အထူးကျွမ်ူးကျင်လပု သ် ူး အမှတစ် ဉ် 1စ ူးသသ က်ကုန်ထုတ်လုပမ် ှုလုပ်ငန်ူး ကျွမ်ူးကျင်မှု
အရည်အချင်ူးစစ်စ သမူးပွဲသင် ယ သလေ့ လ ရန် အ တ က်ဖတ် စ အု ပ်စတုတအထ ကကမ် ထုတသ် ဝမှု

2024 ခုနစှ ် သဖသဖ ်ဝါရီလ
အသထသထသပါင်ူးစပ်အသင်ူး နုင်ငံခခ ူးသ ူးမျ ူးအတက် စ ူးသသ က်ကုန်ထုတလ
် ုပမ
် လ
ှု ုပင် န်ူး

ကျွမ်ူးကျင်မှုအကွဲခဖတ်သရူးအဖွဲွဲ့အစည်ူး

<နိဒါန်း>ဤ “စော်းသ

ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း ကျွမ်းကျငမှုအရညအချင်းစစစောသမ်းပွဲ

ရနအတက ဖတစောအုပ”ည စော်းသ

ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း (စော်းသတင အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ

ော်း အမှတစဉ 1 ဖဖငေ့ အလုပလုပလို

ညေ့ောကကုနစကရု စူမျော်း သလေ့လောအတက အသဖခခ ဗဟုုတနှငေ့ ကျွမ်းကျငမှု ဖတစောအုပဖဖစပါ ည။(*) စော်းသ ောကကုနဆို

ညမှော သ ောကစရောနှငေ့ အစော်းအစောတိို့ုကို ရညညွှန်းပါ

ယခုအချိနအထိ ရှိပပ်းဖဖစသကော ပိမု ိုလကသတွဲ့ကျကျ

ငယူရန

ည။

ငယူနိုငမညေ့ အသ ကောင်းအရောမျော်းဖဖငေ့ ဖပနလညဖပငဆငထော်းပါ ည။ခထော်းပပ်း အလုပအတကလိုအပ

ောတရော်းမျော်းအသပေါ် အသဖခညေ့ အ ိပညောနှငေ့ ကျွမ်းကျငမှုတိုို့အဖပင အသဖခခသ ါဟောရအ ု်းအနှုန်းမျော်းဖဖငေ့ပါ မိတဆကသပ်းထော်းပါ
အသဖခအသနတင

ည)ော ဖတစောအုပ၏ဖွဲ့ွဲ စည်းပကု ို ဖပနလညဖပငဆငပပ်း စနစတကျရှိသစ

ဤဖတစောအုပ ည စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုဆိုငရော အသဖခခ သသ ါဟောရအ ု်းအနှုန်းစ

ငယူသလေ့လောည။ လုပငန်းခငသပေါ်မူတညပပ်း လုပကိုငပုလုပကိုငနည်းနှငေ့

ညတိို့ု ည ဤဖတစောအုပနှငေ့ ကွဲလွဲသကောင်းကွဲလွဲနိုငသ ောလည်း ယင်းငေ့လုပငန်းခငမှ လုပကိုငပလု ုပကိုငနည်းမျော်းကို လိုကနာပါ။ လုပကိုငပုလုပကိုင

နည်းနှငေ့ သ ါဟောရအ ု်းအနှုန်းမျော်း ကွဲဖပော်းသ

ောလည်း အသဖခခ သောတရော်းမှောမူ အတူတူပငဖဖစ

ည။ဤဖတစောအုပကိုအ

ု်းချပပ်း အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ

ော်း အမှတစဉ 1 အတက လိုအပ ညေ့“အစော်းအသ ောက ကျန်းမော နို့ရှင်းသရ်း” နှငေ့ “လုပငန်းခငသ
ကျွမ်းကျငမှုတအ
ိုို့ သ ကောင်း သလေ့လော

ငယူပါ။

©OTAFF်းကင်းသရ်း”ဆိုငရော အ ိပညောနှငေ့

မောတိကော
<နိဒါန်း>အခန်း 1 စော်းသ

ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းတင လိုအပ ညေ့ ကျွမ်းကျငမှုမျော်း ·············· 11.

အမျိ ်းမျိ ်းသ ော စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းမျော်း ········································· 22.

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ

ော်း အမှတစဉ 1 တင လိုအပ ညေ့ကျွမ်းကျငမှုမျော်း ······················································································ 4(1)အစော်းအသ ောက ကျန်းမော

(2)လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း ········································································ 4အခန်း 2 အစော်းအသ ောက ကျန်းမော
1.

အစော်းအသ ောက ကျန်းမော

2.

သ

3.

်းအနတရောယဖဖစသစ

နို့ရှင်းသရ်း ······································ 6နို့ရှင်းသရ်း ····························································· 7ညေ့ အသ ကောင်းအရင်း ····················································· 9(1)ရုပပိုင်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ

(2)ဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ

(3)

ဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ော သ

ော သ

်းအနတရောယမျော်း ······························· 9်းအနတရောယမျော်း········································ 10်းအနတရောယမျော်း ·········································· 12ောမနစမခနို့ခွဲမှု ···················································· 18(1)5S ································································································· 18(2)အသဆောကအဦမျော်း၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အစ4.

နို့ရှင်းသရ်း ························································· 4ညတိို့၏ု ကျန်းမော

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု ········································· 19(3)အလုပ မော်းမျော်း၏ ကျန်းမော နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု ································· 22(4)ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ

HACCP အရ ကျန်းမော
(1)ောကမျော်းအတက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု ······ 31နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု ············································· 42

HACCP အသဖခခစည်းမျဉ်း 7 ခု ·································································· 43©OTAFF(2)စမခနို့ခွဲရန အသရ်းပါသ

ောအချကမျော်းနှငေ့ စမခနို့ခွဲမှုစနှုန်းမျော်း ······························· 44(3)စမခနို့ခွဲမှုစနှုန်းမျော်းမှ သဖညဖခင်း ···························································· 44(4)ဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း ·········································································· 45(5)မှတတမ်း ························································································· 46အခန်း 3 လုပငန်းခငသ
1.

2.

3.

်းကင်းသရ်း··············································· 47

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ························· 48(1)အသတွဲ့အကက နှငေ့ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ကော်း ဆကစပမှု ··························· 48(2)အဓိက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ························································· 49

လုပငန်းခင မသတောတဆမှုမျော်း ကင်းစငသစရန လိုကနာရမညေ့ အသရ်းကက်းသ

ောအချကမျော်း ·· 50(1)5S ································································································· 51(2)မှနကနသ ောအ တအစော်း ······································································ 52(3)လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲနှငေ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်း လိုကနာဖခင်း 54(4)စကကို မှနမှနကနကန

(5)ဆပဖပော

ိုို့ ဟုတ သဆ်း ါ်းမျော်းမပမု ှနမဟုတသ

ောအသဖခအသန

ု်းဖခင်း································································ 55
ု်းသ ောလုပငန်းမျော်းတင

တိဖပ ဖခင်း ···················· 58

ိုို့ ဟုတ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစပော်း
မညေ့အခါ

တုနို့ဖပနသဆောငရွကမှု ··············································································· 59

4.

5.

(1)

ပမ
ု ှနမဟုတသ

(2)လုပငန်းခငမသတောတဆမှု ဖဖစပော်း

အနတရောယ

ောအသဖခအသန ဖဖစပော်း

ညေ့အခါ ·············································· 59ညေ့အခါ ·················································· 59တိဖပ မိနုငိ စမ်းရှိသအောငလုပဖခင်း ···················································· 60(1)လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းကို သလေ့လောဖခင်း ······································· 60(2)ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းအတက လှုပရှော်းမှု၌ ပါ ငဖခင်း ·························· 61(3)သ်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်းသရ်း သလေ့ကျငေ့မှု (KYT) တင ပါ ငဖခင်း ······················ 62ဖဖစပော်းလုန်းန်းဖဖစခွဲေ့ညေ့ အဓိက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းနှငေ့

မသတောတဆမှုမျော်းကို ကကိ တငကောကယဖခင်း ····················································· 63©OTAFF(1)“လွဲကျဖခင်း” မသတောတဆမှု ···································································· 63(2)“ညပဖခင်း၊ ညပပါ ော်းဖခင်း” မသတောတဆမှု ··················································· 64(3)“ဖပတရှဖခင်း၊ ဖခစမိဖခင်း” မသတောတဆမှု ······················································· 66(4)“ဖပ တကျဖခင်း” မသတောတဆမှု ································································· 67(5)“အပူသလောငဖခင်း” မသတောတဆမှု ······························································ 67(6)“ခါ်းနာဖခင်း” မသတောတဆမှု ···································································· 68(7)“အပူလျှပဖခင်း” မသတောတဆမှု ································································· 69(8)“ ငတိုကမိဖခင်း” မသတောတဆမှု ······························································· 70ဖဖညေ့စကအချကအလကမျော်း ··················································· 71လုပငန်းခင၌ အ ု်းဖပညေ့ သ်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ

သကေတ နမူနာမျော်း .........................71ဝ ေါဟာရအညွှ န်း ··························································· 75<တိဖပ ရမညေ့အချကမျော်း> .............................................................................................84ကို်းကော်း .......................................................................................................................85©OTAFFအခန်း 1 စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းတင လိအု ပ ညေ့ ကျွမ်းကျငမှုမျော်း

-1©OTAFF1.

အမျိ ်းမျိ ်းသ ော စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းမျော်းသ ောကစရောနှငေ့ အစော်းအစောတိုို့ ည ကျွနုပတိုို့၏ သနထိုငမှုသ ောကစရောနှငေ့ အစော်းအစောတိုို့ကို စကရု၌ထုတလုပ
လုပငန်း” ဖဖစပါ

ညေ့အလုပ

ည “စော်းသ

ည။ောကကုနထုတလုပမှု

ည။ကသပါငသဖခောက၊
ထမင်းအတက မရှိမဖဖစလိုအပပါ

ကအူသချောင်း၊ ငါ်းသ

တတော ၊ ဟင်းခတအသမွှ်းအကကိ င၊ သပါငမုနို့နှငေ့ မုနို့၊

ူ်းနှငေ့ အရနဟင်းလျောမျော်း၊ သအ်းခွဲထော်းသ

ောအစော်းအစောမျော်းစ

ညတိို့ုကို ထုတလုပ

ညေ့အစော်းအစောထုတလုပမှုလုပငန်း၊ အသအ်းနှငေ့ သရသန်း ကမ်း၊ သကောဖစ

ညတိို့ုကို ထုတလုပ

ညေ့သ ောကစရောထုတလုပမှုလုပငန်း စညဖဖငေ့ စော်းသ

ောကကုန ထုတလုပမှုလုပငန်းအမျိ ်းမျိ ်း ရှိပါ

ည။စိုကပျိ ်းသရ်း၊

စသတောနှငေ့

သရလုပငန်း နကက်းဌောန၏

အစော်းအသ ောကထုတလုပမှုလုပငန်း၏
အတင်း ယန်း 37 ထရလယခနို့ ရှိခွဲေ့ပါ

စောရင်းဇယော်းမျော်းအရ

ဖပညတင်းထုတလုပမှုတနဖို်း ညဂျပနနိုငင၏မ ကောသ

်းမနှစမျော်း

ည။လယယန်း)(ယူနစ တစဖပညတင်းထုတလုပမှုတနဖို်း

အစော်းအသ ောကထုတလုပမှုလုပငန်း၏ ဖပညတင်းထုတလုပမှုတနဖို်း သဖပောင်းလွဲလောပု

(ခုနှစ)-2©OTAFF

အစော်းအသ

ောကထုတလုပမှုလုပငန်း၏ ဖပညတင်းထုတလုပမှုတနဖို်း

အရနဟင်းလျော၊ ဆူရှ၊
ထမင်း

(2021 ခုနှစ အ ကမ်းဖျင်းတကချကမှု)သအပူသပ်းပို်း တပပ်းထုတပို်း
ထော်း ညေ့အစော်းအသ

ဟင်းခတအသမွှ်း

ောကောကစရောအ ော်း

3.8 (10%)

2.6 (7%)

အကကိ င

0.2 (0%)1.8 (5%)သမ်းဖမြူသရ်းထက

ချကဖပ တပပ်း ော်းအစော်းအသ ောကသအ်းခွဲထော်း ညေ့အစော်းအစော
0.6 (2%)အဖခော်း
9.6 (26%)

စော်းသ

ောကကုန
3.5 (10%)ထုတလုပမှုလုပငန်း

သရထကကုန

36.5

အစော်းအစော

မုနို့အုပစု
3.3 (9%)2.9 (8%)သပါငမုနို့
အုပစုအခချွတဖခင်း၊

1.9 (5%)သခါကဆွဲအပု စု[အမျိ ်းအစော်း၊ ထုတလုပမှုတနဖို်း (ထရလယ ယန်း)၊ အချိ ်း]အရင်းအဖမစ - စိုကပျိ ်းသရ်း၊

ူ်း 2.8 (8%)အမှုနို့ကကိတဖခင်း
1.0 (3%)စသတောနှငေ့ သရလုပငန်း နကက်းဌောန ကဆိုက 2021 ခုနစှ အတကစိုကပျိ ်းသရ်းနှငေ့ စော်းနပရိကောခ ဆိုငရော ကုနထုတလုပငန်းမျော်းအတက စ်းပော်းသရ်းဆိုငရောတကချကမှု(အ ကမ်းဖျင်းတကချကမှု)အရ

-3©OTAFF

2.4 (7%)

2. စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ

ော်း အမှတစဉ 1 တင လိုအပ

ညေ့ကျွမ်းကျငမှုမျော်း
စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ ော်း အမှတစဉ 1 ဖဖငေ့ သနထိုငခငေ့
အမျိ ်းအစော်းလကမှတရထော်း ူမျော်း အလုပလုပကိုင က ညေ့ လုပငန်းအမျိ ်းအစော်းမျော်းမှော သမ်းဖမြူသရ်း
ထကစော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း၊ သရထကကုနအစော်းအစောထုတလုပမှုလုပငန်း၊ ဟင်းခတ
အသမွှ်းအကကိ ငထုတလုပမှုလုပငန်း၊ သပါငမုနို့နှငေ့မုနို့ထုတလုပမှုလုပငန်း၊ အရနဟင်းလျောထုတလုပမှု
လုပငန်း၊ ချကဖပ တပပ်း
လုပငန်း စော်း သအ်းခွဲထော်း ညေ့အစော်းအစောထုတလုပမှုလုပငန်း၊ အချိ ရညထုတလုပမှု

ညတိုို့ဖဖစပါည။ မညနို့ရှင်းသရ်း” နှငေ့ “လုပငန်းခငသ
(1) အစော်းအသ ောက ကျန်းမော
“ကျန်းမော
ကျန်းမော

ညေ့လုပငန်းအမျိ ်းအစော်းတငမဆို “အစော်းသ ောကကျန်းမော

်းကင်းသရ်း” ဆိုငရော အိပညောနှငေ့ ကျွမ်းကျငမှုတိုို့ လိုအပပါ

ည။နို့ရှင်းသရ်း

နို့ရှင်းသရ်း” ဆို ညမှော အက()ကို ကောကယဖခင်းဖဖစ

ည။ “အစော်းအသ ောကနို့ရှင်းသရ်း” ဆို ညမှော အစော်းအသ ောကမျော်းကိုစော်းပပ်း လူမျော်းနာမကျန်းမဖဖစသစဖခင်း၊

အနာတရမဖဖစသစဖခင်း ဖဖစပါ

ည။စော်းလိုက ညေ့ ူမျော်း နာ်းမကျနဖဖစဖခင်း၊ အနာတရဖဖစဖခင်းတိို့ု မဖဖစပော်းသစရန အစော်းအသ ောကဖပ လုပဖခင်း (စမခနို့ခဖွဲ ခင်း) ည အစော်းအသ ောကထုတလုပရောရှိ “ကျန်းမော
ခနို့ခမ
ွဲ ”ှု ပငဖဖစပါ

ည။အစော်းအသ ောကနှငေ့ပတ ကပပ်း ကျန်းမောအသ ောက (သနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုမလုသလောက ညေ့ အစော်း

်းကင်းမှုမရှိသ ော အစော်းအသ ောက) ကို စော်းမိလိုက ညေ့ူမျော်းည နာမကျန်းဖဖစ

ဖခင်း၊ အနာတရဖဖစဖခင်းမျော်း ဖဖစပါမည။ အဆိုပါ အစော်းအသ ောကကိုဖပ လုပခွဲေ့ ညေ့ ကုမဏပညလည်း ယု ကညမှုဆု်းရှု်းပါမည။
(2) လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း

အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရုတင ဒဏရောရဖခင်းစ
ဖဖစပော်းလျကရှိပါညေ့ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း

ည။စကရုနှငေ့ လုပငန်းခငတိုို့တင ထိခိုကဒဏရောမရသစရနအလိုို့ငှော လုပငန်းခင တစနု ှငေ့ သခါင်းသဆောင်း
စ

ညေ့ သ

်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်းကို မှနကနစော တဆငရပါမည။

ထိုို့အဖပင စကရုမှ ချမှတထော်းသ ော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်းနှငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်း
လုပနည်းလကစွဲတက
ိုို့ ို လိုကနာပပ်း လုပသဆောငရပါမည။ စကနှငေ့ အ
အ

ု်းဖပ

ညေ့အခါတငပင စကရုမှချမှတထော်းသ

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကိုော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်းနှငေ့ လုပငန်းသဆောငရွက

-4©OTAFF

မှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲတို့ကို ို လိုကနာရမညဖဖစပါ
အလုပ မော်းမျော်း၏ သ“လုပငန်းခငသ

ည။်းကင်းသရ်းနှငေ့ ကျန်းမောသရ်းတိို့ကု ို ထိန်း

်းကင်းသရ်း” ဖဖစပါ

ိမ်းသစောငေ့သရှောကသပ်း ညမှော

ည။လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပ
ထု်းလုပနည်းလကစွဲ
လကစွဲ-5©OTAFF

အခန်း 2 အစော်းအသ ောက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်း

-6©OTAFF1. အစော်းအသ ောက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်း

“အစော်းအသ ောကကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်း”ဆို ညမှော

နာမကျန်းမဖဖစသစဖခင်း၊ အနာတရမဖဖစသစဖခင်း ဖဖစပါ
အစော်းအသ ောက ကျန်းမော
မျော်း ဖဖစပါ

အစော်းအသ ောကမျော်းကိုစော်းပပ်း

လူမျော်း

ည။နို့ရှင်းသရ်း၏ အသဖခခမှော သအောကပါကွဲေ့ သိုို့ော ဖပ မူလုပသဆောငမှုမျိ ်းည။• လကသဆ်းဖခင်း
• လုပငန်းခင တစုနှငေ့လကအိတမျော်းကို မှနကနစော တဆငဖခင်း
•နို့ရှင်းသော အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ စကမျော်း၊ အု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကို အ

ု်းဖပ

ဖခင်း
• အစော်းအသ ောကနှငေ့ ကုန ကမ်းမျော်းကို
ဤကွဲေ့ သိုို့ောအော်းဖဖငေ့ မညကွဲေ့ သိုို့လုပငန်းခငတငမဆို သယတမှတထော်းသ ောအပူချိနတင

ိမ်းဆည်းဖခင်း စညောအစော်းအသ ောကမျိ ်းကိုမဆို ဖပ လုပရောတင မည ညေ့ူယျလုပသဆောငသလေ့ရှိသော အသဖခခကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု

ကို “ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမှု” ဟု သခေါ်ပါ

ည။“ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမှု” တင သအောကပါတိို့ု ည အသရ်းကက်းပါ

ည။(1) 5S(2) အသဆောကအဦမျော်း၊
စညတိ၏ုို့ ကျန်းမော

အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု(3) အလုပ မော်းမျော်း၏ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု(4) ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းအတက ကျန်းမော
ကျန်းမော

အနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု

ောမနစမခနို့ခွဲမှု လုပသဆောငရောတင ဖပ လုပမညေ့အစော်းအသ ောကအမျိ ်းအစော်းနှငေ့ လုပငန်းခင၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်း၊ စကတိ၏
ုို့ ထူ်းဖခော်းချကမျော်းအလိုက အထူ်း
အသရ်းကက်း ညေ့ လုပငန်းစဉမျော်း (“စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း (CCP) ဟု သခေါ်ပါည။”)တိို့ကု ို ဆု်းဖဖတပပ်း ကျန်းမော
ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု လုပသဆောငဖခင်းမျိ ်း ရှိပါ
ောမနစမခနို့ခွဲမနှု ှငေ့ ဤစမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ

စမခနို့ခမွဲ ှုဖပ ဖခင်း (“HACCP အစအစဉ” ဟု သခေါ်ပါ
ကျန်းမော

ောအချကမျော်းအော်းည။)တိုို့ကို သပါင်းစပပပ်းသဆောငရွက

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုကို “HACCP အရ ကျန်းမော

-7©OTAFFည။ညေ့နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” ဟုသခေါ်ပါ

ည။

“HACCP” ဆို ညမှော Hazard Analysis and Critical Control Point ဖဖစပါ
ဂျပန

ော

ော

ိုို့

ော

ောဖပနမညဆိုပါက “သည။်းအနတရောယဖဖစသစသ ောအသ ကောင်းအရင်းမျော်း ခွဲဖခမ်း

စိတဖဖောဖခင်းနှငေ့ စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း”ဖဖစပပ်း “HACCP” ဟု အု်းဖပ ကပါည။စမခနို့ခွဲရန
အသရ်းပါသ

ောအချကမျော်းကို

စမခနို့ခွဲဖခင်း
(HACCP အစအစဉ)ကျန်းမော နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော
ောမနစမခနို့ခွဲမှု

HACCP အရ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

စမခနို့ခမွဲ ှု (ရုပပကု ော်းချပ)“သ်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်း(Hazard)” ဆို ညမှော လူမျော်းနာမကျန်းဖဖစဖခင်း၊

အနာတရဖဖစဖခင်းတိို့ု ဖဖစသစ ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းဖဖစပါည။ စော်းလိုကညေ့ ူမျော်း နာမကျန်း

ဖဖစဖခင်း၊ အနာတရဖဖစဖခင်းတိို့ု မဖဖစပော်းသစရန အစော်းအသ ောကဖပ လုပဖခင်း (“အစော်းအသ ောကထုတလုပရောရှိ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” ဟု သခေါ်ပါ

ည။)

ညသ

်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်း မပါ ငသစရန အစော်းအသ ောကဖပ လုပဖခင်းဟုလည်း သဖပောနိုငပါ
ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမှုသရော HACCP အရ ကျန်းမော

ခွဲမပ
ှု ါ

အစော်းအသ ောကထွဲတင

သ်းအနတရောယဖဖစသစ

လုပသဆောင ညေ့ လှုပရှော်းမှုမျော်း ဖဖစ ကပါယခုမစှ ပပ်း “သ်းအနတရောယဖဖစသစ

စမခနို့ခွဲမ”ှု “HACCP အရ ကျန်းမော

ညေ့

ည။

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့အသ ကောင်းအရင်းမပါ ငသအောင

ည။ညေ့ အသ ကောင်းအရင်း” “ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” တိို့နု ှငေ့ပတ ကပပ်း သလေ့လော

ငယူရပါမည။

-8©OTAFF2. သ်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်း

သ်းအနတရောယဖဖစသစ

ညေ့သ ော သအသ ကောင်းအရင်းမျော်းတင

်းအနတရောယမျော်း”၊ “ဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သတိထော်းရမညေ့ သ်းအနတရောယမျော်း” ရှိပါ
်းအနတရောယဖဖစသစ

်းအနတရောယဖဖစသစ

်းအနတရောယမျော်း”၊ “ဇ ပစစည်းမျော်းည။ ဆကလကပပ်း အစော်းအစောထုတလုပရော၌ မဖဖစမသနညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းနှငေ့ ပတ(1) ရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သသ“ရုပပိုင်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစ

ကပပ်း ရှင်းဖပပါမည။

်းအနတရောယမျော်းညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းထွဲတင မောသကျော

ချွနထကသ ောအစန်းမျော်းသ ကောငေ့ ပါ်းစပအတင်း ဒဏရောဖဖစသစဖခင်း စညေ့အတက

ော်းပွဲသေ့ စဖခင်း၊

ညဖဖငေ့ ရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်း

မျော်း ည အဓိကအသ ကောင်းအရင်းဖဖစပပ်း လူတကိုို့ ို အနာတရဖဖစသစနိုင ညေ့အနတရောယကို “ရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သ်းအနတရောယမျော်း” ဟု သခေါ်ပါ

ည။သအောကသဖောဖပပါဇယော်း ည ရုပပိုင်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သသလေ့ရှိသ ော အနတရောယမျော်းဖဖစပါတတ အပိငု ်းအစမျော်း၊

ည။ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းထွဲတင သရောပါသနဖခင်း၊

ဖနစမျော်း၊

အစော်းအသ ောကထုတလုပသနစဉအတင်း စကထွဲမှ သရောပါ

ပလပစတစအပိုင်းအစမျော်း တိို့ု ရှိပါ
စ်းအနတရောယမျော်းထွဲမှ ဖဖစော်းဖခင်း

ည။ညသကျောကခွဲကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းထွဲတင သရောပါသနဖခင်းမျိ ်း ရှိပါကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းထွဲတင သရောပါသနပပ်း ဖယထုတ၍မရွဲ အစော်းအသ ောကထွဲ

ညေ့အရော၊ မူလကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကတိထ
ုို့ ွဲ၌ မပါသထုတလုပသနစဉအတင်း ပါမ ော်း ငေ့ဟု သခေါ်ပါ

ညေ့ပစစည်းမျော်း သရောပါ

ည။ညလည်း ဖပငပအရော တထ ဖဖစပါ

အပိငု ်းအစမျော်း၊ ဖနစမျော်း၊ သကျောကခွဲတက
ုို့ိ ွဲေ့ော်း ညေ့အရောတိို့ကု ို “ဖပငပအရော တထ ”အရော တထ ” ဟု သခေါ်ပါ

ိုို့ ရောပါ
သည။ ဖပငပအရော တထ မျော်းထွဲတငိုို့သော မောသကျော

ော်းောလည်း အစော်းအသ ောကည။ ဖယထုတရမညဖဖစသ ောလည်း ကကဥသ ကောအစရှိ ညေ့ ဟင်းထွဲညေ့ ကကဥအခမျော်း

ိုို့ သရောပါ

ော်း
တတ

ညေ့အရောမျော်းကို “မောသကျောသ ော ဖပငပည။တတ

-9©OTAFFဖနပလတစတစ

သကျောကခွဲ

အစော်းအသ ောကထွဲတင ရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သ်းအနတရောယမျော်း ပါ ငမှုမရှိသစရနအတက မောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထ မျော်း သရောသနှာပါ ငမှုမဖဖစသစရန တော်းဆ်းရပါမည။
ထိုို့အတက သဖမကက်းနှငေ့ သကျောကစရစခွဲမျော်း ကပပါသနနိုင ညေ့ ဟင်း်းဟင်းရွကတိက
ုို့ ို သဆ်းသ ကောဖခင်း၊ သရွ်းချယခွဲထုတဖခင်း၊ လှ်းချွတဖခင်းတိို့အု ော်းဖဖငေ့ ဖယရှော်းရပါမည။ ဟင်း ်းဟင်းရွကမျော်း၏ အဖမစအပိငု ်းကို ဖဖတသတောကဖခင်း၊ ခရုခမျော်း၊ ငါ်းပါ်းဟကနှငေ့ အရို်းမျော်းဖယထုတဖခင်းတိို့ု လုပရပါမည။
ဤကွဲေ့ ိုို့ ကကိ တငလှ်းချွတဖပငဆငထော်းသ ော ပါ ငပစစည်းမျော်းနှငေ့ ချကဖပ တပပ်း
တိို့ကု ိုိမ်းဆည်း

ညေ့အခါ အဖ်းု ဖ်းု ရပါမည။

ပိ်းု မွှော်းမျော်း၊ ဆပငသမ်းနှငေ့ စကကြူအပိငု ်းအစမျော်းကွဲေ့
ပါ်းစပအတင်းနှငေ့

လညသချောင်းတိို့ကု ို်းအနတရောယမျော်း မဟုတပါ။

ပါကွဲ ကျန်းမော

နို့ရှင်းမှုမရှိ

ိုို့ မောသကျောမှုမရှိသ ော ဖပငပအရော တထ မျော်း ညအနာတရမဖဖစသစသ ောသ ကောငေ့သ ကောငေ့ဖဖစသ ော သနှငေ့ ပစစည်းဖပန

ော်း အစော်းအသ ောကိုို့ ောတင ဤကွဲေ့ သရိုို့ရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းော ဖပငပအရော တထ မျော်း ပါရှိသန

နို့ရှင်းမှုမရှိသ ော အစော်းအသ ောကဖဖစ ညဟု ယူဆကော တိငု ကော်းမှု

င်းမှုမျော်း ဖဖစသပေါ်သစပါမည။ ပို်းမွှော်းမျော်း၊ ဆပငသမ်းနှငေ့ စကကြူအပိငု ်းအစမျော်းကွဲေ့

မောသကျောမှုမရှိသ ော ဖပငပအရော တထ မျော်းကို အစော်းအသ ောကထွဲ

ိုို့ ပါမိုို့ော်းသအောင လုပသဆောငရ

ပါမည။မောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထ ပငဖဖစသစ မောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထ မဟုတ ညေ့ ဖပငပအရော တထ ပငဖဖစသစ ပါ ငသနသ ကောင်း သတွဲ့ရပှိ ါက လုပကိုငသန
တင်းပိို့ရု ပါမည။ ဖပငပအရော တထညသ်းအနတရောယဖဖစသစပါ။ ကုမဏပ အသပေါ် ယု ကညမှုလည်း ကျဆင်း
(2) ဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သသ်းအနတရောယဖဖစသစ

ော်းမညဖဖစပါ

ညကို ချကချင်းရပပပ်း တော နခထညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျှ

ည။်းအနတရောယမျော်းညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းထွဲတင ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ဟစစတမင်း၊ အောလူ်းအသညောငေ့တငပါ ငညေ့ ဆိုလောနင (Solanine)၊ ပိ်းု

ညေ့ပစစည်းမျော်း၊

တသဆ်းမျော်းကွဲေ့

သဆ်း ါ်းမျော်းအစရှိ ညေ့ ဓောတုပစစည်းမျော်းကို “ဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သဟု သခေါ်ပါ

ောမဟုတ

ိုို့သော်းအနတရောယမျော်း”ည။1) ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ
“ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ညေ့ပစစည်းမျော်း
ညေ့ပစစည်းမျော်း” ဆို ညမှော ဓောတမတညေ့ ညေ့ တုနို့ဖပနမှုဖဖစသစ

ဖဒပပစစည်းမျော်းဖဖစပပ်း အလောဂျန (Allergen) ဟုလည်း သခေါ်ပါဆို ညမှော ခနဓာကိုယထွဲ

ိုို့ ငလောည။ “ဓောတမတညေ့ ညေ့တုို့ဖပနမှု”ညေ့ ဖဒပပစစည်းမျော်းကို ခနဓာကိုယမှ လနလနကွဲကွဲ တုနို့ဖပနသသ ကောငေ့ မသကောင်းသော သရောဂါလကခဏောမျော်း ထကလောဖခင်းဖဖစပါည။ မသကောင်းသ

လကခဏောမျော်းတင

ယော်းယဖခင်း၊

မျကခမျော်း

အငပျဉထဖခင်း၊

အဆကမဖပတ နှာရညယိုဖခင်းနှငေ့ နှာသချဖခင်း၊ အနှုတခမ်းနှငေ့

ောော သရောဂါ

သရောငရမ်းဖခင်း၊

ကရှု ကပဖခင်း၊ အနချငစိတဖဖစဖခင်း စ- 10 ©OTAFFညေ့ညတိုို့ပါ ငပါည။ သရောဂါလကခဏောမျော်းဖပင်းထနပါက သဆု်း ညအထိ ဖဖစနိငု ပါဂျပနနိငု ငတင ဓောတမတညေ့မှုအမျော်းအဖပော်းဖဖစသစသသ ောဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ညေ့ပစစည်းမျော်းကို

ောည။ိုို့ ဟုတ သရောဂါလကခဏောဖပင်းထန
မကုန ကမ်းပစစည်းအဖဖစထညေ့ င်းထုတလုပထော်းညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းတင အဆိုပါကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း ု်းထော်းသ ကောင်း သဖောဖပရန ဥပသဒအရ
တမှတထော်းပါ

