東アジア植物品種保護フォーラム

The East Asia Plant Variety Protection ForumC 2011 Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheriesสารบัญ
１หนาวัตถุประสงคของการถายภาพเพื่อการตรวจสอบ DUS・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 3（１）เหตุใดภาพถายจึงมีความสําคัญในการตรวจสอบ DUS（２）การใชงานของภาพถาย
２・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・3หัวขอพื้นฐานสําหรับการถายภาพ

（１）ประเภทของกลองดิจิตอล

・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 3

・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・4

・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・4（２）ฟงกชั่นการทํางานขั้นพื้นฐานของกลองและเทคนิคการถายภาพ
（３）วิธีการถายภาพขั้นพื้นฐาน
３・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 4

・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・7เทคนิควิธีการถายภาพ (คูมือปฏิบัติ) ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 10（１）ภาพถายที่อธิบายลักษณะของพันธุพืชและสภาพการเพาะปลูก ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・10（２）ภาพถายที่ใชอธิบาย DUS ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 11（３）ขอควรระวังในขณะที่ทําการถายภาพ ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・13
４ตัวอยางองคประกอบของพืชแตละชนิด ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 15（１）รูปแบบองคประกอบของพืช ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 15（２）ตัวอยางองคประกอบเพื่ออธิบายความแตกตางอยางชัดเจนของพืช ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・24

1 วัตถุประสงคของการถายภาพเพื่อการตรวจสอบ DUSภาพถายที่ถายเพื่อการตรวจสอบ DUS คือขอมูลสําคัญในการพิสูจนลักษณะของพันธุ สภาพการเพาะปลูกและ DUS ดวยเหตุนี้ ภาพที่ถายจึงมีความจําเปนตอง ชัดเจน ทําความเขาใจไดงาย และ สะดวกในการเปรียบเทียบ
(1) เหตุใดภาพถายจึงมีความสําคัญในการตรวจสอบ DUSภาพถายที่ถายเพื่อการตรวจสอบ DUS จะถูกแนบติดกับรายงานการตรวจสอบ DUS เพื่อทําใหเกิดความเขาใจเกี่ยวกับ สภาพการเพาะปลูกและลักษณะของพันธุไดดียิ่งขึ้น ทั้งนี้ การติดภาพที่เหมาะสมในการรายงานนั้น นอกจากจะเปนการปรับปรุงคุณภาพของตัวรายงานแลว ยังสงผลในการพัฒนาคุณภาพการตรวจสอบไดอีกดวย(2) การใชงานของภาพถาย1) รายงานการตรวจสอบ DUSภาพถายที่แนบไปกับ DUS จําเปนตองสามารถอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะตางๆของพันธุพืชในรายงานการตวจสอบได2) การสะสมขอมูลภาพถายของพันธุพืชภาพถายที่แนบติดกับรายงานการตรวจสอบ DUS จําเปนตองมีการจัดการขอมูลเพื่อใหสามารถเรียกดูได โดยมีการจัดหมวดหมูตามแตละการทดสอบและพันธุพืช เพื่อความสะดวกในการใชเปนขอมูลในการตรวจสอบในอนาคต3) การคัดเลือกพันธุควบคุมขอมูลภาพถายที่ไดจัดหมวดหมูตามที่อธิบายไวในหัวขอที่ 2) ขางตน สามารถนํามาใชในการคัดเลือกพันธุควบคุมสําหรับเปรียบเทียบกับพันธุจดทะเบียนที่ตองการจดทะเบียนในอนาคต4) วัตถุประสงคอื่น ๆภาพถายสามารถใชเปนขอมูลในการเตรียมคูมือเพื่อใชในการสํารวจคุณลักษณะเฉพาะ อีกทั้งยังเปนหลักฐานเพื่อใชในการยื่นคัดคาน และอื่น ๆ-3-2 หัวขอพื้นฐานสําหรับการถายภาพ(1) ประเภทของกลองดิจิตอล

