東アジア植物品種保護フォーラム

The East Asia Plant Variety Protection ForumC 2011 Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheriesមតិក1ទំ ព័រេគលបំណងៃនករថតរូបស្រមប់ករពិនិតយDUS・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 3(1) េហតុអី្វបនជចំបច់មនរូបថត កនុងករពិនិតយDUS ? ・・・・・・・・・・・・・・・・・・

3(2) ករេ្របើរបូ ថត

3・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・បញ
្ហ សំខន់ៗកនុងករថតរូប・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

4

・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

4(2) មុខងរនិ ងវ ិធីេ្របើ កេម ៉ ្រពមទំងវ ិធីថតរូប・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

5

2(1) ្របេភទៃនឌីជីថលកេម ៉(3) ចំេណះដឹ ងមូល ្ឋ នស្ដីពីវ ិធីថតរូប ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 8
3វ ិធីថតរូប （ែផនកអនុវត្ត） ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 13(1) រូបថតពនយល់អំពីលកខណៈពិេសសៃនពូជរុកខជតិ និ ងថ នភពៃនករំ ・・・・・・・・・・

13(2) រូបថតពនយល់អំពី DUS・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

14(3) ចំណុចែដល្រតូវ្របយ័តនេពលថតរូប・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・ 16មរុកជខ តិ・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

18(1)ឧទហរណ៍ៃនសមសភពែដលកំណត់មួយចំនួន・・・・・・・・・・・・・・・・・・・・

18(2)ឧទហរណ៍ៃនសមសភពពនយល់អំពីភពែបងែចកេ

27

4ឧទហរណ៍ៃនសមភពេទ

យែឡក・・・・・・・・・・・・・

1េគលបំណងៃនករថតរូបស្រមប់ករពិនិតយDUSរូបថតែដលថតស្រមប់ ករពិនិតយDUS គឺ ជពត៌ មនសំខន់សីព្ដ ីលកខណៈពិ េសសៃនពូ ជរុកខជតិ និ ងថ នភពៃនករំរកុ ខជតិេនះ និងេដើមបីេធ្វើករបញជ ក់អំពី DUS ។ េហតុ េនះេហើយ េគទមទរឱយមនរូបថតែដលងយ្រសួលយល់ ងយេ្រប បេធៀប និ ងចបស់ស់។

(1) េហតុអី្វបនជចំបច់ មនរូបថត កនុងករពិនិតយDUS ?
រូបថតែដលបនថតស្រមប់ ករពិនិតយDUS ្រតូវព្រងឹងនូ វករយល់ដឹងអំពីថ នភពៃនករក់ភជប់នឹងរបយករណ៍ៃនករពិ និតយDUS ស្រមប់ំ និងលកខណៈពិេសសៃនពូជរុកខជតិ ។នូវរូបថតសម្រសបជមួ យរបយករណ៍េនះ េគមរយៈករក់ ភជប់ចេលើកកំពស់គុណភពរបយករណ៍ស្រមប់ ករពិ និតយDUS ្រពមទំងេលើកកំពស់គុណភពៃនករពិនិតយេនះផងែដរ។(2) ករេ្របើរបូ ថត1) របយករណ៍ៃនករពិ និតយDUS្រតូវភជប់នឹងរបយករណ៍ស្ដីពីករពិនិតយDUSពូជរុកខជតិ ែដលមនេនកនុងឯកនូវរូបថតែដលចពនយល់នូវលកខណៈពិ េសសៃនរពនយល់អំពីពូជេនះ។ូ ថតៃនពូជរុកខជតិ2) ករេរៀបចំទិននន័យស្ដីពីរបរូបថតែដល្រតូវភជប់នឹងរបយករណ៍ស្ដីពីករពិនិតយDUSេនះេមើលេទ្រម្របេភទៃនករេធ្វើេតសត៍ ឬនឹង្រតូវេរៀបចំ ជម្របេភទៃនពូ ជរុកខជតិេបសែដល

ចេដើមបីឱយងយ្រសួលេ្របើ ជឯករវ្រជវេពលេ្រកយៗ។3) ករេ្រជើ សេរ ើសពូជែដលជកមមវតថុទិននន័យៃនរូបថតែដលបនេរៀបចំកុនង 2) ខងេលើេនះកមមវតថុៃនពូ ជរុកខជតិែដលនឹង្រតូវចុះនអនគត។ចេ្របើកុងករេ្រជើ
នសេរ ើសពូ ជរុកខជតិ ែដលជ4) េផ ងៗចេ្របើ ជឯករេធ្វើករែណនំអំពីករ្រវ្រជវលកខណៈពិេសសត ៉ ជេដើ ម។-3-ឬជភស្តុងកនុងករក់ ពកយ

