BRATERSKA WSPÓLNOTAROZDZIAŁ PIERWSZYOBOWIĄZKI CZŁONKÓW
WSPÓLNOTYI
BEZDOMNI BRACIA
1.
Ci, którzy chcą zostać moimi uczniami, muszą
porzucić swój dom, wyrzec się majątku i całkowicieodciąć się od spraw tego świata. Bezdomnym bratem, czylimnichem, nazywa się tego, kto porzuci wszystko i postępuje zgodnie z moją nauką, stając się w ten sposób moim
uczniem.
Ten, kto idzie za mną tak blisko, że dotyka mojej
szaty, lub kroczy dokładnie moimi śladami, jest daleko odemnie, jeśli jego umysł jest wzburzony pożądliwością.
Nawet jeśli taki człowiek przywdzieje mnisią szatę ibędzie zachowywać się jak mnich, nie rozumie mojej
nauki i nie postępuje zgodnie z nią. Ten, kto nie dostrzega
istoty mojej nauki, nie widzi także mnie.
Ten, kto jest tak daleko ode mnie, że trudno nawet
sobie wyobrazić tak ogromny dystans, zawsze jest bliskomnie, jeśli tylko jego sprawiedliwy umysł jest spokojny i
nie ulega żądzom. A to dlatego, że ten, kto dociera do
istoty mojej nauki, widzi mnie tak wyraźnie, jakby stałobok.
- 206 -

Obowiązki członków wspólnoty

2.
Bezdomni bracia, czyli mnisi, muszą swoje życie
oprzeć na następujących czterech zasadach.
Po pierwsze, ich szaty muszą być uszyte z kawałków zniszczonych ubrań. Po drugie, muszą zdobywaćpożywienie, prosząc innych ludzi o jałmużnę. Po trzecie,muszą wędrować spędzając noc, tam gdzie ich zastanie,
pod drzewem lub na skałach. Po czwarte, w przypadku
choroby mogą zażywać jedynie lekarstwo z krowiej uryny.
Każdy mnich, trzymając w rękach miskę, powinienchodzić od domu do domu, prosząc o jałmużnę, jednak nie
jest to zwykła żebranina. Mnisi czynią tak, gdyż wierzą, że
tak należy postępować zgodnie z nauką o wyzwoleniu od
cierpienia i niewiedzy – nikt ich do tego nie zmusza, nie
namawia ani nie nakłania oszustwem.
Na nic się zda to, że ktoś opuścił dom i zostałmnichem, jeśli nadal ulega pożądliwości, wpada w gniew inie potrafi kontrolować swoich zmysłów.

3.
Ten, kto wierzy, że jest mnichem i tak się przedstawia innym ludziom, musi móc z przekonaniem
wypowiedzieć następujące słowa:„Będę surowo przestrzegać wszystkich przykazań
- 207 -

Obowiązki członków wspólnoty

obowiązujących mnichów. Zawsze będę wiernie kroczyłścieżką bezdomnych braci, dążąc do Oświecenia, ajednocześnie mocą swoich zasług, płynących z praktyki,
sprawię, że ludzie, którzy będę mi dawać jałmużnę, unikną
nieszczęść.”Co więc takiego powinien robić mnich? Musi nie
ulegać żądzom, zawsze żałować za zło, które uczynił iodprawiać pokutę. Jego ciało, mowa i umysł powinny być
nieskalane, aby mógł postępować zgodnie z nauką Buddy,
kontrolując myśli i wrota czterech zmysłów. Nie powinien
dać się skusić żadnym przyjemnościom. Nie wolno mu
wpadać w dumę ani pogardzać innymi, nie może też lenić
się i spać zbyt długo.
Wieczorem mnisi medytują w bezruchu lub ruchu, opółnocy kładą się na prawym boku ze złączonymi nogami izapadają w spokojny sen, myśląc o przebudzeniu.
Rankiem znowu medytują siedząc lub chodząc.
Przy każdej codziennej czynności muszą zachować
prawidłowy stan umysłu. Powinni znaleźć spokojne
miejsce do medytacji w pozycji siedzącej, by móc kontrolować ciało i umysł. Celem medytacji jest oczyszczenie
umysłu dzięki odrzuceniu pożądliwości, gniewu i głupoty,
nie ulegając senności, nie pozwalając na rozproszenie- 208 -

Obowiązki członków wspólnotymyśli, nie poddając się zwątpieniu ani nie czując żalu.
Jeśli w ten sposób mnich będzie utrzymywał
jedność umysłu, posiądzie mądrość, która sprawi, że łatwo
odrzuci wszelkie żądze i będzie mógł poświęcić się
praktyce, pragnąc dostąpić Oświecenia.

4.
Jeśli ktoś został mnichem, a nie wyrzekł się gniewu,pożądliwości, mściwości, nienawiści, zarozumiałości i
pychy, to tak, jakby ukrył w swoich szatach obosieczny,
ostry miecz, którym łatwo samemu się zranić.
Aby być bezdomnym bratem, nie wystarczy nosić
mnisie szaty, zbierać jałmużnę lub czytać sutry. Takazewnętrzna forma nie czyni z człowieka prawdziwego
mnicha.
Jeśli ktoś ulega żądzom, nie zasługuje na mianomnicha, choćby robił wszystko, co powinien czynić mnich.
To tak, jakby dziecko dla zabawy założyło mnisie szaty.
Prawdziwym mnichem jest ten, kto kontroluje swój
umysł, dociera do prawdziwej mądrości, nie ulegapożądliwości i ze wszystkich sił dąży do Oświecenia,
krocząc ścieżką Buddy.
- 209 -

Obowiązki członków wspólnoty

Ten, kto będzie czynił na drodze do Oświecenia
wszystko, co powinien, przepełniony determinacją taksilną, że będzie siedział w medytacji i nie przerwie jej,
nawet wtedy, gdy jego kości zaczną pękać i krew stężeje wżyłach, osiągnie ostateczny cel praktyki buddyjskiej, awszystkie jego czyny będą dobre.

5.
Każdy mnich ma obowiązek przekazywać ludziom
nauki Buddy. Nie żałując czasu ani wysiłków, musi głosić
wszędzie naukę o wyzwoleniu z cierpienia, wyjaśniać
błędy heretyckich teorii i prowadzić ludzi do prawdy.
Niezwykle trudnym zadaniem jest głoszenie nauki
Buddy, dlatego ci, którzy pragną to robić, muszą założyć
szaty Buddy, usiąść na miejscu Buddy i wejść do schronienia Buddy.
Założenie szat Buddy symbolizuje łagodność,pokorę i cierpliwość. Usiąść na miejscu Buddy może tylkoten, kto widzi pustkę we wszystkim, co istnieje, i nie
przywiązuje się do niczego. Wejście do schronienia Buddy
oznacza umysł przepełniony wielkim miłosierdziem
wobec wszystkich istot.

- 210 -

Obowiązki członków wspólnoty

6.
Ten, kto zamierza przekazywać innym naukę Buddy,
musi zawsze zwracać baczną uwagę na cztery stany
swojego umysłu. Powinien kontrolować swoje zachowanie; dobierać odpowiednie słowa, dostosowując swoją
wypowiedź do możliwości pojmowania słuchaczy; byćświadomy swoich intencji oraz mieć silną wolę, bynauczać mimo trudności; zawsze mieć umysł przepełniony
wielkim miłosierdziem.
Po pierwsze, musi zakorzenić się wytrwałości, byćłagodny i pełen pokory, unikać szorstkich słów i nadpobudliwości. Nie może nigdy zapominać o tym, że wszystko
jest pustką i dlatego nie należy rozróżniać nawet dobra i zła,
nie wolno też przywiązywać się do niczego. Powinien
zawsze koncentrować się na tym, co jest tu i teraz,
działając rozważnie i subtelnie.
Po drugie, należy zwracać baczną uwagę na
charakter słuchaczy i ich warunki życia. Nie wolno
przebywać z ludźmi niegodziwymi, którzy nie majążadnych wyrzutów sumienia, ani dać się wciągnąć w krągpochlebców, szukających wsparcia osób dzierżących
władzę. Ci, którzy wyrzekli się świata i wkroczyli na drogę
praktyki prowadzącej do Oświecenia, muszą także unikać
kontaktów z płcią przeciwną. Trzeba znaleźć spokojne
miejsce, w którym można praktykować i kontrolować swój
umysł, osadzając go mocno na fundamencie prawdy o tym,
że wszystko powstaje na skutek splotu przyczyn iuwarunkowań. Nie można obrażać innych ludzi, wytykać- 211 -

Obowiązki członków wspólnoty

im wady czy błędy ani pogardzać nimi.
Po trzecie, trzeba zawsze zachować spokój umysłu,myśleć o Buddzie, który miłuje wszystkich ludzi, tak jakojciec kocha własne dzieci. Należy być nauczycielem dla
innych praktykujących i przekazywać naukę Buddy
wszystkim ludziom, okazując wielkie miłosierdzie, nikogo
nie faworyzując ani nikogo nie pomijając.
Po czwarte, ten, kto ma prowadzić innych doOświecenia, musi zawsze współczuć innym, tak jak Budda,
i pragnąć, żeby ci, którzy nie znają drogi do wyzwolenia,
zechcieli słuchać nauki o wyzwoleniu. Powinien zachęcać
ich do tego, nie ustając w wysiłkach.

IIŚWIECCY WYZNAWCY
1.
Jak już było to wyjaśniane wcześniej, każdy
wyznawca buddyzmu powinien wierzyć w Trzy Skarby:Buddę, Dharmę (jego naukę) oraz w Samghę (wspólnotę
wierzących).
Wiara wyznawców buddyzmu w Buddę, Dharmę i
Samghę musi być niezachwiana. Wszyscy wyznawcy
powinni skrupulatnie przestrzegać wszystkich przykazań,o których nauczał Budda.
- 212 -

Obowiązki członków wspólnoty

Przykazania przeznaczone dla tych świeckich
wyznawców, którzy nie są jeszcze w stanie porzucić tegoświata i rozpocząć praktykę w klasztorze, to: nie zabijaj,
nie kradnij, nie cudzołóż, nie kłam, nie pij alkoholu.
Świecki wyznawca buddyzmu powinien zawsze
wierzyć w Trzy Skarby i postępować etycznie, a do tegomusi jeszcze starać się ze wszystkich sił wpływać na
innych ludzi, aby rozbudzili w sobie wiarę i chęćprzestrzegania zasad moralnych. Misją każdego prawdziwego wyznawcy buddyzmu jest nawracanie swojej
rodziny, krewnych i przyjaciół, gdyż jest to akt wielkiegomiłosierdzia.
Zachowanie wiary i przestrzeganie przykazań przezświeckiego wyznawcę jest bardzo ważne na jego długiej
drodze do Oświecenia, dlatego musi on starać się nie
ulegać pożądliwości i nie przywiązywać do niczego,chociaż nie wyrzeka się, tak jak mnisi, spraw tego świata.
Dla każdego człowieka nadejdzie dzień, kiedyśmierć zabierze jego rodziców. Będzie też musiał kiedyś
rozstać się z bliskimi. Nasz świat też w końcu przeminie.
Nie należy przywiązywać się do tego, z czym musimy się
rozstać, ani do tego, co przemija, aby móc bez żalu ismutku całkowicie skoncentrować swój umysł napragnieniu dostąpienia nirwany.
- 213 -

