TurkishÇocuğunuzun gelişimiyle ilgiliendişeleriniz mi var?
～Japonya'da çocuk yetiştiren
ebeveynler için～

Ulusal Engelliler Rehabilitasyon MerkeziGelişim Bozuklukları Yaşayan Kişiler için
Bilgi ve Destek Merkezi
http://www.rehab.go.jp/ddis/

Giriş
Son yıllarda Japonya'da çocuk yetiştiren yabancıların sayısı
artmaktadır. Bu kitapçık, aşağıdaki konularda sıkıntı çeken
yabancıların, çocuklarını gönül rahatlığıyla yetiştirmelerine yardımcı
olmak amacıyla hazırlanmıştır:⚫ Farklı kültür ve yaşam tarzına sahip bir ülkede çocuk
yetiştirmekle mücadele etmek zorunda kalanlar⚫ Dil engelinden dolayı çocuk yetiştirmek için gerekli bilgileri elde
etmekte güçlük çekenler⚫ Çocuklarının gelişimi noktasında endişe duyanlarÖzellikle çocuğunuzun gelişimiyle ilgili endişeleriniz varsa, nereyleya da kiminle görüşmenizin iyi olacağı konusunda emin olamayabilir
ya da herhangi fikre sahip olmayabilirsiniz.
Japonya'nın birçok yerinde, çocukların gelişimi konusunda endişe
duyan ebeveynleri destekleyen kurumlar bulunmaktadır. Özellikle
yabancı ebeveynlerin, ihtiyaç duydukları bilgi ve desteğe
ulaşmalarına yardımcı olmak için hazırlanan bu kitapçığı kullanması
çok faydalı olacaktır.

Ulusal Engelliler Rehabilitasyon MerkeziGelişim Bozuklukları Yaşayan Kişiler için Bilgi ve Destek MerkeziİçindekilerÇocuğumun gelişim durumuyla ilgili öğrenmek istiyorum ............................................................ 3
Mesela çocuğunuz ile ilgili şöyle bir durum gözlemlediniz mi? ............................................................. 3
0-3 yaş arası ..................................................................................................................................................................... 3
3-6 yaş arası (okul öncesi) ........................................................................................................................................ 4
Belediyeler tarafından uygulanan sağlık kontrollerini mutlaka yaptırın ........................................... 5
Bebek sağlık kontrolü ................................................................................................................................................... 5
18 ay sağlık kontrolü kontrolü .................................................................................................................................. 5
3 yaş sağlık kontrolü ..................................................................................................................................................... 6
Okula kayıt öncesi sağlık kontrolü ......................................................................................................................... 7
Okula giriş danışmanlığı .............................................................................................................................................. 7
Engelli çocuklar için eğitim ......................................................................................................................................... 8Özel gereksinimli çocuklar için eğitim (Özel destek eğitim) seçenekleri ........................................... 8Danışma hizmetlerini kullanalım ........................................................................................................................ 9Danışma hizmetlerini kullanalım ............................................................................................................................. 9Yaşadığınız yerin/belediyenin danışma ofisi .................................................................................................. 10Gelişimsel bozukluk nedir? ................................................................................................................................. 11Gelişimsel Engellilere Destek Yasası Hakkında .......................................................................................... 12Gelişimsel Engellileri Destek Merkezi Hakkında .......................................................................................... 12
Hastaneler ........................................................................................................................................................................ 13
Muayene ve Terapi ....................................................................................................................................................... 13Çocuğunuza gelişimsel bozukluk teşhisi konulursa .................................................................................... 13
Daha rahat bir yaşam için ilaç tedavisi .............................................................................................................. 14
Engelli Belgesi Hakkında ....................................................................................................................................... 15
Faydaları ............................................................................................................................................................................. 15
Rehabilitasyon belgesi ................................................................................................................................................ 16
Ruh/Akıl sağlığı bozuklukları olanlar için sağlık ve refah belgesi ........................................................ 16
Ek Bilgi ................................................................................................................................................................................ 17
Yabancı Dilde Danışma Merkezi ........................................................................................................................... 17Çeviri Uygulamaları ...................................................................................................................................................... 18
Okul eğitimi hakkında genel bilgi sitesi [Eğitim, Kültür, Spor, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı] .......... 19
Türkçe Japonca Terimler Sözlüğü ........................................................................................................................ 20
2

Mesela çocuğunuzla ilgili şöyle bir
durum gözlemlediniz mi?
０-３ Yaş arası⚫
⚫
⚫
⚫

Dil gelişiminde gecikme.
Daha önceden kullandığı kelimeleri
kullanmayı bırakma.
İletişim kurmakta zorluk ya da tek taraflı
iletişim kurma.
Her zaman aynı oyunu oynama.

