REALA, ATLETISMOA ETA EMAKUMEAKHISTORIA
Hiru garaietan desberdindu dezakegu emakumezkoen atletismo saileko historia:
1963. urtetik 1977. urteraino:
1963. urtean Bartzelonako Montjuic estadioan ospatutako Espainiako Txapelketa berezia izan zen,emakumeen partaidetza izan baitzuen. Nahiz eta 1930eko hamarkadan emakumeek lau txapelketetanparte hartu, ez zen 1963. urtera arte egoera hau guztiz finkatu eta une horretatik aurrera eta guregaraira iritsi arte, etenik gabe ospatu dira txapelketa mistoak. Beraz, 1963-ko txapelketa hartan iritsi
zen Realeko lehen emakumeentzako aukera atletismo munduan. Hamaika neska izan genituen lehendenboraldia hartan eta Alicia Gomez izan zen aitzindaria, abuztuaren 3an.
Aipatutako Espainiako Txapelketa hartan, Realeko hiru atleta izan ziren Bartzelonaraino joan zirenak.
Maria Lezaunek zilarrezko domina erdietsi zuen altuera jauzian (1,37 metro). Marivi Tarantinokseigarren postuan amaitu zuen luzera jauziko lehiaketa (4,15 metro) eta Cristina Patus, ordea,
hamabosgarrena izan zen (3,82) proba berdinean.
Hurrengo urtean, Realeko bost atleta egon ziren Vallehermosoko estadioan lehiatzen (Madril)
Espainiako Txapelketan berriz ere. Bertan, emaitza esanguratsuena Arantza Vegaren eskutik iritsi zen,
800 metrotan (2:27.5) urrezko domina lortuz. Ivonne Bertrand-ek zilarra lortu zuen pisuan (9,71) eta
Eli Apalateguik brontzea eskuratu zuen 80 metro hesitan (14.3).
1965. urtean, Madrilen ospatutako Espainiako Pista Estaliko lehen txapelketan Arantza Vegak hartu
zuen parte emaitza ezin hobea lortuz. 500 metrotan garaile izan zen Gipuzkoako errekorra erdietsiz(1:23.4). Hilabete batzuk beranduago, berriz ere Madrilen, Espainiako errekorra hobetu zuen 800
metrotan 2:21.4-ko markarekin, urrezko beste domina bat eskuratuz, bigarrena udako denboraldian.
1965. urtean ere, Vegak Espainiako Krosseko aurreneko txapelketa irabazi zuen, eta hurrengo urtean
emaitza errepikatu zuen. 1966. urteko denboraldian, Vegak pista estaliko titulua berriz eskuratu zuen
eta bigarren amaitu zuen aire zabaleko txapelketa.
Taldekako Espainiako Txapelketa 1966. urtean estreinatu zen, eta hurrengo urtean, 1967an, laugarren
postua lortu zuen Realak. Egun hartan, Marivi Tarantino izan zen lehen postua lortu zuen bakarra
banakako jardueran, luzera jauzian hain zuzen ere, 5,24 metroko jauzi batekin. Denboraldi horretan,
bere emaitzarik onena lortu zuen banakako Espainiako Txapelketan bigarren postuan amaituz (5,14).
1968, 1969 eta 1970. urteetan brontzezko domina eskuratu zuen.
Guztira, 28 izan ziren 1963 eta 1977. urteen artean Realarekin debuta egitera iritsi ziren emakumeak.
1976an atletarik egon ez arren, 1977an Inmaculada Izaguirrek jantzi zuen Realeko kamiseta, eta huraizan zen hamarkada horretako Realeko azkeneko atleta. 1977an amaitutzat eman dezakegu beraz
emakumezkoen taldeko lehen garai hau.

1989. Urtetik 1992. urteraino
Epe motz honetan zehar, zortzi emakume egon ziren taldean. Familia zein lagun gaiengatik
berreskuratu zen jarduera, baina, ez zen urte askotarako izan, berriz ere kausa ekonomikoek zein
kudeaketa arrazoiek taldea argaltzera eraman zutelako. 1990/1991. urteetako denboraldian, Ainhoa
Palaciosek bitan eskuratu zuen zilarrezko domina Espainiako Promesa mailan ospatutako Txapelketan.
Altuera jauzian 1,66 metrotako marka lortu zuen. Garai horietarako marka aparta izan zen eta
Donostiako Belodromoan eta Tolosako Berazubin egindako jauzi haiei esker, gaur egun oraindik ikus
dezakegu bere izena Gipuzkoako rankinean -hamahirugarrena da pista estalian, eta hamabosgarrena
udako denboraldian-. Bukatzeko, Lorea Anabitarte izan zen pasaden mendeko Realeko azkeneko
atleta.

2015. urtetik aurora
Realaren atletismo eskola berritu egin da. Asko dira eskolan parte hartzen ari diren neska-mutilak eta
multzo horretan atleta jubenil bat dago -Lierni Urkizu-. 2015eko urtarrilaren 17an, Realeko kamiseta
jantzi duen lehen emakumean bilakatu da XXI.mendean. 60 metrotan izan zen (8.67) Donostiako
Belodromoan, Gipuzkoako kadete, jubenil eta junior mailan ospatutako Txapelketan.
Realeko eskola edozein neska eta mutilei irekita dago eta, beraz, taldeko emakumezkoen zerrenda handituz
joango da.

1909

1914

1963

RealarensorreraLehen
txapelketa
Realeko atletenpartaidetzarekin (gizonak)

1970

1977

1989

AzkenekodominaEspainiako
Txapelketetan(MariviTarantino
luzera jauzian)Lehen garaikoazkenekoemakumea
Realan(Inmaculada
Izaguirre;1977)

Bigarrengaraiari hasiera
ematen zaio

1964

1965

1967

Lehen domina
Espainiako
pista estaliko
Txapelketetan(Arantza Vega;
urrea 500metrotan)

Neskenlaugarren
postuaEspainiako
Taldeko
Txapelketan.
Gizonek lehen
postua erdietsi
zuten

1990

1992

2015

Espainiako
Txapelketan(Promesamailan) Ainhoa
Palacios-ek
bigarren postualortzen duLorea
Anabitarte izan
zen pasa den
mendekoRealekoazkenekoemakumea

Hirugarren
garaiari hasiera
ematen zaio
atleta berribatekin

Emakumeentza
Realekoko lehen aukera
emakumeen
iristen da eta
lehen urrezko
lehen domina
dominaEspainiako
Espainiako
Txapelketetan
Txapelketetan
Maria(Arantza Vega;
Lezaunen800)
eskutik dator(altuera jauzia;zilarra)

Taldean egon diren emakumeen zerrenda
URTEAK

1963

ATLETA
Alicia Gómez (03/08/1963)

Mariví Tarantino (10/08/1963)

Mirentxu Campos (10/08/1963)

Arantza Campos (10/08/1963)

Cristina Patús (10/08/1963)

Eli Apalategui (10/08/1963)

María Jesús Rabadán (10/08/1963)

Marivi Sarasola (11/08/1963)

María Lezáun (11/08/1963)

María Ángeles Martínez (11/08/1963)

Cristina Cid (23/09/1963)

1964

Arantza Vega (13/06/1964)

Belén Escacho (13/06/1964)

Juana Idígoras (16/08/1964)

Ivonne Bertrand (12/09/1964)

Eli Apalategui

Mariví Tarantino

María Lezáun

Cristina Patús

Arantza Campos
1965

1966

Marivi Tarantino

Arantza Vega

Juana Idígoras
Margarita Martínez (17/04/1966)

Margarita Segurola (24/04/1966)

María Ángeles Arruti (24/04/1966)

Ana Rosa Munduate (10/04/1966)

Mariví Tarantino

Arantza Vega

Juana Idígoras

1967

1968

1969

Ana Miranda (02/04/1967)

Mari Paz Jiménez (09/04/1967)

María Eugenia Los Santos(24/04/1967)

Merche Sueskun (25/05/1967)

Mariví Tarantino

Arantza Vega

Juana Idígoras

Margarita Martínez

María Ángeles Arruti

Ana Rosa Munduate

Coro Gutiérrez (27/07/1968)

María Ángeles Arruti

Mariví Tarantino

Merche Sueskun

Mari Paz Jiménez

Ana Miranda

Mariví Tarantino

Coro Gutiérrez

Merche Sueskun

Mari Paz Jiménez

Ana Miranda
1970

María Ángeles Ruiz (05/09/1970)

Mariví Tarantino

1970

1971

1972

1973
1974
1975

Mari Paz Jiménez
Mariví Tarantino
María Ángeles Ruiz
Yolanda Blanco (20/05/1972)

Mariví Tarantino

Inmaculada Izaguirre
María José Sarnago (26/07/1975)

Inmaculada Izaguirre

1991

Mari Paz Jiménez

Inmaculada Izaguirre

1977

1990

Mari Paz Jiménez

Inmaculada Izaguirre

TALDEKO ATLETARIK GAE

1989

Inmaculada Izaguirre (19/09/1972)

María Ángeles Ruiz

1976

1978-1988

Mari Paz Jiménez

TALDEKO ATLETARIK GAE
Nerea Fernández (08/04/1989)

Amaya Pinter (22/04/1989)

Ainhoa Salazar (22/04/1989)
Lorea Anabitarte (29/12/1990)
Ainhoa Palacios (13/01/1991)

Marta Urcola (13/01/1991)

Cristina Goyarán (06/04/1991)

Idoia Aizpurua (20/04/1991)

Lorea Anabitarte
1992
1993-20142015

Lorea Anabitarte
Cristina Goyarán
TALDEKO ATLETARIK GAE
Lierni Urkizu (17/01/2015)

Ainhoa Palacios

Urte gehien Realean izandako emakumea: Mariví Tarantino (hamar denboraldi).
Realean emakume gehien egondako urtea: 1963 (11, guztira 37 izan dira).
Pistako Espainiako Txapelketetan urreak: Lau. Arantza Vegarenak izan dira guztiak (bi udako
denboraldian 800 metrotan -1964 y 1965-, eta beste bi pista estalian 500 metrotan -1965 y 1966-).
Krosseko Espainiako Txapelketetan lortutako garaipenak: Bi. Arantza Vegaren esku bi kasuetan(1965 eta 1966).
Udako Espainiako Txapelketetan dominak: Hamar. Denak 1963 eta 1970 urteen artean, bost atletenesku.

URREAK• Arantza Vega (800; 1964)• Arantza Vega (800; 1965)

ZILARRAK• Maria Lezaun (altuerajauzia; 1963)• Ivonne Bertrand (pisua;1964)• Arantza Vega (800;1966)

BRONTZEAK•

Eli Apalategui (80hesiak; 1964)• Marivi Tarantino (luzerajauzia; 1968)• Marivi Tarantino (luzerajauzia; 1969)!

Iturria: Real Sociedad taldearen artxiboa eta baita Gipuzkoako Atletismo Federazioarena zein
Espainiakoarena ere. Garaiko protagonistekin ere hitz egin da.