[DOCUMENT TITLE][Document subtitle]МОНГОЛ-ЯПОНЫ ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН ХӨГЖЛИЙН ТӨВТАЙЛАН
(2022.01.01-2022.12.31)

2023 он
1ТӨВИЙН ҮҮСЭЛ, ХӨГЖИЛ
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв (Цаашид Монгол-Японы төв гэх) ньМонголын зах зээлийн эдийн засагт хувь нэмэр оруулахуйц хүний нөөцийг хөгжүүлэх
Монгол, Япон хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх зорилгоор Японы
Олон Улсын Хамтын Ажиллагааны Байгууллага (Цаашид ЖАЙКА гэх), Боловсрол,Шинжлэх ухааны яам болон МУИС-ийн хамтарсан төсөл хэлбэрээр 2002 оноос үйлажиллагаагаа эхлүүлсэн. Одоо бизнесийн хүний нөөцийг хөгжүүлэх, япон хэлний
боловсрол, хамтын ажиллагаа гэсэн үндсэн үйл ажиллагаа явуулдаг. 2012 оноос японхэлний боловсрол болоод хоёр орны хамтын ажиллагааны хувьд Япон сантай хамтран
ажиллаж байна. Мөн өнөөг хүртэл бий болгосон харилцаа холбоогоо үр дүнтэйгээр
ашиглан Япон, Монголын бизнесийн гүүр болон ажиллахыг зорьж байна.
2002 он 01 сарын 22
2002 он 03 сарын 14

2002 он 06 сарын 21
2007 он 01 сарын 222007 он 07 сарын 162009 он 07 сарын 03
2012 он 01 сарын 222012 он 04 сарын 01
2012 он 04 сарын 132012 он 06 сарын 212015 он 04 сарын 222016 он 04 сарын 012017 он 06 сарын 142017 он 06 сарын 21
2020 он 04 сарын 222020 он 10 сарын 19
2022 он 06 сарын 21ЖАЙКА болон МУИС-ийн оролцоотойгоор Төслийн нэгдүгээр үешатыг эхлүүлсэн.
Япон улсын засгийн газрын буцалтгүй тусламжаар Монгол-Японы
Төвийн барилга байгууламж тоног төхөөрөмжийг (нийт 4.43 сая амдоллар) хүлээлгэн өгсөн. (Барилгын талбайн хэмжээ нь 1,520 m2 ,нийт талбайн хэмжээ нь 7,000 m2 )Албан ёсны нээлтийн үйл ажиллагаанд Японы эрхэм дээд ханхүү
Акишинономия, Гүнж Кикогийн хамт оролцсон.
Төслийн хоёрдугаар үе шат эхэлсэн. (2012 оны 1 сарын 21 хүртэл)Төвийн 5 жилийн ойн арга хэмжээнд Японы эрхэм дээд угсаа
залгамжлах ханхүү Нарүхито морилон ирсэн.
Үйлчлүүлэгчдийн тоо давхардсан тоогоор 1,000,000-д хүрсэн.
ЖАЙКА-ын техникийн хамтын ажиллагаа бизнесийн хүний
нөөцийг хөгжүүлэх төслийг эхлүүлсэн
Япон сангийн хэлний төвийн төслийг эхлүүсэн.
Монгол Улсын Их Сургуулийн бүрэлдэхүүн, санхүүгийн биедаасан нэгж болсон.
Төвийн 10 жилийн ойн арга хэмжээг зохион байгуулсан.
Бизнесийн хүний нөөцийг хөгжүүлэх, хамтын ажиллагааны
суурийг бэхжүүлэх төслийг эхлүүлсэн.
Үйлчлүүлэгчдийн тоо давхардсан тоогоор 2,000,000-д хүрсэн.
Канэко Харүкогийн вааран урлалын “Аз жаргалын цэнхэр хана”бүтээлийн нээлтийн ёслол.
Төв байгуулагдсаны 15 жилийн ойн арга хэмжээг зохион
байгуулсан.
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн хамтын
ажиллагааны суурийг бэхжүүлэх, бизнесийн хамтын ажиллагааг
эрчимжүүлэх төсөл
Үйлчлүүлэгчдийн тоо давхардсан тоогоор 2,500,000-д хүрсэн.
Төв байгуулагдсаны 20 жилийн ойн арга хэмжээг зохион
байгуулсан.

2Алсын хараа
Монгол улсын ирээдүйн хөгжилд хувь нэмэр оруулахуйц хүний нөөцийг
бэлтгэж, Монгол, Япон хоёр улсыг холбогч гүүр болон ажиллах болно.

Эрхэм зорилго
Үйлчлүүлэгчдийн эрэлтэд нийцсэн үйлчилгээ бий болгон хэрэгжүүлж,Монгол, Япон хоёр улсын нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмэр оруулна.

УриаМонголын ирээдүйг энд хөгжүүлье!

Үнэт зүйлс
• Монгол дахь япон орчин
• Япон маягийн үйлчилгээ, японы талаарх мэдээллийг түгээх
• Японд хуримтлуулсан мэдлэг, мэдээллийг түгээх
• Чадварлаг Монгол, Япон ажилтнуудын баг• МУИС болон бусад байгууллагуудын хамтын ажиллагаа
• ЖАЙКА, Япон сан ба японы бусад байгууллагуудын хүчтэй дэмжлэг

3ГАРЧИГ
ӨМНӨХ ҮГМонгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн захирал Ц.Даваадорж......................7МЭНДЧИЛГЭЭ
Япон улсаас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайдКобаяши Хироюки ..............................................................................................................9МУИС-ийн захирал, доктор Д.Бадарч.............................................................................10ЖАЙКА Монгол дахь Төлөөлөгчийн газрын дарга Танака Шиничи............................11Япон улсын засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Япон сан Япон хэлний
1-р хэлтсийн дарга Мүрата Харүфүми.............................................................................13Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв Ерөнхий зөвлөх, ЖАЙКА-ынмэргэжилтэн Ониши Ёшифүми........................................................................................15
Япон сангийн япон хэлний мэргэжилтэн Цүрүта Ясүюки............................................17
Ⅰ. БИЗНЕСИЙН СУРГАЛТЫН ТАСАГ
1. 2022 онд зохион байгуулсан бизнесийн сургалт, семинарын тайлан....................19Бизнесийн хүний нөөцийг хөгжүүлэх сургалтын хэрэгжилт............................................191) Танхимын сургалт “Бизнесийн сургалт”....................................................................192) “Ажлын байран дээрх сургалт” болон “Загвар аж ахуйн нэгжийг хөгжүүлэх
хөтөлбөр”...........................................................................................................................223) Япон дахь дадлага сургал ...........................................................................................24
2. Монгол, Японы хамтын бизнесийн ажиллагааг эрчимжүүлэх нь..........................381) Коронагийн өмнөх үетэй харьцуулахад бизнесийн хамтын ажиллагааг дэмжихүйл ажиллагаа илүү өргөжсөн..........................................................................................392) Монголд зохион байгуулагддаг Япон-Монголын бизнесийн хамгийн том аргахэмжээ болох “Япон-Монголын Бизнес Форум”-ыг 3 жил завсарласны дараа
“Япон фестиваль Монголд 2022” нэрийн дор зохион байгууллаа.................................403) Бизнесийн хамтын ажиллагаа болон гадаадын ажиллах хүчийг дэмжих хоёражиллагааны хамтарсан үр дүн.........................................................................................42
3. Онцлох мэдээ.....................................................................................................................444

1) Бизнесийн үндсэн сургалтыг анх удаа орон нутагт амжилттай зохион
байгууллаа..........................................................................................................................442) “Датад суурилсан маркетинг” сэдэвт ахисан түвшний шинэ сэдэв
нэмэгдлээ............................................................................................................................453) Үе үеийн бизнесийн сургалт төгсөгчдөдөө зориулсан тусгай семинарыг зохион
байгууллаа..........................................................................................................................44
4. Суралцагчдын дуу хоолой..............................................................................................45
Ⅱ. ЯПОН ХЭЛНИЙ СУРГАЛТЫН ТАСАГ
1. 2022 онд зохион байгуулсан япон хэлний сургалт, семинарын тайлан.................50
1) Япон хэлний сургалтын талаар....................................................................................502) Хамтран зохион байгуулсан үйл ажиллагааны талаар..............................................51
2. Онцлох мэдээ.....................................................................................................................65
1) 2022 оны зуны “8-10 насны хүүхдэд зориулсан япон хэлний сургалт”...................65
2) “Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан
шатны бэлтгэл сургалт"....................................................................................................66
3) “Кёотогийн их сургуулийн олон улсын бакалаврын хөтөлбөрт элсэн орогчдод
зориулсан япон хэлний бэлтгэл сургалт-2022”..............................................................67
4) “Тусгай ур чадварын тогтолцоо” гэрээт ажлын хүрээнд..........................................68
5) “2022 оны Нийгата мужийн нэрэмжит япон хэлний уран илтгэлийн тэмцээн”.....69
3. МОНГОЛ-ЯПОНЫ ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН ХӨГЖЛИЙН ТӨВИЙН ҮҮСГЭН
БАЙГУУЛАГДСАНЫ 20 ЖИЛИЙН ОЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ТАЛААРХ
ОНЦЛОХ МЭДЭЭ................................................................................................................70
1) "ЕБС-ийн япон хэлний багш нарт зориулсан заах аргын сургалт-2022".................70
2) “14 дэх удаагийн япон хэлний боловсролын симпозиум” зохион байгуулагдлаа..713) Өвөрхангай аймгийн Мэргэд сургуульд ажилласан томилолтын талаар................72
4) Монгол-Японы төвийн япон хэлний сургалт төгсөгчдийн уулзалт болон
соёлын өдөрлөг..................................................................................................................7455) “Сургууль хоорондын япон хэлний уран илтгэлийн 28 дахь удаагийн тэмцээн”..75
4. Суралцагчдын дуу хоолой..............................................................................................76
Ⅲ. НОМЫН САН, ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ТАСАГ
1. 2022 оны үйл ажиллагааны ерөнхий тайлан..............................................................861) Номын сангийн үйл ажиллагаа....................................................................................862) Япон киноны өдөр.........................................................................................................873) Нээлттэй семинар..........................................................................................................874) Японд суралцах мэдээллийн яармаг-2022..................................................................875) Гэрээгээр гүйцэтгэх ажил.............................................................................................88
2. Онцлох мэдээ.....................................................................................................................91
1) “Японд суралцах талаар цахим мэдээллийн яармаг – 2022”....................................91
2) 82-р нээлттэй семинар: “Нөхөрлөл” хүндэтгэлийн цайны ёслол.............................933) Зохиолч уншигчдын уулзалт: Дазай Осамү “Хүн байх эрхгүй” номын
хэлэлцүүлэг......................................................................................................................944) Баруун бүсийн Увс, Ховд, Баян-Өлгий аймаг дахь япон соёлын танилцуулга......95
5) ЖАЙКА Чикюү Хироба..............................................................................................97
6) Read Japan Project-2021...............................................................................................98
Ⅳ. ЕРӨНХИЙ УДИРДЛАГЫН ТАСАГ
1. 2022 оны үйл ажиллагааны ерөнхий тайлан............................................................100
2. Онцлох мэдээ...................................................................................................................103
1) 20 жилийн ойгоо угтлаа..............................................................................................103
V. БАГУУДЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
1. 2022 оны багуудын үйл ажиллагааны тайлан..........................................................1051) Маркетингийн баг............................................................................................................105
2) 5S Кайзен баг....................................................................................................................1063) Эрүүл мэнд, спортын баг.................................................................................................1074) Үйл ажиллагаа зохион байгуулах баг............................................................................1096

ӨМНӨХ ҮГ
2022 он нь Дэлхий даяар цар тахлын аюулыг мэдэрч, цартахалтай зэрэгцэн өөрсдийн ажил үйлс, амьдралаа
зохицуулан явах сорилтын жил болсон юм. Монгол орныхувьд ч энэ бодит байдлаас зугатах аргагүй байлаа.
2022 он бол бидний хувьд олон олон тэгш ойнууд
давхцсан, түүхэн тэмдэглэлт жил болон өнгөрлөө.
Тухайлбал: МУИС байгуулагдсаны буюу Монгол улсад
дээд боловсролын байгууллага үүссэний 80 жил, Монгол
Япон хоёр орны хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50жилийн, Монгол улсад ЖАЙКА-гийн сайн дурынхан
ажиллаж эхэлсний 30 жил, Монголд ЖАЙКА-гийнтөлөөлөгчийн газар байгуулагдсаны 25 жил, манай Монгол
Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв байгуулагдсаны 20жил болон Япон сангийн япон хэлний төв ажиллаж эхэлсний 10 жил гээд олон тэгш ойгбид бахдам амжилтаар тэмдэглэн өнгөрүүлсэн юм.
Өнгөрсөн жилд манай хамт олон 30 гаруй төрлийн 221 ажил төлөвлөснөө амжилттай
хэрэгжүүлсэн. Нийт ажлын биелэлт 97%-тай гарсан нь үүнийг нотлон харуулж байна.
Төвийн ажиллагсдын хувьд ч ахиц гарсан гэж үздэг. Ажиллагсдын дундаж цалин 1,6 саятөгрөгт хүрч, өмнөх жилийнхээс 11,8% өссөн. Хэдийгээр Монгол улсын эдийн засгийн
байдал сайнгүй, инфляци нэмэгдэж байгаа ч ажиллагсдынхаа бодит орлогыг
бууруулахгүй байх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлсэн юм. Ажиллагсдын шагналын хур чарвин байлаа. Төвийн үйлчлэгчээр ажиллаж байгаад гавъяаныхаа амралтанд гарсан
Д.Лхагва төрийн дээд шагнал болох “Алтан гадас” одонгоор шагнагдсан нь бидний
бахархал болов. Мөн миний бие Ц.Даваадорж Японы дээд шагнал болох “Мандах нар”одонгоор шагнагдсан нь манай хамт олны ажлыг Япон улсын зүгээс өндөрөөр үнэлж
байгаа хэрэг гэж үзэж байна. Бусад олон хүмүүс Засгийн газрын болон МУИС-ийншагналуудаар шагнагдлаа.
Япон улсад 4 ажилтан маань тэтгэлэгээр суралцаж байгаа нь манай төвийн чадавхийг
бэхжүүлэхэд Япон талаас ихээхэн анхаарч байгаагийн илрэл юм.
2022 оныхоо төлөвлөгөөт орлогыг 8,7%-иар давуулан биелүүлсэн бөгөөд зарлагаа ч
1,7%-иар хэмнэж ажилласан байна. 2018 оныг дуустал төвийн дулаан, цахилгаан, уснытөлбөр болох тогтмол зардлыг Монголын Засгийн газраас санхүүжүүлж байсныг
зогсоосон байсан. 2022 оноос эргээд дээрх зардлыг санхүүжүүлэхээр шийдэж,санхүүжилтийг улсын төсвөөс олгох болсон нь энэ жилийн нэгэн талархалтай үйлболсон. Цаашид ч Монгол Япон хоёр улсын хооронд байгуулсан гэрээнд заасны дагуу
Монголын тал хүлээсэн үүргээ биелүүлж, санхүүжилтийг олгохоор шийдвэрлэсэн.
БШУ-ны яамны төсөвт багтаан санхүүжилэхээр тогтсон байна.

7

2022 оны жилийн тайлангаас дэлгэрэнгүй танилцах боломжтой тул ингээд үгээтовчлоё. Энэ жилийн тайлангийн бас нэг онцлог нь цаасан хэвлэлтээр гаргахгүй цахим
хэлбэрээр түгээх болсон явдал билээ.
Бидний үйл ажиллагааг ямагт дэмжиж, тусалж байдаг хамтран ажиллагч Японы
болон Монголын бүх байгууллага, хувь хүмүүст халуун талархлаа дахин дахин
илэрхийлье. Та бүхний дэмжлэг, туслалцаа, хамтын ажиллагаа байгаа учраас манай төвүргэлж урагш ахиж, амжилттай ажиллаж байгаа гэж бид үздэг.
Манай хамт олон ч цаашид ихээр хичээн, өөрсдийн чадвар, мэдлэгээ бүрэн дайчлан
ажиллах болно. Та бүхний дэмжлэг, туслалцаа, хамтын ажиллагааг амжилттай болгон,төвийнхөө нэр хүндийг өндөрт өргөн явахаа амлаж байна.
Монголын ирээдүйг гэрэлтэй, гэгээлэг болгохын төлөө МЯТ-ийн хамт олон ажилүүргийнхээ хүрээнд бүхнийг хийх болно. Бүх хүмүүст сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе.
Баярлалаа.
Монгол-Японы Хүний Нөөцийн хөгжлийн төвийн
Захирал Ц.Даваадорж

8МЭНДЧИЛГЭЭ
Өнгөрөгч 2022 онд Япон Улс, Монгол Улсын хооронд
дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ой тохиосны
зэрэгцээ Япон Улсын буцалтгүй тусламжаар байгуулагдсан
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв (МонголЯпон төв) 20 жилийн ойтойгоо золгосон билээ. Япон Улсын
Засгийн газрыг төлөөлж Та бүхэнд чин сэтгэлээсээ баярхүргэхийн ялдамд өнөөг хүртэл бүхий л талаар дэмжин
тусалж ирсэн хоёр орны холбогдох хүмүүст гүн талархал
илэрхийлье.
2020 оны эхээр эхэлсэн дэлхий нийтийг хамарсан шинэтөрлийн корона вирусийн тархалт бүрэн намжаагүй хэдий ч
2022 он гарсаар тархалт нэлээд буурах нааштай хандлага
ажиглагдаж эхэлсэн. Энэ нь 2022 онд тохиосон Япон Улс,Монгол Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн түүхэн тэмдэглэлт ойдзориулсан олон янзын арга хэмжээг амжилттай зохион байгуулах боломжийг бийболгосонд туйлын баяртай байна.
Тухайлбал өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Монгол-Япон төвийн дэмжлэгтэйгээр “ЯпонУлсаас үзүүлж ирсэн Хөгжлийн Албан Ёсны Тусламж (ХАЁТ)-ийг танилцуулах гэрэл
зургийн үзэсгэлэн”, 8 дугаар сард “Монгол Япон бизнес форум-2022” зэргийг амжилттай
зохион байгуулсан билээ. Мөн цар тахлын хариу арга хэмжээний улмаас өнгөрсөн 2жилийн хугацаанд цахим хэлбэрээр зохион байгуулагдаж байсан “Японд суралцах тухай
мэдээллийн өдөрлөг” болон “Уран илтгэлийн уралдаан” зэргийг танхимаар амжилттай
зохион байгуулсан юм. Ийнхүү арга хэмжээг зохион байгуулахад идэвх чармайлт гарган
ажилласан Монгол-Япон төвийн хамт олонд чин сэтгэлээсээ талархал илэрхийлж байна.
Өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд Монгол-Япон төв нь Монгол дахь бизнесийн
боловсон хүчнийг бэлтгэх, Япон хэлний боловсрол олгох, Монгол, Японы ард иргэд
хоорондын харилцааг бэхжүүлэх тулгуур багана болж тууштай ажилласаар ирсэн билээ.
Монгол-Япон төвийн хамт олон үйл ажиллагаагаа улам бүр бэхжүүлэн Монгол Улсын
хөгжил болон хоёр орны найрамдалт харилцаанд цаашид ч улам их хувь нэмэр оруулна
гэдэгт бат итгэлтэй байна.
.Япон Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайдКобаяши Хироюки

9МЭНДЧИЛГЭЭ
Сайн байцгаана уу? Та бүхний энэ өдрийн амарамгаланг айлтгая.
МУИС, Японы олон улсын хамтын ажиллагааны
байгууллагын (ЖАЙКА) хамтран хэрэгжүүлсэн төслийн
хүрээнд Япон улсын буцалтгүй тусламжаар баригдсан
“Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв” үүдээ
нээснээс хойш даруй 20 жил өнгөрчээ.
Өнгөрсөн жил Монгол Улсын ууган их сургууль МУИСийн 80 жилийн ой, Монгол, Япон улсын харилцаа, хамтын
ажиллагааны 50 жилийн ой тохиосон түүхэн он байлаа.
МУИС-ийн Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийнтөв нь манай улсын ирээдүйн хөгжилд хувь нэмэр
оруулахуйц хүний нөөцийг бэлтгэж, хоёр орны хамтын
ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэж ирсэн бөгөөд цаашид ч хоёрулсын эрдэмтэд, мэргэжилтнүүд, бизнесийн салбарынхныг холбогч “гүүр” болон
ажиллах үүргээ нэр төртэй хэрэгжүүлнэ гэдэгт итгэл төгс байна.
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн үйл ажиллагааг байнга дэмжиж
ирсэн Япон улсын ЭСЯ, Монгол талаас дэмжин ажилладаг Боловсрол шинжлэх ухааны
яам,Сангийн яам, Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын яам болон бусад байгууллага,хүмүүст МУИС-ийн хамт олны өмнөөс талархал илэрхийлье.
Мөн Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн ажлыг тогтвортой дэмжиж,санхүүжилтээ бууруулахгүй хамтран ажиллаж буй ЖАЙКА болон “Япон сан”-гийн хамтолонд гүнээ талархаж байна.
Төвийнхөө үйл ажиллагааг тогтвортой, найдвартай авч явахыг Монгол-Японы хүний
нөөцийн хөгжлийн төвийн нийт ажилтан, мэргэжилтнүүдэд уриалж байна.
Та бүхэнд сайн сайхныг хүсье.
МУИС-ийн захирал Д.Бадарч

10МЭНДЧИЛГЭЭ

Япон
Улсын
Засгийн
газрын
тусламжаар
байгуулагдсан
Монгол-Японы
Хүнийнөөцийн
хөгжлийн төв (цаашид, Япон төв) нь 2022 онд 20 жилийн
ойгоо тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Энэ 20 жилийн хугацаанд
Япон төв нь аж үйлдвэрийн салбарын хүний нөөцийг
хөгжүүлэх болон Япон, Монгол 2 орны бизнесийн
хамтын ажиллагаа, Япон хэлний боловсрол, харилцан
ойлголцлыг идэвхжүүлэх үйл хэрэгт онцгой чухал үүрэг
гүйцэтгэсэн гэж бодож байна.
2022 онд Япон, Монгол хоёр улсын хооронд
дипломат харилцаа тогтоосны 50 жил, ЖАЙКА-ийнМонгол дахь Төлөөлөгчийн газар байгуулагдсаны 25
жил, ЖАЙКА-ийн Сайн дурын ажилтан Монголд томилогдсоны 30 жилийн ой зэрэг
хоёр орны хувьд тэмдэглэлт хэд хэдэн тэгш ой тохиосон он болж өнгөрч байна. Эдгээройн арга хэмжээний хүрээнд Япон төв нь Япон улсын Элчин сайдын яам, тусТөлөөлөгчийн газартай хамтран Япон-Монголын Бизнес форум, Япон фестиваль зэрэг
нийтийг хамарсан томоохон арга хэмжээг зохион байгуулж, хоёр орны бизнесийн болон
соёлын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх чиглэлээр идэвхтэй ажиллалаа. Түүнчлэн гарааны
бизнесийг дэмжих MonJa хурдасгуур хөтөлбөр болон “Японы орчин үеийн хөгжлийг
судлахуй” (JICA Chair) цуврал лекцийг зохион байгуулахад асар их туслалцаа үзүүлж,дэмжиж ажилласанд чин сэтгэлээсээ талархаж байгаагаа илэрхийлье.
Бизнесийн үндсэн сургалтыг хөдөө, орон нутагт өргөжүүлэх зорилгоор Эрдэнэт
хотод туршилтын журмаар анхлан зохион байгуулсан багц сургалт амжилттай өндөрлөж,орон нутгийн компаниудыг чадавхжуулах, бүс нутгийн хөгжлийг идэвхжүүлэх үйлсэд
хувь нэмэр оруулсан гэж бодож байна. Цаашид ч Япон төв нь өөрийн боломжид
тулгуурлан орон нутгийн хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн бизнес сургалтуудыг
үргэлжүүлэн зохион байгуулна гэдэгт найдаж байна.
Япон төвтэй хамтран хэрэгжүүлж буй технийкийн хамтын ажиллагааны төслийн
агуулгад "Монгол хүний нөөцийн карьер хөгжлийн дэмжлэг" зорилт шинээр нэмэгдэж,Монгол хүмүүс Японы их дээд сургуульд суралцах, Японд хөдөлмөр эрхлэхэд дэмжлэг
үзүүлэх чиг үүрэг, Японоос эх орондоо буцаж ирсний дараа ажил мэргэжлийн дэмжлэг
үзүүлэх чиг үүрэг тус тус хэрэгжих гэж байна. Монгол, Японы нийгэм, эдийн засгийн
хөгжлийн төлөө Япон төвийн онцлог, давуу талыг ашиглан ажлын байранд зуучлах,карьер хөгжлийн дэмжлэг үзүүлэх ажил үе шаттайгаар эхэлж байгаа бөгөөд энэхүү үйлажиллагаагаар дамжуулан Япон төвийн үүрэг оролцоо улам бүр өргөжин тэлэх болно
гэдэгт итгэлтэй байна.

11Энэ дашрамд Япон төв болон ЖАЙКА-ийн хэрэгжүүлж буй хамтын ажиллагааг ямагт
дэмжиж ирсэн бүхий л хүмүүст талархал илэрхийлье. Япон төв нь хоёр орны бизнесийн
хамтын ажиллагаа, харилцан ойлголцлын гүүр нь байж, үйл ажиллагаагаа
хэрэгжүүлэхэд ЖАЙКА бүх талаар дэмжиж ажиллах болно. Та бүхэн ч гэсэн бидний үйлажиллагааг дэмжин хамтарч ажиллана гэдэгт найдаж байна.

ЖАЙКА-ийн Монгол дахь Төлөөлөгчийн газрын дарга
Танака Шиничи

12МЭНДЧИЛГЭЭ
2022 он бол Япон улс, Монгол улсын хооронд дипломат
харилцаа тогтоосны 50 жилийн ой тохиохын зэрэгцээ
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв /цаашид
Монгол-Японы төв гэх/-ийн үүсгэн байгуулагдсаны 20жилийн ой тохиож буй тэмдэглэлт жил болж байна. Чинсэтгэлээсээ баяр хүргэхийн ялдамд Ц.Даваадорж
захиралтай төвийн хамт олны олон жилийн бодит үр дүнхөдөлмөр зүтгэлийг зүрх сэтгэлээсээ хүндэтгэн бахархаж
буйгаа илэрхийлэхэд таатай байна.
Япон сан нь тус төвийн үйл ажиллагааны үндсэн 3багана болох бизнесийн хүний нөөцийг хөгжүүлэх, японхэлний боловсролыг түгээн дэлгэрүүлэх, хоёр орныхарилцаа, хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэх зорилго бүхийүйл ажиллагаануудаас япон хэлний боловсрол болон харилцаа хамтын ажиллагааны
салбарт хамтран ажилласаар ирсэн билээ.
2002 оноос өнөөг хүртэл Монгол-Японы төвд япон хэлний мэргэжилтэн багшийг
томилон, улмаар 2012 оны 4 сараас эхлэн тус төвтэй хамтран “Япон сангийн хэлний төв”төслийн хүрээнд “Япон сангийн япон хэлний сургалт”-ыг явуулаад 10 дахь жилээ угтлаа.
Энэхүү завшааныг ашиглан өнөөг хүртэл бидэнтэй хамтран ажиллаж буй та бүхэнд чинсэтгэлийн талархал илэрхийлье. Япон сангийн япон хэлний сургалт нь “Япон хэлийг
ашиглан юуг чадах вэ?” буюу “Асуудал шийдвэрлэх чадвар”, харилцагчийнхаа соёлыг
ойлгож хүндэтгэх буюу “Өөр бусдын соёлыг ойлгох чадвар”-ыг хөгжүүлэхийг голзорилго болгосон “Япон сангийн япон хэлний боловсролын стандартад” тулгуурлан
явагддаг.
Япон сангаас бэлтгэн гаргадаг сургалтын хэрэглэгдэхүүн болох “Марүгото япон хэлба соёл” сурах бичгийг ашиглан япон хэлний анхан шатнаас дунд шат хүртэлх түвшний
сургалтуудыг зохион явуулсаар ирлээ. Мөн Монгол-Японы төв нь япон хэлний өндөр
мэдлэгтэй дээд түвшний сурагчдад зориулсан сургалт, зуны улиралд хүүхдэд зориулсан
япон хэлний сургалт зэрэг Монгол улсад япон хэлийг сонирхон суралцаж буй нийтсуралцагчдад хүртээмжтэйгээр тэдний хэрэгцээ шаардлагад нийцүүлж, Монгол дахьяпон хэлний боловсролын орчин нөхцөлд тохируулан төрөл бүрийн сургалтуудыг
бэлтгэн явуулсаар байна. Шинэ корона вирусын нөхцөл байдлаас үүдэн сургалтуудыг
цахим хэлбэрээр зохион явуулах зэрэгт уян хатан байдлаар аль болох сургалтыг
тасралтгүй зохион явуулах тал дээр хичээнгүйлэн ажиллалаа. Энэхүү 10 жилд туулж
мэдсэн туршлага, мэдлэг чадварт тулгуурлан цаашид ч гэсэн чанартай сургалт зохион
явуулахыг зорин ажиллах болно.
Япон сангийн хэлний төв нь япон хэлний сургалтаас гадна Японд жилийн туршид
тогтмол болдог баяр ёслол, үйл ажиллагааг танилцуулах япон хэлний соёлын сургалт,япон хэл суралцагч болон багш нарт зориулсан номын сангийн үйл ажиллагааг
явуулахад ч мөн хамтран ажилладаг. Мөн Монгол дахь япон хэлний боловсролыг уламхөгжүүлэхийг зорьж, Япон сангаас томилогдон ажиллаж буй япон хэлний
мэргэжилтэнтэй хамтран ЕБС-ийн япон хэлний багш нарт зориулсан заах аргын
сургалтыг ч гэсэн амжилттай зохион явуулж байна. Мөн сүүлийн жилүүдэд “Тусгай ур13чадвартай ажиллах хүч”-ний тогтолцоогоор Япон улсад ажиллаж амьдрах хүсэлтэй
иргэдэд зориулан бэлтгэн гаргасан “Иродори хэрэглээний япон хэл” сурах бичиг дээртулгуурлан япон хэлний багш нарт зориулсан заах аргын сургалтыг тус тус зохион
явуулж байна.
Япон сан нь цаашид ч гэсэн Монгол-Японы төвтэй хамтран үйл ажиллагаагаа
өргөжүүлж, олон монгол хүмүүст япон хэл, соёлтой танилцах, суралцах боломжийг
олгохоор хичээн ажиллах болно. Монгол-Японы төв нь япон хэлний боловсрол, японсоёлыг түгээн дэлгэрүүлэх цөм нь болж, хоёр улсын гүүр болох хүний нөөцийг улам бүрхөгжүүлэн ажиллах болтугай хэмээн чин сэтгэлийн гүнээс хүсэн ерөөе.
Япон улсын засгийн газрын хэрэгжүүэгч агентлаг Япон санЯпон хэлний 1-р хэлтсийн дарга Мүрата Харүфүми

14МЭНДЧИЛГЭЭТа бүхэнд энэ өдрийн мэнд хүргэе
2022 он нь Монгол Японы дипломат харилцаа тогтоосны
50 жил, JICA-ийн сайн дурын гишүүн илгээсний 30 жилийной зэрэг 2 улсын хувьд чухал жил болж өнгөрлөө. МөнМонгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв (цаашид
Япон төв гэх)-ийн 20 жилийн ой тохиолоо. Япон төвийн
бүтээн байгуулалтаас өнөөдрийг хүртэл Япон төвийн
үндсэн сууриас хөгжүүлж ирсэн холбогдох хүмүүсийн
бодол, хичээл зүтгэл, тусламж дэмжлэгийг эргэцүүлэн
бодох боломж олдож, төвийн ажилтнууд, Японмэргэжилтнүүд 2 улсын хамтын ажиллагааг Япон төвийганх үүсгэн байгуулж байсан сэтгэлгээг эргэн дурслаа.
Энэхүү мартагдашгүй жилд 2022 оны хаврын гадаад иргэдэд зориулсан “Мандах
нарны одон, хүзүүний тууз бүхий алтан туяа” шагналыг Ц.Даваадорж захирал хүртлээ.
Энэ нь Япон төвийн үйл ажиллагааг та бүхэн ойлгож, дэмжисэний үр дүн олон нийтэд
хүлээн зөвшөөрөгдсөн гэж бодож байна. Та бүхэнд талархал илэрхийлье.
Энэхүү тэмдэглэлт жилд 2 улсыг холбох үйл ажиллагаа болох бизнес форум, Японфестивал Монголд 2019 оноос хойш 3 жилийн дараа үндэсний соёл амралтын хүрээлэнд
зохион байгуулагдлаа. 2 үйл ажиллагаа нь тотвортой хөгжлийн зорилтын хүрээнд 2улсын холбогдох байгууллага, холбоо, компани нь нэгдэж амжилттай зохион байгууллаа.
Зохион байгуулагчдын нэг болох Япон төвийн төсөлд холбогдох хүний хувиар
талархал илэрхийлж байна.
2022 онд төвийн үйл ажиллагаа нь халдвар хамгааллын дэглэмийг баримтлангаа
ковид19-ийн өмнөх үетэй адил сэргэж ирлээ. Ковид19-ийн халдварын үед ч судалгаа
хийгдэж ирсэн анх удаа орон нутагт сургалт явуулах төсөл нь Эрдэнэт хотод зохион
байгуулагдлаа. Энэ нь төвийн ажилчдын санаачлагаар төлөвлөж биелэсэн юм. Түүнчлэн
хүний нөөцийн карьер дэмжлэг гэсэн шинэ зорилт ЖАЙКА-ийн төсөлд нэмэгдсэн. Энэхөтөлбөрт Японд ажиллахад нь дэмжлэг үзүүлэх зорилготой Япон явахаас өмнө болон
Монголд буцаж ирсний дарааг хүртэлх иж бүрэн дэмжлэг үзүүлэх тогтолцоог
бүрдүүлэхээр ажиллаж байна.
Япон байгууллагад Монголын хүнийг нөөцийг ашиглах болон Монголд буцаж
ирсний дараа үр өгөөжөө өгөх, 2 улсын найрсаг харилцааг улам хөгжүүлэх гүүр болох
хүний нөөцийг хөгжүүлэх хөтөлбөр болгохоор ажиллаж байна.
Одоогийн ажлаа 1 жилийн хугацаанд Японоос алсаас ажиллаж, 2 жил Монгол улсад
ажиллаж томилогдсон хугацаа энэ оны 4 сард дуусаж байна. Монгол улсад ажилласан 2жилд бизнесийн сургалтын төгсөгчидтэй уулзаж, байгууллагаар айлчлах зэргээр
дамжуулан Япон төвөөс үзүүлж буй үйлчилгээ нь зөв болохыг ойлгосон.
15Төвийн үйлчилгээ, үйл ажиллагааны хувьд Ц.Даваадорж захирал тэргүүтэй шинэсанаа санаачилга байнга гаргаж байдаг япон төвийн ажилтнууд, мэргэжилтэн, багшнарын өдөр бүрийн уйгагүй хөдөлмөр, МУИС, Боловсрол шинжлэх ухааны яам,Хөдөлмөр нийгмийн яам, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг жижиг дундүйлдвэрийн газар, Монголд дахь Япон улсын элчин сайдын яам, Монголын үндэсний
худалдаа аж үйлдвэрлэлийн тэнхим, Япон сан, ЖАЙКА зэрэг Монгол Японы холбогдох
байгууллагын тусламж дэмжлэгээр Япон төвийн үйл ажиллагаанд оролцогчдоос сэтгэл
ханамжийн өндөр үнэлгээ аваад байна.
Япон төв нь 2 улсын хүн, соёл, бизнесийн хамтын ажиллагааны төв болж уламхөгжиж “Монголын ирээдүйг хөгжүүлэх байгууллага” болон үйл ажиллагаагаа
үргэлжлүүлсэнээр 2 улсаас “хүлээлт үүсгэсэн төв” болно гэдэг итгэлтэй байна. Табүхнийг цаашид ч бас Япон төвөөр үйлчлүүлж туслаж дэмжихийг хүсэж байна.
Ковид19 болон дэлхийн ээдрээтэй нөхцөл байдал байгаа боловч та бүхнийг хүндхэцүү нөхцөл байдлыг даван туулж эрүүл саруул, илүү амжилт гаргаасай гэж чинсэтгэлээсэй хүсэж байна.

Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв Ерөнхий зөвлөх
(ЖАЙКА-ийн мэргэжилтэн) Ониши Ёшифүми

16ЯПОН САНГИЙН ЯПОН ХЭЛНИЙ МЭРГЭЖИЛТЭН
ЦҮРҮТА ЯСҮЮКИ

2022 оны 3 сараас тус төвийн япон хэлний сургалтын
тасагт Япон сангийн япон хэлний мэргэжилтэн Цүрүта
Ясүюки томилогдон ажиллахаар боллоо. Цүрүта
мэргэжилтний хувьд Япон сангийн япон хэлний
мэргэжилтнээр Узбекистан улс дахь Узбекистан-Японы
төв, Италийн Ром хот дахь Японы соёлын төвд Японсангийн япон хэлний сургалтын үйл ажиллагаа болон
япон хэлний боловсролыг түгээн дэлгэрүүлэх үйлсэд гарбие оролцож ирсэн. Цаашид тус төвийн япон хэлний
сургалтын төлөвлөгөө боловсруулах, сургалт үйлажиллагааг зохион байгуулахад оролцож ажиллахын
зэрэгцээ Монгол дахь япон хэлний боловсролын хөгжил дэвшил болон япон хэлний
боловсролоор дамжуулан соёлын харилцааг гүнзгийрүүлэх ажлуудад хүчин зүтгэх
болно.

17

Ⅰ. БИЗНЕСИЙН СУРГАЛТЫН
ТАСАГ

18

1.2022 ОНД ЗОХИОН БАЙГУУЛСАН
БИЗНЕСИЙН СУРГАЛТ, СЕМИНАРЫН ТАЙЛАН
Бизнесийн сургалтын тасаг нь бизнесийн төрөл бүрийн сургалт, семинар, зөвлөгөөг
Японы олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (ЖАЙКА)-ын дэмжлэгтэйгээр
Монголын бизнес эрхлэгчдийг хөгжүүлэх зорилгоор зохион байгуулж байна. 2022 оныэхэн үед коронавируст халдварын нөхцөл байдал төдийлөн буураагүй байсны улмаас
япон мэргэжилтэн багш нар биечлэн ирэх боломжгүй, мөн халдвар хамгааллын үүднээс
танхимын сургалтыг цөөн тооны хүнтэйгээр цахим танхим хосолсон сургалтыг тус оны
6 сар хүртэл зохион байгууллаа. Мөн 9 сараас танхимаар сургалт зохион байгуулах
боломжтой болсон төдийгүй япон мэргэжилтэн багш нар монголд биечлэн ирэх боломж
бүрдэж сургалтуудыг бүрэн танхимаар зохион байгуулж эхэллээ.
Бизнесийн үндсэн сургалтыг Удирдлагын ангид 6 сэдвээр, Менежерийн ангид 4сэдвээр, Эрдэнэт хотод 5 сэдвээр нийт 21 удаа, бизнесийн суурь мэдлэгийн сургалтыг 8сэдвээр 9 удаа, ахисан түвшний сургалтыг 7 сэдвээр 8 удаа, бизнесийн нээлттэй
семинарыг 7 сэдвээр 8 удаа, ажлын байран дээрх сургалтыг 18 компани дээр 33 удааамжилттай зохион байгууллаа. 2022 оны нийт сургалтад 2735 хүн хамрагдсан байна.
Монгол-Японы төвийн бизнесийн сургалтуудыг арвин туршлагатай япон, монгол багшнар удирдан явуулж, бизнест бодитоор тус болохуйц мэдлэг олгодгоороо давуу талтай.
Суралцагчдын 90-ээс дээш хувь нь сургалтыг өндрөөр үнэлэн, сургалтаас сурсан,мэдсэнээ ажлын байран дээрээ хэрэгжүүлж байна.
Бизнесийн хүний нөөцийг хөгжүүлэх сургалтын хэрэгжилт
1) Танхимын сургалт “Бизнесийн сургалт”
1. Бизнесийн сургалтын тасгийн үндсэн
сургалт болох “Жижиг, дунд аж ахуйн нэгжийн
менежментийг
сайжруулах
оношилгоо
зааварчилгаа, шинжилгээ” сэдэвт бизнесийн
практик
сургалтыг
суралцагчдын
эрэлтхэрэгцээнд нийцүүлэн жилд хоёр удаа (намар,өвлийн элсэлт) зохион байгуулдаг. Туссургалтын зорилго нь зах зээлийн эдийн засгийн
хөгжилд хувь нэмэр болохуйц хүний нөөцийг
хөгжүүлж, Монголын аж ахуйн нэгжийг
хөгжүүлэх, цаашлаад Монгол улсын эдийн
засгийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулахад
оршино.

Зураг 1. “Санхүүгийн удирдлага” сургалтын явцаас

19Бизнесийн үндсэн сургалтын суралцагчдыг удирдлагын болон менежерийн гэсэн
хоёр ангид элсүүлэн, стратегийн менежмент, маркетинг, санхүүгийн удирдлага, хүний
нөөцийн удирдлага гэсэн менежментийн үндсэн 4 сэдвээр зохион байгуулдаг бөгөөд
удирдлагын ангид нэмэлтээр “Япон маягийн менежмент”, “Комплаенс” сэдэвт хоёрсургалт, анх удаа орон нутагт зохион байгуулагдсан Эрдэнэт хотын ангид
“Үйлдвэрлэлийн удирдлага” сургалт нэмэлтээр орсноороо онцлог боллоо.

Зураг 2. Бизнесийн үндсэн сургалтын Удирдлагын ангийн
“Стратегийн менежмент” сургалтын явцаасЭнэ жил коронавируст халдварын цар тахлаас сэргийлэн тогтоосон
хязгаарлалтуудын улмаас тус сургалт нь 2022 оны 1 сараас 6 сар хүртэл цахим, танхим
хосолсон хэлбэрээр, 9 сараас хойш бүрэн танхимаар амжилттай зохион байгуулагдаж
өндөрлөлөө.
2021 онд сургалтууд цахимаар зохион байгуулагдаж орон нутгаас оролцох
оролцогчдын тоо нэмэгдсэн учир энэ онд орон нутаг руу чиглэсэн сургалтаа өргөжүүлж
Эрдэнэт хотод анх удаа зохион байгууллаа. Сургалтыг 6 сар хүртэл япон мэргэжилтэн
багш нар цахимаар холбогдон үндэсний сургагч багш нарын хамтаар удирдан явуулсанба Монгол-Японы төвийн зүгээс техник технологийн хөрөнгө оруулалтаа нэмэгдүүлэн,цахимын болон танхимын суралцагчид хоорондоо жигд харилцаатай суралцах
боломжийг хангахын тулд хичээн ажиллалаа. Энэ онд сургалтад компани, аж ахуйн
нэгжийн нийт 135 удирдах албан тушаалтан, менежер хамрагдлаа.
Монгол-Японы төв нь үндсэн сургалтаас гадна суралцагчдын хэрэгцээ, шаардлагад
нийцүүлэн ахисан түвшний болон суурь мэдлэгийн сургалтыг зохион байгуулдаг.
2. Ахисан түвшний сургалтыг “KPI болон чадамжийн удирдлага” “Хүний нөөцийн
удирдлага” “Санхүүгийн удирдлага” “Дэлгүүрийн удирдлага” сэдвээр цахим болон
хосолсон хэлбэрээр, “Эксэлээр бизнесийн шинжилгээ хийх нь” “Үйлдвэрлэлийн
удирдлага”, “Датад суурилсан маркетинг” сэдвүүдийг бүрэн танхимаар зохион
байгуулж, нийт 242 хүн хамрагдсан байна.

20Манай төвийн бизнесийн сургалтыг
бизнесийн
бодитхэрэгцээнд
нийцсэн агуулгаар, арвин
туршлагатай
япон болон монгол багш нар заадаг.
Сургалтын
дараах
судалгаагаар
суралцагчдын 93% нь сургалтыг өндрөөр
үнэлсэн байна.

Зураг 3. Ахисан түвшний сургалтын явцаас

Зураг 4. Цахим, танхим хосолсон “Хүний нөөцийн удирдлага” ахисан
түвшний сургалтын хэсгээс

3. Бизнесийн суурь мэдлэгийн сургалтыг 2016 оноос эхлэн зохион байгуулж байна. 2017оноос эхлэн бямба гарагт зохион байгуулдаг болсноор илүү олон компанийн удирдлага,менежерүүдэд амралтын нэг өдрөө менежментэд суралцан үр өгөөжтэй өнгөрөөх
боломжийг бүрдүүлж өгсөн юм.

21Энэ жилийн хувьд суурь мэдлэгийн сургалтуудын ойлголт, үр дүнг нэмэгдүүлэхийг
зорьж доорх сэдвүүдээр бүрэн танхимаар зохион байгууллаа. “Санхүүгийн удирдлага”сэдвээр 2 удаа, “Дэлгүүрийн удирдлага”, “Маркетинг”, “Хүний нөөцийн менежмент”,“Төслийн менежмент”, “Үйлдвэрлэлийн удирдлага”, “Стратегийн менежмент”, “Японмаягийн менежментийг монгол удирдахуйн ухаантай хослуулах нь” сэдэвт
сургалтуудыг тус бүр 1 удаа амжилттай зохион байгуулснаас гадна, халдвар хамгааллыг
чандлан сахиж ажиллалаа. Тус сургалт нь нийт 9 удаагийн 8 сэдвээр сургалт явагдаж
нийт 318 хүнийг хамрууллаа.

Зураг 5. “Санхүүгийн удирдлага” сэдэвт
бизнесийн суурь мэдлэгийн сургалт

Зураг 6. “Дэлгүүрийн удирдлага” сэдэвт
бизнесийн суурь мэдлэгийн сургалт

2) “Ажлын байран дээрх сургалт” болон “Загвар аж ахуйн нэгжийг хөгжүүлэх
хөтөлбөр”Монголын компаниудад бизнесийн
орчны өөрчлөлт, өрсөлдөөн нэмэгдэж
байгаатай уялдан зөвхөн удирдах албан
тушаалтнаа
хөгжүүлээд
зогсохгүй
байгууллагын
стратегид
үндэслэн
компанийг бүх талаар нь бэхжүүлэх, нийтажилтнуудын
мэдлэг,урчадварыг
ахиулахыг чухалчилж байна. Иймээс
байгууллагын удирдах албан тушаалтныг
сонгон, гаднын сургалтад хамруулахын
зэрэгцээ компани дотроо олон төрлийн
сургалтыг идэвхтэй зохион байгуулдаг
болжээ.

Зураг 7. “Стратегийн менежмент”сэдэвт цахим сургалтын явцЭнэ эрэлт хэрэгцээнд нийцүүлэн тус төв нь аж ахуйн нэгжүүдийн менежментийн үрдүн, бүтээмжийг сайжруулах, хүний нөөцийн менежмент болон сургалт хөгжлийн
системийг бий болгох зорилгоор ажлын байран дээрх сургалт, загвар аж ахуйн нэгжийг
хөгжүүлэх хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж монгол компаниудын оновчтой удирдлага,өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлэхэд түлхүү анхааран ажиллаж байна.

22Ажлын байран дээрх сургалтад ЖАЙКАийн мэргэжилтэн болон үндэсний сургагч багшнар компанид тулгамдаж буй асуудлыг багаар
хэлэлцүүлэх, дасгал ажиллуулах зэргийг
хослуулан практик сургалтыг зохион байгуулж,2022 онд давхардсан тоогоор нийт 19компанийн 604 хүн хамрагдлаа. 2022 оны 6 сархүртэл коронавируст халдварын цар тахлын
нөлөөгөөр хил хаагдаж, япон мэргэжилтэн багшнар манай улсад томилогдон ирж ажиллах
боломжгүй болсон боловч өмнөх жилүүдийн
туршлага дээр үндэслэн цахим сургалтыг
Зураг 8. “Хүний нөөцийн менежмент”сэдэвт Шинжлэх ухааны академи дээрх сургалт
үргэлжлүүлэн амжилттай зохион байгуулж
ирсэн билээ. Япон мэргэжилтэн багш нарЯпоноос цахимаар холбогдож, орчуулагч багш нар болон сургалтын мэргэжилтнүүд
тухайн байгууллагын ажлын байран дээр очиж сургалтыг чиглүүлэн, япон багш өөрийн
биеэр ирэн сургалт орж буй мэт зохион байгуулсан нь энэ хичээлийн жилийн онцлохүйл явдал байлаа.
“Загвар
ажахуйннэгжийг
хөгжүүлэх хөтөлбөр”-ийг 2021-2022оныхичээлийн
жилдсонгон
шалгаруулалтыг явуулан нийт 5компани
шалгаруулсан
боловч,коронавируст халдварын цар тахалтай
холбоотой япон мэргэжилтэн багш нарМонгол улсад томилогдон иржажиллах боломжгүй байсан тул сургалт
эхлэх хугацаа хойшлогдсон. Гэвч 2022
оны 9 сараас Япон мэргэжилтэн багшнар Монголд айлчлан ирэх боломжтой
Каппэ бэнэ Монголиа ХХК дээрх загвар аж ахуйболж Загвар аж ахуйн нэгжийг Зураг 9. нэгжийг
хөгжүүлэх хөтөлбөрийн нээлт
хөгжүүлэх
хөтөлбөр
үргэлжилж
эхэлсэн байна. Сонгон шалгаруулалтад тэнцсэн 5 компанийн 1 компани нь өөрийн
хүсэлтээр тус хөтөлбөрийг зогсоосон тул 2022-2023 оны хичээлийн жилд 4 компани дээрхөтөлбөр хэрэгжиж байна.

233) ЯПОН ДАХЬ ДАДЛАГА СУРГАЛТ
2022 оны 11 сард ЖАЙКА-ийн дадлага сургалтад 22 хүн хамрагдлаа.
Үнэ цэнийн гинжин хэлхээ (Value chain) сэдэвт сургалт явагдлаа.
Энэхүү дадлага сургалтад бизнесийн үндсэн сургалтаар суралцсан агуулгыг японкомпаниуд хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа бодит байдалтай танилцах, япон маягийн
менежментийн үндэс болох кайзэн хэрэгжүүлснээр ямар үр дүнд хүрч болохыг таниулах
зорилгоор зохион байгуулж ирсэн. Энэхүү дадлага сургалтад 2003 оноос хойш МонголЯпоны төвийн үндсэн сургалтын нийт 186 төгсөгч хамрагдаад байна.
Энэхүү сургалтыг 2003 оноос 2019 оныг хүртэл жил бүр зохион байгуулж ирсэн
боловч корона вируст халдварын цар тахлын улмаас 2 улсын хил хаагдаж зохион
байгуулах боломжгүй байсан. Гэвч 2022 оноос 2 улсын хил нээгдэж сургалтыг эхлүүлэх
боломжтой болсон боловч халдварын нөхцөл байдал хараахан намжаагүй хүлээн авахкомпаниуд нь цар тахлын эрсдэл доор монгол компаниудын төлөөллийг хүлээн авчөөрсдийн туршлага, мэдлэгээ харамгүй хуваалцсан, мөн сургалтын ахлах багш томилон
онол практик хосолсон сургалт болсон гэдгээрээ өмнөх онуудаас онцлог боллоо.

Зураг 10. Тоёота автомат нэхмэлийн үйлдвэр дээрх айлчлалын үеэр24

Хүснэгт1: Үндсэн сургалт Хосолсон Удирдлагын ангиХичээлийн нэрХугацаа

1Япон маягийн
менежмент

2022.01.1011

2Комплаенс

2022.01.1314

2Стратегийн
менежмент

2022.01.1722

4

Хүний
нөөцийн
удирдлага

2022.02.2126

5Санхүүгийн
удирдлага

2022.04.0409

Оролцогч

Жижиг дунд аж ахуйн нэгжийн удирдах албан тушаалтан

№Агуулга
・Японы эдийн засгийн хөгжлийн түүх・Корона вирусийн хямралаар Японхүмүүсийн ойлгосон зүйлс
・Япон компаниудын нийтлэг давуу
талууд
・Компанийн нийгмийн хариуцлага
・Сэтгэлд гал асаах менежмент
・Компанийн засаглалын ач холбогдол
・Дэлхийн улс орнууд дахь компанийн
засаглалын зарчим, чиг хандлага
・Компанийн засаглалыг сайжруулах үйлажиллагааны төлөвлөгөө ба материаллаг
байдал
・Санхүүгийн зах зээл дэх компанийн
засаглалын үнэлгээ, хяналт
・Компанийн дээд түвшний зорилт бабизнесийн орчин (SWOT), компанийн
тогтвортой хөгжлийн хүчин зүйл・BSC-ын байр суурь тус бүрээр SWOTшинжилгээнд тулгуурласан стратегийн
менежмент, бизнес домэйн, STP, PLC, PPM・Стратегийн менежменттэй уялдсан
бизнесийн стратеги
・Стратегийн менежмент ба KPI-дсуурилсан компанийн гүйцэтгэлийн
удирдлага
・Жижиг дунд бизнесийн стратеги
менежментийн жишээ
・Хүний нөөцийн талаарх асуудлуудыг
ойлгох нь・Менежментийн стратеги ба хүний
нөөцийн стратеги
・Гарах хаалганы стратеги
・Хүний нөөцийн зураглалыг тодорхой
болгох, байгууллагын бүтцийн загварчлал
・Сонгон шалгаруулалт
・Ур чадвар хөгжүүлэлт ба байгууллагын
хөгжил
・Хүний нөөцийн суурь тогтолцоо
・Санхүүгийн тайлан болон санхүүгийн
шинжилгээ
・Санхүүгийн шинжилгээний аргачлалууд
・Санхүүгийн тайлангийн алдааг илрүүлэх
нь
・Удирдлагын нягтлан бодох бүртгэл
・Менежментийг сайжруулах санхүүгийн
шинжилгээ
・Бизнес төлөвлөгөө болон компанийн
ерөнхий зураглал

Багшийн нэр

Хүний
тоо

Ямамото
Нобүтанэ

37Адэгва
Хиронобү

37Кавагүчи
Шиничиро,Н.Батдэлгэр

36Игараши Эй,
Д.Дашмаа

36Такэгүчи
Ёшихиро

35

25

Маркетинг

・Бизнесийн орчны хувьсал өөрчлөлт
・Маркетингийн хөгжлийн орчин үеийнчиг хандлага
・Байгууллага дахь маркетингийн ачхолбогдол
・STP стратеги -Маркетингийн
стратегийн гол цөм болсон сегментчилэл
(Segmentation), Зорилтот зах зээл(Targeting), Үнэ цэнийг байршуулах
(Positioning)・Маркетингийн хольц (4P)・Үйлчилгээний маркетинг Маркетингийн хольц дээр нэмэгдэх 3хүчин зүйлс: Хүн, биет нотолгоо, процесс
・Дижитал маркетинг - Хөгжин
шинэчлэгдэж буй интернэтийг ашиглан
худалдаа явуулах, мобайл ашигласан шинэбизнес
・Зах зээлийн орчны шинжилгээнд
үндэслэн маркетингийн стратеги
боловсруулах нь

2022.04.1823

3Үэхигаши
Кожи,
Б.Даваасүрэн

33

214

№

Хичээлийн нэрХугацаа

1Стратегийн
менежмент

2022.01.2427

2

Хүний
нөөцийн
удирдлага

2022.02.2803.03

Оролцогч

Агуулга

Жижиг дунд аж ахуйн нэгжийн дунд шатны албан тушаалтан

Хүснэгт 2: Үндсэн сургалт Эрдэнэт хотын анги・Компанийн дээд түвшний зорилт бабизнесийн орчин (SWOT), компанийн
тогтвортой хөгжлийн хүчин зүйл・BSC-ынбайр суурь тус бүрээр SWOT шинжилгээнд
тулгуурласан стратегийн менежмент,бизнес домэйн, STP, PLC,
PPM・KPI-д
суурилсан гүйцэтгэлийн удирдлагын
стратеги・Стратегийн менежменттэй
уялдсан бизнесийн стратеги・Стратегийн
зураглал, нүдэнд харагдахуйц болгох
・Ажлаас гаралтын бүтэц
・Хүний нөөцийн удирдлагын систем
・Хүний нөөцийн хөгжүүлэлт
-Шинэ ажилтны чиглүүлэх сургалт-Ур чадвар хөгжүүлэх гол утга учир-Ажлын байран дээрх сургалт
-Ажлын байрнаас гадуурх сургалт
・Карьер хөгжүүлэлт
-Карьер хөгжилд хүргэх албан
тушаалын томилгоо
・Харилцааны ур чадвар
・Зөвшилцлийн үндсэн дээрх шийдвэр
гаргалт
・Манлайлал
・Байгууллагын менежмент
-Байгууллагын соёл-Байгууллагын шинэчлэл
・Хүний нөөцийнүнэлгээ ба эргэх холбоо

Багшийн нэр

Хүний
тоо

Кавагүчи
Шиничиро,Н.Батдэлгэр

27Добаши
Хаяато,Д.Дашмаа

26

26

Маркетинг

2022.04.2528

4Санхүүгийн
удирдлага

2022.05.1619

5Үйлдвэрлэлийн
удирдлага

2022.06.0609

3・Бизнесийн орчны хувьсал өөрчлөлт
・Маркетингийн хөгжлийн орчин үеийнчиг хандлага
・Байгууллагад маркетингийн гүйцэтгэх
үүрэг
・STP стратеги -Маркетингийн
стратегийн гол цөм болсон сегментчилэл
(Segmentation), Зорилтот зах зээл(Targeting), Үнэ цэнийг байршуулах
(Positioning)・Маркетингийн хольц (4P)・Үйлчилгээний маркетинг Маркетингийн хольц дээр нэмэгдэх 3хүчин зүйлс Хүн, биет нотолгоо, процесс
・Дижитал маркетинг - Хөгжин
шинэчлэгдэж буй интернэтийг ашиглан
худалдаа явуулах, мобайл ашигласан шинэбизнес
・Бүтээгдэхүүний конус (Product Cone) -гашиглан бүтээгдэхүүний төлөвлөгөө
боловсруулах нь・Санхүүгийн шийдвэр гаргалт
(Санхүүгийн богино хугацааны шийдвэр
гаргалт, мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнэ,Санхүүгийн урт хугацааны шийдвэр
гаргалт)・Санхүүгийн шинжилгээ (Санхүүгийн
тайлан, түүний бүтэц, уялдаа холбоо,хөрөнгийн эргэц, ашиглалт/ашигт
ажиллагаа/төлбөрийн чадвар/бүтээмжийн
шинжилгээ)・Зардал, үйлдвэрлэл, ашгийн хамаарлын
шинжилгээ (Хугарлын цэг/зорилтот
ашиг/хамгаалалтын зааг/Борлуулалтын
хольц ба зардал, үйлдвэрлэл, ашгийн
хамаарал/зардлын бүтэц ба хөшүүргийн
шинжилгээ)・TPS-ийн талаарх ерөнхий ойлголт
・Just in time /Үйлдвэрлэлийн бүтээмжийг
дээшлүүлэх, 5S хөдөлгөөн/・Автоматжуулалт/Үйлдвэрлэлийн
процессыг сайжруулах/・Чанарын баталгаа/SQC, 5 удаа яагаад
шинжилгээ/・Чанарын удирдлагын 7 арга хэрэгсэл
・Үргүй зардлыг арилгах
・Кайзэн-Сайжруулалт /7мүда/・ Зорилтын менежмент, хэрэгжүүлэх аргаҮэхигаши
Кожи,
Б.Даваасүрэн

25

Ц.Баянмөнх

26Масүда
Казүми

26

130

27

Хүснэгт 3: Үндсэн сургалт Менежерийн анги

1

2

3

Хичээлийн
нэрСтратегийн
менежмент

Хүнийнөөцийн
удирдлага

Санхүүгийн
удирдлага

Агуулга

Багшийн нэр

Хүний
тоо

2022.10.0307

・Компанийн дээд түвшний зорилт бабизнесийн орчин (SWOT), компанийн
тогтвортой хөгжлийн хүчин зүйл・BSC-ын байр суурь тус бүрээр SWOTшинжилгээнд тулгуурласан стратегийн
менежмент, бизнес домэйн, STP, PLC, PPM
・KPI-д суурилсан гүйцэтгэлийн
удирдлагын стратеги
・Стратегийн менежменттэй уялдсан
бизнесийн стратеги

Кавагүчи
Шиничиро,Н.Батдэлгэр

34

2022.10.2428

・Ажлаас гаралтын бүтэц
・Хүний нөөцийн удирдлагын систем
・Хүний нөөцийн хөгжүүлэлт
-Шинэ ажилтны чиглүүлэх сургалт-Ур чадвар хөгжүүлэх гол утга учир-Ажлын байран дээрх сургалт
-Ажлын байрнаас гадуурх сургалт
・Карьер хөгжүүлэлт
-Карьер хөгжилд хүргэх албан тушаалын
томилгоо
・Харилцааны ур чадвар
・Зөвшилцлийн үндсэн дээрх шийдвэр
гаргалт
・Манлайлал
・Байгууллагын менежмент
-Байгууллагын соёл-Байгууллагын шинэчлэл
・Хүний нөөцийнүнэлгээ ба эргэх холбоо

Добаши
Хаяато,Д.Дашмаа

33

・Санхүүгийн шийдвэр гаргалт (Санхүүгийн
богино хугацааны шийдвэр гаргалт, мөнгөнийцаг хугацааны үнэ цэнэ, Санхүүгийн уртхугацааны шийдвэр гаргалт)・Санхүүгийн шинжилгээ (Санхүүгийн
тайлан, түүний бүтэц, уялдаа холбоо,хөрөнгийн эргэц, ашиглалт/ашигт
ажиллагаа/төлбөрийн чадвар/бүтээмжийн
шинжилгээ)・Зардал, үйлдвэрлэл, ашгийн хамаарлын
шинжилгээ (Хугарлын цэг/зорилтот
ашиг/хамгаалалтын зааг/Борлуулалтын хольцба зардал, үйлдвэрлэл, ашгийн
хамаарал/зардлын бүтэц ба хөшүүргийн
шинжилгээ)Ц.Баянмөнх,33Хугацаа

2022.11.1418

Оролцогч

Жижиг дунд аж ахуйн нэгжийн дунд шатны албан тушаалтан

№

28

Маркетинг

4・Бизнесийн орчны хувьсал өөрчлөлт
・Маркетингийн хөгжлийн орчин үеийн чигхандлага
・Байгууллагад маркетингийн гүйцэтгэх
үүрэг
・STP стратеги -Маркетингийн стратегийнгол цөм болсон сегментчилэл (Segmentation),Зорилтот зах зээл (Targeting), Үнэ цэнийг
байршуулах (Positioning)・Маркетингийн хольц (4P)・Үйлчилгээний маркетинг - Маркетингийн
хольц дээр нэмэгдэх 3 хүчин зүйлс Хүн, биетнотолгоо, процесс
・Дижитал маркетинг - Хөгжин шинэчлэгдэжбуй интернэтийг ашиглан худалдаа явуулах,мобайл ашигласан шинэ бизнес
・Бүтээгдэхүүний конус (Product Cone) -гашиглан бүтээгдэхүүний төлөвлөгөө
боловсруулах нь

2022.12.1216

Үэхигаши
Кожи,
Б.Даваасүрэн

33

133

1

2

Япон маягийн
менежмент

Комплаенс

Хүснэгт 4: Үндсэн сургалт Удирдлагын ангиХугацаа

2022.09.1920

2022.09.2223

Оролцогч

Жижиг дунд аж ахуйн нэгжийн удирдах албан тушаалтан

№Хичээлийн
нэрАгуулга

Багшийн нэр

Хүний
тоо

・Удирдагч ямар байх ёстой вэ?
・Захирлын албан тушаалын талаарх тогтсон
ойлголтоо өөрчлөх
・Корона вирусийн хямралаар Японхүмүүсийн ойлгосон 3 зүйлс
・Менежментийн 3 суурь

Ямамото
Нобүтанэ

36Адэгва
Хиронобү

37・Компанийн засаглалын ач холбогдол
-Комплаенс болон Компанийн засаглалын
ялгаа-Компанийн оролцогч талуудын итгэлцэлба компанийн засаглал
-Итгэлцлийг бий болгосон бизнесийн
хөгжил-COVID-19 ба компанийн засаглал
・Компанийн засаглалын зарчим
・Компанийн засаглалыг бий болгох
-Дэлхийн улс орнуудын компанийн
засаглал
-Тоёотагийн компанийн засаглал
・Компанийн засаглал яагаад чухал байдаг
вэ?
・Компанийн хөрөнгийн эх үүсвэрийн талаар
・ESG хөрөнгө оруулалтын үед компанийг
хэрхэн үнэлж, шалгах вэ?

29Стратегийн
менежмент

2022.09.2610.01

3

4

5

Хүний
нөөцийн
удирдлага

Санхүүгийн
удирдлага

2022.10.1722

2022.11.0712

・Компанийн дээд түвшний зорилт бабизнесийн орчин (SWOT), компанийн
тогтвортой хөгжлийн хүчин зүйл・BSC-ын байр суурь тус бүрээр SWOTшинжилгээнд тулгуурласан стратегийн
менежмент, бизнес домэйн, STP, PLC, PPM・Стратегийн менежменттэй уялдсан
бизнесийн стратеги
・Стратегийн менежмент ба KPI-д суурилсан
компанийн гүйцэтгэлийн удирдлага
・Жижиг дунд бизнесийн стратеги
менежментийн жишээ
・Хүний нөөцийн талаарх асуудлуудыг
ойлгох нь-Хүний нөөцийн асуудлууд
-Төлөвлөгөөт эдийн засаг ба зах зээлийн
эдийн засаг дахь хүний нөөцийн удирдлага
・Менежментийн стратеги ба хүний
нөөцийн стратеги
-Байгууллагын чадавхид шинжилгээ хийхнь・Гарах хаалганы стратеги
-Ажлаас гаралт болон тогтвор суурьшил
・Хүний нөөцийн зураглалыг тодорхой
болгох, байгууллагын бүтцийн загварчлал
・Сонгон шалгаруулалт
-Сонгон шалгаруулалтын стратеги
-Ажлын зар・Ур чадвар хөгжүүлэлт ба байгууллагын
хөгжил
-Шинэ ажилтны чиглүүлэх сургалт-Ур чадварыг хөгжүүлэх гол утга учир-Ажлын байран дээрх сургалт
-Ажлын байрнаас гадуурх сургалт
-Байгууллагын соёл-Байгууллагын өөрчлөлт
-Манлайллыг хөгжүүлэх нь・Хүний нөөцийн суурь тогтолцоо
-Хүний нөөцийн суурь тогтолцоо гэдэг нь-Албан тушаалын шатлал
-Үнэлгээний тогтолцоо
-Цалингийн систем, хүний нөөцийн зардал
・Санхүүгийн тайлан болон санхүүгийн
шинжилгээ・Санхүүгийн шинжилгээний
аргачлалууд・Санхүүгийн тайлангийн алдааг
илрүүлэх нь・Удирдлагын нягтлан бодох
бүртгэл・Менежментийг сайжруулах
санхүүгийн шинжилгээ・Бизнес төлөвлөгөө
болон компанийн ерөнхий зураглал

Кавагүчи
Шиничиро,Н.Батдэлгэр

37Добаши
Хаяато,Д.Дашмаа

37Такэгүчи
Ёшихиро

37

30

6

Маркетинг

・Бизнесийн орчны хувьсал өөрчлөлт
・Маркетингийн хөгжлийн орчин үеийн чигхандлага
・Байгууллага дахь маркетингийн ачхолбогдол
・STP стратеги -Маркетингийн стратегийнгол цөм болсон сегментчилэл (Segmentation),Зорилтот зах зээл (Targeting), Үнэ цэнийг
байршуулах (Positioning)・Маркетингийн хольц (4P)・Үйлчилгээний маркетинг - Маркетингийн
хольц дээр нэмэгдэх 3 хүчин зүйлс: Хүн, биетнотолгоо, процесс
・Дижитал маркетинг - Хөгжин шинэчлэгдэжбуй интернэтийг ашиглан худалдаа явуулах,мобайл ашигласан шинэ бизнес
・Зах зээлийн орчны шинжилгээнд үндэслэн
маркетингийн стратеги боловсруулах нь

2022.12.0510

Үэхигаши
Кожи,
Б.Даваасүрэн

37

221

№

Хичээлийн нэрХугацаа

Оролцогч

Агуулга

Компанийн шинэ ажилтан, гарааны бизнес эрхлэгчид

Хүснэгт 5: Суурь мэдлэгийн сургалт
・Санхүүгийн удирдлага, түүний ачхолбогдол
・Санхүүгийн менежер хүний гаргахгол шийдвэрүүд
・Хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалт
・Хөрөнгө оруулалтын хэрэгцээ,шийдвэр гаргах үе шатууд
・Төслийн мөнгөн гүйлгээг тооцох нь・ Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийн
хэрэглээ
・Төслийн үнэлгээний аргууд
・Капиталын өртгийн тооцоолол
・Хөрөнгө оруулалтын төслүүдээс
ашигтайг сонгох нь・Дэлгүүрийн ангилал, төрөл
・Дэлгүүрийн байгууламж
- Гадаад орчны төлөвлөлт
- Худалдааны талбайн төлөвлөлт
・Барааны удирдлага
- Мерчиндайзинг
- Бараа өрөлт
- Барааны хаяглалт
・Маркетингийн ач холбогдол
・Глобал маркетингийн орчны
өөрчлөлт, хувьсал
・Маркетингийн хөгжлийн орчин үеийнчиг хандлага
・Байгууллагад маркетингийн гүйцэтгэх
үүрэг
・Хүний нөөцийн удирдлагын талаар
суурь ойлголт
・Хүний нөөцийн удирдлагын үндсэн
функцууд
- төлөвлөлт,- бүрдүүлэлт,- сонгон шалгаруулалт
- үнэлгээ
- сургалт хөгжил

2022.03.2526
цахимтанхим
хосолсон
сургалт

1Санхүүгийн
удирдлага
2

2022.11.19

3Дэлгүүрийн
удирдлага

2022.04.29

4Маркетинг

2022.05.07

5

Хүний
нөөцийн
менежмент

2022.06.04

Багшийн нэр

Хүний
тоо

21

В.Данаасүрэн
26

Ж.Гансүх

50

Б.Даваасүрэн

37

Д.Дашмаа

33

31

・Ажлын байрны манлайлал,идэвхжүүлэлт
6Төслийн
менежмент

2022.06.10

7Үйлдвэрлэлийн
удирдлага

2022.06.18

8Стратегийн
менежмент

2022.09.10

9Япон маягийн
менежментийг
монгол
удирдахуйн
ухаантай
хослуулах нь

2022.10.15

・Төслийн тухай үндсэн ойлголт
・Төслийн үе шатууд
・Төслийн удирдлага арга, техник
・Төслийн эрсдэлийн удирдлага
・Тоёотагийн үйлдвэрлэлийн
удирдлагын арга барил
・Тоёотагийн 7 муда・Стандарт ажлын зааварчилгаа
・Кайзэн
・Загасны ясан диаграм
・Чанарын долоон арга・VSM ба үнэ цэнийн урсгалын
зураглал
・TPM ба засварын нэгдсэн удирдлага
・Өнөөгийн бизнесийн орчин
(Нөлөөлөл, технологийн дэвшил)・Менежментийн үндэс
- Байгууллага, менежмент, менежер
- Төлөвлөлт, зохион байгуулалт
- Манлайлал, хяналт
・Стратегийн менежмент
- Нөхцөл байдлын шинжилгээ
- Стратеги боловсруулах
- Стратеги хэрэгжүүлэх
- Стратегийн хэрэгжилтийг үнэлэх
・Менежментийн зорилгын тухай
үндсэн ойлголт
・Япон маягийн менежментийн онцлог
・Үйлдвэрлэлийн пирамид ба 5S-ийнтухай суурь ойлголт
・Монгол маягийн менежментийн
онцлог
・Ашгийг бүтээгч хүнээ сайжруулах нь・Япон маягийн менежментийг
хэрэгжүүлэхэд гарсан алдаа, онооны
туршлагаас суралцах нь

