การจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัยDisaster Risk Mangement : DRMสถานการณ์สาธารณภัยและผลกระทบ

2

Ref : Munich Re, Geo Risks Research.

3อุทกภัย จ.อุบลราชธานี หนักที่สุดในรอบ 17 ปี (ก.ย.62)

ภัยแล้ง

แผ่นดินไหว เชียงราย 2557

6• ภัยจากโรคระบาดในมนุ ษย์• ภัยจากโรคระบาดสัตว์• ภัยจากโรคระบาดสัตว์น้ า• ภัยจากการระบาดของศัตรูพืชไข้หวัดสายพันธ์ใหม่ Corona 2019โรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง
(Severe Acute Respiratory syndrome: SARS)
20/02/63พายุไต้ฝุ่น "ฮากิบิส" นับเป็นพายุที่มีกาลังแรงที่สุดในรอบหลายทศวรรษส่งผลให้โตเกียวและอีกหลายๆ จังหวัดได้รับผลกระทบเมืองเวนิส เมืองท่องเที่ยวชื่อดังของอิตาลี ประสบภัยนาท่วม
เนื่องจากระดับนาขึนสูงสุดในรอบกว่า 50 ปี ส่งผลให้บริเวณ
สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมต่างๆ จมนา (พ.ย.62)

ไฟป่าในออสเตรเลีย
(รัฐนิวเซาท์เวลส์และควีนส์แลนด์ ทางตะวันออกของประเทศ) (พ.ย.62)

แผ่นดินไหว เชียงราย 2557

11โลกตื่นตัวในการค้ นหาแนวทางเพื่อลดโอกาสในการเกิด
ผลกระทบจากสาธารณภัยอย่ างเป็ นรู ปธรรม

เกิดแนวคิด
“การจัดการความเสี่ ยงจากสาธารณภัย” Disaster Risk Management :DRM. ขึ ้นนโยบายทีเ่ กี่ยวข้องกับการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัยขจัดความยากจน จำนวนประชำกรที่เสียชีวิต สูญหำย และผู้ที่ได้รับผลกระทบจำกภัยพิบัติ
ต่อประชำกร 100,000 คน กำรสูญเสียทำงเศรษฐกิจอันเนื่องมำจำกภัยพิบัติโดยตรงต่อ GDP โลก จำนวนประเทศที่มียุทธศำสตร์การลดความเสี่ยงภัยพิบัติระดับประเทศและระดับท้องถิ่น

กำรพัฒนำที่ยั่งยืน จำนวนประเทศที่มยี ุทธศาสตร์การลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ
ทาให้เมืองมีความปลอดภัยในระดับชาติ และระดับท้องถิ่น จำนวนผู้เสียชีวิต สูญหำยและผู้ได้รับผลกระทบจำกภัยพิบัติต่อประชำกร 100,000 คน จำนวนผู้เสียชีวิต สูญหำย และผู้ได้รับผลกระทบจำกภัยพิบัติต่อ ประชำกร 100,000 คนต่อสู้กับClimate Change  กำรสูญเสียทำงเศรษฐกิจอันเนื่องมำจำกภัยพิบัติโดยตรงต่อ GDP ควำมเสียหำยที่เกิดกับโครงสร้ำงพื้นฐำนและกำรบริกำรขั้นพื้นฐำนสัดส่วนของเมืองที่มีกลยุทธ์ลดควำมเสี่ยง และกำรฟื้นฟูให้สู่สภำพปกติ จำนวนประเทศที่มียุทธศาสตร์การลดความเสี่ยงภัยพิบัติระดับประเทศและระดับท้องถิ14 ่นAEBCFDGความตกลงปารีสด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Paris Agreement)

ข้อ 7 การเพิ่มประสิทธิภาพในการปรับตัว สามารถลดความเปราะบางในทุกด้าน

ข้อ 8 ลดการสูญเสียและความ
เสียหายที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบ
จากการเปลี่ยนแปลงสภาพ
ภูมิอากาศ (Loss and Damage)16

