សក្ខិ ា បទព្រះរុ ទធធម៌ចព្រធម៌ចព្រ ជាពាក្យសំស្កសរឹតប្រែថា់ជាៃិចចរទ ះប្ដលមាៃចលនាវលវងិ់«ក្ងនៃររះធម៌» ។ ដូ ចគ្នាៃឹងក្ង់់ក្ងនៃររះធម៌ជាៃិមតតិ រូែនៃររះរុ ធឱវា ប្ដលទចះប្តែៃតផ្សរវផ្ាយទៅររែ់ ិស ី ៃិងមៃមាៃិីែញ្ច ែ់។ ក ំទ ំង់ ជាតំណាងឲ្យផ្លវដ៏រែនរទ ំងររ ំែនៃររះរុររ ំែនៃក្ងសាិគ ធ សនា (អដឋងក្ីីូំ ៃ់ែផ្ំ ុ តក្ាុងកររែតែតតមរគ) ប្ដលជាផ្លូវដ៏សខា។
ផ្លូវដ៏រែនរទ ំងររ ំែទនាះិិីសំទៅទៅទលើ ទសចក្តយល់ទីវ (សមាាើញរតូវ (សមាា ិ ដឋ)ិ ទសចក្តរតី ះរិ ះរតូិវសងរែប) សមតរតូិ
ី វ (សមាាវាចា) ករងាររតូវ (សមាាក្មាៃៈត ) ករចញ្ចិ ឹ មជវី តរតូ(សមាាអាជវី ៈ) កររាយាមរតូវ (សមាាវាយាមៈ) ករភ្ញាក្់រឭក្រតូវ (សមាាសត)ិ

ៃិងករត ំងចតតិ ខាាែ់រតូវ (សមាាសមាធ)ិ ។ ទៅក្ាុងសម័យែុ រាណ មុ ៃទរលមាៃករក្សាងររះរុ ែៃិងររះរុ រធ ូែធ ដមាិ
សរណវតថុជា ី ទគ្នររែូ ជា។ធម៌ចរក្ទៃះ ទរចាត់ ុក្ជា់
រតូវរៃទរទៅសម័យែចចុែបៃា ក្ងនៃររះធម៌ទរែជាអៃត
រជាតិ ជាៃិមតតធ សនា។ើិ រូែ ូទៅនៃររះរុ សាCopyright © 1986, 2016, BUKKYO DENDO KYOKAIសិទ�ិេបាះពុ មផ� ្សោយរបស់ សមាគមផ្សោយ្រពះពុ ទស� សនា្រគប់ភាគទ ំងអស់កុ ងេសៀវេភេនះអចចម�ងយកេចញបាន�េដយេសរ ី ្រគាន់ ែតសូ មេមត� ប�� ក់ ថា ដក្រសង់ េចញពីBUKKYO DENDO KYOKAI េហយសូ មេមត�េផ�េសចក�ីចម�ងំេនាះមួ យច្បោប់មកេយងខ�ុ។សូ មអរគុ ណមូ លនិធិជេំ រឿន្រពះពុ ទស� សនា

BUKKYO DENDO KYOKAI(Society for the Promotion of Buddhism)
3-14, 4-chome, Shiba
Minato-ku, Tokyo, Japan, 108-0014
Phone: (03) 3455-5851
Fax: (03) 3798-2758
E-mail:bdk@bdk.or.jp http://www.bdk.or.jp

Third Printing, 2016េបាះពុ មេ� ដយ

Kosaido Co., LtdTokyo, Japanររះររជាាញាណរែស់ ររះរុ ធ ធំទធង ទរែៀែរៃៃឹងមហាសមុ រ ។ ររះ ័យ រែស់ ររះអងគ ទពារទរញទៅទោយទសចក្តីក្រុ ណាអាណិតអាសូ រ។ររះរុទើ ញទធ គ្នា ៃ រូ ែ រាង ទ ។ ប្តររះ អងគ រ ង់ ែ ទញ្ច ញ ឲ្យើ ងក្ាុងសភ្ញរលអឥ តទខាចះ

ទើ យដឹ ក្ នា ំទយើ ងទ ំង័ ទរញទៅទោយករទររសរែណី។អស់ គ្នា ទោយររះ យទសៀវទៅទៃះមាៃតនមលណាស់ ទរពាះមាៃសារៈសំខាៃ់នៃរុ ទទធវា ទៅក្ាុងទនាះ។ រុ ទទធវា ទ ំងទនាះ រតូវរៃក្ត់រត
ុក្ជារមពីរជាង ៥០០០ ក្ាល ទើ យផ្តល់ជាែៃតែនាាែ់មក្ដល់ ទយងរាល់
គ្នា ក្ាុងរយៈជាង ២៥០០ ឆ្ា ំមក្ទើើ យ ទោយ

ឆ្លង កត់ ត មរដឋសី មា ៃិ ងររ ំងជាតិ រៃធជា ទរចើ ៃ នៃរិ ភរ-ទោក្ទៃះ។ំ ក្ាុងទសៀវទៅទៃះ ែងាា ញឲ្យទរុ ធវា ចាសរមា ងសភ្ញររិតនៃជីវតៃិ ិ ងចិតតរែស់មៃុ សសទោក្។ើ ញៃូ វរុ វាធ ចាទ ំងទៃះ ទក្់ ងជាែនាាល់ ៃឹងមៃុ សសទោក្ទយើងទៃះ។

ធមមបទ
ទសចក្តីសអែ់ មិៃអាចែញ្ច ែ់ទសចក្តីសអែ់រៃជាោច់ខាត។

មាៃប្តទសចក្តីរសឡាញ់ ទទៃះជាចាែ់រីែុ រាណ ។ប្ដលអាចែញ្ច ែ់ទសចក្តីសអែ់រៃ។-ធមាែ(៥)-មៃុ សសឆ្រួតប្ដលរតថាខលិួ ៃឆ្រួត ជាែណិឌ ត។ មៃុ សសឆ្រួត

ប្ដលរិតថាខលួៃជាែណិឌ តរិតជាមៃុ សសឆ្រួត។-ធមាែ(៦៣)-ទរអាចឈ្ាះសរតូវរាែ់ពាៃ់នាក្់ ក្ាុងោៃរែយុ រាធ ែ់ពាៃ់

ក្ប្ៃលង។ ប្តៃរណាអាចជមាះខលួៃឯងរៃ ជាជ័យជមាះរែទសើរែំផ្ុត។រស់ ប្តមួ យនងៃ ទ-ធមាែើ យរៃយល់ ទសចក្តរី ិ តែំផ្ុត រែទសើរ

ជាជាងរស់ មួ យ រយឆ្ា ំ ទទនាះ។(១០៣)-

ើ យមិ ៃរៃយល់ ទសចក្តីរិ តែំផ្ុ ត-ធមាែ(១១៥)-ទក្តមក្ជាមៃុសស ជាកររក្។ កររស់ទៅក្ាុងសភ្ញរជាើមៃុ សស ជាកររក្។ រៃសាតែ់ឮទសចក្តីរិតែំផ្ុត ជាកររក្។រៃទមើលទើ ញររះរុ ធ ជាកររក្។-ធមាែ(១៨២)-

ក្ុ រំ ែររឹតតអទំ រើរែ ចូ រសាែទរពាះែណុ ត ះអំទរើលអ ចូ រទធវើចតត។ធ ទៃះរឺ ឱវា រែស់ររះរុ ។ធិ ឲ្យរៃែរសុិ-ធមាែកលណាទសចក្តសាី ល ែ់មក្ដល់ ទ(១៨៣)-ើ យ ក្ូ ៃក្៏ទោយ ឪរុ ក្ក្៏ ទោយ សាច់ ញា តិ ក្៏ ទោយ មិ ៃអាចជួ យ ឲ្យរួ ច ផ្ុ ត រី ករសាលែ់ទៃះរៃទ ។-ធមាែ(២៨៨)-

បញ្ជី រ ឿងព្រះរុ ទធចំររូ ទី ១: ររះរុ សធ ក្យមុ ៃី ...................................
I. រុ ែធ បវតតិ ........................................................

22II. ឱវា ចុ ងទរកយរែស់ ររះរុ ធ .........................

17

ចំររ
ូ ទី ២: ររះរុ អធ ៃៃត ៃិងរែទសើរែំផ្ុត .............

25I. ទសចក្តីអាសូ រៃិងរររែស់ ររះរុ ធ ...................

25ៃិងរទែៀែទរសាចរសង់រែស់ររះអងគ ...............

31II. ករសទស្កងាគះរែស់ ររះរុ ធIII. ររះរុ អធ មតៈ ................................................

38

ចំររ
ូ ទី ៣: រ ង់រទយ ៃិងលក្ខណៈររះរុ ធ ..........

42I. រ ង់រទយែីក្ាុងអងគកយររះរុ ធ ...................

42III. រុ ណធម៌រែស់ររះរុ ធ ...................................