ประเภทของกลองดิจิตอลมีอยูดวยกันสองประเภทคือ: กลองดิจิตอลสะทอนภาพเลนสเดี่ยว (single lens reflection) ที่สามารถถายภาพไดอยางคมชัดและกลองคอมแพ็ค(compact camera) ขนาดกระทัดรัดที่สะดวกในการใชงาน ขอแตกตางที่สําคัญที่สุดระหวางกลองทั้งสองนี้คือความสามารถ
ในการเปลี่ยนเลนสใหสอดคลองกับเปาหมายในการถายไดหรือไม นอกจากนี้ยังมีความแตกตางในดานประสิทธิภาพของเซนเซอรรับภาพ, เลนส และอัตราสวนความกวางยาวของภาพ ในการตวจสอบ DUS ควรเลือกกลองถายภาพที่เหมาะสมที่สุด โดยคํานึงถึงเงื่อนไขของสภาพแวดลอมในการถาย1) กลองสะทอนภาพเลนสเดี่ยว (single lens reflection)สามารถเปลี่ยนเลนสเพื่อใหสอดคลองกับเงื่อนไขการถายภาพและทําการปรับตั้งรายละเอียดเพื่อใหภาพมีความคมชัดมากยิ่งขึ้นได ทั้งนี้ กลองมีขนาดใหญและไมสะดวกในการพกพาอยางเชนกลองคอมแพ็ค2) กลองคอมแพ็ค(compact camera)แมวาจะไมสามารถเปลี่ยนเลนสหรือปรับตั้งรายละเอียดได แตก็มีขนาดกะทัดรัดและพกพาไดสะดวก
เมื่อเทียบกับกลองสะทอนภาพเลนสเดี่ยว (single lens reflection) แลว คุณภาพของภาพอาจดอยกวาเนื่องมาจากมีเซนเซอรรับภาพ (CDD, CMOS)
ที่เล็กกวา ในปจจุบัน กลองบางรุนมีการนําเซนเซอรรับภาพที่มีขนาดใหญมากขึ้นมาใช พรอมกับฟงชั่นตางๆที่สามารถปรับตั้งรายละเอียดไดมากยิ่งขึ้น
ภาพถายที่แนบติดกับรายงานการตรวจสอบ DUS ไมควรมีการตัดแตงหรือเปลี่ยนแปลงอัตราสวนความกวางยาวของภาพ(2) ฟงกชั่นการทํางานขั้นพื้นฐานของกลองและเทคนิคการถายภาพชางภาพตองมีความเขาใจถึงฟงกชั่นการทํางานขั้นพื้นฐานของกลอง สามารถตั้งคาที่เหมาะสมที่สุดตามสภาพแวดลอมในการถายภาพ เพื่อใหการถาย
ภาพมีความเหมาะสมสําหรับใชในรายงานการตรวจสอบ DUS1) จํานวนพิกเซลและอัตราสวนการบีบอัดขอมูล

