Gníomhaireacht Forbartha
Tionscail Éireann

Tuarascáil agus Cuntais Bhliantúla

www.idaireland.com

Clár
Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF

01

Staitisticí06

Freagracht Shóisialta Chorparáideach

13

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird 16
Ráitis Airgeadais

24

Líonra Domhanda Oifigí

44

Forbhreathnú an
Chathaoirligh agus
an POF01

Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF
An straitéis atá ann a sheachadadhD'éirigh go hiontach le Gníomhaireacht Forbartha Tionscail(GFT) Éireann in 2018, agus gnóthaíodh 265 infheistíocht
nua d'Éirinn. Tá bliain deiridh ár straitéise “Buachan IDE
2015 – 2019” ag teannadh linn, agus tá neart bainte amach
againn cheana. Tá ár sprioc cúig bliana maidir le cruthú post
agus infheistíochtaí sáraithe cheana féin. Déanann GFT
Éireann ceiliúradh ar 70 bliain ar an bhfód in 2019.
Is é ár bpríomhthosaíocht don bhliain 2019 ná ár spriocanna
cúig bliana infheistíochta do na réigiúin a bhaint amach.
Creidimid go bhféadfaimid iad a bhaint amach le tacaíocht
leanúnach ón Rialtas agus páirtithe leasmhara réigiúnacha.
Ach beidh go leor dúshláin sheachtracha romhainn agus
muid ag iarraidh feidhmiú chomh láidir céanna in 2019.
Féadfar go mbeidh tionchar ar chinntí infheistíochta in2019 ag an éiginnteacht atá ann go fóill ó thaobh cúrsaí
polaitíochta agus eacnamaíochta de, lena n-áirítear an
Breatimeacht agus an dearcadh níos coitianta cosantaíoch
atá ann i measc na mbloc mór trádála, chomh maith leis antionchar atá ag teicneolaíocht bhunathraitheach ar an
mbunachar cliant atá againn faoi láthair.
Straitéis Nua a Fhorbairt
Tiocfaidh deireadh le straitéis reatha GFT ag deireadh na bliana
2019, agus mar sin tá an próiseas le straitéis nua don tréimhse
2020-2024 a fhorbairt curtha ar bun. Tá Bord agus foireann
Ceannaireachta Feidhmiúcháin GFT i gceannas ar an bpróiseas
forbartha straitéise. Tá tacaíocht leanúnach á tabhairt dó sin ag
an Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta (RGFN), agus téitear
i dteagmháil le páirtithe leasmhara ábhartha de réir mar is cuí.
Beidh sé ríthábhachtach go bhfásfaidh ár mbonn IDE arbhealach inbhuanaithe, cuimsitheach agus
neamhdhíobhálach don chomhshaol, chun go n-éireoidh02

linn i rith na chéad straitéise eile ó 2020 ar aghaidh. Tá a fhios
againn cheana go mbeidh tionchar mór ag luas agus leitheadan athraithe a tharlóidh de bharr teicneolaíochtaí
bunathraitheacha, cosúil le huathoibriú, intleacht shaorga
agus meaisínfhoghlaim, thar réimse earnálacha tionscail.
Ach tá an seans ag Éire leas a bhaint as na hathruithe
domhanda sin ar mhúnlaí gnó agus as teicneolaíochtaí
bunathraitheacha atá ag teacht chun cinn. Déanfar é sin trídan gcéad ghlúin eile de theicneolaíocht agus gníomhaíocht
ghnó a mhealladh ó chliaint nua agus reatha. Maidir leis sin,
beidh cur i bhfeidhm na bpríomhthionscnamh Rialtais, cosúil
le Éire 2040, Todhchaí na bPost ('Future of Jobs') agus an
Plean Gníomhaíochta Uile-Rialtais ar son na hAeráide,ríthábhachtach chun go gcruthófar éiceachóras atá fabhrach
do IDE a choimeád agus IDE breise a ghnóthú.
Oibreoidh GFT go dlúth lenár gcuideachtaí cliaint chun iad
a choinneáil, a athrú ó bhun agus a ullmhú ar mhaithe le fás.
Buaicphointí Feidhmíochta 2018
Tháinig méadú suntasach ar fhostaíocht, mar chruthaighcuideachtaí cliaint GFT 22,785 post (méid comhlán), arb
ionann é sin agus 14,040 post (méid glan) in 2018. B'ionann
an méid glan post in 2017 agus 10,684. Bhí méadú tagtha
ar mhéid glan na bpost i nach réigiún den tír faoi dheireadhna bliana. Is ionann fostaíocht iomlán sa phunann anois
agus 229,057 duine agus tá líon na gcuideachtaí cliaint GFT(1,444) ag an leibhéal is airde riamh.
Gnóthaíodh leibhéal ard infheistíochtaí in 2018, nuair a fuair GFT
Éireann 265 tionscadal infheistíochta nua. Is ainmneacha nua
iad 134 de na hinfheistíochtaí sin, is é sin grúpaí nó daoine
a rinne infheistíocht in Éirinn den chéad uair. Is ionann é sin agus
an líon is mó infheistíochtaí céaduaire a gnóthaíodh i mbliain
amháin. Rinneadh cuid mhór den infheistíocht i Seirbhísí
Airgeadais, na hEolaíochtaí Beatha agus Teicneolaíocht.

I gcomhréir le straitéis GFT Éireann chun forbairt a dhéanamh
ar a mhargaí ar fud an domhain, tá dul chun cinn maithá dhéanamh aige le hinfheisteoirí sa tSín, an Chóiré Theasagus an India. Le linn 2018, lean GFT Éireann d'fhorbairt
a dhéanamh ar an gclú atá aige in earnálacha cosúil le hearraí
cógaisíochta, seirbhísí airgeadais agus déantúsaíocht.
Bhí na hinfheistíochtaí seo a leanas ar na
príomhinfheistíochtaí a fuarthas agus a fógraíodh in 2018:-	Cruthóidh Genesys 200 post nua teicneolaíochta agus
bunóidh sé ionad barr feabhais domhanda um
intleacht shaorga i nGaillimh,-	D'fhógair Abbott i nDún na nGall go síneofar an áislanndéantúsaíochta atá ann chun 500 post nua a chruthú,-	D'fhógair Becton Dickinson go n-osclófar áislannúrscothach Taighde agus Forbartha i Luimneach agus
go mbeidh 85 post nua ann dá bharr,-	D'fhógair WuXi Biologics go ndéanfaidh siad infheistíocht
€325 milliún, agus 400 post nua a chruthú dá bharr, ináislann nua bithdhéantúsaíochta atá lonnaithe i láithreánúrnua GFT i Mullaigh Chairlinn, Dún Dealgan, Contae Lú,-	Tá sé de rún ag Amazon Web Services a ghnó in Éirinn
a mhéadú faoi dhó agus cruthófar 1,000 post
teicneolaíochta i mBaile Átha Cliath dá bharr.
Béim ar Fhorbairt Réigiúnach
Tá spriocanna uaillmhianacha i leith forbairt réigiúnach leagtha
síos ag GFT Éireann, le tacaíocht ón Rialtas, ina straitéis reatha,agus tá sé mar aidhm aige go méadófar líon na n-infheistíochtaíi ngach réigiún taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath idir 30% go
40% ar a laghad. Táthar ag súil leis go mbainfidh GFT na
spriocanna sin amach faoi dheireadh na bliana.
Ó thús na Straitéise 'Buachan' de chuid GFT Éireann,gnóthaíodh 407 infheistíocht do na réigiúin agus cuireadh
beagnach 27,000 post (méid glan) leis in áiteanna taobh
amuigh de Bhaile Átha Cliath. Chun é sin a chur i gcomhthéacs,Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF (ar lean)gnóthaíodh 102 infheistíocht ar an meán gach bliain ináiteanna taobh amuigh de Bhaile Átha Cliath, i gcomparáid lemeánlíon de 69 faoin straitéis a bhí againn roimhe sin; is léiriú
é sin ar an mbéim a leag GFT Éireann ar fhorbairt réigiúnach
agus gníomhaíocht uile-rialtais chun feabhas a chur ar ár
dtairiscint réigiúnach, agus oibríodh i ndlúthchomhar lenár
bpáirtithe leasmhara náisiúnta agus réigiúnacha chuige sin.
Tháinig méadú ar líon na bpost i ngach réigiún in 2018,ar léiriú é sin ar an mbéim láidir a leag GFT Éireann ar
infheistíochtaí IDE a scaipeadh ar na réigiúin. Tá 58%
d'fhostaíocht arna tacú ag GFT taobh amuigh de BhaileÁtha Cliath anois, agus is ionann é sin agus an líon is airde
post sna réigiúin i stair na heagraíochta seo (132,297).
Cé go bhfuil claonadh ann go fóill ar fud an domhain i dtreo IDE
a dhéanamh i gceantair mhór uirbeacha, tá GFT tiomanta d'fháseacnamaíochta agus rathúnas na réigiún ar fad in Éirinn agus
tarraingíonn sé aird na n-infheisteoirí féideartha ar na tairbhí
suntasacha a mbaineann cuideachtaí atá lonnaithe in áiteanna
réigiúnacha as. D'fhógair ár gcuideachtaí cliaint infheistíochtaíar ardchaighdeán i go leor áiteanna réigiúnacha, Avery
Dennison Corporation (200 post sa Longfort), MSD (170 post
i gCeatharlach) agus Overstock (100 post i Sligeach) ina measc.
D'éirigh go hiontach le straitéis GFT Éireann chunláithreáin straitéiseacha agus foirgnimh ardleibhéil
a fhorbairt. Leanfaidh GFT Éireann ar aghaidh lena chlár
tógála in 2019, agus tá tús curtha le tógáil foirgneamh
ardleibhéil i Sligeach, Dún Dealgan, Béal Átha Luain, Port
Láirge, Gaillimh, Muineachán agus Luimneach.
Ar ndóigh, príomhchathair na hÉireann is ea Baile ÁthaCliath ó thaobh scála idirnáisiúnta de agus is áit
tharraingteach í d'infheisteoirí. Tá Baile Átha Cliath láidir
agus réigiúin láidre ag teastáil ó Éire.

Martin ShanahanPríomhoifigeach FeidhmiúcháinFrank Ryan
Cathaoirleach03

Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF (ar lean)
Iarmhairtí sa Gheilleagar níos Leithne
Taobh amuigh d'fhostaíocht dhíreach agus aistriú scileanna,bíonn tionchar an-mhór ag cuideachtaí cliaint GFT ar an
ngeilleagar áitiúil agus cruthaítear níos mó ná ocht bpost dogach 10 bpost i gcuideachta IDE. Is ionann fostaíocht
dhíreach agus 229,057 agus, nuair a chuireann tú fostaíocht
indíreach de 183,246 leis sin, is ionann líon iomlán na bpost
a dtacaíonn IDE in Éirinn leis ag deireadh 2018 agus 412,303.
I measc na n-iarmhairtí atá ann mar gheall ar infheistíocht
Cuideachta Ilnáisiúnta (CIN) i ngeilleagar na hÉireann, tá
caiteachas ar ábhair agus seirbhísí Éireannacha ar fiú€7.5 billiún é, caiteachas bliantúil párolla de €11.7 billiún agus
infheistíocht chaipitil de €5.7 billiún ar fhoirgneamh, meaisínreagus trealamh nua1. Tá láidreacht na IDE le feiceáil chomhmaith sna fáltais chánach corparáide atá ag dul i méid –íocann cuideachtaí Cliaint GFT thart ar dhá thrian de cháinchorparáide na hÉireann, meastar2. Cruthaíonn cliaint GFT
poist a bhfuil luach ard ag gabháil leo; b'ionann an
meántuarastal in 2017 agus €66,0003 agus tá sé níos airde go
seasta ná an meántuarastal náisiúnta (€46,402)4. De thoradh
air sin, íocann cliaint GFT aon trian den mhéid iomlán cánach
ioncaim, MSU agus ÁSPC fostóra a íocann fostóirí sa stát.
Tá ról ríthábhachtach ag cuideachtaí cliaint GFT ó thaobh
caiteachas gnó ar Thaighde & Forbairt (Taighde agus
Forbairt de chuid Fiontair Ghnó). Chaith siad €1.8 billiún ar
T&F inmheánach in 2017. Bhí os cionn 16,700 duine ag
obair ar T&F i gcuideachtaí cliaint GFT in 2017.
Rinne cuideachtaí eachtracha neart a easpórtáil ó Éirinnarís in 2017, nuair a d'easpórtáil siad thart ar €189 billiún
arb ionann é sin agus 67% d'easpórtálacha náisiúnta.
Ionchas IDE
Cé gur tháinig méadú láidir ar fhigiúirí GFT le blianta beaga
anuas agus gur cosúil go mbeidh cúrsaí IDE in Éirinn go maith04

amach anseo, ciallaíonn nádúr oscailte ár ngeilleagair go
bhféadfaí go mbeadh tionchar orainn ag forbairtí agus
tuairteanna domhanda eacnamaíochta, lena n-áirítear: an
Breatimeacht, teannais trádála idir na Stáit Aontaithe agus
a phríomhchomhpháirtithe trádála, agus náisiúnachas agus
caomhnaitheacht. Sa chomhthéacs sin, tá sé ríthábhachtach
go fóill go dtugtar faoi bhearta chun feabhas a chur arfheidhmíocht iomaíochais na hÉireann i réimsí a bhfuil
tionchar ag beartas náisiúnta orthu.
Iomaíochas: Bhog Éire suas cúig áit ó 12ú háit go dtí an 7ú
háit sna Rangúchán Domhanda Iomaíochais 2019. Dúshlán
suntasach atá roimh IDE is ea iomaíochas gheilleagar na
hÉireann a choimeád le linn tréimhse ina dtarlaíonn fás
láidir geilleagrach. Tarraingíonn an Chomhairle Náisiúnta
Iomaíochais aird ar an tábhacht a bhaineann le forbairt adhéanamh ar láidreachtaí atá ann agus aghaidh a thabhairt
ar réimsí ar féidir feabhas a dhéanamh orthu, lena chinntiú
go leanfar ar aghaidh le fás geilleagrach agus go mbeidh
Éire iomaíoch go fóill. Ina thaobh sin, creideann GFT nár
chóir dúinn a bheith bogásach.
Bonneagar: Meallann caighdeán ár mbonneagair
eacnamaíochta agus na líonraí a bhaineann leis
infheistíocht isteach. Ceapann an Chomhairle Náisiúnta
Iomaíochais go bhfuil sé fíorthábhachtach go ndéanfar
infheistíocht leanúnach ar iompar poiblí agus tionscadailbonneagair bóthair ar ardchaighdeán, leathanbhanda agus
tithíocht a chuireann na torthaí is airde eacnamaíoch agus
sóisialta ar fáil agus atá profa ó thaobh na todhchaí de.
Tithíocht Chónaitheach: Bíonn tionchar ag costas agus
inrochtaineacht na tithíochta cónaithí ar cé chomh mealltach isatáimid ó thaobh infheistíocht shoghluaiste agus tallainne de.
Aithníonn an Ghníomhaireacht go raibh an Rialtas
réamhghníomhach go dtí seo agus go ndearna sé sraith

idirghabhálacha beartais chun an soláthar tithíochta agus
inacmhainneacht sa mhargadh a fheabhsú, agus, ar anmbealach sin, costais a laghdú agus iomaíochas
eacnamaíoch a fheabhsú. Mar gheall ar na céimeanna
beartais seo, tá méadú tagtha ar an soláthar tithíochta agus
is léir go dtiocfaidh méadú breise air chomh maith. Tá sé
tábhachtach go leanfar ar aghaidh leis an dul chun cinn sin,
agus go dtabharfar aird ar chomhfhorbairt mhaith áitemaidir le gach forbairt nua d'fhonn a chinntiú go bhfanfaidh
Éire ina háit mhealltach do dhaoine le cónaí agus oibriú ann.
Cé go ndearnadh dul chun cinn ó thaobh aghaidh a thabhairtar neamhchothroime mhargaidh, is gá tuilleadh a dhéanamh.
Pleanáil: Príomhriachtanas do IDE is ea an gá le cinnteacht
níos mó maidir leis an tréimhse ama a bhaineann le próisis
phleanála. Is cuidiú mór é gur leag an rialtas béim ar an
bpróiseas do thionscadail straitéiseacha bhonneagair
a dhéanamh níos éifeachtaí.
Timpeallacht Idirnáisiúnta
Táthar ag súil leis nach mbeidh fás domhanda OTI chomh láidir
an bhliain seo mar gheall ar an méid mór éiginnteachta atá
ann sa timpeallacht idirnáisiúnta gheilleagrach. Baineann anéiginnteacht sin go príomha le teannais idirnáisiúnta thrádála.
Is príomhláidreacht eacnamaíochta de chuid na hÉireann é céchomh hoscailte is atá an tír maidir le hinfheistíocht, gnó agus
tallann idirnáisiúnta, agus tá sé sin ríthábhachtach chun go
bhfuilimid ábalta IDE a mhealladh agus a choinneáil. Tá baol
ann go gcuirfear isteach ár shlabhraí domhanda soláthaircasta agus infheistíocht ghnó mar gheall ar mhéaduithe arbhacainní taraifí agus neamhtharaifí a tharlaíonn de bharr
beartais chosantaíocha. Ní chuirfeadh Éire fáilte roimh aon
laghdú ar an gcóras domhanda trádála riailbhunaithe.

Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF (ar lean)
Breatimeacht
Leag GFT béim ar phríomhghnéithe thairiscint luacha na
hÉireann le linn 2018 – ballraíocht den AE, soghluaisteacht
an lucht saothair, córas an dlí coiteann, an Béarla – gnéithe
atá níos ábhartha anois mar gheall ar an mBreatimeacht.
Bhí níos mó ná 80 infheistíocht a bhaineann leis an
mBreatimeacht a bhfuil 5,300 post ag dul leo faofa ag GFT,
ó bhí Meitheamh 2019 ann. Feidhmíocht láidir atá ann
nuair a smaoinítear ar an iomaíochas géar ó áiteanna eile
san AE. Bhain formhór na n-infheistíochtaí a fuarthas go dtí
seo le Seirbhísí Airgeadais. Ach rinneadh infheistíocht sna
hEolaíochtaí Beatha, Teicneolaíocht agus Seirbhísí Gnó,
agus Innealtóireacht chomh maith. Léiríonn réimse na
ngníomhaíochtaí infheistíochta sna réimsí sin an riachtanas
atá ag na cuideachtaí chun fanacht laistigh de chreatlach
rialaithe a gheallann rochtain ar mhargadh an AE.
I measc na n-ábhar imní atá ag cuideachtaí, tá cur isteach ar anslabhra soláthair, costais iompair agus amanna idirbhirt,rochtain ar mhargadh na RA amach anseo, aistriú sonraí AE-RA,
agus leanúnachas conartha. Tá pleananna teagmhais curtha
i bhfeidhm ag formhór na gcuideachtaí cliaint chun ullmhú dothorthaí Breatimeachta a d'fhéadfadh a bheith ann. Tá GFT
i dteagmháil go dlúth le cliaint maidir leis an gceist sin go fóill.

ar chóras idirnáisiúnta cánach corparáide. Ba chloch mhíle
shuntasach thábhachtach san obair sin é foilsiú thuarascálacha na
hEagraíochta um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (ECFE),'Base Erosion and Profit Sharing (BEPS)' i nDeireadh Fómhair 2015.
Ón tús, ba é aidhm an tionscadail BEPS cearta cánach a ailíniú níosfearr le gníomhaíocht agus bunús geilleagrach agus, ar anmbealach sin, tá príomhthorthaí an tionscadail BEPS ag teacht lechéile le straitéis chánach na hÉireann.
Foireann Éireann
Bíonn cabhair agus cúnamh ó na páirtithe leasmhara go léirar fud an chórais leathain de dhíth ar GFT Éireann chuna chuid oibre a dhéanamh. Ba mhaith le GFT tacaíocht agus
maoiniú leanúnach na Roinne Gnó, Fiontair agus
Nuálaíochta agus an Rialtais a admháil.

a ndúthracht atá taobh thiar dár bhfeidhmíocht agus tugtar
aitheantas dá bpaisean, saineolaíocht agus athléimneacht
anseo. Míle buíochas libh go léir.
Cuirfimid fáilte roimh Kevin Cooney agus Thomas Kennedy
a ghlac ballraíocht ar an mBord i Meitheamh 2018.
Tar éis 35 bliain a chaitheamh ina oifig ag Plás Wilton, beidh
GFT ag bogadh chuig a Cheanncheathrú Dhomhanda ag
Three Park Place go déanach in 2019. “Oifig thosaigh”
a bheidh sa Cheanncheathrú dhomhanda. Cuirfidh sí
stádas, clú agus uaillmhian na hÉireann in iúl d'infheisteoirí
domhanda, agus oibreoidh sí mar chroílár agus iad ag dul
i dteagmháil le GFT agus measúnú a dhéanamh ar Éire mar
áit le gnó a dhéanamh inti.

Tugann GFT Éireann tuairisc don Aire Gnó, Fiontar agus
Nuálaíochta agus oibríonn sí go dlúth leis an Roinn agus leranna agus gníomhaireachtaí eile Rialtais ar nós
Fiontraíocht Éireann, Fondúireacht Eolaíochta Éireann,Institiúidí Tríú Leibhéal, an tÚdarás um Ard-Oideachas,
Solas, NAMA, Eirgrid, NTMA, Coillte, Údaráis áitiúla,
Turasóireacht Éireann agus roinnt mhaith eagraíochtaí sanearnáil phríobháideach agus le Comhlachais Tráchtála.

In 2018, d'fhógair cuideachtaí mór le rá ar nós Bank of America,
Morgan Stanley, Legal & General, Everest Re, The Standard
Club, Coinbase, Citi Group, Barclays, AXA XL, Wasdell Group,
EquiLend, Thomson Reuters, BRE Global, Simmons & Simmons,
Depository Trust agus Clearing Corporation (DTCC) go
n-osclóidh siad gnó nua nó go méadóidh siad a ngnó in Éirinn.

Is iad a cuid cliant an uirlis mhargaíochta is cumhachtaí atá
ag GFT agus is mian linn na cuideachtaí a chuir muinín in
Éirinn a lua agus aitheantas a thabhairt chomh maith donlíon mór cuideachtaí ilnáisiúnta agus Éireannacha a chuira gcuid ama ar fáil go fial le bualadh le hinfheisteoiríféideartha eile a thug cuairt ar Éirinn in 2018.

Cáin – Forbairtí Idirnáisiúnta
Is cuid thábhachtach go fóill de thairiscint na hÉireannd'infheisteoirí é an córas seasmhach agus trédhearcach cánach
atá ag Éirinn. Tá an Rialtas ag leanúint de ról gníomhacha ghlacadh in obair dhomhanda chun athchóiriú a dhéanamh

Níos tábhachtaí arís, ba mhaith linn aitheantas a thabhairt
dár bhfoireann ag GFT Éireann a dhéanann a ndícheall gachlá chun na jabanna sin a ghnóthú - tá obair chrua déanta
acu sa bhaile in Éirinn agus ar fud an domhain chun na
huimhreacha sin a bhaint amach. Is é a gcuid oibre agus

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An Príomhfheidhmeannach

Tugann an Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta faoin Suirbhé Bliantúil Gnó ar Thionchar
Eacnamaíoch (2017) gach bliain. Ós rud é nach gcuirtear a lán cuntais ghnó le chéile deréir na bliana féilire, déantar an suirbhé sa bhliain i ndiaidh bhliain na gcuntas.
2	
Ríomhaireachtaí GFT bunaithe ar anailís na gCoimisinéirí Ioncaim ar thuairisceán
fostóirí ilnáisiúnta faoi úinéireacht eachtrach do 2016 i dtaca le cáin ioncaim, MSU
agus ÁSPC fostóra, trádáil mhiondíola agus mhórdhíola as an áireamh.
	Féach an Tuarascáil: https://revenue.ie/en/corporate/documents/research/
ctanalysis-2018.pdf
3	
Ríomhanna GFT bunaithe ar Shuirbhé Bliantúil Gnó ar Thionchar Eacnamaíoch 2017
4
Staitisticí na Príomh-Oifige Staidrimh maidir le Tuillimh agus Costais Saothair 2017
1 	

05

Staitisticí06

Staitisticí

Táscairí GFT ÉireannTáscaireTír Thionscnaimh Cuideachtaí ar Thug GFT ÉireannTacaíocht Dóibh 2018
Luach 2018Tír Thionscnaimh

Líon Cuideachtaí

Fostaíocht Iomlán*Líon Iomlán Infheistíochtaí Faofa

265

Na Stáit Aontaithe

766

161,764

Líon na dTionscadal Láithreáin Úrnua

134

An Ghearmáin

99

14,479Líon na dTionscadal LeathnaitheLíon na dTionscadal Taighde, Forbartha
agus Nuálaíochta
Infheistíocht i dTionscadail Taighde, Forbartha
agus Nuálaíochta% d'Infheistíochtaí atá lonnaithe lasmuighde Bhaile Átha Cliath in 2018
% de phoist a faomhadh lasmuigh de BhaileÁtha Cliath in 201873

An Ríocht Aontaithe

120

7,493

An Fhrainc

63

7,930

An Chuid Eile den Eoraip

193

19,477€1.2bnAn Chuid Eile den Domhan

203

17,914

1,444

229,057

Caiteachas iomlán intí ar Thaighde agus Forbairt*€1.8bn58

43%

Iomlán

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta RGFN 2018.
Nóta: Fostaithe lánaimseartha agus páirtaimseartha san áireamh.

47%

Nóta * Baineann na sonraí caiteachais intí ar Thaighde agus Forbairt le 2017.

07

Staitisticí (ar leanúint)Fostaíocht i gCuideachtaí lena dTacaíonn an GFT

Fostaíocht Iomlán de réir Réigiúin i gComhlachtaí arThug GFT Éireann Tacaíocht Dóibh

			

2018

Poist Bhreise		

22,785

Foinse: GFT Éireann 2018

Réigiún GFT
2014
2015
2016
2017
2018
%
						
Athrú
						
2017/2018
Teorainn

10,024 10,486

11,126

11,583

11,885

2.6%

Baile ÁthaFostaíocht i gCuideachtaí lena dTacaíonn an GFT
2017

2018

Cliath agus

Fostaíocht Iomlán215,017229,057

an toirthearLánaimseartha

196,513208,948

Láir

84,945 90,074

97,016 102,776 109,848

6.9%

Eile		

18,504

20,109Iarthar Láir

14,480 15,393

16,901

17,94818,948

5.6%

Glanathrú san fhostaíocht iomlán

11,935

14,040

Lár Tíre

4,433

4,662

4,770

5,019

5,720

13.9%

5.9%

6.5%

Oir-Dheisceart 12,550 12,790

13,597

14,59815,5806.7%

Iar- Dheisceart 30,743 34,997

37,43238,967

41,108

5.5%

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RGFN 2018, sonraí amshraithe.

Iarthar19,574 20,507

22,24024,12625,968

7.6%

Áirítear ar an bhFostaíocht Eile fostaithe páirtaimseartha agus fostaithe ar conradh gearrthéarmach.

GFT Éireann

176,749 188,909 203,082 215,017 229,057

6.5%

		

% Glanathrú san fhostaíocht iomlán

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta RGFN 2018.

08

Staitisticí (ar leanúint)Fostaíocht iomlán de réir earnála i gCuideachtaí lena dtacaíonn GFT Éireann
Earnáil
2014
2015
2016
2017
2018
% athrú						
2017/2018
Táirgí Cógaisíochta

23,30725,246

26,91728,12929,989

6.6%

Trealamh Ríomhaireachta, Leictreonach agus Súl

18,12020,474

20,285

19,95019,9900.2%

Ionstraimí & Soláthairtí Leighis & Fiaclóireachta

27,07327,392

29,46831,45733,643

6.9%

Miotail & Innealtóireacht

10,16810,514

10,838

11,042

11,581

4.9%

Tionsclaíocht Ilghnéitheach

7,831

8,165

8,326

8,864

9,472

6.8%

(lena n-áirítear bogearraí)

90,25097,118107,248

115,575

124,382

7.6%

Iomlán176,749

188,909

203,082

215,017229,057

6.5%

Seirbhísí Idirnáisiúnta agus Airgeadais

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta RGFN 2018.

09

Staitisticí (ar leanúint)Tionchar Eacnamaíoch na hInfheistíochta Dírí Eachtraí
Measann an Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta go gcruthaítear ocht
bpost eile sa gheilleagar ginearálta mar thoradh ar gach deich bposta chruthaítear go díreach mar gheall ar an Infheistíocht Dhíreach
Eachtrach (IDE). B'ionann é sin agus 412,303 post ar thacaigh IDE leo
ag deireadh na bliana 2018. Bíonn tionchar dearfach ag sochairthánaisteacha eacnamaíocha ar an tionscal tógála, ar an earnáil
mhiondíola agus ar an tionscal fáilteachais.

Áirítear ar thorthaí an tsuirbhé SBGTE (Suirbhé Bliantúil Gnó ar Thionchar
Eacnamaíoch) le haghaidh 2017 (na sonraí is déanaí a bhfuil fáil orthu) na
sonraí seo a leanas maidir le hOnnmhairí, Caiteachas Gheilleagar na
hÉireann, Taighde agus Forbairt inmheánach agus caiteachas caipitil:-	Tháinig méadú 9.6% go dtí €189.32bn ar onnmhairí chliaint GFT in 2017.
-	Tháinig méadú 7.8% go dtí €19.2bn ar chaiteachas i ngeilleagar na
hÉireann in 2017. Is ionann é sin agus caiteachas párolla (€11.7bn),
seirbhísí Éireannacha (€5.06bn), agus ábhair Éireannacha (€2.43bn).
-	Tháinig méadú 7.0% go dtí €1.79bn ar an infheistíocht inmheánach
Taighde agus Forbartha in 2017.
-	D'infheistigh cliaint GFT €5.7bn i dtionscadail chaipitil in 2017.

Costas GFT Éireann in aghaidh an Phoist Choimeádta ag Buanphraghsanna 20182005-20112006-20122007-20132008-20142009-20152010-20162011-2017

2012-2018

PLA marthanach*

40,58642,65844,75249,452

56,97369,611

77,09994,880CGPM**

13,314

13,092

12,83012,771

10,616

9,181

8,057

6,583

								Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta RGFN 2018Nóta: Déantar an costas in aghaidh an phoist chothaithe a ríomh trí chaiteachas deontais GFT Éireann do gach gnólacht i dtréimhse an ríomha a chur san áireamh.
Ní dhéantar ach poist a cruthaíodh agus a cothaíodh le linn agus suas go dtí deireadh gach tréimhse seacht mbliana a chur do shochar sna ríomhanna.
*PLA = Post Lánaimseartha.
**CGPM = An Costas ar Gach Post Marthanach.

10Tionchar na
hInfheistíochta Dírí
Eachtraí in Éirinn

Soláthar Infheistíochta de réir Críocha 2018

171

70

24

Infheistíocht ó

Infheistíocht ónInfheistíocht ó

Mheiriceá Thuaidh

7%

Soláthar Infheistíochta 2018265
infheistíocht
ar an iomlán, lena n-áirítear

134 Ainm Nua
73 Infheistíocht Leata
58 Infheistíocht T&F

EoraipMhargaí Fáis

25%

Fostaíocht Chliaint 201814%

22,785 Post nua-8,745 Post caillte
14,040 Post (méid glan)

229,057

Fostaíocht Iomlán

Fostaíocht iomlán de réir Earnála i gcuideachtaí Cliaint GFT

29,974

7%

Táirgí Cógaisíochta & Bia

33,643

26,9891%

Seirbhísí Airgeadais

7%

Ionstraimí agus Soláthairtí
Leighis/Fiaclóireachta

18,999Déantúsaíocht Eile

97,393

10%

Seirbhísí Idirnáisiúnta

7%

22,059 0%
Ríomhairí, Leictreonaic &Trealamh Súl

11

Caiteachas Iomlán Gheilleagar na
hÉireannFógraí 2018
Donegal€19.2 billiún €11.7 billiún Párollain 2017€2.4 billiún Ábhair Éireannacha

Sligo
MonaghanLongford€5.1 billiún Seirbhísí Éireannacha

Roscommon€5.7 billiún Caiteachas Caipitil

Líon Iomlán Cuideachtaí

Fostaíocht Iomlán

12

ShannonLimerick229,057

duine á bhfostú(líon is airde fostaithe
san earnáil ilnáisiúnta
riamh)

Drogheda

GalwayPortlaoise

1,444

Dundalk

DublinCarlow

CashelWexford
Waterford
Dungarvan

TraleeKerry
Cork

Freagracht Shóisialta
Chorparáideach13

Freagracht Shóisialta Chorparáideach
Ní bhaineann tionchar sóisialta IDE leis an tionchar geilleagrach, rud atá éasca

An Láthair Oibrele tomhas, amháin. Dúirt beagnach 9 as 10 gcuideachta chliaint, i Suirbhé

Aithníonn an GFT an tábhacht a bhaineann le héagsúlacht chun láthair

Cliaint GFT 2019, go raibh siad i mbun gníomhaíochtaí freagrachta sóisialta

a dhéanamh den eagraíocht ina mbeidh an fhoireann in ann forbairt agus

corparáidí (FSC), agus bhí tiomsú airgid, forbairt an ionaid oibre, obaira bheith rathúil. Tá sé riachtanach, de bharr nádúr domhanda na ngníomhaíochtaídheonach, éagsúlacht & cuimsiú agus inbhuanaitheacht chomhshaoil ar na

GFT, go léireoimid éagsúlacht shochaí na hÉireann agus an saol níos leithne ina

príomhréimsí lenar bhain a gcleachtaí gnó freagracha agus inbhuanaithe.

mbíonn ár bhfoireann ag obair. I measc na dtionscnamh ab fhiú trácht orthu in

Tá cuideachtaí ag ailíniú a ngníomhaíochtaí FSC leis na Spriocanna Forbartha

2018, rinne ár bPlean Gníomhaíochta Éagsúlachta agus Cuimsithe a rolladh

Inbhuanaithe (SFIanna) de chuid na Náisiún Aontaithe níos mó agus níos mó.

amach agus cuireadh imeachtaí ar siúl le ceiliúradh a dhéanamh ar LaethantaIs é sin an straitéis dhomhanda le haghaidh na ndúshlán is mó eacnamaíochta,

Idirnáisiúnta na mBan agus na bhFear, chomh maith le hoíche líonraithe lesóisialta agus comhshaoil atá roimh an domhan.

ceiliúradh a dhéanamh ar éagsúlacht ilchultúrtha an lucht saothair GFT, agus
seisiúin eolais ag an am céanna le Seachtain Feasachta na Meabhairshláinte.

Tá tionscnaimh inmheánacha FSC de chuid GFT ag teacht le chéile leis na

Cuireadh Líonra Cairde LADT+ de chuid GFT ar bun sa samhradh in 2018 agus

SFIanna ag an leibhéal idirnáisiúnta, agus le Plean Náisiúnta an Rialtais umd'óstáil GFT imeacht líonraithe OUTstanding i nDeireadh Fómhair 2018.

FSC 2017-2020 ag an leibhéal náisiúnta. Cuireann na tionscnaimh sin, tharna colúin de FSC a bhaineann leis an láthair oibre, an pobal agus an

I ngeilleagar domhanda atá ag síorathrú, tá foghlaim fad an tsaoil agus forbairt

comhshaol, le bunluachanna GFT, seasann na tionscnaimh leo agus

ghairmiúil leanúnach ina bpríomhchuid de go leor tionscnaimh inmheánacha

daingníonn siad iad. Is iad ár mbunluachanna ná paisean d'fheidhmíocht

FSC. Tá gníomhartha GFT sa réimse sin seanbhunaithe, mar shampla Bainistíocht

agus gnóthachtáil, seirbhís phoiblí, gairmiúlacht agus daoine. Tá ról acu

Feidhmíochta agus Athbhreithnithe Forbartha, agus Cláir Cúnaimh Teagaisc.

chomh maith i rath leanúnach na hÉireann ó thaobh IDE a bhuachan, mar

Anuas air sin, léirítear tábhacht na sláinte agus na folláine inár gcuid tionscnamh.

cuidíonn siad le hÉire na daoine is fearr a mhealladh agus a choinneáil,
agus cinntíonn siad gur eagraíocht nua-aimseartha é GFT a léiríonn an

Comhshaol

deachleachtas a bhfuil go leor dár gcuideachtaí cliaint ina eiseamláir de.

Aithníonn an GFT an gá atá ann lenár ngníomhaíochtaí a dhéanamh arbhealach inbhuanaithe. Tá sprioc socruithe don earnáil phoiblí faoin bPlean
Náisiúnta Gníomhaíochta Éifeachtúlachta Fuinnimh (PNGEF) lenan-éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú de 33% faoi 2020. Tá an GFT ar an

14

Freagracht Shóisialta Chorparáideach (ar lean)mbealach ceart chun an sprioc seo a bhaint amach, agus de réir na
bhfigiúirí in 2017, tá coigiltis fuinnimh de 55.1% bainte amach feadh oifigí
agus páirceanna gnó na Gníomhaireachta ó socraíodh an leibhéal bunlíne*.
Foirgneamh atá úrscothach, éifeachtúil ó thaobh an fhuinnimh de agus
neamhdhíobhálach don chomhshaol a bheidh i gCeanncheathrú
Dhomhanda nua GFT.
*Tá na sonraí a chuireann GFT isteach ar bhonn bliantúil faoi réirdheimhnithe ar bhonn leanúnach suas go dtí spriocdháta 2020.
Pobal
Lasmuigh den ionad oibre tá foireann GFT mar cheannródaithe
i rannpháirtíocht na heagraíochta leis an bpobal trí na gníomhaíochtaí

Tá tionscnaimh inmheánach FSC GFT Éireann ag teacht leis na
Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a leanas;+	Sláinte Mhaith agus Saol Folláin+	Oideachas den Scoth+	Comhionannas Inscne+	Obair gan Náiriú agus Fás Eacnamaíoch+	Laghdú na nÉagothromaíochtaí+	Fuinneamh Inacmhainne agus Glan+	Cathracha agus Pobail Inbhuanaithe+	Úsáid agus Táirgeadh Freagrach+	Gníomhú ar son na hAeráide+	Beathra Faoin Uisce+	Beathra ar Talamh+	Comhpháirtíochtaí do na Spriocannatiomsaithe airgid agus múscailte feasachta atá ag Coiste FSC docharthanachtaí atá roghnaithe ag comhaltaí foirne. Chruthaigh bunú Choiste
FSC in 2016 naisc nua idir GFT agus an pobal i gcoitinne, agus tiomsaíodhméideanna suntasacha do chomhpháirtithe carthanachta GFT. Go dtí seo,bhí Coiste FSC ina pháirtí le Focus Éireann, Madraí Treorach do na Daill in
Éirinn agus Teach Pieta. Tá airgead tiomsaithe d'obair ríthábhachtach na
n-eagraíochtaí sin agus tá feasacht ar a n-obair ardaithe.

15

Ráiteas Rialachais agus
Tuarascáil Chomhaltaían Bhoird

16

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird
Rialachas
Is gníomhaireacht reachtúil uathrialach é GFT Éireanna bunaíodh faoi na hAchtanna um Fhorbairt Tionscail1986 - 2014. Feidhmíonn an Ghníomhaireacht i gcomhréir
le forálacha na nAchtanna agus faoi choimirce an Aire Gnó,
Fiontar agus Nuálaíochta, a bhfuil sé de chumhacht aige nó
aici cistí a sholáthar chun a cuid oibleagáidí a chur i gcríchagus treoracha ginearálta beartais a eisiúint/eolas a lorg faoi
ghníomhaíochtaí na Gníomhaireachta.
Cé gurb iad na hAchtanna um Fhorbairt Tionscail anphríomhfhoinse rialachais chorparáide do GFT Éireann, tá dualgas
ar an nGníomhaireacht freisin cloí le raon riachtanas reachtúil(náisiúnta agus AE) agus riaracháin eile. Dearbhaíonn GFT Éireanngo bhfuil a cuid oibleagáidí comhlíonta aici maidir leis na riachtanais
seo ar fad. Tá na nósanna imeachta seo a leanas i bhfeidhm aici
d’fhonn cloí le riachtanais shonracha a chinntiú go háirithe:
1. Riachtanais Ghinearálta Riaracháin agus Bheartais
Oibríonn GFT Éireann ag leibhéal náisiúnta i gcomhar lehoifigigh na Roinne Gnó, Fiontair agus Nuálaíochta agus lehoifigigh ó Ranna Rialtais agus Gníomhaireachtaí Stáit eile,chun a cuid cuspóirí a chur chun cinn agus le cinntiú gobhfuiltear ag cloí le riachtanais reachtúla, riaracháin agus
Aireachta/Rialtais. Oibríonn an Ghníomhaireacht ag leibhéaláitiúil le hÚdaráis Áitiúla, Forais Oideachais, Gníomhaireachtaí
Stáit eile agus le réimse leathan Eagraíochtaí Áitiúla/
Ionadaithe Poiblí chun an timpeallacht áitiúil a fhorbairt
a bhfuil gá leis chun infheistíocht nua a mhealladh.
Ghlac an Coimisiún Eorpach leis na Treoirlínte um Chúnamh
Réigiúnach agus ó Rialachán Ginearálta na Blocdhíolúine dontréimhse 2014-2020, agus dá bharr sin is féidir scéimeanna
cúnaimh réigiúnaigh a oibriú gan cead a fháil ón gCoimisiún
Eorpach roimh ré. D’fhonn cloí leis na riachtanais a eascraíonnó na Treoirlínte um Chúnamh Réigiúnach agus ó Rialacháin na
Blocdhíolúine, táthar tar éis Rialacháin Riaracháin um Chúnamh
Réigiúnach maidir le scéimeanna um chúnamh réigiúnach don
Fhorbairt Tionscail don tréimhse a dhréachtú freisin. Cuireann
GFT Éireann deontais taighde agus forbartha ar fáil chomh maith,i gcomhréir le Rialachán Ginearálta na Blocdhíolúine 2014.

2. Cód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit (2016)
Ráiteas Cloí
Tá glactha ag an mBord leis an gCód Cleachtais um Rialachas
Comhlachtaí Stáit (2016) agus tá modhanna curtha ina ionad
chun a chinntiú go gcloífear leis an gCód. Chloígh GFT Éireannleis an gCód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit do2018, faoi réir tharscaoileadh ón Roinn Gnó, Fiontair agus
Nuálaíochta maidir le riachtanas i gciorclán 2014, mar atá
nótáilte sa Ráiteas faoin Rialú Inmheánach.
Alt 2.6: Arna gcomhlíonadh ag Cathaoirleach an Bhoird i litir
ar leithligh tugtha don Aire Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta.
Ailt 1.8 & 7.5 (iii): Tá córas éifeachtach um rialú inmheánachairgeadais á chothú agus á fheidhmiú ag an nGníomhaireacht(Ráiteas ar Rialú Inmheánach Airgeadais, leathanach 27).
Alt 9: Tá beartas an Rialtais um pá na bPríomhoifigeach
Feidhmiúcháin agus na bhfostaithe i gcomhlachtaí Stáita chomhlíonadh (Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird 2018, leathanaigh 16 -23 agus na Nótaí
ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais Uimh, leathanaigh 32-43).
Ailt 1.15 agus 1.17: Rinne an Bord straitéis cúig bliana GFT“Infheistíocht Dhíreach Eachtrach a Bhuachan 2015-2019”a fhaomhadh. Lena chois sin, tá an Bord tar éis próisis a bhunú
d’fhonn pleanáil chorparáideach fhónta a chinntiú, srl., de réir
mar a éilítear san Alt seo (Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird 2018, leathanaigh 16-23 agus Ráiteasar Rialú Inmheánach, leathanach 27).
Alt 9: Léiríonn nósanna imeachta taistil GFT Éireannriachtanais beartas taistil an Rialtais agus táthar ag cloí leis
na nósanna imeachta sin.
Alt 8.47: Deimhníonn Cathaoirleach an Bhoird, sa litir arleithligh a thugtar don Aire Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta,
go bhfuil GFT Éireann tar éis a cuid oibleagáidí de réir an dlícánach a chomhlíonadh.

Tá na scéimeanna agus na cláir arna riar ag GFT Éireanni gcomhréir leis an reachtaíocht a rialaíonn feidhmiú naGníomhaireachta agus tá córais bhainistíochta rioscaábhartha i bhfeidhm.
3. Ráiteas Cleachtais Sp-It/1/04 na gCoimisinéirí Ioncaim
ar Chóireáil Cánach Luach Saothair do Chomhaltaí na
gCoistí agus na mBord Stáit agus Stát-Urraithe
Cloíonn GFT Éireann leis an Ráiteas Cleachtais seo go hiomlán.
4. Treoirlínte maidir le Luacháil agus Bainistiú Tograí
Caiteachas CaipitilTá nósanna imeachta láidre bunaithe le fada ag GFT Éireanni ndáil le Luacháil agus Bainistiú na dtionscadal Caiteachas
Chaipitil a eascraíonn ó chláir na nDeontas Caipitil nó Maoine.
Tá na prionsabail atá sonraithe sna Treoirlínte do Luacháilagus Bainistiú na dTograí Caiteachais Chaipitila gcomhlíonadh ag na nósanna imeachta seo.
5. Na hAchtanna um Chomhionannas Fostaíochta,
1998 go 2015
Is tosaíocht chumhdaithe do GFT é an comhionannas. Tá clároibre forásach comhionannais agus éagsúlachta ag aneagraíocht agus tá tionscnaimh nua á bhforbairt ar bhonn
leanúnach. Tá meas ag GFT Éireann ar an éagsúlacht agusdéanann sí gach iarracht feidhmiú mar fhostóir comhionannais
a spreagann ionchur an duine aonair agus a léiríonn meas ar
dhifríochtaí. Chuige seo, tá sí tiomanta do chinntiú nachbhfaighidh aon chomhalta foirne de chuid GFT Éireann, náiarrthóir ar fhostaíocht in GFT Éireann, cóir is lú fabhar ná
duine ar bith eile ar fhorais gnéis, stádas pósta, stádasteaghlaigh, gnéaschlaonta, creidimh, aoise, míchumais, cine,nó toisc gur den lucht siúil iad nó ar aon fhorais eile nachmbaineann le dea-chleachtas fostaíochta. Baineann sé seo lehearcaíocht, coinníollacha oibre agus deiseanna forbartha.
Tá GFT tiomanta do thimpeallacht chothromaithe oibre/saoil
a chothú agus a fhorbairt don fhoireann trí chéile.

17

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)
6. An tAcht um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an
Obair, 2005
Leanann GFT Éireann le bearta oiriúnacha a ghlacadh de láimhchun sábháilteacht, sláinte agus leas gach fostaí agus cuairteora
laistigh dá hoifigí a chosaint agus ar mhaithe le forálacha an
Achta seo a chomhlíonadh. Baineann sé seo freisin leis na
hAchtanna Sláinte Poiblí (Tobac) 2002 agus 2004.
7. An tAcht um Páirteachas Lucht Oibre (Fiontair Stáit), 1988
Tá struchtúir chomhairleacha ag feidhmiú go héifeachtach in
GFT Éireann agus is gné aitheanta iad de struchtúr cumarsáide
agus comhairleach na heagraíochta. Glacann an lucht
bainistíochta agus an fhoireann araon leis an gComhchoiste
Comhairleach mar phróiseas dearfach, chomh maith lenár
bpróiseas comhairliúcháin leis na Comharchumainn.
8. An tAcht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus an tAcht
um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí, 2001
I gcomhréir leis na hAchtanna anseo thuas tá ráitis leasa a chloíonn
le forálacha na nAchtanna comhlánaithe ag Comhaltaí Boird agus
comhaltaí foirne GFT Éireann a bhfuil poist ainmnithe acu.
9. An tAcht um Shaoráil Faisnéise, 2014
Cloíonn GFT Éireann leis an Acht seo. Ba chóir iarratais arfhaisnéis faoin Acht seo a sheoladh chuig an bhFeidhmeannas
um Shaoráil Faisnéise, GFT Éireann, Teach Pháirc Wilton, Plás
Wilton, Baile Átha Cliath 2.
10. Éifeachtúlacht Fuinnimh
I gcomhlíonadh mheamram an Rialtais ó mhí an Mheithimh
2001, úsáideann GFT Éireann prionsabail an ‘dea-chleachtais’i gcónaí i ndáil le dearadh, pleanáil agus tógáil foirgneamh oifige
agus déantúsaíochta ina Páirceanna Gnó agus Teicneolaíochta.
Chomh maith leis sin, tá prionsabail an ‘dea-chleachtais’a gcomhlíonadh ag oifigí GFT Éireann sna réigiúin. Fuair GFT
Ceanncheathrú nua Dhomhanda ag Three Park Place ag a bhfuil
Rátáil Fuinnimh Foirgnimh A3 agus deimhniú 'WiredScore
Platinum' – i measc ghnéithe an fhoirgnimh, tá insliú
imchlúdaigh foirgnimh ardchaighdeáin, stóráil theirmeach,bailiú báistí, painéil fhótavoltacha, cumhacht is teas in éineacht
le haghaidh giniúint fuinnimh agus soilsiú LED.

18

11. (I) Íoc Pras Cuntas
Leasaíodh an tAcht um Íoc Pras Cuntas 1997 (an tAcht) ag
Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Íocaíocht Dhéanach in
Idirbhearta Tráchtála) 2012, Rialacháin na gComhphobal
Eorpach (Íocaíocht Dhéanach in Idirbhearta Tráchtála) 2013,agus Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Íocaíocht
Dhéanach in Idirbhearta Tráchtála) 2014. Tá an lucht
bainistíochta sásta gur chloígh an GFT le forálacha an Achta(mar a leasaíodh) sna gnéithe ábhartha uile.
11. (II) Íocaíocht Phras le SoláthraitheTá GFT Éireann tiomanta dá hoibleagáidí faoin Riail Íoc Pras
15 lá a chomhlíonadh, riail a tháinig i bhfeidhm an 1 Iúil 2011.
Cinntíonn an fhóráil go ndéantar íocaíochtaí le soláthraithe
i leith gach sonrasc bailí a fhaightear laistigh de 15 lá féilire.
Tuairiscíonn GFT Éireann ar bhonn ráithiúil sa chuid “Rialachas
Corparáideach” (Corporate Governance) den láithreángréasáin ar chur chun feidhme na Rialach Íoc Pras 15 lá.
12. Nochtadh CosantaI gcomhréir leis an gceanglas dlíthiúil faoi alt 21 den Acht um
Nochtadh Cosanta 2014, tá nósanna imeachta deimhnithe
agus á gcothú ag GFT Éireann maidir le nochtadh cosanta ag
oibrithe a bhí, nó atá fostaithe ag GFT Éireann agus chundéileáil leis an nochtadh a dhéantar. Fuair an fhoireann faisnéis
scríofa ó GFT Éireann a bhain le nósanna imeachta um
nochtadh cosanta.
Ní dhearnadh aon nochtadh cosanta le GFT Éireann in 2018.

Freagrachtaí an Bhoird
Bunaíodh Bord GFT Éireann faoi na hAchtanna um Fhorbairt
Tionscal 1993. Tá feidhmeanna an Bhoird leagtha amach in Alt
8 den Acht sin. Tá an Bord cuntasach don Aire Gnó, Fiontar agus
Nuálaíochta agus tá freagracht orthu rialachas maith a chinntiú
agus comhlíonann siad an tasc seo trí aidhmeanna agus
spriocanna a shocrú agus cinntí straitéiseacha a thógáil i leith
gach príomhcheist gnó. Is ar an bPríomhoifigeach
Feidhmiúcháin (POF) agus an fhoireann ardbhainistíochta atá
freagracht maidir le bainistíocht, rialú agus treoir GFT Éireannó lá go lá. Caithfidh an POF agus an fhoireann ardbhainistíochta
an treoir straitéiseach leathan atá socruithe ag an mBorda leanúint, agus a chinntiú go bhfuil tuiscint shoiléir ag
comhaltaí uile an Bhoird ar na príomhghníomhaíochtaí agus
cinntí a bhaineann leis an aonán, agus ar aon riosca suntasacha d'fhéadfadh tarlú. Oibríonn an POF mar idirchaidreamhdhíreach idir an Bord agus bainistíocht GFT Éireann.
Tá obair agus freagrachtaí an Bhoird leagtha amachi Lámhleabhar Rialachais Corparáideach ina bhfuil na hábhairfreisin atá forchoimeádta go sonrach do chinntí an Bhoird.
Ar na buan-mhíreanna a mheasann an Bord tá:-	
dearbhú leasa,-	tuarascálacha ó choistí,-	tuarascálacha airgeadais/cuntais bhainistíochta,-	tuarascálacha feidhmiúcháin, agus-	ábhair forchoimeádta.
Ceanglaíonn Mír 7 (2) den Chéad Sceideal leis an Acht um
Fhorbairt Tionscail, 1993 ar Bhord GFT Éireann gach cuntas cuí
agus gnách i ndáil leis an airgead a fuarthas agus a caitheadha choinneáil, ina leithéid d’fhoirm agus a d’fhéadfadh an tAire
Post, Fiontar agus Nuálaíochta a fhaomhadh le toiliú an Aire
Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe.

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)
Éilítear ar Bhord GFT Éireann agus iad ag ullmhú na ráitis
airgeadais sin:Comhalta Boird

Ról

Dáta CeapthaFrank Ryan

Cathaoirleach

1 Eanáir 2014-	polasaithe cuntasaíochta cuí a roghnú agus iad a churi bhfeidhm go seasta,-	tuairimí agus meastúcháin a thabhairt atá réasúnach
agus stuama,-	na Ráitis Airgeadais a ullmhú ar an mbonn gnóthaisleantaigh ach amháin sa chás gur míchuí a thoimhdiú
go leanfaidh an Ghníomhaireacht i mbun feidhme, agus-	
lua cé acu ar leanadh nó nár leanadh caighdeáin
infheidhmithe chuntasaíochta, faoi réir imeachtaí ábhartha
ar bith atá nochta agus mínithe sna ráitis airgeadais.

(Athcheapadh é ar 1 Eanáir 2019)

Martin Shanahan

POF

31 Lúnasa 2014

Dermot Mulligan

Gnáthchomhalta

19 Deireadh Fómhair 2016

Denis Collins

Gnáthchomhalta

4 Meán Fómhair 2015

Barry O’Sullivan

Gnáthchomhalta

4 Meán Fómhair 2015

(Athcheapadh é ar 1 Eanáir 2019)

Geraldine McGinty

Gnáthchomhalta

8 Lúnasa 2014

(Athcheapadh í ar 26 Eanáir 2018)

Anne Fitzsimons

Gnáthchomhalta

26 Lúnasa 2016

Marian CorcoranGnáthchomhalta

26 Lúnasa 2016

Mary Mosse

Gnáthchomhalta

17 Meán Fómhair 2017Tá an Bord freagrach as leabhair chuntais chuí a choinneáil
a nochtann le cruinneas réasúnta ag am ar bith staid airgeadais
na Gníomhaireachta agus a chuireann ar a cumas a chinntiú gogcloíonn na ráitis airgeadais le Mír 7(2) den Chéad Sceideal den
Acht um Fhorbairt Tionscail,1993. Tá caomhnú agus sláine aneolais chorparáide agus airgeadais atá ar láithreán gréasáin GFT
Éireann mar fhreagracht an Bhoird. Tá an Bord freagrach as an
bplean agus buiséad bliantúil a fhaomhadh. Rinneadh measúnúar fheidhmiúchán GFT Éireann trí thagairt a dhéanamh donphlean agus buiséad bliantúil ar 7 Feabhra 2019.

Kevin Cooney

Gnáthchomhalta

8 Meitheamh 2018

Thomas (Tony) Kennedy

Gnáthchomhalta

8 Meitheamh 2018

Chuir an Bord tús le hAthbhreithniú ar Éifeachtúlacht agus Meastóireacht an Bhoird i Nollaig 2018, agus cuireadh i gcrích
é i bhFeabhra 2019.
Athruithe ar Phríomhphearsanra - comhaltaí Boird mar thuas. D'éirigh an Bainisteoir Rannóige, Frank Conlon, as a phost ar
30 Aibreán 2018. Ceapadh Denis Curran mar Bhainisteoir Rannóige le héifeacht ón 12 Iúil 2018. D'éirgh Deirdre Lyons as a post
mar Rúnaí le héifeacht ón 31 Bealtaine 2018. Ceapadh John Nolan mar Rúnaí le héifeacht ón 14 Meitheamh 2018.

Tá an Bord freagrach freisin as sócmhainní uile na
Gníomhaireachta a chosaint agus dá réir sin as bearta réasúnta
a dhéanamh de láimh chun calaois agus mírialtachtaí eilea chosc agus a bhrath.
Measann an Bord go dtugann ráitis airgeadais GFT Éireanndearcadh fíor agus cóir d'fheidhmiúchán airgeadais agus do
staid airgeadais GFT Éireann ag 31 Nollaig 2018.
Struchtúr an Bhoird
Tá Cathaoirleach, POF agus naonúr gnáthchomhaltaí ar anmBord, agus tá siad ar fad ceaptha ag an Aire Gnó, Fiontar agus
Nuálaíochta. Ceaptar gach comhalta an Bhoird do thréimhse
cúig bhliana agus tagann siad le chéile 10 n-uaire sa bhliain nó
níos minice más gá. Tugann an tábla thíos eolas ar thréimhse
ceaptha na gcomhaltaí reatha:

19

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)
Bord 2018
Feidhmíonn an Bord de réir na bprionsabal dea-chleachtais um
rialachas corparáideach agus de réir na dtreoirlínte atá leagtha
amach sa Chód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit arna
eisiúint ag an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, ina
chuid gníomhaíochtaí féin agus san úsáid a bhaineann sé ascoistí araon.
Tá sé freagrach as beartais ghinearálta na heagraíochta
a cheapadh agus a cuid oibriúcháin a mhaoirsiú. Déanann sé nafeidhmeanna seo go díreach agus trí Choistí Boird fócasaithe
a fheidhmiú. Is í an fhoireann bhainistíochta feidhmiúcháin atáfreagrach as an mbeartas a chur chun feidhme.

Frank Ryan
Cathaoirleach, GFT ÉireannMartin ShanahanPríomhoifigeach Feidhmiúcháin, GFT Éireann
Geraldine McGinty
Ollamh Cúnta Raideolaíochta, Weill Cornell Medical College,
Nua-Eabhrac.
Raideolaí Comhairleach Cúnta, New York Presbyterian Hospital
Denis J Collins
POF, Smarter Dynamics

Tá údarás reachtúil ag an mBord chun cúnamh deontaisa fhaomhadh suas go dtí na leibhéil atá sonraithe sna
hAchtanna um Fhorbairt Tionscail agus cúnamh deontais sabhreis ar na leibhéil shonraithe a mholadh don Rialtas. De réir na
nAchtanna um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus 2001,
soláthraíonn Comhaltaí Boird GFT Éireann Ráiteas Leasanna
don Rúnaí agus don Choimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí.

Anne Fitzsimons
POO - Mol Comhtháite Seirbhísí, Seirbhísí Gnó Domhanda IBM
Stiúrthóir IBM Ireland

I gcomhréir leis an 'gCód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí
Stáit' 2016, cloíonn GFT Éireann go hiomlán le beartas an
Rialtais i ndáil le pá Príomhoifigigh Feidhmiúcháin agus
fostaithe Comhlachtaí Stáit agus le treoirlínte an Rialtais
i ndáil le táillí a íoc le Comhaltaí Boird.

Dermot Mulligan
Ard-Rúnaí Cúnta Rannóg Nuálaíochta & Infheistíochta na
Roinne Gnó, Fiontair & Nuálaíochta

20

Marian CorcoranCóitseálaí i gCeannaireacht Fedhmiúcháin Praesta Ireland
Ball de Choimisiún Pá na Seirbhíse Poiblí

Barry O’Sullivan
Bainisteoir Ginearálta, Johnson and Johnson
Vision Care (Vistakon)

Mary Mosse
Stiúrthóir Chomhlacht Chalafort Phort Láirge
Ball de Choimisiún Phá Íseal
Thomas (Tony) Kennedy
POF, Tawin Consulting
Kevin Cooney
Leasuachtarán Sinsearach agus Príomhoifigeach Faisnéise,Xilinx Inc
Stiúrthóir Bainistíochta, Xilinx EMEAJohn NolanRúnaí, GFT ÉireannRáiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)Tugtar achoimre ar struchtúr choistí an Bhoird thíos.
An Coiste Iniúchóireachta, Airgeadais agus Riosca
Cuidíonn sé agus tacaíonn sé leis an mBord i ndáil lena
fhreagrachtaí dlíthiúla agus cuntasaíochta a chomhlíonadh;déanann sé cumarsáid le hiniúchóirí seachtracha agus déanannsé measúnú agus rialú ar an bhfeidhm iniúchta inmheánaigh;déanann sé athbhreithniú ar phleanáil airgeadais agus ar an
gcóras um rialú inmheánach airgeadais. Déanann sé
maoirseacht freisin ar chur chun feidhme bheartas riosca na
heagraíochta lena n-áirítear forbairt a chlár riosca agus
monatóireacht ar shocruithe buiséadaithe agus baincéireachta.
Comhaltaí 2018 - agus 2019:
Anne Fitzsimons (Cathaoirleach)Dermot Mulligan
Denis Collins
Geraldine McGinty
Liam Rattigan(Comhalta den Choiste Sheachtrach)

Comhaltaí 2018 - agus 2019:
Denis Collins (Cathaoirleach
Barry O’Sullivan
Dermot Mulligan
Mary Mosse
Tony Kennedy
Mary Buckley
An Coiste Forbartha Earnála
Déanann an Coiste Forbartha Earnála athbhreithniú arthionscnaimh/infheistíochtaí earnála agus tugann sé moltaí don
Bhord fúthu. Déanann sé monatóireacht ar thionscnaimh earnála
agus déanann sé deimhin de go bhfuil an bonneagar ann chun tacúleis na tionscnaimh.
Déanann sé athbhreithniú ar dhul chun cinn i ndáil letionscadal infheistíochta na hInstitiúide Náisiúnta um
Thaighde agus Oiliúint Bhithphróiseála (INTOB) d’fhonna chinntiú go bhfuil sé á sheachadadh de réir na gcuspóirí agus
na gcoinníollacha atá faofa ag Bord GFT.

An Coiste MaoineDéanann sé athbhreithniú ar bheartas i ndáil le maoiniú,
soláthar, cothabháil agus diúscairt maoine, déanann sé
nósanna imeachta a fhaomhadh maidir le tairiscintí agus
bronnadh conarthaí agus déanann sé caiteachas/díolacháinsuas le €12 milliún a fhaomhadh.

Comhaltaí 2018 - agus 2019:
Geraldine McGinty (Cathaoirleach)
Barry O’Sullivan
Marian Corcoran
Tony Kennedy
Kevin Cooney

Comhaltaí 2018 - agus 2019:
Marian Corcoran (Cathaoirleach)
Anne Fitzsimons
Mary Mosse
Martin Shanahan
Dermot Mulligan

An Coiste Forbartha Bainistíochta agus Luach SaothairDéanann sé athbhreithniú ar fheidhmíocht na foirne
bainistíochta sinsearaí agus téann sé i mbun pleanála don
fhorbairt agus don chomharbas bainistíochta. Déanann an
Coiste athbhreithniú freisin ar luach saothair na bainistíochta
sinsearaí i gcomhthéacs threoirlínte an Rialtais.

An Coiste Forbartha Réigiúnaí
Soláthraíonn an Coiste Forbartha Réigiúnaí treoir faoi ghnéithe
forbartha réigiúnaí de Straitéis GFT a chur chun feidhme.
Déanann sé athbhreithniú agus monatóireacht ar spriocanna
réigiúnacha bliantúla agus carnacha GFT agus ara rannpháirtíocht i bhforbairt straitéise náisiúnta agus réigiúnaí.

Comhaltaí 2018
Frank Ryan (Cathaoirleach)
Marian CorcoranMartin Shanahan

Comhaltaí 2019
Frank Ryan (Cathaoirleach)
Marian CorcoranMartin Shanahan
Kevin Cooney
An Coiste Infheistíochta
Déanann siad athbhreithniú ar gach togra cúnamh deontais
agus molann siad don Bhord iad. Faoi chumhachtaí a bhí
tarmligthe ag an mBord, ceadaíonn an Coiste deontais suasle huasmhéid €500,000.
Comhaltaí 2018 - agus 2019:
Martin Shanahan (Cathaoirleach, POF)
Mary Buckley (Stiúrthóir Feidhmiúcháin)
Eileen Sharpe (Bainisteoir Rannóige)Regina Gannon (POA)
Leo Clancy (Bainisteoir Rannóige)21

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)
Sceideal Freastail, Táillí agus Caiteachais an Bhoird
Tá sceideal freastail chruinnithe Boird agus Coistí do 2018 leagtha amach thíos mar aon leis na táillí agus caiteachas a fuair gach comhalta.
Bord

An CoisteIniúchta,
Airgeadais &RioscaCoisteMaoine an
BhoirdAn Coiste
Forbartha
Réigiúnaí

Forbairt
Bhainistíochta
agus Luach
SaothairAn Coiste
Tionscnaíochta
Forbartha
EarnálaTáillí
2018€

Líon Cruinnithe

11

5

10

4

4

3 		

Frank Ryan (Cathaoirleach)

11

-

-

-

4

-

20,520709

Martin Shanahan (Príomhfheidhmeannach)

10

-

8

-

4

-

-

405

Denis Collins

10

4

-

4

-

-

11,9703,195

Kevin Cooney (Ceaptha Meitheamh 2018)

4

-

-

-

-

1

5,631

-

Marian Corcoran

10

-

9

-

4

3

11,970641Anne Fitzsimons

10

4

9

-

-

-

11,9701,133

Tony Kennedy (Ceaptha Meitheamh 2018)

4

-

-

1

-

-

5,631

85

*Geraldine McGinty

9

5

-

-

-

3

11,0695,737

Mary Mosse

10

-

8

4

-

-

11,9703,623

Dermot Mulligan

11

4

8

3

-

-

-

1,022

Barry O’Sullivan

8

-

-

3

-

3

11,9702,950							102,701								Costais2018€

19,500B'ionann caiteachas Chomhaltaí an Bhoird in 2018 agus €19,500 agus é miondealaithe mar seo a leanas: €3,267 ar chóiríocht agus €16,233 ar chostais eile taistil, ar chostais
chothabhála agus ar chostais dheimhnithe bhia.
B'ionann costas an Bhoird Réigiúnaigh & Thar Lear in 2018 agus €3,667.
*Bunaithe thar lear

22

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird (ar lean)
Nochtadh a Éilíonn an Cód Cleachtais um Rialachas Chomhlachtaí Stáit (2016)
Tá freagracht ar an mBord a chinntiú go bhfuil riachtanais an Chód Cleachtais d'fhonn
Rialachas Chomhlachtaí Stáit (“an Cód”) á chomhlíonadh, mar a d'fhoilsigh an Roinn
Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe é i Lúnasa 2016. Éilíonn an Cód an nochtadh seo
a leanas.

Costais agus Socraíochtaí Dlí
Tugann an tábla thíos miondealú ar mhéideanna atá aitheanta mar chaiteachas sa tréimhse
tuairiscithe maidir le costais dlí, socraíochtaí agus próisis chomhréitigh agus eadrána
a bhaineann le conarthaí le tríú páirtithe. Níl caiteachas a bhí tabhaithe maidir le comhairle
dlí ginearálta a fuair an GFT agus atá nochtaithe sna costais Chomhairleachta thuas sanáireamh.
2018
2017
€’000
€’000
Táillí Dlí - Imeachtaí Dlí74Íocaíochtaí comhréitigh agus eadrána
Socraíochtaí74-

Miondealú Tuarastal Buan				
Líon na bhFostaithe (CL)
Sochair d'Fhostaithe
2018
2017
€60,000 go €70,000
40
42€70,001 go €80,000
31
26€80,001 go €90,000
32
31€90,001 go €100,000
18
6€100,001 go €110,000
75Baineann Costais Dlí le himeacht dlí atá ar siúl ina bhfuil páirt ag GFT.
€110,001 go €120,000
3€120,001 go €130,000
6
Caiteachas Taistil agus Cothabhála€130,001 go €140,000
61
Tá catagóiriú déanta ar chaiteachas taistil agus cothabhála€140,001 go €150,000
44
mar a leanas:
2018
2017
€150,001 go €160,000
2
2
€’000
€’000
€160,001 go €170,000
1Intíre		€170,001 go €180,000
1
1- Bord1117		- Fostaithe
1,622
1,912
Faoin bplean Éire Dhomhanda, fuair GFT acmhainní breise lena n-áirítear roinnt ball		
foirne a aistriú chuig conarthaí buana sa bhliain 2018.
Idirnáisiúnta		- Bord94
Fostaithe
1,452
1,052
Costais Chomhairleachta
3,094
2,985
Áirítear leis na Costais Chomhairleachta costas chomhairle sheachtrach do bhainistíocht,
ach ní chuirtear san áireamh feidhmeanna 'gnó mar is gnách' atá seachfhoinsithe.
Caiteachas Fáilteachais		
2018
2017
Tá an caiteachas fáilteachais a leanas san áireamh sa Chuntas
€’000
€’000
Ioncaim agus Caiteachais:		Comhairle Dlí
191
115
2018
2017
Measúnú agus Staidéar Tráchtála & Teicniúil
290
352
€’000
€’000
Comhairle Airgeadais / Achtúireach12
Intíre		Acmhainní Daonna
175
23- BordFeabhas Gnó
45
20- Fostaithe
15
6
		
Eile
28
39
Idirnáisiúnta		
741
549- BordFostaithe
Costais chomhairleachta caipitilithe
15
6
Costais chomhairleachta gearrtha ar Ioncam 		agus Caiteachas agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe
741
549
23
741
549

RáitisAirgeadais24

An tArd-Reachtaire Cuntas & Ciste
Tuarascáil le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais
An Ghníomhaireacht Forbartha Tionscail (Éire)
Tuairim ar na ráitis airgeadaisTá iniúchadh déanta agam ar ráitis airgeadais
Ghníomhaireacht Forbartha Tionscail Éireann (GFT Éireann)don bhliain dar críoch 31 Nollaig 2018 mar atá riachtanachfaoi fhorálacha alt 7 den chéad sceideal den Acht um
Fhorbairt Tionscail, 1993. Cuimsíonn na ráitis airgeadais–	an ráiteas ioncaim agus caiteachais agus cúlchistí
ioncaim choinnithe,–	an ráiteas faoi ioncam cuimsitheach,–	an ráiteas faoin staid airgeadais,–	an ráiteas faoi shreafaí airgid agus,– 	na nótaí gaolmhara, achoimre ar pholasaithe
cuntasaíochta suntasacha san áireamh.
I mo thuairim, tugann na ráitis airgeadais dearcadh fíoragus cóir ar na sócmhainní, na dliteanais agus staid
airgeadais Ghníomhaireacht Forbartha Tionscail Éireann ag
31 Nollaig 2018 agus ar a cuid ioncaim agus caiteachais do2018 de réir Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais (CTA) 102— An Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais infheidhmithe sa RA
agus i bPoblacht na hÉireann.

Bonn na tuairime
Rinne mé iniúchadh ar na ráitis airgeadais de réir na
gCaighdeán Idirnáisiúnta ar Iniúchadh (CIInna) mar atá
fógartha ag an Eagraíocht Idirnáisiúnta Uasfhoras
Iniúchóireachta. Tá cur síos ar mo chuid freagrachtaí faoi na
caighdeáin sin in aguisín na tuarascála seo. Tá méneamhspleách ar GFT Éireann agus tá mo chuidfreagrachtaí eiticiúla eile comhlíonta agam de réirna gcaighdeán.
Creidim go bhfuil an fhianaise iniúchta a fuair médóthanach agus cuí le bonn a chur ar fáil do mo thuairim.
Tuairisc ar eolas seachas na ráitis airgeadais, agus arábhair eile
Tá eolas áirithe eile chomh maith le ráitis airgeadais curtha
ar fáil ag GFT Éireann. Tá an tuarascáil bhliantúil ar a bhfuilan ráiteas rialachais agus tuarascáil chomhaltaí an Bhoird
agus an ráiteas ar rialú inmheánach san áireamh cuimsithe
anseo. Ta cur síos ar mo fhreagrachtaí tuairisciú maidir leheolas mar sin, agus ar ábhair áirithe eile ar a ndéanaim
tuairisciú go heisceachtúil in aguisín na tuarascála seo.
Níl aon rud le tuairisciú agam ina leith seo.

Seamus McCarthy
An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste
31 Bealtaine 201925

Aguisín ar an Tuarascáil
Freagrachtaí chomhaltaí an Bhoird
Leagann an ráiteas rialachais agus tuarascáil chomhaltaí an
Bhoird amach freagrachtaí chomhaltaí an Bhoird.
Tá freagracht ar chomhaltaí an Bhoird maidir le–	ráitis airgeadais a ullmhú ar an leagan atá forordaithe
faoi alt 7 den chéad sceideal den Acht um Fhorbairt
Tionscail 1993,–	a chinntiú go dtugann na ráitis airgeadais dearcadh fíoragus cóir de réir FRS102,–	rialtacht na n-idirbheart a chinntiú,–	a mheas an bhfuil úsáid an bhoinn gnóthais leantaigh
cuntasaíochta cuí, agus,–	aon rialú inmheánach a shocraíonn siad go bhfuil gáleis chun a chur ar a gcumas ráitis airgeadais atá saoró mhíshonruithe a ullmhú, más de bharr calaois nó
earráide é.

Is í an aidhm atá agam agus mé ag déanamh an iniúchta ná
ráthaíocht réasúnach a fháil ar an bhfuil na ráitis airgeadais
ina n-iomláine saor ó mhíshonruithe ábhair nó nach bhfuil. Is
ionann ráthaíocht réasúnach agus leibhéal ard ráthaíochta,
ach ní barántas é go mbraithfidh iniúchadh a dhéantar de réirna CIInna míshonrú ábhair gach uair más ann dó. D'fhéadfadh
míshonruithe teacht ó chalaois nó ó earráid agus meastar go
bhfuil siad ábhartha, ina n-aonar nó go comhiomlán, mácheaptar go réasúnach go mbeadh tionchar acu ar chinntíeacnamaíochta úsáideoirí a thógtar ar bhonn na ráitis
airgeadais sin.

dearaim modhanna iniúchta mar fhreagra ar na rioscaí sin
agus cuirim i bhfeidhm iad; agus faighim fianaise iniúchta
atá dóthanach agus cuí le bonn a leagan do mo thuairim.
Tá riosca níos airde ag baint leis mura mbraítear míshonrúábhair a bhaineann le calaois seachas le hearráid, mar go
bhféadfadh claonpháirtíocht, brionnú, easnaimhbheartaithe, mífhaisnéisí, nó scoitheadh rialú
inmheánach a bheith mar chuid de.
–	Faighim tuiscint ar rialú inmheánach a bhaineann leis an
iniúchadh chun modhanna iniúchta a dhearadh a bheidh
oiriúnach do na cúinsí atá ann, ach ní chun tuairim
a thabhairt ar éifeachtúlacht na rialuithe inmheánacha é.
–	Measaim ábharthacht na bpolasaithe cuntasaíochtaa úsáidtear agus réasúnacht mheastacháinchuntasaíochta agus nochtuithe a bhaineann leo.
–	Bainim tátal as oiriúnacht úsáid bhoinn ghnóthaisleantaigh cuntasaíochta agus, bunaithe ar an fhianaise
iniúchta a fhaighim, an bhfuil éiginnteacht ábhair ann
a bhaineann le himeachtaí nó le coinníollacha
a d'fhágfadh amhras suntasach ar chumas GFT Éireannleanúint mar ghnóthas leantaigh. Má bhainim tátal as go
bhfuil éiginnteacht ábhair ann, tá sé de dhualgas orm aird
a tharraingt i mo thuarascáil ar na nochtuithe a bhaineannleis sa ráiteas airgeadais nó, mura bhfuil na nochtuithe sin
sásúil, mo thuairim a athrú. Tá mo thátail bunaithe ar an
fhianaise iniúchta a fuarthas suas go dáta na tuarascála.
Mar sin féin, d'fhéadfadh sé tarlú nach mbeadh ar chumas
GFT Éireann leanúint mar ghnóthas leantaigh de bharr
imeachtaí nó coinníollacha sa todhchaí.
–	Déanaim cur i láthair, struchtúr agus inneachar
fhoriomlán na ráitis airgeadais a mheas, na nochtuithesan áireamh, agus an léiríonn na ráitis airgeadais na
hidirbhearta agus imeachtaí bunúsacha ar bhealacha thugann léiriú cóir.

Bainim úsáid as breith ghairmiúil agus bíonn amhras gairmiúil
orm le linn an iniúchta mar chuid den iniúchadh de réir na
CIInna. Agus mé á dhéanamh,–	Aithním agus measaim rioscaí míshonruithe ábhair na
ráitis airgeadais más de bharr calaoise nó earráide é;

Déanaim teagmháil leo siúd a bhfuil cúram orthu faoi rialachas
maidir leis an scóip agus am atá beartaithe don iniúchadh agus
torthaí iniúchta suntasacha, i measc ábhair eile, agus aon
easnaimh shuntasacha i rialú inmheánach a sainaithním le linn
mo chuid iniúchta.

Freagrachtaí an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste
Éilítear orm faoi alt 7 den chéad sceideal den Acht um
Fhorbairt Tionscail 1993 iniúchadh a dhéanamh ar ráitis
airgeadais GFT Éireann agus tuairisc a thabhairt faoi do
Thithe an Oireachtais.

26

Eolas seachas na ráitis airgeadais
Ní chlúdaíonn mo thuairim ar na ráitis airgeadais an t-eolas
eile a thugtar leis na ráitis sin, agus ní thugaim aon tátail
ráthaíochta ina thaobh.
Maidir le m'iniúchadh ar na ráitis airgeadais, éilítear orm faoi
na CIInna eolas eile a thugtar a léamh agus, leis sin, a mheas an
bhfuil an t-eolas eile ar neamhréir go bunúsach leis na ráitis
airgeadais nó leis an eolas a fuarthas le linn an iniúchta, nó anmbreathnaíonn sé go bhfuil sé míshonraithe ar shlí eile. Más
rud é go mbainim tátal as, go bhfuil míshonrú bunúsach ar aneolas eile seo, bunaithe ar an obair atá déanta agam, tá sé dochúram orm é sin a thuairisciú.
Tuairisciú ar ábhair eile
Cuirtear m’iniúchadh i gcrích le tagairt do na gnéithe speisialta
a ghabhann le bainistiú agus le feidhmiú comhlachtaí Stáitmaidir lena mbainistíocht agus a n-oibriúcháin. Tuairiscím máaithním nithe ábhartha eile ann a bhaineann leis an mbealachinar cuireadh gnó poiblí i gcrích.
Féachaim le fianaise a fháil i gcúrsa an iniúchta ar rialtacht na
n-idirbheart airgeadais. Tuairiscím má aimsím aon chásábhartha nuair nach raibh airgead á úsáid chun na críchea leagadh síos ina leith nó sa chás nár chloígh na hidirbhearta
leis na húdaráis a bhí á rialú.
Tuairiscím freisin de réir eisceachta, i mo thuairim,–	Mura bhfuil an fhaisnéis agus na míniúcháin uilea theastaigh uaim do m’iniúchadh faighte agam, nó–	nó nach raibh na taifid cuntasaíochta dóthanach leis na
ráitis airgeadais a iniúchadh sách luath agus i gceart, nó–	nach raibh na ráitis airgeadais ag teacht leis na taifid
cuntasaíochta.

Ráiteas ar an Rialú Inmheánach
Scóip Freagrachta
Thar ceann Bhord an GFT, aithním ár bhfreagracht as cinntiú gogcoinníonn agus go bhfeidhmíonn an Ghníomhaireacht córaséifeachtúil um rialú inmheánach airgeadais. Tugann an fhreagracht
seo cuntas ar riachtanais Chóid Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí
Stáit (2016).
Aidhm an Chórais um Rialú Inmheánach
Tá an córas um rialú inmheánach deartha le riosca a bhainistiú goleibhéal measartha ní le fáil réidh leis. Ní féidir leis an gcóras ach
deimhniú réasúnta seachas deimhniú lándearfa a thabhairt go bhfuilsócmhainní cosanta, go bhfuil idirbhearta údaraithe agus taifeadta go
cuí, agus go bhfuil earráidí nó mírialtachtaí ábhartha coiscthe nó gombraithfear iad in am tráthúil.
Tá an córas um rialú inmheánach, atá de réir na treorach a eisíonn an
Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe i bhfeidhm sa GFT don
bhliain dar críoch 31 Nollaig 2018 agus suas go dtí dáta ceadaithe na
ráitis airgeadais.
Tarscaoileadh ó Chiorclán na Roinne Caiteachais Phoiblí
agus Athchóirithe
D'eisigh an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe ciorclán sabhliain 2014 a bhain le deontais ó chistí Státchiste a bhainistiú agus lecuntasacht ina leith. Éilítear ar dheontóirí sa chiorclán sin a shonrú gur
gá d'fhaighteoirí deontas eolas sainiúil a nochtadh ina ráitis airgeadais.
Áirítear ar an bhfaisnéis sin sonraí faoi mhéid an deontais agus faoi conasa úsáidtear na cistí agus eolas faoi rátaí tuarastail an aonáin. D'iarr GFT
tarscaoileadh i leith na gceangaltas sin ar an Roinn Post, Fiontair agus
Nuálaíochta, toisc go gcomhlíonann rialuithe láidre trasghníomhaíochta
GFT aidhmeanna an Chiorcláin. Fuair GFT an tarscaoileadh.
Cumas Riosca a Láimhseáil
Tá Coiste Iniúchta, Airgeadais agus Riosca (CIAR) ag an GFT ar a bhfuil
ceathrar comhalta den Bhord agus comhalta eachtrach, a bhfuil
saineolas airgeadais agus iniúchta acu, agus tá duine acu ina c(h)athaoirleach. Tháinig CIAR le chéile cúig uaire in 2018.
Tá feidhm iniúchta inmheánach seachfhoinsithe ag an GFT
a thuairiscíonn díreach chuig an CIAR, a bhfuil dóthain acmhainní arfáil dó agus a chuireann clár oibre i gcrích atá aontaithe leis an CIAR.
Tá polasaí bainistíochta riosca forbartha ag CIAR a leagan amacha inghlacthachta riosca, na próisis bainistíochta riosca atá i bhfeidhm
agus tugann sé mionsonrú ar na róil agus na freagrachtaí atá ar an
bhfoireann maidir leis an riosca. Tá an polasaí tugtha don fhoireannar fad a cheaptar a bheidh ag obair laistigh de pholasaithe
bainistíochta riosca an GFT, chun bainistíocht a chur san airdeall faoi
rioscaí atá ag éirí agus chun laigeachtaí a rialú agus glacadh lefreagracht ar rioscaí agus rialuithe laistigh dá réimse oibre féin.
Creat Riosca agus Rialuithe
Tá córas bainistíochta riosca curtha i bhfeidhm ag an GFT a aithníonn
agus a thuairiscíonn príomhrioscaí agus na gníomhartha bainistíochta
a dhéantar chun na rioscaí sin a mhaolú, chomh fada agus is féidir.
Tá clár rioscaí i bhfeidhm a aithníonn na príomhrioscaí a bhfuil an GFT agtabhairt aghaidh orthu, agus tá siad sin aitheanta, measta agus grádaithede réir a dtábhacht. Déanann an CIAR agus an Bord an clár a athbhreithniú
agus a fhaomhadh ar bhonn bliantúil. Baintear úsáid as torthaí na
measúnuithe seo le pleanáil a dhéanamh agus acmhainní a leithdháileadhchun a chinntiú go ndéantar bainistiú ar rioscaí go leibhéal inghlactha.
Mionsonraíonn an clár riosca na rialúcháin agus na gníomhartha
a bhfuil gá leo chun rioscaí a mhaolú agus na freagrachtaí atá sannta
d'fhoireann ar leith chun rialúcháin a oibriú. Dearbhaím go bhfuil
timpeallacht rialúcháin i bhfeidhm do na heilimintí seo a leanas:-	tá modhanna doiciméadaithe do gach phríomhphróisis gnó, táfreagrachtaí airgeadais, le cuntasaíocht comhfhreagrach, sannta
ag leibhéal bainistíochta,-	tá córas buiséadaithe cuí ann le buiséad bliantúil a ndéanannbainistíocht sinsearach athbhreithniú air,-	tá córais ann a chinntíonn slándáil na gcóras teicneolaíochta
faisnéise agus cumarsáide,-	tá córais ann chun na sócmhainní a chosaint, agus -tá nósanna
imeachta um dheonú deontas sa mheasúnú; measúnú teicniúil
agus airgeadais; tionscadail a bhaineann le deontais a fhaomhadhagus a íoc, lena n-áirítear anailís costais is tairbhe, measúnuithe
theicniúla, garspriocanna tionscadail a bhunú, íocaíochtaía dhéanamh de réir théarmaí agus coinníollacha na
gcomhaontuithe idir GFT agus an deontaí, agus forálacha
a dhéanamh le haghaidh aisíocaíocht an deontais muragcomhlíonann an tionscadal na gealltanais a rinne an tacadóir.

Monatóireacht agus Athbhreithniú Leanúnach
Tá modhanna foirmiúla bunaithe chun monatóireacht a dhéanamh arphróisis rialúcháin agus cuirtear in iúl faoi easnaimh rialúcháin dóibh siúda bhfuil freagracht orthu le gníomhaíocht cheartaitheach a thógáil agus donbhainistíocht agus don Bhord, nuair is cuí, ar bhealach thráthúil. Dearbhaím
go bhfuil na córais monatóireachta leanúnacha seo a leanas i bhfeidhm:-	tá príomhrioscaí agus rialúcháin a bhaineann leo aitheanta agus tá
próisis curtha i bhfeidhm chun monatóireacht a dhéanamh ar oibríocht
na bpríomhrialúchán agus aon easnamh a aithnítear a thuairisciú,-	tá socruithe tuairiscithe bunaithe ag gach leibhéal a bhfuil freagracht
sannta do bhainistíocht airgeadais, agus -déanann bainistíocht
shinsearach athbhreithnithe rialta ar fheidhmíocht agus arthuarascálacha airgeadais tréimhsiúla agus bliantúla a léiríonn
feidhmíocht airgeadais i gcomparáid le buiséid/réamh-mheastacháin.
Soláthar
Deimhním go bhfuil modhanna i bhfeidhm ag an GFT chun a chinntiú
go gcomhlíontar rialacha agus treoirlínte soláthar reatha agus gur
chomhlíon an GFT na modhanna sin le linn 2018.
Athbhreithniú ar Éifeachtúlacht
Deimhním go bhfuil modhanna ag an GFT chun monatóireacht a dhéanamhar éifeachtúlacht mhodhanna bainistíocht riosca agus rialúcháin. Cuireannobair na n-iniúchóirí inmheánacha agus sheachtracha, an Coiste Iniúchta,
Airgeadais agus Riosca a dhéanann maoirseacht ar a n-obair, agus anbhainistíocht shinsearach laistigh den GFT a bhfuil freagracht orthu faoin
gcreat rialúcháin inmheánaigh, monatóireacht agus athbhreithniú an GFT
ar éifeachtúlacht an chórais rialúcháin inmheánaigh ar an eolas.
Deimhním gur chuir an Bord athbhreithniú bliantúil ar éifeachtúlacht
na rialúcháin inmheánaigh do 2018 i gcrích.
Saincheisteanna Rialúcháin Inmheánaigh
Níor aithníodh aon laigeacht i rialúchán inmheánaigh maidir le 2018a bhfuil nochtadh riachtanach ina leith sna ráitis airgeadais.
Sínithe thar ceann an Bhoird

Frank Ryan
Cathaoirleach
29 Bealtaine 201927

An Ráiteas Ioncaim, Caiteachais
agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

		
2018
2017
Baineann na suimeanna a thaispeántar
faoi Ioncam agus Caiteachas le
Nótaí
€’000
€’000
gníomhaíochtaí leanúnacha.
Cuimsíonn an Ráiteas Ioncaim,
Ioncam			Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim
Deontais Oireachtais
2160,808
174,803gach gnóthachan agus caillteanas
An Ciste Oiliúna Náisiúnta
3
3,000
3,000
a aithníodh sa bhliain.
Aisíocaíochtaí Deontas
4
5,734
5,031
Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh Airgid
Ioncam Cíosa		
1,858
1,132
agus Nótaí 1 go dtí 25 mar chuid de na
Ioncam Eile
5
2,099
2,275
Ráitis Airgeadais seo.
Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní
6
2,303
1,852
Maoiniú Iarchurtha Glan i gcomhair Pinsean
19 (f)
7,935
7,654
Thar ceann Bhord na GFT:
		
183,737
195,747
			
Dáta: 29 Bealtaine 2019
Caiteachas
Deontais Iníoctha
7
96,217
91,335
Costais Cur chun Cinn, Riaracháin agus Ghinearálta
850,91248,063Frank Ryan
Muirir i leith Foirgnimh Thionsclaíocha
9
6,634
1,546
Cathaoirleach
Muirir Dímheasa
10
8,194
4,740
Laige (Cealuithe)10(10,413)(12,943)
Costais Phinsin
19 (c)
8,958
8,211
		
160,502140,952
Martin Shanahan
An Príomhfheidhmeannach
Barrachas don Bhliain roimh Leithreasuithe
23,23554,795		
Ranníocaíocht leis an Státchiste
11
Aistrigh (go) Caipitil
12(37,451)(20,971)
Anne Fitzsimons(Easnamh) / Barrachas na bliana tar éis Leithreasuithe		(14,216)
33,824
Cathaoirleach				 An Coiste Iniúchta, Airgeadais & Riosca
Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh ar 1 Eanáir		34,784960
				Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh ar 31 Nollaig 2018
20,56834,78428

Ráiteas faoi Ioncam Cuimsitheach

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

		
2018
2017
Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh Airgid
agus Nótaí 1 go dtí 25 mar chuid de
Nótaí
€’000
€’000
na Ráitis Airgeadais seo.
Barrachas roimh Leithreasuithe		23,23554,795Gnóthachan ó thaithí ar oibleagáidí sochar scoir

19 (d)

3,954

19

Athrú ar bhoinn tuisceana atá mar bhonn le luach reatha na n-oibleagáidí sochar scoir

19 (d)

1,706(4,114)

5,660(4,095)Gnóthachan / (caillteanas) iomlán achtúireach sa bhliain					
Coigeartú ar mhaoiniú sochair iarchurtha scoir		(5,660)

4,095

Ioncam Cuimsitheach eile sa bhliain		

23,23554,795Thar ceann Bhord na GFT:
Dáta: 29 Bealtaine 2019

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachAnne Fitzsimons
Cathaoirleach
An Coiste Iniúchta, Airgeadais & Riosca

29

Ráiteas faoin Staid Airgeadais

Amhail an 31 Nollaig 2018

		
2018
2017
Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh Airgid
agus Nótaí 1 go dtí 25 mar chuid de
Nótaí
€’000
€’000
na Ráitis Airgeadais seo.
			Sócmhainní Seasta Inláimhsithe			Thar ceann Bhord na GFT:
Maoin Thionsclaíoch
13
208,566
173,799
Sócmhainní Seasta Eile
14
3,172
488
Dáta: 29 Bealtaine 2019		
211,738
174,287
Sócmhainní Doláimhsithe 			Sócmhainní Teileachumarsáide
15
Iomlán na Sócmhainní Inláimhsithe agus Doláimhsithe
211,738
174,287Frank Ryan			CathaoirleachSócmhainní Reatha			Suimeanna Infhaighte
16
22,956
26,425Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim		
6,429
16,273
Martin Shanahan		
29,38542,698An Príomhfheidhmeannach
Dliteanais Reatha			Suimeanna Iníoctha
17(6,194)(3,975)Glansócmhainní Reatha
23,191
38,723
Anne Fitzsimons			Cathaoirleach
Infháltais Fhadtéarmacha			An Coiste Iniúchta, Airgeadais & Riosca
Suimeanna Infhaighte: suimeanna a bheidh dlite tar éis níos mó ná bliain amháin
16
129Forálacha			Forálacha le haghaidh Dliteanas agus Muirir
18(2,623)(4,068)			Pinsin			Sócmhainn Iarchurtha Mhaoinithe Pinsean
19 (f)
153,942
151,667
Dliteanas Pinsin
19 (e)(153,942)(151,667)
Glansócmhainní Iomlána
232,306
209,071			
In ionannas:			
An Cuntas Caipitil
12
211,738
174,287
Cúlchistí Ioncaim Coinnithe
20,56834,784
		
232,306
209,07130

Ráiteas Faoi Shreabhadh Airgid

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

		
2018
2017
Nótaí
€’000
€’000

				
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin				
Ioncam Breise thar Chaiteachas		
23,23554,795(Méadú) / Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta				- Maoin Thionsclaíoch
10(2,708)(8,561)- Sócmhainní Seasta Eile agus Sócmhainní Teileachumarsáide
10
489
358
Caiteachas Caipitlithe
8 (a)
(512)
(360)
Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní
6(2,303)(1,852)Ús Bainc
5(2)(1)
Ranníocaíocht leis an Státchiste
11
Laghdú / (Méadú) ar Shuimeanna Infhaighte dlite taobh istigh de bhliain amháin
16
3,469(11,085)(Méadú) / (Laghdú) ar Shuimeanna Iníoctha dlite taobh istigh de bhliain amháin
17
2,219(5,107)(Laghdú) ar Fhorálacha agus ar Mhuirir
18(1,445)(8,362)
Laghdú ar mhéideanna Infhaighte dlite tar éis níos mó ná bliain amháin
16
129
10
Méadú / (Laghdú) ar shuimeanna Cuntas Iníoctha dlite tar éis níos mó ná bliain amháin		
Glan-insreabhadh Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
22,571
19,835

Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta				Éadálacha		
(37,813)(18,361)Diúscairtí		
5,396
7,805
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta(32,417)(10,556)
				
Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Maoiniúcháin				Ús Bainc Faighte		
2
1
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Maoiniúcháin
2
1
				
				
Glan (laghdú) / Glanmhéadú ar Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim(9,844)
9,280
Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ar 1 Eanáir		16,273
6,993
Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim ar 31 Nollaig
6,429
16,27331

Nótaí leis na Ráitis Airgeadais
1	Beartais Chuntasaíochta	Tá bunús na cuntasaíochta agus beartais shuntasachachuntasaíochta atá glactha ag an GFT leagtha amach thíos.
Bhí siad go léir curtha i bhfeidhm go comhsheasmhach i rithna bliana agus sa bhliain roimhe:(a)	Eolas Ginearálta
	Tá príomhoifig GFT Éireann suite i dTeach Pháirc Wilton, BaileÁtha Cliath 2. Is Aonán Leasa Phoiblí (ALP) í GFT Éireann.
	Cuireann aonán leasa phoiblí earraí nó seirbhísí ar fáil don
phobal i gcoitinne, do phobal nó don leas sóisialta agusi gcás go gcuirtear cothromas ar bith ar fáil, tá sé ann le tacúle príomhchuspóirí an aonáin seachas le toradh airgeadaisa chur ar fáil do sholáthraithe cothromais, scairshealbhóirí
nó baill.
	Is é príomhchuspóir GFT Éireann mar atá leagtha amach
i gCuid II M8 den Acht um Fhorbairt Tionscail (GFT Éireann)1993 ná:- bunú agus forbairt gnóthas tionsclaíoch ón iasacht a churchun cinn sa Stát seo- infheistíochtaí a dhéanamh i, agus tacaí a chur ar fáil do
ghnóthais thionsclaíocha a chloíonn le riachtanais na
n-achtachán atá i bhfeidhm i láthair na huaire.
- scéimeanna, deontais agus áiseanna airgeadais eile a riar,
trína ndéantar Cistí an Aontais Eorpaigh agus cistí eile dáleithéid a dháileadh de réir mar a bhíonn údaraithe ó amgo ham ag an Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe
agus feidhmeanna eile a chur i gcrích de réir mar a bhíonnsannta ag an Aire di ó am go ham.

(b)	Ráiteas Comhlíonta agus Bunús an Ullmhúcháin	Táthar tar éis na Ráitis Airgeadais a ullmhú i gcomhréir leis an
gcoinbhinsiún costais stairiúil, agus iad mionathraithei gcomhréir le Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais 102 (CTA 102),
rud atá eisithe ag an gComhairle um Thuairisciú Airgeadais, sanfhoirm atá faofa ag an Aire Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta letoiliú an Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe.

	Is é airgeadra léirithe Ráitis Airgeadais GFT Éireann ná anEuro. Meastar gurb é airgeadra feidhmiúil GFT Éireann ná anEuro ós rud gurb é an phríomhthimpeallacht eacnamaíoch
ina bhfuil an Ghníomhaireacht ag oibriú.

(c) Ioncam
Deontais Oireachtais
	Is gnách ioncam a aithint ar bhonn fabhruithe: is é an t-aon
eisceacht ná Deontais Oireachtais, rudaí a aithnítear arbhonn fáltais airgid.

Aisíocaíochtaí Deontas a Íocadh	Is gá deontais a íocadh a aisíoc i gcásanna áirithe, amhailleachtú/díscaoileadh na cuideachta a fuair iad, nó muragcloítear le coinníollacha an deontais. Aithnítear
aisíocaíochtaí deontais i gcásanna gur dócha go bhfaighidh
an GFT ar ais iad agus gur féidir an méid a mheas go réasúnta
iontaofa; déantar iad a chuntas mar sin ar bhonn fabhruithe.

Ioncam Úis	Aithnítear ioncam úis ar bhonn fabhruithe le modh an rátaúis éifeachtaigh.

Ioncam Cíosa	Cuimsíonn cíosanna méideanna dlite faoi théarmaí na
gcomhaontuithe léasa, le haghaidh tréimhsí suas le 35 bliain,
agus iad déanta idir an Ghníomhaireacht agus tionóntaí,muirir ar úsáid na dtailte neamhfhorbartha agus muirir
chothabhála eastáit gearrtha ar thionóntaí agus bíonn
cuntas déanta orthu ar bhonn fabhraithe.

Ioncam Isteach Eile
Aithnítear ioncam eile ar bhonn fabhruithe.

(d)	Deontais Iníoctha	Fabhraítear deontais sna Ráitis Airgeadais nuair a chloíonn
an deonaí le coinníollacha ordaithe.

(e)	Sócmhainní Seasta Inláimhsithe
Cuimsíonn Sócmhainní Seasta Inláimhsithe:(i)	Talamh a choimeádtar chun críocha forbartha tionsclaíche.
(ii)	Oibreacha forbartha láithreán.

32

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018(iii)	Foirgnimh thionsclaíocha atá léasaithe le tionóntaí lenan-áirítear foirgnimh á ndíol sa chás nach raibh an teideal
curtha ar aghaidh ag deireadh na bliana.
(iv)	Maoin fholamh atá ar fáil do chur chun cinn tionsclaíoch nóá díol sa chás nach raibh an teideal curtha ar aghaidh ag
deireadh na bliana.
(v)	Sócmhainní Seasta eile amhail trealamh ríomhaireachta
agus oifige, daingneáin agus feistí.
	Luaitear Sócmhainní Inláimhsithe Seasta ar a gcostas lúide
dímheas carntha agus foráil do bhearnú. Déantar cur ar fáil
do dhímheas ar gach sócmhainn inláimhsithe seachastalamh ar rátaí a ríomhtar chun an costas a dhíscríobh, lúide
luach measta iarmharach gach sócmhainne ar bhonn líne díríthar an saol úsáideach measta mar seo a leanas:(i)	Foirgnimh
3% in aghaidh na bliana(ii)	Forbairt Láithreáin
10% in aghaidh na bliana(iii)	Trealamh Oifige, Daingneáin & Feistí 20% in aghaidh na bliana(iv)	Ríomhairí
33% in aghaidh na bliana(v)	Talamh
0% in aghaidh na bliana
	Is ionann an luach iarmharach agus an méid measta a gheofaíó dhiúscairt sócmhainne i láthair na huaire tar éis do chostaismheasta na diúscartha a bheith bainte, má bhí an tsócmhainn
ag aois nó i riocht cheana a bheifí ag súil leis ag deireadha saoil úsáidigh.

Bearnú Maoine, Gléasra agus Trealamh	D’fhéadfaí forálacha le haghaidh bearnú a dhéanamh i ndiaidh
athbhreithniú ar na sócmhainní seasta agus na sócmhainní
teileachumarsáide arna gcur i gcrích ag oifigigh de chuid GFT Éireannnó ag luachálaithe neamhspleácha, de mar is cuí, má léiríonnteagmhais nó athruithe ar chúinsí nó ar dhálaí eacnamaíocha go
mb’fhéidir nach mbeidh méid glanluacha na sócmhainní
in-aisghabhála go hiomlán. Aithneofar a leithéid de chur ar fáil sa
Ráiteas Ioncaim, Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe sa
bhliain ina ndéantar iad. I gcás ina léiríonn athbhreithniú ina dhiaidh
sin nach ann níos mó do na cúinsí as ar eascair foráil le haghaidh
bearnú, nó go bhfuil athrú ábhartha tagtha orthu, déanfar an fhoráilcharntha le haghaidh bearnú a laghdú dá réir.
	Má tá fianaise oibiachtúil ann ar bhearnú luach sócmhainne,
aithnítear caillteanas bearnúcháin sa Ráiteas Ioncaim,
Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe sa bhliain.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)	Coimeádtar cuntas ar chealuithe bearnúcháin ó na blianta
roimhe sa Ráiteas Ioncaim agus Caiteachais agus Cúlchistí
Ioncaim Choinnithe.
	Áirítear sa chostas i ndáil le talamh, forbairt suímh agus
maoin thionsclaíoch cionroinnt na gcostas riaracháina ghabhann le gnóthú nó forbairt na sócmhainní.

(f)	Maoin Thionsclaíoch	Maoin Thionsclaíoch atá san áireamh i sócmhainní seastainláimhsithe, táthar tar éis í a fháil, a fhorbairt nó a thógáilchun na haidhme cuidiú le cur chun cinn agus forbairt
tionscail agus ní mheastar gur maoin infheistíochta atá inti,
ach gnáthshócmhainní seasta.
	Tá Ioncam agus Caiteachas maidir le hidirbhearta Maoine
Tionsclaíche leagtha amach i nóta 22 de na Ráitis Airgeadaistrí mheán meamraim.

(g)	Sócmhainní Seasta Doláimhsithe:	Cuimsíonn Sócmhainní Seasta Doláimhsithe sócmhainníteileachumarsáide atá mar cheart úsáide dochealaithe sciar
shainithe de líonra teileachumarsáide domhanda go ceanntréimhse 25 bliain ó 2000.

(h)	Suimeanna Infhaighte	Aithnítear suimeanna infhaighte ar luach cóir, lúide soláthar
d'fhiacha amhrasacha. Foráil ar leith atá san fhoráil d'fhiacha
amhrasacha, agus cuirtear ar bun í nuair atá fianaise oibiachtúil
ann nach mbeidh GFT ábalta na suimeanna uile atá ag dul dó
a bhailiú. Aithnítear gach gluaiseacht san fhoráil d'fhiacha
amhrasacha sa Ráiteas Ioncaim, Caiteachais agus Cúlchistí
Ioncaim Choinnithe. Cuimsíonn suimeanna infhaighte:(i)	Maoine díolta ar bhonn iarchurtha. Gearrtar ús ar na
suimeanna seo ag Rátaí Iasachtaí an Státchiste arna moladh
ag an Roinn Airgeadais nó ag an Ráta Tagartha Lascaine AE
de réir mar is infheidhme.
(ii)	Cíosanna dlite faoi théarmaí na gcomhaontuithe léasa, le haghaidhtréimhsí suas le 35 bliain, agus iad déanta idir an Ghníomhaireacht
agus tionóntaí, muirir ar úsáid na dtailte neamhfhorbartha agus
muirir chothabhála eastáit gearrtha ar thionóntaí.
(iii)	Táillí ó roghanna ceannaigh tugtha ar mhaoin an GFT, éarlaisí
íoctha ag an GFT chun maoin a cheannach sa chás nachbhfuiltear tar éis an teideal a thabhairt don Ghníomhaireacht ar
31 Nollaig, agus soláthar seirbhísí eile.
(iv)	Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt nó léasú sócmhainní
teileachumarsáide.
(v)	Suimeanna dlite i ndáil le comhshocruithe.
(vi)	Suimeanna dlite i ndáil le hiasachtaí tugtha agus ús ina leith.

(i)	Cuimsíonn Suimeanna Iníoctha méideanna iníocthai ndáil le:(i)	Creidiúnaithe agus Fabhruithe.
(ii)	Tá deontais iníoctha de réir nóta (d)(iii)	Éarlaisí do dhíolacháin neamhchríochnaithe.

(j)	Cuimsíonn forálacha le haghaidh dliteanas agus muirir:(i)	Méideanna soláthartha maidir le costais fhéideartha
a bhaineann leis an bhforáil trochluithe de léasanna oibriúcháin.
(ii)	Suimeanna soláthartha nuair a mheastar go sáróidh na
costais amach anseo ag éirí as léasanna oibriúcháin na
suimeanna in-aisghabhála ó fholéasaithe.

(k)	Airgeadraí Iasachta
	Aistrítear sócmhainní agus dliteanais a ainmnítear inairgeadraí eachtracha ar na rátaí malairte atá i bhfeidhm ardháta an Ráitis faoin Staid Airgeadais. Aistrítear ioncaim
agus costais ag na rátaí malairte atá i bhfeidhm ag dátaí na
n-idirbheart bunúsach.
	Déileáiltear sa Ráiteas Ioncaim agus Caiteachais agus
i gCúlchistí Ioncaim Choinnithe le brabúis agus caillteanais ag
eascairt ó aistrithe airgeadraí eachtracha agus ar imréiteachna suimeanna infhála agus iníoctha in airgeadra eachtrach.

(l)	Léasanna	Déileáiltear sna Ráitis Airgeadais leis na cíosanna faoi léasanna
oibriúcháin de réir mar a bhíonn siad dlite. I gcás maoine tionsclaíche
atá ar fáil lena cur chun cinn, déanann an Ghníomhaireacht foráil,
nuair is infheidhme, le haghaidh íocaíochtaí cíosa na todhchaí.

(m)	Sochair d'Fhostaithe
Sochair Ghearrthéarmacha	Aithnítear sochair ghearrthéarmacha amhail pá saoire mar
chostas sa bhliain agus bíonn sochair a bhíonn fabhraithe ag
deireadh na bliana san áireamh san fhigiúr Suimeanna
Iníoctha sa Ráiteas faoin Staid Airgeadais.

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

Sochair Scoir
	Rinne an tAcht um Fhorbairt Tionscail (Forfás a dhíscaoileadh )2014 (Uimh 13/ 2014), a ritheadh le bheith ina dhlí ar an
16 Iúil 2014, foráil do dhíscaoileadh Forfás agus rinne foráil do:bhunú GFT Éireann, Fiontraíocht Éireann agus Fondúireacht
Eolaíochta Éireann mar fhostóirí dlíthiúla ar leith; forbraíonn
gach gníomhaireacht a scéim pinsin féin agus tugann siad lefios go mbeidh an lucht oibre a bhí ina mbaill de Scéim Pinsin
Forfás ag dul isteach i Scéim nua na Gníomhaireachta ar
théarmaí aoisliúntais atá chomh fabhrach leis na téarmaía bronnadh orthu faoi Scéim Forfás díreach roimh an dáta
aistrithe, agus beidh foireann na ngníomhaireachtaí ina mbaill
de na scéimeanna seo; agus na gníomhaireachtaí seo a thugann
cuntas ar na Dliteanais Phinsin faoi FRS102. Beidh freagrachtdhlíthiúil ar an Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta i leith na
Scéimeanna Pinsin atá ann faoi láthair, pinsinéirí agus iarbhaill
foirne le sochair choinnithe ó Fhorfás.
	Faoin Acht Um Pinsin na Seirbhíse Poiblí (Scéim Aonair agus
Forálacha eile) 2012 beidh daoine a théann isteach sa tseirbhís
poiblí ina n-iontrálaithe den chéad uair ar 1 Eanáir 2013 nó ina
dhiaidh sin ina mbaill den Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí Aonair.
	Tá freagracht dhlíthiúil iomlán ar an GFT as a bhfostaithe mar
fhostóir dhlíthiúil orthu. Áirítear anseo freagracht i leith phinsean
na bhfostaithe reatha a d’éirigh as tar éis 16 Iúil 2014. Léiríonnna Ráitis Airgeadais na costais phinsin i leith bhaill foirne an GFT
atá á n-íoc ag an Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí Aonair.
	Léiríonn costais phinsin an GFT scéimeanna neamhchistithe
pinsin le sochar sainithe, a mhaoinítear in aghaidh na bliana
ar bhonn íoc mar a úsáidtear ón airgead atá ar fáil chuige,
lena n-áirítear airgead a chuirtear ar fáil tríd an Roinn Gnó,
Fiontar agus Nuálaíochta agus ó ranníocaíochtaí áirithea bhaintear de thuarastail foirne.
	Léiríonn costais phinsin na sochair phinsin a ghnóthaighfostaithe i rith an tréimhse agus léirítear na costais mar
ghlaniomlán ranníocaíochtaí coinnithe pinsin foirne. Aithnítear
méid atá comhfhreagrach leis an ranníocaíocht phinsin mar
ioncam sa mhéid is a bhfuil sé in-aisghabhála, agus cuidíonn
deontais, a fhaightear i rith na bliana le híocaíochtaí pinsina chomhlíonadh, leis an mbrú a sheachaint.

33

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)	Léirítear gnóthachain nó caillteanais achtúireacha a thagann
chun cinn i ndliteanais scéime sa Ráiteas Ioncaim Chuimsithighagus aithnítear coigeartú comhfhreagrach sa mhéid
in-aisghabhála ón Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta.
	Léiríonn dliteanais phinsin luach láithreach na n-íocaíochtaípinsin todhchaí atá tuillte ag an bhfoireann go dtí seo.
Léiríonn maoiniú pinsin iarchurtha an tsócmhainnchomhfhreagrach atá le haisghabháil amach anseo
ón Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta.
	Déantar dliteanais scéim pinsin a thomhas ar bhonn
achtúireach trí mhodh chreidiúint réamh-mheasta an aonaid.

(n)	Breithiúnais, Meastacháin agus Boinn
Tuisceana Ríthábhachtacha
	Agus beartais chuntasaíochta GFT Éireann á gcur i bhfeidhm,
is gá do lucht bainistíochta breithiúnais, meastacháin agus
boinn tuisceana a thabhairt/a dhéanamh faoi mhéideanna
glanluacha sócmhainní agus dliteanas nach bhfuil follasachó fhoinsí eile. Tá na meastacháin agus na boinn tuisceanaghaolmhara bunaithe ar thaithí stairiúil agus tosca eilea mheastar a bheith bainteach. D'fhéadfadh fíorthorthaía bheith difriúil leis na meastacháin seo.
	Déantar athbhreithniú leanúnach ar na meastacháin agus
na boinn tuisceana bhunúsacha. Aithnítear leasuithe armheastacháin chuntasaíochta sa tréimhse ina ndéantar
athmheas ar an meastachán má théann an leasú i bhfeidhm
ar an tréimhse sin amháin, nó sa tréimhse sin agus
i dtréimhsí ina dhiaidh sin má théann an leasú i bhfeidhm arthréimhsí i láthair na huaire agus amach anseo.
	Bhí an tionchar is mó ag na breithiúnais agus meastacháin
seo a leanas ar mhéideanna a aithnítear sna ráitis airgeadais:

Luachanna iarmharacha agus dímheas sócmhainní	Tá lucht bainistíochta tar éis athbhreithniú a dhéanamh ar
shaol agus luachanna gaolmhara iarmharacha shócmhainní na
n-aicmí sócmhainní seasta go léir agus tá sé mar chonclúid acu
go bhfuil saol agus luachanna iarmharacha na sócmhainní cuí.

34

Athbhreithnithe bearnúcháin ar shócmhainní	Déantar athbhreithniú bearnúcháin ar shócmhainní
a ndéantar amúchadh orthu cibé uair a thugann teagmhais
nó athruithe ar dhálaí le fios go bhfuil an seans ann nachféidir an méid glanluacha a fháil ar ais. Aithnítear caillteanas
bearnúcháin i leith an mhéid lena sáraíonn suim ghlanluachana sócmhainne a mhéid in-aisghabhála. Is ionann an méidin-aisghabhála agus an ceann is airde de luach cóirsócmhainne lúide costas díola agus luach úsáide.

Oibleagáid na sochar scoir
	Bíonn na boinn tuisceana atá mar bhonn leis na luachálacha
achtúireacha a gcinntear na méideanna atá aitheanta sna ráitis
airgeadais dóibh (lena n-áirítear rátaí lascaine, rátaí méadaithe
ar leibhéil cúitimh agus rátaí básmhaireachta amach anseo),bíonn siad nuashonraithe go bliantúil i bhfianaise dálaí reatha
eacnamaíocha agus maidir le hathruithe bainteacha ar théarmaíagus coinníollacha na bpleananna pinsean agus iar-scoir.
	D'fhéadfadh na nithe seo a leanas dul i bhfeidhm ar na
boinn tuisceana:(i)	an ráta lascaine, athruithe ar an ráta fáltais ar bhannaícorparáideacha ardchaighdeáin(ii)	leibhéil chúitimh amach anseo, dálaí margaidh saothairamach anseo(iii)	athruithe ar dhéimeagrafaic

Forálacha
	Déanann an Ghníomhaireacht foráil d'oibleagáidí dlí agus
cuiditheacha, agus tá a fhios aici go bhfuil siad seo gan íocar dháta dheireadh na tréimhse. Is gnách na forálacha seo
a dhéanamh i bhfianaise eolais stairiúil nó ábhartha eile, agus
iad athraithe do threochtaí le déanaí pé áit ar bainteach. Ach
is meastacháin iad de na costais airgeadais a bhaineann leteagmhais a bhfuil an seans ann nach dtarlóidh siad go ceannroinnt blianta. Mar thoradh air seo agus an leibhéaléiginnteachta a bhaineann leis na torthaí deiridh, d'fhéadfadh
an fíorthoradh a bheith difriúil go mór leis an méid a measadh.

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018
2

Deontais Oireachtais

	Soláthraítear na Deontais Oireachtais faoi alt 35 den Acht um Fhorbairt Tionscail(Fondúireacht Eolaíochta Éireann) 2003. B'ionann an comhiomlán a soláthraíodh don
GFT i ndáil le Deontais do Thionscal agus Deontais do Mhaoin Thionsclaíoch satréimhse idir 1 Eanáir 1994 agus 31 Nollaig 2017 agus €2.642bn.
	B'ionann an méid idir 1 Eanáir 1994 agus 31 Nollaig 2018 agus €2.76bn. Cuimsíonn na
Deontais Oireachtais mar atá sonraithe sna Ráitis Airgeadais na suimeanna airgid seo
a íocadh ó Vóta 32 - Gnó, Fiontair agus Nuálaíocht:
			
2018
2017
			
€’000
€’000
Deontais um Chaiteachas ar Chur Chun Cinn
agus ar Riarachán
Vóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (i) 47,808
40,803
Deontas do Thionsclaíocht Vóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (ii) 90,000
97,000
Deontas um Réadmhaoin				
Thionsclaíoch
Vóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (iii) 23,000
37,000				
160,808
174,803	Tá an Deontas um Chaiteachas ar Chur chun Cinn agus ar Riarachán ar €47.808 milliún
luaite gan ranníocaíochtaí pinsin fostaithe ar luach €945,172 (€927,484 - 2017),
a cuireadh ar ais go dtí an Státchiste, a bheith curtha san áireamh.

3

An Ciste Náisiúnta Oiliúna	Áirítear leis na híocaíochtaí deontais oiliúna €10.69m (féach nóta 7) íocaíochtaí
deontais oiliúna dar luach €3 mhilliún (€3 mhilliún in 2017) a íocadh le cistí a fuarthastríd an Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta ón gCiste Náisiúnta Oiliúna, a riartar tríFho-mhírcheann B3 na Roinne Oideachais agus Scileanna. Cloíonn na híocaíochtaía rinneadh le riachtanais reachtúla an Chiste mar a cuireadh ar fáil in alt 7 den Acht
um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000.

4

Aisíocaíochtaí Deontais

	Nuair a sháraíonn cliantchuideachta na coinníollacha i gcomhaontú deontais, bíonn
an deontas in-aisghabhála. I gcaitheamh na bliana, fuair an Ghníomhaireacht€5.734 milliún (€5.031m in 2017) ar ais maidir le haisíocaíochtaí deontais.

5

Ioncam Eile			

2018
€’000
1,637
2
404
13
43
2,099

2017
€’000
1,912
1
260
18
84
2,275

6

Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní

2018
€’000
5,396
(8,966)
185
5,688
2,303

2017
€’000
7,805
(11,205)
2,244
3,008
1,852

				
Cóiríocht Oifige ar Léas a fholigean leis an earnáil phríobháideach	Ús Bainc			
Ioncam Táille i ndáil le Tailte Neamhfhorbartha
	Ús ar Idirbhearta Maoine Tionsclaíche
Ioncam Ilghnéitheach 			
				
				
Comaoin (táillí agus costais dhíreacha ghlana)
Costais Stairiúla			
Cuntas forálacha bearnúcháin
Cuntas forálacha dímheasa								Tá an brabús ar dhiúscairt sócmhainní cuimsithe as brabúis de €2.544m, caillteanais
de €0.241m agus mar sin is ionann glanbhrabús ar dhiúscairtí de €2.303m.

7

Deontais Iníoctha			

2018
€’000
17,188
11,67551,535
10,6905,129
96,2172017€’000
10,006
13,98354,251
12,702393
91,335

8

Poiblíocht, Riarachán agus Costais Ghinearálta

2018
€’000
300
26,372
11,88912,794
58
11

2017
€’000
300
24,377
11,322
12,483
53
(112)

(512)
50,912(360)
48,063				
Caipiteal			
Fostaíocht			
T&F			
Oiliúint			
Deontais Eile							(a)			
Táillí, costais agus luach saothair comhaltaí Boird
Costais eile luach saothair – féach 8 (b)Margaíocht, comhairliúchán, poiblíocht agus fógraíocht
Riarachán Ginearálta 			Táille Iniúchóireachta			
Soláthar in aghaidh Fiacha Amhrasacha	Lúide: Caipitliú caiteachais a bhaineann le forbairt
maoine tionsclaíche			
				

35

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)8(b)			
Is iad na costais eile luach saothair atá i gceist:
Sochair ghearrthéarmacha fhoirne
Ranníocaíocht fhostóirí do leas sóisialta
Sochair Foirceanta			
Costais sochair scoir			
				

2018
€’000
24,8041,564
426,3722017€’000
22,988
1,389
24,377

Sheas an líon iomlán foirne a bhí fostaithe (CL) ag deireadh na bliana ag 301 (2017: 280)8(c) 		
Sochair Ghearrthéarmacha Fhoirne
Bunphá			
Ragobair			
Liúntais			
				

2018
€’000
24,797
7
24,8042017€’000
22,97810
22,988	In 2018, baineadh €870k de thobhach pinsin agus íocadh leis an Roinn Gnó, Fiontar
agus Nuálaíochta é.
8(d)Miondealú Tuarastal Buan
Sochair d'Fhostaithe			€60,000 go €70,000			
€70,001 go €80,000			
€80,001 go €90,000			
€90,001 go €100,000			
€100,001 go €110,000			
€110,001 go €120,000			
€120,001 go €130,000			
€130,001 go €140,000			
€140,001 go €150,000			
€150,001 go €160,000			
€160,001 go €170,000			
€170,001 go €180,000			

Líon na bhFostaithe (CL)
2018
40
31
32
18
7
3
6
6
4
2
1
1

2017
42
26
31
6
5
1
4
2
1

	Faoin bplean Éire Dhomhanda, fuair GFT acmhainní breise lena n-áirítear roinnt ballfoirne a aistriú chuig conarthaí buana sa bhliain 2018.

36

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 20188(e)Príomhphearsanra Bainistíochta
	Is iad comhaltaí an Bhoird, an Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, an Stiúrthóir Feidhmiúcháinagus Bainisteoirí na Rannóga a dhéanann suas príomhphearsanra bainistíochta GFT. Táluach iomlán shochair fhostaithe do phríomhphearsanra bainistíochta leagtha amach thíos:
				
2018
2017
				
€’000
€’000
Bunphá			
1,330
1,232
Liúntais			
Sochair Foirceanta			Árachas Sláinte			
				
1,330
1,232
8

(f)
		
Luach Saothair an Phríomhfheidhmeannaigh
An tuas. Martin Shanahan			
Iomlán			

2018€
177,937
177,9372017€
171,407
171,407	Faigheann an Príomhoifigeach Feidhmiúcháin (POF) tuarastal bliantúil de €180,374 lehéifeacht ón 1 Deireadh Fómhair 2018. Ní théann teidlíocht phinsin an POF tharghnáthshocrúcháin chaighdeánacha pinsin don earnáil phoiblí.
8(g)Cíos Bliantúil Iníoctha i ndáil le Cóiríocht Oifige Léasaithe		
Líon na nOifigí
Dáta Éaga
Ollchíos		
nOifigíLéasa
Iníoctha				€’000
Ceannoifig**
1
2019-2043
8,576
Oifigí Réigiúnacha
4
2020-2028
330
Oifigí Thar Lear
19
2018-2026
2,237
				
11,143Glanchíos
Iníoctha*
€’000
4,331
330
2,237
6,898

*	Áirítear anseo suimeanna a fuarthas ó chomhlachtaí Stáit eile agus ó thionóntaí príobháideacha atái gcuid de na foirgnimh oifige atá i gceist.
**	Áirítear leis sin na cíosanna bliantúla don fhoirgneamh Ceannoifige ag Teach Pháirc Wilton(€3.854 milliún comhlán [1.734 milliún glan] - 10 mí) agus an Cheannoifig nua atá molta ag 3 Park Place(€4.722 m comhlán [2.597 m glan] - 7.5 mí).
(i)	I gcás na Ceannoifige agus deich n-oifig thar lear, is amhlaidh go bhfuil an chóiríocht comhlonnaithe leGníomhaireachtaí Stáit eile agus / nó le Misin de chuid Rialtas na hÉireann.
(ii)	Chuaigh an GFT isteach i léas nua le haghaidh foirgnimh don Cheanncheathrú Dhomhanda nua ag 3 Park
Place, agus bhí éifeacht leis sin ón 1 Bealtaine 2018. Is ionann an cíos bliantúil tosaigh agus €6.5 milliún(iníoctha ón 14 Bealtaine 2019 ar aghaidh) in aghaidh na bliana (méid comhlán), nó €3.575 milliún inaghaidh na bliana (glan). Téann an léas dá áitreamh reatha ag Páirc Wilton in éag i nDeireadh Fómhair
2019. Tá an GFT ag plé aon chostas trochlaithe a d’fhéadfadh teacht chun cinn. Rinne an GFT dhá léasa athnuachan in 2018 chomh maith.
(iii) Is ann do chlásal scoir i léas d’oifig réigiúnach amháin in 2019.
(iv) Níl aon réadmhaoin a úsáidtear nó atá ar fáil do chóiríocht a cuid foirne faoi úinéireacht na Gníomhaireachta.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 20188(h)Tiomantais faoi Léasanna Oibriúcháin
An 31 Nollaig, b'ionann an gealltanas faoi léasanna oibriúcháin agus €199.394m.
Beidh deireadh leis na léasanna seo mar seo a leanas:		2018		2017		€’000		€’000
		
Maoin neamh Maoin thionsclaíoch
Maoin thionsclaíoch
Maoin neamh Maoin thionsclaíoch Maoin thionsclaíoch ar		thionsclaíochÁitithe faoiar fáil i gcomhairthionsclaíochÁitithefáil i gcomhair			léasanna
cur chun cinn		
faoi léasanna
cur chun cinnlaistigh de bhliain amháin	sa dara go dtí an cúigiú bliain agus
na blianta sin san áireamh
breis is cúig bliana		

9

11,143

20

-

7,082

32

76

33,220155,006
199,369

5
25

-

8,307
1,669
17,058

21
53

38
114

Muirir Foirgneamh Tionsclaíoch	Cuimsíonn na costais seo na glanchostais a bhaineann le foirgnimh thionsclaíocha atá
curtha ar fáil ag an earnáil phríobháideach agus costais chothabhála maidir le gachfoirgneamh tionsclaíoch atá ag an GFT is féidir a chur chun cinn. Is éard atá sna costais:
costais ghairmiúla, dlí agus chomhairleachta €2.739m [2017 €2.176m], glanchostais
oibriúcháin léasa €0.617m [€1.841m - 2017] agus costais chothabhála ionad gnó ar€4.701m [2017 €5.891m], agus iad laghdaithe ag an nglanghluaiseacht forálacha maidir
le léasanna oibriúcháin (mar atá leagtha síos i nóta 18) €1.446m [2017 €8.362m].

10 Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta		
			
Nótaí
Muirir Dímheasa- Maoin Thionsclaíoch 13
		- Sócmhainní Seasta Eile 14
Muirir Bearnúcháin / (Cealuithe)		- Maoin Thionsclaíoch 13
				

2018
€’000

2017
€’000

7,705
489

4,382
358

(10,413)(2,219)(12,943)(8,203)	Ríomhtar dímheas d’fhonn costas sócmhainní a dhíscríobh lúide, nuair is infheidhme, aon
fhoráil bhearnúcháin le linn na coda eile dá saolré measta úsáideach. Ní dhéantar aon fhoráil dodhímheas maidir le talamh ná infheistíochtaí.
	Tagann muirir bearnúcháin aníos nuair is mó an luach de réir na leabhar ar Mhaoin Thionsclaíoch
agus Sócmhainní Teileachumarsáide ná a luach measta in-aisghabhála. Tagann cealuithe laigíaníos nuair is soiléir go bhfuil luach in-aisghabhála na Maoine Tionsclaíche nó na Sócmhainní
Teileachumarsáide níos mó ná an luach de réir na leabhar, suas go dtí luach na laige bunaidh.

11 Ranníocaíocht leis an Státchiste 				Le linn 2018 agus 2017 fuair GFT Éireann cead ó RGFN chun an t-ioncam a ghintear óna
acmhainní féin a choinneáil. Bhí farasbarr ioncaim os cionn an leibhéil sin inaisíoctha le RGFN,
mar ranníocaíocht leis an Státchiste. B'ionann ioncam ó acmhainní féin a tuilleadh os cionnna teorann cheadaithe in 2018 agus €1.284m. In 2019, fuair GFT Éireann cead ón RGFN chunan farasbarr caipitil de €1.284 milliún ó 2018 a choinneáil, agus in 2018 fuair GFT Éireanncead ón RGFN chun an farasbarr ioncaim de €12.415 milliún ó 2017 a choinneáil. Mar sin, nídhearnadh ranníocaíocht ar bith leis an Státchiste in 2018 agus 2017.

12 Caipiteal

		
2018
2017
		
Nótaí
€’000
€’000
€’000
€’000
Ar 1 Eanáir			
174,287
153,316
Glanghluaiseachtaí ar:				- Maoin Thionsclaíoch
13
34,76721,075- Sócmhainní Seasta Eile 14
2,684
(104)
Aistriú ón Ráiteas
Ioncaim agus Caiteachais
agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe
37,451		20,971
Ar 31 Nollaig			
211,738
174,28737

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)13 Sócmhainní Seasta Inláimhsithe – Maoin Thionsclaíoch

2018

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018
2017		Talamh Forbairt
Maoin
Maoin Iomlán		
TalamhForbairt
Maoin
Láithreáin
Iomlán			Suímh Thionsclaíoch thionsclaíoch ar			Suímh Thionsclaíoch tionsclaíocha ar				Áitithe Faoi fáil i gcomhair				 Áitithe Faoi
fáil lena gcur
				
Léasanna
cur chun cinn				
Léasannachun cinn
Costas
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
€’000
Ar 1 Eanáir
262,985 152,751
23,15924,225 463,120
263,858
152,374
20,701
18,895455,828
Méid breise
12,105
11,955(1,924)13,016 35,152
123
3,406
14,93818,467
Aistrithe
1,969(1,969)4,899(4,899)Diúscairtí	(3,030)(5,703)(84) (8,817)(996)(3,029)(2,441)(4,709)(11,175)
Ar 31 Nollaig
272,060 159,003
23,20435,188 489,455
262,985
152,751
23,15924,225463,120				Foráil do Bhearnúchán				
Ar 1 Eanáir
124,101
510
3,489
1,542 129,642
136,288
1,938
5,038
1,565
144,829
Muirear / (Cealú) don Bhliain(10,101)(312)- (10,413)(12,052)(891)(12,943)
Aistrithe(2,512)
2,512
Diúscairtí	
(176)
(9)
(185)
(135)
(537)
(1,549)(23)(2,244)
Ar 31 Nollaig
113,824198
977
4,045 119,044
124,101
510
3,489
1,542
129,642				Foráil do Dhímheas				
Ar 1 Eanáir- 146,442
12,206
1,031 159,679
145,278
12,138859
158,275
Muirear don Bhliain
6,296
552
857
7,705
3,243
167
972
4,382
Aistrithe(3,327)
3,327
180
(180)
Diúscairtí	(5,468)(71) (5,539)(2,079)(279)(620)(2,978)
Ar 31 Nollaig- 147,270
9,431
5,144 161,845
146,442
12,206
1,031
159,679				Glanmhéid na Leabhar				
Ar 31 Nollaig
158,236
11,535
12,79625,999 208,566
138,884
5,799
7,464
21,652
173,799
Ar 1 Eanáir
138,884
5,799
7,464
21,652 173,799
127,570
5,158
3,525
16,471
152,724
Glanghluaiseacht don Bhliain					 34,767
					
21,075(a) 	Áirítear sa tábla thuas suim a bhaineann le comhaontú a rinne an Ghníomhaireacht in 2004 le Comhairle Contae Fhine Gall le tailte a fhorbairt i mBaile Bhlainséir, Baile Átha Cliath
ar leis an chomhairle iad, chun iad a dhíol ina dhiaidh sin le fiontair thionsclaíocha. Faoi théarmaí an tsocraithe, tá an GFT freagrach as feabhsúcháin bonneagair a dhéanamh ar na
tailte. Íocann an Ghníomhaireacht as costais iomlána na hoibre seo agus tá sí i dteideal leath de na fáltais ó dhíolacháin ar bith a fháil. €Nialas an ghlansuim leabhair a chuimsítear
thuas maidir leis an socrú seo.

38

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018
14 Sócmhainn Seasta Eile

2018
2017
Trealamh Oifige agus Ríomhaireachta,
Iomlán Trealamh Oifige agus Ríomhaireachta,
Daingneáin agus Feistis		Daingneáin agus Feistis
€’000
€’000
€’000
10,82010,82010,596
3,173
3,173
254
(149)
(149)
(30)
13,844
13,844
10,820€’000
10,596254(30)
10,820Foráil do Dhímheas				Ar 1 Eanáir
10,332
10,332
10,004
Muirear don Bhliain
489
489
358
Diúscairtí	
(149)
(149)
(30)
Ar 31 Nollaig
10,672
10,672
10,332

10,004358(30)
10,332Glanmhéid na Leabhar				Ar 31 Nollaig
3,172
3,172
488
Ar 1 Eanáir
488
488
592
Glanghluaiseacht don Bhliain
2,684
2,684
(104)

488
592
(104)

		
		
CostasAr 1 Eanáir
Méid breise
Aistriú ó ghníomhaireacht stáit eileDiúscairtí	
Ar 31 Nollaig

Iomlán39

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 201815 Sócmhainn Teileachumarsáide	Agus é ag gníomhú de bhun cinneadh Rialtais, chuaigh GFT Éireann, i gcomhar
leis an Roinn Fiontar Poiblí (arb í an Roinn Cumarsáide, Fuinnimh agus AcmhainníNádúrtha anois í), i mbun conarthaí i 1999 do cheannach sócmhainní
teileachumarsáide i bhfoirm ceart dochloíte chun leas a bhaint as cion ainmnithe
de líonra teileachumarsáide domhanda ar feadh tréimhse 25 bliain ón mbliain
2000 ar aghaidh. Díoladh cuid den toilleadh a cheannaigh GFT Éireann le roinnt
soláthróirí seirbhíse. Tá costas stairiúil €38.85 milliún ar na sócmhainní fágtha,méid adíscríobhadh trí mhuirear bearnúcháin €21 milliún in 2002 agus dímheas
comhchruinnithe €17.85m thar 8 mbliana ó 2000, rud a raibh glanluach leabhar€nialais i gceist leis.

16 Suim Infhaighte

2018
€’000
23,805(849)
22,9562017€’000
27,585(1,159)(1)
26,425

Suimeanna a bheidh dlite tar éis níos mó ná bliain amháin:
Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt Maoine Tionsclaíche		22,956

129
26,554

Suimeanna a bheidh dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Infhála agus Réamhíocaíochtaí	Soláthar in aghaidh Fiacha Amhrasacha
Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt Maoine Tionsclaíche	Ús Infhála			Ar shuimeanna eile a chuimsítear in infhaighte agus réamhíocaíochtaí, tá méideanna€16.368m d'éarlaisí ar idirbhearta maoine, a léiríonn íocaíochtaí, den chuid is mó, isteachi gcuntais eascró dhlíodóirí ar cheannacháin maoine. Cuireadh idirbheart amháin i gcrích i R1
2019 agus táthar ag súil leis go gcuirfear na hidirbhearta eile i gcrích i R2 2019 agus R4 2019.

18 Foráil le haghaidh Dliteanas agus Muirear
Foráil le haghaidh Léasanna Oibriúcháin
Ar 1 Eanáir
Glan(laghdú) don bhliain
Iomlán ar 31 Nollaig

2018
€’000
4,068
(1,445)
2,623

2017
€’000
12,430(8,362)
4,068

Cuimsíonn an Soláthar do Léasanna Oibriúcháin:	- Costais fhéideartha d’athchóiriú foirgnimh a bhaineann le hoibleagáidí faoi
léasanna oibriúcháin.
	- Costais todhchaí ag éirí as léasanna oibriúcháin a mheastar a sháróidh na suimeanna
is in-aisghabhála ó fholéasaithe.

19 Pinsin(a)	Tá freagracht ar an GFT i leith costais phinsin do bhaill foirne a théann ar scor tar éis
16 Iúil 2014, faoin Acht um Fhorbairt Tionscail (Acht um Fhorfás a Dhíscaoileadh2014). Beidh na baill foirne a bhí ina mbaill de Scéim Pinsin Forfás ag dul isteachi Scéim nua an GFT ar théarmaí aoisliúntais atá chomh fabhrach leis na téarmaía bronnadh orthu faoi Scéim Forfás díreach roimh an dáta aistrithe ó Fhorfás
go dtí an GFT. Tá na scéimeanna seo a leanas á n-oibriú ag an GFT:
Baill Foirne Chumhdaithe(a) Baill foirne a earcaíodh suas go dtí 5 Aibreán 1995 agus a bhí inphinsin tar éis an dáta sin.
(b) Baill foirne a earcaíodh tar éis 5 Aibreán 1995 agus roimh 1 Eanáir 2013.
(c) Baill foirne a earcaíodh ó 1 Eanáir 2013 ar baill iad den Scéim Pinsean Seirbhíse
Poiblí Aonair.
Áirítear scéimeanna do Chéilí agus do Pháistí i ngach ceann de na Scéimeanna.

17 Suim Iníoctha
Suimeanna a bheidh dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Iníoctha agus Fabhruithe
Suim atá dlite ar Dhíolacháin Neamhchríochnaithe
		

40

2018
€’000
5,900
294
6,194

2017
€’000
3,716
259
3,975

	Tháinig an Scéim nua Seirbhíse Poiblí Aonair (“Scéim Aonair”) in éifeacht ar 1 Eanáir
2013. Beidh daoine a théann isteach sa tseirbhís poiblí ina n-iontrálaithe den chéaduair an 1 Eanáir 2013 nó ina dhiaidh sin ina mbaill den Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí
Aonair, i gcoitinne. Leagtar amach rialacha na Scéime Aonair san Acht um Pinsin
Seirbhíse Poiblí (Scéim Aonair agus Forálacha eile) 2012. Ní chuirtear dliteanais
phinsin i leith na ndaoine atá fostaithe faoin Scéim Seirbhíse Poiblí Aonair ar feadh
tréimhse is giorra ná dhá bhliain san áireamh i ríomh pinsean, mar nach ngnóthóidh
siad cearta pinsin go dtí go mbeidh dhá bhliain curtha isteach acu.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018	Déanann GFT na glanchostais a bhaineann le gnáthscor a shásamh. Íoctar na costais
seo as ioncam reatha. Úsáidtear ranníocaíochtaí a fhaigheann an GFT ó bhaill foirne
sna scéimeanna ranníocaíochta neamhchistithe mar atá leagtha amach thuas chuncuid de na dliteanais reatha phinsin a mhaoiniú.
	Faoin Acht um Bearta Airgeadais (Forálacha Ilghnéitheacha) 2009, aistríodh nasócmhainní a bhain leis an Iar-Údarás Forbartha Tionscail go dtí an Cúlchiste
Náisiúnta Pinsean ar 31 Nollaig 2009. Tá na scéimeanna pinsin atá bainteach leis andá chiste seo bailí go fóill do bhaill atá ann cheana féin gan cur isteach ar shochair ná
ar fhorálacha ábhartha do bhaill. Cuireann GFT Éireann ranníocaíochtaí fostaithe ar
ais go dtí an Státchiste. Chuir an GFT €945k de ranníocaíochtaí fostaithe ó na
scéimeanna seo ar ais go dtí an Státchiste in 2018 agus íoctar costais phinsin de réir
Deontas Oireachtais Vóta 32 Fo-mhírcheann A5 (i).
(b)	Nochtadh Pinsin faoi FRS102
	Éilíonn an Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais 102 (CTA102) go léireoidh na ráitis
airgeadais luach cothrom na sócmhainní agus na ndliteanas ó oibleagáidí aoisliúntais
fostóra agus aon mhaoiniú ábhartha, agus go mbeidh na costais a bhaineann lesochair aoisliúntais a chur ar fáil aitheanta sna tréimhsí cuntasaíochta ina
ngnóthaíonn fostaithe iad.

			(c) Anailís ar an Muirear Iomlán Pinsin		Costais Seirbhíse		Ús ar Dhliteanais Scéim Pinsin
		
Ranníocaíochtaí Fostaithe a úsáidtear in íocaíocht Phinsean
			

2018
€’000
6,985
2,945
(972)
8,958

2017
€’000
6,492
2,646
(927)
8,211

(d) Anailís ar mhéid a aithníodh sa Ráiteas		
faoi Ioncam Cuimsitheach		Gnóthachain ó thaithí		
Athruithe ar bhoinn tuisceana Gnóthachain / (Caillteanais)		
Gnóthachan / (Caillteanas) Achtúireach

€’000
3,954
1,706
5,660

€’000
19
(4,114)(4,095)(e) Dliteanas Pinsin		
Athrú ar Dhliteanais Scéimeanna Pinsin
		
Iarmhéid Tosaigh		
Costas Seirbhíse Reatha
		
Costais Úis		Íocaíochtaí do Phinsinéirí		(Gnóthachan) / Caillteanas Achtúireacha		Luach Reatha Oibleagáidí na Scéime ar 31 Nollaig

€’000
2018
151,667
6,985
2,945(1,995)(5,660)
153,942€’000
2017
139,918
6,492
2,646(1,484)
4,095
151,667

			(f) Glanmhaoiniú Iarchurtha do Phinsin sa Bhliain
		Maoiniú in-aisghabhála i leith Chostais
		Phinsin na Bliana Reatha		
Maoiniú i gcomhair Pinsin a íoc
			

2018
€’000

2017
€’000

9,930
(1,995)
7,935

9,138
(1,484)7,654

41

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018
	Aithníonn an GFT mar shócmhainn méid atá comhfhreagrach leis an dliteanas
neamhchistithe iarchurtha le haghaidh pinsean de réir na mbonn tuisceana a leagtar
amach thíos agus de réir roinnt imeachtaí san am a chuaigh thart. I measc na gcásannaseo áirítear an bonn reachtúil le haghaidh bhunú na scéimeanna aoisliúntais, agus anbeartas agus cleachtas atá ann i leith maoiniú i gcomhair pinsin seirbhíse poiblí lenan-áirítear ranníocaíochtaí fostaithe agus an próiseas meastachán bliantúil. Níl aon
fhianaise ann a thabharfadh le fios don GFT nach mbeidh an beartas maoinithe seo inann suimeanna dá leithéid a sheasamh i gcomhréir leis an gcleachtas reatha.
	Luach €153.942m san iomlán a bhí ar an tsócmhainn iarchurtha mhaoinithe i gcomhairpinsean ar 31 Nollaig 2018 (2017 - €151.667m). Bunaítear cainníochtú an dliteanais arbhoinn tuisceana airgeadais a leagtar amach i nóta 19 (g). Déantar na boinn tuisceana
atá in úsáid, agus atá bunaithe ar chomhairle achtúireacha, a mholadh don Roinn Gnó,
Fiontar agus Nuálaíochta.
(g)	Luacháil
	Bunaíodh an luacháil atá in úsáid le haghaidh nochtadh FRS102 ar luacháil iomlán
achtúireach ar 31 Nollaig 2018. Ba iad seo a leanas na boinn tuisceana airgeadais
a cuireadh i bhfeidhm le dliteanais scéime faoi CTA102 a ríomh amhail an 31 Nollaig;
Modh Luachála
Aonad Réamh-mheasta 2018
Ráta Lascaine
1.90% p.a.
Méaduithe arthuarastail todhchaí 3.30% p.a.
Méaduithe ar phinsin
stáit todhchaí
3.30% p.a.
Méaduithe ar phinsin
todhchaí
2.80% p.a.
Boilsciú Amach Anseo 1.80% p.a.

2015
€’000
106,133

Gnóthachain / (Caillteanais) ó Thaithí ar Dhliteanais na Scéime:
Méid
3,954
19
117
(666)
	Mar Chéatadán de
Dhliteanais na Scéime
2.6%
0.0%
0.1%
(0.6%)

2014€’000
96,9872,442
2.5%(Caillteanas) / gnóthachan iomlán aitheanta sa Ráiteas faoi Ioncam Cuimsitheach:
Méid
5,660
(4,095) (27,647)(4,198)2,041
Mar Chéatadán de
Dhliteanais na Scéime
3.7%(2.7%)(19.8%)(4.0%)
2.0%

20 Gealltanais

20171.95% p.a.

2016
2015
2014
1.90% p.a. 2.70% p.a. 2.40% p.a.

3.40% p.a.

3.35% p.a. 3.20% p.a. 2.75% p.a.

	Meastar gurbh ionann na híocaíochtaí amach anseo ar dócha iad a bheith ag eascairt
as Gealltanais Deontais agus €383 m amhail an 31 Nollaig 2018, agus meastar go
mbeidh siad le híoc mar seo a leanas 2019 €101m, 2020 €95 m, 2021 €78m, 2022
€58m, 2023 €28m, 2024 €13m, 2025 €10 m. (B'ionann an meastachán ar an
31 Nollaig 2017 agus €338m, meastacháin atá iníoctha de réir mar seo a leanas; 2018
€75m, 2019 €79m, 2020 €79m, 2021 €58m, 2022 €33m, 2023 €13m, 2024 €1m). Ba
ionann Gealltanais Chaipitiúla gan íoc ar 31 Nollaig 2018 ar chonarthaí chun Maoin
Thionsclaíoch a fháil agus a fhorbairt agus €48m (2017: €13m).

3.40% p.a.

3.35% p.a. 3.20% p.a. 2.75% p.a.

21 Cánachas

2.90% p.a.
1.90% p.a.

2.85% p.a. 2.70% p.a. 2.25% p.a.
1.85% p.a. 1.70% p.a. 1.25% p.a.

Bliain ina mbaintear amach aois 65			
Ionchas Saoil - Fir				Ionchas Saoil - Mná				42(h)	Stair na nOibleagáidí Sochair Shainithe - Tosaithe in 2014
			
2018
2017
2016
		
Ag deireadh na bliana 31 Nollaig €’000
€’000
€’000
		Oibleagáid Sochair Shainithe 153,942 151,667 139,918

2018
21.4
23.9

2038
23.8
25.9

	Foráiltear díolúine ó cháin in alt 227 den Acht Comhdhlúite Cánacha 1997 d’ioncam
na gcomhlachtaí stáit neamhthráchtála. Níl feidhm ag an díolúine seo maidir le húso thaiscí. Nuair a bhíonn an t-ús infhaighte faoi réir cánach ag an bhfoinse(m.sh. DIRT), cuirtear an ghlansuim infhaighte do shochar an Chuntais Oibriúcháin.
	Táthar tar éis leas a bhaint as díolúine ó chánachas áitiúil i roinnt tíortha ina bhfeidhmíonn
an Ghníomhaireacht faoi alt Seirbhísí Rialtais an chomhaontaithe ábhartha um chánachas
dúbailte. Leanann an Ghníomhaireacht lena hathbhreithniú ar an staid sin, agus í ag
féachaint go gníomhach le soiléiriú a fháil an mbaineann aon chánacha fostaíochta tharlear le haon cheann de na dlínsí inar baineadh leas as an díolúine seo. D’fhéadfadh
dliteanas cánacha eascairt ón athbhreithniú ach i bhfianaise na héiginnteachta maidir leisan tsuim, más ann di, i leith dliteanais theagmhasaigh fhéideartha ar bith dá leithéid, nídhearnadh aon fhoráil ina leith sna ráitis airgeadais don bhliain dar críoch 31 Nollaig 2018.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint)22 Ioncam agus Caiteachas Réadmhaoine Tionsclaíche

24 Dliteanas Teagmhasach			 2018
Ioncam:Nótaí€’000
Deontas an Oireachtais
2
23,000
Ioncam Cíosa Chliantchuideachtaí GFT Éireann		
1,858
Ioncam Táille i ndáil le Tailte Neamhfhorbartha
5404	Ús ar Idirbhearta Maoine Tionsclaíche
513Brabús ar Dhiúscairt Maoine Tionsclaíche		2,303
			 27,578
Caiteachas:
Costais Cur chun Cinn, Riaracháin agus Ghinearálta		
1,482
Muirir i leith Foirgnimh Thionsclaíocha
96,634
Muirir agus Forálacha Dímheasa
10(2,708)
			 5,408
Glanghluaiseacht don Bhliain		
22,170
Aistrigh (go) Caipitil
12(34,767)	Ranníocaíocht chuig gníomhaíochtaí
Cur chun Cinn agus Riaracháin		(12,597)

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2018

2017
€’000
37,000
1,132
260
18
1,852
40,262
1,351
1,546(8,561)(5,664)45,926(21,075)

	Rinne GFT conradh le soláthraí seirbhíse chun infheistíochtaí díreacha eachtracha
a ghnóthú, go háirithe i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide, rud a chruthóidh poist
inbhuanaithe. Cuireadh síneadh ama bliana amháin leis an gconradh an 25 Márta
2016 chun é a thabhairt chun deiridh ar bhealach eagraithe. Rinne an GFT íocaíocht
leis an soláthraí seirbhíse in 2017, de réir na hoibleagáide conartha sa chomhaontú.
Bhí an íocaíocht, a ndearnadh foráil di i Ráiteas Airgeadais 2016, a ríomh trí thagairt
do chruthaíocht ionchasach jabanna amach anseo. Má tá an líon jabanna a cruthaíodh
agus a deimhníodh níos lú ná an líon a bhfuil foráil dó san íocaíocht, éileofar aisíoc
agus má bhíonn an líon jabanna a cruthaíodh agus a deimhníodh níos mó ná an líona bhfuil foráil dó san íocaíocht, déanfar íocaíocht bhreise. Tar éis comhfhreagras
a bheidh idir páirtithe, cuireadh ábhair a raibh aighneas fúthu chun eadrána.

25 Faomhadh Ráitis Airgeadais
Rinne an Bord na Ráitis Airgeadais a fhaomhadh ar 9ú Bealtaine 201924,85123 Nochtadh maidir le Páirtithe Gaolmhara	Féach ar Nóta 8 chun miondealú ar luach saothair agus na sochair a íocadh lepríomhphearsana bainistíochta a fheiceáil le do thoil.
	Is iondúil go bhféadann an Ghníomhaireacht deontais a fhaomhadh agus socruithe
conartha eile a dhéanamh le fiontair ina bhfuil comhaltaí Boird de chuid an GFT
fostaithe nó ina bhfuil leasanna eile acu.
	Ghlac an Ghníomhaireacht le nósanna imeachta de réir na dtreoirlínte a d’eisigh an
Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe maidir le leasanna pearsanta comhaltaí
Boird agus tá na nósanna imeachta sin comhlíonta ag comhaltaí Boird agus ag annGníomhaireacht. Níor mhór nochtadh a dhéanamh i leith idirbheart amháin le linn
2018. Rinneadh íocaíocht deontais €8.787 milliún le cuideachta ag a bhfuil comhaltaábhartha Boird fostaithe nó lena bhfuil an comhalta bainteach ar bhealach eile.
	Má bhíonn cásanna de choinbhleacht leasa fhéideartha i gceist, ní fhaigheann comhaltaí an
Bhoird doiciméid Boird agus ní bhíonn siad páirteach ar bhealach ar bith eile i bplé faoi na
hidirbhearta seo. Coinnítear clár agus tá sé ar fáil ar iarratas maidir le gach cás dá leithéid.

43

Líonra Domhanda
Oifigí

44

Líonra Domhanda Oifigí

Moscow

IrelandTorontoLondonFrankfurt
Paris

ChicagoN.California

Beijing

TurkeyBoston

Seoul
Tokyo

New York
S.California

AustinAtlantaShanghai

UAE

ShenzhenMumbaiSingapore

Sao PauloSouth Africa
Sydney45