Obowiązki członków wspólnoty

2.
Jeśli świecki wyznawca słucha nauk Buddy, a jego
wiara jest tak silna, że wytrwa w niej niezależnie od
przeciwieństw, z pewnością przyjdzie dzień, kiedydoświadczy radości płynącej z wiary. Wtedy nie straci
pogody ducha w żadnej trudnej sytuacji i wszędzie będzie
widział promienie nadziei rozświetlające mrok.
Człowiek wielkiej wiary ma nieskalany umysł, jestłagodny i pełen pokory, unika konfliktów, nie sprawia
zmartwienia innym, zawsze ufa Trzem Skarbom, czyli
Buddzie, jego nauce i wspólnocie wyznawców. Spontanicznie przejawia radość i wszędzie dostrzega światłoOświecenia.
Wiara sprawia, że jest on jednością z Buddą,odrzuca egocentryzm przez to, że zawierza się Buddzie
całkowicie, nic nie traktuje, jak swoją własność, dlategożyje bez lęku i z pokorą przyjmuje słuszną krytykę.
Nie boi się śmierci, gdyż wierzy, że odrodzi się w
Czystej Ziemi, rajskiej krainie Buddy. Z odwagą wyznaje
przed innymi swoją wiarę, gdyż jest przekonany o prawdziwości szlachetnej nauki Buddy.
Podstawą jego działania jest wielkie miłosierdzie,
dlatego nie wyróżnia tych, których lubi ani nie dyskryminuje tych, których nie lubi. Jego nieskalany umysł jest
sprawiedliwy, więc nieustannie czyni dobro.
- 214 -

Obowiązki członków wspólnoty

Wiara jego jest coraz większa, niezależnie od tego,
czy spotyka go szczęście, czy nieszczęście. Nie robi
niczego, co mogłoby być powodem wstydu, z szacunkiem
słucha nauk Buddy, zawsze postępuje tak, jak zapowiedział, gdyż jego słowa są zgodne z jego czynami. Posiadamądrość, która pozwala mu dostrzec i zrozumieć wszystko,jego umysł jest nieporuszony niczym góra. Z każdym
dniem coraz bardziej pragnie kroczyć drogą prowadzącą
do Oświecenia.
Prawdziwy wyznawca buddyzmu, niezależnie od
przeciwności losu, kieruje się mądrością Buddy i stara się
sprowadzić na dobrą drogę wszystkich ludzi, których
skalane umysły ulegają żądzom, sprawiając, że przywiązują się do świata ułudy.
3.
Każdy człowiek przede wszystkim musi wzbudzić
w sobie pragnienie słuchania nauki Buddy.
Potrzebna jest do tego determinacja tak wielka, żemożna ją przyrównać do gotowości wskoczenia w ogień,jeśli oznaczałoby to możliwość poznania drogi doOświecenia.
Wyzwolić człowieka może tylko nauka Buddy,
dlatego właśnie warto rzucić się nawet w płomienie, aby ją
usłyszeć.
- 215 -

Obowiązki członków wspólnotyNależy najpierw samemu poznać tę szlachetną
naukę i postępować z nią zgodnie, a więc dawać jałmużnę,dzieląc się z innymi swoim majątkiem, szanować tych,którzy na to zasługują, służyć tym, którym powinno sięsłużyć i zawsze okazywać wszystkim ludziom wielkie
miłosierdzie. Nie jest prawdziwym wyznawcą Buddy ten,
kto zachowuje się egoistycznie, nie licząc się z innymi.
Dla świeckich wyznawców najważniejsza jest wiara
w nauki Buddy. Nie powinni żywić urazy do innych ludzi,
niezależnie od tego, co jest jej powodem. Nie dadzą sięzwieść błędnym teoriom, jeśli zawsze będą rozważać
dokładnie swoje czyny. Muszą całkowicie skoncentrować
się na kontrolowaniu własnego umysłu, nie wolno im
szukać wad i błędów innych.
Ludzie, którzy nie wierzą w nauki Buddy,
nieustannie zamartwiają się swoimi problemami. Mająwąskie horyzonty i dlatego nie potrafią spojrzeć na świat z
szerszej perspektywy, są ciągle zdenerwowani i zabiegani.
W przeciwieństwie do nich wyznawcy buddyzmu wierzą,że wspiera ich moc i wielkie miłosierdzie Buddy, dlategomają spokojne umysły, które nie są niczym ograniczone.
4.
Ten, kto słucha nauk Buddy, nie przywiązuje się doswojego ciała, gdyż wie, że jest ono źródłem fizycznego
cierpienia, będąc nietrwałe. Zdaje sobie sprawę z tego, że- 216 -

Obowiązki członków wspólnoty

pokusy ciała są często przyczyną zła wyrządzanego innym
ludziom.
Jednak wyznawca buddyzmu wie także, że powinien dbać o swoje ciało i odpowiednio je odżywiać.
Dbałość o ciało w jego przypadku nie wynika z hedonizmu,
ale ze świadomości, że musi być zdrowy, jeśli chce poddać
się surowej praktyce prowadzącej do Oświecenia.
Jeśli ktoś zaniedba swoje ciało, nie dożyje późnej
starości, może więc nie zdążyć poznać nauki Buddy. Ajeśli ją pozna, ale będzie żyć krótko, nie będzie miał czasu,
aby przekazać ją innym ludziom.
Człowiek, który chce poznać naukę Buddy, musi
dbać o swoje ciało tak samo, jak podróżny troszczy się oswojego konia, a przewoźnik, wożący ludzi przez rzekę,pilnuje, aby jego łódź nie przeciekała.
Wyznawca Buddy nie nosi pięknych i drogich szat,
aby się stroić. Nosi ubranie po to, by zakrywać wstydliweczęści swojego ciała oraz chronić się przed zimnem lubpalącym słońcem.
Nie objada się, rozkoszując się różnymi smakami,
ale spożywa to, co ma wartości odżywcze i da mu siłę, abymógł słuchać nauki Buddy i przekazywać ją innym- 217 -

Obowiązki członków wspólnoty

ludziom.
Także jego dom ma być schronieniem dla ciała, a nie
dowodem zamożności czy wysokiego społecznego statusu.
Tak naprawdę powinien zamieszkać w domu Oświecenia,
którego dach nie przecieka, ściany są mocne, dlatego wiatr
i ulewa herezji nie mają do niego dostępu. Dom Oświecenia chroni go także przed złodziejami, którymi są jegowłasne żądze.
To, co robi świecki wyznawca Buddy, nie jest ani na
pokaz, ani dla jego przyjemności. Czyni wszystko, abymógł poznać naukę Buddy i dostąpić Oświecenia, oraz po
to, by pomagać innym, kierując się współczuciem imiłosierdziem.
Świecki wyznawca, chociaż nie porzucił tego świata
i mieszka razem z rodziną, musi cały czas pamiętać opouczeniach Buddy. Troszczy się o członków swojej
rodziny, kierując się wielkim miłosierdziem i stara się
znaleźć odpowiednie sposoby, aby naprowadzić ich nadrogę do wyzwolenia od cierpienia.
5.
Świecki wyznawca musi zawsze być gotowy
psychicznie na to, by każdego dnia opiekować się swoimi
rodzicami, troszczyć się o żonę i dzieci, dbać o siebie orazoddawać cześć Buddzie.
- 218 -

Obowiązki członków wspólnotyŻeby móc dobrze opiekować się rodzicami, należy
chronić i wspierać wszystkie żyjące istoty, dążąc do życia
w pokoju. Najlepszy sposób troszczenia się o żonę i dzieci
to uwolnienie się z więzienia żądz i łańcuchów przywiązania.
Słuchając muzyki z rodziną, świecki wyznawca
powinien przypominać sobie nauki Buddy, za każdym
razem wchodząc do swojego domu, musi się czuć tak,jakby odwiedzał pustelnię mędrca, aby uwolnić od skaz.
Kiedy będzie dawał jałmużnę, powinien całkowicie
pozbyć się chciwości, gdy znajdzie się w tłumie, musizachowywać się tak, jakby był w towarzystwie istot
oświeconych. Nawet jeśli spotka go nieszczęście, jegoumysł nie może być tym wzburzony. W każdej sytuacjinależy wzbudzić w sobie pragnienie, by umysł pozostałnieporuszony.
Szukając schronienia w łasce Buddy, powinienślubować, że razem z innymi ludźmi będzie umacniał się w
praktyce i dążył do Oświecenia.
Szukając schronienie w nauce Buddy, będzie starałsię wejść razem z innymi ludźmi do skarbnicy Dharmy,
aby zdobyć mądrość niezmierzoną jak ocean.
- 219 -

Obowiązki członków wspólnoty

Szukając schronienia we wspólnocie wyznawców,
razem z innym będzie prowadził innych do Oświecenia,
starając się usunąć wszystkie przeszkody.
Gdy świecki wyznawca ubiera się, powinien czuć
się tak, jakby przywdziewał szaty z korzeni dobra,
wyznania win i pokuty.
Kiedy będzie się wypróżniał w toalecie, musi czuć
się tak, jakby wydalał pożądliwość, złość i głupotę.
Widząc drogę, która pnie się w górę, powinien miećwrażenie, że wspina się na sam szczyt, jakim jest Oświecenie, porzucając świat ułudy. Widząc drogę prowadzącą
w dół, musi odczuwać, że z pokorą zagłębia się w tajniki
nauki Buddy.
Ten, kto słucha nauk Buddy, będąc świeckim
wyznawcą, kiedy widzi most, kojarzy go z przejściem na
drugi brzeg, którym jest Oświecenie, i wzbudza w sobie
pragnienie, by jak najwięcej osób mogło tam dotrzeć.
Kiedy widzi rozpaczającego człowieka, ubolewa
nad tym, że wszystko podlega zmianom i nie ma nic stałego.
Widząc ludzi, goniących za przyjemnościami,- 220 -

Obowiązki członków wspólnoty

pragnie wyzwolić się z tego świata ułudy i dostąpić
Oświecenia.
Kiedy ma wystarczająco pieniędzy, żeby jeść najsmaczniejsze nawet potrawy, nie jest rozrzutny. Ma małe
potrzeby i unika przywiązania do luksusu. Kiedy nie stać
go i jego strawa jest nędzna, pragnie jak najszybciej
pozbyć się wszelkich żądz.
W najgorsze upały pragnie uciec od palących gożądz, aby znaleźć ukojenie w przyjemnym chłodzieOświecenia. W mroźną zimę tęskni za ciepłem miłosierdzia Buddy.
Kiedy czyta sutry, stara się ze wszystkich siłzapamiętać nauki Buddy, by móc przekazać je innym.
Kiedy myśli o Buddzie, pragnie zdobyć jego wszechwidzące oczy.
Kładąc się spać w nocy, pragnie, żeby jego ciało,
mowa i myśli zostały oczyszczone i zregenerowane, gdyżwtedy jego umysł będzie nieskalany. Budząc się rano z
jasnym umysłem, ma nadzieję, że będzie postrzegać rzeczywistość taką, jaką naprawdę jest.