จํานวนพิกเซลและอัตราสวนการบีบอัดขอมูล ควรพิจารณาใหเหมาะสมกับวิธีการนําขอมูลของภาพถายนั้นๆไปใชงาน (เชน งานพิมพ, การเก็บในฐานขอมูล, การนํามาดูบนคอมพิวเตอร ฯลฯ ) โดยเงื่อนไขเหลานี้จะถูกกําหนดโดยหนวยงานตรวจสอบแตละแหง ในประเทศญี่ปุนจํานวนพิกเซลมัก
จะถูกกําหนดเอาไวที่ 1600 × 1200, อัตราสวนการบีบอัดในระดับ"Fine" เกณฑเหลานี้ไดถูกการกําหนดโดยพิจารณาจากความเหมาะสมในการพิมพภาพเพื่อใชในรายงานการตรวจสอบ, การตรวจดูภาพในเครื่องคอมพิวเตอร และการอัปโหลดภาพลงในฐานขอมูล ฯลฯ2) ความไวแสง ISOความไวแสง ISO คือความสามารถในการถายภาพในที่มืดไดสูงขึ้นตามคาความไวแสงที่สูงขึ้น แตการใชคาความไวแสงที่สูงกอใหเกิดสัญญาณรบกวนดังนั้น การตั้งคาความไวแสง ISO ในการถายภาพสําหรับใชในรายงานการตรวจสอบDUS จึงกําหนดใหตั้งคาความไวแสงในระดับที่ต่ําที่สุดของกลองนั้นๆ อยางไรก็ตามในกรณีที่ความเร็วชัตเตอรไมเพียงพอในการถายภาพในที่มืดใหตั้งคาความไวแสงISOในระดับที่สามารถถายภาพไดโดยไมมีสัญญาณรบกวน3) โหมดการถายภาพโหมดการถายภาพสําหรับภาพที่จะถูกนํามาใชในการตรวจสอบ DUS ไมควรตั้งเปนโหมด AUTO แตควรที่จะตั้งคาเปนโหมด P (โหมดโปรแกรม)ซึ่งสามารถทําการปรับตั้งรายละเอียดตางๆได เชน การตั้งคาสมดุลยสีขาว (white balance) ฯลฯ หรือโหมด A (โหมดaperture priority ซึ่งเปนการปรับขนาดรูรับแสง)โหมด P : คือโหมดการถายภาพที่ความเร็วชัตเตอรและรูรับแสงจะถูกกําหนดใหมีความเหมาะสมโดยอัตโนมัติตามความสวาง-4-ภาพถายดวยโหมด A (โหมดaperture priority)การถายภาพโดยการตั้งคาขนาดรูรับแสงใหแคบลงในโหมด A (เพิ่มคา F) จะสงผลทําใหระยะชัดลึกมีความลึกมากยิ่งขึ้น หรืออาจกลาวไดวาขอบเขตความชัดมีความลึกมากขึ้น แตเนื่องจากปริมาณแสงที่ไมเพียงพอและความเร็วชัตเตอรที่ชาลง ทําใหความเสี่ยงจากการเคลื่อนไหวของมือมีสูงขึ้นในกรณีที่ถายภาพโดยการตั้งคาขนาดรูรับแสงใหแคบลง ใหติดตั้งกลองบนขาตั้งกลองหรือแทน แตถาเปนกลองที่มีประสิทธิภาพสูง กลองสามารถปรับ
ความเร็วชัตเตอรใหเร็วขึ้นพรอมกับลดสัญญาณรบกวนไดแมวาจะถายภาพโดยเพิ่มความไวแสง ISO ควรสังเกตวาคาสูงสุดและต่ําสุดของรูรับแสงมีความแตกตางกันขึ้นอยูกับเลนสกลอง

F：2.0สภาพการโฟกัสที่ตัวดอกไม

F：8.0สภาพการโฟกัสจากตัวดอกไมไประยะลึก4) โหมดมาโคร (โหมดถายภาพระยะใกล)ในการตรวจสอบ DUS มักจําเปนตองทําการถายภาพวัตถุขนาดเล็ก อาทิเชน ภาพชิ้นสวนของดอกไม โหมดมาโคร (โหมดถายภาพระยะใกล) มีไวใชในการถายภาพวัตถุที่มีขนาดเล็ก ทั้งนี้ ระยะการถายภาพโหมดมาโครขึ้นอยูกับชนิด (เลนส) ของกลอง โดยทั่วไปแลว ควรใชโหมดมาโครในการถาย
ภาพวัตถุในระยะใกล ในกรณีที่ตัววัตถุหางจากกลองนอยกวา50ซม.

