HiNDiSTAN
HindQ i nanışlarının müslümanları ençok etkilediği alan sosyal hayat ve geleneklerdir. İhtida eden yerli halkın eskialışkan lı k ve davranış l arından bir anda
kopması mümkün olmadığından birtakım
HindQ adetleri müslümanlar arasında yaşamaya devam etmiştir. Hatta bazı kır­
sal kesimlerde eğitim imkans ızlı kl arı yüzünden HindQ gelenekleri İslam'da varmış gibi aynen kabullenilmişti; özellikledoğum. ölüm ve evlenme merasimlerinde bu geleneklerin tesirleri çok belirgindi. Pencap ve Eved'de yaşayan bazı aileler İslam miras hukuku yerine eski örflerini uyguluyorlardı. Öte yandan Hindistan lı müslüman lar, Hinduizm'deki kastsistemini reddederek İslam'da evlilik kurumunda söz konusu olan denklik (kefilet) prensibini hemen benimsemişlerdir.
Yüzyıllardır iç içe yaşayan farklı inanç ve
kültürlerin birbirini etkilernesi kaçınıl­maz bir sosyolojik olgudur. Nitekim Hindistan'da da bu iki kültür birbirini etkilemekle birlikte İslamiyet genelde kendine
has farkl ı lığını daima sürdüregelmiştir.
BİB LİYOGRAFYA :Nesai. "Cihad" , 41 ; Belazüri. Fütiif:ı (Rıdvan).
tür.yer.; İbnü"I-Fakih , Kitabü'l-Büldan, tür.yer.;İbn Hurdazbih. el-Mesalik ve 'l-memalik, s. 6268; İbn Rüste, el-A'lal$:u'n-ne{fse, tür.yer.; Büzürg b. Şehriyar. Kitabü 'Aca'ibi'l-Hind (nşr. P.
A. van der Lith), Leiden 1883-86; Mes'Gdi. etTenbfh, tür.yer.; a.mlf.. Mürllcü'?-?eheb (Meynard), tür.yer. ; a.mlf. , Al].barü 'z-zaman, Kahire 1938; İbnü'n-Nedim , el-Fihrist(Teeeddüd) ,tür. yer. ; Makdisi. A/:ısenü 't-tel$:asfm, tür. yer.;Şehristani, el-Milel (Vekil). tür.yer.; İ drisi, Nüzhetü 'l-müştiil$:(nşr. Ahmed Makbul). Leiden 1960;
Ebü'I-Fida , Tal$:vfmü'l-büldan (nşr. M. Reinaud- M. de S la ne). Paris 1840; Kalkaşendi, An
Arab Account of lndian in the 14'h Century(tre. O. Spies). Aligarh 1941; Azact-ı Bilgrami.
Sübf:ıatü 'i-mercan {f aşiiri Hindistan (nşr. M .

Fazlurrahman). Aligarh 1976, I, 7-57; W. W.
Hunter, The lndian Musalmans, London 1871;
T. W. Thomas. Mutualln{luence of Nuhammadans and Hindus in ln.dia, Cambridge 1892,
tür. yer. ; T. W. Arn old, The Preaching of Islam,London 1913; E. D. Ross, Hindu-Muhammadan Feasts, Caleutta 1914, tür.yer.; Meer Hassan Ali, Observations on the Musulmans oflndia , Oxford 1917, tür.yer.; Sharif Ja'far. lslam in India or Qanün-ı Islam (tre. G. A Herklots), Oxford 1921; Seyyid Süleyman Nedvi,'Arab u Hind key Ta'allul$:iit, Allahabad ı930 ;Abdülhay ei-Haseni. Nüzhetü '1-l].avatır, ı , 9- ı 2;
a .mlf .. eş-Şel$:iifetü'l-İslamiyye fi'l-Hind (nşr.
Ebü'l-Hasan Ali Nedvi). Dımaşk ı983, s. 82100, 102-131, 175-206, 207-250; Seyyid Amir
Ali, The Spirit of Islam, London ı 935; Muhammad lqbal, Islam and Ahmadism, Lahareı936; a .mlf.. The Reconstruction of Religions Thought in Islam, Lahare 1944; Şibli Nu'mani. 'ilm-i Kelam aôr Kelam, A'zamgarh
ı939, I, 8, 117; S. M. Husayn Nainar. Arab Geographer's Knowledge of Southern India,