2 បញ្ហ សំខន់ៗកនុងករថតរូប(1) ្របេភទៃនឌី ជីថលកេម ៉ឌីជីថលកេម ៉ មនដូចជ single-lens reflex cameraែដលចថតរូប្រគប់លកខណៈ និង compactcamera ែដលងយ្រសួលេ្របើ។ ចំណុចខុ សគនសំខន់ រ ងកេម ៉ ពី រ្របេភទេនះគឺ ករេគលបំ ណងៃនករថតរូប ឬមិនទទឹងនិងបេរិថ នថតរូប។ចប្ដូរែកវេទមចប្ដូរ។ េ្រកពីេនះ គុ ណភពែកវ ឬគុ ណភព image sensor ឬក៏ ទំហំ្ដ យៃនរូបភព។ េនកនុងករពិនិតយDUS ្រតូវេ្រជើសេរ ើសកេម ៉ ឱយបនសម្រសបេទនឹ ងប1) Single-lens reflex cameraគឺជកេម ៉ មួយែដលចប្ដូរែកវ និងចេ្រជើ សេរ ើសល័កខខ័ណ្ឌថតរូបបនលំអិតេទមថ នភព។ ក៏ប៉ុែន្តេបើេ្រប បេធៀបេទនឹ ង compact camera តួ កេម ៉ ្របេភទេនះធំ េហើយមនករពិ បកនឹងកន់ េដើរ ។2) Compact cameraកេម ៉ ្របេភទេនះមិនចប្ដូរែកវ ឬេ្រជើសេរ ើសល័កខខ័ណ្ឌថតរូបបនេទ ក៏ ប៉ុែន្តងយ្រសួលកនុងករកន់េដើរ។ េបើេ្រប បេធៀបេទនឹង single-lens reflex camera វ ិញ image sensor (CCD ឬCMOS) តូ ចបន្តិចេម្ល៉ះេហើយ គុណភពរូបថតមិនសូវល្អក៏ប៉ុែន្តេពលថមីៗេនះ មនកេម ៉ ម៉ូែដលថមីៗែដលមន imagesensor ធំជងមុនៗ េហើយគុ ណភពក៏ល្អចេ្រជើសេរ ើសល័កខខ័ណ្ឌថតរូបលំអិតបន។បេ

ស្ដីពីរបូ ថតែដល្រតូវភជប់ នឹងរបយករណ៍ៃនករពិ និតយDUS មិ ន្រតូវកត់ត ឬប្ដូរទំហំផលេធៀប្ដ យនិ ងទទឹងេឡើយ។-4-(2) មុខងរ និងវ ិធីេ្របើកេម ៉ ្រពមទំងវ ិធី ថតរូបអនកថតរូប្រតូវយល់ដឹងអំពីមុខងរ និងវ ិធីេ្របើ កេម ៉ េហើយ្រតូវេ្រជើសេរសើ ល័កខខ័ណ្ឌថតរូបឱយសម្រសបេទមបរ ិថ នេពលថតរូប េដើមបីថតរូបឱយបនសម្រសបកនុងករេធ្វើរបយករណ៍ៃនករពិនិតយDUS។1) ចំនួនពិចែសល (pixels) និង compression ratioចំនួនពិចែសល និ ង compression ratio ្រតូវកំណត់េទស្រមប់ បញូច លេទកនុងកំណត់េេបស, ស្រមប់េមើ លកនុងកុំពយូទ័រ ជេដើម) ក៏ប៉ុែន្តល័កខខ័ណ្ឌទំងេនះ ្រតូវបនថ ប័ នេធ្វើករពិនិតយ។យ

េនជប៉ុ នេគបនកំ ណត់compression ration េសមើ្របែហលនឹ ងរូបថត “fine” េស្រមប់មវ ិធីេ្របើទិននន័យរូបថត (ស្រមប់ ្រពី ន,យ1600×1200រែតបនពិ ចរក់ របយករណ៍ ឬេមើ លកនុងកុំពយូទ័រ ឬបញូច លេទកនុងពិ ចែសលេហើយដល់ល័កខខ័ណ្ឌ្រពី នរូបថតេបស ជេដើម។2) ISO sensitivity
ISO sensitivity កន់ ែតធំេដើមបីថតរូបេ្របើស្រមប់

ចថតរូបេពលងងឹ តបនកន់ ែតល្អ ែតមន noise េ្រចើ ន េហតុ េនះេហើយក់កុងរបយករណ
ន៍ ៃនករពិនិតយDUS ដូេចនះ្រតូវេ្រជើ សេរ ើស ISO sensitivity តូ ចជងេគកនុងកេម ៉ េនះ។ ក៏ប៉ុែន្តកុងករណនី ថតរូបេនកែន្លងងងឹតមិនបន
ក្រមិតែដលមិនសូវមន noise។ចតេម្លើង ISO sensitivity កនុង3) ម៉ូដែដល្រតូវេ្រជើសេរ ើសេនេពលថតរូបេពលថតរូបស្រមប់្រគ មម៉ូ ដ) ែដលក់ កុងរបយករណន៍ ៃនករពិ និតយDUS មិ ន្រតូវេ្របើម៉ូដ auto េទ ្រតូវេ្របើ ម៉ូដ P (្រប៉ូចេ្រជើ សេរ ើស white balance បនលំអិត ឬម៉ូដ A (ម៉ូដែដលឱយទិភពេទេលើរង្វះកេម ៉ =aperture)។
ម៉ូដ P ：គឺជម៉ូដែដលេលប នសនទះបិទេបើក និងរង្វះកេម ៉ ប្ដូរេយស្វ័យ្របវត្តិេទមពន្លឺែដលកេម ៉បនទទួ ល។ម៉ូដ A ：គឺជម៉ូដថតរូបេយកំ ណត់ជក់មពន្លឺែដលកេម ៉ បនទទួ ល។・ករថតរូបេ

