HİNDİSTAN

Ülkenin gelir kaynaklarından biri de turizmdir. Yılda yaklaşık2 milyon kadar turist Hindistan'ı ziyaret eder. Bunların %BO'den çoğunu İngilizler. geri kalanını dadiğer ülkelerin vatandaşları. özellikle deAmerikalılar. Almanlar. Fransızlar ve Japonlar oluşturur. En fazla ziyaret edilen
yerlerin başında, ünlü Babürlü eserlerinin yer aldığı ülkenin kuzeyindeki Agrave Delhi gibi şehirlerle Orta ve Güney Hindistan'daki bazı yöreler gelmektedir.
BİBLİYOGRAFYA :The Handbook of India, New Delhi 1958; W.
B. Cornish. Asia, Foxton 1972, s. 97-118; The
Gazetteer of lndia, lndian Union, Land andPeople, Faridabad 1973, I, tür.yer.; l ndia (ed. S.
lsra·eı- B. Grewa l). Singapare 1985; Abdurrahman Hamlde. Cogra{iyyetüiısya, Beyrut 1408/
1988, s. 480-576; The Cambridge Encyclopedia o{India (ed. F Robinson). Cambridge 1989,
s. 11-65; Quid 1991 (ed. R. Laffont). Paris 1990,
s. 989-995; Census o{India 1991, New Delhi
1991; B. H. Farmer. "India, Physical and Social
Geography", The Far East and Australasia
1993, London 1993, s. 275 -276; Sanjaya Baru.
"Economy", a.e., s. 286-293; "Indian Muslims:
Spatial Distribution and Demographic Features", The Muslim World League Journal, IX/4,
Makka h 1982, s. 20-24; Ramashray Ray. "India
in 1993. The Struggles of Economic Reform",
As ian Survey, XXXIV /2, California 1994; J.
Sion, "L'Inde", Geographie universelle, Paris
1929, IX, 35-386; T. W. Arnold - M. Mujeeb,"Hindistan", İA, V/1, s. 518-519; EBr., XXI, 121; ABr; XV, 291 -299; S. Maqbul Ahmad,"Hind-The Geography of India Accord ing to
the Mediaeval Muslim Geographers", EJ2 (İng.).
lll, 404-409; A. C. Mayer, "Hind-Ethnography", a.e.,lll , 409 -412.

!il SıRRI ERİNÇ
Il. ORTAÇAG MÜSLÜMANCOGRAFYACILARINA GÖRE
HİNDİSTAN

Farsça "Hint ülkesi" anlamına gelen
Hindistan (HindOsitan) ismi, Eskiçağ'da Kuzey Hindistan'da oturan Ariler'in yerleş­tiği alanı ifade eder. Eski Farsça'da HindG
kelimesi, Ariler'in kenarında oturduğu büyük nehrin Sanskritçe'deki "nehir, ırmak"
anlamını taşıyan adı SindhG'dan (Gr. Indos> Lat. Indus) gelmektedir. Grekçe ve
Latince ile çeşitli Batı dillerinde görülen
sindon (sık dokunmuş ince pamuk! u kumaş, muslin) kelimesi de "Hint kumaşı ,Doğu menşeli kumaş" anlamındadır (Piggot, s. 155). Pers İmparatorluğu'nun indus nehrine kıyısı olan en doğudaki topraklarına da Hinduş Satraplığı deniliyordu. İlk Arap coğrafyacıları. muhtemelen
Persler'e uyarak Hindistan'ı Hind ve Sindadlarıyla ikiye ayırmışlardı. Bugün Hindistan'a bu ülkenin dillerinde eskiden Sans-

kritçe'de de olduğu gibi Bha rat Varşa denilmektedir.
A) Coğrafya ve Topografya. Harizmi,
idriSı ve Hamdullah el-Müstevfi gibi müs-

rengini kaybettiğini, tavus kuşunun dayine Batı Asya'ya götürüldüğünde yavrularının küçüldüğünü ve asıl güzelliklerinin
yok olduğunu söylemektedir ( Mürücü '?-lüman coğrafyacı ve haritacıları Hindis-?eheb, II, 438).

tan'ı Batlamyus sistemine göre yedi iklim-

Birçok Hindistan dağı müslüman coğ­den birinci ile üçüneünün arasına. Mes'Gdl ve BirGol gibi bazıları da eski İransistemine göre ikinci "kişver"e yerleştirir­
ler. Birçok Arap coğrafyacı ve seyyahınınbölge sınırlarını, Maharac Krallığı'nın hüküm sürdüğü Sumatra'yı içine alacak şe­
kilde Güneydoğu Asya'ya kadar genişiet­tikleri görülür. Bunun sebebi, Hint kültürünün yayıldığı veya etkisinin görüldüğü
yerlerin tamamını Hindistan saymaları­
dır. Mesela AJJ.bdrü'ş-Şin ve'l-Hind adlı
kitapta Hindistan Çin'in iki katı olarak
tasvir edilmiştir (Akhbar al-Şin, s. 56)
Buna karşılık ljududü'I-'fılem'in adı bilinmeyen müellifi Hindistan'ın doğusun­da Çin ve Tibet. güneyinde Büyük Deniz(Hint Okyanusu). batısında Mihran nehri(İndus). kuzeyinde de Şeknan ülkesininbulunduğunu ve Tibet'e mücavir olduğu­nu belirtmiştir (s. 122). Esere göre Sind'insınırlarını doğuda Mihran nehri, güneyde
Büyük Deniz. batıda Kirman toprakları vekuzeyde Horasan'a (Doğu iran ve Kuzey
Afganistan) bitişik çöl teşkil eder.

rafyacıları tarafından söz konusu edilmiş­Hindistan'ın coğrafi konumu hakkındageniş kapsamlı bilgi veren ilk müellif Bl-

rGnl'dir. Ona göre bu ülke "kuzey kıtası"­nın (Asya) Büyük Deniz' e sınırı olan bölümüdür ve üç tarafından (kuzey, batı, do- .
ğu) Çin'den Avrupa'ya kadar uzanan yüksek dağlarla çevrili bir ovadır: dağların güney yamaçlarından çıkan ırmaklar Hint
ovalarına doğru akar. Ayrıca BlrCınl Hindistan'ın eski zamanlarda deniz olduğu ­nu kabul eder ve bunu ırmak boylarında­ki taşların aldığı şekillerden gözlemleyerek çıkardığını söyler. Taşlar dağlara yakın bölgelerde iri ve yuvarlak olduğu halde dağlık bölgeden uzaklaştıkça giderek
küçülmekte ve nihayet nehir ağızlarında
kuma dönüşmektedir ( Taf:ı~i~u ma li'lHind, I, 198). BlrGni, Kathiavar (Gucerat)
halkının mevsimleri yağmur! u mevsim.
kış ve yaz şeklinde üçe ayırdığını kaydeder ki bu ayırım Hindistan'da bugün dahiyaygındır. Keşmir ve Doab bölgesi iklimlerini ayrıntılı biçimde anlatan BirGol buralarda yağmurların pekyoğun olduğun­dan söz eder (a.g.e., I. 211-212 , 357).
Hindistan yağmurları Arap seyyahlarınınözellikle dikkatini çekmiştir. Bunlar Hint
toprağını da övülmeye değer bulmuşlar­dır. Mes'Gdl portakal ve greyfurtun Batı
Asya'da dikildiğinde tadını ve turuncu

tir. İdrlsl Himalayalar'ı "arsenik ve sülfür
dağları" diye adlandırır. Onun neden böyle bir isim verdiğini anlamak mümkündür: çünkü eserini Hindistan'ı görmeden
Sicilya'dayazmıştı ve bilgileri Batlamyus'a
dayanıyordu. Nitekim birtakım dağlarınadlarını da Grek telaffuzuna yakın kullandığı görülür: mesela Vindiya sıradağları ­na Undiran (Gr. Ouindion) demesi gibi (Ind ia and the Neighbouring Territories, s.
54-72). BlrCınl'ye göre ise Himavaota (Himalayalar) Hindistan 'ın kuzey sınırını oluş­turur ve ortasında da karlı Keşmir sırada­ğı uzanır ( Taf:ı~i~u ma li'l-Hind, I, 250). BlrGni, muhtemelen bir seyyaha dayanarak Tibet yakınlarındaki bir dağdan bakıldığında gözlemlenebilen ilginç bir olguyu anlatır ve Bhoteşar ile bu dağın en yüksek zirvesi arasındaki mesafenin 20 fersah (yaklaşık 120 km.) kadar olduğunu, bu
noktadan Hindistan'ın sis altında kara bir
düzlük şeklinde, Tibet ile Çin'in ise kızıl
göründüğünü söyler. Bu zirveden Tibet
ile Çin'e inişin 1 fersahtan az olduğunu
kaydeder (a.g.e., I, 201-202). ljududü'I'fılem'in müellifi Orta Hindistan sıradağ­larını. Hindistan'ın batı sahilinden başla­yıp doğuya yönelen ve dıştaki Himalayalar'la Karakorum. Pamir veAmuderya'nın kuzeyinden geçen sıradağı, içteki Himalayalar'ın Keşmir'in kuzeyinde Hindukuş dağlarıyla birleşen kısmını oluşturan

iki ana kol şeklinde tarif eder (s. 196). Bu
müellifler Hindistan'ın birçok nehrini deayrıntılarıyla tanıtmışlardır: ancak ayrın­tılar genelde İ nd us ve ona dökülen küçükırmaklarla ilgilidir. Ganj ve Vamuna nehirleri de biliniyor ve Ganj HindGlar'ın kendilerini kurban ettikleri mukaddes nehir
olarak tanınıyordu.
Hindistan Basra körfezinden Çin'e uzanan deniz yolunda bulunur. Bundan dolayı Arap gemileri düzenli olarak Hint !imanlarına uğrarlardı. IX-X. yüzyıl kaynaklarında zikredilen en önemli limanlar arasında çoğu batı sahillerinde olmak üzere
Deybül, Kenbaye (Cambay), BerGc 1 BerGs(Broach), Tana (Thana). SayınCır (Chaul), Maharaştra, Kullam Mulay (Quilon) ve Kerala başta yer almaktadır. Bazan gemiler
Maskat'tan (Muskat) doğrudan Kullam
Mulay'a gelir, daha sonra rüzgarın yardı-

73

HiNDiSTAN
mıyla bir ayda Arap denizini geçerierdi

coğrafyacı ve seyyahları eserlerinde bu( A khbarai-Şln, s. 38) Güneydoğu sahilin-

krallıkları anlatmışlardır ; ancak verdikle-

de bulunan BullYn de (muhtemelen bugünkü Negapatam = Nagapattinam)önemli bir limandı ; gemiler burada demir atar ve iki üç ay kendilerini Çin'e veya Bengal körfezinin kuzeyine götürecek
rüzgarları beklerlerdi (a.g.e., s. 22) . Koromandel kıyıs ı geçiş noktası olarak bilinirdi. İslam müellifleri, Arap deniziyle Bengal körfezi ndeki Andaman ve Nikobar gibi adaları da çeşitli özellikleriyle an l atır­lar ve bunlardan Maldiv adalarında(ed-Di­
becat) hüküm süren bir kraliçenin ülkesinde para birimi olarak bir tür deniz kabuğunun kullanıldığını söylerler.

ri bilgilerin kaynağı kesin olarak belli değildir. Araplar açısından en önemli krallık, başşehri Mankir olan Raştraküta (Balharil) idi. Bu devletAraplar'ı koruduğu için
Araplar'ın dostu olarak tanımlanıyordu.
Gürjara- Pratlharas (ei-Curz ei-Kinnevc)
Krallığı ise Araplar' ın düşmanı diye anıl­makta ve bu durum muhtemelen onların Sind Arap hükümdarlarıyla savaş halinde olduklarını göstermektedir. Diğer
kuzey devletleri arasında, başşehri Pencap'taki Siyalküt'un birkaç mil kuzeyindebulunan Takka-desa (Taka). küçük bir kale-şehir devleti olan Champa (Cabe) ve
Asam 'da Kuzeydoğu Kamarupa Krallığı
(KamrQn 1 KamrQb) vardır. Ancak toprakları Raştrakuta ve Gurgarahlar'ınkiyle birleşen Bengal Palas Krallığı güçlü bir krallık olarak tanıtılmaktadır. Keşmir vadisi
Ortaçağ seyyahlarının uğrak yeri olmamasına rağmen bazı kaynaklarda Keşmir
ve ona bağlı olan topraklar iç ve dış Keş­mir veya aşağı ve yukarı Keşmir olarak
gösterilmiştir. Güney Hindistan'dan ise
Pandyas, Ceras (Saylaman) ve Pallavas (KarQtl) gibi birkaç hükümdarın adı verilmiş­t ir. Bu arada Ursfin'e de hükmetmiş Rabiya (Rani ?) adlı bir kraliçeden de bahsedilmektedir ki onun devleti muhtemelen
Mandam yarımadasında veya Cochin'dedir. Bu dönemde Hindistan'da yaşayan
Araplar hakkında gen i ş bir literatür ortaya konmuştur. Ancak günümüzdeki eski
Hindistan tarihçileri bu malzemeden yeterince faydalanmamışlardır.

İbn Hurdazbih'ten İbn Battüta'ya kadar
birçok Arap coğrafyacı ve seyyah ı Hindistan'a (Hint ve Si nd) ait çeşitli şehir ve kasabalardan bahsetmiştir. Bunların en önemlileri şöylece sıralanabilir: Mansüre (eskiBrahmanabad, Sind'deki Arap hükümdarlarının başşehri), Nlrün (Pakistan'daki
Haydarabad). Mültan (Multan). Lehfıvür(Lahore) . Addhistan (Sri nagar. Keşmir). Raşt­rakutas'ın başşehri Kannevc 1 Kinnevc(Kanauj), Nehrevale (Patan). Tencaur (Tanjore). meşhur bir Hint mabedinin bulunduğu Sumenat (Somnath). önemli bir rasathanenin bulunduğu Üzeyn (Ujjain),Hi nd u haccının önemli şehri Benares (Varanasi) ve Dihll (Del hi) . Bazı müellifler yollar hakkında da bilgi vermişler ve üzerinde bunları gösterdikleri haritalar çizmiş­lerdir. İstahrl. İbn Havkal ve Makdisl Sind'i
tasvir eder. Belh coğrafya ekolüne mensup olan İstahrl ve İbn Havkal yolları gösteren haritalar çizmişlerdir. Blrünl de Hindistan yol sistemini ortaya koyan güzel
bir harita vermiştir.
Bu döneme ait Arapça kaynaklar, özellikle taşıdıkları ticari değeri göz önünde
tutarak Hindistan'da yetişen bitki ve hayvanlardan geniş ölçüde bahsetmişlerdir.
Bunlar arasında öd ağacı ve çeşitli buhur
bitkileri, kara biber. karanfil. zencefil vekakule gibi baharat türleri, abanoz ve tikağacı gibi ahşabı kullanılan kıymetli ağaç­lar, gergedan, fil, misk kedisi ve m isk geyiği gibi boynuzundan, dişinden ve diğer
özelliklerinden faydalanılan hayvanlar büyük yer tutar.
B) Siyasi Ta rih. Hindistan, Gupta İ mpa­
ratorluğu'nun (320-480) çökmesinden
sonra kısmen , Kuzey Hindistan'da hüküm
süren Puşpabhuti hanedanının ünlü hükümdarı Harşa' nın ölümünden (64 7) sonra ise tamamen siyasi birliğini kaybetmiş
ve değişik bölgelerinde hüküm süren birçok küçük hanedan ortaya çıkmıştır. Arap

74

nizlerin özellikleri hakkında önemli birer
kaynaktır. Ortaçağ Arap denizci seyyahlarının en büyüğü, Vasco de Gama'yı DoğuAfrika'dan Calicut'a götüren Şehabeddinİbn Macid'dir ve eserleri arasında yer alan
Kitdbü'1-Fevfı'id ii uşu1i 'ilmi'I-ba]].rve'1-Jiavd'id bu açıdan büyük bir değere
sahiptir. Bu devrin ikinci önemli denizci
seyyahı da Minhfıcü '1-ffı]].ir ii 'i1mi'1ba]].ri'z-zd]].ir'in müellifi Süleyman elMehrl'dir.
C) Dini inançlar. Araplar, İslamiyet'inortaya çıkışından itibaren sathl de olsa
Hint içtimal ve dini hayatı hakkında bilgisahibi idiler. Ancak bu husustaki ilk sistematik çalışma, 800 yı llarında AbbEısi
Veziri Yahya b. Halid el-Bermekl'nin gönderdiği bir kişi tarafından yapılmıştır.
Kimliği bilinmeyen bu görevli, Hint inançları ve dini uygulamalarına dair topladığı
bilgileri bir rapor haline getirmiş ve dahasonra bu rapordan birçok Arap ve Fars
müellifi istifade etmiştir. O sıralarda, 1000
yıldan uzun bir süredir Hint hayat ve düşüncesine hakim olan Budizm bir düşüş
sürecine girmişti ve Hindistan, filozof
Shankaracharya'nın (ö. 788[?1) düşünce­Fazlullah el-Ömer!' nin Mesd1ikü '1-ebşdr

lerinin etkisiyle bir reform hareketi yaşı­yordu. Yahya b. Halid'in elçisi muhtemelen İsmaill idi ve Hint inançları ile dini uygulamalarını kendi bakış açısından değer­lendirmişti. Onun hazırladığı rapora göre
Hindistan'da doksan dokuz çeşit inançsistemi vardı ve bunlar kırk dört grupta
toplanıyordu. Ayrıca halkı bir yaratıcıya
inananlar, yaratıcının varlığını kabul edip
peygamber gönderdiğine İnanmayanlar,
yaratıcıya da peygamberlere de İnanma­
yanlar, her şeyi inkar edip ancak ceza ve
mükafatın hak olduğuna inananlar -ki
bunlar Budist zahidi olan şamanlardı­şeklinde dörde ayırmak mümkündür
(Mervezl, s. 40-41 ). Bir kısmı da ceza ve
mükafatın mutlu veya mutsuz bir yeniden doğuştan ibaret olduğuna, cennet
ve cehennemin ebedl olmayıp insanlarınarnelleriyle orantılı biçimde buralarda ka-

ii memd1iki'1-emşdr, Abdullah Muham-lacaklarına inanmışlardır.