Б.Мөнхцог

33

Н.Батчулуун

51

Д.Энх-Отгон

26

Ж.Хишигжаргал

41

318

32

Хүснэгт 6: Ахисан түвшний сургалт
№

1

2

3

Хичээлийн нэрХугацаа

Оролцогч

KPI ба
Чадамжийн
удирдлага

2022.02.1418
Цахим,
танхим
хосолсон
сургалт

KPI-ийг
хэрэгжүүлж
буйбайгуулагын
удирдах албан
тушаалтан,хүний нөөцийн
менежер,бизнесийн
зөвлөхүүд

Хүнийнөөцийн
удирдлага

2022.03.2804.01
Цахим,
танхим
хосолсон
сургалт

Компанийн
удирдах
түвшний албан
тушаалтан
болон хүний
нөөцийн
менежер

Санхүүгийн
удирдлага

2022.04.1115
Цахим,
танхим
хосолсон
сургалт

Компанийн
удирдах албан
тушаалтан,нягтлан
бодогч,санхүүч

2022.05.2327
Цахим,
танхим
хосолсон
сургалт

Дэлгүүр,үйлчилгээний
газрын үйлажиллагаа
эрхлэгч,удирдах албан
тушаалтан,менежер
зохион
байгуулагч

4Дэлгүүрийн
удирдлага

5Эксэлээр
бизнесийн
шинжилгээ
хийх нь

2022.06.2729

Байгууллагын
удирдах албан
тушаалтан,менежер,нягтлан бодогч

6Үйлдвэрлэлийн
удирдлага

2022.09.1216

Үйлдвэрлэлийн
салбарт бизнес

Агуулга
・Хүний нөөцийг болон байгууллагыгүр дүнтэй удирдаж, ажиллуулах KPIийн удирдлага
・Японы компаниудын KPI-ийнудирдлагын жишээ
・Менежментийг харагдахуйц болгох
арга хэрэгсэл болох KPI-ийнудирдлага
・KPI-ийг хэрэгжүүлж буй Монгол
компанийн жишээ
・KPI болон чадамжийн гүйцэтгэлийн
үнэлгээтэй уялдсан цалин,урамшууллын дизайн
・Стратегийн менежмент ба хүний
нөөцийн стратегийн уялдаа
・Хүний нөөцийн суурь тогтолцоог
бүрдүүлэх нь・Хүний нөөцийн үнэлгээ
・Хүний нөөцийн хөгжил
・Манлайлал ба байгууллагын хөгжил
・Санхүүгийн тайлангууд
・CFM (Мөнгөн урсгалын
менежмент)・Өртөг тооцох
・Санхүүгийн шинжилгээ
・Хугарлын цэгийн шинжилгээ:- Санхүүгийн тайлан ба санхүүгийн
шинжилгээ
・Санхүүгийн НББ ба Удирдлагын
НББ
・Үйл ажиллагаагаа сайжруулахад
санхүүгийн шинжилгээг хэрэглэх нь:- Бизнес төлөвлөгөө ба компанийн
ерөнхий зураглал
- Бизнес төлөвлөгөө боловсруулах
аргачлал
・Дэлгүүр байгуулах
・Бараа өрөлт
・Хэрэглэгчийн удирдлага
・Борлуулалтыг нэмэгдүүлэх стратеги
・Борлуулалтыг идэвхижүүлэх тусгай
арга хэмжээ
・Үйл ажиллагааны төлөвлөгөө
боловсруулах нь・POP, зар сурталчилгаа
・Санхүүгийн загварчлалын үндсэн
техник
・Ашгийг таамаглах загвар
боловсруулах
・Санхүүгийн тайланг ашигласан
санхүүгийн загвар
・Санхүүгийн загварыг боловсруулах
・Хугарлын цэгийн шинжилгээ
・Компанийн үнэ цэнийн үнэлгээний
аргазүй
・Компанийн үнэ цэнийн үнэлгээний
загвар боловсруулах
・Үйлдвэрлэлийн удирдлагын
ерөнхий ойлголт

Багшийн
нэр

Хүний
тоо

Кавагүчи
Шиничиро

44Ямазаки
Кёоко31Такэгүчи
Ёшихиро

35Үэхигаши
Кожи

28

Н.Батдэлгэр

38Масүда
Казүми

36

33

эрхэлж буй ажахуйн нэгжбайгууллагын
удирдах албан
тушаалтан,менежер

Датадсуурилсан
маркетинг

7

2022.11.2912.02

Компанид
байгаа датаг
бизнэсээ
өргөжүүлэх,амжилттай
явуулахад үрдүнтэйгээр
ашиглах
маркетингийн
аргачлалд
суралцахыг
хүссэн хүн бүр・Чанарын удирдлага
・QC-н 7 арга хэрэгсэл /Чанарын
удирдлагын/・Япон маягийн менежментийн
аргачлал
・5S үйл ажиллагаа хэрэгжилт
・Үйлдвэртэй танилцах
・Дижитал шилжилт (DX)・Цахим худалдааны үүсэл хөгжил
болон хэрэглэгчийн датаг цуглуулах
・Вэб сайт үүсгэх аргачлал
・Бизнес дата шинжилгээ
・Датаг цуглуулах нүдэнд
харагдахуйц болгох
・Дата шинжилгээ хийх аргачлал
・Конжойнт шинжилгээний тухай
・Кросс нэгтгэлийн тухай

Компанийн нэр

2022-2023 оны загвар аж ахуйн нэгжДэнимон ХХКҮйлажиллагааны
чиглэл

Хувцас, деним
үйлдвэрлэл

Премиум палас
ХХКЗочид буудал,ресторан

Диасис
Монголиа ХХКЭмнэлэгийн
тоногтөхөөрөмж
импорт
худалдаа

Каппэ бэнэМонголиа ХХККафе, хүнсний
үйлдвэрлэл

Хөтөлбөрийн агуулга

Хөтөлбөрт
хамрагдах
хугацаа

1. Маркетинг борлуулалтын
стратегийг сайжруулах
2. Японы дэлгүүрийн
удирдлагын арга барил
суралцах
1. Ажилтнуудын сэтгэл
ханамжийг хадгалах буюусайжруулах, цаашлаад
тогтвор суурьшилтай
болгох
1. Үйл ажиллагааг
өргөжүүлэхэд чиглэсэн
страги төлөвлөгөө

Давтамж
Оролцогчдын тоо

2022.9-2023.6

Багшийн Монголд
айлчлах хугацаанаас
болж хоцорсон

2022.9-2023.6

Багшийн Монголд
айлчлах хугацаанаас
болж хоцорсон

2022.9-2023.6

Багшийн Монголд
айлчлах хугацаанаас
болж хоцорсон

2022.01 2023.06

Багшийн байдлаас
болж хойшлогдсон

2. Системчлэгдсэн
маркетинг төлөвлөгөө
1. Хүний нөөцийн
менежментийг сайжруулах,ажилтнуудын сэтгэл
ханамжийг дээшлүүлэх
замаар тогтвор
суурьшилтай болгох

30

242

Хүснэгт 7: Загвар аж ахуйн нэгжийг хөгжүүлэх хөтөлбөр
№Фүкүёо
Казүхиро

2. Үйлдвэрлэлийн
удирдлагыг системтэйгээр
хөгжүүлэх

34

Хүснэгт 8: Ажлын байран дээрх сургалт
№1Компанийн нэрАстра катеринг ХХКСургалтын нэрҮйлчилгээний ёс зүй

2Соёолон интернэйшнл ХХКСтратегийн менежмент

3Соёолон интернэйшнл ХХКСанхүүгийн удирдлага

4Инвескор ББСБ ХК

5Улаанбаатар төмөр замТӨХК

KPI ба чадамжийн
удирдлага

6Хугацаа

Багшийн нэрОролцогчдын
тоо

2022.01.13

Ж.Гансүх

2022.01.17,202022.02.10,
11, 14Кавагүчи
Шиничиро
Такэгүчи
Ёшихиро
Кавагүчи
Шиничиро

12

2022.02.16

32
9

11

5S хэрэгжүүлэх нь

2022.02.18

Ш.Алтанхуяг

25Марчаахай ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.04.08

Д.Дашмаа

9

7

Соёолон интернэйшнл ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.04.15,
19Ямазаки Кёоко

98Ариг Аня ХХКҮйлчилгээний ёс зүй

2022.05.08

Ж.Гансүх

79

9Хаан даатгал ХХК

5S хэрэгжүүлэх нь

2022.05.20

Ж.Хишигжаргал

29

10Амуулай ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.06.18

Д.Дашмаа

13

11Мэттлэ спэйс ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.08.22

Д.Дашмаа

1412Эрдэнэт үйлдвэр ТӨҮГЦагийн менежмент, Хүний
нөөцийн менежмент

2022.10.06

Д.Дашмаа

15

13Фитафит инвест ХХК

SWOT шинжилгээ

2022.10.07

Кавагүчи
Шиничиро

30

14Ричвелл инженеринг ХХКЦагийн менежмент

2022.10.18

Д.Дашмаа

26

15

Платинум ланд ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.10.20

Добаши Хаяато

1016Наран молл ХХКСтратегийн менежмент

2022.11.02,
05

Н.Батдэлгэр

66

17Байгалийн чулуун хийц5S хэрэгжүүлэх нь

2022.11.15

Д.Долгормаа

41

18

Захиралуудын клубЦагийн менежмент

2022.11.23

Д.Дашмаа

14

19

Монгол улсын их сургууль

Digital driven marketing2022.12.02

Фүкүё Казүхиро

1020

Жүр үр ХХКДэлгүүрийн удирдлага

2022.12.05

Ж.Гансүх

30

21Платинум ланд ХХКМаркетинг

2022.12.06,
07

Үэхигаши Кожи922Наран молл ХХКХүний нөөцийн менежмент

2022.12.09

Д.Дашмаа

21Хүний нөөцийн менежмент

2022.12.2123

Д.Дашмаа

90

23Шинжлэх ухааны академи

604

35

Хүснэгт 9: Тусгай сургалт, бизнесийн нээлттэй семинар
№Үйл ажиллагааны нэрХугацаа

Хамрагдсан хүний
тоо

Багш

1

Эрдэнэт хотын бизнес эрхлэгчид
зориулсан нээлттэй семинар

2022.3.2

Д.Дашмаа

36

2Бизнесийн нээлттэй семинар

2022.4.22

Үэхигаши Кожи843Төгсөгчдөд зориулсан нээлттэй семинар

2022.5.14

4Бизнесийн нээлттэй семинар

2022.5.20

Үэхигаши Кожи63

5Эрдэнэт хотын бизнес эрхлэгчид
зориулсан нээлттэй семинар

2022.6.7

Масүда Казүми

40

6Эрдэнэт хотын бизнес эрхлэгчид
зориулсан нээлттэй семинар

2022.5.20

Накамура Ко

9Н.Батдэлгэр
Ж.Хишигжаргал
Д.Дашмаа

34

7Монгол Японы найрамдлын нийгэмлэг

2022.6.7

Ониши Ёшифүми

110

8

JUGAMO TALKio

2022.6.8

Ониши Ёшифүми

80

Нийт

456

Хүснэгт 10: Япон дахь дадлага сургалтад оролцогчдын нэрс1. Бизнесийн үндсэн сургалт төгсөгчид
№
1
2

3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16

Нэр
Г.Алтанхуяг
Д.Насанбат

Н.Түмэннаст
Г.Бат
Г.Пүрэвсүрэн
Г.Бямбасүрэн
С.Сувд-Эрдэнэ
Д.Солонго
Х.Даваахүү
Н.Мааний
Г.Золбаяр
Э.Батбилэг
Н.Билгүүн
С.Оюун
Б.Очирням
Ч.Энхжаргал

Албан тушаал
ЗахиралДэд захирал
хамтран үүсгэн байгуулагч, үйл ажиллагаа хариуцсан
захирал
ТУЗ-ийн орлогч дарга
Ерөнхий захирал
Захирал
Захиргаа, хүний нөөцийн газрын захирал
Гэрээт борлуулагч
Гүйцэтгэх захирал
Маркетингийн албаны дарга , Ерөнхий менежер
Захирал
Захирал
Гүйцэтгэх Захирал
Киченолл салбар компаний гүйцэтгэх захирал
Үүсгэн байгуулагч, захирал
Борлуулалт хариуцсан захирал

2. 2019-2020 оны Загвар аж ахуйн нэгж
№
17
18
19

Зочил технологи ХХКЭвсэг ХХКЖинст цамхаг ХХКЦагаан Асгат ХХКМонкон Констракшн ХХКБодиз Автомотив ХХКЗагасан нүд-Загастай ХХКХасэбэ интернэшнл ХХКЭй Эс Системс ХХКЭм Эн Ти ХХКЭм Би Фэйшн ХХКДолоонболдог ХХКТүмэнторго ххкЭндлесс энержи ХХКНэрГ.Ундрал

Албан тушаал
Жуулчны бааз хариуцсан захирал

Б.Мартжаргал

Санхүү, хүний нөөц хариуцсан дэд захирал

П.Гантулга

Гүйцэтгэх захирал

Байгууллагын нэрХаан Жимс Эс БиТи ХХКМонхорус интернэшнл
ХХКАВТО СООС ХХКАлбан тушаал
Бизнесийн сургуулийн захирал
Бизнес сургалтын тасгийн дарга
Ерөнхий удирдлагын тасгийн дарга

Байгууллагын нэрМУИСМонгол-Японы төвМонгол-Японы төв

3. Хамтын ажиллагаа
№
20
21
22

Байгууллагын нэрХүүгийн гутал ХХККаппэ Бэнэ Монголиа ХХКНэрЧ.Энхбаяр
Н.Цолмонбаяр
Э.Тэнгис

36БИЗНЕСИЙН ХҮНИЙ НӨӨЦИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ТООН ҮЗҮҮЛЭЛТ
График 1. 2002-2022 оны бизнесийн сургалт, үйл ажиллагааны нийт оролцогчдын тоо

2002-2022 оны байдлаар нийт: 33,427 хүнГрафик 2. 2017-2022 оны бизнесийн сургалтын чанарын үзүүлэлт

37

2.МОНГОЛ-ЯПОНЫ БИЗНЕСИЙН
ХАМТЫН АЖИЛЛАГААГ ЭРЧИМЖҮҮЛЭХ НЬ1) Коронагийн өмнөх үетэй харьцуулахад бизнесийн хамтын ажиллагааг дэмжихүйл ажиллагаа илүү өргөжсөн
2017 оны 9 сараас албан ёсоор хэрэгжиж эхэлсэн Бизнесийн хамтын ажиллагааг
дэмжих үйл ажиллагаа нь 5 дах жилээ үдэж гэж байна. Энэ хугацаанд дэлхий нийтийг
хамарсан Ковид 19-ийн нөлөөгөөр 2020, 2021 оны зарим үеүүдэд Монгол Японы
хоорондын бизнесийн хамтын ажиллагаа удааширснаар Япон төвийн бизнесийн хамтын
ажиллагаа ч мөн адил 2019 оных шиг нөхцөл байдалдаа эргэн орж чадалгүй 2 жилөнгөрсөн. Гэсэн хэдий ч 2022 оны 5 сард нөхцөл байдал өөрчлөгдөн, Япон улсын хилээр
нэвтрэх журамд Монгол улс нь Омикрон давамгайлсан улс-бүс нутагт хамаарахгүй гэжзаагдсан. Энэ нь хоёр орны хооронд зорчих хөдөлгөөн идэвхжих шалтгаан болсоныг
Монголын статистикийн хорооны тоо баримт (доорх график) харуулж байна. 2022 оны
3-р улиралд 1 сүүлийн 3 жилд анх удаа зорчигсдын тоо 5000-г давлаа. Коронагийн өмнөх
нөхцөл байдалд хараахан хүрэхгүй, 2019 оны мөн үеийнхээс зорчигсдын тоо 5 дахин
бага байгаа ч Япончуудын Монгол орныг үзэх сонирхол дахин нэмэгдэж байгаа ньхарагдаж байна. 2
График 3. 2019-2022 оны хооронд Монгол руу зорчсон Япон хүмүүсийн тооМонгол руу зорчсон Япон хүмүүсийн тоо
25000
20000
15000
10000
5000
0

Ийнхүү Монгол руу зорчигсдын тоо нэмэгдсэнтэй уялдан Монгол-Японы хүний
нөөцийн хөгжлийн төвийн Бизнесийн хамтын ажиллагаа ч мөн дахин сэргэсэн гэж 2022оныг нэгтгэн дүгнэж болох болов уу.

Графикт Ⅰ: 1-р хагасыг илэрхийлж Ⅱ,Ⅲ,Ⅳ нь тус бүр 2, 3, 4-р хагас
Монгол руу зорчсон Япон хүмүүсийн тоог Монголын статистикийн хорооны датад үндэслэн өөрөө
хийв

1
2

38

Бизнесийн хамтын ажиллагааны хүрээнд мэдээллийн түгээлт, танигдалтыг хэмжих
үзүүлэлтийг уулзсан үйлчлүүлэгчдийн тоогоор 3 илэрхийлдэг.
График 4. Бизнес хамтын ажиллагааны хүрээнд зөвлөгөө, уулзалт хийсэн
үйлчлүүлэгчдийн тоо (2019,2022 оны харьцуулалт)2019, 2022 онд хийсэн уулзалтын тоон харьцуулалт(сар, уулзалтын тоогоор)
40

2019年
2019

2022年
2022

35
30
25
20
15
10
5
0

1
1月

2
2月

3
3月

4
4月

5
5月

6
6月

7
7月

8
8月

9
9月

10
10月

11
11月

12
12月

Сар

Дээрх график нь 2019 болон 2022 онд хийсэн уулзалтын тоог харьцуулсан график
болно. 2022 оны хувьд хилээр нэвтрэх хязгаарлалт зөөлөрч, 4 сараас уулзалтын тооогцом нэмэгдсэнээр 2019 оны гүйцэтгэлээс хол давсан байна. 9-11 сард Япон төвтэй үйлажиллагааны гэрээ хийсэн компани, байгууллагын хүмүүс олноор Монголд айлчлал
хийсний улмаас уулзалт хийж чадаагүй тохиолдол гарах хэмжээний үзүүлэлттэй байсан.
Дараагийн хуудаст байгаа графикт харагдаж байгаагаар, сүүлийн 5 жилд хийсэн
уулзалтын тоонд гарсан өөрчлөлтийг харахад ч 2022 оны уулзалтын нийт тоо нь 2019оны гүйцэтгэлийн 160%-тай тэнцэж байна.

3
Энд дурдагдаж буй уулзалт гэдэг нь танхимаар эсвэл цахимаар гэсэн 2 хэлбэрээр, зөвлөгөө болон
лавлагаанд хариулан, гэрээт ажлын төлөвлөлт, зохион байгуулалттай холбоотой хийсэн хурлын тоо39Төлбөртэй үйлчилгээ үзүүлдэг Япон График 5. Өнгөрсөн 5 жилд хийсэн
төвийн Бизнесийн хамтын ажиллагааны уулзалтын тоон үзүүлэлт
орлого өнгөрсөн жилүүдээс хамгийн
Өнгөрсөн 5 жилд хийсэн уулзалтын тоонөндөр үзүүлэлттэй гарсан.
үзүүлэлт
Эдгээр үр дүн нь зөвхөн Монгол руузорчигсдын
тоонэмэгдсэнтэй 250
241холбоотой биш бөгөөд Бизнесийн
хамтын ажиллагааны 2 жилийн турш 200тогтвортой
хийсэн
таниулан
сурталчлах
үйлажиллагаа, 150
154үйлчилгээний чанарын сайжруулалт
136зэрэг олон шалтгааныг нийлүүлсэн
100
111
үр дүн юм.
90Гэхдээ хоёр улсын хоорондын зорчих
50хөдөлгөөн ихэссэн нь цаашид ЯпонМонголын
бизнесийн
хамтын
ажиллагааны хөгжлийн томоохон
0шалтгааны нэг болох нь гарцаагүй
2018年
2019年
2020年
2021年
2022年
бөгөөд цаашдаа ч өсөн дэвжих
боломжтой үйл ажиллагаа гэж бодож байна.
2) Монголд зохион байгуулагддаг Япон-Монголын бизнесийн хамгийн том аргахэмжээ болох “Япон-Монголын Бизнес Форум” болон 3 жил завсарласны дараа
“Япон фестиваль Монголд 2022” нэрийн дор зохион байгууллаа
2022 оны 8 сарын 19-нд Монгол - Японы Бизнес Форум анх удаа, 8 сарын 20, 21-ныхоёр өдрийн турш “Япон фестивал Монголд” 3 дах удаагаа зохион байгуулагдлаа. Японтөв нь уг хоёр үйл ажиллагаанд хамтран зохион байгуулагчийн хувиар төлөвлөлтийн үешатнаас нь идэвхтэй оролцож, гол үүргийг гүйцэтгэсээр ирсэн билээ.
Энэ удаад Япон улсын хилээр нэвтрэх журам хөнгөвчлөгдөөд гуравхан сар болж байсанч тус хоёр арга хэмжээнд Япон улсаас олон хүмүүс ирж оролцон өргөн дэлгэр болжөндөрлөсөн юм.
Энэ удаагийн Бизнес форумд Монголд бизнес эрхэлж буй болон цаашдаа Монголынзах зээлд нэвтрэхээр төлөвлөж буй хүмүүс голчлон, маш бодитой бөгөөд оновчтой
агуулгатай сэдвүүдээр илтгэл тавих хэлбэрээр явагдсан. Өдийг хүртэл олонбайгууллагууд нэг дор нэгдэн бизнесийн арга хэмжээг төлөвлөж, зохион байгуулж
байсан тохиолдол Монголд ховор байсан бол энэ удаад 3 ерөнхий зохион байгуулагч, 6хамтрагч байгууллагууд голчлон нарийн төлөвлөгөө гарган, зохион байгуулсан машонцгой хэлбэртэй арга хэмжээ болсон юм.
Түүнчлэн Японы Эдийн засаг аж үйлдвэрлэлийн яамнаас болон гадаад дотоодын 7байгууллагын дэмжлэгтэйгээр зохион байгуулагдлаа. Уг үйл ажиллагааг цахимаар
давхар шууд дамжуулан Японоос болон Монголын хөдөө орон нутгаас ч хамрагдах
боломжтой байхаар шийдэж өгсөн юм.

40Зураг 11. Монгол Японы бизнес форумын үеэрЭцсийн байдлаар 450 хүн биечилж оролцон, цахимаар үзэгчдийн нийт тооггаргаж чадаагүй ч, тухайн цагт зэрэг үзэж буй үзэгчдийн тоо 150-аас их байснаас харахад
хамгийн багадаа нийт 600 хүн оролцлоо. Оролцогчдоос өндөр үнэлгээ авсан бөгөөд
цаашдаа зохион байгуулахыг хүссэн дуу хоолой их байсан тул үргэлжлүүлэн зохион
байгуулахаар бэлтгэл ажлаа хийж байна.
Бизнес форумын дараа “Японфестивал Монголд” фестивал 8 сарын 20,
21-ний хоёр өдөр зохион байгуулагдлаа.
Уг фестивал нь бизнес форум шиг бизнест
чиглэсэн арга хэмжээ биш, Япон соёлыг
таниулах , Япон улсыг бүхэлд ньМонголчуудад таниулж, танилцуулах
зорилготой арга хэмжээ юм. Түүнчлэн
оролцсон Япон хүмүүст Монголыг
таниулах зорилготой арга хэмжээ ч гэж басхэлж болно. 2019 онд анх удаабайгуулахад 2 өдрийн турш 8000 орчим
Монголчууд хүрэлцэн ирсэн. 2022 оны Зураг 12. Япон фестивал Монгол үйл ажиллагааны үеэрфестивалийн хувьд цахимаар давхар
зохион байгуулсан нь илүү олон буюу 11,500 хүн ирж, маш өргөн дэлгэр болжөндөрлөлөө.

41

Асрын хувьд нийт 90 асар гарсан. Монголд
албан ёсоор Японы бараа бүтээгдэхүүн,үйлчилгээг
нэвтрүүлж
буйкомпани
байгууллагуудаас гадна Японоос хүрэлцэн иржоролцсон компани, Японы томоохон Карригийн
сүлжээ ресторан туршилтын журмаар асарнээсэн тохиолдол ч байсан нь Японы
байгууллагууд
Монголыг
сонирхох
ньнэмэгдэж байгааг харж болохоор байлаа.
Зураг 13. Япон фестивал Монгол үйлМөн асруудад ирэх зочид ихтэй, хөл хөдөлгөөн
ажиллагааны үеэрх Япон компанийн асарихтэй байснаас хүний хөдөлгөөн хүндрэлтэй
байснаас Монгол хүмүүсийн Япон орныг
сонирхох сонирхол их байгааг илтгэж байлаа.
2023 оны 8 сарын 18-нд Бизнес форум, 8сарын 19, 20-нд “Япон фестивал Монголд”фестивалийг зохион байгуулах төлөвлөгөөтэй
байна.
“Японфестивал
Монголд
2023”
фестивалийн хувьд 2022 оны фестивалиас илүүолон Япон компани байгууллага, зочид
Зураг 14. Япон фестивал Монгол үйлоролцоно гэсэн хүлээлттэй байна. 2023 оны 1ажиллагааны үеэрх олон хүн цугларсан асарсарын байдлаар асар гаргах хүсэлтэй болон
тайзны үзүүлбэрээр оролцох хүсэлт хэд хэд ирээд байна.
Бизнесийн хамтын үйл ажиллагааны хувьд уг хоёр арга хэмжээгээр дамжуулан үйлажиллагаагаа улам өргөжүүлэхийн зэрэгцээ Монгол-Япон төвийн уриа болох “Монгол
Япон хоёр улсын нийгэм эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулж, хамтын
ажиллагааг дэмжих” гэсэн зорилгыг биелүүлэхэд уг арга хэмжээ бол томоохон боломж
болж байдаг. Тиймээс Япон төв үйл ажиллагаагаа тэлэхийн тулд бие даан аргахэмжээнүүдийг тасралтгүй төлөвлөж зохион байгуулахад идэвхтэй оролцохоор
төлөвлөж байна.
3) Бизнесийн хамтын ажиллагаа болон гадаадын ажиллах хүчийг дэмжих хоёражиллагааны хамтарсан үр дүнМонгол-Японы төв нь 2022 оны 4 сараас албан ёсоор Монголын хүний нөөцийн
карьер дэмжлэг, Японд ажиллахыг дэмжих зорилготой төслийг эхлүүлж, Бизнесийн
хамтын ажиллагааг хариуцсан Накамура мэргэжилтэнд Монголын хүний нөөцийг
Японд ажиллахад дэмжих чиглэл албан ёсоор шинээр нэмэгдсэн.
Япон компаниудын хувьд гадаадын зах зээлд гарахад гадаад дах үйл бизнесийг
хариуцах хүний нөөц нэн шаардлагатай боловч Японы ихэнх жижиг, дунд аж ахуйн
нэгжийн захирлын ярианаас үзэхэд “компани дотроо гадаад зах зээлд гарах ажлыг
даатгах хүний нөөц байхгүй” гэдэг шалтгаанаас үүдэн бизнесээ гадагш тэлэх боломжгүй”гэсэн асуудлууд түгээмэл байгаа нь ажиглагдсан. Ялангуяа, Монгол улс нь Японы хувьд
нийтэд танигдаагүй Монгол хэлийг ашигладаг, Монголын талаарх мэдээлэл бага байдаг
зэрэг шалтгаанаар Японы компаниудад зах зээл рүү нэвтрэхэд саад бэрхшээл тулгардаг.
Бизнесийн хамтын ажиллагааны ажлын хүрээнд энэ асуудлыг дэмжихээр ажиллаж
байгаа ч яг албан ёсоор Монголын зах зээлд гарсаны дараах компанийн дотоод үйл42ажиллагаанд нарийн орж дэмжлэг үзүүлэх одоогоор боломжгүй юм.（Зурагт Ибараки
мужид зохион байгуулсан Монголын хүний нөөцтэй холбогдох арга хэмжээний үеийг
харуулав.）Иймээс өөрийнх нь компанид
ажиллаж байсан Монгол ажилтан ньгадаад зах зээлд нэвтрэх ажилд
түүчээлэн оролцовол удирдлагуудын
хувьд итгэлтэй түнш болох болов уугэж бодож байна. Ур чадварын
дадлагажигч ажилтан хүлээн авдаг
байсан Японы компаниу тухайн
ажилтнаа
нутагбуцсантай
холбогдуулан Монголд хөрөнгө
оруулан үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн Зураг 15. Ибарики мужид зохион байгуулсан Монголын хүний
нөөцтэй холбогдох арга хэмжээний үеэртохиолдол, байгуулсагдсан цагаасаа
эхлэн 15 жилийн турш ажшигтай ажиллаж байгаа тохиолдол ч бодитоор байна.
Эдгээрээс харахад Бизнесийн хамтын ажиллагааны нэг хэсэг болон гадаад ажилчдыг
хүлээх авах ажлууд нь өөр хоорондоо уялдаатай байна. Гэхдээ одоогийн байдлаар
Монгол хүмүүсийн Японд ажиллаж хөдөлмөрлөж буй нөхцөл байдлыг харахад тийм чтаатай гэж хэлж болохооргүй байгаа нь бодит байдал юм. JICA нь “Хариуцлагатай
гадаадын ажиллах хүчинг хүлээн авах платформ”-д гүйцэтгэгч байгууллагаар оролцож
байгаа бөгөөд тус үйл ажиллагаа нь хариуцлагатай гадаадын ажиллах хүчнийг хүлээн
авч, гадаад ажилчдаас “сонгогдсон Япон” болж, Япон-Монгол хоёр улсын эдийн засаг
харилцан өсөж, хоёр талын харилцаа тогтвортой хэрэгжих нийгмийг бий болгож чадна
гэсэн санаан дээр тулгуурлан хэрэгжиж байна.Япон төвийн Бизнесийн хамтын
ажиллагааны ажил ч бас Монгол хүн Японд хөдөлмөр эрхлэхэд болон хоёр орны эдийн
засгийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах Монгол хүний нөөцийг Японд ажиллахад Японы
орон нутгийн засаг захиргаа, олон нийтийн байгууллагуудтай хамтран дэмжин ажиллах
болно.

43

3.ОНЦЛОХ МЭДЭЭ
1) Бизнесийн үндсэн сургалтыг анх удаа орон нутагт амжилттай зохион
байгууллаа.
2020 оноос бизнесийн сургалтуудыг цахимаар зохион байгуулж ирснээс хойшхөдөө орон нутгаас хамрагдах хүмүүсийн тоо нэмэгдэж байгаа нь сургалтын эрэлт
хэрэгцээ байна гэж Монгол-Японы төвийн зүгээс үзэж 2021 онд сургалтын эрэлтийн
судалгаа Орхон аймаг дахь худалдаа аж үйлдвэрийн танхимтай хамтран хийв. Эрдэнэт
хотын байгууллагуудад нэн тэргүүнд тулгамдаж буй асуудал нь стратеги төлөвлөлт,хүний нөөц, үйлдвэрийн процесийг сайжруулах байсан тул байгууллагуудад зориулсан
багц сургалтыг гаргаж 2022 оны 1 сараас 6 сарын хооронд “Стратегийн менежмент”,“Хүний нөөцийн менежмент”, “Маркетинг”, “Санхүү удирдлага”, “Үйлдвэрлэлийн
удирдлага” гэсэн 5 сэдвээр ЖАЙКА-н дэмжлэгтэй зохион байгууллаа.
Тус сургалтад 11 компанийн 28 хүн хамрагдаж менежментийн олон урчадваруудыг эзэмшихээс гадна Эрдэнэт хотыг хөгжүүлэхэд цаашдын хамтын
ажиллагааны талаар сургалтын явцад санал солилцож байлаа.

Зураг 16. Эрдэнэт хот дахь “Хүний нөөцийн менежмент”сургалтын явцЗураг 17. Эрдэнэт хот дахь “Стратегийн
менежмент” сургалтыг япон мэргэжилтэн багшцахимаар удирдан явууллаа.

2) “Датад суурилсан маркетинг” сэдэвт ахисан түвшний шинэ сэдэв нэмэгдлээ.
Сургалтыг Ямагүчи их сургуулийн ахьсан түвшний сургууль, Инноваци &Технологийн менежментийн тэнхимийн профессор Фүкүёо Казүхиро багш удирдан
явуулсан бөгөөд шинэ агуулга, шинэ багштай онцгой сургалт болж өндөрлөлөө.
Энэхүү сургалтаар коронагийн нөхцөл байдал нь төрөл бүрийн бизнест нэлээд томнөлөө үзүүлж үр дүнд нь веб, цахим байдалд суурилсан маркетингийн үйл ажиллагааг
явуулах шаардлага үүссэн гэдгийг багш маань дурдаж дата мэдээллийг цуглуулах,шинжлэх аргууд болон түүнийгээ ашиглан бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг боловсруулах,цаашлаад маркетингтай холбох олон төрлийн аргыг онол болон практикийн мэдлэгийг
хослуулан олгосон юм.
44Энэ удаагийн сургалт нь урьд өмнө явагдаж байгаагүй шинэ сэдэв байсан гэдэг
утгаараа оролцогчдын хүлээлт өндөр байсан бөгөөд агуулгын хувьд баялаг мөнсонирхолтой байсан учир тэрхүү хүлээлтэд нь нийцсэн, үр өгөөжтэй сургалт болсон
гэдэгт итгэлтэй байна.
3) Үе үеийн бизнесийн сургалт төгсөгчдөдөө зориулсан тусгай семинарыг зохион
байгууллаа

2022 онд Монгол-Японы төвийн үүсэн байгуулагдсаны 20 жилийн ой, Монгол, Японхоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ой, ЖАЙКА-ийн Монгол
дахь Төлөөлөгчийн газар байгуулагдсаны 25 жилийн ой тус тус тохиож байна. Ойн үйлажиллагааны хүрээнд тус төвөөс үе үеийн бизнесийн сургалт төгсөгчдөдөө зориулсан
тусгай семинарыг “МОНГОЛЫН КОМПАНИЙН МЕНЕЖМЕНТЭД ТУЛГАРЧ БУЙАСУУДАЛ, ЯПОНЫ ЖИШЭЭНЭЭС СУРАЛЦАХ НЬ” сэдвийн дор зохион байгууллаа.
Тус семинар нь ЗОЧИН ИЛТГЭГЧДИЙН ИЛТГЭЛ, ПАНЕЛ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ,ЧӨЛӨӨТ УУЛЗАЛТ гэсэн 3 хэсэгтэй зохион байгуулагдсан юм. Семинарыг нээжМонгол-Японы төвийн захирал Ц.Даваадорж мэндчилгээ дэвшүүлсэн ба түүний дараа
МЯТ-ийн ерөнхий зөвлөх Ониши Ёшифүми “Байгууллагын соёлын хүч” сэдвээр,ЖАЙКА-ийн Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын дэд бүтэц, хот байгуулалт, хувийн
хэвшлийн салбар хариуцсан суурин төлөөлөгч Койзүми Тайга “COVID-19-н үед Японкомпаниудын хэрэгжүүлсэн сайн туршлага” сэдвээр, Монголын Кайзэн холбооны дэдерөнхийлөгч Ж.Хишигжаргал “Монгол компаниудын менежментийн тулгамдсан
асуудлууд ба шийдлүүдийн жишээ” сэдвээр тус тус сонирхолтой илтгэлүүдийг тавьсан
юм.