54II. ករែទញ្ច ញឲ្យទើ ញនៃររះរុ ធ .....................

48

ព្រះធម៌
ចំររូ ទី ១: ករទក្់ ងទតុ ៃិងផ្ល .....................

II. ករទក្់ ងរវាងទតុ ៃិងផ្ល ........................

64

I. ទសចក្តីរិតនងលងូ រែួា ៃរែករ .............................

64

III. ករទក្់ ងគ្នារវាងទ70តុ ទផ្សងៗ ......................

ចំររូ ទី ២: រ ឹ សតីអំរីវញ្ជិ ា ណប្តមួ យរត់ៃិងសភ្ញររិតនៃវតថុធាតុ ................................

I. ភ្ញរមៃឋ
ិតទងរ ៃិងភ្ញរឥតសារជាតិ .............
ិII. រ ឹសតីអំរីវញ្ជិ ា ណប្តមួ យរត់ ..........................

III. ភ្ញររិតនៃវតថុជាតិ ..........................................

IV. ផ្លូវក្ណាត ល ...................................................
ចំររូ ទី ៣: សភ្ញរររះរុ ធ6876
76
80
85
92

I. ចិតតែរសុ
ធ .....................................................
ិ105

II. សភ្ញរររះរុ ធ ...............................................

115

III. ភ្ញរររះរុ ៃធ ិ ងភ្ញរជាអៃតត .........................

121ចំររូ ទី ៤:តណាា ...................................................

129

I. មៃាិលទៅាងនៃចតត
ិ..................................

129

II. សភ្ញរមៃុ សសទោក្ .....................................

140

III. ជីវតមៃុ
សសទោក្ .........................................
ិ143

IV. ទសចក្តីរិតនៃជីវតមៃុ
សសទោក្
ិ...................

152ចំររូ ទី ៥: ករទរសាចរសង់រែស់ ររះរុ ធ ...............

162

II. ប្ដៃដែរធ ែស់ ររះរុ អធ មិោ ..................
ី រសុិ

174

I. ទសចក្តីររថាារែស់ ររះរុ អធ មិោ ..................

162វត្តព្បត្ិបត្តិព្រះរុ ទធសាសនាចំររូ ទី ១: វធធ .............................
ិ ីទធវើឲ្យរៃែរសុ
ិ

180

I. វធធ ..................................
ិ ទធវី ើឲ្យចតតិ រៃែរសុិ

180

III. ទសចក្តី ូ នាាៃតមទរឿងទររងរែឌិត .................

211

ចំររ
ូ ទី ២: វធឲ្យរៃសទរមច
....................
ិ ីរែតែតតិិ

235

II. រទែៀែរែររឹតតល អ .............................................

I. ករប្សវងរក្ទសចក្តីរិត ...................................

II. វធិ ីរែតិែតតិ ......................................................

192

235
256

III. ផ្លូវនៃជទំ ៃឿ .....................................................

IV. រុ ឱធ វា........................................................

277
288

ភាត្ ភារនៃរុ ទធសាសៃិរ
ចំររូ ទី ១: ក្រណីយក្ចចធ សៃិក្ ...............
ិ នៃរុ សា

304

I. អាក្ែួ ស .........................................................

304

II. អាក្ជាររ312

សថ ................................................

III. រទែៀែរស់ ទៅទោយរតឹមរតង់ ..........................

ចំររូ ទី២: ក្សាងប្ដៃដីររះរុ ធ ...........................
I. ភ្ញរសុ ខដុ មនៃសរមៃ៍រុ សាធ សៃិក្ ..........

II. ប្ដៃដរី រះរុ ធ ................................................

330
350
350
361

III. អាក្រ រ ង់ប្ដៃដីររះរុ ធ ................................

368

រែភរដក្រសង់ែញ្ជា ក្់ ........................................

377

រសចរតី បន្ៃែម
I. រែវតតិសទងខែនៃររះរុ សាធ សនា .....................

392

ំ ៃ់ទរកយៗ .........................................
មក្ជនា406

III. រែវតតិទសៀវទៅ “សក្ខិ ា បទព្រះរុ ទធ” ..............

411

ំ ័រ .....................................................
IV. តរាង រ

415

V. អក្ខរាៃុ រក្មនៃពាក្យសំស្កសរឹត ...........................

424

មូ លៃិធិជទំ រឿៃររះរុ សាធ សនា ......................

433

II. រទែៀែែញ្ាូ ៃររះរុ សាធ សនាជាែៃតៗ