Göz teması kurmama ya da
göz teması kurmada zorluk
çekmeKucaklanmaktan/sarılmaktanhoşlanmama
Yüz ifadesinde fazla değişiklik
olmamasıİsmi söylendiğinde
bakmama/tepki vermeme

⚫

⚫
⚫
⚫

⚫
⚫

Belirli şeylere ya da yerlere aşırı
derecede reaksiyon gösterme
Aynı şeylere ya da aynı rutinlere takıntı
derecesinde titizlik gösterme

⚫
⚫
⚫

⚫
⚫

⚫
⚫
⚫
⚫

⚫
⚫
⚫

Başı dik tutma, oturma ve yürüme gibi
motor becerilerinin gelişiminde gecikme
Kaslarda gevşeklikDuruşu/postürü korumakta zorluk

Sürekli huzursuzluk durumu
Sürekli hareket halinde olduğu için her
zaman göz kulak olma gerekliliği
Dikkatin çabuk dağılması

Öfke nöbetleri şiddetli ve kolay kolay geçmiyor.
Kendine zarar verme hareketlerini tekrarlıyor.
(Kendi kafasına vurmak, kolunu ısırmak gibi)⚫
⚫

Şiddetli gece ağlamaları aylarca
devam etmesi.
Öğle uykusu uyumuyor.
Uykuya dalmakta çok zorlukçekme.
Yiyecekler ve içecekler
konusunda aşırı seçici
davranma (dengesiz beslenme).
3

Seslere tepki vermeme.
Seslere karşı aşırı hassasiyet(kulaklarını kapatma gibi)

３-６ yaş arası (okul öncesi)Diğer çocuklarla ilgilenmiyor. Yaşıtlarıyla birlikte oynamıyor.
Takıntı derecesinde ilgi alanları var (belirli renkler, markalar,semboller, harfler, sayılar vs.).
Aynı soruyu ya da aynı konuyu sürekli tekrar ediyor.
Çoğunlukla tek başına vakit geçiriyor.

⚫
⚫
⚫
⚫

⚫
⚫
⚫
⚫
⚫
⚫

⚫
⚫
⚫

Kuralları ya da verdiği sözleri umursamıyor.
Tek taraflı konuşmalar başlatıyor ve canısıkıldığında konuşmayı bırakıyor.
Arkadaşlarıyla uyumlu bir şekilde
oynayamıyor, saldırgan tavırlara girebiliyor.
Asi ve sürekli hareket halinde.
Kendi aleminde sevdiği şeylerle uğraşıyor.
Talimatları ve açıklamaları düzgün bir şekilde
sonuna kadar dinlemiyor.

Kendisine yapılan konuşmaların içeriğini
anlayamıyor ya da farkında olamıyor.
Harfleri ve sayıları tam olarak anlayamıyor.
Çok iyi/başarılı olduğu ve çok kötü/başarısızolduğu şeyler var.

⚫
⚫
⚫
⚫
⚫

Herkesin birlikte yaptığı aktivitelerde, diğer çocuklar gibi uyumlu
hareket edemiyor.
Hazırlanma ya da toplanma zamanları çok fazla vakit alıyor.
Resim yapmak ya da makas kullanmakta pek de başarılı değil.
Kendisine dokunulmasından hiç hoşlanmıyor.
Tuvalete gitmek yada üstünü değiştirmek gibi rutin alışkanlıkları
kazanması vakit alıyor.

Çocuktaki bu tarz davranışlar ya da eğilimler,
ebeveynler için endişe kaynağı olabilir.
Siz ya da diğer aile bireyleri, çocuğunuzu problemli bir çocuk olarak görüp öfkeye
kapılabilir, onu düzgün yetiştiremediğinizi düşünüp kaygılanabilirsiniz, çocuk yetiştirme
konusunda cesaretiniz kırılabilir.
Bütün bunlar geçici sorunlar olabilir ama belki de çocuğunuzun bir takım gelişimsel
sorunları ya da gelişimsel engelleri vardır.
4

Belediyeler tarafından uygulanan sağlık
kontrollerini mutlaka yaptırın
Belediye dairelerinde, bebekleriniz için ücretsiz sağlık
muayenesi uygulanmaktadır. Çocuğuzun sağlığını ve gelişimini
kontrol ettirmek için çok önemli bir fırsat olduğu için mutlaka busağlık kontrolünü yaptırın. Sağlık kontrollerinin zamanlamaları
belediyelere göre değişiklik gösterebilir, bu sebeple gerekli
bilgileri almak için lütfen bağlı olduğunuz belediyeyle irtibata
geçin.

Bebek Sağlık
Kontrolü
Ne zaman?

Bebeğiniz 3-4 aylık olduğunda

Nasıl yapılır?

– Çocuğunuz bir doktor tarafından
muayene edilir.
– Çocuğunuzun boyu ve kilosu ölçülür.
– Herhangi bir endişeniz ya da sorunuz
var ise halk sağlığı hemşiresinedanışabilirsiniz.
– Bir beslenme uzmanından bebek
beslenmesiyle ilgili bilgi alabilirsiniz.

18 Ay Sağlık
Kontrolü
Ne zaman?

1.5 yaş ile 2 yaşına girmeden önceki zaman
diliminde

Nasıl yapılır?

– Çocuğunuz bir doktor tarafından muayene
edilir.
– Çocuğunuzun dişleri, bir diş hekimi
tarafından kontrol edilir.
– Çocuğunuzun boyu ve kilosu ölçülür.
– Herhangi bir endişeniz ya da sorunuz olursa,sağlık hemşiresine danışabilirsiniz.
5

3 Yaş Sağlık
Kontrolü
Ne zaman?

3 yaşından 4 yaşına girmeden önceki zaman
diliminde

Nasıl yapılır? – Çocuğunuz bir doktor tarafından muayene
edilir.
– Çocuğunuzun dişleri, bir diş hekimi tarafından
kontrol edilir.
– Çocuğunuzun boyu ve kilosu ölçülür.
– İdrar tahlili yapılır.
– Görme ve işitme testi yapılır.
– Herhangi bir endişeniz ya da sorunuz varsa
halk sağlığı hemşiresine, beslenme uzmanınaya da psikoloğa danışabilirsiniz.
【Görme testi】
Görme, yaklaşık 6 yaşına kadar gelişmeye devam eder. Görme problemleri veşaşılık gibi rahatsızlıklar, erken teşhis ve tedavi edilebilirse iyileşme sağlanabilir.
【İşitme testi】
Bu test çocuğunuzda işitme problemi ya da kulak hastalığı olup olmadığını
saptamak içindir. İşitme problemleri, dil gelişimi yavaşlatabilir, bu sebeple erkenteşhis çok önemlidir.

Çocuğunuzun sağlık kontrolleri belirli dönemlerde ve belirli yaşaralıklarında yapılmaktadır.



Bu sağlık kontrolleri ücretsiz olarak yapılmaktadır, sonrasındaki danışma
kısmı da ek bir ücrete tabi değildir.

Çocuğunuzun sağlık kontrolü için önceden belirlenmiş tarihi kaçırdıysanız,
lütfen belediyenizin danışma ofisi ie bağlantıya geçin.

6

Okula kayıt öncesi sağlık kontrolü
Ne zaman?

Çocuğunuz ilkokula başlamadan önceki yılın Eylül ayında
belediyenin eğitim kurulu tarafından size bilgilendirme
gönderilir (Yabancı uyruklu ya da herhangi bir ülkevatandaşlığı olmayan bir çocuğun Japon ilkokuluna gitmeyi
talep etmesi durumunda, ikamet edilen bölgedeki
belediyenin eğitim kuruluna ayrıca bir başvuru yapılması
gereklidir).

Nasıl yapılır?

– Kayıt yaptırmayı düşündüğünüz ilkokula gidip, okula
kayıt öncesi sağlık kontrolünü yaptırınız.
– Çocuğunuz bir doktor tarafından muayene edilir.
– Çocuğunuzun dişleri, bir diş hekimi tarafından kontrol
edilir.
– Çocuğunuzun boyu ve kilosu ölçülür.
– Görme ve işitme testi yapılır.
– Basit bir zeka testi yapılır.

Okula Giriş Danışmanlığı
Eğitim kurumları veya eğitim merkezleri, engelli veya ilkokul sürecindekaygıları olan çocuklara destek vermektedir. Gerekli durumlarda, kreş ya
da anaokulundaki öğretmenler, size bu eğitim kurumlarına danışmanız
konusunda tavsiye verebilirler. Okula giriş danışma hizmetleri için randevu
almanız gereklidir. Lütfen randevu almak için yerel eğitim kurulunabaşvurunuz.
○Engelli Çocuklar için Eğitim
Çocukların nerede eğitim alması gerektiği, ebeveynlerin ve çocukların dagörüşleri azami derecede dikkate alınarak Eğitim Kurulu tarafından
belirlenir. İlkokullarda, özel destek sınıfları ya da rehberlik sınıfları vardır.
Özel gereksinimli çocuklara destek okulları ise ağır engelli olan çocuklarıneğitilmesi içindir. Özel eğitim destek sınıfları veya özel gereksinimliçocuklara destek okullarını ziyaret edebilirsiniz. Bunun için lütfen
(belediyenizin) eğitim kuruluyla irtibata geçiniz.
7Özel Gereksinimli Çocuklar için Eğitim
(Özel Destek Eğitim) Seçenekleriİlkokul・Ortaokul
Normal sınıfÖzel Destek SınıflarıÖzel gereksinimi olan çocuklara,
normal sınıf ortamında gerekliözen gösterilir ve destek verilir.

Öğrenci sayısı az olan sınıflardır.
Zihinsel engel, bedensel engel,
hastalığa bağlı güçsüzlük, göz
tembelliği, işitme engeli, dil vekonuşma bozukluğu, otizm ve
duygusal bozukluklar olmaküzere engel türüne göre 7 farklı
özel destek sınıfı vardır.
Bu sınıf türleri ve sayıları herokula göre değişiklik gösterebilir.

Özel Desteğin Verildiği
Rehberlik Sınıfı
Hemen hemen bütün dersler,
normal sınıf ortamındaverilirken, belirlenmiş zaman
dilimlerinde (ayda ya da haftada
birkaç kere olmak üzere) özeldestek vermek için bu sınıflar
tahsis edilmiştir. Çocuklar
burada akademik ya da günlük
hayat için gerekli becerilerinigeliştirmek için bireysel özeldersler alırlar.

＊Not: Rehberlik sınıfı ya daözel destek sınıfı olmayan
okullar da vardır.

Özel Gereksinimli Çocuklara Destek Okulları
Bu okullar görme engelli, işitme engelli, bedensel engelli, hastalığa bağlı
güçsüzlük durumu olan veya zihinsel engelli çocuklar içindir.
Zihinsel engelliler okulu, zihinsel engelli Otizm Spektrum Bozukluğu (ASD)olan çocukları da kapsar. Mevcudu az olan sınıflarda takip edilen müfredat,engel türüne göre ayrıca düzenlenir.

8

Danışma Hizmetlerini Kullanalım
Her çocuğun farklı özellikleri vardır ve gelişimleri farklılık gösterir.
Çocuğunuzla ilgili herhangi bir endişeniz varsa, bu konuları gerekli yerleredanışıp erken önlem almak çok önemlidir.
⚫

Çocuk yetiştirme ve çocuk gelişimi konusundaki endişelerinizi ya dasorularınızı, belediyelerin halk sağlığı hemşirelerine danışın.

⚫

Çocuğunuz bir kreş ya da anaokuluna gidiyorsa, çocuğunuzun sınıftaki
durumuyla ilgili öğretmenleriyle düzenli olarak görüşün.

⚫

Bazı belediyelerde, gelişim danışmanları, çocuğunuzun okulunda özelolarak bireysel danışma ya da danışma turları yapar.

⚫

Bazı belediyelerde, ebeveynlerin ve çocukların beraber katılabileceği
çocuk yetiştirme destek sınıfları açılır. Bu sınıflarda, çocuğunuzla nasıldaha etkili bir iletişim kurabileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Danışabileceğiniz Diğer Merkezler⚫
⚫
⚫

Halk sağlığı merkezleriÇocuk gelişimi destek merkezleriÇocuk yetiştirme destek merkezleri, ebeveynlerin ve çocukların bir araya
geldiği yerler※Not: Danışabileceginiz kişi ve yer (danışma ofisi vs.)belediyelere göre farklılık gösterebilir. Detaylar için lütfen bir
halk sağlığı hemşiresine danışın.

9Yaşadığınız Bölgenin/BelediyeninDanışma Ofisi
Belediyelerde çeşitli danışma masaları bulunmaktadır. Çocuğunuz ile ilgili herhangi
bir endişeniz varsa bu danışma masalarına başvurunuz.
Danışma
Merkezinin Adı［Örnek］○ABC BelediyesiÇocuk Gelişim
MerkeziDanışan

Mesai günleri ve
Telefon numarası
saatleriDanışma içeriği

Çevirmen

18 yaşın altında
Pazartesi-Cuma△Kısmen mümkün
（04）000-000çocuklar ve
9:00-17:00 Resmi(Diller)
ebeveynleri
taillerde kapalı
Örnek: Çocuğumun gelişimiyle ilgili danışma, testler, hamilelik, doğum, çocuk
yetiştirme ile ilgili danışma

10

Gelişimsel bozukluk nedir?
Gelişimsel bozukluk, genellikle beyin fonksiyonlarının gelişimi ile ilgili doğuştan
gelen bozukluklardır. Aşağıdaki şemada gösterildiği gibi birkaç tür gelişimsel
bozukluk vardır. Aynı engele sahip olsalar bile, her birey farklı özellikler gösterebilir.
Hatta bazı bireyler, birden fazla gelişimsel engele de sahip olabilir.

Zihinsel gelişimde
gecikme de olabilir.

ADHD

Yaygın gelişimsel bozukluk(dikkat eksikliği/hiperaktivite
bozukluğu, DEHB)(Otizm Spektrum Bozukluğu; ASD)

Otizm

Asperger
Sendromu● Konsantre olamama● Yerinde durama● Dürtüsel hareket etme

● Konuşma gelişiminde gecikme (Asperger
Sendromunda konuşmada gecikme
görülmez)Öğrenme Güçlüğü

● İletişimde zorluk● Sosyalleşme ve ilişki kurma problemi● Kalıplaşmış davranışlar, sınırlı ilgi alanları,
takıntılı olma durumu● Aşırı duyarlılık ya da duyarsızlık, sakarlık(özgül öğrenme güçlüğü,özgül öğrenme bozukluğu)● Zihinsel gelişimde herhangi bir
gecikme olmazken okuma, yazma,
hesap yapma gibi becerilerden biri
çok zayıftır.

※Not: Gelişimsel bozukluklar; tourette sendromu, kekemelik,gelişimsel koordinasyon bozukluklarını da içine alır.

Gelişimsel Engellilerin Desteklenmesine Dair Kanunda (Madde 2) gelişimsel yetersizliklerin
tanımı…
「 Gelişimsel bozukluk, genellikle erken yaşlarda ortaya çıkan beyinin işlevsel bozukluklarından
kaynaklı otizm, asperger sendromu veya diğer yaygın gelişimsel bozukluklar, öğrenme güçlüğü, dikkat
eksikliği, hiperaktivite bozukluğu gibi rahatsızlıkları kapsar. Gelişimsel bozuklukları olan kişiler, günlük
ve sosyal hayatlarında gelişimsel bozuklukları sebebiyle engellerle karşılaşan bireylerdir.」※Not: Gelişimsel bozukluğu, ICD-10'daki F80-90 arasındaki engellileri içerir.

11Gelişimsel Engellilere Destek
Yasası HakkındaGelişimsel Engellileri Destekleme Yasası, Japonya'daki gelişimsel bozukluklarıolan çocuklara (yaş ayırt etmeksizin) ve ailelerine gerekli desteği vermek amacıyla
düzenlenmiştir.
Gelişimsel Engellileri Destekleme Yasası, gelişimsel yetersizliği olan çocuklarınsağlıkla büyüyebilecekleri, ailelerin de çocuklarını huzurlu bir şekildeyetiştirelebilecekleri bir toplumu hedefliyor.

Gelişimsel Engellileri Destek
Merkezi Hakkında
Toplumda gelişimsel engelleri olan kişilerin ve ailelerinin huzur içinde
yaşayabilmeleri için çeşitli danışmanlık kurumları bulunmaktadır.
Her ilde bulunan Gelişimsel Engellileri Destek Merkezleri, gerekli bilgi ve desteği
sağlamada önemli bir role sahiptir. Bu merkezler, devlet yönetmelikleri tarafından
belirlenen tüm il ve ilçelerde mevcuttur.
Ülke çapındaki Gelişimsel Engellileri Destek Merkezi ile ilgili bilgilere aşağıdaki
web sitesinden ulaşabilirsiniz.
Gelişimsel Engelliler Bilgi ve Destek Merkezi
http://www.rehab.go.jp/ddis/【Yaşadığınız bölgedeki Gelişimsel Engelliler Destek Merkezi】
Merkez adı：İrtibat：12

Hastaneler
Japonya'da gelişimsel engelli teşhisi, çocuk doktoru ya da çocuk psikiyatristi gibi
uzman doktorlar tarafından konulur. Bu konuda bir doktor ile görüşmek isterseniz,aşağıdaki yolları takip etmeniz iyi olacaktır.
⚫ Yaşadığınız belediyedeki bir halk sağlığı hemşiresine ya da Gelişimsel
Engelliler Merkezi gibi yerlere hangi doktor ya da hastaneye gitmeniz
gerektiği konusunu danışın (Hastanelerin çoğu randevu sistemiyle hizmet
verir).
⚫ İlk muayene randevunuza sağlık sigorta kartınızı ve anne ve çocuk sağlığı el
kitabınızı getirmeyi unutmayın.
⚫ Doktorla görüşmeden önce, çocuğunuz ile ilgili endişelerinizi, çocuğunuzun
ev ya da okuldaki genel durumunu paylaşmak üzere bir yere not almanız
faydalı olacaktır.

Muayene ve Terapi
Gerekli durumlarda doktorunuz, çocuğunuzun uzman personel tarafından bir
takım test ya da bireysel terapilere tabi tutulmasını talep edebilir. Testler; zeka
ve gelişim testleri, işitme testleri ve Elektroensefalogram (EEG) testlerini içerir.
Bireysel terapiler ise fizik tedavi, uğraşı terapisi, konuşma ve işitme terapisi ve
psikoterapiyi içerir. Çocuğunuzun ihtiyaç ve durumuna göre doktor tarafından
içeriğe karar verilir.

Çocuğunuza gelişimsel bozuklukteşhisi konulursa...
Çocuğunuza gelişimsel bir bozukluk teşhisi konulması sizi endişelendirebilir.
Ancak unutmayın ki çocuğunuzla olan iletişiminiz ve çevreyle uyumunuz, onunbu durumunun iyiye gitmesine yardımcı olabilir. Çocuğunuza nasıl yardımcı
olabileceğinizle ilgili lütfen bir doktora ya da uzman bir personele danışın.
13

Daha rahat bir yaşam için ilaç tedavisi
Muayene sonrası, çocuğunuzun daha rahat hissetmesi için doktorunuz ilaçtedavisini uygun görebilir. İlaç tedavisinin etkileri ve yan etkileri konusunda
doktorunuzla konuşun.
İlaç tedavisi, gelişimsel bozuklukları tedavi etmez ancak gelişimsel
bozuklukları olan çocuklarda yaygın olarak görülen bazı semptomları
hafifletmeye yardımcı olur.
【Sıkça kullanılan ilaçlar】⚫ Merkezi sinir sistemi uyarıcıları: Hiperaktivite, dikkat dağınıklığı,dürtüsel/düşünmeden hareket etme gibi problemleri hafifletmeye yardımcı
olur.
⚫ Anksiyete/Kaygı önleyici ilaçlar: Kaygıyı azaltmaya yardımcı olur.
⚫ Antipsikotik ilaçlar: aşırı heyecan ve delüzyon/sanrıları hafifletmek içindir.
⚫ Antiepileptik ilaçlar: Epilepsi nöbetlerini hafifletir.
⚫ Uyku ilaçları: Uyku alışkanlığını düzenlemeye yardımcı olur.
İlaçlar çocuğunuzun semptomlarını hafifleterek daha rahat bir yaşam
sürmesine yardımcı olur. İlaçların belirtilen miktarda ve sıklıkta kullanıldığından
emin olun.

☆

☆

Hastane doktoru veya uzman personel tarafından yapılan açıklamalarla
ilgili sorularınız olursa lütfen sormaktan çekinmeyiniz.
Halk sağlığı hemşireleri, kreş ya da anaokulu öğretmenleri de tavsiye
alabileceğiniz kişiler arasındadır. Onlarla, çocuğunuzun durumuyla ilgili
düzenli olarak görüşüp, çocuğunuzun büyümesini ve gelişimini birlikte
izleyin.

14

Engelli Belgesi Hakkında
Engelli olduğunuzu gösteren (Engelli Belgesi) belgeniz varsa belgenizin
türüne ve derecesine göre çeşitli sosyal yardım hizmetlerinden (ödenekgibi) yararlanabilirsiniz. Engelli belgesi çıkartmak için yaşadığınız yerdeki
devlet dairesinden prosedürleri takip ediniz.
Engelli belgesi, engel türüne göre 3'e ayrılır: Rehabilitasyon belgesi,
Ruh/Akıl sağlığı bozuklukları olanlar için sağlık ve refah belgesi, bedensel
engelli belgesi
Engelli belgesi edinmek, sosyal yardım alma prosedürlerinden
geçmenizi kolaylaşacaktır.

Ödenek ve diğer yardımların miktarı, engellilik durumunun türüne ve
derecesine göre değişir.



Bireysel sosyal yardım hizmetlerinden faydalanabilecek engelli kişiler vehizmetlerin içeriği belediyelere göre değişiklik gösterebilir.

Daha fazla bilgi için, lütfen belediyenizin sosyal yardım ve refah dairesi ile
iletişime geçin.

【Faydaları】
⚫
⚫
⚫
⚫
⚫

Ödenek alımı
Hastaneye ödenen paranın bir kısmının iadesi
Vergi indirimi
Tren, otobüs ve uçak (yurtiçi ulaşım hatları) ücretlerinde indirimÜcretli yollarda indirimBaşka hizmetler de mevcuttur.

15

Rehabilitasyon Belgesi
Kimler içindir?
⚫ Zihinsel engelli kişiler
⚫ Gelişimsel engelli ve zihinsel engelli kişiler
Nasıl başvuru yapılır?
⚫ Çocuğunuzun engellilik derecesinin Çocuk Rehberlik Merkezi'nde
belirlenmesini sağlayınç (18 yaşından büyükler için, Zihinsel Engelliler
Rehabilitasyon Danışmanlığı' nda zihinsel engellilere yönelik danışmanlık
hizmeti verilmektedir).
Dikkat edilmesi gereken husus:
Zihinsel engellilik konusunda dikkate etmeniz gereken şey, çocuğunuz
büyüdükçe engellilik derecesinde değişiklik olabilir. Bu sebeple, belirli
zamanlarda tekrar değerlendirme testi yaptırmanız gerekmektedir. Bununla
ilgili zaman aralıkları yaşadığınız, il ve ilçeye bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Ruh/Akıl Sağlığı Bozuklukları Olanlar
için Sağlık ve Refah Belgesi
Kimler içindir?
⚫ Aşağıdaki ruhsal bozuklukları olan ve günlük yaşamlarında yardıma ihtiyaç
duymaya devam eden kişiler:- Gelişimsel bozukluklar - Depresyon, İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu
(Bipolar Affektif Bozukluk) gibi duygudurum bozuklukları- Şizofreni -Epilepsi -İlaç bağımlılığı - Yüksek kortikal fonksiyon
bozuklukları -Diğer akıl hastalıkları (strese bağlı bozukluklar, vb.)
Nasıl başvuru yapılır?
⚫ Belediyenizin danışma masasına gidiniz.
⚫ Aşağıdaki belgeleri beraberinizde getirmeyi unutmayınız:1) Danışmadan temin edilecek başvuru formunun doldurulmuş hali
2) Doktor alınmış sağlık raporu (Engelli maaşı alanlar için makbuz fotokopisi
de kabul edilir. )⚫ Başvuran kişinin fotoğrafı
Önemli Not:
Bu belgenin 2 yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. Yenileme için her seferinde
yeni bir doktor raporu getirmeniz gereklidir.
16

Ek Bilgi
Bazı hastanelerde ve danışma merkezlerinde yabancı dil bilen personel
bulunurken bazılarında ise çeviri uygulamaları kullanılmaktadır. Bazıbölgelerde, tercüman ayarlayabilen yerel hizmetler de bulunmaktadır.

Yabancı Dilde Danışma Merkezi
Yabancıların kullanabileceği telefon danışma hizmeti bulunmaktadır. Ancak
unutmayın ki bu, gelişimsel engelli kişiler için özel bir danışma hizmeti değildir. Budanışma hizmeti, sizin ve çocuğunuzun konuşabileceği bir dilde gerekli tıbbi bakımı
alabileceğiniz hastanelere ve tercümanlara yönlendirmede size yardımcı olacaktır.
◆ Yabancılar için Yaşam Destek Portalı
Japonya'da yaşamak için ihtiyaç duyacağınız pek çok bilgiyi içerir. Yaşadığınız
bölgedeki yerel danışmanlık hizmetlerine de bakabilirsiniz.
http://www.moj.go.jp/isa/support/portal/index.html◆ Telefonla Danışma Hizmeti AMDA Uluslararası Tıbbi Bilgi Merkezi
Ana dilinizde tıbbi bakım alabileceğiniz sağlık kurumlara yönlendirmeler vesosyal sağlık sistemi hakkında bilgilendirmeler yapılmaktadır. (*Anlaşılması kolay
Japonca ile konuşulur).
Tokyo Ofisi (Pazartesi-Cuma 10:00-15:00)
Telefon numarası: 03-6233-9266
https://www.amdamedicalcenter.com/

17Çeviri Uygulamaları◆Google Çeviri[google, Inc. tarafından geliştirilmiştir]Metin çevirisi, kamera çevirisi, el yazısı çevirisi, sesli çeviri yapabilen bir
uygulamadır. İndirmek ve kullanmak tamamen ücretsizdir. Google Playve App Store'dan indirebilirsiniz.

◆ Çok Dilli Sesli Çeviri Uygulaması VoiceTra[NICT (Ulusal Teknoloji Enstitüsü) Japonya Bilgi ve
Telekomünikasyon Araştırma Kurumu tarafından geliştirilmiştir]Konuşmaları 31 yabancı bir dile çeviren sesli Japon çeviri
uygulamasıdır. Uygulamayı tamamen ücretsiz olarak
indirebilirsiniz.

18

Okul eğitimi ile ilgili bilgiler◆Okul eğitimi hakkında genel bilgi sitesi [Eğitim, Kültür, Spor,
Bilim ve Teknoloji Bakanlığı]○ CLARINET'e hoş geldiniz.

Yurtdışında eğitim gören çocukların eğitimi, denizaşırı ülkelerden Japonya'ya dönençocukların eğitimi, ve yabancı öğrencilerin eğitimi ile ilgili bilgiler veren bir web
sitesidir.
http://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/clarinet/003.htm○ Casta-net (CASTA-NET)

Yabancı ülkelerde eğitim almış çocukların ve öğrencilerin öğrenmelerini destekleyen
bir bilgi arama sitesidir.
https://casta-net.mext.go.jp/○ Çok Dilli Okul Projesi

Okulları ve yabancı kökenli aileleri birleştirmek amacıyla çok dilli materyalleroluşturmak için kaynaklar sağlayan bir websitesidir.
https://data.casta-net.mext.go.jp/tagengo-gakko.jp/index.html

Gelişimsel Yetersizlikler Hakkında BilgiGelişimsel Engelliler için Bilgi ve Destek Merkezi○ Gelişimsel engeller ve gelişimsel engellilerin özellikleri hakkında temel bilgiler
Japonya'daki en son gelişmeler, gelişimsel engelliler için destek sistemi,
Japonya'nın girişimleri ve küresel eğilimler hakkında en yeni ve güvenilir bilgilere
buradan ulaşabilirsiniz.
http://www.rehab.go.jp/ddis/Gelişimsel Bozukluklar için Eğitim Teşvik Merkezi○ Gelişimsel engelli çocuklar için gelişimsel yetersizliklerle ilgili destek ve öğretim
yöntemlerini ve araştırmalarını, öğretim materyalleri ve destek ekipmanlarını
görebilirsiniz. Ayrıca öğretmenlere yönelik videoların yanı sıra ulusal politika ve
yasalarla ilgili eğitim derslerini de izleyebilirsiniz.
http://icedd_new.nise.go.jp/

19Türkçe Terimler Sözlüğü
Türkçe

A

B

C

D

E

Japonca okunuşuADHD (dikkat eksikliği/hiperaktivite
bozukluğu, DEHB)

Chūi kekkan tadōsē shōgai/ADHD

Anaokulu

YōchienAnksiyete/Kaygı önleyici ilaç

Kō fuan yaku

Anne ve çocuk sağlığı el kitabı

Boshi kenkō techō ( Boshi techō)

Antiepileptik ilaç

Kō tenkan yaku

Antipsikotik ilaçlar

Kō seishinbyō yaku

Bebek sağlık kontrolü

Nyūyōji kenkō shinsa (kenshin)

Bebek muayenesi

Nyūji kenshin

Bedensel engelli belgesi

Shintai shōgaisha techō

Bedensel engelli

Shitai fujiyū/shintai shōgai

Beslenme uzmanı

Eiyōshi

Bireysel danışma

Kobetsu sōdanÇocuk Danışma Merkezi

Jidō sōdanjoÇocuk doktoru

ShōnikaiÇocuk gelişimi destek merkezi

Kodomo hattatsu shien sentāÇocuk psikiyatristi

Jidō seishinkaiÇocuk yetiştirme destek merkezi

Kosodate shien sentāDanışmaSōdanDanışma turu

Junkai sōdan

Depresyon

Utsu

Dil ve konuşma bozukluğu

Gengo shōgaiDiş hekimi

Shikaishi/haisha

DoktorIshi/ishaDuygudurum bozukluğu

Kibun shōgai

Duygusal bozukluklar

Jōcho shōgaiEğitim kurulu

Kyōiku iinkaiEğitim merkezi

Kyōiku sentā

Elektroensefalogram testi

Nōha kensa

Engel

Shōgai20

Furigana ile Japon

F

Engelli aylığı

Shōgai nenkin

Engelli Belgesi

Shōgaisha techō

Epilepsi

TenkanEtkiler

Kōka/sayō

Fizik tedavi

Rigaku ryōhōGelişimHattatsuGelişim Bozuklukları Yaşayan Kişiler için
Hattatsu shōgai kyōiku suishin sentāBilgi ve Destek MerkeziGelişim Bozuklukları Yaşayan Kişiler için
Hattatsu shōgai sha shien sentāBilgi ve Destek MerkeziGHGelişim testi

