CODE OF
CONDUCT

The Sumitomo Spirit
Banji-nissei

Shinyo-kakujitsu

Fusu-furi

Prill 2018
Të dashur Kolegë,Me një histori krenare mbi 120 vjeçare, Grupi Elektrik Sumitomo (“SEG”) ka një traditë të gjatëtë bërjes së biznesit në përputhje me parimet e Frymes Sumitomo. Ne përpiqemi te arrijmepërsosmërin në punën tonë, dhe integritet në bërjen e biznesit tonë. Mënyra se si ne veprojmë
nuk ngelet brenda kufijëve të shkruar në letër dhe frymës së ligjeve dhe rregulloreve, por edhenë përputhje me standardet më të larta etike.
Parimet e Frymës Sumitomo, të cilat u zhvilluan 400 vjet më parë, udhëheqin aktivitetet e
biznesit tonë çdo ditë. Të gjithë ne duhet të demonstrojmë Shpirtin Sumitomo në punën tonë.
• Banji-nissei – Bëni më të mirën e mundshme, jo vetëm në biznes por në çdo aspekt të jetës suaj.
• Shinyo-kakujitsu – Kushtojini rëndësi integritetit dhe administrimit të mirë.
• Fusu-furi – Asnjëherë mos sakrifikoni integritetin për fitime të lehta.
Ky Kod i Sjelljes, i cili është miratuar nga Keshilli ynë i Administrimit, bazohet në
Frymen Sumitomo dhe përcakton standardet e sjelljes që priten nga secili prej neshdhe na udhëheq drejt bërjes të biznesit me integritet. Megjithëse nuk mund të mbulojë
çdo situatë, ai ju siguron burimet që ju duhen për të marrë vendimë etike.
Secili nga ne, si anëtarë të SEG, luajmë një rol të rëndësishëm për të siguruar që igjithë grupi ynë të respektojë ligjet dhe rregulloret. Secili prej nesh është përgjegjës
për njohjen, kuptimin dhe ndjekjen e Kodit dhe të gjitha politikat e referuara në të.
Kërkoj nga secili prej jush një angazhim personal për të bërë biznes në përputhje me
Frymen Sumitomo dhe këtë Kod të Sjelljes. Referojuni këtij Kodi në punën tuaj, përdorni
gjykim të duhur dhe kërkoni udhëzime nëse keni nevojë për ndihmë te metejshme.
SEG ju siguron një numër vendesh për t’u drejtuar kur keni pyetje ose dëshironi të ngrini
shqetësime, duke përfshirë mbikëqyrësin tuaj, Ndërlidhësin tuaj Vendor të Pajtueshmerise
dhe Departamentin Ligjor, si dhe Zyrën e Menaxhimit të Pajtueshmërisë dhe Riskut në Japoni.
Ndërsa vazhdojmë të përqendrohemi mbi rritjen e biznesit tonë, duhet të kujtojmë
gjithashtu të bëjmë biznes me integritet. Faleminderit për punën që bëni për SEG çdo ditë,dhe për angazhimin tuaj për të bërë kete punë në përputhje me Frymen Sumitomo.

Osamu Inoue
President & COO
Sumitomo Electric Industries, Ltd.

2 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTPërmbajtja
ANGAZHIMI YNË NDAJ KODIT
KODI YNË.......................................................................................................................................................5
Për kë aplikohet Kodi?......................................................................................................................5Çfarë ndodh nëse ligji im vendas është i ndryshëm nga një politikë e Kodit?...........5
Programi ynë i Pajtueshmërisë dhe Etikës........................................................................................5Përgjegjësitë Tona......................................................................................................................................5Përgjegjësitë e Mbikëqyrësve dhe Udhëheqësve.......................................................................... 6Kërkimi i Udhezimeve dhe Sinjalizimi i Shqetësimeve................................................................. 6Kërkimi i Udhëzimeve...................................................................................................................... 6
Sinjalizimi i shqetësimeve............................................................................................................... 6
Linja direkte (Hotline).......................................................................................................................7
Jo hakmarrje.........................................................................................................................................7
Pas marrjes së një sinjalizimi..........................................................................................................7
Penalitet për Shkeljet................................................................................................................................7

ANGAZHIMI YNË PËR SJELLJEN ETIKE NË BIZNES
Pajtueshmeria me Ligjet.......................................................................................................................... 8Marrëdhënie e Drejtë dhe e Ndershme.............................................................................................. 8
Ne Pajtohemi me Dispozitat e Ligjeve Anti-Trust dhe te Konkurrences............................... 8
Ne nuk Ofrojme apo Marrim Ryshfet.................................................................................................. 9
Dhurata dhe Argëtime............................................................................................................................10
Marredheniet me Qeverinë....................................................................................................................1 1Tregëtia Ndërkombëtare........................................................................................................................1 1Tregëtim i Brendshëm (Insider trading)........................................................................................... 12
Kontributet dhe Aktivitetet Politike................................................................................................... 13

ANGAZHIMI YNË NDAJ SHOQERISE
Librat dhe Regjistrimet e Shoqerise.................................................................................................. 13
Konflitet e Interesit................................................................................................................................... 13
Mbrojtja dhe Përdorimi i Duhur i Aseteve të Shoqerise
dhe Parandalimi i Mashtrimit................................................................................................................14
Informacioni Konfidencial dhe Pronesia Intelektuale.................................................................. 15
Interneti dhe Përdorimi i Teknologjise se Informacionit dhe Komunikimit......................... 15
Kontakti me Median Apo Të Tjere......................................................................................................16

3 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTANGAZHIMI YNË PËR NJERËRZIT DHE PËR AMBJENTIN TONËRespektimi i Njëri - Tjetrit...................................................................................................................... 17
Anti Diskriminimi dhe Ngacmimi........................................................................................................ 17
Privatësia e Punemarresit dhe të Dhënat Personale................................................................... 17
Siguria ne Vendin e Punës..................................................................................................................... 18Cilësia............................................................................................................................................................ 18
Pajtueshmeria me Ligjet mbi Mjedisin.............................................................................................. 18
Të Drejtat e Njeriut................................................................................................................................... 18

KU MUND TË DREJTOHEM?.................................................................................................................19

4 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTANGAZHIMI YNË NDAJ

KODIT

KODI YNË
Kodi është një deklaratë e vlerave tona tëpërbashkëta dhe standardeve të sjelljes qëpriten nga secili prej nesh. Ai përshkruan
parimet themelore dhe politikat kryesoreqë rregullojnë mënyrën se si ne bëjmë
biznes. Për shkak se suksesi ynë varet nga
reputacioni ynë, në shumë raste, politikate përmendura në këtë Kod shkojnë përtej
kërkesave të ligjit. Ju duhet ta lexoni me
kujdes Kodin dhe të siguroheni që ta
kuptoni atë dhe rëndësinë e tij për suksesine Shoqerise sonë. Nëse keni ndonjë pyetje,
flisni me mbikëqyrësin tuaj ose ndonjë prej
burimeve të tjera të identifikuara në këtë Kod.
Për kë aplikohet Kodi?
Kodi vlen për të gjithë punëmarrësit e
Shoqerise, zyrtarë dhe drejtorë, në çdo
nivel, përfshirë punëmarrësit e filialeve të
kontrolluara dhe ndërmarrjeve operative.
Ne gjithashtu presim që partnerët tanëtë biznesit të veprojnë në një mënyrëqë të jetë në përputhje me parimet e
Kodit tonë kur ata bëjnë biznes me ne.
Çfarë ndodh nëse ligji im vendas është indryshëm nga një politikë e Kodit?
Si shoqeri globale, mund të ketë raste kur
një ligj vendas ose një kërkesë tjetër ligjore
ndryshon nga standardet e përcaktuara nëkëtë Kod, ose kur ju i nënshtroheni asaj qëmund të duket se është në kundërshtim
me kërkesat ligjore. Ne gjithmonë
respektojmë ligjet në fuqi. Nëse jeni tëvetëdijshëm për një konflikt të mundshëm
midis Kodit tonë dhe ligjit, kontaktoni
Departamentin Ligjor për ndihmë.

