VLAAMSE IN- EN UITVOER: JUNI 2023 (en S1-2023)
De Vlaamse uitvoer haalde in juni 2023 een waarde van 36,95 miljard euro en zakte daarmee 10,11%
beneden het niveau van juni 2022. Dat was meteen ook de vijfde maanddaling op rij sinds februari 2023.
De juni-invoer (35,83 miljard euro) liep nog sterker terug dan de uitvoer en ging 15% lager dan degelijknamige maandinvoer in 2022 (42,15 miljard euro).
Daardoor belandde de Vlaamse export — na een nog licht negatief eerste kwartaal (-0,21%) — heel wat
zwaarder in de rode cijfers (-11,5%) tijdens het tweede kwartaal. Ook de import liet in 2023 overigens altwee kwartalen negatieve cijfers noteren en verloor 0,80% tijdens Q1. In Q2 diepte dat verlies uit tot 13,41%.
Gecumuleerd, medio 2023 noteren we dat Vlaanderen tijdens het eerste halfjaar inmiddels voor 220
miljard euro aan goederen heeft geëxporteerd, wat net geen 6% minder was (-5,95%) dan in de eerste
jaarhelft van 2022. De gecumuleerde invoer tot juni bedroeg 222,2 miljard euro, 7,33% minder dan in 2022
in diezelfde periode.

De weinige uitvoerstijgingen die we het eerste halfjaar konden optekenen waren er richting Noorwegen(+60,82%, het leeuwendeel ervan EV’s — voor bijna een half miljard euro meeruitvoer tot medio 2023). In
dat verband nog dit: wanneer we er de Noorse invoercijfers bijnemen (die al tot augustus 2023 lopen),dan blijkt dat het land wereldwijd al voor zowat 1 miljard euro méér aan wagens heeft geïmporteerd tot
augustus 2013, een groot deel daarvan zal vanuit Zeebrugge zijn verscheept.

Ruim 1/3 meer exportafzet in Brazilië ook (+34,8%) (met name van benzine met een laag octaangehalte encovidvaccins), China (+19,2%, zowat integraal voor rekening van retailgeneesmiddelen en niet-covidvaccins)en Taiwan (+97,4%, na een heftige exportstijging tijdens S1-2023 bij retailgeneesmiddelen (waarde x 2,5),
maar toch vooral bij volelektrische wagens (waarde x 80). Naar alle waarschijnlijkheid ging het daarbij om
overslag in Zeebrugge van 2 van de meest populaire EV-wagens die Taiwan invoerde, van constructeurs aanwie het zelf bovendien elektrische componenten en batterijtechnologie toelevert).
Binnen de EU was er enkel noemenswaardige exportaanwas naar Italië (+3,82%; geneesmiddelen,organische chemie en wagens), Frankrijk (+1,3%; aardoliederivaten, wagens en autocomponenten), Zweden(+7,4%; volelektrische wagens), Spanje (+3,5%; hybride diesels en full-EV’s, aardoliederivaten en organischechemie) en Ierland (+7%; hybride benzine- en volelektrische wagens en aardolieproducten).

Maar netto waren er 2023 tijdens het eerste halfjaar dus wel degelijk meer dalers dan stijgers onder onze
markten en dan vooral die bestemmingen uit de top tien van markten, met Nederland, onze tweede klant,
op kop, waar we 14,5% minder exportgoed heen stuurden; dat was 44,62 miljard euro minder dan in S12023. Het gros ervan — 3,5 miljard euro — ging op aan aardgas.
Ondanks de forse gestegen afzet in Duitsland van transportmaterieel (+31,2%; 1,1 miljard euro), maar ook van
elektronica (+40,7%) en machines & mechanica (+22,3%) (-6,94% of 2,8 miljard euro in de min), ging onze
S1-uitvoer erheen globaal gezien achteruit door de terugval bij farma (-54,6% of min 2 miljard euro, voor
rekening van covidvaccins vooral, maar ook van immunologische preparaten en retailmedicijnen).
Verder waren er ook nog substantiële exportdalingen naar Japan (-55,7% of 2,5 miljard euro minder,
integraal te wijten aan covidvaccins, waarvan de export tijdens S1-23 zo goed als werd weggeveegd (-78%),en het Verenigd Koninkrijk (-3,25% of 428 miljoen euro lager, met sectorale dalingen bij diverse
aardolieproducten, elektriciteit, covidvaccins, edelgesteente en -metalen (diamant, rhodium en platina) en
een heel gamma aan kunststoffen. Richting het VK kwam er globaal dus een exportdaling op het bord
ondanks de (ontoereikende) compensatie door mooie stijgingen in de autobranche (+52%; vooral busjes
met benzinemotor, hybride benzines en volelektrische wagens) en bij een reeks voedingsproducten(diepvriesgroente, gebak, vlees…).
Lichte S1-exportkrimp ook naar de VS (-2,1%, -264 miljoen euro), waarbij vooral organische chemie (-42,7%),minerale brandstoffen (-28,7%), industriële edelmetalen (-41,3%) en kunststoffen (-35,2%) verlies leden,terwijl farma (+5,2%), machines & mechanica (+18,1%) en wagens (+50%) tegelijkertijd dan weer beter
presteerden.