Зураг 18. Тусгай семинарын илтгэгч Ониши Ёшифүми

Зураг 19. Тусгай семинарын зочин панелист

45

4.СУРАЛЦАГЧДЫН ДУУ ХООЛОЙ
1. Ямар шинэчлэл хийхээ мэдэхгүй гацсан байсан тухайн үед яг нүдээ олсон сургалт
байлаа
Монгол-Японы хооронд дипломат харилцааны тогтоосны 50жилийн ойн хүрээнд олон сайхан хөтөлбөр амжилттай хэрэгжиж,миний хувьд бизнесийн үндсэн ангийн сургалтанд хамрагдаж,өөрийгөө нээж, насан туршийн сайхан хамт олонтой болж, бизнесийн
арга барилын цөм ойлголтуудыг олж мэдсэн.
Өмнө нь 2017 онд үйлдвэрлэлийн удирдлага сэдэвт сургалтанд
хамрагдаж, үйлдвэрийн зохион байгуулалт, ажиллах зарчим,үнэлгээний систем, аюулгүй ажиллагаа зэргийн талаар мэдэж авсан.
Зураг 20Мөн түүнчлэн дэлхийд танигдсан брэнд компаниудиас эхлээд японменежментээр одоо үйлдвэрлэлээ эхэлж буй байгууллагуудын туршлагаас хуваалцаж,монгол хүний сэтгэлгээний онцлог, зан чанартай хослуулсан туршлагуудаас хуваалцан,өөрийн үйлдвэртээ амжилттай хэрэгжүүлсэн. Ямар шинэчлэл хийхээ мэдэхгүй гацсан
байсан тухайн үед яг нүдээ олсон сургалт байлаа.
Харин 2022 оны бизнесийн удирдлагын сургалт бол цоо шинэ цогц систем
байсан. Эмч мэргэжилтэй миний хувьд үг хэллэг, нэр томъёо нь эхэндээ шинэлэг
санагдсан ч ‘’Стратегийн менежмент’’ сэдэвт хичээл орсноос хойш сонирхол их татаж,хичээл дээр үзсэн мэдлэгээ яаж хэрэгжүүлэх талаар бодож эхэлсэн дээ. “Хүний нөөцийн
менежмент”-ийн Дашмаа багшийн сургалтаар монгол компаниудын түгээмэл гаргадаг
алдаа, түүнээс хэрхэн сэргийлэх зэрэг бодит тохиолдлууд дээр ажиллаж, манайх яахбайсан бэ гэж бодоход хүргэсэн нь хүний нөөцийн бодлогоо шинэчлэж, өөрчлөлт хийхэд
хүргэсэн. Энэ нь манай компанийн хүн болгон сэтгэлгээгээ өөрчилж нэг зорилгын төлөөүр бүтээлтэй ажиллахад тусалсан юм.
Удирдлагын ангид маань шинэ залуу гарааны бизнесээ эхэлж буй захирлаас
эхлээд зах зээлд байр сууриа аль хэзээний эзэлсэн туршлагатай, мэдлэгтэй, нийгэмд альхэдийнээ хөлөө олсон бизнес эрхлэгч нар байсан нь нэг хамт олон болоход илүү хурдан
нөлөөлсөн. Компаниа амжилттай удирдаж байгаа захирлуудаасаа суралцаж, хамтран
ажиллаж, насан туршийн найз нөхдөө олсондоо маш баяртай байна. Цаашдаа ч гэсэн нэгнэгэндээ тусалж, хамтдаа хөгжинө гэдэгт итгэж байна.
Монгол-Япон төвийн багш, ажилчид, төсөл хэрэгжүүлэгч нарт монголын бизнес
эрхлэгчдийн өөрчлөлт шинэчлэлд оюуны томоохон хувь нэмэр оруулж буйд талархал
илэрхийлье.
Бизнесийн үндсэн сургалтын 22 дахь элсэлтийн Удирдлагын ангийн төгсөгч
“Одь тан ХХК” компанийн гүйцэтгэх захирал Б.Ширчинмаа

46

2. Хүний хүсэл мөрөөдөл, зан чанарт тулгуурласан шинжлэх ухааны үндэслэл
бүхий менежментийн аргачлал нь маш сонирхолтой байсан
Юуны өмнө Монгол-Япон төвийн нийт багш ажилчдадаа
дахин талархал илэрхийлье.

Зураг 21Өнгөрсөн богино хугацаанд байгууллага маань хурдацтай
өргөжин тэлж, анх 5 хүнтэй байгуулагдсанаас хойш 3үйлдвэртэй, 30 гаруй ажилтантай болсон байна. Энэ үедбизнесийн төлөвлөгөө, стратеги болон хүний нөөцийн асуудал
дээр урт хугацааны бөгөөд оновчтой бодлогуудыг гаргаж
компаниа дараагийн түвшинд аваачих зайлшгүй шаардлага
үүссэнийг мэдэрсэн. Яг энэ мөчтэй зэрэгцэн Монгол-Японтөвөөс явуулдаг “Бизнесийн үндсэн сургалт”-д суралцах
боломж олдсон юм.

Тус төвийн “Бизнесийн үндсэн сургалт”-д хамрагдсанаар ажлын байранд
практикаар сурч мэдсэн мэдлэгээ илүү гүнзгийрүүлж, эмх цэгцтэй болгосон. Ингэснээр
шаардлагатай үед сурч мэдсэн мэдлэг, ур чадвараа ашиглахад илүү хялбар, үр дүнтэй
болж чадсан нь ажлын бүтээмжийг маш өндөр болгож өгсөн юм. Уг сургалтаар нийт 4бүлэг хичээл үзсэнээс миний хувьд “Хүний нөөцийн менежмент”-ийн хичээл маш ихтаалагдсан. Хүний хүсэл мөрөөдөл, зан чанарт тулгуурласан шинжлэх ухааны үндэслэл
бүхий менежментийн аргачлал нь маш сонирхолтой байсан бөгөөд өнөө үед Монголын
компаниудад тулгарч буй гол асуудлыг шийдэж чадахуйц мэдлэг олгосон.
Мөн дэлхийн шилдэг Япон маягийн менежментийг байгууллагадаа
нэвтрүүлснээр ажилчдын сэтгэл ханамж, бүтээмжийг сайжруулаад зогсохгүй компанийн
бүтээгдэхүүн үйлчилгээний чанарыг сайжруулж, олон улсын түвшинд хүргэх
боломжийг бий болгосонд маш баяртай байна.
Эцэст нь хэлэхэд Монгол-Япон төвийн сургалтад хамрагдсан үе үеийн төгсөгчид
маань цаашид байнгын эргэх холбоотой байж, урт хугацааны хамтын ажиллагаа,нөхөрлөлийг бий болгоно гэдэгт итгэлтэй байна.
Бизнесийн үндсэн сургалтын 22 дахь элсэлтийн Менежерийн ангийн төгсөгч
“Битумина Монголиа ХХК” компанийн үйл ажиллагаа эрхэлсэн захирал П.Цолмон
3. Сургалтын үр дүнг хамт олонтойгоо хуваалцах нь хэрэгжүүлэхэд хялбар болдог
Арвин туршлагатай, чадварлаг япон багш нарын лекцийг сонсож,багаараа дасгал ажиллаж, нэг анги болон суралцаж буйхүмүүстэй танилцаж, нөхөрлөх сайхан боломжийг олгосон
Монгол - Япон төвийн бизнесийн сургалтын багш нар, сургалтын
зохион байгуулагч, орчуулагч нартаа туйлын талархаж байгаагаа
илэрхийлмээр байна.

Зураг 22Сургалтын хуваарь, зохион байгуулалт, сургалтын танхим, тоног
төхөөрөмж, цайны засварлагаа, орчуулга яг л Япон соёлыг
шингээсэн, тохиромжтой, гүйцэтгэл сайтай, харилцаа хандлагынтал дээр сэтгэгдэл маш өндөр байна.
47

Стратегийн менежмент, Хүний нөөц, Санхүүгийн удирдлага, Маркетингийн
сургалтуудаас өөрийн ажилдаа хэрэгжүүлэх санаанууд маш олон байсан бөгөөд
ажлынхаа хамт олонд сурч мэдсэн зүйлээ тухай бүрт хуваалцдаг байсан.
Цаашид танай төвөөс зохион байгуулагдах үйл ажиллагаа, сургалтад идэвхитэй
хамрагдаж, бусдыгаа уриалж, манлайлж ажиллах болно. Баярлалаа. Баярлалаа.
Баярлалаа.
Бизнесийн үндсэн сургалтын 22 дахь элсэлтийн Менежерийн ангийн төгсөгч
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК Хүний нөөцийн хөгжил,сургалтын хэлтсийн Сургалтын ахлах мэргэжилтэн Ж.Ариунсайхан
4. Төлөвлөлтийг сайн хийж чадвал амьдрал илүү хялбар болдог
Манай компани програм хангамжийн компани бөгөөд
үүсэн байгуулагдаад 9 дахь жилдээ үйл ажиллагаа явуулж
байгаа юм.Компаниа дараагийн түвшинд гаргахад нэг голхүчин зүйл нь удирдлагын мэдлэг ур чадвараас хамаарнагэж боддог. Миний хувьд програм хангамжийн инженер
мэргэжилтэй салбартаа 20 дахь жилдээ ажиллаж байна.
Бизнесийн удирдлагын мэдлэг чадвараа сайжруулах юмсан
Зураг 23гэж бодож байсан. Өмнө энэ сургалтад суусан харилцагч
маань надад санал болгосон юм. Тэгээд судалж үзээд суухаар шийдсэн юм.
Би өөрийнхөө түвшинг мэдэх, шилдэг туршлагуудаас суралцах бизнесийн
удирдлагын мэдлэгээ сайжруулах зорилгоор Монгол-Япон төвийн бизнесийн үндсэн
сургалтад 2022 оны намар хамрагдсан. Багш нараасаа маш их зүйлийг сурч мэдсэн. Энэсургалт нь бизнесийн удирдлагын мастерийн түвшний гол гол хичээлүүдийг богино
хугацаанд чадварлаг багш нараар заалган үздэгээрээ онцлогтой сургалт байсан. Японмонголын төвийн үйл ажиллагаа болон япон багш нараасаа төлөвлөлт, эмх цэгцтэй
байдлын чухлыг илүү ойлгож авсан. Төлөвлөлтийг сайн хийж чадвал амьдрал илүү амархялбар байдаг юм байна гэж ойлгож авсан. Мөн сургалтад сууснаар олон сайхан
хүмүүстэй танилцаж, туршлага солилцож, харилцан бие биенээсээ суралцан, нөхөрлөж
эхэлсэн.
Сурсан мэдсэн зүйлсээсээ стратегийн менежементийг компанидаа 2023 оноос шуудхэрэгжүүлээд эхэлээд явж байна. Мөн үндсэн сургалтад компанийхаа менежментийн
багийн бүх гишүүдээ суулгахаар төлөвлөсөн. Миний хувьд ч мөн цаашид ахисан
түвшний сургалтуудад хамрагдахаар төлөвлөж байна.
Компаниа дараагийн түвшинд гаргахыг хүсэж байгаа бүх бизнес эрхлэгч нартаа энэсургалтыг санал болгож байна.
төгсөгч

Бизнесийн үндсэн сургалтын 22 дахь элсэлтийн Удирдлагын ангийн
Смарт Ложик ХХК, Үүсгэн байгуулагч & Ерөнхий захирал Б.Анхбаяр
48

Ⅱ. ЯПОН ХЭЛНИЙ СУРГАЛТЫН
ТАСАГ

49

1.2022 ОНД ЗОХИОН БАЙГУУЛСАН
ЯПОН ХЭЛНИЙ СУРГАЛТ, СЕМИНАРЫН ТАЙЛАН
Монгол-Японы төвийн Япон хэлний сургалтын тасаг нь 2012 оны 4 сараас Японсангийн япон хэлний боловсролын стандартад /цаашид JF стандарт гэх/ нийцүүлэн
“Япон хэлний сургалт”-ыг зохион байгуулж эхлээд 10 дахь жилээ үдлээ. Сургалтад заажбуй багш нар нь “Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн хэлэлцүүлэг”, “Сургалт дууссаны дараах
тайлангийн хурал”, “Хичээлийн явцын тэмдэглэл”, “Япон хэлний сургалтын тасгийн
багш нарт зориулсан заах аргын сургалт, семинар” зэргээр дамжуулан сургалтын агуулга
болон заах аргын чанарыг хадгалах, сайжруулахад тасралтгүй анхаарсаар байна.
2022 онд коронавирус цар тахлын нөхцөл байдал тогтворжсонтой холбогдуулан
япон хэлний сургалтуудаа жилийн туршид танхимаар зохион байгуулж чадсан билээ.
Гэрээт ажлын хувьд энэ онд ч мөн адил “Тусгай ур чадварын тогтолцоо”-той холбоотой
ажлуудыг үргэлжлүүлэн хийснээс гадна Японы Кёото их сургуулийн iUP хөтөлбөрт
тэнцсэн оюутанд зориулсан япон хэлний сургалт, мөн Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн
оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан шатны бэлтгэл сургалтуудыг амжилттай
зохион байгууллаа.
1) Япон хэлний сургалтын талаар
Япон хэлний сургалт нь дээр дурдсан JF стандартын дагуу явагдаж байгаа болно.
Энэхүү тайлан мэдээ нь 2022 оны 2 сараас 5 сарын хооронд явагдсан хаврын сургалт
болон 5 сараас 7 сарын хооронд явагдсан зуны сургалтын эхний хагас, 7 сараас 8 сарын
хооронд явагдсан зуны сургалтын сүүлийн хагас, 9 сараас 12 сарын хооронд явагдсан
намрын сургалт /сургалт дуусах хугацаа 2023 оны 1 сар/-уудын тайлан болно. Хавар,намрын сургалтуудад суралцагчдын түвшинд тохирсон “Яриа, дүрэм хосолсон цогцсургалт”-ууд болон “Япон хэлний заах аргын сургалт”-ыг явуулж байна. Дээрх
сургалтуудын агуулга болон үр дүнгийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг доорх хүснэгтээс харна
уу. Хавар болон намрын сургалт нь 4 сар орчим үргэлжилдэг ба “Яриа, дүрэм хосолсон
цогц сургалт-1”/суурьгүй анхан шат/-аас “Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-6” /дунд
шат/ хүртэл явагддаг.
Энэ жилийн “Япон хэлний заах аргын сургалт” нь хавар “Япон сангийн японхэлний боловсролын стандартад үндэслэсэн анхан шатны сургалтын үнэлгээ болон
сургалтыг эргэцүүлэн дүгнэх”, намар “Япон сангийн япон хэлний боловсролын
стандартыг ашигласан япон хэлний заах арга зүйн суурь ойлголт” сэдвээр тус тусявагдав. Зуны сургалтын эхний хагаст “Анхан шатны түргэвчилсэн сургалт”-ыг эхлүүлж,зуны сургалтын сүүлийн хагаст “Хүүхдэд зориулсан япон хэлний анхан шатны сургалт”ыг 3 жилийн дараа дахин сэргээж зохион байгуулснаас гадна, “Анхан шатны
түргэвчилсэн сургалт”-ын 3 ангийг нээн хичээллүүлсэн. Мөн намар “11-13 насны
хүүхдэд зориулсан япон хэлний сургалт”-ыг шинээр зохион байгуулсан болно.

502) Хамтран зохион байгуулсан үйл ажиллагааны талаар
2022 онд хамтран зохион байгуулсан үйл ажиллагааны хувьд, 3 сард “Японхэлний боловсролын симпозиум”, 9 сард “Нийгата мужын нэрэмжит япон хэлний уранилтгэлийн тэмцээн”, 11 сард “Сургууль хоорондын япон хэлний уран илтгэлийн 28 дахьудаагийн тэмцээн”, “Монголын япон хэлний сургалт, судалгааны холбооны ээлжит
хурал” зэрэг олон төрлийн үйл ажиллагааг Япон Улсын Элчин Сайдын Яам, Монголын
Япон Хэлний Багш нарын Холбоо болон бусад байгууллагуудтай хамтран зохион
байгууллаа.
2022 онд Япон хэлний сургалтын тасгаас зохион байгуулсан үйл ажиллагаа
Хүснэгт 11: Хавар, зун, намрын сургалтууд
№Сургалтын нэрХугацаа

1Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-1А анги/А1 түвшин/2022/2/92022/5/18

2Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-1B анги/А1 түвшин/2022/2/92022/5/18

3Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-2А анги/А2 түвшний эхний шат/2022/2/92022/5/18

4Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-2B анги/А2 түвшний эхний шат/2022/2/92022/5/18

Агуулга
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сонсох, ярих,унших, бичих 4 чадварыг цогцоор ньэзэмшүүлэх сургалт бөгөөд Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото нюүмон-А1 кацүдоо, рикаи"хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сонсох, ярих,унших, бичих 4 чадварыг цогцоор ньэзэмшүүлэх сургалт бөгөөд Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото нюүмон-А1 кацүдоо, рикаи"хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А1 түвшний япон хэлийг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн А2түвшний эхний шатыг эзэмшүүлэх
зорилго бүхий сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор нь олгох
сургалт юм. Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шокюү-1 А2кацүдоо, рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг
ашиглан сургалтыг зохион байгуулсан.
А1 түвшний япон хэлийг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн А2түвшний эхний шатыг эзэмшүүлэх
зорилго бүхий сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор нь олгох
сургалт юм. Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шокюү-1 А2кацүдоо, рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг
ашиглан сургалтыг зохион байгуулсан.

Багш

Сурал
цагчд
ын
тоо

Г.Ариунболор,О.Булган,Сато Кэйичи

25

Г.Ариунболор,О.Булган,Сато Кэйичи

25

П.Алтанбулаг,Д.Золзаяа,Ц.Онон,Икома Каорү

20

П.Алтанбулаг,Д.Золзаяа,Ц.Онон,Икома Каорү

24

51

5

Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-3А анги/А2 түвшний дунд шат/2022/2/92022/5/18

6Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-3B анги/А2 түвшний дунд шат/2022/2/92022/5/18

7Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-4 /А2түвшний төгсгөлийн шат-B1түвшний эхний шат/2022/2/102022/5/31

8Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-5 /B1түвшин/2022/2/102022/5/24

9Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-6 /B1түвшин/2022/2/102022/5/24

А2 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн
шатны А2 түвшний дунд шатны
мэдлэгийг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото шокюү-2 A2 кацүдоо,рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А2 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн
шатны А2 түвшний дунд шатны
мэдлэгийг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото шокюү-2 A2 кацүдоо,рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А2 түвшний дунд шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан А2 түвшний
төгсгөлийн шат болон B1 түвшний
эхний шатыг эзэмшүүлэх зорилго
бүхий сонсох, ярих, унших, бичих 4чадварыг цогцоор нь олгох сургалт юм.
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шочюүкюү А2/B1"
сурах бичгийг ашиглан сургалтыг
зохион байгуулсан.
B1 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан B1 түвшний
дунд шатыг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото чюүкюү-1 B1" сурах
бичгийг ашиглан сургалтыг зохион
байгуулсан.
B1 түвшний дунд шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан B1 түвшний
төгсгөлийн шатыг эзэмшүүлэх зорилго
бүхий сонсох, ярих, унших, бичих 4чадварыг цогцоор нь олгох сургалт юм.
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото чюүкюү-1 B1"сурах бичгийг ашиглан сургалтыг
зохион байгуулсан.

П.Марал,Д.Золзаяа,Күрияма
Томоюки

11

П.Марал,Д.Золзаяа,Күрияма
Томоюки

12

Д.Мөнхтуяа,Күрияма
Томоюки

13

Д.Мөнхтуяа,Икома Каорү

13

Ц.Онон,Мицүмото
Томоя, Цүрүта
Ясүюки

10

52

10

11

12

13

14

15

Япон хэлний заах аргын
сургалт /B2-C1 түвшин/Япон хэлний анхан шатны
түргэвчилсэн сургалт /А1түвшин/Япон хэлний анхан шатны
түргэвчилсэн сургалт-А анги/А1 түвшин/Япон хэлний анхан шатны
түргэвчилсэн сургалт-B анги/А1 түвшин/Япон хэлний анхан шатны
түргэвчилсэн сургалт-C анги/А1 түвшин/Хүүхдэд зориулсан япон хэлний
анхан шатны сургалт /8-10 нас/2022/3/172022/5/19

1) Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартад тургуурласан
асуудал
шийдвэрлэх
чадварыг
хөгжүүлэхэд чиглэсэн сургалтад "үзсэн
агуулгаа бататгах" шалгалт болон
үнэлгээг хийж чаддаг болох
2) Дасгал даалгавар дээр ажиллах,бусад багш нартай харилцан ярилцах
замаар өөрийн заах арга зүй,боловсролын талаарх үзэл бодлоо
өөрчлөн шинэчлэх

Цүрүта
Ясүюки

8

2022/5/172022/7/5

Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сургалт бөгөөд
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото нюүмон А1 рикаи"сурах бичгийг ашиглан сонсох, ярих,унших, бичих чадваруудыг олгох
сургалт.

Г.Ариунболор,П.Алтанбулаг,Д.Золзаяа,Икома Каорү,Күрияма
Томоюки

12

2022/7/202022/8/30

Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сургалт бөгөөд
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото нюүмон А1 рикаи"сурах бичгийг ашиглан сонсох, ярих,унших, бичих чадваруудыг олгох
сургалт.

О.Булган,Г.Ариунболор,Э.Эрдэнэцэцэ
г, Д.Мөнхтуяа,Д.Золзаяа,Цүрүта
Ясүюки,Күрияма
Томоюки

24

О.Булган,Г.Ариунболор,Ц.Онон,Икома Каорү,Күрияма
Томоюки

26

О.Булган,Г.Ариунболор,Ц.Онон,Икома Каорү,Күрияма
Томоюки

26

П.Марал,Яо Юкико,Күрияма
Томоюки,Сато Кэйичи,Цүрүта
Ясүюки

20

2022/7/202022/8/30

2022/7/202022/8/30

2022/7/212022/8/16

Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сургалт бөгөөд
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото нюүмон А1 рикаи"сурах бичгийг ашиглан сонсох, ярих,унших, бичих чадваруудыг олгох
сургалт.
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сургалт бөгөөд
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото нюүмон А1 рикаи"сурах бичгийг ашиглан сонсох, ярих,унших, бичих чадваруудыг олгох
сургалт.
Япон хэлийг хөгжилтэйгөөр сурах
хүсэлтэй 8-10 насны хүүхдүүдэд
зориулсан сургалт. Мэндчилгээний үгхэллэг, өөрийгөө танилцуулах, гэрбүлээ танилцуулах, дуртай идэх уухзүйлээ хэлэх, өөрийн бие бүтэц, төрсөн
өдөр, хобби зэргийн талаар хэлжсурсан. Мөн хирагана үсгийг уншиж,бичиж сурсан. Катакана үсгээр өөрийн
нэрийг уншиж, бичиж сурсан.

53

16

Хүүхдэд зориулсан марүгото
ядог хэлний анхан шатны
сургалт /11-13 нас, А1 түвшин/2022/9/272022/12/22

17Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-1А анги/А1 түвшин/2022/9/262023/1/9

18

Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-1B анги/А1 түвшин

2022/9/262023/1/9

19Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-2А анги/А2 түвшний эхний шат/2022/9/262023/1/9

20Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-2B анги/А2 түвшний эхний шат/2022/9/262023/1/9

21Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-3А /А2түвшний дунд шат/2022/9/262023/1/9

Япон хэлийг анхлан суралцаж буй 1113 насны хүүхдүүдэд зориулан Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото нюүмон-А1, рикаи" сурах
бичгийг ашиглан сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор ньэзэмшүүлэх сургалт.
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сонсох, ярих,унших, бичих 4 чадварыг цогцоор ньэзэмшүүлэх сургалт бөгөөд Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото нюүмон-А1 кацүдоо, рикаи"хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сонсох, ярих,унших, бичих 4 чадварыг цогцоор ньэзэмшүүлэх сургалт бөгөөд Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото нюүмон-А1 кацүдоо, рикаи"хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А1 түвшний япон хэлийг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн А2түвшний эхний шатыг эзэмшүүлэх
зорилго бүхий сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор нь олгох
сургалт юм. Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шокюү-1 А2кацүдоо, рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг
ашиглан сургалтыг зохион байгуулсан.
А1 түвшний япон хэлийг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн А2түвшний эхний шатыг эзэмшүүлэх
зорилго бүхий сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор нь олгох
сургалт юм. Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шокюү-1 А2кацүдоо, рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг
ашиглан сургалтыг зохион байгуулсан.
А2 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн
шатны А2 түвшний дунд шатны
мэдлэгийг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото шокюү-2 A2 кацүдоо,Г.Ариунболор,Күрияма
Томоюки

12

Д.Золзаяа,О.Булган,Сато Кэйичи

26

Д.Золзаяа,О.Булган,Сато Кэйичи

26

Ц.Онон,Д.Мөнхтуяа,Икома Каорү

26

Ц.Онон,Г.Ариунболор,Цүрүта
Ясүюки

24

П.Марал,Д.Золзаяа,Күрияма
Томоюки

11

54

22

Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-3B /А2түвшний дунд шат/2022/9/262023/1/9

23Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-4 /А2түвшний төгсгөлийн шат-B1түвшний эхний шат/2022/9/272023/1/24

24

Япон хэлний яриа, дүрэм
хосолсон цогц сургалт-5 /B1түвшин/2022/9/272023/1/17

25

Япон хэлний заах аргын
сургалт
/B2-C1 түвшин/2022/9/292022/12/23

рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А2 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан дараагийн
шатны А2 түвшний дунд шатны
мэдлэгийг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото шокюү-2 A2 кацүдоо,рикаи" хэмээх 2 сурах бичгийг ашиглан
сургалтыг зохион байгуулсан.
А2 түвшний дунд шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан А2 түвшний
төгсгөлийн шат болон B1 түвшний
эхний шатыг эзэмшүүлэх зорилго
бүхий сонсох, ярих, унших, бичих 4чадварыг цогцоор нь олгох сургалт юм.
Японсангийн
японхэлний
боловсролын стандартын дагуу бэлтгэн
гаргасан "Марүгото шочюүкюү А2/B1"
сурах бичгийг ашиглан сургалтыг
зохион байгуулсан.
B1 түвшний эхний шатыг эзэмшсэн
суралцагчдад зориулан B1 түвшний
дунд шатыг эзэмшүүлэх зорилго бүхий
сонсох, ярих, унших, бичих 4 чадварыг
цогцоор нь олгох сургалт юм. Японсангийн япон хэлний боловсролын
стандартын дагуу бэлтгэн гаргасан
"Марүгото чюүкюү-1 B1" сурах
бичгийг ашиглан сургалтыг зохион
байгуулсан.
1) Хоёр дахь хэл эзэмшихүйн онолболон Япон сангийн япон хэлний
боловсролын стандартыг ашигласан
япон хэлний заах арга зүйн суурь
ойлголтод суралцах
2) Анхан шатны япон хэлний нэгжхичээлийн
хөтөлбөрийг
боловсруулахад суралцаж, өөрийн
боловсруулсан хөтөлбөрт үндэслэн
жишиг хичээлийг заахП.Марал,Д.Золзаяа,Күрияма
Томоюки

10

П.Марал,Икома Каорү

20

Д.Мөнхтуяа,Икома Каорү

16Цүрүта
Ясүюки

9449

Хүснэгт 12: Тусгай сургалт, семинарууд
№1Сургалтын нэрМарүгото япон хэлний 1удаагийн танилцуулах хичээл

Хугацаа

Агуулга

2022/1/18"Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-1"-тсуралцах хүсэлтэй хүмүүст зориулан,японоор мэндэлж, өөрийгөө танилцуулж
сурахаас гадна Япон сангийн японхэлний боловсролын стандартын дагуу

Багш болон
хариуцсан
ажилтан

П.Марал

Орол
цогчд
ын
тоо
3

55

бэлтгэн гаргасан "Марүгото" сурах бичиг
болон сургалтын талаарх танилцуулгыг
багтаасан.
ЕБС-ийн япон хэлний багш нартзориулсан заах аргын сургалт2022
2

3

4

5

*Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн үүсгэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан
цахим сургалт
Марүгото сургалтын
суралцагчдад зориулсан ханзүсэг сурахын өмнөх удиртгал
хичээл
Японы залуу хамтлаг болох
"ChakaLand" хамтлаг болон
Монгол-Японы төвийн япон хэлсуралцагчдын танилцах уулзалт

Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр
хотын "Мэргэд" сургууль дээрзохион байгуулсан япон хэлний
сургалтын үйл ажиллагаатай
танилцах, зөвлөгөө өгөх аргахэмжээ болон японы соёлын
танилцуулах сургалт

2022/1/102022/1/14

2022/2/25,3/2, 5/27,
8/1, 10/7,
10/17
Нийт 6 удаа2022/3/10

2022/3/132022/3/16*Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн үүсгэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа

Монгол-Японы төвийн японхэлний сургалт төгсөгчдөд
зориулсан соёлын өдөрлөг
6

7*Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн үүсгэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа

Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн
оюутнуудад зориулсан японхэлний анхан шатны бэлтгэл
сургалт
*Гэрээт сургалт

2022/5/21

2022/5/22022/8/11"Сонирхолтой хичээл" сэдвийн хүрээнд
ЕБС-ийн япон хэлний багш нартзориулан заах аргын сургалтыг зохион
байгуулж, Монгол орон даяар японхэлний
боловсролыг
сурталчлах,чанаржуулахад хувь нэмэр оруулсан.
Үүний зэрэгцээ, ЕБС-ийн япон хэлний
багш
нарын
харилцаа
холбоог
бэхжүүлэхэд хүчин чармайлт гаргасан.

Мицүмото
Томоя,
Э.Эрдэнэцэцэг

41Ханз үсгийн түүх, гарал үүсэл, канаболон ханз үсгийн ялгаа, ханз үсгийн тоо,ангилал, ханзны дүрс хэлбэр, ханзны
түлхүүр, унших бичих арга зэргийн
талаарх тайлбар хичээл

Г.Ариунболор,О.Булган,Д.Золзаяа,Ц.Онон

297"ChakaLand"хамтлаг,Мицүмото
Томоя, О.Булган

67Цүрүта Ясүюки,Д.Мөнхтуяа,Г.Ариунболор,Э.Урангоо,Б.Ууганбаяр

284

Зохион
байгуулсан:ЯХСТХамтран
ажилласан:НСХАТ, БСТ

350

Д.Мөнхтуяа,О.Булган,Д.Золзаяа, СатоКэйичи

15Окинава болон Монголын талаарх асуулт
хариултын
тэмцээн,японхэлсуралцагчдын
сонирхсон
асуултад
хариулах, хамт зураг авахуулах гэсэн
агуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.
Үйл ажиллагааны хүрээнд дараах
ажлуудыг зохион байгуулсан. Үүнд:‐Японхэлний
сургалтын
үйлажиллагаатай танилцах, япон хэлний
хичээлд сууж үзэн багшид зориулан заахаргынзөвлөгөөөгөх‐ Сурагчдад зориулан "Япон хэлний
түвшин тогтоох жишиг шалгалт"-ын N4N5 түвшнийг зохион байгуулах, японд
суралцах талаар зөвлөгөө өгөх, "Японорныг хэн сайн мэдэх вэ" асуулт
хариултын тэмцээнийг зохион байгуулах,
япон
анимэ
үзэх
‐ Оригами хийх, кэндама тоглох, юката
өмсөж зургаа авахуулах, бийрэн бичлэг
бичих зэрэг япон соёлын танилцуулах
хичээлийг зохион байгуулах
Өдөрлөгийн хүрээнд дараах 7 төрлийн
соёлын арга хэмжээг зохион байгуулсан.
Үүнд:1) Япон тоглоом “Кэндама” тоглох
2) Нинжагийн хувцас өмсөж, дүрдхувирах
3) “Садоо” буюу цайны ёслолтой
танилцах
4) “Фүрошики” буюу япон баглаа
боодлын соёлд суралцах
5) Японы үндэсний хувцас “юката”өмсөж зургаа авахуулах
6) Танин мэдэхүйн асуулт хариултын
тэмцээн
7) Талархлын сэтгэгдэл үлдээх булан
Япон хэлийг анхлан суралцаж буйхүмүүст зориулсан сонсох, ярих, унших,бичих 4 чадварыг цогцоор нь эзэмшүүлэх
сургалт бөгөөд Япон сангийн японхэлний боловсролын стандартын дагуу
бэлтгэн гаргасан "Иродори хэрэглээний
япон хэл" /А1 түвшний суурь шат/ сурах
бичгийг ашиглан сургалтыг зохион
байгуулсан.

56

8Кёото их сургуулийн iUPхөтөлбөрт элсэн орогчид
зориулсан япон хэлний бэлтгэл
сургалт-2022*Гэрээт сургалт

2022/6/132022/8/22

Кёото их сургуулийн iUP хөтөлбөрт
элсэн орогчид зориулсан япон хэлний
гэрээт сургалт бөгөөд Япон сангийн японхэлний боловсролын стандартын дагуу
бэлтгэн гаргасан "Марүгото Япон хэл басоёл" /чюүкюү-2, B1/ сурах бичиг болон
"Минна но нихонго" /чюүкюү-1/ сурах
бичгийг ашиглан, суралцагчийн сонсох,ярих, унших, бичих 4 чадварыг цогцоорнь хөгжүүлэхийг зорьсон.

9Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн япон хэлний
түвшин тогтоох жишиг шалгалт
/N4 түвшин/*"BNМ-MEIRAI" Гадаад хэлний
сургалтын төвийн хүсэлтээр

2022/1/28、
9/16

JLPT шалгалтын N5 түвшний жишиг
шалгалт
/Хэлний мэдлэг-үсэг, үгийн сан, хэлний
мэдлэг-дүрэм, уншиж ойлгох чадвар,сонсож ойлгох чадвар/Р.Алтанбулаг,Д.Мөнхтуяа

21

10Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн япон хэлний
түвшин тогтоох жишиг шалгалт
/N4, N5 түвшин/*Эрдэнэт хотын "Билэгт өргөө"сургуулийн хүсэлтээр

2022/5/30

JLPT шалгалтын N4, N5 түвшний жишиг
шалгалт
/Хэлний мэдлэг-үсэг, үгийн сан, хэлний
мэдлэг-дүрэм, уншиж ойлгох чадвар,сонсож ойлгох чадвар/Р.Алтанбулаг,Д.Мөнхтуяа

23

11Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн япон хэлний
түвшин тогтоох жишиг шалгалт
/N1-N5 түвшин/2022/4/252022/6/9

N1-N5түвшний
жишигшалгалт
/Хэлний мэдлэг-үсэг, үгийн сан, хэлний
мэдлэг-дүрэм, уншиж ойлгох чадвар,сонсож ойлгох чадвар/12Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн япон хэлний
түвшин тогтоох жишиг шалгалт
/N1-N5 түвшин/2022/10/242022/11/16

N1-N5түвшний
жишигшалгалт
/Хэлний мэдлэг-үсэг, үгийн сан, хэлний
мэдлэг-дүрэм, уншиж ойлгох чадвар,сонсож ойлгох чадвар/13Япон хэлний сургалтын
тайлангийн хурал

2022/1/20

2021 оны намрын сургалтын тайлан
хэлэлцүүлэг, 2022 оны хаврын сургалтын
хуваарь нягтлах, мэдээлэл солилцох

14Япон хэлний сургалтын
тайлангийн хурал

2022/6/2

2022 оны хаврын сургалтын тайлан
хэлэлцүүлэг, 2022 оны зуны сургалтын
хуваарь нягтлах, мэдээлэл солилцох

Ц.Онон,Э.Эрдэнэцэцэг,Цүрүта Ясүюки,Күрияма
Томоюки

1

Э.Эрдэнэцэцэг,Д.Мөнхтуяа,Г.Ариунболор,П.Алтанбулаг
Д.Мөнхтуяа,Г.Ариунболор,П.Алтанбулаг,П.Марал,О.Булган,Б.Буманцэцэг
Хурал болон
хурлын
тэмдэглэл
хөтлөгч:Э.Эрдэнэцэцэг
Хуралд
оролцогчид:Сургалт
хариуцсан багшнарХурал хөтлөгч:П.Алтанбулаг
Хурлын
тэмдэглэл
хөтлөгч:Г.Ариунболор
Хуралд
оролцогчид:Сургалт
хариуцсан багш
нар

57

118

95

12

11

Хурал хөтлөгч:Э.Эрдэнэцэцэг
Хурлын
тэмдэглэл
хөтлөгч:Күрияма
Томоюки
Хуралд
оролцогчид:Сургалт
хариуцсан багшнар
Д.Мөнхтуяа,П.Алтанбулаг,Г.Ариунболор,П.Марал,О.Булган
Д.Мөнхтуяа,Г.Ариунболор,П.Марал,О.Булган

15Япон хэлний сургалтын
тайлангийн хурал

2022/9/92022 оны зуны сургалтын тайлан
хэлэлцүүлэг, 2022 оны намрын сургалтын
хуваарь нягтлах, мэдээлэл солилцох

16

2022 оны хаврын сургалтын
өмнөх анги хуваарилах шалгалт

2022/1/112022/2/7

Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт 2-6гийн элсэлтийн өмнөх анги хуваарилах
шалгалт

17

2022 оны намрын сургалтын
өмнөх анги хуваарилах шалгалт

2022/9/72022/9/26

Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт 2-6гийн элсэлтийн өмнөх анги хуваарилах
шалгалт

Япон хэлний сургалтын тасгийн
багш нарт зориулсан заах аргын
сургалт, семинар

2022/1/6,
1/20, 2/17,
2/24, 3/17,
3/24, 4/7,
4/21, 5/5,
5/26, 6/2,
6/16, 10/18,
11/22,
11/29, 12/16
Нийт 16удааМонгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийнтөв Япон сангийн хэлний төвийн сургалт
хариуцсан багш нарт зориулан японхэлний боловсрол, заах аргын талаарх
мэдлэгээ
өргөжүүлэх,харилцан
мэдээллээ хуваалцах зорилготой сургалт
бөгөөд сурч мэдсэн зүйлээ өөрийн
хичээлд хэрэгжүүлэхэд чиглэсэн сургалт.