5 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTPROGRAMI YNË I PAJTUESHMERISË
DHE ETIKËS
Programi ynë i pajtueshmërisë dhe etikës
është një shembull tjetër i angazhimittonë për të bërë biznes në përputhje meFrymën Sumitomo. Programi ka disa qëllimetë thjeshta, por kritike, të na ndihmojë të
kuptojmë atë që kërkon ligji dhe të sigurojë
burime për të na ndihmuar në pajtim. Zyra e
pajtueshmërisë dhe menaxhimit të rrezikut
e drejtuar nga Komiteti i Pajtueshmerise
SEG, ka autoritetin dhe përgjegjësinë
kryesore për mbikëqyrjen e Programit tonëtë Pajtueshmerise dhe Etikës. Gjithashtu,
secila nga shoqerite e grupit tonë ka njëNdërlidhës Vendor të Pajtueshmerise i cili
ndihmon me Programin, dhe i cili shërben
si burim për secilin prej jush. Ky Kod është
një pjesë e rëndësishme e programit dheangazhimit të Shoqerise për etikën e biznesit.

PËRGJEGJËSITË TONA
Secili prej nesh duhet të angazhohetpër sa vijon:• Lexoni dhe kuptoni këtë Kod dhe politikate Shoqerise sonë që vlejnë për punën tuaj.
• Respektoni germën dhe frymën e ligjit,
të këtij Kodi dhe politikat e Shoqerise.
• Raportoni shkeljet e njohura ose të
dyshuara të Kodit, ligjit në fuqi, ose
politikave të Shoqerise tek mbikëqyrësi juajose burimet e tjera të identifikuara në Kod.
• Kërkoni udhëzime nga mbikëqyrësi juaj,Ndërlidhesi Juaj Vendor i Pajtueshmerise,
Departamenti Ligjor, Burimet Njerëzore, ose
ndonjë nga burimet e tjera të identifikuara
në Kod nëse ju keni nevojë për ndihmë.
• Bashkëpunoni në hetimet e Shoqerise,
auditimet dhe vlerësimet e tjera.

PËRGJEGJËSITË E MBIKËQYRËSVE
DHE UDHËHEQËSVE

KËRKIMI I UDHËZIMEVE DHE
RAPORTIMI I SHQETËSIMEVE

Nëse jeni një mbikëqyrës ose udhëheqës
i Shoqerise, ju keni një detyrim të veçantë
për të demonstruar vlerat e pasqyruara
në Kodin tonë dhe Frymën Sumitomo, si
dhe për të mbështetur punëmarrësit tanëpër të bërë të njëjtën gjë. Mbikëqyrësit
dhe drejtuesit e Shoqerise sonë duhettë angazhohen për sa vijon:Kërkimi i udhëzimeve.
Ky Kod nuk mund të adresojë çdo situatë qëmund të ndodhë. Nëse nuk jeni të sigurt përatë që kërkon ligji ose politika e Shoqerise,ose nëse e gjeni veten në një situatë tëvështirë etike, kërkoni udhëzime nga një
prej burimeve të shumta të dobishme përju, duke përfshirë edhe mbikëqyrësin tuaj,Ndërlidhesin Vendor te Përputhshmërisë,Departamentin Ligjor, ose Burimet Njerëzore.

• Krijoni një kulturë “shprehëse”. Krijoni
një mjedis pune në të cilin punëmarrësit
ndjehen komod për të bërë pyetje
dhe për të ngritur shqetësime.
• Bëhuni shembull. Bëhuni një shembulltë të bërit biznes në përputhje me
Kodin dhe Frymen Sumitomo.
• Mbështetni Programin e Pajtueshmerise
dhe Etikës. Nxisni punëmarrësit që t’i
referohen Kodit; sigurohuni që ata metë cilët punoni të njihen me politikat që
zbatohen për punët e tyre; mbështesni
trajnimin dhe komunikimin e Shoqerise;dhe ndihmoni në zbatimin e Programit të
Pajtueshmerisë dhe Etikës në zonën tuaj.
• Dëgjoni dhe ofroni udhëzime. Jini tëdisponueshëm për punëmarrësit që vijnë
tek ju për të ngritur shqetësime dhe përtë bërë pyetje. Ndihmoni punemarresit
në marrjen e vendimeve etike.
• Referoni shqetësimet pranë departamentitpërkatës. Nëse bëheni të vetëdijshëm për
sjellje të dyshimtë, referoni çështjen teNdërlidhesi juaj Vendor i Pajtueshmerise,
Departamenti Ligjor, Burimet Njerëzore,
ose në ndonjë prej burimeve të tjera
të identifikuara në këtë Kod.

Sinjalizimi i shqetësimeve.
Nëse bëheni të vetëdijshëm për një
shkelje të dyshuar ose faktike të ligjit,
Kodit, ose politikave të Shoqerise sonë,ju keni përgjegjësinë ta sinjalizoni atë.
Sinjalizimi i shkeljeve të dyshuara ose
shqetësimeve të tjera ndihmon për të
mbrojtur Shoqerine tonë, kolegët tuaj
dhe komunitetet tona. Shoqeria jonë ju
siguron një numër mënyrash ku mund të
sinjalizoni një shqetësim, duke përfshirë:• Mbikëqyrësi juaj• Ndërlidhesi juaj Vendor i Pajtueshmerisë
• Departamenti Ligjor• Burimet Njerëzore
• Linja direkte (e brendshme / e jashtme)

PyetjeUnë nuk ndihem rehat për
diçka që po ndodh në punë,por nuk kam prova të forta
se Kodi ynë po shkelet.
Çfarë duhet të bëj?

Pergjigje

Ju duhet të kërkoni udhëzime,ose të sinjalizoni shqetësimintuaj, duke përdorur burimet
e përshkruara në Kod. Nëseprisni, mund të jetë tepër vonëpër të parandaluar dëmtimine Shoqerise ose të tjerëve
nga një shkelje e mundshme.
Shoqeria do të hetojë çështjetnë mënyrë të duhur.

6 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTLinjë direkte (Hotline)
Shoqeria jonë u siguron punëmarrësve
një linjë direkte (hotline) që ata mund të
telefonojnë ose të dërgojnë email për të
sinjalizuar shkelje të dyshuar ose të kërkojnë
udhëzime mbi politikën e Shoqerise ose
mbi ligjin në fuqi. Në shumicën e vendeve,punëmarrësit mund të kontaktojnë Hotline
në mënyrë anonime. Ligjet që rregullojnë
linjat direkte janë të ndryshme në disa vende
dhe nganjëherë më kufizuese. Në këtoraste, duhet të konsultoheni me burimet epërshkruara në këtë Kod, udhëzuesin tuajtë brendshëm të Shoqerise ose faqen tuaj
intranet lokale për më shumë informacionenëse mundeni te sinjalizoni dhe, nëse po, sitë bëni ndonjë sinjalizim nga vendi ku jeni.
Jo hakmarrje
Shoqeria jonë ndalon hakmarrjen ndajpunëmarrësve për kryerjen e një sinjalizimi
në mirëbesim te shkeljeve të dyshuara. Nësejeni të vetëdijshëm për hakmarrjen (kundër
jush ose një punëmarrësi tjetër), sinjalizojenimenjëherë Departamentit Ligjor ose ndonjë
prej burimeve të tjera të identifikuara në këtëKod. Shoqeria jonë do të hetojë çështjen
dhe do të ndërmarrë veprime përkatëse.

7 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCT

Pas marrjes së një sinjalizimi
Sinjalizimet për shkelje të dyshuara dotë hetohen siç duhet dhe do të trajtohennë mënyrë konfidenciale në masën emundur. Ju nuk duhet të bëni hetimin
tuaj. Hetimet shpesh përfshijnë çështje tëndërlikuara juridike, dhe të veprosh vetëmund të rrezikojë një hetim dhe të ndikojë
negativisht si tek ti ashtu edhe te Shoqeria.

