Stichting Poetry International
Bestuursverslag 20201

Inhoud
A. Bestuursverslag 2020
Inleiding ............................................................................................................................................... 3
1.

Terugblik op 2020 ........................................................................................................................ 4

1.1 Korte reflectie op activiteiten en prestaties.................................................................................. 4
1.2 Reflectie op beleidsuitgangspunten .............................................................................................. 5
1.2.1 Samenwerking ........................................................................................................................... 5
1.2.2 Innovatie .................................................................................................................................... 5
1.2.3. Educatie en talentontwikkeling ............................................................................................... 6
1.2.4 Internationale profilering .......................................................................................................... 7
2.

Activiteitenverslag 2020 .............................................................................................................. 8

2.1 On stage......................................................................................................................................... 8
2.2 Online activiteiten in 2020 ............................................................................................................ 9
2.3 Vaste activiteiten en projecten in 2020 ........................................................................................ 93.

Communicatie en marketing 2020 en publiek .......................................................................... 10

3.1 Verzilveren van publieks- en communicatieresultaat voor festival ............................................ 10
3.2 Ontwikkeling strategische inzet van communicatie-marketing en publieksbereik .................... 10
3.3 Corona-alternatieven .................................................................................................................. 10
4.

Toelichting op de organisatie .................................................................................................... 14

4.1 Organisatie .................................................................................................................................. 14
4.2 Organisatieveranderplan ............................................................................................................. 14
5.

Toelichting bestuur en governance ........................................................................................... 15

5.1 Bestuur ........................................................................................................................................ 15
5.2 Codes Diversiteit en Inclusie, Cultural Governance en Fair Practice........................................... 16
5.3 Acht principes Governance Code Cultuur 2020 .......................................................................... 16
6.

Toelichting op het prestatieoverzicht ....................................................................................... 18

7.

Toelichting op de jaarrekening 2020 en begroting 2021 .......................................................... 20

2

Inleiding
In alle opzichten was 2020 voor Poetry International een uitzonderlijk jaar. De pandemie drukte net als bij vele
anderen een grote stempel op de activiteiten en het wel en wee van de organisatie. Ook wij moesten ons
jaarlijkse Poetry International Festival afgelasten, en dat was extra zuur na een zeer mooi 50e jubileum in 2019.
Desondanks waren er ook lichtpuntjes. Zo werd in samenwerking met Rotterdamse collega-instellingen in
september een cultureel programma in de binnenstad van Rotterdam gerealiseerd en brachten diverse andere
samenwerkingen mooie resultaten voort die naar meer smaakten. Het was organisatorisch een pittig jaar waarin
veel flexibiliteit van de medewerkers werd gevraagd.
Het begon zo mooi. Na een prachtig 50e jubileum in juni 2019 met inhoudelijke hoogtepunten en een groot
publiekssucces, hoopten we natuurlijk de vruchten van dit succes te plukken en verder te verzilveren in het
festival van 2020. Begin 2020 stonden alle seinen op groen om er een mooi jaar van te maken, maar met desnelle verspreiding van het virus hebben we begin april de knoop doorgehakt en het festival afgelast. Gelukkig
kon de uitreiking van de Buddingh’-prijs in juni nog wel doorgaan.
Nadat de eerste lockdown-fase wat losser werd, ontstond het plan om met een aantal Rotterdamse festivals in
september een informeel cultuurprogramma te organiseren. In rap tempo werd zo met tien Rotterdamse
festivals een mooi programma georganiseerd. Het resulteerde in een breed, gevarieerd festival in debinnenstad, genaamd First Steps, waarbij Poetry drie programma’s voor zijn rekening nam. Dichters waren blij
eindelijk weer te kunnen optreden, publiek stroomde toe (maar nooit teveel) en de samenwerkingspartners
waren zeer tevreden met het resultaat.
Hoewel we aanvankelijk, net als veel anderen, hoopten dat in de periode hierna het ergste achter de rug was,werkten we de rest van het jaar vooral online verder. Een fijne uitzondering hierop was de actie met Stichting
Droom en Daad om jonge Rotterdamse dichters een schrijfopdracht te geven, wat resulteerde in een prachtigepoëziebundel. Deze werd in 5.000-voud in Rotterdam via boekverkopers en bibliotheken verspreid.
Ondanks de onzekere omstandigheden als gevolg van de pandemie, is het toch gelukt een ambitieus nieuw
beleidsprogramma 2021-2024 te ontwikkelen met nieuwe beleidsprioriteiten en zijn directeur en team erin
geslaagd de pandemie ten positieve te benutten als het gaat om experimenteren en vernieuwen. Nieuwemaatschappelijke veranderingen en wensen vragen eveneens om een wendbare organisatie. In 2020 is dan ook
een veranderplan opgesteld waarmee PI in de komende jaren organisch kan groeien als het gaat om flexibiliteit,
formatie, kennis en expertise. Dit geldt overigens niet alleen voor de werkorganisatie, ook het bestuur zelf heeft
opnieuw kritisch gekeken naar haar samenstelling als het gaat om complementariteit van expertise, diversiteit
en lokale binding. Deze analyse is benut bij het invullen van nieuwe bestuursfuncties in 2020 en begin 2021. Ten
slotte is in kaart gebracht welke financieel administratieve verbeteringen nodig zijn om de wendbare organisatie
die we graag willen zijn, maximaal te ondersteunen en te faciliteren.
Kortom, als bestuur kijken we terug op een bewogen jaar dat ondanks vele tegenslagen door de pandemie
goede inhoudelijke resultaten heeft geboekt. Hiervoor spreken we onze expliciete dank uit naar directeur enteam voor het getoonde uithoudingsvermogen, de creativiteit en flexibiliteit.
En natuurlijk danken we onze trouwe financiers zonder wie we niet in staat zouden zijn om stad, land en de
wereld om ons heen te laten genieten van poëzie. Ook zij toonden flexibiliteit en wendbaarheid bij het
aanpassen van regelingen en verstrekken van additionele steun waar nodig. Dit heeft ervoor gezorgd dat ons
werk zoveel mogelijk doorgang heeft kunnen vinden.
We namen afscheid van de voorzitter Siebe Weide die zich jarenlang voor Poetry heeft ingezet. Zijn kennis,
expertise, netwerk en groot hart voor onze missie en organisatie zal nog jaren renderen in ons werk; het bestuur
is hem daar zeer dankbaar voor.
Met de lessen en nieuwe ervaringen uit 2020 in ons hart en hoofd bouwen we vol vertrouwen verder aan het
festival van 10-13 juni in 2021. We kijken ernaar uit!
Namens het bestuur van Poetry International,
Mireille Pondman, Voorzitter bestuur Poetry International

3

1.

Terugblik op 2020

In dit verslag wordt beknopt teruggeblikt op 2020. Na een algemene reflectie op het jaar en de verschillendeprogramma(beleids)lijnen, worden de verschillende on stage en online activiteiten belicht en zullen decommunicatie- en publieksresultaten worden toegelicht. Ten slotte is er aandacht voor de organisatie, het
bestuur, de prestaties en de financiën in het afgelopen jaar.
1.1 Korte reflectie op activiteiten en prestaties
Het jaar 2020 begon goed. Het jaarlijkse festival was in voorbereiding en in volle vaart werkten we in januari2020 verder aan ons meerjarenbeleidsplan 2021-2024 waarvoor we diverse aanvragen deden op landelijk en
gemeentelijk niveau. Na een prachtig 50e jubileum van het Poetry International Festival in juni 2019 wilden we
natuurlijk in volle vaart verder en het succes prolongeren en bovendien meer nieuw, jonger en diverser publiek
voor het festival van 2020 aantrekken. Enerzijds door meer in te zetten op publiekswerking en anderzijds op een
meer gefocuste festivalcampagne. In de loop van maart kwamen evenwel steeds meer signalen uit het
buitenland dat veel internationale dichters aarzelingen hadden om naar het festival te komen (gepland voor 2528 juni). Aanvankelijk dachten dat we daar wel oplossingen voor te vinden, maar in korte tijd zegden steedsmeer dichters af en moesten we begin april besluiten het festival uit te stellen. En hoewel we nog hoopten het
festival later in het jaar te kunnen laten doorgaan, werd na een aantal weken duidelijk dat we het jaarlijkse
festival voor 2020 definitief zouden moeten afgelasten. Met pijn in ons hart.
De pandemie drukte net als bij vele anderen een grote stempel op al onze activiteiten en het wel en wee van deorganisatie. We hebben diverse alternatieven onderzocht voor het festival, zowel fysiek als online. Eenverschuiving van het festival later in het jaar bleek geen haalbare kaart. De eerste lockdown duurde langer dan
verwacht en het was onduidelijk wanneer weer wat zou kunnen plaatsvinden; binnen of buiten. Ook bleek dat
veel voorstellingen, optredens en festivals uit de periode maart-mei 2020 al naar het najaar van 2020 waren
doorgeschoven, waardoor de uitgaansagenda later in het jaar steeds voller werd. We hebben toen besloten in tezetten op samenwerkingen met andere partijen; mee te liften op programma’s van anderen en/of onze
expertise en kleinere programma’s met poëzie en dichters aan andere festivals en organisaties te verbinden.
Ook wij hebben serieus overwogen en onderzocht om het festival online te doen, maar na een korte
onderzoeksperiode (april 2020) werd duidelijk dat we veel meer tijd en geld nodig hadden om een goed en
kwalitatief alternatief te ontwikkelen, en dat we liever onze tijd en aandacht aan meer structurele onlineprogramma’s en -vormen wilden besteden. Daarmee is overigens wel de basis gelegd voor het verder
ontwikkelen van verschillende kleinere initiatieven in de loop van 2020 (o.m. korte films in samenwerking met
Rotterdamse Dakendagen) en onze bijdrage aan de Poëzieweek 2021 en de basis voor het festival in 2021.
Het was organisatorisch een pittig jaar waarin veel flexibiliteit van de medewerkers werd gevraagd. Na deheftige teleurstelling van het moeten uitstellen c.q. afgelasten van het festival, hebben we weer moedverzameld om alternatieven te ontwikkelen. Dat ging de ene keer wat makkelijker dan de andere keer. En ook bij
ons was het op afstand werken en online moeten communiceren (via Zoom) niet altijd even gemakkelijk. Juist
omdat het voor dit werk zo essentieel is om ideeën samen verder uit te werken, al dan niet spontaan, en dewisselwerking tussen inhoud, productie en communicatie te laten ‘rijpen’, is dat een hele zoektocht gebleken.
Technisch gezien gaat dat ondertussen prima, maar het creatieve samenwerkingsproces (1+1=3) via online
vergaderen blijft suboptimaal.
Ondanks het feit dat veel activiteiten en het festival niet door konden gaan, waren er gelukkig ook enige
hoogtepunten, zoals de uitreiking van de Buddingh’-prijs aan Jens Meijen en de samenwerking met een tiental
Rotterdamse festivals in september. Ook de publicatie van de Lockdown-bundel en de vele kleine en grotesamenwerkingen maakten het toch tot een mooi jaar. Kortom, 2020 was een pittig maar avontuurlijk jaar dat
nog lang in onze herinnering zal blijven.

41.2 Reflectie op beleidsuitgangspunten
Naast de verschillende concrete activiteiten, spelen ook diverse beleidsdoelstellingen en –overwegingen een rol
bij de ontwikkeling van het programma en de manier waarop we onze activiteiten voor de middellange en langetermijn ontwikkelen. Voor 2020 en de komende jaren wil Poetry zich nadrukkelijker met publiekswerking
bezighouden, zich meer verankeren in de stad, nog meer samenwerken met andere organisaties en meer
diversiteit in de organisatie en activiteiten realiseren. Daar zetten we stevig op in.
1.2.1 Samenwerking
Samenwerking is voor Poetry altijd belangrijk geweest. Met name met landelijke en internationale organisaties isdaaraan vorm en inhoud gegeven. Daarenboven willen we ook de lokale samenwerking en verankering meer
aandacht geven. Een lokale langjarige samenwerking is er al meer dan dertig jaar via ‘Het gedicht is een bericht’,de Rotterdamse vuilniswagens die met een dichtregel rondrijden, maar ook met andere organisaties.
De wens om zowel op lokaal als (inter)nationaal niveau nog meer samen te werken, is mede door de pandemie
sneller in vervulling gegaan. Dit leidde onder meer tot verschillende samenwerkingen met Rotterdamse
Dakendagen via de films voor de Dakendichters (Buddingh’-prijs) als in de gezamenlijke Dakendichter Tours die
we uitvoerden. Ook de Rotterdamse samenwerking binnen het culturele programma 'First Steps' (zie...) en desamenwerking met Stichting Droom en Daad ten behoeve van de Lockdown-gedichtenbundel zijn hier een
voorbeeld van. Ook stonden we open voor samenwerking met partners waar de verschillende expertisen samenwerden gebracht en dat leidde onder meer tot het gezamenlijk inhoudelijk verder vullen van de website'Dichters op Reis, in samenwerking met IVN, de ondersteuning van een dichter in het programma van het
Rotterdamse Boekenbal (uitgesteld tot begin2021) en programma's in boekhandel Donner. Tevens werkten wesamen met het VPRO-programma Mondo in het kader van ‘Dichter aan de lijn’ en het landelijke DRONGOtalenfestival. En daarnaast was er internationale samenwerking met het Poëziecentrum Gent, ter voorbereiding
van de Poëzieweek 2021 en de gezamenlijke podcast die in dat kader werd voorbereid.
Daarnaast werden we nog actiever in de verschillende netwerken binnen Nederland, waaronder Kunsten ‘92. De
pandemie leidde er onder meer toe dat verschillende Nederlandse letterenorganisaties meer met elkaar wilden
uitwisselen over hoe om te gaan met de gevolgen van corona en de daarmee gepaard gaande maatregelen. Dit
leidde tot gesprekken over de ontwikkeling van scenario’s, het opvangen van de economische – enpubliekstegenvallers en het geven van opdrachten aan kunstenaars, dichters, schrijvers of vertalers, ennadenken over de concretisering van de Code Fair Practice. Een en ander heeft tot een lobby platform voor delandelijke letteren geleid, waarbij Poetry een actieve rol in de kerngroep heeft genomen.
Ook lokaal is Poetry actief in diverse platforms, waaronder het Directeurenoverleg, en bij diverse discussies diede RRKC organiseerde rondom corona. Mede naar aanleiding van het samenwerkingsprogramma ‘First Steps’
heeft een aantal betrokken festivals (Operadagen, Rotterdamse Dakendagen, Circusstad en Poetry) het initiatief
genomen vaker met elkaar én met de Stichting Rotterdam Festivals en de RRKC van gedachten te wisselen overo.m. het festivalbeleid in Rotterdam.
1.2.2 Innovatie
Het presenteren van vernieuwingen binnen de poëzie is een van de belangrijkste drijfveren voor Poetry. Dat
tonen we via de keuze van actuele dichters en poëzie, via het festival en de vertalingen, en andere programma’s.
Daarnaast gebeurt dat ook voor een belangrijk deel digitaal en online. Daar legden we in 2020 het accent op.
Sinds 2002 heeft Poetry zich voor internationale poëzie online ingezet. Dat leidde tot een grote internationale
collectie gedichten in het Poetry Internationale Web, sinds 2019 ARCHIVES genaamd. Het werk van ongeveer
1100 dichters en zo’n 12.000 gedichten is hierin opgenomen. Deze collectie bestaat uit gedigitaliseerd en
audio/video werk van festivaldichters van de afgelopen twintig jaar, profielen van 110 Nederlandstalige dichtersen poëzie, én voor 50% uit internationale dichters die door 10-15 internationale landenredacteuren in deafgelopen 20 jaar bijeen zijn gebracht. In 2020 waren er aanvullingen en updates uit o.m. Nederland, China, het
5Verenigd Koninkrijk en India. Naast de updates en uitbreidingen van zowel de internationale als Nederlandstaligepoëzie, verleidden we via zogenoemde Archive Tours op thematische wijze verschillende doelgroepen om depoëzieverzameling opnieuw te bekijken (zie par. 4).
Daarnaast konden we, dankzij een tweejarige projectfinanciering van het Letterenfonds (‘Innovatie en
Talentontwikkeling’) onze plannen voor innovatieve formats uitwerken. De voorbereiding van een podcast en
diverse online-programma’s werden in het 4e kwartaal ter hand genomen. De podcast wordt eind januari 2021
gepubliceerd. Steeds meer dichters experimenteren met de inzet van nieuwe technologieën, met multimedialepoëzievormen zoals poëziefilms, interactieve installaties, games en audiowerken. In 2020 konden we daar deresultaten nog niet van laten zien, maar we hopen dat in 2021 verder op te pakken.
Vanaf eind 2020 zijn we, samen met DEN, begonnen aan het ontwikkelen van een digitale strategie, waarbij
zowel de online-activiteiten en -collecties tegen het licht worden gehouden, als ook de digitale ambities en
behoeften van content en communicatie worden geanalyseerd. Doel is onder meer onze online aanwezigheid teversterken en meer digitale gebruikers te trekken. De resultaten worden in het voorjaar van 2021 verwacht.
1.2.3. Educatie en talentontwikkeling
Louder Than A Bomb
Sinds 2014 organiseren we het binnenschoolse educatieprogramma ‘Louder Than A Bomb'. Samen met een
aantal Rotterdamse scholen begeleiden we dit educatieprogramma dat gericht is op het ontdekken en zelfschrijven van poëzie, slam poems en spoken word. Inspiratiebron voor dit traject is de documentaire ‘Louder
Than a Bomb’ waarin jongeren dankzij slam poetry aan zelfvertrouwen winnen en hun creatieve talent
ontdekken. Het programma zou in 2020 twee trajecten volgen: het cultuurtraject en het festivaltraject. Het
Rotterdamse cultuurtraject, in samenwerking met KC-R, met workshops over slam poetry en het zelf schrijven
van gedichten vindt plaats in de klas. Het schooltraject zou in april plaatsvinden en moest gecanceld worden. En
door het afgelasten van het festival kon het festivaltraject niet doorgaan.
Daarnaast wilden we in 2020 het huidige programma onder de loep nemen en het inhoudelijk sterker aan Poetry
en (internationale) poëzie en poëzieonderwijs binden. Deze inzet en versterking zullenwe in 2021 en 2022
verder ter hand nemen.
Poetry Academy:
Al een aantal jaren bieden we schrijf-, lees- en vertaalworkshops aan, zowel binnen als buiten de festivalperiode
onder de noemer ‘ Poetry Academy’ . Een aantal schrijfcursussen was in 2019 reeds gestart en deze cursussen
werden tijdens de eerste lockdown online voortgezet. De geplande korte schrijfcursussen voor het voorjaar van
2020 (dus in de lockdown) zijn evenwel gecancelled. Wel zijn verschillende korte online-leesworkshops opgezet
en die vonden direct gretig aftrek. Vier avonden met 8 tot 12 deelnemers onder leiding van een workshopleider
en met live deelname van een dichter. We deden verschillende online series; rondom de nominaties van dejaarlijkse Buddingh’-prijs en een serie rondom jonge dichters, mét livegesprekken met de dichters in deworkshop. Voor de Buddingh’-series: Jens Meijen, Iduna Paalman, Jérome Gommers en Laurine Verweijen. Voorde jonge-dichter-series: Radna Fabias, Marieke Lucas Rijneveld, Roelof ten Napel en Asha Karami.
Uit een enquête onder de deelnemers bleek de waardering groot voor de korte en intensieve duur van decursus, de mogelijkheid juist nieuwe dichters en poëzie te ontdekken, samen daarover van gedachten tewisselen en vooral de kans om een ‘echte dichter’ kort in de zoom te ontmoeten en aan hem of haar vragen tekunnen stellen. Het aantal aanmeldingen overtrof onze verwachtingen, en juist omdat het online was en het
relatief weinig extra organisatie vergde, konden we al snel meerdere series opzetten en aanbieden. Waar tot
dan toe deelnemers vooral uit Rotterdam afkomstig waren, kwamen de online-deelnemers uit heel Nederland.
Deze workshops bieden ons de mogelijkheid binding te houden met een publiek dat in poëzie geïnteresseerd is.
We hebben besloten om ons in de komende tijd vooral te concentreren op lees- en vertaalworkshops, die weook vaker online zullen aanbieden.

61.2.4 Internationale profilering
In de loop der jaren hebben we een groot internationaal netwerk van dichters, vertalers,
festival(programmeurs), letterenorganisaties en makers uit diverse disciplines opgebouwd. Zo laten we alle
gedichten en andere teksten door professionele vertalers vertalen naar het Nederlands en het Engels. In
aanloop naar het festival van 2020 hadden we al werk laten vertalen van reeds uitgenodigde dichters. Datvertaalde werk wordt in 2021 of in 2022 alsnog ingezet en is daarmee niet verloren gegaan.
Juni 2020 stond online in het teken van de campagne Campagne #Explore Dutch Poetry, met aandacht voor deinternationale promotie van Nederlandstalige poëzie. De campagne kwam tot stand onder meer insamenwerking met het Letterenfonds dat in het kader van de campagne New Dutch Writing het werk van
Nederlandse schrijvers in het Verenigd Koninkrijk stimuleert. Voor Poetry was het een goede aanleiding om deprofielen van 10-15 Nederlandstalige dichters bij te werken in onze internationale database (ARCHIVES/
poetryinternational.org). En we ontwikkelden een actieve campagne via sociale media: Explore Dutch Poetry.
Het Nederlands Letterenfonds stelde in het kader van New Dutch Writing ook de Engelstalige brochure ‘New
Dutch Poets’ samen, die wij verder verspreidden en waarvan wij de teksten op onze site gebruikten. Deze lijn
zetten wij de komende jaren voort in het kader van de promotie van Nederlandstalige poëzie (zie par. 4).
Wij koesteren het internationale netwerk, breiden het uit en vervullen met enthousiasme de rol vaninternationaal platform, teneinde kennisuitwisseling te stimuleren en nieuwe gezamenlijke initiatieven mogelijk
te maken. Daar konden we in 2020 via online-meetings en informele contacten invulling aan geven, maar de
geplande professionele meeting tijdens het festival kon helaas niet doorgaan. Eind 2020 werd samen met hetPoëziecentrum Gent een gezamenlijke podcast voorbereid.

7

2.

Activiteitenverslag 2020

In 2020 organiseerden we, ondanks de beperkingen, tal van activiteiten on stage en online. Een aantal
activiteiten werd afgelast of verschoven. Veel van de activiteiten werden in samenwerking met anderen
gerealiseerd.
2.1 On stage
Poetry International Festival 25-28 juni 2020
Begin april 2020 besloten we het Festival, dat gepland was in de Doelen, uit te stellen. Het festival is vervolgens,na een eerste uitstel, uiteindelijk afgelast. De reeds in opdracht gegeven vertalingen zijn wel afgerond en
worden voor 2021 of voor andere activiteiten ingezet. De gecontracteerde dichters en andere makers hebben
we geheel of gedeeltelijk het honorarium betaald.
Samenwerking Rotterdamse festivals in september: First StepsOp 19 september 2020 vond ' First Steps' – een samenwerkingsprogramma tussen Rotterdamse festivals - plaats
met onder meer Circusstad, Operadagen, Dakendagen, Rotterdam Festivals, Gergiev en Motel Mozaïque.
Aanleiding was dat veel festivals eerder in het jaar niet hadden plaatsgevonden en zich met een cultureel
programma aan het Rotterdamse publiek wilden presenteren. Context was binnen de onthulling van het beeld“750 Jaar Dam in de Rotte”. Ongecompliceerd en relatief snel slaagden de betrokken organisatoren erin een
programma te organiseren dat zowel corona-proof en toch publieksaantrekkelijk was. Rekening werd gehouden
met het feit dat er niet teveel mensen mochten komen, dat de Gemeente heel voorzichtig was met
coronamaatregelen en vergunningen en ook dat dichters nog wat voorzichtig waren.
Poetry nam deel aan het geheel met een drietal programmaonderdelen verspreid door de binnenstad: een
optreden van de dichter Mustafa Stitou op het Stadspodium bij de Laurenskerk plus een open poëziespokenword workshop onder leiding van Jermaine Berkhoudt en Karin Kalmthout. Daarnaast waren er zes‘Dakendichtersroutes’ in samenwerking met Rotterdamse Dakendagen over een aantal Rotterdamse daken waar
dichters Iduna Paalman, Elten Kiene en en jeugdstadsdichter Vienne Haagoort het publiek opwachtten. En een
Talk Poetry in de Doelen. Stadsdichter Dean Bowen en de dichters Asha Karami en Frank Keizer gingen in
gesprek over ‘Waarheid’, ‘Verbeelding’ en het schemergebied tussen fictie en non fictie, in de poëzie en in dewereld om ons heen. De dichters openden het gesprek met gedichten en Animistic Beliefs (Linh Luu) speelde
clubvriendelijke elektro ritmes, loops en samples met analoge percussie. Ook traden Dean Bowen en Linh Luu
samen in een nieuwe productie op. Zij konden rekenen op ruim zestig bezoekers.
Deze samenwerking met de andere festivals is uitgebreid geëvalueerd. De winst is dat de festivals elkaar nu
gemakkelijker voor samenwerking en afstemming kunnen vinden. Ook zullen we gezamenlijk meer afstemmenrichting gemeente, Rotterdam Festivals en politiek.
Dichter aan de lijn
Met VPRO Mondo en dichter Jaap Robben ondersteunde Poetry het project Dichter aan de lijn. Dichters beldenmensen die thuis zaten voor een gesprek en een gedicht. Filmpjes van die gesprekken werden zes
zaterdagavonden uitgezonden in Mondo (NPO2). Er waren meer dan 550 aanvragen om gebeld te worden en er
waren 17 dichters van dienst. Deelnemers waren: Jaap Robben, Iduna Paalman, Ellen Deckwitz, Neske Beks,
Ingmar Heytze, Elfie Tromp, Vrouwkje Tuinman, Ted van Lieshout, Edward van de Vendel, Tsead Bruinja (Dichter
des Vaderlands), Paul Bogaert, Anneke Brassinga, Maria Barnas, Roberta Petzoldt, Alfred Schaffer, Gershwin
Bonevacia, Asha Karami (zie par. 4).
Lockdownbundel – Gedichten voor een ongewone tijd
Stichting Droom en Daad nodigde Poetry International uit om samen op te trekken en tien Rotterdamse dichters
een opdracht te geven om een gedicht over/in de lockdown (april-juni 2020) te schrijven. Zo kwam de tien
gedichten tellende bundel Lockdown bundel - Gedichten voor een ongewone tijd tot stand. Aanvankelijk was het
8idee om vijf Rotterdamse dichters een gedicht te laten maken bij een fototentoonstelling rondom de pandemie.
Later wijzigde dit in een opdracht aan tien dichters om een gedicht te schrijven van hun ervaring en beleving inde eerste lockdown. Vervolgens werd besloten tot een publicatie van deze gedichten in een oplage van 5.000
stuks als poëziecadeau voor Rotterdammers. De bundel werd gedistribueerd via tien Rotterdamse
boekverkopers en via de bibliotheek. Met het oog op de Sinterklaas- en kerstinkopen werd de bundel eindnovember in de stad ‘gepresenteerd’: op zaterdag 21 november bij boekhandel Van Gennep en rond de Nieuwe
Binnenweg, in Leeszaal West en via de lokale zender Open Rotterdam met Elten Kiene, Dean Bowen, Elfie
Tromp, Wessel Klootwijk en Maureen Ghazal. Op zondag 22 november nam wethouder Saïd Kasmi de bundel inontvangst en lazen dichters uit hun bundel in boekhandel Donner voor met Tomas de Paauw, Marina Hirschfeld,
Frank Keizer en Elfie Tromp.
2.2 Online activiteiten in 2020
We ondernamen diverse online activiteiten in 2020, waaronder deelname aan de Week van het Nederlands(eerste week oktober) met het project Dichter op Reis-gedichten samen met IVN. Ook waren er diverse online
bijdragen aan onder meer het Drongo Talenfestival of Dichter in Drag (zie uitgebreide toelichting in par. 4).
2.3 Vaste activiteiten en projecten in 2020
33e Buddingh’-prijs
Sinds 1988 bekroont Poetry International jaarlijks het beste Nederlandstalige poëziedebuut met de C. Buddingh'prijs. Met de prijs beoogt Poetry International meer aandacht te genereren voor talentvolle nieuwe stemmen inde Nederlandstalige poëzie. De jury van de Buddingh’-prijs 2020 bestond uit Ernestine Comvalius, Lies vanGasse, en Dieuwertje Mertens en vergaderde online over de nominaties. Vier genomineerden werden
donderdag 7 mei bekendgemaakt. De uitreiking vond live plaats op 26 juni in de tuin van Poetry International.
Zowel online, maar ook offline, dus in het echt. Met een klein gezelschap van juryleden, de winnaar,
stakeholders en betrokkenen. Veertig mensen waren daarbij aanwezig. Dit werd zeer op prijs gesteld door
prijswinnaar Jens Meijen en de drie genomineerden Iduna Paalman, Jérome Gommers en Laurine Verweijen (delaatste twee waren ook aanwezig).
Ook is er een korte animatiefilm en film met Jens Meijen (in samenwerking met Rotterdamse Dakendagen)gemaakt. Via sociale media, pers en een online-leesclub rond de nominaties is er veel aandacht voor de bundels
en de prijs gegenereerd; zo gaven drie boekverkopers via social media hun kijk op de nominaties.
Het gedicht is een bericht
Sinds 1988 rijden de vuilnis- en veegwagens van Stadsbeheer Rotterdam (v/h Roteb) met dichtregels van Poetry
International festivaldichters op de flanken door de Rotterdamse straten. In 2020 zijn 10 wagens met nieuwedichtregels getooid. Vijf van dichters van het 50ste Poetry International Festival in 2019, en vijf regels uit het
uitgebreide festivalarchief.
Poet-in-Residence: LPGF
De ondersteuning door het Ludo Pieters Gastschrijversfonds was reeds toegezegd en de kandidaat voor dejaarlijkse Poet in Residency stond vast, maar helaas moesten we het verblijf verschuiven naar 2021. Coronamaatregelen en onzekerheden over reizen naar en binnen Europa speelden hierbij een doorslaggevende rol.

93.

Communicatie en marketing 2020 en publiek

Communicatie en marketing zou in 2020 in het teken staan van het verzilveren van het succes van de 50efestivaleditie in 2019 en de voorbereidingen van het Meerjarenbeleid 2021-2024. We moesten evenwel al snel
reageren op de corona-beperkingen en -omstandigheden die in hoge mate daarmee onze voornemens
bepaalden en inperkten.
3.1 Verzilveren van publieks- en communicatieresultaat voor festival
Met dubbele publiekscijfers, 54% nieuwe bezoekers en hoge waardering voor het 50ste Poetry International
Festival (2019) vers in het geheugen, en het meerjarenbeleidsvoornemen ‘Ramen en deuren wijd open’,begonnen we met de ontwikkeling van een nieuwe visie met meer aandacht voor duurzame verbinding met jongen divers publiek. De corona-pandemie en de daaruit voortvloeiende noodgedwongen annulering van het
festival gooiden evenwel roet in het eten. Toch hebben we ook zonder festival én met de inzet van onze
websites, nieuwsbrieven, sociale media en alternatieve activiteiten in samenwerking met andere organisaties
goed contact kunnen houden met ons vaste publiek en in enkele gevallen – via nieuwe partners - nieuw publiek
bereikt.
3.2 Ontwikkeling strategische inzet van communicatie-marketing en publieksbereik
Het succes van het 50ste Poetry International Festival lag in de aantrekkingskracht van het bijzondere jubileum
voor publiek en pers, maar zeker ook in de vernieuwde compacte programmering, grote namen uit dedichterswereld, aansprekende en thematisch passende muzikale producties en samenwerkingen, aansluiting bij
actuele maatschappelijke thema’s en programma’s waar de festivalsfeer de hoofdrol kreeg met dichters die zich(ook) van een andere kant lieten zien. Het droeg allemaal bij aan de diversiteit en kwaliteit van het festival, en
aan de waardering ervan door het publiek.
Ook de verhoogde communicatie-inzet – met extra mensen voor bijvoorbeeld pers- en marketingondersteuning
en substantieel meer financiële ruimte - was een belangrijke factor in het succes van deze feestelijke
festivaleditie. Om het succes te prolongeren en bovendien meer nieuw, jonger en diverser publiek voor het
festival van 2020 aan te trekken, kozen we voor het verankeren van de succesfactoren van 2019 als vertrekpunt
voor het maken van programma’s en het voeren van communicatie. De komende jaren willen we explicieter
aandacht besteden aan het (be)trekken van nieuwe doelgroepen, en daar naast communicatie en marketing ook
nog meer op de programmering afstemmen, door meer in te zetten op publiekswerking en op een meer
gefocuste festivalcampagne.
Samen met het Rotterdamse marketing- en communicatiebureaus Friends For Brands hebben we een nieuw(communicatie)verhaal en een aansprekende festivalcampagne ontwikkeld. Hoewel de festivalcampagne slechts
zeer gedeeltelijk is ingezet vanwege annulering van het festival, hebben we met het voorwerk belangrijke
stappen gezet voor de volgende festivaledities. Ook is het aantrekken van een ‘verbinder’ (publiekswerking)voorbereid; iemand die op basis van kennis en informatie uit verschillende onderzoeken nieuw jong en divers
publiek duurzaam gaat verbinden met de uiteenlopende activiteiten van Poetry International, te beginnen met
het Poetry International Festival in juni 2021.
3.3 Corona-alternatieven
Net als veel andere culturele instellingen is Poetry International tijdens de eerste lockdown in maart op zoek
gegaan naar online programma-alternatieven. Vanuit marketing- en communicatieoogpunt was het van groot
belang om contact te houden met het publiek en formats te ontwikkelen waarmee nieuw publiek kon worden
bereikt. In de meeste gevallen hebben we met dat doel voor ogen, inhoudelijke content voor onze sociale
kanalen Facebook en Instagram ontwikkeld; een combinatie van communicatie en programma dus.

10

Dichter aan de Lijn i.s.m. VPRO Mondo
Met de lockdown in maart 2020 zaten vele mensen ineens thuis. Dichter Jaap Robben stelde voor om mensen tebellen voor een gesprek en een gedicht om ze een hart onder de riem te steken. VPRO Mondo en Poetry
schaarden zich achter het plan waarmee via de uitzendingen van Mondo, en de websites en sociale kanalen van
Mondo, Poetry en de dichters zelf een breed cultureel geïnteresseerd publiek met poëzie kon worden getroosten geïnspireerd. Via de filmpjes in de zes Mondo’s op TV alleen al bereikte Dichter aan de Lijn ruim 300.000
kijkers met een brede culturele interesse. Via de eigen website en sociale media troostten en inspireerden we
nog eens zo’n 4000 poëzieliefhebbers.
#ExploreDutchPoetry / i.s.m. Nederlands Letterenfonds en New Dutch Writing
In het kader van New Dutch Writing werken Poetry International en het Nederlands Letterenfonds samen om
Nederlandse auteurs een podium te bieden in het buitenland, met name in het Verenigd Koninkrijk. Poetry
International lanceerde in mei de campagne #ExploreDutchPoetry die een jonge generatie Nederlandse dichters
met werk in Engelse vertaling over het voetlicht bracht. De campagne werd gevoerd via de Poetry-websites,
nieuwsbrieven en sociale mediakanalen en was in eerste instantie gericht op professionals op het gebied vanliteratuur en events. We bereikten ook een grote schare poëzieliefhebbers en lezers met vertaald werk en
informatie over een aansprekende generatie jonge Nederlandse dichters. Totaal bereik van 76.089 personen,
2736 “betrokkenen”.
First Steps
De initiatiefnemers bedachten een collectieve campagne en die werd door Rotterdam Festivals uitgevoerd;‘samen’, ‘veelzijdig’ en ‘eindelijk weer cultuur’ vormden de centrale boodschap. Elke organisatie voerde
daarnaast campagne voor de eigen festivalprogramma’s. Poetry International trok daarin op met Rotterdamse
Dakendagen en dat leverde voor zes tours in totaal 60 bezoekers op voor de ‘Dakendichters’. Voor de talkshow
in de Doelen ging een e-mailing naar de festivalbezoekers van 2019 en ander poëziepubliek van de Doelen uit;
met het maximale aantal van nog eens 60 bezoekers. Uitwisseling van publiek van verschillende festivals vondmisschien het meest plaats bij het Stadspodium. Met een speciaal gemaakt videoverslag en een extra social
media expert brachten we onze First Steps-events ook breed bij het Poetry-publiek dat er deze dag niet bij kon
zijn. Poetry trok in totaal 290 bezoekers voor deze eigen events.
Drongo Talenfestival
In oktober presenteerde het Drongo Talenfestival haar festival online. Het kent een brede en meertalige
achterban van taalliefhebbers, waaronder docenten, studenten, bibliotheekmedewerkers en auteurs. Poetry
International leverde een inhoudelijke bijdrage met de aftermovie en videovoordrachten van het 50ste Poetry
International Festival (o.a. The Last Poets, Patricia Lockwood, Lieke Marsman en Marieke Lucas Rijneveld) en
films van Rotterdamse dichters om zo een nieuw, breed samengesteld publiek van taalliefhebbers te bereiken.
Online Leesclubs
In het kader van de Poetry Academy schakelden we onze workshopactiviteiten naar online-aanbod. Voor de C.
Buddingh’-prijs en de Poetry Academy is Poetry International in 2020 Online Poëzieleesclubs gestart. Dat wasaanvankelijk noodgedwongen, maar leverde goede resultaten op. Niet alleen waren alle cursussen volgeboekt,
ook deden er lezers mee die ver weg woonden en daarom bij een normale leesclub niet zouden hebben
deelgenomen. Mede doordat inschrijving en betaling nu via het ticketsysteem verloopt, zijn de leesclubs nu ook
sneller een eenvoudiger te organiseren. In totaal deden 81 mensen mee.
Dichter op Reis / IVN - Week van het Nederlands
Eveneens in oktober organiseerde het Instituut voor Neerlandistiek de Week van het Nederlands. IVN heeft een
grote achterban van docenten Nederlands en hun leerlingen/studenten verspreid over de wereld. Samen met
IVN ontwikkelde Poetry International de wereldkaart Dichter op Reis die deze week werd gepresenteerd en

11

bestond uit reisgedichten van Nederlandse dichters uit het archief van Poetry International. Ook op deze manierkwamen we in contact met nieuw publiek. Dichters op reis heeft in 2020 1026 mensen bereikt.
Lockdown – Gedichten voor een ongewone tijd / i.s.m. Stichting Droom en Daad
In november presenteerden Poetry International en Stichting Droom en Daad de dichtbundel Lockdown –gedichten voor een ongewone tijd. De bundel is in een oplage van 5.000 stuks verspreid aan het Rotterdamse
publiek, via een van de tien deelnemende Rotterdamse boekwinkels of bij een van de filialen van Bibliotheek
Rotterdam. Met het project versterkten we de banden met de jonge generatie Rotterdamse dichters en spoken
word-artiesten en deelden we onze liefde voor hen met een breed lezerspubliek. Door de sociale media
campagne en samenwerking met Open Rotterdam en Uitagenda Rotterdam bereikten we online nog eens vele
Rotterdammers met de gedichten uit dit sympathieke initiatief.
Dichter in drag / met Elfie Tromp en Nederlands Letterenfonds
In december startte Rotterdams schrijfster en performer Elfie Tromp een nieuwe serie Dichter in drag op
Instagram-TV, financieel ondersteund door Nederlands Letterenfonds. Poetry International heeft de serie
communicatief geadopteerd en inhoudelijk ondersteund. We kondigen alle afleveringen aan via poetry.nl,
nieuwsbrief en social mediakanalen en promoten via dezelfde kanalen het terugkijken van afleveringen. Met deserie bereikten we met de vier afleveringen in december 2020 al ruim 15.000 kijkers (live en on demand)
waarvan 42% jonger dan 35 jaar. Met thematisch gekozen gedichten afkomstig van Poetry International Archives
verwijst Dichter in drag een aanzienlijk jong publiek naar meer dichters en gedichten op onze website.
Archive Tours
Met de thematische online poëzietours met gedichten uit het festivalarchief o.a. over ‘Troost’, ‘reizen in je
hoofd’, LHBTI+ dichters (in het kader van Amsterdam Pride) en Franstalige poëzie (in het kader van de Tour deFrance die eind augustus van start ging) hielden we via onze sociale mediakanalen contact met ons publiek op
basis van actualiteit en poëzie. Bijvoorbeeld: met de LHBTI+ Poetry Pride tour bereikten we via de vijf sociale
kanalen (Facebook en Twitter NL en Internationaal, Instagram) met de presentatie van 13 dichters in evenzoveel
posts 50.000 mensen en een betrokkenheid (like, share, comment) van 1300 mensen.

Jaarlijks publieksonderzoek
Vanuit marketingoogpunt voert Poetry International jaarlijks onderzoek uit onder festivalbezoekers, om inzicht
te krijgen in de samenstelling van het publiek, hun waardering voor het festival en de effectiviteit van marketingen communicatie. In 2020 heeft dit onderzoek vanwege het wegvallen van het festival niet plaatsgevonden. Welheeft Poetry International deelgenomen aan onderzoek van Rotterdam Festivals over alternatieve online

12

programmering en hebben we gegevens aangeleverd over het publiek dat in 2020 deelnam aan onze activiteiten
voor het WHIZE onderzoek over de samenstelling van ons publiek volgens het Rotterdamse doelgroepenmodel.1
Conclusie
De geslaagde nieuwe online formats en de partnerschappen die we dit jaar vonden, werken we de komende
jaren op het gebied van programmering en marketing-communicatie uit op zoek naar nieuw, jonger en diverser
publiek. Het hoofddoel van alle alternatieve activiteiten was om in contact te blijven met het (festival)publiek enonze volgers op sociale kanalen. Met de samenwerkingen met VPRO Mondo, Drongo, IVN en Elfie Tromp
streefden we naar naamsbekendheid bij een nieuw publiek van taal- en cultuurliefhebbers. Omdat die
activiteiten deels via onze eigen kanalen hebben plaatsgevonden, is het lastig in cijfers aan te geven wat het
resultaat daar van is. Voor 2021 zullen we online activiteiten preciezer in kaart brengen.

1

De resultaten van het onderzoek naar alternatieve online activiteiten zijn inmiddels bekend en laten zien dat Rotterdamse instellingen een
grote diversiteit aan online activiteiten hebben gepresenteerd om in contact te blijven met hun achterban en zelfs nieuw publiek tebereiken. Het onderzoek geeft nuttige learnings bijvoorbeeld over het belang van interactiviteit, over de lengte van online programmering,over de kracht van hybride programmering (mix van fysiek en online) en ervaringen met het vragen van ‘entree’ voor online programma’s.

13

4.

Toelichting op de organisatie

4.1 Organisatie
De organisatie werkte in 2020 met 4,5 fte, verdeeld over 9 personen. Voor verschillende activiteiten werden
freelancers en vrijwilligers ingeschakeld. Vanaf eind 2020 is een opdracht gegeven om een functiehuis teontwikkelen en functieprofielen te actualiseren.
In 2020 werkten Jan Baeke en Feline Streekstra als programmeurs. Feline Streekstra stopte per 1 augustus 2020
(programmering en coördinator vertalingen); haar functie is vooralsnog tijdelijk ingevuld. Daarnaast werken
Marjolijn Abel (productie), Jan Coerwinkel (communicatie) en Jan Willem van Hemert (web/Archives) voor
Poetry International. Tijdelijk in dienst waren Jamilla Koetsier (office management) en Emma Parmentier(directiesecretaris / zakelijk beheer). Inez Boogaarts is sinds 1 oktober 2019 als directeur in dienst. Daarnaast
waren freelancers Lars Brouwer (zakelijk) en Nienke van Wijk (festival/projecten) actief.
Langjarige, vaste vrijwilligers Alice Voortman-Frielink en Christie van Hoffe namen, mede door de coronaomstandigheden, in 2020 afscheid. Workshopleiders voor het educatieprogramma 'Louder Than A Bomb' waren:
Ivan Words, Karin van Kalmthout, Mariana Hirshfeld en Jermaine Berkhoudt; helaas kon dit programma niet
doorgaan. Workshopdocenten voor de Poetry Academy waren Peter Swanborn en Myrthe Leffring.
4.2 Organisatieveranderplan
Na het succesvolle jubileum in 2019 bleek bij de vaststelling van de Jaarrekening 2019 in maart 2020 dat het
succes ook een forse financiële wissel op de organisatie had getrokken. Met een negatief resultaat van 100.000
Euro daalde het eigen vermogen tot ongeveer 54.000 Euro, waarmee de financiële weerstand van de organisatie
een grotere risicofactor werd, en nadrukkelijk aandacht behoefde. De organisatie had in het verleden door het
binnenhalen van grote projecten de eigen inkomsten sterk opgeschroefd, maar toen deze inkomsten wegvielen
zijn de uitgaven (o.a. personeel) daar niet direct op aangepast, met als gevolg dat sterk op de reserves wasingeteerd. Ook bleek dat de financiële administratie en financieel-zakelijke organisatie aangescherpt dienden teworden en een aantal kostenposten omlaag moest. Daartoe werd een organisatieveranderplan ontwikkeld dat
door het bestuur werd goedgekeurd. De uitvoering hiervan startte in mei 2020 en wordt in september 2021
afgerond.
De belangrijkste acties zijn als volgt geformuleerd:
1. Het op orde brengen van de financiële administratie en verbeteren van de administratief-registrerende taken
en -aspecten; 2. Een heldere begrotingssystematiek opzetten voor de werkorganisatie (Stichting Poetry
International Festival), het jaarlijkse festival (plus programmaonderdelen) en de ‘vaste’ projecten;
3. De ontwikkeling van een langetermijnvisie en bijpassende aanpak (minimaal 4 jaar) met betrekking tot debeheersystematiek, waaronder het formuleren van doelen (bijv. continuïteit; buffer/reserves, EV) en deze
concreet omzetten. De huidige corona-crisis en de implicaties daarvan dienen daarbij ook meegenomen teworden; 4. Met het oog op 2021-2024 waarin diverse meerjarige ambities en nieuwe elementen zijn
geformuleerd (o.m. publiekswerking, coproducties, innovatie, talentontwikkeling), waar deels ook nog een
financiële basis voor gevonden moet worden, is het noodzakelijk daarvoor tijdig een fondsenwerving te starten
en te integreren in de overall meerjarenaanpak. Het ontwikkelen van een meerjarige fondsenwervingsstrategie
voor het festival is noodzakelijk.
In 2020 werden actiepunten 1 en 2 afgerond. In 2021 ligt de nadruk op de uitvoering van de punten 3 en 4.

14

5.

Toelichting bestuur en governance

5.1 BestuurHet bestuur vergaderde in 2020 acht maal. De bestuursvergaderingen volgen de jaarlijkseverantwoordingscyclus (jaarverslag, jaarrekening) op de voet. Voor specifieke onderwerpen waaronder
organisatievragen, financiën of juridisch advies werden afzonderlijke bestuursleden betrokken.
In 2020 waren diverse wisselingen voorzien. Ten eerste was er de wens om het aantal leden van vijf naar zes uit
te breiden en ten tweede liep de tweede termijn van de voorzitter af.
Na een openbare werving met nadrukkelijk aandacht voor de Code diversiteit en Inclusie en extra inspanningenbij het werven, konden op 15 januari twee nieuwe leden aantreden met aandacht voor cultuureducatie,
jongeren, letteren en Rotterdam. Beide nieuwe leden gaven evenwel na enige maanden te kennen om
privéredenen weer te willen stoppen met hun bestuurswerkzaamheden (Miriam Piters: start 15 januari 2020,
gestopt 11 mei 2020; Babeth Fotchind: start 15 januari 2020, gestopt 1 juli 2020). Daarop is een volgende
vacatureprocedure gestart. De nieuwe penningmeester Emile ten Hoor ging in september van start en Daphne
de Heer trad toe in november. Tevens liep de tweede termijn van voorzitter Siebe Weide af en op voorstel van
het bestuur nam Mireille Pondman de taak van voorzitter over. Voor het bestuur is een actueel profielenmatrix
en aftreedrooster opgesteld. Het bestuur werkt onbezoldigd en ontvangt alleen reiskostenvergoeding.
Functies en nevenfuncties – bestuur Stichting Poetry International 2020
Siebe Weide (voorzitter tot 11 november 2020)
Functie: Zelfstandig adviseur (Siebe Weide advies)
Nevenfuncties: lid raad van advies Academie voor Cultuurmanagement, voorzitter Parfum de Boem Boem,
bestuurslid Fashion for Good Experience.
Hans Bousie
Functie: Directeur bij bureau Brandeis B.V. (hoofdactiviteit)
Nevenfuncties; Directeur van God in Frankrijk B.V. (de holding van waaruit Bousie zijn advocatenactiviteiten
uitvoert); Bestuurslid van de Stichting nalatenschap Joost Zwagerman
Martin de Haan
Functie: schrijver, fotograaf, vertaler
Daphne de Heer
Functie: uitgever
Nevenfuncties: Bestuurslid Stichting Dichter des Vaderlands, Lid van de Commissie Letteren van de Raad voor
Cultuur, Bestuursvoorzitter stichting PartizanPublik
Emile ten Hoor
Managing partner Certicus Assurance/ Risklane.
Nevenfuncties: bestuurder stichting Corporatie Governance en bestuurder stichting Spinning for the Roses
Mireille Pondman (eerst penningmeester, voorzitter vanaf 11 november 2020)
Functie: directeur RKD Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
Nevenfuncties: Vicevoorzitter Raad van Toezicht Stichting Bibliotheekservice Passend Lezen
Inez Boogaarts
Functie; Directeur Stichting Poetry International (vanaf 1 oktober 2019)
Nevenfuncties: Lid/ plv VZ Raad van Toezicht Groninger Museum; Lid/penningmeester raad van bestuur Vlaams
Cultuurhuis De Brakke Grond, Amsterdam; Jurymitglied ZukunftsGut, Preis der Commerzbank 2018–2020,
Frankfurt am Main; Bestuur Gaudeamus, mei –november 2020; commissie Dichter des Vaderlands 2021-22; jury
Grote Poëzie Prijs 2020; incidenteel advies bij „Jonge Kunst“ programma van Fonds voor Cultuurparticipatie.

15

Naam

Functie

Siebe Weide
Mireille Pondman
Mireille Pondman
Emile ten Hoor
Martin de Haan
Hans Bousie
Daphne de Heervoorzitter
penningmeestervoorzitter
penningmeester
secretaris
lid
lid

Datum
intreding
11-nov-13
1-mei-19
11-nov-13
28-sep-20
17-feb-14
1-dec-15
9-nov-20

einde termijn

termijn

11-nov-20
1-mei-23
1-mei-23
28-sep-24
17-feb-21
1-dec-22
9-nov-24

2e
1e
1e
1e
2e
2e
1e

Profielen Hans Bousie (1960), Juridisch, met name auteursrecht; leidinggeven Martin de Haan (1966), Letteren, met name vertalen Daphne de Heer (1972), Letteren, uitgeverijwereld, poëzie, management letterenorganisatie
 Emile ten Hoor (1972), Accountancy, financiële administraties
 Mireille Pondman (1970), Financiën; Digitale archieven; leidinggeven; Kennis van de Code Diversiteit en
Inclusie, Cultural Governance en Fair Practice Siebe Weide (1968), Cultuursector, landelijk en stedelijk; leidinggeven; Rotterdams netwerk; ervaring en
kennis van de Code Diversiteit en Inclusie, Cultural Governance en Fair Practice

5.2 Codes Diversiteit en Inclusie, Cultural Governance en Fair Practice
De organisatie onderschrijft en werkt actief aan de uitvoering van de drie hierboven genoemde codes. Dat blijkt
uit de manier waarop onder meer vacatures voor medewerkers en bestuur worden op- en uitgezet, de wijze
waarop geworven wordt en uit de inhoudelijke keuzes voor de programma’s. Dit jaar zijn alle gecontracteerde
dichters, vertalers en andere makers, ondanks de afgelasting van veel activiteiten, geheel of gedeeltelijk
uitbetaald. Bij het vaststellen van de honoraria houden we ons aan de afspraken die onder meer via de LIRA zijn
gemaakt. Daarnaast volgen we de discussies over fair pay en practice op de voet, en zijn we bezig om eenfunctiehuis te ontwikkelen.

5.3 Acht principes Governance Code Cultuur 2020
In het kader van de Governance Code Cultuur zijn acht principes gedefinieerd. Het bestuur van Poetry
International onderschrijft deze principes en past ze toe én legt ze uit.
1.

De organisatie realiseert haar maatschappelijke doelstelling door culturele waarde te creëren, over tedragen en/of te bewaren, om. door organisatie van een jaarlijks festival, kennis over te dragen via deinternationale platformfunctie en vertaalde poëzie te bewaren en te promoten in online database. Vanuit
een grote betrokkenheid bij de stad en internationale letteren zet het bestuur zich in om zo veel mogelijk
toegevoegde waarde te leveren aan het culturele klimaat in de stad en aantrekkelijkheid van Rotterdam
voor bewoners en bezoekers. De organisatie heeft een professioneel bestuur met een directeur en geeft
ruimte aan betrokkenheid van belanghebbenden. De directeur onderhoudt regelmatig contact met
belanghebbenden en bericht hierover aan het bestuur.

2.

De organisatie past de principes van de Governance Code Cultuur toe en licht toe hoe zij dat heeft gedaan.
Het jaarverslag maakt melding van de rechtsvorm en het besturingsmodel van de organisatie. Het
jaarverslag, geplaatst op de website van de organisatie geeft o.m. aan dat de Codes Cultural Governance,
Diversiteit en Inclusie, en Fair Practice worden toegepast, en gaat nader in op de wijze waarop de16

organisatie overleg voert met interne en externe belanghebbenden; hoe het bestuur functioneert en(zelf)evalueert; licht het beloningsbeleid van het bestuur toe en de benoemingstermijnen; in het verslag en
op de site staan de (neven)functies van bestuurders vermeld.
3.

Bestuursleden zijn onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn alert op belangenverstrengeling, vermijden
ongewenste belangenverstrengeling en gaan op transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige
belangen.

4.

Bestuursleden zijn zich bewust van hun eigen rol en de onderlinge verdeling van taken,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden en handelen daarnaar. Er is een taakverdeling van voorzitter en
penningmeester met daarnaast gewone leden. De directeur legt gevraagd, ongevraagd en tijdig
verantwoording af aan het bestuur en geeft deze alle informatie die nodig is voor het goed kunnen
functioneren.

5.

De directeur is verantwoordelijk voor de algemene en dagelijkse leiding, het functioneren en de resultaten
van de organisatie. Daarover legt de directeur verantwoording af aan het bestuur.

6.

Het bestuur en de directeur gaan zorgvuldig en verantwoord om met de mensen en de middelen van deorganisatie. De directeur is verantwoordelijk voor de naleving van wet- en regelgeving, het artistiek enzakelijk beleid en het beheersen van de risico’s die verbonden zijn aan de activiteiten van de organisatie ende medewerkers. Het bestuur bespreekt regelmatig met de directeur de uitvoering van het beleid van deorganisatie, in het bijzonder met betrekking tot risicobeheersing en controle.

7.

Het bestuur voert zijn toezichthoudende, adviserende en werkgeversrol op een professionele en
onafhankelijke wijze uit.

8.

Het bestuur is verantwoordelijk voor zijn samenstelling en waarborgt daarbij deskundigheid, diversiteit en
onafhankelijkheid. In najaar 2020 voerde het bestuur met de ‘zelfevaluatie’-tool van Cultuur + Ondernemen,
een zelfevaluatie uit. Het jaarlijkse functioneringsgesprek met de directeur vond in augustus 2020 plaats;
het jaarcontract is met een jaar verlengd (30 september 2021).

17

6.

Toelichting op het prestatieoverzicht

Presentaties 2020 en bezoeken & bezoekers 2020
In 2020 telden we 4 presentaties: Buddingh’-prijs presentatie, Lockdownbundel-presentatie, Poetry Academy
programma en het First Stepsprogramma. Het festival werd afgelast (dat zijn al 4 presentaties) en ook het
educatieprogramma en het project Poet-in-residence vonden niet plaats.2
De meeste bezoekers tellen we doorgaans voor het jaarlijkse festival en aangezien het festival niet doorging, isdaarmee de ambitie om meer en meer diverse bezoekers en bezoeken in 2020 te realiseren, niet gerealiseerd.
Wel konden we nog een bescheiden bezoekersaantal voor kleinere evenementen realiseren. Ruim een derdedaarvan was betalend; waarvan grotendeels voor de online lees-workshops (zie ook par. 4). In 2020 zijn
overigens alle bezoeken gelijk aan bezoekers.3
Prestaties

Realisatie 2018

Realisatie 2019

Jaarplan 2020

Realisatie 2020

Aantal presentaties

128

10

15

4

Waarvan in Rotterdam

118

10

8

4

Realisatie 2018

Realisatie 2019aantal bezoeken

5963

9650

6000

438

Waarvan betalend

4166

8096

5000

141

Waarvan in schoolverband

624

1036

500

0

Aantal bezoeken Rotterdam

4755

9270

5500

398

Waarvan betalend Rotterdam

4500

7901

4500

101

Waarvan in schoolverband in R’dam

624

1036

500

0

Kengetallen bezoek
Totaal kengetallen bezoeken

Jaarplan 2020

Realisatie 2020

Kengetallen bezoek Rotterdam

Eigen media //Websites (poetry.nl en poetryinternational.org)
Het totaal van alle activiteiten heeft geleid tot een hoger bezoek aan de websites van Poetry International, zelfs
zonder festival, dat is normaal gesproken het jaarlijkse hoogtepunt in online bezoek. In 2020 bezochten 744.000
unieke bezoekers 1.618.876 pagina’s (tegen 567.633 bezoekers en 1.536.240 pagina’s in 2019). Het bezoek aan
poetry.nl viel door het wegvallen van het festival wel wat lager uit (24.000, tegen 27.000 in 2019), maar dit werd
gecompenseerd door het totale bezoek aan beide sites (die voor het publiek als één site worden waargenomen).
Op sociale media groeiden over 2020 het aantal volgers op de belangrijkste kanalen met 1941 volgers. De
grootste groei zagen we op Facebook gericht op Nederland (van 6312 naar 7120 =>12,8%) en Instagram (van2295 naar 2849=>19,2%). De gevarieerde keuze aan (inter)nationale dichters en poëzie gepresenteerd via
sociale kanalen en website heeft een aanzienlijke groep (nieuwe) liefhebbers bereikt.

2

Definitie presentaties in 2019: Poetry International Festival (4 dagen en derhalve 4 presentaties), plus presentaties van De GrotePoëzieprijs, de Prologen (opgeteld 1), Poetry Academy (opgeteld 1), Louder Than A Bomb (opgeteld 1), Poet in Residence (opgeteld 1),
Poetry Park (totaal 10 presentaties). In de telling van 2019 is sprake van 1 presentatie voor Louder Than a Bomb (ondanks dat in totaal tien
klassen en meerdere scholen deelnemen) en ook de 8 verschillende cursussen van de Poetry Academy zijn als 1 presentatie opgenomen.
Enkele activiteiten van de Poet in Residence vonden in Amsterdam en Vlaanderen plaats.
3
Het aantal bezoeken aan het festival in 2019 verdubbelde t.o.v. 2018. 3845 bezoekers legden in totaal 7663 festivalbezoeken af. 54% vande bezoekers bezocht het festival voor het eerst. Ook namen ruim 1000 jongeren via school aan activiteiten van Poetry deel, zowel binnen
als buiten het festival (Louder Than a Bomb), bezochten cursisten van de Poetry Academy acht verschillende cursussen, met minimaal 8
deelnemers buiten het festival, plus de verschillende workshops binnen het festival.

18

2017

2018

2019

2020

Bezoeken website(s) totaal

2.155.550

2.363.079

1.536.240

1.618.876

Aantal unieke bezoekers website(s)1.686.351

1.845.468

567.633

744.000

Bereik social media - volgers totaal

50.41954.52258.83060.889

Twitter Nederlands - volgers

1395

1545

1693

1828

Twitter Internationaal - volgers

17580

19682

22585

22747

Facebook Nederlands – volgers

4079

5184

6312

7120

Facebook Internationaal - volgers

26365

26361

25.94526345

Instagram: onbekend verloop - volgers

1000

1750

2295

2849

On stage/ online: Lockdown-bundel: 5.000 oplage; Lockdown-gedichten socials: bereik 35.476, betrokkenheid 1.447
 Buddingh’-prijsuitreiking: 40 bezoekers; film van Jens Meijen bekeken: bereik 3.444, betrokkenheid 76
 Dichter aan de Lijn i.s.m. VPRO Mondo: bereik via filmpjes 300.000 kijkers, bereik 5.440, betrokkenheid 497
 First Steps: totaal 290 bezoekers (w.o. 60 bezoekers Dakentours, 60 bezoekers discussie Doelen); socials en
website: bereik 14.445, betrokkenheid 1486
 Online leesclubs: 81 deelnemers
 Dichter op reis: 1026 mensen hebben de site bezocht
 Dichter in drag: 15.000 kijkers
 Archive tours: Alledaagse troost: bereik 22.541, betrokkenheid 1.908; Ingehouden Stilte: bereik 21.290,
bereik 1.470; LHTBI+ Pride: bereik 49.455, betrokkenheid 1.299; Future Past: betrokkenheid 29.737, bereik
962; Tour de la Poésie: betrokkenheid 41.225, betrokkenheid 1.178
 Explore Dutch Poetry, 23 posts; bereik 76.089, betrokkenheid 2736
 In het kader van de Buddingh’-prijs gaven drie boekverkopers hun tips: Alek Dabrowski van Boekhandel Van
Gennep Rotterdam - https://vimeo.com/manage/videos/428134778; Joost Baars van Boekhandel Van
Rossem Amsterdam - https://vimeo.com/manage/videos/427654143; Marleen Pelle van Hijman Ongerijmd
Arnhem- https://vimeo.com/184097560

19

7.

Toelichting op de jaarrekening 2020 en begroting 2021

Poetry heeft ook de gevolgen van de pandemie in organisatorische en financiële zin ondervonden (zie hfdstk 3).
Een aantal inkomsten viel weg; maar de reeds gedane uitgaven voor het festival –dat we begin april moesten
afgelasten- viel verhoudingsgewijs mee. We hebben uiteraard reeds gecontracteerde dichters, kunstenaars en
andere makers uitbetaald, maar hadden nog geen kosten voor reis- en verblijf gemaakt. Ook de kosten voor dezaalhuur kregen we later gecrediteerd. Bovendien konden we dankzij de bijdrage van OCW/ Letterenfonds een
aantal kosten opvangen. Het Nederlands Letterenfonds heeft op 31-07-2020 in het kader van de regelingaanvullende ondersteuning meerjarig gesubsidieerde instellingen/ Covid-19 een incidentele, aanvullendesubsidie toegekend van €118.400. Van dit bedrag is €42.856 besteed in 2020 aan activiteiten om de reeds
gemaakte kosten van het afgelaste festival op te vangen, onder andere voor honoraria aan dichters, vertalers en
workshopleiders. Ook zijn middelen ingezet om alternatieve activiteiten te ontplooien, onder meer het First
Steps programma, opdrachten te geven aan dichters en vertalers, en ook voorbereidingen te treffen voor meer
digitaal aanbod, voor korte en langere termijn. Voor het restantbedrag van €75.544,- wordt conform de regeling
een bestemmingsfonds COVID-19 gevormd.
Het Bestuur van Stichting Poetry International heeft in september een zogenaamd ‘Organisatieveranderplan’vastgesteld, en daarvoor in de jaarbegroting 2020 €70.000,- bestemd. Aanleiding voor het plan was o.m. deconstatering dat de structurele inkomsten achterbleven bij de structurele uitgaven en het onverwacht grote
negatieve resultaat over boekjaar 2019. Twee van de vier onderdelen uit het plan konden in 2020 wordengeïmplementeerd. Van dit bedrag is €27.614,- in 2020 besteed. Voor het restantbedrag van €42.386,- wordt een
bestemmingsreserve ‘organisatieveranderplan’ gevormd.
Continuïteit
De stichting heeft over het boekjaar 2020 een bate gerealiseerd van € 166.269 per 31-12-2020. Hiervan is€10.000 bestemd voor het 55-jarig jubileum van Poetry International Festival in 2025. €42.386 is opgenomen als
een bestemmingsreserve Organisatieplan (zie ook hierboven), en €75.544 als bestemmingsfonds COVID-19 (zieeveneens hierboven). Het resterende resultaat van €38.339 wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve,
waarmee deze uitkomt op €92.448.
Inzake de onzekerheid rondom het coronavirus wordt verwezen naar de sectie "gebeurtenissen nabalansdatum" in de jaarrekening. Gelet op het resultaat over boekjaar 2020, mede samenhangend met desteunmaatregelen vanuit de overheid en intern doorgevoerde aanpassingen (organisatieveranderplan), ziet het
bestuur geen verhoogd risico inzake continuïteit van de organisatie. Uiteraard is de organisatie zich er terdege
van bewust dat de gevolgen van de pandemie ook de werking van 2021 zullen beïnvloeden. Maar de bevestiging
van de vierjarige ondersteuning van zowel de Gemeente Rotterdam als het Nederlands Letterenfonds én het feit
dat we ons beter op de steeds wisselende (corona)omstandigheden kunnen aanpassen, maakt dat decontinuïteit niet in gevaar komt.
Gelet op de Corona-omstandigheden en de consequenties daarvan voor de realisatie van de verschillende(meerjaren)activiteiten en eerder geformuleerde ambities, is op verzoek van het Nederlands Letterenfonds ende Gemeente Rotterdam in resp. december 2020 en februari 2021 een aangepaste jaarbegroting 2021 met
activiteitenplan en prestatieoverzicht opgesteld. Zie hieronder de begroting op hoofdlijnen. Daarin zijn detoegezegde structurele bijdragen voor 2021-2024 van het Nederlands Letterenfonds en de Gemeente
Rotterdam opgenomen, evenals de incidentele subsidies Innovatie & Talentontwikkeling en COVID-19(restanten) van het Nederlands Letterfonds. Gelet op de onzekerheden rondom Corona zijn voor 2020 m.n. deoverige bijdragen uit private middelen voorzichtiger (lees: lager en realistischer) begroot dan oorspronkelijk inde meerjarenbegroting.
Bestuursverslag 2020 en Jaarrekening 2020 zijn op 25 maart 2021 door het bestuur vastgesteld.
20

Begroting / verkorte exploitatierekening Stichting Poetry International (X 1.000)
BATEN
A. Opbrengsten
Directe inkomsten:
A.1 Publieksinkomsten (specificatie)- Kaartverkoop Poetry Festival
A.2 Sponsorinkomsten- Sponsoring Roteb- Sponsoring C. Buddingh'prijs- Overige sponsoring en bijdragen, legaten, erfenissen
A.3 Overige inkomsten (specificatie)- Samenwerking en co-producties
Indirecte inkomsten:
A.4 Diverse inkomsten (specificatie)- Verkoop boeken / merchandise- Verhuur werkplekken- Cultuurtraject educatie op school- Poetry Academy
A.5 Overige bijdragen uit private middelen- St. Van Beuningen Peterich (tbv Festival Algemeen)- Lira Fonds- Rotterdamse Fondsen- Dioraphte- PBCF - Ludo Pieters Gastschrijverfonds (t.b.v. Poet in Residence)- Div. fondsen (t.b.v. co-producties)- Div. fondsen (t.b.v. Poetry Online)
B. Bijdragen
B.1 Meerjarige subsidie OCW /Cultuurfondsen (Ned.Letterenfonds)
B.2 Meerjarige subsidie provincie
B.3 Subsidie gemeente Rotterdam in het kader van het Cultuurplan
B.4 Meerjarige publieke subsidie overig (bijvoorbeeld BKV)
B.5 Overige subsidies uit publieke middelen- Nederlands Letterenfonds (Innovatie & Talentontwikkeling - restant)- Nederlands Letterenfonds (COVID-19 gelden - restant)
Som der baten (A + B)
LASTENC. Beheerslasten
C.1 Beheerslasten personeel
C.2 Beheerslasten materieel- huisvestingslasten- kantoorkosten- algemene publiciteitskosten- afschrijvingskosten
D. Activiteitenlasten
D.1 Activiteitenlasten personeel
D.2 Activiteitenlasten materieel
Som der lasten (C + D)
Saldo uit gewone bedrijfsvoering
Saldo rentebaten / -lasten
Saldo bijzondere baten/lasten
EXPLOITATIERESULTAAT

21

Begroting 2021

10
10
31,5
10
1,5
20,0
10
10
14,6
5
1,8
2,8
5
150,5
63
15
10
10
17,5
15,0
20
245
0
289
0
89
29,0
60,0
839,6

135,5
103,7
53,3
40,9
6,1
3,3
312,1
313,3
864,6
-25
0
25
0