PLANOWANIE I ZARZĄDZANIE INTERWENCJAMIW ZAKRESIE SZTUCZNEGO KARMIENIAW SYTUACJACH KRYZYSOWYCHPrzewodnik dla decydentów i programistów pracujących w obszarze gotowości i reagowania na sytuacje kryzysowe
W sytuacjach kryzysowych zapewnienie niemowlętom i małym dzieciom żywienia zgodnie z zaleceniami ma kluczowe znaczenie dla ochrony ichzdrowia, rozwoju i przetrwania. W przypadku niemowląt, które nie mogą być karmione piersią, ważne jest, aby zapewnić w odpowiednim czasie
i dobrze opracowany program sztucznego karmienia. Źle zarządzane dystrybucje produktów zastępujących mleko kobiece (BMS) zwiększająryzyko niedożywienia, choroby i śmierci wszystkich dzieci.

1!

Oceń potrzebę wsparcia sztucznego karmienia i krytycznie przeanalizuj kontekst
Sztuczne karmienie jest ostatecznością dla niemowląt niekarmionych piersią i powinno być stosowane dopiero po szybkim zbadaniu możliwości
odciągania mleka, relaktacji, karmienia piersią przez zdrową kobietę inną niż matka dziecka i podania mleka od dawczyni.
Oceń potrzeby i kontekst*Alerty, które mogą wywołać potrzebę dogłębnej oceny:• Monitoruj alerty* w ramach wczesnej oceny potrzeb, które mogą wywołać potrzebę przeprowadzenia dogłębnej oceny.
• Ustal praktyki żywienia niemowląt i małych dzieci (IYCF) na podstawie oceny potrzeb i danych przedkryzysowych (w tym powszechność niekarmienia piersią).
• Sprawdź akceptowalność i realność bezpieczniejszych opcji żywienia (w tym mleka od dawczyń i mamczarstwa).
• Sprawdź, jakie systemy zostały ustanowione w ramach gotowości i oceń zdolność operacyjną w zakresie wsparcia sztucznego karmienia (w tym finansowanie,przeszkolone zasoby ludzkie, łańcuch dostaw, wsparcie WASH oraz dostępność źródła energii, wody i sprzętu do higienicznego przygotowania BMS na poziomie
gospodarstwa domowego).

• Prośby o wsparcie BMS.
• Wybuch choroby zakaźnej, w przypadku której w razie
pozytywnego wyniku zaleca się tymczasowe zaprzestanie
karmienia piersią; zob. infografikę Żywienie niemowląt
podczas epidemii chorób zakaźnych.

Zdecyduj o skali wsparcia w zakresie sztucznego karmienia• Określ wiek niemowląt potrzebujących BMS: traktuj priorytetowo niemowlęta poniżej 6.miesiąca życia.
• Oszacuj czasokres dostarczania BMS: BMS należy zapewnić tak długo, jak długo niemowlę tego potrzebuje (tj.

• Duża liczba niemowląt oddzielonych od matek/sierot bez matek.

do czasu przywrócenia karmienia piersią lub co najmniej do 6.miesiąca życia).

2 Zaprojektuj i zaplanuj program zarządzania sztucznym karmieniem

3 Zabezpiecz zaopatrzenie i usługi

Opracuj Standardowe Procedury Operacyjne (SOP)Pamiętaj!

• Wysoki odsetek dzieci niekarmionych piersią i innych dzieci zależnych odBMS.
• Wysokie ryzyko darowizn BMS (np. darowizny BMS w przeszłości, prośby odarowizny/oferty darowizn BMS, słabe prawodawstwo dotyczące Kodeksu
WHO lub jego egzekwowanie).

W sytuacjach kryzysowych stosowanie BMS wymaga dostosowanego do kontekstu, skoordynowanego
pakietu opieki i wykwalifikowanego wsparcia, aby zapewnić zaspokojenie potrzeb żywieniowych dzieci
niekarmionych piersią i zminimalizować ryzyko dla wszystkich dzieci (w tym karmionych piersią)wynikające z niewłaściwego stosowania BMS.
• Opracuj SOP w ścisłym porozumieniu z organem koordynującym IYCF –E i UNICEF.
• Upewnij się, że SOP odpowiednio uwzględnia wszystkie elementy programowania sztucznego
karmienia zgodnie z Wytycznymi operacyjnymi dotyczącymi żywienia niemowląt i małych dzieci w
sytuacjach kryzysowych
Opracowanie SOP i ustanowienie łańcuchów dostaw na etapie gotowości ułatwia szybką, skuteczną iodpowiednią reakcję.