Мицүмото
Томоя, Цүрүта
Ясүюки

123

2022/9/28,
9/29

Төвийн ерөнхий танилцуулга, тасгуудынүйл ажиллагааны танилцуулга, багуудынүйл ажиллагааны танилцуулга, шинэажилтны баримтлах дүрэм журам, шинэажилтнаас хүсэх хүлээлт, япон хэлний
сургалтын тасаг доторх ажлын агуулга
болон бусад тайлбар, ажлаа хүлээн авахгэсэнагуулгатайгаар
зохион
байгуулагдсан.

Захирал,тасгийн дарга
нар, багуудын
дарга нар3Семинарын сэдэв: "Япон улсад ажиллаж
амьдарч буй гадаадын иргэдэд тулгардаг
соёлын
ялгаатай
байдал
болонхарилцааны үл ойлголцол"Семинарын
зочин багш:Асами Ичиро
/“Найтэй
Бридж” ХХК-ийТУЗ-ийн дарга,Японы засгийн
газрын
хэрэгжүүлэгч
агентлаг Японсангийн зочин
багш, Японы
гадаад
худалдааг
дэмжих
байгууллагаJETRO-ынгадаад ажилтны
хүний нөөцийн
салбарын
зөвлөх
мэргэжилтэн/

91

18

19

20

Шинэ ажилтанд зориулсан
сургалт

“Тусгай ур чадвартай ажилтан
тогтолцоо” гэрээт ажлын хүрээнд
зохион байгуулсан тусгай
семинар

2022/3/16

58

7

78

64

21

22

23

24

25

26

Япон сангийн япон хэлний суурь
мэдлэгийн шалгалт /JFT-Basic/ын удирдамж семинар

Япон сангийн япон хэлний суурь
мэдлэгийн шалгалт /JFT-Basic/ын удирдамж семинар
*Цахим семинар

Япон сангийн япон хэлний суурь
мэдлэгийн шалгалт /JFT-Basic/ын удирдамж семинар
*Цахим семинар

Япон сангийн япон хэлний суурь
мэдлэгийн шалгалт /JFT-Basic/ын удирдамж семинар
*Цахим семинар

Япон сангийн япон хэлний суурь
мэдлэгийн шалгалт /JFT-Basic/ын удирдамж семинар

"Иродори хэрэглээний япон хэл"сурах бичгийг ашигласан заахаргын семинар
*Цахим семинар

2022/1/27

JFT-Basic шалгалтын талаарх ерөнхий
тайлбар, тестийн зорилго, зорилтот
хүмүүс, тестийн хэлбэр, компьютерийн
дэлгэц дээрх зураглал, түүний бүтэц,түвшний үзүүлэлт, тестийн дүнг хэрхэн
харах тухай тайлбар, тестийн ерөнхий
загварыг танилцуулах, "Иродори онлайн
сургалт"-ын талаарх товч танилцуулга,асуулт
хариултын
цаггэсэнагуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.

П.Алтанбулаг,О.Булган

13

2022/3/12

JFT-Basic шалгалтын талаарх ерөнхий
тайлбар, тестийн зорилго, зорилтот
хүмүүс, тестийн хэлбэр, компьютерийн
дэлгэц дээрх зураглал, түүний бүтэц,түвшний үзүүлэлт, тестийн дүнг хэрхэн
харах тухай тайлбар, тестийн ерөнхий
загварыг танилцуулах, "Иродори онлайн
сургалт"-ын талаарх товч танилцуулга,асуулт
хариултын
цаггэсэнагуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.

П.Алтанбулаг

16

2022/5/17

JFT-Basic шалгалтын талаарх ерөнхий
тайлбар, тестийн зорилго, зорилтот
хүмүүс, тестийн хэлбэр, компьютерийн
дэлгэц дээрх зураглал, түүний бүтэц,түвшний үзүүлэлт, тестийн дүнг хэрхэн
харах тухай тайлбар, тестийн ерөнхий
загварыг танилцуулах, "Иродори онлайн
сургалт"-ын талаарх товч танилцуулга,асуулт
хариултын
цаггэсэнагуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.

П.Алтанбулаг

29

2022/8/11

JFT-Basic шалгалтын талаарх ерөнхий
тайлбар, тестийн зорилго, зорилтот
хүмүүс, тестийн хэлбэр, компьютерийн
дэлгэц дээрх зураглал, түүний бүтэц,түвшний үзүүлэлт, тестийн дүнг хэрхэн
харах тухай тайлбар, тестийн ерөнхий
загварыг танилцуулах, "Иродори онлайн
сургалт"-ын талаарх товч танилцуулга,асуулт
хариултын
цаггэсэнагуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.

О.Булган

35

2022/11/23

JFT-Basic шалгалтын талаарх ерөнхий
тайлбар, тестийн зорилго, зорилтот
хүмүүс, тестийн хэлбэр, компьютерийн
дэлгэц дээрх зураглал, түүний бүтэц,түвшний үзүүлэлт, тестийн дүнг хэрхэн
харах тухай тайлбар, тестийн ерөнхий
загварыг танилцуулах, "Иродори онлайн
сургалт"-ын талаарх товч танилцуулга,асуулт
хариултын
цаггэсэнагуулгатайгаар зохион байгуулагдсан.

О.Булган,Б.Буманцэцэг

28

2022/4/25,
4/26, 4/29,
5/9, 5/10"Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичгийн агуулга, онцлог, заах аргын
талаарх үндсэн ойлголтуудыг олгох
сургалт юм. Сургалт нь загвар хичээлд
оролцон, хичээлийн талаарх санал
сэтгэгдлээ
хуваалцах,суралцагчид
өөрсдөө сурах бичгийг ашиглан хичээл
зааж үзэх, заасан хичээлийнхээ талаар
харилцан санал бодлоо солилцох,сургалтын талаарх ерөнхий дүгнэлт хийхгэсэн хэсгүүдээс бүтнэ.

Цүрүта Ясүюки,Т.Баасанжаргал
П.Алтанбулаг,О.Булган

1559Цүрүта Ясүюки,Т.Баасанжаргал
О.Булган,Э.Эрдэнэцэцэг

14Цүрүта Ясүюки,Т.Баасанжаргал
О.Булган,Э.Эрдэнэцэцэг

16

2022/8/12"Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичгийг түгээн дэлгэрүүлэх, Японсангийн япон хэлний суурь мэдлэгийн
/JFT-Basic/ шалгалтад тэнцэх Монгол
суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд туслах
зорилгоор "Иродори япон хэлний онлайн
сургалтын"-ын талаарх ерөнхий ойлголт
өгөх, хэрхэн хэрэглэх аргыг сурч, дасгал
даалгавар ажиллаж үзсэн.

П.Алтанбулаг

20

2022/10/31"Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичгийг түгээн дэлгэрүүлэх, Японсангийн япон хэлний суурь мэдлэгийн
/JFT-Basic/ шалгалтад тэнцэх Монгол
суралцагчдын тоог нэмэгдүүлэхэд туслах
зорилгоор "Иродори япон хэлний онлайн
сургалтын"-ын талаарх ерөнхий ойлголт
өгөх, хэрхэн хэрэглэх аргыг сурч, дасгал
даалгавар ажиллаж үзсэн.

О.Булган,Б.Буманцэцэг

7Мицүмото
Томоя

2Мицүмото
Томоя

1Мицүмото
Томоя

2

27

"Иродори хэрэглээний япон хэл"сурах бичгийг ашигласан заахаргын семинар

2022/9/14,
9/15, 9/16,
9/19, 9/20

28

"Иродори хэрэглээний япон хэл"сурах бичгийг ашигласан заахаргын семинар

2022/12/7,
12/8, 12/9,
12/12,
12/13

29

30

31

32

“Иродори япон хэлний онлайн
сургалт”-ын танилцуулах хичээл
*Шинэ үйл ажиллагаа

“Иродори япон хэлний онлайн
сургалт”-ын танилцуулах хичээл

Япон хэлний заах аргын
ганцаарчилсан зөвлөгөө
/"Монгол тэмүүлэл" сургуулийн
хүсэлтээр/Япон хэлний заах аргын
ганцаарчилсан зөвлөгөө
/Монгол-Оросын хамтарсан 3-рсургуулийн хүсэлтээр/2022/1/19

2022/1/20

Япон хэлний заах аргын
ганцаарчилсан зөвлөгөө
33/Монгол-Оросын хамтарсан 3-рсургууль болон Монгени
цогцолбор сургуулийн хүсэлтээр/"Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичгийн агуулга, онцлог, заах аргын
талаарх үндсэн ойлголтуудыг олгох
сургалт юм. Сургалт нь загвар хичээлд
оролцон, хичээлийн талаарх санал
сэтгэгдлээ
хуваалцах,суралцагчид
өөрсдөө сурах бичгийг ашиглан хичээл
зааж үзэх, заасан хичээлийнхээ талаар
харилцан санал бодлоо солилцох,сургалтын талаарх ерөнхий дүнгэлт хийхгэсэн хэсгүүдээс бүтнэ.
"Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичгийн агуулга, онцлог, заах аргын
талаарх үндсэн ойлголтуудыг олгох
сургалт юм. Сургалт нь загвар хичээлд
оролцон, хичээлийн талаарх санал
сэтгэгдлээ
хуваалцах,суралцагчид
өөрсдөө сурах бичгийг ашиглан хичээл
зааж үзэх, заасан хичээлийнхээ талаар
харилцан санал бодлоо солилцох,сургалтын талаарх ерөнхий дүнгэлт хийхгэсэн хэсгүүдээс бүтнэ.

2022/1/28

Кембрижийн сургалтын хөтөлбөрийн ASтүвшинд
тохирсон
сурах
бичиг
("Иродори хэрэглээний япон хэл" сурах
бичиг, "Минна но нихонго" сурах бичиг,ASтүвшний
өмнөхшалгалтын
материалууд)-ийн талаар зөвлөгөө өгчярилцсан.
Цагийн хуваарийн өөрчлөлтийг хэрхэн
шийдвэрлэх, соёлын хичээлийг хэрхэн
нэвтрүүлэх болон заах арга зүйн шинэлэг
санаа, шинэлэг арга барилын талаар
зөвлөгөө өгч ярилцсан.
Япон улсад суралцахад чиглэсэн МонголЯпоны төвөөс явуулж буй үйлажиллагааны
талаар,сурагчдад
зориулсан мэдээ мэдээлэл, Японд
суралцагчдад зориулсан шалгалт EJUболонзасгийн
газрын
тэтгэлэгт
шалгалтанд сурагчдаа хэрхэн бэлдэж
чиглүүлэх талаар зөвлөгөө өгч ярилцсан.

60

34

Япон хэлний заах аргын
ганцаарчилсан зөвлөгөө
/Монгол-Оросын хамтарсан 3-рсургуулийн хүсэлтээр/2022/2/1

Сургуулийн сургалтын цогц хөтөлбөр,анги тус бүрийн сургалтын зорилго баүнэлгээ, анги тус бүрийн сургалтын
хөтөлбөр, сургалтын хэрэглэгдэхүүний
талаар зөвлөгөө өгч ярилцсан.

Мицүмото
Томоя

1
1903

Хүснэгт 13: Бусад байгууллагатай хамтран зохион байгуулсан үйл ажиллагаа
№

1

2

3

4

Үйл ажиллагааны нэрМонголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
105 дахь удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/Монголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
106 дахь удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/Монголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
107 дахь удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/Монголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
108 дахь удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/Хугацаа

Агуулга

2022/2/19

1) "Анхан шатны сүүлийн хагасын
дүрмийг хэрхэн заах болон заах аргазүйгээ сайжруулах тал дээр хэрхэн
ажилласан тухай - Яриа, дүрэм хосолсон
цогц сургалт-3-ын жишээн дээр" сэдэвт
илтгэл болон асуулт хариулт
2) Япон хэлний "бусдаар үйлдүүлэх
хэв"-ийг хэрхэн заах талаарх багийн
хэлэлцүүлэг

2022/4/16

Илтгэлийн сэдэв:1) "Хоёрдогч хэлээр дүрмийн мэдлэгийголж авах үйл явц - Үйл үгийн -тэхэлбэрийн хэрэглээний тухайд"2) "Ханз үсгийн зурагт ном бүтээх
тухай"

2022/5/28

Илтгэлийн сэдэв: "Монголын ЯпонХэлний Багш нарын Холбооны 20212022 оны хичээлийн жилийн үйлажиллагааны тайлан" /Япон хэлний
боловсролын симпозиум, Сургууль
хоорондын уран илтгэлийн тэмцээн,Ханзны наадам, Япон хэлний түвшин
тогтоох шалгалт /JLPT/, Японд
суралцагчдад зориулсан шалгалт /EJU/,Монголын япон хэлний сургалт
судалгааны холбооны ээлжит хурлууд,Ханзны унших ном боловсруулсан
талаарх тайлан/2022/9/24

Илтгэлийн сэдэв:1) "Шинэ Монгол Технологийн
Коллежийн зуны сургалтын талаар"2) "Хичээлээс гадуурх сурагчдыг
идэвхжүүлэх үйл ажиллагааны арга зүйнталаар"Илтгэгч
болонхариуцсан
багшИлтгэгч:П.Марал,Күрияма
Томоюки
/Монгол-Японы
хүний нөөцийн
хөгжлийн
төвийн японхэлний багш/Илтгэгч:Н.Баярмаа
/МУБИС-ийняпон хэлний
багш/,
Наканиши
Рэйко /Монгени
цогцолбор
сургуулийн
япон хэлний
багш/

Орол
цогчд
ын
тоо

14

16

Илтгэгч:Э.Батжаргал
/Монголын
Япон Хэлний
Багш нарын
Холбооны
тэргүүн/11Илтгэгч:У.Солонго
/Шинэ Монгол
Технологийн
Коллежийн японхэлний багш/,Огава Нобүхиро
/Эрдэнэт хотын
"Маргад" дээдсургуулийн
япон хэлний
багш/

19

61

5

6

Монголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
109 дэх удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/Монголын япон хэлний
сургалт судалгааны холбооны
110 дахь удаагийн хурал
/Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоотой хамтарсан үйлажиллагаа/2022/10/22

Илтгэлийн сэдэв:1) "Сурах үйлийг идэвхжүүлэх үйлажиллагааны талаар"2) "Сурах үйлийг идэвхжүүлэх үйлажиллагааны талаар - Ярианы
хичээлийн тухайд"3) "Ханз үсгийн зурлагыг хэрхэн заахтухай"

Илтгэгч:Шимизү Шинго
/Шинэ Монгол
Харүмафүжи
сургуулийн
Япон хэлний
багш/,
Д.Лувсанжаргал
/18-р
сургуулийн
япон хэлний
багш/,
Маки Күмико
/Монголын
Япон Хэлний
Багш нарын
Холбоо/19

2022/12/17

Илтгэлийн сэдэв:1) "Ой тогтоолтын мнемоник аргаашиглан япон хэлний анхан шатны
суралцагчдын үгийн санг нэмэгдүүлэхнь"2) Багшид зориулсан мэдээлэл, зөвлөмж:""Ва" ба "га" нөхцлийн ялгаа: Монгол
суралцагчдад тэдгээрийг хэрхэн заахтухай"

Илтгэгч:Д.Оюунсүрэн
/МУИС-ынмагистр/,Ц.Онон /МУИСийн япон хэлний
багш/

13

Япон хэлний боловсролын 14дэх удаагийн симпозиум

7*Япон Улс, Монгол Улсын
хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ой,Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн үүсгэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа

2022/3/5/Зохион байгуулагч: Монголын
Япон Хэлний Багш нарын
Холбоо
Хамтран зохион байгуулагч:Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төв, Япон улсын
засгийн газрын хэрэгжүүлэгч
агентлаг Япон санДэмжигч: Япон улсын Элчин
Сайдын Яам/8"2022 оны Нийгата мужийн
нэрэмжит япон хэлний уранилтгэлийн тэмцээн”-ий өмнөх
бэлтгэл

Зочин багшийн илтгэлийн сэдэв:"Япон хэлний сургалтын хөтөлбөр-ICTсургалтын хөгжил ба багшийн үүрэг-"999Симпозиумын
зохион
байгуулах
комисс

2022/9/16

Тэмцээний өмнөх бэлтгэл

Тэмцээний
зохион
байгуулах
комисс

2022/9/17

Монголд япон хэл суралцаж буй их дээдсургуулийн оюутан залуусыг дэмжих,тэдэнд Нийгата мужийг танилцуулах
зорилгоор Нийгата мужийн нэрэмжит
“Япон хэлний уран илтгэлийн тэмцээн”ийг хамтран зохион байгуулсан.
Уралдаанд их дээд сургуулийн нийт 8оюутан "Япон улстай найрамдалт
харилцаагаа хэрхэн өргөжүүлэн
хөгжүүлэх вэ" сэдвээр илтгэл тавьсан.

Тэмцээний
зохион
байгуулах
комисс

"2022 оны Нийгата мужийн
нэрэмжит япон хэлний уранилтгэлийн тэмцээн”*Япон Улс, Монгол Улсын
хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа
/Зохион байгуулагч: Нийгата
мужийн Олон улсын хамтын
ажиллагааны нийгэмлэг
Хамтран зохион байгуулагч:Симпозиумын сэдэв:“Монгол дахь япон хэлний сургалтын
хөтөлбөр-ICT-гийнхэрэглээ ба цаашдын төлөв”Зочин илтгэгч:Тагүчи Мана/Кёотогийн ИхСургуулийн
Дээдболовсролын
судалгаа,хөгжлийн
төвийн дэдпрофессор/

62

10

60

Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төв, МонголНийгатагийн хамтын
ажиллагааны нийгэмлэг
Дэмжигч: Япон Улсын Элчин
Сайдын Яам, ЖАЙКА-ийнМонгол дахь төлөөлөгчийн газар,Нийгата муж, Нийгата-Монголын
найрамдлын нийгэмлэг/6 дахь удаагийн ханзны наадам
*Япон Улс, Монгол Улсын
хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа
10

11

12

13

/Зохион байгуулагч: Монголын
Япон Хэлний Багш нарын
Холбоо, Наран бүрэн сургууль,18-р сургууль
Хамтран зохион байгуулагч:Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төв, МУБИС, НХУС,Дорно дахины хэлний тэнхим
Дэмжигч: Япон улсын Элчин
Сайдын Яам/"Сургууль хоорондын японхэлний уран илтгэлийн 28 дахьудаагийн тэмцээн"-ий зохион
бичлэгийн шалгаруулалт

"Сургууль хоорондын японхэлний уран илтгэлийн 28 дахьудаагийн тэмцээн"-ийярилцлагын шалгалт

"Сургууль хоорондын японхэлний уран илтгэлийн 28 дахьудаагийн тэмцээн"-ий өмнөх
бэлтгэл

2022/10/15

Япон хэлний сургалт явуулж буй ЕБСийн дунд зохион байгуулдаг ханзны
наадам. Дунд болон ахлах ангийн
сурагчдын ангиллаар 1 багт 3сурагчтайгаар хуваагдаж, хоорондоо
мэдлэг чадвараа сорьж уралдсан.

Цүрүта Ясүюки,Күрияма
Томоюки

90

2022/10/29

Тэмцээнд оролцохоор зохион бичлэгээ
ирүүлсэн ахлах ангийн 29 сурагчаас 15сурагч, их дээд сургуулийн 13 оюутнаас
10 оюутан зохион бичлэгийн сонгон
шалгаруулалтад тэнцсэн. Зохион
бичлэгийн сэдэв: Ахлах ангийн ангилал:"Алдаанаасаа суралцсан зүйл", оюутны
ангилал: "Орон зай""Сургууль
хоорондын японхэлний уранилтгэлийн 28дахь удаагийн
тэмцээн"-ийзохион
байгуулах
комисс

42

2022/11/5

Зохион бичлэгийн сонгон
шалгаруулалтаас тунаж үлдсэн ахлах
ангийн 15 сурагч, их дээд сургуулийн 13оюутнаас ярилцлагын шалгалтыг авч,ахлах ангийн 9 сурагч, их дээдсургуулийн 8 оюутан төгсгөлийн
шалгаруулалт болох илтгэлийн тэмцээнд
оролцохоор болсон.

"Сургууль
хоорондын японхэлний уранилтгэлийн 28дахь удаагийн
тэмцээн"-ийзохион
байгуулах
комисс

28

2022/11/17

Тэмцээний өмнөх бэлтгэл

"Сургууль
хоорондын японхэлний уранилтгэлийн 28дахь удаагийн
тэмцээн"-ийзохион
байгуулах
комисс

17

2022/11/19

Зохион бичлэг болон ярилцлагын
шалгалтын дүнгээр тунаж үлдсэн ахлах
ангийн 9 сурагч, их дээд сургуулийн 8оюутан илтгэл тавьсан.
Илтгэлийн сэдэв: Ахлах ангийн ангилал:"Алдаанаасаа суралцсан зүйл", Оюутны
ангилал: "Орон зай""Сургууль
хоорондын японхэлний уранилтгэлийн 28дахь удаагийн
тэмцээн"-ийзохион
байгуулах
комисс

125"Сургууль хоорондын японхэлний уран илтгэлийн 28 дахьудаагийн тэмцээн"14*Хайбрид хэлбэрийн тэмцээн
*Япон Улс, Монгол Улсын
хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ой,Монгол-Японы хүний нөөцийн

63хөгжлийн төвийн үүсгэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа
/Хамтран зохион байгуулагч:Япон улсын элчин сайдын яам,Монголын Япон Хэлний Багшнарын Холбоо, ШУТИС-ийнгадаад хэлний институт, МонголЯпоны хүний нөөцийн хөгжлийн
төв, Япон санДэмжигч: Монгол дахьяпончуудын холбоо, Монгол
Японы худалдааны танхим/Япон фестиваль Монголд-202215*Япон Улс, Монгол Улсын
хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулсан үйлажиллагаа

2022/8/20,8/21

Төвийн үйл ажиллагааг танилцуулах
хэсэгт жилийн турш явагдах японхэлний сургалтууд болон намрын
сургалтаа танилцуулж, сурталчилгаа
хийсэн.

Э.Эрдэнэцэцэг,П.Марал,О.Булган

456

1019

Хүснэгт 14: Япон хэлний сургалтад хамрагдсан суралцагчдын тоо
2021 он

2022 он

Хаврын сургалт

119

161

Зуны сургалт

34

108

Намрын сургалт

109

180

Нийт

262

449

Хүснэгт 15: Тусгай
сургалтад хамрагдсан
хүний тооТусгай сургалт

График 6: Япон хэлний сургалтад
хамрагдсан сургалцагчдын тооХүснэгт 16: Бусад байгууллагатай
хамтран зохион байгуулсан үйлажиллагаанд оролцсон хүний тоо

2021 он

2022 он

796

1,903

Хамтарсан үйлажиллагаа

2021 он

2022 он

482

1,019

64

График 7: Тусгай сургалт

График 8: Хамтарсан үйлажиллагаа

Ⅱ. ОНЦЛОХ МЭДЭЭ
1) 2022 оны зуны “8-10 насны хүүхдэд зориулсан япон хэлний сургалт”
2022 оны 7 сарын 21-ээс 8сарын 16-ны хооронд “8-10 насны
хүүхдэд зориулсан япон хэлний
сургалт”зохион
байгуулагдав.
Энэхүү сургалт нь 2019 ондявагдсанаас хойш 2 жилийн туршкорона вирус цар тахлын нөлөөгөөр
завсарлаад байсан бөгөөд 2022 онызун дахин явагдсан юм.
Энэудаагийн
хүүхдийн
сургалт нь өмнөх сургалтын адил
эрэлт
ихтэй
байсан
бөгөөд
Зураг 24. “8-10 насны хүүхдэд зориулсан япон хэлний
хүүхдийнхээ зуны амралтыг үрсургалт”дүнтэй өнгөрүүлэх хүсэлтэй 20 гаруй
эцэг эхээс хүүхдээ сургалтад хамруулах хүсэлт ирсэн.
Сургалтын эхний өдөр сурагчид нэг нэгэнтэйгээ танилцах үедээ биеэ барьж,өөртөө итгэл муутай хичээлдээ оролцож байсан бол 3 хоногийн дараагаас идэвх оролцоонь нэмэгдэж нээлттэй болж ирсэн.
Тус сургалтын нэг онцлог нь үндсэн болон туслах багш гэсэн 2 багшийн
бүрэлдэхүүнтэйгээр хичээл орсон. Үүний үр дүнд хоцорсон хүүхдүүддээ тухай бүрд ньнэмэлтээр тайлбар өгч, бичих болон ярианы дасгалын үеэр ч мөн хүүхэд бүртэй тулжажилласны үр дүнд бүх суралцагчид амжилттай сургалтаа дүүргэсэн юм. Сургалтын
агуулгын хувьд нэг удаагийн хичээл 2 цаг үргэлжлэх ба энэ хугацаанд хүүхдүүдийг 3065минут тутамд тогтмол завсарлуулж амрах цаг гаргаж, хэт их ачаалал өгөхгүй байх талдээр анхаарч ажилласан. Хичээлийн хажуугаар багш нар хүүхдүүдэд Японы сургууль
соёлын ялгаа гэх зэрэг япон орны талаар ярьж өгөх үед хүүхдүүд их анхааралтайгаар чихтавин сонсох дуртай байлаа. Энэ мэтчилэн хүүхдүүд маань өдөр бүр бага багаар японхэл болон япон орны талаар хамтдаа эргэцүүлэн бодож, өөрийн мэддэг бүхнээ нэгэндээ
хуваалцаж хамтдаа суралцсаар байсан юм. Хэдий богино хугацаа ч гэсэн эрч хүчээр
дүүрэн бяцхан суралцагчид маань япон хэл болон соёлын талаарх мэдлэгээ тэлэхээс
гадна японоор бусадтай мэндчилж гэр бүл, дуртай зүйлс, сонирхол хобби зэрэг
өөрийнхөө талаар товчхон танилцуулж чаддаг болоод сургалтаа дуусгасан юм.
Энэхүү сургалт нь суралцагч хүүхдүүдийн маань хувьд зуны амралтынх нь нэгэн
дурсгалт мөч болсон болов уу хэмээн найдаж байна. Хүүхдүүд маань цаашид ч япон хэл,соёлын талаар сонирхон судалж, Монгол, Япон 2 улсыг холбох гүүр нь болох болтугай.

2) “Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан
шатны бэлтгэл сургалт"“Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан шатны
бэлтгэл сургалт”-ыг 2022 оны 5 сараас 8 сар хүртэл 3 сарын хугацаанд 100 цагаар
амжилттай зохион байгууллаа.
Энэ удаагийн сургалт “Иродори хэрэглээний япон хэл” А1 түвшин хэмээх сурах
бичгийг ашигласнаараа онцлогтой. Сурах бичгийн тухайд японд ажиллаж амьдрах
зорилготой гадаад хүмүүст зориулсан амьдралд хэрэглэгдэх бодит хэрэглээний японхэлийг эзэмшүүлэх агуулгатай бөгөөд "Япон хэлээр дамжуулан хийж чадах зүйлс"-ийгнэмэгдүүлэхийг зорьдог. Агуулгаас дурдвал "Японд ажиллах, худалдан авалт хийх,зугаалах, хооллох, хүмүүстэй харилцах гэх мэт янз бүрийн нөхцөл байдалд хэрэглэгдэх
бодит хэрэглээг тусгаж өгсөн. Тус сургалтын 15 суралцагчид 20-30 насныхан ба бүгдтөрийн албан хаагчид юм. Өөрсдийн үндсэн ажлын дараа япон хэлний сургалтад 7хоногт 4 өдөр 18:30-20:30 цаг хүртэл хичээллэдэг байв. Сургалтын хугацаанд японхэлний цагаан толгойн үсгээс эхлэн суралцаж, өөрийгөө танилцуулах, хобби сонирхолоо
хэлэх, амралтын өдөр юу хийсэн талаар ярих, дуртай хоол хүнснийхээ талаар ярилцахгэх мэт өөрт ойр олон сэдвийн хүрээнд япон хэлийг үзэж судалсан. Сургалтыг үндсэн
агуулгаас гадна давтлага, соёлын хичээл, ярианы дадлага, явц ба төгсөлтийн бичгийн
болон ярианы шалгалт гэсэн хөтөлбөртэйгээр зохион байгууллаа. Сургалтад нийт 4 багшбаг болон хамтран ажилласан бөгөөд сургалтын хөтөлбөрийн бүх материалыг хамтран
бэлтгэлээ. Гэрийн даалгавар, жижиг тест, бичиг болон ярианы шалгалт гэх мэтматериалыг үндсэн сурах бичгийн стандарттай уялдуулан боловсруулсан болно.
Сургалтын төгсгөлд авсан санал асуулгад суралцагчид “Сургалтад хамрагдсандаа
сэтгэл ханамжтай байна”, “Япон хүнтэй ярилцаж үзсэн нь том туршлага болсон”, “Японбийрэн бичлэгийн хичээл сайхан байсан” хэмээн сургалтыг дүгнэсэн байв. Хамгийн голнь бидний хичээнгүйлэн зохион байгуулсан сургалтын агуулга болон багш нарын заахур чадварыг суралцагчид маань өндрөөр үнэлж, сэтгэл хангалуун байсан нь багш бидний
хувьд нэгэн том урам зориг боллоо.
Хичээнгүйлэн суралцсан суралцагчид маань одоо Японд өөрсдийн элссэн их66сургуульдаа амжилттай суралцаж буй бөгөөд өдөр тутмын амьдралд нь Монгол-Японы
төвд суралцсан япон хэл нь тун их хэрэг болж байгаа гэдэгт итгэлтэй байна. Нийтсуралцагчиддаа цаашдын сурлага хөдөлмөрт нь өндөр амжилт хүсье.

Зураг 25. “Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан шатны бэлтгэл сургалт”

3) “Кёотогийн их сургуулийн олон улсын бакалаврын хөтөлбөрт элсэн орогчдод
зориулсан япон хэлний бэлтгэл сургалт-2022”Энэхүү сургалт нь Кёотогийн их сургуулийн олон улсын бакалаврын хөтөлбөр
/Kyoto University International Undergraduate Program (Kyoto iUP)/-т тэнцсэн оюутанд
зориулан тухайн оюутны хөтөлбөрт тэнцсэн цаг үеэс Японд очиж суралцах хүртэлх
хугацаанд явуулж буй япон хэлний бэлтгэл сургалт бөгөөд тухайн суралцагчийн японхэлний мэдлэгийг 1 түвшнээр ахиулж, 2022 оны 10 сараас эхлэх бакалаврын
хөтөлбөртөө хэлний бэрхшээлгүй суралцаж чадахуйц мэдлэгийг олгох зорилготой
сургалт юм.
Сургалтыг Кёотогийн их сургуулийн хүсэлтээр 3 дахь жилдээ зохион байгуулж
байгаа бөгөөд тус их сургуулийн хүсэлтэд нийцүүлэн сургалтын хөтөлбөр, материалыг
боловсруулан, 2022 оны 6 сарын 13-ны өдрөөс 8 сарын 22-ны өдрийг дуустал 7 хоногт 3удаа, 1 удаад 3 цагаар, нийт 75 цагийн сургалтыг амжилттай зохион байгуулав.
Сургалтын үндсэн сурах бичгээр "Марүгото Япон хэл ба соёл” /дунд шат-2, B1/", нэмэлт
сурах бичгээр "Минна но нихонго" /дунд шат-1/-ийг ашигласан бөгөөд гэрийн даалгавар,бие даалтын ажлыг google classroom ашиглан явуулсан юм.
Сургалтад хамрагдсан 1 суралцагчийн хувьд суралцах хүсэл эрмэлзэл өндөр,хичээлийн оролцоо хандлага сайн байсны дээр бүхий л даалгавар, дасгал ажлыг
хичээнгүйлэн гүйцэтгэж байсан нь үнэхээр сайшаалтай байлаа. Давтлага, бие даалт
болон хичээлийн өмнөх урьдчилсан бэлтгэл зэрэг гэрээр бие даан хийх ажлуудыг цагтухайд нь идэвх чармайлттай хийж, хичээлийн ирц болон бие даалт 100%, төгсөлтийн
шалгалтыг 100 онооноос 90 оноотой өгч амжилттай төгссөн юм.
Сургалт эхлэх үеийн суралцагчийн хэлний чадварын хувьд сонсох, унших
чадвар өндөр байсан ч, ярианы хувьд хоорондоо уялдаа холбоогүй, дүрмийн алдаа ихтэй
байсан бол сургалтын дунд үеэс ярианы бүтэц мэдэгдэхүйц сайжирч, дүрмийн алдаа ч67багасаж ирсэн юм. Нөгөөтэйгүүр бичих чадварын хувьд, багш нарын зүгээс бүтцэд ньилүү анхаарч чиглүүлснээр өөрийн үзэл бодол, сэтгэгдлийг зөв ойлгуулж бичих
чадвартай болж ирсэн. Японд намраас зохион байгуулагдах урьдчилсан сургалт ньтэдний япон хэлний мэдлэгийг улам дээшлүүлнэ гэж найдаж байна.
Кёотогийн их сургуулийн хүсэлтийн дагуу явуулж буй энэхүү гэрээт сургалтын
хувьд бид цаашид ч гэсэн хөтөлбөрт тэнцсэн оюутнуудын япон хэлний түвшинд
тохируулсан сургалтын хөтөлбөр, материалыг боловсруулах, тэдний эрэлт хэрэгцээнд
нийцсэн сургалтыг зохион байгуулахын төлөө хичээн ажиллах болно.

Зураг 26. “Кёотогийн их сургуулийн олон улсын бакалаврын хөтөлбөрт элсэн орогчдод зориулсан японхэлний бэлтгэл сургалт-2022”

4) “Тусгай ур чадварын тогтолцоо” гэрээт ажлын хүрээнд
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв болон Япон сан нь 2019 оноос эхлэн
“Тусгай ур чадварын тогтолцоо”-г сурталчлан таниулах, ялангуяа тус тогтолцоог
хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай япон хэлний боловсролыг дэмжин ажиллахаар гэрээ
байгуулан ажиллаж байгаа билээ. Гэрээт ажлын хэрэгжилтийн хүрээнд дараах 3 голчиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнд:1. Япон хэлний багш нарт зориулсан “Иродори хэрэглээний япон хэл” сурах
бичгийн заах аргын сургалтыг зохион байгуулах
2. Япон сангийн япон хэлний суурь мэдлэгийн шалгалт (JFT-Basic)-ын талаарх зармэдээлэл түгээх, удирдамж семинарыг зохион байгуулах
3. Япон хэлний сургалтын төв болон Япон улс руу ажилтан илгээгч байгууллагын
судалгаа, япон хэлний сургалтын талаар мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх2022 онд Япон сангаас томилогдон ажиллаж буй япон хэлний мэргэжилтэн
Цүрүта Ясүюкигийн удирдлага дор монгол хэлээр орчуулагдан гараад буй “Иродори
хэрэглээний япон хэл” сурах бичгийг сургалтад хэрхэн ашиглах тухай заах аргын
сургалтыг зохион явуулав. Япон хэлний багш нарыг дэмжих зорилгоор тус семинарыг
танхимын хэлбэрээр нийт 3 удаа зохион байгуулж, 37 багш оролцлоо. Сургалтад
оролцсон багш нартаа “Иродори” сурах бичгийн 3 боть болон “Иродори Японд амьдрах
талаарх зөвлөмжүүд” номыг бэлэглэсэн.
Дараагийн нэг том ажил бол JFT-Basic шалгалтын талаарх мэдээлэл түгээх ажилюм. Япон сангийн япон хэлний суурь мэдлэгийн шалгалтын талаарх мэдээлэл түгээх
зорилго бүхий “JFT-Basic in Mongolia” фэйсбүүк хуудсанд шалгалтын талаарх үндсэн
мэдээлэл, шалгалтын тов болон бүртгэл эхлэх өдөр зэрэг мэдээллүүдийг цаг тухай бүрт68

нь оруулав. Мөн JFT-Basic шалгалтын талаарх удирдамж семинарыг явуулсан ба 2022онд цахим болон танхим хэлбэрээр нийт 5 удаа зохион байгуулж, семинараар дамжуулан
121 хүнд мэдээлэл хүргэж ажиллалаа. Удирдамж семинарт JFT-Basic шалгалт гэж ямаршалгалт болох, шалгалтын бүртгэл, шалгалтын үйл явцыг нарийвчлан тайлбарласан
бөгөөд жишээ асуултын дагуу дасгал ажиллаж, шалгалтын бэлтгэлд ашиглах сурах
бичиг болон “Иродори онлайн сургалт” цахим хуудсыг танилцуулсан.
Мөн шинээр санаачлан хэрэгжүүлсэн ажлын хүрээнд, 1-рт япон хэлний JFT-Basicшалгалтад бэлдэж буй суралцагчид болон япон хэлийг бие даан суралцах хүсэлтэй
хүмүүст зориулан “Иродори япон хэлний онлайн сургалт”-ын танилцуулах хичээлийг 2удаа танхимаар зохион байгуулсан. Нийт 27 хүн орлцсон ба тухайн танилцуулах
хичээлийг мөн видео хэлбэрээр хийж “JFT-Basic in Mongolia” фэйсбүүк хуудсанд
байршуулж олны хүртээл болгосон. JFT-Basic шалгалт өгөгчдийн зүгээс туршлага
хуваалцсан видеог хийж мөн адил фэйсбүүк хуудсанд байршуулсан. 2-рт өнгөрсөн жилЯпон сангаас эрхлэн гаргасан “Иродори хэрэглээний япон хэл” сурах бичгийг суурь
шатнаас эхлэн монгол хэлээр үзэх боломжтой болсон билээ. Тус “Иродори хэрэглээний
япон хэл” 3 боть сурах бичгийн шинэ үгийн жагсаалтыг монгол хэлээр хөрвүүлэн,дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа хүмүүст хялбархан ашиглах боломж олгох үүднээс
вэбсайтад байршуулсан болно. Энэхүү сурах бичиг нь япон хэл, соёлыг сонирхон судалж、
JFT-Basic шалгалтад бэлдэж буй хэн бүхэн үнэгүй татан авах боломжтой юм.
2023 онд Япон улс руу ажиллах хүч илгээгч байгууллага болон япон хэлний
сургалтын үйл ажиллагаа явуулж буй хэлний төвийн нийт багш нарт зориулан “Иродори
сурах бичгийн заах арга зүйн туршлага солилцох семинар” зэрэг олон төрлийн үйлажиллагааг төлөвлөгөөндөө тусгахыг зорьж байна.

Зураг 27. “Иродори” сурах бичгийн заах арга зүйн туршлага солилцох семинар

“2022 оны Нийгата мужийн нэрэмжит япон хэлний уран илтгэлийн тэмцээн”“2022 оны Нийгата мужийн нэрэмжит япон хэлний уран илтгэлийн тэмцээн” нь
2022 оны 9 дүгээр сарын 17-ны Бямба гарагт зохион байгуулагдлаа. Энэхүү уранилтгэлийн тэмцээн нь 2 жилд 1 удаа зохиогддог бөгөөд энэ жил 4 дэх удаагаа амжилттай
зохион байгуулагдаж өндөрлөлөө. Энэхүү уран илтгэлийн тэмцээн нь япон хэлийг
суралцаж, Нийгата мужийн талаар сонирхон судалдаг Монголын оюутан залууст
69

зориулан зохион байгуулагддаг бөгөөд Монгол дахь япон хэлний боловсролын хөгжил,Монгол улс болон Нийгата мужийн харилцааг улам бэхжүүлэх зорилготой юм.
Тэмцээний ерөнхий зохион байгуулагчаар Нийгата мужийн олон улсын хамтын
ажиллагааны нийгэмлэг, хамтран зохион байгуулагчаар Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төв, Монгол-Нийгатагийн хамтын ажиллагааны нийгэмлэг, дэмжигч
байгууллагаар Япон Улсын Элчин Сайдын Яам, JICA-ийн Монгол дахь төлөөлөгчийн
газар, Нийгата муж, Нийгата мужийн хамтын ажиллагааны нийгэмлэгүүд тус тусхамтран зохион байгуулсан юм.
Энэ жилийн тэмцээн “Япон улстай найрсаг харилцааг хэрхэн хөгжүүлэх вэ?”сэдвээр явагдсан бөгөөд япон хэлний сургалт явуулж буй 4 их сургууль болон коосэн
технологийн коллежийн 6 мэргэшлийн нийт 9 оюутан амжилттай оролцлоо. Энэудаагийн илтгэлийн тэмцээн нь танхим болон цахимаар шууд дамжуулалт хосолсон
хэлбэрээр зохион байгуулагдсанаараа онцлог юм. Танхимд хүрэлцэн ирсэн үзэгч,хөгжөөн дэмжигчид өмнөх жилүүдээс цөөн буюу 60 орчим хүн байсан ч, тэмцээний
дараа илтгэлийн бичлэгийг олон хүн үзэж сонирхсон юм.

Зураг 28.“2022 оны Нийгата мужийн нэрэмжит япон хэлний уран илтгэлийн тэмцээн”

3. МОНГОЛ-ЯПОНЫ ХҮНИЙ НӨӨЦИЙН ХӨГЖЛИЙН ТӨВИЙН
ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГДСАНЫ 20 ЖИЛИЙН ОЙН ҮЙЛАЖИЛЛАГААНЫ ТАЛААРХ ОНЦЛОХ МЭДЭЭ
1) "ЕБС-ийн япон хэлний багш нарт зориулсан заах аргын сургалт-2022"
2022 оны 1 сарын 10-аас 14-ний өдрүүдэд орон нутаг болон нийслэлийн ЕБС-ийняпон хэлний багш нарт зориулан “ЕБС-ийн япон хэлний багш нарт зориулсан заах аргын
сургалт-2022”-ыг амжилттай зохион байгууллаа. 2020 оноос эхэлсэн энэхүү сургалт
маань энэ онд 3 дахь удаагаа амжилттай зохион байгуулагдаж байгааг хэлэхэд таатай
байна. 2020 онд зохион байгуулагдсан анхны сургалтыг зөвхөн орон нутгийн японхэлний багш нарыг дэмжих зорилгоор зохион явуулж байсан ч нийслэлийн япон хэлний
багш нараас оролцох хүсэлт олноор ирсэнтэй холбоотойгоор өнгөрсөн жил буюу 2 дахь70

удаагийн сургалтаас эхлэн цар хүрээгээ тэлэн, орон нутаг төдийгүй нийслэлийн ЕБСийн япон хэлний багш нарт зориулан зохион явуулсан юм.
Энэ жил ч гэсэн өмнөх жилүүдийн нэгэн адил ЕБС-ийн өвлийн амралтын
хугацаанд зохион байгууллаа. Сургалтад оролцох багшийн тоог нийт 25 багш байхаар
тооцсон боловч, 56 багш оролцох хүсэлт гарган бүртгүүлж, сонгон шалгаруулалтын
дүнд эцсийн байдлаар 43 багшийг сонгож авснаас 41 багш сургалтдаа бүрэн хамрагдсан
юм. Сургалтад орон нутгийн 6 багш, Япон 6 багш оролцов. Сургалт 5 өдрийн туршцахим хэлбэрээр явагдсан бөгөөд “Хичээлийг хөгжилтэйгөөр удирдан явуулах заахаргын үндэс”, ““Иродори” сурах бичгийг сургалтдаа хэрхэн ашиглах тухай”, “Ханзүсгийг хэрхэн заах тухай”, “Соёлын хичээлийг хэрхэн заах тухай”, “Бичих чадварыг
хөгжүүлэх хичээлийг хэрхэн заах тухай”, “Цахимаар суралцаж болох сургалтын
хэрэглэгдэхүүнийг хэрхэн зөв ашиглах тухай” сэдвийн дор явагдлаа. Сургалтын 5өдрийн сэдэв тус бүр багш нараас өндөр үнэлгээ авсан бөгөөд сэтгэл ханамжийн хувь чөндөр байлаа. Сургалтын дараах санал асуулгыг 34 багш бөглөснөөс сургалтад
хамрагдсан сэтгэгдлийн хувьд “маш сэтгэл хангалуун” хэмээх хариулт 91.2%, “сэтгэл
хангалуун” хэмээх хариулт 8.8%-ийг эзэлж байна.
Эцэст нь дүгнэхэд, цар тахлын нөхцөл байдал үргэлжилж буй энэ цаг үед цахим
болон танхимын хичээлийн шинэчлэлт, ахиц дэвшлийн төлөө хичээн зүтгэж буй багшнарын хүчин чармайлт, суралцах идэвхийг мэдэрсэн үр дүн бүхий сургалт болжөндөрлөлөө хэмээн үзэж байна. Сургалтаар дамжуулан нийслэл болон орон нутгийн
япон хэлний багш нар хоорондын харилцаа холбоог идэвхжүүлж, өдөр тутмын
хичээлийн арга барилаа эргэн харах, шинээр мэдлэг мэдээлэл олж авах зэрэг багшийн
хувьд хөгжих боломж олгосон сургалт болж чадлаа.
Бид ирэх жил ч гэсэн уламжлал ёсоор энэхүү сургалтаа зохион байгуулах бөгөөд
энэхүү сургалт нь ЕБС-ийн япон хэлний боловсролыг хөгжүүлэн дэмжихэд хувь нэмэр
болно хэмээн найдаж байна.
2) “14 дэх удаагийн япон хэлний боловсролын симпозиум” зохион байгуулагдлаа
2022 оны 3 сарын 5-ны Бямба гарагт “14 дэх удаагийн япон хэлний боловсролын
симпозиум” Монгол-Японы дипломат харилцаа үүсгэн байгуулагдсаны 50 жилийн ой,Монгол-Япон хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн үүсгэн байгуулагдсаны 20 жилийн ойнхүрээнд зохион байгуулагдлаа. Ерөнхий зохион байгуулагчаар Монголын Япон Хэлний
Багш нарын Холбоо, хамтран зохион байгуулагчаар Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төв болон Япон сан, дэмжигчээр Монгол улс дахь Япон Улсын Элчин СайдынЯам ажиллалаа. Симпозиумын сэдэв нь “Монгол дахь япон хэлний сургалтын хөтөлбөр-ICT -ийн хэрэглээ ба цаашдын төлөв” бөгөөд Кёотогийн Их Сургуулийн Дээдболовсролын судалгаа, хөгжлийн төвийн дэд профессор Тагүчи Мана багш "Японхэлний сургалтын хөтөлбөр - ICT сургалтын хөгжил ба багшийн үүрэг -" гэсэн сэдэвтэй
үндсэн лекцийг уншлаа. Түүний дараа монголын их дээд сургуулийн 3 багш “Монгол
Улсын их сургуулиудад япон хэлтэй мэргэжилтэн бэлтгэх сургалтын хөтөлбөрийн
өнөөгийн байдал-МУИС, МУБИС ШУТИС-ийн жишээгээр-“, ЕБС-ийн 5 багш"Монголын бага, дунд сургуулийн япон хэлний хичээлийн хөтөлбөр, онлайн хичээлийн
талаар авч үзэх нь", сургалтын төвийн 12 багш хамтран “Монгол дахь сургалтын
71төвүүдийн япон хэлний сургалтын өнөөгийн байдал” гэсэн сэдвийн хүрээн илтгэл
тавьлаа.

Зураг 29. “14 дэх удаагийн япон хэлний боловсролын симпозиум”

3) Өвөрхангай аймгийн Мэргэд сургуульд ажилласан томилолтын талаар
Шинэ төрлийн коронавирус батлагдаж цар тахал болсноос хойш 2 жил гаруй
хугацаа өнгөрч, энэ хугацаанд танхимаар зохион байгуулагддаг ажлууд ар араасаа
цуцлагдсан. Бидний хувьд япон хэл суралцагчид болон япон соёлыг сонирхдог
хүмүүстэй харилцаж үйл ажиллагаа явуулж чадахгүй, томилолтоор ч явж чадахгүй
байгаадаа сэтгэл дундуур байлаа.
Харин 2022 оноос бүх зүйл бага багаар хэвийн байдал руу шилжиж, орон нутаг
дахь томилолтыг хэрэгжүүлэх боломжтой болсноор бид Өвөрхангай аймгийн Мэргэд
сургуулийг зорьсон юм. Ингээд 2022 оны 3 сарын 14-өөс 15-ны өдрүүдэд тус сургуульд
2 өдрийн үйл ажиллагаа зохион байгуулав.
Мэргэд сургууль нь 1998 оноос хойш 24 дэх жилдээ япон хэлний боловсролынүйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд энэ жилийн хувьд 3-12 дугаар ангийн нийт 284
орчим сурагчид япон хэл сурч байна. Мөн япон хэлний түвшин тогтоох шалгалтыг туссургуулийн байранд зохион явуулдаг. Биднийг зорин очиход сургуулийн захирал, гадаад
хэлний сургалтын менежерүүд болон япон хэлний багш Дуламсүрэн нар халуун дотноор
угтан авч уулзсан. Мэргэд сургууль бол чадварлаг багш боловсон хүчинтэй бөгөөд японхэл сурдаг сурагчид нь JLPT шалгалтыг идэвхтэй өгдөг, япон хэлний уран илтгэлийн
тэмцээнд байнга оролцдог, мөн төгсөгчдөөс нь Япон руу зорьж очдог хүмүүс ч олонбайдаг гэж байлаа. Тус сургуулийн япон хэлний сургалтын ач холбогдлынх нь талаар
сонирхоход, тэд байгуулагдсан цагаасаа эхлэн Япон улстай найрсаг харилцаатай,цаашлаад дэлхийд өрсөлдөхүйц боловсон хүчнийг бэлтгэх хүсэл зорилго дүүрэн байв.
Мөн Мэргэд сургууль нь 2020 оны Японы Засгийн газрын буцалтгүй тусламжийн
“Өвсний үндэс” хөтөлбөрийн хүрээнд "Япон хэлний ангийн кабинет тохижуулах төсөл"ийг өргөн барьж буцалтгүй тусламжийн гэрээ байгуулснаар хуучирсан ангитанхимуудыг засварлаж, мэдээлэл технологийг ашигласан сургалтын орчныг
72сайжруулж байв. Төслийн ажлыг төлөвлөгөөний дагуу 2022 оны эцэс гэхэд дуусгах
төлөвлөгөөтэй байлаа.
Ингээд бид сургуультай танилцаж мэдээлэл солилцсоны дараа япон хэлсуралцагчдын суралцах идэвхийг нэмэгдүүлэх үйл ажиллагаанууд болон сургуулийн
хүсэлтийн дагуух үйл ажиллагааг явуулсан юм. Үүнд, Японы цаасан нугалбар, уранбичлэг, японы үндэсний хувцас юката, япон тоглоом кэндама зэрэг соёлын хичээлүүд,“Япон орныг хэн сайн мэдэх вэ” тааварт тэмцээн, анимэ, японд сурах зөвлөгөө, японхэлний түвшин тогтоох шалгалт өгөх талаар удирдамж тайлбар зэргийг явуулав.
Япон сангийн мэргэжилтний зүгээс Дуламсүрэн багшийн япон хэлний хичээлийг
үзэж, зөвлөгөө өгсөн. Мөн суралцагчдад ярианы дадлага хийлгэх зорилгоор Арвайхээр
хотыг японоор танилцуулах бяцхан аялал хийв. Дараа нь Монголын цагаан сарын тухай
ахлах ангийн сурагчдын илтгэлийг сонсож, асуулт хариулт өрнүүлсэн.
Сурагчдаас авсан санал асуулгад "Үйл ажиллагаанууд их таалагдлаа","Хөгжилтэй гоё байсан", "Олон зүйл сурч авлаа", "Сонирхолтой байсан", "Маш иххэрэгтэй мэдээлэл авлаа", "Япон соёлтой танилцах боломж олгосонд маш их баярлалаа"гэсэн сэтгэгдэл олон байсан юм. Хэдий богино хугацаа байсан хэдий ч орон нутаг дахьяпон хэл суралцагчдад тусалж чадсандаа үнэхээр баяртай байна.
Томилолтын төгсгөлд сургуулийн зүгээс бидэнд “Манай сургуулийг зорин
ирсэнд баярлалаа” хэмээн Мэргэд сургуулийн япон хэлний боловсролыг дэмжин
ажилласан тухай талархлын бичгийг гардуулсан юм.
Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр хот нь япон хэлийг ашиглах орчин хомс газар
хэдий ч, сурагчдын суралцаж буй байдал, хандлага, илтгэл зэргээс тэдэнд япон хэл, японсоёлыг суралцах хүсэл тэмүүлэл ямар их байгааг бид мэдэрсэн. Орон нутагт япон хэлсурч буй сурагчид болон тэдний боловсролыг дэмждэг япон хэлний багш нар,боловсролын байгууллагуудыг Япон сан, Монгол-Японы төв, Элчин Сайдын Яам зэрэг
газрууд үргэлжлүүлэн дэмжих шаардлагатай бөгөөд иймэрхүү үйл ажиллагаа нь японхэлний боловсролыг дэмжихэд зайлшгүй байх хэрэгтэй гэдгийг ч мөн дахин ойлгож
авсан юм.

73Зураг 30. Өвөрхангай аймгийн “Мэргэд” сургуульд ажилласан томилолт

4) Монгол-Японы төвийн япон хэлний сургалт төгсөгчдийн уулзалт болон
соёлын өдөрлөг
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн үүсгэн байгуулагдсаны 20жилийн ойн арга хэмжээний хүрээнд 2022 оны 5 сарын 21 өдөр Бямба гарагт МонголЯпоны төвийн япон хэлний сургалт төгсөгчдийн уулзалт болон соёлын өдөрлөгийг
зохион байгууллаа.
Тус өдөрлөгөөр төвийн япон хэлний сургалтад хамрагдаж байсан үе үеийн 350орчим төгсөгчид цугларч, соёлын арга хэмжээнүүдэд оролцож дурсгалын зураг татуулан,багш нартайгаа хууч хөөрч дахин нэг дурсамж дүүрэн өдрийг өнгөрүүлсэн юм.
Монгол-Японы төвийн япон хэлний сургалтад япон хэл заах төдийгүй
суралцагчдын япон хэл соёлд хандах хандлага, хүсэл сонирхлыг нэмэгдүүлэх зорилгоор
япон соёлыг танилцуулах хичээлүүд ч ордог юм. Энэ удаагийн өдөрлөгөөр Японы
уламжлалт гар урлал болох зангилаан чимэглэл “Мизүхики” хийх, “Садоо” буюу цайны
ёслолтой танилцах, “Фүрошики” япон баглаа боодлын соёлд суралцах, япон үндэсний
хувцас “Юката” өмсөж үзэх, Нинжагийн дүрд хувирах, япон тоглоом “Кэндама” тоглох,“Япон орныг хэн сайн мэдэх вэ?” танин мэдэхүйн асуулт хариултын тэмцээн гэсэн японсоёлтой танилцах 7 төрлийн арга хэмжээг зохион явуулсан.
Өдөрлөгт оролцсон нийт төгсөгчдөөс санал асуулга авахад “Өмнө нь гар биеоролцож үзэж байгаагүй япон соёлуудтай танилцсандаа баяртай байна”, “Маш сэтгэл
хангалуун байна”, “Жил бүр ийм өдөрлөг зохион байгуулж байвал гоё байна” гэсэн
сэтгэгдэл олон байсан бөгөөд сэтгэл ханамжийн хувь ч өндөр байсан юм. Ийнхүү тэдний
сэтгэл ханамж өндөр байсан гол шалтгаан нь олон төрлийн соёлын арга хэмжээнд
оролцсоны дээр, Нинжагийн дүрд хувирах болон Японы уламжлалт гар урлал болох
зангилаан чимэглэл “Мизүхики” хийх зэрэг анх удаа зохион байгуулсан соёлын аргахэмжээ олон байсантай холбоотой гэж үзэж байна.
Ингээд тус арга хэмжээнд оролцохоор зорьж ирсэн үе үеийн төгсөгч хүүхдүүддээмөн зохион байгуулахад хамтран ажилласан хүмүүстээ чин сэтгэлийн талархал
илэрхийлье. Тус арга хэмжээнд оролцсоноор төгсөгчдийн маань япон соёлын талаарх
мэдлэг туршлага болон цаашид япон хэл сурах хүсэл эрмэлзэлд нь багахан ч болов хувьнэмэр болж чадсан болов уу гэж найдаж байна.

Зураг 31. Монгол-Японы төвийн япон хэлний сургалт төгсөгчдийн уулзалт болон соёлын өдөрлөг

74Зураг 32. Монгол-Японы төвийн япон хэлний сургалт төгсөгчдийн уулзалт болон соёлын өдөрлөг

5) “Сургууль хоорондын япон хэлний уран илтгэлийн 28 дахь удаагийн тэмцээн”
2022 оны 11 сарын 19-ний өдөр “Сургууль хоорондын япон хэлний уранилтгэлийн 28 дахь удаагийн тэмцээн”-ийг амжилттай зохион байгууллаа.
Хамтран зохион байгуулагч: Монгол дахь Япон улсын элчин сайдын яам, Монголын
Япон Хэлний Багш нарын Холбоо, Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төв,ШУТИС-Гадаад хэлний сургууль, Япон санДэмжигч байгууллага: Монгол дахь Япончуудын холбоо ТББ, Монгол Японы
худалдааны танхим ТББ.
Тэмцээнд “Ахлах ангийн сурагч” ангилалд 9 сурагч, “Их, дээд сургуулийн
оюутан” ангилалд 8 оюутан оролцов. “Ахлах ангийн сурагч” ангиллын сурагчид “失敗から学んだこと” буюу “Алдаанаасаа суралцсан зүйл” гэсэн сэдвээр, “Их, дээд сургуулийн
оюутан” ангиллын оролцогчид “距離” буюу “Орон зай” гэсэн сэдвийн дагуу тус тусилтгэлээ тавьсан.
Энэ жил ангилал тус бүрээс 4 оролцогч шагналт байранд шалгарсан бөгөөд энэжилийн тэмцээн нь Монгол, Япон хоёр улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50жилийн ойн арга хэмжээний хүрээнд зохион байгуулагдсан учир Монгол дахь Японулсын элчин сайдын яамнаас шагналт байранд шалгарсан 8 оролцогчдыг бүгдийг нь“JENESYS” буюу Япон орны талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх солилцооны хөтөлбөрт
хамрагдах эрхээр шагнасан онцлогтой жил боллоо.
Оролцогчдоос авсан сэтгэл ханамжийн судалгаа дээр “Япон хэлний чадвар
сайжирлаа”, “Япон орон болон Япон орны соёлын талаар илүү мэдэх хүсэлтэй болсон”,“Өнөөг хүртэл ямар ч зорилгогүйгээр япон хэлийг сурч ирсэн. Харин одоо бол японхэлээ илүү сайн сураад япон явж сурна гэсэн хүсэл мөрөөдөл, зорилготой боллоо” зэрэг
сэтгэгдлүүдийг бичсэн байсан. Мөн хамтран зохион байгуулагчдын зүгээс “Өнөөг
хүртэлх тэмцээнүүдтэй харьцуулахад өөрийн амьдрал дээр туулж мэдэрсэн туршлагад
үндэслэсэн сэдвийн талаарх илтгэл сонсох нь их сонирхолтой байлаа”, “Орон зай гэсэн
агуулгыг олон талаас нь илэрхийлсэн илтгэлүүдээс надад сурах зүйл их байлаа” гэх зэрэг
сэтгэгдлүүдийг үлдээсэн байлаа.

75

Зураг 33. “Сургууль хоорондын япон хэлний уран илтгэлийн 28 дахь удаагийн тэмцээн”

4. СУРАЛЦАГЧДЫН ДУУ ХООЛОЙТа бүхэнд баярлалаа!
Сайн байна уу? Миний нэрийг Түмэн-Өлзий
гэдэг. Япон хэлний сургалт маш гоё байсан. Яагаад
гэвэл би япон үсэг, япон үг, япон тоглоом, япон дуу мөнбүжиг сурсан. Би дарүмагийн тэмцээнд өрсөлдөөд
ялсан. Тэгээд бэлэг авсан. Бэлэг дотор зааны хэлбэртэй
баллуур, харандаа байсан. Надад дарүма тоглоом,төгсөлтийн баяр, сургалтын эхний өдөр, ер нь бүх зүйлгоё байсан.
Зураг 34

“8-10 насны хүүхдэд зориулсан япон хэлний сургалт”Суралцагч С.Түмэн-Өлзий
***************************************************************************
Сайн байцгаана уу?
Монгол-Японы төвөөс зохион байгуулсан “8-10 насны хүүхдэд зориулсан японхэлний анхан шатны сургалт”-д 2022 оны 7 сард хүүгээ сургасан. Зуныхаа амралтыг үрдүнтэй өнгөрүүлсэн төдийгүй сургуулийнхаа орчныг солиод шинэ анги, шинэ найзнөхөдтэй болсон.
Япон хэлний үсэг сурахаас гадна, үндэсний тоглоом тоглож бас дуу бүжиг сурсан
байсан. Ангийн багш нар нь хичээлээ хүүхдэд ойлгомжтой заадаг төдийгүй бага ангийн
хүүхдэд яаж хөгжилтэй байдлаар хичээлээ зааж ойлгуулах вэ? гэдэг тал дээр маш сайнажилласан санагдсан. Хичээлийн дараа ангидаа үлдээд гэрийн даалгавраа хийж болдогнь маш давуу талтай санагдсан. Анги танхим нь тухтай, хичээл заах хэрэгслээр бүрэн
тоноглогдсоны дээр хүүхдэд үнэхээр үр дүнтэй сургалт болж өнгөрсөн.
Суралцагчийн ээж С.Мэнд-Амар
76Мөрөөдөлд хүрэх замМиний бага нас Япон улсын Акита хотод өнгөрсөн.
Намайг 2 настай байхад ээж маань Япон улс руу докторын
зэрэг хамгаалахаар явах болсноор бид гэр бүлээрээ японулсыг зорьж миний япон хэл сурах эхлэл тавигдсан юм.
Акита хотын “Кодомоно күни” болон “Асахи”цэцэрлэгүүдэд явдаг байсан сайхан дурсамжаас одоо зурагл үлдэж дээ. Ээж маань докторын зэргээ амжилттай
хамгаалж Монголдоо ирэхэд би 4 нас гарантай монгол
цэцэрлэгт орсон. Энэ үеэс япон хэл хэрэглэгдэхгүй, ярьжойлголцох хүмүүс байхгүй учраас нэг л мэдэхэд япон хэлээ
Зураг 35
мартсан. Гэхдээ япон улсын талаарх сайхан дурсамжууд үеүе санаанд ордог. Улс орныхоо амьдрал соёлыг тусган харуулсан япон анимэ үзэх бүртяпон хэлээ сэргээх юмсан, оюутан болоод япон улсад сурах юмсан гэж бодогддог.
Ингээд энэ намар Монгол-Японы төвд суралцах болсноор мөрөөдлийн маань
эхлэл тавигдсан. Анх сургалтын төвд ирээд “ЕБС-ийн сургуулиуд ийм болчихвол хүүхэд
бүхэн хичээлдээ дуртай болох байхдаа" гэсэн сэтгэгдэл төрж байлаа.
Хичээлийн 1 цаг 30 минутад өмнөх хичээлд үзсэн үг, дүрмүүдээ давтах, богино
хэмжээний эхүүд унших, сонсох, ярих дасгалууд, шинээр үзсэн үгнүүдээ давтах
хөгжилтэй тоглоомууд зэрэг их зүйл амжуулдаг нь үнэхээр сонирхолтой байдаг. Мөнхэд, хэдэн хичээл орсны дараа өөрийгөө үнэлэх хуудсан дээр хичээлийн тухай сэтгэгдэл
бичүүлж авч, түүнийгээ шалгаад буцааж өгөхдөө багшийн бичсэн байдаг тэр сайхан
урмын үгс, зөвлөмж зэргээс урам зориг, баяр хөөр авдаг байсан. Ийм сайхан орчин
бүрдүүлж эелдэг найрсгаар мэдлэгээ хуваалцдаг багш, сургалтын төвийн хамт олонд
баярлаж явдаг юм.
Эхний шатны төгсөлт аавын маань төрсөн өдрөөр тохиосон. Ингээд аавынхаа
төрсөн өдрөөр анхан шатны сургалтаа амжилттай төгссөн сертификат, өөрийн гараар
бэлтгэж японоор бичсэн мэндчилгээгээр бэлэг барьж аавыгаа ихэд баярлуулсан. Аавмаань япон хэлээ төгс эзэмших хүртэл сургалтаа үргэлжлүүлэхийг надаас хүссэн юм.
Өөрийнхөө мөрөөдөлд хүрэх, аавынхаа хүслийг биелүүлэхийн төлөө цаашид япон хэлээ
хичээнгүйлэн сурах болно.
“Хүүхдэд зориулсан марүгото япон хэлний анхан шатны сургалт”Суралцагч Э.Хонгорзул

77Сургалтын талаарх сэтгэгдэл
Намайг Э.Шижир гэдэг. Монгол-Японы хүний нөөцийн
хөгжлийн төвийн япон хэлний сургалтын заах арга, хичээл,сурах бичиг гэх мэт маш олон зүйл нь надад таалагдсан. Би ернь л гадаад хэл сурах дуртай. Багаасаа л япон хэл сурна гэжбоддог байсан. Сургуулиа төгсөөд Япон явах зорилготой учраас
япон хэл сурах шаардлагатай ч болсон. Тэгээд Монгол-Японы
төвд ийм сургалт байдаг юм байна гэдгийг мэдэж аваад шуудбүртгүүлсэн. Анх удаа очих гээд явж байхад маш их сандарч
байсан. "Яах бол", "Ямар багш нар байдаг бол" гээд зөндөө лбодол толгойд эргэлдэж байсан. Гэхдээ зориглон очоод
Зураг 36хичээлдээ суутал тэр бодлууд маань шууд л алга болсон. Орчиннь тохилог цэвэрхэн, яг Японд оччихсон юм шиг санагдаад, хүмүүс нь үнэхээр гоёааштай, багш нар нь хичээлээ маш ойлгомжтойгоор заадаг гээд л маш олон зүйл ньтаалагдсан. Тэгээд сургалтынхаа хугацаанд япон хэл, япон улсад илүү дуртай болжэхэлсэн. Японд очиж сурна гэдэг хүсэл мөрөөдөл минь үнэхээр зөв сонголт болохыг
эндээс ойлгосон.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-1А анги” Суралцагч Э.Шижир