- 221 -

Obowiązki członków wspólnoty

6.
Ten, kto wierzy w Buddę, zna naukę o pustce,
według której wszystko jest takie, jakie jest. Właśnie
dlatego nie lekceważy innych ludzi ani żadnych spraw tegoświata, przyjmuje i akceptuje wszystko, co przyniesie mulos, starając się żyć zgodnie z nauką Buddy.
Wie, że świat ułudy, w którym pogrążeni są ludzie,nie ma wartości, a jedynie świat Buddy jest godny
najwyższej czci, ale wie też, że tych dwóch światów niemożna rozdzielać, gdyż oświecenia można dostąpić wkażdym momencie i przy dowolnej czynności w świecie
ułudy.
Tylko dla tych, których oczy przesłonięte są
bielmem niewiedzy, nasz świat jest iluzją pozbawioną
wartości. Dla tych, którzy widzą wszystko wyraźnie dzięki
prawdziwej mądrości, świat w znanej nam postaci jesttożsamy ze światem Oświecenia.
Człowiek rozróżnia to, co ma wartość, i to, co nie
ma wartości, to, co dobre, i to, co złe, podczas gdy taknaprawdę nie ma dualizmu, więc rozróżnianie nie masensu. Jeśli oświetlimy wszystko prawdziwą mądrością,która jest wolna od rozróżniania, zrozumiemy, że wszystko
ma taką samą wartość.

- 222 -

Obowiązki członków wspólnoty

7.
Ten, kto wierzy w Buddę, dzięki swojemu
wierzącemu umysłowi doświadcza niepojętej jedności
wszystkiego, mając przy tym poczucie wzniosłości, a z
drugiej strony z całą pokorą i uniżeniem służy innym ludziom.
Ten, kto wierzy w Buddę, pomaga innym, odrzucapychę, pogardę, zachowuje skromność i pokorę. Jegoumysł nie może niczego odrzucać ani nienawidzić, alepowinien być jak Niebo i Ziemia, które przyjmują iakceptują wszystko. Musi znosić cierpliwie trudy i przeciwności, nie poddawać się lenistwu ani gnuśności, głosić
naukę Buddy zwłaszcza ludziom biednym, starając sięzasiać w ich umysłach ziarno dobra.
Współczuje ludziom, których wzburzone umysłypogrążone są w niewiedzy, i stara się prowadzić ich tak, jakmatka wychowująca ukochane dzieci. Jednocześnie nigdy
nie wywyższa się ponad innych, ale traktuje ich z takim
samym szacunkiem, jaki należny jest rodzicom i mentorom.
Budda opiekuje się swoimi wyznawcami i dlategobędą bezpieczni nawet wtedy, gdy sto tysięcy ludzi będzie
odczuwało w stosunku do nich nienawiść i wrogość, chcąc
im zaszkodzić. Nie będą w stanie nic im zrobić, gdyż ichzłość jest jak kropla trucizny w wielkim oceanie miłosierdzia Buddy.
- 223 -

Obowiązki członków wspólnoty

8.
Ci, którzy wierzą w Buddę, zawsze są mu wdzięczni,gdyż zdają sobie sprawę, jak wielkie mieli szczęście, żemogli zetknąć się z jego naukami. Wiedzą też, że ich wiara
jest darem Buddy, podobnie jak jego moc, która została imofiarowana.
W trzęsawisku żądz nie zakiełkują ziarna wiary, alejeśli na tym bagnie, do którego można porównać ulegający
pożądliwości umysł, zakorzeni się miłosierdzie Buddy,
wtedy jest możliwe przebudzenie wiary.
Cytowane już było przysłowie o tym, że drzewa
Czandana, które wydzielają piękny zapach, nie mogąrosnąć w gaju trujących drzew Eranda. Podobnie nie możezakiełkować ziarno wiary buddyjskiej w umyśle zatruwanym przez żądze.
Jednak jest sposób na to, aby w umyśle opanowanym przez żądze mogły zakwitnąć kwiaty radości z
odkrycia drogi do wyzwolenia. Jest to możliwe dzięki
łasce Buddy, gdyż wtedy korzenie tych kwiatów wyrastają
z umysłu Buddy, a nie z bagna żądz w umyśle człowieka.
Jeśli wyznawca Buddy jest nadal przywiązany doswojego ‘ja’, egocentryzm sprawi, że w jego umyśle
pojawią się trzy trucizny: pożądliwość, gniew i głupota,
które są źródłem zazdrości, nienawiści, poczucia urazyoraz chęci krzywdzenia innych. Jeśli jednak zawierzy- 224 -

Obowiązki członków wspólnoty

Buddzie, wtedy w jego umyśle pojawi się miłosierdzie imądrość, a wszystko to dzięki cudownej łasce Buddy.

III
PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI
NA DRODZE ŻYCIA
1.
Głupotą jest sądzić, że nieszczęścia przychodzą donas ze wschodu czy zachodu, tak naprawdę bowiem ich
przyczyna jest w umyśle.
Dawniej ludzie tak zaczynali dzień – wstawali rano,
myli twarz i płukali usta, a potem składali pokłony Niebu i
Ziemi oraz czterem kierunkom świata, wschodowi,
zachodowi, północy i południu, w ten sposób zabezpieczając niewidzialne bramy, chroniące ich przed złymi
mocami, gdyż wierzyli, że zapewni im to pomyślność.
Jednak wyznawcy Buddy tak nie czynią. Chronią się
przed nieszczęściami, oddając cześć sześciu kierunkom
Prawdy oraz spełniając dobre uczynki i pielęgnując cnoty.
Należy stać na straży sześciu kierunków Prawdy,
oczyszczając skalania czterech złych czynów, nie
dopuszczając do powstania czterech złych stanów umysłu- 225 -

Obowiązki członków wspólnoty

oraz zamykając sześć bram, przez które może wejść zło ipozbawić nas domu i majątku.
Skalania czterema złymi czynami to: zabójstwo,
kradzież, cudzołóstwo i kłamstwo. Cztery złe stany umysłu to: pożądliwość, gniew, głupota i lęk. Sześć rodzajów
zła, które może wejść przez sześć bram i pozbawić nas
domu i majątku, to: pijaństwo powodujące nieodpowiedzialne zachowanie, zapamiętanie w rozrywkach izabawach do białego rana, zamiłowanie do hazardu,
przyjaźnienie się z podłymi ludźmi. Wszystko to powoduje,że człowiek zaniedbuje swoje obowiązki, trwoniąc czas i
pieniądze.
Oddawanie czci sześciu kierunkom Prawdy polega
na usunięciu skalania czterech złych czynów, powstrzymaniu czterech złych stanów umysłu oraz zapieczętowaniusześciu bram, przez które może wejść zło i pozbawić nas
domu i majątku.
Sześć kierunków Prawdy to: na wschodzie –odpowiednia relacja między rodzicami a dziećmi; na południu – między nauczycielem a uczniem; na zachodzie –między mężem a żoną, na północy – między przyjaciółmi,w dół – między przełożonym a podwładnym. Natomiast
kierunek w górę odnosi się do powinności wobec osób,
które głoszą naukę Buddy.

- 226 -

Obowiązki członków wspólnotyPięć powinności dziecka wobec rodziców to: opieka
nad rodzicami na starość, praca dla dobra rodziców,
zadbanie o kontynuację rodu, dziedziczenie rodzinnegomajątku, odprawianie ceremonii i składanie ofiar w intencji zmarłych przodków.
Rodzice także mają pięć obowiązków wobec swoich
dzieci: unikanie zła, czynienie dobra i namawianie innych
do tego samego, przekazywanie dziecku wiedzy i umiejętności, umożliwienie dziecku zawarcia związku
małżeńskiego, w odpowiednim czasie przekazanie
potomstwu swojego majątku. Jeśli i dzieci, i rodzice,wypełniają powyższe obowiązki względem siebie, wtedy
ich relacje, odpowiadające wschodniemu kierunkowi
Prawdy, są harmonijne i nikt nie żywi do nikogo urazy.
Pięć powinności ucznia wobec nauczyciela to:wstawanie, kiedy nauczyciel wchodzi, służenie mu zpoświęceniem, uważne słuchanie jego nauk, nie zwlekanie
z darami, które są podziękowaniem za naukę, dokładnie
zapamiętywanie pouczeń.
Nauczyciel też ma pięć powinności wobec ucznia:
powinien zawsze zachowywać się godnie i sprawiedliwie,
przekazać uczniowi całą swoją wiedzę, robić częste
powtórki, aby uczeń dobrze zapamiętał nauki, pomóc
uczniowi zyskać poważanie, sławę i majątek dzięki prze-kazanej mu wiedzy. W ten sposób relacje nauczyciela i
ucznia, odpowiadające południowemu kierunkowi Prawdy,będą harmonijne i nikt nie będzie żywił do nikogo urazy.
- 227 -

Obowiązki członków wspólnotyPięć powinności męża wobec żony to: szacunek,
uprzejme zachowanie, dochowanie wierności, dzielenie sięz nią władzą w domu, kupowanie jej pięknych strojów i
ozdób. Pięć powinności żony wobec męża to: pilne wy-
pełnianie obowiązków domowych, zaspokajanie potrzeb
krewnych męża, dochowanie wierności, dbanie o majątek
rodzinny, tworzenie bardzo dobrej atmosfery w domu.
Dzięki temu relacje męża i żony, odpowiadające zachod-
niemu kierunkowi Prawdy, będą harmonijne i nikt niebędzie żywił do nikogo urazy.
Przyjaciele powinni sobie wzajemnie pomagać
materialnie, życzliwie ze sobą rozmawiać, działać
nawzajem na swoją korzyść, wspierać się nawzajem na
duchu, zawsze postępować wobec siebie uczciwie.
Każdy z nich musi się starać, żeby jego przyjaciel
nie zszedł na złą drogę, jeśli jednak ulegnie on złym
pokusom, należy robić wszystko, by chronić jego majątek,wspomagać go w trudnej sytuacji i zaopiekować się jegorodziną, jeśli zajdzie taka potrzeba. Jeśli tak będą postę-
pować przyjaciele, ich relacje odpowiadające północnemu
kierunkowi Prawdy, będą harmonijne i nikt nie będzie
żywił do nikogo urazy.
Pięć powinności przełożonego w stosunku do pod-
władnego to: zlecać mu pracę, którą jest w stanie wykonać,
płacić mu odpowiednio wysoką pensję i w trakcie pracy
oferować odżywcze posiłki, zapewnić leczenie w przy-
padku choroby, częstować smakołykami, jeśli samemu się- 228 -

Obowiązki członków wspólnoty

je spożywa, zapewnić możliwość odpoczynku o odpo-
wiedniej porze.
Z kolei pięć powinności podwładnego wobec prze-łożonego to: wstawać wcześniej niż przełożony i kłaść siępóźniej od niego, zawsze postępować uczciwie, starać się
jak najszybciej nauczyć się nowych obowiązków i wyko-
nywać je perfekcyjnie, robić wszystko, żeby dobre imięprzełożonego nie zostało wystawione na szwank. W ten
sposób relacje podwładnego i przełożonego (pana i sługi),
odpowiadające kierunkowi w dół, który jest kierunkiem
Prawdy, będą harmonijne i nikt nie będzie żywił do nikogo
urazy.
Powinności wyznawcy wobec osoby, która prze-kazuje naukę Buddy, są następujące: należy przepełnić
współczuciem swoje ciało, mowę i myśli, zawsze witać
mistrza serdecznie i uprzejmie, uważne słuchać jego nauk ipostępować zgodnie z nimi, składać dary jako dowódwdzięczności za pouczenia.
Natomiast ten, kto głosi nauki Buddy, musi unikać
zła, spełniać dobre uczynki, namawiać innych do czynie-
nie dobra, zawsze mieć dobre intencje, okazywać miło-
sierdzie, uczyć innych jak powinni moralnie postępować,
wyczerpująco wyjaśniać wszystkie aspekty nauki, sprawić,
aby słuchający osiągnęli stan spokoju i równowagi umysłu.
Jeśli tak będą robić, relacje tego, kto przekazuje naukę
Buddy, i tego, kto jej słucha, odpowiadające kierunkowi wgórę, który jest kierunkiem Prawdy, będą harmonijne i nikt
nie będzie żywił do nikogo urazy.
- 229 -

