VLAAMSE IN- EN UITVOER GOEDEREN september en Q3-2023
In het oktobernummer van “Statistiek Buitenlandse handel – 2023/08” had de NBB voor september 2023
al de volgende prognose uitgebracht: ”De sinds begin 2023 in gang gezette neerwaartse trend van

negatieve groeicijfers zet zich verder, met – Belgische - “groeicijfers” in september van resp. -24,5% en-21,6%. Net als tijdens de voorgaande maanden is de waarde van de internationale handel
achteruitgegaan voor de meeste belangrijke producten. De enige sectoren met positieve groeicijfers zijn
de voedingsmiddelen en vooral de transportmiddelen, met voor beide categorieën een meer dynamischeuitvoer dan invoer. Nieuw is dat nu voor de laatste 3 maanden ook de handel in machines enelektrische apparatuur negatieve groeicijfers laat optekenen. Ook voor de meeste belangrijke
partnerlanden is het minteken schering en inslag.”In september 2023 liet de Vlaamse maanduitvoer een waarde optekenen van 38,15 miljard euro en zakte
daarmee 16,3% onder het waardeniveau van september 2022 (45,6 miljard euro). Daarmee was deVlaamse uitvoer — sinds februari 2023 — inmiddels al 8 maanden op rij ononderbroken terug aan het
lopen.
De maandinvoer in september (33,9 miljard euro) liep zelfs sterker terug dan de uitvoer en zakte 23,1%
tegenover de gelijknamige maandinvoer in 2022 (44,1 miljard euro).
Met juli, augustus én september als zwakste exportmaanden tot nog toe was meteen ook het derdekwartaal er aan voor de moeite: zwak ingezet in juli (-14,4%), brachten noch augustus (-16,1%) ofseptember (-16,3%) enige koerswijziging.
Na een licht negatief eerste kwartaal (-0,34%) en fors rodere cijfers tijdens het tweede (-12,3%), noteren
we in het derde kwartaal een terugval met 15,65%.
Gecumuleerde exportcijfers geven aan dat Vlaanderen na 3 kwartalen in 2023 voor 323,5 miljard euro
aan goederen heeft geëxporteerd, 9,59% minder dan tijdens dezelfde periode in 2022.
Aan de importzijde eindigde pas het tweede kwartaal in het rood, maar beloofden zowel juli (-28%) als
augustus (-27,7%) weinig positiefs voor het derde kwartaal van 2023. Door de daling van 23,1% in
september eindigde het derde kwartaal voor de kwartaalimport uiteindelijk met een verlies van 26,3%.
De gecumuleerde 3Q-invoer bedroeg 323,5 miljard euro, wat ook al 12,5% minder was dan in 2022
tijdens de gelijknamige periode.

VLAAMSE IN-EN UITVOER: jan-sep 2018 tot en met 2023
(in € miljard)

400
357,8

350

323,5 323,5

300
250

369,7

274,9
247,2

238,3

245,0

236,2

200

219,6

263,3

207,1

150
100
50
0
2018

2019

2020
UITVOER

2021
INVOER

2022

2023

Evolutie Vlaamse in- en uitvoer in 2023:(% verloop t.o.v. zelfde periode 2022; Bron: INR/NBB, verwerking FIT)

