Küreselleşmiş Gıda Sisteminin aksine, Yerel Gıda ÇevreyeZarar Vermeyecek
English title blog: Unlike the Globalized Food System, Local Food Won’t Destroy theEnvironment (blog, 6 Aralık 2018/ December 6th, 2018)
Written by: Helena Norberg-Hodge – Founder & Director, Local Futures
Translated by: Ekin Keskin
Bu sıkıntılı dönemlerde iyi haberler arıyorsanız, son yıllarda tabandan başlayan gıdaüretiminin ekolojik başarısına bakın. Küçük çiftçiler, çevreciler, akademik araştırmacılarve gıda ve ile çiftçilik aktivistleri bize agroekoloji, bütünsel kaynak yönetimi,permakültür, kendini yenileyen tarım ve küresel gıda sisteminin en kötü etkilerini biyoçeşitlilik kaybı, enerji tükenmesi, toksik kirlilik , gıda güvensizliği ve büyük karbon
emisyonları –hafifletebilecek veya hatta ortadan kaldırabilecek diğer yöntemleriöneriyorlar.
İnsanların yaratıcılığına ve iyi niyetine destek olan bu vasiyetname, iki ortak özelliğe
sahiptir: Yerel koşullara adapte edilmiş daha küçük ölçekli çiftlikleri içerir ve enerji ile
teknolojiden ziyade daha çok insan dikkatine ve özenine ihtimam eder. Başka birdeyişle, bunlar yalnızca tek bir ürün yetiştiren büyük çiftliklerin yani endüstriyel
monokültürlerin zıddıdır.
Ancak, gıda sisteminin olumsuz etkilerini önemli ölçüde azaltmak için, bu küçük ölçekligirişimlerin tüm dünyaya yayılması gerekiyor. Ne yazık ki, bu henüz gerçekleşmedi,çünkü çiftçiliğin dönüşümü ile sadece gıdanın nasıl üretildiğinin değil aynı zamanda
nasıl pazarlandığının ve dağıtıldığının da değiştirilmesi gerekiyor . Gıda sistemi,yıllarca ihtiyaç duyduğumuz değişikliklere karşı temelde önyargılı olan ekonomik bir
sisteme ayrılmaz bir şekilde bağlı kalmıştır.
Basitçe söylemek gerekirse, neredeyse her yerdeki ekonomik politikalar sistematikolarak daha büyük ölçekli ve monokültürel üretimi teşvik etmiştir. Bu politikalarşunları içerir:Uluslararası ticareti yapılan ürünler için devasa sübvansiyonlar. Örneğin ABD'dekiçiftlik sübvansiyonları, küresel gıda ticaretinin temeli olan beş ürüne (mısır, soya
fasulyesi, buğday, pamuk ve pirinç) gidiyor. Aynı zamanda, ABD Pazarına GirişProgramı gibi hükümet programları, tarım ürünlerinin uluslararası Pazar payını
artırmak için yüz milyonlarca dolar sağlıyor.
Küresel ulaştırma altyapıları ve fosil yakıtlar için doğrudan ve gizli sübvansiyonlar.
IMF, bu sübvansiyonları hesaplıyor ve çevresel maliyetlerini göz ardı ediyor: yıllık 5,3trilyon dolar - her dakika 10 milyon dolara eşit.
Local Futures
www.localfutures.org-1-Neredeyse her ülkenin gıda pazarlarını küresel tarım işletmelerine açan 'serbest ticaret'politikaları. Örneğin, 1994’teki NAFTA anlaşması, Meksika’nın küçük mısır üreticilerini
ABD’de yüksek oranda sübvanse edilen büyük ölçekli çiftliklerle rekabet etmeyezorlamıştır; NAFTA’nın yakın zamanda yeniden müzakere edilmesi aynı şeyi Kanadalıçiftçilere yapacak.
Sağlık ve güvenlik yönetmelikleri. Bunların çoğu büyük ölçekli üretim ve dağıtım
tarafından gerekli hale getirilmiştir - ancak daha küçük ölçekli üreticilerin vepazarlamacıların rekabet etmesini ve hayatta kalmasını imkansız kılıyor. ÖrneğinFransa'da, peynir üreten küçük gıda üreticilerinin sayısı büyük ölçüde AB gıda
güvenliği yasaları sayesinde % 90 oranında küçülmüştür.
Bu politikalar, büyük monokültür üreticilerine, gıda işleyenlere ve pazarlamacılara
büyük bir rekabet avantajı sağlar; bu nedenle, dünyanın diğer tarafından gönderilen
endüstriyel olarak üretilen yiyecekler, yan taraftaki çiftlikte üretilen gıdalardan
genellikle daha ucuzdur.
Bu eğilimlerin çevresel maliyetleri çok büyüktür. Monokültürler, besin akışıyla yakınçevresini kirleten, yabani hayvanları riske sokan ve yüzlerce veya binlerce kilometre
uzaktaki sularda “ölü bölgeler” yaratan gübreler, herbisitler, mantar ilaçları ve böcek
ilacı - kimyasal girdilere bağlıdır. Monokültürler ayrıca büyük çapta ekipmançalıştırdıklarından ve dünya çapında çiğ ve işlenmiş gıda taşıdıklarından fosil yakıtlarabüyük ölçüde bağımlıdır, bu nedenle sera gazı emisyonlarına önemli bir katkıdabulunurlar. Aslında, bilim adamları küresel gıda sisteminde sera gazının maliyetini
toplam emisyonların üçte biri olarak tahmin etmektedirler.
Sosyal ve ekonomik maliyetler de bulunmaktadır. Sanayileşmiş dünyada daha küçüküreticiler hayatta kalamazlar, -kırsal ve küçük kasaba ekonomilerini yok etme ve halksağlığını tehdit etme sürecinde -araziler daha büyük çiftliklerin elindedir . Küresel
Güney'de, aynı güçler yüzlerce milyon insanı topraklarından kopararak yoksulluğa,hızla şehir kenarındaki gecekondulara ve ekonomik mülteci akınlarına maruz bırakıyor.
Hem Kuzey hem de Güney'de, kökleri nden kopmuş küçük çiftçiler işsizlik, yoksulluk,kızgınlık ve öfke içerisindeler.
Gıda güvenliğinin de riskleri var. Dünyadaki gıda arzını homojenleştiren küresel
ekonomik politikalarla, geçmişte gıda ürünü olarak kullanılan 7.000 bitki türü, küreselgıda arzının yüzde 60'ını oluşturan pirinç, buğday ve mısırla birlikte, ticari açıdan
önemli 150 ürüne indirgenmiştir. Bu az sayıda mahsulün içinde yeralanlar, kimyasal
gübrelere, böcek ilaçlarına ve sulama suyuna karşı duyarlılıkları ve uzun mesafelitaşımaya dayanma kabiliyetleri nedeniyle seçilmiştir. Benzer bir hesap, kapalı olarak
hayvan besleme operasyonlarında tahıl ve antibiyotik girdileriyle hızla büyüyebilecekolan hayvan ve kanatlı hayvan ırklarına uygulanır. Çeşitlilik kaybı, gıda ürünlerininboyutuna ve şekline de dayanıyor : hasat makineleri, taşıma sistemleri ve süpermarket
Local Futures
www.localfutures.org-2-zincirlerinin tümü standardizasyon gerektiriyor. Nihai sonuç, dünyadaki gıdaçeşitlerinin yarısından fazlasının geçtiğimiz yüzyılda kaybedilmiş olmasıdır; ABD gibiülkelerde, kayıp yüzde 90'dan fazladır. Küresel gıda sistemi tehlikeli derecede dar bir
temele indirgenmiştir: esnekliği sağlayabilecek genetik çeşitlilik olmadan, gıda sistemi
hastalıktan kaynaklanan felaket kayıplarına ve değişen iklimin bozulmasına karşısavunmasızdır.

Yerel Gıdaların Yararları
Bu sorunların çözümü, ekolojik gıda üretim modellerine olan bağlılıkdan daha fazlasını
içerir: yerel gıda ekonomilerine de bağlı olmayı gerektirir. Yerelleşme, küresel gıda
sistemine özgü bazı çevresel sorunları sistematik olarak hafifletir:
yiyeceklerin kat ettiği mesafenin azaltılması, böylece sera gazı emisyonlarının yanı sırataşıma için gerekli enerjinin azaltılması;
paketleme, işleme ve soğutma ihtiyacını azaltma (üreticiler ancak tüketicilere doğrudansatış yaptığında kaybolacak, böylece atık ve enerji kullanımı azalacaktır);yerel veya bölgesel pazarlar için üretim yapan çiftlikler, üretimini çeşitlendirmeyeteşvik edildiğinden, organik üretimi daha uygulanabilir kılan monokültürü azaltma;çeşitlendirilmiş organik çiftlikler yoluyla yaban hayatı için daha fazla niş sağlamak;ve belirli iklimlere, topraklara ve kaynaklara en uygun üretim yöntemlerini tercih
ederek ekolojik tarımın (ve yaşamın kendisinin) dayandığı çeşitlilik ilkesini
desteklemek.
Yerel gıda başka faydalar da sağlar. Yerel ve bölgesel pazarlar için üretim yapan dahaküçük ölçekli çiftliklerde, monokültürlere göre daha fazla zeka, özen ve çalışma gerekir,böylece daha fazla istihdam olanağı bulunur. Özellikle Küresel Güney'de yerel gıdalaraolan bağlılık, milyonlarca çiftçiyi toprakdan uzaklaştıran baskılara yol açacaktır.
Yerel gıda, kırsal ve küçük kasaba ekonomileri için de iyidir, sadece daha fazla çiftliğeistihdam sağlamakla kalmaz, aynı zamanda çiftçilerin bağlı olduğu birçok yerelişletmeyi de destekler.
Gıda güvenliği de güçlendirilmiştir, çünkü çeşitli ürünler, süpermarket zincirlerinin
talepleri veya uzun mesafeli taşıma gerekliliklerine göre değil, farklı yerel alanlara
uygunluklarına göre seçilmektedir. Bu, tarımsal biyoçeşitliliği güçlendirir.

Local Futures
www.localfutures.org-3-Yerel gıda daha sağlıklıdır. Uzağa seyahat etmek zorunda olmadığından yerelyiyecekler küresel yiyeceklerden çok daha tazedir; ve monokültürel üretime
dayanmadığından, gıdaları kirletebilecek toksik kimyasallar olmadan üretilebilir.

Mitlere karşı gelmek
Her ne kadar yerel gıda inanılmaz derecede etkili bir çözüm çarpanı olsa da, tarım
endüstrisi, halkı büyük ölçekli endüstriyel gıda üretiminin dünyayı beslemede tek yololduğuna ikna etmek için çok uğraşmıştır. Ancak gerçek şu ki, küresel gıda ekonomisi
büyük ölçüde verimsizdir.
Global sistemin standartlaştırılmış ürünlere olan ihtiyacı, tonlarca yenilebilir gıdanın
yok edilmesi veya çürümeye bırakılması anlamına geliyor. Bu, küresel gıda tedarikininüçte birinden fazlasının boşa harcanmasının veya kaybolmasının bir nedenidir; ABDiçin bu rakam yarıya yakındır.
Küresel ticaret mantığı, büyük miktarda özdeş ürünün aynı anda ithal edilip ihraç
edilmesine neden olur - gereksiz bir fosil yakıt israfına ve sera gazı emisyonlarınabüyük bir katkı sağlar. Örneğin, tipik bir yılda ABD, 400.000 tondan fazla patates ve 1
milyon ton sığır eti ithal ederken, bu ürünlerden neredeyse aynı miktarda ihraçetmektedir. Aynısı, diğer birçok gıda ürünü ve diğer birçok ülke için geçerlidir.
Aynı mantık, işgücü maliyetlerini azaltmak için ürünlerin işlenmesi amacıyla dünya
genelinde gıdaların nakliyesine yol açar. Mesela İskoçya kıyılarından toplanan
karidesler, soyulması için Tayland'a 6.000 mil, daha sonra da tüketicilere satılmak üzere
6.000 mil geri İngiltere'ye sevk edilir.
Tek kültürlü üretimin sözde verimliliği, kimyasal ve enerji yoğun teknoloji ile
maksimize edilen emek birimi başına verime dayanmaktadır. Bununla birlikte, dönümbaşına verimle ölçülen - çok daha uygun bir metrik sistemle-küçük ölçekli çiftlikler tipik
olarak 8-20 kat daha üretkendir. Bunun nedeni, monokültürlerin, tanım gereği, belirli
bir arsa üzerinde yalnızca bir mahsul üretmesidir; bununla birlikte, daha küçük veçeşitlendirilmiş çiftlikler, bir mahsulün sıraları arasındaki boşlukları kullanarak,başkalarının büyümesi için yer açar. Dahası, monokültürel üretim emeğinin“verimliliği”, çiftçinin bir mahsulün küçük kısımlarını tüketen veya hasat etme
kabiliyetini sınırlayan büyük ölçekli ekipman kullanımı ile bağlantılıdır.

Local Futures
www.localfutures.org-4-Değişimi Yaratmak
Bir kuşaktan daha fazla süredir çiftçilere verilen mesaj, çiftçiliğin “büyümesi ya daortadan kaldırılması” olmuştur ve ayakta kalan çiftçilerin çoğu, kusurlu bir sistem
içinde kısa vadeli ekonomik çözümler bulmuştur. Bu çiftçilerin iflas etmesini önlemekiçin, küreselden bölgeye geçişin dikkatli bir şekilde yapılması gerekir : çiftçilereüretimlerini çeşitlendirmeleri, kimyasal girdilere ve fosil yakıt enerjisine bağımlılıklarınıazaltmaları ve eve daha yakın pazarlar aramaları için özendirmeleri gerekiyor. Buteşvikler, endüstriyel gıda sistemi sübvansiyonlarındaki indirimlerle beraber olmalı.
Küresel gıdaya karşı on yıllardır süren politika önyargısından sonra, bu yönde bazıadımlar yerel ve bölgesel yönetimler tarafından atılmaktadır. ABD’de, örneğin, çoğueyalet, küçük ticari öiçekte reçellerin, turşuların ve diğer korunmuş gıdalarınüretimindeki kısıtlamaları gevşeten, pahalı ticari mutfaklara ihtiyaç duymadan yerelolarak işlenmelerini ve satılmalarını sağlayan “ev yapımı yiyecek yasalarını” yürürlüğekoymuştur.
Maine eyaletindeki birçok kasaba daha da ileri gitmiştir. Yerel gıdaları pazarlamayı
zorlaştıran kısıtlayıcı düzenlemelerden kaçmak isteyen vatandaşlarına “seçtikleri yerelgıdaları üretme, işleme, satma, satın alma ve tüketme” hakkını veren yasaları geçirerek“gıda egemenliği” ilan etmiştir.
2013 yılında, Ontario/Kanada hükümeti, yerel gıdaya erişimi arttırmayı, yerel gıda
okuryazarlığını geliştirmeyi ve ürünlerinin bir bölümünü yakındaki gıda bankalarınabağışlayan çiftçilere vergi kredisi sağlamayı amaçlayan bir Yerel Gıda Yasası'nı kabuletmiştir.
Küresel gıda sisteminin yarattığı zararı ortadan kaldırma umudumuz varsa dahacesurca bir eylem gerekiyor. Önemli bir ilk adım, mevcut sistemin maliyetleri ve yerelgıdaların faydaları hakkında farkındalık yaratmaktır. Kaç tane çalışma gıda üretmeninve dağıtmanın alternatif yollarının erdemlerini gösterse de, tüm sistemi değiştirmekiçin tabandan gelen ağır bir baskı olmadığı sürece, yıkıcı küresel gıda sisteminindeğişmesi muhtemel değildir. Bunun hemen şimdi başlaması gerekiyor.
Bu makale, ‘Independent Media Institute’'un bir projesi olan "Earth | Food | Life"tarafından hazırlandı ve orijinal olarak ‘Truthout’ tarafından yayınlandı.

Read blog in English here: https://www.localfutures.org/unlike-a-globalized-foodsystem-local-food-wont-destroy-the-environment/
Read all our blogs here: https://www.localfutures.org/blog/
Local Futures
www.localfutures.org-5-Local Futures
www.localfutures.org-6-