ည။ယင်းတိို့အု နကမဖဖစမသနသဖောဖပရန

“အထူ်း တမှတထော်း ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်း”၊တမှတထော်း

ညေ့အရောမျော်း

ညသဖောဖပရနအကကဖပ ထော်းသ ော(*)ပစစည်းမျော်း

ည“အထူ်း တမှတထော်း ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့ ညမျှသ ောပစစည်းမျော်း” ဖဖစပါ
* “သဖောဖပ ငေ့ည” ဟူညေ့ အဓိပပောယဖဖစပါ

ည။ည။အထူးသတ်မှတ်ထ ူးသညေ့်ကုန်ကကမ်ူးပစစည်ူး (မခဖစ်မသနသဖ ်ခပရမညေ့်တ ဝန်) အမျ ူးအမည် 8 ခု

ပုစန

ကဏန်း

စ ကော်း

်းမှတချက - 2023 ခုနှစ မတလ 9 ရကသနို့မှစတငပပ်း “အထူ်းတမှတထော်းစ ကော်းဂျဆို်း” ကို အထူ်း

တမှတထော်း

ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းထွဲ ိုို့ သဖပောင်းလိုကပါ

သခါကဆွဲ

ကကဥနိုို့

ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့ ညမျှသ

သဖမပွဲ
ောပစစည်းမျော်းမှ

ည။အထူးသတ်မှတ်ထ ူးသညေ့်ကုန်ကကမ်ူးပစစည်ူးမျ ူးနှငေ့် ညီမျှသသ ပစစည်ူးမျ ူး(သဖ ်ခပရန်အကကံခပ ခခင်ူး) အမျ ူးအမည် 20 ခုအယလမနသစေ့အော ါ ေ့ ိ (Abalone)ကင်းမန

အိခုရငါ်းဥ

လိသမ္ော

်းဟိုဠသစေ့က်းကက ော်း

ငှကသပျော

(Red caviar)

အမွဲ

ော်း

နှမ်း

က

ော်း

မောဆုတောခွဲမိှု

ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစညေ့ စကနှငေ့အ

ဆောေ့ခွဲ(chum salmon)

မကမန

ဆောေ့

်း

ကဒကဥ

ဖဖစပါ

ပန်း

်း

်း

ဂျယလောတင

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကို သနာကကုန ကမ်းအတက ချကဖပ တရော၌ ယင်းအသန

ောအစော်းအသ ောကထွဲ

ိုို့ည။ ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ု်းထော်းသ ော စကနှငေ့အ
ထိုို့အဖပင

ပွဲပုပသစေ့

ညေ့ပစစည်းမျော်းပါ င ညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း ချကဖပ တရောတင ု်းထော်း

အထော်းအတိငု ်း မ ု်းရပါ။ ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစဖပ လုပသ

(ငါ်းကမ်းရှပ)ညေ့ပစစည်းမျော်းမပါ င ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းဖဖငေ့

ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ညေ့ပစစည်းမျော်းပါမ

ော်းသစရနအတက

ညေ့ပစစည်းမျော်းပါ င ညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း ချကဖပ တရော၌

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကို မပျကမကက သဆ်းသ ကောရပါမည။

စဉ်းတတု်းနှငေ့

ဓော်းစ

ညေ့မ်းဖိသု ချောင

ု်းပစစည်းမျော်းကိုကုန ကမ်းပစစည်းအလိုက

အမျိ ်းအစော်းခွဲဖခော်းထော်းရန အသရ်းကက်းပါည။ ဥပမောအော်းဖဖငေ့ ကကဥဖပ တလှ်းရန စဉ်းတတု်းနှငေ့ဓော်း

တိို့ကု ို အဖခော်း ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းလှ်းညေ့ စဉ်းတတ်းု နှငေ့ဓော်း မဟုတညေ့ပစစည်းမျော်းကို

ု်းရပါမည။ အဖခော်းကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း ိုို့ ကကဥတငပါ ငသ ော ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ ညေ့ပစစည်းမျော်း
ကပပါော်းဖခင်းမှ ကောကယရနဖဖစပါ

ည။- 11 ©OTAFFဆပဖပောနှငေ့ ပို်း တသဆ်းစ
မျော်းဖဖစပါ
စညတိို့ု ညလည်း ဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသည။ ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့ ချကဖပ တော သ်းအနတရောယ

ညေ့ကိရိယောမျော်းတင ဆပဖပောနှငေ့ ပိ်းု

တသဆ်းညတိုို့ ု်းထော်းပါက အစော်းအသ ောက၌ ကျနသနဖခင်းမရှိသစရန သရဖဖငေ့သကောင်းစောသဆ်းသ ကောရပါမည။2) ဟစစတမင်း (Histamine)ငါ်းဖမ်းမိပပ်းသနာက အသအ်းခဖခင်းသ ောအသဖခအသနသအောကတင
ဆောေ့

စ

ိုို့ ဟုတ သအ်းခွဲသစဖခင်းကို ချကချင်းမလုပထော်း ညေ့ ညေ့ဖျင်း
မိမ်းဆည်းထော်းသ ော ငါ်းမျော်း အထူ်း

ဖဖငေ့ တူနာနှငေ့ အောေ့ဂျိ၊ ဆောဒင်း၊ညေ့ အနသရောင န်းသ ောငါ်းမျော်းတင “ဟစစတမင်း” ဟုသခေါ် ညေ့ ဖဒပပစစည်းပါ ငသနဖခင်းမျိ ်း ရှိပါည။ ဟစစတမင်း ပါ ငညေ့ငါ်းနှငေ့ ၎င်းတိို့ုကိုချကဖပ တထော်းညေ့ ဟင်းလျောမျော်းကို

စော်း ု်းလိုကပါက ဓောတမတညေ့ ညေ့တုို့ဖပနမှုနှငေ့ အလနဆင ညေ့ သရောဂါလကခဏောမျော်း ဖဖစပော်းနိုင
ပါည။ ဤအရောကို “ဟစစတမင်းသ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်း”ဟု သခေါ်ပါ

ဓောတ ည

ိမ်းဆည်းမှုအသနအထော်း မသကောင်းပါက ပော်းမျော်းလောမညဖဖစ

ပစစည်းအဖဖစ လကခယူလိုကသ ောငါ်းမျော်းကို ချကချင်း အသအ်းခဖခင်း
လုပရနလိုအပပါည။ ဟစစတမင်း

ညေ့အတက ကုန ကမ်းိုို့မဟုတ သအ်းခွဲသစဖခင်းကိုည။3) ဆိုလောနင (Solanine)အောလူ်းအသညောငေ့နှငေ့ အစိမ်းသရောငအခမျော်းတင “ဆိုလောနင” ဟုသခေါ်
ပါည။ ဆိုလောနငပါ ငအနဖခင်း၊

ညေ့အစော်းအသ ောကမျော်းကို စော်းလိုကမိပါက အနချငစိတဖဖစဖခင်း၊ သအောေ့

မ်းသလျှောဖခင်း၊ ဗိကု နာဖခင်း၊ သခါင်းကိုကဖခင်းစ

မျော်း ဖဖစပော်းနိုငပါညေ့ ဖဒပပစစည်းမျော်းပါ ငညဖဖငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ ညေ့ လကခဏောည။ အောလူ်းအသညောငေ့နှငေ့ အစိမ်းသရောငအခပါ

ညေ့အပိငု ်းမျော်းကို ဖယရှော်းဖခင်း

အော်းဖဖငေ့ ဆိုလောနငသ ကောငေ့ဖဖစသ ော အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို ကောကယနိုငပါမည။
(3) ဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ
သ်းအနတရောယဖဖစသစော သ်းအနတရောယမျော်းညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းထွဲတင အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကိုဖဖစသစ

ကတ်းရ်းယော်းမျော်းနှငေ့ ဗိုင်းရပစမျော်း၊ ကပပါ်းပိ်းု မျော်း၊ မိမှု ျော်းစ
ဖဖစသ ော သ်းအနတရောယမျော်း” ဟု သခေါ်ပါဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ
အရင်းဖဖစ

ညေ့သညတိို့ကု ို “ဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့

ည။်းအနတရောယမျော်းထွဲတင

ကတ်းရ်းယော်းနှငေ့ဗိငု ်းရပစစ

ပိ်းု မွှော်းမျော်း” ဟုလည်းသခေါ်ပါ
မဖမငနိုငသ ော

ော

ညေ့

ညတိို့ကု ိုနာမကျန်းဖဖစသစ

ညေ့အသ ကောင်း

“သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ ညေ့အဏုဇည။ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းဆို ညမှော အဏု ကညေ့မှနသဖပောင်းမ ု်းပါက

ကတ်းရ်းယော်းနှငေ့ဗိုင်းရပစစညေ့ သ်းငယသ ော- 12 ©OTAFFကရှိအရောမျော်းဟူ ညေ့ အဓိပပောယ

ဖဖစပါ
1)ည။ကတ်းရ်းယော်း (အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောသရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ

ကတ်းရ်းယော်း)ညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းထွဲတင အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းဖဖစသစ

ရ်းယော်းမျော်းကို “အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းဖဖစသစသ ောကတ်းရ်းယော်း” ဟု သခေါ်ပါ

- 13 ©OTAFF

ည။

ညေ့

ကတ်း

○ အဖဖစမျော်း ညေ့ အစောအဆိပ ငေ့သစသ
အစောအဆိပ ငေ့သစသ

ောထူ်းဖခော်း ညေ့ ိသောကတ်းရ်းယော်းမျော်းနှငေ့ ၎င်းတိို့၏ု လကခဏောမျော်း

မျော်းအသ ကောင်းအရင်းဖဖစလယ ညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်း

အဓိကသရောဂါလကခဏောမျော်း

ကတ်းရ်းယော်းအမည
ကမဖိင
ု လို

ကတော

ခနဓာကိုယထွဲတင

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း

အုပစု ငပို်း

မျော်းဖပော်းလောပပ်း သရောဂါဖဖစပော်းပါမည။

ဆွဲလမိနု ွဲလော်း အုပစု ငပို်း

ခနဓာကိုယထွဲတင

ကတ်းရ်းယော်းမျော်းအ ော်း (အထူ်း ဖဖငေ့ ကကော်း)မ်းသလျှောဖခင်း၊ ဗိုကနာဖခင်း၊
ဖျော်းဖခင်း

ကကဥ၊ အ ော်း (အထူ်း ဖဖငေ့ ကက ော်း)မ်းသလျှောဖခင်း၊ ဗိုကနာဖခင်း၊

မျော်းဖပော်းလောပပ်း သရောဂါဖဖစပော်းပါမည။
Vibrioparahaemolyticus ခနဓာကိုယထွဲတင

ပို်းကတ်းရ်းယော်းမျော်း

ဖျော်းဖခင်း
ပငလယစော

ဗိုကနာဖခင်း၊ ဖပင်းထနစော

ပော်းလောပပ်း အဆိပအသတောကမျော်းကို
ထုတပါမ်းသလျှောဖခင်း

ည။

Enterohemorrhagicခနဓာကိုယထွဲတင

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း

အ်းကိုလိုင်းပို်း

မျော်းဖပော်းလောပပ်း သရောဂါဖဖစပော်းပါမည။

(O157၊ O111 စ ည)အဆိပအသတောကထုတ ညေ့ပို်းမျော်းလည်း ရှိပါ

ဗိုကနာဖခင်း၊ ဖပင်းထနစော

တင်းသရ

မ်းသလျှောဖခင်း၊
မ်းထွဲ၌သ

်းပါဖခင်း

ည။

Staphylococcus aureus ပို်း လူ၏အသရဖပော်းနှငေ့ ဒဏရောအ မျော်းတင
ရှိပါအ ော်း (အထူ်း ဖဖငေ့ အမွဲ ော်း)၊ ဟင်း ်းဟင်းရွကမျော်း၊

အိုနဂိရိထမင်းဆုပ၊ အ ော်းညပသပါငမုနို့ စညအနချငစိတဖဖစဖခင်း၊

ည။သအောေ့အနဖခင်း၊ ဗိုကနာဖခင်း

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ညအစော်းအသ ောကထွဲတင ပော်းလောပပ်း
အပူဒဏခနိုငသ

ောအဆိပအသတောကမျော်းကို ထုတပါ ည။
Bacillus cereus ပို်း

အပူဒဏခနိုငရညရှိသ ောဖပ ဖပငထော်းသ

စပို်း(spore) (*) ကိုထုတသပ်း ည။စော သကောကပွဲ ်းနှထုတကုနမျော်း၊ ထမင်းသ ကောညအနချငစိတဖဖစဖခင်း၊
သအောေ့အနဖခင်း၊ ဗိုကနာဖခင်း၊

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ညမ်းသလျှောဖခင်း

ခနဓာကိုယထွဲနှငေ့
အစော်းအသ ောကမျော်းထွဲတင ပော်းလောပပ်း
အဆိပအသတောကမျော်းကို ထုတပါ ည။
Clostridium perfringens ပို်း အပူဒဏခနိုငရညရှိသ ော စပို်း(spore)ကိုထုတသပ်း ည။သဖမကက်းကပပါသနသ ော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း၊
အရညဖဖငေ့ချကထော်းသ

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ညဗိုကနာဖခင်း၊ မ်းသလျှောဖခင်းော ကောရဟင်း၊ စတူ်းဟင်းမျော်းစ

အပူသပ်းချကဖပ တထော်းသ

ညေ့ော အစော်းအသ ောကမျော်း

အစော်းအသ ောကထွဲတင ပော်းလောပပ်း
ခနဓာကိုယထွဲ၌ အဆိပအသတောကမျော်း
ထုတပါ
Clostridium botulinum ပို်း

ည။အပူဒဏခနိုငရညရှိသ ော စပို်း(spore)ပုလင်း ပထော်းသ

ကိုထုတသပ်း ည။အပူသပ်းပို်း တပပ်းထုတပို်းထော်း ညေ့အစော်းအသ ောကမျော်း

သအောေ့အနဖခင်း၊

စအ ကရှြူရခကခွဲဖခင်း

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ညောအစော်းအသ

ောကမျော်း၊

အနချငစိတဖဖစဖခင်း၊

ညအစော်းအသ ောကထွဲတင ပော်းလောပပ်း
အဆိပအသတောကမျော်းကို ထုတပါ ည။(*) စပိ်းု (spore)အခမောဖု်းထော်းသ ောယော်းမျော်း ည အပူဖဖငေ့သ

ကတ်းရ်းယော်းမျိ ်းစိတကွဲေ့

ိုို့သ ောအရောဖဖစပါ

ဆု်းနိုငသ ောလည်း အပူနှငေ့ သဖခောကသ

ွဲ့မှုစ

ရ်းယော်းမျော်း ရှင နရနခကခွဲ ညေ့ပတ န်းကျငဖဖစလောပါက အချိ ွဲ့သ ော- 14 ©OTAFF

ည။

ောမန

ကတ်းရ်း

ညတိို့သု ကောငေ့

ကတ်းကတ်းရ်းယော်းမျော်း

ညစပိ်းု (spore) ထုတသပ်းပပ်း ရှင နကျနရစ ကပါည။ကတ်းရ်းယော်းမျော်း အလယတကူ သပါကပော်း

နိုငသ ော ပတ န်းကျင ိုို့ ဖပနသရောက ော်းသ ောအခါ စပိ်းု (spore)မှသန၍ ပမု ှနိုို့ ဖပနသဖပောင်း

ော်းပပ်း စတငပော်းလောပါ

ကတ်းရ်းယော်းသ ကောငေ့ဖဖစရ

ည။ညေ့ အစောအဆိပ ငေ့မှု မဖဖစသစရနအတက သအောကပါ “အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို ကောကယရန အသဖခခစည်းမျဉ်း 3 ရပ”က) အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောကတ်းရ်းယော်းအဖဖစည အသရ်းကက်းပါ

ည။ကတ်းရ်းယော်းမျော်းကို အစော်းအသ ောကတင “မကပပငိသစဖခင်း”ခ) အစော်းအသ ောကတင ကပပငိသနညေ့ အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောကတ်းရ်းယော်းမျော်းကိုညေ့ အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောကတ်းရ်းယော်းမျော်းကို

“မပော်းမျော်းသစဖခင်း”ဂ) အစော်းအသ ောကတင ကပပငိသန
“ဖျကစ်းဖခင်း( တဖခင်း)”က) “မကပပငိသစဖခင်း”နို့ရှင်းသ

ောအစော်းအသ ောကနှငေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောရ်းယော်းမျော်း မကပသစဖခင်းဖဖစပါ

ကတ်းည။ ထိုို့အတက အလုပမစမနှငေ့ လိုအပ ညေ့အချိနမျော်းတင

တမှတထော်း ညေ့အတိငု ်း လကသဆ်းရပါမည။ ထိုို့အဖပင စကမျော်းနှငေ့ မ်းဖိသု ချောင ု်းပစစည်းမျော်းကို
နို့စငပပ်း ပို်း တရပါမည။ခ) “မပော်းမျော်းသစဖခင်း”အစောအဆိပ ငေ့သစသ ော
ဖဖစပါ
ပါ

ည။

ည။

ကတ်းရ်းယော်းမျော်းကို အစော်းအသ ောကထွဲတင ပော်းမျော်းမလောသစဖခင်း

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ပော်းမျော်းရနအတက အပူချိန၊ အစိုဓောတနှငေ့ အောဟောရမျော်း လိုအပ
ကတ်းရ်းယော်းအမျော်းစုည ဖမငေ့မော်းသ

ောအပူချိန (20˚C မှ 50˚C) နှငေ့ ဖမငေ့မော်းသ ောစိုထိုင်းဆ ( မိုို့ ဟုတ အစိုဓောတ) ရှိသ ော ပတ န်းကျငကို နှစမှ 40˚C အ ကော်း၌

ကကည။ အထူ်း ဖဖငေ့ အပူချိန 30ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ပော်းမျော်းပမု ှော ပိဖု မနလောပါည။ တစဖကတင 10˚C နှငေ့

သအောက၌ ပော်းမျော်းပသု နှ်းလောပပ်း 4˚C နှငေ့သအောက၌မူ အမျော်းအော်းဖဖငေ့ ပော်းမျော်းမှုမရှိပါ။ ထိုို့အဖပင -15˚Cနှငေ့သအောက၌ ပော်းမျော်းမှု မရှိသတောေ့ပါ။ အစော်းအသ ောကထွဲ၌ ကပပငိသန
ကတ်းရ်းယော်းမျော်း

ပော်းမျော်းမလောသစရနအလိုို့ငှော

ိမ်းဆည်းရန လိုအပပါ

အစော်းအသ ောကမျော်းကို

အပူချိနနိမနိေ့ မေ့ဖဖငေ့

ည။အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောရှိပါညေ့ အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောကတ်းရ်းယော်းမျော်းထွဲတင အဆိပအသတောကထုတ ညေ့ပို်းမျော်းလည်းည။ ဤအဆိပအသတောကမျော်း ညလည်း အစောအဆိပ ငေ့ရ ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းဖဖစပါ

ည။ Staphylococcus aureus ပိ်းု နှငေ့ Bacillus cereus ပိ်းု တိို့မု ှ ထုတသ
မျော်းတင အပူသပ်းသ ောလည်း သပျောကကယမ

ော်းညေ့အဆိပမျော်း ရှိပါ

- 15 ©OTAFFော အဆိပအသတောကည။ ထိုို့သ ကောငေ့ အဆိုပါ

အဆိပထုတညေ့ အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောသစရန)မှော လနစောအသရ်းကက်းပါ

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း ပော်းမျော်းမလောသစရန (အဆိပမထုတည။ဂ) “ဖျကစ်းခင်း ( တဖခင်း)”ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့

အစော်းအသ ောကမျော်းတင

ကတ်းရ်းယော်းမျော်းကို

တဖခင်းဖဖစပါ

တမှတထော်းသ ောအပူချိနဖဖငေ့
အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောအပူသပ်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့
ဖပင်းထနသ

ညေ့အစောအဆိပ ငေ့သစသည။ အပူသပ်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့ ပို်း တတမှတထော်းသ

အပူချိန

75˚Cဖဖငေ့တနိငု သ ောလည်း စပိ်းု (spore)ကို ဖျကဆ်းရန (ိပအသ ောကတစခုလု်းကို ပို်းည။ သဆ်း ါ်းမျော်းဖဖငေ့ ပိ်းု

ည်းဆရှိသ ော သဆ်း ါ်းမျော်းဖဖငေ့တရန အသရ်းကက်းပါ

ောညေ့ ချကဖပ တမှုတငော ကောချိနအတင်း အပူသပ်းရန အသရ်းကက်းပါ

ကတ်းရ်းယော်းအမျော်းစုကိုော အသဖခအသနမျော်းလိုအပနိုငပါ

တမှတထော်း ညေ့ကပပငိသန

1ည။မိနစနှငေ့အထကတရန)အတက ပိုမို

တညေ့ ချကဖပ တမှုတင

တမှတထော်းသော ကောချိနအထိ အစော်း

ည။စပိ်းု (spore)မျော်းအော်းလု်းကို ချကဖပ တပပ်းအပူသပ်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့ မဖျကဆ်းနိုင (မ တနိုင)ွဲ

Bacillus cereus ပိ်းု နှငေ့ Clostridium perfringens ပိ်းု တိို့ု ည အပူသပ်းချကဖပ တပပ်းသနာက အပူချိန
တဖဖည်းဖဖည်းကျလော

ညေ့အချိနအတင်း ပော်းလောဖခင်းမျိ ်းရှိပါည။ ထိုို့သ ကောငေ့ အပူသပ်းချကဖပ တထော်းသ ော အစော်းအသ ောကမျော်းကို ချကချင်းအသအ်းခရန အသရ်းကက်းပါည။2) ဗိငု ်းရပစ
အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို
နိုရိုဗိုင်းရပစ ဖဖစပါ

ဖဖစသစသ ောည။ ကမောသကောငကွဲေ့ ိုို့သ ော အခနှစဖခမ်းပါ

ဗိငု ်းရပစဖဖငေ့ ညစညမ်းသနဖခင်းမျိ ်း ရှိပါ
မရှိသ ောလည်း

ဗိုင်းရပစမျော်းထွဲတငည။ နိုရိုဗိုင်းရပစ

ညေ့ကမောသကောငမျော်း
ပော်းမျော်းလောပပ်းိုို့သော လကခဏောမျော်းကို ဖဖစသစပါ

လူူ့မစငနှငေ့ အနဖတမျော်းတင ကပပငိသနတတပါ

ဗိငု ်းရပစမှောည နိုရိုည အစော်းအသ ောကထွဲ၌ ပော်းမျော်းမှု

ကူ်းစကခလိုကရသ ောလူ၏ခနဓာကိုယ(အူ)ထွဲတင

မ်းသလျှောဖခင်းနှငေ့ သအောေ့အနဖခင်းကွဲေ့

အဖဖစအမျော်းဆု်း

ဗိကု နာဖခင်း၊ည။ နိုရိုဗိုင်းရပစ

ညည။အစော်းအသ ောကမျော်းကို နိုရိုဗိုင်းရပစပို်းဖဖငေ့ ညစညမ်းဖခင်းမရှိသစရနအတက အသဖခခမှော လကကို
စနစတကျသဆ်းသ ကောဖခင်း ဖဖစပါ
အသရ်းကက်းပါည။ အထူ်း ဖဖငေ့ အိမ ောော်းပပ်းသနာက လကသဆ်းရနမှော

ည။အပူသပ်းဖခင်းဖဖငေ့ နိုရိုဗိုင်းရပစကို ဖျကစ်းရနအတက ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းကို ဗဟိုအပူချိန 85˚C မှ 90˚C ဖဖငေ့ အနည်းဆု်း စကကနို့ 90 နှငေ့အထက အပူသပ်းရနလိုအပပါ

ည။နိုရိုဗိုင်းရပစကို အရကဖပနဖဖငေ့ ပို်း တဖခင်းအော်းဖဖငေ့ မ တနိုငပါ။ ချကဖပ တရောတင အု်းဖပထော်း ညေ့ စကမျော်းနှငေ့ အု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကို သဆ်းသ ကောပပ်းသနာက

- 16 ©OTAFFိပ ည်းဆ 200ppm

(parts per million) ရှိညေ့ ဆိုဒယမ ဟိုကပိုကလိုရိုကအရညဖဖငေ့ စိမဖခင်း

ဟိုကပိုကလိုရိုကအရညဆတထော်း ညေ့ အ တစမျော်းဖဖငေ့
(*) နိုရိုဗိုင်းရပစ သ ကောငေ့ဖဖစရ

ိုို့ ဟုတ ဆိုဒယမ
မုတဖခင်းတိို့ု လုပရပါမည။ညေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို ကောကယရန အသဖခခစည်းမျဉ်း 4 ခုနိုရိုဗိုင်းရပစ ည အစော်းအသ ောကထွဲတင မပော်းမျော်းပါ။ ထိုို့သ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို
ကောကယရန အသဖခခစည်းမျဉ်း 3 ခုထွဲမှ “မပော်းမျော်းသစဖခင်း” အတက အစအမမှော ထိသရောကမှုမရှိပါ။
နိုရိုဗိုင်းရပစသ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို ကောကယရနအတက အစော်းအသ ောကထုတလုပ
ညေ့စကရုမျော်း ိုို့ နိုရိုဗိုင်းရပစ “ညေ့စကရု

ယမလောရန”မှော အသရ်းကက်းပါ

ိုို့ မ ငသရောကမ အလုပ မော်းမျော်းည။ အစော်းအသ ောကထုတလုပည နိုရိုဗိုင်းရပစ ကူ်းစကထော်းမှုမရှိသ ကောင်း အတညဖပ စစသဆ်းဖခင်း၊ လကကို စနစတကျသဆ်းသ ကောဖခင်းတိို့ု လုပသဆောငရန လိုအပပါ
အလုပ မော်း ညအတင်းကို သနိုရိုဗိုင်းရပစကူ်းစကခရသသ ချောချော ပိ်းု တရန လိုအပပါ

ောအခါ

ည။

အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရုည။ အနဖတမျော်းကို

်းနို့ ု်းပစစည်းကိရိယော

မျော်း ု်းပပ်း မှနကနစော ရှင်းလင်းစနို့ပစရပါမည။ ဤအချင်းအရောကို “မဖပနို့ပော်းသစဖခင်း” ဟု သခေါ်ပါ
ည။နိုရိုဗိုင်းရပစသ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းမှ ကောကယရနအတက 1)ယမလောဖခင်း၊ 2)မကပပငိသစဖခင်း၊ 3) ဖျကစ်းဖခင်း၊ 4) မဖပနို့ပော်းသစဖခင်း ဟူ ညေ့ အချက 4 ချကမှော အသရ်းကက်းပါည။3) မိှု
မိှု ညလည်း အဏုဇ ပိ်းု တစမျိ ်းဖဖစသ ောလည်း မျိ ်းပော်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့ မျကစိဖဖငေ့ဖမငနိုငသ ောမိမှု ျော်းလည်း ရှိပါည။ မိစှု ပိ်းု (Spore) မျော်း ည သနရောတိငု ်းတငရှိပပ်း လု်း ပသပျောကသအောင မလုပနိုငပါ။ ပွဲ၊ အသစေ့အဆန၊ ဟင်း ်းဟင်းရွကနှငေ့စမိသှု ပါကပော်းလယ ညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်း ဖဖစပါ်း လ စ

ညတိုို့

ညည။ မိတှု ကသနသ

ိုသလှောငထော်းစဉအတင်းော အစော်းအသ ောကမျော်းကို

မစော်း ု်းပါနှငေ့။

4) ကပပါ်းပို်း
လူနှငေ့တိရိစဆောနတိို့၏
ုခနဓာကိုယ

အသပေါ်ယနှငေ့ခနဓာကိုယအတင်းတင

လူနှငေ့တိရစိ ဆောနတိို့ထု မှအောဟောရစုပယူပပ်း ရှငနသနထိုင ကညေ့အရောမျော်းမှော ကပပါ်းပိ်းု မျော်းဖဖစပါည။ ဥပမောအော်းဖဖငေ့

အနဆောကစကပပါ်းပို်းဟုသခေါ်သ ော ကပပါ်းသကောငရှိပါ
ဆောဒင်း၊

ဆောေ့ခွဲ၊

အောေ့ဂျိ၊

အနဆောကစကပပါ်းပို်းပါသ

ကင်းမနစ

ညေ့ည။ အနဆောကစကပပါ်းပို်း

ပငလယစောမျော်းတငည ဆောေ့

ကပပါ်းအဖဖစသနထိုငပါ၊ည။ော ပငလယစောမျော်းကို အစိမ်းအတိငု ်းစော်းလိုကပါက ဖပင်းထနစောဗိက
ု နာ- 17 ©OTAFFနိုငပါ

ည။ဤအဖခင်းအရောကို

“အနဆောကစကပပါ်းပို်းသ ကောငေ့

သခေါ်ပါည။ အနဆောကစကပပါ်းပို်းကို အပူချိန 70˚C နှငေ့အထကဖဖငေ့ အပူသပ်းဖခင်း

60˚C ဖဖငေ့ 1 မိနစ အပူသပ်းဖခင်းဖပ ပါကသအ်းခွဲထော်းပါကလည်း

3. ကျန်းမော

တနိင
ု ပါ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

“ကျန်းမော

တနိင
ု ပါ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုမျော်း ဖဖစပါ

ကျန်းမောည။ ထိုို့အဖပင -20˚C ဖဖငေ့ 24 နာရနှငေ့အထက

ောမနစမခနို့ခွဲမှု”ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရောဆို ညမှောမည ညေ့အစော်းအသ ောကကို

ညေ့လုပငန်းခင၌ပငမဆို လုပသဆောငရမညေ့

ုတူညမှုရှိသ ောည။ောမနစမခနို့ခွဲမကှု ို “အသဆောကအဦမျော်း၊ အသထောကအကူဖပ စကု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း စမော်းမျော်း၏ ကျန်းမော

ိုို့ ဟုတ အပူချိန
မောမနစမခနို့ခွဲမှု

ညေ့အချိန၌ပငမဆို၊ မညပစစည်းမျော်း၊ အညတိ၏ုို့ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” “အလုပနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” “ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းအတက

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု” ဟူ၍ 3 ခု ခွဲဖခော်းနိုငသ ောလည်း 3 ခုလု်း၌

အချကမှော “5S” အသတ်းအသခေါ် ဖဖစပါ

ုတူညညတိို့၏ု ကျန်းမော

ညေ့

ည။

ယခုမှစ၍ (1) 5S၊ (2) အသဆောကအဦမျော်း၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အပစစည်းမျော်း စဟုည။ဖပ လုပ

ကျန်းမော

အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်း”ု်းအသဆောင

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု၊ (3) အလုပ မော်းမျော်း၏ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမ၊ှု (4) ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းအတက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်း

ဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုတက
ိုို့ ို ရှင်းဖပပါမည။

(1)

5S“5S” ဆို ညမှော “S” ဖဖငေ့စ(*) ““ညေ့ လှုပရှော်းမှု 5 ခု(*) ဟု အဓိပပောယရ ညေ့ စကော်းလု်းဖဖစပါ

ည။ပရပစောထော်းဖခင်း(Seiri)” “စစရရထော်းဖခင်း(Seiton)” “နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း(Seisou)”နို့ရှင်းမှု(Seiketsu)” “အသလေ့အထဖဖစသစဖခင်း(Shūkanzuke)”ိုို့ ဟုတ “စည်းကမ်းလိုကနာ
မဖခင်း(Shitsuke)”1)ပရပစောထော်းဖခင်း(Seiri)။ အော ထော်းဖခင်း။ မလိုအပသ
လိုအပသ ော အု်းမဖပော အညေ့အရောမျော်းကို ဖယရှော်းပပ်း အု်းဖပညေ့အရောမျော်းကို

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းနှငေ့ ပစစည်းကိရိယောမျော်းကို ဖယရှော်းပပ်း

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းနှငေ့ ပစစည်းကိရိယောမျော်းကို ော ထော်းဖခင်း။

2) စစရရထော်းဖခင်း(Seiton)။ အု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းနှငေ့ ပစစည်းကိရိယောမျော်းကို လိုအပ ညေ့အချိနတင ချကချင်း ထုတယူနိုငရန လုပသဆောငဖခင်း။ ထို- 18 ©OTAFFိုို့ ုပသဆောငနိုငရနအတက သနရော
လတမှတပပ်းထော်းဖခင်း၊

ု်းရလယသစရနအစဉလိုကစထော်းဖခင်း၊

နာမညနှငေ့

အသရအတက

သဖောဖပထော်းဖခင်းတိို့ု လုပဖခင်း။
နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း(Seisou)။ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အ

3)ပစစည်းကိရိယောမျော်းကို သဆ်းသ ကောဖခင်း၊ ပတတိုကဖခင်း၊

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း၊

ုတဖခင်းတိို့လု ုပသဆောငပပ်း

နို့ရှင်း

ညေ့အသနအထော်းဖဖစသအောငလုပဖခင်း။ ညစသပမှုမျော်းကို ဖယရှော်းဖခင်း။
နို့ရှင်းမှု(Seiketsu)။

4)ကော အဖမငအရ

ပရပစောထော်းဖခင်း၊ စစရရထော်းဖခင်း၊

နို့ရှင်းမှုရှိပပ်း အစော်းအသ ောက သမရှိဖခင်း။ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းနှငေ့ အနိုငသစ

နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်းတိို့လု ုပသဆောင

်းကင်းကျန်းမောသရ်းအတကလည်း ဖပဿနာ
ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းည သရောဂါဖဖစပော်းညေ့ အဏုဇ ပို်းမွှော်းမျော်းဖဖငေ့ ညစညမ်းမသနဖခင်း။

5) အသလေ့အထဖဖစသစဖခင်း(Shūkanzuke)တမှတထော်း ညေ့အရောမျော်းကို
စစရရထော်းဖခင်း၊

ိုို့ ဟုတမတမှတထော်း ညေ့အတိငု ်း လုပနိုငဖခင်း။

နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း၊

၎င်းတိို့အု တိငု ်း ကျငေ့

စည်းကမ်းလိုကနာဖခင်း

ဖဖစပော်းနိုငသစ

ပရပစောထော်းဖခင်း၊

နို့ရှင်းမှုရှိသအောငထော်းဖခင်း စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်းကို

ု်းသဆောငရွကနိုငလောသစဖခင်း။

အသဆောကအဥ၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အထိန်း ိမ်းဖခင်း၊ အလုပ(Shitsuke)။

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း၏

နို့ရှင်းမှုကို

မော်း၏ လကနှငေ့လကသချောင်းမျော်း၊ လုပငန်းခင တစုမျော်းမှတစဆငေ့ သရောဂါညေ့ အဏုဇ ပို်းမွှော်းမျော်းကို

ယမလောဖခင်း၊ ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းတင သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ ညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းကပမသနဖခင်း၊ မောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထမျော်းကို ဖယရှော်းဖခင်းစညေ့ မည

အသခေါ်၏ အသဖခခပငဖဖစပါ
5S

ညေ့ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမှုမဆို 5S အသတ်း

ည။ည အစော်းအသ ောက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းအတက ောမက လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း

(လုပငန်းခင၌ သရောဂါဖဖစဖခင်း၊ ထိခိုကဒဏရောရဖခင်းတိို့ု မဖဖစသစဖခင်း) အတကလည်း အည။ ဂျပနနိငု ငနှငေ့ ကမဘောတစ ှမ်းရှိ စကရုနှငေ့ လုပငန်းခငအ်း(2) အသဆောကအဦမျော်း၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အကျန်းမော

်းတင လုပသဆောငလျကရှိပါ

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း စည။ညတိုို့ ၏နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုအသဆောကအဥ၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အစမခနို့ခဖွဲ ခင်း၊ု်း ငပါတတ အပိငု ်းအစမျော်းနှငေ့

သဆ်း ါ်းမျော်း

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကို မှနကနစော
စညတိုို့ကို

အစော်းအသ ောကထွဲ

သရောပါမ

ော်းသစဖခင်း၊ သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းကို အစော်းအသ ောက၌ မကပပငိ

သစဖခင်း၊

မသပါကပော်းသစဖခင်းစ

အစော်းအသ ောကထွဲ

ညဖဖငေ့အသ ကောင်းအရင်းမျော်း မပါ ငသအောငလုပသဆောငရပါမည။

- 19 ©OTAFF

ိုို့

သ

်းအနတရောယဖဖစသစ

ိုို့

ညေ့

နို့ရှင်းသ

ောလူနှငေ့ပစစည်းမျော်း (ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း၊ အစော်းအသ ောကမျော်း၊ စကနှငေ့ အအသဆောငပစစည်းမျော်းစသညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းဖဖငေ့ ညစညမ်း ော်းပါမည။ ဤအရောကို “ကူ်းလူ်း

်းအနတရောယဖဖစသစ

ညစညမ်းမှု”ဟုညတိို့)ု

သခေါ်ပါ

ည။ညု်းဖပ ရနနှငေ့

လူနှငေ့ပစစည်းမျော်းဖဖငေ့

ကူ်းလူ်းညစညမ်းမှုကိုတော်းဆ်းရနအတက

အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အအမ နို့ရှင်းသ ောု်းု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း စနို့ရှင်းမှုရှိသစရန ထိန်း ိမ်းရနတိို့မု ှော အသရ်းကက်းပါ

အသဆောကအဦမျော်း၊

ညတိို့ကု ို မှနကနစော ခွဲဖခော်းည။1) အသဆောကအဦနှငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို ခွဲဖခော်းပပ်းအ
ကျန်းမော

ထိသတွဲ့မိပါက

ု်းဖပ ဖခင်း(အပိငု ်းအလိုက

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု)

ကူ်းလူ်းညစညမ်းမှုကို တော်းဆ်းရနအတက အစော်းအစောထုတလုပ ညေ့ စကရုမျော်းကို ပမု ှနအော်းဖဖငေ့
နို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန၊ တစပိုင်းတစစ
ညစညမ်းမှုရှိသော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနစ

နို့ရှင်းမှုရှိသ

ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန၊

ညဖဖငေ့ ဇုနမျော်းခွဲထော်းပါည။ ဤကွဲေ့ သိုို့ောအော်းဖဖငေ့

ဇုနပိုင်းဖခော်းပပ်း ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုဖပ ဖခင်းကို “အပိငု ်းအလိုက ကျန်းမော

ဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု(ဇုနတမှတဖခင်း)” ဟု သခေါ်ပါ

“နို့ရှင်းမှုရှိသ

နို့ရှင်းသရ်း

ည။ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန” တင အပူသပ်းဖခင်းနှငေ့ သဆ်း ါ်းဖဖငေ့ပို်း

လုပသဆောငပပ်းသ ော အစော်းအသ ောကတိက
ုို့ ို ကိုငတယပါ

တဖခင်းတိို့ုည။ ဥပမောအော်းဖဖငေ့ အရနဟင်းလျော

ထုတလုပ ညေ့လုပငန်းတင အသပေါ်၌ဆမ်း/ဖဖြူ်းဖခင်း(Topping)၊ ပထု ညေ့ဖခင်း၊ ထုပပို်းဖခင်းစ
လုပငန်းမျော်းသဆောငရွက
“တစပိုင်းတစစ

ညေ့ဇုနဖဖစပါ

တစပိုင်းတစစ

ည။နို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန” တင ပိ်းု မပစစည်းမျော်းကို ကိုငတယပါ

တရသည။ လှ်းချွတဖပငဆငဖခင်း၊ အပူသပ်းချကဖပ တဖခင်း စနို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနတင

ချကဖပ တဖခင်းတိို့ုကွဲေ့ သ
ိုို့

ော

ညေ့

လုပငန်းသဆောငရွကဆွဲ်းသ ော ကုန ကမ်းညတိို့ဖု ဖစပါလှ်းချွတဖပငဆငဖခင်းနှငေ့

အစော်းအသ ောကမျော်းကို

ည။အပူသပ်း

အလုပမစမရှိကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့ ထိသတွဲ့မမှု ရှိသစရန လုပရပါမည။
“ညစညမ်းမှုရှိသ ော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန” ဆိုလုပငန်းခငဖပငပမှ
ဖဖစပါရင်းလောသ ော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို ကိုငတယဖခင်းတိို့ု လုပသဆောင ညေ့ဇုနည။ တငပိရ
ုို့ နအတကဖဖစသ

ညေ့ဇုန

ညမှော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းလကခရယူဖခင်း၊

ညလည်း ညစညမ်းမှုရှိသော ကတထူပု်းမျော်း၌ ထညေ့ထော်း ညေ့ထုတကုနမျော်းကို ကိုငတယော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနဖဖစပါ

- 20 ©OTAFFည။• ညစညမ်းမှုရှိသော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန၌ အလုပလုပ ညေ့ ူမျော်းကို တစပိုင်းတစစ

ရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇနု နှငေ့
သစရပါ။ ညစညမ်းမှုရှိသ
သဆောငရွကမှုဇုနတိို့မု ှနို့ရှင်းမှုရှိသ

နို့ရှင်းမှု

ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနတိို့ု ိုို့ မ ငသရောကော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနနှငေ့ တစပိုင်းတစစကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို

နို့ရှင်းမှုရှိသ

နို့ရှင်းမှုရှိသ

ောလုပငန်း

ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနထွဲ

ိုို့မဖဖတ န်းသစရပါ။
• ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို

ကတထူပု်းမျော်း

ိုို့ ဟုတမနို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနနှငေ့
ယမလောရပါ။ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းပါရှိသ
နှငေ့ဖုနမှုနို့မျော်း၊ ပို်းမွှော်းနှငေ့ အဏုဇ ပိ်းု မျော်း စ• အနို့ရှင်းမှုရှိသ

ညေ့အခါ

အတမှတကော

ု်းဖပ မညေ့အချိနကို

ညေ့စကရုမျော်းလည်း ရှိပါ
သနာကတင

တစပိုင်းတစစ

ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနတိို့ုထွဲ

ိုို့ော ကတထူပ်းု မျော်းနှငေ့ ကနတိနနာမျော်း ည သဖမကက်း
ညတိုို့ဖဖငေ့ ညစသပသနနိုငသ

ု်းမလိုသတောေ့သ ော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့

လုပငန်းခငမှ ထုတကနတိနနာမျော်းအတိငု ်းောသ ကောငေ့ ဖဖစပါ

ည။နို့ရှင်းလုပရောမှထကလောသ ော အမိကှု မျော်းကို

တမှတလမ်းသ ကောင်းအတိငု ်း ထုတရပါမည။ လမ်းသ ကောင်း
အမိကှု စနို့ထုတလျကရှိ ညေ့အစော်းအသ ောကထုတလုပည။ အမိကှု မျော်းကို စနို့ထုတရနအတက သလျှောကလမ်းအ

နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း၊ သဆ်းသ ကောဖခင်း၊ ပိ်းု

ု်းဖပ ပပ်းတဖခင်းတိို့လု ုပပပ်း ကူ်းလူ်းညစညမ်းမှု

မရှိသစရန သဆောငရွကရပါမည။

2)နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း၊ သဆ်းသ ကောဖခင်း၊ ပိ်းု

တဖခင်း

အသဆောကအဦနှငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို

တမှတကောလအလိုက

နို့ရှင်းသရ်း

လုပပပ်း အပမွဲ နို့ရှင်းမှုရှိသနသစရန လုပရပါမည။
နို့ရှင်းသရ်းမလုပ

ွဲထော်းပါက ပိ်းု မွှော်းမျော်းနှငေ့ ကကကတိို့ု ငလောပပ်း လုပငန်းခငအတင်း ပော်းလောနိုငသ ောသ ကောငေ့ အသဆောကအဦနှငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၏ ကျန်းမော
အသဖခအသနကို ဆို်းရွော်းသစပါ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ည။သရဆို်းသဖမောင်းနှငေ့ ကက်းမော်းသ ောစကမျော်း၏သအောက ည ပိ်းု မွှော်းမျော်းအလယတကူသပါကပော်းနိုင
ညေ့အရင်းအဖမစမျော်းဖဖစ

ညေ့အတက အထူ်း တိဖပ ရန လိုအပပါည။ သရဆို်းသဖမောင်းမှအဖု်းကို

ဖယရှော်းပပ်း သဆ်းသ ကောပါ။ အဏုဇ ပိ်းု မျော်း အလယတကူ ပော်းမျော်းနိုငသ ောသ ကောငေ့ လုပငန်းခင
ကမ်းဖပငကို စိုစတ

ညေ့အသနအထော်းအတိငု ်း မထော်းရပါ။

သရောစပစကမျော်း (သမွှစက) နှငေ့ ဖဖတသတောကစကမျော်း (အလွှောလှ်းစက၊ အစောဖဖတစက) ကွဲေ့

ိုို့သ ော စကမျော်းကို ကုန ကမ်းပစစည်းသဖပောင်း ော်းပါက မပျကမကက သဆ်းသ ကောရပါမည။ အလုပပပ်း
ော်းသ ောအခါတငလည်း မပျကမကက သဆ်းသ ကောရပါမည။ ဖဖ တတပ၍ရသ ော အစိတအပိုင်းမျော်းကို ဖဖ တပပ်း

နို့ရှင်းသရ်းလုပရပါမည။ိ ိ ောော ညစသပမှုမရှိသ

- 21 ©OTAFFောလည်း စကကို သနို့တငို ်းသဆ်းသ ကောရပါမည။
ဤနည်းဖဖငေ့ စကမျော်းကို သ ချောစော
တိကု ရိုကထိသတွဲ့ရ

နို့စငရမညဖဖစပပ်း ဓော်းညေ့ အစိတအပိုင်းမျော်းကို သဆ်းသ ကောပပ်းပါက ပိ်းု

ဓော်း၊ စဉ်းတတု်းအစရှိ ဖဖငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကရော၌

ု်းခွဲေ့သ

ကျနသနပါက ယင်းသနရော၌ အဏုဇ ပိ်းု မျော်း သပါကပော်းနိုငပါ
ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းကိုအ်းု ဖပ ပပ်းပါကသ ကောပပ်း အစိုဓောတမကျနသစရန အသဖခောကခပပ်းမှိုို့သော အစော်းအစောနှငေ့

တရပါမည။ော ကိရိယောမျော်းတင ညစသပမှုမျော်းည။ အကပသနသ ော အစိုဓောတ ညလည်း အဏုဇ ပို်းမျော်းသပါကပော်းသစည။ အော်းကွဲေ့

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းသပေါ်၌ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းဖဖစနိငု ပါတမှတထော်း

ညေ့နည်းလမ်းအတိငု ်း သဆ်း

ိမ်းဆည်းပါ။

အို်းတိကု ဖတ၊ သရဖမ ပ၊ ကမ်းတိုကတ၊ ဖုန ုတ တ၊ သရ ုတတ၊ လကကိုငရှည
နို့ရှင်းသရ်း ု်းပစစည်းမျော်းကို

ညစသပသန

အဏုဇ ပို်းမျော်း သပါကပော်းနိုငပါ

ညေ့အတိငု ်း၊စိုစတသန

ရပရှစ

ညေ့

ညေ့အတိငု ်းထော်းလိုကပါကည။3) သဆ်း ါ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုအစော်းအသ ောကမျော်း၌ သဆ်း ါ်းမျော်း သရောသနှာပါ ငညေ့လူည နာမကျန်းဖဖစ

ော်းပါက ယင်းအစော်းအသ ောကကို စော်းလိုက

ော်းနိုငပါ ည။ ထိုို့အဖပင အစော်းအသ ောကထုတလုပ ူ၏ မျကလု်း

ိုို့ ဟုတ အသရဖပော်းအတင်း ိုို့ သဆ်း ါ်းမျော်း ငသရောကပါက မျကစိကယဖခင်း
မဖခင်းတိို့ုကို ဖဖစသစနိုငပါ
သဆ်း ါ်းမျော်းကို
ဆပဖပောစ

ညေ့ိုို့ ဟုတ အပူသလောင
မည။တမှတသနရောမျော်းတင စနစတကျ

သဆ်း ါ်းမျော်းကို

ိမ်းဆည်းထော်းရပါမည။ ပိ်းု တသဆ်းနှငေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့အတူ

ိုသလှောငရု၌မ ိမ်းဆည်းရပါ။

ထိုို့အဖပင သဆ်း ါ်းမျော်းကို အမည ိနိုငသစရန သဖောဖပထော်းရပါမည။ သဖောဖပဖခင်းမဖပ ထော်းသ ော သဆ်း ါ်းမျော်းကိုသတွဲ့ရှိပါက တော နခထ ချကချင်း

(4)အလုပ မော်းမျော်း၏ ကျန်းမော

တင်းပိို့ရု ပါမည။

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုအလုပ မော်းမျော်း ည ဖပငပအရော တထ ဖဖစသစ

ညေ့အရောမျော်း၊ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းဖဖစသစ

သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းကို လုပငန်းခငအတင်း ိုို့

လုပငန်းခင တစုနှငေ့

အလုပ မော်းတိို့၏ု လကသချောင်းမျော်းမှတစဆငေ့

အသဆောကအဦမျော်း၊ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ အကျန်းမော

ညေ့င်းမလောရပါ။ ထိုို့အဖပင
ကူ်းလူ်းညစညမ်းမှု

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း စ

((2)

ညတိ၏
ုို့

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုတင ကညေ့ရှုပါ) ကို တော်းဆ်းကောကယရပါမည။ ထိုို့အတက

လိုအပသ ော ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုနှငေ့ ပတ- 22 ©OTAFFကပပ်း ရှင်းဖပပါမည။

1) ကျန်းမောသရ်းစစသဆ်းမှု
အလုပမစမ

မ်းသလျှောဖခင်း၊ ဖျော်းဖခင်း၊ အနချငစိတဖဖစဖခင်း စညေ့ သရောဂါလကခဏောမျော်းနှငေ့

လကသချောင်းမျော်း၌ ထိခိုကဒဏရောမျော်း ရှိမရှိ အတညဖပ ရပါမည။ ၎င်းကို “ကျန်းမောသရ်းစစသဆ်းမှု”ဟုသခေါ်ပါည။ ဤလကခဏောမျော်းထွဲမှ တစခုခုကို ခစော်းရ

တင်းပိို့ရု ပါမည။ အလုပစတင ညေ့အချိန၌ မညူ မည ူမဆို တော နခထ မပျကမကက

ညေ့သရောဂါလကခဏောမျှမဖပသ ောလည်း အလုပလုပသနစဉအတင်း ဗိကု နာလောဖခင်း

ိုို့ ဟုတ လကသချောင်းမျော်းဖပတရှဖခင်း စမဖဖစပော်းဖခင်းတိို့ု ရှိနင
ို ပါ

ိုို့
သ
ောအချိနမျော်းတင လုပငန်းဆကမလုပရပါ။ အလုပကိုည။ ထိုကွဲေ့

ချကချင်းရပပပ်း တော နခထအလုပ မော်းမျော်း ညညေ့ ထိခိုကဒဏရော

တင်းပိို့ရု ပါမည။
လုပငန်းခငမှ

တမှတထော်းသ ောပမု ှနကျန်းမောသရ်းစစသဆ်းမှုမျော်းနှငေ့

မ်းစစသဆ်းမှုမျော်းကို ခယူရမညဖဖစ ည။2) လုပငန်းခင တစုက) လုပငန်းခင တစု စလုပငန်းခငထွဲ

ညတိို့ကု ို တဆငဖခင်း

ိုို့ အညစအသ က်းမျော်းနှငေ့ ဖပငပအရော တထ မျော်း

ပစစည်းနှငေ့ စကမျော်းနှငေ့ အယမလောသစရနနှငေ့ ကုန ကမ်းု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းတင အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်း မကပပငိသစရနအတက

သအောကပါအချကမျော်းကို ဂရုဖပ ပပ်း လုပငန်းခင တစုစညတိို့ကု ို မှနကနစော တဆငရပါမည။

• လုပငန်းခင တစုကို အ တလွဲခန်း၌ တရပါမည။
• လုပငန်းခင တစု၊ နှာသခါင်းစည်း၊ ဆပငအအုပ၊ ဦ်းထုပ၊ ဖိနပ၊ လကအိတစ
မိမိ၏အရွယအစော်းနှငေ့

ညတိို့အု ော်းလု်းကို

ကိုကညပပ်း

နို့ရှင်းမှုရှိသ ောအရောမျော်းကို ော တဆငရပါမည။
• လက ည်းမျော်းကို အပမွဲ တိတု ညို ပထော်းရပါမည။ လက ည်းတု
ကပဖခင်း

ိုို့မဟုတ လကည်းသဆ်းဆို်းဖခင်းတိို့လု ုပပပ်း လုပငန်း

ခငအတင်း ိုို့ မ ငရပါ။
• လကစပ၊ လကသကောက၊ လကပတနာရ၊ အဆငတနဆောမျော်း
(ဥပမော နာ်းကင်း၊ ဆွဲကကိ ်း၊ နာ်းကပ)၊ ကလစ၊ မျကသတောငတု
စညတိုို့ တပဆငပပ်း လုပငန်းခင

ိုို့ မ ငရပါ။

• အလုပအတက မလိုအပသ ော အရောမျော်းကို လုပငန်းခငအတင်း
လုပငန်းခင တစုစယမလောရပါ။

ညတိို့ကု ို မှနကနစော တဆငထော်းနိုငဖခင်းရှိမရှိ မှန ကညေ့ပပ်း အတညဖပ

ရပါမည။ ဥပမောအော်းဖဖငေ့ လုပငန်းခင တစုသအောကမှ အကျျီထကမသနဖခင်း၊ နှာသခါင်းစည်းသအောကမှ

- 23 ©OTAFFနှာသခါင်းသပေါ်မသနဖခင်း၊ ဦ်းထုပနှငေ့ဆပငအအုပမျော်းသအောကမှ နာ်းရွကနှငေ့ ဆပငသမ်းမျော်း ထကမသန
ဖခင်းတိို့ု ဖဖစပါ

ည။လုပငန်းခင တစုကို သယုယျအော်းဖဖငေ့ သအောကပါအစအစဉအတိငု ်း တဆင ကပါည။က) သခါင်းပဖ်းဖခင်း
ဆပငကို သကောင်းစောပဖ်းရပါမည။ခ) ဆပငအအုပ
ဆပငအအုပသဆောင်းရပါမည။
ဆပငသမ်းမျော်း

ဆပငအအုပသအောကမှ

အဖပင မ
ိုို့ ထကသအောင

လုပရပါမည။ဂ) ဦ်းထုပ
ဦ်းထုပကို စနစတကျ တဆငရပါမည။ဃ) လုပငန်းခင တစုလုပငန်းခင တစု တရပါမည။
ကယ်းနှငေ့ဇစမျော်းကို စနစတကျ တပရဆွဲရပါမည။

- 24 ©OTAFFင) အတညဖပ ဖခင်း
သနာကဆု်းတင တစော်းဆငယငမှု မှနကနဖခင်းရှိမရှိ အတညဖပ ရပါမည။

လုပငန်းခင တစုကို လုပငန်းသဆောငရွကသနစဉအတင်း၌လည်း မှနကနစော တဆငရပါမည။ ဥပမော
လုပငန်းခငည ပူညဟုဆိုပပ်း ဦ်းထုပချွတဖခင်းမလုပရပါ။ လုပငန်းခင တစုမှ အကျျီလကမျော်းကို

လိပမတငရပါ။ နှာသခါင်းစည်းကိုလည်း မဖဖ တရပါ။
လုပငန်းခငထွဲ

ိုို့မ ငမ သကောပါသ ော ဒလိမတေ့ ု်းနှငေ့ သလမှုတ နို့စငစက (Air showers) တိို့ကု ို ု်းပပ်း

လုပငန်းခင တစု၌ကပသနသ ော ဆပငသမ်းနှငေ့ ဖုနမျော်းကို ဖယရပါမည။

<သကောပါသ ော ဒလိမတေ့ ်းု >ခ) အပိငု ်းအလိုက ကျန်းမော
လုပငန်းခင၌အ

<သလမှုတ နို့စငစက (Air showers)>နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုနှငေ့ လုပငန်းခင တစုု်းဖပ လျကရှိညေ့ လုပငန်းခင တစု၊ ဦ်းထုပနှငေ့ ဖိနပတိက
ုို့ ို

တလျက ော်းဖဖငေ့

အဖပင မ
ိုို့ ထကရပါ။ ယင်းအသနအထော်းအတိငု ်း လုပငန်းခငအတင်း ိုို့ ဖပန ငပါက လုပငန်းခင တစုနှငေ့ ဦ်းထုပ၊ ဖိနပတိို့၌ု ကပပါလောသ ော ဖပငပမှ သဖမကက်းနှငေ့ဖုနမှုန၊ို့ ပို်းသကောငနှငေ့ အဏုဇ ပိ်းု မျော်းကို
လုပငန်းခငအတင်း ိုို့

ယလောမိ ော်းမညဖဖစသ ောသ ကောငေ့ ဖဖစပါအိမ ော၌ အိမ ောစ်းဖိနပဖဖငေ့ လွဲစ်းရပါမည။

- 25 ©OTAFFည။လုပငန်းခင တစုဆပငအအုပကို
ဦ်းထုပအတင်းမှ

အကျျီသကောလကို ဆပငနှငေ့

တဆငဖခင်း

ဖုနမှုနို့မျော်း အလယတကူ
မကပနိင
ုညေ့စတစသကောလကို
အသပေါ်ထပအကျျီသအောက၌
တရှပကွဲေ့

လုပငန်းခင တစုအဖဖစ

ိုို့
သ
ော

ကယ ်းမပါ

ု်းဖခင်း

အိတသထောငနှငေ့ ကယ ်းမျော်း

ညေ့အကျျီမျိ ်းမပါသတဆငဖခင်း

ောအရောမျော်းကို ောတဆငဖခင်း
လုပငန်းခင တစုအဖဖစ
နို့ရှင်းသ

ောအရောမျော်းကို

တဆငဖခင်း
လုပငန်းခင တစ၏ုအသပေါ် တအကျျီနငှ ေ့အကျျီလကအနာ်းနှငေ့
သ

ောင်း

အသပေါ် တအကျျီ၏သအောက၌

သအောကအနာ်း

တထော်းသ

မျော်းကို သမျှောေ့ကကိ ်းစ ညေ့အနာ်းမျော်းကို သကျ ွဲ့နိုငသ ောအရောမျော်း
ပါညတိကုို့ ို ောနို့ရှင်းသော ရှပအကျျီစ ညတိ၏
ို့ု
ောင်း

ထွဲ ိုို့

ထညေ့ဖခင်း

ု်းဖခင်း

ောဖိနပကိုစ်းဖခင်း

(သအပရွန)(လကအစပ)လုပငန်းခင တစု၏အသပေါ်၌
သအပရွနနှငေ့ လကအစပမျော်း
တထော်း

- 26 ©OTAFFညေ့သနရော

လုပငန်းခင တစု၊ ဦ်းထုပ၊ နှာသခါင်းစည်းတိို့ကု ို မှနကနစော တဆငရနအတက
တိဖပ ရမညေ့အချကမျော်း
ဦ်းထုပကို
လုသအောငသဆောင်းထော်းဖခင်း။
ဆပငသမ်းမျော်း
ဖဖောထကမသနဖခင်း။ရှည ညေ့ဆပငမျော်းကို

နှာသခါင်းမှ သမ်းသစေ့အထိ

စည်းသနှာငဖခင်း။

နှာသခါင်းစည်းတပထော်းဖခင်း။

ဦ်းထုပကို
အသပေါ် တအကျျီထွဲ
ိုို့ ထညေ့ထော်းဖခင်း။

ဇစကို အသပေါ်အထိ
ဆွဲထော်းဖခင်း။

နှာသခါင်းစည်းမှ

ဆပငသမ်းမျော်း

ါယောကိခု ျိ ်းပပ်း

ဖဖောထကမသနဖခင်း။

နှာသခါင်းနှငေ့
နှာသခါင်းစည်းတိို့အု ကော်း

ပါ်းနှငေ့ နှာသခါင်းစည်းတိအ
ို့ု ကော်း

သနရောလတမရှိသစဖခင်း။

သနရောလတမရှိသစဖခင်း။ရှည ညေ့ဆပငမျော်း

နှာသခါင်းစည်းကို သမ်းသစေ့အထိကို စည်းသနှာငဖခင်း။

ဆွဲထော်းဖခင်း။

လကအိတမျော်းကို မှနကနစော တဆငရနအတက
မှနကနစော တဆငနည်း

[လကအရွယအစော်းနှငကိေ့ ကု ည ည]

တိဖပ ရမညေ့အချကမျော်း

လွဲမောှ ်းသနသ ော တဆငနည်း

[လကအရွယအစော်းနှငေ့ မကိုကညပါ]- 27 ©OTAFF[စုတပပွဲမှုနှငေ့ ညစသပမှုမျော်းရှိ ည]3) လကသဆ်းဖခင်း
အလုပ မော်း၏ လကသချောင်းမျော်း၌ကပသနသ ော အဏုဇ ပိ်းု မျော်းဖဖငေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့
အစော်းအသ ောကမျော်းကို မညစညမ်းသစရန လကသဆ်းရပါမည။ သအောကပါ ကိစစမျော်းတင လကသဆ်းပါ။• လုပငန်းခငမ ငမ။• လုပငန်းခင၌ အလုပစခါန်း။
• အိမ ောတကပပ်းသနာက။• အော်းစိမ်း၊ငါ်း၊ ဥ စညတိို့ကု ို ထိသတွဲ့ပပ်းသနာက အဖခော်းအစော်းအသ ောကနှငေ့ အု်းအသဆောင

ပစစည်းမျော်းကို မထိသတွဲ့မ။• ပထု ညေ့ဖခင်းစ

ညဖဖငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းကို တိကု ရိုကထိသတွဲ့ရ

• ညစညမ်းမှုရှိသော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုနမှ ညစညမ်းမှုမရှိသ

သရွဲ့သဖပောင်း

ညေ့အခါ။

- 28 ©OTAFFညေ့အလုပ မလုပမ။ော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန

ိုို့မှနကနသ ော လကသဆ်းနည်း
A. စ်းဆင်းသနသ

ောသရဖဖငေ့ အညစအသ က်းမျော်းကို

ဖယရှော်းရပါမည။

B. ဆပဖပောတိကု ပပ်း လကနှငေ့ လကသချောင်းမျော်း၊
လကသကောက တအထိ သဆ်းသ ကောရပါမည။

A

B

အထူ်း ဖဖငေ့ လကသချောင်း ကော်း၊ လကသချောင်းထိပ၊လက ည်း ကော်းထွဲကို သကောင်းစော သဆ်းသ ကောရပါမည။
(စကကနို့ 30 ခနို့)C. စ်းဆင်းသနသ

ောသရဖဖငေ့ ဆပဖပောမျော်းကို သကောင်းစော

Cသဆ်းချရပါမည။
(စကကနို့ 20 ခနို့)ိုို့ ဟုတမDE. လကနှစဖကလု်းကို အရကပျဖဖငေ့ ဖဖန်းပပ်း

E

D. တစခါု်း စကကြူလက

ုတပု ါ

သလမှုတစကတိဖုို့ ဖငေ့ လကကို
သဖခောကသအောငလုပရပါမည။သ ချောပတသပ်းရပါမည။

- 29 ©OTAFF

4) လကအိတနှငေ့ သအပရွနတိို့ု တဆငဖခင်းနှငေ့ လွဲလှယဖခင်းကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းအသပေါ် အလုပ မော်းထမှ သ်းအနတရောယဖဖစသစ ညေ့ အသ ကောင်း

အရင်းမျော်း မကျသရောကသစရနအတက အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့လုပငန်းတင လကအိတနှငေ့
သအပရွနတိို့ု

ု်းပါည။ ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုကို သစေ့သစေ့စပစပ လုပသဆောငရနအတက အမျော်းအော်းဖဖငေ့ တစကကိမအ
အု်းဖပ ကပါု်းဖပ ပပ်းပါက စနို့ပစရမညေ့ လကအိတနှငေ့ သအပရွနတိို့ုကို

ည။လကအိတ တ ညေ့အခါ မ တခင လကသဆ်းရပါမည။
သအောကပါအသဖခအသနတိို့တု င ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်း ညစညမ်းမှုမရှိသစရန
တိဖပ ပပ်း လကအိတလွဲလှယရပါမည။• အော်းနှငေ့ငါ်းမျော်း ချကဖပ တပပ်းသနာက ဟင်းကိုငတယမညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း သဖပောင်းလွဲ
ပစစည်းမျော်းမှ သ်းအနတရောယဖဖစသစ

ော်းသစရနဖဖစပါ

ညဖဖငေ့

ညေ့အခါ။ ဦ်းစောကိုငတယထော်းသ ော ကုန ကမ်းညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်း(သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစဇ ပို်းမွှော်းမျော်းနှငေ့ ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ
ကူ်းမ်းဟင်းရွကမျော်း ချကဖပ တမညေ့အချိနစညေ့ အဏု

ညေ့ပစစည်းမျော်း)ကို ကုန ကမ်းပစစည်းသနာကတစခုထ

ိုို့

ည။

• ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း လကခရယူချိနတင ကတထူပ်းု မျော်းနှငေ့ ကနတိနနာမျော်း စညတိုို့ကို

ထိသတွဲ့ပပ်းသနာက အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့လုပငန်းကို စတငသ ောအခါ။
• အိမ ောအု်းဖပ ပပ်းသနာကနှငေ့ သခတတအနာ်းယူပပ်းသနာက လုပငန်းခငအတင်း ိုို့ ဖပန ငမညေ့အခါ။

• ပိ်းု တပပ်းသော (အပူသပ်းချကဖပ တဖခင်း၊ အပူမသပ်း

ွဲချကဖပ တဖခင်း) ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းနှငေ့

ထိသတွဲ့မညေ့အခါ။
•တထော်း ညေ့လကအိတမျော်း စုတပပွဲ

ော်းသ ောအခါ။

• အစော်းအသ ောကတစခုခုကို ပထု ညေ့ ညေ့အလုပ လုပပပ်း ော်းညေ့သနာကတင အဖခော်း အစော်းအသ ောက ပထု ညေ့ရမညေ့အလုပစတင ညေ့အခါ။

5) အလုပ မော်းမျော်းလိုကနာရမညေ့အချကမျော်း
• အလုပမစတငမ လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲကို ကညေ့ပပ်း မည ညေ့သနရောတငမည ညေ့လုပငန်းလုပရမညကို အတညဖပ ရပါမည။ အမျော်းနှငေ့ အု်းဖပ ထော်းသော စကမျော်း၊ စကကိရိယော

ု်းအသဆောငပစစည်းမျော်းတင ညစသပမှုနငှ ေ့ အနာအဆောကင်းသ ကောင်း စစသဆ်းရပါမည။

• လုပငန်းခငအတင်း တစစုတရော စော်းသ ောကဖခင်း မဖပ ရပါ။ သဆ်းလိပမသ ောကရပါ။

လိပနှငေ့

တသတ်းသထ်းဖခင်း မဖပ ရပါ။ အစော်းအသ ောကအန်း၌ နှပညစဖခင်း၊ သချောင်းဆို်းဖခင်းတိို့ု မလုပရပါ။
- 30 ©OTAFF• ဆပငသမ်းနှငေ့ မျကလု်း၊ နှာသခါင်း၊ ပါ်းစပတိတုို့ုကိ ကို ထိထော်း ညေ့လကဖဖငေ့ လုပငန်းမလုပရပါ။
အကယ၍ ထိမိ ော်းပါက သနာကတစကကိမ လကသဆ်းဖခင်း

ိုို့ ဟုတ လကအိတလွဲလှယဖခင်း
မလုပရပါမည။
• လုပငန်းခင တစုဖဖငေ့ လက ုတ၍ မရပါ။
• လုပငန်းခင

ိုို့ အလုပနှငေ့မဆိုငသ ော ပစစည်းမျော်း

ယလောဖခင်း (နာရ၊ စမတဖုန်း၊ ပိကု ဆအိတ၊

ဓောတပု၊ သဆ်းလိပစ ည) မဖပ ရပါ။• စတကပလောပငနှငေ့ စကကြူညပကလစတိပ
ုို့ ါသ ော စောရွကစောတမ်းမျော်း၊ ခွဲတနှငေ့ ခွဲမျော်းကို

လုပငန်းခင

ခွဲောပငတိမ
ုို့ ှ ကျိ ်းပွဲေ့

ော်းသသ ောသ ကောငေ့ဖဖစပါ
မသကောင်းသ

ောအနို့အ

အစော်းအသ ောက၌မသကောင်း

ညေ့

ိုို့

ယမလောရပါ။

စတကပလောပငနှငေ့

စကကြူညပကလစ၊

ောပငခွဲတနှငေ့

ော်း ညေ့အဆမျော်း ည ဖပငပအရော တထ မျော်းသရောသနှာပါ င ော်းသစနိုင

ည။
က ည သ

မသကောင်းသ

်းအနတရောယဖဖစသစ

ောအနို့အညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမဟုတသ ောလည်း

ကစွဲကပ ော်းပါက

ကုနပစစည်းအရညအသ ်းအသပေါ်

ကသရောကမှုရှိပါမည။ ထိုို့အတက သရသမွှ်းအစရှိ ညေ့ အနို့ဖပင်းသ ောအရောမျော်းကို

လည်း လုပငန်းခင ိုို့

ယမလောရပါ။ သရသမွှ်းဆတထော်းပါက ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကတိ၏
ုို့အရညအသ ်း မသကောင်းသ

ောလည်း

တိမဖပ မိနုငိ ဖခင်းဖဖစတတ ညေ့အတက သရသမွှ်းအ

ကိုတော်းဖမစထော်း ညေ့ အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရုမျော်းလည်း ရှိပါ

ည။အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရုသပေါ်မူတညပပ်း

ော

တဆငရန

ော်းသ

တမှတထော်းဖခင်း ရှိပါည။ ၎င်း

အိတသထောငမပါသည အလုပခငအတင်း အု်းဖပ ဖခင်း

လုပငန်းခင တစုု်းမဖပ သော ပစစည်းမျော်းကို အလုပ မော်းမှ လုပငန်းခင ိုို့ ရညရွယချကရှိရှိ ယူသဆောငလောမှုမှ တော်းဆ်းရနအတက ဖဖစပါည။ အလုပမှနမှနကနကနသဆောငရွကသနသ ကောင်း အတညဖပ ရနအတက လုပငန်းခင အ ငအထကမှတတမ်းမျော်းထော်းဖခင်း၊ လုပငန်းခငအ ငအထကသပါကမျော်းနှငေ့ ဂိုသဒါငမျော်းတင ကငမရော
တပဆငဖခင်းတိို့ု လုပ(5)ညေ့ စကရုမျော်းလည်း ရှိပါ

ည။ကုန ကမ်းနှငေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းအတက ကျန်းမော
သ်းကင်းပပ်း အရညအသ

အရညအသ ်းဖမငေ့

်းဖမငေ့ ညေ့ အစော်းအသညေ့ ကုန ကမ်းမျော်းကို အစမခနို့ခရွဲ န အသရ်းကက်းပါ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု

ောကမျော်း ထုတလုပရနအတက သ်းကင်းပပ်း

ု်းဖပ ရနနှငေ့ ထုတလုပမှုနည်းစနစမျော်းကို မှနကနစော

ည။- 31 ©OTAFF

1) ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း လကခရယူဖခင်းနှငေ့

ိမ်းဆည်းဖခင်းက) ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း လကခရယူဖခင်းကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို
သရောကလော

ဖပငပမှလကခရယူ

ညေ့အခါ

အမှောစောပိို့ခု ွဲေ့ ညေ့ညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းတိို့ုကို တိကု ဆိုငပပ်း မှနကန

ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်း သပ်းပိို့ုလောဖခင်း

ဟုတမဟုတ အတညဖပ ဖခင်း (“လကခရယူရော၌ စစသဆ်းဖခင်း”ဟု သခေါ်ပါကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း၏ အငအဖပငနှငေ့ အနို့အ

အသရအတက)၊ ထုပပို်းမှုအသဖခအသန၊
စညတိကုို့ ို

စစသဆ်းရပါမည။

ကတမ်းကုနဆု်းရကလန

ကတမ်းနှငေ့

က၊မျော်းကို လကခရယူဖခင်းမဖပ ရပါ။ တော နခထည။)လုပရပါမည။

တမှတချကမျော်း (အရွယအစော်းနှငေ့

ိုသလှောငမှုနည်းလမ်းသဖောဖပချက၊ ပစစည်းအပူချိန

ပျကစ်းယိုယင်းသနသ ော၊ော်း ညေ့ပစစည်းမျော်း၊

စောရွကစောတမ်းနှငေ့

ိမ်းဆည်း

ထုပပို်းမှု

စုတပပွဲသနသ ောပစစည်းမျော်း၊

ညေ့နည်းလမ်း မမှနကနသ ောပစစည်း

တင်းပိို့ပု ပ်း ပစစည်းဖပနပိဖုို့ ခင်းနှငေ့ လွဲလှယဖခင်းတိို့ု လုပရပါမည။လကခရယူရော၌

စစသဆ်းမှုဖပ ရနတမှတထော်းသ ောကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို

စစသဆ်းမှု

သအောငဖမငသ ကောင်းအတညဖပ ပပ်း လကခရယူရပါမည။
အသအ်းခဖခင်း၊

သအ်းခွဲသစဖခင်းဖပ ပပ်းိမ်းဆည်းရနလိုအပသ ောလကခရယူ ညေ့အချိနတင အခန်းအပူချိန၌ အချိန ကောရှညစော မထော်းရပါ။

- 32 ©OTAFFကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကိုခ) ကုန ကမ်းပစစည်းကုန ကမ်းပစစည်း

ိုသလှောငဖခင်း
ိုသလှောင ညေ့နည်းလမ်းမှော

ကွဲဖပော်းပါည။ ကုန ကမ်းပစစည်းအ

လိုအပပါည။ အဓိကကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းအတက

ဖဖစပါ

်း

်းအလိုကကုန ကမ်းပစစည်းအမျိ ်းအစော်းသပေါ်မူတညပပ်း
တမှတထော်း ညေ့အပူချိန၌

ိမ်းဆည်းရန

ိုသလှောငရမညေ့အပူချိနမှော သအောကပါအတိငု ်းည။ကုန ကမ်းပစစည်းအမျိ ်းအစော်း

အပူချိန

ဆနစပါ်းအုပစု (ဆန)

15˚C နှငေ့သအောကဖပ ဖပငထော်းသ ော သကောကပွဲ ်းနှထုတကုနမျော်း (ဂျ မှုနို့၊ သကောမှုနို့)အခန်းအပူချိန (မှတချက 1)ဟင်းခတအသမွှ်းအကကိ င (အခန်းအပူချိန

ကော်း၊ ဆော်း၊ မဆို၊ ပွဲငဖပောရည၊ သဆောေ့စ၊ ရှောလကောရည)

အ

ော်း

10˚C နှငေ့သအောက

အော်းထုတကုနမျော်း ( ကသပါငသဖခောက၊ ကအူသချောင်း၊ သကန)

10˚C နှငေ့သအောက

သအ်းခွဲထော်းသ ောအော်း

-15˚C နှငေ့သအောက

သအ်းခွဲထော်းသ ောအော်းထုတကုနမျော်း

-15˚C နှငေ့သအောက

သရွဲဖပ တ

10˚C နှငေ့သအောက

လတဆတသ ောပငလယစော

5˚C နှငေ့သအောက

သအ်းခွဲထော်းသ ောပငလယစော

-18˚C နှငေ့သအောက

သအ်းခွဲထော်းသ ောအစော်းအသ ောက-18˚C နှငေ့သအောက

အရညပစု အဆမျော်း

အခန်းအပူချိန

အခွဲပစု အဆမျော်း ( ကဆ၊ မောဂျရင်း၊ ဆခွဲ(Shortening))

10˚C နှငေ့သအောက

အခပါသ ောဥ10˚C နှငေ့သအောက

ကကဥအရည

8˚C နှငေ့သအောက

သအ်းခွဲထော်းသ ော ကကဥ-18˚C နှငေ့သအောက

လတဆတသ ောစနိ၊ုို့ ပျစသအောငကျိ ထော်းသ်း လနှငေ့ ဟင်း်းဟင်းရွကမျော်း (မှတချက 2)ောနိ၊ုို့ အဆထုတထော်းသ ောနိ၊ုို့ ခရငမသထောပတ၊ ချိစ၊ နိဆုို့

10˚C န်းကျင
10˚C နှငေ့သအောက
15˚C နှငေ့သအောက

(မှတချက 1) အခန်းအပူချိနဖဖငေ့ သဖခောကသ

ွဲ့သ ောသနရော၌

ိမ်းဆည်းရပါမည။

(မှတချက 2) ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်းအတင်းထညေ့ထော်း ညေ့လှ်းဖဖတထော်းသ ောထွဲတငိုသလှောငရမညေ့အပူချိန

တမှတထော်း

- 33 ©OTAFFအညေ့အသဖခအသနမျော်း ရှိပါ

်းအရွကမျော်း
ည။ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို သရခွဲသ တတောထွဲ ိုို့ သနရောလပမရှိသအောင

ိပထညေ့ဖခင်း မလုပရပါ။

သနရောလပမရှိပါက သရခွဲသ

တတောအတင်းပိငု ်းတစခုလု်း ိုို့ သလသအ်းမျော်း လညပတဖခင်းမဖပ နိုငသတောေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို

အလုအသလောက

ွဲအသအ်းဓောတမသပ်းနိုငသတောေ့ ညေ့အတကဖဖစပါ

ည။ဖရဇောဖဖစပါက သအ်းခွဲထော်းသ ောအစော်းအသ ောကမျော်းကို 80 မှ 90% ဖဖညေ့ထညေ့ထော်းဖခင်း

ည၎င်းတိို့အု ချင်းချင်း

ည။အဖပနအလှန

အသအ်းဓောတသပ်းပပ်း

လျှပစစသချွတောရောသရောကပါ

သရခွဲသ တတောနှငေ့ ဖရဇောတိို့၏ု တခါ်းရွကမျော်းကို ဖငေ့လျက ော်းအတိငု ်းမထော်းရပါ။ နိမေ့
ထိန်းမထော်းနိုင ညေ့အတကသ ကောငေ့ ဖဖစပါ

ညေ့အပူချိန၌

ည။သရခွဲသ တတောနှငေ့ ဖရဇောအတင်းရှိ အပူချိနကို မှနကနသ ောအပူချိန၌ ထိန်းထော်းနိုငဖခင်းရှိမရှိ သနို့စဉ
တမှတထော်း ညေ့အချိနမျော်း၌ တိငု ်းတောပပ်း အဆိုပါရလဒမျော်းကို မှတတမ်းသရ်း
အစော်းအသ ောကကျန်းမော
10˚C နှငေ့သအောကဟု

င်းထော်းရပါမည။

နို့ရှငသရ်းဥပသဒတင ဖရဇောကို -15˚C နှငေ့သအောက၊ သရခွဲသ တတောကို

တမှတထော်းပါ

ည။သရခွဲသ တတောနှငေ့ ဖရဇောအတင်းရှိ စငနှငေ့ ကမ်းခင်းမျော်းကို
လုပပပ်း သရခွဲသ တတောနှငေ့ ဖရဇောအတင်း

တမှတချိနအလိုက

နို့ရှင်းသရ်း

နို့ရှင်းမှုကို ထိန်းထော်းရပါမည။ဂ) သနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရက၊ သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရက၊

ကတမ်းကုနဆု်းရက

“သနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရက”ဆို ညမှော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို သနာကဆု်းထော်းအညေ့ သနာကဆု်းသနို့ဖဖစပါ
မျော်းကို မပါည။ သနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရကသကျောလန

ု်းရပါ။ သနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရကကို ကုန ကမ်းပစစည်း အည။ ကုန ကမ်းမျော်း၏ အသနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရကကို

ပစစည်းကိုအ

ော်းသ ော ကုန ကမ်းပစစည်း
်း

တမှတ

ု်းဖပ မညေ့ အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရု ဖဖစပါ

ု်းဖပ နိုင်းအလိုက

တမှတထော်း

ညမှော အဆိုပါကုန ကမ်းည။ကုန ကမ်းပစစည်း ည ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်း၊ အိတမျော်းအတင်းထညေ့ထော်း ညေ့ ဖပ ဖပငထော်းသ ောအစော်းအသ ောကဖဖစပါက ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်းနှငေ့ အိတတိို့ုတင “သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရက”“ကတမ်းကုနဆု်းရက” တစခုခု၏

ရကနှငေ့

ကတမ်းကို သဖောဖပထော်းပါည။ သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့

ကတမ်းကုနဆု်းရကတိုို့ နှစခုလု်းကို အဆိုပါ ဖပ ဖပငထော်းသ ောအစော်းအသ ောက(ကုန ကမ်းပစစည်း)ထုတလုပ ညေ့စကရုမှ သဖောဖပရပါမည။

“သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရက”အသ ောကကို
အရတမှတထော်း ညေ့ောရှိရိစှ ော်းနိုင ညေ့ကတမ်း၏ဆို ညမှော

အိတမဖငေ့ရသ

်းသ

ော

ဖပ ဖပငထော်း ညေ့အစော်း

တမှတချကမျော်းဖဖငေ့

ိမ်းဆည်းထော်းသ ောအသဖခအသနတင

သနာကဆု်းရကဖဖစပါ

ည။- 34 ©OTAFFသနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရက

လနော်း ညေ့ အစော်းအသ ောကပငဖဖစသ ောလည်း စော်း ု်းနိုငဆွဲဖဖစပပ်း အစော်းအသ ောကထုတလုပ

ညစေ့ ကရုတငမူ

သယူယျအော်းဖဖငေ့အသ ောက (ကုန ကမ်း)မျော်းကို အ“တမှတချကမျော်းဖဖငေ့ညေ့ ကတမ်း၏သနာကဆု်းရကဖဖစပါအသ ောက

(ကုန ကမ်းပစစည်း)ော်း ညေ့

အစော်း

ု်းမဖပ ပါ။ကတမ်းကုနဆု်းရက” ဆို ညမှော အိတမဖငေ့ရသ

တမှတထော်း ညေ့အသနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရကသကျောလန

ည်းသ ော ဖပ ဖပငထော်း ညေ့အစော်းအသ ောကကို

ိမ်းဆည်းထော်းသ ောအသဖခအသနတင စော်းနိုင၊

ည။ကတမ်းကုနဆု်းရကသကျောလန

အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းဖဖစနိုငသချဖမငေ့

ု်းနိုင

ော်း ညေ့ အစော်း

ညေ့အတက

လု်းု်းမဖပ ပါ။ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို အရငင်းလော

ညေ့ပစစည်းမျော်း (လကခရယူခွဲေ့

ညေ့ပစစည်းမျော်း) မှစပပ်းအရင ု်းရပါမည။ ဤအချင်းအရောကို “ဦ်းစောထညေ့ထော်း ညတိို့ကု ို ဦ်းစောထုတဖခင်း” ဟု သခေါ်ပါ
သယုယျအော်းဖဖငေ့ ဦ်းဆု်းသပ်း

ည။င်းလောသ ောပစစည်း (လကခရယူခွဲေ့သ ောပစစည်း)၏ သနာကဆု်းထော်း

စော်းရမညေ့ရကနှငေ့

ကတမ်းကုနဆု်းရကဖဖစ

အတကသ ကောငေ့ဖဖစပါ

ည။

ညေ့“သနာကဆု်းရက”မှောအရငဆု်းသရောက ညေ့2) ကုန ကမ်းပစစည်းအထုပဖငေ့ဖခင်းနှငေ့ လှ်းချွတဖပငဆငဖခင်းက) အထုပဖငေ့ဖခင်း
ကတထူပု်းမျော်း၊
ဖခင်းသတောင်းမျော်းနှငေ့အညိ သရောငပါကငစကကြူမျော်း၊
သအ်းခွဲထော်းသ ောအစရှိ ဖဖငေ့ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း၌

မှော်းယင်းပါမ

ော်းသစရန

အဟင်းော်းထုပရန

ု်းထော်းသ ော်းဟင်းရွကမျော်းပါ
အု်းဖပ သ ောညေ့ပလတစတစ

ပလပစတစအိတမျော်း

ထုပပို်းမှုကုန ကမ်းမျော်းကို

ထုတကုနထွဲ၌

တိဖပ ပပ်း အထုပဖငေ့ရပါမည။

(*) အထုပဖငေ့ထော်းသ ော အိတမျော်းနှငေ့ ထညေ့စရောဗူ်းခကတိ၏
ုို့ အပိုင်းအစမျော်း အစော်းအသ ောကထွဲိုို့ သရောပါမ

ော်းသစရနအတက ဖနတ်းမှု

• တစသနရောတည်းကို 2 ကကိမနှငေ့အထက ဖဖတသတောကဖခင်းမဖပ ပါ။• ဖဖတထော်း ညေ့အ နှငေ့ ဖဖတထော်း ညေ့အစန်းမျော်း ကိုကညမှုရှိမရှိ အတညဖပ ရပါမည။
• ဖငေ့ထော်းသ ောအိတ

ိုို့ ဟုတ ထညေ့စရောဗူ်းခကအသရအတကနှငေ့ ဖဖတထော်း
မအသရအတကတိုို့ တူမတူ အတညဖပ ရပါမည။

- 35 ©OTAFFညေ့အစမျော်း၏ခ) လှ်းချွတဖပငဆငဖခင်း
○ အရညသပျောသစဖခင်း၊ သန်းသအောငလုပဖခင်း

သအ်းခွဲထော်းသ ောကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို အရညသပျောသစ ညေ့နည်းလမ်းမျော်းတင အခန်းအပူချိန
ဖဖငေ့ အရညသပျောသစဖခင်း (“ော အတိငု ်းအရညသပျောသစဖခင်း” ဟု သခေါ်ပါ

အရညသပျောသစဖခင်း(“သရခွဲသ တတောဖဖငေ့ အရညသပျောသစဖခင်း”ဟု သခေါ်ပါမှ စ်းဆင်းသနသ ောသရ (“စ်းဆင်းသနသ
(“စ်းဆင်းသနသ

ောသရဖဖငေ့ အရညသပျောသစဖခင်း” ဟု သခေါ်ပါ

အရညသပျောသစ
သခေါ်ပါ
စောသရ” ဟုသခေါ်ပါ

ညေ့အခါ အည။)တိုို့နှငေ့ သရပိကု စိုို့ ညေ့ပပ်း
ထအရညသပျောသစရော၌ု်းည။)တိရ
ုို့ ှိပါ

ိုို့ မကျသစရနအတက ဗန်းဇကောသပါကပါသ

ောဗန်းမျော်းသပေါ်

ိုို့ ညေ့ကော အရညစကမျော်းကို သရဆို်းစနို့ထုတထတိကု ရိုကစ်းဆင်းသစဖခင်းမျိ ်းလည်း ရှိပါ
စ်းဆင်းသနသ

ည။ော်းနှငေ့ငါ်းမျော်းမှထကလောသ ော အရည(စ်းကျလောသ ောအရည)ဟု

အရညသပျောသစရပါမည။ညေ့ စငထွဲ

ညတိို့ုည။)ဖဖငေ့ သလောင်းပပ်း အရညသပျောသစဖခင်းည)ကို အဖခော်းအစော်းအသ ောကနှငေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းသပေါ်

ညတိထုို့ ွဲည။)၊ သရခွဲသ တတောဖဖငေ့

ိုို့ ငပပ်း
တညေ့လိုင်းထွဲ

ိုို့

ည။

ောသရဖဖငေ့ အရညသပျောသစဖခင်းတင အရညသပျောသအောငမလုပရသ ်းညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို အလုပတိ ထော်း ညေ့အိတ၌ အသပါကနှငေ့ စုတပပွဲမှုရှိမရှိ အတညဖပ ရပါမည။ အိတတ ငအသပါကနှငေ့ စုတပပွဲမှုတရ
ုို့ိ ှိသနပါက ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းထွဲမှ အချိ ွဲ့ ည စ်းဆင်းသနသ ောသရဖဖငေ့
စ်းပါော်းနိုငသ

အိတမျော်းထွဲောသ ကောငေ့ ဖဖစပါည။ အိတတင အသပါကနှငေ့ စုတပပွဲမှုတရ
ုို့ိ ှိသန ညေ့အခါ အဖခော်း

ိုို့ သဖပောင်းထညေ့ပပ်း လုသအောငပိတပပ်းမှ အရညသပျောသစရပါမည။

အခွဲပစု အဆနှငေ့ မောသကျောသ ောအနှစပုစ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို သန်းသအောငလုပပပ်း သပျောေ့သပျောင်း
သစပါက ထညေ့ထော်း ညေ့ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်းထွဲမှ ထုတရလယကူသစပါည။ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို လိုအပ ညထကပို၍ သန်းသအောငလုပလိုကပါက ကုန ကမ်းပစစည်း၏ အရညအသ ်းမှော ယိုယင်း
လောမညဖဖစသ ောသ ကောငေ့ သန်းသအောငလုပမညေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို စမခနို့ခွဲရောတင

တိထော်းပါ။

○ သဆ်းသ ကောဖခင်း

အမျော်းစုသ ော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို သရဖဖငေ့သဆ်းသ ကောပပ်း ဖပငပအရော တထ မျော်းနှငေ့ အညစအသ က်းမျော်း ဖယရှော်းရပါမည။ ပငလယစောနှငေ့ သရညိမျော်းဖဖစပါက
ရှိသ ော ဆော်းရညစ

ညတိို့ဖု ဖငေ့ သဆ်းသ ကောဖခင်းမျိ ်းလည်း ရှိပါ

မလိုအပသ ော ဟင်း်းဟင်းရွက ုပမျော်းကွဲေ့

ိုို့
သ

ငေ့သလျော

ညေ့ည။ အပူသပ်းရ

ိပ

ည်းဆ

ညေ့လုပငန်းစဉော ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို သဆ်း ါ်းမျော်း

ု်းပပ်း

ပိ်းု တဖခင်း လုပရပါမည။
○ သရွ်းထုတဖခင်း၊ ခွဲဖခော်းဖခင်း၊ ဖဖတသတောကဖခင်း

အညစအသ က်းမျော်းကပသနဖခင်း၊
သနဖခင်းတိို့ုသ ကောငေ့ အု်းမဖပ

အသရောငနှငေ့

မောသကျောမှု၊ညေ့ ကုန ကမ်းနှငေ့ ဟင်း- 36 ©OTAFFအနို့အ

ကတိုို့

ပမု ှနနှငေ့ကွဲဖပော်း

်းဟင်းရွကတိ၏
ုို့ အဖမစမျော်း၊ အသညောငေ့မျော်း၊

အခမျော်း၊ ငါ်းအသ က်းခမျော်းနှငေ့ ဆူ်းသတောငမျော်းအစရှိ

ဖဖငေ့ မ ု်းသ ောသ ကောငေ့ ဖယရှော်းပစမညေ့အပိငု ်းမျော်းကို စနစတကျစနို့ပစပပ်း အစော်းအသ ောကထုတလုပမှုလုပငန်းတင မအော်းစိမ်းမျော်းကို

အ

ု်းဖပ

ညေ့အခါတင

အော်းထွဲ၌

ု်းနိုငသအောင လုပရပါမည။

အရို်းကျနရှိမရှိ

စစသဆ်းရန

ဖပငပအရော တထ သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်း ညေ့ X-ray စကကို ု်းပပ်း စစသဆ်းဖခင်းမျိ ်း ရှိပါ
အရို်းမျော်းသတွဲ့ရပှိ ါက သတွဲ့ရှိ ညေ့အစိတအပိုင်းကို ဖယရှော်းပစရပါ

3) ထုတလုပမှု လုပငန်းစဉမျော်းရှိ ကျန်းမော

ည။ည။နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုက) ကုနထုတလုပ ညေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို သဆ်းသ ကောဖခင်း
နုတနုတစဉ်းဖခင်း၊ သရောသနှာဖခင်း၊ အပူသပ်းဖခင်း၊ ပု ဏ္ဍောနဖပ လုပဖခင်းစ
ထုတလုပရော၌
ရပါမည။

ညဖဖငေ့ အစော်းအသ ောက်းု ညေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို သဆ်းသ ကောပပ်း

ကုနထုတလုပ

ညေ့အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းနှငေ့

ပိကု လိုင်းမျော်းတင သရကျနသနပါက ယင်းသရမျော်းအတက ကုနထုတလုပ

နို့ရှင်းသအောငလုပထော်း
၎င်းတိို့နု ှငေ့ချိတထော်း

ညေ့ည အဏုဇ ပိ်းု မျော်းသ ကောငေ့ ညစညမ်းမှုဖဖစနိုင ညေ့ညေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို သနာကတစကကိမသဆ်းသ ကောဖခင်း

ိုို့ ဟုတ သရသန်းနှငေ့ သရတိို့ဖု ဖငေ့ ပိုကမျော်းအတင်း ကျနသန
မညေ့သရမျော်းကို စ်းထက ော်းသအောင

လုပရပါမည။
ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ညေ့ပစစည်းမျော်းပါ င ညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းကို ထုတလုပ ညေ့အခါ

အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၌ ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစအတက ကုနထုတရော၌

ညေ့ပစစည်းမျော်း ကျနသနဖခင်းမရှိသစရန

ု်းခွဲေ့ ညေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းကို သဆ်းသ ကောပပ်း ဂရုတစိုက

နို့စငရပါမည။ ဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ

ညေ့ပစစည်းမျော်းပါ င ညေ့ အစော်းအသ

ောကမျော်းကို တစရကတော၏အကုနပိုင်း၌ ထုတလုပပပ်း ယင်းသနာကတင ဂရုတစိကု သဆ်းသ ကောဖခင်းမျိ ်းလည်း ရှိပါခ) အပူသပ်းပိ်းု

ည။တဖခင်း

အပူသပ်းဖခင်းဖဖငေ့ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို စော်း ု်းရနပိမု လို ယကူသစပပ်း အစောသ ကရနလယကူသစကော ပိမု အို ရောရှိသစပါည။ ထိုမျှ

ောမကညေ့ ဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သငေ့သလျောစောအပူသပ်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့ ပစစည်းထွဲတငပါ င်းအနတရောယမျော်း (သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ

မျော်း)ကို ဖယရှော်းနိုငပါမည။ ဤအရောကို “အပူသပ်းပိ်းု

တဖခင်း” ဟု သခေါ်ပါ

ကတ်းရ်းယော်းမျော်းထွဲတင စပို်း(spore)သပါက ညေ့အထကတငပင မသနိုငသ ော အည။ကတ်းရ်းယော်း(*)ကွဲေ့

ိုို့ အပူချိန 100˚Cကဖပင်း ညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မျော်းလည်း ရှိပါည။ ထိုို့သ ကောငေ့

အပူသပ်းဖခင်းဖဖငေ့ အဏုဇ ပိ်းု မျော်းကို တငေ့သလျောစောညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်း

ညေ့အချိနတင အပူသပ်း

တမှတထော်းရပါမည။
- 37 ©OTAFFညေ့အပူချိနနှငေ့ ကောချိနတိို့ုကို

(*) Bacillus cereus ပိ်းု ၊ Clostridium perfringens ပိ်းု နှငေ့ Clostridium botulinumပိ်းု တိို့ကု ွဲေ့ိုို့သော စပို်း(spore)မျော်းကို ထုတသပ်း ညေ့ကတ်းရ်းယော်း။

<အဏုဇ ပိ်းု မျော်းကို တရန အပူသပ်းရမညေ့အပူချိနနှငေ့ ကောချိန နမူနာမျော်း>Bacillus

cereusပိ်းု ကွဲေ့ ိုို့သ ော ဗဟိုအပူချိန 120˚C

4 မိနစနှငေ့အထက

စပိ်းု (spore)သပါက ညေ့ကတ်းရ်းယော်း
နိုရိုဗိုင်းရပစ

ဗဟိုအပူချိန 85˚C~90˚Cစကကနို့ 90နှငေ့အထက

အစောအဆိပ ငေ့သစသ ောောမန

1 မိနစနှငေ့အထက

ကတ်းရ်းယော်းမျော်း

အပူသပ်းပိ်းု
အဗဟိုအပူချိန 75˚Cတဖခင်းကို

ော်းအတ်းု မျော်းကွဲေ့ ိုို့သကုန ကမ်းပစစည်း၏ော ကက်းမော်းသ

ဗဟိုအပူချိနဖဖငေ့

ထိန်းချ ပရနလိုအပပါ

ောကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းကို အပူသပ်းသ

ည။ောအခါ ဗဟိုအပူချိနကို

မပျကမကက စစသဆ်းရပါမည။ဂ) အပူသပ်းပိ်းု

တပပ်းသနာက အသအ်းခဖခင်း

အမျော်းစုသ ော သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ
ဖျကစ်းနိုင(

တနိင
ု )

ပါ

ည။

ညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းကို အပူသပ်းပိ်းု

ိုို့
သ
ော

သရောဂါဖဖစပော်းသစနိုင ညေ့အပူသပ်းဖခင်းအော်းဖဖငေ့ အသရအတက နည်းပါ်း ော်းသမဖပ နိုင ညေ့အတက

အနည်းငယရှငကျနသန

တဖခင်းအော်းဖဖငေ့

အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းထွဲတင

ောလည်း အော်းလု်းကို ဖျကစ်းဖခင်း( တဖခင်း)ညေ့ပိ်းု မျော်းလည်း

ရှိပါ

ည။

ယင်းတိို့အု ထွဲတင

အပူသပ်းလိုက ညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်း တဖဖည်းဖဖည်းသအ်းလော

ညေ့အသတောအတင်း ယင်းအစော်းအသ ောကထွဲ၌

ညေ့ပော်းမျော်းလောပပ်း

အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကိုဖဖစသစ

အရောမျော်းလည်းရှိပါ

ည။ထိုို့သ ကောငေ့ အပူသပ်းချကဖပ တထော်းသ ော အစော်းအသ ောကမျော်းကို ချကချင်းအသအ်းခရန အသရ်းကက်း
ပါ

ည။
သယ

ူယျအော်းဖဖငေ့ အပူသပ်းပပ်းသနာက မိနစ 30 အတင်း ဗဟိုအပူချိနကို 20˚C အထိသလျှောခေ့ ျဖခင်း

ိုို့ ဟုတ မိနစ 60 အတင်း ဗဟိုအပူချိနကို 10˚C အထိ သလျှောေ့ချဖခင်း ဖပ လုပရန လိုအပပါ
မအသအ်းခ

ည။ညေ့နည်းမှော သလဖဖငေ့မှုတပပ်းအသအ်းခနည်း (“သလဖဖငေ့အသအ်းခဖခင်း”ဟု သခေါ်ပါ

နှငေ့ သရသအ်းဖဖငေ့ အသအ်းခနည်း(“သရဖဖငေ့အသအ်းခဖခင်း”ဟုသခေါ်ပါ
ချကချင်းအသအ်းခဖခင်းည။)တိရ
ုို့ ှိပါည ထကရှိလောသ ော အစော်းအသ ောကမျော်း၏ အရ- 38 ©OTAFFည။)ည။ောကို ဆု်းရှု်းမ ော်းသစ

ရနအတကလည်း အသရ်းကက်းပါဃ) သဆ်း ါ်းအည။ု်းဖပ ၍ ပို်း တဖခင်း

အပူမသပ်းသ ော အစော်းအသဖပ ပပ်း သရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစ
ဖခင်း (

တဖခင်း) ရှိပါ

ောကမျော်းတင သဆ်း ါ်းမျော်းအညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်းကို ဖျကစ်းည။ ဤအချင်းအရောကို “သဆ်း ါ်းအ၍ ပိ်းု တဖခင်း”ဟု သခေါ်ပါည။ သဆ်း ါ်း၏လုပသဆောင ညေ့ ကောချိနတိို့မု ှော အသရ်းကက်းပါ
သယုယျအော်းဖဖငေ့

ု်းဆိုဒယမိပ ည်းဆ 200 ppm ဖဖငေ့ 5 မိနစု်းဖပိပ ည်းဆနှငေ့

ည။ဟိုကပိုကလိုရိုကအရည၏
ိုို့ ဟုတမိပည်းဆ 100ppm ဖဖစပါက 10 မိနစ ကော လုပသဆောငရပါမည။င) အခွဲခဖခင်း
“သအ်းခွဲသစဖခင်း”ဆို ညမှော

ိုသလှောငနိုငစမ်းကို

ဖမငေ့တငရနအတက

လတဆတသ ောအစော်းအသ ောကမျော်းနှငေ့ ဖပ ဖပငထော်းသ ောအစော်းအသ ောကမျော်းကို အသအ်းခပပ်း ခွဲသအောငလုပဖခင်း
(သအ်းခွဲသစဖခင်း)ဖဖစ ည။ အစော်းအသ ောကမျော်းကို သအ်းခွဲသစဖခင်း၊ သအ်းခွဲထော်း
မျော်းကို

ိမ်းဆည်းဖခင်းဖပ လုပ ညမှော “ဖရဇော” ဖဖစပါ

အစော်းအသ ောကမျော်းကို
စော်းရ

ညေ့ခစော်းချကနှငေ့

အရောရှိစော

ဖဖည်းဖဖည်းချင်း

အရညေ့အစော်းအသ ောကည။သအ်းခွဲသစပါက

မောသကျောမှုနငှ ေ့တင်းအော်းစ

ညေ့ောတိို့ု

ဆို်းရွော်း ော်းပါမည။

ထိုို့သ ကောငေ့

အစော်းအသ ောကမျော်းကို

သအ်းခွဲသစရနအတက

အချိနတိုအတင်း

လျငဖမနစော

သအ်းခွဲသအောငလုပရန

လိုအပပါည။4) ဖဖညေ့

င်းဖခင်း၊ ထုပပိ်းု ဖခင်း၊ စစသဆ်းဖခင်း

သရွ်းထုတဖခင်းနှငေ့ ပို်း တဖခင်းစ

ညတိို့လု ုပပပ်း သ်းအနတရောယဖဖစသစ ညေ့ အသ ကောင်းအရင်း

မျော်း အလုအသလောက သလျှောေ့ချထော်းသ ော အစော်းအသ ောကမျော်းကို
မျော်းအတင်း ဖဖညေ့

င်းကော ထုပပို်းရပါမည။ ဖပငပမှသန၍ သအရင်းမျော်း ငမလောနိုငသစရနဖဖစပါ
ထုပပို်းရနအတက အရှိရပါမည။ အထူ်း

ု်းဖပနို့ရှင်းညေ့ ထညေ့စရောဗူ်းခက

်းအနတရောယဖဖစသစည။ ပုလင်းနှငေ့အဖ်းု မျော်း၊ အိတမျော်းကွဲေ့ ိုို့သညေ့ အသ ကောင်းော ဖဖညေ့

င်းရနနှငေ့ညေ့ ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်းနှငေ့ ထုပပို်းမှုကုန ကမ်းမျော်း ညနို့ရှင်းမှု

ဖဖငေ့ ပုလင်း၏အ အစိတအပိုင်းနှငေ့အဖု်း၊ အိတအတင်းပိုင်းကို လကဖဖငေ့မထိရပါ။

- 39 ©OTAFFတငပိမ
ုို့ ညေ့ဖပ ဖပငထော်းသ

ောအစော်းအသ ောကမျော်း၏

သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရကနှငေ့

ကတမ်းကုနဆု်းရကတိ၏
ုို့အမှော်းအယင်းမှော အမျော်းအဖပော်း ဖဖစပော်းလျကရှိပါ
အဖခော်း ူမှအတညဖပ ဖခင်း၊

အဖခော်း ူမှ အတညဖပ ဖခင်းစ
ဖဖညေ့ဂဏန်းမျော်းလွဲ

ော်း

ပန
ု ှိပလိုကသ ောအသ ကောင်းအရောမျော်း

မှနကနမှုရှိမရှိကို

ည။ော်းသ ော ထညေ့စရောဗူ်းခကမျော်းနှငေ့ အထုပမျော်းတင အသပါကငယမျော်း

သပါကပပ်း သလစိမဖခငေ့ ်း၊ သလ ငဖခင်းရှိမရှိ၊ အထွဲမှပစစည်းမျော်း ယိုစိမေ့ဖခင်းရှိမရှိတို့ကို ို စစသဆ်းရ
အခါမျော်း ရှိပါ

က)

ညေ့

ည။

တတ ရှောသဖသရ်းစက

အစော်းအသ ောကမျော်းထွဲ၌
အခါ

ညေ့

ည။ ပန
ု ှိပမညေ့စက၏ ဆကတငမျော်း အမှော်းအယင်း

ညဖဖငေ့ ဖနတ်းရန လိုအပပါ

င်းမှု၊ ထုပပို်းမှုပပ်း

ထုပပို်းမှုတို့တို ငကတမ်းကုနဆု်းရကတိက
ုို့ ို မှနကနစော ရိုကနှိပရပါမည။

သနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရကနှငေ့
ရှိမရှိကို

ထညေ့စရောဗူ်းခကနှငေ့တတ မျော်း သရောပါသနနိုငဖခင်းရှိ

ညေ့တတ ရှောသဖသရ်းစကဖဖငေ့ စစသဆ်းဖခင်းမျိ ်း ရှိပါ

ည။မောသကျောသ ောဖပငပအရော တထ မျော်းထွဲတငတတညတတ ရှောသဖသရ်းစကဖဖငေ့ ရှောသဖနိုငသ ောသ ကောငေ့ ဖဖစပါ

ည။

ရုပပပ
ု ပ
ေ့ ို်းမှု -Ishida Co., Ltd.

တတ ရှောသဖသရ်းစကကို

စမရောတင

အသရ်းကက်း

ညေ့အချကမှော

စမ်းပပစစည်းမျော်း

ု်းပပ်းတတ ကိုမှနကနစောရှောနိုငဖခင်းရှိမရှိ အတညဖပ ပပ်းမှ ဖပငပအရော တထ မျော်း သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်းဖခင်း
စတငရမညဖဖစည။ ထုတလုပမှုပပ်းဆု်း

ော်း ညေ့အချိနတငလည်း သနာကဆုအချိနအထိ

ရှောသဖသရ်းစက မှနကနစော လုပသဆောငနိုငဖခင်းရှိမရှိကို စမ်း ပပစစည်းမျော်း
မညမျှအရွယအစော်းရှိ ညေ့ဆု်းဖဖတထော်းပါ

စမ်းပပစစည်း ု်းရမညကို

တတု်းပပ်း အတညဖပ ရပါမည။

အစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရုမှ

ည။တတ ရှောသဖသရ်းစက မှနကနစောအလုပမလုပပါက တော နခထ ချကချင်းတတ ရှောသဖသရ်းစက မှနကနစောအလုပလုပသ ကောင်း အတညဖပ လိုကအလုပမလုပသတောေ့

ညေ့အချိနအသတောအတင်းအထိဖပ လုပလိုကသ ော- 40 ©OTAFFတင်းပိို့ရု ပါမည။ညေ့ အချိနမှစပပ်း မှနကနစော
အစော်းအသ ောကမျော်းတငတတ မျော်း ပါသနနိုင

ညေ့အတက ဖဖစပါည။ခ) ဖပငပအရော တထ သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်း ညေ့ X-ray စကတတ ရှောသဖသရ်းစကဖဖငေ့ မရှောနိုငသ ော သကျောကခွဲနှငေ့ ဖနစ ညေ့ မောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထမျော်းကို ရှောသဖသထောကလှမ်းနိုငပါည။ ကုန ကမ်းပစစည်းလကခရယူမှုကို

စမခနို့ခဖွဲ ခင်း၊ ထုတကုနအသရအတကမလသု လောကဖခင်းနှငေ့ ပပု ျက ော်း
ပစစည်းမျော်း စစသဆ်းဖခင်းတိို့ု ဖပ လုပရော၌လည်း

ု်းနိုငပါ

ပလတစတစမျော်းကို X-rays ဖဖငေ့ရှောသတွဲ့ရနခကခွဲသ

ည။ောသ ကောငေ့ ဖပငပအရော တထ သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်း ညေ့ X-ray စကကို အော်းမကို်းအသ ောကထွဲ

ညေ့ွဲ အစော်း

ိုို့ စကနှငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းထမှ ပလတစတစမျော်း သရောပါမ

ော်းသအောငလုပရပါမည။
ရုပပပ
ု ပ
ေ့ ို်းမှု -Ishida Co., Ltd.

ဂ) အဏုဇ ပိ်းု စစသဆ်းဖခင်း
အဏုဇ ပိ်းု စစသဆ်းဖခင်းဖပ လုပရန ဥပသဒအရ လိုအပသ ော အစော်းအသ ောကမျော်းကို
ထော်း ညေ့နည်းလမ်းဖဖငေ့

တမှတတမှတထော်း ညေ့ အမျိ ်းအမညမျော်းအတက စစသဆ်းရပါမည။ အစော်းအသ ောကထုတလုပ ူမျော်း၏ဆနဒအရ လုပသဆောငသ ော အဏုဇ ပိ်းု စစသဆ်းဖခင်းမျော်းတင မျော်းသ ောအော်းဖဖငေ့

ောမနကတ်းရ်းယော်းအုပစုမျော်း၊ အ်းကိုလိုင်းပိ်းု ၊ အ်းကိုလိုင်းပိ်းု အုပစုမျော်းကို စစသဆ်း ကပါည။ ထိုို့အဖပင Staphylococcus aureus ပိ်းု ၊ ဆွဲလမိနု ွဲလော်း အုပစု ငပို်းနှငေ့ ကမဖိုငလို
အုပစု ငပို်းတိို့ုကို စစသဆ်းဖခင်းမျိ ်းလည်း ရှိပါ

ကတော

ည။

ိုသလှောငဖခင်း၊ ပိို့သု ဆောငဖခင်း၊ သပ်းပိို့ဖု ခင်း5)စစသဆ်းဖခင်းသအောငဖမငသ
အထိော စော်းသ ောကကုနမျော်းကို ကုနပစစည်း

ိမ်းဆည်းထော်းရပါမည။

ိုသလှောငရမညေ့အပူချိနစ

မျော်းကို အစော်းအသ ောကအလိုကက) ထုတကုနနမူနာမျော်းကို

တမှတထော်းပါ

ညေ့ိုသလှောငရုတင ပိို့ုသဆောင
ိုသလှောငမှုဆိုငရော

ညတမှတချက

ည။ိမ်းဆည်းဖခင်း

ပိို့သု ဆောငလိုက ညေ့ထုတကုနမျော်းနှငေ့ပတ ကပပ်း တိုင ကော်းချကမျော်းသရောကလောပါက တစချိန
တည်းတင ထုတလုပ
လိုအပပါညေ့ ထုတကုနမျော်းတင အလော်းတူဖပဿနာမျော်း ရှိ၊ မရှိ စုစမ်းစစသဆ်းရနည။ ထိုို့အတက ထုတကုနမျော်းထွဲမှသန၍
- 41 ©OTAFFတမှတထော်းသ ောအချိ ်းအစော်းဖဖငေ့ နမူနာ

ထုတယူပပ်း

ိမ်းဆည်းရပါမည။ခ) ပိို့သု ဆောငဖခင်း၊ သပ်းပိို့ုဖခင်း
ကုနပစစည်း

ိုသလှောငရုထွဲမည။ ဤအချင်းအရော

ိုို့ အရငထညေ့လိုကညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းကို အရငပိသ
ုို့ ဆောငရပါ

ညလည်း “ဦ်းစောထညေ့ထော်း ညတိို့ကု ို ဦ်းစောထုတဖခင်း” ဖဖစပါကုန ကမ်းပစစည်းမျော်း လကခရယူဖခင်းနှငေ့ည။ (①ိမ်းဆည်းဖခင်းတင ကညေ့ပါ)ယယူပသိုို့ ဆောငသနစဉအတင်း အရညအသ ်း ပျကယင်းဖခင်းမရှိသစရန အစော်းအသ ောကအလိုက
တမှတထော်းသ ောအပူချိနဖဖငေ့4.

HACCP အရ ကျန်းမော

ယယူပသိုို့ ဆောငရပါမည။

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှုအစော်းအသ ောကမျော်းထွဲတင ကျန်းမော
ဖဖစသစောမနစမခနို့ခွဲမမှု ျှဖဖငေ့ သ်းအနတရောယညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမပါ ငသအောင ကုနထုတလုပရနမဖဖစနိင
ုညေ့အရောမျော်း ရှိပါ

ထို

ိုို့
သ
ောအစော်းအသ ောကမျော်း ညသ်းအနတရောယဖဖစသစ

လိုအပပါ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ညေ့ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမမှု ျှအသ ကောင်းအရင်းမျော်းမပါ ငသစရနအတက

အထူ်း ်းည။ောမကနို့စနစမျော်းည။1) အစော်းအသ ောကမျော်းအတက ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့ ထုတလုပမှုလုပငန်းစဉမျော်းကို ဆန်းစစပပ်း
မညကွဲေ့ သ
ိုို့

ော သ

်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းရှိသ ကောင်း၊ မညကွဲေ့ ိုို့ စမခနို့ခွဲပါက ယင်းတိို့ကု ိုမဖဖစသစွဲ အစော်းအသ ောကထုတလုပနိငု သ ကောင်းတိို့ကု ို ခွဲဖခမ်းစိတဖဖောရပါမည

(“သညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို ခွဲဖခမ်းစိတဖဖောဖခင်း(Hazard Analysis)”်းအနတရောယဖဖစသစဟု သခေါ်ပါည။)။

2) ၎င်းတိို့ထု ွဲတင အသရ်းအကက်းဆု်း လုပငန်းစဉ (စမခနို့ခွဲရန အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း (CCP))နှငေ့
အဆိုပါလုပငန်းစဉမျော်းကို စမခနို့ခရွဲ နစနှုန်းမျော်း (“စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်း”ဟု သခေါ်ပါည။)ကို

ဆု်းဖဖတရပါမည။
3) ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

စမခနို့ခဖွဲ ခင်းတိို့ု

ောမနစမခနို့ခွဲမနှု ှငေ့

စမခနို့ခရွဲ နမှနကနစောလုပသဆောငသနဖခင်းရှိမရှိ

အသရ်းပါသ

ောအချကမျော်းကို

သစောငေ့ ကပ ကညေ့ရှုဖခင်း(monitoring)လုပသဆောငပပ်း မှနကနစော လုပသဆောငသနဖခင်းမရှိပါက အဆိုပါ အစော်းအသ ောကကို တငပိို့မု ှုမလုပပါ။
ဤကွဲေ့ လိုို့ ုပသဆောငပပ်း
အစော်းအသ ောကမျော်း

သ်းအနတရောယဖဖစသစ

တိကျသ ချောစော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခွဲမှု” ဖဖစပါ

ညေ့ထုတလုပနိုငမညေ့စနစ

ည။- 42 ©OTAFFအသ ကောင်းအရင်းမျော်းမပါ င
ည

“HACCPအရညေ့ကျန်းမော

စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချက တစခုတည်း
မျော်းလည်း ရှိပါ

(1)ောမက နှစခုနှငေ့အထကရှိ ညေ့ အစော်းအသ ောကည။

HACCP အသဖခခစည်းမျဉ်း 7 ခု

HACCP ကို သအောကပါ “HACCP အသဖခခစည်းမျဉ်း 7 ခု” အတိငု ်း ကျငေ့
အသဖခခစည်းမျဉ်း 1 - သ်းအနတရောယဖဖစသစ

ု်းသဆောငရွကပါ

ည။ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို ခွဲဖခမ်းစိတဖဖောဖခင်း

(Hazard Analysis)သ်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို ခွဲဖခမ်းစိတဖဖောပပ်း ထုတလုပရနလုပသဆောငသန ညေ့ အစော်းအသ ောကမျော်းတင သအတက မညကွဲေ့

်းအနတရောယဖဖစသစ ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်း မပါ ငသစရန

ိုို့ စမခနို့ခွဲမဖှု ပ ရန လိုအပသ ကောင်း ပိငု ်းဖခော်းဆု်းဖဖတရပါမည။

အသဖခခစည်းမျဉ်း 2 - စမခနို့ခွဲရန အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းကို ဆု်းဖဖတဖခင်း
အသဖခခစည်းမျဉ်း 1 ၏ရလဒအသနဖဖငေ့ ကျန်းမော
သ်းအနတရောယဖဖစသစ

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမမှု ျှဖဖငေ့ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းမပါ င ညေ့ အစော်းအသ ောကထုတလုပရန မဖဖစနိုင ညေ့အခါ အဆိုပါ သ်းအနတရောယဖဖစသစညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို ဖယရှော်းရနအတက

စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းကို ဆု်းဖဖတရပါမည။
အသဖခခစည်းမျဉ်း 3 - စမခနို့ခွဲမှုစနှုန်းမျော်း

တမှတဖခင်း

စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းအတက စမခနို့ခွဲမစှု နှုန်းမျော်းကို

တမှတရပါမည။

အသဖခခစည်းမျဉ်း 4 - သစောငေ့ ကပ ကညေ့ရှုမှု(monitoring) နည်းလမ်း တမှတဖခင်း
စမခနို့ခရွဲ နအသရ်းပါသ ောအချကမျော်း၏

စမခနို့ခမွဲ ှုအသဖခအသနအော်း

သစောငေ့ ကပ ကညေ့ရှုမညေ့

နည်းလမ်းကို ဆု်းဖဖတရပါမည။
အသဖခခစည်းမျဉ်း 5 - ဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း

တမှတဖခင်း

စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း ည စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ သ ဖညသနအတိငု ်းလုပသဆောငရနမည လိုို့ ုပပါကအဆငသဖပမညနည်း၊

ထိုအချိနအထိ

ညေ့အခါ စနှုန်း
လုပခွဲပေ့ ပ်းသော်းအနတရောယဖဖစသစ

ညေ့အစော်းအသ ောကမျော်းကို မညကွဲေ့ သိုို့ ဖဖရှင်းမညနည်းတိို့ကု ို ဆု်းဖဖတရပါမည။
အသဖခခစည်းမျဉ်း 6 - စိစစသရ်းနည်းလမ်းကို
အသဖခခစည်းမျဉ်း 5 အထိတမှတဖခင်း

တမှတထော်းသအသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို ဖယရှော်းရော၌ော နည်းလမ်းမျော်းည သိုို့ ဟုတ သလျှောေ့ချရော၌ ထိသရောကမှုရှိသ ကောင်း အတညဖပ ရမ- 43 ©OTAFFပါမည။
ထိုို့အဖပင အသဖခခစည်းမျဉ်း 5 အထိတမှတထော်းသော နည်းလမ်းမျော်းကို အစအစဉချထော်း ညေ့အတိငု ်း အသကောငအထညသဖောသဆောငသနဖခင်းရှိမရှိ အတညဖပ ရမညေ့နည်းလမ်းကို

တမှတရပါမည။

အသဖခခစည်းမျဉ်း 7 - မှတတမ်း
အသဖခခစည်းမျဉ်း 1 မှ 6 အထိတင

တမှတထော်းသော အသ ကောင်းအရောမျော်းကို စောရွကစောတမ်း

ဖဖငေ့ မှတတမ်းဖပ စုရပါမည။ အသဖခခစည်းမျဉ်း 6 တင တမှတထော်းသ ောနည်းလမ်းကိုအ်းု ဖပ ၍အမှနတကယအတညဖပ ထော်းသ ောရလဒမျော်းကို အတူတက မှတတမ်းတငရပါမည။

(2)စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းနှငေ့ စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်း

အစော်းအသ ောကအမျော်းစုဖပ ရနလိုအပပါ

ည။ည စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းမည ညေ့သနရော

ညဆို ညမှော အစော်းအသ ောကအလိုက အမျိ ်းမျိ ်းရှိပါ
အဆိုပါ အရနဟင်းလျော

စမခနို့ခရွဲ နတမှတပပ်း စမခနို့ခွဲမှု

အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းဖဖစည။ ဥပမောအော်းဖဖငေ့ အရနဟင်းလျောမျော်းဖဖစပါကည အပူသပ်းချကဖပ တရမညေ့အရောလော်း၊ အပူသပ်းချကဖပ တရနမလို

ဟင်းလျောလော်းသပေါ်မူတညပပ်း

စမခနို့ခွဲရန

ညအသရ်းပါသ ောအချကမျော်းအတက

ညေ့လုပငန်းစဉမျော်း

ကွဲဖပော်း ော်းပါမည။
စမခနို့ခရွဲ နအသရ်းပါသ

ောအချကမျော်းလုပသဆောငရောတင

စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းကို

လိုကနာရ

ပါမည။အစော်းအသ ောကမျော်းထုတလုပရောတင အသရ်းကက်းညေ့ စမခနို့ခမွဲ ှုအချကဖဖစသ ော လုပငန်းစဉအဆငေ့မျော်းမှော သအောကပါ အဆငေ့ 5 ခု ဖဖစပါ
“3. ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရောညေ့ အု်းမျော်းည။ အသ ်းစိတကို ဤအခန်းမှ

ောမနစမခနို့ခွဲမှု”တင ကညေ့ရှုပါ။

1) အပူသပ်းပိ်းု

တဖခင်း

2) အပူသပ်းပိ်းု

တပပ်းသနာက အသအ်းခဖခင်း

3) သဆ်း ါ်းဖဖငေ့ ပို်း တဖခင်း
4)တတ ရှောသဖသရ်းစက

5) ဖပငပအရော တထ သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်း ညေ့ X-ray စက(3)စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ သဖညဖခင်း

ဗဟိုအပူချိနကို “75˚C ဖဖငေ့ 1 မိနစနှငေ့အထက” အပူသပ်းရမညဟု
- 44 ©OTAFFတမှတထော်းသ ောလည်း

လကသတွဲ့တငမူ “70˚C ဖဖငေ့ 1 မိနစ”ပိ်းု တသဆ်းရညထွဲော အပူသပ်းပပ်းပိ်းု

ိုို့ 10 မိနစ” စိမပပ်းပို်းရှိ ညေ့ ပို်း တသဆ်းရညထွဲ

ိုို့ 5 မိနစ”တရမညဟု

တခွဲေ့ ညေ့အခါနှငေ့ “100ppm ရှိတမှတထော်းသ

ညေ့ောလည်း “100ppm

ော စိမခွဲေ့ ညေ့အခါ အစရှိ ဖဖငေ့

တမှတထော်း

ညေ့စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းကို လကသတွဲ့၌ မလိုကနာဖခင်းကို “စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ သ ဖညဖခင်း” ဟုသခေါ်ပါ

ည။စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း ည စမခနို့ခွဲမှုစနှုန်းမျော်းမှ သ ဖညသနသ ကောင်း
ညေ့အချိနတင တော နခထ ချကချင်း
စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ
လုပသဆောငပပ်း
မကျနရှိသစရန

သတင်းပိို့ရု ပါမည။ဖည ော်း

အစော်းအသ ောကထွဲ၌
လုပသဆောငရပါမည။

ိလိုကညေ့အခါ
သသအောကပါကွဲေ့ သ
ိုို့
ော

်းအနတရောယဖဖစသစ

ထိုို့အဖပငဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း

ညေ့အသ ကောင်းအရင်းမျော်းဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း

လုပသဆောငမညေ့အခါ

စမခနို့ခွဲမှုစနှုန်းမျော်းမှ

သတော နခထမှ ညွှန ကော်းချကအတိငု ်း လိုကနာပါ။
(4)ဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း

စမခနို့ခရွဲ နအသရ်းပါသ

ောအချကမျော်း ညသနာကထပတစကကိမ အလော်းတူ သညေ့အခါ

ဖညမှုမျိ ်း ထပမမဖဖစပော်းသစရနအတက လုပသဆောငရပါမည။

ထိုအချိနအထိ ဖပ လုပခွဲသ
ေ့ော အစော်းအသ ောကမျော်းကို မညကွဲေ့

ဖပငလုပမညလော်း)ကိုလည်း

ဆု်းဖဖတရပါမည။

အစအမမျော်း” ဟုသခေါ်ပါ

ဖညသနိုို့ ုပရမည (လွှငေ့ပစမညလော်း၊
လဤလိုအပသ ောအစအမ

2

ခုကို

“ဖပ ဖပငသရ်း

ည။ဥပမောအော်းဖဖငေ့
သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတမှ အပူသပ်း

ညေ့ဇုနကို ဖဖတော်း ညေ့အဖမနနှုန်းည ဖမနလန်းပပ်း ဗဟိုအပူချိနအလုအသလောကဖမငေ့တကလောဖခင်းမရှိ ညေ့အခါ သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတ၏အရှိနကို သနှ်းသအောင
လုပဖခင်းအော်းဖဖငေ့ ချိနညိဖခင်းနှငေ့ အပူသပ်းမှုမလုသလောကခွဲေ့ ညေ့ပစစညမျော်းကိုဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်းဖဖစညဟု စဉ်းစောရနိုငပါ

စနို့ပစဖခင်းတိို့ုညည။တတ ရှောသဖသရ်းစက သကောင်းမနစောအလုပမလုပပါက မှနမှနကနကန ဖပနလညအလုပလုပနိုငသစ
ရနအတက စကကိုချိနညိဖခင်းနှငေ့ ထိုစစသဆ်းမှုလုပဖခင်း

ိုို့ ျိနညိလိုကသ
ခောညလည်း ဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း ဖဖစပါ

- 45 ©OTAFFတတ ရှောသဖသရ်းစကဖဖငေ့ သနာကတစကကိမ
ည။

(5)

မှတတမ်း

အသကောငအထညသဖောခွဲေ့ ညေ့ စမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်းကို မှတတမ်းတငဖခင်းနှငေ့
စမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ သဖည ော်းချိနရှိ ဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်းစ

အသကောငအထညသဖောခွဲေ့သ ကောင်း
သ်းအနတရောယဖဖစသစ

နည်းလမ်းမျော်း
ကျန်းမော

ညေ့ HACCP ကို မညကွဲေ့

မှတတမ်းချနထော်းရပါမည။

မှတတမ်းချနရှဖိ ခင်းအော်းဖဖငေ့ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းမျော်း ဖယရှော်းရနအတက

ငေ့သလျောသ ော စမခနို့ခွဲမှု

ု်းပပ်း အဆိုပါ အစော်းအသ ောကထုတလုပမှုကို စိစစနိုငမညဖဖစပါ
နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

ောမနစမခနို့ခွဲမဖှု ဖစသစ၊

ိုို့

ည။

စမခနို့ခရွဲ နအသရ်းပါသ ောအချကမျော်းဖဖစသစ “မည ညေ့အချိန” “မည ူက” “မညကွဲေ့
ိုို့ ှတတမ်းတငရမညနည်း”မတိို့အု တကလုပထု်းလုပနည်းမျော်းကို

ကကိတငဆု်းဖဖတထော်းရပါမည။
ဥပမောအော်းဖဖငေ့ သရခွဲသ

တတောအတင်းရှိ အပူချိနကို မညညေ့အချိနတင၊ မည ူက မည ိုို့ မှတတမ်းတငရမညနည်း။ အပူသပ်းထော်းသ ောအော်းစဉ်းသကောအဖပော်းသ ကော၏ပိ်းု တသဆ်းရည၏

ိပဗဟိုအပူချိနနှငေ့

ု်းဖပ ခွဲေ့သ ောည်းဆတိို့ကု ို မည ညေ့အချိနတင မည ူကမညကွဲေ့ မိုို့ ှတတမ်းတငရမညနည်း စအပူချိန၊

အညတိို့ဖု ဖစပါည။ိပ ည်းဆနှငေ့ ကောချိနတိို့ုကို တိုင်းတော

ညေ့အခါ အတညဖပ စစသဆ်း ညေ့အချိန၌

ချကချင်း မှတတမ်းတငရပါမည။ သနာကမှ စုစည်းပပ်း မှတတမ်းတငဖခင်းမျိ ်းမလုပရပါ။ “အပမွဲတမ်း
ဒလိုပါပွဲ” ဟုဆိုကော မတိုင်းတောမ မှတတမ်းတငဖခင်းမျိ ်း မလုပရပါ။ အတညမဖပ ရသ်းညေ့အရော

မျော်းကို မှတတမ်းတငမထော်းပါနှငေ့။
အမှနမဟုတ ညေ့အသ ကောင်းအရောမျော်း မှတတမ်းတငဖခင်းမျိ ်းကို လု်း မလုပရပါ။
ဆု်းဖဖတချကဖဖငေ့ ဖပငဆငဖခင်း မဖပ ရပါ။- 46 ©OTAFFငေ့ကိုယပိုင

အခန်း 3 လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း

- 47 ©OTAFF

1.

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း
(1)အသတွဲ့အကက နှငေ့ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ကော်း ဆကစပမှု

ကုနထုတလုပငန်းမျော်းအော်းလု်းထွဲတင အသတွဲ့အကက နုသ ်းသမဖပညေ့သ

်းသောအလုပ မော်း(လုပ က 3 နှစော အလုပ မော်း)မျော်း သ ဆု်းမှုနှငေ့ထိခိုကဒဏရောရမှု (သ ဆု်းဖခင်း၊ ထိခိုကဒဏရောရ

ဖခင်းဖဖစ ူ)အမျော်းဆု်းဖဖစ ညေ့လုပငန်းမှော

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းဖဖစပါ

ည။စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းမှ လုပငန်းခငမျော်းတင လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမဖဖစပော်းသစရန
အလိုို့ငှော

တိထော်းပပ်း အလုပလုပရနမှော အသရ်းကက်းပါ

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း၌ ဖဖစပော်းအကက နုသ

်းသညေ့ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းတင အသတွဲ့

ောအလုပ မော်းမျော်း၏ အချိ ်းအစော်းမှော ထက ကခနို့ဖဖစပါ

အနတရောယအမျိ ်းမျိ ်းရှိသသ ောည။ည။ လုပငန်းခငတင

ောလည်း အထူ်း ဖဖငေ့ အသတွဲ့အကက နည်းပပ်း အလုပနှငေ့အ

ူမျော်းမှော အနတရောယနှငေ့ပတ

ကပပ်း သတောရုဖဖငေ့

တိဖပ မိရနမှော ခကခွဲပါ

ော်းမကျသ

်းည။ ထိုို့သ ကောငေ့

အချိန ကောရှညစော အလုပလုပသနဆွဲလူမျော်းထက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစလယဖခင်း ဖဖစပါ
ည။(မှတချက

-ဂျပနနိုငင

လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်းနှငေ့ကျန်းမောသရ်းဆိုငရော

“ကုနထုတလုပငန်းအတကရညရွယ ညေ့သအသတွဲ့အကက နုသအကကသပ်းအ

င်း၏်းသ ောအလုပ မော်းမျော်းအတက

်းကင်းသရ်းနှငေ့ကျန်းမောသရ်းလကစွဲ” ကို ကညေ့ပါ)အစော်းအသ ောကထုတလုပမှုလပု ငန်းရှိ မသတောတဆမှု ပစု မျော်းအလိက
ုအစော်းအသ ောကထုတလုပ ညေ့စကရု၌
လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို

ဖဖစပော်း

ော်းဖခင်း 3)ည။ ဤ 3 မျိ ်းလုပငန်းခငမသတောတဆမှုအော်းလု်း၏ 60% ခနို့ရှိပါ
(ညောသဆု်းမှုနှငေ့ ထိခုကိ ဒဏရောရမှု အသဖခအသန (2022 ခုနှစ)အမျော်းဆု်းမှအစဉလိုက

စပါက 1) လွဲကျဖခင်း 2) ညပဖခင်း၊ ညပပါဖပတရှဖခင်း၊ ဖခစမိဖခင်း တိို့ဖု ဖစပါညေ့ညအဖခော်း

လွဲကျဖခင်း

30.3%

31.3%

ည။

ကရှိ ဇယော်းအ ိုင်းကို ကညေ့ပါ)ဖပ တကျဖခင်း၊

လိမကျဖခင
ေ့်းညပဖခင်း၊

8.4% ဖပတရှဖခင်း၊
ဖခစမိဖခင်း

ညပပါော်းဖခင်း

19.2%

10.8%

(အရင်းအဖမစ - ကျန်းမောသရ်း၊ အလုပ မော်းနှငေ့ လူမှုဖူလသု ရ်းနကက်းဌောန၏ အငတောနကစောမျကနှာ

2022 ခုနှစရှိ လုပငန်းအမျိ ်းအစော်းအလိုက မသတောတဆမှုပုစအလိုက လုပငန်းခငမသတောတဆမှု
ဖဖစပော်းမှုအသဖခအသန)- 48 ©OTAFF

(2)အဓိက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း

1) “လွဲကျဖခင်း” မသတောတဆမှု
သဖပ်းသနစဉ သချော

ော်း ညေ့အခါ၊ အရော တထ မျော်းဖဖငေ့ ခလုတတိကု မိ ညေ့အခါ၊ ပစစည်းမျော်း ယပပ်း

သဖဖောငေ့တန်းစော လမ်းမသလျှောကနိုင ညေ့အခါမျော်း၌ ဖဖစပော်းပါည။ ရလဒအသနဖဖငေ့ သခါင်း

သနာကသကျောတိို့ဖု ဖငေ့ ရိုကမိဖခင်း၊ လကဖဖငေ့ရိုကမိဖခင်းသ ကောငေ့ လကအရို်းကျိ ်း2) “ညပဖခင်း၊ ညပပါော်းဖခင်း” မသတောတဆမှု

စကထွဲညေ့အခါ၊ သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတ၏ ဂယောမျော်းကို

ိုို့ လကထညေ့

အခါတိို့၌ု ဖဖစပော်းနိုငပါ

ော်းဖခင်းတိို့ု ဖဖစပါမည။

နို့ရှင်းသရ်းလုပသနည။ ရလဒအသနဖဖငေ့ လကသချောင်းအရို်းမျော်း သ ကစကမျော်းဖဖစပါက လကသမောင်းအရို်းသ ကညေ့ော်းဖခင်း၊ အကက်းစော်း

ော်းဖခင်း၊ ခနဓာကိုယညပ ော်းပပ်း သအလနကက်းမော်းသ ော မသတောတဆမှုမျော်း ဖဖစနိငု ပါိုို့ ဟုတမဆု်းဖခင်း စညဖဖငေ့ည။3) “ဖပတရှဖခင်း၊ ဖခစမိဖခင်း” မသတောတဆမှု
ဓော်းိုို့ ဟုတ cutter စမညတိဖုို့ ဖငေ့ လှ်းဖဖတသ ောစကမျော်းကို

ပစစည်းမျော်းပိတဆိုို့သနဖခင်းသ ကောငေ့ လကထညေ့လိုက
ဖခင်း၊ လကသချောင်းဖပတ

ော်းဖခင်းတိို့ု ရှိနင
ို ပါ

ု်း

ညေ့အခါ စကထွဲ၌ ကုန ကမ်းညေ့အခါမျော်း၌ ဖဖစပော်းနိုငပါည။ လကကိုလှ်းမိည။4) “ဖပ တကျဖခင်း” မသတောတဆမှု
သလှကော်းဆင်းသနချိန၊
လုပငန်းလုပသန

ရို်းရို်းသလှကော်းနှငေ့

ခသထောကသလှကော်းမျော်း

ညေ့အချိနမျော်းတင ဖဖစပော်းနိုငပါ

ု်းပပ်းည။ သဖခသထောကသခါက

ရိုကမိဖခင်း၊ လကဖဖငေ့ရိုကမိပပ်း အရို်းကျိ ်းဖခင်းတိို့ု ဖဖစနိုငပါ

သနရောအဖမငေ့မျော်း၌

ော်းဖခင်း၊ ခနဓာကိုယဖဖငေ့ည။5) “အပူသလောငဖခင်း” မသတောတဆမှု
မုနဖုို့ တစကစ

ညတိို့ုကွဲေ့

ိုို့သောစကမျော်းကိုအသ ောကမျော်းကိုငတယသနချိနမျော်း၌ ဖဖစပော်းနိုငပါ
ဖဖစပော်းနိုငသ

အု်းဖပ သနညေ့အချိန၊

သရသန်းနှငေ့

အစော်းည။ လကနှငေ့သဖခသထောကမျော်း၌ အပူသလောငဖခင်း

ောလည်း မျကနှာနှငေ့ ခနဓာကိုယတစခုလု်း အပူသလောငဖခင်းမျိ ်းလည်း ရှိပါ

- 49 ©OTAFFည။6) “ခါ်းနာဖခင်း” မသတောတဆမှု
သလ်းလသ ော အရောမျော်းကို မညေ့အခါမျော်းတင ဖဖစပော်းနိုငပါ

ညေ့အခါ၊ သလ်းလ

ညေ့အရောမျော်းကို ထပခါတလွဲလွဲ

ယသဆောငည။ ခါ်းနာပါက အချိန ကောဖမငေ့စော မသပျောကနိုငဖခင်း၊ အကကိမကကိမ

အလယတကူ ခါ်းနာနိုငဖခင်း ဖဖစတတပါည။7) “အပူလျှပဖခင်း” မသတောတဆမှု
အပူချိနနှငေ့ စိုထိုင်းဆဖမငေ့မော်းသ ော သနရောမျော်းတင အချိန ကောဖမငေ့စော အလုပလုပသ ောအခါ
အပူလျှပဖခင်း

ဖဖစပော်းနိုငပါ

ည။ခနဓာကိုယအပူချိန

သရဓောတနှငေ့ဆော်းဓောတ

ဟနချကပျက ော်းကော

မဖဖစနိငု သဆု်း ညအထိ ဖဖစသစနိုငပါောသ ကောငေ့ သဖမငေ့တကလောပပ်း

ခနဓာကိုယအပူချိနကို

ခနဓာကိုယအတင်းရှိ

မှနကနစော

ထိန်းညိရန

ည။8) “ ငတိုကမိဖခင်း” မသတောတဆမှု
အလုပ မော်း ည သရွွဲ့လျော်း ော်းလောသနစဉအတင်း နပငေ့စက စဖဖစပော်းနိုငပါည။ လျငဖမနစောသရွွဲ့လျော်းသနသ ောဖဖစပော်းနိုငပါ

ည။

2.

နပငေ့စကဖဖငေ့

ညတိို့ဖု ဖငေ့ တိုကမိဖခင်းသ ကောငေ့

ငတိုကမိပါက သ ဆု်းဖခင်းလည်း

လုပငန်းခင မသတောတဆမှုမျော်း ကင်းစငသစရန လိုကနာရမညေ့ အသရ်းကက်းသ ောအချကမျော်း
အလုပ မော်းမျော်း ည တော နခ၏ ညွှန ကော်းချကမျော်းအတိငု ်း လိုကနာပပ်း

တမှတထော်းသ ောစည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်းကို လိုကနာရမညဖဖစ ည။ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းပသပျောကသရ်းကို
ပန်းတိငု အဖဖစထော်းပပ်း လုပသဆောင ညေ့ လုပငန်းခငဆိုငရောလှုပရှော်းမှုမျော်းတငလည်း ပါ ငပါည။လုပငန်းခင မသတောတဆမှုမျော်း ကင်းစငသစရနအတက သအောကပါတိို့ု ည အသရ်းကက်းပါ

ည။

(1)

5S

(2)

မှနကနသ ောအ တအစော်း

(3)လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲနှငေ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်း လိုကနာဖခင်း

(4)စကကို မှနမှနကနကန

(5)ဆပဖပော

ု်းဖခင်း

ိုို့ ဟုတ သဆ်း ါ်းမျော်း ု်းသမောလုပငန်းမျော်းတင

- 50 ©OTAFFတိဖပ ဖခင်း

(1)

5S

အလုပမျော်း ညေ့အချိနမျော်းတငပင

လုပငန်းခငကို

ထိန်းထော်းပပ်း မိမိနှငေ့ မိမိပတ န်းကျငမှလူမျော်း၏ သပါည။ "အခန်း 2 အစော်းအသ ောကကျန်းမော

အချိနတိငု ်း်းကင်းမှုအတက

နို့ရှင်းသရ်း" တငလုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို ကောကယရနအတကလည်း အသရ်းကက်းသ
က)ပရပစောထော်းဖခင်း၊ စစရရထော်းဖခင်း၊

လုပငန်းခင၌

မလိုအပ

တူညညေ့အသနအထော်း၌

တိဖပ ရနမှော အသရ်းကက်း
ငယူခွဲေ့ ညေ့ 5S

ညော လှုပရှော်းမှုဖဖစပါ

ည။နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း

ညေ့ပစစည်းမျော်းမရှိသစ

ညေ့အသနအထော်းကို

ထိန်း ိမ်းရပါမည

( ပရပစောထော်းဖခင်း)။
ကိရိယောမျော်း၊ ကုန ကမ်းပစစည်းမျော်းစ

ညတိို့ု ထော်းမညေ့သနရောကို

လှုပရှော်းမှုပုစ (“သရွွဲ့လျော်း ော်းလောမှုလမ်းသ ကောင်း” ဟုသခေါ်ပါ
သဆောငရွကရလယကူလောမညဖဖစပါ
သောငအတင်း

ည။သတတောနှငေ့

တမှတပပ်း လူတိုင်း တူညညေ့ည) လုပသဆောငဖခင်းအော်းဖဖငေ့ လုပငန်း
ကမ်းခင်းခုမျော်းကို

တမှတထော်း ညေ့ိုို့ ဟုတ ကမ်းဖပငမှ တိပမျော်းအတိုင်းလိုကနာပပ်း ထော်းရပါမည(စစရရထော်းဖခင်း)။မဤ လိုို့ ုပဖခင်းဖဖငေ့ လွဲကျဖခင်းမသတောတဆမှုအနတရောယကို သလျောေ့နည်းသစပါ
အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းနှငေ့ စကမျော်းကို အစဉအပမွဲ

ည။နို့ရှင်းသ ောအသနအထော်းရှိသစရန

ထိန်း ိမ်းရပါမည( နို့ရှင်းသရ်း)။ဤ လိုို့ ုပဖခင်းဖဖငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်းနှငေ့ စကမျော်း ရုတတရက ပျကစ်းဖခင်း
သလျောေ့နည်း ော်းပပ်း
ဖဖစပါ

ည။

ခ)

နို့ရှင်းမှု

ညပပါော်းဖခင်းစ

ညေ့အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို တော်းဆ်းသပ်းရု
ကောကယရနအတကလည်း အု်း ငပါ

လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို

ကောကယနိငု မညောမက အလုပ မော်းမျော်း ကူ်းစကသရောဂါမဖဖစပော်းသအောငည။ဂ) အသလေ့အထဖဖစသစဖခင်း၊ စည်းကမ်းလိုကနာဖခင်း
သနို့စဉ တူည ညေ့အသနအထော်းရှိသ ော လုပငန်းခင၌ လုပငန်းသဆောငရွကနိုငပါမည။ စိတချ
လကချဖဖငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကနိုင
ဖဖစပါညေ့အတက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို ကောကယနိင
ု မည

ည။

- 51 ©OTAFF

(2)မှနကနသ ောအ တအစော်း

လုပငန်းခငမသတောတဆမှုကို ကောကယရနအတက မှနကနသ ော အ တအစော်းဖဖငေ့ လုပငန်း
သဆောငရွကရပါမည။
1) လုပငန်းခင တစုကို မှနကနစော တဆငဖခင်း
• အလုပလုပ ညအခါ သ်းကင်းမှုရှိ

ညေ့တမှတထော်းသ ော အ တအစော်း (လုပငန်းခင တစု)ကို တဆငရပါမည။
• လှုပရှော်းရလယကူပပ်း ခနဓာကိုယအရွယအစော်းနှငေ့ကိုကညသ ော လုပငန်းခင တစက
ု ို

တဆင

ရပါမည။
• လကရှညဖဖစ ညေ့ လုပငန်းခင တစုမျော်းကို လကအ စည်းထော်းရမညဖဖစပပ်း လကအနာ်းသခါက
တငဖခင်းမလုပ2) သသွဲ လုပငန်းသဆောငရွကရပါမည။

်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်း မှနကနစော တဆငဖခင်း

်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်း တဆငရနညွှန ကော်းထော်း ညေ့အခါ ညွှန ကော်းမှုဖပ ထော်းညေ့ သ်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်းကို မှနကနစော

ထုတလုပ ညေ့စကရမု ျော်းတင အု်းမျော်းသော သတဆငရပါမည။ အစော်းအသ ောက်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်းဖဖငေ့ မိတဆက

သပ်းပါမည။

သခါင်းသဆောင်း

ဦ်းသခါင်းထိခိုကဒဏရောရမှုကို

အကောအကယ

မျကလု်းအနာတရဖဖစမှုကို

ကောကယဖခင်း

မျကမှန

ကောကယဖခင်း

အဖမငေ့ 2 မတောနှငအထက
ေ့ရှိသောသနရောမျော်း

သဆ်း ါ်းပစစည်းမျော်း၊ မှုနညက

ညေ့အမှုနမျော်း
ို့၌ လုပရ ညေ့အလုပကို “သနရောအဖမငေ့မျော်း၌

(အလနသလုပရ ညေ့လုပငန်း” ဟု သခေါ်ပါ

ကိုငတယ ညေ့အခါ၌ တဆငရမညဖဖစပပ်း

ည။်းငယသ ောအမှုနို့)ကို

သနရောအဖမငေ့မျော်း၌လုပရ ညေ့လုပငန်း

အရညနှငေ့ အမှုနမျော်း မျကစိထွဲ ိုို့လုပ ညေ့အချိနတင တဆငရပါမည။မ ငသအောင ကောကယသပ်းပါ

ည။ဖိအော်းဖမငေ့သဆ်းသ ကောစကမျော်း ု်းရ ညေ့အလုပ လုပ ညေ့အချိနတင
သဆ်းသ ကောလိက
ုညေ့အရောမျော်း

မျကလု်းထွဲမ ငသအောင
ကောကယရနအတက တဆငရပါမည။

- 52 ©OTAFFရောောလကအိတ

အပူသလောငဖခင်းကို ကောကယဖခင်း။
ပူသောအရောမျော်း

နာ်းအဆိို့ု

အိုို့ ဟုတ
မ

ဆူည

ထက

လုဖခင်း
ညေ့သနရောမျော်း၌

သဆ်း ါ်းမျော်းကို ကိုငတယ ညေ့တဆငရပါမည။အခါ တဆငရပါမည။အ ကော်းအောရုဆ်းု ရှု်းမှုကို

ပူသကောကယသပ်းပါ

ောအရညထွဲ ိုို့ မထညေ့ရပါ။

ည။လကအိတအ မှ အရညပူမျော်း
ငလောပပ်း အပူသလောငပါမည။
လကမသနရော၌
ခွဲထော်းသ

ောလကအိတ

အပူသလောငဖခင်းကို ကောကယဖခင်း။

အပူဒဏခနိုင
သအပရွန

(mitten gloves)အပူဒဏခနိုငသ

ညေ့ော အ တနှငေ့

အပူသလောငဖခင်းကို ကောကယဖခင်း။
အပူဒဏခနိုငသော အ တနှငေ့

ရောောတိဖုို့ ဖငေ့လုပထော်းပပ်း

ရောောတိဖုို့ ဖငေ့လုပထော်းပပ်း

ပူသောအရောမျော်း

ပူသောအရောမျော်း၊ သဆ်း ါ်းမျော်းကို

ထိကိုင ညေ့အချိန၌

ထိကိုင ညေ့အချိန၊

တဆငရပါမည။

နို့ရှင်းသရ်းလုပ

ညေ့အချိနမျော်း၌

တဆငရပါမည။
လကသချောင်းမျော်း ဖပတရှမှုမှ

mexel လကအိတ

ကောကယသပ်းဖခင်း
လယလယမဖပတနိုငသ
မျော်းဖဖငေ့ ရကထော်းသ
ဓော်း

ု်းပါ

တပထော်းပပ်း သဖခဖျော်းနှငေ့ ဖသနာငေ့တိုို့ော လကအိတ

ကောကယသပ်းပါ

ည။ည။ကောကယသပ်းဖခင်းတတ လကအိတ

ကောကယသပ်းဖခင်း

စတ်းဖပော်းနှငေ့ ပလတစတစဖပော်းမျော်း

ညေ့လကသချောင်းမျော်း ဖပတရှမှုမှ

ောညေ့ဒဏရောမျော်းမှ

ဒဏရောရဖခင်းမှ

အမျိ ်းအစော်းတစခုဖဖစပါ

ထော်းသ

သဖခသထောကဖိမိ

သဖခဖျော်းနှငေ့ ဖသနာငေ့သနရောမျော်း၌

ည။ဖပတရှမှုဒဏခနိုငသ

ကင်းဆကပုရကော အမျှင

ောလကအိတ။

ော်းမျော်းကိုငတယရ

အလုပ၌အကောအကယဖိနပ

ကောဗောပါသ

ောသချောလွဲဖခင်းကို ကောကယဖခင်း၊

လညရှညဖိနပ

အပူသလောငဖခင်းကို ကောကယဖခင်း

စတိန်းလကစစတ်း ပိုကကနဖဖငေ့

ဆဒဏခနိုငပပ်းဖပ လုပထော်းသ

သချောမလွဲလယသ

ောဖိနပဆို်းဖပော်းမျော်း

ု်းထော်းပါ

အော လကအိတ။

ော်း၊ မောသကျောသ

ောအ ်းအရွက(ဖရု ်း) စညတိုို့ကို

အော်းဖပင်းဖပင်းဖဖငေ့ဖဖတသတောက
ညေ့အချိန၌ အု်းဖပ ပါဖပတရှမှုဒဏခနိုငသ

ည။ော လကအိတ

အမျိ ်းအစော်းတစခုဖဖစပါ

ည။- 53 ©OTAFF

သရစ

ည။

ညတိို့ု အသပေါ်မှ ငမလော

သစရနအတက
ကောဗောတပထော်းပါ

ည။

(3)

လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲနှငေ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းမျော်း လိုကနာဖခင်း

1) လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲကို လိုကနာဖခင်း
လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲတင လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို ကကိ တငကောကယရနအတက

မဖဖစမသနလုပသဆောငရမညေ့အချကမျော်းကို

သရ်းထော်းပါ

ည။လုပငန်းခင

မသတောတဆမှုမျော်းကို ကကိ တငကောကယရနအတက လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထ်းု လုပနည်းလကစွဲ
တငသရ်းထော်း

ညေ့အချကမျော်းကို လိုကနာပပ်း လုပငန်းသဆောငရွကရပါမည။

2) အသဖခခ လုပငန်းခင စည်းကမ်းမျော်းကို လိုကနာဖခင်း
- လုပငန်းခငစည်းကမ်းမျော်း • လုပငန်းခငအတင်း မသဖပ်းဖခင်း။
•တမှတထော်းသ ောလမ်းသ ကောင်းမှလမ်းသလျှောကပပ်း
လမ်းသ ကောင်းကနို့လနို့ဖဖတကူ်းနည်းမျော်းကို လိုကနာဖခင်း။

•နပငေ့စကဖဖတ ော်းညေ့အခါ ယောဉသမောင်းနှငေ့ မျကလု်းချင်းဆုပပ်း

အတညဖပ ရင်းဖဖငေ့ လမ်းသလျှောကဖခင်း။
• သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတသအောက ိုို့ ငမုို့ ငဖခင်း။
• သလှကော်းသဖပ်းတကသဖပ်းဆင်းမလုပဖခင်း။

- လုပငန်းလုပ

ညေ့အချိနရှိ စည်းကမ်းမျော်း -• အလုပ လုပထု်းလုပနည်းမျော်းကို မပျကမကက လိုကနာဖခင်း။
• အလုပမစတငမ

ိုို့ ဟုတ စကမဖငေ့မ ညွှနဖပဖခင်းနှငေ့သခေါ်ဆိုဖခင်း(*)မဖဖငေ့ အတညဖပ ဖခင်း။
• အတူတူအလုပလုပသ ောအခါဆက ယမှုနှငေ့

အချကဖပမှုတုို့ိကို

တိကျမှနကနစောလုပသဆောငဖခင်း။
• သင်းဖခင်း၊ အပိစု ကော်းသဖပောဖခင်းမလုပွဲ အလုပလုပဖခင်း။

• ကိရိယောမျော်း၊ ဓော်းမျော်း စတမှတထော်းသ ော ထော်းပထု ော်းနည်း၊ ထော်းရမညေ့သနရောမျော်း

ညတိို့ကု ိုအတိငု ်း လိုကနာဖခင်း။
• အနတရောယရှိ ညေ့သနရောမျော်းသတွဲ့ပါက တော နခထ ချကချင်း တင်းပိို့ုဖခင်း။

- 54 ©OTAFF• အနတရောယရှိ ညေ့ အလုပမျော်းကို တဖခော်းတစသယောကသယောကမှ လုပသန
အဖပ သခေါ်ဆိုပပ်း

ညကို ဖမငသတွဲ့ပါက

တိသပ်းဖခင်း။

• လုပငန်းခငမှ ထကခော

ညေ့အခါ တော နခကို အဖပ သခေါ်ဆိုပပ်းမှ ထကခောဖခင်း။

(*) ညွှနဖပဖခင်းနှငေ့သခေါ်ဆိုဖခင်း
အချကဖပမ်းမျော်း၊ ဆိုင်း

ုတမျော်း၊ အု်းအသဆောငပစစည်းမျော်း၊ လုပငန်း

လုပရနရညရွယထော်း ညေ့အရောမျော်း စညတိကုို့ ို လကညိ ်းညွှနရင်း

ဖဖငေ့ ယင်းတိို့၏ု အမညအသခေါ်အသ ေါ်နှငေ့ အသနအထော်းတိို့ကု ို အ

ထကပပ်း သဖပောရပါမည။ အနတရောယကကိ တငကောကယရနနှငေ့ သ်းကင်းမှု

အပူချိနက

အတညဖပ ရန ရညရွယချကတိဖုို့ ဖငေ့ လုပသဆောငရပါမည။3) သ်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ သကေတမျော်း၏

အဆငသဖပတယ!

အဓိပပါယကို

နာ်းလည

သောသပါကသအောင

လုပပပ်းမှ အလုပလုပဖခင်း
သ်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ သကေတဆို

ညမှော အလုပ မော်းမျော်း အလုပလုပသနစဉအတင်း

ဒဏရောမရသစရနအတက မဖဖစမသနလုပရမညေ့အရောမျော်း၊
ဖမငနိုင၊

ိနိုငသအောင သဖောဖပထော်း ညေ့အရောမျော်းဖဖစပါ

တိဖပ ရမညေ့အရောမျော်းကို အလယတကူည။ လုပငန်းခငတင သအချကဖပ သကေတမျော်း၏ အဓိပပောယကို နာ်းလည

သရနနှငေ့ သတိထော်းရပါမည။

(*)်းအနတရောယမျော်း မဖဖစပော်းသစရနအတက

သ်းကင်းလုခခ သရ်းောသပါကသအောငလုပပပ်း အနာတရမဖဖစသစ

်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ သကေတမျော်းနှငေ့ပတ က၍ဖဖညေ့စကအချကအလကမျော်းကို

ကညေ့ရှုပါ။

(4)စကကို မှနမှနကနကန

ု်းဖခင်း

ကက်းမော်းသ ော လုပငန်းခငမသတောတဆမှု အမျော်းစု
ရှိပါည။ စကအ

ု်းဖပ

ည စကအ

ု်းဖပ သန ညေ့အချိန၌ ဖဖစပော်းသလေ့

ညေ့အချိနတင စိတသအ်းသအ်းထော်းပပ်း ဂရုတစိုကဖဖငေ့ လုပငန်းသဆောငရွက

ရပါမည။

1) လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲကို

စကအနာ်းလည

သောသပါကသအောငလုပပပ်းမှ

ု်းဖပ ဖခင်း

လုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲကို
လုပပပ်းမှ စကကို

မှနကနစော

ု်းပပ်း လုပငန်းသဆောငရွကပါမည။ စကအ- 55 ©OTAFFနာ်းလည

သောသပါကသအောင

ု်းဖပ ပပ်း လူနှစသယောကဖဖငေ့အလုပ

လုပသန

ညေ့အခါ နှစဦ်း

ရပါမည။ လူမသလောက

ော်း အဖပနအလှနအဖပ ဖခင်းကို မပျကမကကလုပသဆောငပပ်း အလုပလုပ

ညေ့အခါ တစဦ်းတည်းဖဖငေ့ မဖဖစနိင
ုညေ့ အလုပမျော်း မလုပရပါ။

2) အလုပမစမ စစသဆ်းမှု လုပသဆောငဖခင်း
အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ စကမျော်းကို

ု်းရညေ့ အလုပမစမတင မူမမှနမှုမျော်းရှိမရှိကို

သအောကပါအတိငု ်း အတညဖပ ရပါမည။ဤ ညကို “အလုပမစမ စစသဆ်းမှု” ဟုသခေါ်ပပ်း သနို့စဉ တညပငိမမှုရှိသ
ဖဖစသစရန အသရ်းကက်း
• ညစသပမှုရှိပါ

ညေ့လုပငန်းဖဖစပါ

ည။လော်း၊ တစစုတရော ညပသနဖခင်းရှိပါ

လော်း။

• ထူ်းဆန်းသ ောအနို့အ

ကရပါလော်း။• ပမု ှနနှငေ့မတူသ

ထကပါလော်း၊ ပမု ှနမဟုတသ ော တုနခါမှုမျိ ်း ရှိပါောအ• ဖဖတစကနှငေ့ အလွှောလှ်းစကတိ၏
ုို့ ဓော်း ော်းမျော်း ပွဲသေ့ နပါ
• မလှုပ ငေ့လော်း။

လော်း။ညေ့ အစိတအပိုင်းမျော်းနှငေ့ အသထောကအကူဖပ စကပစစည်းမျော်း၊ စကမျော်း၏ သနရောမျော်း

လှုပခါသနပါ

လော်း။

• သပျောကသနသ ောအစိတအပိငု ်းမျော်း ရှိပါ
ရှိပါော ကုနထုတလုပမှု

လော်း။ မူလနှငေ့ကအူ သပျောကသန ညေ့သနရောမျော်း

လော်း။

• အလုပမစမ စစသဆ်းမှုဖဖငေ့ လုပသဆောငချကအတညဖပ ရနကိရိယောတပဆငမှုမျော်း မှနကနစော အလုပလုပပါ
• မ်းလု်းကို ပမု ှနအတိငု ်း အဖငေ့အပိတလုပလိရ
ုို့ ပါ3) ပမု ှနမဟုတသော သ်းကင်းသရ်း

လော်း။
လော်း။

ောအချိနမျော်းအတက တုနို့ဖပနသဆောငရွကမှုကို လိုကနာဖခင်း

ဖပဿနာတစခုသ ကောငေ့
ထိုအတက

တမှတထော်းသ

စကရပ ော်း

တုနို့ဖပနသဆောငရွကမှုကို

ညေ့အခါ

ဖပဿနာကို

ဖယရှော်းရန

မှော်းယင်းစောလုပသဆောငမိပါက

ကက်းကက်းမော်းမော်း ဖဖစသပေါ်လောနိုငသ ောသ ကောငေ့

တိထော်းရမညဖဖစပါ

လိုအပပါ

ည။လုပငန်းခငမသတောတဆမှုည။က) ပါ ါခလုတဖငေ့ထော်း ညေ့အသနအထော်းတင (စကလညပတသနစဉ) လကမထညေ့ဖခင်း
သရွွဲ့လျော်းသနသ ော စကမျော်းကို လကဖဖငေ့လု်း မထိရပါ။ အထူ်း ဖဖငေ့ အရော တထ မျော်းနှငေ့ ပိတဆိုို့ပပ်း

- 56 ©OTAFFမလညသတောေ့သ ောစကမျော်း
ဓော်း ော်းထိပမျော်း၊

ည

ရပသန

ကအူမျော်း

ကွဲေ့ဖိုို့ မငရသ ောလည်း

လညသနဖခင်းမျိ ်းရှိတတပါ

ည။မဖမငနိုငသ ောသနရောမျော်း၌
ထိုို့အဖပင

အရောမျော်းကို ဖယရှော်းလိုကပါက စကစတငသရွွဲ့လျော်းပပ်း လကညပပါ
အမျော်းအဖပော်းဖဖစပော်းလျကရှိပါ
ထိုို့အဖပင

ော်းပိတဆိုို့သနသ

ောညေ့မသတောတဆမှုမျော်းည။ လု်း မလုပပါနှငေ့။

ခပဖဖည်းဖဖည်းလညသနသ ောစက ညညပပါော်းသ ောလည်း

်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှု (*fail-safe) တပဆငထော်းသ ော စကမျော်းည တခါ်းဖငေ့ရပမ ော်းဖခင်းမျိ ်းရှိ

လညပတအော်းဖပင်းပပ်း

ညေ့အတက လကကို လု်း မထညေ့ရပါ။ခ) အသရ်းသပေါ်ရပတနို့ ညေ့ခလုတကို ု်းဖခင်း
ထိန်းချ ပမှုဖပ
ညေ့ခလုတပါက စက

ညေ့မျကနှာဖပငတင အသရ်းသပေါ်ရပတနို့

တပထော်းပါ

ည။ထိုခလုတကိုနှိပလိုကည ချကချင်းရပ ော်းပါမည။ မူမမှန

ညေ့ကိစစ

တစခုခုဖဖစပော်း ညေ့အခါ နပါတတစအသရ်းအကက်းဆု်းမှော
“အရငဆု်း စကရပဖခင်း” ဖဖစပါ
ဂ) သ
သ

ည။

်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှုမျော်းကို အလိုကပါက

အလိုအသလျောက

ရပတနို့

ု်းဖပ ဖခင်း

ော်းမညဖဖစ

ည။ဖပဿနာကို ဖယရှော်းနိုငပါမည။ အလုပလုပချိနတင ဤသမဖဖစမသန အ(*) သညေ့အသနအထော်းဖဖငေ့

်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှုစနစကို

ု်းဖပ ရပါမည။
်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှု(fail safe)အစိတအပိုင်းတစခုကွဲ ော်းသ ောအခါ

ိုို့ ဟုတ ထုတကုနညပ ော်းမအသလျောကရပတနို့သပ်း

ညေ့စနစကို "fail safe" ဟုသခေါ်ပါ

ကိရိယောတပဆငမှုမျော်း

ညလည်း လညသနစနစဖဖစပါ

ရပတနို့သန

ညေ့အခါ စကကို အလိုည။ စကမျော်း၌ပါရှိသ ော သ်းကင်းသရ်း

ညေ့စကမျော်းကို မှော်းထိမိဖခင်းမရှိသစရနအတက fail safeည။ဃ) သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတကို ဖပ ဖပင ညေ့အခါ ပါ ါခလုတကို မပျကမကက ပိတရပါမည။
သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတ၏
သချိန်းကကိ ်းနှငေ့ဂယောစ

ညေ့်းကင်းသရ်းအဖု်းအကော(*fool proof) မျော်း တပထော်းပါ

ဖခင်းမဖဖစသစရနအတက အဖ်းု အကောဖဖစပါ
အလုပလုပလိုက ညေ့အတက

လညပတမှုဖပ

ညေ့အစိတအပိုင်းမျော်းတငည။ ဤအရောည လကကို မှော်းထညေ့မိည။ ပါ ါခလုတကိုမပိတ

မသတောတဆမှုအမျော်းအဖပော်း

- 57 ©OTAFFွဲ ဤအဖ်းု အကောကိုဖဖ တပပ်း

ဖဖစပော်းလျကရှိပါ

ည။ထိုို့အဖပင

ခလုတပိတပပ်းသနာကတင ခလုတကို အဖခော်း ူမှ မထိသစရနအတက “ဖပ ဖပငသနဆွဲ” စဆိုင်း

ုတကို ပါ ါခလုတသနရော၌ ချိတဆွဲပပ်း သ(*) သ်းကင်းစောဖဖငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကရပါမည။

်းကင်းသရ်းအဖ်းု အကော(fool proof)လူတိုို့ ည
အတက

ညေ့

တိလကလတဖဖစဖခင်း၊ အထငမှော်းဖခင်းတိို့ဖု ဖစလျှငပင မသတောတဆမှုမဖဖစသစရန

ဖနတ်းထော်းသ

ောစနစကို

“fool

proof”

ဟုသခေါ်ပါ

ည။သ်းကင်းသရ်း

အဖ်းု အကောဆို ညမှော လကဖဖငေ့ မထိမိသစရနအတကလုပထော်း ညေ့ fool proof စနစဖဖစပါ

4) စစသဆ်းမှုနှငေ့ ဖပ ဖပငထိန်း

ည။ိမ်းမှုမျော်းလုပသဆောငပပ်း စကမျော်းသကောင်းမနစောလညပတနိုငသစရန

ထိန်း ိမ်းဖခင်း
စစသဆ်းမှုနှငေ့ ဖပ ဖပငထိန်း

ိမ်းမှု(Maintenance) ည စကမျော်းတညပငိမစောလညပတနိုငသစရန

အဖပင မသတောတဆမှုမျော်းကို ကောကယရနအတကလည်း အသရ်းကက်းပါ
ထိန်း ိမ်းမှုတို့ို

မညညေ့အချိန၌လုပမညကို

အစအစဉသရ်းဆွဲထော်းပပ်း

အလုပမျော်းသနလျှငပင မပျကမကက သဆောငရွကရပါမည။ အသရ်းကက်းသ
အချက 3 ချကဖဖစပါည။ စစသဆ်းမှုနှငေ့ ဖပ ဖပငကုနထုတလုပမှုဖဖငေ့

ောအချကမျော်းမှော သအောကပါည။• စကကိုငတယသမောင်းနှင

ညေ့ထိန်းချ ပမှုမျကနှာဖပငတငဖပ လုပဆွဲ”ဟု သဖောဖပပပ်း အဖခော်း ူမျော်းလည်း

“စစသဆ်းမှုနှငေ့ဖပ ဖပငထိန်း ိမ်းမှု

ိနိုငသအောင လုပသဆောငရပါမည။

• ပါ ါခလုတကို သလောေ့ခချပပ်း မလညပတသအောင လုပသဆောငရပါမည။• သ်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှုကိုလည်း မပျကမကက စစသဆ်းရပါမည။

(5)ဆပဖပော

ိုို့ ဟုတ သဆ်း ါ်းမျော်း ု်းသမဆပဖပောနှငေ့ သဆ်း ါ်းမျော်းကို အ• ဆပဖပောနှငေ့

သဆ်း ါ်းမျော်း

ု်းဖပောလုပငန်းမျော်းတင

တိဖပ ဖခင်း

ညေ့အခါ သအောကပါအချကမျော်းကို

မျကလု်းထွဲ ငဖခင်း၊

လကတငကပပငိဖခင်းတိို့ု

အကောအကယမျကမှနနှငေ့ လကအိတ၊ သအပရွနစညေ့ သတိဖပ ရပါမည။
မဖဖစသစရနအတက

်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်း

တဆငရပါမည။• သ်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်းကို အလယတကူ

• ကလိုရင်းပါ

ညေ့ဆပဖပောမျော်းနှငေ့

အကစစဓောတပါ

ု်းနိုငမညေ့သနရော၌ ထော်းရပါမည။
ညေ့ဆပဖပောမျော်းကိုသရောသနှာပပ်း

တစပပိ ငတည်းအ

ု်းဖပ ပါက အဆိပရှိသ ော ကလိုရင်းဓောတသငွဲ့ထကလောမညဖဖစ ညေ့အတက

အနတရောယမျော်းပါည။ ဆပဖပောအ

ု်းဖပ ဖခင်းအတက စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းချကကို လိုကနာပါ။

- 58 ©OTAFF• ပိ်းု တရနု်းညေ့အရကပျကို မုနဖုို့ တစကနှငေ့ အသ ကောစကစညေ့ အပူချိနဖမငေ့သ

အန်း၌ မထော်းရပါ။ အရကပျ မ်းထသတောကပပ်း မ်းသလောငမှုဖဖစပော်းဖခင်း ရှိနိုငပါ

3. ပမ
ု ှနမဟုတသ

ောအသဖခအသန

ောစကမျော်း

ည။ိုို့ ဟုတ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစပော်း
မညေ့အခါ တုနို့ဖပန

သဆောငရွကမှု
(1)ပမု ှနမဟုတသ

ောအသဖခအသန ဖဖစပော်း

ညေ့အခါ

ပမု ှနမဟုတသော တစခုခုကို

1)ညကို အတညဖပ စစသဆ်းပပ်း ပတ န်းကျင၌ရှသ
ိောဖဖစသန

တိဖပ မိပါက သအောကပါ တုနို့ဖပနသဆောငရွကမှုမျော်း လုပရပါမည။ော တော နခနှငေ့ အလုပ မော်း

မျော်းကို အကျယကျယဖဖငေ့ အိသပ်းရပါမည။

2) မိမိော ဆု်းဖဖတချကဖပ နိုငညေ့အခါ လိုအပ ညေ့အလိုက အသရ်းသပေါ်ရပတနို့ ညေ့ခလုတ

ောနှိပဖခင်း စညတိလုို့ ုပသဆောငပပ်း လညသန ညေ့စကကို ရပတနို့ရပါမည။

3) တော နခ၏ ညွှန ကော်းချကအတိငု ်း တုနို့ဖပနသဆောငရွကရပါမည။ တစသယောကတည်း မိမိ
သ

(2)ောဖဖငေ့ ဖပ မူသဆောငရွကမှုမဖပ ရပါ။လုပငန်းခငမသတောတဆမှု ဖဖစပော်း ညေ့အခါ

လုပငန်းခငမသတောတဆမှု ဖဖစပော်း ညေ့အခါ (ဒဏရောရ

ော်း ညေ့ ူနှငေ့ လွဲသတွဲ့ ညေ့အခါ) အလျငစလိုဖဖငေ့ ချဉ်းကပဖခင်းမဖပ ရပါ။ ကူညရနလုပ ူမသတောတဆမှုနှငေ့ ကက သတွဲ့ရနိုင ညေ့အတကသ ကောငေ့ဖဖစပါ
မှု” ဟု သခေါ်ပါ

ညလည်း လုပငန်းခင

ညကို “ဆငေ့ပော်းမသတောတဆည)။ ထိုို့သနာက ဆကလကလုပသဆောငရမညေ့အချကမှော “(1) ပမု ှနမဟုတသ

အသဖခအသန ဖဖစပော်း ညေ့အခါ” နှငေ့ အတူတူပင ဖဖစပါ
ောဖဖစသန

1)

ည(ဤော်း ညေ့ ူမျော်းကို

ောည။ညကို အတညဖပ စစသဆ်းပပ်း ပတ န်းကျင၌ရှသ
ိော တော နခနှငေ့ အလုပ မော်း

မျော်းကို အကျယကျယဖဖငေ့ အိသပ်းရပါမည။

2) မိမိော ဆု်းဖဖတချကဖပ နိုငညေ့အခါ လိုအပ ညေ့အလိုက အသရ်းသပေါ်ရပတနို့ ညေ့ခလုတ

ောနှိပဖခင်း စညတိလုို့ ုပသဆောငပပ်း လညသန ညေ့စကကို ရပတနို့ရပါမည။

3) တော နခ၏ ညွှန ကော်းချကအတိငု ်း တုနို့ဖပနသဆောငရွကရပါမည။ တစသယောကတည်း မိမိသောဖဖငေ့ ဖပ မူသဆောငရွကမှုမဖပ ရပါ။ပမု ှနမဟုတသ

ိုို့ ဟုတ လုပငန်းခငမသတောတဆမှု ဖဖစပော်း
မညေ့အခါ မှနကနစောဖပ မူသဆောငရွကနိုငရနအတက သနို့စဉပုမနှ အချိနမျော်းကတည်းက သလေ့ကျငေ့

ော်းရန အသရ်းကက်းပါ

ည။

မ်းသ

ောအသဖခအသန

်းသရှောင

ညေ့သလေ့ကျငေ့မှု၊

အဖခော်း

သ- 59 ©OTAFF်းအနတရောယမျော်းကိုကကိ တငသတ်းသတောပပ်း

သ်းသရှောင

ညေ့သလေ့ကျငေ့မှု၊

အသရ်းသပေါ်ရပတနို့

ညေ့ခလုတနှိပ ညေ့သလေ့ကျငေ့မှု

စညတိို့ုကို

တမှတကောလအလိုက လုပသဆောငရပါမည။

ထူ်းဆန်း
လဗော သချောငသန

မ်းန လင်းသန

ညေ့အနရ
ို့ညထူ်းထူ်းဆန်းဆန်း

ည

အ

ထကလော

အဖပောသရောငမ်းည○○ သပျောကသန

ည

ပိတသန

ည

ထိလျှငပူ

ညညမ်းလု်းက
မှိတတုတမှတ
ိ တုတ
ဖဖစသန

4. အနတရောယ

ညတိဖပ မိနုိငစမ်းရှိသအောငလုပဖခင်း

အသတွဲ့အကက နုသ်းသောအလုပ မော်း ညအနတရောယ

တိဖပ မိနုိငစမ်းရှိသအောငလုပရနမှော

လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ကောကယရနအတက အသရ်းကက်းပါ
သအောငလုပပပ်း လုပငန်းခငအတင်း အနတရောယရှိ ညဟုည။ ဤစမ်းရညတတသဖမောက

တိဖပ မိပါက တော နခထတင်းပိို့ု

ရပါမည။
(1) လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းကို သလေ့လောဖခင်း
စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်းတငဖဖစပော်းခွဲေ့
ိထော်းရနမှော အလနအသရ်းကက်းပါညေ့ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းကိုည။ ကုမဏပ မှ သဖပောဖပထော်းသော လုပငန်းခငမသတောတဆမှု

ဖဖစစဉမျော်းကို သကောင်းစောသလေ့လောပပ်း မိမိ ညလည်း အလော်းတူမသတောတဆမှုမျော်း မဖဖစပော်းသအောင၊
အလော်းတူမသတောတဆမှုမျော်းနှငေ့ မကက သတွဲ့ရသအောင

တိဖပ ပပ်း လုပငန်းသဆောငရွကရပါမည။

- 60 ©OTAFF

1) ကုမဏပ အတင်းမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းကို

ိထော်းဖခင်း

ကုမဏပ အတင်းမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်း ည တူညပစစည်း၊ တူညညေ့ လုပငန်းသဆောငရွကမှုတို့ို လုပသဆောငသန

နာ်းလညရလယကူသ ောညေ့ အသထောကအကူဖပ စကညေ့ ူမျော်းအတက အကျွမ်းတ ငရှိပပ်း

အသရ်းအကက်းဆု်းဖဖစစဉမျော်းဖဖစ ညေ့အတက

သကောင်းစော

ငယူပပ်းမှတ ော်းထော်းရပါမည။

2) ကုမဏပ ဖပငပမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်း သလေ့လောဖခင်း
ကုမဏပ ဖပငပမှ လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းကိုလည်း သဖပောဖပသပ်းပါသ ောလည်း

တူညသ ောအနတရောယမျော်း

ဖဖစပော်းဖခင်းမှကောကယရန အု်း ငပါ

အလော်းတူကိစစမျော်း မဖဖစပော်းသစရန

(2)ဖဖစပော်းလုန်းန်း

စဉ်းစော်းရနိုင ညေ့အတကည။ သကောင်းစော

အလော်းတူမသတောတဆမှုမျော်း

ငယူပပ်း မိမိ၏လုပငန်းသဆောငရွကမှု၌

တိဖပ ကော လုပသဆောငရပါမည။

မသတောတဆမှုမျော်းအတက

လှုပရှော်းမှု၌ပါ ငဖခင်း
အလုပလုပရင်း
ရှိပါည။ သနရောမတူ

ဟိန်းရစချ ဥပသဒဒဏရောရလုန်းပါ်းဖဖစခွဲေ့

ညဟူ

ညေ့

ဖပင်းထနသ

ကိစစမျော်းည။ ဤအရောကို “မထငထော်းသ ော” “ဖဖစလုဖဖစခငဖဖစသ ော” ဟုသဖပောပါ

ည။အသကက်းကက်းမော်းမော်း လုပငန်းခငမသတောတဆမှု 1 ခု မဖဖစပော်းခငအထိ

ောထိခိုကဒဏရောရမှု

်းစော်းဒဏရော

ဖဖစပော်းလုန်းန်း
မသတောတဆမှုမျော်းဖဖစဖခင်း

တူညသ ောအသ ကောင်းအရင်းသ ကောငေ့ အသ်းစော်းဒဏရောနှငေ့ အသ ်းစော်း

မသတောတဆမှု 29 ခု၊ ဒဏရောရဖခင်းမရှိွဲ မသတောတဆမှုအထိ မသရောကခွဲေ့ ညေ့ ဖဖစပော်းလုန်းန်း

မသတောတဆမှုမျော်း အခု 300 ဖဖစပော်းလျကရှိ
ဤအရောကို “ဟိန်းရစချ ဥပသဒ ” ဟု သခေါ်ပါ
ဟိန်းရစချ

ဥပသဒနည်း ော်း

ညေ့အသလျောကခက ော်းပါ

ည။ကိုု်းပပ်း

ညဆို ည ဥပသဒ ရှိသ ကောင်း သဖပော ကပါည။စဉ်းစော်း ကညေ့ပါက

ကက်းမော်း ညေ့ထိုို့အတက မိမိကိုယတိုငကက သတွဲ့ခွဲေ့ရသ

ည။ဖဖစပော်းလုန်းန်း

မသတောတဆမှုမျော်း

လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်း ညလည်း

ဖဖစပော်းရနော ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းကို အဖပနအလှန

တင်းပိို့ဖု ခင်း၊ မှတတမ်းတငဖခင်းမျော်းလုပသဆောငကော စကရုအတင်းရှိ အလုပမော်းနှငေ့ တော နခမျော်း

အော်းလု်းဖဖငေ့ မျှသ ပပ်း ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုဖဖစရ ညေ့ အသ ကောင်းအရင်းနှငေ့ ၎င်းမဖဖစပော်း
သအောငလုပသဆောငရန မညကွဲေ့ သိုို့ ဆောငရွကရမညကို အော်းလု်းအတူတူ စဉ်းစော်းပပ်း စကရုအတင်း
တိ်းု တကသကောင်းမနသအောငလုပဖခင်း ည “ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းအတက လှုပရှော်းမှု”- 61 ©OTAFFဖဖစပါ

ည။အသရ်းကက်း ညေ့အချကမှော မိမိကိုယတိငု ကက သတွဲ့ခွဲေ့ရ
တတနိုင သရွွဲ့ မျော်းမျော်းထုတသဖောသ မျှဖခင်း ဖဖစပါညေ့ ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းကိုည။ အသ်းအမွှော်းကိစစဖဖစလျှငပင သထသထထူ်းထူ်းမဟုတ

ူ်းဟု မယူဆထုတသဖောပပ်း

တို်းတကသကောင်းမနသအောငဆကလကလုပသဆောငဖခင်းအော်းဖဖငေ့

သွဲ အစရငခတငဖပရပါမည။ ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းကို
ယခုထကပိုပပ်း

်းကင်းသ ောစကရုနှငေ့လုပငန်းခငမျော်းအဖဖစသရောကသစရနအတကဟု သတ်းသတောပပ်း ပါ ငသဆောင

ရွကပါမည။

(3)သ်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်းသရ်း သလေ့ကျငေ့မှု (KYT) တင ပါ ငဖခင်း

သ်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်းသရ်းသလေ့ကျငေ့မှုဆို ညမှော ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းကို

လကသတွဲ့မကက သတွဲ့ရသ

ောလည်း လုပငန်းခငနှငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကမှုတစသနရောရောတိို့၌ု မညကွဲေ့သ ော အနတရောယမျိ ်းရှိတတသ ကောင်း
နှငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကမှုအသ ကောင်း (တိမဖမ ပသနဖဖစပော်းနိုငသ

တိဖပ မိသစ

စမျော်းညေ့ သလေ့ကျငေ့မှုဖဖစပါ

ငယူချိနတိို့ု၌ မညကွဲေ့ သ
ိုို့

ိုို့

ည။ အရငဆု်း အလုပမစမ

ောအနတရောယမျော်း ပုန်းကယသန

ညေ့အနတရောယ) ကို စဉ်းစော်းရပါမည။ ထိုို့သနာက အဆိုပါအနတရောယမျော်းသ ကောငေ့ော လုပငန်းခငမသတောတဆမှုမျော်းကို မညကွဲေ့ လိုို့ ုပသဆောငပါက ကောကယနိုငမညကို

စဉ်းစော်း ညေ့စမ်းရည တတသဖမောကသစ

ညေ့သလေ့ကျငေ့မှုဖဖစပါည။ သ်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်း

သရ်း သလေ့ကျငေ့မှု (Kiken Yochi Training) မှ အစစောလု်းမျော်းကိုယပူ ပ်း KYT ဟုသခေါ်ဖခင်းမျိ ်းလည်း
ရှိပါ

ည။

“အသတွဲ့အကက နုသကျန်းမောသရ်း၊ အလုပမော်းနှငေ့ လူမဖှု ူလုသရ်း နကက်းဌောန၏်းသ ောအလုပ မော်းမျော်းအတက သ်းကင်းသရ်းနှငေ့ကျန်းမောသရ်းလကစ”ွဲ မှအရ ဝတထ

လတုို့သည်
● ညပဖခင်း

● ညပပါ

ော်းဖခင်းမျ ူးသည်

● ဓောတလိကု ဖခင်း

● လှုပဖခင်း

● သလောငကျွမ်းဖခင်း

● ခါ်းနာဖခင်း

● လညဖခင်း

● လွဲကျဖခင်း

● ထိမှနဖခင်း

● ဓောတသငွဲ့အဆိပ ငေ့ဖခင်း

● လငေ့ပျဖခင်း

● ဖရိုဖရွဲဖဖစဖခင်း

● လိမကျဖခငေ့်း● သအောကဆဂျငချိ ွဲ့တွဲေ့ဖခင်း

● ဖပ တကျဖခင်း

● သပါကကွဲဖခင်း

● ဖပ တကျဖခင်း

● အနတရောယရှိသ ော● ကျွတထကဖခင်း

● ယိုစိမေ့ဖခင်း

● အပူသလောငဖခင်း

ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့
ထိခုကိ ဖခင်း

ခဖစ်နုင်ပါသည်

ခဖစ်နုင်ပါသည်

- 62 ©OTAFFသ်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်းသရ်း သလေ့ကျငေ့မှုတင လညပတသနဆွဲဖဖစ ညေ့ အသထောကအကူဖပ

စကပစစည်းမျော်းနှငေ့
အသနအထော်းစ

စကတိို့၏
ုပု ဏဌောန၊

ညတိကုို့ ို ဓောတပုနှငေ့

အလုပ မော်း၏

လုပငန်းခင တစုနှငေ့

ရုပသဖောပုတို့ဖို ဖငေ့သဖောဖပပပ်း မညညေ့သနရော၌ မညကွဲေ့သ ောအနတရောယမျိ ်းရှိသ ကောင်းကို တစဦ်းချင်းတစသယောကချင်းစ သဖဖ ကော်းသစဖခင်း စသ ော နည်းလမ်းမျော်း ရှိပါ
ခစော်းရ

ညေ့အတက

တိရှိရန သလေ့ကျငေ့သပ်း

နပငေ့စကထကလောပပ်း တိုကမိနိုငပါညေ့ ဖဖစစဉဖဖစပါ

ညဖဖငေ့ အမျိ ်းမျိ ်း

ည။
ည။

ည။

 တငထော်းသ ောပစစည်းမျော်း ပပိ ပပ်းဖပ တကျနိုငပါ

ည။ ဖရဇော ငသပါကသရှွဲ့ရှိ ကမ်းခင်း ည သရခွဲအလွှောပါ်းပါ်းဖဖစသနပပ်း သချောလွဲနိုငပါ မ်းဖိသု ချောင ကမ်းဖပင ည ဆမျော်းဖဖငေ့သပသနပပ်း သချောလွဲနိုငပါ ချကဖပ တသနသ ောိုို့ည။ သနာကတစခုမှော အစဉအပမွဲ “(အွဲဒလိုအနတရောယမျိ ်းရှိ)နိုငတယ”ဟု လညရှညဖိနပထွဲ ိုို့ သရသန်း င ော်းပပ်း အပူသလောငဖခင်း ဖဖစနိငု ပါကိုယဟန

ဂကစမ်းဖိမ
ု ှ

မ်း

ည

ပငိမ်း ော်းပပ်း အခန်းအတင်း ဂတစမျော်း ပျွဲ့သနနိုငပါ

ည။ည။တိမထော်းမိလက
ိုညေ့အသတောအတင်း

ည။

5. ဖဖစပော်းလုန်းန်းဖဖစခွဲေ့ ညေ့ အဓိက လုပငန်းခငမသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်းနှငေ့ မသတောတဆမှုမျော်းကိုကကိ တငကောကယဖခင်း
(1)“လွဲကျဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ 1[အသဖခအသန]• ဗန်းကို

လကနှစကဖဖငေ့ကိုငပပ်း

လမ်းသလျှောကပပ်း

သရွွဲ့လျော်းရနလုပလိုက

ညေ့အခါ စိုစတသန ညေ့ ကမ်းဖပငသပေါ်၌ သချောလွဲလုန်းပါ်း ဖဖစော်းပါ

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• ကမ်းဖပငသပေါ်ရှိ သရမျော်းကို သကောင်းစော မုတထော်းပါ။

[တနဖပနအစအမ]• ကမ်းဖပငက စိုသန

ညေ့အခါ ကမ်းဖပငမှသရမျော်းကို သကောင်းစော

- 63 ©OTAFFုတရပါမည။

ဖဖစစဉ 2[အသဖခအသန]• သပါငမုနို့ထညေ့ထော်း ညေ့သတတော (သပါငမုနသို့တတော)ကို

လကနှစဖကဖဖငေ့ကိုငပပ်း ကုနတငကော်းရှိက ိုို့ လမ်းသလျှောကလောညေ့ ကော်းပါကင

ညေ့အချိနတင သလျှောကလမ်း

၌ထော်းထော်း ညေ့ သ တတောအလတဖဖငေ့ ခလုတတိကု ပပ်း
လွဲမလိုဖဖစ

ော်းပါ

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• သလျှောကလမ်း၌ သ တတောအလတထော်းထော်းဖခင်း။
•သပါငမုနို့သ တတောမျော်းကိုထပပပ်း

ယလောညေ့အတက

သဖခသထောကနာ်းတစ ုကိ ကို ဖမငရနခကခွဲခွဲေ့ပါ
• သလျှောကလမ်း၏

သ်းကင်းမှုကို

ည။အလုအသလောက

အတညမဖပ ခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]•အလုပအတက ု်း ညေ့အရောမျော်းဖဖစသ ောလည်း
သလျှောကလမ်း၌ပစစည်းမျော်းကို ယင်းအတိငု ်းမထော်းဖခင်း။

• အလုပမစမ သလျှောကလမ်း၏ သ်းကင်းမှုကို အတညဖပ

ရပါမည။• သ တတောမျော်းကိုထပပပ်း

ယညေ့အချိနတင သရှွဲ့ကိုဖမငနိုင

ညေ့အသရအတကရှိ ညေ့သ တတောမျော်းကို ော(2)“ညပဖခင်း၊ ညပပါော်းဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ 1[အသဖခအသန]- 64 ©OTAFFယဖခင်း။• ထုပပို်းမှုလငို ်းမှ စက ည ထုတကုနမျော်းဖဖငေ့ ပိတဆိုို့
ော်းပပ်း
မနှပ
ိ

ရပ

ော်း ညေ့အတက

ရပတနို့

ညေ့ခလုတွဲ အဖ်းု အကောဖငေ့ပပ်း ပိတဆိုို့သန ညေ့ ထုတကုန

မျော်းဖယရှော်းရနလုပလိုက

စကညရုတတရက ထလညပပ်း လကညပလုန်းပါ်း ဖဖစော်းခွဲေ့

ပါညေ့အခါ

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• ထုပပို်းမှုလငို ်း၏ ရပတနို့

ညေ့ခလုတကိုနှိပပပ်း ထုပပိ်းု မှုလငို ်း အဖပညေ့အ ရပတနို့ ော်း ညကိုအတညမဖပ ခွဲေ့ပါ။
• အဖ်းု ဖငေ့လိုက

ညေ့အခါ စကအလိုအသလျောက ရပတနို့သစမညေ့ သ်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆင

ညေ့အခါ စကအလိုအသလျောက ရပတနို့သစမညေ့ သ်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှု မရှိခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]• အဖ်းု ဖငေ့လိုကမှု လုပဖခင်း။
• အလုပမစတငမ ရပတနို့

ညေ့ခလုတကို နှိပပပ်း ရပတနို့မှုကိုအတညဖပ ပပ်းမှ အလုပစပါ။

ဖဖစစဉ 2[အသဖခအသန]• သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတကို မရပတနို့
လုပလိုက ညေ့အခါ
လကညပပါဖုနုတ တော်းလုန်းပါ်းဖဖစခွဲေ့ပါ

ွဲနို့ရှင်းသရ်း
ပငိပါော်းပပ်း

ည။[အသ ကောင်းရင်း]•နို့ရှင်းသရ်းလုပ ညေ့အချိနတင

သရွွဲ့လျော်းစကခါ်းပတကို မရပတနို့ခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]•နို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း၊ ဖပငပအရော တထ မျော်းကို ဖယရှော်းဖခင်း၊ စစသဆ်းဖခင်း၊ ဖပ ဖပငဖခင်းစ

ညေ့အလုပမျော်း လုပသဆောငချိနတင ရပတနို့ ညေ့ခလုတကိုနှိပပပ်း စက မှနကနစောရပတနို့ ော်းဖခင်း

- 65 ©OTAFFရှိမရှိ အတညဖပ ပပ်းမှ အလုပလုပရပါမည။

(3)“ဖပတရှဖခင်း၊ ဖခစမိဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ 1[အသဖခအသန]• အလုပလုပ ညေ့စငသပေါ်တင သပါငမုနို့ကို လကဖဖငေ့
ထိန်းရင်း အလွှောလှ်းသန ညေ့အချိန၌ လကသချောင်းည ပါ်းပါ်းလှ်းစက၏ဓော်းဖဖငေ့ လှ်းမိလုန်းပါ်း ဖဖစ
ပါ

ော်း

ည။

[အသ ကောင်းရင်း]• ဖိတန်း ညေ့အဖပော်းကိုမ

ု်းွဲ သပါငမုနကိို့ ု လကဖဖငေ့တန်းရင်း ပါ်းပါ်းလှ်းသနခွဲေ့ပါ

ည။[တနဖပနအစအမ]• အလွှောလှ်းစက ု်း ညေ့အချိန၌ ဖိတန်း

ညေ့အဖပော်း

ု်းပပ်း သပါငမုနို့ကိုတန်းဖခင်း။

ဖဖစစဉ 2[အသဖခအသန]• သအ်းခွဲသနသ ောငါ်းမျော်းကို ဓော်းဖဖငေ့ခုတ

ညေ့လုပငန်းသဆောငရွကသန

လကဖဖငေ့ကိုငထော်းသ

ယောဓော်း ည သချောပပ်း

ညေ့အချိနတင ညောကလကကို လှ်းဖဖတမိလုန်းပါ်း ဖဖစော်းပါကည။[အသ ကောင်းရင်း]•ယကလကတင ဖပတရှမှုကောကယရော၌

်းုညေ့ အကောအကယလကအိတ (ဖပတရှမှုဒဏ

ခနိုငသအောငထုတထော်း ညေ့လကအိတ) ကို မ တထော်းပါ။
[တနဖပနအစအမ]• လုပငန်းသဆောငရွက

ညေ့ကိုယဟနအသနအထော်း

သဖပောင်းဖခင်း၊ ဖပ ဖပငထုတလုပမညေ့ သအ်းခွဲထော်းသ ောငါ်းမျော်းနှငေ့
ကိုကညမညေ့

ထိန်းပုထိန်းနည်း၊

လှ်းဖဖတနည်းတိုို့

လုပသဆောငရပါမည။

- 66 ©OTAFF• ဖပတရှမှုဒဏခနိုငသ ော လကအိတမျော်း တဆငရပါမည။

(4)“ဖပ တကျဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ[အသဖခအသန]• စငသပေါ်မှ ထုတကုနပစစည်းကို ထုတယူပပ်း လကဖဖငေ့ကိုငကော သခါကသလှကော်းသပေါ်မှ ဆင်းရန
လုပလိုက ညေ့အခါ
ဖဖစော်းပါ

သခါကသလှကော်းလှုပ

ော်းပပ်း

ဟနချကပျကကောဖပ တကျလုန်းပါ်း

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• သခါကသလှကော်း၏ “အဖငေ့အထိန်းချိတ” ကို တပမထော်းခွဲေ့ပါ။
• သခါကသလှကော်းလွဲမကျသအောင ထိန်းသပ်းမညေ့ ူမရှိခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]• သခါကသလှကော်းကို
မပျကမကက

တပပပ်းမှ

“အဖငေ့အထိန်းချိတ”အု်းဖပ ရပါမည။

အတကအဆင်းလုပ ညေ့အခါ လကတစဖက၌မည ညေ့ပစစည်းမှ မကိုငွဲ သခါကသလှကော်းကို

ဆုပကိုငပါ။
• ကက်းမော်းသ ော ထုတကုနမျော်းအတက လူနှစဦ်း
ဖဖငေ့ လုပငန်းသဆောငရွကရပါမည။

(5)“အပူသလောငဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ[အသဖခအသန]• မုနဖုို့ တစကမှ

ဖပော်းကို အဖခော်း အလုပလုပ ညေ့စငသပေါ်

သရွဲ့သဖပောင်းရနလုပ

ညေ့အခါမ ိလိုက

ဖပော်းည အပူချိနဖမငေ့သ ကောင်းွဲ လကဗလောဖဖငေ့ ထိမိလုန်းပါ်း ဖဖစော်းခွဲေ့ပါ[အသ ကောင်းရင်း]- 67 ©OTAFF

ည။

ိုို့

• မုနဖုို့ တစကမှ
မစစသဆ်း

ထုတယူပပ်းပပ်းချင်း

ဖပော်း ညွဲ လကဗလောဖဖငေ့ ယရန လုပခွဲေ့ပါ

အပူချိနဖမငေ့သ ောလည်း

ဖပော်းအပူချိနကို

ည။[တနဖပနအစအမ]•ဖပော်းမျော်း၊

အို်းမျော်း၊

သပါင်းအို်းမျော်းစ

ညတိို့ကု ိုကိုငပပ်း

ယမညေ့အခါ

အကောအကယ

လကအိတ တဆငရပါမည။• မ ယမ အပူချိနကို အတညဖပ ပပ်း အပူချိနဖမငေ့ပါက ပတ န်းကျငရှိလူမျော်းကိုပါ
အဖပ ပါ။

(6)“ခါ်းနာဖခင်း” မသတောတဆမှု

တိထော်းရန

ဖဖစစဉ[အသဖခအသန]• သလ်းလသ ောသပါင်းအို်းမျော်းကို လကနှစဖကဖဖငေ့ ကိုငသဖမောက
ညေ့အခါ ခါ်း၌ ဖပင်းထနသ

ောနာကျငမှု ခစော်းရပါ

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• တညပငိမမှုမရှိသ ော ကိုယဟနအသနအထော်းအတိငု ်း သလ်းလ
ပါညေ့ပစစည်းမျော်းကို မ ရန လုပခွဲေ့

ည။[တနဖပနအစအမ]• သလ်းလသ ောပစစည်းမျော်းကို မခနဓာကိုယကို သလ်းလသ

ညေ့အခါ

ောပစစည်းအနာ်း ကိုို့ ပပပ်း

ဒူ်းသက်းပပ်း ခါ်းထိုငချပပ်းမှ သလ်းလ

ညေ့အရောကို

သပွဲ့ပိုကကော ဒူ်းဖပနဆနို့ရင်းဖဖငေ့ ဖဖည်းဖဖည်းချင်း
မတတပရပရပါမည။
• သလ်းလသ ောပစစည်းမျော်းကို
တန်းလှည်းကို တတနိုင

- 68 ©OTAFFသရွွဲ့ အယယူညေ့အခါ

ု်းဖပ ဖခင်း။

(7)“အပူလျှပဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ[အသဖခအသန]• ပွဲအနှစလုပ ညေ့လုပငန်းစဉတင
ချိနညေ့အလုပတိုို့

မူ်းသကသတောေ့ထွဲ

အဖပနဖပနအလှနလှန

ော်းပပ်း အပူလျှပဖခင်းဖဖစ ညဟု စမ်းိုို့ပွဲမျော်းထညေ့ ညေ့အလုပနှငေ့

သဆောငရွကသနစဉအတင်း
ပသတွဲ့ရှိခွဲေ့ပါ

အသလ်းချိန

သရွွဲ့လျော်းမှုဖပ ချိန၌

ည။[အသ ကောင်းရင်း]• အပူချိနနှငေ့ စိုထိုင်းဆဖမငေ့မော်း ညေ့သနရောမျော်းတင သခတတအနာ်းယူဖခင်းမဖပ
လုပခွဲပေ့ ါွဲ ဆကတိုကအလုပည။• သချွ်းအမျော်းအဖပော်းထကသနသ ောလည်း သရဓောတနှငေ့ ဆော်းဓောတတိက
ုို့ ို မဖဖညေ့ခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]• အပူချိနနှငေ့ စိုထိုင်းဆဖမငေ့မော်း ညေ့သနရောမျော်းတင အလုပလုပသ ောအခါ သခတတအနာ်းယူချိန
သကောင်းစောရယူပပ်း သရဓောတနှငေ့ဆော်းဓောတတိဖုို့ ဖညေ့ရပါမည။
• သလ ငသလထကသကောင်းပပ်း သချွ်းနှငေ့အစိုဓောတစုတယူနိုင ညေ့ အလယတကူသဖခောကနိုငသ

ောအ တအစော်းမျော်း တဆငရပါမည။
(*) လုပငန်းခငတင အပူလျှပဖခင်းကွဲေ့ိုို့သော သရောဂါလကခဏောမျော်း ဖဖစပော်း

အတိငု ်း တုနို့ဖပနသဆောငရွကရပါမည။
1) တော နခကို အသ ကောင်း ကော်းရပါမည။
2) သအ်းသ ောသနရောကို သရွဲ့ရပါမည။
3) ပငိမ

ကစောသနပါမည။

4) လုပငန်းခင တစုကို
(အထူ်း ဖဖငေ့

လညပင်း၊

သချောငသအောငလုပပပ်းချိ င်း ကော်းနှငေ့

ခနဓာကိုယ

သပါငခခ)တိို့ကု ိုသအ်းသအောငလုပရပါမည။
5) ဆော်းဓောတပါ င ညေ့သရနှငေ့ sport drink မျော်း သ- 69 ©OTAFFောကရပါမည။

ညေ့အါ သအောကပါတိို့ု

(8)“ ငတိုကမိဖခင်း” မသတောတဆမှု

ဖဖစစဉ[အသဖခအသန]• ကုနသ တတောအလတမျော်းကို

လုပငန်းခငအဖပင

ကရှိထော်း ိုရောသနရော

ိုို့ နပငေ့စကဖဖငေ့

ယသဆောငရနအတက

ဂိုသဒါငအ ငကိုအခိုကအတနို့

ရပတနို့ဖခင်းမဖပဖဖတ န်း

ော်းလိုက

တိကု မိလုန်းန်း ဖဖစညေ့အခါ
ော်းပါ

သ်းမှလောသန ညေ့ွဲူဖဖငေ့

ည။[အသ ကောင်းရင်း]•နပငေ့စကည ဂိုသဒါင ငသပါကသရှွဲ့တင သခတတရပတနို့မှု မလုပခွဲေ့ပါ။
[တနဖပနအစအမ]•နပငေ့စကယောဉသမောင်း

လုပကော သည ဂိုသဒါငအ င သရှွဲ့၌ သခတတရပတနို့ပပ်း ညွှနဖပဖခင်းနှငေ့သခေါ်ဆိုဖခင်း

်းကင်းမှုအတညဖပ ဖခင်းကို မပျကမကကလုပသဆောငဖခင်း။

- 70 ©OTAFFဖဖညေ့စကအချကအလကမျော်း
လုပငန်းခင၌ အ

ု်းဖပ

ညေ့ သ

အဓကကျသသ သ1) ငခငေ့တော်းဖမစ

်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ

ူးကင်ူးလံုခခံ သရူးအချက်ခပသသကေတမျ ူး2) မသဖပ်းရနတော်းဖမစညေ့ အချကဖပ သကေတသကေတ နမူနာမျော်း

အချကဖပညေ့3) တခါ်းဖငေ့လျက ော်းမထော်းရန

သကေတတော်းဖမစညေ့ အချကဖပ

သကေတဖငေ့်လျက်သ ူးခဖငေ့်မထ ူးရန်

မဝင်ရတင်ူးကျပ်စတ ူးခမစ်ခခင်ူး

4) လကဖဖငေ့ ထိသတွဲ့ဖခင်းမဖပ ရနတော်းဖမစ

5) ညပနိုင

ညေ့အနတရောယရှသိ ကောင်းအညေ့ အချကဖပ

ိသပ်း

သကေတ

ညေ့ အချကဖပ

စစ်သ

ူးမှု

အနတရ ယ်ခပ သနွဲလက်ခဖငေ့်

ခလုတ်မဖငေ့်ပါနှငေ့်

မထပါနှငေ့်

သကေတမညပ်သစရန်

မညပ်သစရန်

သတခပ ပါ

သတခပ ပါ

မညပ်သစရန်သတခပ ပါ6) အပူသလောငဖခင်းဖဖစနိင
ုညေ့အနတရောယရှိသ ကောင်းအ

ိသပ်းညေ့ အချကဖပ

သကေတအပသလ င်ခခင်ူးသလ င်ကျွမ်ူးမှု

အပချန်ခမငေ့်ခခင်ူး

သတခပ

သတခပ

သတခပ

- 71 ©OTAFF

7) လိမေ့ကျဖခင်းဖဖစနိင
ု

ဝ ြေဝ

ညေ့အနတရောယရှိသ ကောင်းအ

ိသပ်းညေ့ အချကဖပ

သကေတာကနာ်းတ ကို ကသဖခသထောကနာ်းတ ကုိဝြေ ာလွယသည

တိဖပသတ ပြုပေါ

အနတရောယ! လိမေ့ကျမှု

တိဖပသဖခသထောကနာ်းတ က
ုိ
တိဖပ
8)
အချကဖပဖပ တကျဖခင်းဖဖစနိင
ုိသပ်း ညေ့သကေတအသပါကရှိ ညေ့အပိုင်းကို
10) စကထွဲ

ညေ့အနတရောယရှိသ ကောင်းအ

ဖပတရှဖခင်းဖဖစနိုငညေ့ အချကဖပ

တိဖပ ပါ

ုို့ိ ပပါ ော်းဖခင်းဖဖစနိင
ညုလညပတသန

9)ခပ တ်မကျသအ င်သတခပ !

ညေ့အနတရောယရှိသ ကောင်းအ

ိသပ်း ညေ့ အချကဖပ

ညေ့အရောမျော်းကို

ညေ့အနတရောယရှိသ ကောင်းအ
သကေတခပတ်ရှမှုသတခပ
သကေတသမ င်ူးနှင်

လကဖဖငေ့မထိပါနှငေ့

ွဲလက်မထညေ့်ပါနှငေ့်

- 72 ©OTAFF

ိသပ်း

11)
ဓောတလိုကဖခင်းဖဖစနိင
ုသ ကောင်း အိသပ်းညေ့အနတရောယရှိညေ့ အချကဖပ သကေတအနတရောယ
ဓောတလိကု ဖခင်း

တိဖပ12)သခါင်းဖဖငေ့တိုကမိဖခင်းဖဖစနိုင

အချကဖပ

သကေတဦ်းသခါင်းအသပေါ်ပိုင်း

တိဖပ- 73 ©OTAFFညေ့အနတရောယရှသိ ကောင်း

အဦူးသခါင်ူးအသပေါ်ပုင်ူးသတခပ

ိသပ်း

ညေ့

13) မျကလု်းကို ကောကယရန လိုအပသ ကောင်း အ သိ ပ်းမျကလု်းအလုအုပ14) သညေ့ အချကဖပ သကေတညေ့မျကမှနတပဖခင်း

အကောအကယမျကမှနတပဖခင်း

်းသရှောငရနအတက အသရ်းသပေါ်ထကသပါကမျော်း၏ တညသနရောကို အိသပ်းညေ့ အချကဖပ

သကေတအသရ်းသပေါ်ထကသပါက
15) မ်း

တသဆ်းူ်းတညသနရောကို အ

မ်း

တသဆ်း

ိသပ်း

ညေ့ အချကဖပ

သကေတ

ူ်း

မ်း

- 74 ©OTAFF

တသဆ်း

ူ်း

ဝ ေါဟာရအညွှ န်း(မှတချက) ဤသ ါဟောရအညွှန်းကို ဤစောသစောင အခန်း 1 မှ အခန်း 3 အတက ရညရွယပပ်းဖပ စုထော်းပါ ည။A

Anisakisuအနဆောကစကပပါ်းပို်း ................................................. 17,18

Anisakisu shokuchuudokuအနဆောကစကပပါ်းပိ်းု သ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်း .......... 18

Arerugi-hannoဓောတမတညေ့ ညေ့တဖုို့ ပနမှု ........................................... 10,12

Arerugi-busshitsuဓောတမတညေ့မှုဖဖစသစ ညေ့ပစစည်းမျော်း ................ 10,11,30,37

Arerugenအလောဂျန (Allergen) ...................................................... 10

Anzen kaba-သAnzen gutsuအကောအကယဖိနပ .......................................................... 53

Anzen souchiသ်းကင်းသရ်းကိရိယောတပဆငမှု ................................. 57,58

Anzen hyoshikiသ်းကင်းလုခခ သရ်းအချကဖပ သကေတ ............................. 55

Anzen hogoguသ်းကင်းသရ်းအကောအကယပစစည်းမျော်း .................... 4,52,58

်းကင်းသရ်းအဖု်းအကော ............................................ 57,58

I
Ibutsuဖပငပအရော တထ ........... 9,10,19,22,23,31,36,37,40,41,44,65

Inshokur youhin seizougyou

စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း ................... 1,2,4,48,60
U

Wherushu kin

Clostridium perfringens ပိ်းု ................................. 14,16,38
E

Eisei kanriကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

စမခနို့ခမ
ွဲ ှု

3,4,7,8,18,19,20,22,25,30,31,37,42
Ekkususen ibutsu kenshutsuki ဖပငပအရော တထ သရောသနှာပါ ငမှုစစသဆ်း ညေ့
37,41,44- 75 ©OTAFF

X-ray

စက

Epuronသအပရွန ................................................................ 26,30,58
O

Oushoku budou kyuukin

Staphylococcus aureus ပိ်းု .................................. 14,15,41

Osen sagyou kuikiညစညမ်းမှုရှိသော လုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန ............ 20,21,28

Ka
Kaizen sochiဖပ ဖပငသရ်းအစအမမျော်း ............................................ 43,45,46

Kaitouအရညသပျောသစဖခင်း........................................................... 36

Kaifuuအထုပဖငေ့ဖခင်း .................................................................. 35

Kaonသန်းသအောငလုပဖခင်း .......................................................... 36

Kagakuteki kigai youinဓောတုပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ော သ

Kanetsu sakkinအပူသပ်းပိ်းု

Kanetsu chouriအပူသပ်းချကဖပ တဖခင်း ............................ 14,16,20,30,38,44

Kaba-tsuki nagagutsuကောဗောပါသ ော လညရှညဖိနပ .......................................... 53

Gahouစပိ်းု (spore) ................................................. 14,15,16,17,38

Gahou kinစပိ်းု (spore)သပါက ညေ့

Kansen shouကူ်းစကသရောဂါ .................................................................. 51

Kanpirobakuta- zokukin

ကမဖိင
ု လို

Kanri kijyunစမခနို့ခွဲမစှု နှုန်းမျော်း............................................ 42,43,44,45

Kanri kijyun karano itsudatsuစမခနို့ခမွဲ ှုစနှုန်းမျော်းမှ သ်းအနတရောယမျော်း ..... 9,10တဖခင်း ............................................... 37,38,44

ကတ်းရ်းယော်း ..................... 37,38

ကတော အုပစု ငပို်း .................................. 14,41

ဖညဖခင်း .............................. 44,45

Ki
Kigai youinသ်းအနတရောယဖဖစသစ
- 76 ©OTAFFညေ့အသ ကောင်းအရင်း

8,9,10,12,19,20,30,31,39,42,43,45,46
Kigai youin bunsekiသ်းအနတရောယဖဖစသစ

ညေ့အသ ကောင်းအရင်းမျော်းကို

ခွဲဖခမ်းစိတဖဖောဖခင်း ....................................................... 42,43
Kiken yochi kunrenသKisei chuuကပပါ်းပို်း .................................................................... 12,17

Kirokuမှတတမ်း ..................................................... 31,34,44,46,61

Kinkyuu teishi botanအသရ်းသပေါ်ရပတနို့ ညေ့ခလုတ .................................... 59,60

Kinzoku tanchi ki်းအနတရောယကကိ တငခနို့မှန်းသရ်း သလေ့ကျငေ့မှု .............. 62,63တတ ရှောသဖသရ်းစက .......................................... 40,41,44,45
Ku

Kusari tebukuroကင်းဆကပုရကထော်းသ

ောတတ လကအိတ ..................... 53

Kubun eisei kanriအပိငု ်းအလိုက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု .. 20,25

Ke
Kenkou chekkuကျန်းမောသရ်းစစသဆ်းမှု ...................................................... 23

Genzairyou no hokanကုန ကမ်းပစစည်း

ိုသလှောငဖခင်း ........................................ 33

Ko
Kousa osenကူ်းလူ်းညစညမ်းမှု .................................................. 20,21,22

Koushitu ibutsuမောသကျောသ ော ဖပငပအရော တထ .......................... 10,19,40,41

Go esu5S ................................................................. 7,18,19,50,51

Gomu tebukuroရောောလကအိတ ............................................................. 53
Sa

Saikinကတ်းရ်းယော်း ...................................... 12,14,15,16,38,41- 77 ©OTAFFSakiire sakidashiဦ်းစောထညေ့ထော်း ညတိို့ကု ို ဦ်းစောထုတဖခင်း ................... 35,42

Sagyou fukuလုပငန်းခင တစု ..... 4,7,19,22,23,24,25,26,27,31,52,63,69

Sagyou tejyun shoလုပငန်းသဆောငရွကမှုလုပထု်းလုပနည်းလကစွဲ 5,30,50,54,55

Sakkinပိ်းု တဖခင်း .................................. 16,20,21,36,37,38,39,44

Sarumonera zokukinဆွဲလမိုနွဲလော်း အုပစု ငပို်း ............................................ 14,41
Shi

Jiaensosan natoriumuဆိုဒယမ ဟိုကပိကု လိုရိုက .......................................... 17,39

Shigyou mae tenkenအလုပမစမ စစသဆ်းမှု ...................................................... 56

Shisa koshouညွှနဖပဖခင်းနှငေ့သခေါ်ဆိုဖခင်း........................................ 54,55,70

Shizen kaitou

ော အတိငု ်း အရညသပျောသစဖခင်း ................................. 36

Shita shoriလှ်းချွတဖပငဆငဖခင်း .............................................. 20,35,36

Shitsukeစည်းကမ်းလိုကနာဖခင်း ................................................ 19,51

Shuukandukeအသလေ့အထဖဖစသစဖခင်း .......................................... 18,19,51

Jyuutenဖဖညေ့ဖခင်း .......................................................................... 39

Jyuuyou kanri tenစမခနို့ခရွဲ န အသရ်းပါသ ောအချကမျော်း ..... 7,8,42,43,44,45,46

Jyun seiketsu sagyou kuikiတစပိုင်းတစစ

Shiyou kigenသနာကဆု်းထော်း ု်းရမညေ့ရက............................................ 34

Shouhi kigenကတမ်းကုနဆု်းရက ...................................... 32,34,35,40

Shoumi kigenသနာကဆု်းထော်းစော်းရမညေ့ရက ................................. 34,35,40

Shokuchuudoku kinအစောအဆိပ ငေ့သစသ ော

Shokuchuudoku yobou no sangensokuနို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန20,21

ကတ်းရ်းယော်း ......... 13,14,15,16

အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို

- 78 ©OTAFFကောကယရန

အသဖခခစည်းမျဉ်း 3 ခု ....................................................... 17
Shokuhin eiseiအစော်းအသ ောက ကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်း ..................... 4,6,7,19

Su
Suireiသရဖဖငေ့အသအ်းခဖခင်း ......................................................... 38
Se

Seikeiပု ဏ္ဍောနဖပ လုပဖခင်း ....................................................... 37

Seiketsuနို့ရှင်းမှု ................................. 10,18,19,20,21,23,34,39,51

Seiketsu sagyou kuikiနို့ရှင်းမှုရှိသ ောလုပငန်းသဆောငရွကမှုဇုန .................... 20,21

Seisouနို့ရှင်းသရ်းလုပဖခင်း .................................... 18,19,21,51,65

Seitonစစရရထော်းဖခင်း ...................................................... 18,19,51

Seibutsuteki kigai youinဇ ပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ

Seiri

ော သ

်းအနတရောယမျော်း ....... 12,37

ပရပစောထော်းဖခင်း ..................................................... 18,51

Sereusu kin

Bacillus cereus ပိ်းု ........................................... 14,15,16,38

Senjouသဆ်းသ ကောဖခင်း ....................................... 16,17,19,21,36,37
So

Souzaiအရနဟင်းလျော................................................................. 44

Souzai seizo gyouအရနဟင်းလျောထုတလုပ ညေ့လုပငန်း ............................. 20

Zo-ningu

ဇုန

Soraninဆိုလောနင (Solanine) ................................................. 10,12

တမှတဖခင်း ............................................................. 20

Ta
Tai sessou tebukuroဖပတရှမှုဒဏခနိုငသ ော လကအိတ .............................. 53,67- 79 ©OTAFFTainetsu epuronအပူဒဏခနိုင ညေ့သအပရွန ............................................. 53
Chi

Chuushin ondoဗဟိုအပူချိန ...................................................... 16,38,44,46

Chouen biburio

Vibrio parahaemolyticus ပိ်းု .......................................... 14

Choukan shukketsusei daichoukin
Chouri kigu

Enterohemorrhagic အ်းကိုလိုင်းပို်း ................... 14မ်းဖိသု ချောင

ု်းပစစည်း .................................................... 11,15
Te

Tearaiလကသဆ်းဖခင်း ......................................................... 7,28,31

Tesuto pi-suစမ်း ပပစစည်း ................................................................. 40

Tebukuroလကအိတ ................................. 7,23,27,30,31,53,58,66,67

Dengenပါ ါ ....................................................................... 56,57,58
To

Dokusoအဆိပအသတောက........................................................ 14,15

Tokutei genzairyouအထူ်း တမှတထော်း ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်း ....................... 11

Tokutei genzairyou ni jjyunzuromonoအထူ်း တမှတထော်း ညေ့ကုန ကမ်းပစစည်းနှငေ့

ညမျှသ ော ပစစည်းမျော်း ....................................................... 11
Toppingu

Topping.......................................................................... 20

Dorippuစ်းကျလောသ ောအရည....................................................... 36
Ni

Niji saigaiဆငေ့ပော်းမသတောတဆမှု ...................................................... 59
Ne- 80 ©OTAFF

Necchuu shouအပူလျှပဖခင်း .............................................................. 50,69
No

Norouirusu

နိုရိုဗိုင်းရပစ............................................................ 16,17,38

Norouirusu ga genin no shokuchuudoku wo Yobou surutameno yon gensokuနိုရိုဗိုင်းရပစသ ကောငေ့ဖဖစရညေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်းကို

ကောကယရန အသဖခခစည်းမျဉ်း 4 ခု ................................... 17Ha
Hainrihhi no housokuဟိန်းရစချ ဥပသဒ......................................................... 61

Haza-doအနတရောယ (Hazard) ........................................................... 8

Haza-do bunsekiအနတရောယခွဲဖခမ်းစိတဖဖောဖခင်း (Hazard Analysis)............... 43

Hasappu niyoru eisei kanri

HACCP အရ ကျန်းမော

Hasappu no nana gensoku

HACCP အသဖခခစည်းမျဉ်း 7 ခု .......................................... 43

Hasappu puran

HACCP အစအစဉ .............................................................. 8နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု .... 7,8,42

Hi
Hikanetsu chouriအပူမသပ်း

ွဲချကဖပ တဖခင်း ............................................... 30

Hijyouteishi botanအသရ်းသပေါ်ရပတနို့ ညေ့ခလုတ ......................................... 57

Hisutaminဟစစတမင်း (Histamine) .......................................... 10,12

Hisutamin chuudokuဟစစတမင်းသ ကောငေ့ အစောအဆိပ ငေ့ဖခင်း ........................ 12

Biseibutsuအဏုဇ ပို်း........... 12,13,17,19,21,22,23,25,28,37,38,39,41

Biseibutsu kensaအဏုဇ ပိ်းု စစသဆ်းဖခင်း.................................................... 41

Hiyari・hattoဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှု ..................................... 61,62- 81 ©OTAFFHiyari・hatto katsudouဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုမျော်းအတက လှုပရှော်းမှု ........ 61

Byougensei biseibutsuသရောဂါဖဖစပော်းနိုငသစညေ့ အဏုဇ ပိ်းု မွှော်းမျော်း 13,19,22,38,39

Fu
Fuureiသလဖဖငေ့အသအ်းခဖခင်း ....................................................... 38

Fu-ru puru-fu

fool proof .................................................................. 57,58

Fye-ru se-fu

fail safe .......................................................................... 57

Butsuriteki kigai youinရုပပိငု ်းဆိုငရောပစစည်းမျော်းသ ကောငေ့ဖဖစသ ောသ်းအနတရောယမျော်း

9,10
He
Herumettoသခါင်းသဆောင်း ................................................................ 4,52

Bentouထမင်းဗူ်း ............................................................................ 3
Ho

Housouထုပပို်းမှု ....................................................... 32,35,39,40,65

Hokan ondoိုသလှောငရမညေ့အပူချိန ............................................... 33,41

Hogo meganeအကောအကယမျကမှန ................................................ 58,74

Botsurinusu kin

Clostridium botulinum ပိ်းု ........................................ 14,38

Ma
Mazeruသရောစပဖခင်း ..................................................................... 21
Mi

Miton tebukuroလကမသနရော၌ခွဲထော်းသ ောလကအိတ (mitten gloves) .... 53- 82 ©OTAFF

Mimi senနာ်းအဆိုို့ .......................................................................... 53
Me

Mekuseru tebukuro

mexel လကအိတ ............................................................ 53
Mo

Moritsukeပထု ညေ့ဖခင်း ................................................................. 20,28
Ya

Yakuzaiသဆ်း ါ်း ..................... 10,16,19,20,22,36,39,44,50,52,53,58

Yakuzai no kanriသဆ်း ါ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု ................................................. 22

Yakuzai niyoru sakkinသဆ်း ါ်းဖဖငေ့ ပို်း တဖခင်း .............................................. 20,44
Ri

Ryuusuiစ်းဆင်းသနသ

ောသရ ...................................................... 29,36

Ryuusui kaitouစ်းဆင်းသနသ

ောသရဖဖငေ့ အရညသပျောသစဖခင်း ....................... 36
Re

Reikyakuအသအ်းခဖခင်း .................................................... 12,32,38,44

Reitouအခွဲခဖခင်း၊ သအ်းခွဲထော်းဖခင်း၊ သအ်းခွဲသစဖခင်း
2, 4, 12, 18, 32, 36, 39, 66

Reitoukoဖရဇော .................................................................... 34,39,63
Ro

Roudou anzenလုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း ...................................... 4,5,19,48

Roudou saigaiလုပငန်းခငမသတောတဆမှု
4,48,49,50,51,52,54,55,56,57,59,60,61,62,63- 83 ©OTAFF<တိဖပ ရမညေ့အချကမျော်း>• မူပိုငခငေ့နှငေ့စပလျဉ်း၍
“အထူ်းကျွမ်းကျငလုပ ော်းအမှတစဉ

1စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း

အရညအချင်းစစစောသမ်းပွဲ

ငယူသလေ့လောရနအတက ဖတစောအုပ စတုတအထ ကကိမထုတသ မှု” အတကမူပိုငခငေ့ကို နိုငငဖခော်း ော်းမျော်းအတက စော်းသ
သရ်းအဖွဲ့ွဲ အစည်းမှ ပိုငဆိုငပါ

ကျွမ်းကျငမှု

ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း ကျွမ်းကျငမှုအကွဲဖဖတည။• လငေ့ခနှငေ့စပလျဉ်း၍
လငေ့ခချိတရောတင ခငေ့ဖပ ချကသတောင်းရနနှငေ့ ဆကယရနမလိုအပသ ောလည်း လငေ့ခဆကတင

ချိနရော၌ “နိုငငဖခော်း ော်းမျော်းအတက စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း ကျွမ်းကျငမှုအကွဲဖဖတသရ်း
အဖွဲ့ွဲ အစည်း၏

အငတောနကစောမျကနှာ”သဖောဖပထော်းပါ

ည။

ကို

ချိတဆကရမညေ့လငေ့ခဖဖစသ ကောင်း

ရှင်းလင်းစော

• အရင်းအဖမစမျော်း သဖောဖပမှုနှငေ့စပလျဉ်း၍
ဤဖတစောအုပပါ အသ ကောင်းအရောမျော်းကို အထိုို့အဖပင
အု်းဖပ မညေ့အခါ အရင်းအဖမစအဖဖစ သဖောဖပရပါမည။

ဤဖတစောအုပပါအသ ကောင်းအရောမျော်းကို

တည်းဖဖတဖခင်း၊ဖပ ဖပငဖနတ်းဖခင်းလုပပပ်း

ု်းဖပ မညေ့အခါ အထကသဖောဖပပါ အရင်းအဖမစသဖောဖပမှုအဖပင တည်းဖဖတဖခင်း၊ ဖပ ဖပငဖနတ်းဖခင်း

လုပထော်းသ ကောင်းကိုပါ သဖောဖပရပါမည။ ထိုို့အဖပင တည်းဖဖတဖခင်း၊ ဖပ ဖပငဖနတ်းဖခင်းလုပလိုက
တင်းအချကအလကမျော်းကို ဤအဖွဲ့ွဲ အစည်းမှ သရ်း ော်းဖပ စုထော်း သယောငဖဖငေ့ အမျော်းဖပည
သဖောဖပဖခင်း၊ အ

ညေ့
ူ

ိုို့

ု်းဖပ ဖခင်း မလုပရပါ။

• တော နယူမှုမရှိသ ကောင်းနှငေ့စပလျဉ်း၍
ကျွနုပတိ၏
ုို့ အဖွဲ့ွဲ အစည်းည အလုပသဆောငသ ော မညညေ့ဖပ မူသဆောငရွကမှုမျိ ်းကိုမဆို (ဤဖတစောအုပပါအသ ကောင်းအရောမျော်းကို

တည်းဖဖတဖခင်း၊

ု်းဖပူမျော်းမှ ဤဖတစောအုပပါအသ ကောင်းအရောမျော်းကို အဖပ ဖပငဖနတ်းဖခင်းလုပထော်း ညေ့တင်းအချကအလကမျော်း

အု်းဖပ ၍ု်းဖပ ဖခင်း

အပါအ ငဖဖစ။)မည

ညေ့တော နယူမှုမျှ လုပမညမဟုတပါ။ ဤဖတစောအုပပါအသ ကောင်းအရောမျော်းကိုကကိ တငအွဲ သဖပောင်းလွဲဖခင်း၊ ဖျကဖခင်း စိမသပ်း

ညတိို့ု ရှိနင
ို ပါ- 84 ©OTAFFည။[ကို်းကော်း]• “အရနဟင်းလျောထုတလုပ ညေ့လုပငန်း နည်းပညောဆိုငရောသလေ့ကျငေ့မှု

ငတန်းဖတစောအုပ ပထမအကကိမထုတသ မှု”နိုငငဖခော်း

ော်းမျော်းအတက စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှုလုပငန်း

ကျွမ်းကျငမှုအကွဲဖဖတသရ်းအဖွဲ့ွဲ အစည်း(2022 ခုနှစ နို င• “ကုနထုတလုပငန်းအတကရညရွယ ညေ့သအသတွဲ့အကက နုသ

်းသ

ောလ)

ောအလုပ မော်းမျော်းအတက

်းကင်းသရ်းနှငေ့ကျန်းမောသရ်းလကစွဲ”ကျန်းမောသရ်း၊ အလုပ• “နည်းပညောဆိုငရောအလုပ ငငတန်းမော်းနှငေ့ လူမှုဖူလုသရ်း နကက်းဌောန (2016 ခုနှစ)ော်းမျော်းအတက

သ်းကင်းသရ်းနှငေ့ကျန်းမောသရ်းဆိုငရော

အစအမလကစွဲ (စော်းသ ောကကုနထုတလုပမှု အမျိ ်းအစော်းအလိုက)”• “သ်းကင်းသ

ကျန်းမော

နည်းပညောဆိုငရော နိုငငဖခော်း ော်းအလုပ ငငတန်းော်းအဖွဲ့ွဲ အစည်း (2021 ခုနှစ)ော အစော်းအသ ောကထုတလုပရနအတကင ကော်းသရ်းကိရိယော ‘HACCP အရနို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော စမခနို့ခမွဲ ှု’
စော်းသ ောကကုနစကမှုလုပငန်းစငတော သဖောငသဒ်းရှင်း (2018 ခုနှစ)• “ဖဖစပော်းလုန်းန်း မသတောတဆမှုဖဖစစဉမျော်း” ကျန်းမောသရ်း၊ အလုပ မော်းနှငေ့ လူမှုဖူလုသရ်း
ဌောန၏ အငတောနကစောမျကနှာ လုပငန်းခငသ

်းကင်းသရ်း ကနကက်းဆိုက လုပငန်းခငမသတောတဆမှု

ဖဖစစဉမျော်း
• “ပမောဏအမျော်းအဖပော်းချကဖပ တစမခနို့ခမွဲ ှုလကစ”ွဲညေ့အသဆောကအဦမျော်းအတက

ကျန်းမောသရ်း၊ အလုပကျန်းမော

နို့ရှင်းသရ်းဆိုငရော

မော်းနှငေ့ လူမှုဖူလုသရ်း နကက်းဌောန (1997 ခုနှစ)- 85 ©OTAFF