Statiegeld
in Nederland,een toelichting.

April 2024

In Nederland wordt statiegeld op plastic drankﬂessen en -blik-

Om consumenten hun

jes geheven. Zo verminderen we de hoeveelheid zwerfafval énstatiegeldverpakkingen in teworden na inzameling statiegeldverpakkingen gerecycled tot

kunnen laten leveren, is een

grondstof waarmee nieuwe ﬂesjes en blikjes gemaakt kunnen
worden. Dit draagt bij aan onze missie om steeds meer verpakkingen terug te laten komen als grondstof voor nieuwe verpakkingen. Het aantal gevonden kleine ﬂesjes in het zwerfafval
daalde over de eerste helft van 2023 ten opzichte van de eerste
helft van 2020 met 63%. Ook is het laagste aantal blikjes aangetroﬀen sinds zeker 8 jaar (bron: ministerie van I&W).

landelijk dekkend netwerk van
innamepunten nodig. Een
statiegeldverpakking legt na
inlevering een reis af om
gerecycled te worden tot
grondstof voor nieuwe blikjes
en ﬂesjes. Sinds de introductie
van statiegeld op kleine plastic
drankﬂessen per 1 juli 2021 enop blikjes vanaf 1 april 2023
werkt Statiegeld Nederland(onderdeel van Verpact) hard

Verkooppunt
Producent/importeur

aan het verbeteren van het
statiegeldsysteem én het
motiveren van de consument
om statiegeldﬂessen en –blikjes
in te leveren.
Verpact vertelt wat de standInnamepunt

van zaken is, geeft antwoord
op hoe het statiegeldsysteem

Nieuweverpakkingen

wordt betaald en wat er
gebeurt met het statiegeld op
Telcentrum

de ﬂessen en blikjes die niet
door consumenten worden
ingeleverd.

Recycler

Grondstof van morgen

2Stijgende lijn ininzamelpercentages
statiegeldflessen
Het wettelijke inzameldoel voor plastic drankﬂessen is 90% vanaf 2022. Daarzijn we nog niet. Maar het is heel belangrijk dit doel te halen; de hoeveelheid
zwerfafval vermindert én na inzameling worden de statiegeldverpakkingen
grondstof waarmee nieuwe ﬂesjes en blikjes gemaakt kunnen worden. Om deinzameling verder te verhogen is het Plan van Aanpak verhoging inzamelingplastic drankverpakkingen opgesteld. Dit plan voorziet o.a. in een uitbreiding
van 5.400 extra inlevermachines en/of -punten. Hiermee verwachten wij deinzameldoelstelling voor plastic drankﬂessen in 2026 te behalen.

Inzamelresultaat plastic drankflessen
groot en klein, met én zonder statiegeld*

De wettelijke inzameldoelstelling gaat over alle plastic
drankﬂessen, ook die zonder statiegeld. Flessen van sap en
zuivel zijn bijvoorbeeld niet statiegeldplichtig (maar er zit
wel steeds vaker statiegeld op deze ﬂessen). Ook bijvoorbeeld de 2 liter plastic melkkan valt onder de wettelijke
doelstelling. Daarnaast mag volgens de regelgeving
maximaal 5% aan inzameling van kunststof drankﬂessen
worden meegeteld die afkomstig zijn uit PMD inzameling.

(percentage in kg)

2022

2023

68%

circa

Wettelijke
doelstelling

90%

71%

Aantal verkochte en ingeleverde statiegeld flessen en -flesjes

710
616

636
196

295

401

531

660

Grote plastic
statiegeldﬂessen
761

Kleine plastic
statiegeldﬂessen

752

1.062

1.091

(in miljoen stuks) 2021 - 2023

2e helft 2021**
Verkocht

*

2022

2023

Ingeleverd

2e helft 2021**
Verkocht

2022

2023

Ingeleverd

Deze percentages zijn gebaseerd op degecontroleerde cijfers over 2021 en2022 én de voorlopige cijfers 2023.