2023

ExportImport

jan

4,45%

7,91%

feb

-2,66%

3,96%

mrt-2,38%-3,36%

apr-7,87%-4,57%

mei-16,77%-14,17%jun-11,57%-15,06%jul-14,44%-28,04%aug-16,12%-27,73%

sep-16,26%-23,10%Q1-0,34%

2,54%

Q2-12,26%-11,42%

Q3-15,65%-26,30%jan-sep-9,59%-12,50%Geograﬁsch verloop van de export tijdens 3Q-2023
Van de weinig talrijke uitvoerstijgingen die Vlaanderen in 2023 na 9 maanden liet optekenen (binnen de
top 25-markten uit de graﬁek hieronder) waren de meest treffende die richting Noorwegen (+34,7%, het
absolute leeuwendeel ervan volelektrische batterijwagens (+103,3%), maar toch ook wel hybride en plugins, zij het dan in mindere mate).
Alle types EV samengenomen, werd tot 3Q-2023 vanuit Vlaanderen al voor ruim een half miljard euro
meer aan elektrische wagens naar Noorwegen verscheept (+524 miljoen euro, een verdubbeling qua
aantal tegenover 3Q-2022).
Dat hoeft niet echt te verwonderen, want het land trekt al een tijdlang de kaart van deelektromobiliteit: nultarieven bij de invoer van EV’s en vrijstelling van inschrijvingstaksen op elektrische
wagens hebben de de markt een stevige zet gegeven en uit cijfers van Statistics Norway blijkt dat in
2023 volelektrische batterijwagens al 83,4% uitmaakten van alle nieuw ingeschreven wagens dat jaar.
Hybride types wagen — PIHV en non-PIHV zijn op hun beurt goed voor 14,72% van de nieuwe aanwinsten
in het Noorse wagenpark, wagens met traditionele verbrandingsmotoren niet eens 3%.
Meer exportafzet ook in Brazilië ook (+7,42%; door extra uitvoer van benzine met een laag octaangehalteen covidvaccins), China (+12,93%; zowat integraal voor rekening van retailgeneesmiddelen en nietcovidvaccins) en Taiwan (+91%; na een heftige exportstijging tijdens 3Q-2023 bij (waarde x 2,5), maartoch vooral bij volelektrische wagens (waarde x 62 !). Naar alle waarschijnlijkheid ging het daarbij om
overslag in Zeebrugge van 2 van de meest populaire EV-wagens die Taiwan invoerde, van constructeurs
aan wie het zelf bovendien elektrische componenten en batterijtechnologie toelevert.
Binnen de EU was er enkel enige exportaanwas naar 6e klant Italië (+1,4%; geneesmiddelen en
organische chemie), Zweden (+4,6%; volelektrische wagens), Ierland (+8,5%; hybride benzine- envolelektrische wagens en aardolieproducten).

Een wat vreemde uitschieter qua exporttoename was wel Panama (waarde x 14,5), waarheen de uitvoer
van lactamen – een chemische verbinding en component van diverse antibiotica — wel heel explosief
toenam, een tot nog toe eenmalige boost evenwel.

Zoals valt op te maken uit de grafiek verderop, waren er na 3 kwartalen in 2023 wel degelijk meerdalers dan stijgers onder onze markten . Dat was al meteen zo voor de integrale exporttop 5: zo
leed onze exportafzet naar Nederland (tweede markt) het zwaarste verlies (-23,4% of 13,33 miljard
euro minder dan in 3Q-2023). Het gros van dat waardeverlies — 9,2 miljard euro of -73,7% — gingalleen al op aan aardgas (waarvan volgens de Monthly Gas Statistics van het International Energy
Agency in 3Q-2023 27,4% minder aan volume naar Nederland stroomde vanuit Vlaanderen.
Het effect van een sterk gedaalde gasprijs gaf daarbij wel degelijk de doorslag.
Ondanks de forse gestegen afzet in Duitsland van sterproducten als personenwagens (+26,1%;+988 miljoen euro, vooral toch nog benzine- en dieselwagens en in (veel) mindere mate plug-in
hybrides), maar ook elektronica (+32,2%), machines & mechanica (+14,3%), maar ook optica en
precisieapparatuur (+13,5%) ging onze 3Q-uitvoer erheen globaal gezien dik 12% of 7,6 miljard euro
achteruit.
Dat kwam met name door de forse terugval bij farma (-55,9% of min 4,25 miljard euro eraf, het
merendeel voor rekening van covidvaccins (-3,3 miljard euro; 2/3 minder dan in 3Q-2022), maar ook
2/3 minderuitvoer van immunologische preparaten en 1/3 lager voor retailmedicijnen).

Maar ook van kunststoffen (-20,2%) en organische chemie liet zich een fikse exportdaling voelen(-15,8%). Bij de laatstgenoemde branche ging het concreet om lactamen, dat hoger al even aan bod
kwam. In een recente informatiememo van de WTO rond de wereldhandel in intermediaire goederen
tijdens Q2-2023, was het bewuste farmaceutische component ook al een keer ter sprake gekomen,
toen het ging over de sterke terugval van de Duitse invoer van halffabrikaten tijdens datzelfde
kwartaal. Het stond er toen zo geformuleerd:

Bij de dalers zat ook Frankrijk (-4,25%; -1,81 miljard euro), met achteruitgang bij organische chemie(-35,1%), farma (-39,1%; covidvaccins en immunologische preparaten), kunststoffen (-16%),
meststoffen (-48%) en chemie-divers (-14%). Samen tekenden die 5 takken in 3Q-2023 voor een
verlies van 2,7 miljard euro (tegenover een totaalverlies van 1,81 miljard euro).
Tegelijkertijd deden zich dan ook ook enkele — soms vrij heftige — stijgingen voor bij de afzet van

volelektrische (EV), hybride (HEV) en plug-in hybride wagens (PHEV), groente- en fruitbereidingen enelektronicacomponenten.
Richting het Verenigd Koninkrijk kwam een exportdaling op het bord in 3Q-2023 (-7,9% of 1,6
miljard euro lager, met uitgesproken dalingen bij diverse aardolieproducten, elektriciteit,
covidvaccins, edelgesteente en -metalen (diamant, rhodium en platina) en een heel gamma aan(basis)kunststoffen.
Toch waren er ook enkele fraaie resultaten in de autobranche (+34,4%; zo werd er in 3Q-2023 voor
een half miljard euro meer aan personenwagens vermarkt; de helft van de meerwaarde ging naarbenzinewagens, de andere naar volelektrische, hybride en plug-in hybride wagens.
bij een lange lijst voedingsproducten (+17,4%, met als sterproducten diepvriesaardappel-

specialiteiten, gebak, chocolade, verse en diepvriesgroente, vlees en zuivel…).

Ook naar de VS liet 3Q-2023 een exportkrimp zien (-6,4%, -1,3 miljard euro), waarbij vooralorganische chemie (-37,2%) getroffen werd, net als industriële edelmetalen (-90%; rhodium,
palladium en platina) en kunststoffen (-40,5%), terwijl ook farma globaal licht terugliep (-3,7%),maar individueel wel erg sterke teruggang liet optekenen bij covidvaccins (-38,25%) en gedoseerde
retailgeneesmiddelen (-14,7%); van niet-covidvaccins nam de exportwaarde tijdens 3Q-2023 danweer 60% of 1 miljard euro toe.
Buiten de top 10 waren er verder nog gevoeilige exportdalingen — van meer dan 1 miljard euro — naar
Japan (-48,6% of 3,15 miljard euro minder, zowat integraal te wijten aan covidvaccins, waarvan deexport in 3Q-2023 zo goed als werd weggeveegd (-69,4%),
Ook in 3Q-2023 hadden de exportschommelingen richting Nigeria (-39,8%, -2,27 miljard euro; markt nr.
14) eens te meer te maken met onze uitvoer van aardolieproducten, die alleen al 91% vertegenwoordigenvan de export erheen en tot september 2023 liefst 37,6% of 1,9 miljard euro inzakten.
Naar India (markt nr. 12; -31% of -1,61 miljard euro) was de terugval alweer zowat uitsluitend een zaak
van diamant, waarvan de exportwaarde bijna halveerde (-45,1%). Diamant, in welke vorm ook, maakte
trouwens ook na drie kwartalen in 2023 58,4% uit van onze tussentijdse totaalexport naar India.
Misschien ook nog meegeven dat het bij de 1,2 miljard euro uitvoerdaling naar Vietnam (-63,8%) tijdens
3Q in wezen om een "normalisering" ging van het exportpeil, na een enorme toename in 3Q-2022 vanonze uitvoer van gedoseerde retailgeneesmiddelen en hormonale preparaten (samen voor liefst 1,2
miljard euro). Een eenmalige operatie blijkbaar, want ze kreeg in 3Q-2023 geen vervolg.
Van onze export naar Rusland ging er tot september 2023 alweer ruim een half miljard euro af (-23%),
een daling die zich voltrok over zowat alle sectoren heen, die samen ruim 80% uitmaakten van onze
exportwaarde ernaartoe. In 2023 haalde onze 3Q-export overigens ook maar net het peil van 2006 (1,74
miljard euro).

Sectoraal verloop van de export tijdens 3Q-2023
Welk verloop kende de export tot september 2023 nu binnen de diverse Vlaamse uitvoerbranches ?
De automobielsector bracht de krachtigste tussentijdse exportstijging op het bord: deuitvoerwaarde dikte 8,6 miljard euro aan (+29,1%) en was daarmee goed voor zowat de helft (49,8%)
van de globale waardetoename bij die exportsectoren die er tijdens de eerste 3 kwartalen van 2023
op vooruitgingen.
Binnen de automotivebranche waren het de elektrische en hybride wagens (EV, PHEV en HEV) diede exportstijging aanjoegen: maar liefst 60,1% van de sectorale uitvoertoename van de autosector
was voor rekening van “geëlektriﬁceerde wagens” (5,2 miljard euro van de 8,6 miljard euro
totaalstijging binnen de tak “automobiel”).
Tot september 2023 nam de uitvoerwaarde ervan 45,8% toe tot 14,7 miljard euro, ook al waren
benzine- en dieselwagens exportgewijs nog niet uitgeteld, want van beide types samen werd tijdens
3Q-2023 ook nog altijd voor 10,7 miljard euro verscheept (+19,7%).

Eind 2023 schreef het International Trade Centre in zijn artikelenreeks Key Products for the Energy
Transition rond de wereldhandel in EV’s nog het volgende:“Between Q4 2019 and Q3 2023, Germany accounted for 25% of world exports of electric cars,followed by China (17%), Belgium (14%), South Korea (8.9%) and United States of America (7.5%).I
n the same period, Germany accounted for 13% of world imports of electric cars, followed byUnited Kingdom (11%), United States of America (10%), Belgium (9.2%) and France (6.6%).”

Waardetoenames bij de Vlaamse 3Q-uitvoer vielen voorts ook nog te noteren bij elektr(on)ische
apparatuur en componenten (+17,9% of 1,82 miljard meer) en van machines & mechanica (+7,7% of
1,62 miljard hoger).
Ook bij de tak voeding- en dranken ging de export behoorlijk hard vooruit(+14,7%; +2,62 miljard euro). Met waardestijgingen tussen 150 à 900 miljoen euro, stonden daarbij vooral
de volgende voedingsproducten in de kijker: groente- en fruitbereidingen (+31,7%), gebak (+17,5%)

chocolade en conﬁserie. (resp. +16,2% en +26,2%), verse groente en fruit (resp. +8,7% en +8,5%) endiverse voedingsingrediënten, -extracten en concentraten (+10,2%).

Maar de dalers haalden het wel degelijk van de branches met stijging…
De belangrijkste terugval (-29%) van de 3Q-uitvoer zien we bij de sector van de minerale producten(lees energieproducten). De uitvoer van aardgas daalde met maar liefst 71% (13,6 miljard euro tijdensde eerste negen maanden van 2022 en nog ‘slechts’ 4 miljard euro tijdens dezelfde periode van 2023).

De export van farmaceutica (-25,25%) kende dan weer de op één na zwaarste achteruitgang, eens temeer door de almaar verder afkalvende internationale afzet van covidvaccins. Tot september 2023 isde export van wat in 2021 nog hét sterproduct was, al met bijna 13 miljard euro teruggelopen (-64%)
van 20,3 miljard euro in januari-september 2022 tot nog maar 7,4 miljard euro tijdens 3Q-2023.
Ook tijdens de eerste negen maanden van 2021 was er nog sprake van 17,4 miljard euro uitvoer
wereldwijd.
Ook de Vlaamse uitvoer van de chemische producten kende een terugval (-13,9%). De chemische /farmaceutische sector in globo zag de uitvoer teruglopen met 19,8% in de loop van de eerste 9 maanden
van 2023. Nemen we de Vlaamse import van betrokken sector in acht dan noteren we een positief saldo
van nog slechts 10,7 miljard euro vergeleken met 21,3 miljard euro in 2022 (3Q). Dat 10,4 miljard eurosaldoverlies (tot een geslonken surplus van 10,7 miljard euro) is het gevolg van een daling met 19,2
miljard euro van de chemisch-farmaceutische uitvoer, tegenover een invoerdaling met slechts 8,6
miljard euro.
Volgens de NBB is deze - Belgische - saldoverslechtering uiteraard nagenoeg uitsluitend te wijten aan defarmaceutische producten, en met name covidvaccins en andere anti-covidgeneesmiddelen, waarvan deuitvoer bijna 10 miljard euro lager uitkwam dan een jaar voordien.
Een groot stuk van de rest van de daling in beide stromen is te wijten aan herstructureringen in deorganisatie van de distributie en het maakloonwerk bij een aantal grote spelers in de chemische sector.

De sector van edelgesteente en -metalen blijft het al een hele periode moeilijk hebben qua export.
Bedroeg het aandeel in de totale Vlaamse uitvoer in het pre-COVID jaar 2019 nog 4,9% dan was het
tijdens de eerste negen maanden van 2023 nog maar 3,3%.

Volgens de NBB liggen verscheidene factoren aan de basis hiervan:“Zo blijft de vraag naar diamanten in China ondermaats: China is traditioneel een belangrijke afzetmarkt
voor geslepen diamant, maar een relatief slechte economische situatie, gecombineerd met een dalendetrend in het aantal huwelijken, maakt dat de Chinese consumenten het laten afweten. Ook India, een
belangrijk centrum voor het slijpen van diamant, koopt minder ruwe diamant omwille van de lagere
vraag op belangrijke markten voor afgewerkte diamant, waaronder China. Maar ook wereldwijd lijdt dediamantsector onder de concurrentie van de goedkopere kunstmatige stenen. Daarnaast speelt degeopolitieke situatie in het nadeel van de sector in Antwerpen: Rusland is de grootste producent van
ruwe diamant ter wereld, en het vooruitzicht van een mogelijke Europese boycot van Russischediamant maakt dat heel wat Belgische diamantairs hun handelsstromen hebben aangepast en minder
via België verhandelen.”
NOOT: Dit rapport beschrijft het verloop van de goederenhandel (uitgedrukt naar waarde) naar en vanuit
Vlaanderen. De statistieken slaan op de totale goederenhandel (communautair concept), waarin de goederenhandel
van niet-ingezetenen via België niet in mindering wordt gebracht zoals in het nationale concept.
Bron: INR/NBB, verwerking FIT

NBB-prognoses Belgische in- en uitvoer: oktober 2023
Volgens de NBB zouden de in- en uitvoerwaarden verder krimpen in oktober. Men verwacht echter een
minder sterke daling van de in- en uitvoer in oktober vergeleken met eerdere maanden van 2023. Er is
sprake van voorzichtige hoop op een mogelijk keerpunt. De traditioneel belangrijke diamantsector laat
het wel verder afweten.

“De daling van de Belgische in- en uitvoerwaarden tijdens de laatste drie beschikbare maanden(augustus t.e.m. oktober 2023) kwam uit op respectievelijk -21,8% en -18,6%.
Toch lijkt er een kentering in gang gezet: de groeicijfers in oktober waren resp. -13,5% en -14,1%, daar
waar dat in september nog -24,8% en -20,7% was. De groei in waarde van de internationale handel blijft
voor de meeste belangrijke producten negatief tijdens de drie laatste maanden (aug/sept/okt 2023). Dat
is in lijn met de trend voor 2023. Enkel de voedingsmiddelen en vooral de transportmiddelen zijn een
uitzondering, met voor beide categorieën een meer dynamische uitvoer dan invoer.
Wat de cijfers van oktober betreft, lijken vooral de minerale producten (waaronder energieproducten) en- in mindere mate - de chemie uit het dal te komen, met groeipercentages die duidelijk minder negatief
worden.”https://www.nbb.be/doc/dq/n/dq3/histo/enp2309.pdf

EUROSTAT-prognoses in- en uitvoer EU27: oktober 2023
De iets minder negatieve oktoberprognose voor de Belgische buitenlandse handel in 2023 (-14,1% voorde uitvoer en -13,5% voor de invoer) zijn eveneens zichtbaar in de gelijktijdige raming van Eurostat(Euroindicators 138/2023 - 15 december 2023).

In de hele periode tot oktober 2023 zou de Belgische export met 13% in waarde zijn gedaald – net als deinvoer overigens — en daarmee voorlopig achterblijven bij de overige EU-exporteurs (op Estland na).

Member States’ total trade (Intra-EU + extra-EU) bn €Total
JanOct23

Growth/ JanOct 22

Belgium
441.4 -13%
Bulgaria
36.5-8%Czechia197.4
4%
Denmark
105.7
3%
Germany
1 306.3 -1%
Estonia15.1-15%Ireland163.8-5%
Greece
42.9
-6%
Spain
326.5
1%
France499.6
3%
Croatia
19.1
-4%
Italy
523.1
1%
Cyprus3.5
8%Latvia17.4-8%
Lithuania
33.2-10%
Luxembourg
13.4-3%
Hungary
125.5
5%
Malta
2.6
6%
Netherlands
722.5
-5%
Austria172.3
3%
Poland294.8
4%Portugal
64.8-1%Romania
78.7
2%
Slovenia
56.3
2%
Slovakia
91.6
7%
Finland62.2-7%
Sweden152.0-2%

Total exports
Intra-EU

Extra-EUTotal

JanOct23

Growth/ JanOct 22

JanOct23

Growth/ JanOct 22

JanOct
23

297.1
23.9
161.1
60.8
710.9
11.2
69.1
24.7
206.6
278.1
12.9
272.4
0.8
11.2
19.9
10.7
99.1
1.4
505.4
119.2
220.4
45.7
57.2
33.4
70.7
36.1
83.3

-14%
-8%
4%
6%
-3%
-9%
2%
-1%
1%
1%
-5%
-1%
-11%
-10%
-15%
-5%
6%
15%
-7%
2%
3%
-1%
3%
-4%
3%
-6%
-1%

144.3
12.6
36.4
44.8
595.4
3.9
94.7
18.1
119.9
221.5
6.2
250.7
2.6
6.2
13.3
2.8
26.3
1.2
217.2
53.1
74.4
19.1
21.5
23.0
20.8
26.1
68.7

-9%
428.2
-7%
41.1
5%
178.5
-2%
97.1
1% 1 138.8
-30%
17.6
-9%
112.5
-12%
68.7
0%
363.7
5%
611.1
-3%
33.5
4%
498.1
16%
11.0
-4%
20.9
-1%
37.5
7%
19.8
2%
121.5
-3%
6.3
0%
654.7
5%
175.9
9%
284.2
-1%
87.8
2%
101.9
13%
55.4
23%
88.2
-9%
63.4
-3%
148.6

Total imports
Intra-EU

Extra-EU

Growth/ JanOct 22

JanOct23

Growth/ JanOct 22

JanOct23

Growth/ JanOct 22

-13%
-11%
-4%
-5%
-9%
-15%
-3%
-11%
-7%
-5%
-5%
-10%
12%
-10%
-14%
-8%
-6%
-7%
-8%
-5%
-5%
-4%
-3%
0%
0%
-18%
-7%

264.6
24.7
129.9
62.5
739.2
15.0
44.2
34.3
200.7
395.0
25.2
281.5
6.0
17.0
26.1
17.8
84.2
3.9
270.3
131.9
191.5
65.1
74.6
26.8
70.0
44.8
100.1

-6%
-2%
-3%
-7%
-3%
-6%
13%
4%
3%
0%
3%
0%
2%
-7%
-4%
-8%
-6%
-6%
-1%
-5%
0%
4%
1%
-6%
3%
-11%
0%

163.6
16.5
48.6
34.7
399.6
2.6
68.3
34.3
163.0
216.1
8.3
216.6
5.0
3.9
11.4
2.0
37.4
2.5
384.3
44.0
92.7
22.7
27.2
28.6
18.2
18.6
48.5

-22%
-21%
-6%
0%
-19%
-45%
-11%
-23%
-17%
-14%
-24%
-20%
28%
-20%
-30%
-2%
-7%
-8%
-12%
-4%
-14%
-20%
-12%
7%
-11%
-31%
-17%

Source dataset: ext_st_27_2020msbec

Total
JanOct23

JanOct22

Trade balance
Intra-EUJanOct23

JanOct22

Extra-EUJanOct23

JanOct
22

13.2
14.0
32.5
63.8
-19.3
-49.7
-4.6
-6.3
-0.8
0.9
-3.8
-7.2
19.0
3.5
31.2
20.5
-12.2
-16.9
8.5
1.2
-1.6
-9.9
10.2
11.0
167.5
65.5
-28.3
-32.7 195.8
98.2
-2.5
-2.9
-3.8
-3.6
1.3
0.8
51.3
56.3
24.9
28.4
26.4
27.9
-25.8
-31.9
-9.6
-8.0
-16.2
-23.8
-37.3
-66.0
5.9
9.8
-43.1
-75.8
-111.5 -161.0 -116.9 -121.4
5.3
-39.6
-14.4
-15.4 -12.3
-10.8
-2.1
-4.6
24.9
-36.2
-9.1
-4.5
34.0
-31.7
-7.5
-6.5
-5.1
-4.9
-2.3
-1.6
-3.6
-4.2
-5.8
-5.7
2.2
1.5
-4.3
-6.8
-6.2
-4.0
1.9
-2.8
-6.4
-7.7
-7.1
-8.2
0.7
0.5
3.9
-10.4
14.9
4.0
-11.0
-14.4
-3.8
-4.4
-2.5
-2.9
-1.3
-1.5
67.9
49.1
235.0 268.6 -167.1 -219.5-3.6-17.1 -12.7
-21.8
9.1
4.7
10.6
-16.4
28.9
23.5
-18.3
-39.9
-23.0
-25.7 -19.4
-16.7
-3.6
-9.0
-23.2
-28.4 -17.4
-18.5
-5.8
-9.9
0.9
-0.3
6.6
6.2
-5.6
-6.5
3.4
-2.7
0.7
0.9
2.6
-3.6
-1.2
-10.4
-8.7
-12.2
7.5
1.8
3.3
-3.5
-16.9
-16.0
20.2
12.5