យេ្របើម៉ូដ A (កនុងករណីែដលថតេេហើយក់ នូវរង្វះមួយ េហើយេលប នសនទះបិទេបើ កប្ដូរសម្រសបេទទិ ភពេទេលើរង្វះកេម ៉ )យេ្របើ រង្វះតូ ច (េលខ F ធំ) កនុងម៉ូដ Aចត្រមូវនូ វចំណុចរួមពន្លឺបនេ្រជ េម្ល៉ះចថតបនចបស់ទំងវតថុែដលចង់ថត ទំងអ្វីៗែដលេនខងេ្រកយេនះេហើយ េលប នសនទះបិទេបើកក៏យឺត ដូេចនះរូបថតរង្វះតូចែបបេនះ្រតូវេ្របើេជើងកេម ៉ប៉ុែន្តខ្វះពន្លឺ េហតុ េនះចមិនចបស់េពលៃដញ័រ។ កនុងករណីែដលថតេេហើយេបើសិនជេ្របើ កេម ៉ ែដលមនគុ ណភពខពស់-5-យេ្របើ
ចតេម្លើងISO sensitivity េដើមបីកត់ បនថយ noise េហើយេ្របើេលប នសនទះបិទេបើកេលឿន។ េ្រកពី េនះ េលខ Fធំ ជងេគ និ ង តូ ចជងេគ ខុ សៗគនេទ

មែកវកេម ៉ ។

F：8.0 ចំ ណុចរួមពន្លឺ្រតូវពី ផកដល់ខងេ្រកយ

F：2.0 ចំ ណុចរួមពន្លឺ្រតូវេលើផក4) ម៉ ្រកូម៉ូដ
កនុងករពិនិតយDUS មនឱកសេ្រចើ នែដល្រតូវថតរូបលំអិតៃនផកនីមួយៗ ឬថតវតថុតូ ចៗ។ កនុងករណី

ថតវតថុតូចៗដូចេនះ ្រតូវេ្របើម៉្រកូម៉ូដ។ ស្ដីពីម៉្រកូម៉ូដេនះ ចមងយពី កេម ៉ េទវតថុែដល្រតូវថតេនះ ខុ សៗគនេទ

មកេម ៉ (ែកវកេម ៉ ) ប៉ុែន្ត ជទូេទ េ្រចើនែតេ្រកម 50cm។

-6-・ភពេវៀចមិ នេសមើគន (Distortion)ភពេវៀចមិនេសមើគនេនះទូគឺជបតុភូតមួយែដលេកើ តេឡើងេនេពលេ្របើ កេម ៉ ែដលមនែកវយ េហើយថតជិតវតថុែដលចង់ ថតេនះេពកេទ េធ្វើឱយរូបជុំ វ ិញមនភពេវៀចខុ សធមមចបងករនូ វបតុភូតេនះបនេ・េយយេ្របើែកវថតចមងយ។

រែតបនេ្របើ កេម ៉ ែដលមនែកវថតទូចថត

កនុងករណីេនះយ េហើយថតជិ តេពកេទ េធ្វើឱយេឃើញបនទត់ េវៀចិចេឃើញបនទត់ ្រតង់ េទវញ・េបើ សិនជេ្របើ ែកវថតពី ចមងយ េហើយទញរូបមកជិ ត នឹ ង5) ហ ូ ម៊េបើសិនជចង់េ្របើហ ូ ម៊សូមេ្របើ ែតហ ូ មអុ៊បទិ ច កុំេ្របើហ ូ ៊មឌីជីថល។ េបើ សិនជេ្របើ ហ ូ ៊មឌី ជីថលេទ

នឹងពេ្រងើករូបេនះឱយខុ សេដើ មេយ software ែដលជមូ លេហតុេធ្វើឱយបត់បង់គុណភពេដើ មៃនរូបេនះ។6) វ ិធី ស់ពន្លឺ និង បែនថមបនថយពន្លឺចំេពះឌីជីថលកេម ៉ ភគេ្រចើ នេនេពលចុ ចប៊ូតុងថត្រលៗេទ

េពលេនះ

“AF/AE=AutoFocus/Auto Exposure” នឹង្រតូវជប់្រតឹមហនឹង (មនន័យថ កេម ៉ នឹង ស់ចំណុចរួមពន្លឺ និ ងពន្លឺ េស្វ័យ្របវត្តិ)។ េបើសិនជេយើងេ្របើ ម៉ូដែដលមនំងពីដំបូងេទ

ភគេ្រចើ ន កេម ៉ ស់ពន្លឺមធយមៃនរូប

ទំងមូល។ ប៉ុែន្ត ករថតរូបស្រមប់ពិនិតយDUS េ្រចើនែតថតរូបផកេចខុសេទ

យថតជិតៗ េហតុ េនះេហើយ ពន្លឺ

មពណ៌ផកេនះ។ កនុងករណីែដលផកេនះមនពណ៌ែដល-7-យ

ចេធ្វើឱយរូបទំងមូ លងងឹ ត ឬភ្លឺ

េពក ្រតូវប្ដូរវ ិធី ស់ពន្លឺកមមវតថុែដលចង់ថតេនះ េដើមបីែកត្រមូវពន្លឺេពលថត។ េលើសពី េនះ េបើ សិនជេ្របើកេម ៉ ែដលមនែកវេលខពន្លឺតូច (េលខ F)