Madras ı 942; B. A. Faruqi, Th e Mujaddid's

92

Canception of Tawhid, Lahare ı943; W. C.
Smith, Modern Islam in lndia, Lahore ı 943; M.
G. Zubaid Ahmad, The Contribution of lndia to
Arabic Literature, Allahabad 1946, s . ı 5-40,
4ı-61,62-80,8ı-106, ıo7-126, 182-ı94,270-

290, 29 ı -310, 3 ı ı -34 ı. 342-370, 37 ı -394, 44445 ı; T. Chand, ln{luence of Islam on lndian Culture, Allahabad 1946; a.mlf., Introduction to
Sirr-i Akbar by Dara Shukoh, Tahran 1957;
a.mlf .. "1ndian Sources of Islamic Mysticism" .
Medievallndia Quarterly, V/1, Aligarh 195053, s. ı -9; J . M. S. Baljon. The Retorms and Religious ldeas of Sir Sayyid Ahmad Khan, Le iden 1949; K. A. Nizami, Tarfb-i Meşayil].-i Çişt,Delhi 1953; a.mlf .. Hayat-ı 'Abdül/:ıal$: Muf:ıad­diş Dihlevf, Delhi ı 953; a.mlf .. The Life andTimes of Shaikh Farldu'd-Din Gandj-i Shakar,

Aligarh ı 955; a.mlf .. Seliitin-i Dihlf ki Me?hebi
Rücf:ıanat, Delhi ı 958; a.mlf. ; Some Aspectsof Religion and Politics in lndia During the
JJ'h Century, Aligarh 1962; a.mlf .. Akbar and ·Religion, Delhi 1989; a.mlf., The Life and Timesof Shaikh Nizam-ü 'd-din Auliya, Del hi ı 992;
a.mlf.. The Life and Times o{Shaikh Nasfr·ü 'd·din Chiragh of De/hi, Delhi ı 992; a.mlf., "Şeytı
Muhyiddin el-'Arabi aôr Hindilstan". Burhan,
1, Delhi ı950, s. 9-25; a .mlf .. "The Impact of
Ibn Taimiyya on South·Asia". Journal of ls la·
mic Studies, I, Oxford 1990, s . 120-149; Gulam
Resul Mihr, Seyyid Af:ımed Şehfd, La hor 1954;
Muhammad lshaq, lndia's Contribution to the
Study of Hadith Literature, Dacca ı 955; J. N.
Hollister. The Shi'a of lndia, London 1956; Bashir
Ahmad Dar. Religious Thought of Sayyid Ah·
mad Khan, Lahare 1957; Muhammed İkram.
Ab-ı Kevşer, Lahor 1958; a.mlf.. Rlld·i Kevşer,Lahor 1958; a.mlf .. Mevc·i Kevşer, La hor 1958;
A. Karim, Social History of Muslims in Bengal,
Daeca 1959; Ebü'I-Hasan Ali Nedvi. Hindustanf
Müselman Ek NCJ:?iir meyn, Leknev ı 961; a.mlf ..
Saviours of lslamic Spirit, I-IV, Lucknow 198393; a.mlf.. Muslims inlndia (tre. M. A. Kidwai) ,Lueknow, ts. (Academy of lslamic Research andPublications); 1. H. Qureshi, The Muslim Com·munity of the /nda-Pakistan Subcontinent,

The Hague 1962; Yusuf Husain Han, Glimpsesof Medievallndian Culture, Bombay ı 962;
a .mlf. , Rll/:ı·i İl$:biil, Delhi 1963; a .mlf., "Dara
Shikuh : a Mystic Prince", Muslim University
Journal, I, Aligarh ı 932, s. 543-562; a.mlf.,"The 1nfluence of Islam on the Cult of Bhakti
in Medieval India", /C, Vll/1 (ı 933). s. 640-662;
S. Shaked, A Tentative Bibliography of Geniza
Documents, Paris 1964, s. 188-205; Aziz Ah- .
mad, Studies in lslamic Culture in the lndian
Environment, Oxford ı 964; a.mlf .. An lntellec·
tual History of Islam in lndia, Edinburgh 1969;
Muhammad Mujeeb, The lndian Muslims, Lon·don 1967; Kadi Ather MübarekbGri, el-'İI$:dü'ş·şemin, A'zamgarh ı968; a.mlf.. el-'Arab ve'[.
Hind {f 'af:ıdi'r-risale, Kahire ı 973, s. 107 ·ı ı o;a.mlf .• "el-I:Iükilmatü'l-'Arabiyye fi'l-Hind ve'sSind" (tre. Abdülaziz izzet Abdülcelil), ed·Dirasatü'l·İslamiyye, V/3, islamabad ı970, s. 4ı64; V/4 (ı 970). s. 35-74; VI/ı (ı 97ı). s. 33-65;
Vl/2 ( 1971). s . 63-84; Vl/3 ( 1971), s. 55-72; Vl/4
( 1971), s . 63- 78; Vll/1 ( 1972), s. 65:76; Vll/3( 1972), s. 29-42; Y. Friedman n. Shaykh Ahmad
Sirhindi: An Outline of His Thought anda
Study of His Image in the Ey es of Posterity,