Nabądź sprzęt do karmienia, przygotowania i przechowywania
Niezbędne zaopatrzenieDuży pojemnik do przechowywania

Kubeczek do karmienia i łyżeczka (otwarty, bez dziobka, łatwy doczyszczenia)
Detergent

Czysta woda
Garnek z pokrywką

Ręcznik papierowyŹródło ciepła

Miarka do BMS

Ustal jasne kryteria kwalifikacyjne
Bezpieczniejsze alternatywy nie sąmożliwe

Wskazania krótkoterminoweOdciągnięte mleko matki.
Wznowienie karmienia piersią(relaktacja).

ICiężko chora matka.

Niekarmienie piersią przed

Relaktacja (z mieszanką dlaniemowląt od urodzenia jakouzupełnienie).

sytuacją kryzysową.

Matka zmarła lub nieobecna.

LUB

Matka odrzuciła niemowlę.
Osoby, które doświadczyły przemocy
seksualnej i ze względu na płeć(SGBV), które mogą nie być gotowe
karmić piersią.

powrotu do wyłącznego karmienia
piersią (dzieci poniżej 6.mż.)Mleko kobiece od dawczyń.

W przypadku gotowych do użycia mieszanek dla niemowląt zapotrzebowanie na wodę jest
mniejsze: nie ma potrzeby stosowania wody pitnej do przygotowania mleka.

Rzadki stan chorobowy.

Zwiększenie produkcji mleka w celu

kobietę inną niż matka dziecka.

W razie potrzeby zapotrzebowanie na sprzęt do czyszczenia można zmniejszyć, używając
jednorazowych kubków.

Żywienie zastępcze w przypadku HIV.

Oczekiwanie na inne
bezpieczniejsze alternatywy.

Karmienie piersią przez zdrowąWspółpracuj ściśle z sektorem WASH. Zapewnij higieniczną przestrzeń i urządzenia doczyszczenia i przygotowywania, w tym bezpieczną wodę.

Wskazania długoterminowe

Krótkotrwała separacja od matki.

Zabezpiecz usługi wsparciaZarządzanie sztucznym karmieniem powinno obejmować niezbędne usługi wsparcia:
Edukacja i praktyczny pokaz higienicznego przygotowania i przechowywania BMS oraz karmienia kubeczkiem1
Indywidualne doradztwo w zakresie IYCF, w tym żywienia uzupełniającego w razie potrzeby.

Odpowiedni przedział wiekowy zależy od praktyk przedkryzysowych, dostępnych zasobów, adekwatnościżywności uzupełniającej i polityki rządu.

Monitorowanie wzrostu.
Dostęp do usług zdrowotnychOkreśl odpowiedni BMS
Odpowiedni BMS jest zgodny z Kodeksem Żywnościowym i spełnia wymogi Kodeksu WHO.
Gotowa doużycia
mieszankadlaniemowląt
od urodzenia

Mieszanka w
proszku dlaniemowląt
odurodzenia

Pasteryzowane/gotowane
pełnotłuste
mleko
zwierzęce

Mleko UHT

Odtworzone
mleko
odparowane(mlekoewaporowane)

Mleko
fermentowan
e/jogurt

Mieszanki dlaniemowląt
powyżej 6.m.ż. /mieszanki dlamałych dzieci(powyżej 1 r.ż.)

0-5 miesięcy
Grupa priorytetowa

1 Odradzaj używanie butelek do karmienia ze względu na wysokie ryzyko
zanieczyszczenia. Jeżeli butelki są używane przez opiekunów, działaj w celu
ograniczenia ryzyka. Patrz 6.23 w OG-IFE.

Zapewnij odpowiednie kompetencje doradcy IYCF poprzez szkolenia i wspierający nadzór.

Współpracuj ściśle z sektorami zdrowia, odżywiania, wczesnego rozwoju dzieci, zdrowia psychicznego iwsparcia psychospołecznego, WASH, ochrony, schronienia i innymi sektorami w celu ustanowieniaścieżek skierowań.

6-11 miesięcyZaopatrz program BMS

12-23 miesięcyBMS (np. mieszanka dlaniemowląt od urodzenia) należyzakupić i zapewnić jego dostawy
tak długo, jak to konieczne
zgodnie z postanowieniami
Kodeksu WHO. Nie przyjmuj
darowizn.

• Preferowane są produkty z etykietami generycznymi, a następnie produkty komercyjne (markowe).
• Każdy pojemnik powinien być oznakowany informacjami wymaganymi przez Kodeks WHO, w języku zrozumiałym dlaużytkownika końcowego. Jeżeli etykieta narusza Kodeks, rozważ ponowne oznakowanie.

Oszacuj
OszacujilośćilośćBMSBMSBMSŚrednia ilość na niemowlę wwieku 0–5 miesięcy dziennie

Gotowa do użycia mieszanka dla niemowląt750-800mlŚrednia ilość na niemowlę w
wieku 0–5 miesięcy
miesięcznie
22.5LMieszanka w proszku dla niemowląt

116g

3.5kglub 9(400 g) puszek lub 4.4(800g) puszek

UNICEF może działać jako dostawca
pierwszej instancji i zamawiać BMS2.
Dostawcy BMS powinni być identyfikowani
zgodnie z przejrzystymi i jasnymi
procedurami zamówień (najlepiej w faziegotowości).
2 W sytuacjach humanitarnych, w których BMS jest potrzebny i nie może być dostarczony wciągu 48 godzin, UNICEF zobowiązuje się do działania jako dostawca pierwszej instancji imoże nabyć BMS niezależnie od tego, czy został aktywowany klaster.

Zamówienia lokalne versus międzynarodowe zależą od:• Zgodności produktów z Kodeksem Żywnościowym i Kodeksem WHO.

• Zapasy powinny mieć 6.miesięczny okres przydatności do spożycia od daty dostawy.

Sprawdź datę ważności.

• Gotowa do użycia mieszanka dla niemowląt jest produktem sterylnym tylko do momentu otwarcia i wymaga później przechowywania w lodówce.
• W przypadku gotowych do użycia mieszanek dla niemowląt preferowane są jednostki o małej objętości, aby zapobiec ponownemu użyciu imarnotrawstwu.

4 Wprowadź wsparcie dla sztucznego karmienia
Nigdy nie dystrybuuj BMS ani żadnych
produktów mlecznych w ramach dystrybucji
ogólnej lub zbiorczej.
Nie należy promować BMS w miejscu dystrybucji(np. ekspozycje produktów lub przedmiotów zlogo firmy).

Opcje
dostarczania
obejmują:• Kosztu.

Dystrybucja powinna odbywać się w sposób
dyskretny.

Zdecyduj o sposobie dostarczania BMS
Właściwy system dystrybucji BMSbędzie zależał od kontekstu.

• Dostępności w magazynie.

Pomoc gotówkowa/kupony

Indywidualna
recepta i zakup

Przygotowanie
na miejscu

Zaopatrzenie
bezpośrednie doprzygotowania wdomu

Bądź czujny na niezamierzone konsekwencje
dostarczania BMS, takie jak sprzedaż produktów.
Jasno komunikuj się z opiekunami i
społecznościami, w tym w sprawie kryteriów
uprawniających do otrzymania BMS.
Upewnij się, że usługi wspierające karmienie
piersią są już na miejscu.
Monitoruj i dokumentuj doświadczenia i lekcje
ze wsparcia w sztucznym karmieniu.

Część serii infografik Infant Feeding in Emergencies Core Group. Więcej informacjina www.ennonline.net/ife• Przepisów dotyczących importu.
• Języka i etykietowania.
• Ryzyka tworzenia nowychrynków.

Sponsorzy interwencji w zakresie
sztucznego karmienia powinni zapewnić
przestrzeganie wszystkich postanowieńOG-IFE i Kodeksu WHO.
Upewnij się, że istnieją niezbędne
zasady i wytyczne oraz że są zgodne z
OG-IFE i Kodeksem WHO.
Zapoznaj się z infografiką Wspieranie
niemowląt zależnych od sztucznego
karmienia w sytuacjach kryzysowych aby
uzyskać wskazówki dla pracowników
pierwszej linii.