Obowiązki członków wspólnoty

Oddawanie czci sześciu kierunkom w buddyzmie
nie ma nic wspólnego ze składaniem pokłonów w sześć
stron świata, aby uniknąć katastrof i nieszczęść.
Wyznawca Buddy musi strzec sześciu kierunków Prawdy,
aby mógł nie dopuścić do pojawienia się w swoim umyśle
zła, gdyż przyczyną wszelkiego zła jest właśnie umysł
człowieka.
2.
Trzeba odróżnić przyjaciół wartych tego, by się znimi bratać, od takich, których trzeba unikać.
Przyjaciele, których należy unikać, to osoby za-
chłanne, potrafią pięknie mówić, ale ich słowa nie są
wcielane w czyn, marnują czas i pieniądze.
Prawdziwym przyjacielem jest ten, kto potrafi
współczuć, pomoże w biedzie, raduje się szczęściem
innych, dzieli ich troski, zawsze udziela dobrych rad.
Prawdziwy przyjaciel zwraca nam uwagę, jeśli
postępujemy nieodpowiedzialnie, zawsze martwi się, czycoś z nami nie stało się złego, chociaż tego nie okazuje,
pociesza w nieszczęściu, nie żałuje pieniędzy, jeśli po-trzebujemy pomocy, nikomu nie wyjawia naszych sekre-tów, zawsze naprowadza nas na ścieżkę sprawiedliwości idobra.
Nie jest łatwo zdobyć takiego prawdziwego przy-
jaciela, również bardzo trudno samemu jest stać się takim- 230 -

Obowiązki członków wspólnoty

prawdziwym przyjacielem. Tak jak słońce opromienia
wszystko, tak samo prawdziwy przyjaciel swoimi dobrymi
uczynkami rozświetla nasz świat.
3.
Nikt nie zdoła odwdzięczyć się swoim rodzicom za
wszystko, co zrobili dla niego od jego urodzenia, nawet ten,
kto w takiej intencji przez sto lat nosiłby ojca na swoim
lewym ramieniu, a matkę – na prawym ramieniu.
Nie zdołałby się odwdzięczyć za wszystkie dobro-
dziejstwa swoim rodzicom także ten, kto przez sto lat
robiłby wszystko, odgadując ich życzenia i namaszczając
ich ciała wonnościami. Nawet gdyby sprawił, że jegorodzice zasiedliby na królewskim tronie, nawet wtedy,
gdyby zdobył dla nich bogactwa całego świata, nie
zdołałby się im odwdzięczyć.
Są jednak sposoby, aby odwdzięczyć się swoim
rodzicom, można bowiem sprawić, by porzucili błędne
ścieżki i uwierzyli w nauki Buddy, można też nauczyć ichradości z dzielenia się dobrami materialnymi z innymidzięki odrzuceniu pożądliwości. W ten sposób można
spłacić rodzicom dług wdzięczności z nawiązką.
4.
W rodzinie jest najwięcej okazji do tego, aby ludzie
na co dzień przebywali ze sobą. Jeśli w umysłach człon-ków rodziny zagości miłość i harmonia, wtedy dom
przypomina ogród pełen pięknych kwiatów. Jeśli jednak w- 231 -

Obowiązki członków wspólnoty

ich umysłach pojawi się niezgoda, konflikt doprowadzi
dom do ruiny, jak wicher i wzburzone fale niszczą
wszystko, co im stoi na drodze.
Kiedy członkowie rodziny zaczynają się kłócić,każdy powinien nie obwiniać innych, tylko samemu
zastanowić się nad stanem swojego umysłu i postępować
zgodnie z nauką Buddy, aby unikać błędów.
5.
Dawno temu żył młody człowiek, który był żarli-
wym wyznawcą buddyzmu. Jego ojciec zmarł, więcmieszkał tylko z matką, troszcząc się o nią. Kiedy sięożenił, jego żona wprowadziła się do ich domu. Napoczątku żyli spokojnie bez kłótni i wszyscy sąsiedzi
zachwycali się, że stanowią taką zgodną rodzinę. Jednakmałe nieporozumienie sprawiło, że teściowa i synowazaczęły mieć do siebie nawzajem pretensje, które przero-dziły się w poważny konflikt. Nie potrafiły się pogodzić,więc w końcu matka zdecydowała, że chce zamieszkać
sama i ostentacyjnie się wyprowadziła. Po jakimś czasie
synowa zaszła w ciążę i urodziła syna. Teściowa, którażyła w osamotnieniu, bardzo się obraziła, gdy doszły doniej plotki, że synowa rozpowiada wszystkim, iż spotkałoją wielkie szczęście, jakim były narodziny dziecka,
dopiero wtedy, gdy zatruwająca jej życie teściowa opuściła
dom.
Rozgniewana teściowa zawołała: „Nie ma już
sprawiedliwości na tym świecie! Skoro wielkie szczęście
- 232 -

Obowiązki członków wspólnoty

spotyka kobietę po tym, jak wygoniła z domu matkę
swojego męża, wszystko jest postawione na głowie!”
Krzycząc, że sprawiedliwości już nie ma i trzeba ją
pogrzebać, jak szalona pobiegła na cmentarz. Bóg Indra,
który wiedział o wszystkim, co się wydarzyło, objawił sięteściowej i próbował ją uspokoić, przekonując, że nie maracji, ale stara kobieta była nieustępliwa.
Wtedy Indra powiedział: „Skoro wyrządzono ci takwielką krzywdę, ześlę ogień, aby spalił znienawidzoną
przez ciebie synową i jej dziecko. Czy to cię zadowoli?”Stara kobieta przeraziła się, słysząc słowa Indry, izaczęła przepraszać go za to, że uległa nienawiści. Błagała,
aby oszczędził synową i wnuka. Tymczasem syn i synowa,
odczuwając wyrzuty sumienia, że zostawili starą matkę
bez opieki, przyszli do jej domu, a dowiedziawszy, żeposzła na cmentarz, udali się tam za nią. Spotkali się w
połowie drogi i pogodzili się. Tak to bóg Indra sprawił, żepokój znów zagościł w ich domu.
Jeśli człowiek nie postępuje sprawiedliwie, nieoznacza to, że nauka o sprawiedliwości zaginęła na wieki.
Może się wydawać, że nie ma sprawiedliwości, ale tak nie
jest, tak naprawdę winny jest konkretny człowiek, którego
czyny są złe.
Jeśli ludzie nie mogą się dogadać, gdyż ich umysły
nie są zgodne, staje się to przyczyną wielu nieszczęść.
Nawet mała sprzeczka może przerodzić się w konflikt,- 233 -

Obowiązki członków wspólnoty

który bardzo trudno załagodzić. Szczególnie jest to
zagrożeniem w życiu rodzinnym.
6.
Wszyscy członkowie rodziny muszą dbać o budżet
domowy, ograniczając wydatki. Powinni bardzo się starać
dla dobra ogółu, jak pracowite mrówki i pszczoły. Niemożna zakładać, że ktoś inny ma obowiązek pomóc ioczekiwać finansowego wsparcia od krewnych.
Z drugiej strony nie wolno zapominać o tym, żemajątek, który zdobył człowiek, nie należy tylko do niego.
Część dochodów należy odłożyć na czarną godzinę, aletrzeba dzielić się z innymi, pomagając im finansowo. Niemożna też zapominać o tym, że powinno się łożyć na
potrzeby całej społeczności, a także wspierać tych, którzy
głoszą naukę Buddy.
Nie ma żadnej rzeczy, o której można powiedzieć:„to jest moje.” Majątek jest skutkiem splotu przyczyn iuwarunkowań, więc należy go traktować tak, jakby ktośpowierzył nam go na pewien okres czasu. Właśnie dlatego
nie wolno go trwonić, ale trzeba szanować każdy grosz.
7.
Królowa Sjamwati, żona króla Udajany, ofiarowała
Anandzie, uczniowi Buddy, pięćset wspaniałych szat.
Ananda chętnie przyjął ten dar. Kiedy się o tym dowiedziałkról Udajana, zaczął podejrzewać Anandę o zachłanność i- 234 -

Obowiązki członków wspólnoty

dlatego zapytał go, co zamierza zrobić z tak wieloma
kosztownymi szatami.
Ananda odpowiedział: „Bardzo wielu mnichów nosi
zniszczone szaty, więc rozdzielę ten dar między nich.”
Król na to:„A co zrobicie ze zniszczonymi szatami?”„Ze zniszczonych szat zrobimy poszewki na
kołdry.”„A co zrobicie ze starymi poszewkami na kołdry?”„Zrobimy z nich poszewki na poduszki.”„A co zrobicie ze starymi poszewkami na podusz-ki?”„Przerobimy je na maty na podłogę.”„A co zrobicie ze starymi matami?”„Zrobimy z nich ręczniki do nóg.”„A co zrobicie ze starymi ręcznikami do nóg?”„Zrobimy z nich ścierki do podłogi.”„A co zrobicie ze starymi ścierkami do podłogi?”„Potniemy je na kawałki, zmieszamy z gliną i
uszczelnimy nimi ściany w naszym klasztorze.”
Nie wolno bowiem niczego marnować, jeśli tylko tomożliwe, należy wykorzystać zużyte rzeczy w inny sposób.
Człowiek musi pamiętać, że o niczym nie może powie-dzieć: „to jest moje”, dysponuje czymś tylko dlatego, żezostało to mu powierzone.
8.

Prawidłowa relacja męża i żony nie polega na tym,
- 235 -

Obowiązki członków wspólnotyże są ze sobą dla własnej wygody, ani na tym, że fizyczniesą razem, gdyż prowadzą wspólny dom. Mąż i żonapowinni bowiem razem karmić się duchową strawą, jakąjest nauka Buddy, osiągając jedność umysłów.
Pewnego dnia do Buddy przyszła para małżeńska w
podeszłym wieku, uważana przez wszystkich za ideałmęża i żony. Zapytali oni Buddę: „O Czcigodny, znamy sięod dzieciństwa, pobraliśmy się i darzymy się głębokim
uczuciem. Do tej pory dochowaliśmy sobie wierności, nie
przyszła nam nawet do głowy myśl o zdradzie. Comożemy zrobić, aby w kolejnym wcieleniu spotkać się iznów być razem?”
Budda odpowiedział: „W kolejnym wcieleniu teżbędziecie jednością w sferze duchowej, jeśli w tym życiu
przyjmiecie tę samą naukę, tak samo będziecie kontrolo-
wać swoje umysły, zdobędziecie taką samą mądrość orazbędziecie wspólnie spełniać dobre uczynki. A przede
wszystkim musicie wierzyć tak samo głęboko.”
9.
Na drodze do oświecenia nie ma różnic między
kobietą a mężczyzną. Jeśli kobieta wzbudzi w sobie
pragnienie wyzwolenia, tak samo jak mężczyzna nazy-wana jest „osoba idącą śladami Buddy.”
Król Prasenadzit i królowa Ajodja mieli córkę
imieniem Mallika, która pragnęła dostąpić Oświecenia.
Nawróciła się i przed obliczem Buddy złożyła dziesięć
przyrzeczeń.
- 236 -