Sectoraal bekeken, boekte de automobielsector de krachtigste exportstijging van 7,3 miljard euro (+37,5%)
en tekende daarmee voor zowat de helft (44,2%) van de globale waardetoename bij de exportsectoren die
erop vooruitgingen.
In de Goods Trade Barometer voor juni 2023 (WTO 24/08 ll.), een toonaangevende composietindicator voor
trends in de wereldhandel, lanceerde het WTO overigens de prognose dat het volume van de wereldhandelin 2023, na twee kwartalen achteruitgang, weer licht zou gaan toenemen in het derde kwartaal en dat devraag naar personenwagens daar een cruciale rol in blijkt te zullen spelen.
Goods barometer signals upturn in trade backed by strong auto demand

Er viel ook een stijging te noteren bij de Vlaamse uitvoer van machines & mechanica (+13,2% of 1,8 miljardmeer), net als voor elektr(on)ische apparatuur ( +26,9% of 1,7 miljard hoger). Bij de stijgers ook heel wat voeding(verse groente en bereidingen ervan, gebak, chocolade, vlees...
De export van farmaceutica (-25,15%) kende dan weer de zwaarste afgang, eens te meer door de almaar
verder afkalvende internationale afzet van covidvaccins. Tot juni 2023 is de export van wat in 2021 nog hét
sterproduct was, al voor een volle 9 miljard euro teruggelopen (-67%) van 13,4 miljard euro medio 2022 tot
nog maar 4,4 miljard euro, amper een kwart van de hoogste halfjaaruitvoer ervan ooit, 16,81 miljard eurotijdens de tweede jaarhelft van 2021.
In dat verband geven we toch nog even mee dat covidvaccins — ondanks de “decimering” van de export
ervan sinds april 2022— intussen nog altijd goed zijn voor een vierde plaats in de ranglijst met ongeveer
8600 exportproducten en daarmee goed voor net 2% van de Vlaamse totaaluitvoer tijdens S1-2023.
Het spreekt voor zich dat wanneer een product als covidvaccins dat de afgelopen jaren de export naar
ongeziene hoogtes heeft gestuwd van niet alleen chemie en farma (zie grafiek hieronder), maar van de hele
Vlaamse uitvoer, het heel erg minder goed gaat doen, dat uiteraard een onmiskenbare impact heeft op het
globale exportverloop. Ter illustratie: mochten we covidvaccins weren uit de data, dan zou medio 2023 de(waarde van de) Vlaamse uitvoer niet 5,95% zijn teruggelopen, maar slechts 2,23% zijn gedaald.

Nog zo een forse sectordaler — met ruim 1/5 minder export (-20,5%) — was die van de minerale brandstoffen.
Van de 6,8 miljard aan exportwaardeverlies tijdens het eerste halfjaar van 2023 nam aardgas alleen almeteen zowat de helft voor zijn rekening (-3,5 miljard euro). Maar daarnaast zat er ook flink wat verlies (allessamen een kleine 5 miljard euro) bij de meeste aardoliederivaten, net als een halvering van de waarde van deuitgevoerde elektriciteit (-50,13%) naar Interconnectorklanten Frankrijk, Nederland en het VK. Het prijseffectwas hier het grootst, want het ging daarbij om minder of iets meer transmissie van overwegend goedkopere
elektriciteit.
Volgens de Primary Commodities Index van het IMF lag de wereldprijs voor energieproducten — petroleum,aardgas, steenkool en propaan samen — tijdens S1-2023 35,6% lager dan in S1-2022, een prijsverschil dat
ongetwijfeld zijn effect heeft gehad op onze eigen exportcijfers.
Desondanks had de NBB in haar persbericht van augustus 2023 nog het volgende te zeggen over deverhouding tussen prijseffecten en volume-effecten op de evolutie van ons internationaal handelsverkeer
tijdens het eerste semester van 2023:“Ondertussen is er steeds minder sprake van prijseffecten: “In het eerste kwartaal van 2023 was devertraging van de groei van het internationale handelsverkeer in waarde te wijten aan prijseffecten, onderinvloed van het verloop van de noteringen van de grondstoffen op de wereldmarkt.