Montreal 197ı; Muhammed İshak. 'İlm·i Hadfş
meynPak uHind kaHişşa,Lahor ı977; S. Mo-

inui-Haq, lslamic Thought and Movements in
theSubcontinent: 711-1947, Karachi 1979; M.
T. Titus , The Religious Quest o{ lndia: Ind ian
Islam, Delhi 1979; A. Schimmel, Islam in the
Indian Subcontinent, London ı 980; Hami d Şet­tari, /.(ur'iin·ı Mecfd key Urdu Teracim u Tefii·
sfr ka Tenl$:idf Mutala'a, Haydaraba d 1982; Cemil Nakvi. Urdu Te{asfr: Kitabiyat, İstamabadı 982, s. ı 5- ı 28; K. S. La I. Early Muslims in lndia, New Delhi ı 984; Qamaruddin, The Mahdawi Mavement in lndia, Delhi 1985; Muhyiddin
ei-Eivai, ed-Da'vetü'l-İsliimiyye ve tetavvuru·
hii {f şibhi'l·!>iirreti'l-Hindiyye, Dımaşk 1986;
World Bibliography of Translations of the Me·aning of the Holy Qur'an: Printed Translations
1515·1980 (ed . İsmet Binark- Halit Eren), İstan­bul ı986, s . 523-687; Muhammed Sa'd Sıddiki ,'İlm·i Hadfş aôr Pakistan meyn us ki fjidmet,

Lahor ı988, s. ı64-33ı ; Ahmed Han. f.\ur'an-ıKerim key Urdu Teracim: Kitabiyat, islamabad
1989, s. 23- ı 70; Halid Zaferullah Daudi. Pakis·
tan ve Hindistan 'da Şah Velfyullah ed-Dehle·
vf'den Günümüze Kadar Hadis Çalışmaları, İs·tanbul 1995, s. 39-230; Abdülhamit Birışı k. Hi nd
Alt Kıtasında Urduca Tefsirler ve Ehl·i Kur'an
Ekolü (doktora tezi, ı996, MÜ Sosyal Bilimler

Enstitüsü); S. Hasan Askari. " Historicaı Significance of Islamic Mysticism in Medieval Bihar", Histarical Miscellany, Patna, ts.; Sali ha
Abdülhakim, /.(ur' an-ı Hakim key Urdu Tera·cim, Karaçi, ts . (Kadim i Kütübhilne); A. B. M.
Habibullah. "Medieval In do- Persian Literature
Relating to Hindu Science and Philosophy ",lndian Histarical Quarterly, I, Calcutta ı925,
s . ı 67- ı 8 ı; Muhammad Shafi. "Firka-i Nur
Bakhshi", Oriental College Magazine, Lahore
1925-29; A. W. Khan, "Hinduism According to
Muslim Sufıs", JASB ( 1929), s. 237-252; A.
Ghosh- R. S. Avasthy. "References to Muhammadans in Sanskrit Inscriptions of Northem
India", Journal o{Indian History, XV (ı 936), s.
ı6ı- ı84; XVI ( ı9 3 7). s. 24 -26; Hamid Ali, "The
Customary and Statutory Laws of the Muslims
in India", /C, Xl/3 ( 1937), s. 354-369; Xl/4 (ı 937),
s. 444-454; O. R. von Ehrenfels, "The Socio-Religious Role of Islam in the History of 1ndia",a .e., XIV ( 1940), s. 45-62; S. D. Goitein, "Lettersand Documents on the Indian Trade in Medieval Times", a.e.,XXXVII/3 (1963),s. ı88-205;
Makbul Beg Bedahşani, "Hind", UDMİ, XXIII,
173-204.
r.;:ı
~ K. A. NIZAMIB) Diğer Dinle r. Uzun tarihi geçmişi vegeniş coğrafyası içinde Hindistan'da pek