ចងយ្រសួលនឹងត្រមូវពណ៌ជង។7) White balanceេនេពលថតរូបស្រមប់ ករពិនិតយDUS ករត្រមូវ white balance មនមិនបនត្រមូវសីតុណ្ហភពពណ៌របស់វតថុេនះឱយ្រតូវេទនឹងពន្លឺេទមនករពិ បកនឹ ងថតរូបឱយមនពណ៌ពិ ត្របកដស់។ ដូេចនះ េពលែដលសីតុណ្ហភពពណ៌មនករែ្រប្របួល (េនេ្រកមៃថង, េនេ្រក េពលេមឃងងឹ ត, េនេ្រកមម្លប់, េនកនុងបនទប់, េនេ្រកមពន្លឺអគគិសនី ជbalanceរៈសំខន់ ជងេគ។ េបើ សិនជល់េពល។ េដើមបី ស់និងត្រមូវ white balance ្រតូវេ្របើ្រក18%។ ្របសិនជត្រមូវ white balance េយេ្របើ្រកស់សធមមទិ៍) ្រតូវ ស់េដើ មបីត្រមូវ whiteស់សង្ដ ់្រតូវេ្របើ ្រករែដលមនពណ៌្របេផះស់្របេភទែតមួ យ។・េបើសិនជ white balance មិន្រតឹម្រតូវេទ នឹ ងមនឥទធិពលេទេលើពណ៌ៃនរូបថតទំងមូ ល។White balance ្រតឹម្រតូវWhite balance មិន្រតឹម្រតូវ8) ករេ្របើ Flashេពលថត េបើសិនជចេជៀស ងករេ្របើ flash បនជករល្អ ែតកនុងករណីែដលចំចប់ ្រតូវ្របយ័តន

កុំឱយពន្លឺេនះជះមកវ ិញ ឬបេងកើតជ្រសេមល។ េហើយេនកនុងរបយករណ៍ស្រមប់ពិនិតយDUSសូមសរ

េសរបញជ ក់ថ ជរូបថតេ្របើflash។(3) ចំេណះដឹ ងមូ ល ្ឋ នស្ដីពីវ ិធីថតរូប1) ករបងករកុំឱយៃដញ័រេដើមបីបងករកុំ ឱយៃដញ័រ គបបីេ្របើេជើងកេម ៉ ជករល្អ។ េបើសិនជពុំមនេជើ ងកេម ៉ ឬពុំ មនអ្វីថកល់េទ
េពលថត ្រតូវបិ ទេឃ្ល កេដើមបីកុំឱយៃដញ័រ។ មយ៉ ងេទៀត េដើមបីកុំឱយខ្លួនកេ្រមើក គបបីែតឈរែផ្អកជញជ ំង ជ-8-េដើម។ កនុងករណីែដលេ្របើេលប នសនទះបិទេបើ ក េ្រកម1/100 ្រតូវេ្របើេជើ ងកេម ៉ ជចំបច់។2) កមមវតថុែដលចង់ថត្រតូវេ្រជើ សេរ ើសកមមវតថុមួ យែដល្រសស់ េហើយេគលករណ៍ េបើសិនជថតរូបវតថុែដល្រតូវ្រចតំងពូ ជរុកខជតិេនះបន េដើ មបីថតរូប។ ជវ្រជវេនះេទ លទធផលៃនករ្រសូវជមនបញ្ហ ែដលមិ ន្រសបគនេទ ក៏ប៉ុែន្ត មនករពិ បកនឹ ង្រវ្រជវ និ ងវតថុេនះវ្រជវផង ថតរូប្រពមគនផង េហតុ េនះេហើយ េគេ្រចើនែតេ្រជើ សេរ ើសកមមវតថុែដល្រតូវថតជមុនសិន។ េទះជវតថុេនះមនពូ ជែតមួ យក៏ េចមនលកខណៈពិេសសខុ សគនេទចតំមវតថុេនះែដរមិ នេហតុេនះេហើយងលកខណៈជមធយមៃនពូជេនះ។្រតូវេ្រជើ សេរសើ វតថុយ ក៏មួ យែដល3) សមសភពៃនរូបA. សមសភពែដលមិនែ្រប្របួល
រូបថតែដលេ្របើស្រមប់ ករពិនិតយDUS ្រតូវមនសមសភពមួយែដលមិនែ្រប្របួល េដើ មបីងយ្រសួលកនុងករេ្រប បេធៀបរហូតដល់អនគត។ េហតុេនះេហើយ ្រតូវកំ ណត់នូវសមសភពៃនរុកខជតិ នីមួយៗេទមករចំបច់ េយកុំផ្លស់បូរសមសភពេនះ្ដែដលនឹ ងេធ្វើឱយមនករលំបកកនុងករេ្រប បេធៀប។B. ចំណងេជើង្រតូវ

ក់ចំណងេជើ ងេនរូបថតែដលភជប់នឹងរបយករណ៍ស្ដីពីករពិនិតយDUS។ មយ៉ ងេទៀតជតិែដលេ្របើកុនងេនះ

្រតូវយកេឈមះែដលមនលកខណៈជស្ដង់រៃនរុកខជតិ្រសបេឈមះរុកខមករ្រវ្រជវ

េនះ។C. ៃថងែខឆនំថតរូប
្រតូវសរេសរៃថងែខឆនំថតរូបៃនរូបថតែដលបនភជប់កុនងរបយករណ៍ស្ដីពីករពិ និតយDUS។ែដលសរេសរៃថងែខឆនំេលើរបូ ថត ្រតូវ្របយ័តនអំពីកែន្លងសរេសរ េ-9-យពិ ចរកនុងករណី

ដល់េពល្រពី នផង។D. សកេឈមះពូជរុកខជតិ

្រតូវថតរូបេយមនភជប់នូវសកេឈមះពូជរុកខជតិេនះផងែដរ

េហើយ្រតូវេ្របើ សកែដលមន

ទំហំសម្រសបេទនឹងទំ ហំៃនកមមវតថុែដលថតេនះ។

E. ទំហំៃនកមមវតថុែដល្រតូវថត
្រតូវកំ ណត់ ្របែវងទទឹ ងនិងបេ
្រតូវថតេ្ដ យៃនរូបថត េទម្រទង់ ្រទយ និ ងទំហំៃនកមមវតថុែដល្រតូវថត។ មិ នយព្រងីកកមមវតថុេនះខ្លំងេពកេទ េហើយសូម្របយ័តនកុំឱយច់ កមមវតថុេនះ ្រតូវថតឱយបនេពញ។

F. បនទត់ស្រមប់ជម្រត ្ឋ ន្រតូវប្ដូរ្របែវងៃនបនទត់ឱយសម្រសបេទនឹងទំហំៃនកមមវតថុែដល្រតូវថត។ េបើសិនជពុំ មនបនទត់ េទ សូមេ្របើ ែម៉ ្រតមូ រ។G. ករេ្របើេបើសិនជ

ងពណ៌ស្រមប់ែកត្រមូវ (CASMATCH)ចរកេន្របេទសជប៉ុន

ងពណ៌ស្រមប់ែកត្រមូវ (CASMATCH) បនមធមមចំេពះរូបថត

ងពណ៌ CASMATCH េនះ។ល័កខខ័ណ្ឌៃនពន្លឺ មិន្រតូវក៏េ

ែដលបង្ហញអំពីលកខណៈពណ៌ េគែតងែតថតបញូច លនូ វមរយៈករបញូច លយ ក៏េគសូមថតបញូច លកនុងរូបេនះផង។

ងពណ៌ CASMATCH េនះ េទះជ េពលថតចែកត្រមូវពណ៌េ

យេ្របើ software បនមួ យក្រមិ តែដរ។ ក៏ ប៉ុែន្ត

ជទូេទ កនុងករពិនិតយDUS េគេធ្វើករវ ិនិច័យឆ េមើលថ េតើពណ៌ៃនរូបថតេនះសម្រសបែដរឬេទ ជងេមើ លពណ៌របស់

ងពណ៌ CASMATCH ។ មយ៉ ងេទៀត កនុងវ ិស័យេពទយ េដើមបី

្របួលៃនកែន្លងែដលមនជមងឺ ឬមនេមើ លម

នេមើ លថ នភពែ្រប

េគេ្របើ software ែកត្រមូវពណ៌ថ នភពៃនករពយបល

មួយក្រមិត។

H. រូបខងេ្រកយកមមវតថុែដល្រតូវថត
ជទូេទ ខងេ្រកយ មិន្រតូវឱយមនអ្វីេផ ងេទ េហើយគបបីេ្របើ្រក
្រសគំៗ។ កនុងករណីែដលពុំ មន្រកស់ ឬ្រក

ត់- 10 -

ស់ ឬ្រកក់ ខងេ្រកយេទត់ ពណ៌េខៀវ ឬ្របេផះចេ្របើជញជ ំងអគរជេដើ មែដលគមនពណ៌ក៏បនែដរ។ មយ៉ ងេទៀត
ស់ពណ៌ដូ ចគន។I.

កនុងករណីែដលថតសមសភពដូចគន្រតូវេ្របើ ្រកត់ ឬ្រកបញ្ហ េផ ងៗេដើមបីេធ្វើឱយកមមវតថុែដល្រតូវថតេនះ េននឹងេពលថត4) បរ ិចេ្របើឧបករណ៍ ឬដេងក ប ជេដើមបន។ថ នេពលថតគបបីែតថតរូបកនុងបរ ិតុស្រមប់ថតរូប េថ នកំ ណត់មួយ។ ឧទហរណ៍ គបបីេ្របើបនទប់មួយជក់ក់ ស្រមប់ ថតរូប ឬយមនេភ្លើងអំពូលែម៉្រតស្រមប់ថតរូប។ េពលថត ្រតូវបំ ពក់កេម ៉ ឬេភ្លើងស្រមប់

បំភឺ្ល ជេដើម ដូេចនះ ្រតូវមនឧបករណ៍អ្វីមួយស្រមប់ក់ឱយជប់នឹង។ ចំេពះេភ្លើងស្រមប់ បំភឺ្ល គបបីេ្របើ អំពូលែម៉្រត។ េបើសិនជបនេរៀបចំ ជកែន្លង ឬបនទប់ពិេសសែបបេនះគឺចមនបរ ិថ នមួ យសមរមយ

ស្រមប់ ថតរូប។A. ចំណុចែដល្រតូវ្របយ័តន េពលថតរូបកនុងបនទប់・ ្រតូវស្រមួលកែន្លង

ក់េភ្លើងស្រមប់បំភឺ្ល ឬមុមៃនេភ្លើងេនះ េយ្របយ័តនកុំឱយមន្រសេមល ឬកុំ ឱយពន្លឺជះមកវ ិញ។ គបបី្រកលក្ដរែដលមិ នជះពន្លឺ។

B. ចំណុចែដល្រតូវ្របយ័តន េពលថតរូបខងេ្រកបនទប់・ េពលថតរូបេនខងេ្រក ្រតូវេជៀស ងនូ វករថតេ្រកមពន្លឺៃថង េហើយ្រតូវ្របយ័តនកុំឱយងងឹ តេពក ឬកុំ ឱយមនពន្លឺជះមកវ ិញ ្រតូវេ្រជើសេរ ើសកែន្លងម្លប់ភឺ្ល ឬថតេនេពលែដលពន្លឺ្រពះ・ េទះជេ្របើេជើងកេម ៉ ក៏ េទិតយមិនសូវខ្លំង។យ ក៏្រតូវ្របយ័តនកុំឱយខយល់បក់េធ្វើឱយកេ្រមើ កដល់កមមវតថុែដល្រតូវថត។- 11- 11- -・េ្រកមពន្លឺ្រពះ・េ្រកមម្លប់ភឺ្លទិ តយ- 12 -

3វ ិធីថតរូប (ែផនកអនុវត្ត)(1) រូបថតពនយល់អំពីលកខណៈពិ េសសៃនពូជរុកខជតិ និងថ នភពៃនករំ

េដើមបីពនយល់អំពីលកខណៈពិេសសៃនពូ ជរុកខជតិ និ ងថ នភពៃនករំេនះ ្រតូវថតរូបេទជតិនីមួយៗ។ គបបីេធ្វើយ៉ងឱយមពូ ជរុកខចបង្ហញនូវលកខណៈពិេសសបនេ្រចើន ែតសមសភពេកើ នេ្រចើ នេពកេទ មនករពិបកកនុងករថតរូបផង កនុងករ្រគប់្រគងទិននន័យផង េហតុេនះេហើយ ្រតូវថតរូបយ៉ ងែដលចបង្ហញនូ វលកខណៈពិេសសេយរូបតិច ជករល្អ។

ឧទហរណ៍ៃនរូបផកសុីជំពូរ

“កែន្លង・ំកលបង”ថ នភពៃនករ“ស្លឹក”・្របែវងស្លឹក, បនទរស្លឹក, រូប ងស្លឹក,ពណ៌ស្លឹក, ភពរលង

“រូប ងជេដើ មេំដុះម”・កំ ពស់, ចំ នួនទង,ចំ នួនស្លឹក“ផក”ិ ឈម្រតផក, រូប ងផក, រូប・ពណ៌ផក, វជងផកេមើ លពី ចំេហៀង“ករបំែបក្រតបកផក”・ពណ៌្រតបកផក,ទ្រមង់ ្រតបកផក,ទទឹ ងៃន្រតបកផក,្រកពុំ ផក,អូ ែវរ៉ ផក,្របែវងបេ្ដ យៃន្រតបកផក,គល់ផក, បណូ្ដ លផក- 13- 13- -្របែវង

(2) រូបថតពនយល់អំពីDUS
េដើមបីពនយល់អំពី DUSេបើមនករចំបច់

្រតូវថតរូបពូ ជែដលក់ ពកយសុំ និងពូ ជែដល្រតូវេ្រប បេធៀប ទនទឹមគន។1)ចែបងែចកេយែឡកបនកនុងករណីែដលចែបងែចកេែចកេយែឡកបន ្រតូវថតរូបនូ វលកខណៈពិេសសែដលបញជ ក់ ថចែបង

យែឡកេនះ។ពូ ជែដលសុំចុះបញជីពូ ជែដលេ្រប បេធៀបពូ ជែដលសុំចុះបញជីពូ ជែដលេ្រប បេធៀប・េនះគឺជករណីែដលពូជផកសុំចុះបញជីេនះ សឹងែតដូចគននឹងផកែដលេ្រប បេធៀប ែតបណូ ្ដ លមនពណ៌ខុសគនដូេចនះ2) គមនភពចទទួល

ចែបងែចកេកនុងករណីែដលមិនេនះេហើយគ ល់ថជ ពូជេផ ងគនបន។យែឡកបន

ចែបងែចកេ

យែឡកបន ជេគលករណ៍ ្រតូវបដិេសធមិ នចុះបញជីេទ េហតុចំបច់ មនរូបថតពនយល់អំពីភព្រតូវគនៃនលកខណៈពិ េសសៃនពូជែដលសុំចុះបញជី និ ងពូ ជែដលេ្រប បេធៀប។ កនុងករណីែដលបនបដិេសធមិ នចុះបញជី ចំបច់្រតូវថតរូបេេធ្វើជភស្តុយគិ តដល់ករយកមក

ងេពលែដលមនពកយត ៉ ជេដើម។ពូ ជែដលសុំចុះបញជីពូ ជែដលេ្រប បេធៀបពូ ជែដលសុំចុះបញជី- 14- 14- -ពូ ជែដលេ្រប បេធៀបពូ ជែដលសុំចុះបញជីពូ ជែដលេ្រប បេធៀបពូ ជែដលសុំចុះបញជីពូ ជែដលេ្រប បេធៀប・ករណីែដលគមនលកខណៈពិេសសខុសគនរ ងពូជែដលសុំចុះបញជីនិងពូជែដលេ្រប បេធៀប3) ករណីែដលពុំមនឯកភព (េសថរភព)កនុងករណីែដលពុំ មនឯកភព ជេគលករណ៍ ្រតូវបដិេសធមិនចុះបញជីេទ េហតុេនះេហើយ ចំបច់្រតូវមនរូបថតេដើមបីបញជ ក់អំពី្របេភទែប្លកធមមថ នភពៃនករេកើតមនេឡើងនូ វ្របេភទែប្លកធមមេនះែតម្ដង។ េដើ មបីេធ្វើករបញជ ក់នូវ្របេភទែប្លកធមមែដលសុំចុះបញជី និង្របេភទែប្លកធមម្រតូវថតរូបេចបញជ ក់នូវខងេឆ្វង：្របេភទែដលសុំចុះបញជី

ខង្ដ ំ：្របេភទែប្លកធមម

ឬបញជ ក់ នូវចំបច់ ្រតូវថតរូប្របេភទេនះជមួ យគន។ កនុងករណីែដលបនបដិេសធមិ នចុ ះបញជី ចំបច់យគិតដល់ករយកមកេធ្វើជភស្តុ・ថតរូបែដលេនះេនះងេពលែដលមនពកយត ៉ ជេដើ ម។ថ នភពៃនករេកើតមនេឡើងៃនពូជែប្លកធមមខងេលើ：្របេភទែដលសុំចុះបញជី
ខងេ្រកម：្របេភទែប្លកធមម

・ថតរូបពូជែដលសុំចុះបញជី និងពូជែប្លកធមម- 15- 15- -េនកែន្លងំកលបងខងេលើ：្របេភទែដលសុំចុះបញជី
ខងេ្រកម：្របេភទែប្លកធមម
ជមួយគន

(3) ចំណុចែដល្រតូវ្របយ័តនេពលថតរូប1) ករពនយល់អំពីលកខណៈពិ េសសៃនពូ ជរុកខជតិេនះ្រតូវមនខ្លឹម

រដូចគននឹ ងលកខណៈពិ េសសែដលមនបង្ហញកនុងរូបថត។បញ្ហ ែដលចេកើតមនេឡើងពក់ព័នធនឹងរូបថតកនុងរបយករណ៍ស្ដីពីករពិនិតយDUSមន ឧទហរណ៍លកខណៈពិេសសែដលបនសរេសរពនយល់េនះ

ខុសគននឹ ងលកខណៈពិេសសែដលមនេនកនុងរូបថត។

េនកនុងេសចក្ដីពនយល់ែដលមនេនខងេឆ្វង (ៃនរូបខងេ្រកមេនះ) កំពស់ៃនរុកខជតិេលខ១ គឺ 80 ㎝ ក៏ប៉ុែន្តេបើេមើលខងរូបថតេទវ ិញ កំពស់មនដល់េទជង100 ㎝ ។ កនុងករណីេនះស់

ឬចមនកំហុសកនុងករេ្រជើសេរ ើសរុកខជតិែដលថតេនះ។

េសចក្ដីពនយល់ និងរូបថតេទ។- 16- 16- -ចមនកំ ហុសកនុងករ

មិន្រតូវឱយមនភពមិ ន្រសបគនរ ង2) លកខណៈពិេសសៃនកេម ៉េទះបី ជ white balance ្រតឹម្រតូវក៏េពណ៌ខុ សគនេទេនះយ មិនែមនចបង្ហញពណ៌ផក្រតឹម្រតូវទំងអស់េទ។

