BUDHOĈAPITRO LA UNUABUDHO ŜAKJAMUNIOI
LA VIVO DE LA BUDHO
1. La anoj de la Ŝakja-klano loĝis laŭlonge de la rivero
Rohinio, kiu fluas inter la sudaj montetoj ĉe la piedo deHimalajoj. Ilia reĝo, Sudodano Gotamo, starigis ĉefurbon
ĉe Kapilavasto, kaj tie konstruis sian grandan kastelon; lisaĝe regis la landon kaj ĝuis respekton de sia popolo.
La reĝino, Majo, estis filino de onklo de la reĝo; liankaŭ estis la reĝo de najbara regiono de la sama Ŝakjaklano.
Dum dudek jaroj mankis al ili infano. Sed unu
nokton la reĝino Majo havis strangan sonĝon, en kiu ŝividis blankan elefanton eniri en sian uteron tra sia dekstra
flanko; tuj poste ŝi gravediĝis. La reĝo kaj la popolo
anticipis la plezuron de la naskiĝo de reĝa infano. Laŭ ilia
kutimo la reĝino reiris al la hejmo de siaj gepatroj porakuŝo, kaj survoje, en la bela printempa sunlumo, ŝiripozis en Lumbinio-Ĝardeno.
Ĉirkaŭ ŝi aromis aŝokaj floroj, kaj ravite, ŝi etendis
sian dekstran brakon por pluki branĉon; en tiu ĉimomento princeto naskiĝis. Ĉiuj ŝiaj akompanantoj jubilis-2-Budho Ŝakjamunio

la gloron de la reĝino kaj ŝia princa infano; ankaŭ la ĉielo
kaj la tero ĝojis. Tiu memorinda tago estis la oka deaprilo.
La reĝo treege ĝojis, kaj li nomis la infanon Sidarto,
kiu signifas “Ĉia deziro plenumita”.

2. Tamen en la reĝa palaco la ĝojegon tuj sekvismalĝojo, ĉar post kelkaj tagoj la amata reĝino Majo subite
mortis. Ŝia pli juna fratino, Mahapraĵapatio, fariĝis nutropatrino por la infano kaj tre zorge kaj ame edukis lin.
Iu ermito nomata Asito, kiu loĝis en proksima
montaro, rimarkis brilan lumon ĉirkaŭ la kastelo kajinterpretis ĝin kiel bonan aŭguron. Li do malsupreniris alla palaco, kaj tie li ricevis permeson vidi la infanon. Liantaŭdiris: “Tiu ĉi princo, se li restos en la palaco ĝis la
maturiĝo, fariĝos granda reĝo kaj subigos la tutan
mondon. Sed se li forlasos la kortegan vivon por sekvi
religian vivon, li fariĝos Budho, la Savanto de la mondo.”
En la komenco la profetaĵo tre plaĉis al la reĝo, sedbaldaŭ li maltrankviliĝis pro la ebleco, ke lia solfilo
forlasos la palacon por fariĝi senhejma ermito.
Kiam la princo aĝis sep jarojn, li eklernis lecionojn
pri civilaj kaj militaj artoj, sed lia penso inkliniĝis al aliaj-3-Budho Ŝakjamunio

aferoj. En iu printempa tago li eliris el la kastelo kun sia
patro. Ili kune rigardadis farmiston, kiu plugas. Tiam li
atentis unu birdon, kiu malsupren flugis kaj kaptis
vermeton elplugitajn de la farmisto. Li sidiĝis en la ombrode arbo kaj enpensiĝis murmurante al si:“Ho ve, ĉu ĉiuj vivaĵoj mortigas unuj la aliajn?“
Li, kiu perdis sian patrinon preskaŭ tuj post sia
naskiĝo, estis tiom pli profunde impresita de la tragediode tiuj bestetoj.
Tiu ĉi spirita vundo estis tiel profunda, ke ĝi neresaniĝis dum li maturiĝadis. Aflikto pro la homa vivo —kvazaŭ eta cikatro sur juna arbo — poste pli kaj pli
kreskis en lia menso.
La reĝo pli kaj pli maltrankviliĝis pro la profetaĵo dela ermito kaj klopodis ĉiel gajigi la princon kaj forturni
liajn pensojn al aliaj aferoj. Kiam la princo estis 19-jara,la reĝo aranĝis, ke li edziĝu al la princino Jaŝodaro, kiu
estas filino de Suprabudho, la sinjoro de Devadahokastelo kaj frato de la mortinta reĝino Majo.

3. Dum la sekvantaj dek jaroj, la princo loĝis alterne entri sezonaj pavilonoj: printempa, aŭtuna kaj pluvsezona,kie oni amuzis lin per muzikado, dancado kaj kantado.
-4-Budho Ŝakjamunio

Sed intertempe liaj pensoj ĉiam revenis al la demando dehoma suferado; li kontempladis por atingi la veransignifon de la homa vivo.
“Tiuj ĉi luksaĵoj de la palaco, tiu ĉi sana korpo, tiu ĉiĝojo de la juneco! Kion tiuj aferoj entute signifas por
mi?” — li demandis al si. “Iam estonte ni nepre
malsaniĝos, maljuniĝos; morto ne estas evitebla. Fiero pri
juneco, fiero pri sano, fiero pri ekzisto — tiujn ĉi fierojn
prudentaj homoj devas meti flanken.”“Kiam iu luktas por sia vivo, tiu nature serĉas ion
valoran por si. Sed estas la du manieroj de serĉado: ĝusta
maniero kaj malĝusta maniero. Se iu enfalas en malĝustan
manieron, tiu, kiu mem neeviteble malsaniĝos,maljuniĝos kaj mortos, serĉas ne-malsaniĝon, nemaljuniĝon kaj ne-morton.”“Se iu trovas la ĝustan manieron, tiu rekonas laveran econ de malsaniĝo, maljuniĝo kaj morto, kaj tiuserĉas signifon en tio, kio transcendas ĉiujn homajn
suferojn. Sed mia nuna vivo plena de plezuro ŝajnas esti
staranta sur malĝusta maniero.”

4. Tiel daŭris la mensa konflikto en la menso de laprinco ĝis lia 29-a jaro, kiam naskiĝis lia solinfano-5-

Budho Ŝakjamunio

Rahulo. Tio ĉi verŝajne alportis al li ian penson, ĉar tiamli decidis forlasi la palacon por komenci la vivon
senhejman kaj peralmozan kiel spirita vojserĉanto. Unu
nokton li efektivigis tiun planon; li forlasis la kastelon
akompanate de la ĉaristo Ĉandako kaj sia amataneĝblanka ĉevalo Kantako.
Apenaŭ ili ekiris, multaj diabloj venis al la princo
por tenti, dirante: “Estas pli bone, ke vi reiru al la kastelo
kaj serĉu alian solvon; tiuokaze la tuta mondo fariĝos
via!” Sed li diris al ili, “For la diabloj! Mi ne deziras latutan mondon!” Li do razis sian kapon kaj turnis sianpaŝon al la sudo, portante almozbovlon en la mano.
Unue la princo vizitis la ermiton Bagavo kajobservis lian asketisman praktikon. Poste li iris al Arado
Kalamo kaj al Udrako Ramaputro lerni iliajn metodojn
por atingi spiritan altecon pere de meditado. Sed
praktikinte ilin kelkan tempon, li konvinkiĝis, ke ili ne
kondukos lin al Vervekiĝo. Fine li iris al la lando Magado
kaj praktikis asketismon en Uruvilvo-arbaro ĉe la bordo
de la rivero Najranĵano, kiu fluas preter la vilaĝo Gajo.

5. La metodo de lia praktikado estis nekredeble severa
kaj tiel intensa, ke li mem diris pri ĝi poste: “Neniu asketo
estinta, estanta aŭ estonta, iam praktikis aŭ praktikos pli
severe ol mi.”-6-

Budho Ŝakjamunio

Tamen la princo ankoraŭ ne povis atingi sian celon.
Post ses jaroj en la arbaro, li rezignis la asketisman
praktikon. Li sin banis en la rivero, kaj akceptis bovlon da
rizo kun laktosuko el la mano de Suĵato, junulino, kiu
loĝis en najbara vilaĝo. La kvin kolegoj, kiuj vivis kun laprinco dum la ses jaroj de lia asketisma praktikado, estis
mirigitaj, vidinte la scenon, ke li akceptis manĝaĵontrinkaĵon el la mano de junulino. Ili kredis, ke li
degeneris, kaj forlasis lin.
Do la princo estis forlasita sola. Ankoraŭ li estis
malforta, sed riskante perdi la vivon, li donis sin al la lasta
meditado sub arbo, dirante al si, “Eĉ se mia sangosekiĝus, mia karno putrus, miaj ostoj dispeciĝus, mineniam forlasu tiun ĉi lokon antaŭ ol mi trovos la vojon al
Vervekiĝo.“Lia interna baraktado de tiu tago estis intensiva kajnekomparebla. Ofte li estis senespera kaj plena dekonfuzaj pensoj, nigraj ombroj kovris lian menson, kajĉiaj logaĵoj de la diabloj sieĝis lin. Atente kaj pacience li
ekzamenis ilin unu post la alian kaj forĵetis ilin ĉiujn. Ja
estis tiel malfacila batalo, ke lia sango maldensiĝs, lia
karno defalis, kaj liaj ostoj knaris.
Kiam la matena stelo aperis en la orienta ĉielo, la-7-Budho Ŝakjamunio

batalo estis finiĝinta, kaj la spirito de la princo estis tielklara kaj hela kiel serena tagiĝo, ĉar li finfine trovis lavojon al Vervekiĝo. Estis la oka tago de decembro, kiamla princo fariĝis Budho en sia 35-a jaro.

6. Ekde tiu tempo la princo estis konata per diversajalinomoj: la Budho, la Perfekta Vervekiĝinto, Tatagato,Ŝakjamunio aŭ la Saĝulo de la Ŝakja-klano, kaj la Monda
Honorato, k.a.
Unue li iris al Mrigadavo en Varanaso, kie loĝis la
kvin almozuloj, kiuj antaŭe vivis kun li dum la ses jaroj
de lia asketa vivo. En la komenco ili evitis lin, sedaŭskultinte lian instruon, ili fidis lin kaj fariĝis liaj unuaj
sekvantoj. Poste li iris al Raĵagriho-Kastelo kaj akiris
konfidon de Reĝo Bimbisaro, kiu jam de antaŭe estis lia
malnova konato. De tie li rondiris tra la lando, vivtenante
per almozo kaj disvastigante sian instruon.
Homoj kolektiĝis ĉirkaŭ li kiel la soifantaj al akvo
kaj la malsatantaj al nutraĵo. Du grandaj disĉiploj,Ŝariputro kaj Maŭdgaljajano, kun siaj du mil disĉiploj
venis al li.
La patro de la Budho, Reĝo Sudodano, kiu en la
komenco multe suferadis pro sia filo forlasinta la palacon,-8-Budho Ŝakjamuniofariĝis lia fervora disĉiplo. Mahapraĵapatio, lia
nutropatrino, kaj Princino Jaŝodaro, lia edzino, kaj ĉiujanoj de la Ŝakja-klano komencis sekvi lian instruon.
Multaj aliaj ankaŭ fariĝis sindonaj kaj fidelaj sekvantoj.

7. Kvardek kvin jarojn la Budho rondvojaĝis en lalando, predikante kaj persvadante homojn ke ili sekvu laĝustan vivmanieron laŭ lia instruo, ĝis li atingis la aĝonde 80 jaroj. Unu tagon, kiam li estis ĉe Vaiŝalo, survoje deRaĵagriho al Ŝravastio, li malsaniĝis. Tiam li diris, ke post
tri monatoj li eniros en Nirvanon. Li ankoraŭ daŭrigis sianvojaĝon, ĝis li venis al Pavo, kie li fariĝis serioze malsana
pro manĝaĵo oferita al li de Ĉundo, forĝisto. Malgraŭ lamalsano kaj doloro li venis en la arbaron apudKuŝinagaro.
Tie kuŝante inter du grandaj sala-arboj, li daŭrigis
instruadon al siaj disĉiploj ĝis la lasta momento. Tiel li
eniris en perfektan trankvilon — Nirvanon — ,kompletiginte sian laboron kiel la granda spirita gvidanto
de la mondo.