In het tweede kwartaal, toen de prijzen afnamen, werd de daling van de verhandelde hoeveelheden sterker
en zelfs de belangrijkste oorzaak van de verdere vertraging van de uitvoerwaarde.”
Doen we hetzelfde als met de covidvaccins – die medio 2022 de exportcijfers ook al een stevige duw gaven —en halen we de doorvoer van aardgas en elektriciteit weg uit de data, dan was het verloop van de Vlaamse
S1-export in 2023 op -4,30% uitgekomen (i.p.v. -5,95%).
Doorheen 2023 valt het op dat binnen de EU maand na maand alsmaar meer exportlanden in de rode cijfers
verzeilen: in juni 2023 alleen al waren er 15 dalers, waaronder dus ook België (-13,1%) / Vlaanderen (-10,1%).
Verder zaten ook nog in de groep die in juni exportverlies leed: Estland (-13,4%), Nederland (-8,9%),Spanje (-1,5%), Zweden (-11,4%), Roemenië (-1,5%), Finland (-15,1%), Portugal (-3,4%), Slovenië (-5,5%), Griekenland(-24%), Bulgarije (-15,6%), Litouwen (-2,8%), Letland (-11,5%), Kroatië (-11,3%) en Luxemburg (-8,2%).
Gecumuleerd tot juni 2023, konden sommige van die EU-uitvoerlanden de exportschade nog enigszinsbeperken, terend op iets betere prestaties tijdens de eerste jaarhelft. Toch zat Vlaanderen, met zijn 5,95%
uitvoerwaardeverlies in de periode tot juni 2023 vast in de lage regionen van het verliezende kamp.

Daarin nog altijd 10 dalers: België (-7,5%), Ierland (-1,7%), Zweden (-0,9%), Finland (-3,3%), Griekenland (-0,7%),
Bulgarije (-3,1%), Litouwen (-0,5%), Estland (-9,8%), Letland (-1,1%) en Luxemburg (-0,3%).
Medio 2023 lieten onze eerstelijnsconcurrenten een licht tot matig positief exportverloop optekenen: +3,3%voor Duitsland, +1,3% voor Nederland, +4,2% in Italië en Frankrijk zelfs +7,1%, Spanje (+4,7%), Polen (+7,4%),Tsjechië (+8,8%), Oostenrijk (+5,7%), Denemarken (+5,8%). Tot slot zag ook het Verenigd Koninkrijk in 2023 zijn
export tot juni 8,8% hoger gaan.
In een recent persbericht gaf de NBB al een eerste voorlopige raming vrij voor de Belgische in- en uitvoer in juli
2023. Onder de veelzeggende titel “De in- en uitvoerwaarden gaan verder in het rood in juli “, heeft de Bank het
in haar analyse steeds nadrukkelijker over “een trend die zich in 2023 aftekent, waarbij de negatieve groeicijfers

zich gestaag uitdiepen”.

In die prognose zag de Bank de Belgische buitenlandse handel in juli immers alweer diep in het rood gaan, met
resp. -15,9% voor de uitvoer en zelfs -22,8% voor de invoer.

Ook Eurostat gaf in een gelijktijdig verschenen perscommuniqué voor juli 2023 al provisoire cijfers vrij rond debuitenlandse handel van de EU in die maand. Het ging daarbij uit van exportdalingen in niet minder dan 20
van de 27 lidstaten, waaronder dus ook ons land.
Bij de invoer, die voor alle lidstaten negatieve cijfers opleverde, werd België zelfs bij naam genoemd als een vande sterkste dalers (-22,6%).