-5-การบิดเบือน
การบิดเบือนคือปรากฏการณที่บริเวณรอบนอกของภาพบิดเบือนไปอันเนื่องมาจากการที่กลองเขาใกลวัตถุจากมุมกวาง ทั้งนี้ การบิดเบือนสามารถปองกันไดดวยการถายภาพจากระยะไกลสภาพไมบรรทัดที่งอเนื่องมาจากการถายดวยมุมกวางในระยะใกลกับวัตถุสภาพไมบรรทัดที่ตรงเนื่องมาจากการถายตัววัตถุจากมุมกวาง5) ซูมควรใชเฉพาะออฟติคัลซูมเทานั้น ดิจิตอลซูมอาศัยการทํางานของซอฟแวรโดยการขยายภาพเดิม ไมควรนํามาใชเพราะจะทําใหภาพที่ไดมีคุณภาพต่ํา6) วิธีการวัดแสงและการชดเชยคาแสงกลองดิจิตอลเกือบทุกชนิดเมื่อกดชัตเตอรลงครึ่งหนึ่ง กลองจะอยูในสภาพ AF / AE ล็อค (สภาพที่โฟกัสและการรับแสงถูกล็อคเปนอัตโนมัติ) คาที่ตั้งไวแตเดิมของกลองดิจิตอลโดยทั่วไป ถูกกําหนดเอาไวใหรับแสงโดยอาศัยคาเฉลี่ยของแสงบนหนาจอทั้งหมด ในการตรวจสอบDUS ซึ่งมักจะทําการถายดอกไมในระยะใกล ในการณีนี้ เมื่อโฟกัสไปยังดอกไม อาจทําใหเกิดความคลาดเคลื่อนในการรับแสงอันเนื่องมาจากปริมาณแสงที่แตกตางกันตาม
สีของดอกไม (ภาพโดยรวมอาจมืดหรือสวางเกินไปตามสีของดอกไม (รับแสงมากเกินไปหรือนอยเกินไป) ในกรณีดังกลาว ควรเปลี่ยนไปใชวิธีการวัดแสงแตละวัตถุที่จะถาย เพื่อใหไดปริมาณแสงที่พอเหมาะ พรอมกับทําการปรับความเหมาะสมในการรับแสงโดยอาศัยการชดเชยคาแสง ทั้งนี้ คาความ
สวางของเลนสของกลองที่ใช (คา F) ยิ่งนอยยิ่งมีขอบเขตการใชงานที่กวางมากขึ้น7) สมดุลยสีขาวการปรับสมดุลยสีขาวมีความสําคัญอยางยิ่งในการถายภาพสําหรับการตรวจสอบDUS หากไมไดปรับตั้งคาอุณหภูมิสีของแหลงกําเนิดแสงใหเหมาะสมในขณะที่ทําการถายภาพ สีของวัตถุที่ถายอาจไมไดรับการบันทึกอยางถูกตอง ดังนั้น ในการตรวจสอบ DUS ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิสีของ-6-แหลงกําเนิดแสงในสถานที่ถายภาพ ( สภาพอากาศแจมใสกลางแจง, สภาพอากาศมีเมฆกลางแจง, ใตรมเงา, ในรม, ไฟนีออน ฯลฯ ) ควรปรับสมดุลยสีขาวตามความเหมาะสม ทั้งนี้ค วรทําการปรับสมดุลยสีขาวโดยอาศัยแผนเกรการด (grey card)18% หรือกระดาษสีขาวบริสุทธิ์ ในกรณีที่ใชกระดาษสีขาวที่มีจําหนายทั่วไปสําหรับใชในการปรับสมดุลยสีขาว กรุณาใชกระดาษชนิดเดียวกันในกรณีที่การปรับสมดุลยสีขาวไมเหมาะสม อาจสงผลกระทบตอสีของภาพทั้งหมดเหมาะสมไมเหมาะสม8) การใชแฟลชการถายภาพในสภาพแวดลอมที่ไมจําเปนตองใชแฟลชมีความเหมาะสมมากกวา แตหากหลีกเลี่ยงไมได ใหะมัดระวังเรื่องเงาและแสงสะทอน กรุณาระบุในรายงานการตรวจสอบ DUS ใหชัดเจนวาเปนภาพที่ใชแฟลชในการถาย(3) วิธีการถายภาพขั้นพื้นฐาน1) การปองกันมือสั่นควรยึดกลองบนขาตั้งกลองหรือแทนในการถายภาพเทาที่สถานการณจะเอื้ออํานวยเพื่อปองกันไมใหเกิดมือสั่น หากไมมีขาตั้งกลองหรือแทน ใหดึงแขนกระชับกับลําตัวใหแนนและระมัดระวังไมใหมือสั่น นอกจากนี้ การยึดลําตัวโดยการค้ํากับตัวอาคารตึกก็เปนวิธีที่มีประสิทธิภาพวิธีหนี่ง ในกรณีที่
ความเร็วรชัตเตอรชากวา 1 / 100 ควรทําการยึดกลองใหเรียบรอย2) วัตถุ (พืช) ที่ใชในการถายภาพในการคัดเลือกวัตถุที่ใชในการถายภาพ ควรคัดเลือกวัตถุที่แสดงคุณสมบัติครบถวนสมบูรณเปนตัวแทนของพันธุเปาหมาย ตามหลักแลว ในการถายภาพพันธุสํารวจ โอกาสที่ภาพถายกับผลการสํารวจจะมีความขัดแยงกันนั้นมีนอยมาก แตในทางปฏิบัติแลว การถายภาพพรอมไปกับการสํารวจนั้นเปนสิ่งที่ยากลําบาก ดังนั้น โดยทั่วไปแลว การถายภาพจึงกระทําขึ้นโดยการคัดเลือกพันธุที่จะใชในการถายตางหาก ในขณะเดียวกัน พืชแตละตนแมวาจะเปนพันธุเดียวกันก็มีความแตกตางกัน ดังนั้น ในการคัดเลือกพืชที่จะนํามาใชในการถาย ใหคัดเอาพืชที่เปนตัวแทนพันธุที่สามารถแสดงคุณลักษณะของพืชพันธุนั้นๆ โดยหลีกเลี่ยงพืชที่แสดงคุณลักษณะที่แตกตางกันจนเกินไป3) องคประกอบของรูปA. ความสอดคลองขององคประกอบ