** Per 1 juli 2021 beheert Statiegeld Nederland
het huidige statiegeldsysteem.

Grondstof van morgen

3

Inzamelingstatiegeldblikjes
groeide sneller dan flesjes
Voor statiegeldblikjes is het wettelijke inzameldoel 90% vanaf 2024.
Het halen van het doel kost tijd, dat weten we uit de andere Europese
landen die met een statiegeldsysteem werken. Omdat de consument algewend is aan statiegeld op ﬂesjes, is het aantal statiegeldblikjes dat
wordt ingezameld in 1 jaar tijd, snel gestegen. De groei in Nederland gaat
daarmee sneller dan die van plastic ﬂesjes en dan in de rest van Europa.
Goed presterende landen zoals Noorwegen en Denemarken hadden 8 tot
11 jaar nodig om 90% in te zamelen.
Producenten én consumenten samen spelen een belangrijke rol om het
inzameldoel te behalen. Hoe meer mensen weten dat het systeem bestaatén hoe beter het systeem werkt, hoe meer consumenten hun statiegeldverpakkingen inleveren en hoe sneller het inzameldoel wordt behaald.
We moeten ons daarbij blijven realiseren dat gedragsverandering tijd kost.

Ontwikkeling inzameling drankblikjes
sinds de invoering vanaf 1 april 2023

378

163

395

580

633

651

(in miljoen stuks) Dit betreft voorlopige cijfers.

26%

61%

65%

Q2 2023

Q3 2023

Q4 2023

Verkocht

Ingeleverd

Grondstof van morgen4Hoe wordt het
statiegeldsysteem
gefinancierd?
Het statiegeldsysteem wordt, net als in andere Europese landen zoals
Noorwegen en Denemarken, geﬁnancierd vanuit twee geldstromen:
een producentenbijdrage en niet uitbetaald statiegeld. Producenten vandrankﬂessen en blikjes betalen een verplichte bijdrage per statiegeldverpakking die in Nederland wordt verkocht. Dit geld wordt gebruikt voor
het statiegeldsysteem (zie pag. 5). Daarnaast levert op dit moment nog niet
iedereen zijn statiegeldﬂessen en blikjes in. Dit niet uitbetaalde statiegeld
blijft ook in het systeem.
Kosten van het systeem
Een statiegeldsysteem kost veel geld. Om consumenten hun verpakkingen
in te kunnen laten leveren, is een landelijk dekkend netwerk van innamepunten nodig. Een statiegeldverpakking legt na inlevering een reis af om
gerecycled te worden tot grondstof voor nieuwe blikjes en ﬂesjes.
Om dit mogelijk te maken, krijgen innamepunten een vergoeding voor deapparatuur, schoonmaak, personeel en logistiek. Ook is geld nodig voor
de telcentra en de automatisering. Daarnaast wordt veel extra geldgeïnvesteerd in extra innamepunten op out-of-home locaties enconsumentencampagnes.

Kostenneutraal
systeem

handling fee
en kosten

Met de huidige inzamel_percentages is het aandeel van
het niet uitbetaalde statiegeld
voor de bekostiging van het

producentenbijdragesysteem relatief groot.
Dat wordt ingezet voor
optimalisering en uitbreiding

niet uitbetaald statiegeld

van het systeem. Hoe meer
consumenten hun verpakkingen
inleveren, hoe kleiner hun
uitbreiding
statiegeldsysteem

ﬁnanciële aandeel in het
statiegeldsysteem wordt.

Grondstof van morgen5Welke bedragen gaan inhet statiegeldsysteem om?
Op basis van de (voorlopige) cijfers over 2021 tot en met 2023* is hieronder
uiteengezet hoe de ﬁnanciën van het statiegeldsysteem zijn opgebouwd.
(in miljoenen euro’s)

1.146

Statiegeld dat consumenten hebben betaald voor de plastic
ﬂessen en blikjes die zij hebben gekocht van 2021 t/m 2023.
Dit geld wordt via de producenten betaald aan Statiegeld
Nederland (stichting zonder winstoogmerk).

772

Statiegeld dat consumenten tussen 1 juli 2021 t/m 2023 hebben
teruggekregen bij het inleveren van de statiegeldverpakkingen(plastic en blik) via innamemachines of handmatige inname, ofhebben gedoneerd aan sportverenigingen of goede doelen.

374

Niet uitbetaald statiegeld: het statiegeld op de verpakkingen
die consumenten nog niet hebben ingeleverd omdat ze die
nog in huis hebben staan of via andere inzamelkanalen
hebben weggegooid (bijvoorbeeld bij het PMD of het restafval).

82

Producentenbijdrage: de verplichte bijdrage per statiegeldverpakking die producenten en importeurs betalen aan Statiegeld
Nederland als zij statiegeldverpakkingen in Nederland
verkopen. De hoogte van de bijdrage wordt bepaald op basis
van de te verwachte kosten, niet ingeleverde statiegeldverpakkingen en overschotten en tekorten uit het verleden.

245

Doorlopende kosten van 2021 t/m 2023 voor o.a. de inname
en verwerking van ﬂessen en blikjes, consumentencampagnes
en de automatisering van het statiegeldsysteem.

