ຆີວະຌາໂພັຌເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ຾ມຄຎີ ກ຾ຂຄຌາໄ2014຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃າຌາ຺ ຍາຈ ຾ລະ ຃ວາມສາ຃ັຌຉໃ ກັຍຆີວຈິ ກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌ
ລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ມີຍຈໄ ໃ າຌັຌໄ ຾ຉໃງັຄມີສຈ
ັ , ມີພຈື ຋ີໃຽຎັຌຬາຫາຌ ຾ລະ ຽຎັຌລາວຢໃາຄຫົວຄຫົາງ. ເຌ຋຺ໃຄຌາຍໃ ມີພຼຄ຾ຉໃຽຂ຺າຽ຋຺ິ ກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌຈີຂຌ
ຶ ໄ . ລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ສິຌ຃ໄາ ຆື-ໄ ຂາງ ຾ລກຎໃຼຌ ຋ີໃຽອັຈເຫ ໄຆີວຈໄ າກຆຸມຆ຺ຌ ຾ລະ ມີສໃວຌອໃວມເຌກາຌ຃ຸ ມໄ ຃ຬຄຢໃາຄຽຎັຌລະຍ຺ຍ ຽພືໃຬ ອັຍຎະກັຌ຃ວຌຊືກອັຍອູ ຅ໄ າຄຈໄາຌວິ຋ະງາສາຈກໃ ຼວກັຍລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຅ິໃຄ຃ວາມງືຌງ຺ຄເຌຬາຌາ຃຺ຈ. ສະຌັຌໄ , ຃ວາມອູ ຋ໃ ສາ຃ັຌ. ຎືມຫ຺ໄ ວຌີ຾ມໃໄ ຌຽຎັຌຏ຺ຌຏະລິຈຂຬຄ ຋ິມຄາຌ ຋ີໃສຶກສາ ກາຌຌາເຆໄໄ ຌຊາຌ຋ີືໄ
ຽຎັຌ຃ວາມອູ ພຆີວະຌາໂພັຌ ເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຾ຍຍງືຌງ຺ຄ
ມີພາສາຬັຄກິຈວໃ າ
Sustainableໄໄ ຌພືຌຊາຌ
Utilization of Ricefield Ecosystem (SURE) ຋ີໃມີກາຌຽກັຍກາ, ຍັຌ຋ຶກຂມູ຋າຄຈໄາຌຆີວະຌາໂພັຌຂຬຄລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ຽພືໃຬຽຎັຌຍໃຬຌຬີຄເຫ ໄ຾ກໃ ຌັກອຼຌ, ຌັກສຶກສາ,ໄໄ ເໝໃ ແຈໄຌາເຆໄຽຂ຺າໄ ເຌກາຌສຶກສາ, ຃຺ຌ຃ວໄ
ຎັຌງາຆ຺ຌ ຾ລະ ຎະຆາຆ຺ຌ ຿ຈງສະຽພາະ຃຺ຌລຸ ຌາ ຾ລະໄໄ ຌຽຎັຌສະຍັຍ຋າຬິຈ ຽຆິໃຄງັຄມີຂຬຍຽຂຈໄ ຃ຬຄເຫ ໄມີ຃ວາມງືຌງ຺ຄ. ຽຌືຬໄ ເຌຎຶມຽຫົັ ໄ ຾ມໃວາຄ຾ຏຌ຃ຸ ມມຌີໄສຶກສາ຅າກັຈຢູໃ ຍໃ ຬາຈສາມາຈຽຎັຌຉ຺ວ຾຋ຌ຋຺ໃວຎະຽ຋ຈແຈໄ ຅ຶໃຄຍໃ ຎາສະ຅າກແຈໄຂຂາຈຉ຺ກຍ຺ກຏໃຬຄໃັ ຃າຉາຌິຉຆິ ມ຺ ຅າກຍັຌຈາ຋ໃ າຌຏູ ຬໄ ໃ າຌ ຽພືໃຬຎັຍຎຸ ຄຍາຄສໃວຌ ພວກຽອ຺າ຋ິມຄາຌຫວັຄຢໃາຄງິຄວໃາ຅ະແຈໄອຍໄ ວຌີສ຺ໄ ມຍູ ຌຂຶຌເຌ຿ຬກາຈໜໄໄເຫ ໄຎຶມຫ຺າ.
຋ິມຄາຌ SURE
1.

຃ະຌະຏູ ຾ໄ ຎ ຾ລະ ອຼຍອຼຄ:ຬາ຅າຌ ຾ຍໄ ຽພງແຆິ ຌັ ລາແຆຬາ຅າຌ ສຸ ລ຅຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ
຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ

຃ະຌະໜໃວງຬາສາສະໝັກ SEED,ຌາຄ ສາລະວ຺ຄ ຋າມະຽ຅ຈີ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ
ໄສູຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌາຆວຄ



Mr. Hiromu IKENOUENARC, Japanັ ລຼຍວິແຆຌາຄ ໜູອກNARC, Lao PDR

2. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌຽຉັກຌິກ:

Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan3. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌກາຌຽຄ ິຌ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japanສາລະຍາຌໜໄາ
1.
2.

ລັກສະຌະຂຬຄ຾ມຄຎີ ກ຾ຂຄ................................................................. 1ໄ຾ມຄຎີ ກ຾ຂຄຌາ...............................................................................
23.

ໄື ມຄຌາມວກ................................................................
຾ມຄຉັຍຽຉ຺ໃາ ຫົ຾24.

ກາຌສັຄຽກຈ຃ວາມ຾ຉກຉໃ າຄຈໄາຌຽພຈ..................................................... 35.

ິ .................................................................................. 4ວ຺ຄ຅ຬຌຆີວຈ6.

ແຂໃ ຾ລະ ຿ຉຬໃ ຬຌ............................................................................ 57.

຾ມຄໜໃຼຄ...................................................................................... 6຾ມຄໜໃຼຄສີໃຉາ................................................................................. 78.
9.

ໄື ມຄຌາມວກ
ສ຺ມ຋ຼຍ຃ວາມ຾ຉກຉໃ າຄລະຫວໃ າຄ຾ມຄຉັຍຽຉ຺ໃາຫົ຾຾ລະ ຾ມຄໜໃຼຄ..... 910. ຾ມຄຎີ ກ຾ຂຄຽ຋ິຄຍ຺ກ......................................................................... 111. ລັກສະນະຂຬຄ຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄ໅ກໄ ຠ຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄຠີຫຼາງຆະນິຈ ຾ຆັໄນ :຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາ, ຿ຠຄໜໄຽຄ, ຿ຠຄ຃າຠ ,຿ຠຄກົນໂຟ,ິ ມູໄ ແນນາ໅ ຿ລະ ມູໄ ຾ທິຄບົກ.
ກຈ຅ີໄ ຿ລະ ຬຶໄນໃ ,຿ຠຄ຅ີໄນູນ. ຠີທຄັ ພວກທີໄຈາລົຄຆີວຈຠີກາບ຿ຂຄ໅ ໝົຈເຉຫຠປີ ກ຿ຂຄປີ ກຬໄ ຬນ1

2. ຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄນາ໅໅ ຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາັ ຿ລະ ຂະໜາຈຂຬຄລາຉົວ ຾ປັນຉົນ:ຠີຫຼາງອູ ບອໄ າຄ, ສີສນຠວກ, ຬີໜໄຽຄ ຿ລະ ຬຶໄນໃ

໅ຼື ຠຄນາຠວກ-3. ຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາ ຫຼ຿ຼື ຠຄນາ໅ຫຼ຿໅ ຈີ ຿ລະ ກິນສັຈ຾ປັນຬາຫານ, ຠີຫຼາງຆະນິຈ ຿ລະ ຿ຉກຉໄ າຄກັນ
ສາຠາຈລຬງນາໂຈ໅
ທາຄຈ໅ານຂະໜາຈຂຬຄລາເຉ ຈັໄຄສະ຿ຈຄແນອູ ບລໄ ຠນີ:໅3.5 ຠິນລີ຿ຠັຈ
10 ຠິນລີ຿ຠັຈ

12 ຠິນລີ຿ຠັຈ
35 ຠິນລີ຿ຠັຈ

20 ຠິນລີ຿ຠັຈ
12 ຠິນລີ຿ຠັຈ

2

4. ການສັຄ຾ກຈ຃ວາຠ຿ຉກຉໄາຄຈ໅ານ຾ພຈ

ເຉຜູ ໅ ຿ລະ ເຉ຿ຠໄ ຿ຠໄ ນ ສາຠາຈ຾ບິໄຄໂຈ໅ມໄ ູທີໄຂາໜ໅າ ເຉ຿ຠໄ ຅ະບໄ ຠີປໄ ຠ຅ັບ ສໄ ວນເຉຜູ ໅຅ະຠີປໄ ຠຈັໄຄກໄ າວ຾ພຼືໄຬ຾ກາະຫຼຄັ ເຉ຿ຠໄ ແນ຾ວລາປະສົຠພັນ-ຂາໜ໅າເຉຜູ ໅ຂາໜ໅າເຉ຿ຠໄ

໅ຠີນາຠວກສີຂາວ
໅ິ-ນາຠວກສີຂາວ ທີໄຠີກໄ ນ຾ໝັນ ຅ະປໄຬງຬຬກຠາ຅າກ຃ຂຬຄຠັນ຾ພຼືໄຬປ໅ຬຄກັນຉົວ3ິ
5. ວົຄ຅ຬນຆີວຈ໅ າ:ຼື ໄ ຄໂຠິ ໅ ຉໄາຄໃມູໄ ແນນາ໅ ຾ຠຼືໄຬ຿ຉກຬຬກຠາ ຾ຬີນວໄ
຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄນາ໅ ຅ະວາຄໂຂໄ ຉາຠພຼືຈ ຫຼກ໅ ຄບົກ຾ພຼືໄຬສ໅າຄປ຾ປັ໅ ນຈັກ຿ຈ໅ ຿ລະ ລຬກ຿ຠຄຬີຈ ທີໄຬາແສມູໄ ແນນາ໅ ຾ຠຼືໄຬ຿ກໄ ຿ລ໅ວ຅ະ຃ານຂຶນ຾ທິ
ຬຬກຠາ຾ປັນເຉ຾ຉັຠໂວ .
-ເຉ຾ຉັຠໂວ

ໂຂໄຈັກ຿ຈ໅

຿ຠຄຬີຈ

4

6. ໂຂໄ ຿ລະ ເຉຬໄຬນ-ໂຂໄຼື ຠຄຬີຈ
ເຉຬໄ ຬນ ຫຼ຿ເຉ຿ຠໄ ຅ະວາຄໂຂໄ ແສໄ ພຼືຈຫຼ຾ຼື ສຈໂຠ ໅ຉໄ າຄໃມູໄ ແນນາ໅ັ ຿ຈ໅-ຈກ-ປ໅-ເຉນ໅ຬງມູ ແນປ໅຿ຠຄຬີຈ຿ກໄ
຅ະ຃ານຂຶນ໅ບົກ ຾ພຼືໄຬສ໅າຄປ໅ລັກສະນະການກິນຬາຫານຂຬຄ຿ຠຄຬີຈມູໄ ແນນາ໅ຼື ຠຄຬີຈທີໄ຿ຉກຬຬກຠາແໝໄຠັນ຅ະ
ເຉຬໄ ຬນຫຼ຿໅ ນ຃ໄ ຬງ-຃ານໂປຉາຠພຼືນຈິ

5

7. ຿ຠຄໜໄຽຄ

ພວກຠັນ຅ະກິນທັຄພຼືຈ ຿ລະ ສັຈ຾ປັນຬາຫານ. ຠີຫຼາງຆະນິຈທີໄ຿ຉກຉໄ າຄກັນຈ໅ານຂະ໅໅ ໄ ໂວ
ັ , ຅າພວກນີ຅ະລຬງນໜາຈ ຿ລະ ສີສນາບ11ຠິນລີ຿ຠັຈ

18ຠິນລີ຿ຠັຈ

36ຠິນລີ຿ຠັຈ

໅຿ຠຄຬີຈພວກນີສາຠາຈກິນສັຈນ໅ຬງ
຾ປັນຬາຫານໂຈ໅

6

8. ຿ຠຄໜໄຽຄສີໄຉາ

ຆະນິຈນີ ໅ ສໄ ວນຫຼາງຠັນຬາແສມູໄ ຉາຠໜ໅ານາ໅ ຿ລະ ລຬງນາ໅ ໂຈ໅ມໄາຄວໄ ຬຄໂວ, ຠີ 4 ຉາ, 2໅ 2 ຉາມູໄ ລໄ ຠ຾ບິໄຄສາລັບມູໄ ແຉ໅ນາ.
໅ ຠັນ຅ະຫາກິນ຿ຠຄໂຠ ໅ນ໅ຬງໃ ທີໄຉາມູໄ ຾ທິຄໂວ໅຾ບິໄຄ຾ທິຄໜ໅ານາ,໅ຉົກລົຄຉາຠໜ໅ານາ.

7 ຠິນລີ຿ຠັຈ12 ຠິນລີ຿ຠັຈ໅ ໄ ຾຃ຼືໄຬນງ໅າງ຅ະໂປ຾ປັນກໄ ຠທກໃ຃ັຄທີ

7ຉາ຾ທິຄ

ຉາລໄ ຠ8໅ຼື ຠຄນາຠວກ
9. ສົຠທຽບ຃ວາຠ຿ຉກຉໄາຄລະຫວໄາຄ຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາຫຼ຿຿ລະ ຿ຠຄໜໄຽຄ໅ຼື ຠຄນາຠວກ
9.1. ຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາ ຫຼ຿ທາຄຫຼຄັ

ທາຄຂ໅າຄບໄ ຠີ຾ຂັຠ

ທາຄໜ໅າ໅ ໄຄລຬງນາ຾ກັ

9.2. ຿ຠຄໜໄຽຄ໅ ໄ ຾ກັໄຄ
ລຬງນາບ

ຠີ຾ຂັຠແຫງໄ9໅ຼື ຠຄນາຠວກ
ການຫາງແ຅ຂຬຄ຿ຠຄຉັບ຾ຉົໄາຫຼ຿
ຠັນຫາງແ຅ທາຄກົນ໅ ຿ລະ ປໄຬງຟຬຄ
ຬາກາຈຬຬກ ຈັໄຄອູ ບນີ:໅຿ຠຄໜໄຽຄ ຫາງແ຅ຈ໅ວງທໄ ຬາກາຈຠີ ລັກສະນະ຃ຼືໜວຈ ຈັໄຄອູ ບລໄ ຠນີ:໅

10

10. ຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄມູໄ຾ທິຄບົກັ ຿ລະ ຂ ະໜາຈຂຬຄລາ
຅າພວກ຿ຠຄປີ ກ຿ຂຄ຾ທິຄບົກຠີຫຼາງຆະນິຈ ທີໄຠີອູບອໄ າຄ , ສີສນເຉ ຿ຉກຉໄ າຄກັນ ຾ຆັໄນ: ຿ຠຄ຃າຠ, ຿ຠຄ຃ັບ຾຃ຼືໄຬຄ, ຿ຠຄ຾ຉົໄາທຬຄ, ຿ຠຄ຅ູໄ຅ີໄ, ກໄ ວາຄ ຿ລະ ຬຶໄນໃ.

11ອຼຍອຼຄ຿ຈງ຋ິມຄາຌຂຬຄ SURE ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ, (FES), ມະຫາວິ຋ະງາແລ຾ຫໃ ຄຆາຈ (NUOL).
ໄ ສູ ຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌາຆວຄ(NADC), ກ຺ມລໄຼຄສັຈ ຾ລະ ກາຌຎະມ຺ຄ (DLF).
 Network of Asian Rural Communities (NARC), Japan.
-ເຫໄ຃າ຾ຌະຌາຈໄາຌຽຉັກຌິກ຿ຈງ:Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan.

ສະໜັຍສະໜູຌ຿ຈງ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japan.

ກັຌງາ, 2014