วาระใหม่แห่งการพัฒนาเมือง (New Urban Agenda)ของสหประชาชาติ
ประเทศไทยรับรองวาระใหม่แห่งการพัฒนาเมือง (New Urban Agenda) ของสหประชาชาติซึ่งเป็นผลจากการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการพัฒนาที่อยู่อาศัยและเมืองอย่างยั่งยืน ครังที่ ๓ (Habitat III) ระหว่างวันที่ ๑๗-๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๙ ณ กรุงกีโต สาธารณรัฐเอกวาดอร์“การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการสร้างเมือง และที่อยู่อาศัยอย่างยั่งยืนสาหรับทุกคน ครอบคลุมถึงสิทธิที่เท่าเทียมในการเข้าถึงที่อยู่อาศัย การบริการสาธารณะ และโอกาสในการประกอบอาชีพ การสร้างความเชื่อมโยงระหว่าง
เมืองและชนบทในมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการสร้าง
ระบบการเงินที่เข้มแข็งเพื่อการเข้าถึงที่อยู่อาศัย ลดการตังถิ่นฐานแบบไม่ปกติและชุมชนแออัด และสร้ างความพร้ อมในการปรั บตัวต่อผลกระทบจากการ
เปลี่ ย นแปลงสภาพภู มิ อ ากาศ โดยไม่ ทิ งใครไว้ ข้ า งหลั ง ” ซึ่ ง สอดคล้ อ งกั บเป้าหมายที่ 11 ของ SDGs

17การจัดการภัยพิบัติ ในยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปีพั ฒ น า ร ะ บ บ ก า รเตรี ย มพร้ อ มแห่ ง ชาติและระบบการบริ ห ารจั ด ก า ร ภั ย พิ บั ติ แ ล ะความมั่นคงใหม่ รวมทังรั ก ษาความมั่ น คงของฐานทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม“มั่นคง”21การสร้างความสามารถในการแข่งขัน4การสร้างโอกาส3ความเสมอภาคและเท่าเทียมกันการพัฒนาและทางสังคมเสริมสร้างศักยภาพคน65ความมั่นคงการปรับสมดุลและพัฒนาระบบบริหารจัดการ
ภาครัฐร่ ว มลดปั ญ หาโลกร้ อนและปรั บตั วให้ พ ร้ อมรั บการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึง
ป้องกัน เฝ้าระวัง และเตือนภัยพิบัติทางธรรมชาติ โดยจัดทา
แผนที่เสี่ยงภัย ทังในระดับประเทศ ภูมิภาค และนานาชาติการเติบโตบน
คุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

เชื่ อ มโยงกั บ ภู มิ ภ าคและ
เศรษฐกิ จ โลก โดยสร้ ำ งควำมเป็ น หุ้ น ส่ ว นกั บ อนุภูมิภำค ส่งเสริมให้ไทยเป็นฐำ น กำ รปร ะ กอบธุ ร กิ จส่ ง เสริ ม ควำมร่ ว มมื อ กั บนำนำชำติในกำรสร้ำงควำมมั่ น ค ง ด้ ำ น อ ำ ห ำ รสิ่งแวดล้อม และการบริหารจั ด การภั ย พิ บั ติ ใ นรู ป แบบต่ า งๆ รวมทั งการป้ อ งกั นภัยในทุกรูปแบบ18การจัดการภัยพิบัติ ในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 125ยุทธศาสตร์ที่ 4การเติบโตทีเ่ ป็นมิตรกับสิงแวดล้อมเพื่อ
การพัฒนาอย่างยั่งยืน4บริหารจัดการเพื่อลดความเสี่ยงด้านภัยพิบัติ เสริมสร้างขีดความสามารถในการเตรียมความพร้อมและการรับมือภัย
พิบัติ พัฒนาระบบการจัดการภัยพิบัติในภาวะฉุกเฉิน บูรณาการการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติเข้าสู่กระบวนการวางแผน
ทังระดับชาติ ระดับชุมชนท้องถิ่น
และสาขาการผลิตต่างๆ พัฒนาระบบการฟื้นฟูบูรณะหลังการเกิดภัย

