FT8 Tryb Ekspedycji DX dla stacji HoundPodręcznik użytkownikaJoe Taylor, K1JT — May 16, 2018

WSJT-X w wersji 1.9 oferuje specjalny tryb roboczy umożliwiający ekspedycjom DX pracęprotokołem FT8 z bardzo wysokim uzyskiem (rate) QSO/h. Ta instrukcja wyjaśnia jakprawidłowo używać tego trybu pracy. Jest ona przeznaczona dla użytkowników którzy jużsą zaznajomieni z WSJT-X i protokołem FT8. Jeśli to potrzebne, dodatkowe informacje dlaużytkownika znajdują się w dokumencie WSJT-X User Guide, dostępnym z menu Help w
oprogramowaniu WSJT-X.
Podstawy pracy i ustalenia częstotliwości w spektrum roboczym
W trybie Ekspedycji DX FT8 łączności (QSO) pomiędzy Ekspedycją DX („Fox”) i wołającymistacjami („Hounds”) może być przeprowadzone przy zaledwie jednej transmisji ze strony
Ekspedycji DX na jedno QSO. Co więcej, uprawnione Ekspedycje DX mogą emitować ażdo pięciu sygnałów jednocześnie co umożliwia osiągnięcie uzysku 500 QSO/h w idealnychwarunkach.
Proszę zapoznaj się z następującymi ograniczeniami i wymogami:•••••

Tryb Ekspedycji DX FT8 jest przeznaczony dla stacji pracujących z rzadkich
pomiotów DXCC i dla sytuacji gdzie jest wymagany ciągły uzysk znacznie
przekraczający 100 QSO/h. Nie używaj trybu wielosygnałowego jeśli nie spełniaszpowyższego warunku.
Tryb Ekspedycji DX FT8 nie może być używany w zwykłych / tradycyjnych
segmentach FT8. Jeśli planujesz pracę jako Fox w trybie ekspedycji DX, znajdźodpowiednią częstotliwość roboczą zgodną z Band Planem Twojego Regionu IARUi opublikuj ją do wiadomości potencjalnych korespondentów. Pamiętaj że całkowita
szerokość zajmowanego przez ciebie kanału może wynosić nawet 4 kHz.
Wszyscy, włączając stację Fox i wszystkie stacje Hound próbujące nawiązać
łączność z ekspedycją muszą używać WSJT-X w wersji 1.9.0 lub późniejszej.
Wszyscy powinni używać CAT z ustawieniem Split Operation, jak równieżustawienia Rig or Fake It w WSJT-X w zakładce Settings | Radio:

Wszyscy powinni zaznaczyć/włączyć opcję Monitor returns to last used frequency
w zakaldce Settings | General.

1Fox nadaje sygnały audio w przedziale pomiędzy 300 and 900 Hz. Gdy Fox nadaje wielesygnałów jednocześnie są one oddzielone przerwami o szerokości 60 Hz.
Hounds wykonują swoje pierwsze zawołania gdziekolwiek w przedziale 1000 – 4000 Hz.
Fox nie będzie odpowiadał stacjom Hounds wołającym poniżej 1000 Hz. Stacje Hounds
potwierdzają odbiór stacji Fox i nadają swoją sekwencję „R+rpt” na tej samej częstotliwościgdzie odpowiedziała im stacja Fox, zwykle w przedziale 300 – 540 Hz. Jeżeli stacja Houndmusi powtórzyć sekwencję „R+rpt” więcej niż jeden raz, kolejne transmisje będąprzesuwane 300 Hz wyżej lub niżej. Te zmiany częstotliwości są wymuszane i kierowane
automatycznie przez oprogramowanie WSJT-X.
Gdy stacja Fox pracuje w pile-up, standardowa wymiana informacji wygląda tak jak poniżej,gdzie stacja Fox pracuje jako KH1/KH7Z:Fox
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Hounds________________________________CQ KH1/KH7Z
KH7Z K1ABC FN42, KH7Z W9XYZ EN37, ...
K1ABC KH7Z -13
KH7Z K1ABC R-11
K1ABC RR73; W9XYZ <KH1/KH7Z> -17
KH7Z W9XYZ R-16
W9XYZ RR73; G4AAA <KH1/KH7Z> -09 8. ...

Zauważ że stacje wołające Hounds używają podstawowego znaku stacji Fox a nie jegopełnego znaku złożonego.
Stacje Hounds które muszą użyć pełnego znaku złożonego np. SV5/SP1ABC powinny
wpisać go w okienku My Call w zakładce Settings | General. WSJT-X wykryje znak złożonyi będzie wołać stację Fox z pominięciem lokatora, wysyłając DE a następnie pełny znakzłożony: DE SV5/SP1ABC. Zaleca się używać ustawienia Full call in Tx5 only.

Szczegółowe instrukcje dla stacji Hound (stacje wołające)1. Uruchom WSJT-X w trybie FT8 i wybierz pożądane pasmo i wcześniej umówionączęstotliwość roboczą. Jeśli ta częstotliwość nie jest dostępna w tabeli WorkingFrequencies w zakładce Settings | Frequencies, powinieneś ją dodać. Kliknij
prawym klawiszem myszki na tabeli Working Frequencies wybierz Insert,następnie wybierz Mode = FT8 i wprowadź częstotliwość w MHz. Możesz to zrobić
dla dowolnej ilości dodatkowych częstotliwości roboczych.

22. Zaznacz opcję Hound w polu FT8 DXpedition mode w zakładce Settings |Advanced. Nie próbuj wołać stacji Fox w normalnym trybie FT8.

3. Wybierz pierwszą zakładkę (1) w głównym oknie dla nadawanych komunikatów iustaw częstotliwość nnnn Hz przy znaczniku Tx pomiędzy 1000 a 4000 Hz. Możesz
również wybrać częstotliwość Tx klikając na wodospadzie przytrzymując klawisz
Shift. Częstotliwości powyżej 3000 Hz mogą okazać się korzystniejsze z powodu
mniejszego QRM w tym zakresie. Należy pamiętać o pasmie przepuszczania toru Tx
w transceiverze gdyż nie każdy transceiver posiada tak szerokie pasmo akustyczne
po stronie nadawczej. Wybierz komunikat “Tx1” pod napisem „Next”.

34. W zakładce Settings | General, zaznacz Double-click on call sets Tx enable.

5. Wprowadź znak stacji Fox jako DX Call. Jeżeli Fox używa znaku złożonego upewnijsię że został wprowadzony w całości. Wpisanie lokatora jest opcjonalne ale zapewniawyświetlanie azymutu (short path) i odległości dla Twojej lokalizacji.

6. Skonfiguruj Wide Graph (wodospad) odpowiednio dla Twojego systemu. Powinno towyglądać tak jak na ilustracji poniżej. Sygnały od stacji Fox są spodziewane naczęstotliwościach audio od 300 do 900 Hz, więc upewnij się że lewy kraniec
wodospadu obejmuje częstotliwość audio 200 Hz lub niżej. Ustaw prawy kraniec
wodospadu w okolicach 4000 Hz aby ułatwić sobie ustawienie częstotliwościnadawania (Tx) za pomocą metody Shift + LPM. Taka konfiguracja dodatkowo
ułatwia obserwowanie wołających stacji Hound podczas pracy w pile-up.

4

7. Uaktywnij przycisk Monitor na zielono w głównym oknie, aby rozpocząć
monitorowanie pasma.
8. Zauważ że w trybie Hound WSJT-X jest ustawiany tak aby ignorować sygnały
znajdujące się powyżej 1000 Hz. Jeśli życzysz sobie dekodować sygnały w całymzakresie wodospadu (chcesz dokładniej obserwować pile-up), zaznacz opcję Rx AllFreqs.
9. Proszę nie wołaj stacji Fox jeśli nie odbierasz jego transmisji / komunikatów.
Nie wołaj stacji Fox jeśli stosuje wywołanie kierunkowe CQ (“CQ NA”, “CQ 7”, …) aTwój kontynent lub numer okręgu nie pasuje do żądanego przez stację Fox zakresu.
Wołanie bez przestrzegania w/w. powoduje tylko zbędny QRM i z pewnością nie
przyniesie Ci upragnionego QSO.
10. Pamiętaj że FT8 jest przeznaczony do pracy ze słabymi sygnałami. Łączności mogąbyć przeprowadzane w sposób pewny przy sygnałach znacznie poniżej poziomu
słyszalności audio. Operator stacji Fox może samodzielnie decydować aby
odpowiadać tylko stacjom o sygnale S/N = –10 dB lub niższym. W wielu przypadkachnie będziesz potrzebował i nie powinieneś używać dodatkowego PA. Ważniejsze jestznalezienie odpowiedniej częstotliwości do nadawania, wolnej od QRM.
11. Gdy odebrałeś stację Fox wołającą CQ lub pracującą z inną stacją, kliknij dwukrotnie
na jego zdekodowanym komunikacie aby zawołać stację Fox. Możesz wołać ciągle
aż Fox Ci odpowie, zmieniając automatycznie Twoją częstotliwość nadawania wnadziei znalezienia odpowiedniej, wolnej od QRM.
Użyj klikania z wciśniętym Shift na wodospadzie aby zmienić częstotliwość własnego
nadawania – czerwony symbol/znacznik „bramki” na skali częstotliwości wodospadu.
Będziesz potrzebował ponownie włączać możliwość nadawania przyciskiem EnableTx (lub naciskając Enter na klawiaturze) przynajmniej raz na dwie minuty. (Jest tocelowe ograniczenie wprowadzone po to aby zapobiegać pracy stacji bez nadzoruoperatora).
12. Po odebraniu raportu od stacji Fox, WSJT-X będzie automatycznie wysyłał Twójnastępny komunikat Tx 3 („R+rpt”) na tej samej częstotliwości na której
zawołał/odpowiedział ci Fox. Jeśli jest potrzeba powtórzenia Tx 3 („R+rpt”) więcej niżjeden raz, następne transmisje będą przesunięte 300 Hz wyżej lub niżej. Zauważ ze
WSJT-X wyśle te komunikaty nawet jeśli Enable Tx jest wyłączone i nawet gdy nie
wołałeś stacji Fox przez kilka następujących sekwencji. Jeśli przestałeś wołać stacjęFox ponieważ musisz odejść od radia, powinieneś zamknąć WSJT-X lub wyłączyćtryb pracy Hound aby uniknąć niepotrzebnych transmisji.
13. Gdy Fox odbierze Twoje potwierdzenie/komunikat Tx 3 “R+rpt” odpowiada
komunikatem “RR73”. W tym momencie Fox uznaje Twoje QSO za kompletne izapisuje je w swoim logu. Gdy Ty odbierzesz “RR73” powinieneś również zalogować
QSO!
514. Jeżeli z jakiegoś powodu stacja Hound nie odbierze komunikatu RR73 wysłanegoprzez stację Fox, ta stacja Hound będzie powtarzać komunikat Tx 3 („R+rpt”). Stacja
Fox odpowie na takie komunikaty „R+rpt” wysyłając komunikat „RR73” do trzech razy.

Odpowiedzi na Często Zadawane Pytania (FAQ)
1. Dlaczego Tryb Ekspedycji DX FT8 powinien być używany tylko przez stację DX itych próbujących nawiązać z nią łączność?
a. W Trybie Ekspedycji DX FT8 częstotliwości nadawania stacji Fox i Hound są
kontrolowane raczej przez WSJT-X a nie przez operatorów. Generowanie wielu
sygnałów FT8 nie jest pożądane w codziennej pracy na pasmach i może byćbardzo uciążliwe dla innych operatorów gdy zostanie użyte w klasycznych
segmentach FT8.
b. Stacje nie będące uprawnionymi ekspedycjami DX nie powinny zajmować takszerokiego spektrum emitując wiele sygnałów jednocześnie.
2. Czy Tryb Ekspedycji DX FT8 może być użyty do pracy w Polnym Dniu, QSO Party
czy innych zawodach? Nie. Ten nowy tryb pracy jest specjalnie przygotowany z myśląo pracy typu „wielu-na-jednego” w pile-up który zazwyczaj generuje rzadki DX
wymieniając tylko raporty (minimum QSO). Nie jest on przeznaczony do pracy gdzie
wszyscy robią łączności z wszystkimi dodatkowo wymieniając specyficzne informacje wgrupach kontrolnych.
3. Czy nowa wersja WSJT-X może być użyta do normalnej codziennej pracy FT8?
Tak, jak również do pracy wszystkimi pozostałymi typami emisji obsługiwanymi przez
WSJT-X v1.8.0.
4. Filtr w moim radiu wycina częstotliwości akustyczne powyżej 2700 Hz. W jaki
sposób mogę wykorzystać pełne pasmo akustyczne od 1000 do 4000 Hz
przeznaczone dla stacji Hound? Powinieneś używać opcji Split Operation, wtedy
Twój sygnał Tx zawsze pozostanie w zakresie od 1500 to 2000 Hz. Sprawdź Section 4.2w Podręczniku Użytkownika WSJT-X.
5. Nie mogę używać (nie mam) CAT; czy mimo to mogę nawiązać łączność ze stacjąFox? Jeśli włożysz w to trochę wysiłku i zaakceptujesz niewygodę takiego sposobu
pracy, to tak. Możesz. Ustaw początkową wartość częstotliwości Tx gdzieś pomiędzy
1000 – 4000 Hz gdzie wiesz że możesz nadawać. Gdy Fox wysyła Ci raport („Rpt”)
natychmiast zmień Twoją częstotliwość Tx na zakres od 300 do 900 Hz i nadawajkomunikat Tx3.w tym miejscu wodospadu.
6. Moje wielkie anteny i wzmacniacz mocy czynią mnie głośnym i jestemprzyzwyczajony do QSO ze stacją DX przed wszystkimi innymi. Dlaczego nie mogęzrobić łączności ze stacją Fox? Operator Ekspedycji DX mógł mieć włączony filtr Max
dB i Twój sygnał jest ignorowany ponieważ jest zbyt silny. FT8 jest przeznaczony dopracy ze słabymi sygnałami. Spróbuj ograniczyć moc.
6

7. Jak działa nowy system komunikatów w Trybie Ekspedycji FT8? Standardowe
komunikaty typu JT zawierają obydwa znaki wywoławcze i lokator lub raport. Klasyczniesą to znaki nadawcy i adresata komunikatu. Nowy system komunikatów używany przez
stację Fox (np. linie 5 i 7 na rys. ze strony 2) używa dodatkowych trzech bitów zawartych
w 75-bitowym komunikacie FT8. Przy odbiorze te dwa znaki wywoławcze sąinterpretowane jako dwie różne stacje Hound: jedna której QSO jest właśnie
potwierdzane jako kompletne i druga którą Fox prosi o raport. 16-bitowe pole używanezwykle dla lokatora lub raportu jest wykorzystane do zakodowania znaku stacji Fox iraportu.
8. Czy próbujesz zabić CW jako emisję?
Nie. CW jest bardzo elastyczną emisjąogólnego zastosowania dającą dobre wyniki przy pracy ze słabymi sygnałami i ma dobrąsprawność energetyczną w stosunku do zajmowanego pasma. FT8 radzi sobie jeszcze
lepiej przy bardzo słabych sygnałach i ma lepszą sprawność energetyczną / zajmowane
pasmo. Tryb Ekspedycji DX FT8 został opracowany z myślą o optymalizacji
przeprowadzania minimalnych QSO (tylko znaki + raport).
Translated by Piotr Stuła SP9TTG7