Obowiązki członków wspólnoty„O Czcigodny, oto moje ślubowania, których zamierzam
dotrzymać, aby dostąpić Oświecenia: nie złamię żadnego
przykazania, nie będę okazywać arogancji wobec osób
postawionych wyżej ode mnie, nie rozgniewam się na
nikogo, nikt i nic nie wzbudzi mojej zazdrości, nie będęniczego żałować innym ani w sferze materialnej, ani
duchowej, wszystko, co posiadam, rozdam biednym, aby
ich uszczęśliwić.”„Będę dawać jałmużnę, zwracać się do wszystkich zżyczliwymi słowami, robić to, co przyniesie korzyść
innym ludziom, zawsze będę starała się postawić w ich
sytuacji i zrozumieć ich intencje, a wszystko to nie po to,
aby samej zyskać zasługi, ale po to bym mogła działać dla
dobra innych istot z nieskalanym umysłem, nie zważając
na przeszkody ani nie ulegając zniechęceniu.”„Jak tylko napotkam osoby cierpiące, na przykład z
powodu osamotnienia, ciężkiej choroby czy kary więzie-
nia za popełnione przestępstwo, postaram się wszystkim
im ulżyć w cierpieniu i przywrócić spokój ducha, naucza-jąc o drodze do wyzwolenia.
Jeśli napotkam ludzi, którzy polują na zwierzęta,trzymają je w niewoli lub w inny sposób łamią przykazania,jeśli tylko będzie to w mojej mocy, spowoduję, aby
zaprzestano takich niegodnych praktyk, karząc tych,którzy powinni być ukarani, i napominając osoby niezdające sobie sprawy z tego, że czynią zło.
- 237 -

Obowiązki członków wspólnoty

Nigdy nie zapomnę, że powinnam nieustanniezgłębiać nauki Buddy, gdyż zdaję sobie sprawę z tego, żejeśli zaprzestanę pogłębiania wiedzy, zacznę się oddalać
od prawdy o wyzwoleniu i błądząc po wzburzonym
oceanie ułudy, nigdy nie dotrę do brzegu, jakim jestOświecenie.
Poza powyższymi dziesięcioma przyrzeczeniami
chciałabym jeszcze złożyć trzy przysięgi, aby móc urato-
wać wszystkich nieszczęśliwych ludzi, kierując się
wielkim miłosierdziem.
Po pierwsze, ślubuję, że przywrócę spokój ducha
wszystkim ludziom, i w tym celu, dzięki korzeniom dobra,będę mogła zdobyć mądrość i poznać prawdziwą naukę,niezależnie od tego, w jakim wcieleniu się odrodzę w
przyszłości.
Po drugie, jeśli poznam prawdziwą naukę, nie
porzucę jej nawet za cenę życia, poświęcę jej także swoje
ciało i cały majątek.
Prawdziwe znaczenie posiadania rodziny polega natym, że wszyscy jej członkowie mogą wzajemnie sięzachęcać i wspierać na drodze do Oświecenia. Jeśli kobietazłoży tak wspaniałe ślubowania, jak to zrobiła księżniczka
Mallika, będzie godna miana tej, która kroczy śladami
Buddy.

- 238 -

ROZDZIAŁ DRUGITWORZENIE KRAINY BUDDYI
HARMONIA BRATERSKIEJ WSPÓLNOTY
1.
Wyobraźmy sobie leżące odłogiem równiny, któresą pogrążone w całkowitej ciemności. Żaden promień nierozświetla mroku, a żyją tam różne istoty.
W ciemności nic nie widzą, a więc nie znają siebie
nawzajem, każde z nich prowadzi samotniczy żywot,błąkają się po omacku, trzęsąc się ze strachu. Jakiż tożałosny widok.
Nagle pojawia się jakaś wspaniała postać, trzymając
w ręku pochodnię, która oświetla wszystko. I wtedy na
równinie, która dotąd była spowita mrokiem, wszystkowyraźnie widać dzięki światłu pochodni.
Wszystkie istoty, błąkające się dotąd po omacku w
ciemnościach, stanęły nagle i rozejrzały się, a widząc, że
nie są same, że jest bardzo wiele innych istot podobnych
do nich, zaczęły się radośnie nawoływać. Wszystkie
przybiegły w jedno miejsce, by móc się przywitać ze sobą,ściskały się serdecznie i rozmawiały o swoich dotychcza-sowych przeżyciach.
- 239 -

Tworzenie krainy Buddy

Równina pogrążona w ciemności, to świat ludzi,
który nie jest oświetlony promieniami prawdziwejmądrości. Ci, którzy są pogrążeni w niewiedzy, nawet jeśli
się spotykają, nie wiedzą, co robić, aby mogli żyć w
pokoju i harmonii. Każdy człowiek rodzi się sam i sam
umiera. Każdy czuje się tak, jakby był skazany na samot-ność. Życie upływa im na bezsensownej krzątaninie w
ciągłym lęku.
Wspaniała postać z pochodnią w ręku to Budda,
który pojawia się w świecie ludzi przynosząc światło
najwyższej mądrości.
Każdy człowiek, skąpany tym światłem, po raz
pierwszy poznaje prawdę o sobie samym oraz uczy się, jakpokoju i harmonii żyć z innymi ludźmi.
Setki tysięcy ludzi może żyć obok siebie, ale nie
powstanie prawdziwa wspólnota, jeśli nie połączą ichwięzy serdeczności i chęć wzajemnego wsparcia.
Prawdziwa wspólnota to wielu ludzi, którzy żyją w
pokoju, opromienieni najwyższą mądrością, wzajemnie
sobie ufając i pomagając.
Tak naprawdę to właśnie harmonijne współistnienie
nadaje sens wspólnocie i ożywia ją duchem braterskiejmiłości.
- 240 -

Tworzenie krainy Buddy

2.

Można wyróżnić trzy rodzaje społeczności.
Pierwszy to organizacja, w której najważniejsza jest
władza, zasoby finansowe oraz autorytet przywódcy.
Drugi rodzaj to grupa ludzi, których łączą wspólne
potrzeby lub interesy, trzymają się oni razem tak długo,dopóki nie pojawią się konflikty.
Trzecim rodzajem jest wspólnota buddyjska, dlaktórej najważniejsza jest doktryna religijna. Wszyscy
członkowie tej wspólnoty starają się żyć w zgodzie,
współpracując ze sobą.
Idealną społecznością jest właśnie ta trzecia,
wszystkich łączy bowiem ten sam duch prawdy, wszyscy
też starają się realizować te same szlachetne wartości. W
takie wspólnocie panuje pokój, radość, spełnienie iszczęście.

Kiedy deszcz pada w górach, woda deszczowa
spływa strumieniami do rzeki w dolinie, będącej dopły-
wem wielkiej rzeki, która wpada do morza.
Podobnie jest z nauką Buddy, najpierw dociera do
poszczególnych jednostek, żyjących w różnych warunkach,a potem, dzięki tym jednostkom, prawda o wyzwoleniu
przekazywana jest dalej, najpierw lokalnym wspólnotom,
a potem całemu społeczeństwu. Dzięki temu wszyscy,
którzy przyjęli nauki Buddy, dotrą kiedyś do OceanuOświecenia.
- 241 -

Tworzenie krainy BuddyJeśli umysły ludzi połączą się jak mleko i woda,
wspólnota przez nich stworzona będzie harmonijna.
Prawdziwa nauka, nauka Buddy, stanowi fundament,
na którym można zbudować idealne społeczeństwo, gdyżposiada ona moc światła rozpraszające mroki niewiedzy,sprawiając, że w umysłach ludzi panuje spokój i harmonia.
Nazwa Samgha odnosi się jedynie do prawdziwej
wspólnoty, której podstawą są nauki Buddy.
Do Samghi powinni należeć wszyscy ludzie, gdyżwszyscy powinni pragnąć duchowej strawy, jaką jest
nauka o wyzwoleniu, jednak w rzeczywistości używa się
tej nazwy na określenie wyznawców Buddy.
3.
We wspólnocie osób, które wierzą w Buddę, mnisi imniszki przekazujące naukę świeckim wyznawcom,
otrzymują od nich w zamian pożywienie i ubranie, aby
mogli kontynuować surową praktykę. Wszyscy jednak
starają się, aby wspólnota trwała i przyjmowała nowych
członków, a głoszenie nauki Buddy całemu światu jest
obowiązkiem zarówno mnichów, jak i świeckich
wyznawców.
Wszyscy członkowie Samghi muszą pamiętać, żenajważniejszym celem jest utrzymanie pokoju i harmonii- 242 -

Tworzenie krainy Buddy

oraz wypełnianie misji głoszenia nauki Buddy. Mnisi imniszki pouczają świeckich wyznawców, a ci przyjmują
słowa Buddy i wierzą w nie. Świeccy wyznawcy sąwdzięczni mnichom i mniszkom, dlatego nie ma między
nimi niezgody.
Wszyscy muszą unikać konfliktów i traktować się
nawzajem z życzliwością, odczuwać radość z tego, żemogą przebywać razem z braćmi i siostrami w wierze.
Powinni okazywać sobie nawzajem współczucie, jedno-cząc swoje umysły, zgodnie z nauką Buddy.
4.
Aby zachować harmonię we wspólnocie wyznaw-
ców Buddy trzeba pamiętać o sześciu zasadach, których
trzeba przestrzegać. Są to:1) komunikowanie się za pomocą słów pełnych
miłosierdzia;2) spełnianie miłosiernych uczynków;
3) zachowanie myśli i intencji przepełnionych
miłosierdziem;4) sprawiedliwe dzielenie się dobrami material-nymi;5) przestrzeganie przez wszystkich członków
przykazań, dzięki którym można uwolnić się od żądz;6) zachowanie ortodoksyjnej wykładni nauk Buddy.
- 243 -

Tworzenie krainy Buddy

Z tych sześciu najważniejsza jest ostatnia zasada,czyli zachowanie ortodoksyjnej wykładni nauk Buddy,gdyż pozostałe pięć wynika z niej.
Należy także pamiętać o dwóch zbiorach pouczeń, zktórych każde zawiera siedem zasad, mających na celu
rozkwit wspólnoty wyznawców Buddy.
Według pierwszego zbioru pouczeń należy:1) często spotykać się, żeby słuchać nauk Buddy irozmawiać o nich,2) szanować się nawzajem i odnosić się do siebieżyczliwie,
3) podchodzić czcią do nauki Buddy i nie wpro-
wadzać do niej żadnych zmian,
4) zachować hierarchię starszeństwa,5) uznać, że poczucie sprawiedliwości i pokora są
najważniejszymi stanami umysłu.
6) oczyszczać swój umysł podczas medytacji w
specjalnie do tego wybranym spokojnym miejscu, zawszeustępować pierwszeństwa innym,7) miłować ludzi, serdecznie podejmować gości,troskliwie opiekować się chorymi.
Wspólnota przetrwa wszystkie burze, jeśli jej
członkowie będą przestrzegać powyższych siedmiu zasad.
Według drugiego zbioru pouczeń należy: 1) za-
chować czystość umysłu i unikać zaangażowania w zbyt
- 244 -

Tworzenie krainy Buddy

wiele spraw; 2) nie ulegać pożądliwości; 3) unikać kon-
fliktów, zachowując cierpliwość i nie dając się wyprowa-
dzić z równowagi: 4) wybierać milczenie i nie dawać sięwciągnąć w czczą gadaninę; 5) postępować zgodnie znauką Buddy i nie wpadać w dumę; 6) być wiernym nauce
Buddy, nie dając się sprowadzić na drogę herezji; 7)oszczędzać i żyć skromnie, co dotyczy także strojów ipożywienia.
Jeśli członkowie będą przestrzegać powyższych
siedmiu zasad, wspólnota wyznawców Buddy nie zaginie.
5.
Jak już to było powiedziane, wspólnota wyznawców
Buddy nie może istnieć, jeśli nie panuje w niej harmonia.
Bez harmonii nie ma Samghi, dlatego trzeba starać się ze
wszystkich sił nie dopuszczać do powstania konfliktów, ajeśli nie dało się ich uniknąć, należy jak najszybciej
doprowadzić do zgody.
Nie można zmyć krwi krwią, tak samo nie nastanie
pokój, jeśli na nienawiść odpowiemy nienawiścią. Nie-nawiść może wygasnąć tylko wtedy, kiedy obie strony
zapomną o wzajemnych urazach.
6.
Żył pewien władca zwany Królem Sprowadzającym
Klęski. Jego kraj został podbity przez króla Brahmadattę, zktórym od wielu lat był w konflikcie. Król Sprowadzający
- 245 -

Tworzenie krainy BuddyKlęski przez jakiś czas ukrywał się wraz z żoną i synem. Wkońcu on i jego żona zostali pojmani, ale jego synowi
udało się uciec. Ojciec został wtrącony do wilgotnegolochu i czekał na egzekucję, a jego syn szukał jakiegoś
sposobu, by go uwolnić, jednak na próżno. Kiedy nadszedłdzień, w którym miał być stracony, syn mógł tylko ronić
łzy i bezsilnie się przyglądać śmierci ojca, stojąc w tłumie
gapiów.
Tuż przed wykonaniem wyroku, ojciec dostrzegł
syna w tłumie. Chciał przekazać mu swoją wolę, więcudając, że mówi sam do siebie, powiedział dostateczniegłośno, aby syn mógł usłyszeć: „Nie zatrzymuj się nad
niczym zbyt długo. Nie działaj nigdy pochopnie. Umysł,pragnący zemsty można ukoić tylko wtedy, gdy zapomnisię o zemście.”
Jednak jego syn pragnął pomścić ojca, paliła gonienawiść do wroga, więc postanowił zabić go skrytobój-czo. Wykorzystał okazję i zatrudnił się w pałacu króla
Brahmadatty, z czasem udało mu się zasłużyć na zaufaniewładcy, a nawet został jego doradcą.
Pewnego dnia udał się na polowanie razem z królem
i jego świtą. Uznał, że to jest okazja do zemsty, na którą
czekał tak długo, więc postanowił zrobić wszystko, żebyzostać z królem sam na sam. Król w zapale polowania
pojechał za nim i oddzielili się od reszty orszaku. Kiedy
znaleźli się sami głęboko w górach, król postanowił- 246 -

Tworzenie krainy Buddy

odpocząć i zdrzemnął się, położywszy głowę na kolanachswojego zaufanego doradcy.
Książę uświadomił sobie, że jest to najlepszy
moment, by zabić znienawidzonego wroga, mordercę
swojego ojca. Wyjął sztylet i przyłożył do szyi króla, chcąc
mu poderżnąć gardło. W tym momencie jednak przypo-mniał sobie ostatnie słowa ojca i chociaż starał się zmusić
do tego, by pozbawić życia Brahmadattę, nie mógł tegozrobić. Nagle król obudził się i powiedział, że miałstraszny sen, śniło mu się, że chciał mu poderżnąć gardło
syn Króla Sprowadzającego Klęski.
Wtedy książę, chcąc dopełnić zemsty, którą plano-
wał tak długo, wyjawił swoje prawdziwe imię i znowu
przyłożył ostrze do szyi króla. Jednak i tym razem nie
mógł postąpić wbrew woli swojego ojca, więc odrzucił
sztylet i padł przed swoim wrogiem na kolana.
Kiedy wyjawił królowi, dlaczego nie mógł go zabić,
ten wzruszył się słowami swojego dawnego wroga izrozumiał, że agresja jest obosiecznym mieczem. Książę
wybaczył królowi to, że pozbawił życia jego ojca, a król
wybaczył mu, że chciał go zabić. Brahmadatta zwróciłksięciu jego królestwo i odtąd oba kraje zawarły sojusz iżyły w pokoju.
Ostatnie słowa ojca księcia: „Nie zatrzymuj się nad
niczym zbyt długo” kryją w sobie przesłanie, że nie należy
- 247 -

Tworzenie krainy Buddy

do nikogo żywić długo urazy. Pouczenie: „Nie działaj
nigdy pochopnie” odnosi się szczególnie do więzów
przyjaźni, które tak łatwo można nieopatrznie zerwać.
Pragnienie zemsty można ukoić tylko wtedy, gdy
zapomnimy o zemście, nienawiść zniknie tylko wtedy, gdy
się o niej zapomni, w przeciwnym razie ogień nienawiści
w umyśle będzie ciągle podsycany przez wspomnienie
krzywdy.
Wszyscy członkowie harmonijnej wspólnoty
wyznawców Buddy powinni zawsze pamiętać o przesłaniu
tej przypowieści.
Przesłanie to jest ważne nie tylko dla buddystów, aletakże dla członków wszystkich innych społeczności.

IIKRAINA BUDDY
1.
Jeśli we wspólnocie wyznawców Buddy panuje
harmonia i wszyscy pamiętają o misji głoszenia innym
ludziom nauki Buddy, coraz więcej osób przyłącza się, coz kolei sprawia, iż coraz więcej wyznawców zaangażo-
wanych jest w pracę misyjną.
Powiększanie wspólnoty wyznawców oznacza, że- 248 -

Tworzenie krainy Buddy

coraz więcej osób kontroluje swoje umysły zgodnie z na-
ukami Buddy. Dzięki temu wycofują się zastępy demonówpożądliwości, gniewu i głupoty, którymi dowodzi Król
Mara, władca niewiedzy i żądzy, a na ziemiach, które
opuszczą, może zapanować światłość mądrości i radość
wiary.
Do tej pory tam, gdzie panowały demony żądzy,wszystko pogrążone było w mroku, a ludzie nieustannie
wiedli spory, kłócili się i walczyli aż do rozlewu krwi. Ich
umysły przepełnione były zazdrością, pogardą i nienawi-ścią, dlatego nie szczędzili sobie obelg, oszukiwali się,zatajali prawdę, chętnie kłamali lub prawili sobie
pochlebstwa.
To królestwo demonów w jednej chwili możezmienić się w krainę Buddy, opromienioną prawdziwą
mądrością, gdzie padają deszcze miłosierdzia, zraszając
spragnioną wody glebę, w której głęboko zakorzenia się
wiara, co sprawia, że rozkwitają niezliczone kwiatyradości.
Ciepły wietrzyk i kwitnące kwiaty zwiastują wiosnę.
Podobnie, jeśli tylko jedna osoba dostąpi Oświecenia,
miejsce, w którym przebywa, staje się krainą Buddy.
Trawy, drzewa, ziemia, góry, rzeki, krainy – wszystko jest
przejawem Oświecenia.
Jeśli umysł jest czysty, sprawia, że wszystko wokół- 249 -

Tworzenie krainy Buddytakże staje się nieskalane.
2.
W świecie, w którym ludzie przyjmują naukę Buddy
i postępują zgodnie z nią, panuje szczerość. A dzieje się tak
dlatego, że dzięki nieskończonemu miłosierdziu Buddy,
ulegają oczyszczeniu skalane umysły ludzi, oświeconeświatłem jego mądrości.
Szczery umysł osoby wierzącej w Buddę, staje sięgłębokim, szczodrym, wyciszonym, wytrwałym umysłem,
który nie zbacza z prawidłowej ścieżki, przestrzega
przykazań, podnosi innych na duchu, jest przepełniony
miłosierdziem i mądrością, potrafi też znaleźć odpowiedni
sposób, aby prowadzić innych do Oświecenia. Ten, kto
posiada taki umysł, sprawia, że miejsce, w którym się
znajduje, przemienia się w krainę Buddy.
Miejscem, w którym może przejawić się duch
Buddy, czyli duch mądrości i miłosierdzia, jest nie tylko
klasztor, ale także dom rodzinny, a nawet państwo, w
którym istnieją nierówności społeczne.
Duch Buddy nie będzie obecny nawet w najwspa-
nialszej świątyni, jeśli została zbudowana przez ludzi,będących niewolnikami żądz. Można znaleźć ducha
Buddy tylko w szczerym umyśle człowieka, a wtedy
prawdziwą świątynią Buddy staje się jego domostwo,
nawet jeśli jest to nędzna chata z dziurawym dachem,- 250 -

Tworzenie krainy Buddy

przez który prześwieca światło księżyca.
Jeden człowiek o czystym umyśle tworzy zaczątek
krainy Buddy, a jego wiara przyciąga innych, którzy także
przyjmują naukę o wyzwoleniu. I tak kraina Buddy coraz
bardziej poszerza swoje terytorium – od pojedynczego
domu, przez wioskę, miasto, państwo, aż obejmie całyświat.
Tak więc głoszenie nauki Buddy innym ludziom jest
niczym innym, jak powiększaniem terytorium krainy
Buddy.
3.
Z jednej strony nasz świat jest krainą demonów zła,pełną żądz doprowadzających do konfliktów i przelewu
krwi. Z drugiej strony nie wolno zapominać, że nasz świat
może zostać odebrany demonom i przemieniony w krainę
Buddy przez jego wyznawców, którzy siłą wiary są w
stanie sprawić, aby przelana krew zmieniła się w mleko, apożądliwość w miłosierdzie.
Wydaje się być niemożliwe, aby można była za
pomocą chochelki wyczerpać wodę z oceanu. Jednak uda
się to temu, kto w tym i w kolejnych wcieleniach będzie dotego nieustępliwie dążył. Taka właśnie silna determinacja
jest niezbędna na drodze do Oświecenia.
Budda czeka na nas na drugim brzegu, jakim jest
- 251 -

Tworzenie krainy BuddyOświecenie. W jego wiecznej krainie nie ma i nie będzie
nigdy pożądliwości, gniewu, głupoty, cierpienia ani trosk.
Wszystko w tej krainie jest opromienione prawdziwą
mądrością i przesiąknięte deszczem miłosierdzia.
W krainie tej znajdują schronienie i ukojenie ci,
którzy cierpią, martwią się, smucą się oraz osobyzmęczone głoszeniem nauki Buddy w świecie pełnym zła.
Światłość nigdy nie wygasa w tej krainie wiecznegożycia, skąd nie ma już powrotu do świata ułudy.
W tej krainie wszystko wyraża radość Oświecenia,
promienie mądrości świecą z rosnących tam kwiatów,
nawet śpiew ptaków przekazuje naukę Buddy.
4.
Kraina Buddy jest miejscem wytchnienia, ale nie
lenistwa i spędzania czasu po próżnicy. Mieszkańcy tej
krainy śpią na poduszkach z kwiatów nie po to, by gnu-śnieć i wylegiwać się bez końca. Jest to bowiem miejsce
odpoczynku w celu regeneracji sił, aby móc się poświęcić
dla innych.
Posłannictwo Buddy nigdy się nie skończy. Dopóki
ludzie są pogrążeni w niewiedzy i istnieją błądzące istoty,
pragnie on prowadzić ich do wyzwolenia ze świata ułudy,który wytworzyły ich skalane umysły.