ยุทธศาสตร์ 5ความมั่นคง

การส่งเสริมความร่วมมือกับต่างประเทศด้านความมั่นคง เพื่อบูรณาการการ
ปกป้องผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ สังคม และป้องกันภัยคุกคามข้ามชาติ พัฒนาศักยภาพและความพร้อมของกองทัพมีอาวุธ ยุทโธปกรณ์
ยุทธภัณฑ์ และเทคโนโลยีที่ทันสมัย เหมาะสม เพียงพอพร้อมสนับสนุนการพัฒนาประเทศ การช่วยเหลือและบรรเทาสาธารณภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีระบบเตรียมพร้อมและกลไกเผชิญเหตุที่มปี ระสิทธิภาพ ครอบคลุมสาธารณ
ภัยขนาดใหญ่ที่กลไกปกติไม่สามารถรองรับได้

การพัฒนาเสริมสร้างศักยภาพในการป้องกันประเทศ เพื่อเตรียมความพร้อมในการรับมือภัยคุกคามทังการทหารและภัยคุกคามอื่นๆ เสริมสร้างความสามารถในการแลกเปลีย่ นเรียนรู้แนวปฏิบัติทเี่ ป็นเลิศ
และร่วมมือในการรับมือกับภัยคุกคามระหว่างประเทศ รวมถึงภัยพิบัติ19ประเด็นการนาเสนอ
1. หลักการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัย
2. แนวทางการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัย

1. หลักการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัย

ความเสี่ยงจากสาธารณภัย (Disaster Risk)• ความน่าจะเป็น หรือความเป็นไปได้ที่จะเกิดสาธารณภัย
• ผลกระทบในทางลบต่อชีวิตและทรัพย์สิน ต่อบุคคล สังคม หรือสิ่งแวดล้อม

@M.Pruksapong (June 6, 2013)22องค์ประกอบที่ทาให้เกิดความเสี่ยง
• ภัยอะไร ?

• เกิดขึนที่ไหน ?
• มีปัจจัยใดๆ ที่อาจจะได้รับผลกระทบบ้าง ?

ภัยความเปราะบาง

ความล่อแหลม

ศักยภาพ
@M.Pruksapong (June 6, 2013)23

Hazard ภัยปรำกฏกำรณ์ธรรมชำติหรือกำรกระทำจำกมนุษย์ที่อำจจะส่งผลให้เกิด
ควำมสูญเสียชีวิต เกิดกำรบำดเจ็บ กำรควำมเสียหำยต่อทรัพย์ต่ำงๆ

www.baanjomyut.com

baron.wudthipan.com

www.sainampeung.ac.th

Credit : @M.Pruksapong (June 6, 2013)24

Exposure (ความล่อแหลม)คน อสังหำริมทรัพย์ ระบบ โครงสร้ำง หรือสิ่งต่ำงๆ
ที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง และมีโอกำสจะได้รับผลกระทบในทำงลบได้รับควำมเสียหำย

www.prachachat.net@M.Pruksapong (June 6, 2013)25

Vulnerability ควำมเปรำะบำงคุณลักษณะทั้งทำงกำยภำพและไม่ใช่กำยภำพที่ทำให้บุคคล ชุมชนระบบ โครงสร้ำง หรือทรัพย์สินนั้นๆ ขำดควำมสำมำรถในกำรป้องกันตัวเอง ไม่สำมำรถรับมือจำกภัยพิบัติ ทำให้เกิดควำมเสียหำยหรือสูญเสีย

ลุงแว่น @Bloggang@M.Pruksapong (June 6, 2013)

maceducation.com

26

Capacity ศักยภาพควำมเข้มแข็ง แข็งแรง ตลอดจนควำมพร้อมของทรัพยำกรต่ำงๆในชุมชน สังคม หรือองค์กร นำมำเพิ่มขีดควำมสำรถมำใช้ในกำร
บริหำรจัดกำรภัยพิบีติ

www.codi.or.th@M.Pruksapong (June 6, 2013)

27

???

Exposureสมการความเสี่ยงภัยพิบัติ
ภัย x ความล่อแหลม x ความเปราะบาง
ความเสี่ยง =ศักยภาพ

@M.Pruksapong (June 6, 2013)29

3. หลักการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัย กำรจัดกำรควำมเสี่ยงจำกสำธำรณภัยคืออะไร ?
 องค์ประกอบกำรจัดกำรควำมเสี่ยงจำกสำธำรณภัย กระบวนกำรจัดกำรควำมเสี่ยงจำกสำธำรณภัยวงจรการบริหารจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติ
(Disaster Risk Management Cycle)การฟื้นฟูภายหลังเกิดภัยพิบัติ

การลดความเสี่ยง
ก่อนเกิดภัยพิบัติDisaster Preparednessการเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติDisaster Prevention & Mitigationการป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติDisaster Risk Assessmentการประเมินความเสี่ยงภัยพิบัติ
@M.Pruksapong (June 6, 2013)

Emergency
Responseการเผชิญเหตุการณ์
ฉุกเฉิน
Recoveryการฟื้นฟู

31การจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัยคืออะไร ?
กระบวนการอย่ า งเป็ น ระบบของการบริ ห ารองค์ ก รและทัก ษะความสามารถเชิ ง ปฏิ บั ติก ารเพื่ อ ด าเนิ น ยุ ท ธศาสตร์ นโยบายมาตรการ หรือกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อหลี กเลี่ยง ลดหรือถ่ายโอนความเป็ น ไปได้ในการเกิด ภัยพิ บัติร วมทังการเพิ่ มศั กยภาพในการจัดการปัญหาเพื่อเตรียมพร้อมรับผลกระทบทางลบของภัย ตังแต่ก่อนเกิดภัยขณะเกิดภัยและหลังจากเกิดภัย

กำรบริหำรจัดกำรควำมเสีย่ งจำกสำธำรณภัยDisaster Risk Management : DRM
การลดความเสี่ยงจากสาธารณภัยDisaster Risk Reduction : DRRการบริหารจัดการสาธารณภัยDisaster Management: DMการป้องกันและลดผลกระทบPrevention and Mitigationการเผชิญสถานการณ์ฉุกเฉิน
Responseการเตรียมความพร้อม
Preparednessการฟิ้นฟู
Recoveryการลดความเสี่ยงจากสาธารณภัย คือ อะไรDisaster Risk Reduction : DRRแนวคิดหรือวิธีปฏิบัติในการลดโอกาศที่จะได้รับผลกระทบทาง
ลบจากภัยพิบัติฝ่ายความพยายามอย่างเป็นระบบที่จะนามาวิเครห์และบริหารจัดการปัจจัยที่เป็นสาเหตุและผลกระทบของภัยพิบัติเพื่อด าเนิ น นโยบาย มาตรการ หรื อ กิ จ กรรมต่ า งๆ ในการลดความล่อแหลม ลดปัจจัยที่ทาให้เกิด ความเปราะบาง และเพิ่มศักยภาพในการจัดการปัญหา มีเป้าหมายในการลดความเสี่ยงที่มีอยู่ในชุมชนและสั ง คมในปั จ จุ บั น และป้ อ งกั น ความเสี่ ย งที่ อ าจเกิ ด ขึ นในอนาคตซึ่งส่งผลไปถึงการจัดการภาวะฉุกเฉิน และการฟื้นฟูการลดความเสี่ยงจากสาธารณภัยDisaster Risk Reduction : DRRการป้องกันและลดผลกระทบPrevention and Mitigationการเตรียมความพร้อมPreparednessกิ จ กรรมต่ า งๆ ที่ ไ ด้ ด าเนิ น การล่วงหน้าก่อนเกิดภัย มุ่งเน้นการลดผลกระทบทางตรงจากภัยและลดโอกาศการเกิดความเสีย หายอันเกิดจากภัย แบ่งเป็นมาตรการที่ใช้โครงสร้างและมาตรการไม่ใช้สิ่งก่อสร้างเป็นกิจกรรมที่ดาเนินการก่อนเกิดสาธารณภั ย มุ่ ง เน้ น เพื่ อ ความเปราะบางและเพิ่ ม ศั ก ยภาพของบุคคล ชุมชน สังคม ในการรับมือกับสถานการณ์ฉุกเฉิน ให้สามารถรั บ มื อ กั บ ส า ธ า ร ณ ภั ย อ ย่ า ง มีประสิทธิภาพ รวมถึงการปรับตัวให้เข้ากับภัยได้ในระยะยาว

การลดความเสี่ยงภัยพิบัติDisaster Risk Reduction: DRRความเสี่ยงภัย

ภัย x ความล่อแหลม x ความเปราะบาง=ศักยภาพ

กำรลดควำมเสี่ยงภัยพิบัติทำได้ทุกวัน!!
@M.Pruksapong (June 6, 2013)36

การบริหารจัดการสาธารณภัยคือ อะไรDisaster Management : DMการใช้กลไก กระบวนการ และองค์ประกอบในการดาเนินงานเพื่อจุดมุ่งหมายในประสิทธิภาพของการปฏิบัติการด้านสาธารณภัย
เช่น การป้องกัน การลดผลกระทบ การเตรียมความพร้อม การเผชิญเหตุ การช่วยเหลื อบรรเทาทุกข์ ตลอดจนการบู รณะซ่อมแซมและพัฒนาการบริหารจัดการสาธารณภัยDisaster Management: DMการเผชิญสถานการณ์ฉุกเฉิน
Responseการฟิ้นฟู
Recoveryมุ่งเน้นการรักษาชีวิต ของผู้ประสบภัย เมื่อเกิดสาธารณภัยเป็นหลัก ได้แก่ การให้ความช่ ว ยเหลื อ กู้ ชี พ กู้ ภั ย การพยาบาลและสาธารณสุข การบรรเทาทุกข์และแจกจ่ายสิ่ ง ของยั ง ชี พ การดู แ ลช่ ว ยเหลื อ ผู้ อ พยพและการจั ด การศู น ย์ อ พยพ รวมทั ง การจัดการระบบบัญชาการเหตุการณ์ฉุกเฉิน ทังร ะ บ บ สั่ ง ก า ร ร ะ บ บ ก า ร สื่ อ ส า ร ก า รประสานงาน และอื่น ๆมุ่ ง เน้ น จั ด การหลั ง การเกิ ด ภั ย ท าให้ให้ บ คคล ชุ ม ชน หรื อ สั ง คมกลั บ มาเป็ นปกติ ซึงมี ทางเลือก 2 ทาง คือการสร้าง
คืนใหม่ให้เหมือนเดิม หรื อ การสร้างคืน
ใหม่ ใ ห้ ดี ก ว่ า เดิ ม (Build Back Better)โดยการบูรณะซ่อมแซม (Reconstruction)และการฟื้นฟูสภาพจิตใจและการเยียวยา
ผู้ประสบภัย (Rehabilitation)

2. แนวทางการดาเนินการจัดการความเสี่ยงฯ

เป็นการดาเนินการเพื่อให้ประชาชนหรือชุมชุม และหน่วยงานที่
เกี่ยวข้องมีองค์ความรู้ ขีดความสามารถ และทักษะต่างๆ รวมถึงการจัดเตรียมทรัพยากรด้านบุคลากร เครื่องมือ อุปกรณ์ให้มีความพร้อมที่จะรับมือกับสาธารณภัย

การลดความเสี่ยงจากสาธารณภัย
(การป้องกัน Prevention) (การลดผลกระทบ Mitigation)• การประเมินความเสี่ยงจากสาธารณภัย• การวิเคราะห์ความเปราะบาง• การประเมินตวามล่อแหลม• การวิเคราะห์ความสูยเสียและผลกระทบการสร้างระบบการประเมินความเสี่ยงการจัดทาแผนฯ• แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ• แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด/อปท.
• แผนแม่บทสาธารณภัย• การกาหนดมาตรฐานความปลอดภัย(อาคาร บ้านเรือน)• การขุดลอกคูคลอง• การเสริมความแข็งแรงของตลิ่ง• การวางแผนการใช้ที่ดิน• การจัดทาแผนที่เสี่ยงภัยการพัฒนามาตรการลดความเสี่ยงการลดความเสี่ยงจากสาธารณภัย(การเตรียมความพร้อม Preparation)การสร้างความตระหนักเกี่ยวกับสาธารณภัย• เตรียมความพร้อมชุมชน• เตรียมควมพร้อมหน่วยงานการเตรียมบุคลากรและชุมชน• ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุและโทรทัศน์• จัดทาคู่มือ / แผ่นพับ /โปสเตอร์ประชาสัมพันธ์• ระดับภูมิภาค• ระดับประเทศ• ระดับกลุ่มจังหวัด• ระดับจังหวัด• ระดับอาเภอฐานข้อมูลพืนที่เสี่ยงภัย /ฐานข้อมูลเพื่อการบริหาร
จัดการ (MIS / GIS)เครื่องจักรกล เครื่องมือ และอุปกรณ์ ระบบสื่อสารสารอง(รถสื่อสารเคลื่อนที่)การเตรียมฐานข้อมูลเครื่องมืออุปกรณ์การฝึกซ้อมแผนฯการป้องกันและลดผลกระทบประเมินความเสีย่ งจากสาธารณภัยการสร้างความตระหนักเฝ้ าระวังสนับสนุนเครื่องมือ/อุปกรณ์การป้องกันและลดผลกระทบ

บ้ำนต้ำนทำนแรงลม
กำรวำงผังชุมชน
แนะนำออกแบบกำรสร้ำงบ้ำน
(บ้ำนต้ำนทำนแผ่นดินไหว)การป้องกันและลดผลกระทบกำรปลูกพืชคลุมดิน

กำรวำงแผนกำรใช้ประโยชน์ที่ดิน

กำรขุดลองคูคลองเพื่อป้องกันอุทกภัยมาตรการใช้โครงสร้าง
กำรออกแบบโครงสร้ำงพื้นฐำน
สะพำน/ถนนให้มีควำมแข็งแรงตัวอย่างแบบบ้านลอยนา

แนวคิ ดบ้านลอยน้าแนวคิ ดบ้านสภู้ ยั น้าท่วมการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัย
โดยอาศัยชุมชนเป็นฐาน
(Community Based Disaster Risk
Management : CBDRM)••แนวทางปฏิบัติในการขยายผลCBDRM ร่วมกับส่วนราชการหน่วยงานที่มีงบประมาณการฝึกอบรมชุมชน ในพืนที่ตาบลหมู่บ้านโดยเน้นคุณภาพคณะกรรมการป้องกัน และบรรเทาสาธารณภัยหมู่บ้าน
(กปภม.)

การเตรียมความพร้อมการเตรียมความพร้อมการฝึกการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย- กลุ่มจังหวัด- จังหวัด- อาเภอการจัดตังองค์กรเรียนรู้สาธารณภัยการพัฒนาคลังข้อมูลสาธารณภัยการจัดตั้งคลังสารองทรัพยากร (Stockpiling)แผนบริหารความต่อเนือ่ ง(BCP)แผนที่เสี่ยงภัยหอเตือนภัยการเตือนภัยเครื่องวัดปริมาณนาฝนการแจ้งข่าวสารป้ายเตือนภัยการเตรียมความพร้อม
จัดทาแผนรับมือกับสาธารณภัย (ระดับพืนที่)(1) แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยระดับจังหวัด(2) แผนปฏิบัติการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยระดับ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(3) จัดทาแผนปฏิบัติการฉุกเฉินและแผนเผชิญเหตุแต่ละ
ประเภทภัยไว้ล่วงหน้า
(4) แผนชุมชนการพัฒนาบุคลากรหน่วยงานฝึกอบรมให้ความรู้ด้านการป้ องกันและบรรเทาสาธารณภั ย ให้ กั บบุ ค ลากรของ หน่ ว ยงานภาครั ฐภาคเอกชน งค์ ก รปกครองส่ ว นท้องถิ่นให้มีศักยภาพพร้อมรับมือ
สาธารณภัยการเตรียมความพร้อมการสร้างความตระหนักด้านความปลอดภัยแก่
ประชาชน นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไปการจัดทาคลังข้อมูลเพื่อใช้เป็นฐานข้อมูล
การจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัยการจัดเตรียมเครื่องจักรกล เครื่องมือ และอุปกรณ์การเตรียมพร้อมระบบเตือนภัย
แผนที่เสี่ยงภัยหอเตือนภัยเครื่องวัดปริมาณนาฝนการแจ้งข่าวสารป้ายเตือนภัยการดาเนินการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยบรรเทาความเดือดร้อนอย่างรวดเร็ว ทั่วถึง และเป็นธรรม

การจัดการในภาวะฉุกเฉิน
(การเผชิญเหตุ Response และ การบรรเทาทุกข์ Relief)การเผชิญเหตุ
(Response)เฝ้าระวังและแจ้งเตือนภัย• ประสานข้อมูลหน่วยงานเครือข่าย เช่น อต. ศภช. ,ชป. ฯลฯ• แจ้งเตือนไปยังพืนที่เสี่ยงภัยผ่านจังหวัด อาเภอ
อปท. และเครือข่ายแจ้งเตือนภัย

การบรรเทาทุกข์
(Relief)การจัดตังองค์กรปฏิบัติในภาวะฉุกเฉิน
• ศูนย์บัญชาการเหตุฯจังหวัด อาเภอ และ อปท.
และกองบัญชาการ(ระดับชาติ) เพื่อ
อานวยการ ปฏิบัติการ• การประเมินความเสียหายและความต้องการช่วยเหลือ
• ส่งหน่วย ERT และ อปพร.
เข้าช่วยเหลือผู้ประสบภัย• ประสานหน่วยงานเครือข่ายทังหน่วยกู้ชีพกู้ภัย หน่วยทหาร แพทย์พยาบาล ฯลฯ• การจัดตังศูนย์พักพิงชั่วคราว1. การจัดตังศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ เพื่อเป็นศูนย์ประสานหลักและเตรียมความพร้อมที่จะรับมือกับภัยพิบัติและให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยได้อย่างทันท่วงทีระดับชาติกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติระดับจังหวัดศูนย์ปัญชาการเหตุการณ์จังหวัดระดับอาเภอศูนย์ปัญชาการเหตุการณ์อาเภอระดับท้องถิ่นศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉิน
ท้องถิ่น

2. การเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์ภัยพิบัติ ที่เกิดขึนตลอด ๒๔ชั่วโมงเพื่อติดตามสถานการณ์และแจ้งเตือนไปยังหน่วยงานเครือข่ายทุกภาคส่วน

3. การประสานงานในภาวะฉุกเฉิน

4. การจัดเตรียมระบบการสื่อสารสารอง

5. การประเมินความเสียหายและความต้องการให้ความช่วยเหลือ
(Damage and Need Assessment : DANA)5. การบรรเทาทุกข์ (การช่วยเหลือผู้ประสบภัย)ใช้หลักเกณฑ์และวิธีดาเนินการให้ความช่วยเหลือตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยเงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ
กรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2556

www.disaster.go.th

www.thethailandnews.com@M.Pruksapong (June 6, 2013)65การดาเนินงานภายหลังจากทีภ่ าวะฉุกเฉินบรรเทาลงหรือได้ผ่านพ้นไป
แล้ว เพื่อซ่อมแซม ฟื้นฟูและปรับสภาพระบบสาธารณูปโภค
การดารงชีวิต และวิถีความเป็นอยู่ของชุมชนที่ประสบสาธารณภัย
ให้กลับสู่สภาวะปกติหรือพัฒนาให้ดีกว่าและปลอดภัยกว่าเดิม

(Build Back Better and Safer)การฟื้นฟู (Recovery)การซ่อมสร้าง
(Reconstruction)• ฟื้นฟูสิ่งสาธารณประโยชน์เช่น ถนน ไฟฟ้า ประปา ฯลฯ• ฟื้นฟูสภาพแวดล้อม

BuildBackBetterPDNAการประเมินความ
เสียหายด้าน ชีวิตและ
ทรัพย์สิน รวมถึงความต้องการของ
ผู้ประสบภัยในการให้ความช่วยเหลือฯลฯ

การฟื้นสภาพ
(Rehabilitation)• การจัดหาที่พักอาศัยชั่วคราว
• การฟื้นฟูสภาพจิตใจ• การฟื้นฟูคุณภาพชีวิตและฟื้นฟูอาชีพ

Recovery

http://www.zimbio.com

www.mcu.ac.th@M.Pruksapong (June 6, 2013)68ความท้าทาย
การสร้างความเข้าใจเรื่องความเสี่ยงจากสาธารณภัย
การผลักดันเรื่องการจัดการความเสี่ยงจากสาธารณภัยจากนโยบายของชาติไปสู่การปฏิบัติการผลักดันเรื่องการจัดการความเสีย่ งจากสาธารณภัยจากนโยบายของชาติไปสู่การปฏิบัติการบูรณาการการจัดความเสีย่ งจากสาธารณภัยที่แท้จริง

Questions?