8. En Kuŝinagaro ĉiuj lamentis pro la forpaso de la
Budho; sub la gvido de Anando, amata disĉiplo de la
Budho, oni kremaciis lian korpon laŭkutime.
-9-Budho Ŝakjamunio

La reĝo de Magado, Aĵataŝatro, kaj ankaŭ reĝoj de
sep najbaraj regnoj postulis dividi inter si la ostojn de la
Budho. Sed la anoj de Kuŝinagaro unue rifuzis tion, tiel
ke granda disputo kaj malpaco, eĉ kun la risko de milito,
okazis inter ili. Fine intervenis la saĝulo Drono, kaj laŭ lia
konsilo, la ostoj estis dividitaj inter la ok grandaj regnoj.
La cindro el la funebra brulstako kaj la urno, kiu entenis
restaĵon, estis donitaj al du aliaj regnoj. Kaj en iliaj landoj
estis konstruitaj entute dek grandaj pagodoj memorfestantaj la Budhon por sanktigi la ostojn kaj cindrojn.

II
LA LASTA INSTRUO DE LA BUDHO
1. Sub la sala-arboj en la arbaro de Kuŝinagaro, laBudho faris sian lastan predikon al Siaj disĉiploj:“Vi mem estu via lumo. Bazu vin sur vi mem; nedependu de iu alia. Mia instruo estu via lumo. Bazu vin
sur mia instruo; ne dependu de alia instruo.
Konsideru vian korpon; pripensu ĝian malpuran
econ. Sciu, ke kaj ĝia doloro kaj ĝia plezuro ambaŭ estaskaŭzoj de suferado. Kiel vi povus indulgi ĝiajn dezirojn?
Konsideru vian ‘memon’; pripensu ĝian pasemecon. Kiel

- 10 -

Budho Ŝakjamunio

vi povus enfali en iluzion pri ĝi kaj dorloti fierecon kajegoismon, se vi scias, ke ili ĉiuj devas finiĝi neeviteble
per suferoj? Konsideru ĉiujn substancojn. Ĉu vi povas
trovi inter ili ian daŭran ‘memon’? Ĉu ili ne estas
agregaĵoj, kiuj pli aŭ malpli frue apartiĝas kaj dispeciĝas?
Ne estu konfuzita de la universala suferado. Sekvu mian
instruon eĉ post mia morto, kaj tiam vi estos liberigitaj desuferoj. Se vi tiel faras, vi estas miaj disĉiploj.”

2. “Miaj disĉiploj! La instruojn, kiujn mi donis al vi ĝis
hodiaŭ, vi ne forgesu nek forlasu, sed ĉiam aŭskultu, ĉiampripensu kaj ĉiam praktiku! Se vi fidele sekvas ilin en laĉiutaga vivo, via vivo ĉiam estas feliĉa.
La kerno de la instruoj estas regi vian propranmenson. Tenu vian menson for de avareco, tiam via korpo
povas esti ĝusta, via menso pura, kaj via parolo sincera.
Ĉiam memorigu vin pri la nedaŭreco de via vivo, tiam vi
povas liberigi vin for de avareco kaj koleremo, kaj vi
povas eviti ĉian malbonon.
Se via menso forlogiĝas al io pro avideco, vi subigu
ĉi tiun kaj rezistu al la tento. Anstataŭ sklavo, estu lamastro de via propra menso!
Depende de sia mensostato homo povas fariĝi
Budho aŭ besto. Vojerarinte, oni fariĝas demono;- 11 -

Budho Ŝakjamunio

vervekiĝinte, oni fariĝas Budho. Tial, regu vian menson
kaj ne permesu, ke ĝi deflankiĝu de la ĝusta vojo.”

3. “Laŭ miaj instruoj, vi devas respekti unu la alian,
kaj deteni vin de ĉia disputo; vi ne kontraŭstaru unu laalian, kiel oleo akvon, sed intermiksiĝu kiel akvo kun
lakto.
Kune studu, kune lernu, kune praktiku la instruojn.
Ne perdu tempon por vantaj aferoj kaj kverelado. Ĝuu la
florojn de la iluminiĝo kaj rikoltu la fruktojn de la ĝusta
vojo.
La instruojn, kiujn mi donis al vi, mi gajnis per mia
sekvado de la ĝusta vojo. Vi devas ĉiam sekvi ilin kajkonformi ilin en ĉiu okazo.
Se vi malatentas ilin, tio signifas, ke vi neniam vererenkontis min, kaj ke vi estas malproksima de mi, eĉ se vi
aktuale estas kun mi; sed se vi akceptas kaj praktikas
miajn instruojn, vi estas tre proksima al mi, eĉ se vi estas
fore de mi.”4. “Miaj disĉiploj, mia surtera vivo baldaŭ finiĝos kajni disiĝos, sed ne lamentu. La vivo en ĉi tiu mondo neestas daŭra; neniu povas eviti la morton de la korpo. Tiun
- 12 -

Budho Ŝakjamunioveron de la nedaŭreco mi baldaŭ montros per mia morto;
mia korpo kolapsos, kiel kadukiĝinta ĉaro.
Ne lamentu vane, sed konstatu, ke nenio estas
eterna, kaj lernu de tio ĉi la relativecon de homa vivo.
Tial ne tenu la senvaloran deziron, ke ŝanĝantaĵoj fariĝu
neŝangeblaj.
La demono de mondaj deziroj ĉiam serĉas ŝancojn
erarigi vian menson. Se vipuro troviĝas en via ĉambro, vi
ne havos tie pacan dormon tiel longe, ĝis vi forpelos ĝin.
Vi devas rompi la katenojn de mondaj pasioj kaj
forpeli ilin el via menso, kiel vipuron el via ĉambro. Bonegardu vian propran menson!”

5. “Miaj disĉiploj! Venis mia lasta momento, sed neforgesu, ke la morto estas nur malapero de la fizika korpo.
La korpo naskiĝis el gepatroj kaj tenis sian vivon per
nutraĵo; neeviteblaj al ĝi estas la malsaniĝo kaj morto.
Sed la vera Budho ne estas homa korpo; ĝi estas
Vervekiĝo. Homa korpo devas perei, sed la Saĝo de
Vervekiĝo ekzistos eterne kiel en la vero de la Darmo, tielankaŭ en la praktikado de la Darmo. Tiu, kiu vidas nur- 13 -

Budho Ŝakjamunio

mian korpon, ne vere vidas min. Nur tiu, kiu akceptas
miajn instruojn, vere vidas min.
Post mia morto, la Darmo estu via gvidanto. Sekvu
ĝin, kaj tiele vi estas fidelaj al mi.
Dum la lastaj kvardek kvin jaroj de mia vivo, mi
nenion kaŝe tenis ĉe mi. Estas neniu sekreta instruo, neniukaŝita signifo; ĉio estas instruita malkaŝe kaj klare. Miajkaraj disĉiploj, jen la fino. Post momento mi atingos la
Nirvanon. Jen mia instrukcio.“- 14 -