ចមនមកេម ៉ ែដរ េហតុេនះេហើយ េពលេ្រជើសេរ ើសកេម ៉ ក៏្រតូវ្របយ័តនពណ៌ែដលកេម ៉ចបេញចញែដរ។ េ្រកយពី បនថតរូបរួចេហើយ គបបីេមើ លបញជ ក់ភ្លមៗ េហើយេបើ សិនជមិ នបេញចញពណ៌េនះេទ ្រតូវែកត្រមូវ white balance េឡើងវ ិញ។・White balance ្រតឹ ម្រតូវេហើយ ក៏ ប៉ុែន្តកេម ៉ ខុ សគនកេម ៉ ទី១:ចមនករណីែដលពណ៌ខុ សគនែដរមពិ ត មិ នែមនពណ៌ហនឹងេទ (ពណ៌្រកហមេ្រព ងៗ) កេម ៉ ទី២: ពណ៌្រតឹម្រតូវ (ពណ៌្រកូច)- 17- 17- -ច4ឧទហរណ៍ៃនសមភពេទមរុកជខ តិ(1)ឧទហរណ៍ៃនសមសភពែដលកំណត់មួយចំនួន
・្រស្តែូ បរ ី (ៃថងែខគឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះកែន្លងំកលបងរូប ងេដើមេឈើ ទំងមូលសរេសរេឈមះ

សរេសរេឈមះស្លឹកផកសរេសរេឈមះសរេសរេឈមះ

ែផ្លដំបូង

ែផ្លេលើកទី២

- 18- 18- -សរេសរេឈមះ

មុខកត់ៃនែផ្លេឈើង
ំ ស (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)・ដំឡងបូ

សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះកែន្លងំ

រូបេដើមេឈើ ទំងមូលកលបង

សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះ

ផក

ស្លឹក

- 19
- 19- -

សរេសរេឈមះ

សរេសរេឈមះ

េមើមមុខកត់ៃនេមើម

・ដំឡងជូ ្វ (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះ

កែន្លង

ំ

កលបង

ស្លឹក

សរេសរេឈមះថ នភពៃនេមើម

សរេសរេឈមះ

- 20- 19- -

រូប ងៃនេមើម និ ង ពណ៌ច់ដំឡូង

សរេសរេឈមះពណ៌

ច់េពលចំហុយេហើយ

・សែណ្តកបយ (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះកែន្លងំកលបង (េពលែដលរូប ងេដើ មេឈើ ទំងមូ ល (េពលែដលច្របមួ លផលខចីៗ)សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះ

ស្លឹក- 21- 20- -ផកច្របមួ លផលខចីៗ)សរេសរេឈមះថ នភពច្របមូលផល (េពលែដលសរេសរេឈមះថ នភពច្របមួ លែផ្លខីៗច ）ំកលបង (េពលែដលថ នភពច្របមួ លែផ្ល）សរេសរេឈមះថ នភពៃនែផ្ល (េពលែដលច្របមួ លែផ្លខី ៗច ）សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះកែន្លងច្របមូលែផ្ល (េពលែដលច្របមូលផល (េពលែដលសរេសរេឈមះ្រគប់ច្របមួ ល្រគប់ ）- 22- 21- -ច្របមួ លែផ្ល）សរេសរេឈមះ

្រគប់ (ព្រងីកធំ)・ដ (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះរូប ងទំងមូ លៃនសរេសរេឈមះរូប ងទំងមូ លៃន

ដ (េមើលពីចំេហៀង)ដ (េមើលពីេលើ)សរេសរេឈមះសរេសរេឈមះថ នភពៃន

ដ

ស្លឹក

- 23
- 22- -

សរេសរេឈមះ

្រគប់

・ផក្រគីហ ង់ែតម (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះកែន្លង

ំសរេសរេឈមះរូប ងទំងមូ លៃនេដើមេឈើ

កលបងសរេសរេឈមះសរេសរេឈមះ

ស្លឹក

ផក

- 24
- 24- -

សរេសរេឈមះ

្រតបកផក

・ផកឈូក (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)សរេសរេឈមះកែន្លងំសរេសរេឈមះកលបង

ែមកថមី

សរេសរេឈមះ
ែមក (េនកសរេសរេឈមះ្ដ ល)

ស្លឹក

- 25
- 25- -

សរេសរេឈមះ

សរេសរេឈមះែមកេពលផករ ីកផកសរេសរេឈមះ្រតបកផក

- 26- 26- -

(2)ឧទហរណ៍ៃនសមសភពពនយល់អំពីភពែបងែចកេ

យែឡក

・េដើមេមទស (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)AACBករេ្រប បេធៀបេដើមេមទសទំងមូលABករេ្រប បេធៀបACករេ្រប បេធៀបស្លឹកBថ នភពេពលមនែផ្លBC

ករេ្រប បេធៀបែផ្ល・្រសូវ (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)AABBCCDDករេ្រប បេធៀបេដើ ម្រសូវទំងមូ លករេ្រប បេធៀបកួ រ្រសូវ- 27- 27- -AABករេ្រប បេធៀប្រគប់ ្រសូវBករេ្រប បេធៀប្រគប់ អងករសំរបូឹ ៉ូម៉ូ (ៃថងែខ គឺជៃថងែខថតរូប)・េដើមសុមAAB

ករេ្រប បេធៀបផកABCC

ករេ្រប បេធៀបែមកABBCករេ្រប បេធៀប្រតបកផកករេ្រប បេធៀបផក- 28- 28- -C生産局 知的財産課 種苗審査室〒100−8950 東京都千代田区霞が関 1−2−1

Plant Variety Protection Office, Intellectual Property Division,Agricultural Production Bureau
1-2-1,Kasumigaseki,Chiyoda-ku,Tokyo 100−8950,JapanC 2011 Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries