ຆີວະຌາໂພັຌເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ຾ມຄຎໍ2014຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃ໍາຌໍາ຺ ຍາຈ ຾ລະ ຃ວາມສໍາ຃ັຌຉໍໃກັຍຆີວຈິ ກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ມີຍຈໄ ໃ າຌັຌໄ ຾ຉໃງັຄມີສຈ
ັ , ມີພຈື ຋ີໃຽຎັຌຬາຫາຌ ຾ລະ ຽຎັຌລາວຢໃາຄຫົວຄຫົາງ. ເຌ຋຺ໃຄຌາຍໍໃມີພຼຄ຾ຉໃຽຂ຺າຽ຋຺ິ ກາຌຽຎັຌຢູໃ ຂຬຄຎະຆາຆ຺ຌຈີຂຌ
ຶ ໄ . ລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ສິຌ຃ໄາ ຆື-ໄ ຂາງ ຾ລກຎໃຼຌ ຋ີໃຽອັຈເຫ ໄຆີວຈໄ າກຆຸມຆ຺ຌ ຾ລະ ມີສໃວຌອໃວມເຌກາຌ຃ຸ ມໄ ຃ຬຄຢໃາຄຽຎັຌລະຍ຺ຍ ຽພືໃຬ ອັຍຎະກັຌ
຃ວຌຊືກອັຍອູ ຅ໄ າຄຈໄາຌວິ຋ະງາສາຈກໃ ຼວກັຍລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຅ິໃຄ຃ວາມງືຌງ຺ຄເຌຬາຌາ຃຺ຈ. ສະຌັຌໄ , ຃ວາມອູ ຋ໃ ສໍາ຃ັຌ. ຎືມຫ຺ໄ ວຌີ຾ມໃໄ ຌຽຎັຌຏ຺ຌຏະລິຈຂຬຄ ຋ິມຄາຌ ຋ີໃສຶກສາ ກາຌຌໍາເຆໄໄ ຌຊາຌ຋ີ
ືໄຽຎັຌ຃ວາມອູ ພຆີວະຌາໂພັຌ ເຌລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ ຾ຍຍງືຌງ຺ຄ
ມີພາສາຬັຄກິຈວໃ າ
Sustainableໄໄ ຌພືຌຊາຌ
Utilization of Ricefield Ecosystem (SURE) ຋ີໃມີກາຌຽກັຍກໍາ, ຍັຌ຋ຶກຂໍມູ຋າຄຈໄາຌຆີວະຌາໂພັຌຂຬຄລະຍ຺ຍຌິຽວຈຌາຽຂ຺າໄ
ຽພືໃຬຽຎັຌຍໃຬຌຬີຄເຫ ໄ຾ກໃ ຌັກອຼຌ, ຌັກສຶກສາ,ໄໄ ເໝໃ ແຈໄຌໍາເຆໄຽຂ຺າໄ ເຌກາຌສຶກສາ, ຃຺ຌ຃ວໄ
ຎັຌງາຆ຺ຌ ຾ລະ ຎະຆາຆ຺ຌ ຿ຈງສະຽພາະ຃຺ຌລຸ ຌາ ຾ລະໄໄ ຌຽຎັຌສະຍັຍ຋ໍາຬິຈ ຽຆິໃຄງັຄມີຂຬຍຽຂຈໄ ຃ຬຄເຫ ໄມີ຃ວາມງືຌງ຺ຄ. ຽຌືຬໄ ເຌຎຶມຽຫົັ ໄ ຾ມໃ
ວາຄ຾ຏຌ຃ຸ ມມຌີໄສຶກສາ຅ໍາກັຈຢູໃ ຍໍໃຬາຈສາມາຈຽຎັຌຉ຺ວ຾຋ຌ຋຺ໃວຎະຽ຋ຈແຈໄ ຅ຶໃຄຍໍໃຎາສະ຅າກແຈໄຂໍຂາຈຉ຺ກຍ຺ກຏໃຬຄໃັ ຃ໍາຉໍາຌິຉຆິ ມ຺ ຅າກຍັຌຈາ຋ໃ າຌຏູ ຬໄ ໃ າຌ ຽພືໃຬຎັຍຎຸ ຄຍາຄສໃວຌ ພວກຽອ຺າ຋ິມຄາຌຫວັຄຢໃາຄງິຄວໃາ຅ະແຈໄອຍໄ ວຌີສ຺ໄ ມຍູ ຌຂຶຌເຌ຿ຬກາຈໜໄໄເຫ ໄຎຶມຫ຺
າ.
຋ິມຄາຌ SURE
1.

຃ະຌະຏູ ຾ໄ ຎ ຾ລະ ອຼຍອຼຄ:ຬາ຅າຌ ຾ຍໄ ຽພງແຆິ ຌັ ລໍາແຆຬາ຅າຌ ສຸ ລ຅຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ຃ະຌະໜໃວງຬາສາສະໝັກ SEED,ຌາຄ ສາລະວ຺ຄ ຋ໍາມະຽ຅ຈີ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມໄສູຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌໍາຆວຄ



Mr. Hiromu IKENOUENARC, Japanັ ລຼຍວິແຆຌາຄ ໜູອກNARC, Lao PDR

2. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌຽຉັກຌິກ:

Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan3. ສະໜັຍສະໜູຌຈໄາຌກາຌຽຄ ິຌ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japanສາລະຍາຌໜໄາ
1.

ອໃ າຄກາງຂຬຄກຸໃ ມ຾ມຄຎໍ ...................................................................... 12.
3.

ກຸໃ ມ຾ມຄຎໍ ...................................................................................... 2ຊິໃຌ຋ີໃຢູໃ ຬາເສຂຬຄ຾ມຄຎໍ ..................................................................... 34.

ິ .................................................................................. 5ວ຺ຄ຅ຬຌຆີວຈ

5.

ກາຌວາຄແຂໃ .................................................................................... 66.

຿ຉຬໃ ຬຌ (ໜໄຼວ).............................................................................. 77.

ີ ຌິ ຬາຫາຌ................................................................................ 8
ວິ຋ກ

8.

ກາຌລຬກ຃າຍ (຅າກ຿ຉຬໃ ຬຌແຎຽຎັຌ຿ຉຽຉັມແວ)........................................ 99.

ລັກສະຌະກາຌຍິຌ............................................................................10

-1. ອໄາຄກາງຂຬຄກໄ ມ຿ມຄຎໍ
຿ມຄຎໍ ຿ມໄ ຌ຿ມຄໂມ ໅ຆະຌິຈໜຶໄຄ, ອໄ າຄກາງ຿ຍໄ ຄຬຬກ຾ຎັຌ 3 ສໄ ວຌ຃ື: ສໄ ວຌຫົວ, ສໄ ວຌົ ຾ຊິຄ຋໅ຬຄ), ສໄ ວຌ຋໅ຬຄ ຿ລະ ມັຌມີ 6 ຂາຢໄ ສໄ ວຌ຾ຬິກ.
຾ຬິກ (຿ຉໄ ຃ໍ຅ຌສໄ ວຌຫົວສໄ ວຌ຾ຬິກສໄ ວຌ຋໅ຬຄ12. ກໄ ມ຿ມຄຎໍີຢໄ ແຌຎະ຾຋ຈລາວ຾ອົາ ມີ຿ມຄຎໍ ຋ໄ ສວງຄາມຫຼ
າງໃຆະຌິຈ, ຿ມຄຎໍ ໂຈ໅຿ຍໄ ຄຬຬກ຾ຎັຌ 2ກໄ ມແຫງໄ ຈັໄຄຌີ:໅
2.1. ຿ມຄຎໍ ຾ຂັມ (Damselflies)ແຌ຾ວລາ຋ີໄມັຌ຅ັຍ ຎີ ກມັຌ຅ະຫຍ຾ຂົາ໅ຎີ ກ຃ໄ ໜ໅າ ຿ລະ ຃ໄລໍາເຉ຅ໄ ຬງ ງາວັຫຼຄັ ຅ະ຃໅າງ຃ືກຌົ
2.2. ຿ມຄຎໍ ຋ໄ ວໂຎ(Dragonflies)໅ ສັຌ໅ລໍາເຉຉງຎີ ກ຃ໄ ໜ໅າ຅ະກວ໅ າຄ຿ລະ ແສ ກໄ ວາຎີ ກ຃ໄ຾ວລາ຅ັຍຎີ ກ຅ະພືໄຄຬຬກຫຼຄັ

2

3. ຊິໄຌ຋ີໄຢໄ ຬາແສຂຬຄ຿ມຄຎໍ
3.1. ຿ມຄຎໍ຾ຂັມ
຿ມຄຎໍ ຾ຂັມ ມີຫຼາງໃຆະຌິຈ຋ີໄສວງຄາມ ຿ລະແລະ , ຫ໅ວງ, ອໄ ຬຄ, ໜຬຄ, ຍຶຄ ຿ລະ ຍໄ ຬຌຎຽກຆໄ ມ ຬຶໄຌໃ

3ສາມາຈພົຍ຾ຫັຌໂຈ໅ຉາມ຋ົໄຄຌາ

ົ
3.2. ຿ມຄຎໍ ຋ໄ ວໂຎົັ , ຂະໜາຈ ຿ ຉກຉໄ າຄກັຌ ຿ລະ຿ມຄຎໍ ຋ໄ ວໂຎມີຫຼາງໃຆະຌິຈ ຋ີໄມີອຍອໄ າຄ, ສີສຌສາມາຈພົຍ຾ຫັຌໂຈ໅ຉາມ຋ົໄຄຌາ, ຫ໅ວງ, ອໄ ຬຄ, ໜຬຄ, ຍຶຄ ຿ລະ ຍໄ ຬຌຬຶໄຌໃ

4ິ
4. ວົຄ຅ຬຌຆີວຈິ ຃ືກຌັ ຈັໄຄອຍລໄ ມຌີ:໅຿ມຄຎໍ ຋ຄັ ສຬຄກໄ ມ຿ມໄ ຌມີວຄົ ຅ຬຌຆີວຈເຉ຾ຉັມໂວ

ກາຌລຬກ຃າຍໂຂໄ

ເຉຬໄ ຬຌ (ໜ໅ຽວ)5

5. ກາຌວາຄໂຂໄີ າຌ ຿ລະ ສະຊາຌ຋ີໄກາຌວາຄໂຂໄ ຂຬຄ຿ມຄຎໍ ຿ມໄ ຌ຅ະ຿ຉກຉໄ າຄກັຌ ຆືໄຄມັຌ຅ະວິ຋ກ໅ ໄ ກັຍຆະຌິຈຂຬຄ຿ມຄຎໍ .
ຂືຌຢວາຄໂຂໄ ແສໄ ຾຋ິຄໜ໅າຌໍາ໅ ເຈງກາຌສີຈ ຫຼ ື ພົໄຌວາຄໂຂໄ ແສໄ ຌໍາ໅໅ວາຄໂຂໄ ແສໄ ຉົຌຫງ໅າຢໄ ຾຋ິຄຌໍາ໅໅
ວາຄໂຂໄ ແສໄ ຉົຌຫງ໅າຢໄ ແຌຌໍາ໅ວາຄໂຂໄ ແສໄ ຈິຌຆໄ ມ6

6. ເຉຬໄຬຌ (ໜ໅ຽວ)ເຉຬໄ ຬຌຂຬຄ຿ມຄຎໍ ຾ຂັມ ມີລໍາເຉ຅ໄ ຬງ ງາວົັ ຿ລະເຉຬໄ ຬຌຂຬຄ຿ມຄຎໍ ຋ໄ ວໂຎມີຫຼາງໃຆະຌິຈ຿ຉກຉໄ າຄກັຌ຋າຄຈ໅າຌອຍອໄ າຄ, ສີສຌຂະໜາຈຂຬຄມັຌ.