Мөрөөдөлдөө хүрэхэд нэг алхам ойртсон ньСайн байцгаана уу? Намайг Номин-Эрдэнэ гэдэг. БиСоёл урлагийн их сургуулийн төгсөх курсийн оюутан. Уранзураг мэргэжлээр сурдаг. Япон улсад очиж хүүхэлдэйн кинозурж хийж сурах явдал бол миний хамгийн том мөрөөдөл.
Өөрөөр хэлбэл мэргэжлийнхээ дагуу Япон улсыг сонирхон
тэндээ суралцах зорилготой учраас юун түрүүнд япон хэлсурахаар Монгол-Японы төвийг сонгон ирсэн. Мөн би японулсад анхнаасаа дуртай, анимэ их үздэг байсан учир хэлийг ньсурахад маш сонирхолтой байсан. Анх ангидаа орж ирээд машолон мэдэхгүй үсэг, үгнүүдийг хараад энэ бүгдийг уншиж
Зураг 37чаддаг болоод гарнадаа гэсэн зорилго тавьж байснаа маш сайнсанаж байна. Хичээлийн дунд үед нэг л мэдэхэд тэр бүх үсэг,үгнүүдийг уншдаг болсон байсан. Энэхүү сургалтаар япон хэлээс гадна бусдад төвөг
болохгүй байх, цаг баримтлах, бусдыг хүндлэх гэх мэт олон зүйлийг сурч өөртөө
хэвшүүлж чадсан.
Багш нартаа их талархаж байгаагаа илэрхийлмээр байна. Багш нар маань
хичээлийг ойлгомжтой заахаас гадна биднийг япон улсын соёлын талаар ихээхэн
мэдлэгтэй болгож чадсан. Сургалт миний хүлээлтэд хүрсэн. Зарим талаар бүртөсөөллөөс ч илүү байж чадсан. Нарийн зохион байгуулалт, зөв системтэй сургалт
байсан учир би Япон улс руу явах хүртлээ Монгол-Японы төвд суралцсаар байх болно.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-1В анги” Суралцагч Ж.Номин-Эрдэнэ
78Хүн насан туршдаа суралцдаг
Бага охин маань япон хэл сурах хүсэлтэй байгаагаа
бидэнд хэлэхэд судалж үзээд Монгол-Японы төвийг сонголоо.
Нөхөр маань намайг охинтойгоо хамт япон хэл үзэхийг санал
болгоход сайхан санагдаж байсан ч сурч чадах эсэхдээ багазэрэг эргэлзэж байлаа. Сүүлийн арваад жил гэртээ суусан, мөннас минь ч зуугийн талаас хэтрээд яваад өгчээ. Гэхдээ үзээд
алдахаар шийдсэн юм.
Ингээд сургалт эхэллээ. Их цэвэрхэн сайхан газар юм.
Өлгүүрийн хүүхдүүдээс эхлээд их хүндэтгэлтэй харьцаж байна.
Ангидаа орлоо. Голдуу 10 жилийн хүүхдүүд, цөөн хэдэн
оюутнууд, ганц нэг ажил хөдөлмөр эрхэлдэг бололтой залуус
Зураг 38харагдана. Бүртгэлийн дугаараар нь суудал хуваарилсан
байлаа. Миний насны хүн сурч байгаа нь ер үзэгдэхгүй байсан болохоор дэмий ч юмхийж байна уу гэж бодогдоно. Гэтэл тус төвийн багш нар намайг ер гайхаж байгаа юм
алга. Бүх зүйл их энгийн хэрнээ ойлгомжтой байсан нь надад маш сайхан санагдлаа.
“Мэддэгт мэргэн цоохор, мэддэггүйд эрээн цоохор” гэдэг шиг яаж цээжилнэ дээгэж бодож байсан үсэгнүүд болон ханзууд үзэх тусам их сонирхолтой санагдах болсон.
Багш нар маань хичээлээ үнэнхүү сэтгэлээсээ заах бөгөөд шавь нартайгаа их сайхан
найрсаг харьцах юм. Урд нь би ийм сайхан сургалтад ер сууж байсангүй. Багш нар мааньч намайг их дэмжиж байсан учраас би “Эзэн хичээвэл заяа хичээнэ” хэмээн бодож
хичээлдээ ч мэрийн, сургалтын төв рүүгээ яаран очно. Мөн япон соёлтой танилцаж,төвөөс зохион явуулж байгаа бусад арга хэмжээнүүдэд дуртайяа оролцоно. Ингэх ньнадад үнэхээр сайхан мэдрэмжийг төрүүлдэг.
Ингээд би япон орон очиж үзэхийг хүсдэг болсон. Япон орноор аялангаа
хүмүүсийн амьдрал ахуй, эрхэлдэг ажил хөдөлмөртэй танилцаж, тэднээс их зүйл сурчмэдэхийг хүсэж байна. Монгол-Японы төв бол сурч мэдэх юм ихтэй, эрдэм оюуны ихөргөө юм.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-2В анги” Суралцагч Ч.ПүрэвдуламЯаж эхлэх нь чухал биш яаж дуусах нь чухал
Намайг Алтан-Од гэдэг. Би гадаад хэлний
гүнзгийрүүлсэн сургалттай 23-р сургуулийн 10-р ангид
сурдаг. Анх 3-р ангиасаа хойш солонгос хэл сурч эхэлсэн
боловч сайн сурч чадахгүй байсан болохоор өөрийгөө ямарч хэл сурах авьяасгүй юм байна гэж бодож байсан. 9-р ангид
байхад ээж маань япон хэлийг надад санал болгосноор
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-1”-т сурахаар болов.
9-р ангид улсын шалгалт гээд хичээл ном ихтэй
байсан болохоор давхар сургалтад явах тийм ч дуртай
байгаагүйн дээр багш, орчин нь ямар бол, хэр их хичээлээр
Зураг 39шахах бол, сурч чадахгүй байх вий гэх мэт янз бүрийн сөрөг
бодлууд толгойд эргэлдэж байсан.
79Гэвч сургалтандаа очсон эхний өдрөөс л миний бодсон бүгд буруу байсан гэдгийг
ойлгосон. Багш нарын харилцаа, цэвэр орчин, хичээлээр их шахахгүй ч гэсэн маш үрдүнтэй энэ сургалт намайг үнэхээр алмайруулж чадсан. Тэр чинээгээр сонирхол маань чнэмэгдэж анимэ үзэж, япон дуу сонсож эхэлснээр зогсохгүй Японы их сургуульд сурах,ажиллаж амьдрах талаар хүртэл бодож эхэлсэн.
Ямар ч үед сурагчдаа ойлгож хичээж ажилладаг Монгол-Японы төвийн багш нартмаш их талархаж байна. Анх айдастайгаа хамт энэ сургалтын төв рүү алхан ороход
өөдөөс мишээн угтаж, айдсыг минь багасгаж, урам зориг оруулсан үүдний угтагч нартхамгийн их баярлаж явдаг.
Төвд ирэх болгондоо ганцхан япон хэл сураад дуусдаггүй. Төвд байдаг хүмүүс
хоорондын харилцаа, байгаа байдлыг хараад надад маш олон суралцмаар санагддаг зүйлбайдаг. Үүднээс угтах хүмүүсийн халуун дулаан уур амьсгал, багш нарын хүн нэг бүртэй
хүндэтгэлтэй харилцаж байгаа байдал гээд л ... нүдэн дээр минь дандаа шинэ сайхан
зүйлсийг заасаар байдаг. Тиймээс би энэ төвдөө их хайртай, бас ийм сайхан газрыг хэзээч мартахгүй байх аа.
Дараагийн түвшингийн сургалтдаа суухыг тэсэн ядан хүлээж байна.
Одоогоор яг ямар мэргэжлийн хүн болмоор байгаагаа сайн мэдэхгүй байгаа ч, ирээдүйд
Японы их дээд сургуульд сурахыг их хүсэж байна. Тийм болохоор төвийн сургалтандаа
тууштай хамрагдаад, хамгийн сайнаараа хичээнэ гэж бодож байна.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-3А анги” Суралцагч Б.Алтан-ОдБодох биш яг одооноос эхэлМиний япон хэл сурах шалтгаан бол ажлаас улбаатай. Японхэл мэдэхгүй анхны ажилтан нь болж компанидаа орж байлаа.
Ажлаа хийхийн тулд ханз үсэг зурж сурсан, дараа нь хирагана,катакана үсэг цээжилсэн. Монголоор ойлгохгүй ч гэсэн ажлын
хүрээний мэйл, зааврыг яаж ийж байгаад ойлгоод ажлаа хийсээрл байсан. Гэхдээ ажлаас гадуурх хүрээний япон хэлний мэдлэгюу ч байхгүй. Тэгээд нэг сургалтад суусан боловч өгөөж
байсангүй. Өөрөө бие дааж үзлээ бас л явцгүй. Монгол-Японы
төвийн сургалтыг эртнээс сонсож байсан ч суух цаг, боломж
таарахгүй явсаар 2022 оны хаврын сургалтад шалгалт өгөөд,цогц сургалт-3 ангид суралцаад өөрийгөө юу ч мэддэггүй юмбайна гэдгээ мэдэж авсан. Зун нь N3 түвшний шалгалт өгнө гэжЗураг 40байсныгаа шууд болиод ахиад суух хэрэгтэй юм байна гэжбодоод, цогц сургалт-4 ангид суралцсан. Одоо бас үргэлжлүүлээд цогц сургалт-5-д суухгэж байна. Сургалтад суух тусам их зүйл мэдэж аваад урам ороод, цааш нь сурах хүсэл
улам төрөөд байдаг юм байна. Надад энд үргэлжлүүлээд суух болсон шалтгаан олонбайсан. Сургалтын агуулга амьдралд ойрхон сэдвүүдтэй байгаа нь маш их таалагдсан.
Сургалтын явц бас их таалагдсан. Нэг сэдвээ дүрэм, яриа гээд 2 удаа үзэхээр үнэхээр үрдүнтэй байсан. Тэгээд сэдэв дуусаад шалгалт авч байгаа болохоор ахиад бататгаад
авчихна. Мөн тухайн сэдвийн хичээл орохоос өмнө гэртээ бас урьдчилж харахаар их80зүгээр санагдсан. Бас нэг сурах болсон шалтгаан нь азаар ажлын ачаалал багатай үе ньтаарсан. Мөн хичээл орсон бүх багш нар болон ангийнхан маань ч гэсэн их таалагдсан.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-4” Суралцагч М.Өлзийсайхан

Сургалтын талаарх сэтгэгдэл
Сайн байцгаана уу? Би саяхан Монгол-Японы төвийн
цогц сургалт 5-д суралцаж төгссөн. Урьд нь япон хэлийг ЕБС-дсурдаг байхдаа судалдаг байсан. Гэвч сургуулиа төгссөнөөс
хойш 11 жил огт япон хэлээ ашиглаагүй тул мартсан байлаа. Хүнгэдэг чинь мэдлэгээ ашиглахгүй л бол мартаад хэрэггүй
болчихдог юм билээ. Мартчихсан гээд япон хэлээ хаяхад
үнэхээр хайран санагдаад байдаг байсан. Сэргээгээд илүү ихсурах юмсан гэж их бодогдоно. Битүүхэн аятайхан сургалт
сураглаад л тэгсэн хэрнээ ажлын хажуугаар амжихгүй гээдшалтаглаж явсаар байлаа. Харин өнгөрсөн зун Япон соёлын
Зураг 41өдөрлөг дээр очиж элдэв зүйл сонирхож яваад Монгол-Японытөв дээр сургалт явагддагийг мэдэж авсан. Тэр дороо л суралцана гээд бүртгүүлж орхив.
Яг сургалт эхлэх үед ажлаасаа ч чөлөөлөгдөөд чөлөө зав ихтэй болчихсон тул итгэл
дүүрэн өөртөө хөрөнгө оруулж эхэлсэн дээ.
Япон улсын өндөр хөгжил, ард иргэдийнх нь соёл, хөдөлмөрч нягт нямбай занчанар Монгол-Японы төвөөс нэвт шувт мэдрэгддэг. Ороод гарахад таатай уурамьсгалтай, амар тайванг мэдэрдэг учир би тус төвөөр зочлох дуртай. Тийм дээ чхичээлдээ их дуртай очдог байсан. Сургалтын хөтөлбөр хийгээд үйл явц, бүтэц машсонирхолтой. Багш нар маань ч эелдэг, сайхан сэтгэлтэй байсан тул харилцахад ч амарбайдаг. Суралцагчдыг зөвхөн лекц илтгэлээр сургах бус бие даан ажиллах хэсгүүд дээрсонсох, бичих, унших, ярих 4 чадварыг зэрэг зэрэг хөгжүүлж өгч байгаа нь хамгийн томдавуу тал.
Эцэст нь тус сургалтад хамрагдсандаа бүрэн сэтгэл ханамжтай байгаагаа
илэрхийлмээр байна. Миний дутуу дулимаг мэдлэгийг нөхөж засаж сэргээж өгсөнд маших баярлалаа. Та бүхний цаашдын ажил үйлсэд өндөр амжилт хүсье.
“Яриа, дүрэм хосолсон цогц сургалт-5” Суралцагч М.Энхномин

81Сургалтын талаарх сэтгэгдэл
Намайг Дэлгэрсүрэн гэдэг. Япон хэлний орчуулагч
мэргэжилтэй. Япон хэл, япон оронтой амьдралын замаа холбоод
20 гаруй жил өнгөрсөн байна. Бага ангийн сурагч байх үеэс японхэлийг үзэж, Японы бага, ахлах сургуульд солилцоогоор
суралцаж, их сургуулиа япон хэлний судлаач, орчуулагч
мэргэжлээр төгссөн.
2022 оны зун “Иродори”, намар “Марүгото”-гийн японхэлний заах арга зүйн сургалтад хамрагдсан. Япон хэлний заахарга зүй болон сурах бичиг бидний япон хэл суралцаж байх үеэсмаш ялгаатай болсныг тус 2 сургалтад хамрагдсанаар мэдэж аваад
Зураг 42үнэхээр сонирхолтой байлаа. Иродори болон Марүгото-гийн заахарга зүй нь олон талаараа адил боловч, ялгаатай талууд мөн байсан. Заах арга зүй, сурах
бичгийн агуулгын шинэлэг талыг дурдвал:• Япон хэлийг анхлан суралцагчдад маш тохиромжтой, нийгмийн харилцаанд
өргөн хэрэглэгдэх үг хэллэг, харилцан яриа, сонсголын дасгалтай, бичих тексттэй.
• Хичээлийн бүлэг бүрийн агуулга нь японы өдөр тутмын амьдралд нэн дөхөм
сэдэвтэй, тухайн сэдвийн хүрээний сонирхол татам зураг, тухайн орны занзаншил, түүх соёлын өргөн тайлбар мэдээлэлтэй.
• Бүлэг бүр нь сонсох, унших, ярих, бичих 4 чадварыг цогцоор нь эзэмшүүлэх
дасгалтай.
• Суралцагч танхимаар болон бие даан цахимаар сурах боломжтой.
• Сонсгол болон харилцан яриа түлхүү байгаа нь суралцагч нийгэмд гараад өдөртутмын ойр зуурын яриаг ашиглах, хэлж дадсан харилцан яриаг дуурайж өөрөө
ярьж сурахад тун дөхөм санагдсан.
Япон сан болон Монгол-Япон төвийн чадварлаг багш нар сурах бичгийн
агуулгыг сайтар тайлбарлаж, загвар хичээлийг бодитоор заасны дараа, суралцагч багшнараар хичээлийн агуулгыг бие даан бэлдүүлж, багаар загвар хичээл заалгуулж байсаннь бидний хувьд маш том туршлага болсон. Тус сурах бичиг нь хичээл бэлдэхэд
зориулсан хэрэглэгдэхүүнээр элбэг байсан тул цаашид энэ сургалтын аргаар япон хэлзаах багш нарт хэрэглэхэд тохиромжтой бөгөөд энэхүү сургалтад заавал суралцаарайгэж япон хэлний багш нартаа зөвлөж байна.
““Иродори хэрэглээний япон хэл” сурах бичгийн заах аргын семинар” болон
“Япон хэлний заах аргын сургалт” Суралцагч Д.Дэлгэрсүрэн

82Багш нартаа баярлалаа!
Япон улсын засгийн газраас хэрэгжүүлдэг Монгол
улсын төрийн албаны хүний нөөцийг хөгжүүлэх JDSтэтгэлэгт хөтөлбөрийн 2022 оны сонгон шалгаруулалтад
нийт 15 төрийн албан хаагч тэнцэж, Япон улсын 7 ихсургуульд холбогдох чиглэлээр магистрын хөтөлбөрт
суралцаж байгаа бөгөөд миний бие Кюүшүгийн ихсургуулийн Хуулийн магистрын хөтөлбөрт суралцаж
байна. Сонгон шалгаруулалтын эцсийн хариу гарсны
дараа бид хөтөлбөрийн дагуу 2022 оны 5 дугаар сараас
эхлэн япон хэлний анхан шатны бэлтгэл сургалтад
Зураг 43хамрагдсан нь бидний хувьд япон хэлтэй анх удаа нүүртулан танилцсан үйл явдал юм.
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвөөс "Иродори: Хэрэглээний японхэл" суурь шатны A1 түвшний сурах бичигт үндэслэн, нийт 100 цагийн агуулга бүхий
сургалтыг амжилттай зохион байгуулж, бидэнд япон хэлний анхан шатны мэдлэгийг
олгосон. Япон хэлийг анх удаа суралцаж байгаа тул үсэг, тооноос эхлээд анхан шатны
дүрэм, ханз үсгүүдийг заалгах хүртэл бүх л зүйл миний хувьд шинэ содон, амаргүй
хэрнээ сонирхолтой санагдсан. Үүний зэрэгцээ хичээлийн давтамж, агуулга, багш нарын
хичээл заах болон бататган шалгах арга барил нь өөр хоорондоо нягт уялдаа холбоотой
байснаас гадна японы соёл, амьдралын хэв маягийн зарим мэдлэгийг өгснөөрөө энэхүү
сургалт нь үндсэн зорилгоо бүрэн дүүрэн биелүүлсэн.
Биднийг 2022 оны 8 дугаар сард Японд ирсний дараа JDS тэтгэлэгт хөтөлбөрийн
2022 оны сонгон шалгаруулалтад тэнцсэн дэлхийн 15 улсын 260 гаруй оюутнуудыг
хамруулсан чиг баримжаа олгох нэгдсэн хөтөлбөр болон япон хэлний анхан шатны
сургалт Токио хотод зохион байгуулагдсан. Өөр өөр улсаас ирсэн оюутнуудыг суралцахих сургууль, бүс нутгаар нь бүлэг болгон сургалтыг зохион байгуулсан бөгөөд энэ үеэрЯпон багш нарын зүгээс Монгол оюутнуудын япон хэлний анхан шатны мэдлэгийг
сайшааж байсан нь бидэнд анх зааж сургасан багш нарын маань ажлын үр дүн байлаа.
Хэдийгээр бидний суралцаж байгаа магистрын хөтөлбөрийн хичээлүүд англи хэлдээр явагдаж байгаа ч сургуулиас гадуурх өдөр тутмын амьдралд япон хэлний анхан
шатны мэдлэг зайлшгүй шаардлагатай болдог. Төгсгөлд нь бид бүхэнд япон хэлийг
танилцуулж, анхан шатны мэдлэгийг олгосон Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн
төвд болон багш Д.Мөнхтуяа, О.Булган, Д.Золзаяа, Сато Кэийчи нартаа талархаж
байгаагаа үүгээр илэрхийлж, цаашдын ажил хөдөлмөрт нь амжилт бүтээлийн дээдийг
хүсье.
“Монгол дахь JDS хөтөлбөрийн оюутнуудад зориулсан япон хэлний анхан шатны
бэлтгэл сургалт” Суралцагч Н.Цогтбаяр
2023.02 Япон улс, Фүкүока хот83Сургалтын талаарх сэтгэгдэл
Би 2022 оны 6 сараас Монгол-Японы төв болон
Кёото их сургууль хоорондын гэрээт япон хэлний
сургалтад суух болоод нэлээн сандарч билээ. Хэдийгээр 6жил гаруй хугацаанд япон хэлийг суралцсан ч япон хүнтэй
ярих, харилцах чадвар дутмаг байсан тул япон багшаар
удирдуулан ганцаараа хичээлд сууна гэдэг амаргүй даваашиг санагдаж байсан. Гэсэн хэдий ч Монгол-Япон төвийн
багш нарын ачаар өмнө нь хэзээ ч гаргаж байгаагүй тиймахиц дэвшилтийг гаргаж чадсан билээ. Сургалт дуусах үедүзэл бодлоо өөрийн үгээр чөлөөтэй илэрхийлэн ярьж, 300Зураг 44гаруй үсэгтэй зохион бичлэгийг түүртэхгүй бичих зэрэг
чадваруудыг эзэмшсэн байлаа. Мөн сургалтын үеэр японхэлний мэдлэгээс гадна, япон хүмүүс болон тэдний соёлын тухай олон олон зүйлс
заалгаж авсан нь аз завшаантай.
Сургалт ганц суралцагчтай буюу зөвхөн надад зориулагдсан байсан болохоор,мэдэхгүй чадахгүй зүйлсээ чөлөөтэй асууж, өөрийгөө хөгжүүлэх маш том боломж
байсан юм. Тэрхүү боломжийг ашиглан зуны хугацаанд нийт 75 цагийн туршхичээллэсний эцэст хүссэн түвшиндээ хүрч, Японд ирсэн хойноо ч санаа зоволгүйгээр
японоор харилцаж байна. Мөн энэхүү сургалтынхаа ачаар Кёото их сургуулийнхаа японхэлний бэлтгэл сургалтын хүссэн түвшний ангидаа амжилттай дэвшин суралцаж
байгаагаа хэлэхэд таатай байна.
Сургалтын туршид зааж чиглүүлж, тусалж дэмжиж байсан Монгол-Японы
төвийн бүх багш нартаа БАЯРЛАЛАА.
“Кёотогийн их сургуулийн олон улсын бакалаврын хөтөлбөрт элсэн орогчдод
зориулсан япон хэлний бэлтгэл сургалт-2022” Суралцагч Т.Гэрэл

84

III. НОМЫН САН, ХАМТЫН
АЖИЛЛАГААНЫ ТАСАГ

85

1. 2022 ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ЕРӨНХИЙ ТАЙЛАН
Монгол-Японы төвийн номын сан, хамтын ажиллагааны тасаг нь хоёр орны хамтын
ажиллагаа, харилцан ойлголцлыг бэхжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд нээлттэй семинар,япон киноны өдөр, Японд суралцахыг хүссэн оюутан сурагчдад зориулсан “Мэдээллийн
яармаг, семинар”, Японд тэмдэглэдэг уламжлалт баяр наадмаар дамжуулан япон соёлыг
мэдэж авах “Япон хэл, соёлын танилцуулга хичээл” зэрэг ажлуудыг зохион байгуулахын
зэрэгцээ нийтийн номын сангийн үйл ажиллагаа явуулдаг.
Энэ онд МУИС байгуулагдсаны 80 жил, Монгол-Японы хооронд дипломат харилцаа
тогтоосны 50 жил, төв үүсэн байгуулагдсаны 20 жилийн ой зэрэг олон тэгш ой тохиосонжил боллоо. Энэхүү ойд зориулан зохиосон олон ажлын дундаас дурдвал Япон сангийн
дэмжлэгээр япон хэлний сургалтгүй баруун бүсийн 3 аймагт, Баян-Өлгий аймгийн соёлурлагийн газар, Увс аймгийн гэр бүл, хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газар, Ховд аймгийн
Ховд их сургууль, гэр бүл хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газруудтай тус тус хамтран ороннутгийн иргэд, хүүхэд залууст төвийнхөө үйл ажиллагааны талаар танилцуулан мөн японсоёлын танилцуулга сургалт явууллаа. Үүнээс гадна ойн хүрээнд Япон улсаас мэргэжлийн
цайны ёслолын багш, МУИС-ийн багшийн хамтарсан хүндэтгэлийн цайны ёслолыг
нээлттэй семинарын хэлбэрээр зохион байгуулав. Түүнчлэн төвийн 20 жилийн замналыг
харуулсан гэрэл зургийн үзэсгэлэн, “Миний мэдэх Япон төв” зохион бичлэгийн
уралдааныг тус тус хариуцан гүйцэтгэлээ.
Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал намжиж сүүлийн 2 жил цахимаар явагдаж байсан
сургалт, үйл ажиллагаа бүгд танхимаар явагдлаа. Харин Японы Жайка Чикюү Хиробагаас
зохион байгуулсан “Өнөөгийн Монгол руу аялцгаая! Нүүдэлчдийн амьдрал болон хотын
амьдрал” семинар болон цахим хуудас идэвхжүүлэх уралдаант аяныг цахимаар зохион
байгууллаа. Дээр дурдсан үйл ажиллагаануудын талаар та онцлох мэдээ хэсгээс
дэлгэрүүлэн уншина уу.
Энэ жил компьютерийн цогц болон бичээчийн сургалт танхимаар, цахимаар нийт 27удаа хичээллэлээ.
1) Номын сангийн үйл ажиллагаа
Номын сангийн бүртгэлтэй уншигчдын тоо 2022 оны 12-р сарын байдлаар 28,278
болсон ба жилийн хугацаанд номын сан бүтэн нээлттэй байж 7072 хүнд үйлчилсэн нькорона вирустэй байсан жилүүдтэй харьцуулбал 3 дахин ихэссэн дүн бөгөөд
үйлчилгээ эргэн сэргэж байгаа нь мэдрэгдэж байлаа.
Номын сангийн фондод япон хэл суралцагчдад зориулсан ном, толь бичиг, Японд
суралцах шалгалт, япон хэлний түвшин тогтоох шалгалтад бэлтгэх ном, товхимол,япон, монгол зохиолчдын бүтээл, дэлхийн сонгодог зохиол, комик зэрэг 11,300 гаруйном материал байна. Түүнээс гадна Японы 100 гаруй их, дээд сургуулийн
танилцуулга, холбогдох материалууд номын санд бий. Энэ жил номын сангийн
фондоо 400 гаруй номоор баяжуулжээ. “Read Japan Project” төсөлд хамрагдан Японыулс төр, түүх нийгэм, урлагийн талаарх англи хэлээр гарсан 50 ном хүлээн авлаа.
86Түүнээс гадна монгол, япон хэлээрх ном хандивласан монгол, япон хувь хүн, албан
байгууллага, хэвлэлийн газарт гүнээ талархаж байна.
Номын сангийн мэдээллийн буланд Японы ЭСЯ-аас хариуцан явуулдаг тэтгэлэгт
шалгалт, Япон хэлний багш нарын холбоо, ЖАССО /Японы оюутныг дэмжих
байгууллага/-оос явуулдаг хувийн зардлаар Японд суралцах шалгалт, мөн Японсангийн япон хэлний түвшин тогтоох шалгалттай холбоотой мэдээллийг түгээдэг.
2) Япон киноны өдөрСоёлын уламжлалт үйл ажиллагааны нэг болох япон киноны өдрийг энэ онд Японы
элчин сайдын яам болон Filmbank media компанитай хамтран 6 болон 11-р саруудад
зохион байгууллаа. Эхний үзвэрээр Кон Сатоши найруулагчийн анимэ төрлийн
“Паприка” киног монгол хадмал орчуулгатайгаар үзэгчдэд хүргэлээ. Уг киног МонголЯпоны төв нь Filmbank media компаниас 1 удаа 100 хүнд үзүүлэх албан ёсны эрхтэйгээр
гаргасан юм. Мөн киноны дараа үзэгчидтэй киноны тухай санал бодлоо хуваалцав.
Хэлэлцүүлгийн үеэр киноны гол санаа болон сонирхол татсан хэсгүүдийн талаар олонасуулт гарч ирэв. Ийнхүү олон шинэ санаа гарч, киноны үйл явдлыг өөр өөр өнцгөөс
харж ойлгон харилцан ярилцсан сайхан хэлэлцүүлэг болж өнгөрөв.
Түүнчлэн Японы элчин сайдын яамтай хамтран 11 сард өмнөх онд гаргасан
кинонуудын дундаас үзэгчдээс хамгийн өндөр үнэлгээ авсан “Аавын БЭНТО” буюу“Хамгийн амттай хоол” киног дахин гаргалаа.
3) Нээлттэй семинарТөв нээгдсэн цагаасаа хойш нээлттэй семинарыг тогтмол зохион байгуулж ирсэн
билээ. 2022 онд тохиосон олон тэгш ойг угтан зохион байгуулсан ажлын нэг болжяпон талаас Японы Хохокафү компанийн, үрасэнкэй цайны урсгалын багш Мияаваки
Шихо болон бусад ажилтнууд монгол талаас МУИС-ийн япон судлаач, япон хэлний
багш С.Баттулга нар хамтран “Нөхөрлөл” хүндэтгэлийн цайны ёслолыг хийжгүйцэтгэлээ. Дэлгэрэнгүйг “Онцлох мэдээ”-ээс хүлээн авна уу.
4) Японд суралцах мэдээллийн яармаг – 2022Хоёр жил цахимаар зохион байгуулагдсаны дараа энэ жилийн 10-р сард 13 дахьудаагийн “Японд суралцах мэдээллийн яармаг”-аа, Японоос ирсэн 13 ихсургуулиудын төлөөлөлтэй хамтран төвдөө зохион байгууллаа. Нийт 2 өдөрзохиогдсон мэдээллийн яармагт Японоос хүрэлцэн ирсэн 13 их сургуулийн
төлөөлөгчид өөрсдийн сургуулийн талаар танилцуулж, ганцаарчилсан зөвлөгөө өглөө.
Оролцогч их сургуулиудын явуулсан танилцуулга материалуудыг хүлээн авахтанхимд булан байгуулан танилцуулгыг байршуулж, мөн номын сан дахь тараах
материалын булангаар дамжуулан тараахын зэрэгцээ үйлчлүүлэгчийг тухайн
сургуультай холбож өгөх үйлчилгээг үзүүлж байна. 14 дэх удаагийн Японд суралцах
мэдээллийн яармагийг 2023 оны 10-р сард зохиохоор төлөвлөж байна. Дэлгэрэнгүйг
онцлох мэдээнээс хүлээн авна уу.
875) Гэрээгээр гүйцэтгэх ажилКорона вируст цар тахлын улмаас 2 жил завсарлаад байсан Хакүходо боловсролын
сангийн япон хэл сурч буй хүүхдийн боловсролыг дэмжих “Япон хэл, солилцооны
хөтөлбөр” маань энэ жилээс дахин зохион байгуулагдаж эхэллээ. Энэ удаагийн 13дахь хөтөлбөрийн сонгон шалгаруулалтад Дархан-Уул аймгийн 19-р сургуулийн японхэлний багш Л.Энхтуяа тэнцэн энэ оны 11 сард Японд багшийн чадамж дээшлүүлэх
хөтөлбөрт хамрагдаад ирлээ. Хөтөлбөрийн дараагийн шат болох шавь нарын хамт2023 оны 5-р сард Япон улс руу сурагчдад зориулсан танилцах хөтөлбөрт явахаар
бэлтгэл ажилдаа ороод явж байна.

Хүснэгт 17: Нээлттэй семинар
№
1

2

Сэдэв

Илтгэгч

№82 Нээлттэй семинар
"Монгол-Японы
хооронд
дипломат
харилцаа
тогтоосны 50 жилийн ойнхүрээнд
"Нөхөрлөл"хүндэтгэлийн цайны ёслол"Японы цайны ёслолын
Үрасэнкэ
нийгэмлэгийн
багшМияаваки
Шихо,МУИС-ийн багш, японсудлаач С.БаттулгаОн сар өдөрХаана

2022.12.14

2022.12.15

Оролцогчдын
тоо
50

Их
танхим

Нийт

33
83

Хүснэгт 18: Япон киноны өдөр№Киноны
(Хадмал орчуулгатай)

1
2

нэр

Он сар өдөрХаана"Паприка" анимэ

2022.06.17"Аавын хоол хамгийн амттай нь" уран сайхны кино2022.11.25

Ихтанхим

Нийт

Хүний
тоо
37
38
75

Хүснэгт 19: Гэрээгээр гүйцэтгэх ажил88

№Үйл ажиллагааны нэрОн сар өдөрОролцогчид

Хаана

Хүний
тоо

1

Хакүходо боловсролын сангийн
"Япон
хэл,
солилцооны
хөтөлбөр" гэрээт ажил2022.11-р сар

ЕБС-ийн
японхэлний багшЯпон, Токио

12Кюүшюү их сургуулийн гэрээт
ажил

2022. 6, 7, 8-р сарТухайн
сургуулийн
оюутнууд

Цахим

51

3

Анагаах
ухаан,
нийгмийн
халамжийн олон улсын ихсургуулийн гэрээт ажил2022. 9, 10, 11Тухайн
ихсургуулийн багш,мэргэжилтнүүд,элсэгчид

АШУҮИС,МонголЯпоны төв

15

их

Нийт

67

Хүснэгт 20: Номын сангийн үйлчлүүлэгчдийн тоо
2022Сараар

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Нийт

Үйлчлүүлэгчдийн
тоо

351

495

687

737

700

498

136

519

909

806

703

531

7072

График 9:Номын сангийн үйлчлүүлэгчдийн тоо 2022.01-12
1000

9 сар

900
800

3 сар

700
600
500
400

2 сар

4…

10 сар

5 сар

11 сар
8 сар

6 сар

12 сар

1 сар

300
200

7 сар

100
0

Хүснэгт 21: Компьютерийн сургалт
89

№ Сургалтын
нэрХугацаа Давтамж

Арванхурууны
бичээчийн
сургалт
/танхим, цахим

1Компьютерийн
цогц сургалт

Багшийн
нэрОролцогчдын
тоо

13 удаа

Компьютерийн гарын үндсэн
байрлалыг эзэмшиж, МонТТ
программ ашиглан арван
хуруугаар зөв, хурдан бичиж
сурна.

Т.Болормаа

85

14 удааТус сургалтаар анхан шат,интернетийн
хэрэглээнээс
эхлээд MS-Word, MS-Excel,
MS-Powerpoint программыг
цогц хэлбэрээр заана. MSWord, MS-Excel программын
үндсэн функц, зураг, хүснэгт,график, диаграмм, санхүүгийн
тооцоо, цалингийн тооцоо
хөтлөх, түгээмэл хэрэглэгддэг
томъёоны функц гэх мэтаргачлалуудыг
сурна.
PowerPointашиглан
сонирхолтой
боловсронгуй
байдлаар
илтгэл
бэлтгэх
аргачлалыг сурна.

Э. Сүх-Эрдэнэ
А.Мөнхмагнай

126

2022.01-2022.12

2Агуулга

Нийт

211Хүснэгт 22: 20 жилийн ойн хүрээнд зохион байгуулсан үйл ажиллагаа
№Үйл ажиллагааны нэрХугацаа

Удаа

1Увс, Ховд, Баян-Өлгий аймаг дахь япон соёлын танилцуулга сургалт

2022.023

2“Миний мэдэх Япон төв” зохион бичлэгийн уралдаан

2022.061

3

Цахим хуудас идэвхжүүлэх уралдаант аян

2022.01～1294Зохиолч, уншигчдын уулзалт / Номын хэлэлцүүлэг

2022.061

5

20 жилийн ойн гэрэл зургийн үзэсгэлэн

2022.061

6ЖАЙКА Чикюү Хироба- "Өнөөгийн Монгол руу аялцгаая ! Нүүдэлчдийн
амьдрал болон хотын амьдрал" цахим семинар

2022.08

1

Нийт

16

2. Онцлох мэдээ
90

1) “Японд суралцах талаар цахим мэдээллийн яармаг – 2022”Сүүлийн жилүүдэд цар тахлын нөлөөгөөр
цахим хэлбэрээр явагдаж байсан “Японд суралцах
тухай мэдээллийн яармаг” 2 жилийн дараа 2022
оны 10-р сарын 8 (Бя), 9 (Ня)-ний өдрүүдэд
Монгол-Японы хүний нөөцийн хөгжлийн төвддахин танхимаар зохион байгуулагдлаа. 13 дахьудаагаа зохион байгуулагдаж буй тус аргахэмжээнд Японы 13 их сургууль танхимаар, 1сургууль материалаар оролцлоо. Энэхүү аргахэмжээнд Японд суралцах хүсэлтэй оюутан залуусмаш ихээр оролцсон бөгөөд 2 хоногийн нийлсэн
дүнгээр 2200 гаруй хүн ирсэн нь урьд өмнөх
мэдээллийн яармагт ирсэн хүмүүсийн тоог илтдавсан үзүүлэлт болсон юм.
Мэдээллийн яармагийн өмнөх өдөр буюу 10-рсарын 7 (Ба)-ны өдөр, Японы их сургуулиудын
Зураг 45. Мэдээллийн яармагийн постер
төлөөлөгчид
япон
болон
англи
хэлийг
гүнзгийрүүлэн суралцдаг бүрэн дунд боловсролын сургуулиудтай танилцах хөтөлбөрт
хамрагдсан юм. Энэхүү хөтөлбөр нь мэдээллийн яармагт оролцож буй япон сургуулийн
танилцуулах семинар болон элсэлтийн талаарх мэдээллийг тухайн сургуулийн
сурагчидтай хуваалцаж, Японд суралцах талаар санал солилцдог билээ.
Мэдээллийн яармагийн эхний
өдөр буюу 10-р сарын 8-ныбямба гарагт арга хэмжээг нээжЯпон улсаас Монгол улсад
суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхтэлчин сайд Кобаяши Хироюки үгхэлэн,
МУИС-ийн
санхүү
төлөвлөлт хариуцсан дэд захирал
Ц.Болормаа,Монгол-Японы
хүний нөөцийн хөгжлийн төвийн
захирал
Ц.Даваадорж
нармэндчилгээ дэвшүүлэв.

Зураг 46. Нээлтийн үйл ажиллагаа

“Японд суралцах тухай мэдээллийн яармаг”-ийн хөтөлбөр нь Япон улсын засгийн
газрын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн танилцуулга, Японд суралцах талаар ерөнхий
танилцуулга, Япон улсад тэтгэлгээр суралцаж ирсэн оюутны яриа, мэдээллийн яармагт
оролцож буй сургуулиудын танилцуулга болон сургууль тус бүрийн ганцаарчилсан
зөвлөгөө өгөх булан зэргээс бүрддэг. Оюутан залуус маань өөрсдийн суралцах чиглэлээр
элсэлт авч буй сургуулийн ганцаарчилсан зөвлөгөө өгөх буланд очиж тэтгэлэгт
хөтөлбөрөөс гадна өөрт хэрэгтэй мэдээллүүдээ олж авч байлаа.
91Мэдээллийн яармагийн сүүлийн өдөр буюу 10-р сарын 9 (Ня)-ний өдөр, Японд
сургууль төгсөгчдийн “Жугамо” нийгэмлэгээс “Японд сурч мэдсэн туршлага” сэдвээр
нээлттэй хэлэлцүүлэг хийлээ. Туснээлттэй
хэлэлцүүлэг
нь“Жугамо” нийгэмлэгээс зохион
байгуулдаг “TALKio-Let’s aboutideas & opportunities”-ын 3 дахьцуврал бөгөөд улсын болон
хувийн зардлаар, япон англи
хэлээр,1000инженерийн
хөтөлбөрөөр Японд суралцсан
залуус
өөрсдийн
туршлагаа
хуваалцаж,оролцогчдын
Зураг 47. “Японд сурч мэдсэн туршлага”-ын илтгэгчид
сонирхсон асуултад хариулсан.
Япон улсад суралцах монгол оюутны тоо жилээс жилд өсөж байна. Монгол-Японы
хүний нөөцийн хөгжлийн төв нь Монголынхоо оюутан залуусыг Японы их дээдсургуульд амжилттай суралцаж төгсөөд, ирээдүйд Монгол орныхоо хөгжилд хувь нэмэр
оруулах боловсон хүчин болохыг дэмжиж жил бүр энэхүү мэдээллийн яармагийг зохион
байгуулахын сацуу Японд суралцах талаар зөвлөгөө зөвлөмжийг байнга өгдөг билээ.
Ирэх жил ч гэсэн Япон улсаас олон олон их сургууль, байгууллагын төлөөлөгчид
“Японд суралцах мэдээллийн яармаг”-т оролцож, Японд суралцахыг хүсэж буй оюутан
залууст хэрэгцээтэй мэдээлэл өгнө гэдэгт итгэж байна.