การรักษาความสอดคลองขององคประกอบของภาพถายที่ใชในการตรวจสอบ DUS ในรูปแบบเดียวกันเปนประโยชนและสะดวกในการเปรียบเทียบพันธุในอนาคต ดังนั้น ควรกําหนดองคประกอบของแตละพันธุพืชตามความเหมาะสม โดยพิจารณาไมใหเกิดความยุงยากในการเปรียบเทียบเมื่อมีการ
เปลี่ยนแปลงองคประกอบ

-7-

B. หัวขอเรื่อง

ภาพทั้งหมดที่ใชในรายงานการตรวจสอบ DUS ตองมีหัวขอเรื่องกํากับ ทั้งนี้ ศัพทเทคนิคของพืชที่ใชในหัวขอเรื่องตองมีรูปแบบเปนไปตามมาตรฐาน
การตรวจสอบ
C. วันที่ของภาพถาย
ภาพทั้งหมดที่ใชในรายงานการตรวจสอบ DUS ตองมีวันที่ถาย (วันเดือนป) กํากับ ในกรณีที่วันที่ปรากฏอยูในภาพถาย ควรระมัดระวังการจัดรูปหนา
โดยพิจารณาถึงตําแหนงเมื่อทําการพิมพ
D. การติดปายชื่อพันธุ

ปายแสดงชื่อพันธุควรจะรวมอยูภายในภาพถาย ขนาดของปายชื่อพันธุควรจะมีความสมดุลกับขนาดของวัตถุที่ถายภาพE. สมดุลของวัตถุที่ถายภาพ

กําหนดความสูงและความกวางของรูปโดยพิจารณาใหเหมาะสมกับรูปทรงและขนาดของวัตถุที่ถายภาพ การถายภาพที่ดีควรถายใหวัตถุที่ถายมีขนาด
ใหญที่สุดเทาที่ทําไดและระมัดระวังไมใหวัตถุที่ถายขาดกลางคัน
F. สเกลวัด

ควรเปลี่ยนความยาวของสเกลวัดใหสมดุลกับขนาดของวัตถุที่ถายภาพ ในกรณีที่ไมมีสเกลวัด ใหใชแถบวัดระยะแทน
G. การใชแผนภูมิปรับแตงสี CASMATCHหากสามารถหาแผนภูมิปรับแตงสี CASMATCH มาใชได ขอแนะนําใหใสเขาไปในรูปถาย ในประเทศญี่ปุน CASMATCH ถูกนํามาใชในองคประกอบที่มีลักษณะที่เกี่ยวของกับสี การใส CASMATCH เขาไปจะชวยทําใหสามารถใชซอฟทแวรปรับแตงสีไดในระดับหนึ่งแมวาจะมีความแตกตางกันของวัตถุที่ถายและเงื่อนไขของแสงที่ใช อยางไรก็ตาม สําหรับการตรวจสอบ DUS โดยปรกติแลวอาศัยการแสดงออกของสี CASMATCHCASMATCHเพื่อพิจารณาดูความถูกตองในการแสดงออกของสีของรูปถายทั้งนี้มักจะถูกนํามาใชในวงการแพทยเพื่อสังเกตุดูการเปลี่ยนแปลงของสวนที่มีอาการของโรคและตรวจดูความคืบหนาของการรักษาโดยอาศัยซอฟตแวรปรับแตงโทนสีใหอยูในระดับคงที่H. แบคกราวน

แบคกราวนควรเปนแบบพื้นๆ สีฟาออนหรือสีเทาออน จะเปนกระดาษหรือผาก็ได หากไมมีแบคกราวนสําหรับใชในการถายภาพ ใหใชผนังของอาคารหรือพื้นผิวคอนกรีตแทนได ในกรณีที่ถายภาพที่มีองคประกอบเหมือนกัน ใหใชสีแบคกราวนที่เหมือนและสอดคลองกันI. อื่นๆในการถายภาพนิ่งของวัตถุที่ไมคงที่ ใหเตรียมอุปกรณตางๆที่ใชในการถายภาพ อาทิเชน หมุด ฯลฯ ใหพรอมลวงหนา4) สภาพแวดลอมในการถายภาพควรจัดเตรียมสภาพแวดลอมในการถายภาพใหคงที่ในระดับหนึ่ง ตัวอยางเชน หากมีสถานที่เฉพาะสําหรับใชในการถายภาพ ก็ควรใชแทนถายภาพ(ก็อปปสแตน) ที่มีหลอดไฟนีออนสําหรับใชในการถายภาพโดยเฉพาะ อุปกรณเครื่องใชตางๆตองสามารถทนรับน้ําหนักของกลองและอุปกรณไฟไดแสงสวางควรใชแสงไฟที่ไดมาจากหลอดไฟนีออนสําหรับใชในการถายภาพโดยเฉพาะ การเตรียมแทนถายภาพ (ก็อปปสแตน) จะชวยใหสามารถจัดสภาพแวดลอมในการถายภาพใหคงที่ไดในระดับหนึ่ง

-8-A. ขอควรระวังในการถายภาพในรมระมัดระวังเงาและแสงสะทอนดวยการปรับมุมและตําแหนงของแสงไฟ การปูกระดาษที่ไมสะทอนแสงบนแพลตฟอรมจะชวยใหถายภาพไดดีขึ้นB. ขอควรระวังในการถายภาพกลางแจงในกรณีที่ถายภาพกลางแจง ควรหลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรงและระมัดระวังเงาและแสงสะทอน เลือกสถานที่ที่เปนเงารมสวางหรือรอเวลาที่มีเมฆปกคลุม- วัตถุที่กําลังจะถายภาพอาจไดรับอิทธิพลของกระแสลม กรุณาระมัดระวังแมจะใชขาตั้งกลองแลวก็ตามรมเงาที่สวาง

แสงแดดโดยตรง-9-

3 เทคนิควิธีการถายภาพ (คูมือปฏิบัติ)(1) ภาพถายที่อธิบายลักษณะของพันธุพืชและสภาพการเพาะปลูกภาพถายเของแตละพันธุพืชเพื่อใชในการอธิบายลักษณะของพันธุพืชและสถาพการเพาะปลูก ถึงแมวาภาพถายควรที่จะครอบคลุมลักษณะพิเศษใหไดมากที่สุด แตหากภาพที่ถายมีองคประกอบตางๆมากจนเกินไป อาจทําใหการถายภาพและการดูแลขอมูลเปนไปดวยความยากลําบาก ดังนั้น การถายภาพจึงควรลดจํานวนองคประกอบใหนอยลงแตครอบคลุมลักษณะพิเศษใหไดมากที่สุดตัวอยางองคประกอบของดอกคารเนชั่นแปลงทดสอบพฤติกรรมการเจริญเติบโตของพืชความสูงของพืช จํานวนกิ่งแขนงและการมวนของใบใบ

ดอกชิ้นสวนของดอก- ความยาวของใบ ความกวางของใบ-สีของดอก เสนผาศูนยกลางของดอก-สีของกลีบดอก ลวดลายรูปทรงของใบ คุณภาพของไขรูปทรงของดอก รูปทรงดานขางของดอกความยาวของกลีบดอก ดอกตูมวงกลีบเลี้ยง รังไข เกสรตัวเมีย- 10 -(2) ภาพถายที่ใชอธิบาย DUSภาพถายที่ใชอธิบาย DUS ควรทําการถายภาพพันธุที่ตองการจดทะเบียนกับพันธุที่ใชอางอิง และประเภทที่ตองการจดทะเบียนกับประเภทที่มีความแตกตางเรียงกันตามความจําเปน1) มีลักษณะเฉพาะในกรณีที่มีลักษณะเฉพาะ ควรถายภาพเพื่อแสดงใหเห็นถึงลักษณะเฉพาะตามความจําเปนพันธุจดทะเบียนพันธุอางอิงพันธุจดทะเบียนพันธุอางอิง- กรณีที่ดอกของพันธุจดทะเบียนและพันธุอางอิงเกือบเหมือนกัน แตสีของเกสรตัวเมียมีลักษณะเฉพาะตางกัน2) ไมมีลักษณะเฉพาะในกรณีที่ไมมีลักษณะเฉพาะ โดยทั่วไปแลวจะเปนการปฏิเสธพันธุที่ขอจดทะเบียน ดังนั้น ภาพถายจําเปนตองอธิบายใหเห็นวาพันธุที่ขอจดทะเบียนและพันธุอางอิงมีลักษณะเฉพาะที่เหมือนกัน ในกรณีที่ใชในการปฏิเสธ ใหทําการถายภาพโดยคํานึงถึงวาภาพถายจะเปนหลักฐานในการตอสูเมื่อมีการยื่นคัดคานพันธุจดทะเบียนพันธุจดทะเบียนพันธุอางอิงพันธุจดทะเบียนพันธุอางอิงพันธุอางอิงพันธุจดทะเบียนพันธุอางอิง- กรณีที่ลักษณะเฉพาะของพันธุจดทะเบียนและพันธุอางอิงเหมือนกัน- 11 -3) ในกรณีที่ไมมีความสม่ําเสมอโดยทั่วไปแลวจะเปนการปฏิเสธพันธุที่ขอจดทะเบียน ดังนั้น ภาพถายจําเปนตองบงชี้ใหเห็นสภาพการเกิดของพืชประเภทที่มีความแตกตางและพืชประเภทที่มีความแตกตางนั้นๆ การบงชี้พืชประเภทที่มีความแตกตางนั้นกระทําไดโดยการถายภาพโดยการเรียงประเภทที่ขอจดทะเบียนและประเภทที่แตกตางดวยกัน ในกรณีที่ใชในการปฏิเสธ ใหทําการถายภาพโดยคํานึงถึงวาภาพถายจะเปนหลักฐานในการตอสูเมื่อมีการยื่นคัดคานภาพถายที่แสดงใหเห็นถึงสภาพการเกิดของพืชประเภทที่มีความแตกตางในเขตทดสอบ