7ີ ຌ
ິ ຬາຫາຌ7. ວິ຋ກີ ຈິ ຾ຎັຌຬາຫາຌ, ເຉຬໄ ຬຌ຅ະແຆ໅ຎາກ຋ີໄຢືຈຬຬກໂຈ໅ຌຌັ໅
຿ມຄຎໍ ຅ະກິຌສັຈຌ໅ຬງໃ຋ີໄມີຆວ຅ັຍ຾ຬົາຬາຫາຌ.

ສໄ ວຌ຋ີໄສໍາ຃ັຌຂຬຄຎາກ຋າຄຫຼຄັ໅ ຬຄ຋າຄພືຌ຋໅ສໄ ວຌຎາກ຋ີໄຢືຈງາວຬຬກໂຈ໅ກາຌພົຍ຾ຫັຌຬາຫາຌ

ກາຌ຅ັຍຬາຫາຌເຈງແຆ໅ ຎາກ຋ີໄຢືຈ
ງາວຬຬກໂຈ໅

8

8. ກາຌລຬກ຃າຍ (຅າກເຉຬໄຬຌໂຎ຾ຎັ ຌເຉ຾ຉັມໂວ)໅຿ມຄຎໍ ເຉຬໄ ຬຌ຅ະຂຶຌ຅າກຌໍາ໅ ຾ພືໄຬລຬກ຃າຍ ຎໄຽຌ຅າກເຉຬໄ ຬຌໂຎ຾ຎັຌເຉ຾ຉັມໂວ,໅ ຍຆະຌິຈຂຬຄ຿ມຄຎໍ .
ສະຊາຌ຋ີໄຂຬຄກາຌລຬກ຃າຍ຿ມໄ ຌ຿ຉກຉໄ າຄກັຌ ຂືຌກັ

99. ລັກສະຌະກາຌຍິຌົ ຫຼກີ ກາຌເ຅ມຉີ
຿ມຄຎໍ ຋ກຆະຌິຈ ມີ຃ວາມສາມາຈຍິຌ຾ກັໄຄ ຾ພືໄຬຆຬກຫາຬາຫາຌ, ຫຼຍຂຬຄຌົກ. ພວກມັຌ຅ະ຅ັຍ ຿ລະ ກິຌ຿ມຄໂມ ໅ຌ໅ຬງ຋ກຆະຌິຈ຋ີໄ຾຃ືໄຬຌໂຫວແຌຬາກາຈ ຾ຆັໄຌ: ງຄ,໅ ຉັກກະ຿ຉຌຌ໅ຬງ ຿ລະ ຿ມຄໂມ ໅ຬືໄຌໃ.
຿ມຄວັຌ, ຾ຏິຄ,ລັກສະຌະກາຌຍິຌຂຬຄ຿ມຄຎໍຍິຌຆືໄໂຎຍິຌ຾຅ີຈລົຄຍິຌຆິກ຿ຆັກຈ໅ວງ຃ວາມໂວ຿ລະ ມີກາຌຫັກມມ໅ ໄ ຍໄ ຬຌ຾ກົໄາ
ຍິຌ຅ຶຄຢ

10ອຼຍອຼຄ຿ຈງ຋ິມຄາຌຂຬຄ SURE ຃ະຌະວິ຋ະງາສາຈສິໃຄ຾ວຈລໄຬມ, (FES), ມະຫາວິ຋ະງາແລ຾ຫໃ ຄຆາຈ (NUOL).
ໄ ສູ ຌພັຈ຋ະຌາກາຌລໄຼຄຎາຌໍາຆວຄ(NADC), ກ຺ມລໄຼຄສັຈ ຾ລະ ກາຌຎະມ຺ຄ (DLF).
 Network of Asian Rural Communities (NARC), Japan.
-ເຫໄ຃າໍ ຾ຌະຌໍາຈໄາຌຽຉັກຌິກ຿ຈງ:Japan Wildlife Research Center (JWRC), Japan.

ສະໜັຍສະໜູຌ຿ຈງ:Nagao Natural Environment Foundation (NEF), Japan.

ກັຌງາ, 2014