Notas da Versión de Debian 12 (bookworm), 32-bit PC
Proxecto de Documentación Debian (https://www.debian.org/doc/)

July 14, 2024

Notas da Versión de Debian 12 (bookworm), 32-bit PC

Este programa é software libre: vostede pode redistribuílo e/ou modificalo baixo os termos da Licenza
pública Xeral de GNU versión 2, publicada pola Free Software Foundation.
Este programa é distribuído coa esperanza de que sexa útil, pero SEN NINGUNHA GARANTÍA; nin
sequera a garantía implícita de COMERCIALIDADE ou ADECUACIÓN PARA ALGÚN PROPÓSITO PARTICULAR. Consulte a Licenza Pública Xeral GNU para máis información.
Debería ter recibido unha copia da Licenza pública xeral GNU xunto con este programa; se non fora así,escríballe á Free Software Foundation Inc., 51 Franklin Street, Fifth Floor, Boston, MA 02110-1301,
USA.
A licenza tamén pode consultarse en https://www.gnu.org/licenses/gpl-2.0.html e /usr/
share/common-licenses/GPL-2 nos sistemas Debian.

ii

Contents
1 Introdución
1.1 Avise de erros neste documentos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.2 Colaborando con informes de actualización . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.3 Fontes deste documento . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1
1
1
2

2 Novidades en Debian 12
2.1 Arquitecturas compatibles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Áreas do arquivo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Que novidades hai na distribución? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3.1 Ambientes de escritorios e paquetes famosos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3.2 Traducíronse máis páxinas do manual . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3.3 Novas da Mestura Debian Med . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3.4 Novas da Mestura Debian Astro . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3
3
3
4
4
5
5
5

3 Instalación do Sistema
3.1 Que novidades hai no sistema de instalación? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3.2 Contedores e imaxes de Máquinas Virtuais . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7774 Actualizar dende Debian 11 (bullseye)
4.1 Prepararse para a actualización . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.1 Faga copias de seguridade dos seus datos e configuracións . . . . . . . . . . . . . .
4.1.2 Informe aos usuarios con tempo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.3 Prepárese para desconectar os servizos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.4 Preparase para a recuperación . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.4.1 Consola de depuración durante o arranque usando initrd . . . . . . . . .
4.1.4.2 Consola de depuración durante o arranque usando systemd . . . . . . . .
4.1.5 Preparar un ambiente seguro para a actualización . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2 Comezar a partir dun Debian “puro” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.1 Actualizar a 11 (bullseye) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.2 Actualizar á última versión punto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.3 Backports de Debian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.4 Preparar a base de datos de paquetes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.5 Eliminar paquetes obsoletos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.6 Eliminar os paquetes non provenientes de Debian . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.7 Eliminar ficheiros de configuración sobrantes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.8 Os compoñentes non-free e non-free-firmware . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.9 Sección de actualizacións propostas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.10 Fontes non oficiais . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.11 Desactivar bloqueos no APT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.12 Asegúrese de que ten gpgv instalado . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.13 Comprobar o estado do paquete . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3 Preparar os ficheiros de fontes de APT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3.1 Engadir fontes de Internet a APT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3.2 Engadir fontes APT dun servidor espello local . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3.3 Engadir fontes APT dun medio óptico . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4 Actualizar paquetes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.1 Gravar a sesión . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.2 Actualizar a lista de paquetes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.3 Asegúrese de que ten espazo dabondo para actualizar . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.4 Parar de supervisar sistemas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.5 Actualización mínima do sistema . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4.6 Actualizar o sistema . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5 Problemas que poden ocorrer durante a actualización . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

9
9
9
9
9
10
10
10
11
11
11
11
12
12
12
12
12
13
13
13
13
13
13
14
14
15
15
15
16
16
17
18
19
19
19

iii

CONTENTS
4.5.1 Full-upgrade falla e salta con “Could not perform immediate configuration”, ou
con “Non foi posíbel facer a configuración inmediata” . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5.2 Eliminacións esperadas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5.3 Conflitos ou bucles de dependencias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5.4 Conflitos de ficheiros . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5.5 Cambios na configuración . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.5.6 Cambiar a sesión á consola . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.6 Actualizar o núcleo e paquetes relacionados . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.6.1 Instalar un núcleo coma metapaquete . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.7 Prepararse para a seguinte versión . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.7.1 Purgar paquetes eliminados . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.8 Paquetes obsoletos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.8.1 Paquetes temporais alfaremes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

19
20
20
20
20
21
21
21
21
22
22
22

5 Problemas a ter en conta con bookworm
5.1 Actualizar elementos específicos para bookworm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.1 O «firmware» non libre moveuse a un compoñente do arquivo separado . . . . .
5.1.2 Cambios aos paquetes que modifican o reloxo do sistema . . . . . . . . . . . . . .
5.1.3 Sistema de xestión de configuración «Puppet» actualizado á versión 7 . . . . . . .
5.1.4 yt-dlp substitúe a youtube-dl . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.5 Non se poderán instalar varias versións de fcitx en paralelo . . . . . . . . . . . . .
5.1.6 Os nomes dos paquetes de MariaDB xa non inclúen os números da versión . . . .
5.1.7 Cambios no sistema de rexistros . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.8 Cambios en rsyslog que afectan a analistas de rexistros, por exemplo a logcheck .
5.1.9 rsyslog creará menos ficheiros de rexistros . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.10 Pode que a actualización de slapd precise dunha intervención manual . . . . . . .
5.1.11 GRUB xa non executa os-prober automáticamente . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.12 GNOME reduciu a accesibilidade de lectores de pantalla . . . . . . . . . . . . . .
5.1.13 Salto da arquitectura base de 32-bit PC ai686 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.14 Cambios na configuración de polkit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.15 A partir de agora precisarase “/usr fusionado” . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.1.16 As actualizacións non permitidas dende buster fallan en libcrypt1 . . . . . . . .
5.1.17 Cousas que facer despois da actualización antes de reiniciar . . . . . . . . . . . . .
5.2 Cousas non exclusivas do proceso de actualización . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.1 Limitacións na asistencia técnica sobre seguridade . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.1.1 O estado da seguridade dos navegadores de internet e os seus motores derenderizado . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.1.2 Paquetes baseados en Go e Rust . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.2 Intérpretes de Python marcados coma xestionados externamente . . . . . . . . . .
5.2.3 Compatibilidade limitada para a codificación/descodificación de vídeo acelerada
por hardware en VLC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.4 systemd-resolved foi separado a un novo paquete . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.5 systemd-boot foi separado a un novo paquete . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.6 systemd-journal-remote xa non usará GnuTLS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.7 Moitas modificacións a adduser en bookworm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.8 Nomeamento previsible das interfaces de rede de Xen . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.9 Cambios en como dash interpreta o acento circunflexo . . . . . . . . . . . . . . . .
5.2.10 netcat-openbsd é compatible con socket abstractos . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.3 Obsolescencia e deprecación . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.3.1 Paquetes obsoletos importantes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.3.2 Compoñentes deprecados para bookworm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5.4 Fallos graves coñecidos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

23
23
23
23
23
24
24
24
25
25
26
26
26
27
27
27
27
28
28
28
28

6 Máis información en Debian
6.1 Lecturas recomendadas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2 Obter axuda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2.1 Listas de correo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.2.2 Internet Relay Chat (IRC) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6.3 Informar de erros . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

35
35
35
35
35
35

iv

29
29
29
29
30
30
30
30
30
30
31
31
31
31
32

CONTENTS
6.4 Colaborar con Debian . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
7 Glossary

37

A Xestionar o seu sistema bullseye antes de actualizar
A.1 Actualizando o seu sistema bullseye . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
A.2 Comproba os seus ficheiros de fontes APT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
A.3 Performing the upgrade to latest bullseye release . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
A.4 Eliminar ficheiros de configuración obsoletos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

39
39
39
40
40

B Contribuíntes das Notas da Versión

41

Index

43

v

Chapter 1

Introdución
O obxectivo deste documento é informar aos usuarios da distribución Debian sobre os principais cambios
na versión 12 (alcumada bookworm).
As notas da versión conteñen máis información sobre como se pode actualizar de forma segura dendea versión 11 (alcumada bullseye) á versión actual e informan aos usuarios dos posibles problemas que
se sabe poden ocorrer.
Podes obter a última versión deste documento en https://www.debian.org/releases/bookworm/
releasenotes.

CAUTION
Teña en conta que é imposible amosar todos os problemas que se coñecen, poloque foi necesario facer unha selección baseándose na probabilidade de que ocorran e o seu impacto.
Lembre que só lle damos asistencia técnica para actualizar dende a versión de Debian anterior (nestecaso, actualizar dende bullseye). Se necesitas actualizar dende versións anteriores, suxerímoslle que lea
as edicións anteriores das notas da versión e actualice antes a bullseye.

1.1

Avise de erros neste documentos

Probamos todos os diferentes pasos descritos neste documento para realizar a actualización e intentamos
anticiparnos a todos os problemas que se poidan atopar os nosos usuarios.
De todas formas se vostede cre que atopou un fallo (información errónea ou ausente) nesta documentación, por favor abra unha petición no sistema de seguimento de fallos (https://bugs.debian.
org/) sobre o paquete release-notes. Revise os informes de fallos anteriores (https://bugs.
debian.org/release-notes) en caso de que alguén xa informara sobre o problema que atopou.
Engada sen medo nova información aos informes xa existentes se pode contribuír con contido para este
documento.
Agradecémoslle, e animámoslle a, que engada parches nas fontes do documento xunto cos informes.
Pode obter máis información de como obter as fontes deste documento en Section 1.3.

1.2

Colaborando con informes de actualización

Toda colaboración por parte dos usuarios relacionada coas actualizacións dende bullseye a bookworm
é benvida. Se esta disposto a compartir información por favor abra unha petición no sistema deseguimento de fallos (https://bugs.debian.org/) sobre o paquete upgrade-reports coas súas
achegas. Pedímoslle que comprima todos os ficheiros que engada (usando gzip).
Por favor inclúa a seguinte información cando envíe o seu informe de actualización:• O estado da súa base de datos de paquetes antes e despois da actualización: O estado da basede datos de dpkg pódese obter dende /var/lib/dpkg/status; tamén engada o estado dos
1CHAPTER 1. INTRODUCIÓN

1.3. FONTES DESTE DOCUMENTO

paquetes de apt, indicado en /var/lib/apt/extended_states. Debería ter feito unha copia
de seguridade antes de actualizar, tal como se indica en Section 4.1.1, pero tamén pode atopar
copias de seguridade de /var/lib/dpkg/status en /var/backups.
• Os rexistros da sesión creados con script, tal como se indica en Section 4.4.1.
• Os seus rexistros de apt, dispoñibles en /var/log/apt/term.log; ou os rexistros de aptitude,
dispoñibles en /var/log/aptitude.

NOTE
Debería revisar con calma e eliminar calquera información persoal e/ou confidencial
dos rexistros antes de incluílos no seu informe de fallos, posto que a información
publicarase nunha base de datos pública.

1.3 Fontes deste documento
As fontes deste documento están en formato DocBook XML. A versión HTML é xerada con docbook-xsl
e xsltproc. A versión en PDF xérase usando dblatex ou xmlroff. As fontes das Notas de Versión atópanse no repositorio Git do Proxecto de Documentación Debian. Pode usar a interface na rede(https://salsa.debian.org/ddp-team/release-notes/) para acceder aos ficheiros individuais a través da rede e ver os seus cambios. Para máis información sobre como acceder a Git consulteas páxinas de información sobre SCV do Proxecto de Documentación Debian (https://www.debian.
org/doc/vcs).

2

Chapter 2

Novidades en Debian 12
A Wiki (https://wiki.debian.org/NewInBookworm) ten máis información sobre este tema.

2.1

Arquitecturas compatibles

As seguintes arquitecturas teñen compatibilidade oficial para Debian 12:• Ordenadores de 32 (i386) e 64 bits (amd64)• ARM de 64 bits (arm64)• ARM con Interface Binaria Incrustada [EABI] (armel)• ARMv7 (ABI de Interface binaria incrustada [EABI] con unidade de coma flotante en hardware[hard-float], armhf)• MIPS de extremidade menor (mipsel)• MIPS de 64 bits con extremidade menor (mips64el)• PowerPC de 64 bits con extremidade menor (ppc64el)• IBM System z (s390x)
Salto da arquitectura base de 32-bit PC ai686 A compatibilidade con 32-bit PC (tamén chamada comoarquitectura Debian i386) precisa da instrucción «NOP longo». Consulte Section 5.1.13 para máis
información.
Pode obter máis información sobre o estado da adaptación e información específica a cada adaptación
nas páxinas sobre as arquitecturas de Debian (https://www.debian.org/ports/).

2.2Áreas do arquivo

As seguintes áreas do arquivo, mencionadas no Contrato Social e na Política de Debian, son bastante
antigas:• main: a distribución de Debian;• contrib: paquetes extra preparados para que funcionen co resto da distribución de Debian, peroque precisan de programas de fora da distribución para funcionar ou compilar;• non-free: paquetes extra pensados para que funcionen co resto da distribución de Debian, pero que
non son compatibles coas DFSG ou teñen algún outro problema que dificulta a súa distribución.
Tras aprobarse a Resolución Xeral de 2022 sobre «firmware» non libre (https://www.debian.
org/vote/2022/vote_003) o punto 5 do Contrato Social foi modificado, engadíndoselle o seguinte
texto:
3

CHAPTER 2. NOVIDADES EN DEBIAN 12

2.3. QUE NOVIDADES HAI NA DISTRIBUCIÓN?

Os discos oficiais de Debian poderán incluír «firmware» de fora do sistema Debian para
permitir o uso de Debian cos dispositivos que así o precisen.
Isto inda non aparece no Contrato Social nin na Política de Debian, pero engadiuse unha nova áreado arquivo. Isto permite separar o «firmware» non libre do resto de paquetes non libres:• non-free-firmware
A maioría dos paquetes con «firmware» non libre xa foron trasladados de non-free a non-free-firmware,en preparación do lanzamento de Debian 12. Esta separación permite crear imaxes de instalación oficiais con paquetes de main e non-free-firmware, sen ter que activar contrib nin non-free. Istotamén permite instalar sistemas con estas imaxes, e solo activar main e non-free-firmware, sencontrib nin non-free.
Consulte Section 4.2.8 para máis información sobre actualizacións dende bullseye.

2.3 Que novidades hai na distribución?
Esta nova versión de Debian volve a ter moitos máis programas ca en bullseye; a distribución inclúe
máis de 11089 paquetes novos, chegando a un total de 64419 paquetes. A maioría dos programas na
distribución están actualizados: máis de 43254 paquetes, o 67% dos paquetes de bullseye. Ademais, un
gran número de paquetes (máis de 6296 paquetes, 10% dos paquetes en bullseye) foron eliminados da
distribución por cadansúa razón. Estes paquetes non terán máis actualizacións e serán marcados coma
«obsoletos» nos clientes de xestión de paquetes. Véxase Section 4.8.