med b. Ömer el-Mekkl'nin (Hacı Deblr) Z:aferü'1-vd1ih bi-Mu?:affer ve dlih, Muhyiddin Abdülkadir el-Ayderus'un XVI ve
XVI I. yüzyıl olay ve biyografileriyle ilgili
en-Nurü's-sdfir 'an a]].bdri'1-Jiarni'1'dşir, Hasan b. Ali b. Şedkam'ınZehrü'r­
riydz ve zü1d1ü'1-}].ıyfız ve Sehavl'nin
eçl-l)av'ü'1-1dmi' adlı eserlerinde Hindist an hakkında bilgi vardır. XV ve XVI. yüzyıllardaki Arap denizcileri de sahil şehir­leri, karaların denizden görünüşü. sahiller, limanlar ve Hindistan'ı çevreleyen de-Brahmanlar yaratıcıya inanırlar ve aynı
zamanda Vasudeva 'yı (Bastiv) Tanrı'nın elçisi olarak kabul ederler. Mahad'eva'nın
takipçileri (Mahadavıya) olan Kapalika da(Kabaliya) bu kategoriye girer ki bunlar Şi­va (Şib) adlı bir meleğin kendilerinin peygamberi olduğunu kabul ederler. Mahadeva, mensupianna Şibling (Şivlinga) olarak adlandırılan , erkeğin tenasül uzvuna
benzer bir cisim yapmalarını ve dünyada
insan nesiinin devamını sağladığı için ona
tapmalarını emretmiştir. Mahakal adlıİbnü'l-Eslr e1-Kdmil'de Gazneli Mahmud ve seferlerinden bahseder. Muizzüddin (Şehabeddin) Muhammed Gür! üzerine de İbnü'l-Eslr, İbn Keslr, Ebü'l-Fidave İbn Haldun çeşitli bilgiler verirler. İbn
Battüta'nın bizzat şahit olduğu olaylar
Muhammed b. Tuğluk devri hakkındasağlam bir kaynak oluşturur. Bunlardanbaşka Kalkaşendl'nin Şub]].u '1-a'şd, İbnHiNDiSTAN
puta tapan Mahakaliya, suya tapan Jalabhaktiya ve ateşe tapan Agni- hotra (Aknhutriya) gibi dini gruplar da bu kategoride
yer alan topluluklar arasındadır. Buna karşılık ikinci kategoriyi yaratıcıya, mükafatve cezaya inandığı halde peygamberliği
inkar eden gruplar oluşturmaktadır.

Hintliler'in gelenek ve görenekieri üzerine ilginç gözlemler yapmış, onların yemeiçme ve giyinme alışkanlıkları. suç işleme­leri, adalet yöntemleri. aile münasebetleri vb. hakkında eserler kaleme almış­Blrünl'nin Hint inançları hakkında yukarıdaki bilgilerden daha geniş bir tahlil
sunduğu görülmektedir. Aydınların ve
avam tabakasının inançlarını birbirinden
ayıran Blrünl şöyle demektedir: "HindQIar Tanrı'nın tek olduğuna inanmaktadır.
O'nun başlangıcı ve sonu yoktur. istediğini yapar. her şeye kadirdir. her şeyi bilir. her şeye hayat veren O'dur. evreni yöneten ve koruyan da O'dur". Blrünl Hint
aydınlarının tanrıya lsvara (işfar) adınıverdiklerini. fakat soyut tanrı kavramı
avama sunulmak istendiğinde onların bunu anlayamayacağını düşündüklerini söyler ( Ta/;.kiku ma li'l-Hind, I, 31 ).

Harizml, Şüretü'l-'art [nşr. H. Mzik). Wien
1926---> [nşr. Fuat Sezgin). Frankfurt 1992; ibnü'l-Faklh, Mul]taşaru Kitabi'l-Büldan [nşr. deGoeje). Leiden 1885, s. 14;Ya'küb1, Tari/], 1, 93;
Mes'üdl, Mürücü '?·?eheb (Meynard). I, 162-163,
349; II, 438; istahrl, Nesalik (Abdülal). tür. yer.;ibn Havkai. Şüretü '1-'arz, tür. yer.; fjudüdü'l'atem (Minorsky). s. 82, 122, 196; Makdisl, A/:ı­senü't-tef!:asim, tür.yer.; Blrüni. Taf:ıf!:if!:u ma li'lHind: Alberuni's lndia [tre. E. Sachau), London
1910, I, 31, 197-198,201-202, 211-212,250,
357; Mervezi. Fuşülü f:ıaule'ş-Şin ue 't-Türk ue'lHind: Sharaf al-Zaman Tahir Maruazi on China, the Turks and lndia (tre ve nşr. V Minorsky).
London 1942 ---> (nşr. Fuat Sezgin) , Frankfurt
1993, s. 39 , 40-41; idr1s1, lndia and the f'leighbouring Territorfes (tre S. Maqbul Ahmad). Leiden 1960, s. 54-72; Akhbar al-Şin wa '1-Hind
in Arabic Classical Accounts of lndia (tre ve
nşr. S. Maqbul Ahmad), Calcutta 1989, s. 22,
38, 56; O. Spies. AnArab Account of lndia in
the 14'h Century, Aligarh 1941; S. M. Husayn
Nainar. Arab Geographers' Knowledge of Southern lndia, Madras 1942; S. Maqbul Ahmad,"al-Mas'udi on the Kings oflndia", Al-Mas'udi Commemoration Volume, Calcutta 1960, s.
97 -112; a.mlf., In do -Arab Relations, New Delhi 1978, s. 102-106, 115-119;S. Piggot, Prehistoric lndia, London 1961, s. 155; A. T. Olmstead, History of the Persian Empire, London
1970, s. 145; G. R. Tibbets. Arab f'lauigation in
the lndian Ocean Be{ore the Coming of thePortuguese, London 1971; K. M iller, Veltkarte
des Arabers Idrisi uom Jahre 1154, Stuttgart
1981; al-Khwarazmi: Map of the World (ed . S.
Raziz Ja 'fri). Dushanbe- Srinagar 1985; The History ofCartography (ed.J. B. Harley- D. Woodward), Chicago-London 1992, Il/1, s. 81, 94,
150,151,391.
fAlD) Kast Sistemi. Yahya b. Halid ei-Bermekl'nin gönderdiği memurun hazırladı­
ğı raporda ele alınan Hint sosyal hayatı­
na ait bir özellik de kast (sınıf) sistemidir.
Raporda yedi kast sayılmaktadır: Shakthariya (muhtemelen Chakravartis veya
Sakyaputras, Budistler); Brahmanlar (eiBerahime); Kshatriya (Kşatriyalar, Keşter);
Vaisiya (Vaisyalar. Beyş); Şüdra (Şudralar.
Şüder) . Bu beş ana kast dışında ayrıca
Dômbas (DGm) ve Candalas (Çendal) adlı
iki kast daha zikredilir ki bunlar kast dışı(outcasts) kategorisine mensuptur. Biruni kendi zamanındaki kastları daha iyi birşekilde anlatmıştır. Onun kaydettiğine
göre Hindülar bu kastları Berene (Varna,
renkler) ve nesep açısından Catek(doğum­Iar) diye adlandırırlar. Blrünl dört ana kastı tanıttıktan sonra. önemli bir fonksiyona sahip oldukları halde herhangi bir sı­
nıf içinde sayılmayan ve Enteze (Antyaja)
diye adlandırılan meslek erbabı grubundan bahseder. Bunlar çamaşırcı, ayakkabıcı, hokkabaz, denizci ve balıkçı gibi meslek mensuplarıdır. Daha sonra çalgı cı Dômbalar'dan (DGm), Candalalar'dan (Çendal)ve Bad- hataular'dan (Bedhetev, köylerin
temizliğiyle uğraşan çöpçüler) bahseder(S. Maqbul Ahmad, lndo-Arab Relations,s. 115-119). Bu son grup günümüzdeki
Haricanlar'a tekabül eder.

Genelde Araplar Hintliler'e hikmet sahibi ve esrarlı insanlar olarak bakar ve onları felsefe, ilim, sanat ve büyüde ileri gitmiş kişiler olarak kabul ederler. Blrünl
Hintliler'i Grekler'le kıyaslar. Araplar için
Hindistan Asya'nın her tarafına yayılmış
olan dinlerin beşiğidir. Pek çok müellif

lardır.

BİBLİYOGRAFYA :lfiiiJ S. MAQBUL AHMAD
III. TARİH

Hindistan alt kıtasında yapılan arkeolajik araştırmalar, Geç Yontma Taş devrinden sonra ilkyerleşik hayata milartan önce VII. binyıl başlarında İndus havzasında­ki Mehrgarh'ta geçildiğini göstermektedir. Erken Cilalı Taş devrine ait olan kerpiç ev ve tahıl am barı temellerinin bulunduğu kültür katlarında VI. binyıldan itibaren de seramiğe rastlanır. Bu uygarlık
ilerledikçe S000-2SOO yılları arasına tarihleneo Erken İndus uygarlığını, o da enparlak dönemini 2300-1700 yıllarında yaşayan İndus veya Harappa adıyla bilinen
yüksek uygarlığı doğurmuştur. En önemli kazı alanları Har·appa. Moherıjo-Daro ve
Kalibangan olan bu uygarlık, bugün dahihayranlık uyandıran bir şehireilik anlayı­şına sahipti. Henüz çözülememiş bir yazı-nın da icat edildiği İndus uygarlığı milattan önce 1soo yıllarında Asya'nın içlerinden gelen Hint- Avrupalı Ariler tarafın­
dan yıkıldı. Halen Güney Hindistan'ın çeşitli kesimlerinde ve Seylan adasının kuzeyinde yaşayan Dravidler'in, Ariler'inönünden kaçan İndus uygarlığı insanları
oldukları sanılmaktadır.

Aslında göçebe ve İranlılar'la akraba
olan Ar11er, yıktıkları İndus uygarlığını hemen her unsuruyla kendi bünyelerinde
asimile etmişler ve geldikleri bu yeni topraklarda yerleşik düzene geçerek adınaGanj uygarlığı denilen medeniyeti kurmuşlardır. Milatta n önce 1SOO -1 000 yılla­rı arasında yaşayan Ganj uygarlığı Hindistan dini inanış ve sosyal geleneklerinin deoluşmaya başladığı dönemdir. Sanskritçe
yazılmış Hindü kutsal metinleri Vedalarve kast sistemi bu zaman diliminde ortaya çıkmıştır. Ganj uygarlığının sonuna doğ­ru sosyal hayatta belirginleşen sistemler
küçük krallıkların oluşmasına zemin hazırladı ve kutsal metinlerde adları zikredilen Gandhara, Kurupançala, Matsya, Kaşi, Avanti, Kasala, Malla, Magadha, Aşva­ka ve Çedi gibi devletler kuruldu. Zaman
içerisinde yaşanan mücadelelerde galip
gelen Magadha Krallığı milatta n önce VI.
yüzyılda Ganj vadisinin kontrolünü elinegeçirdi. Bu arada Hindistan'ın kuzeybatı
kesimlerini de milartan önce S18'de Pers
imparatoru ı. Dara ele geçirdi ve bu topraklar Büyük İskender tarafından zaptedilineeye kadar Persler'in hakimiyetindekaldı. Milartan önce 327'de İskender İn­
dus'u geçerek Hydaspes (Jhelum) nehrine
kadar ulaştı: fakat askerlerinin geri dönme arzusu karşısında daha ileri gidemedi. Bu seferin ardından burada kurulan
kolaniler Batı Asya ile ticaret ve haberleş­me sağlayarak önemli siyasi sonuçlar elde ettiler; ayrıca ileride İslam kültürünü
de etkileyecekolan Doğu Helenizmi'ni baş­lattılar. İskender'in çekilmesinden sonra,
onun Pers İmparatorluğu'nu yıkmasıyla
kuzeyde ortaya çıkan otorite boşluğundan
yararlanan Çandragupta adlı bir prens
milattan önce 321 'de Maurya Krallığı'nı
kurdu ve Magadha Krallığ ı 'nı yıkarak kı­
sa zamanda Kuzey ve Orta Hindistan'ın
denetimini eline geçirdi. Üçüncü hükümdar Aşoka ise (m.ö. 273-237) bu krallığı
bir imparatorluk haline getirdi ve Dekken'in güneyi hariç bütün alt kıtayı idaresi altına aldı. Fakat İmparator Aşoka'nınölümüyle dağılmaya başlayan devlet milattan önce 18S'te tamamen yok oldu.

Maurya İmparatorluğu'nun yıkılmasıy­la ortaya yeniden çok sayıda küçük devlet

75