Hattatsu kensaGelişimsel bozukluk

Hattatsu shōgaiGelişimsel Engellilere Destek Yasası

Hattatsu shōgai sha shien hōGelişimsel Engellileri Destek Merkezi

Hattatsu shōgai jōhō shien sentāGelişimsel koordinasyon bozukluğu

Hattatsu sē kyōchō undō shōgai

Görme testi

Shikaku kensa

Göz tembelliği

JakushiHalk sağlığı hemşiresi

Hokenshi

Halk sağlığı merkezi

Hoken sentā

Hastalığa bağlı güçsüzlük

Byōjaku／Shintai kyojaku

HastaneByōin

İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu (Bipolar
Sōkyokusē shōgai
Affektif Bozukluk)İlaçKusuriİlaç bağımlılığı

Yakubutsu izon shōİlkokulShōgakkōİşitme kaybı

Nanchō

İşitme testi

Chōkaku kensa

Kekemelik

KitsuonKonuşma ve işitme terapisi

Gengo chōkaku ryōhōKreş

HoikuenKreş öğretmeni

Hoikushi

Merkezi sinir sistemi uyarıcısı

Chūsū shinkei shigeki yakuMeşguliyet terapisi

Sagyō ryōhōN

Normal sınıf

Tsūjō gakkyū

O

Okula giriş danışmanlığı

Shūgaku sōdan

İ

K

M

21

Ö

P

R

S

Ş

T

U
Ü
Y

Z

Okula kayıt öncesi sağlık kontrolü

Shūgakuji kenkō shindan

Onsekiz aylık sağlık kontrolü

Issai rokkagetsuji kenkō shinsa(kenshin)Ortaokul

ChūgakkōOtizm spektrum bozukluğu (ASD)

Jiheishō/ASDÖdenekTeateÖğrenme geriliği

Gakushū shōgai/LDÖzel eğitim destek sınıfı

Tokubetsu shien gakkyūÖzel gereksinimli çocuklara destek okul

Tokubetsu shien gakkō

Psikolog

Shinrishi

Psikoterapi

Shinri ryōhō

RandevuYoyakuRehabilitasyon belgesi

Ryōiku techō

Rehberlik sınıfı

Tsūkyū shidō kyōshitsu

Ruh/Akıl sağlığı bozuklukları olanlar içinsağlık ve refah belgesi

Seishin shōgaisha hoken fukushi techō

Rehberlik sınıfı

Tsūkyū shidō kyōshitsu

Ruh/Akıl sağlığı bozuklukları olanlar içinsağlık ve refah belgesi

Seishin shōgaisha hoken fukushi techōSağlık raporu

ShindanshoSağlık sigorta kartı

Hoken shō

Sosyal yardım ve refah hizmetleri/dairesi Fukushi sābisu
Strese bağlı bozukluklar

Sutoresu sē shōgaiŞizofreni

Tōgō shicchō shō

TercümanTsūyakuTeşhis

Shindan

Test

Kensa

Tourette sendromu

Turetto shōkōgun

Uyku ilacı

Suimin yaku

Uzman personel

Senmon sutaffu

3 yaş sağlık kontrolü

Sansai ji kenkō shinsa （kenshin）

Yan etki

Fuku sayō

Yüksek kortikal fonksiyon bozuklukları

Kōjinō kinō shōgai

Zihinsel engelli

Chiteki shōgai

Zihinsel Engelliler RehabilitasyonDanışmanlığı

Chiteki shōgaisha kōsei sōdanjo22

ぱ ん ふ れ っ と

あ ん け ー と【おねがい】 パンフレットについてのアンケート
ぱ ん ふ れ っ と

ひと

つか

し

よ

ぱ ん ふ れ っ と

あ ん け ー とこのパンフレットがどのような人に使われているのかを知り、もっと良いパンフレットにするためにアンケートをとっています。
した

あ ん け ー と ぺ ー じ

はいきょうりょく下の URL か、QR コードからアンケートページに入ってください。ご 協 力 をおねがいします。
ほ ご し ゃか ぞ く むし え ん し ゃ む【保護者・家族向け】 ※やさしいにほんご【支援者向け】

https://forms.gle/Tyzy5MDCe7WYPkje8

https://forms.gle/TS8Ao5YL49sYpEeQ7【Baskı】
Engelliler için Ulusal Rehabilitasyon Merkezi Gelişimsel Engellilere Destek ve Bilgilendirme Bölümü
Adres: 4-1 Namiki, Tokorozawa-shi, Saitama 359-8555
Japonca Websitesi http://www.rehab.go.jp/ddis/【Baş Editör】
Dr. Osamu Takahashi, Yönetim Kurulu Başkanı, Toyota İli Sosyal Hizmetler Merkezi【Partner】
Toyota İli Çocuk Gelişim Merkezi Sosyal Rehabilitasyon Danışma Odası【Alt Komite】
Gelişim Bozukluğu Olan Çocuklara Destek Amaçlı Çok Dilli Broşür ve Materyalleri Oluşturma Çalışma
Grubu (Gelişimsel Bozukluklar Bilgi Analiz Konferansı【Editörler ve Prosedürler】
Working Group on Developing a Multilingual Pamphlets and Other Material in Effort of Supporting Children
with Developmental Disorders (Information Analysis Conference of Developmental Disorders)【Basım Tarihi】 Eylül 2022