2.3.1 Ambientes de escritorios e paquetes famosos
Debian volve a ofrecer varios ambientes e aplicacións de escritorio. Inclúense o ambiente de escritorio
GNOME 43, KDE Plasma 5.27, LXDE 11, LXQt 1.2.0, MATE 1.26 e Xfce 4.18; entre outros.
As aplicacións de produtividade tamén foron actualizadas, xunto cos programas de ofimática:• LibreOffice foi actualizado á versión 7.4;
• GNUcash foi actualizado á versión 4.13;
Esta actualización inclúe as actualizacións dos seguintes programas, entre outros:
PaqueteApacheBashServidor DNS BIND
Cryptsetup
Emacs
Servidor de correo por omisión
Exim
A Colección de Compiladores
GNU como compilador por
omisión
GIMP
GnuPG
Inkscape
a biblioteca C GNU
Imaxe do núcleo Linux
Conxunto de ferramentas
LLVM/ClangMariaDB
Nginx
OpenJDK
OpenLDAPOpenSSH

Versión en 11 (bullseye)
2.4.54
5.1
9.16
2.3
27.1

Versión en 12 (bookworm)
2.4.575.2.15
9.18
2.6
28.2

4.94

4.96

10.2

12.2

2.10.222.2.271.0.2
2.31
series 5.10
9.0.1 e 11.0.1 (por omisión) e
13.0.110.5
1.18
11
2.4.578.4p1

2.10.34
2.2.401.2.2
2.36
series 6.1
13.0.1 e 14.0 (por omisión) e
15.0.6
10.11
1.22
17
2.5.139.2p1

4

CHAPTER 2. NOVIDADES EN DEBIAN 12
PaqueteOpenSSLPerl
PHP
Servidor de correo Postfix
PostgreSQL
Python 3
Rustc
Samba
SystemdVim

2.3.2

2.3. QUE NOVIDADES HAI NA DISTRIBUCIÓN?

Versión en 11 (bullseye)1.1.1n
5.32
7.4
3.5
13
3.9.2
1.48
4.13
247
8.2

Versión en 12 (bookworm)
3.0.8
5.36
8.2
3.7
15
3.11.2
1.63
4.17
252
9.0

Traducíronse máis páxinas do manual

Grazas ao traballo dos tradutores a documentación en formato man está dispoñible en máis idiomas
ca nunca. A modo de exemplo, moitas páxinas do manual xa están dispoñibles en checo, danés, grego,finlandés, indonesio, macedonio, noruegués (bokmål), ruso, serbio, sueco, ucraíno e vietnamita, e todas
as páxinas do manual de systemd xa están dispoñibles en alemán.
Para que man amose a documentación no seu idioma (se existe) instale o paquete manpages-cód.
idioma axeitado e configure a localización con
dpkg-reconfigure locales

.

2.3.3

Novas da Mestura Debian Med

Engadíronse novos paquetes no campo da medicina e das ciencias da saúde, como adoita ocorrer nas
novas versións. O paquete shiny-server merece unha mención especial, por que permite simplificar aplicacións web científicas usando R. Tamén mantemos o sistema de Integración Continua para os
paquetes mantidos polo equipo de Debian Med.
O equipo de Debian Med está encantado de escoitar as opinións dos usuarios, especialmente no
sentido de peticións de empaquetado de programas libres que non foran xa empaquetados, ou tamén
peticións para copiar melloras de novos paquetes ou versións máis novas dos mesmos.
Para instalar os paquetes mantidos polo equipo Debian Med instale os metapaquetes chamados
med-*, na versión 3.8.x en Debian bullseye. Bótelle unha ollada as tarefas de Debian Med (https://blends.debian.org/med/tasks) para ver un listado completo dos programas de temática médica
e biolóxica dispoñibles en Debian.

2.3.4

Novas da Mestura Debian Astro

Debian bookworm inclúe a versión 4.0 da Mestura Pura Debian Astro, que segue sendo unha granferramenta todo en un para astrónomos profesionais, aficionados e calquera que estea interesado na
astronomía. Actualizáronse case todos os paquetes de Debian Astro, pero tamén hai algúns paquetes
novos.
Para os radioastrónomos agora se inclúe o interferómetro libre openvlbi. Tamén se inclúen os
novos paquetes para xuntar imaxes e resolución astronómica astap e planetary-system-stacker.
Inclúense ademais moitos controladores e bibliotecas que usan o protocolo INDI.
Tamén se inclúen os novos paquetes afiliados a Astropy python3-extinction, python3-sncosmo,
python3-specreduce, e python3-synphot, xunto cos paquetes creados sobre python3-yt e python3-sunpy.
Mellorouse a compatibilidade de Python co formato ASDF, e estendeuse a compatibilidade cos formatos
ECSV e TFCAT ao incluír bibliotecas no ecosistema Java, principalmente para usarse con topcat.
Vexa a páxina da Mestura Astro (https://blends.debian.org/astro) para unha lista máiscompleta e para obter máis información.

5Chapter 3

Instalación do Sistema
O Instalador de Debian é o instalador de sistemas oficial para Debian. Permite escoller entre unhavariedade de métodos de instalación. Os métodos dispoñibles para a instalación no seu sistema dependenda súa arquitectura.
Pódense atopar imaxes do instalador para bookworm xunto coa Guía de Instalación na páxina de
Debian (https://www.debian.org/releases/bookworm/debian-installer/).
A Guía de Instalación tamén se inclúe no primeiro disco do paquete oficial de discos DVD de Debian(CD/Blu-Ray) dispoñible en:/doc/install/manual/idioma/index.html

Tamén lle pode interesar a lista de erratas (https://www.debian.org/releases/bookworm/
debian-installer/index#errata) para debian-installer, para obter unha lista dos problemas coñecidos.

3.1

Que novidades hai no sistema de instalación?

Houbo moito desenvolvemento no Instalador de Debian dende a versión oficial anterior Debian 11, oque se traduce nunha mellor compatibilidade cos dispositivos e algunhas novas propiedades e melloras.
Se esta interesado nun resumo detallado dos cambios feitos respecto a bullseye consulte o aviso da
versión para as versións beta e RC de bookworm dispoñibles no rexistro de novas (https://www.
debian.org/devel/debian-installer/News/) do Instalador de Debian.

3.2

Contedores e imaxes de Máquinas Virtuais

Están dispoñibles imaxes de contedores de varias arquitecturas con Debian bookworm en Docker Hub(https://hub.docker.com/_/debian). Ademais das imaxes normalizadas tamén está dispoñible
unha variante “estilizada” que reduce o uso do disco.
As imaxes de máquinas virtuais para o xestor de MV de Hashicorp Vagrant publícanse en VagrantCloud (https://app.vagrantup.com/debian).

7

Chapter 4

Actualizar dende Debian 11 (bullseye)
4.1

Prepararse para a actualización

Suxerímoslle que antes de actualizar tamén lea a información en Chapter 5. Ese capítulo trata os problemas que se poden atopar e que non están directamente relacionados co proceso de actualización, pero
que de todas formas poden ser importante coñecelos antes de comezar.

4.1.1

Faga copias de seguridade dos seus datos e configuracións

Antes de actualizar o seu sistema recomendámoslle que faga unha copia de seguridade completa, ou
polo menos faga copias de seguridade dos seus datos e configuracións que lle sexan imprescindibles. As
ferramentas e procesos de actualización son bastante fiables, pero se lle ocorre algo ao ordenador no
medio dunha instalación pode quedar cun sistema moi danado.
Ao facer as copias de seguridade ocúpese primeiro dos contidos de /etc, /var/lib/dpkg, /var/
lib/apt/extended_states e a saída de:$ dpkg --get-selections '*' # (as comiñas importan)

Se usa aptitudepara xestionar os paquetes do sistema tamén terá que facer copias de /var/lib/
aptitude/pkgstates.
O proceso de actualización en si non modifica nada do cartafol /home. Porén, algunhas aplicacións(p.e partes da suite de Mozilla e os ambientes de escritorio GNOME e KDE) poden sobrescribir as configuracións de usuario existentes con valores por omisión cando se inicia por primeira vez unha versión.
Como precaución, debería facer unha copia de seguridade dos ficheiros e cartafoles ocultos (“ficheiros
punto”) no cartafol propio de cada usuario. Esta copia de seguridade pode axudar a restaurar ou recrear
as configuracións previas. Tamén lles debería informar aos usuarios disto.
Calquera operación de instalación de paquetes deberase executar con permisos de superusuario, polo
que acceda coma root, usando su ou sudo para ter os permisos necesarios.
A actualización ten algunhas precondicións; deberíaas consultar antes sequera de comezar a actualización.

4.1.2

Informe aos usuarios con tempo

É boa idea informar a todos os usuarios antes de tempo de calquera actualización que planee, inda que
os usuarios accedendo a través de ssh non debería decatarse dos cambios, e deberían poder traballar
sen problemas.
Se quere ser máis cautelosos, faga copias de seguridade ou desmonte a partición /home antes deactualizar.
O núcleo actualizarase cando se actualice a bookworm, polo que terá que reiniciar. Normalmente
isto faise despois de que remate a actualización.

4.1.3

Prepárese para desconectar os servizos

Poden haber servizos ofrecidos polo sistema que están asociados cos paquetes que están incluídos na
actualización. Se isto é así os servizos se pararán durante a actualización mentres o paquete correspondente é substituído e configurado. Durante este tempo estes servizos non estarán dispoñibles.
9CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.1. PREPARARSE PARA A ACTUALIZACIÓN

O tempo exacto que tarde o sistema en estar operativo dependerá do número de paquetes a actualizar,e tamén inclúe o tempo que o administrador tarde respondendo as preguntas de configuración durante
a actualización dos paquetes. Teña en conta que se non esta atento durante o proceso de actualizacióne o sistema fai preguntas é probable que os servizos non estean dispoñibles1 durante bastante tempo.
Se o sistema a actualizar prové servizos críticos para os usuarios ou para a rede2 , pódese reducir otempo que non estea dispoñible se actualiza o mínimo do sistema, tal como se describe en Section 4.4.5,
seguido dunha actualización do núcleo e reiniciar, e entón actualizas os paquetes asociados cos servizos
críticos. Actualiza estes paquetes antes de facer unha actualización completa descrita en Section 4.4.6.
Desta forma podes estar seguro de que estes servizos críticos seguen a funcionar durante a actualización,
tarde o que tarde.

4.1.4 Preparase para a recuperación
Inda que Debian intenta que o seu sistema arranque sempre, sempre pode ser que atope problemas ao
reiniciar tras unha actualización. Algúns problemas coñecidos están documentados neste e no resto dos
capítulos das Notas da Versión.
Por esta razón asegúrese de que é capaz de recuperar o sistema se non o pode arrancar ou, nossistemas de acceso remoto, non poda conectarte á rede.
Se está actualizando de forma remota a través de ssh recomendámoslle de que tome as precaucións
necesarias para poder acceder ao servidor a través dunha terminal remota. Existe a posibilidade deque, tras actualizar o núcleo e reiniciar, deberá arranxar a configuración do sistema dende unha consola
local. E, se o sistema se reiniciara durante a instalación, pode ser que teña que arranxar o sistema dende
unha consola local.
Para recuperacións de emerxencia recomendamos usar o modo de recuperación do Instalador de Debian bookworm. A vantaxe de usar o instalador é que pode escoller entre moitos métodos para atopar
cal é o que mellor se adapta á súa situación. Para máis información, por favor consulte a sección “Recuperando un Sistema Escachado”(“Recovering a Broken System” na versión inglesa) no capítulo 8 da Guíade Instalación (https://www.debian.org/releases/bookworm/installmanual) e as Preguntas Frecuentes do Instalador de Debian (https://wiki.debian.org/DebianInstaller/FAQ).
Se iso falla necesitará outra forme de arrancar o sistema para podelo reparar. Unha forma é usandoa imaxe especial de recuperación, ou unha imaxe dun sistema en memoria (https://www.debian.
org/CD/live/). Despois de arrancar con iso debería montar o seu sistema de ficheiros raíz e cambiar
a el con chroot para investigar e arranxar o problema.
4.1.4.1 Consola de depuración durante o arranque usando initrd
O paquete initramfs-tools inclúe unha terminal de ordes para a depuración3 nos initrd que xera.
Se por exemplo o initrd non é capaz de montar o seu sistema de ficheiros raíz entre nesta consola dedepuración, que inclúe comandos básicos, para axudar a discernir o problema e arranxalo.
Cousas básicas a ter en conta: que estean os ficheiros correctos dos dispositivos en /dev, que módulos
se cargarán (cat /proc/modules), e a saída de dmesg, para atopar erros ao cargar controladores.
A saída de dmesg tamén amosará que ficheiros de dispositivo foron asignados a cada disco; debería
contrastalo contra a saída de echo $ROOT para estar seguro de que o sistema de ficheiros raíz está nodispositivo axeitado.
Se non consegue arranxar o problema, escribindo exit sacaralle da consola de depuración e continuará o proceso de arranque dende o punto onde fallou. Por suposto tamén terá que arranxar o problema
subxacente e rexenerar o initrd para que non falle no seguinte arranque.
4.1.4.2 Consola de depuración durante o arranque usando systemd
Se o arranque falla con systemd é posíbel obter unha consola de depuración superusuario cambiando
a liña de ordes do núcleo. Se se acada un arranque básico pero algúns servizos fallan pode ser útilengadirlle systemd.unit=rescue.target aos parámetros do núcleo.
1 Se a prioridade de debconf está moi alta pode que non aparezan as preguntas de configuración, pero os servizos que usen
respostas por omisión que non son aplicables ao seu sistema non funcionarán.
2 Por exemplo: os servizos DNS ou DHCP, especialmente cando non haxa outros sistemas redundantes que sigan a funcionar
entrementres. No caso do DHCP os usuarios pode que queden desconectados da rede se o tempo de caducidade do préstamo émenor que o tempo que tarde en actualizarse.
3 Esta posibilidade pódese desactivar engadindo o parámetro de arranque panic=0.

10

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.2. COMEZAR A PARTIR DUN DEBIAN “PURO”

Se non, o parámetro do núcleo systemd.unit=emergency.target daralle unha consola de superusuario o antes que poida. Porén, isto faise antes de montar o sistema de ficheiros raíz con permisos
lectura-escritura. Terá que facelo manualmente con:
# mount -o remount,rw /Outra opción é activar a “consola de depuración temperá” de systemd, mediante debug-shell.service.
No seguinte arranque iniciarase unha consola como superusuario no tty9, moi cedo no proceso de arranque. Isto se pode activar mediante o parámetro de arranque do núcleo systemd.debug-shell=1,
ou de forma permanente executando a orde systemctl enable debug-shell. Neste último caso a consola
deberá desactivarse tras rematar a depuración.
Pode atopar máis información sobre como depurar un arranque falido con systemd no artigo Freedesktop.org Diagnosticando Problemas de Arranque (https://freedesktop.org/wiki/Software/systemd/
Debugging/).

4.1.5

Preparar un ambiente seguro para a actualización

IMPORTANT
Se estas a usar algún servizo VPN (por exemplo tinc) pensa que pode ser que
non estean dispoñibles durante a actualización. Véxase Section 4.1.3.
Para ter un chisco máis de seguridade ao actualizar de forma remota suxerímoslle que execute a
actualización nunha consola virtual creada polo programa screen, que permite unha reconexión segura
e asegurarse de que a actualización non é interrompida inda que a conexión remota falle temporalmente.

4.2

Comezar a partir dun Debian “puro”

O proceso de actualización descrito neste capítulo foi deseñado para sistemas Debian “puros” e estables.
APT controla o que se instala no seu sistema. Se a súa configuración de APT menciona outras fontes, sencontar bullseye, ou se instalou paquetes de outras versións ou de terceiros, deberías pensar en borrar
estas posibles molestias para asegurarte de que a actualización non sufra contratempos.
O ficheiro configuración principal que APT usa para decidir de onde debe descargar os paquetes
é /etc/apt/sources.list, pero tamén pode usar os ficheiros no cartafol /etc/apt/sources.
list.d/ - para máis detalles véxase sources.list(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/
apt/sources.list.5.html). Se o seu sistema usa varios ficheiros con listas de fontes deberá asegurarse de que se manteñan consistentes.

4.2.1

Actualizar a 11 (bullseye)Só se debe actualizar Debian dende 11 (bullseye). Pódese ver a versión de Debian con:$ cat /etc/debian_version

Se é preciso, antes siga as instrucións nas Notas de Versión para Debian 11 (https://www.debian.
org/releases/bullseye/releasenotes) para actualizar a Debian 11.

4.2.2

Actualizar á última versión punto

Este proceso asume que o seu sistema está actualizado á última versión punto algo de bullseye. Se non
fixo iso ou non está seguro, siga as instrucións en Section A.1.
11

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.2. COMEZAR A PARTIR DUN DEBIAN “PURO”

4.2.3 Backports de DebianOs «Backports» de Debian (https://backports.debian.org/), tamén chamadas modernizacións,
versións actualizadas retroactivamente ou parches de mantemento; permiten que os usuarios de Debian
estable poidan usar versións actualizadas dos paquetes (cunha posíbel mingua na seguridade e comprobación de calidade). O Equipo dos Backports de Debian mantén unha porcentaxe de todos os paquetes
da seguinte versión de Debian, axustándoos e recompilándoos para que se poidan usar na versión estable
actual.
Os paquetes de bullseye-backports teñen un número de versión menor ca en bookworm, para que se
actualicen sen problemas a bookworm, do mesmo xeito ca os paquetes “puros” en bullseye, ao actualizar
a distribución. Inda que non se introducen fallos coñecidos, a actualización dende versións «backports»
está menos manido, e, polo tanto, supón un risco maior.

CAUTION
Inda que os «Backports» normais de Debian si son compatibles, non existe
un modo seguro para actualizar dende os «backports» chafalleiros (https://
backports.debian.org/Instructions/#index4h2) (aqueles que teñan
configurada bullseye-backports-sloppy coma fonte en APT).
Do mesmo xeito que coas Section 4.2.10, recoméndase que se eliminen todas as fontes con bullseyebackports na configuración de APT antes de comezar a actualización. Opcionalmente, tras a actualización, poderase engadir bookworm-backports (https://backports.debian.org/Instructions/)
ás fontes.
Para máis información, consulte a páxina da Wiki sobre os «Backports» (https://wiki.debian.
org/Backports).

4.2.4 Preparar a base de datos de paquetes
Debería asegurarse de que a base de datos de paquetes está lista antes de seguir coa actualización. Se es
usuario de outro xestor de paquetes, como aptitude or synaptic, revise calquera acción pendente.
Un paquete programado para instalarse ou eliminarse pode interferir coa actualización. Teña en conta
que corrixir isto só é posible se o seu ficheiro de fontes APT inda fai referencia a bullseye e non a stableou bookworm; véxase Section A.2.

4.2.5 Eliminar paquetes obsoletos
É unha boa idea eliminar os paquetes obsoletos do sistema antes de actualizar. Poden crear complicacións durante o proceso de actualización, e poden converterse nun risco de seguridade ao non ter
mantemento.

4.2.6 Eliminar os paquetes non provenientes de DebianEmbaixo hai dúas maneiras de atopar os paquetes que non foran instalados por Debian, usando tanto
apt coma apt-forktracer. Teña en conta que ningún dos dous é totalmente exacto (p. e. o exemplo que
usa apt amosará os paquetes que Debian deixou de distribuír, como núcleos vellos).
$ apt list '?narrow(?installed, ?not(?origin(Debian)))'$ apt-forktracer | sort

4.2.7 Eliminar ficheiros de configuración sobrantes
Unha actualización previa pode haber deixado duplicas dos ficheiros de configuración, versións anteriores dos ficheiros, versións engadidas polos mantedores dos paquetes, etc. Eliminar os ficheiros
sobrantes desas actualizacións previas axuda a reducir as confusións. Atope tales ficheiros con:
# find /etc -name '*.dpkg-*' -o -name '*.ucf-*' -o -name '*.merge-error'

12CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.2.8

4.2. COMEZAR A PARTIR DUN DEBIAN “PURO”

Os compoñentes non-free e non-free-firmware

Se está a usar «firmware» non libre lle recomendamos que engada non-free-firmware á lista defontes de APT. Para máis información consulte Section 2.2 e Section 5.1.1.

4.2.9

Sección de actualizacións propostas

Se tes unha sección de proposed-updates (actualizacións propostas) no seu ficheiro de fontes APT
deberías eliminala antes de actualizar o sistema. Isto reduce a probabilidade de conflitos.

4.2.10

Fontes non oficiais

Se ten algún paquete externo a Debian no sistema pode ser que sexa eliminado coa actualización por
culpa de conflito de dependencias. Se estes paquetes foran instalados engadíndolle arquivos ao ficheiro
de fontes de APT deberías comprobar se ese arquivo ten paquetes compilados para bookworm e axustar
a liña correspondente no ficheiro de fontes ao mesmo tempo que as do resto dos paquetes de Debian.
Algúns usuarios poden ter instalados nos seus sistemas versións bullseye non oficiais, “máis novas” econ parches de mantemento dos paquetes ca os que ten Debian. Tales paquetes é probable que causen
problemas durante a actualización ao entraren os ficheiros en conflito4 . Pode obter máis información
sobre o conflito de ficheiros en Section 4.5, se ocorreren.

4.2.11

Desactivar bloqueos no APT

Se configurou APT para que instale algúns paquetes dende distribucións distintas á estable (p. e. dende
a de probas), pode ser que teña que cambiar a súa configuración de bloqueo de paquetes (gardada en/etc/apt/preferences e /etc/apt/preferences.d/) para permitir a actualización dos paquetes ás versións na nova versión estable. Para máis información sobre o bloqueo de paquetes consulte
apt_preferences(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/apt/apt_preferences.5.en.
html).

4.2.12

Asegúrese de que ten gpgv instalado

APT precisa de gpgv versión 2 ou posterior para verificar as chaves que usa para firmar as versións debookworm. Como gpgv1 tamén cumpre esa dependencia, inda que só en circunstancias específicas,
comprobe que instalou a versión axeitada con:
# apt install gpgv

4.2.13Comprobar o estado do paquete

Sen importar o método que use para actualizar, recoméndase que se comprobe o estado de todos os
paquetes primeiro, e que se comprobe que todos os paquetes se poden actualizar. As seguintes ordes
amosarán calquera paquete que estea marcado como parcialmente instalado («Half-Installed») ou que
non se puido configurar («Failed-Config»), xunto con aqueles que teñan calquera erro.
$ dpkg --audit

Tamén pode consultar o estado de todos os paquetes no seu sistema usando aptitude, ou con ordes
tales coma
$ dpkg -l | pagerou# dpkg --get-selections '*' > ~/pqts-actuais.txt

Tamén pode usar apt.
# apt list --installed > ~/pqts-actuais.txt
4 En circunstancias normais o sistema de xestión de paquetes de Debian non lle permite a un paquete eliminar ou substituír
un ficheiro doutro paquete excepto se é o substituto dese paquete.

13

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.3. PREPARAR OS FICHEIROS DE FONTES DE …

Recoméndase eliminar calquera paquete en espera antes de actualizar. Se calquera paquete necesariopara actualización está en espera a actualización fallará.
$ apt-mark showhold

Se quere cambiar e recompilar un paquete de forma local, e non lle cambiara o nome ou lle puxera
unha data na versión , terá que mantelo en espera para que non se actualice.
O estado “en espera” dos paquetes de apt pódese cambiar facendo:# apt-mark hold nome_paquete

Substitúa hold por unhold para quitar o estado “en espera”.
Se necesita arranxar calquera cousa asegurese de que o seu ficheiro de fontes de APT inda apunta abullseye, tal coma se explica en Section A.2.

4.3 Preparar os ficheiros de fontes de APT
Antes de preparar a actualización reconfigure o ficheiro das fontes de APT (/etc/apt/sources.liste os ficheiros en /etc/apt/sources.list.d/) para engadirlle as fontes de bookworm e elimine asreferencias a bullseye.
APT collerá todos os paquetes que poida atopar en todos os arquivos configurados e instalará opaquete co número de versión máis alto, tendo prioridade a primeira entrada dos ficheiros. Iso é, se tenvarios servidores espello, poña primeiro os discos duros locais, seguidos polos CD-ROMs, e por último
os servidores remotos.
Unha versión pode ser referida indistintamente polo seu alcume (p.e. bullseye, bookworm) ou
polo seu estado (p.e. oldstable, stable, testing, unstable). Falar dunha versión polo seu
alcume ten a vantaxe de que nunca aparecerá de súpeto unha nova versión, e é polo tanto o que imos
facer aquí. Iso tamén significa que tes que buscar ti mesmo os avisos das versións. Porén, se usas oestado apareceranlle moreas de actualizacións para os paquetes tan pronto coma saia a actualización.
Debian ten dúas listas de correo para avisos para axudarlle a manterse ao día da información importante sobre as versións:• Subscribíndose á lista de correo de alertas de Debian (https://lists.debian.org/debian-announce/)
recibirá un aviso cada vez que Debian saque unha nova versión. Por exemplo cando bookworm
cambie de testing a stable.
• Subscribíndose á lista de correo de alertas de seguridade de Debian (https://lists.debian.
org/debian-security-announce/) recibirá un aviso cando Debian publique unha alerta deseguridade.

4.3.1 Engadir fontes de Internet a APT
Por defecto, nas instalacións novas, APT é configurado para que use o servizo de CDN de Debian, que
debería asegurarlle que os paquetes descárganse automaticamente dun servidor preto súa na rede. Como
isto é un servizo relativamente novo as instalacións máis vellas inda poden estar configuradas para apuntar a algún dos servidores de Internet de Debian principais ou espello. Se inda non o fixo, recoméndase
que use o servizo de CDN no APT.
Para usar o servizo de CDN engádalle á configuración das fontes de APT unha liña semellante a esta
(asumindo que usa main e contrib):deb https://deb.debian.org/debian bookworm main contrib

Despois de engadir as novas fontes desactive as liñas “deb” anteriores engadíndolle unha grade (#)
diante.
Porén, se se obteñen mellores resultados usando un servidor espello específico que lle queda máispreto na rede, isto inda é posíbel.
As direccións dos servidores espello de Debian pódense atopar en https://www.debian.org/
distrib/ftplist (vaia á sección “list of Debian mirrors”/“lista de servidores espello de Debian”).
Por exemplo, supoña que o servidor espello que lle queda máis preto é http://mirrors.kernel.org.
Se accede a ese servidor cun navegador decataríase de que os principais cartafoles están organizados daseguinte maneira:14

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.4. ACTUALIZAR PAQUETES

http://mirrors.kernel.org/debian/dists/bookworm/main/binary-i386/...
http://mirrors.kernel.org/debian/dists/bookworm/contrib/binary-i386/...

Para configurar APT para que use un servidor en concreto engádeselle unha liña tal coma (outra vez
asumindo que usa main e contrib):deb http://mirrors.kernel.org/debian bookworm main contrib

Fíxese en que “dists” engádese de forma implícita, e os parámetros antes do nome da versiónúsanse para expandir a ruta en varios cartafoles.
Igual que antes, tras engadir as novas fontes desactive as fontes previas.

4.3.2

Engadir fontes APT dun servidor espello local

Pode ser que en lugar de usar servidores espello remotos queira modificar o ficheiro de fontes APT para
usar un servidor espello nun disco local (probablemente montado usando NFS).
Por exemplo, o seu servidor espello de paquetes pódese atopar en /var/local/debian/, e ten os
seguintes cartafoles:/var/local/debian/dists/bookworm/main/binary-i386/...
/var/local/debian/dists/bookworm/contrib/binary-i386/...

Para usar isto con apt, engada a seguinte liña ao seu ficheiro sources.list:deb file:/var/local/debian bookworm main contrib

Fíxese en que “dists” engádese de forma implícita, e os parámetros antes do nome da versiónúsanse para expandir a ruta en varios cartafoles.
Despois de engadir a nova fonte desactive as fontes previas engadíndolle unha grade (#) diante.

4.3.3

Engadir fontes APT dun medio óptico

Se quere usar só DVD (ou CD ou Discos Blu-ray) desactive o resto de entradas no ficheiro de fontes APT
engadíndolles diante unha grade (#).
Asegúrese de que hai unha liña en /etc/fstab que lle permite montar o seu disco CD-ROM en/media/cdrom. Por exemplo, se o seu lector CD-ROM é /dev/sr0, deberías ter o seguinte en /etc/
fstab:/dev/sr0 /media/cdrom auto noauto,ro 0 0

Fíxese en que non poden haber espazos entre as palabras do cuarto campo noauto,ro.
Para asegurarse de que funciona insira un CD e tente executar# mount /media/cdrom# ls -alF /media/cdrom# umount /media/cdrom# isto montará o CD no punto de montaxe# isto amosaralle a raíz do CD# isto desmontará o CD

Despois execute:# apt-cdrom add

para cada CD-ROM Binario de Debian que teña, para engadirlle a información sobre cada CD á basede datos de APT.

4.4

Actualizar paquetes

A maneira recomendada de actualizar dende as versións de Debian anteriores é usar a ferramenta dexestión de paquetes apt.
15

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.4. ACTUALIZAR PAQUETES

NOTE
apt está preparada para uso interactivo, e non se debe usar en ficheiros de instrucións. Os programas interpretados deberían usar apt-get, que ten unha saída que
non varía entre versións e que é máis sinxela de interpretar.
Non se esqueza de montar todas as particións que necesite (especialmente as particións raíz e /usr)
como lectura-escritura, cunha orde tal coma:# mount -o remount,rw /punto_montaxe

Despois debería comprobar que as entradas no ficheiro de fontes de APT (en /etc/apt/sources.
list e os ficheiros en /etc/apt/sources.list.d/) apuntan a “bookworm” ou a “stable”. Non
deberían haber entradas apuntando a bullseye.

NOTE
As fontes dun CD-ROM pode ser que fagan referencia a “unstable”; inda que
poida ser confuso non as cambie.

4.4.1 Gravar a sesión
Recomendámoslle que use /usr/bin/script para rexistrar a actualización. Desa forma se ocorre algún
problema terá un rexistro do que ocorreu, e, se é necesario, pode enviar a información exacta nun
informe de fallos. Para iniciar o rexistro escriba:# script -t 2>~/upgrade-bookwormpaso.time -a ~/upgrade-bookwormpaso.script

ou semellante. Se ten que volver a executar o rexistro (p.e. se ten que reiniciar o sistema) use
diferentes valores para o paso para indicar que paso da actualización esta rexistrando. Non poña os
rexistros nun cartafol temporal coma /tmp ou /var/tmp, os ficheiros neses cartafoles pode que sexan
borrados durante a actualización ou durante calquera reinicio.
O rexistro tamén lle axudará a revisar a información que se quedou fora da pantalla. Se está na
consola do sistema cambie á terminal virtual VT2 (usando Alt+F2) e, tras iniciar sesión, use less -R~root/upgrade-bookworm.script para ver o ficheiro.
Despois de completar a actualización pode parar script escribindo a orde exit.
apt tamén rexistra os cambios dos estados dos paquetes en /var/log/apt/history.log e a
saída da terminal en /var/log/apt/term.log. dpkg tamén fai iso e, ademais, rexistra os cambios
de estado de todos os paquetes en /var/log/dpkg.log. aptitude tamén rexistra os cambios de estado
en /var/log/aptitude.
Se usa a opción -t en script pode usar scriptreplay para repetir a sesión enteira:# scriptreplay ~/upgrade-bookwormpaso.time ~/upgrade-bookwormpaso.script

4.4.2 Actualizar a lista de paquetes
Primeiro hai que obter a lista dos paquetes dispoñibles na nova versión. Isto faise executando:# apt update

16

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.4. ACTUALIZAR PAQUETESNOTEOs usuarios de apt-secure poden ter problemas ao usar aptitude ou apt-get. Para
apt-get pode usar apt-get update --allow-releaseinfo-change.

4.4.3

Asegúrese de que ten espazo dabondo para actualizar

Ten que estar seguro antes de actualizar de que ten espazo dabondo no disco duro cando comece a actualización completa descrita en Section 4.4.6. Primeiro, calquera paquete necesario para a instalación
que se obtén da rede gárdase en /var/cache/apt/archives (e no cartafol partial/ durante a
descarga), polo que tes que estar seguro de teres espazo dabondo na partición que conteña /var/
para gardar os paquetes que se instalaran no sistema mentres se descargan no seu sistema. Despois dadescarga necesitarás máis espazo nas outras particións do sistema de ficheiros para instalar os paquetes
actualizados (que poden conter binarios máis grandes ou máis datos) e os paquetes novos que se instalarán coa actualización. Se o seu sistema non ten espazo dabondo quedará cunha actualización parcial
da que é difícil recuperarse.
apt amosaralle información detallada sobre o espazo en disco necesario para a instalación. Antes decomezar a actualización pode ver unha estimación con:
# apt -o APT::Get::Trivial-Only=true full-upgrade[ ... ]XXX anovados, XXX instalados, Vanse retirar XXX e deixar XXX sen anovar.
Ten que recibir xx,x MB de arquivos.
Despois desta operación ocuparanse AAA MB de disco adicionais.

NOTE
Ao executar esta orde ao inicio da actualización pode que salte algún erro, por
causas descritas nas seguinte seccións. Nese caso terá que esperar ata facer aactualización mínima descrita en Section 4.4.5 antes de executar este comando
para estimar o espazo en disco.
Se non ten suficiente espazo para a actualización apt avisaralle con mensaxes coma:
E: Non hai espazo libre abondo en /var/cache/apt/archives/.

Neste caso asegúrese de liberar espazo previamente. Pode:• Elimine os paquetes que foran descargados previamente para a instalación (en /var/cache/apt/archives). Borrar a caché ao executar apt clean eliminará todos os ficheiros dos paquetes
previamente descargados.
• Borre paquetes esquecidos. Se usou aptitude ou apt para instalar manualmente paquetes en bullseye os programas terán en conta eses paquetes que instalara manualmente, e poderán marcar coma
redundantes aqueles paquetes que só foran incluídos por dependencias que xa non se necesitan
por que o paquete fora eliminado. Non seleccionaran para que se borren os paquetes que instalara manualmente. Para eliminar os paquetes instalados automáticamente e que xa non se usen
execute:# apt autoremove

Tamén pode usar deborphan, debfoster, ou cruft para atopar paquetes redundantes. Non borre
ás toas os paquetes que lle indiquen estas ferramentas, especialmente se está a usar opcións modificadas e agresivas que poden amosar falsos positivos. Recomendámoslle que revise de forma
manual os paquetes que lle suxiran para borrar (p.e. os seus contidos, tamaño e descrición) antes
de borralos.
17

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.4. ACTUALIZAR PAQUETES• Borre os paquetes que usen demasiado espazo e que non necesite (sempre os poderá reinstalar tras
a actualización). Se instalou popularity-contest pode usar popcon-largest-unused paraamosar os paquetes que non use e que máis espazo ocupan. Pode atopar os paquetes que máisespazo usan con dpigs (paquete debian-goodies) ou con wajig executando wajig size).
Tamén pode buscalos con aptitude. Execute aptitude en modo pantalla completa, seleccione
Vistas → Nova lista plana de paquetes, prema l e introduza ~i, despois prema S e introduza~installsize.
Isto daralle unha cómoda lista coa que traballar.
• Elimine traducións e localizacións do sistema se non os necesitas. Pode instalar o paquete localepurgee configuralo para quedar só coas localizacións que queira manter no sistema. Isto reducirá o espazo consumido por /usr/share/locale.
• Mova de forma temporal, ou elimine, os rexistros do sistema que existan en /var/log/.
• Use un /var/cache/apt/archives temporal: Pode usar un cartafol temporal doutro sistemade ficheiros coma caché (dispositivos de almacenamento USB, disco duro temporal, sistema deficheiros xa usado, etc).

NOTE
Non use NFS, posto que a conexión da rede pode interromperse durante a
actualización.
Por exemplo, se usa un dispositivo USB montado en /media/usbkey:
1. eliminar os paquetes que foran previamente descargados para a instalación:# apt clean

2. copiar o cartafol /var/cache/apt/archives ao dispositivo USB:# cp -ax /var/cache/apt/archives /media/usbkey/

3. montar o directorio de caché temporal no actual:# mount --bind /media/usbkey/archives /var/cache/apt/archives

4. despois da actualización, restaurar o cartafol /var/cache/apt/archives ao seu sitio orixinal:# umount /var/cache/apt/archives

5. eliminar os /media/usbkey/archives que queden.
Pode crear o cartafol de caché temporal en calquera sistema de ficheiros que estea montado noseu sistema.
• Faga unha actualización mínima (véxase Section 4.4.5) ou parcial seguida dunha actualización
completa. Isto permitiralle actualizar parcialmente o sistema e limpar a caché de paquetes antes
da actualización total.
Para poder borrar os paquetes sen problemas recomendámoslle que apuntes as fontes de APT carabullseye de novo, facendo coma pon en Section A.2.

4.4.4 Parar de supervisar sistemas
Recomendamos que, como é probable que apt precise parar temporalmente algúns dos servizos en execución no ordenador, que se desactiven durante a actualización todos aqueles servizos que se encarguen
de reiniciar outros servizos cando estes rematen. Un exemplo en Debian sería o servizo monit.
18

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.4.5

4.5. PROBLEMAS QUE PODEN OCORRER …

Actualización mínima do sistema

Nalgúns casos facer unha actualización completa (tal coma se describe embaixo) directamente podeeliminar moitos paquetes que lle gustaría preservar. Para iso recomendámoslle actualizar en dous pasos:
primeiro unha actualización mínima para evitar eses conflitos, e despois unha actualización completa
tal coma se indica en Section 4.4.6.
Para facer isto primeiro faga:# apt upgrade --without-new-pkgs

Isto actualiza os paquetes que se poden actualizar sen eliminar ou instalar outros paquetes.
Unha actualización mínima tamén pode axudar cando o sistema teña pouco espazo libre e unha
actualización completa non se pode executar por culpa da falta de espazo.
Se o paquete apt-listchanges está instalado coa configuración de fábrica amosará información
importante sobre os paquetes actualizados nun paxinador despois de descargar os paquetes. Prema q
despois de ler para saír do paxinador e continuar a actualización.

4.4.6

Actualizar o sistema

Unha vez que rematou os pasos anteriores, xa está liso para continuar co principal da actualización.
Execute:# apt full-upgrade

Isto fará unha actualización completa do sistema, instalando as versións dos paquetes máis modernas
dispoñibles, e resolvendo todos os posibles cambios nas dependencias entre versións. Se é necesario
instalará novos paquetes (normalmente novas versións das bibliotecas, ou paquetes que cambiaron denome), e eliminar calquera conflito entre paquetes obsoletos.
Cando actualice dun conxunto de CD/DVD/BD é probable que se lle pida que introduza un disco
en concreto en diferentes momentos da instalación. Tamén pode ser que teña que introducir o mesmo
disco varias veces; isto é por culpa de paquetes relacionados que se atopan en diferentes discos.
Os paquetes cuxas versións máis modernas non se poden instalar sen cambiar o estado doutro paquetedeixaranse na versión actual (amosaranse coma “retidos/«hold back»”). Isto pode arranxarse usando
aptitude para elixir os paquetes a instalar, ou tamén se pode intentar facendo apt install paquete.

4.5

Problemas que poden ocorrer durante a actualización

As seguintes seccións describen os problemas que se sabe que poden aparecer durante a actualización abookworm.

4.5.1

Full-upgrade falla e salta con “Could not perform immediate configuration”, ou con “Non foi posíbel facer a configuración inmediata”

Nalgúns casos apt full-upgrade pode fallar tras descargar os paquetes con:
E: Could not perform immediate configuration on 'paquete'.
conf under APT::Immediate-Configure for details.

Please see man 5 apt. ←-ou
Non foi posíbel facer a configuración inmediata en «paquete». Vexa man 5 apt.conf ←baixo APT::Immediate-Configure para obter máis detalles. (%d)

Se iso ocorre, pódelle permitir continuar á actualización con apt full-upgrade -o APT::ImmediateConfigure=0.
Outra posible solución é engadir temporalmente bullseye e bookworm nas fontes de APT e executar
apt update.
19

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.5. PROBLEMAS QUE PODEN OCORRER …

4.5.2 Eliminacións esperadas
O proceso de actualización a bookworm pode que pregunte pola eliminación de paquetes no sistema.
A lista exacta de paquetes depende do conxunto de paquetes que instalaras. Estas notas de versión dan
consellos xerais sobre as eliminacións, pero se dubidas recomendámoslle que examine as eliminacións
propostas por cada método antes de continuar. Para máis información sobre a obsolescencia dos paquetes en bookworm véxase Section 4.8.

4.5.3 Conflitos ou bucles de dependencias
Ás veces é necesario activar a opción APT::Force-LoopBreak en APT para poder eliminar temporalmente un paquete esencial por culpa dun bucle de Conflitos/Predependencias, apt alertaralle distoe cancelará á actualización. Podes evitar isto especificando a opción -o APT::Force-LoopBreak=1
na liña de ordes de apt.
É posible que a estrutura das dependencias dun sistema estea tan corrupto que requira intervención
manual. Normalmente isto significa usar apt ou# dpkg --remove nome_paquetepara eliminar os paquetes culpables, ou# apt -f install# dpkg --configure --pending

En casos extremos pode que teña que forzar a reinstalación cunha orde tal coma
# dpkg --install /ruta/ao/paquete.deb

4.5.4 Conflitos de ficheiros
Os conflitos entre ficheiros non deberían ocorrer se actualiza dende un sistema bullseye“puro”, pero
poden ocorrer se instalou parches de mantemento non oficiais. Os conflitos entre ficheiros causan
mensaxes de erro coma:
A desempaquetar <paquete-tal> (de <paquete-tal-ficheiro>) ...
dpkg: error ao procesar <paquete-tal> (--install):téntase sobrescribir `<algún-ficheiro>',que tamén está no paquete <paquete-cual>
dpkg-deb: subprocess paste killed by signal (Broken pipe)
Apareceron erros ao procesar:<paquete-tal>Podes intentar resolver un conflito entre ficheiros forzando a eliminación do paquete que aparecena última liña da mensaxe de erro:# dpkg -r --force-depends nome_paquete

Despois de arranxar esas cousas debería poder continuar a actualización coas ordes de apt antes
descritas.

4.5.5 Cambios na configuración
Durante a actualización pode que se lle pregunte acerca da configuración ou reconfiguración de varios
paquetes. Cando se lle pregunte si algún ficheiro en /etc/init.d ou o ficheiro /etc/manpath.
config debería ser substituído pola versión do mantedor do paquete, deberías confirmalo para asegurarse de que o sistema é consistente. Sempre pode substituílos pola versión anterior, que se garda coa
extensión .dpkg-old.
Se non se aclarara, escriba o nome do paquete ou ficheiro e resólvao noutro momento. Podes revisar
o rexistro de ordes para consultar a información que estaba na pantalla durante a actualización.
20

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.5.6

4.6. ACTUALIZAR O NÚCLEO E PAQUETES …

Cambiar a sesión á consola

Se está executando a actualización usando a consola local do sistema pode ser que nalgún momento da
actualización a consola se mova a unha pantalla diferente e perdas de vista o proceso de actualización.
Por exemplo, isto pode ocorrer nos sistemas cunha interface gráfica cando se reinicia o xestor da pantalla.
Para volver á consola onde estaba a facer a actualización use Ctrl+Alt+F1 (na pantalla gráfica deinicio) ou Alt+F1 (nunha consola local de texto) para volver á terminal virtual 1. Substitúa F1 coa tecla
función do mesmo número ca o da terminal virtual no que estaba a executarse a actualización. Tamén
pode usar Alt+Frecha Esquerda ou Alt+Frecha Dereita para moverse entre as diferentes terminais detexto.

4.6

Actualizar o núcleo e paquetes relacionados

Esta sección explica como pode actualizar o núcleo e identificar posibles problemas relacionados coa
actualización. Pode instalar un dos paquetes linux-image-* que Debian distribúe, ou compilar un
núcleo personalizado.
Teña en mente que moita da información nesta sección asume que usará un dos núcleos modularesde Debian, xunto con initramfs-tools e udev. Se escolle usar un núcleo personalizado que nonrequira un initrd ou se usa un xerador do initrd diferente algunhas partes non se lle aplicarán.

4.6.1

Instalar un núcleo coma metapaquete

Cando actualice de bullseye a bookworm recomendamos que instale un metapaquete linux-image-*, se
xa non o tiña feito. Estes metapaquetes collerán automáticamente a última versión do núcleo durante
as actualizacións. Pode comprobar se ten algún instalado executando:$ dpkg -l 'linux-image*' | grep ^ii | grep -i meta

Se non hai saída entón necesita instalar, ben un novo paquete linux-image, ou ben un metapaquetelinux-image. Para ver unha lista dos metapaquetes linux-image execute:$ apt-cache search linux-image- | grep -i meta | grep -v transition

Se non sabe que paquete escoller faga uname -r e busque un paquete cun nome semellante. Por
exemplo, se ten “4.9.0-8-amd64”, escolla linux-image-amd64. Tamén pode usar apt para ver
unha descrición longa de cada paquete para axudarlle a escoller o paquete axeitado. Por exemplo:$ apt show linux-image-amd64

Entón deberá usar apt install para instalalo. Cando estea instalado o novo núcleo vostede deberá
reiniciar cando antes poida, para aproveitar os beneficios da nova versión. Porén, bótelle unha olladaa Section 5.1.17 antes de facer o primeiro reinicio despois da actualización.
Para os máis aventureiros hai unha maneira sinxela de compilar un núcleo personalizado en Debian.
Instale o código fonte do núcleo, do paquete linux-source. Pode usar o obxectivo deb-pkg do
ficheiro Makefile da fonte para compilar un paquete binario. Máis información no Manual Debian do
Núcleo Linux (https://kernel-team.pages.debian.net/kernel-handbook/), que tamén sepode atopar no paquete debian-kernel-handbook.
Podes facilitarlle as cousas actualizando o paquete do núcleo de forma separada do completo full-upgradepara reducir a probabilidade de rematar cun sistema que non arranque. Pero pense que isto só se debería
facer despois da actualización mínima descrita en Section 4.4.5.

4.7

Prepararse para a seguinte versión

Despois da actualización hai varias cousas que pode facer para prepararse para a seguinte versión.
• Elimine os paquetes redundantes ou obsoletos, tal coma se indica en Section 4.4.3 e Section 4.8.
Debería revisar que ficheiros de configuración usan e considere purgar os paquetes para eliminaros seus ficheiros de configuración. Véxase Section 4.7.1.
21

CHAPTER 4. ACTUALIZAR DENDE DEBIAN 11 …

4.8. PAQUETES OBSOLETOS

4.7.1 Purgar paquetes eliminados
Recoméndase que purgue os paquetes eliminados. Isto é especialmente importante se os paquetes foran
eliminados nunha actualización previa (p.e. ao actualizar a bullseye) ou proviñan de terceiros. En
particular, os vellos ficheiros init.d poden dan problemas.

CAUTION
Purgar un paquete soe tamén purgar os seus rexistros, polo que debería pensar en
facerlles unha copia de seguridade antes.
A seguinte orde amosa unha lista de todos os paquetes eliminados que pode que deixaran ficheiros
de configuración no sistema:$ apt list '~c'

Os paquetes poden ser eliminados con apt purge. Se quere purgar todos os paquetes do tirón podes
usar a seguinte orde:# apt purge '~c'

4.8 Paquetes obsoletos
Inda que introduce moitos paquetes novos, bookworm tamén elimina e omite varios paquetes vellos que
estaban en bullseye. Non hai maneira de actualizar estes paquetes obsoletos. Inda que nada lle impide
continuar usando un paquete obsoleto cando queira, o proxecto Debian soe deixar de darlles asistencia
de seguridade tras un ano tras a publicación de bookworm5 , e non dará outras formas de asistencia
técnica entrementres. Recoméndase que se substitúan por alternativas, se existen.
Hai moitas razóns polas que os paquetes poden ser eliminados da distribución: por que a fonte
orixinal xa non se encarga deles, por que xa non hai Desenvolvedores de Debian interesados en manteros paquetes, por que a función que realizan foi substituída por programas diferentes ou unha versión
nova, ou por que xa non se consideran axeitados para bookworm pola cantidade de fallos que teñen.
Neste último caso pode que os paquetes inda se atopen na distribución “inestable”.
Os “Paquetes Obsoletos e Creados en Local” pódense amosar e eliminar usando as ordes:$ apt list '~o'# apt purge '~o'O Sistema de Seguimento de Fallos de Debian (https://bugs.debian.org/) pode dar máis información sobre por que se eliminou un paquete. Deberías revisar, tanto os informes de fallo arquivados
do paquete en si, coma os informes de erro arquivados do pseudo paquete ftp.debian.org (https://bugs.debian.org/cgi-bin/pkgreport.cgi?pkg=ftp.debian.org&archive=yes).
Para unha lista dos paquetes obsoletos en Bookworm, consulte Section 5.3.1.

4.8.1 Paquetes temporais alfaremes
Algúns paquetes de bullseye pode que foran substituídos en bookworm por paquetes temporais alfaremes, que son quenta asentos baleiros pensados para simplificar a actualización. Se, por exemplo,
unha aplicación que antes estaba nun paquete dividiuse entre varios, pódese crear un paquete alfareme
co mesmo nome que o paquete vello e coas dependencias axeitadas para que se instalen os paquetes
novos. Despois disto pódese eliminar o paquete alfareme.
As descricións dos paquetes alfaremes soen indicar o seu obxectivo. Porén, non son uniformes; por
exemplo, algúns paquetes “alfaremes” están pensados para manterse instalados e instalar a suite deprogramas completa, ou para apuntar á última versión dalgún programa. Pode usar deborphan coas
opcións --guess-* (p.e. --guess-dummy) para detectar os paquetes alfaremes no sistema.
5 Ou mentres non haxa outra versión entrementres. Normalmente só se lle da soporte técnico a dúas versións estables á vez.

22

Chapter 5

Problemas a ter en conta con
bookworm
As veces os cambios introducidos nunha nova versión teñen efectos secundarios imposibles de prever ou
amosan fallos en algures. Esta sección documenta os problemas que coñecemos. Consulte tamén a listade erratas, a documentación do paquete axeitada, informes de fallo e outra información mencionada en
Section 6.1.

5.1

Actualizar elementos específicos para bookworm

Esta sección trata da actualización de bullseye a bookworm.

5.1.1

O «firmware» non libre moveuse a un compoñente do arquivo separado

Tal coma se indica en Section 2.2, a partir de agora os paquetes con «firmware» non libre só estarándispoñibles nun compoñente do arquivo dedicado, chamado non-free-firmware. Terá que actualizar
a configuración de APT para asegurarse de que recibe as actualizacións axeitadas. De seguido se amosa
un exemplo, asumindo que o compoñente non-free só se engadiu para instalar «firmware»:deb https://deb.debian.org/debian bookworm main non-free-firmware

Se está a ler este capítulo por indicación de apt, pode evitar que lle avise deste cambio creando un
ficheiro de apt.conf(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/apt/apt.conf.5.html)
en /etc/apt/apt.conf.d/no-bookworm-firmware.conf co seguinte contido:
APT::Get::Update::SourceListWarnings::NonFreeFirmware ”false”;

5.1.2

Cambios aos paquetes que modifican o reloxo do sistema

O paquete ntp, que era a versión por omisión para configurar a hora do sistema dende servidores NTP,
foi substituído por ntpsec.
A meirande parte do usuarios non precisan de facer nada para cambiar de ntp a ntpsec.
Bookworm tamén inclúe varios paquetes que provén ese mesmo servizo. En Debian a opción por
omisión é systemd-timesyncd, que abonda para os usuarios que só precisen un cliente ntp paramanterse en hora. Esta versión tamén inclúe chrony e openntpd, que permiten un uso máis avanzado,
como pode ser operar o teu servidor NTP propio.

5.1.3

Sistema de xestión de configuración «Puppet» actualizado á versión 7

Puppet foi actualizado da versión 5 á 7, saltando todas as versións 6. Esta versión introduce grandes
cambios no ecosistema de Puppet.
A versión clásica baseada en Ruby de Puppet Master 5.5.x foi declarada obsoleta polo autor orixinal,e xa non está dispoñible en Debian. Foi substituída por Puppet Server 7.x, no paquete puppetserver.
Este paquete é instalado automaticamente mediante unha dependencia transitiva do paquete puppet-master.
23

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.1. ACTUALIZAR ELEMENTOS ESPECÍFICOS …

Pode que algunhas configuracións existentes non precisen de retoques con Puppet Server, pero de todos xeitos debería revisar os ficheiros de configuración dispoñibles en /etc/puppet/puppetserverpara asegurarse de que as opcións predeterminadas seguen sendo axeitadas. En particular, o antigo
formato de auth.conf está obsoleto. Vexa a documentación de auth.conf (https://www.puppet.
com/docs/puppet/7/server/config_file_auth.html) para máis información.
Recoméndase actualizar o servidor antes cos clientes. O servidor de Puppet 7 é compatible conclientes antigos (https://www.puppet.com/docs/puppet/7/server/compatibility_with_puppet_agent.html), e un servidor de Puppet 5 pode xestionar axentes actualizados, pero non poderexistrar novos axentes de Puppet 7. Por mor disto, non se poderán engadir novos axentes de Puppet 7
á flota sen antes actualizar.
O paquete puppet foi substituído polo paquete puppet-agent, e o antigo paquete foi convertido
nun paquete transicional para axudar á actualización.
Tamén indicar que o paquete puppetdb, que fora eliminado en bullseye, estará de novo dispoñible
en bookworm.

5.1.4 yt-dlp substitúe a youtube-dl
A coñecida ferramenta youtube-dl, que permite descargar vídeos dun grande número de páxinas(entre elas YouTube) xa non estará dispoñible en Debian. No seu lugar estará un paquete de transición baleiro que se encargará de instalar o paquete yt-dlp para substituílo. yt-dlp é a versión deyoutube-dl onde inda continúa o desenvolvemento.
Non se van instalar capas de compatibilidade, polo que precisará de cambiar os seus programas
e memoria muscular para chamar a yt-dlp, no canto de youtube-dl. A funcionalidade debería ser amesma, inda que algunhas opcións ou comportamentos foron cambiados. Consulte o manual (https://
manpages.debian.org//bookworm/yt-dlp/yt-dlp.1.html) de yt-dlp para máis información,e en particular a sección Diferencias no comportamento por omisión (https://manpages.debian.
org/bookworm/yt-dlp/yt-dlp.1.html#Differences_in_default_behavior).

5.1.5 Non se poderán instalar varias versións de fcitx en paralelo
Os paquetes fcitx e fcitx5 conteñen as versións 4 e 5 do Método de Entrada Fcitx. O autor orixinal
recomenda que non se poidan instalar ambas versións á vez no mesmo sistema. Os usuarios que teñan
ambas versións instaladas terán que decidir cal versión eliminan.
Recomendamos que, antes de actualizar, os usuarios eliminen todos os paquetes relacionados coa
versión que van eliminar (fcitx-* para Fcitx 4 e fcitx5-* para Fcitx 5). Cando remate a actualización pode que precise executar a orde im-config outra vez para escoller o método de entrada a usar
no sistema.
Pode obter máis información sobre o razoamento no aviso publicado na lista de correo (https://lists.debian.org/debian-chinese-gb/2021/12/msg00000.html) (texto en chinés simplificado).

5.1.6 Os nomes dos paquetes de MariaDB xa non inclúen os números da versión
Bullseye incluía a versión de MariaDB nos nomes dos paquetes (v.g. mariadb-server-10.5 e mariadb-client-10.5),
mentres que en bookworm os nomes dos mesmos paquetes para MariaDB 10.11 xa non inclúen a versión (v.g. mariadb-server e mariadb-client). A versión de MariaDB inda está dispoñible nos
metadatos da versión do paquete.
Coñécese un caso (Bug #1035949) (https://bugs.debian.org/1035949) no que a actualización a paquetes sen versión no nome pode fallar: correr
apt-get install default-mysql-server

pode dar un erro se mariadb-client-10.5 e o ficheiro /usr/bin/mariadb-admin foron eliminados antes de que o servizo de SysV do servidor de MariaDB empezase o apagado, para o que precisa
mariadb-admin. Para evitalo faga
apt upgrade

antes de facer
apt full-upgrade

24

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.1. ACTUALIZAR ELEMENTOS ESPECÍFICOS …

.

Para máis información sobre os cambios nos nomes dos paquetes de MariaDB vexa /usr/share/doc/mariadb-server/NEWS.Debian.gz (https://salsa.debian.org/mariadb-team/mariadb-server-/blob/280369f034bedae714af2f26111d1d9d1659f142/debian/mariadb-server.NEWS).

5.1.7

Cambios no sistema de rexistros

O paquete rsyslog xa non se precisa na maioría de sistemas, e pódese eliminar sen problemas.
Moitos programas envían mensaxes ao rexistro para informarlle ao usuario o que están a facer. Estas
mensaxes pódense consultar usando o rexistro (“journal” en inglés) de systemd, ou cun “daemon derexistros do sistema (syslog)”, como pode ser rsyslog.
rsyslog viña instalado con bullseye, e o rexistro de systemd estaba configurado para enviar todas
as mensaxes do rexistro a rsyslog, que garda as mensaxes en varios ficheiros de texto, por exemplo/var/log/syslog.
rsyslog xa non se instalará por omisión en bookworm. Se non quere continuar usando rsyslog
pode marcalo como instalado de forma automática tras a actualización executando
apt-mark auto rsyslog

e despois facendo
apt autoremove

para eliminalo, segundo as dependencias. Se ao actualizar de versións antigas de Debian non aceptou
a configuración predeterminada, pode que o rexistro non estea configurado para gardar os mensaxes
en almacenamento permanente. Para activalo consulte as instrucións en journald.conf(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/systemd/journald.conf.5.html).
Se decide cambiar o rsyslog unha alternativa sería usar journalctl para ler as mensaxes do rexistro,que están almacenadas en binario en /var/log/journal. Por exemplo,
journalctl -eamosa os últimos mensaxes do rexistro ejournalctl -ef

amosa os novos mensaxes en vivo (algo semellante a executar
tail -f /var/log/syslog

).

5.1.8

Cambios en rsyslog que afectan a analistas de rexistros, por exemplo alogcheck

rsyslog agora usa “datas e horas de alta precisión”, o que pode afectar outros programas que analicen
os rexistros do sistema. Pode atopar máis información sobre como personalizar esta opción en rsyslog.conf(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/rsyslog/rsyslog.conf.5.html).
Se ten regras locais para logcheck comprobe que funcionan cos cambios nas datas. logcheck analiza as mensaxes no rexistro do sistema (creado por systemd-journald ou rsyslog) usando unha basede datos personalizable de regras en forma de expresións regulares. Calquera regra que comprobe a datae hora na que se emitiu a mensaxe terá que actualizarse para que funcione co novo formato de rsyslog.
As regras predeterminadas, dispoñibles no paquete logcheck-database, xa están actualizadas, pero
calquera outra regra local ou externa inda precisa unha comprobación. En /usr/share/doc/logcheckdatabase/NEWS.Debian.gz (https://salsa.debian.org/debian/logcheck/-/blob/debian/
1.4.0/debian/logcheck-database.NEWS) ten dispoñible un programa para axudar a actualizar
as regras logcheck locais.
25

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.1. ACTUALIZAR ELEMENTOS ESPECÍFICOS …

5.1.9 rsyslog creará menos ficheiros de rexistros
rsyslog cambiou que ficheiros crea para gardar os rexistros, polo que algúns ficheiros en /var/log
poden eliminarse.
Se segue a usar rsyslog (véxase Section 5.1.7) verá que algúns ficheiros en /var/log xa non secrearán de xeito predeterminado. Todas as mensaxes deses ficheiros seguirán escribíndose en /var/log/syslog,
pero non se crearan os ficheiros individuais.
Os ficheiros que xa non se crearán son:• /var/log/mail.{info,warn,err}

Estes ficheiros contiñan mensaxes do axente de transporte de correo local (MTA), clasificados por
importancia.
/var/log/mail.log contén todas as mensaxes relacionadas co correo, polo que estes ficheiros(e cadansúa versión rotada) pódense eliminar sen problemas. Se estaba a usar eses ficheiros paraanalizar anomalías pode que precise cambiarse a outros programas, como pode ser logcheck.

• /var/log/lpr.log

Este ficheiro contén mensaxes relacionadas coa impresión. O sistema de impresión por omisión
en Debian, cups, non usa este ficheiro, polo que se non instalou algún outro sistema de impresión
pode eliminalo (e os ficheiros rotados correspondentes) sen problemas.

• /var/log/{messages,debug,daemon.log}

Estes ficheiros (e cadanseu correspondente rotado) pódense eliminar. Todo o que se escribira neses
ficheiros tamén está dispoñible en /var/log/syslog.

5.1.10 Pode que a actualización de slapd precise dunha intervención manual
A nova versión 2.5 de OpenLDAP inclúe algúns cambios incompatibles, tal coma se indica neste anuncio(https://git.openldap.org/openldap/openldap/-/raw/OPENLDAP_REL_ENG_2_5/ANNOUNCEMENT).
Pode ser que o servizo slapd, dependendo da configuración, non se active tras a actualización, precisándose actualizar manualmente a configuración.
Estes son algúns dos cambios incompatibles coñecidos:• As infraestruturas das bases de datos de slapd-bdb(5) (https://manpages.debian.org//bullseye/slapd/slapd-bdb.5.html) e slapd-hdb(5) (https://manpages.debian.org//bullseye/slapd/slapd-hdb.5.html) elimináronse. Se inda está a usar algo diso en bullseye recomendámoslle que migre a slapd-mdb(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/slapd/slapd-mdb.
5.html) antes de actualizar a bookworm.
• Eliminouse a infraestrutura de base de datos slapd-shell(5) (https://manpages.debian.org//bullseye/slapd/slapd-shell.5.html).
• A cobertura slapo-ppolicy(5) (https://manpages.debian.org//bookworm/slapd/slapo-ppolicy.
5.html) agora inclúe o seu esquema compilado no módulo. O anterior esquema externo, se existir, interfire co novo.
• O módulo de contrasinal pw-argon2 (https://manpages.debian.org//bullseye/slapd-contrib/
slapd-pw-argon2.5.html) agora se chama argon2 (https://manpages.debian.org//bookworm/
slapd/slappw-argon2.5.html).
Pode consultar as instrucións sobre como completar a actualización e reactivar o servizo slapd en /usr/share/doc/slapd/README.Debian.gz (https://sources.debian.org/src/openldap/bookworm/
debian/slapd.README.Debian/). Tamén debería consultar as notas de versión dos autores (https://openldap.org/doc/admin25/appendix-upgrading.html).

5.1.11 GRUB xa non executa os-prober automáticamente
grub leva moito tempo usando o paquete os-prober para detectar outros sistemas operativos instalados no ordenador, de xeito que os poida engadir ao menú de arranque. Porén, isto pode causar certos
problemas (por exemplo, se hai máquinas virtuais executándose), polo que agora isto está desactivado
por omisión na última versión.
26

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.1. ACTUALIZAR ELEMENTOS ESPECÍFICOS …

Se está a usar GRUB para arrancar o sistema e quere que aparezan outros sistemas operativos nomenú de arranque terá que modificar isto. Modifique o ficheiro /etc/default/grub e engada ou
active a liña GRUB_DISABLE_OS_PROBER=false e execute update-grub, ou executedpkg-reconfigure <GRUB_PACKAGE>

para cambiar isto e outras configuracións de GRUB dun xeito máis sinxelo.

5.1.12

GNOME reduciu a accesibilidade de lectores de pantalla

Moitas aplicacións de GNOME xa mudaron do marco gráfico GTK3 a GTK4. Por desgraza isto provoca
que estas aplicacións perdan compatibilidade con lectores de pantalla, como pode ser orca.
Se depende dun lector de pantallas lle recomendamos que considere cambiarse a un escritorio diferente, como por exemplo Mate (https://mate-desktop.org), que é máis accesible. Para facer
isto instale o paquete mate-desktop-environment. Para usar Orca con Mate consulte esta ligazón(https://wiki.debian.org/Accessibility/Orca#MATE).

5.1.13

Salto da arquitectura base de 32-bit PC ai686

A compatibilidade con 32-bit PC (tamén chamada en Debian arquitectura i386) xa non é posible con
procesadores i586. Os novos requirimentos mínimos son i686. Isto ocorre por que a partir de agora aarquitectura i386 precisa da instrucción «NOP longo» (NOPL), mentres que bullseye inda permitía usar
algúns procesadores i586 sen esa instrucción (por exemplo o «AMD Geode»).
Se a súa máquina non é compatible con este requisito lle recomendamos que se manteña en bullseye
mentres inda reciba parches.

5.1.14

Cambios na configuración de polkit

O servizo polkit (antes chamado PolicyKit), que permite que programas sen privilexios accedana servizos do sistema privilexiados, mudou a sintaxe e localización das regras de políticas locais, por
mor de consistencia co orixinal e con outras distribucións. A partir de agora deberá escribir as súas regras locais personalizadas en JavaScript (https://wikipedia.org/wiki/JavaScript), e gardalas
en /etc/polkit-1/rules.d/*.rules. Pode atopar exemplos do novo formato en /usr/share/
doc/polkitd/examples/. Consulte polkit(8) (https://manpages.debian.org//unstable/
polkitd/polkit.8.html#AUTHORIZATION_RULES) para máis información.
Antes podíanse escribir as regras en formato pkla e deixalas en subdirectorios de /etc/polkit-1/
localauthority ou de /var/lib/polkit-1/localauthority. Porén, agora os ficheiros .pkla
están obsoletos e só funcionarán instalando o paquete polkitd-pkla. Este paquete instalarase automaticamente ao actualizar a bookwork, pero non é probable que se inclúa en futuras versións de Debian,polo que aquelas políticas locais que o precisen deberíanse migrar a formato JavaScript.

5.1.15A partir de agora precisarase “/usr fusionado”

Debian adoptou un sistema de ficheiros cunha estrutura diferente, o chamado “/usr fusionado”, que xa
non inclúe os antigos directorios /bin, /sbin, /lib nin as variantes opcionais /lib64. Nesta nova
estrutura substituíronse estes directorios por ligazóns a cadansúa correspondente versión /usr/bin,/usr/sbin, /usr/lib e /usr/lib64. Por mor disto, por exemplo, tanto /bin/bash coma /usr/bin/bash executarán bash.
Para os sistemas instalados durante buster e bullseye non haberá cambios, por que esta nova estrutura xa se usaba nesas versións. Os sistemas que inda usaren a vella estrutura, agora incompatible,
converteranse á nova estrutura durante a actualización a bookworm.
Esta conversión non debería afectar a meirande parte de usuarios. Todos os ficheiros moveranse
automaticamente ás novas rutas inda que se instalaren localmente ou viñeren de paquetes externos a
Debian. As rutas estáticas, como pode ser /bin/sh, seguirán funcionando. Porén, si que poden ocorrer
algúns problemas:•
dpkg --searchdevolverá resultados incorrectos para aqueles ficheiros que se moveran ás novas rutas:
27

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.2. COUSAS NON EXCLUSIVAS DO PROCESO …

dpkg --search /usr/bin/bash

non identificará que bash veu dun paquete. Perodpkg --search /bin/bash

inda funciona sen problemas.
• Os programas locais externos a Debian pode que non sexan compatibles coa nova estrutura e podeque, por exemplo, asuman que /usr/bin/name e /bin/name son dous ficheiros diferentes. Istonon é posible nos sistemas fusionados (incluíndo as novas instalacións de buster e posteriores),polo que calquera programa que faga iso terá que arranxarse ou eliminarse antes de actualizar.
• Os sistemas que usen unha “capa base” na que non se pode escribir (como poden ser as imaxes de
WSL1 (https://wiki.debian.org//https://wiki.debian.org/InstallingDebianOn/
Microsoft/Windows/SubsystemForLinux) ou os contedores que usen overlayfs (https://en.wikipedia.org/wiki/OverlayFS) multicapa) non se pode converter sen risco, e deberanse substituír (por exemplo instalando unha nova imaxe de WSL 1 da tenda) ou actualizar
cada capa individualmente (por exemplo actualizando a capa base de Debian no overlayfs independentemente) no canto de facer dist-upgrade.
Para máis información consulte Sobre a Fusión de /usr (https://www.freedesktop.org/wiki/
Software/systemd/TheCaseForTheUsrMerge/) e a resolución do Comité Técnico de Debian (https://bugs.debian.org/994388#110).

5.1.16 As actualizacións non permitidas dende buster fallan en libcrypt1
Debian só permite actualizar dende unha versión estable á seguinte, neste caso dende bullseye a bookworm. Non se permiten as actualizacións de buster a bookworm, e fallarán por mor do fallo #993755(https://bugs.debian.org/993755) con esta mensaxe:
A configurar libc6:i386 (2.36-9) ...
/usr/bin/perl: error while loading shared libraries: libcrypt.so.1: cannot open
shared object file: No such file or directory
dpkg: erro ao procesar libc6:i386 (--configure):
installed libc6:i386 package post-installation script subprocess returned error
exit status 127←←-

Porén, pódese recuperar desta situación forzando a instalación do novo libcrypt1:# cd $(mktemp -d)# apt download libcrypt1# dpkg-deb -x libcrypt1_*.deb .
# cp -ra lib/* /lib/# apt --fix-broken install

5.1.17 Cousas que facer despois da actualización antes de reiniciar
Cando remate apt full-upgrade, a actualización “en sí” rematou. Para actualizar a bookworm noné necesario facer máis cousas antes de reiniciar.

5.2 Cousas non exclusivas do proceso de actualización
5.2.1 Limitacións na asistencia técnica sobre seguridade
Hai algúns paquetes onde Debian non pode prometer manter unha modernización mínima por razónsde seguridade. Estes paquetes trátanse nas seguintes subseccións.
28

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.2. COUSAS NON EXCLUSIVAS DO PROCESO …

NOTE
O paquete debian-security-support axuda a manterse ao día sobre a asistencia técnica de seguridade dos paquetes.

5.2.1.1

O estado da seguridade dos navegadores de internet e os seus motores de renderizado

Debian 12 inclúe varios motores de navegador da rede que están afectados polo fluxo constante devulnerabilidades de seguridade. A gran cantidade de vulnerabilidades, e a falta parcial de soportetécnico da fonte orixinal na forma de pólas de desenvolvemento a longo prazo, fan moi difícil manter acompatibilidade con estes navegadores e motores con arranxos de mantemento de seguridade. Ademais,as dependencias entre bibliotecas fan moi difícil actualizar a versións máis novas da fonte orixinal. As
aplicacións que usen o paquete fonte webkit2gtk (como pode ser epiphany ) teñen cobertura deseguridade, pero as aplicacións que usen qtwebkit (paquete fonte qtwebkit-opensource-src ) non
teñen.
Como navegador de uso diario recomendamos Firefox ou Chromium. Estes navegadores mantéñense
ao día recompilando as versións ESR actuais para Debian estable. A mesma estratexia usarase para
Thunderbird.
Despois de que unha versión pase a oldstable os navegadores con actualizacións oficiais non
as recibirán fora do período de cobertura normal. Por exemplo, Chromium só recibirá 6 meses deactualizacións de seguridade en oldstable, en comparación cos 12 meses normais.
5.2.1.2

Paquetes baseados en Go e Rust

A infraestrutura de Debian inda ten problemas ao recompilar os tipos de paquetes que abusan do ligado
estático. O crecemento do ecosistema de Go e Rust fai que os paquetes baseados neses ecosistemas teránunha asistencia técnica de seguridade limitada ata que a infraestrutura mellore o suficiente como para
xestionalos sen problemas.
As actualizacións das bibliotecas de desenvolvemento de Go, se se precisaren, só poderían vir nas
versións regulares principais.

5.2.2

Intérpretes de Python marcados coma xestionados externamente

Os paquetes de Debian que conteñen intérpretes de python3 (python3.11 e pypy3) serán marcados coma «xestionados externamente», segundo se indica no PEP-668 (https://peps.python.org/
pep-0668/). A versión de python3-pip dispoñible en Debian tamén fai isto, e non instalará manualmente paquetes nos intérpretes python de Debian, excepto se se pasa a opción --break-system-packages.
Recomendamos que instale calquera aplicación (ou versión) non empaquetada en Debian mediante
pipx (do paquete pipx). pipx montará un ambiente illado doutras aplicacións e módulos Python dosistema, e usara ese ambiente para instalar a aplicación e as súas dependencias.
Recomendamos, se for posible, que instale calquera módulo e biblioteca (de calquera versión) non
empaquetada en Debian nun «virtualenv». Os «virtualenv» pódense crear mediante o módulo venv,
parte da «stdlib» de Python (no paquete python3-venv), ou coa ferramenta externa de Python virtualenv (no paquete virtualenv). Por exemplo, no canto de usar pip install --user foo poderíase
executar mkdir -p ~/.venvs && python3 -m venv ~/.venvs/foo && ~/.venvs/foo/bin/python -m
pip install foo para instalar foo nun virtualenv propio.
Consulte /usr/share/doc/python3.11/README.venv para máis información.

5.2.3

Compatibilidade limitada para a codificación/descodificación de vídeo
acelerada por hardware en VLC

O reprodutor de vídeo VLC é compatible coa codificación e descodificación de vídeo por hardware
mediante VA-API e VDPAU. Porén a compatibilidade con VA-API está ligada á versión de FFmpeg. E
como FFmpeg foi actualizado á rama 5.x a VA-API de VLC tívose que desactivar. Aqueles usuarios cuxas29CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.2. COUSAS NON EXCLUSIVAS DO PROCESO …

tarxetas gráficas teñan compatibilidade nativa con VA-API (por exemplo as tarxetas gráficas de Intel eAMD) pode que noten un pico de uso do procesador durante a reprodución e codificación de vídeo.
Aos usuarios de tarxetas gráficas con compatibilidade nativa con VDPAU (por exemplo, NVIDIA cos
controladores non libres) non lles afectará este problema.
A compatibilidade con VA-API e VDPAU pódese comprobar con vainfo e vdpauinfo (en cadanseu
paquete do mesmo nome).

5.2.4 systemd-resolved foi separado a un novo paqueteO novo paquete systemd-resolved xa non se instalará automaticamente ao actualizar. Se estaba ausar o servizo systemd-resolved terá que instalar o paquete manualmente tras actualizar, e lémbresede que ate que se instale a resolución DNS pode que non funcione, ao non estar o servizo presente nosistema. Instalar este paquete daralle o control de /etc/resolv.conf a systemd-resolved automaticamente. Para máis información sobre systemd-resolved consulte a documentación oficial (https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/systemd-resolved.service.html). Taménteña en conta que systemd-resolved non era, nin é, o servizo de resolución DNS predeterminado de Debian. Se non está a usar systemd-resolved non precisa facer nada.

5.2.5 systemd-boot foi separado a un novo paqueteO novo paquete systemd-boot xa non se instalará automaticamente ao actualizar. Se estaba a usar
systemd-boot terá que instalar o paquete manualmente, e ate que o faga usarase a versión anterior
de systemd-boot para iniciar o sistema. Instalar este paquete tamén configurará systemd-boot coma osistema de arranque da máquina. O sistema de arranque predeterminado en Debian segue a ser GRUB.
Se non está a usar systemd-boot non precisa facer nada.

5.2.6 systemd-journal-remote xa non usará GnuTLS
Os servizos opcionais systemd-journal-gatewayd (https://www.freedesktop.org/software/systemd/
man/systemd-journal-remote.service.html#--trust=) e systemd-journal-remote (https://www.freedesktop.org/software/systemd/man/systemd-journal-gatewayd.service.
html#--trust=) xa non se compilarán con GnuTLS, o que fai que xa non se use o parámetro --trust.
Se se intenta usar saltará un fallo.

5.2.7 Moitas modificacións a adduser en bookworm
Realizáronse varios cambios en adduser. O máis prominente é que --disabled-password e --disabled-login
xa son practicamente equivalentes. Para máis información consulte /usr/share/doc/adduser/
NEWS.Debian.gz.

5.2.8 Nomeamento previsible das interfaces de rede de Xen
A lóxica previsible de nomeamento que usa systemd para as interfaces de rede foi estendida para xerar
nomes estables da información dos dispositivos do «netfront» de Xen. Isto fai que, a diferenza do antigo
método de deixar que o núcleo escolla os nomes, agora as interfaces teñen nomes estables, da forma
enXnº. Lembre de adaptar o seu sistema antes de reiniciar tras a actualización. Para máis información
consulte a páxina wiki NetworkInterfaceNames (https://wiki.debian.org/NetworkInterfaceNames#
bookworm-xen).

5.2.9 Cambios en como dash interpreta o acento circunflexo
dash, que é o intérprete de ordes /bin/sh por omisión en Debian, a partir de agora tomará o acento
circunflexo (^) coma un carácter literal, como se indica na normativa POSIX. Isto implica que en bookworm [^0-9] non é “sen incluír do 0 ao 9”, se non que agora significa “de 0 ao 9 e o ^”.
30

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.2.105.3. OBSOLESCENCIA E DEPRECACIÓN

netcat-openbsd é compatible con socket abstractos

A ferramenta netcat para ler e enviar datos a través da rede xa é compatible con socket abstractos(https://manpages.debian.org//bookworm/manpages/unix.7.html#Abstract_sockets)e xa os usa por omisión nalgúns casos.
Por omisión netcat está no paquete netcat-traditional. Pero se está a usar o netcat denetcat-openbsd cun socket AF_UNIX aplícase o novo predeterminado. Neste caso a opción -U de nc
interpretará como que pide un socket abstracto, no canto dun ficheiro normal, se o parámetro empeza
por @. Isto pode representar un perigo por que xa non se poden usar os permisos do sistema de ficheiros
para controlar o acceso ao socket abstracto. Para seguir usando un ficheiro que empece por @ meta
antes un ./ ou especifique a ruta absoluta.

5.3

Obsolescencia e deprecación

5.3.1

Paquetes obsoletos importantes

Esta é unha lista dos paquetes obsoletos que se consideran importantes (véxase Section 4.8 para a definición).
A lista de paquetes obsoletos inclúe:• O paquete libnss-ldap foi eliminado de bookworm. As súas funcionalidades atoparanse nos
paquetes libnss-ldapd e libnss-sss.
• O paquete libpam-ldap foi eliminado de bookworm. O sucesor de libpam-ldap é libpam-ldapd.
• O paquete fdflush foi eliminado de bookworm. No seu lugar use a orde blockdev --flushbufs
do paquete util-linux.
• Eliminouse o paquete libgdal-perl de bookworm por que a interface de Perl para GDAL xa nonrecibe apoio dos seus autores. Se precisa da interface de Perl para GDAL pode migrar á interface
FFI do paquete Geo::GDAL::FFI dispoñible en CPAN. Porén, terá que compilar os seus propios
binarios, tal coma se indica na páxina wiki de BookwormGdalPerl (https://wiki.debian.
org/BookwormGdalPerl).

5.3.2

Compoñentes deprecados para bookworm

Na seguinte versión de Debian 13 (alcumada trixie) quitáronse algunhas características. Os usuarios
terán que migrar a outras alternativas para evitar problemas ao actualizaren a Debian 13.
Isto inclúe as seguintes características:• O desenvolvemento do servizo «NSS» gw_name rematou en 2015. Por mor diso pode que o paquete
asociado, libnss-gw-name, sexa eliminado nunha versión de Debian futura. Os desenvolvedores
orixinais suxiren como alternativa libnss-myhostname.
• dmraid leva dende o 2010 sen recibir actualizacións dos autores orixinais, e en Debian só recibe
actualizacións de mantemento. bookworm será a última versión que o conteña. Se estaba a usar
dmraid empece a buscar alternativas.
• request-tracker4 foi substituído por request-tracker5 para esta versión, e será eliminado
en futuras versións. Recomendámoslle que migre de request-tracker4 a request-tracker5 mentres
dure esta versión.
• A suite isc-dhcp foi declarada obsoleta (https://www.isc.org/blogs/isc-dhcp-eol/)
polo ISC (https://www.isc.org/). Na wiki de Debian (https://wiki.debian.org/) hai
unha listaxe de alternativas. As páxinas cliente DHCP (https://wiki.debian.org/DHCP_
Client) e servidor DHCP (https://wiki.debian.org/DHCP_Server) teñen listaxes actualizadas. Se usa NetworkManager ou systemd-networkd pode eliminar o paquete isc-dhcp-clientsen problemas, ámbolos dous teñen a súa versión propia. Se está a usar o paquete ifupdown podeprobar con udhcpc coma substituto. O ISC recomenda o paquete Kea coma alternativa para servidores DHCP.
31

CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.4. FALLOS GRAVES COÑECIDOS

O equipo de seguridade seguirá mantendo o paquete isc-dhcp durante o ciclo de vida de bookworm, pero o paquete seguramente non estea dispoñible a partir da seguinte versión estable.
Consulte o fallo #1035972 (fin da vida de isc-dhcp) (https://bugs.debian.org/1035972)
para máis información.

5.4 Fallos graves coñecidos
Que Debian saque as novas versións cando estean listas non significa que non teña fallos coñecidos.
Parte do proceso de edición consiste en que o Equipo de Edición (ou equipo «Release») seguir os
fallos de gravidade seria («serious») ou superior. Pódese atopar no Sistema de Seguimento de Fallos de Debian (https://bugs.debian.org/) un resumo dos fallos (https://bugs.debian.org/
cgi-bin/pkgreport.cgi?users=release.debian.org@packages.debian.org;tag=bookworm-can-defer)que foran clasificados para ser ignorados no remate do lanzamento de bookworm. Os seguintes fallos
suficientemente notables afectaban a bookworm no momento de sacar esa versión:Nº do fallo

Paquete (fonte ou binario)

1032240 (https://bugs.
debian.org/1032240)

akonadi-backend-mysql

1032177 (https://bugs.
debian.org/1032177)

faketime

918984(https://bugs.
debian.org/918984)

src:fuse3

1016903 (https://bugs.
debian.org/1016903)

g++-121020284 (https://bugs.
debian.org/1020284)

git-daemon-run

919296(https://bugs.
debian.org/919296)

git-daemon-run

1034752 (https://bugs.
debian.org/1034752)

src:gluegen21036256 (https://bugs.
debian.org/1036256)
1036575 (https://bugs.
debian.org/1036575)
1036041 (https://bugs.
debian.org/1036041)
558422(https://bugs.
debian.org/558422)

inclúe as cabeceiras non libres

Non compila en testing:dh_auto_test: error: cd _build&& go test -vet=off -v src:golang-github-pin-tftpp8
github.com/pin/tftp
github.com/pin/tftp/netascii
devolveu código de error 1
faltan dependencias:
libjsgroonga-bin
jquery-flot, libjs-jquery-ui
avisos de actualización: Dell
XPS 9550 non arranca tras acsrc:grub2
tualizar de bullseye a bookworm - problema coa interacción co grub/bios?
a actualización atascousegrub-pc

913916(https://bugs.
debian.org/913916)

grub-efi-amd64924151(https://bugs.
debian.org/924151)

grub2-common

925134(https://bugs.
debian.org/925134)
945001(https://bugs.
debian.org/945001)

Descrición
o servidor akonadi non se inicia por que non se pode conectar á base de datos mysql
faketime non falsifica a data(en i386)
engadido método para actualizar fuse -> fuse3 en bookworm
tree-vectorize: Código incorrecto no nivel O2 (-fno-treevectorize funciona)
non se puido purgar: deluser f: Opción descoñecida: ffalla con «alerta: git-daemon:
non se puido abrir ”supervise/ok”: o ficheiro non existe»grub-efi-amd64
grub-efi-amd64
32

Desapareceu a opción de arranque UEFI tras actualizar a
grub2 2.02~beta3-5+deb9u1
grub.cfg erróneo para arranque efi e disco totalmente
cifradogrub-efi-amd64-signed:nonmonta os discos cifrados
GRUB-EFI fai unha desfeita
coas variables de arranqueCHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.4. FALLOS GRAVES COÑECIDOS

Nº do fallo

Paquete (fonte ou binario)

965026(https://bugs.
debian.org/965026)

grub-emu

984760(https://bugs.
debian.org/984760)

grub-efi-amd641036263 (https://bugs.
debian.org/1036263)

src:guestfs-tools

916596(https://bugs.
debian.org/916596)
919058(https://bugs.
debian.org/919058)

iptablesitstool

1028416 (https://bugs.
debian.org/1028416)

kexec-tools

935182(https://bugs.
debian.org/935182)

libreoffice-core

994510(https://bugs.
debian.org/994510)

libunwind81036755 (https://bugs.
debian.org/1036755)

src:linux

1036580 (https://bugs.
debian.org/1036580)

src:llvm-defaults

1036359 (https://bugs.
debian.org/1036359)
1032647 (https://bugs.
debian.org/1032647)

elpa-markdown-toc
nvidia-driver

1029342 (https://bugs.
debian.org/1029342)

openjdk-17-jre-headless

1035798 (https://bugs.
debian.org/1035798)

libphp8.2-embed1034993 (https://bugs.
debian.org/1034993)

software-properties-qt

1036388 (https://bugs.
debian.org/1036388)

sylpheed

1036424 (https://bugs.
debian.org/1036424)

sylpheed994274(https://bugs.
debian.org/994274)

src:syslinux

1031152 (https://bugs.
debian.org/1031152)

system-config-printer975490(https://bugs.
debian.org/975490)

u-boot-sunxi

33

Descrición
grub-emu cala a consola delinux se se executa coma superusuarioaactualización
funciona,o arranque falla (error:
non se atopou o símbolo«grub_is_lockdown»)
Non compila en testing:make[6]: *** [Makefile:1716:
test-suite.log] Error 1
iptables.postinst falla ao crear
ligazóns
its-tools: quebra ao liberar
xmlDocs
systemctl kexec non apaga osistema correctamente e corrompe os sistemas de ficheiros
montados
Abrir o mesmo ficheiro deforma simultánea fai que seelimine o ficheiro
libunwind8 abusa de setcontext() e causa SIGSEGV en i386
con glibc >= 2.32
6.1.26 <= x < 6.1.30
rompe as aplicacións que usen
mmap(MAP_32BIT) [afecta aganeti]engadan algúns Rompe para
unha mellor actualización
dende bullseye
quebracon(wrong-typeargument consp nil)
Pantalla negra intermitente
tras actualizar a 525.89.02-1
jexec: non se puido atopar
java: Non existe ese ficheiro ou
directorio
non
inclúealigazón
/usr/lib/libphp.so->libphp8.2.so
falta un Rompe+Substitúe
para software-properties-kde
ao actualizar dende bullseyea conta reiniciase cando secomproba o correo
responder a un correo que enviaras non establece a conta
axeitada
Non compila con gnu-efi
3.0.13o botón de desbloquear ensystem-config-printernonamosa un cadro para elevar os
permisosA64-Olinuxino-eMMC queda
atascado durante o arranqueen «Iniciando núcleo...»CHAPTER 5. PROBLEMAS A TER EN CONTA …

5.4. FALLOS GRAVES COÑECIDOS

Nº do fallo

Paquete (fonte ou binario)

1034995 (https://bugs.
debian.org/1034995)

python-is-python3

1036881 (https://bugs.
debian.org/1036881)
1036601 (https://bugs.
debian.org/1036601)
1036578 (https://bugs.
debian.org/1036578)

Descrición
falta un Rompe+Substitúe
para python-dev-is-python2 ao
actualizar dende bullseye
quebrawhitedune
xenstore-utils
python3-yade34

falta unha dependencia en xenutils-common
non inclúe un módulo depythonChapter 6

Máis información en Debian
6.1

Lecturas recomendadas

Ademais destas notas de versión e da guía de instalación (https://www.debian.org/releases/
bookworm/installmanual), ten máis documentación sobre Debian dispoñible no Proxecto de Documentación Debian (DDP en inglés), cuxos obxectivos son a creación de documentación de alta calidade para os usuarios e desenvolvedores de Debian, como por exemplo a Referencia de Debian, aGuía para Novos Mantedores de Debian, as Preguntas Frecuentes en Debian, e moitas máis. Paramáis detalles sobre os recursos existentes consulte a páxina web da Documentación de Debian (https://www.debian.org/doc/) e a Wiki Debian (https://wiki.debian.org/).
A documentación para os paquetes individuais instálase en /usr/share/doc/nome-paquete. Esto
pode incluír información de dereitos de autor, detalles específicos de Debian, e calquera documentación
orixinal.

6.2

Obter axuda

Hai moitas fontes de axuda, consellos e asistencia técnica para os usuarios de Debian, inda que estas
só se deberían consultar despois de investigar o problema na documentación dispoñible. Esta sección
contén unha corta introdución a estas fontes que poden ser de axuda para os novos usuarios de Debian.

6.2.1

Listas de correo

As listas de correo máis importantes para os usuarios de Debian son as listas debian-user (en inglés) e as
outras debian-user-idioma (para os outros idiomas). Para máis información sobre estas listas e detalles
de como subscribirse consulte https://lists.debian.org/. Por favor rebusca nos arquivos paraver se xa existen respostas á túa pregunta e segue as normas de conduta da lista.

6.2.2

Internet Relay Chat (IRC)

Debian ten unha canle IRC dedicada a dar soporte técnico e axudar aos usuarios de Debian, situadana rede IRC OFTC. Para acceder a esa canle conéctese co seu cliente IRC a irc.debian.org e únase a#debian.
Por favor siga as normas da canle, e respecte aos outros usuarios. Pode consultar as normas na Wiki
Debian (https://wiki.debian.org/DebianIRC).
Para máis información sobre OFTC visite a súa páxina (http://www.oftc.net/).

6.3

Informar de erros

Intentamos facer de Debian un sistema operativo de boa calidade; pero iso non significa que todos os
paquetes que distribuímos están totalmente libres de fallos. En conxunción coa filosofía de “desenvolvemento aberto” de Debian, e coma un servizo para os nosos usuarios, compartimos toda a información
sobre os fallos atopados no Sistema de Seguimento de Fallos (BTS en inglés). O SSF pódese consultar en
https://bugs.debian.org/.
35

CHAPTER 6. MÁIS INFORMACIÓN EN DEBIAN

6.4. COLABORAR CON DEBIAN

Se vostede atopa un fallo na distribución, ou nos programas que a forman, informe sobre el para que
poida ser arranxado en futuras versións. Informar de fallos require unha dirección de correo-e válida.
Pedímosllo para que poidamos seguir os fallos e os desenvolvedores se poidan poñer en contacto cos
autores do informe para lles requirir información adicional.
Vostede pode informar dun fallo usando o programa reportbug ou manualmente dende o correo-e.
Pódese atopar máis información sobre o Sistema de Seguimento de Fallos e sobre como usalo lendo
a documentación de referencia (dispoñible en /usr/share/doc/debian se tes instalado paquete
doc-debian) ou na rede no Sistema de Seguimento de Fallos (https://bugs.debian.org/).

6.4 Colaborar con DebianNon necesitas ser un experto para colaborar con Debian. Mesmo axudando aos usuarios cos seus
problemas nas diferentes listas (https://lists.debian.org/) vostede está contribuíndo á comunidade. Tamén axuda moito identificar (e resolver) problemas relacionados co desenvolvemento da
distribución participando na lista (https://lists.debian.org/) de desenvolvemento. Para manter a calidade da distribución Debian, informe dos fallos (https://bugs.debian.org/) e axude
aos desenvolvedores a arranxalos. A ferramenta how-can-i-help axudarallee a atopar informes defallos adecuados nos que traballar. Se se llee da ben escribir podes contribuír de forma máis activa
axudando a escribir documentación (https://www.debian.org/doc/vcs) ou traducindo (https://www.debian.org/international/) documentos existentes á súa lingua.
Se lle chega o tempo poderías xestionar un anaco da colección de Programas Libres dentro de Debian.
Axudaríanos moito se a xente adopta ou mantén elementos que a xente quere que se inclúan con Debian.
A base de datos Fáltanlles Traballo e a base de datos Paquetes Prospectivos (https://www.debian.
org/devel/wnpp/) conteñen esta información. Se lle interesan grupos específicos entón pode quelle guste contribuír a algún dos subproxectos (https://www.debian.org/devel/#projects) de
Debian, que inclúen implementacións a outras arquitecturas e Mesturas Debian Puras (https://wiki.
debian.org/DebianPureBlends) para grupos de usuarios específicos, entre outros.
Sexa como for, se vostede está traballando na comunidade do software libre de calquera forma, xa
for coma usuario, programador, escritor ou tradutor; xa estas axudando a espallar o software libre.
Colaborar é divertido e ten beneficios: ademais de axudarlle a coñecer xente nova poralle bolboretas nobandullo.

36

Chapter 7

Glossary
ACPIInterface de Configuración e Enerxía Avanzada
ALSA
Arquitectura de Son de Linux Avanzada
BD
Disco Blu-ray
CD
Disco Compacto
CD-ROM
Disco Compacto de Memoria de Só Lectura
DHCP
Protocolo de Configuración Dinámica do Anfitrión
DLBD
Disco Blu-ray de Dúas Capas
DNS
Sistema de Nomes de Dominio
DVD
Disco Dixital Versátil
GIMP
Programa GNU para a Manipulación de Imaxes
GNU
GNU Non é Unix
GPG
Gardián da Privacidade GNU
LDAP
Protocolo Lixeiro de Acceso a Cartafoles
LSB
Base Normalizada de Linux
LVM
Xestor de Volumes Lóxicos
MTA
Axente de Transporte de Correo (Servidor de Correo)
37

CHAPTER 7. GLOSSARY
NBD
NFS
NIC
NIS
PHP
RAID

Dispositivo de Bloques na Rede
Sistema de Ficheiros na Rede
Tarxeta de Interface de Rede
Servizo de Información da Rede
PHP: Preprocesador de Hipertexto
Conxunto Redundante de Discos Independentes

SATA
SSL
TLS
UEFI
USB

Tecnoloxía Avanzada de Conectores en Serie
Capa de Conectores Segura
Seguridade da Capa de Transporte
Interface Unificade e Extensible de Microcódigo
Bus en Serie Universal

UUID
WPA

Identificador Único Universal
Acceso a Wi-Fi Protexido

38

Appendix A

Xestionar o seu sistema bullseye antes
de actualizar
Este apéndice contén información sobre como asegurarse de que se poden instalar ou actualizar paquetes
bullseye antes de actualizar a bookworm.

A.1

Actualizando o seu sistema bullseye

Isto non é distinto de calquera outra actualización de bullseye que xa fixera. A única diferenza é queprimeiro precisa asegurarse de que a súa lista de paquetes inda contén referencias a bullseye, tal coma
se explica en Section A.2.
Se actualiza o seu sistema usando un servidor espello, el mesmo xa se actualizará automaticamenteá última versión maior bullseye.

A.2

Comproba os seus ficheiros de fontes APT

Se calquera das liñas nos seus ficheiros de fontes APT (véxase sources.list(5) (https://manpages.
debian.org//bookworm/apt/sources.list.5.html)) contén referencias a “stable”, é que xa
apunta a bookworm. Isto pode non ser o que vostede quere, se non estás listo para a actualización. Se
xa executou apt update inda pode volver sen problemas seguindo os pasos seguintes.
Se tamén instalou paquetes dende bookworm xa non ten sentido que instale paquetes dende bullseye.
Nese caso ten que decidir vostede se queres continuar ou non. É posible volver a unha versión anterior
dos paquetes, pero iso non se trata neste documento.
Como superusuario, abra o ficheiro de fontes de APT necesario (por exemplo /etc/apt/sources.
list) co seu editor de texto favorito e comprobe se todas as liñas que comecen con deb http:, deb
https:, deb tor+http:, deb tor+https:, URIs: http:, URIs: https:, URIs: tor+http:ou URIs: tor+https: fan referencia a “stable”. Se atopa algunha cambie stable por bullseye.
Se ten algunha liña que comece por deb file: ou URIs: file: deberá comprobar vostede se a
localización á que se refiren contén un arquivo bullseye ou bookworm.

IMPORTANT
Non cambie ningunha liña que comece por deb cdrom: ou URIs: cdrom:.
Facer iso invalidaría a liña e tería que executar de novo apt-cdrom. Non se asuste
se unha liña cdrom: fai referencia a “unstable”. Inda que pode parecerlle estraño, isto é normal.
Se fixo algún cambio, garde o ficheiro e execute# apt updatepara actualizar a lista de paquetes.
39

APPENDIX A. XESTIONAR O SEU SISTEMA …

A.3. PERFORMING THE UPGRADE TO LATEST …

A.3 Performing the upgrade to latest bullseye release
To upgrade all packages to the state of the latest point release for bullseye, do# apt full-upgrade

A.4 Eliminar ficheiros de configuración obsoletos
Antes de actualizar o seu sistema a bookworm, recomendamoslle borrar os ficheiros de configuración
vellos (por exemplo os ficheiros *.dpkg-{new,old} en /etc) do sistema.

40Appendix B

Contribuíntes das Notas da Versión
Moita xente axudou coas notas da versión, incluíndo entre eles
Adam D. Barratt, Adam Di Carlo, Andreas Barth, Andrei Popescu, Anne Bezemer, Bob Hilliard,
Charles Plessy, Christian Perrier, Christoph Berg, Daniel Baumann, David Prévot, Eddy Petrișor, Emmanuel Kasper, Esko Arajärvi, Frans Pop, Giovanni Rapagnani, Gordon Farquharson, Hideki Yamane,
Holger Wansing, Javier Fernández-Sanguino Peña, Jens Seidel, Jonas Meurer, Jonathan Nieder, Joost
van Baal-Ilić, Josip Rodin, Julien Cristau, Justin B Rye, LaMont Jones, Luk Claes, Martin Michlmayr,
Michael Biebl, Moritz Mühlenhoff, Niels Thykier, Noah Meyerhans, Noritada Kobayashi, Osamu Aoki,
Paul Gevers, Peter Green, Rob Bradford, Samuel Thibault, Simon Bienlein, Simon Paillard, Stefan Fritsch,
Steve Langasek, Steve McIntyre, Tobias Scherer, victory, Vincent McIntyre, e W. Martin Borgert.
Este documento foi traducido a moitos idiomas. Estámoslle moi agradecidos aos tradutores!
Traducido ao galego por: Pablo «parodper»

41IndexA
Apache, 4

debian-security-support, 29
dmraid, 31
doc-debian, 36
docbook-xsl, 2dpkg, 1elpa-markdown-toc, 33
faketime, 32
fcitx, 24
fcitx5, 24
fdflush, 31
g++-12, 32
ganeti, 33
git-daemon-run, 32
gpgv1, 13groonga-bin, 32
grub, 26
grub-efi-amd64, 32, 33
grub-emu, 33
grub-pc, 32
grub2-common, 32
how-can-i-help, 36
ifupdown, 31
initramfs-tools, 10, 21
iptables, 33
isc-dhcp, 31, 32
isc-dhcp-client, 31
itstool, 33
Kea, 31kexec-tools, 33
libcrypt1, 28
libgdal-perl, 31
libnss-gw-name, 31
libnss-ldap, 31
libnss-ldapd, 31
libnss-myhostname, 31
libnss-sss, 31
libpam-ldap, 31
libpam-ldapd, 31
libphp8.2-embed, 33
libreoffice-core, 33
libunwind8, 33
linux-image-*, 21
linux-image-amd64, 21
linux-source, 21
localepurge, 18
logcheck, 25
logcheck-database, 25
manpages-cód. idioma, 5mariadb-client, 24
mariadb-client-10.5, 24
mariadb-server, 24
mariadb-server-10.5, 24
mate-desktop-environment, 27
monit, 18
netcat-openbsd, 31
netcat-traditional, 31

B
Bash, 4
BIND, 4C
Cryptsetup, 4D
DocBook XML, 2
E
Exim, 4G
GCC, 4
GIMP, 4GNOME, 4
GNUcash, 4
GnuPG, 4I
Inkscape, 4K
KDE, 4L
LibreOffice, 4
LXDE, 4
LXQt, 4
M
MariaDB, 4
MATE, 4N
Nginx, 4O
OpenJDK, 4OpenSSH, 4
OpenSSL, 5
P
packages
adduser, 30
akonadi-backend-mysql, 32
apt, 2, 15
apt-listchanges, 19
aptitude, 12, 18
astap, 5chrony, 23
cups, 26
dblatex, 2debian-goodies, 18
debian-kernel-handbook, 21
43

INDEX
NetworkManager, 31
ntp, 23
ntpsec, 23
nvidia-driver, 33
openjdk-17-jre-headless, 33
openntpd, 23
openvlbi, 5orca, 27
pipx, 29
planetary-system-stacker, 5polkitd-pkla, 27
popularity-contest, 18
puppet, 24
puppet-agent, 24
puppet-master, 23
puppetdb, 24
puppetserver, 23
pypy3, 29
python-is-python3, 34
python3-extinction, 5
python3-pip, 29
python3-sncosmo, 5
python3-specreduce, 5
python3-sunpy, 5
python3-synphot, 5
python3-venv, 29
python3-yade, 34
python3-yt, 5
python3.11, 29
release-notes, 1
request-tracker4, 31
request-tracker5, 31
rsyslog, 25, 26
shiny-server, 5
software-properties-qt, 33
src:fuse3, 32
src:gluegen2, 32
src:golang-github-pin-tftp, 32
src:grub2, 32
src:guestfs-tools, 33
src:linux, 33
src:llvm-defaults, 33
src:syslinux, 33
sylpheed, 33
synaptic, 12
system-config-printer, 33
systemd, 5, 30
systemd-boot, 30
systemd-networkd, 31
systemd-resolved, 30
systemd-timesyncd, 23
tinc, 11
topcat, 5u-boot-sunxi, 33
udev, 21
udhcpc, 31
upgrade-reports, 1
util-linux, 31
virtualenv, 29

INDEX
whitedune, 34
xenstore-utils, 34
xmlroff, 2
xsltproc, 2
youtube-dl, 24
yt-dlp, 24
Perl, 5
PHP, 5
Postfix, 5PostgreSQL, 5S
Systemd, 5X
Xfce, 444