çok inanç ortaya çıkmış ve bu ülke çeşitli
dinleri bünyesinde barındırmıştır. Tarihte Vedizm ve Brahmanizm gibi adlarla
anılmakla beraber bugün artık Hinduizm
diye bilinen, Hint yarımadasında doğmuş
ve ona kendi damgasını vurmuş resmi
dinden başka bu dine tepki olarak ortayaçıkmış veya farkl ı yorumlarla ondan ayrıl­
mış bulunan Budizm, Jainizm ve Sihizm
de Hindistan menşeli dinlerdendir. Zamanla Zerdüştilik, Yahudilik, Hıristiyan­
lık ve İslam'ın da yayıldığı Hint yarı ma­dasında ayrıca çeşitli kabile dinleri mevcuttur.

HiNDiSTAN
Yarımadada hakim din olan Hinduizm,
hiçbir eleme ve ayıklama yapmaksızın çeşitli inanç ve ibadet şekillerini bünyesinde topladığı gibi diğer yerli dinler üzerinde de belirleyici bir rol oynar. Hinduizm'in
belirleyici oluşundaki temel faktörler değişik dinleri telif etmesi ve hoşgörülü davranması dır. Hinduizm'de çok geniş bir uzlaşmacılık ve serbestlik söz konusudur:
pek az dini fikir uzlaşılamaz olarak nitelen ir. HindQiar'ı diğerlerinden ayıran doktrin değil ibadet esas ve şekilleridir. Daktriner farklılıklara fazla önem verilmez: bu
sebepledir ki Hinduizm. yüzyıllar boyunca birçok dini bünyesinde b i rleştirerek
hakimiyetini sürdürmüştür. Çağdaş Hindistan. da sık sık ortaya çıkan uzlaşmacı
(syncretist) dini hareketlerin arkasında daşüphesiz Hinduizm'in bu özelliği vardır.
öte yandan IV. yüzyıldan itibaren Ari ve
Dravid dilleri arasındaki çekişmenin Sanskritçe lehine gelişmesi ve bu dilin bütün
dini literatürde kullanılması. Hinduizm'in

teorik hakimiyetini sürdürmesinde önemli
bir rol oynamıştır. Sanskritçe HindQ bilgi
kavramını (epistemoloji) diğer diniere detaşımış ve böylece Hinduizm'in hakimiyetinde ortak bir dini terminoloji gelişmiş­tir. Bununla birlikte İslamiyet' in hakimiyetini pekiştirmesinden sonra Bakti hareketi gi~i HindQ akımlarının yaygınlaş­ması. Hindistan'da meydana gelen umumi dini karakterin bütünüyle Hinduizm
ile ilişkilendirilmesinin yanlış olduğunu
gösterir. Her ne kadar kökeni Hinduizm'inklasik epiği Bhagavat Gita kadar eskiyeuzansa da mistik Bakti hareketinin en
azından yayılmasında mutasawıflardan
etkilendiği açıktır: bu etki, sonraları tanınmış syncretist mistiklerden Kebir'de görüldüğü gibi zirveye ulaşmıştır. Böylece geniş çerçevede düşünüldüğünde
Hindistan'daki dinlerin birbirlerinden karşılıklı biçimde çok şey aldıkları anlaşılmak­
tadır.

Hindistan'da cesitli diniere ait mimari örnekler: al Hindü tapınağı, bl Si h dininin ibadet merkezi Altın Tapınak'ın içi. cf Bahai
tapınağı, di Bir hıris t iyan kilisesi

Hindistan'ın , hakkında kısmen bilgi sahibi olunan en eski dini Ari akınları öncesindeki Dravid kültürüne (mö. 2500-1500)
kadar çıkar. Bugün Güney ve İç Hindistan·da % O,S'Iik bir oranda yaşamaya devam
eden bu din animistik öğeler içermektedir. Daha sonraları Hinduizm'de de görülen Lingam ve Yani adlarındaki eril ve dişii iki ilahi güç ile ruh göçü (samsara). bereket ilahları (yakşalar). kutsal mekan ruhları (caitya). yoga ve ineğe tapınma gibi
inançların hemen hepsi Hinduizm'in içinde asimile olan Dravid dinine aittir.

Bölgede gelişen en önemli din durumundakiHinduizm, milattan önce ll. binin ortalarında başlayan Ari akınlarıyla il. gilidir. Bu tarihten itibaren kuzeyden Hindistan'a inen Ariler. kendi dinleriyle yerliinançların karışımından oluşan yeni bir
din meydana getirmişlerdir. Brahmanizm
ya da Vedizm diye anılan bu çok tanrılı dinsistemi miladi ı. yüzyıldan XII. yüzyıla kadar devam eden bir süreçte Budizm, Jainizm, İslam ve yerli dinlerin birbirine karışması sonucunda daha geniş ve henoteistik anlamda (pek çok tanrıdan birinin
yüceltilmesi ve onun yanı sıra diğerleri­ne de tapılması) tek tanrılı bir inanç halini alarak bugün Hinduizm diye bilinen
inançlar bütününü oluşturmuştur. Brahmanizm'in temel kutsal kitabı olan vedört kısımdan meydana gelen Vedalarönem ve otoritesini Hinduizm'de de aynen devam ettirmiştir. HindQ müfessirler, Upanişadlar'dan başlayarak Vedalar'da görülen çok tanrılı inancı sembolik değerlerle yorum lamışiarsa da kitaptaki teoloji gelişmiş bir natüralist inancı yansı ­tır. Hinduizm Brahmanizm'den doğmuş
olmakla birlikte ondan farklıdır. Doğuş sürecindeki en büyük etkenlerden biri Budizm'in Brahmanizm aleyhine hızla geliş­mesi. bir diğeri de İslam süfizminin Bakti hareketi adını alan mistik akımın yaygınlaşmas ın ı sağlamasıd ı r. Bakti mistisizmi, İsl am süfizminin gücünü kırmayı
amaç edinirken Brahmanizm'in Hinduizmdoğrultusunda gelişmesine katkıda bulunmuştur. Bakti har eketi modern Hindistan'ın politik sürecine de yansımış ve
XX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan Brahmo Samaj ve Arya Samaj gibi politik-dini
grupları etkilemiştir (bk. BRAHMANİZM ;HİNDUİZM).
Hindistan ' ın Hinduizm dışındaki yüzü,
ona tepki olarak gelişen Kşatriya (savaş­çıların oluşturduğu kast) kökenli Budizm,
Jainizm ve Sihizm gibi öğretilerce belirlenmiştir. Carvaka ve Ajivika gibi materyalist öğretiler de Hinduizm'deki kast sis-93

HiNDiSTAN
temine baş kaldırı özelliği taşıyan halk hareketlerinden gelir. Bu tip baş kaldırı hareketlerinin en önemlisi Budizm'dir. Milattan önce VI. yüzyılda Sakya kabilesininbilgesi (Sakyamuni) Siddhartha Gotama(Buda) tarafından kurulan Budizm'in temeli, hayatın ıstırap verici olduğu ve insanın bu ıstıraptan kurtulma amacını taşıdığı tezi üzerine oturur (bk. BUDİZM).
Tanrı fikrine kayıtsız kalan ve rasyonel ahlaki öngören Budizm milattan önce lll.
yüzyıldan itibaren tam bir din haline getirilmiş, fakat anavatanı Hindistan'da VIII.
yüzyıldan sonra çökmüştür. XX. yüzyılın
ilk yarısında Ramji Arnbedkar Hindistan
Budizmi'ni canlandırmaya çalışmışsa da
pek başarılı olamamıştır: bugün ülkede- ·ki Budist nüfus % 3'ten fazla değildir.
Bununla birlikte 1959 yılından beri Komünist Çin'in işgalindeki Tibet'ten Dalai- Lama'nın sürgünde bulunduğu Hindistan'ayoğun bir Budist göçü vardır: ancak göçmenlerin sayısı bilinmemektedir.
Hindistan'da Budizm'le aynı zamanda
ortaya çıkan bir başka öğreti de Mahavira tarafından kurulduğu kabul edilen Jainizm'dir. Budizm gibi rasyonel bir ahlakıöngören Jainizm de kast karşıtıdır ve geleneksel HindG inançlarını reddeder. Tanrı fikri konusunda agnostik bir tavır takı­
nır ve Tanrı'nın da evrenin de nereden türediğinin bilinemeyeceğini savunur. Özellikle Gucerat ve Racastan'da oturan Jainler'in toplam nüfusa oranı% 3 civarında­dır.