Хүснэгт 23. “Японд суралцах тухай мэдээллийн яармаг-2022”-торолцогч их сургуулиуд
92Иватэ
сургууль

КиотоКүмамотоих дэвшилтэт
шинжлэх ухааны мужийних сургууль
асаргааны
консерциум

Осакасургуульих Олон улсын ихсургууль

Нагоя худалдаа, Рицүмэйкан АзиТокио олон улсын Токүшима
бизнесийних Номхон далайн Сайтама их их сургууль
сургууль
сургууль
сургуульих сургууль

Тоокай
сургууль

ихАнагаах ухаан,Хёого мужийн их Ямагата их нийгмийн
ихсургууль
сургууль
халамжийн
олон улсыних сургууль

2) 82-р нээлттэй семинар: “Нөхөрлөл” хүндэтгэлийн цайны ёслол
Монгол-Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50 жилийн ойд зориулан
Японы Хохокафү компаний дэмжлэгтэй үрасэнкэ урсгалын багш Мияаваки Шихо,түүний шавь Кобаши Рүри, Като Күмико нар, МУИС-ийн багш, япон судлаач
С.Баттулга нар хамтран “Нөхөрлөл” хүндэтгэлийн цайны ёслол үйл ажиллагааг зохион
байгууллаа.
Уг цайны ёслол 12-р сарын 14, 15-ны хоёр өдөр үргэлжилж 100 орчим хүн оролцлоо.
Арга хэмжээг нээж Япон улсаас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайдЗураг 48. Оролцогчдод цай барьж буй ньЗураг 49. Тусгай зочдод цай барьж буйМияаваки Шихо багшКобаяаши Хироюки үг хэллээ. Цайны
ёслолын хүндэт зочноор элчин сайд гэргийн хамт, мөн Монгол улсаас Япон улсад онц93бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайдаар ажиллаж байсан Б. Жигжид, төвийн захирал
Ц.Даваадорж нар оролцлоо. Эхний өдрийн цайны ёслол 2 хэсгээс бүрдэж байв. Эхний
хэсэгт Мияаваки багш, Баттулга багш нар ээлжлэн цай бэлтгэн хүндэт зочдод барьж,дараах хэсэгт 2 багш цайны ёслолын талаар тайлбарлан, багшийн шавь нар бэлтгэсэн
цайгаа тусгайлан бэлдсэн япон амттаны хамт ирсэн хүмүүст түгээлээ. Цайны ёслолд
харилцагчаа хүндэтгэж байгаа хүндэтгэл, нарийн дэг жаяг, танхимын дотоод уурамьсгал, чимээгүй, нам гүм байдал зэрэг нь гүн сэтгэгдэл төрүүллээ гэж цайны ёслолд
оролцогчдын сэтгэгдэлд олонтаа дурдагдсан байв. 2 дахь өдрийн үйл ажиллагаанд
Монголын радиогийн сэтгүүлч оролцож, оролцогчдын сэтгэгдлийг авч, мөн цайны
ёслолын багш нараас яриа аван Монгол-Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны
50 жилийн ойд зориулсан цуврал нэвтрүүлэгтээ оруулахаар болов.
3) Зохиолч уншигчдын уулзалт: Дазай Осамү “Хүн байх эрхгүй” номын
хэлэлцүүлэг
Сүүлийн жилүүдэд японы уран зохиолын олон бүтээлүүд монгол хэл рүүорчуулагдан гарч монголын уншигчид ч мөн маш ихээр сонирхон унших болсон билээ.
Номын дэлгүүрүүдийн шилдэг борлуулалттай номын жагсаалтад япон бүтээлүүд
цөөнгүй харагдах болсон. Манай төвийн номын сангийн хувьд уншигч,үйлчлүүлэгчдэдээ зориулан японы уран зохиолын бүтээлүүдээр зохиолч уншигчдын
уулзалт зохиох, тухайн бүтээлийг монгол хэл рүү хөрвүүлсэн орчуулагчтай ярилцлага
хийх зэрэг олон үйл ажиллагаануудыг зохион байгуулсаар ирсэн билээ.

Зураг 50. “Хүн байх эрхгүй” номЭнэ удаагийн зохиолч уншигчдын уулзалтаабид арай өөр хэлбэрээр зохион байгуулахаар
зорьсон. Урьд жилүүдэд зохион байгуулж
байсан зохиолч уншигчдын уулзалт маань
тухайн бүтээлийг орчуулсан орчуулагч, монгол
уншигчид, төвийн номын санч оролцож өөрөөрийн уншсан сэтгэгдлээ илэрхийлдэг байсанбол бид энэ удаа япон уншигчид тухайн номыг
уншаад ямар сэтгэгдэл төрсөн бол япончуудадхэр хүрсэн бол гэх сониуч сэдлээр японуншигчдыг анх удаа урьж оролцуулсан.

Үйл ажилллагаа зохион байгуулагдахаас 1 сар гаруйн өмнөөс номын сангийн
фэйсбүүк хуудсаар японы 4 зохиолчийн 4 бүтээлээр (Оэ Кэнзабүро “Хувийн асуудал”,Мүраками Харүки “Эрэг дээрх Кафка”, Дазай Осамү “Хүн байх эрхгүй”, Кавабата
Ясүнари “Мянган тогоруу”) уншигчдаас санал асуулга авч, эцсийн байдлаар Дазай
Осамүгийн “Хүн байх эрхгүй” ном шалгарч, энэхүү бүтээлээр бид 2022 оны 3-р сарын
19-ний өдөр ээлжит “Зохиолч уншигчдын уулзалт”-аа зохион байгуулсан. Мөнуншигчид хоорондоо тухайн номоор хэлэлцүүлэг өрнүүлэхээс гадна номыг олонөнцгөөс харж ярилцах боломжийг уншигчддаа олгох үүднээс номын орчуулагч
Д.Алтанцэцэгийг урьж оролцуулсан.
94Тухайн өдөр бид “Хүн байх эрхгүй” номын орчуулагч Д.Алтанцэцэгийн
мэндчилгээгээр үйл ажиллагаагаа нээж, номоо орчуулахад нь гарч байсан бэрхшээл,өөрт нь төрсөн сэтгэгдлийг сонссон. Дараа нь Дазай Осамүгийн намтар, уран бүтээл
болон тухайн үеийн нийгэм “Хүн байх эрхгүй” номд хэрхэн тусгалаа олж буй талаар
уран зохиол, нийгэм, философийн онолтой
холбон өөрсдийн зүгээс задалж ярин,дэлгэрүүлж унших номын жагсаалтыг
оролцогчдодоо танилцуулсан.
Эцэст нь монгол, япон уншигч, номын
орчуулагч гэсэн 3 өөр байр суурины
хүмүүсээ тойрог хэлбэрээр суулган чөлөөт
хэлэлцүүлэг хийсэн бөгөөд оролцогчдоосмаш сонирхолтой сэтгэгдлүүд ар араасаа
хөврөн гарч байлаа. Үйл ажиллагаа
Зураг 51. Чөлөөт хэлэлцүүлэг
дууссаны дараа оролцогчид сэтгэгдэлмаш өндөр, дахин ийм хэлбэрээр зохион байгуулахыг хүссэн хүсэлтүүд их ирсэн ньномын санч бидэнд дахин зохион байгуулах урам зоригийг өгсөн.

4) Баруун бүсийн Увс, Ховд, Баян-Өлгий аймаг дахь япон соёлын танилцуулгаТөв үүсэн байгуулагдсаны 20 жилийн ойг угтан зохион байгуулсан олон ажлын нэгбол хөдөө орон нутаг дахь япон соёлын танилцуулга билээ. 2 жилийн өмнөөс японхэлний сургалтгүй аймгуудад бүсчлэн очиж танилцуулга хийхээр хуваарилан төлөвлөж
байсан ч Корона вируст цар тахлын улмаас бусад аймгийн томилолт цуцлагдсан юм.
Харин энэ оны эхээр хотоос хамгийн хол орших, Монголын олон ястны өлгий гэгддэг
Увс, Ховд, Баян-Өлгий аймагт очоод ирсэн билээ. Япон хэлний сургалттай аймгуудад
томилолтоор явах үед сургуулиудтай хамтран зохион байгуулдаг байсан бол энэ удааБаян-Өлгий аймгийн соёл урлагийн газар,Увс аймгийн гэр бүл, хүүхэд залуучуудын
хөгжлийн газарт, Ховд аймаг дахь МУИСийн Ховд салбар сургууль, гэр бүл хүүхэд
залуучуудын хөгжлийн газруудтай тус тусхамтран орон нутгийн иргэд, хүүхэд
залууст төвийнхөөүйл ажиллагааны
талаар танилцуулан мөн япон соёлын
танилцуулга сургалтыг 2-р сарын 18-аас 2Зураг 52. Фүрошики /Баян-Өлгий аймаг, Өлгий сум/р сарын 24-ний өдрүүдэд зохион явууллаа.
Увс аймагт “Эрдмийн эхлэл” хувийн дунд сургууль, ЕБС-ийн 1, 2, 6, 7-р сургуулийн
сурагчид болон багш нар, иргэд, Ховд аймагт МУИС-ийн Ховд салбарын оюутнууд,ЕБС-ийн сурагчид, иргэд, Баян-Өлгий аймагт “Дарин” хувийн дунд сургууль, мөн 2, 4-р
ЕБС-ийн сурагчид, багш нар, иргэд гээд нийт 216 хүн оролцлоо.
95Аймаг бүрт үдээс өмнө, үдээс
хойш 2 удаа танилцуулгаа хийжбайв. Үйл ажиллагааны эхэнд
төвийн үүсэл хөгжил, одоо явуулжбуй сургалт үйл ажиллагааг
танилцуулан, хуваарийн дагуу
японы баадангийн соёл болон
сүлжээсэн гар урлал, юката өмсөх
цаг, Японд суралцах талаар
мэдээлэл, “Япон орныг хэн сайнмэдэх вэ” уралдаант тэмцээн, Японкиноны цаг зэргээр номын сангийн
Зураг 53. Гар урлал / Ховд аймаг, Ховд сум/тасгийн голчлон явуулдаг соёлын
ажлуудаа түлхүү танилцуулахыг хичээлээ. Хүүхдүүд машид сонирхон, тун идэвхтэй
оролцож байв. Ялангуяа “Япон орныг хэн сайн мэдэх вэ” тэмцээний үеэр хэдий япон хэлүздэггүй ч Япон орны талаар ойлголт сайтай нь мэдэгдэж байлаа. Хүүхэд залуус Японанимэ, мангад дуртай нь хаа ч ялгаагүй адил болох нь эндээс харагдаж байв. Японы уранзохиолыг хүүхэд залууст таниулах зорилгоор аймгуудын номын санд болон хүүхэд
хөгжлийн төвд О.Жаргалсайханы орчуулга “Гэнжийн туульс” “Хайрын ааш” хэмээх
японы уран зохиолын номуудыг хандивлалаа.
Бид аль болох цөөн хоногт томилолтоо амжуулахын тулд хотоос Улаангом хотхүртэл нисэж, тэндээсээ Ховд, Өлгий хотууд руу машинаар хүрч очсон юм. Зам зуурсүрлэг мөнгөн дуулгатай цаст өндөр хайрханууд, цасан цагаан тал, сэнгэнэсэн цэвэр
агаар,
мал
сүрэг
гээд
Монголынхоо сайхан байгалийгнүд алдан харж явлаа. Далайн
түвшнээс дээш 2,500 метрт явжбайгааг машины заалтаас хараад
аргагүй л Монголынхоо хамгийн
өндөр газарт явж байгаагаа мэдэрч
явав. Арга хэмжээнд оролцсон
хүмүүсийн сэтгэгдэл тун өндөр
байсан бөгөөд “хотод очвол танай
төвд заавал очно оо”, “энэ гоёяпон хувцсаа бидэнд зарахгүй юмЗураг 54. Юката өмсөж үзсэн нь / Увс аймаг, Улаангом сум/уу”, “дараа дахин манай аймагт
заавал ирээрэй” “Япон явж сурмаар санагдлаа” гэсэн халуун дулаан сэтгэгдлүүд бичсэн
байсан юм.
Япон сангийн дэмжлэгээр явагдсан энэ удаагийн томилолт маань ийнхүү тунамжилттай өндөрлөлөө. Цаашид боломж олдвол бусад аймгуудад ч эл сургалт, үйлажиллагаагаа зохион явуулах хүсэлтэй байгаа бид энэ удаагийн томилолтоороо чамгүй
туршлага хуримтлуулж авлаа.
965) ЖАЙКА Чикюү Хироба
2022 он бол Монгол Японы хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 50-н жилийн ойболон бусад тэгш ой давхцсан түүхэн жил болсон билээ. Энэ ойн хүрээнд Монгол
Японыг хамарсан олон сайхан үйл ажиллагаа болсон.
Жайка Чикюү Хиробагаас 2022 оны 8-р сарыг Монголыг сурталчлах сар болгон
зарласан. /Жайка Чикюү Хироба гэдэг нь Японд “Иргэдийн оролцоотой олон улсын
хамтын ажиллагааны үндэс” болж иргэд олон нийт хүрэлцэн ирж, хөгжиж буй орнуудын
хүмүүст туслах, эв нэгдлийг эрхэмлэх, олон улсын хамтын ажиллагаанд оролцож буйхүмүүс болон бүлгүүдийн мэдээллийг түгээх, солилцох, сургалтын бааз болгох
зорилгоор байгуулсан газар юм.
Энэ удаа бид Жайка Чикюү
Хиробагаас
зохион
байгуулсан
“Өнөөгийн Монгол руу аялцгаая!
Нүүдэлчдийн амьдрал болон хотын
амьдрал” цахим семинарт оролцож
үндэсний хувцас болох “Дээл”-ийнталаар танилцуулга видео бэлтгэж
танилцуулсан. Семинар өнөөгийн
Монголын талаарх танилцуулгаар
Зураг 55. Дээлний танилцуулга бичлэг
эхэлж нүүдэлчдийн амьдрал, хотын
амьдрал, үндэсний хувцас гэх сэдвүүдээр үргэлжилсэн. Улаанбаатар хотын өнөөгийн
байдал болон амьдралыг МУИС-н япон оюутан танилцуулсан нь ихээхэн сонирхолтой
болсон. Олон жилийн өмнө Монголд ирж байсан хүмүүс хотоор алхан танилцуулах
бичлэгийг үзээд өнөөгийн Улаанбаатарыг ихээхэн сонирхож төрөл бүрийн асуулт асууж
байсан.
Бидний хувьд дээлийн талаар япон хүмүүст ойлгомжтой бөгөөд өргөн цар хүрээтэй
мэдээлэл хүргэхийг зорьсон билээ. Дээлийг гарал үүсэл, онцлог чанар, материал,хэрэглээ, эртний болон орчин үеийн гэх зэргээр ангилан танилцуулгаа бэлтгэсэн. 2022
оны 8-р сарын 24-нд болсон уг цахим семинарт нийт 116 хүн оролцсон ба семинарын
дараа хүмүүсийн сонирхсон асуултанд хариулж дурсгалын зураг татуулснаар семинар
маань өндөрлөсөн юм.Бид энэхүү үйл ажиллагаанд оролцсоноор зорилтот бүлэг болох
монголыг сонирхдог хүмүүст монголын талаар өнөөгийн бодит мэдээлэл хүргэхийн
сацуу япон хүмүүст монгол орны талаар үнэн зөв мэдээлэл хүргэж чадсан гэж үзэжбайна.

97Мөн оролцсон хүмүүс бидэнд эерэг сэтгэгдэл хэлж, сэтгэл ханамж өндөр байгаагаа
илэрхийлсэн нь бидний цаашдын ажилд ихээхэн урам зориг өгсөн юм.

Зураг 56. Дурсгалын зураг

6) Read Japan Project-2021
2022 оны 3-р сарын 3-ны өдөр Япон улсын элчин сайдын яам төвд санал болгосноор
“Read Japan Project-2021” төсөлд хамрагдах боломжтой болсон билээ. Энэхүү төслийганх Ниппон сан 2008 оноос хэрэгжүүлж эхэлсэн бөгөөд гадаад орны их сургууль,нийтийн номын сангуудад англи хэлээрх японы улс төр, олон улсын харилцаа, эдийн
засаг, бизнес, нийгэм, соёл урлаг, уран зохиол, түүх зэрэг 200 ном дундаас хандивлаж
Япон улсын талаарх ойлголтыг гүнзгийрүүлэх зорилготой. Одоогийн байдлаар 138 орны1100 гаруй их сургууль, нийтийн номын санд хандивлаад байна.
Манай номын сан уг төслийн хүрээнд Японтой холбоотой түүх, уран зохиол, нийгэм,соёл урлагийн тухай англи хэлээрх 50 гаруй ном хүлээн авлаа. Японы элчин сайдын
яамнаас ном хүлээлгэн өгөх арга хэмжээ 12-р сарын 14-ний өдөр болж өндөрлөлөө.
Энэхүү арга хэмжээнд Япон улсаас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин
сайд Кобаяши Хироюки хүрэлцэн ирж Монгол-Японы хүний нөөцийн төвийн захирал
Ц.Даваадорж-д гардууллаа.

Зураг 57. Англи хэлээрх Японы тухай50 номЗураг 58. Ном гардуулах ёслол

98

Ⅳ．ЕРӨНХИЙ УДИРДЛАГЫН
ТАСАГ

99

1.2022 ОНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ЕРӨНХИЙ ТАЙЛАН
Ерөнхий удирдлагын тасаг нь төвийн санхүү хөрөнгийн удирдлага, хүний нөөц, мэдээлэл
технологи, аж ахуй, албан бичиг хөтлөлт, цэвэрлэгээ үйлчилгээ, харуул хамгаалалтын
зохицуулалт гэсэн үндсэн ажлуудаа 2022 онд 98%-ийн гүйцэтгэлтэйгээр амжилттай зохион
байгуулж ажиллалаа.
2022 онд цар тахлын эсрэг авах арга хэмжээг буруулсантай холбоотойгоор төвийн
сургалтууд урьдын адил хэвийн зохион байгуулагдаж, хөл хөдөлгөөн ихтэй жил боллоо.
Мөн бид дотоод нөөц бололцоогоороо төвийн барилга байгууламжийн засвар
үйлчилгээг цаг тухайл нь хийж, цар тахлын хууль цуцлагдах хүртэл ЗГ болон УОК-оосзаасан журмын дагуу ариутгал халдваргүйжүүлэлтийг цаг тухайд нь тогтмол хийж төвийн
ажилтнууд болон төвөөр үйлчлүүлэгчдийн аюулгүй, тайван орчинд ажиллаж үйлчлүүлэх
боломжийг бүрдүүлж чадсан. Энэхүү ажлын бүтээмж өндөр гүйцэтгэлтэй гарсан нь төвийн
хамт олны хичээл зүтгэл, хамтын ажиллагааны үр дүнтэй салшгүй холбоотой.

Танхим ашиглуулсан байдал

Хүснэгт 24: Байгууллагаар
№Зохион байгуулагч

Үйлажиллагааны
тоо (удаа)1Япон Улсын Элчин Сайдын Яам

82Японы Олон Улсын Хамтын Ажиллагааны байгууллага
ЖАЙКА

15

3

Монгол Улсын Их Сургууль

6

4Монголын Япон хэлний багш нарын холбоо

85Бусад байгууллага

80
Нийт

117

Эх сурвалж: Монгол-Японы Төв, Ерөнхий удирдлагын тасаг

100Хүснэгт 25: Үйл ажиллагааны төрлөөр
№

Үйлажиллагааны
тоо (удаа)Үйл ажиллагааны төрөл

1Сургалт, семинар

74

2Шалгалт

15

3Уралдаан тэмцээн

12

4Эрдэм шинжилгээний хурал

4

5

Бусад

11
Нийт

117

Эх сурвалж: Монгол-Японы Төв, Ерөнхий удирдлагын

тасагДээрх ажлуудыг ЖАЙКА, Япон сан болон МУИС-ийн мэргэжилтнүүдийн
мэргэжлийн удирдлага заавар, бүх талын дэмжлэгтэйгээр хийж гүйцэтгэсэн. Үйлажиллагааны тоо өмнөх онтой харьцуулахад харьцангуй өссөн нь дээр дурьдсанчлан цартахлын эсрэг авах арга хэмжээг бууруулсантай холбоотой билээ. Гэвч бид төвийн
хэмжээнд зохион байгуулсан үйл ажиллагаа, сургалтад оролцогч бүрийн халууныг үзэж,агааржуулалт, ариутгал, цэвэрлэгээг тогтмол хийж ажиллалаа.

График 10: Сүүлийн 5 жилийн төвийн үйлчлүүлэгчийн тоо
2022 оны 12-р сарын 31 хүртэл нийт:2,559,080 хүн (давхардсан тоо)3,000,000

2,352,883

2,000,000

2018.01-2018.12

2,507,238

2,517,219

2020.01-2020.12

2021.01-2021.12

2,559,080

2,394,744

2019.01-2019.12

2022.01-2022.12

Эх сурвалж: Монгол-Японы Төв, Ерөнхий удирдлагын тасаг

а)

101

График 11: Сүүлийн 7-н жилийн гаднаас зохион байгуулсан үйл ажиллагааны тоо
300
250
200

263
214

196

178
129

150

117

100
50

15

0

График 12: Сүүлийн 3 жилийн гаднаас зохион байгуулсан үйл ажиллагааны
чанарын үзүүлэлт
Байнгын үйлчлүүлэгч:Жилд 2-оос дээш удаа үйлчлүүлэгч

35
30
25

Байгууллагын тоо

20

8

2

4
3

2

20

20

4

15
10
5
0

2
3

21

7
2019
Байнгын үйлчлүүлэгч

2020
2021
2022
Шинээр үйлчлүүлэгч
Хөнгөлөлттэй үйлчлүүлэгч

102

2. Онцлох мэдээ
1) 20 жилийн ойгоо угтлааЭнэ жил тус төвийн үүсгэн байгуулагдсаны 20 жилийн болон Монгол Япон хоёрулсын дипломат харилцаа тогтсоны 50 жилийн тэгш ой тохиож байгаагаараа онцлог жилболж өнгөрлөө. Хэдийгээр дэлхий даяар халдварт цар тахалтай эдийн засгийн хувьд
хүндрэлтэй жил болсон ч бид өөрсдийн дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан төвийнхөө
өнгө үзэмж, үйлчлүүлэгчдийг тав тухтай үйлчлүүлэхэд анхаарлаа хандуулан

1.
2.
3.
4.
5.
6.

Төвийн гадна хаалганы засвар
Хойд хаалганы коридорын засвар
Гадна фасадын цэвэрлэгээ үйлчилгээ
Борооны ус зайлуулах шугам татах
Дулааны болон цэвэр усны шугамын хэсэгчилсэн засвар
Дээврийн хэсэгчилсэн засвар болон бусад ажлуудыг хийж гүйцэтгэлээ.

Зураг 59. Гадна фасад цэвэрлэгээ

Үйлчлүүлэгч та бүхэнтэйгээ өнгөрүүлсэн 20 жилийн туршид бид давхардсан тоогоор
2,500,000 гаруй хүнд үйлчилж олон олон арга хэмжээг гүйцэтгэсэн билээ. Цаашид ч уламцэвэр тохилог орчинд та бүхэндээ үйлчлэн монгол япон хоёр улсын хооронд боссон гүүрбайх болно гэдэгтээ итгэлтэй байна 20 жил бидэнтэй хамт байсан та бүхэндээ баярлалаа.

103

Ⅴ. БАГУУДЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА

104

2022 ОНЫ БАГУУДЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ТАЙЛАН
Монгол-Японы төвийн нийт ажилтнууд өөрийн хариуцсан ажлаас гадна төвийн нийтүйл ажиллагааны сайжруулалт болон ажилтан хоорондын харилцааг сайжруулах,өөрийгөө хөгжүүлэх зорилгоор хэд хэдэн багт хуваагдан ажиллаж байна. 2022 онд тасаг
бүрийн ажилтны төлөөллөөс бүрдсэн “Маркетинг баг”, “5S Кайзен баг”, “Эрүүл мэнд,спортын баг”, “Үйл ажиллагаа зохион байгуулах баг”, “Харилцан туслалцах баг” гэсэн
5 баг тус тусын үйл ажиллагааг амжилттай зохион байгууллаа.
Ингэснээр ажилтан хоорондын багийн ажиллагаа, уялдаа холбоо сайжрахаас гадна
шинийг санаачлах, өөрийгөө шинээр нээх боломжтой болж байна.
1. МАРКЕТИНГИЙН БАГТус баг нь Монгол-Японы төвийг олон нийтэд таниулахын зэрэгцээ төвөөс явуулж
байгаа сургалт, үйл ажиллагаанд хамрагдах суралцагч, оролцогчдын тоог өсгөх, тогтоон
барих зорилготойгоор 2016 онд анх тасаг бүрийн төлөөлөгч 4 гишүүнтэйгээр
байгуулагдаж, өдийг хүртэл амжилттай үйл ажиллагаа явуулж ирлээ.
2022 оны үйл ажиллагааны тойм:
№

1

2

Огноо

2022.022022.03Үйл ажиллагаа

20 жилийн ойнлого шалгаруулах
уралдаан

Төвийн арван
дөрөвдүгээр
тайлан

ЗурагТайлбарЭнэ жил төвийн үүсэн
байгуулагдсаны 20 жилийн ойтохиож буйтай холбогдуулан
лого шалгаруулах уралдааныг
ажилтнууд дундаа зохион
байгуулав.

Тухайн
жилийн
үйлажиллагааг тайлан болгон
гаргадаг бөгөөд 2022 оны 14дэхудаагийн
тайланг
гаргалаа. Энэ жилийн тайлан

урьд жилүүдийнхээс хамгийн
олон хуудастай тайлан болсон.

105

3

4

5

2022.04Фотошопын
анхан шатны
сургалт

2022.0620 жилийн ойнхүлээн авалтын
урилга

2022.11Шинэ ажилтнууддаа зориулан
фотошопын анхан шатны
сургалт зохион байгуулав.

20 жилийн ойн урилгыг
шинэлэг дизайнаар Монгол,Япон 2 хэлээр хэвлэгдэв.

Ажилтны
үнэмлэхний оосор

Төвийн нэр, лого оруулсан
шинэ ажилтны үнэмлэхний
оосортой болов

2. 5S КАЙЗЕН БАГЦар тахлын хорио цээр суларсаар эргэн хэвэндээ орж, төвийн үйл ажиллагаа ч бүрэн
сэргэсэнтэй холбоотойгоор сайн дурын багуудын ажил ч идэвхжин, үйл ажиллагаагаа
амжилттай явуулж ирлээ. Энэ жилийн хувьд багийн нэг гишүүн японд сурахаар явж,шинэ залуу ажилтнаар солигдон амжилттай ажиллалаа.
Үндсэн чиглэл, зорилго:Үргүй зардлыг бууруулж, ажилтнуудын 5S-ийн талаарх ойлголтыг нэгтгэх, шинэажилтнуудад зөв ойлголтыг суулгах зорилготой ажиллаж, үүнтэйгээ холбоотойгоор
дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан ажилтнуудад зориулсан сургалтыг 3 удаа явуулж, мөнэргүүл хяналтыг тогтмол хугацаагаар хийсэн. Ингэснээр төв нийтийн эмх цэгц дээшилж,мэдлэг мэдээлэлтэй байсан ажилтнуудын хувьд тэрхүү мэдлэг нь баталгаажиж, шинээр
хүлээн авч буй ажилтнууд зөв ойлголттой болж, 5S-ийг хэрэгжүүлэнгээ ажиллах боломж
бүрддэг.
Оны эцэст шилдэг 5S, сайжруулалт болон үргүй зардлыг бууруулж чадсан тасгийг
шалгарууллаа.
106Гүйцэтгэсэн ажил:1. Багийнхаа жилийн ажлын төлөвлөгөөний дагуу тогтсон хугацаанд эргүүл
хийснээр төвийн эмх цэгц сайжирч, ном, сурах бичиг, хичээлийн хэрэглэгдэхүүн
хамгийн өргөнөөр ашигладаг япон хэлний сургалтын тасгийн хувьд 5S кайзэн
хэвшил дадал болон хэрэгжсээр байна.
2. Түүнчлэн өөрсдийн дотоод нөөц бололцоогоо ашиглан үргүй зардлыг бууруулсанүр дүнтэй жишээ хэд хэд гарсны нэг нь ЕУТ-ийн слесарь борооны усыгхуримтлуулж, зүлэг модоо усалснаар байгууллагаас гарах цэвэр усны зардлыг
бодитойгоор хэмнэж чадсан юм.
3. Мөн бизнесийн сургалтын тасаг Mailing list-ээр бизнесийн сургалтын зар болон
бусад мэдээллийг явуулах аргыг IT-ийн ажилтнаар заалган авч, гарын авлага
боловсруулсанаар өөрсдөө хариуцан явуулдаг болсон нь ажлын цагийг хэмнэсэнүр дүнтэй арга болсон.
4. Номын сан, хамтын ажилагааны тасгийн тухайд номын сангаар
үйлчлүүлэгчиддээ зориулан номын сангаар хэрхэн үйлчлүүлэх тухай
зааварчилгааг боловсруулж, суудал захиалгын төхөөрөмжидөө байрлуулснаар
үйлчүүлэгч нэг бүрт адил зүйл тайлбарлаж цаг алдахгүйгээс гадна
үйлчлүүлэгчийг удаан хүлээлгэх зүйлгүй болж, ажлын цагийг ч хэмнэсэн маш үрдүнтэй сайжруулалт болсон.
5. 5S сайжруулалт багийн үйл ажиллагааны үр дүнд ажилтнуудын ойлголт нэгдэж,бүгд төвийнхөө эмх цэгцтэй, тав тухтай байдлыг хангах нэг зорилгоор бие биенээ
дэмжин ажиллаж байна.
6. Багаараа ахлах зөвлөх Оониши Ёшифүмигаас зөвлөгөө аван хамтарч ажилласан
бөгөөд түүний хэлсэн санаа оноог дараа жилийнхээ төлөвлөгөөнд тусгах, мөндээр дурдагдсан ажлуудаа ч гэсэн улам сайжруулах, хэмнэлт хийх замаар аливаа
зардлыг бууруулж чадсан тооцоонд илүү төвлөрч ажиллахыг зорьж байна.

3. ЭРҮҮЛ МЭНД, СПОРТЫН БАГЗорилго:Нийтийн биеийн тамир спортыг хөгжүүлэх замаар ажилтнуудын харилцаах холбоог
сайжруулах, эрүүл амьдралын хэмнэлийг хэвшүүлэхэд оршино
1) Спортын цагАжилтнуудын бие бялдар болон дархлааг дэмжих, хамт олны уур амьсгалыг
бүрдүүлхээр ажилтнууд өөрсдийн сонирхлын дагуу, өөрсдийн зардлаар нийт 4н удаагын
волейболын анхан шатны бэлтгэлийг амжилттай зохион байгууллаа.

107Зураг 60. Воллейболын бэлтгэлийн явц2) Иогийн дасгал
Ажлын бус цагаар төвийн их танхимд нийт ажилтны 80 орчим хувь хамрагдсан нийт3 удаагийн сургалтыг зохион байгууллаа.

Зураг 61. Иогийн дасгалын явц1083) Теннис, дартсын тэмцээн
Төвийн нийт ажилтнууд 4 багт хуваагдан дартс болон ширээний теннисний эрэгтэй
хос, эмэгтэй хос, холимог хос, болон гацаарчилсан төрлүүдээр өрсөлдөн аваргаа
шалгарууллаа.

Зураг 62. Теннис эрэгтэй хосын тэмцээн

Зураг 63. Дартсын тэмцээн

4. ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ БАГ
2022 онд Монгол-Японы төвийн үйл ажиллагаа зохион байгуулах баг нь “Ажлын байр,ажилтнууд хоорондын уур амьсгалыг сайжруулж, ажиллахад таатай орчин бүрдүүлцгээе”гэсэн зорилгын хүрээнд 227 хүнийг хамарсан дотоод арга хэмжээг зохион байгууллаа.
1) “Дээлтэй Монгол” өдөрлөгЭнэ жил шинэ оны эхний арга хэмжээ болгон уламжлал ёсоор “Дээлтэй Монгол”өдөрлөгөө зохион байгууллаа. Өдөрлөгийн үеэр Монгол-Японы төвийн захирал
Ц.Даваадорж, мэндчилгээ дэвшүүлж бар жилийн эхний ажлын өдрийг эхлүүлэв.

Зураг 64. “Дээлтэй Монгол” өдөрлөг

109

2) Мэргэжилтэн болон ажилтнуудыг угтах, үдэх өдөрлөг

Зураг 65 . Баруун гар талаас JF мэргэжилтэн Мицүмото Тотоя,Б.Цацрал, JF мэргэжилтэн Цүрүта Ясүюки, Б.Эрдэнэсайхан нарМонгол-Японы төвд Япон сангийн хэлний төвийн мэргэжилтнүүд тодорхой
хугацаагаар томилогдож ирдэг. Тус жил 4 жилийн хугацаанд Монгол-Японы төвдмэргэжилтнээр томилогдон ажилласан Мицүмото Томоя багш болон шинээр
томилогдон ирсэн Цүрүта Ясүюки багшийн угталт үдэлтийг хийхийн хамт шинээр оржирсэн ажилтнуудаа ч мөн нийт төвийн хамт олноороо угтаж авах өдөрлөг зохион
байгуулав.
3) Эх үрсийн баярын хүрээнд төвийн ажилтнуудын хүүхдүүдэд бэлэг бэлэглэвЖил бүр “Эх үрсийн баяр”-ын хүрээнд хүүхдүүдэд зориулсан хөгжилтэй арга хэмжээ
зохион байгуулдаг байсан хэдий ч, энэ жил ч мөн халдвар хамгааллын дэглэмийг мөрдөх
үүднээс хүүхдийн нас хүйсний онцлогт тохирсон бэлгийг бэлдэж бэлэглэлээ.

Зураг 66. Эх үрсийн баярын бэлэг

1104) Ажилтнуудад зориулсан хээрийн дадлага сургалт
Монгол-Японы төв үүсгэн байгуулагдсаны 20 жилийн ойн арга хэмжээний хүрээнд
ажилтнуудад зориулсан 2 хоногийн дадлага сургалтыг зохион байгуулав. Тус сургалтын
хүрээнд төвийн нийт ажилтнууд 5S хөдөлгөөнийг хэрэгжүүлэгч “Моншибасаки ХХК”компани дээр туршлага солилцохоор очиж танилцав. Мөн сургалтын хүрээнд
Жайкагийн Оониши Ёшифүми зөвлөх мэргэжилтэн ажилчднуудад зориулан
“Байгууллагын соёл” сэдвээр сургалт орсон бөгөөд сургалтын хугацаанд спорт болон
хөгжөөнт тэмцээнүүдийг зохион байгуулж хамт олноороо 2 өдрийг дурсамж дүүрэн
өнгөрүүллээ.

Зураг 67. Ажилтнуудад зориулсан хээрийн дадлага сургалт

5) Ажилтнуудад зориулсан төрсөн өдрийн цахим мэндчилгээЖил бүр байгууллага дотооддоо төрсөн өдөр болон бусад тэмдэглэлт баярт үйлявдлын үеэр мэндчилгээ дэвшүүлдэг уламжлалтай бөгөөд энэ жил ямар нэгэн тэмдэглэлт
баярт үйл явдлын мэндчилгээг ихэвчлэн цахим хэлбэрээр дэвшүүлсэн юм. Тэр тусмаа
ажилтнуудын төрсөн өдрийн мэндчилгээг бичлэг хэлбэрээр бэлдэн фэйсбүүк хуудсаар
дэвшүүлсэн юм. Ингэснээр тэр бүр уулзаж ярилцах боломж бага ажилтнуудын хувьд
харилцах боломж нэмэгдэж, тэр хэмжээгээр ажилтнууд хоорондын уур амьсгал
нэмэгдэхэд ч мөн тодорхой хэмжээгээр нөлөөлсөн болов уу.

Зураг 68. Ажилтнуудад зориулсан төрсөн өдрийн цахим мэндчилгээ

111