ĈAPITRO LA DUALA BUDHO ETERNA KAJ GLORAI
LIAJ KOMPATO KAJ VOTOJ
1. La spirito de Budho estas tiu de granda kompato kajbonvolo plena de amo. La granda bonvolo estas la volosavi ĉiujn homojn uzante ĉiajn eblajn rimedojn. La granda
kompato estas la menso, kiu volas esti malsana kune kun
malsanaj homoj kaj suferadi kune kun suferantaj homoj.
“Via sufero estas mia sufero, kaj via feliĉo estas miafeliĉo,” diris la Budho. Ĝuste kiel patrino ĉiam amas sianinfanon, la Budho ne forgesas tiun spiriton eĉ unu
momenton, ĉar kompatemo mem estas la esenco de
Budheco.
La spirito de la Budho, granda kompato, estiĝas laŭ
bezonoj de popolo; pro kontakto kun ĝi estiĝas konfido depopolo, per kiu oni akiras Vervekiĝon. Tio estas simila al
la fakto, ke patrino kompletigas sian patrinecon per laamo al sia infano; kaj samtempe la menso de ŝia infano
trankviliĝas pro kontaktado kun sia patrino.
Tamen popolo ne komprenas tiun ĉi spiriton de
Budho, kaj daŭre suferadas pro siaj iluzioj kaj deziroj,
kiuj devenas de ilia malsaĝo; ili suferadas pro siaj agadoj- 15 -

La Budho Eterna kaj Gloraakumulitaj per vulgaraj pasioj. Portante sur siaj dorsoj
pezan ŝarĝon de pekoj ili vagadas spiregante de loko alloko inter la montegoj de iluzio.

2. Ne pensu, ke la kompato de la Budho funkcias nur
por la nuna vivo; ĝi estas manifestiĝo de la eterna
kompato de la eterna Budho kaj daŭras funkcii senĉese,ekde kiam homoj komence vojeraris pro sia malsaĝeco.
La eterna Budho ĉiam aperas antaŭ popolo en sia
plej intima figuro kaj alportas al ili ĉiujn eblajn rimedojn
por savi ilin.
La Budho Ŝakjamunio naskiĝis kiel princo de Ŝakjaklano kaj forlasis sian hejmon por vivi kiel asketo. Perede la praktikado de silenta meditado Li akiris Vervekiĝonaŭ Iluminiĝon. Li predikis la Darmon (la instruon) al siajdisĉiploj kaj fine manifestis ĝin per sia surtera morto.
Ĉar iluzioj de homoj estas senfinaj, la funkciado de
Budho ankaŭ estas senfina; ĉar la profundeco de homaj
pekoj estas senfunda, la kompato de Budho ankaŭ estas
senfunda.

- 16 -

La Budho Eterna kaj Glora

Kiam la Budho decidis liberigi sin de la vulgara
vivo, Li starigis la kvar grandajn votojn: 1) savi ĉiujn vivestaĵojn; 2) fortranĉi ĉiujn vulgarajn dezirojn; 3) lerniĉiujn instruojn; 4) atingi perfektan Vervekiĝon. Tiuj ĉi
votoj estas manifestiĝoj de la amo kaj kompato, kiuj faras
la fundamenton de la esenco de Budho.

3. La Budho unue ekzercis sin por liberiĝi de la pekomortigi ĉiun ajn vivaĵon, kaj Li deziris, ke homoj eksciu
la feliĉon de longa vivo.
La Budho ekzercis sin por liberiĝi de la peko ŝteli,
kaj Li deziris, ke ĉiuj homoj enmanigu al si ĉion, kion ili
bezonas.
La Budho ekzercis sin por liberiĝi de la peko adulti,
kaj Li deziris, ke ĉiuj homoj eksciu la feliĉon de puramenso kaj ne suferu pro nesatigeblaj deziroj.
La Budho, celante al sia idealo, ekzercis sin por resti
libera de trompo, kaj Li deziris, ke ĉiuj homoj eksciu latrankvilecon de menso, kiu sekvas de parolado de la vero.
Li ekzercis sin por liberiĝi de falsemo; Li votis, keĉiuj homoj eksciu la ĝojon pri harmonia interrilato.
- 17 -

La Budho Eterna kaj Glora

Li ekzercis sin por ne insulti aliajn personojn, kaj Li
deziris, ke ĉiuj homoj havu serenan menson, kiu sekvas
de paca vivo kune kun aliaj personoj.
Li tenis sin libera de senutila babilaĉo kaj deziris, keĉiuj eksciu la benon de simpatia kompreno.
La Budho, celante al sia idealo, ekzercis sin por
liberiĝi de avideco, kaj per tiu ĉi virtaj agoj Li deziris, keĉiuj homoj eksciu la pacemon, kiu estas kunigita kunforĵeto de avideco.
Li ekzercis sin por liberiĝi de kolero kaj deziris, keĉiuj homoj amu unu la aliajn.
Li ekzercis sin por liberiĝi de malsaĝeco kaj deziris,ke ĉiuj homoj komprenu la leĝon de kaŭzo-rezulto kaj neignori ĝin.
Tiamaniere la kompato de Budho ĉirkaŭprenas ĉiujn
homojn kaj Lia konstanta intereso estas por ilia feliĉo. Litiel amas homojn, kiel gepatroj siajn infanojn, kaj dezirasla plej altan benon al ili, nome ili povu transiri la maronde naskiĝo-kaj-morto.

- 18 -

La Budho Eterna kaj GloraIISAVADO KAJ ĜIA RIMEDO
1. Estas tre malfacile, ke la vortoj elparolitaj de Budho
el la malproksima bordo de Vervekiĝo atingas la homojn,
kiuj ankoraŭ baraktas en la mondo de iluzio; tial Budho
revenas al tiu ĉi mondo kaj aranĝas Siajn rimedojn por
savado.
“Nu, mi rakontu unu parabolon,” la Budho diris.
“Iam loĝis unu riĉulo, kies domo neatendite ekbrulis.
Tiam li ne estis hejme; kiam li revenis hejmen, li eksciis,
ke liaj infanoj estas absorbitaj en ludo, ne atentas la fajron
kaj ankoraŭ restas en la domo. La patro kriegis, ‘Elvenu,
miaj infanoj! Elvenu el la domo! Tuj!’ Sed la infanoj neaŭdis lin.
La timanta patro kriis denove. ‘Hej, infanoj! Jen mihavas kelkajn bonegajn ludilojn ĉi tie. Venu ĉi tien kaj
prenu ilin!’ Nun aŭdinte lian krion, la infanoj kure elvenis
el la brulanta domo.”
Tiu ĉi mondo estas brulanta domo. Homoj ne
rimarkantaj, ke ilia domo estas brulanta, estas en danĝero
esti bruligotaj kaj mortigotaj. Tial la Budho kompate
elpensis rimedojn por savi ilin.
- 19 -

La Budho Eterna kaj Glora

2. La Budho diris, “Mi rakontu alian parabolon. Iam
solfilo de iu riĉulo forlasis sian hejmon kaj enfalis en laekstremon de mizera vivo.
La patro vojaĝis fore de sia hejmo kaj serĉis sianfilon perdiĝintan; tamen li neniel povis konstati la lokon
de sia filo malgraŭ ĉiaj penoj.
Kelkdek jarojn poste lia filo enfalinta en mizeran
situacion hazarde venis proksimen al la loko, kie la patroloĝis.
La patro tuj rekonis sian filon kaj sendis siajn
servistojn por revenigi la filon al si. La filo tamen estisŝokita de la majesta domego. Li timis, ke ili trompas lin,kaj ne volis iri kun ili. Li ne povis rekoni sia patron.
La patro denove sendis siajn servistojn kaj, donanteal li kelke da mono, proponis, ke li fariĝu servisto de ladomo. Li akceptis tiun ĉi proponon kaj iris kun ili al ladomo kaj fariĝis servisto.
La patro avancigis lin iom post iom, ĝis li
respondecis pri ĉiuj posedaĵoj kaj trezoroj, sed li ankoraŭ
ne rekonis sian patron.
La patro estis ĝoja pro lia fideleco. Kiam la fino dela vivo proksimiĝis, li kunvokis ĉiujn siajn parencojn kajamikojn kaj diris al ili: ‘Miaj amikoj, tiu ĉi estas mia
solfilo, la filo, kiun mi serĉadis multajn jarojn. Ekde nunĉiuj miaj posedaĵoj kaj trezoroj apartenas al li.’

- 20 -

La Budho Eterna kaj Glora

Lia filo surpriziĝis pro la konfeso de sia patro kajdiris, ‘Ne nur mi trovis mian patron, sed ankaŭ la tuto deĉi tiuj trezoroj apartenas al mi!’”La riĉegulo en la parabolo indikas Budhon, kaj lavaganta filo ĉiujn homojn. La kompato de Budho prenasĉiujn homojn, same kiel la amo de gepatroj prenas ilian
solfilon. En tia amo Li elpensas la plej taŭgajn rimedojn
por gvidi homojn kaj doni al ili la trezoron de Ilumimiĝo.

3. Kiel pluvo falas egale sur ĉiujn vegetalojn, tiel same
granda kompato de Budho etendiĝas egale al ĉiuj homoj.
Kiel ĉiu planto ricevas al si specialan favoron de la sama
pluvo, tiel same homoj de diversaj karakteroj kajcirkonstancoj estas favorataj per diversaj manieroj.

4. Gepatroj amas ĉiujn siajn infanojn, sed ilia amo
direktas sin kun speciala tenereco al malsana infano.
Kvankam la granda kompato de la Budho ampleksasĉiujn homojn, ĝi superŝutiĝas kun speciala zorgo sur tiujn,
kiuj havas pezajn ŝarĝojn de pekoj kaj suferoj kaŭze desia malsaĝeco.

- 21 -

La Budho Eterna kaj Glora

La suno leviĝas sur la orienta ĉielo kaj neniigas lamallumon de sur la tero, ne distingante iun aŭ alianregionon. Tiel same Budha kompato ampleksas ĉiujn
homojn, instigante ilin fari ĝustan faron kaj gvidante ilin
kontraŭ peko. Tiamaniere Li neniigas la mallumon demalsaĝeco kaj kondukas ilin al Vervekiĝo.
Budho estas patro en sia compato kaj patrino en
amfavoro. Pro siaj nescio kaj sklaveco al vulgara deziro,
homoj ofte agas kun troa fervorego. Budho estas ankaŭ
fervorega, sed pro la kompato por ĉiuj homoj. Ili restas
senhelpaj sen Budha kompato kaj devas akcepti la
rimedojn de savado fare de la Budho kiel Liaj infanoj.

III
LA ETERNA BUDHO
1. Ordinare homoj kredas, ke la Budho naskiĝis kiel
princo kaj lernis la vojon al Vervekiĝo kiel almozulo; sed
efektive, Budho ĉiam ekzistadis en tiu ĉi mondo, kiu nehavas komencon nek finon.
Kiel la Eterna Budho Li konas ĉiujn homojn kajaplikadas ĉiajn rimedojn por savi ilin.

- 22 -

La Budho Eterna kaj Glora

En Eterna Darmo, pri kiu Budho predikis, troviĝas
nenia falsaĵo, ĉar li konas ĉiujn aferojn en la mondo tiel,
kiel ili ekzistas, kaj instruas tion al ĉiuj.
Efektive, estas tre malfacile bone koni la mondon enĝia realo, ĉar tio, kio ŝajnas vera, ofte ne estas vera, kajkio ŝajnas falsa, ofte ne estas falsa. Malsaĝaj homoj nepovas koni la veran aspekton de la mondo.
Budho sola vere kaj plene konas la mondon tiel, kielĝi estas, kaj Li neniam diras, ke ĝi estas vera aŭ falsa,
bona aŭ malbona. Li simple montras la mondon tiel kielĝi estas.
Tio, kion Budho instruas, estas jena: “Ĉiuj homoj
kultivu radikojn de virto laŭ siaj naturoj, siaj agoj, kaj siaj
kredoj.” Tiu ĉi instruo transcendas ĉian konfirmon kaj
negadon de tiu ĉi mondo.
2. Budho instruas ne nur per vortoj, sed ankaŭ per Sia
vivo. Kvankam Lia vivo estas senfina, sed por veki
homojn avarajn, Li montras sian morton kiel lertan
rimedon.
Dum iu kuracisto estis for de sia hejmo, liaj infanoj
hazarde prenis venenon. Kiam li revenis hejmen, li- 23 -

La Budho Eterna kaj Glorarimarkis ilian malbonan staton kaj preparis sentoksigan
medikamenton. Kelkaj el la infanoj, kiuj ne tiel multe
venenitaj, prenis la medikamenton kaj resaniĝis. Sed aliaj
estis tiel serioze venenitaj, ke ili perdis normalanmensostaton kaj ne prenis la medikamenton.
La kuracisto, instigite de sia patreca amo al siaj
infanoj, decidis uzi urĝan metodon por kuraci ilin. Li diris
al la infanoj, “Mi nun devas ekiri por longa vojaĝo. Mi
jam maljuniĝis kaj sekve antaŭvidas proksiman finon demia vivo. Se mi estus kun vi, mi povus zorgi pri vi. Sed
post mia forpaso vi certe pli malsaniĝos. Kiam vi aŭdos
mian morton, prenu tiun ĉi medikamenton kaj resaniĝu detiu ĉi subtila veneno.” Kaj li ekiris por longa vojaĝo kaj
iom poste sendis sian mesaĝiston al ili por informi ilin pri
sia morto.
La infanoj, ricevinte tiun ĉi informon, profundemalĝojis. Ili pensis, ke ili ne plu povas havi amplenanzorgon de la patro. Rememorinte la testamenton
postlasitan de sia patro, en la sento de lamento kaj
despero ili prenis la medikamenton kaj resaniĝis.
Oni ne povas riproĉi la mensogon de la patrokuracisto. Budho similas al tiu patro. Li tiel same uzas lafikcion de vivo kaj morto por savi homojn, kiuj
implikiĝas en la sklaveco de deziroj.
- 24 -

ĈAPITRO LA TRIA

LA FORMO DE BUDHO KAJ
LIAJ VIRTOJI
TRI ASPEKTOJ DE BUDHA KORPO
1. Ne serĉu por ekkoni Budhon per Lia formo nek per
Liaj atributoj. Formo kaj atributoj ne estas vera Budho. Lavera Budho estas Vervekiĝo. La efektiva maniero por koni
Budhon estas realvidi Vervekiĝon.
Se iu, vidante kelkajn belegajn trajtojn de Budho,
pensas, ke li vere konas Budhon, tio estas eraro de liaj
malkleraj okuloj, ĉar la vera Budho ne povas esti
esprimata en formo nek vidata de homaj okuloj. Oni nepovas koni Budhon eĉ per plena priskribo pri Liaj
atributoj. Ne eblas plene priskribi Liajn trajtojn per homajvortoj.
Kvankam ni parolas pri Lia formo, la Eterna Budho
ne havas difinitan formon. Sed Li povas manifesti Sin en
ia ajn formo. Kvankam ni priskribas Liajn atributojn, la
Eterna Budho ne havas difinitajn atributojn. Sed Li povas
manifesti Sin en ĉiaj ajn bonegaj atributoj.
Se iu vidas Lian formon distinge aŭ perceptas Liajn- 25 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

atributojn klare, kaj tamen ne alteniĝas al la formo nek alla atributoj, tiu havas kapablon vidi kaj ekkoni Budhon.

2. La korpo de Budho estas Vervekiĝo mem. Estantesenforma kaj sensubstanca, ĝi ĉiam estadis kaj estados. Ĝi
ne estas fizika korpo, kiu devas esti nutrata de manĝaĵoj.
Ĝi estas eterna korpo, kies esenco estas saĝeco. Pro tio
Budho havas nek timon nek malsanon; Li estas eternesenŝanĝa.
Tial Budho neniam malaperas, dum Vervekiĝo
ekzistas. Vervekiĝo aperas kiel la lumo de la saĝeco, kiu
vervekas homojn al nova vivo kaj igas ilin naskiĝi en lalando de Budho.
Tiuj, kiuj plene komprenas tiun ĉi rezonon, fariĝas
infanoj de Budho; ili tenas Lian Darmon, respektas Liajn
instruojn, kaj transdonas ilin al la venonta generacio.
Nenio estas pli mirinda ol la forto de Budho.

3. Budho havas triopan korpon: unue, aspekto deEsenco aŭ ‘Dharma-kāya’; due, aspekto de Spirita
Perfektiĝo aŭ ‘Saṁbhoga-kāya’; trie, aspekto de
Manifestiĝo aŭ ‘Nirmāṇa-kāya’.
- 26 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

Dharma-kāya estas la substanco de la Darmo; t.e. ĝi
estas la substanco de Vero mem. En la aspekto de Esenco,
Budho ne havas figuron nek koloron, kaj ĉar Budho nehavas figuron nek koloron, Li venas de nenie kaj iras
nenien. Same kiel la blua ĉielo, li kovras ĉion. Kaj ĉar Li
estas ĉio, al Li mankas nenio.
Li ekzistas, ne ĉar oni pensas, ke Li ekzistas; Li nemalaperas, ne ĉar oni forgesas Lin. Li estas submetita alneniu aparta devigo por sia apero, kiam homoj estasfeliĉaj kaj komfortaj. Ne estas necese por lia malapero, kehomoj estu senatentaj kaj pigraj. Budho transcendas ĉiujn
imageblajn direktojn de homa menso.
Budha korpo en tiu ĉi aspekto plenigas ĉiujn
angulojn de la universo; ĝi atingas ĉiun ajn lokon kajekzistadas ĉiam ajn, senrilate al tio, ĉu oni kredas aŭ
dubas Lian ekziston.

4. Saṁbhoga-kāya signifas, ke la naturo de Budho, kiu
estas unuiĝo de la kompato kaj la saĝeco, kaj kiu estas
superimaga spirito, manifestas sin pere de la simboloj denaskiĝo kaj morto, de prezentado de grandaj votoj, deekzercoj, kaj de montro de Sia Nomo, por konduki ĉiujn
estaĵojn al savo.
- 27 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

Granda kompato estas la esenco de tiu ĉi korpo, kajen sia spirito Budho utiligas ĉiujn rimedojn por emancipi
ĉiujn, kiuj estas pretaj al emancipiĝo. Same kiel fajroestiĝinta unu fojon daŭre brulas ĝis elĉerpiĝo de brulaĵo,tiel Kompato de Budho neniam ŝanceliĝas, ĝis ĉiajvulgaraj pasioj elĉerpiĝos. Same kiel vento forblovas
polverojn, tiel Kompato de Budho forblovas polverojn dehomaj suferoj.
Nirmāṇa-kāya signifas, ke por kompletigi la savonfare de Saṁbhoga-kāya Budho aperis en tiu ĉi mondo perkorpa formo kaj montris al homoj, konforme al iliaj
karakteroj kaj kapabloj, la aspektojn de naskiĝo, forlaso
de hejmo, kaj akiro de Vervekiĝo. Por gvidi homojn
Budho en tiu ĉi korpo uzas diversajn rimedojn kiel
ekzemple malsaniĝo aŭ morton.
La formo de Budho originas el unu Dharma-kāya,sed, ĉar karakteroj de homoj estas tre diversaj, Ĝi aperas
en diversaj formoj antaŭ ilin. Kvankam la formo de
Budho varias konforme al diversaj deziroj, agoj kajkapabloj de homoj, intereso de Budho estas nur montro devero de Darmo.
Kvankam Budho havas triopan korpon, Lia spirito
kaj celo estas unu — helpi kaj savi homojn.
- 28 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

En ĉiaj cirkonstancoj Budho manifestas Sin kun Sia
pureco, tiu ĉi manifestiĝo mem ne estas Budho, ĉarBudho ne estas formo. Budheco penetras en ĉion ajn; ĝiakorpo estas Vervekiĝo, kaj kiel Vervekiĝo ĝi aperas antaŭ
tiujn, kiuj estas kapablaj vidi la veron.

II
LA APERO DE BUDHO
1. Estas tre malofte, ke Budho aperas en tiu ĉi mondo.
Li aperas, atingas Vervekiĝon, enkondukas la Darmon,tranĉas retojn de duboj, elradikigas ampasiojn kajŝtopfermas la fonton de malbonaj agoj. Li paŝadas tutelibere tra la mondo sen malhelpo. Ne estas pli alta bono ol
respekti Budhon.
Budho aperas en la mondo suferplena, ĉar Li nepovas forlasi homojn suferantajn. Lia sola celo estas
disvastigi la Darmon kaj favori ĉiujn homojn per ĝia Vero.
Estas tre malfacile enkonduki la Darmon en la
mondon, kiu estas plena de maljusteco kaj falsaj opinioj,
kaj kiu vane baraktas kun nesatigeblaj deziroj kajmalkomfortoj. Budho frontas kontraŭ tiujn ĉi mal- 29 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

facilaĵojn pro Lia granda amo kaj kompato.
2. Budho estas bona amiko al ĉiuj homoj. Se Budho
trovas iun suferantan pro peza ŝarĝo de brulantaj pasioj,
Li sentas kompaton kaj dividas la ŝarĝon kun tiu. Li volas
forpeli la mallumon per la pura lumo de Sia saĝo.
Simile al bovido, kiu ĝuas sian vivon kun sia
patrino, tiuj, kiuj aŭdis la instruojn de Budho, poste nevolas forlasi Lin, ĉar Liaj instruoj alportas al ili feliĉon.
3. Kiam la luno estiĝis nevidebla, oni diras, ke la luno
malaperis; kiam la luno leviĝis, oni diras, ke la luno
aperis. Sed efektive la luno ne iras nek venas, sed ĉiamekzistadas en la universo. Tiel same Budho ankaŭ estas
konstanta. Li ne aperas nek malaperas. Li nur ŝajnigas tia
pro sia amo al ĉiuj homoj, por ke Li povu gvidi ilin.
Oni nomas iun fazon de la luno “plenluno” kajnomas alian fazon “lunduono”. Efektive la luno estasĉiam globa, neniam kreskante nek malkreskante. Budho
estas ĝuste tiel kiel la luno. De la okuloj de homoj ŝajnas,
ke Budho ŝanĝas sian figuron, sed la vero estas, ke Budho
ne ŝanĝiĝas.
La luno aperas ĉie ajn, super svarma urbo, dormanta- 30 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtojvilaĝo, monto, rivero; ĝi estas videbla sur profunda
lageto, poto de akvo, kaj eĉ ĉe roseroj sur foliopintoj.
Kiam iu vojiradas malproksimen centojn da mejloj, laluno akompanas tiun. Al ni ŝajnas, ke la luno ŝanĝiĝas,sed efektive ĝi ne ŝanĝiĝas. Same kiel la luno, kiu sekvas
homojn de tiu ĉi mondo, Budho montras diversajn
aspektojn laŭ iliaj ŝanĝiĝantaj cirkonstancoj; sed en Sia
esenco Li ne ŝanĝas Sin.
4. La fakto, ke Budho aperas kaj malaperas, povas esti
klarigita per kaŭzeco; nome, kiam la kaŭzo kaj kondiĉoj
maturiĝas, Budho aperas; kiam la kaŭzo kaj kondiĉoj
elĉerpiĝas, Budho ŝajne malaperas el tiu ĉi mondo.
Ĉu Budho aperas, ĉu malaperas, Budheco ĉiamrestas sama. Konante tiun ĉi rezonon, oni devas paŝi sur lavojo al Vervekiĝo kaj proprigi al si Perfektan Saĝon, neĝenate de supraĵaj ŝanĝiĝoj de Budha imago respondantaj
al ŝanĝiĝoj de homaj pensoj aŭ al kondiĉoj de la mondo.
Estas jam klarigite, ke Budho ne estas fizika korpo
sed Vervekiĝo. Korpo povas esti imagita kiel ujo; se tiu ĉi
ujo estas plenigita de Vervekiĝo, ĝi estas nomata Budho.
Tial, se iu estas alkroĉita al la fizika korpo de Budho kajlamentas pri Lia malapero, tiu ne povas vidi la veran
Budhon.

- 31 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

Efektive, la vera naturo de ĉiuj aĵoj transcendas laapartigon de apero kaj malapero, de alveno kaj foriro, kajde bono kaj malbono. Ĉiuj aĵoj estas sensubstancaj kajperfekte egalaj.
Tiaj distingoj devenas de erara konsidero de tiuj
homoj, kiuj vidas nur fenomenojn. La vera formo de
Budho ne aperas nek malaperas.

III
VIRTOJ DE BUDHO
1. La Budho ricevas la respekton de la mondo pro kvinvirtoj: elstara konduto, elstara vidpunkto, elstara Saĝo,elstara kapablo de prediko, kaj la forto por konduki
homojn al la praktiko de Sia instruo.
Krome la Budho havas ok aliajn virtojn, per kiuj Li
donas benon kaj feliĉon al homoj: la kapablo alporti tujajn
profitojn en la mondon pere de la praktikado de Sia
instruo, la kapablo juĝi korekte bonan kaj malbonan, aŭĝustan kaj malĝustan, la kapablo konduki homojn al
Vervekiĝo per la instruado de ĝusta vojo, la kapablokonduki ĉiujn homojn al unu egala vojo, la kapablo eviti
fieremon kaj arogantecon, la kapablo fari tion kion Li- 32 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

diris, la kapablo diri tion kion Li faris, kaj tiamaniere Li
plenumas la votojn de sia kompatema menso.
Pere de meditado Budho tenas kvietan kaj pacan
spiriton, brilas kun amo, kompato, feliĉo kaj egalanimo.
Budho rilatas al ĉiuj homoj kun justeco, forigante
malpuraĵojn el la menso, kaj donante feliĉon en perfekta
unueco de la spirito.
2. Budho estas kaj patro kaj patrino por homoj en la
mondo. Post kiam infano naskiĝas, dum dek ses monatoj
la gepatroj parolas al ĝi kun infanecaj vortoj; poste iom
post iom ili instruas al ĝi paroli kiel plenkreskulo. Samekiel tiuj ĉi gepatroj, Budho unue zorgas pri homoj kajposte igas ilin zorgi pri si mem. Budho unue alportasaĵojn koresponde al iliaj deziroj kaj poste kondukas ilin alpaca kaj sekura rifuĝejo.
Tion, kion Budho predikis en Sia lingvo, homoj
ricevas kaj asimilas en sia propra lingvo, kvazaŭ laprediko estus direktita ekskluzive al ili mem.
La korstato de Budho estas super homa ideo; ĝi nepovas esti klarigita per vortoj; ĝi eble povas esti sugestita
per paraboloj.
Eĉ kiam akvo de la rivero Gango estas kirlata depaŝado de ĉevaloj kaj elefantoj, aŭ de naĝado de testudoj- 33 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

kaj fiŝoj, ĝi ĉiam fluadas pure kaj neĝenate de tiaj
bagateloj. Budho similas al tiu ĉi riverego. Eĉ se fiŝoj kaj
testudoj de aliaj instruoj venas naĝe en la profundon kajinterpuŝiĝas unu kun la aliaj en la fluado, estas vane.
Budha Darmo fluadas pure kaj senĝene.
3. La Saĝo de Budho, estante perfekta, forlasas
ekstremojn de antaŭjuĝoj kaj tenas moderecon, kiu estas
super ĉiuj vortoj por priskribi. Estante ĉiel saĝa, Li scias
la pensojn kaj sentojn de ĉiuj homoj kaj klare ekvidasĉion en tiu ĉi mondo en unu momento.
Kiel la steloj en la ĉielo speguliĝas sur la serena
oceano, tiel la pensoj, sentoj kaj cirkonstancoj de homoj
speguliĝas en la profundo de la Saĝo de Budho. Tial
Budho estas nomata la Perfekta Vervekiĝinto, laĈioscianto.
La Saĝo de Budho refreŝigas la sekajn mensojn dehomoj, lumigas ilin, kaj instruas al ili la signifon de tiu ĉi
mondo, ĝiajn kaŭzojn kaj rezultojn, ĝian aperon kajmalaperon. Ja, sen la helpo de Budha Saĝo, kia aspekto dela mondo povus esti komprenata de homoj?
4. Budho aperas ne nur kiel Budho. Iufoje Ĝi aperasankaŭ kiel enkarniĝo de malbono, iufoje kiel virino, dio,reĝo aŭ politikisto; iufoje Ĝi aperas en bordelo aŭ envetludejo.
Okaze de epidemio Ĝi aperas kiel kuracisto, kaj- 34 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

dum milito Ĝi predikas sindetenon kaj amon por ĉiujsuferantaj homoj; por tiuj, kiuj kredas, ke ĉio eterneekzistadas, Ĝi predikas efemerecon kaj necertecon; portiuj, kiuj estas fieraĉaj kaj egoismaj, Ĝi predikas
humilecon kaj sinoferon; por tiuj, kiuj estas envolvitaj en
reton de vulgaraj plezuroj, Ĝi montras la mizeron de tiu ĉi
mondo.
La laboro de Budho signifas montri la puranesencon de Dharma-kāya (la absoluta naturo de Budho)en ĉiuj aferoj kaj en ĉiuj okazoj; tiel la amo kaj kompato
de Budho elfluas el tiu ĉi Dharma-kāya en senfina vivo
kaj senlima lumo, alportante savon al la homaro.
5. La mondo similas al brulanta domo, kiu estas ripete
detruata kaj rekonstruata eterne. Homoj, estantekonfuzitaj de la mallumo de sia malsaĝo, perdas sin mem
en kolero, malplezuro, ĵaluzo, antaŭjuĝo kaj vulgaraj
pasioj. Ili similas al beboj bezonantaj patrinon; ĉiuj homoj
devas dependi de la favoro de Budho.
Budho estas patro de la tuta mondo; ĉiuj homoj estas
infanoj de Budho. Budho estas la plej sankta el ĉiujsanktuloj. La mondon kovras la fajro de kadukiĝo,malsano kaj morto; ĉie ajn estas suferoj. Sed homoj
absorbitaj en vana serĉado al vulgara plezuro, ne estassufiĉe saĝa por koni tion ĉi.

- 35 -

La Formo de Budho kaj Liaj Virtoj

Budho vidis, ke tiu ĉi mondo de iluzio estas vere
brulanta domo, tial Ĝi forlasis ĝin kaj trovis rifuĝon kajpacon en la kvieta arbaro. Tie, el la granda kompato, Ĝi
alvokas al ni, “Tiu ĉi mondo de ŝanĝiĝo kaj sufero
apartenas al mi; ĉi ĉiuj malsaĝaj kaj senkonsideraj homoj
estas miaj infanoj. Mi estas la sola persono, kiu povas savi
ilin de iluzio kaj mizero.”Ĉar Budho estas la granda reĝo de la Darmo, Ĝipredikas al ĉiuj homoj laŭvole. Budho aperas en la
mondon por favori homojn. Por savi ilin de sufero Ĝi
predikas la Darmon, sed oreloj de homoj estas obtuzaj pro
avidemo kaj ili estas senatentaj.
Sed tiuj, kiuj aŭskultas Ĝiajn instruojn estas liberaj
de la iluzioj kaj la mizeroj de vivo. “Homoj ne povas esti
savitaj, dependante de sia propra saĝo”, Ĝi diras, “kaj per
konfido al mia parolo ili devas eniri en mian instruon.”
Tial oni devas aŭskulti la instruon de Budho kaj praktikiĝin.

- 36 -