Hindistan 'ın yerli dinlerinin sonuncusu
XV. yüzyılda Guru Nanak Dev tarafından
kurulan Sihizm'dir. Başlangıçta İslam,Hinduizm ve Hıristiyanlık karışımı birleş­tirici ve mistik karakterli bir inanç sistemi olan Sihizm. Guru Gobind Singh (ı 6751708) tarafından tamamen bağımsız veörgütlü bir din haline getirilmiştir. Tektanrıya inanan Sihizm kast sistemine karşıdır ve sonuçta herkesin ilahi affa uğra­yacağına inanan evrensel bir din anlayışı­na sahiptir. Bugün Hindistan nüfusunun
yaklaşık% 2-3'ünü oluşturan Sihler'in %30'a yakını Pencap'ta, % 4'ü Racastan ve
Delhi'de, geriye kalanı da çeşitli yerlerdebulunmaktadır (bk. SİH DiNi) .
Hindistan'a dışarıdan gelen dinlerin nüfus açısından en etkin olanlarından biri
Hıristiyanlık'tır. Hıristiyanların buraya nezaman geldiği kesin olarak bilinmemekte, kendilerine göre ilk kiliselerinin kuruluşu. Tamil Nadu'da öldürOldüğüne ve
MailapOr'da gömüldüğüne inandıkları havari Thomas'a kadar çıkmaktadır (Bali-

94

hatchet, s. 358.). Bugün daha çok Güneybatı Hindistan'ın Malabar sahili boyuncauzanan Kerala eyaletinde yaşayan ve toplam nüfusa oranları% 3'ten az olan hıris­tiyanlar Syro- Malabar. Syro- M alan kara.
Süry2mi- Ya'kübi ve Mar Thomasçılar olmak üzere dört ana gruba ayrılmıştır.
Hindistan'da Hıristiyanlığı yayan ilk grupların NestGri olmaları kuwetle muhtemeldir. Hıristiyan nüfusun inanç açısın­dan değişmesi. XVI. yüzyılda Portekizli
misyonerierin yerel kiliseyi Latinleştirmeve Katolikleştirme teşebbüsleri sonucu
vuku bulmuştur. 1662'de hıristiyanlarınçoğu Roma yetkisini kabul etmiştir: kiliseleri Syro- Malabar adıyla bilinmektedir.
Roma yetkisini kabul etmeyen az bir nüfus 1665'te Süryani- Ya'kübiler denilen
cemaati oluşturmuştur. Ya'kübiler Batı
Süryani dilini ve Antakya tarzı ayinleri kabul etmişlerdir. XVIII. yüzyılın sonlarınadoğru bazı hıristiyanlar da Anglikan kilisesinin etkisiyle Protestaniiğı seçmiş­lerdir ki bu kilise bugün Mar Thomasçılar
adıyla anılmaktadır. Daha yakın bir bölünme ise 1930'1arda ortaya çıkmış ve bir
grup Ya'kübi'nin Roma ile yeniden birleş­mesi sonucunda Suryani-Malankara kilisesi olarak bilinen cemaat meydana gelmiştir.

Hindistan'a dışarıdan giren bir başka
din Zerdüştilik'tir. Parsi denilen Zerdüş­tiler'in buraya ne zaman geldiği kesin olarak bilinmemektedir: bununla beraberilk grupların VIII. yüzyıl başlarında İslam
ordularının önünden kaçanlardan oluş­tuğu düşünülmektedir. XIX. yüzyılda Batı eğitimi alarak Hindistan'ın bağımsızlık
mücadelesinde önemli rol oynayan Parsiler'in bugünkü nüfusu 150.000 civarın­
dadır ve çoğu Bombay'da yaşamaktadır(bk. ZERDÜŞTİLİK).

bad, Tane. Alibag, Poona. Parur. Ernakulan ve Cochin'dir.
BİBLİYOGRAFYA:

G. Parrinder, World Religions, New York
1983, s. 192-303; K. Ballhatchet, "Christianity",
Cambridge Encyclopedia of lndia, New York
1989, s. 358-360; B. Behari. Su{is, Mystics andYogis o{ lndia, Bombay 1991, s. 221, 222; J. H.
Lord, "Bene lsrael", ERE, ll, 469-474; D. Menant. "Parsis", a.e., IX, 642; A. J . Maclean,"Syrian Christians" , a.e., XII, 178-180; W. J.
Fischel, "India", EJd., VIII, 1350; L. O. G6mez,"Buddhism in lndia", ER, ll, 380, 381; S. C.
Neill. "Christianity in Asia", a.e., lll, 422, 423;
A. Hiltebeitel, "Hinduism". a.e., VI, 336-360;
F. R. M .. "India, Religions", EBr. 2 : Macropedia,
XXI, 12, 13.

li.! KüRŞAT DEMİRCi

VI. HİNDİSTAN'DA
İSLAM ARAŞTIRMALARI

Hindistan, İslam araştırmalarına gerek
nicelik gerekse nitelik bakımından büyük
katkıda bulunmuştur. Bölgede XIX. yüzyıla gelinceye kadar İslam eğitimi ve araş­tırmaları sahasındaki ihtiyaç köklü bir geleneğe sahip olan medreseler yoluyla karşılanmaktaydı. Kendi içerisinde bazı değişimler yaşayarak günümüze kadar devam eden Hint medreselerinin gelişimin­de, Moğol istilası sebebiyle ülkelerinden
kaçıp buraya yerleşen Orta Asyalı İslam
alimlerinin büyük payı vardır. İngilizler'in .
bölgeye hakim olmaya başlamasıyla (XVIII.
yüzyıl) Batı tipi bazı eğitim müesseseleri
kuru lmuş ve bunlar zamanla medreseeğitiminin karşısında bir alternatif teşkil
etmiştir. Ancak özellikle 1857 ayaklanması sonrasında alt kıtanın hakimiyetini fiilen ellerine geçiren İngilizler'in çeşitli
alanlarda uygulamaya koydukları tedbirler. müslümanların medrese eğitimine
yeniden ağırlık vermelerine yol açmıştır.
Alt kıtadaki geleneksel İslam eğitimi veİslamiyet dışında Hindistan'daki yaban-araştırmalarına çok önemli katkılar sağ­cı dinlerin sonuncusu Yahudilik'tir. Kendi
efsaneleri ilk gelişlerini Hz. Süleyman'abağlar: ilim adamları ise bunun miladi70
civarında ikinci sürgünden (diaspora) sonra gerçekleştiği kanaatindedir. Yahudi
tüccarlar V. yüzyıldan itibaren gelmeyebaşlamışlardır. Kahire genizasında (sinagog ardiyesi) ele geçen belgeler. X ve XII.
yüzyıllar arasında Hindistan'da bulunan
yahudi tüccarlardan bahseder. Hindistan'da yaşayan yahudiler kendi içlerindeçeşitli koliara ayrılmışlardır. Bunların enönemlisi Beni İsrail adını alan cemaattir:diğer iki grup Cochin ve BağdMI adlarıy­
la bilinmektedir. Sayıları 15.000 civarın­da olan yahudilerin temel yerleşim merkezleri Bomtıay, Delhi, Kalküta. Ahmeda-

layan ve etkileri günümüze kadar devam
eden iki önemli eğitim kurumu Rahimiyye Medresesi ile DarüluiGm-i Firengi Mahal' dir. 1660yılında Delhi'de kurulan Rahimiyye Medresesi, Şah Veliyyullah edDihlevi'nin babası Şah Abdürrahim'in idaresinde büyük gelişme göstermiş ve XIX.
yüzyılın sonlarına kadar ilim ve araştırma
merkezi olarak önemini korumuştur. Şah
Veliyyullah ve oğulları Abdülaziz. Refiuddin, Abdülkadir ile torunları dahil pek çoktanınmış alim buradan yetişmiştir. Leknev'de 1693 yılında kurulan DarüluiGm-i
Firengi Mahal'in en büyük özelliği ise Molla Nizameddin tarafından düzenlenen
müfredatı (ders-i Nizami) başarı ile uygulamasıdır. Bu müfredat sonraki medre-