pagbaba ng
Populasyon (overpopulation at depopulation)
Sa bansang Hapon maraming naninirahan sa Tokyo, Osaka at Nagoya na nasa
malaking kapatagan. Sa mga ganitong malaking siyudad, marami ang populasyon atnaging masyadong siksikan, at nagkakaproblema sa kapaligiran at siksikan ng sasakyan
sa daan.
Sa halip, kaunti lamang ang populasyon sa mga lugar na maraming bukid, sa
bandang bundok at sa mga pulong malayo sa malaking pulo. Nagkakaproblema sa labis
か そ か
na pagbaba ng populasyon (=過疎化) lalo na sa bandang bundok sa Distritong Tohoku,
Chugoku at Shikoku.
Problema ng Labis na Pagbaba ng Populasyon ng Mga Kabataan at Pagdami ng
Populasyon ng Mga Matatanda
Kasalukuyan sa bansang Hapon, malaki ang problema ng labis na pagbaba ng
しょう し こ う れ い
populasyon ng mga kabataan at pagdami ng populasyon ng mga matatanda (= 少 子高齢か化) na kaunti lamang ang mga kabataan (edad 14 at mas mababa) at marami ang mga
matatanda (edad 65 at mas mahigit). Lalo na sa mga lugar na umalis na ang mga
kabataan sa malaking siyudad (Tokyo, Osaka at Nagoya) naging problema ang pagtaas
ng panumbasan ng mga matatanda.
Kung ipinagpapatuloy ang labis na pagbaba ng populasyon ng mga kabataan,
makakasama sa pangkabuhayan (economy) ng bansang Hapon dahil kakaunti rin ang
mga nakakapagtrabaho. Problema din ang kagalingan (welfare) ng mga matatanda.

100%

9.1%

17.3%

29.2%

80%

36.5%
さい

こうせい わりあい

Panumbasan

構成割合
割合
構成

65歳以上
Edad
15-64
15歳～64歳
Edad
0-14
0歳～14歳

60%

さい

さい

40%
20%
0%

いじょう

Edad 65 at mahigit

ねん

1980年

ねん

ねん

ねん

2000年 2020年
Taon
年次
年次

2040年

ね

ん

じ

Chart 2 Pagbabago ng Pagbuo ng Bawa’t Edad sa Bansang Hapon(Ministry of Health, Labour and Welfare, Health and Welfare Statistics, 2010)

12

さい

さい

7. Problema sa Kapaligiran sa Bansang Hapon
Apat na Punong Karumihan sa Kapaligiran
Nagsimula ang mga karumihan sa kapaligiran dahil sa makakasamang sangkap at
usok na nanggaling sa pagawaan sa iba’t ibang lugar sa bansang Hapon mula noong
panahon ng 1950 hanggang panahon ng 1970 pagkatapos ng World War II dahil mabilis
umunlad ang pangkabuhayan (economy). Lalo na ang mga sakit na naging sanhi ng
maraming biktima ay tinatawag na apat na punong sakit na may kaugnayan sa
karumihan.
み な ま た びょう
Sakit Minamata (Minamata Disease) (=水 俣 病 ): Nagsimula noong mga 1953 sa
Minamata Bay sa Prepektura ng Kumamoto. Ang dahilan ng sakit na ito ay
makakasamang sangkap na methyl mercury na itinapon sa dagat. Ang mga kumain ng
pinaruming isda at iba pa ay nagkasakit at hindi nakakilos ng katawan dahil sa paralisis(paralysis) sa kamay at paa.
だ い に み な ま た びょう
Pangalawang Sakit Minamata (Second Minamata Disease) (=第二水俣 病 ): Nagsimulanoong mga 1964 sa lunas ng Ilog Agano sa Prepektura ng Niigata.
よっ か いちHika ng Yokkaichi (Yokkaichi asthma) (=四日市ぜんそく): Nagsimula noong mga
1960 sa Lungsod Yokkaichi sa Prepektura ng Mie. Ang dahilan nito ay karumihan ng
atomospera (atmosphere) sa makakasamang sulfite gas. Ang mga nakalanghap ng
hangin ay napinsala sa baga at mahirap nakahinga.
びょう
Sakit “Itai-itai” (Itai-itai Disease) (=イタイイタイ 病 ): Nagsimula sa lunas ng Ilog
Jinzu sa Prepektura ng Toyama. Ang dahilan ng sakit na ito ay makakasamang sangkap
na cadmium na itinapon sa ilog. Dumaloy ang tubig ng ilog sa palayan at napinsala ang
katawan ng mga kumain ng bigas na inani dito tulad ng humina ang buto at matinding
sakit sa buong katawan.
Problema sa Basura at Paggamit Muli (Recycle)
Sa bansang Hapon ang lumalabas na basura sa isang araw ay umaabot ng mga
130,000 tonelada (ton). Halos lahat ng lumalabas na basura ay sinusunog date.
Subali’t hindi itinatapon ang mga basura kundi ginagamit muli bilang kayamanan(recycle o reuse).
Halimbawa ginagamit muli ang PET bottle at tray na gawa sa plastic, ang kaha ng
gatas, latang alluminium, latang bakal, lumang diyaryo, gulong at panlutong mantika.
Sa mga panahong ito, ginagamit din muli ang mga kagamitan electric tulad ng
aircon, refregirator at telebisyon.

13Kabanata 2 Mga Iba’t Ibang Bansa at Rehiyon sa Mundo
1. The Peoples’ Republic of China
Heograpiya ng China
Mula sa a hanggang sa c ay mga siyudad at A at B ay mga ilog (malaking ilog).
Alamin ang mga pangalan ng mga ito.

Siyudad: a – Beijingb – Shanghaic – Hong Kong
A

Ilog: A - Hwang Ho (Yellow River)B

B - Chang Jiang◆Mga Saligang Katanungan◆
Ang Peoples’ Republic of China ay may pinakamaraming () sa buong
mundo, na mga () katao. Ito ay mga 1/5 ng poopulasyon sa buong mundo. Sa
agrikultura, pinakamalaki ang produksyon ng () at () sa buong mundo.
Nilagdaan ang () Treaty sa pagitan ng bansang ito at bansang Hapon noong
1978.
Ang kapitolyo nito ay (). Ang siyudad na malapit sa Chang Jiang at may
pinakamaraming populasyon sa buong bansa ay (). Ang siyudad na dateng
teritoryo ng UK at ibinalik sa China noong 1997 ay ().
Ang pinakamahabang ilog sa China ay () at ang pangalawa ay ().
Sagot: populasyon, 1.3 billion, bigas, trigo, Peace and Friendship,
Beijing, Shanghai, Hong Kong, Chang Jiang, Hwang Ho◆Tanong Noong Nakaraang Pasukan na Pagsusulit◆
Alin sa 6 kontinente (6 Continents) ang kinalalagyan ng China?
Sagot: Eurasia Continent

14

Klima (sa Shanghai at Urumqi)
Dahil malawak ang bansang China, magkakaiba ang temperatura at patak ng ulan
sa bawa’t rehiyon.
* Itinuturo ang Urumqi sa ☆ sa mapa na nasa naunang pahina.
<Shanghai>
Ang Shanghai ay isang siyudad na malapit sa dagat. May 4 panahon tulad ng
bansang Hapon at marami rin ang patak ng ulan.
(℃)

mababang temperatura

Disyembre

Nobyembre

OktubreSetyembre

Agosto

Hulyo

Hunyo

Mayo

Abril

Marso

PebreroEneromataas na temperatura

(mm)

15

Disyembre

Nobyembre

OktubreSetyembre

Agosto

Hulyo

Hunyo

Mayo

Abril

Marso

PebreroEneropatak ng ulan

<Urumqi>
Ang Urumqi ay isang siyudad na malayo sa dagat. Tuyo at halos hindi umuulan sa
buong taon.
(℃)

mababang temperatura

Disyembre

Nobyembre

OktubreSetyembre

Agosto

Hulyo

Hunyo

Mayo

Abril

Marso

PebreroEneromataas na temperatura

(mm)

16

Disyembre

Nobyembre

OktubreSetyembre

Agosto

Hulyo

Hunyo

Mayo

Abril

Marso

PebreroEneropatak ng ulanMga Bansang Kabakas sa Komersyo ng Bansang Hapon
Tingnan natin ang listahan sa ibaba at alamin natin ang pagbabago ng mga bansa
at rehiyon na kabakas sa komersyo ng bansang Hapon sa loob ng 15 taon.
<Pagbabago ng Mga Kabakas sa Importasyon ng Bansang Hapon>
Taong 1996
Taong 2010
1st place: America
22.5% 1st place: China
22.2%
2st place: China
11.8% 2st place: America
9.4%
3st place: Indonesia
4.4% 3st place: Australia
6.6%
4st place: Korea
4.4% 4st place: Saudi Arabia
5.3%
5st place: Taiwan
4.1% 5st place: The United Arab Emirates
4.3%(Ministry of Finance, Trade Statistics of Japan)<Pagbabago ng Mga Kabakas sa Eksportasyon ng Bansang Hapon>
Taong 1996
Taong 2010
1st place: America
27.5% 1st place: China
18.9%
2st place: Korea
7.1% 2st place: America
16.1%
3st place: Taiwan
6.3% 3st place: Korea
8.1%
4st place: Hong Kong
6.2% 4st place: Taiwan
6.3%
5st place: China
5.2% 5st place: Hong Kong
5.5%
(Ministry of Finance, Trade Statistics of Japan)
15 taon na ang nakalipas, America ang nanguna sa mga kabakas sa importasyon
at eksportasyon ng bansang Hapon. Subali’t nalaman na ang China ang nangunguna
kasalukuyan. Sa ganito, nagiging mahalagang bansa ang China para sa bansang Hapon.

17

2. The Republic of Korea (South Korea) at Democratic People’s
Republic of Korea (North Korea)
Heograpiya ng Korean Peninsula
Ang A at B ay mga bansa at ang a at b ay mga kapitolyo. Alamin ang mga
pangalan ng mga ito.
Bansa:
A: North Korea
B: South Korea
Kapitolyo:
a: Pyongyang
b: Seoul

Komersyo sa Pagitan ng Bansang Hapon at Bansang Korea
Ang bansang Hapon at America ang bumubuo ng malaking panumbasan bilang
kabakas ng komersyo ng South Korea. Mas malaki ang halaga ng importasyon ng South
Korea galing bansang Hapon kaysa sa halaga ng eksportasyon ng South Korea patungosa bansang Hapon.
→“bumubuo ng malaking panumbasan”=Malaki ang halaga ng komersyo pag ikukumpara sa ibang bansa.
Komersyo ng Bansang Korea sa Bansang Hapon

Eksportasyon
Importasyon
33%
67%(Ministry of Finance, Trade Statistics of Japan, 2010)18

<Mga Bagay na ineeksport ng South Korea>
Dahil kaunti lamang ang kayamanan (nakukuhang likas na materyales, halimbawa
kagubatan at langis (petroleum) ) sa South Korea, ang bansang ito ay nag-iimport ng
kayamanan galing sa ibang bansa, gumagawa ng makina at iba pa at nag-eeksport.
Itinuturo sa ibaba ang mula pinakamarami hanggang pansampu ng mga produktong
ineeksport.

Steel and Metal ProductWireless Communication
Equipment

Semiconductor

Chemical Industrial ProductIndustrial Electronic
Component

Ships, Marine Structure etc.

Electronic Component

Transportation Equipment

Machinery

Electronic and ElectricAppliance(million dollars)(Japan External Trade Organization (JETRO),
Export Statistics (by Item) of Korea, 2009)
Electronic and Electric Appliance=
Machinery=Transportation Equipment=
Electronic Component=
Ships, Marine Structure etc. =Industrial Electronic Component=
Chemical Industrial Product=
Semiconductor=
Wireless Communication Equipment=
Steel and Metal Product=19

3. Timog-Silangang Asya
Heograpiya ng Timog-Silangang Asya
Mula sa A hanggang sa J ay mga bansa at mula sa ① hanggang sa ④ ay mga
kapitolyo. Alamin ang mga pangalan ng mga ito.
Bansa:
A: Philippines
B: Vietnam
C: Cambodia
D: Laos
E: Thailand
F: Myanmar
G: Malaysia
H: Singapore
I: Indonesia
J: Brunei
Kapitolyo:①Hanoi②Bangkok③Kuala Lumpur④Jakarta

Kasaysayan ng Timog-Silangang Asya
Date ang mga bansa sa Timog-silangang Asya ay kolonya (colony) ng ibang mga
bansa. Noong kolonyal na panahon, ang mga sinakop na bansa ay sumunod sa
pamahalaan ng mga sumakop na bansa dahil natalo sila sa digmaan at iba pa. Angbansang Thailand lamang ang hindi sinakop ng ibang bansa sa mga bansa sa
Timog-silangang Asya.
Kasalukuyang Pangalan ng Bansa
Philippines
Vietnam
Cambodia
Malaysia
Indonesia
Singapore
Laos

20

Mga Sumakop na Bansa
the United States of America
FranceFrancethe United Kingdom
the Netherlands
the United Kingdom
FranceMga Bansa sa Timog-Silangang Asya
<Thailand>
Ang bansang ito ay nangunguna sa eksportasyon ng bigas sa buong mundo atbansa ng Buddhist.
<Philippines>
May mga 7,000 pulo at itinatanim ang saging at iba pa sa asyenda (malaking
taniman). Ineeksport din ang saging patungo sa bansang Hapon.
<Malaysia>
Sa bansang ito, ginagawa ang natural na goma at troso subali’t nagiging problema
ang kasiraan ng kagubatan ng tropiko.
Dami ng Importasyon ng Bigas ng Bawa’t Bansa
Thailand
Vietnam
Pakistan
America
India
Cambodia
China
Uruguay
Egypt
Argentina
BrazilMyanmarJapan(United States Department of Agriculture (USDA),World Agricultural Production, World Trade, 2009/2010), 1,000 ton

21

Dami ng Produkto ng Natural na Goma

ThailandIndonesia
Malaysia
India
China
Sri Lanka
0

500

1,000

1,500

2,000 2,500 3,000 3,500(International Rubber Study Group (IRSG), 2009), 1,000 ton
Klima (sa Bangkok sa Thailand)
Dalawa lamang ang panahon, tag-ulan at tag-init sa Timog-silangang Asya.
Maraming ulan sa tag-ulan at halos hindi umuulan sa tag-init. Mataas ang temperatura
sa buong taon.
(℃)

(mm)

さいていき お んmababang
最低 気温
temperatura
さいこう
mataas
最 高 natemperatura
きおん

patak
ng
こうすいりょう
降水量
ulan

Disyembre

OktubreNobyembre

Setyembre

Hulyo

Agosto

Hunyo

Abril

Mayo

Marso

Enero

22

PebreroDisyembre

OktubreNobyembre

Setyembre

Hulyo

Agosto

Hunyo

Abril

Mayo

Marso

Enero

Pebrero気温

4. Brazil
Heograpiya ng Brazil at sa Paligid ng Brazil
Mula sa A hanggang sa C ay mga bansa, a at b ay mga kapitolyo at c ay ilog
(malaking ilog). Alamin ang mga pangalan ng mga ito.
Bansa:
A: Brazil
B: Peru
C: Argentina
Siyudad:a: Sao Paulob: Brasilia
Ilog:
c: Ilog Amazon(the Amazon)

Anong klaseng bansa ito?
Brasilia ang kapitolyo ng Brazil. Brazil ay nangunguna sa produksyon ng kape sabuong mundo. Marami rin ang mga nanggaling sa bansang Hapon at tinatawag sila na
Nikkei-jin (inapo ng Hapon). Portugese ang wikang ginagamit sa bansang ito.
◆Tanong Noong Nakaraang Pasukan na Pagsusulit◆
Alin sa latitude line mula A hanggang D na itinuturo sa mapa ang ekwador?
A
B
C
D

Sagot: A

23

Komersyo sa Pagitan ng Bansang Hapon at Brazil
Ang katangian ng komersyo sa pagitan ng bansang Hapon at Brazil ay
nag-eeksport ang Brazil ng maraming batong-bakal (iron ore) sa bansang Hapon.
Komersyo ng Brazil sa Bansang Hapon

ゆにゅう

Importasyon
輸入
36%
36％

ゆしゅつ

輸出
64%
64％

Eksportasyon

ざいむしょう ぼうえき とうけい

さくせい

財務省 貿易 統計 か ら 作成
（2010）(Ministry of Finance, Trade Statistics of Japan, 2010)

SwedenCanadaSouth African
Republic

AmericaUkraineRussiaIndia

Australia

BrazilChina

Dami ng Produkto ng Batong-bakal (Iron Ore) sa Buong Mundo
Ang batong-bakal ay ginagamit na materyales sa paggawa ng bakal.

(World Steel Association, 2007), 1,000 ton

245. Estados Unidos ng Amerika (United States of America)
Heograpiya ng America
Rocky Mountains
Ang mahabang bulubunduking ito
ay natatagpuan mula sa Amerika
hanggang sa Canada, mula hilaga
hanggang timog at ito ay isang bahagi ng
circum-Pacific Orogenic Zone.

Rocky Mountains (sanggunian: Wikipedia)
Mississippi RiverNatatagpuan ang ilog na ito sa
gitnang
kapatagan ng Amerika.
Dumadaloy ito mula sa hilaga patungong
timog at tuloy tuloy patungo sa Golpo ng
Mexico (the Gulf of Mexico). Ito ay
pinakamahabang ilog sa Amerika.

Mississippi river (sanggunian: Wikipedia)
New York
Ito ay pinakamalaking siyudad sa
Amerika at sentro ng ekonomiya sabuong mundo.
Naririto rin ang punong himpilan ng
Nagkakaisang mga Bansa (United
Nations).

New York (sanggunian: Wikipedia)

25

DairySpring Wheat
Dairy
Spring Wheat / Winter Wheat

Paghahayupan
Mediterranean
Agriculture

Mais (Corn Belt)

Paghahalaman(Horticulture)

Winter Wheat
Bulak (Cotton Belt)
Subtropical Crop

Paghahayupan

Pagbubukid

X: 1,000 mm ang patak ng ulan sa loob ng isang taon, Y: 500 mm ang patak ng ulan saloob ng isang taon, Z: ang hangganan ng pagbubukid at paghahayupan.
Agrikultura
Kilala ang bansang ito sa larangan ng pagtatanim ng mga pananim na pinakaakma
てき ち てきさく

sa klima ng lugar (=適地適作) tulad ng soybean at mais sa gamit ng malalaking makina
sa malalawak na lupain para sa malakihang produksyon ng mga agrikulturang produkto
だい きぼき ぎょうてきのうぎょう

na pangkalakalan (=大規模な企 業 的農 業 ).

大豆の生産量Produksyon ng Soybean
だ い ず

せいさんりょう

大豆の生産量India 3%インド,

Iba paその他,
7%
USA 41%
アメリカ,

China9%中国,
Argentina
アルゼンチン,
17%
Brazil 23%
ブラジル,

Panumbasan ng Produksyon ng Soybean ng USA sa Buong Mundo(Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications,
World Statistics, 2009)26

しゅつりょう
大豆の輸出量Eksportasyon ngゆSoybean
だ い ず

大豆の輸 出 量

Canada3%
カナダ

Iba pa 3%
その他

Paraguay 7%
パラグアイ

USA 45%
アメリカ

Argentina
アルゼンチン
9%

Brazil 33%
ブラジル

Panumbasan ng Eksportasyon ng Soybean ng USA sa Buong Mundo(United States Department of Agriculture (USDA),“World Markets and Trade”, 2010/2011)

とうもろこしの生産量 Produksyon ng Mais
とうもろこしの生産量
せいさんりょうIba pa 28%
その他

アメリカ
USA 41%Indonesia 2%
インドネシアメキシコ
Mexico 3%
中国
China 20%
ブラジル
Brazil 6%

Panumbasan ng Produksyon ng Mais ng USA sa Buong Mundo(Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications,
World Statistics, 2009)
しゅつりょうとうもろこしの生産量
Eksportasyonゆng
Mais
とうもろこしの輸 出 量

India 3%インド

Iba pa 12%
その他

USA 52%アメリカ

ウクライナ
Ukraine 6%
Brazilブラジル
12%

Argentina
アルゼンチン
15%

Panumbasan ng Eksportasyon ng Mais ng USA sa Buong Mundo(United States Department of Agriculture (USDA),World Agricultural Production, World Trade, 2008/2009)27

Industriya
Ang industriya ng Amerika noong unang panahon pa man ay umunlad sa paligid
ng Great Lakes na mayaman sa minahan ng karbon at batong-bakal (iron ore) at
nabiyayaan ng tubig na nagagamit sa industriya at ng transportasyon.
Detroit ay naunang nagsimula ng malaking produksyon ng sasakyan sa buong
mundo at dateng pinakamalaking siyudad ng industriya ng sasakyan sa buong mundo.
Sa mga taong ito, dahil dumami ang produksyon ng bansang Hapon at China, naging
malaking problema na dumami ang nawalan ng hanapbuhay dahil sa pagsasara ng mga
kompanya na may kinalaman dito.

自動車の生産量
Produksyon
ng Sasakyan
自動車の生産量
じ ど う し ゃ

せいさんりょうChina
中国 24%

Iba pa 46%
その他

Japan
日本 12%

Germany
ドイツ 8%

USA
アメリカ 10%

Panumbasan ng Produksyon ng Sasakyan ng USA sa Buong Mundo(Japan Automobile Manufacturers Association (JAMA), 2010)
Sa kasalukuyan, ang sentro ng industriya ng Amerika ay nalipat sa kanlurangbaybayin na may malalaking siyudad tulad ng Los Angeles at San Francisco.
Nagtitipon ang mga pagawaan na may kaugnayan sa computer sa paligid ng San
Francisco. Ang tawag sa buong distritong ito ay Silicon Valley. Ginagawa dito ang
semiconductor, electronic component na ginagamit sa computer at telebisyon.
Pinakamalaki sa buong mundo ang eksportasyon ng Amerika sa larangan ng computerat semiconductor. Nakikipagkompetensiya ang bansang Hapon sa eksportasyon ng
semiconductor sa Amerika.
Eksportasyon ng Computer

Eksportasyon ng Semiconductor

ゆしゅつりょう

はんどうたいコンピュータの輸出量

ゆしゅつりょう

半導体の輸出量USA
アメリカ 12%China
中国 11%

USA
アメリカ 18%
Japan
日本 13%

Singapore
シンガポール
Iba pa 60%
その他

Iba pa 50%
その他

9%

12%

オランダ 8%Netherlands

せかいしSingapore
シンガポール
Malaysia 7%
マレーシア

はんどうたいゆしゅつりょう

せ か い こくせい ず

え世界に占めるアメリカのコンピュータと半導体の輸 出 量 （世界国勢図会2005/06）

Panumbasan ng Eksportasyon ng Computer at Semiconductor ng USA sa Buong Mundo(World Census, 2005/2006)

28

Komersyo sa Pagitan ng Bansang Hapon at America
Ang bansang Hapon ay nag-eeksport ng maraming produktong pang-agrikultura
at pang-industriya sa Amerika at umaangkat din naman ng maraming produktong
pang-industriya mula sa Amerika. Date ang Amerika ang may pinakamalaking
pakikipagkalakalan sa bansang Hapon ngunit ngayon ay pumapangalawa na lamang ito
sa China.
Komersyo ng America sa Bansang Hapon

ゆしゅつ

Eksportasyon
輸出
36%
36
％

Importasyon
ゆにゅう

輸入
64%
64％

ざいむしょう

ぼうえき

とうけい

さくせい

財務省 貿易 統計 か ら 作成
（2010）(Ministry of Finance, Trade Statistics of Japan, 2010)29

Karagdagang Kaalaman Ang bansang Hapon ang may pinakamaraming inaangkat na
soybeans at trigo mula sa Amerika.

Trigo

Iba paCanadaAustralia
USA

Soybean
Iba paChina
CanadaBrazilUSA

Karneng Baka
Iba paMexicoCanadaNew ZealandUSA
Australia

Mga Bansa Kung Saan Umaangkat ng Mga Soybean, Trigo at Karneng Baka
Ang Bansang Hapon(Trade White Paper, 2010)30

6. EU (European Union)
Heograpiya ng Europe
Ang klima sa Europa (Europe) ay sakop ng Kainamang Sona / Temperature Zone.
Naging maunlad ang mga malalaking siyudad tulad ng Rome, Paris at London mulanoon pa man dahil sa magagandang katangian ng kapaligiran.
Malaki ang kaibahan ng klima sa Europa sa bahaging hilaga at timog ng hanay ng
bundok Alps (the Alps).
Hanay ng Bundok Alps (The Alps)
Natatagpuan ang hanay ng bundok na ito sa gitnang timog ng Europa atkarugtong ito ng Alps. Himalaya Orogenic Belt. Ang mataas at matarik na mga bundok
ay humahanay nang makitid at mahaba patungo sa Switzerland, Austria at iba pa.

Hanay ng Bundok Alps (The Alps)

Pinkamataas na Tuktok Mont Blanc (4,810 meter)(sanggunian: Wikipedia)

Klima sa Europa
Mediterranean Climate
Rome
Patak ng Ulan
Nagtataglay ng klimang ito ang mga rehiyong Temperatura
malapit sa baybayin ng Mediterranean Sea, tulad ng Italy na
nasa gawing timog ng hanay ng bundok Alps (the Alps),
Pangkaraniwang Temperaturasa Buong Taonbahaging timog ng France at Spain. Ang katangian nito ay
kainaman ang klimang ito, at kaunti ang patak ng ulan at
matuyo sa tag-init ngunit medyo marami ang patak ng ulan
sa taglamig.
Patak ng Ulan sa Buong Taon

Temperatura at Patak ng Ulan sa Rome, Kapitolyo ng Italy(kanang graph)
Buwan

31

Marine West-Coast Climate
Hindi gaanong malamig sa taglamig kahit na mataas
ang latitude nito. Pantay pantay lamang ang patak ng ulan
sa buong taon. Ang U.K at bahaging kanlurang-hilaga ng
France na nasa gawing hilaga ng hanay ng bundok Alps(the Alps) at mga lugar sa gawing hilaga’t kanluran ng
Europa na malapit sa Karagatang Atlantiko (Atlantic
Ocean) ay nagtataglay ng marine west-coast climate.

Temperatura

LondonPangkaraniwang
sa Buong Taon

Temperatura at Patak ng Ulan sa London,
Kapitolyo ng UK (kanang graph)

Patak ng Ulan

Temperatura

Patak ng Ulan sa Buong Taon

Buwan

Dahilan ng Pagkakaroon ng Kainamang Klima Dito
Wakkanai
Temperatura
Patak ng Ulan
Kung tinitignan sa mapa, ang Paris sa France atLondon sa UK ay nasa mas mataas na latitude kaysa sa
Pangkaraniwang Temperaturasa Buong Taon
Hokkaido, ngunit hindi gaanong malamig dito sa taglamig.
Itinuturo ng nasa kanang graph ang temperatura at
patak ng ulan (dami ng ulan at niyebe) sa Wakkanai na
pinaka-hilagang siyudad ng Hokkaido. Itinuturo dito na
mas malamig sa Hokkaido.
Dalawa ang dahilan nito.
Patak ng Ulan sa Buong Taon
Buwan

(1) Dumadaloy ang North Atlantic Current (warm current)
Sa Karagatang Atlantiko (Atlantic Ocean) na nasa kanluran ng kontinente ng
Europa, dumadaloy ang North Atlantic Current. Ang daloy ng dagat na ito ay warm
current patungo sa Europa mula sa Golpo ng Mexico (the Gulf of Mexico) na malapit sa
ekwador (equator), isang bahagi ng kontinente ng Amerika. Nakikita lamang sa ibabang
larawan kung saan nakaturo ang direksyon ng arrow.

North Atlantic Current (sanggunian: Wikipedia)32(2) Umiihip ang Westerlies
Sa ibabaw ng dagat kung saan dumadaloy ang mainit na North Atlantic Current,
pinapainit din ang hangin. Dinadala ng Westerlies ang pinainit na hangin patungo sa
Europa. Dahil dito hindi gaanong malamig sa taglamig sa rehiyon ng Marine
West-Coast Climate kahit na nasa mataas na latitude.
Karagdagang Kaalaman
Ang A (guhit pahalang) ay latitude at ang B (guhit patayo) naman ay longitude.
B
C

A

Pamantayang Oras sa Mundo (Universal Time / Greenwich Mean Time)Ang 0 degree na guhit ng longitude (C sa mapa sa itaas) ay dumadaan sa London,
kapitolyo ng UK. Ang tawag sa 0 degree na guhit ng longitude na ito ay Prime Meridian.
Ang tawag sa mga guhit mula sa Prime Meridian na dumadaan sa London patungong
silangan ay east longitude at ang tawag naman sa mga guhit patungong kanluran ay
west longitude.
Ang orasan sa Greenwich Observatory na nasa
London ay nag-aalinsunod sa pamantayang oras sa
mundo (Universal Time) kung saan ang mga oras sa
bawa’t bansa sa buong mundo ay may sinusunod na
pamantayang oras. Ang pamantayan ng bansang Hapon
ay 135 degree east longitude na dumadaan sa Lungsod
Akashi sa Hyogo Prefecture.

Greenwich Observatory (sanggunian: Wikipedia)

33

Agrikultura
Mixed Farming
Pinaghalong agrikultura na kung saan magkasabay ang pagtatanim ng halaman at
pag-aalaga ng hayop.

Hilagang Europa
Kanlurang Europa
Silangang Europa
Timog na Europa

Europa (Europe) (sanggunian: Wikipedia)
Mediterranean Agriculture
Ang agrikulturang ito ay laganap sa mga rehiyon na nagtataglay ng
Mediterranean Climate tulad ng Italy, Spain at bahaging timog ng France.
Dahil kaunti lamang ang patak ng ulan sa baybayin ng Mediterranian, ginagawa
ang tanimang pang-agrikultura na matibay sa tuyot tulad ng olive at ubas.

Baybayin ng Mediterranean

Bunga ng Olive(sanggunian: Wikipedia)

34

EU sa Kasalukuyan
Mga Kasaping Bansa sa European Union
Ang mga 27 bansa tulad ng Germany, France, UK at Italy ay kasapi sa EU upang
palawakin ang limitasyon ng mga bansa, pakipagtulungan at pagsamahin para sa
panlahat na layunin.

Kasaping Bansa sa EU(Base sa website ng
Ministry of Foreign Affairs)EURO
Sa EU ay itinigil ang paggamit ng pera ng
sariling bansa lamang tulad ng mark (Germany)
at franc (France) at ginawa ang perangnagagamit sa lahat ng kasaping bansa. Ang
tawag sa perang ito ay Euro.
Dahil nagagamit ang perang ito kahit na sa
ibang bansa, naging mas madali ang pagpunta at
pagtatrabaho sa ibang bansa.
*Ang ilang mga bansa tulad ng UK ay
gumagamit pa rin ng pera ng sariling bansa.

Eurotunnel
Lagusan (tunnel) na itinatag sa ilalim ng dagat ng Straits of Dover sa pagitan ng
UK at France. Nagkaroon din dito ng riles ng tren kaya naging maginhawa ang paglipat
sa pagitan ng islang bansang UK at kontinente ng Europa.
Mga Pangunahing Bansa ng EU at Mga Katangian Nito
1. France
Ang bansang ito ay pinakamasagana sa agrikultura sa lahat ng kasaping bansa ng
EU. Malaki ang produksyon ng trigong ginagamit sa tinapay at ubas na ginagamit sa
alak (wine).
2. Germany
Ang bansang ito ay pinaka-maunlad sa
industriya sa lahat ng kasaping bansa ng EU.
Ang sentro ng industriyang ito ay ang Ruhr
Industrial Area.
Minimina ang karbon (coal) sa distritong
Ruhr na may industrial area at dumadaan ditoang Ilog Rhine na dumadaloy sa loob ng bayan
patungong Karagatang Atlantiko (Atlantic
Ocean).
Rhine River (sanggunian: Wikipedia)

35

Maginhawa din ang transportasyon dito, hinahakot ang mga kinakailangang
kayamanan at produkto sa barko sa gamit ng Ilog Rhine at naluluwas (naeeksport) sa
ibang bansa. Dahil dito mula noon pa nauunlad ang industriya sa larangan ng bakal,
makina, kemikal at iba pa.
Ito ay pinakamalaking industrial area sa EU na kung saan marami ang mga
manggagawa na nanggagaling sa ibang mga bansa.
3. UK
Nang natapos ang Industrial Revolution noong ika-18 siglo, nanguna ang bansang
ito sa buong mundo sa larangan ng industriya. Noong unang panahon malawakan ang
mga kolonya nito sa Asia at Africa.
Subali’t noong natapos ang World War II, maraming mga sinakop na bansa ay
naging malaya at napawi ang lakas ng bansang ito na binansagang “Bansang hindi
nilulubugan ng araw”. Nagpapatibay ito ng kaugnayan sa mga kasaping bansa ng EU
tulad ng France at Germany.
Nag-eexport din ito sa mga ibang bansa ng langis na nakukuha sa Hilagang
Karagatan (North Sea) na nasa pagitan ng UK at Peninsula ng Scandinavia(Scandinavian Peninsula).

North Sea Oil Field (sanggunian: Wikipedia)

36◆Tanong Noong Nakaraang Pasukan na Pagsusulit◆
Itinuturo sa mga sumusunod na graph ang temperatura at patak ng ulan sa London
at Tokyo. Sagutan lamang ng akmang salita sa (1) at (2) ng sumusunod na pangungusap
na may kaugnayan sa graph.
Temperatura

LondonTemperatura

Tokyo

Patak ng Ulan

Pangkaraniwang
sa Buong Taon

Patak ng Ulan

Temperatura

Pangkaraniwang
sa Buong Taon

Patak ng Ulan sa Buong Taon

Buwan

Temperatura

Patak ng Ulan sa Buong Taon

Buwan

Ang London at Tokyo ay nasa ilalim ng klimang tinatawag na
(1)
Zone.
Subali’t kung paghahambingin ang kaibahan ng patak ng ulan sa bawa’t panahon,
malalaman na ang kaibahan ng patak ng ulan sa Tokyo sa pagitan ng tag-init at taglamig
ay mas(2)
kaysa sa London.

Sagot: (1) Temperate, (2) malaki

37発行年月日：2012（平成 24 年）３月 31 日
作成・編集：子ども多文化共生センター・姫路獨協大学大学院言語教育研究科
日本語コース
翻訳：戎 香里菜・瓢ジャネットデラクルズ
平林ナンシーモンテマイヤー・矢元 貴美
発行：子ども多文化共生センター〒659-0031 芦屋市新浜町１－２
協力：姫路獨協大学外国語学部外国語学科

電話 0797(35)4537
教授 山崎

恵 氏