- 252 -

Tworzenie krainy Buddy

Wszyscy, którzy odrodzili się na brzegu Oświecenia
w Czystej Ziemi, przepełnieni miłosierdziem powrócą doświata, z którego przyszyli, aby głosić nauki Buddy.
Można to porównać do rozpalaniu wielu pochodni
od ognia jednej pochodni, której płomień przez to nie
wyczerpuje się. Tak samo od ognia umysłu Buddy będą się
w nieskończoność rozpalać kolejne pochodnie umysłów
ludzkich.
Wszyscy uczniowie Buddy są także jego dziećmi i
po wieczność będą kontynuować jego dzieło oczyszczaniaz żądz umysłów innych ludzi i ozdabiania krainy Buddy
klejnotami wszelkich cnót.

III
CI, KTÓRZY ŻYLI NA CHWAŁĘ KRAINY
BUDDY
1.
Pierwsza małżonka króla Udajany, Sjamawati, była
gorliwą wyznawczynią buddyzmu. Przebywała w swoim
pałacu odizolowanym od świata i nigdy go nie opuszczała.
Wysyłała swoją służącą, Uttarę, która obdarzona była
doskonałą pamięcią, aby słuchała kazań Buddy, a potem
wszystko jej przekazywała.
Druga żona Udajany, Magandja będąc zazdrosna onią, robiła wszystko, aby oczernić ją w oczach króla. W- 253 -

Tworzenie krainy Buddykońcu uznał on winę Sjamawati i zgodnie z oczekiwaniami
Magandji, skazał swoją pierwszą małżonkę na śmierć.
Kiedy przyprowadzono Sjamawati przed oblicze
króla, nie broniła się, tylko posłusznie przyjęła wyrok,
zachowując spokój umysłu. Jej twarz emanowała
miłosierdziem i król nie potrafił jej zabić. Stopniała całazłość, jaką odczuwał do niej wcześniej, zaczął błagać owybaczenie, że potraktował ją tak okrutnie.
Wprawiło to Magandję w jeszcze większy gniew,
ale nie dała za wygraną. Podczas nieobecności królazawiązała spisek z nieprzychylnymi Sjamawati dworza-nami i nakazała podpalić jej pałac. Pierwsza małżonka
króla i jej dwórki nie mogły uciec, gdyż płomienie otaczały
je zewsząd. Sjamawati nie ulegając panice, bez lękuprzyjęła śmierć. Do ostatniej chwili uspokajała przerażone
służące, przekazując im naukę Buddy. Wszystkie zginęły
w pożarze, także Uttara.
Ze wszystkich świeckich wyznawczyń Buddy
Sjamawati jest słynna jako uosobienie miłosierdzia,
natomiast jest służąca Uttara jest pamiętana jako wzór dla
uczniów i uczennic Buddy, ze względu na swoją doskonałą
pamięć i gorliwość w zapamiętywaniu nauk.
2.
Książę Mahanama z rodu Siakjów był kuzynem
Buddy Siakjamuniego. Został jednym z jego najwierniej-- 254 -

Tworzenie krainy Buddy

szych uczniów i znany był ze swojej wielkiej wiary orazpoświęcenia na drodze praktyki religijnej.
Wybuchła wojna i ród Siakjów został zaatakowany
przez ogromną armię króla Wirudaki z Kosali. Zamek
Mahanamy został oblężony przez wroga i nie było nadziei
na zwycięstwo. W końcu Mahanama zdecydował się
negocjować z królem Wirudaką warunki złożenia broni.
Pragnął, aby wszyscy jego ludzie mogli odejść wolni, alewiedział, że Wirudaka nie zgodzi się na to. Powiedziałwięc Wirudace, że zanurkuje do stawu i poprosił go, abywypuścił na wolność tylko tyle osób, ile przejdzie przezbramę zamku do czasu, kiedy wypłynie na powierzchnię.
Wirudaka zgodził się, myśląc, że Mahanama nie
zdoła długo wytrzymać pod wodą i niewielu obrońców
zamku skorzysta z jego łaski.
Mahanama zanurkował do stawu, a wtedy otwo-
rzono bramę zamku. Jego ludzie zaczęli wybiegać przez
nią w popłochu, pragnąc się uratować. Jednak, ku
zdumieniu króla Wirudaki, wszystkim poddanym Maha-
namy udało się opuścić zamek. A stało się tak dlatego, żeMahanama zanurkował i przywiązał swoje włosy do
grubego pnia wierzby, leżącego na dnie stawu. Dla dobra
swoich ludzi poświęcił swoje życie – utopił się, ale jegociało nie wypłynęło na powierzchnię.
- 255 -

Tworzenie krainy Buddy

3.
Utpalawarna była mniszką, znaną z nadnaturalnych
mocy zdobytych w trakcie medytacji. Mówiono o niej, że
dorównuje mądrością nawet słynnemu uczniowi Buddy,
Maudgaljajanie. Była jedną z przywódczyń w zakonieżeńskim i niestrudzenie prowadziła inne mniszki doOświecenia, przekazując im naukę Buddy.
Dewadatta, kuzyn Buddy Siakjamuniego, który
zszedł na złą drogę, nienawidził go i planował spisek
przeciw niemu. Początkowo udało mu się uzyskać
przychylność księcia Adżatasatru i wciągnąć go w intrygę.
Jednak po jakimś czasie Adżatasatru przyjął naukę Buddy inie chciał więcej mieć nic do czynienia z Dewadattą.
Pewnego dnia Dewadatta kolejny raz próbował zobaczyć
się z księciem, ale nie został wpuszczony do zamku. Z tego
powodu wpadł w furię i wyładował swój gniew na pierw-szej osobie, jaką napotkał. Prawie do nieprzytomności
pobił Utpalawarnę, która wyszła z bramy zamku. Mniszka
doznała poważnych obrażeń głowy, ale mimo ogromnegobólu, o własnych siłach wróciła do klasztoru. Jej uczennice,przerażone jej stanem, otoczyły ją, ale ona zaczęła je
uspokajać, mówiąc: „Siostry moje, same widzicie, jakbardzo życie jest nieprzewidywalne. Wszystko jest
nietrwałe, nie ma nic, co jest wieczne i niezmienne, nie mawięc ‘ja’. Tylko świat Oświecenia jest prawdziwym uko-
jeniem i oparciem. Nie ustawajcie w wysiłkach na drodze
do wyzwolenia.” To powiedziawszy, wyzionęła ducha.
- 256 -

Tworzenie krainy Buddy

4.
Angulimalja był straszliwym bandytą, który zabiłwielu ludzi. Uratowany przez Buddę Siakjamuniego,
nawrócił się i został jego uczniem. Kiedy zbierał jałmużnę,jak przystało na mnicha, często zdarzało się, że ludzie
rozpoznawali go i bili, karząc za zbrodnie, które kiedyś
popełnił.
W pewnej wiosce właśnie z tego powodu został
pobity do krwi, tak że z trudem wrócił do miejsca, gdzie
przebywał Budda Siakjamuni. Angulimalja upadł do jego
stóp i powiedział: „O Czcigodny, moje pierwotne imiębrzmiało „Nie Wyrządzający Krzywdy”, a mimo to, z
powodu mojej głupoty zabiłem wiele ludzi a do tegozbierałem obcięte im palce splamione krwią, której nie
dało się zmyć. Właśnie dlatego ludzie nazwali mnie
Angulimalja, czyli Kolekcjoner Palców.
Teraz zawierzyłem Trzem Sakarbom, Buddzie, jegonauce i wspólnocie wyznawców, dzięki czemu zdobyłem
prawdziwą mądrość. Żeby powozić koniem lub wołem
trzeba używać lejców i bata, a ty, Panie, oczyściłeś mój
umysł w cudowny sposób, nie robiąc tego wbrew mojej
woli.
To, co mnie dzisiaj spotkało, było zasłużoną karą zamoje złe czyny. Nie zależy mi na życiu, nie pragnę umrzeć.
W spokoju przeżyję przeznaczone mi dni.”- 257 -

Tworzenie krainy Buddy

5.
Maudgaljajana i Siariputra byli dwoma najbardziej
znanymi uczniami Buddy Siakjamuniego. Przywódcy
innych religii, widząc, że nauka Buddy jest przyjmowana
przez ludzi tak chętnie, jak woda wsiąka w spękany odsuszy grunt, czuli ogromną zazdrość i starali się za wszelką
cenę przeszkodzić im w pracy misyjnej.
Jednak ich wysiłki spełzły na niczym, więcrozzłoszczeni postanowili skrytobójczo zabić Maudgalja-janę, aby Siakjamuni stracił ważnego sprzymierzeńca.
Dwa razy Maudgaljajana dowiedział się o tym, żezastawili na niego zasadzkę, i udało mu się uniknąć śmierci,
jednak za trzecim razem został osaczony przez tłum
uzbrojonych mężczyzn.
Chociaż bili go tak mocno, że połamali mu kości, acałe ciało pokrywały głębokie rany obficie krwawiące,jego Oświecony umysł był nieporuszony. Nie wydając z
siebie nawet jęku bez oporu przyjmował wszystkie ciosy iumarł w spokoju ducha.

- 258 -

AṄGUTTARA NIKĀYA

Księga stopniowego nauczania
O mnisi, jest jedna osoba, która narodziła się na tym świecie dladobra i szczęścia wielu. Narodziła się ze współczucia dla świata, abynieść pomyślność i wszelakie korzyści dla ludzi i istot niebiańskich. Kim
jest ta niezwykła osoba? To Tathagata, zwany też Arhatem (Tym, Kto
Jest Wart Ofiar) oraz W Pełni Oświeconym. O mnisi, właśnie o tej
osobie mówię.
O mnisi, jak bardzo rzadko zdarza się, by jedna ważna osoba
przejawiła się w naszym świecie. Kim jest ta niezwykła osoba? To
Tathagata, zwany też Arhatem (Tym, Kto Jest Wart Ofiar) oraz W PełniOświeconym. Właśnie o tej osobie mówię.
O mnisi, jakże niezwykle trudno jest spotkać na tym świeciewyjątkową osobę. Kim jest ta niezwykła osoba? To Tathagata, zwany też
Arhatem (Tym, Kto Jest Wart Ofiar) oraz W Pełni Oświeconym. Właśnie
o tej osobie mówię.
O mnisi, śmierć jednej osoby jest opłakiwana z żalem przez
wszystkich. Kim jest ta niezwykła osoba? To Tathagata, zwany też
Arhatem (Tym, Kto Jest Wart Ofiar) oraz W Pełni Oświeconym. Właśnie
o tej osobie mówię.
O mnisi, jest tylko jedna osoba na świecie, z którą nikt nie może się
równać. Kim jest ta niezwykła osoba? To Tathagata, zwany też Arhatem(Tym, Kto Jest Wart Ofiar) oraz W Pełni Oświeconym. Właśnie o tej
osobie mówię.
O mnisi, jest tylko jedna osoba, która pojawia się na tym świecie jako
przejaw Wielkiego Oka, Wielkiej Jasności i Wielkiego Światła. Kim jest
ta niezwykła osoba? To Tathagata, zwany też Arhatem (Tym, Kto Jest
Wart Ofiar) oraz W Pełni Oświeconym. Właśnie o tej osobie mówię.
(Aṅguttara Nikāya I-13)- 259 -TEKSTY ŹRÓDŁOWE“NAUKI BUDDY”

Abbreviations: DN-Dīgha Nikāya
MN-Majjhima Nikāya
SN-Saṃyutta Nikāya
AN-Aṅguttara Nikāya

BUDDHA
Podrozdział Strona

Rozdział 112

Wiersz  Teksty źródłowe

2
4
5
5
6

1
18
5
15
16

6
7
7
8
9
10
10
12
13

21
6
12
1
1
3
17
21
4

Rozdział 2115Różne pisma
AN 3-38, Sukhumālā-sutta
MN 3-26, Ariyapariyesana-suttaRóżne pisma
MN 9-85, BodhirājakumārasuttaRóżne pisma
Sutta-nipāta 3-2, Padhāna-suttaRóżne pisma
Vinaya, Mahāvagga 1
DN 16, Mahāparinibbāna-sutta
DN 16, Mahāparinibbāna-sutta
Parinibbāna-sutta
Parinibbāna-sutta
DN 16, Mahāparinibbāna-sutta

1 Amitāyur-dhyāna i Vimalakīr-ti-nirdeśa sutras- 262 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

15
15
16
17
2

17
19
20
22
23

3
Rozdział 3
1
26
27
27
27
2

6 Śūraṃgama-sūtra
11 Sutry Vimalakīrtinirdeśa i Ma-
hā-parinirvāṇa sūtras
6 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 16
3 Mahāyāna-jātaka-cittabhūmi-
parīkṣa-sūtra
10 Mahāparinirvāna-sūtra
4 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 3
9 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 4
3 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 5
7 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 16
1
3
8
16

30
30

6
13

30
31
31
31

18
3
1
14

Avataṃsaka-sūtra 5
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Avataṃsaka-sūtra
Suvarṅaprabhāsottamarāja-sūtra
3
Avataṃsaka-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 34, Ga-ṇḍa-vyūha
Mniejsza Sukhāvatīvyūha-sūtra
Avataṃsaka-sūtra
SN 35-5Mahāparinirvāṇa-sūtra- 263 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

3

33
33
35
35
36
36
37
37

15
17
5
14
9
12
1
7

MN 8-77, Mahāsakulūdayi-sutta
Mahāparinirvāṇa-sūtraLaṅkāvatāra-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 32
Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 25
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 2
Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 3
DHARMA

Rozdział 1
1
40
41
42
42
3

42
43

Rozdział 2
1
49
50
52
52

1 Vinaya, Mahāvagga 1-6 i SN56-
11-12, Dhammacakka-
pavattana-sutta
16 Itivuttaka 103
5 MN 2, Sabbāsava-sutta
1 Sūtra w czterdziestu dwuczęściach 18
21 Śrīmālādevīsiṃhanāda-sūtra
9 Avataṃsaka-sūtra 22, Daśa-
bhūmika
1
13
3
10

MN 4-35, Cūḷasaccaka-sutta
AN 5-49, Muṇḍarāja-vagga
AN 4-185, Samaṅa-sutta
AN 3-134, Uppāda-sutta- 264 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

2

3

4

52
53
53
54

16
1
12
4

54
54
54
55
55
56
56
57
57
60
61
61
62
62
63
64
64
67

9
14
18
8
16
6
19
15
20
20
14
20
9
24
11
3
20
6

67

15

Laṅkāvatāra-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 2
Avataṃsaka-sūtra 16
Avataṃsaka-sūtra 22, Daśa-
bhūmikaLaṅkāvatāra-sūtra
AN 4-186, Ummagga-sutta
Dhammapada 1, 2, 17, 18
SN 2-1-6, Kāmada-sutta
Avataṃsaka-sūtra 16Laṅkāvatāra-sūtra
MN 3-22, Alagaddūpama-suttaLaṅkāvatāra-sūtraLaṅkāvatāra-sūtra
Vinaya, Mahāvagga 1-6Laṅkāvatāra-sūtra
SN 35-200, Dārukkhandha-suttaLaṅkāvatāra-sūtra and others
MN 2-18, Madhupiṇḍika-suttaLaṅkāvatāra-sūtraLaṅkāvatāra-sūtra
Vimalakīrtinirdeśa-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 34, Gaṇḍa-vyūhaLaṅkāvatāra-sūtra i inne

- 265 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

Rozdział 3
1
69
69
70
2
76
77
78

1
17
5
1
20
4

78
78
79
79
80

20
24
5
19
16

3
Rozdział 4
1
86
87
87
87
88
89
89
90
90
90
91

Vinaya, Mahāvagga 1-5
Vinaya, Cūḷavagga 5-21
Śūraṃgama-sūtraŚūraṃgama-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 7 iŚūraṃgama-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 32
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Brahmajāla-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra

1
6
13
20
12
2
16
1

Śrīmālādevīsiṃhanāda-sūtra
AN 2-11
Itivuttaka 93
Vinaya, Mahāvagga
AN 3-68, Aññātiṭṭhika-sutta
AN 3-34, Āḷavaka-sutta
Vaipulya-sūtra
Vinaya, Mahāvagga 1-6,
Dhamma-cakkapravattana-sutta
5 MN 2-14, Cūḷadukkhakkhandha-sutta
18 Mahāparinirvāṇa-sūtra
21 Itivuttaka 24- 266 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

2
3

93
94
95
95
96
97
98
99
100
101

4
Rozdział 5
1
108
112
113
2
117

17
14
1
13
3
2
15
13
16
13

MN 6-51, Kandaraka-suttanta
AN 3-130
AN 3-113
Itivuttaka 100Saṃyuktaratnapiṭaka-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra
AN 3-62
AN 3-35, Devadūta-sutta
Therīgāthā Aṭṭhakathā
Sukhāvatīvyūha-sūtra vol.2

1
5
20
9

Sukhāvatīvyūha-sūtra vol.1
Sukhāvatīvyūha-sūtra vol.2
Amitāyur-dhyāna-sūtra
Mniejsza Sukhāvatīvyūha-sūtra

DROGA PRAKTYKI
Rozdział 1
1
122
124
124
125

1
1
20
26

128
129
130
131

11
12
12
3

2

MN 2, Sabbāsava-sutta
MN 3-26, Ariyapariyesana-sutta
SN 35-206, Chapāna-sutta
Sūtra w czterdziestu dwuczęściach 41-2
MN 2-19, Dvedhāvitakka-sutta
Dhammapada AṭṭhakathāAN 3-117
MN 3-21, Kakacūpama-sutta- 267 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

134
135
139
139
140
3

141
142
148
151
152
153

Rozdział 2
1
158
160
162
162
164
165
165
167
169

1 MN 3-23, Vammīka-sutta
10 Jātaka IV-497, Mātaṅga-Jātaka
7 Sūtra w czterdziestu dwuczęściach 918 Sūtra w czterdziestu dwuczęściach 11
13 Sūtra w czterdziestu dwuczęściach 13
13 AN 2-4, Samacitta-sutta
1 Saṃyuktaratnapiṭaka-sūtra
1 Upamā-śataka-sūtra
8 Mahāprajñāpāramitā-upadeśa-śāstra24 Mahāparinirvāṇa-sūtra
18 Saṃyuktaratnapiṭaka-sūtra
1 MN 7-63, Cūamālunkya-
sut-tanta
5 MN 3-29, Mahāsāropama-sutta
1 Mahāmāyā-sūtra
16 Theragāthā Aṭṭhakathā
12 MN 3-28, Mahāhatthipadopa-
ma-sutta
5 Mahāparinirvāṇa-sūtra
21 Avadānaśataka-sūtra
7 Mahāparinirvāṇa-sūtra
1 Pañcaviṃśatisāhasrikā-
prajñāpāramitā-sūtra- 268 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

170
2

3

172
173
173
174
175
176
177
177
178
179
179
180
181
182
183
184
184
184
184
185
186
187
187
188
188
189

11 Avataṃsaka-sūtra 34,
Gaṇḍa-vyūha
8 AN 3-88
6 AN 3-81
15 AN 3-82
12 Parinibbāna-sutta vol.2
12 MN 14-141, Saccavibhanga-sutta
17 Parinibbāna-sutta vol.2
10 AN 5-16, Bala-sutta
15 Avataṃsaka-sūtra 6
14 Mahāparinirvāṇa-sūtra
7 Saṃyuktaratnapiṭaka-sūtra
21 Suvarṅaprabhāsa-sūtra 26
17 Mahāparinirvāṇa-sūtra
19 Theragāthā Aṭṭhakathā
13 Jātaka 55, Pañcāvudha-Jātaka
21 Itivuttaka 39 i 40
7 Mahāparinirvāṇa-sūtra
11 Mahāparinirvāṇa-sūtra
16 AN 5-12
24 Parinibbāna-sutta
11 Śūraṃgama-sūtra
11 SN 55-21 i 22, Mahānāma-sutta
7 AN 5-32, Cundī-sutta
15 Vimalakīrtinirdeśa-sūtra
6 Śūraṃgama-sūtra
13 Sukhāvatīvyūha-sūtra vol.2
1 SN 1-4-6- 269 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

4

189
190
190
191
191
191
192
193
193
203
203
204

4
1
14
1
5
11
9
1
15
6
19
1

Avataṃsaka-sūtra 33
Avataṃsaka-sūtra 24
Suvarṅaprabhāsa-sūtra 4
Amitāyur-dhyāna-sūtra
Sukhāvatīvyūha-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra
MN 2-16, Cetokhila-sutta
Sukhāvatīvyūha-sūtra vol. 2
Dhammapada
SN 1-4-6AN
Mahāparinirvāṇa-sūtra

BRATERSTWO
Rozdział 1
1
206

2

206
207
207
209
210
210
211
212
213
213

1 Itivuttaka 100 i MN 1-3,
Dhammadāyāda-sutta
7 Itivuttaka 92
1 Vinaya, Mahāvagga 1-30
18 MN 4-39, Mahā-assapura-sutta
6 MN 4-40, Cūḷa-assapura-sutta
7 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 10
11 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 10
1 Saddharmapuṇḍarīka-sūtra 14
13 SN 55-37, Mahānāma-sutta
5 AN 3-75
13 SN 55-37, Mahānāma-sutta- 270 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

3

213
214
215
218
222
223
224
225
231
231
232
234
234
235
236

Rozdział 2
1
239
241
242
243
243
245
2
248
249
250
251
252
252

18
1
15
20
1
1
1
3
4
21
8
3
15
26
19

SN 55-54, Gilāyanaṃ-sutta
Avataṃsaka-sūtra 22
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 7
Mahāmāyā-sūtra
Avataṃsaka-sūtra 21
Mahāparinirvāṇa-sūtra
DN 31, Siṅgālovāda-sutta
AN 2-4, Samacitta-sutta
AN 3-31
Jātaka 417, Kaccāni-Jātaka
DN 31, Siṅgālovāda-sutta
Dhammapada Aṭṭhakathā 1(Komentarze z Birmy)Śrīmālādevāsiṃhanāda-sūtra

1
1
13
11
11
11
14
20
2
11
8
13

Mahāparinirvāṇa-sūtra
AN 3-118, Soceyyan-sutta
SN
Vinaya, Mahāvagga 10-1 i 2
DN 16, Mahāparinibbāna-sutta
Vinaya, Mahāvagga 10-1 i 2SNAntarābhava-sūtra
Vimalakīrtinirdeśa-sūtra
Mahāparinirvāṇa-sūtra
Mniejsza Sukhāvatīvyūha-sūtra
Sukhāvatīvyūha-sūtra- 271 -

Podrozdział Strona Wiersz  Teksty źródłowe

3

253
253
253
254
256
256
257
258

4
13
19
23
1
7

Vimalakīrtinirdeśa-sūtra
Dhammapada Aṭṭhakathā 1
AN 34-2
Dhammapada Aṭṭhakathā 1
AN 5-1
Mūla-sarvāstivāda-vinayaSaṅghabheda-vastu 10
1 MN 9-86, Aṅgulimāla-sutta
1 AN 26- 272 -