112

Gereserveerd bedrag (31 dec. 2023) voor het statiegeld opverpakkingen die voornamelijk in de laatste maanden van 2023
zijn verkocht en naar verwachting in 2024 worden ingeleverd.
Dit zijn naar verwachting bijna 700 miljoen verpakkingen.
Dit is berekend conform een met de accountant afgestemde
methodiek. Ervaring leert dat het tussen de 4 en 8 weken duurt
voordat een statiegeldverpakking wordt ingeleverd.

990

Gereserveerd bedrag voor investeringen in o.a. meer nieuwe
innamemachines bij supermarkten en nieuwe innamepunten
op out-of-home locaties zoals OV-plekken, attractieparken,scholen, tankstations en festivals. En de uitbreiding van deverwerkingscapaciteit van het totale systeem, van ICT tot
recycling.

Uitsplitsing
doorlopende kosten
statiegeldsysteem2021 t/m 2023
(in miljoenen euro’s)

134 handling fee
de vergoeding die
Statiegeld Nederland
per ﬂesje of blikje
betaalt aan het
innamepunt.

34

verwerking
en logistiek

Statiegeld Nederland
heeft twee telcentra
waar ingeleverde ﬂesjes
en blikjes worden getelden verwerkt.

24afschrijving op
investering
tot en met december 2023
van 125 miljoen euro
t.b.v. uitbreiding statiegeldsysteem.

16

consumentencampagnes

t.b.v. bewustwording
en gedragsverandering.

37

overige
exploitatiekosten
hebben onder andere
betrekking op aanloopkosten, organisatiekosten,
administratiekosten
en ICT.

245

Het statiegeldsysteem is een gesloten systeem dat
wordt beheerd door de Stichting Statiegeld Nederland(stichting zonder winstoogmerk).

* Deze bedragen zijn gebaseerd op de gecontroleerde
cijfers over 2021 en 2022 én de voorlopige cijfers 2023.

Grondstof van morgen

6

De toekomst van het
statiegeldsysteem:
uitbreiden en optimaliseren
Nederland heeft een ﬁjnmazig netwerk van circa 28.000 innamepunten waar de consument statiegeldverpakkingen in kan leveren:
5.000 innamepunten (al dan niet met automaat) waar je statiegeld
terugkrijgt en 23.000 vrijwillige innamepunten waar statiegeld naarde sportvereniging of een goed doel gaat.
In 2023 is eerst gefocust op de uitbreiding van de infrastructuur
van het systeem om ook statiegeldblikjes te kunnen innemen.
Denk daarbij aan transport, tel- en persmachines en ICT. Daarnaastzijn meer dan 400 nieuwe innamemachines geplaatst en ruim96%

van de Nederlanders
weet binnen een jaar dat
er statiegeld zit op blik.

600 apparaten vervangen door snellere, betere apparaten.
En we willen dat de consument op nog meer plekken statiegeld
terug kan krijgen.
Daarom blijven we ook de komende jaren investeren in extra inname-Hetzelfde geldt

punten en het optimaliseren van het statiegeldsysteem, zoals uitge-voor statiegeld op

werkt in het Plan van Aanpak. De uitbreiding van het aantal inlever-plastic ﬂesjes

punten bestaat uit 800 extra statiegeldmachines in en nabij supermarkten, 4.600 extra statiegeldmachines of uitbetalende innamepunten op andere locaties waar dagelijks veel mensen samenkomen,zoals onderwijsinstellingen, het OV, horeca, dagattracties, winkel-

95% van de jongeren
94% van de 30+’ers

centra, festivals, strand en luchthavens. Hiermee krijgen consumenten
in het hele land veel meer mogelijkheden statiegeldverpakkingen
tegen uitbetaling van statiegeld in te leveren. Dit zal de inzamelcijfers
ﬂink verhogen. Ook gaan we testen buiten de supermarkten met
handmatige inname van beschadigde verpakkingen.

9 op de 10
Nederlanders weet dat

Consumentencampagne: Statiemonnie!
Bijna alle Nederlanders weten dat er statiegeld op kleine plastic ﬂesjes
en blik zit. Om consumenten te activeren om hun statiegeldverpakkin-de barcode op het statiegeldblikje
goed leesbaar moet zijn
bij het scannen.

gen in te leveren start begin april een grootse, nieuwe landelijkeconsumentencampagne op tv, radio, socials en online kanalen. De
Nederlandse rapper Donnie is de ster van deze campagne.

Grondstof van morgen