PENALITETET PËR SHKELJE
Në varësi të ligjit në fuqi, personeli i
Shoqerise që shkel ligjin, këtë Kod, ose
politikat e Shoqerise, mund të jenë subjekt injë veprimi disiplinor, deri dhe në zgjidhjen
e marredhenies se punës. Për më tepër,çdo mbikëqyrës që drejton ose miraton
një shkelje, ose ka njohuri për shkelje dhe
nuk e sinjalizon atë menjëherë, mund tëjetë subjekt i një veprimi disiplinor.

ANGAZHIMI YNË PËR

SJELLJEN ETIKE
NË BIZNESPAJTUESHMERIA ME LIGJET
Aktivitetet e biznesit të Shoqerise sonëi nënshtrohen një numri të madh ligjesh,
rregullash dhe veprimtarish zbatimi nëtë gjithë botën. Panorama ligjore dherregullatore në të cilin veprojmë është
jashtëzakonisht sfiduese. Në Shoqerinetonë, ne e kuptojmë se pajtueshmëria meligjin në fuqi është një pjesë e rëndësishme
e detyrimit tonë ndaj komuniteteve tona.
Ne jemi të përkushtuar ndaj respektimit teligjit dhe rregulloret që zbatohen ndaj nesh.

MARRËDHËNIE E DREJTË
DHE E NDERSHMENe bëjmë biznes me ndershmëri dhe
integritet. Ne ndërveprojmë me drejtësi
me klientët tanë, furnizuesit, konkurrentët,punëmarrësit, rregullatorët dhe me gjithë
të tjerët. Ne nuk përfitojmë nga padrejtësia
e të tjerëve përmes pandershmërisë ose
praktikave të padrejta të biznesit. Ne
prodhojme mallra dhe ofrojmë shërbime
për të cilat mund të jemi krenarë. Kurbëjmë marketing, ne përshkruajmë
produktet dhe shërbimet tona në njëmënyrë të drejtë dhe të saktë.

NE PAJTOHEMI ME DISPOZITATE LIGJEVE ANTI-TRUSTDHE KONKURRENCËS
Ndersa Shoqeria konkurron fuqishëmnë të gjitha aktivitetet e saj të biznesit,përpjekjet e saj në treg duhet të bëhen nëpërputhje me ligjet e zbatueshme të antitrustit dhe konkurrencës. Disa nga shkeljetmë serioze të anti-trustit janë marrëveshjet
midis konkurrentëve që kufizojnë gjykimin e
pavarur të një shoqerie, siç janë marrëveshjet
për të caktuar çmimet, për të kufizuar
prodhimin, për të kontrolluar cilësinë eprodukteve ose për të ndarë një treg për
klientët, territoret ose produktet. Ju nuk

duhet të bini dakord me ndonjë konkurrent
në lidhje me ndonjë prej këtyre temave,
pasi këto marrëveshje janë praktikisht
gjithmonë të paligjshme dhe në kundërshtim
me politikën e Shoqerise. Marrëveshjet e
paligjshme nuk duhet të jenë detyrimisht
me shkrim dhe as të jenë marrëveshje teshprehura. Gjykatat mund të gjykojne semarrëveshjet e bazuara në diskutime joformale ose thjesht shkëmbim i informacionitndërmjet konkurrencës mund të rezultojë
në një marrëveshje të paligjshme.
Kini kujdes që të mos diskutoni oseshkëmbeni me konkurentët tanë (madje
edhe në një takim joformal) informacion
sensitiv nga pikepamja e konkurrences, icili nuk është në domein publik, siç janë:• Çmimet aktuale ose të ardhshme, marzhet e
fitimit ose strategjia e çmimeve dhe termat
e lidhura me çmimet (shtesë, ulje, zbritje)• Informacione të hollësishme mbi kostot(p.sh. në lidhje me inputet domethënëse)në lidhje me produktet specifike• Informacione strategjike që zbulojnë
qasjen e Shoqerise për të negociuar me
klientë specifikë, duke synuar klientë
specifikë ose aktivitete strategjike• Detaje të ofertave të reja të shërbimeve qëjanë informacion sensitiv në konkurrencë,planet e marketingut dhe të produkteve• Informacione në lidhje me kompensimin
ose përfitimet e punëmarrësve.

8 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTDuke bashkuar konkurrentët, shoqatat
tregtare mund të krijojnë shqetësime
mbi konkurrencën e pandershme, edhe
pse grupe të tilla mund të shërbejnë
gjithashtu shumë qëllime legjitime. Ju
duhet të njoftoni Ndërlidhesin tuaj Vendor
te Përputhshmërisë ose Departamentin
Ligjor përpara se të bashkoheni në një
shoqatë tregtare ose të merrni pjesë në një
takim në të cilin mund të diskutohen temasensitive nga pikepamja e konkurrences.
Shoqeria jonë ka procedura të hollësishmeqë rregullojnë këto situata. Për informacion
shtesë, konsultohuni me Rregullat e
Pajtueshmerise me Ligjet e Konkurrencës.
Aktivitete të tjera që mund të krijojnë
shqetësime në bazë të ligjeve të antitrust dhe konkurrencës janë:• Marrëveshja me një furnizues përtë kufizuar shitjet e furnizuesit
te konkurrentet e Shoqerise• Kontrolli i çmimeve të rishitjes
në transaksione me distributoretose ndërmjetësit tregtare• Refuzimet kolektive për t’u hyrene marredhenie tregtare me një
konkurrent, furnizues ose klient• Marrëveshje ekskluzive që kanë të bëjnë
me një shoqeri kur shoqeria kërkon qënjë klient të blejë nga, ose një furnizues
t’i shese, vetëm asaj shoqerie• Marrëveshjet kushtezuese (tying), kuri kërkohet një klienti ose furnizuesi, si
kusht për blerjen e një produkti, blerja
e nje produkti të dytë, të veçantë
• “Çmime grabitqare”, kur një shoqeri
ofron një zbritje, nga rezulton se çmimi i
shitjes së një produkti eshte nën koston
e produktit, me qëllimin për të mbajtur
atë çmim te ulet per aq kohe sa tënxjerre konkurrentët jashtë tregut.
Nuk është gjithmonë e qartë nëse njëaktivitet është anti-konkurrues, prandaj
ju lutemi këshillohuni me Ndërlidhesin
Vendor të Pajtueshmerise, Zyrtarin e
Pajtueshmerise me Ligjin e Konkurrencës,ose Departamentin Ligjor për udhëzime.

9 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCT

PyetjeNjë mik i ngushtë i imi nga
kolegji punon për një nga
konkurrentët tanë. Javën
e kaluar, ai më pyeti për
informacion sensitiv nga
pikepamja e konkurrences përnjë nga produktet tona më të
shitura. Unë shmanga çështjen,
por do të doja disa udhëzime
në rast se ndodh përsëri.

Pergjigje

Ju duhet të shmangni
absolutisht të folurit për
informacione sensitive nga
pikepamje e konkurrences
me cilindo nga konkurrentët
e Shoqerise. Ndërsa ne e
kuptojmë se, në situatasociale, ndonjëherë mund tëjetë e vështirë të veprosh siç
duhet, duhet t'i shpjegoni
mikut tuaj që politika SEG ju
ndalon rreptësisht të flisni përçmimet ose kushtet e tjera
të shitjes me konkurrencën.

NE NUK OFROJME APOMARRIM RYSHFET
Ryshfeti shkakton një dëm të madh në
komunitet dhe mund të shkaktojë dëme të
konsiderueshme ndaj Shoqerise. Ryshfetipërfshin ofrimin, dhënien ose marrjen e
çdo vlere për të ndikuar në një vendim
biznesi ose për të marrë një avantazhtë biznesit në mënyrë të padrejtë. Ju
nuk duhet, ne menyre te drejtpërdrejte
ose te terthorte, të autorizoni, të ofroni,
premtoni, jepni ose kerkoni, ose të pranoni
të merrni ose të pranoni ryshfet.
Ryshfeti nuk përfshin gjithmonë pagesa
në para. Ryshfetet paraqitet ne disa
forma, duke përfshirë argëtimin, zbritje tëpapërshtatshme, punësimin e një anëtari
të familjes për dikë që kërkon të ndikosh,apo edhe të bësh kontribute bamirësie
për të ndikuar në një vendim biznesi. Njëryshfet mund të jetë çdo gjë me vlerë
për marrësin. Përveç kësaj, shuma eryshfetit të ofruar ose të paguar është eparëndësishme. Nëse ju kërkohet të bëninjë pagesë të parave ose ndonjë gjë tjetër
që mund të përbëjë ryshfet, sinjalizonimenjëherë në Departamentin Ligjor.

Shumica e vendeve kanë ligje që ndalojnë
ryshfetin e zyrtarëve qeveritarë. Nëpunësit eorganizatave qeveritare (të tilla si një shoqeri
shtetërore e telekomunikacionit, ndërmarrje
energjetike ose spital) konsiderohen zyrtarë
qeveritarë sipas shumicës së ligjeve kundër
ryshfetit. Shumë vende gjithashtu ndalojnë
ryshfetin e individëve ose ndërmarrjeve
private. Shoqeria ndalon rreptësishtë çdo
lloj ryshfeti qofte ky per zyrtare qeveritare,individë apo shoqëri. Shkeljet e legjislacionit
te zbatueshëm mund te rezultojnë ne
pasoje te renda per ju dhe Shoqerine tone,
perfshire këtu dem ndaj emrit te mire
tonin, gjoba te renda, si dhe burgosje perindivided. Ju duhet te shmangni çdo aktivitet
qe dhe mund te sugjeroje diçka te tille.
Shoqeria mund të mbaje përgjegjësi përnjë ryshfet që është kryer nga palë të treta
në lidhje me biznesin e Shoqerise sonë. Ne
duhet të jemi të kujdesshëm në zgjedhjen epartnerëve dhe agjentëve tanë të biznesit,
dhe te verifikojme, kur është e përshtatshme,
për të siguruar që ata nuk marrin/japin
ryshfete në emrin tonë. Zbatoni procedurat
e Shoqerise sonë kur lidhni marrëdhënie mepalët e treta. Dhe, kurrë mos injoroni shenjat
paralajmëruese që një partner biznesi mundtë jete i përfshire në veprimtari të paligjshme
ose joetike. Nëse jeni të vetëdijshëm se njëri
nga partnerët tanë të biznesit është, osemund të jetë duke dhënë ose duke marrë
ryshfete, njoftoni sa më shpejt që të jetëe mundur Nderlidhesin tuaj te Vendor te
Pajtueshmerise, Menaxherin e Parandalimit
të Korrupsionit ose Departamentin Ligjor.
Në përgjithësi, sjelljet e mira te biznesit tëvogël, siç janë shpenzimet e arsyeshmepër ushqimet që lidhen drejtpërdrejt mepromovimin e biznesit ose performancën ekontratës, nuk janë të ndaluara. Sidoqoftë, ligjet
që rregullojnë sigurimin e vakteve dhe sjelljen
e mire te biznesit për zyrtarët qeveritarë janëkomplekse dhe ato ndryshojnë nga një vend
në tjetrin. Për të siguruar pajtueshmërinë,duhet të merrni miratimin paraprak nga
Zyrtari juaj për Parandalimin e Korrupsionit
dhe Departamenti Ligjor përpara se t’isiguroni një zyrtari qeveritar një vakt, dhuratë,argëtim, shpenzime të udhëtimit ose çfarëdo
kortezie biznesi. Ju gjithashtu duhet të mbanishënime të sakta të shpenzimeve të bëra.

PyetjeA ka ndonjë shenjë
paralajmëruese që mund të
tregojë që partneri i biznesitose agjenti ynë mund tëmarrë pjesë në korrupsion?

Pergjigje

Po, ka disa shenja “red flags”
që duhet t’i kini parasysh nëmarrëdhëniet e biznesit tuaj
me ndonjë partner ose agjent
biznesi, përfshirë këtu nëse:• Transaksioni i biznesit pozhvillohet në një vend me
reputacion për korrupsion.
• Partneri ose agjenti i biznesit
nuk ka aftësitë e kërkuarapër të kryer punën ose për të
siguruar shërbimet e kërkuara.
• Partneri ose agjenti i biznesitkërkon kushte të pazakonta
pagese, siç janë pagesa
të mëdha paraprakisht,
ose kërkon që pagesa t’ibëhet ne një llogari ose një
personi në një vend tjetër.
• Partneri ose agjenti i biznesit
nuk pranon të pajtohet
me dispozitat tona kundër
korrupsionit në kontratën tonë.
• Partneri ose agjenti ibiznesit është i lidhur me
një zyrtar qeveritar me
autoritet vendimmarrës
mbi biznesin tonë.

DHURATA DHE ARGËTIME
Kur jeni i përfshirë në marrjen e vendimeve
të biznesit në emër të Shoqerise, vendimet
tuaja duhet të bazohen në gjykim të
pa kompromentuar dhe objektiv. Kurrë
mos pranoni dhurata ose përfitime
të tjera nëse gjykimi ose vendimet e
biznesit tuaj mund të preken, ose mundtë duket se preken nga dhurata.
Kurrë nuk duhet të kërkoni dhurata,argëtim ose ndonjë sjellje tjetër te mirebiznesi nga njerëz që bëjnë biznes me
Shoqerine. Dhurata ne mjete monetareose ekuivalente te mjeteve monetare të
tilla si kartat e dhuratave në çfarëdo sasiejanë të ndaluara pa miratimin paraprak
me shkrim. Dhënia ose marrja e ndonjë
dhurate ose argëtimi në formën e ryshfetitështë e ndaluar. Ne gjithashtu nuk japim
ose pranojmë kurrë argëtim ose dhurataqë janë në kundërshtim me standardet e
Shoqerise sonë të respektimit të individëve.

10 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTDhuratat e pakërkuara dhe sjelljet e mira në
biznes, përfshirë ushqimin dhe argëtimin,janë të lejueshme nëse ato janë sjellje tëzakonshme dhe zakonisht të pranuara nga
biznesi; jo të tepërta në vlerë dhe as të
shpeshta; dhe te dhëna dhe pranuara pa
një kuptim të shprehur ose të nënkuptuar
se marrësi është i detyruar në çfarëdo
mënyre nga pranimi i dhuratës. Dhuratat qëjanë ekstravagante në vlerë ose të natyrës
së pazakontë nuk duhet të ofrohen ose
pranohen pa miratimin paraprak me shkrim
të Zyrtarit të Parandalimit të Korrupsionit.
Shumë nga furnizuesit dhe klientët tanëkanë politika te tyre mbi dhuratat dheargëtimit. Kini kujdes që mos ta siguroni
ose pranoni me vetëdije një dhuratë oseargëtim që shkel politikën e dhuratës
dhe argëtimit të ndërmarrjes tjetër.

PyetjeUnë dua t'i dhuroj një prej
klientëve tanë më të mirë një
dhuratë të veçantë në shenjë
falenderimi. Kam mundësi
te marre bileta teatri që edi që ajo do t’i vlerësonte,
por mendoj se është kundër
politikës së shoqerise së saj që
ajo t’i pranojë ato. Nëse ajo nuk
e ka problem të shkelë politikëndhe është e gatshme të shkojë,a mund t'i dhuroj biletat?

Pergjigje

Jo. Nëse e dini që dhënia
e një dhurate do të shkelë
politikën e shoqerise sëmarrësit, nuk duhet t’i jepni
dhuratën. Nëse nuk jeni tësigurt nëse një dhuratë është
e lejueshme, duhet të pyesni.
Ashtu siç duam që të tjerët të
respektojnë standardet tona,ne do te duhet te respektojmë
standarded e te tjerëve.

MARREDHENIET ME QEVERINË
Rregulla të ndryshme - dhe shpesh shumë
të rrepta zbatohen për marrëdhëniet toname agjencitë qeveritare dhe zyrtarët nëshumë fusha të biznesit, përfshirë dhuratat
dhe argëtimet, punësimi, dhe madje edhethjesht komunikimi me të tjerët. Çfarë
është e pranueshme në mjedisin e biznesit
tregtar mund të mos jetë e pranueshme në

11 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTmarrëdhëniet tona me qeverinë. Ka ligje që
rregullojnë ofrimin e dhuratave, ushqimit,argëtimit, udhëtimit dhe përfitime të tjera
për zyrtarët qeveritarë dhe nëpunësit. Ju ekeni të ndaluar të ofroni dhurata, argëtim ose
ndonjë gjë me vlerë për zyrtarët qeveritarë,nëpunësit ose anëtarët e familjeve tëtyre në lidhje me biznesin e Shoqerise pa
miratimin paraprak me shkrim nga Zyrtarit
juaj për Parandalimin e Korrupsionit dhe
Departamenti Ligjor. Rregulla të veçanta
parashikohen gjithashtu per punësimin e njëzyrtari qeveritar ose një anëtari të familjes
së tij për të punuar në Shoqerine tonë. Nësepo mendoni të paraqisni një ofertë punësimi
një zyrtari qeveritar ose një anëtari tëfamiljes të një zyrtari qeveritar, së pari duhet
të kontaktoni Departamentin Ligjor për të
siguruar që ju të respektoni ligjin në fuqi.
Gjithashtu, në të gjitha bashkëveprimet
tona me zyrtarë qeveritarë dhe nëpunës,është thelbësore që të sigurohemi që të
gjitha deklaratat dhe komunikimet të jenë tëvërteta, të plota dhe të sakta. Ne gjithashtu
duhet të regjistrojmë siç duhet gjatë gjithë
kohës, kostot dhe tarifat në llogaritë eduhura. Dhe, kur është e zbatueshme, neduhet të sigurohemi që t’i zbatojmë të
gjitha kërkesat për trajtimin e informacionit
konfidencial dhe sensitiv të qeverisë.

TREGËTIA NDËRKOMBËTARE
Shoqeria jonë bën biznes në të gjithë botën,dhe ne veprojme në përputhje me të gjitha
ligjet dhe rregulloret në fuqi që përcaktojnë
mënyrën se si ne bëjmë biznes përtej kufijve,përfshirë mënyrën sesi ne importojmë
dhe eksportojmë produkte. Ne gjithashtu
i nënshtrohemi ligjeve dhe rregulloreve qëna ndalojnë të bëjmë biznes në disa vendeose me persona ose organizata të caktuara.
Nëse përgjegjësitë tuaja përfshijnë shitjen
ose transferimin e mallrave, shërbimeveose teknologjisë midis vendeve, edhe nësendërmjet ose midis filialeve të SEG, ju duhettë qëndroni të informuar për ligjin aktual
dhe politikën e Shoqerise në këtë fushë
dhe të kontaktoni pranë Departamentit
Ligjor nëse keni ndonjë pyetje.

TREGËTIM I BRENDSHËM
(Insider trading)

KONTRIBUTET DHE AKTIVITETETPOLITIKE

Ne veprojme në përputhje me të gjitha ligjet
e zbatueshme të titujve me vlerë. Ju nuk
duhet të blini ose shisni tituj të Shoqerise kur
posedoni informacione jo-publike thelbesore(ndonjëherë të quajtura “informacione tebrendshme”) në lidhje me Shoqerine. Kjo
njihet si “tregtim i brendshëm” (insider
trading), dhe është e paligjshme. Informacioni
i brendshem eshte informacioni që njëinvestitor do të konsideronte te rëndësishëm
në vendimin nëse do të blejë ose shesë
një titull. Shembuj përfshijnë rezultatet
financiare, kontrata të reja ose të pa fituara,
informacione mbi produktet, rezultatet e
shitjeve dhe ndryshime të rëndësishmetë personelit. Kalimi i një informacioni tëtillë te dikush që mund të blejë ose tituj,
i njohur si “tipping” është gjithashtu epaligjshme. Ndalimi vlen për titujt e SEG
dhe titujve të ndërmarrjeve të tjera nësemësoni informacione jo-publike thelbesorepër shoqeri të tjera (siç janë furnizuesit oseblerësit tanë) gjatë detyrave tuaja për SEG.

Ne zbatojmë të gjitha ligjet që rregullojnë
pjesëmarrjen e Shoqerise sonë në çështjet
politike, përfshirë ato ligje që rregullojnë
dhe si kontribuojmë për kandidatët, partitë
politike dhe nëse kërkojmë të ndikojmë
në veprimet e qeverisë. Ligjet në këtëfushë janë komplekse, dhe ato ndryshojnë
në vendet e ndryshme ku Shoqeria jonëzhvillon biznes. Ju duhet të konsultoheni meNdërlidhësin tuaj Vendor te Pajtueshmerise,
Zyrtarin e Parandalimit të Korrupsionit dhe
Departamentin Ligjor përpara se të përdorni
burimet e Shoqerise sonë në mbështetje
të një kandidati politik ose partie, osepara se të ndërveproni drejtpërdrejt osetërthorazi me një zyrtar publik në emër të
Shoqerise sonë në mënyrë që të ndikoje
ne legjislacionin ose veprimin e qeverisë.

PyetjeJu mësoni gjate punës se
Shoqeria juaj ka mundësi teblje nje shoqëri interesanteqe merret me teknologji gjate
muajve ne vijim. Pa i treguar
detaje, ju i sugjeroni vëllait tuaj
qe ai mund te doje te blejë
disa aksione ne ate shoqëri. Ka
ndonjë problem me kete qasje?

Pergjigje

Po, ka nje problem. Edhe pse
ju nuk i keni dhene detajevëllait tuaj, ju jeni angazhuar
ne “tipping” duke i sugjeruar
qe ai te blejë aksione neshoqërinë e teknologjisë.

PyetjeGjatë punës time, dëgjova
se një prej klientëve tanësë shpejti do të njoftojë sedo të lidhë një kontratë tërëndësishme. A mund të blej
aksione në shoqerine e tyre?

Pergjigje

Jo sepse kjo përfshin
informacionin e brendshëm
të klientit, të cilin e kenimarrë gjatë punës tuaj
me Shoqerine tonë.

PyetjeNjë menaxher më kërkoi
të kontribuoja për një
kandidat politik. Ai më tha
që Shoqeria do "të ta kthej
nderin". A lejohet kjo?

Pergjigje

Jo, kjo nuk lejohet. Ju
duhet të refuzoni kërkesën
dhe të raportoni çështjen
duke përdorur burimet epërshkruara në këtë Kod.

12 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTANGAZHIMI YNË PËR

SHOQERINELIBRAT DHE REGJISTRIMETE SHOQERISE
Në Shoqerine tonë, ne i plotësojmë te gjitha
dokumentet e biznesit me saktesi, vërtetësi
dhe ne kohën e duhur, duke përfshirë edhe tegjitha raportet e udhetimit dhe shpenzimeve.
Ne gjithashtu bëjmë deklarime të plota, të
drejta, të sakta dhe në kohë në lidhje meraportet dhe dokumentet që paraqisimpranë rregullatorëve qeveritarë, përfshirë
raportet tona periodike financiare. Kur është
e zbatueshme, dokumentet duhet rregullisht
të autorizohen. Ne regjistrojmë aktivitetet
financiare të Shoqerise në përputhje meligjet në fuqi dhe praktikat e kontabilitetit.
Ne nuk duhet të bëjmë nderhyrje tërreme ose mashtruese në procesverbalete Shoqerise dhe asnjëherë të mos teperfshijme informacionin nga procesverbalet
kur kërkohen që të regjistrohen.
Ne gjithashtu duhet të ruajmë të dhënat e
Shoqerise sipas kohëzgjatjes dhe mënyrëssë kërkuar nga ligji dhe politika e Shoqerise.

PyetjeËshtë java e fundit në
periudhën tremujore të
raportimit. Shefi im dëshiron
të sigurohet që të plotësojmë
numrat tanë për tremujorin,kështu që ai më kërkoi që të
regjistroja një shitje edhe pse
dokumentacioni nuk do të
konkretizohet. Unë mendoj se
kjo nuk do të dëmtojë askënd a duhet ta bëj atë që ai thotë?

Pergjigje

Jo, nuk duhet. Perveç kur
një politikë parashikonndryshe, shitjet mund tëraportohen vetëm pasi të jetëpërfunduar kontrata. Ju duhet
ta raportoni këtë çështje në
Departamentin Ligjor, Divizionin
e Kontabilitetit, ose përmes
ndonjë prej burimeve të tjera
të identifikuara në këtë Kod.

13 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCT

PyetjeNjë koleg ju kërkon të fshinidisa emaile të caktuara sepse
beson se do të ngrihet një
proces gjyqësor dhe emailet
mund të jenë të turpshme.
Mund ta bëni këtë?

Pergjigje

Jo. Kjo do të shkelë politikën
tonë – dhe mundesisht ligjin– ne lidhje me ruajtjen eregjistrimeve të rëndësishmepër një mosmarrëveshje
ligjore. Ju duhet të raportoniçështjen sipas procedurave
që ndodhen në këtë Kod.

KONFLITET E INTERESITNë Shoqerine tonë, të gjithë kemi përgjegjësi
të marrim vendime që prekin Shoqerinebazuar në interesat më të mirë të saj, tëpavarur nga ndikimet e jashtme. Një konflikt
interesi ndodh kur një interes personal ka
potencial të ndërhyjë në aftësinë tuaj përtë kryer punën tuaj për Shoqerine tonë nëmënyrë objektive dhe efektive. Detyrimi
ynë për të bërë biznesin e Shoqerise sonënë një mënyrë të ndershme dhe etikepërfshin trajtimin e duhur të situatave qëkrijojnë një konflikt interesi, ose që madje
krijojnë perceptimin midis të tjerëve senjë konflikt mund të ekzistojë. Nëse keni
besim se keni një konflikt, ose nëse keni
njohuri për një konflikt të mundshëm,ju duhet tia shpalosni atë, menjëherë,mbikëqyrësit tuaj, Ndërlidhesit Vendor te
Pajtueshmerise, ose Departamentit Ligjor.
Ndërsa është e pamundur të përshkruani
çdo situatë ku mund të lindë një konflikt
interesi, më poshtë janë disa shembuj të
llojeve të situatave që mund të krijojnë
konflikte dhe që duhet të sinjalizohen:• Interesat financiare në shoqeri qëbëjnë ose kërkojnë të bëjnë biznes me
Shoqerine tonë, përfshirë klientët ose
furnizuesit, ose në konkurrentet tanë.
Ne nuk duhet të lejojmë që investimet
tona financiare personale të ndikojnë,ose të duket se ndikojnë në gjykimintonë të pavarur në emër të Shoqerise
sonë. Kjo mund të ndodhë në shumë
mënyra, por konfliktet kanë të ngjarë të
ndodhin kur ju keni një investim në një
konkurrent, furnizues, ose klient dhe palet
e treta mund te perfitojne nga vendimet
tuaja në emër të Shoqerise sonë.

PyetjeKunata ime zotëron një
shoqeri që dëshiron të bëhet
një furnizues i Shoqerise
sonë. Ata ofrojnë shërbiminmë të mirë me çmimin mëtë mirë, dhe do të doja tëangazhoja shoqerine e saj. Aështë ky një konflikt interesi?

Pergjigje

Mund të jetë, edhe nësemendoni se shoqeria e kunatës
suaj do të ofronte vlera më tëmira për Shoqerine tonë sesa
konkurrentët e saj. Ju duhet
ta shpalosni këtë situatë tekMbikëqyrësi ose Ndërlidhesi
Vendor per Pajtueshmërinë. Ju
nuk duhet të përfshiheni ose të
ndikoni në vendimin nëse duhettë bëre biznes me shoqerine
e kunatës suaj apo jo. Dhe,nëse shoqeria e kunatës
suaj bëhet furnizues, ju nuk
duhet të mbani një pozicion
vendimmarrës ose mbikëqyrës
në lidhje me furnizuesin dhe
nuk duhet te ushtroni ndonjë
ndikim në marrëdhëniet midis
Shoqerise sonë dhe furnizuesit.

• Punësimi, pranë ose duke qenë këshilltar
i konkurrenteve te Shoqerise sonë, njëfurnizuesi, klienti ose partneri tjetër biznesi.
• Drejtimin e biznesit të Shoqerisesonë tek një furnizues, një agjent,një distributor ose një kontraktor icili është në pronësi ose menaxhim të
drejtpërdrejt ose të tërthortë nga anëtarët
e familjes suaj, ose miq të ngushtë.
• Mundësitë e korporatës, që do të thotëtë përfitosh nga një mundësi biznesi përtë cilën behesh i/e vetëdijshme për shkaktë punës tënde në Shoqerise sonë.
• Marrja në punë, promovimi, ose mbikëqyrjae një anëtari të familjes në Shoqerine tonë.
• Te shërbesh në këshillin e administrimitose organi tjetër këshillues i një
organizate që është konkurruente,klient ose furnizues i Shoqerise sonë.

MBROJTJA DHE PËRDORIMI I DUHURI ASETEVE TË SHOQERISE DHE
PARANDALIMI I MASHTRIMIT
Të gjithë ne kemi për detyrë të mbrojmë
asetet e Shoqerise sonë, dhe tëparandalojmë dhe raportojmë mashtrimet
dhe vjedhjet. Mashtrimi, vjedhja, pakujdesia
dhe shpërdorimet kanë një ndikim të
drejtpërdrejtë në fitimet e Shoqerise
sonë. Përveç rasteve të autorizuara,
asetet e Shoqerise, përfshirë koha e
Shoqerise, pajisjet, materialet, burimet
dhe informacione mbi to, duhet tëpërdoren vetëm për qëllime biznesi. Kurlargoheni nga Shoqeria, e gjithë pronat e
Shoqerise duhet të kthehet në Shoqeri.

PyetjeA mund t'u ofroj furnizuesvetanë informacione në lidhje mebiznesin catering të gruas sime?

Pergjigje

Jo. Dhenia e informacionit
furnizuesve tanë mbi biznesincatering të gruas suaj është
i palejueshëm sepse do tëpërfshijë përdorimin e burimeve
të Shoqerise (listën tonë të
furnizuesve) për qëllime të
biznesit privat. Furnizuesittanë mund të ndihen të
detyruar të bëjnë biznes
me shoqerine e gruas suaj,
dhe kjo mund të ndikojë nëmarrëdhëniet e Shoqerisesonë me furnizuesit tanë.

14 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTINFORMACIONI KONFIDENCIAL
DHE PRONESIA INTELEKTUALETë gjithë kemi përgjegjësi për të mbrojtur
informacionin konfidencial të Shoqerisesonë dhe palëve të treta përfshirë këtu dheklientët. Ne nuk i tregojmë informacionet
konfidenciale askujt brenda ose jashtë
Shoqerise, përveç nëse kërkohet me ligj
dhe autorizohemi në mënyrë të duhur. Ne
ndjekim politikat e Shoqerise për mbrojtjen
e informacionit të tillë kundër vjedhjes osekeqpërdorimit nga të tjerët. Informacioni
konfidencial përfshin të gjitha informacionet
jo-publike që mund të jenë të dobishmepër konkurrentët, ose të dëmshme për
Shoqerine tonë ose klientët e saj dhe palët
e tjera të treta nëse zbulohen. Shembuj
të informacionit konfidencial përfshijnë
• Të dhëna financiare• Sekrete tregtare dhe know-how• Mundesi blerje dhe shitje• Informacioni i klientit dhe furnizuesit• Informacioni i punëmarrësve tanë• Planet e marketingut
Detyrimi juaj për të trajtuar informacioninsi konfidencial vazhdon pasi të përfundojë
punësimi me Shoqerine, dhe ju gjithashtu
nuk mund të perhapni informacione
konfidenciale të punëdhënësit temëparshëm për Shoqerine tonë. Gjithashtu,
ne nuk përdorim mjete të paligjshme
ose jo-etike (të tilla si vjedhje, spiunazhose keqpërfaqësim) për të marrë
informacionin konfidencial të të tjerëve.
Ne gjithashtu respektojmë dhe mbrojmë
pronesine intelektuale të Shoqerise sonë dhetë shoqerive të tjera. Mos cënoni patentat, të
drejtat e autorit, markat dhe lloje të tjera të
pronesise intelektuale dhe ndërmerni hapat e
duhur për te mbrojtur pronesine intelektuale.
Nëse keni pyetje për pronesine intelektualekonsultohuni me Deprtamentin Ligjor dhe
Departamentin e Pronesise Intelektuale.

PyetjeNjë ish-koleg më kërkoi një
kopje të një raporti konfidencial
që kishte përgatitur kur ishte
ende i punësuar nga Shoqeria
jonë. A mund tia jap?

Pergjigje

Jo. Fakti që ish-kolegu juaj
më parë kontribuoi në krijimin
e raportit gjatë punësimit
nga Shoqeria jonë nuk do tëthotë që i lejohet të marrë një
kopje tani. Ju duhet të flisni
me mbikëqyrësin tuaj se si t'ipërgjigjeni kësaj kërkese.

INTERNETI DHE PËRDORIMI ITEKNOLOGJISE SE INFORMACIONITDHE KOMUNIKIMITShumë prej nesh kanë akses në internet
në punën tonë ose në kompjuterët
personalë dhe telefonat. Ndërsa përdorimi
i rastit i pajisjeve personale teknologjikenë punë mund të lejohet, kini kujdes tëmbroni reputacionin e Shoqerise sonë dhe
informacionin e biznesit. Asnjëherë mospostoni komente në internet, përfshirë
në media sociale, që shpifin, ngacmojnë
ose kërcënojnë të tjerët. Dhe mos postoni
komente në emër të Shoqerise nëse nuk
jeni autorizuar posaçërisht për ta bërë atë.
Ju duhet të respektoni të gjitha politikate Shoqerise sonë kur përdorni burimet
teknologjike të Shoqerise. Është
jashtëzakonisht e rëndësishme që të merrni
të gjitha masat e nevojshme për të siguruar
kompjuterin tuaj dhe burimet e tjera të
teknologjisë. Nëse keni ndonjë arsye tëbesoni se fjalëkalimi juaj ose siguria përçfarëdo arsye e një kompjuteri, telefoni
ose burimi tjetër teknologjik i Shoqeriseështë komprometuar në çfarëdo mënyre,
ju duhet të ndryshoni fjalëkalimin tuajmenjëherë dhe të raportoni incidentin, nësene Japoni, tek Drejtori Kryesor i Sigurisë
ose Shërbimi i Ndihmës së Incidenteve
në Sigurinë Kibernetike, ose nëse është
jashtë Japonisë, në Departamentin tuajtë Teknologjisë së Informacionit.
Të gjithë skedarët personale të ruajtur
në kompjuterët e Shoqerise janë pronë
e Shoqerise. Në masën e lejuar nga ligji
në fuqi, Shoqeria mund të rishikojë çdo
skedar të ruajtur ose transmetuar në
kompjuterin dhe burimet e tij të komunikimit,përfshirë mesazhet e postës elektronike.

15 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCT

PyetjeMbikëqyrësi im më kërkoi
fjalëkalimin e kompjuterit
tim sepse unë do të jem me
pushime. A mund t’ia jap?

Pergjigje

Jo. Nuk ka asnjë arsye biznesi
që kërkon të jepni fjalëkalimin
tuaj te mbikëqyrësi juaj.

KONTAKTI ME MEDIAN DHE TË TJERE
Shoqeria jonë shpesh pranon kërkesa
për informacion nga media, analistë
financiarë dhe të tjerë. Qëllimi ynë është
të komunikojmë në mënyrë të saktë,të vazhdueshme dhe në përputhje meligjet, në lidhje me zbulimin e drejtë të
informacionit për shoqerite publike.

PyetjeUnë isha duke lexuar një
artikull on-line që përmban
informacion të rremë në lidhje
me biznesin tonë. Do të dojatë përgjigjesha. A mundem?

Pergjigje

Ju nuk duhet t'i përgjigjeni
artikullit nëse nuk jeni
autorizuar ta bëni këtë nga
Departamenti i Marrëdhënieve
me Publikun. Në vend tëkësaj, duhet ta referoni
artikullin në Departamentin eMarrëdhënieve me Publikun
ose Departamentin Ligjor,
i cili mund të përgjigjet
ne emër te Shoqerise.

Nëse nuk jeni një zëdhënës zyrtar i Shoqerise,
ju nuk mund të komunikoni me median,analistë, aksionarë/ortake, në media sociale,ose gjetkë si një përfaqësues i Shoqerise,përveç nëse jeni autorizuar posaçërisht
për ta bërë këtë nga Departamenti iMarrëdhënieve me Publikun. Mos u përpiqni
t’i përgjigjeni një pyetje në media vetë, edhenëse mendoni se e dini përgjigjen. Kërkesat
për informacion financiar ose informaciontjetër në lidhje me shoqerine nga media,
komuniteti financiar, aksionarët/ortaket ose
publiku duhet t’i referohen Departamentit
të Marrëdhënieve me Publikun. Kërkesat për
informacion nga rregullatorët ose qeveria
duhet t’i referohen Ndërlidhësit tuaj Vendor
të Pajtueshmerise dhe Departamentit Ligjor.

16 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTANGAZHIMI YNË PËRNJERËRZIT DHE
PËR AMBJENTINTONË
RESPEKTIMI I NJËRI TJETRITMënyra se si ne trajtojmë njëri-tjetrin ndikonnë mënyrën se si ne bëjmë punët tona. Të
gjithë duam dhe meritojmë një vend pune
ku trajtohemi me respekt. Të gjithë ne kemi
një përgjegjësi të kontribuojmë në krijimine një mjedisi të tillë, dhe mbikëqyrësit kanënjë përgjegjësi të veçantë për të nxitur një
vend pune që mbështet ndershmërinë,integritetin, respektin dhe besimin.

ANTI DISKRIMINIMI DHE NGACMIMINë Shoqerine tonë, ne vlerësojmë,mbështesim dhe respektojmë diversitetin
dhe përfshirjen si çelës për suksesin tonë si
një shoqeri mbareboterore. Për këtë arsye,
ne nuk bëjmë diskriminim në bazë të racës,përkatësisë etnike, origjinës kombëtare, fesë,moshës, gjinisë, identitetit gjinor, orientimit
seksual, paaftësisë, apo ndonjë karakteristiketjetër të mbrojtur nga ligjet në fuqi. Disashaka ofenduese, komente, foto, gjeste,ose prekja në lidhje me një karakteristikë
të mbrojtur mund të përbëjnë ngacmim,
të cilin Shoqeria jonë nuk e toleron.

PyetjeDisa nga punëmarrësit e tjerë
në grupin tim bëjnë shaka
me pamjen time fizike. E diqë nuk e bëjnë me qëllim të
keq ndaj meje, por kjo shaka
më shqetëson dhe u kamkërkuar që të ndalen. Ata upërgjigjën se unë duhet tëpërmirësoja sensin tim të
humorit. Çfarë duhet të bëj?

Pergjigje

Ju duhet të informoni BurimetNjerëzore, Departamentin
Ligjor ose Ndërlidhesin tuaj
Vendor të Pajtueshmerise.
"Shakaja" që ju përshkruani
nuk perben shaka për
Shoqerine tonë. Përkundrazi,mund të jetë një cenimndaj përkushtimit tonë përpaanësi, respekt dhe dinjitet.

17 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCT

PyetjeJu dëshironi të aplikoni përnjë vend pune në një pjesë
tjetër të Shoqerise sonë, por
ju është thënë se mbikëqyrësi
i pozicionit mendon seroli duhet të plotësohet
nga një punëmarrës i ri
mashkull. A lejohet kjo?

Pergjigje

Jo. Shoqeria nuk i lejonqëndrimet diskriminuese mbi
gjininë, moshën, apo ndonjë
kategori tjetër e mbrojtur
me ligj për të ndikuar në
vendimet e marrjes në punë.
Ju duhet ta raportoni çështjen
te ndonjë prej burimeve
të identifikuara në Kod.

PRIVATËSIA E PUNEMARRESVEDHE TË DHËNAT PERSONALE
Ne e respektojmë privatesine dhe dinjitetine të gjithë individëve. Shoqeria jonë mbledh
dhe mban informacione personale që lidhen
me punësimin tuaj, përfshirë informacioninmjekësor dhe mbi përfitimet. Shumë
vende rregullojnë mbledhjen, ruajtjen
dhe përdorimin “të dhënave personale”
nga shoqerite, te cilat përfshijne emrat
e individëve, adresat dhe informacione
të tjera. Kujdes i veçantë është treguar
për të kufizuar aksesin në informacionet
personale për personelin e Shoqerise
me nevojen për të njohur informacione
të tilla per qëllime të ligjshme biznesi.
Punemarresit që janë përgjegjës për ruajtjen
e informacionit personal dhe ata të cilëve u
jepet informacion i tillë nuk duhet të zbulojnë
informacione private në kundërshtim me
ligjin në fuqi ose politikat e Shoqerise.
Ju duhet të njiheni dhe të respektoni
politikat e Shoqerise si dhe ligjet dherregullat që kanë të bëjnë me punën tuaj.

PyetjeJu mësoni se një koleg popërpiqet të hyjë në adresat eshtëpive të punëmarrësve tëtjerë dhe numrat e telefonitnë mënyrë që t'i njoftojë ata
rreth një ngjarje në komunitet.
A duhet të bëni ndonjë gjë?

Pergjigje

Jo. Ju duhet t'i shpjegoni
kolegut se nuk mund përdorë
informacionin për këtoqëllime. Nëse besoni se ai/ajo,
megjithatë, mund të përpiqetta bëjë këtë, duhet ta raportoniçështjen tek mbikëqyrësi
juaj, Burimet Njerëzore, ose
duke përdorur procedurat etjera të listuara në këtë Kod.

CILËSIA
Shoqeria jonë është vazhdimisht e angazhuar
t’ju ofrojë produkte dhe shërbime mecilësi të lartë. Ky angazhim për cilësinë
shtrihet në çdo pjesë të organizatës
sonë - në çdo biznes dhe në çdo vend.

PyetjeNe përdorim një kontraktor përtë menaxhuar disa substanca
të rregulluara. Bazuar në disa
komente që kam dëgjuar ngapunëmarrësit e tyre, mendoj
se mund të mos jenë duke imenaxhuar këto substanca nëmënyrë të ligjshme. Meqenëse
është një kontraktor që është
nuk vepron ne perputhje me
rregullat e pajtueshmërisë,a ka rëndësi për ne?

Pergjigje

Po, ka rëndësi. Ajo që po bën
kontraktori mund të krijojë
përgjegjësi për Shoqerine tonë,dhe, edhe nëse nuk do të kishtepërgjegjësi ligjore, do të mbetet
ende çështje e rendesishme.
Mos shiko ne anën tjetër, nësekeni arsye të mendoni se njëri
nga partnerët tanë të biznesit
nuk vepron në përputhje
me ligjet. Bisedoni membikëqyrësit tuaj, Ndërlidhesin
tuaj Vendor të Pajtueshmerise,
Departamentin Ligjor, ose
ndonjë prej burimeve të tjera
të identifikuara në këtë Kod.

SIGURIA NE VENDIN E PUNËS
Shoqeria është e përkushtuar që t’i mbajë
punëmarrësit të shëndetshëm dhe të sigurojë
që punëmarrësit të gëzojnë një vend të
sigurt pune, dhe ne e ndajmë të gjithë këtëpërgjegjësi. Ju duhet të njiheni me të gjithaudhëzimet e sigurisë dhe te ndiqni ato si dhetë sinjalizoni çdo kusht të pasigurt të punës
ose aksidente në vendin e punës. Çdo akt
apo kërcënim dhune verbale ose fizike ndajnjë personi tjetër ose abuzim me pronën e
Shoqerise duhet t’i sinjalizohet menjëherë
Sigurisë, mbikëqyrësit juaj, ose burimeve
të tjera të përshtatshme të Shoqerise.
Ju nuk duhet te sinjalizoni apo te punoni
nen ndikimin e drogerave te paautorizuara
ose jashtëligjshme apo nen ndikimin e
pijeve alkoolike Asnje punëmarrës nuk
duhet te sjelle arme ne vendin e punës
(përveç kur lejohet nga ligji i zbatueshëm).

PyetjeMbikëqyrësi im më kërkoi tëanashkaloja disa kontrolletë kërkuara të sigurisë përtë arritur një afat kohor.
Çfarë duhet të bëj?

Pergjigje

Mos i anashkaloni këtoprocedura. Pavarësisht sedikush ju kërkon të bënidiçka, nëse e dini se është
e gabuar, mos e bëni atë.
Nëse nuk ndiheni mire qe
ta diskutoni çështjen membikëqyrësit tuaj, kontaktoni
eprorin e mbikëqyrësit tuaj,
Departamentin Ligjor ose
ndonjë nga burimet e tjera të
identifikuara në këtë Kod.

PAJTUESHMËRIA ME
LIGJET MBI MJEDISIN
Shoqeria jonë është e angazhuar për
administrimin mjedisor dhe zvogëlimin
e ndikimit mjedisor nga aktivitetet tona.
Ne veprojme ne perputhje me të gjitha
ligjet e zbatueshme te mjedisit. Ne
jemi të gjithë përgjegjës për njohjen epërgjegjësive mjedisore që i zbatohen nepunët tona, dhe per kryerjen e biznesitnë përputhje me ato përgjegjësi.

TË DREJTAT E NJERIUT
Shoqeria jonë është e përkushtuar tëmbështesë dhe zhvillojë të drejtat e njeriutnë të gjitha komunitetet ku veprojmë. Ne jemikundër punës së fëmijëve dhe skllevërve dhei trajtojmë të gjithë me dinjitet dhe respekt.
Ne gjithashtu inkurajojmë kontraktorët
dhe furnizuesit tanë të mbështesin dheavancojnë të drejtat e njeriut. Ne preferojmë
të punojmë me ata qe ndajnë dhembështesin aktivisht vlerat e Shoqerise.
18 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTJAM DUKE U PËRBALLURME NJË DILEMË ETIKE.

KU DUHETTË DREJTOHEM

Ju inkurajoheni të bënipyetje dhe të kërkoniudhëzime. Të gjithë
ne kemi përgjegjësi
të shprehim dhe të
sinjalizojmë sjellje përtë cilat besojmë sejanë të paligjshme,
të pasigurta ose
joetike. Ngritja eshqetësimeve mbron si
Shoqerine ashtu edhepunëmarrësit tanë. Ka
disa mënyra se si mundtë kërkoni udhëzime
ose të shprehni
shqetësime. Shoqeria
ndalon hakmarrjen
ndaj kujtdo që ngre
pyetje ose shqetësime
me mirëbesim.

KONTAKTONI ME

KËRKONIUDHËZIME NGABURIMETNJERËZORE

NJË NDËRLIDHESVENDOR TE
PAJTUESHMERISEKONTAKTONIFOL ME

DEPARTAMENTIN
JURIDIK

MBIKEQYRESINTËNDRAPORTO ONLINE. TELEFONOIHOTLINE-T OSE SHKRUAJ NJË EMAIL:

http://global-sei.com/company/
compliance-hotlines.html

19 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTNOTES

20 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTNOTES

21 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTSumitomo Electric Group’s Code of Conduct
Compliance Committee, Sumitomo Electric Industries, Ltd.
(Office: Compliance Group, Compliance & Risk Management Office)April 2018, First Edition, Code of Conduct

22 SUMITOMO ELECTRIC CODE OF CONDUCTSumitomo Electric Industries, Ltd.
4-5-33 Kitahama, Chuo-ku
Osaka 541-0041, Japan
http://global-sei.com