ซาย: ประเภทจดทะเบียน ขวา:ประเภทแตกตาง

บน: ประเภทจดทะเบียน ลาง: ประเภทแตกตาง

บน: ประเภทจดทะเบียน ลาง: ประเภทแตกตาง

ถายภาพโดยการเรียงประเภทที่ขอจดทะเบียนและประเภทที่แตกตางดวยกัน

- 12 -

(3) ขอควรระวังในขณะที่ทําการถายภาพ1) ลักษณะเฉพาะที่อธิบายในการบรรยายลักษณะพันธุพืชและลักษณะเฉพาะที่อธิบายในภาพถายตองสอดคลองกันปญหาอยางหนึ่งที่เกิดขึ้นกับภาพถายในรายงานการตรวจสอบ DUS คือลักษณะเฉพาะที่อธิบายในการบรรยายลักษณะพันธุพืชและลักษณะเฉพาะที่อธิบายในภาพถายไมสอดคลองกัน ตัวอยางเชน การบรรยายลักษณะพันธุพืชดานซายมือที่กลาวถึง "ลักษณะ"ในหัวขอที่ 1 "ความสูงของพืช" โดยกําหนดใหความสูงเปน 80 ซม. แตในภาพถายกลับสูงเกินกวา 100 ซม. ในกรณีนี้ อาจสันนิษฐานไดวาปญหาอาจเกิดขึ้นจากการเลือกวัตถุที่ใชในการถายภาพหรือคาการวัด ทั้งนี้ทั้งนั้น ไมควรใหลักษณะจําเพาะขัดแยงกับภาพถาย- 13 -2) ลักษณะของกลองแมวาจะไดปรับสมดุลยสีขาวใหมีความเหมาะสมแลวก็ตาม ก็ไมไดหมายความวาสีของดอกจะถูกแสดงออกมาไดสมจริง เนื่องจากการแสดงออกของสีอาจแตกตางกันไปตามชนิดของกลอง ดังนั้น ในการเลือกกลอง ใหพิจารณาถึงการแสดงออกของสีดวย ตรวจสอบภาพทันทีหลังจากที่ทําการถาย หากภาพที่ถายไมสามารถแสดงสีออกมาไดสมจริงใหทําการปรับสมดุลยสีขาวอีกครั้ง

กลอง1: ไมใชสีที่ควรจะเปน (ออกสีแดง)กลอง2: สีที่ควรจะเปน (โทนสีสม)- แมวาสมดุลยสีขาวจะไดรับการปรับใหเหมาะสมแลว แตสีที่แสดงออกอาจแตกตางกันไปตามชนิดของกลอง- 14 -

4 ตัวอยางองคประกอบของพืชแตละชนิด(1) รูปแบบองคประกอบของพืชสตรอเบอรี่ (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denomination

Denominationแปลงทดสอบพฤติกรรมการเจริญเติบโตของพืช

Denomination

Denomination

ใบดอก

Denomination

Denominationผลรุนแรกผลรุนที่สอง
ผล- 15 -

Denominationหนาตัดของผลมันฝรั่ง (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denomination

Denomination

Denomination

Denomination- 16 -

Denomination

Denominationมันเทศ (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denomination

DenominationแปลงทดสอบDenomination
Denomination- 17 -

Denominationสีของเนื้อมันนึ่งถั่วเหลือง (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denomination
Denomination

Denomination

Denomination- 18 -

Denomination

Denominationสภาพของฝก (ระยะเก็บเกี่ยวฝกออน)Denomination

Denominationแปลงทดสอบ (ระยะเก็บเกี่ยวเมล็ด)Denomination

Denominationเมล็ด- 19 -

Denominationผักกาดแกว (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denomination

Denomination

Denominatio

Denominationสภาพของหัวผักกาด

- 20 -

Denominatioเบญจมาศ (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denominatio

Denominatio

Denominatio
Denominatioใบ- 21 -

Denominationกลีบดอกกุหลาบ (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)Denominatio

Denomination

Denomination
Denomination- 22 -

Denomination

DenominationDenomination- 23 -

(2) ตัวอยางองคประกอบเพื่ออธิบายความแตกตางอยางชัดเจนของพืชพริก (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)AACB

การเปรียบเทียบพฤติกรรมการเจริญเติบโตของพืช

ABB

การเปรียบเทียบสภาพการติดผล

ACการเปรียบเทียบใบ

BCการเปรียบเทียบผลขาว (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)AABBCCDDการเปรียบเทียบรวง

- 24 -

A

ABBการเปรียบเทียบขาวเปลือกลูกพลัม (วันที่กํากับคือวันเดือนปที่ถายภาพ)AAB

การเปรียบเทียบชอดอก

ABCC

การเปรียบเทียบกิ่ง

A

BBCการเปรียบเทียบกลีบดอก

การเปรียบเทียบดอก

- 25 -C

生産局 知的財産課 種苗審査室〒100−8950 東京都千代田区霞が関 1−2−1

Plant Variety Protection Office, Intellectual Property Division,Agricultural Production Bureau
1-2-1,Kasumigaseki,Chiyoda-ku,Tokyo 100−8950,JapanC 2011 Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries