អាចបង្កគ្ះថ្ន្ក់ដល់ទារក (ជាពិស្សសួត និងខួរក្បាល)។ លើសពីន្ះទៅទៀត ការជក់បារើបានបង្ហ្ញឱ្យឃើញពី
ការថយចុះបរិមាណន្ការបញ្ច្ញទឹកដោះរបស់មា្ត្យ។ សូមកត់សមា្គ្ល់ថអត្ថប្យោជន៍ន្ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះ
មា្ត្យត្ូវបានគ្ចាត់ទុកថសំខាន់ជាងហានិភ័យន្ការជក់បារើរបស់មា្ត្យ។ ហ្តុន្ះហើយ គ្បានណ្នាំឱ្យបំបៅដោះកូនដោយទឹកដោះ។ចំពោះមនុស្សវ័យក្ម្ងមានហានិភ័យសុខភាពផ្ស្ងៗដូចជា ផលប៉ះពាល់លើសកម្មភាពរាងកាយ និងកីឡា ការកើត
ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ការឈានទៅការញៀនបារើ ការកើនឡើងហានិភ័យន្ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនដូចជា
កញ្ឆ្ និងកូកាអីុន ហើយជាក់ស្ដ្ងកាលណឆប់ចាប់ផ្តើមប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់តាំងពីវ័យនៅក្ម្ង ហានិភ័យក្នុងការកើតមាន
ជំងឺមហារើកសួតក៏កាន់ត្ខ្ពស់ដ្រ។ 3មហារើកច្មះុមហារើកមាត់/បំពង់កមហារើកបំពង់សឡំ ង្មហារើកបំពង់អាហារជំងដឺ ច់សរស្ឈាមខួរក្បាលការញៀនសរជាតិនកី ទូ នី /ការញៀនបារើជំងរាឺ ក់សធុី ញ្្មជំងសឺ ះ្ទ សរស្ឈាមប្ះដូងមហារើកសួតមហារើកថ្លមើជំងឈាឺមកកក្នងុ សរស្ឈាមមហារើកក្ពះការវិវឌ្ឍទៅជាជំងទឺ កឹ នោមផ្អម្ កម្តិ ២រូបទី ១០.១៖ ផលប៉ះពាល់សខុ ភាពន្ការប្ប
ើ ស
្ ថ
់ ជ
ំ្្ន ក់១.២. សរជាតិគីមីក្នុងថ្ន្ំជក់ដ្លបង្កគ្ះថ្ន្ក់
ផ្ស្ងបារើផ្ទុកសរជាតិគីមីប្មាណជាង ៥ ៣០០ប្ភ្ទ ដ្លក្នុងនោះប្មាណពី ៥០-៧០ប្ភ្ទត្ូវបានបញ្ជ្ក់
ថជាសរជាតិបង្កមហារើក។ ក្នុងចំណមធាតុផ្សំឧស្ម័ន កាបូនម៉ូណូអុកសុីត (carbon monoxide) ប្កួតប្ជ្ង
ជាមួយអុកសុីស្នដើម្បីភា្ជ្ប់ទៅនឹងអ្ម៉ូក្លូប៊ីន (hemoglobin) នៅក្នុងគោលិកាក្ហម (erythrocytes) បន្ថយបរិមាណ
អុកសុីស្នដ្លដឹកជញ្ជូនដោយគោលិកាក្ហម។ ប្សិនបើស្ថ្នភាពខ្វះអុកសុីស្នរាុ្ំរ៉្នៅត្បន្ត នោះចំនួនកោសិកា
ឈាមក្ហមអាចកើនឡើងដើម្បីរក្សាការដឹកជញ្ជូនអុកសុីស្នដ្លបង្កើនភាពខាប់ (viscosity) និងបង្កើន
សមា្ព្ធឈាម។ ជ័រថ្ន្ំជក់/ជ័រថ (Tar) ដ្លជាធាតុផ្សំភាគល្អិតគឺជាល្បាយសរជាតិគីមីចំរុះដ្លមានសកម្មភាព
បង្កមហារើកដោយប្្កា្ល្យកោសិកាដ្លមានសុខភាពល្អទៅជាកោសិកាមហារើក និងសកម្មភាពបង្កើនការវិវឌ្ឍជំងឺមហារើកដោយធ្វើឱ្យកោសិកាមហារើកលូតលាស់ច្ើន។ នីកូទីនដ្លជាប្ភ្ទវត្ថុធាតុអាល់កាឡូអីុត (សរជាតិដ្លបន្សាបជាតិអាសុីតដើម្បីបង្កើតអំបិល) គឺជាសរជាតិពុលដ្លអាចសមា្ល្ប់មនុស្សបានដោយជាតិពុលខា្ល្ំងលើប្ព័ន្ធប្សទ។ បនា្ទ្ប់ពីស្ូបចូលទៅក្នុងខ្លួនតាមរយៈផ្ស្ងថ្ន្ំជក់ សរជាតិនីកូទីនរាលដលយ៉្ងឆប់រហ័សពាសព្ញ
រាងកាយ។ ដោយសរត្ការញៀននឹងសរជាតិនីកូទីន (dependency on nicotine) វាធ្វើឱ្យគ្ពិបាកក្នុងការផ្ត្ច់ទំលាប់ជក់បារើណស់។ លើសពីន្ះទៅទៀត វាមានសកម្មភាពត្បៀតសរស្ឈាមដ៏ខា្ល្ំងដ្លធ្វើឱ្យសរស្ឈាមតូចចង្អៀត និងបង្កើនសមា្ព្ធឈាម។ បើទោះជានីកូទីនមិនត្ូវបានបង្ហ្ញថជាសរជាតិបង្កមហារើក (carcinogenic)ក៏ដោយប៉ុន្ត្សរជាតិនីត្ូសូអាមីន (nitrosoamines) ដ្លត្ូវបានផលិតនៅព្លនីកូទីនត្ូវបានបំប្ក/រំលាយនៅក្នុងរាងកាយត្ូវបានគ្ដឹងថជាសរជាតិបង្កមហារើក។170ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនអត្ថបទដកស្ង់ ១០.១៖ ការល្ចច្ញនូវផលិតផលថ្ន្ំជក់ប្ើថ្ម/បារើអ្ឡិចត្ូនិច (HTPs) ដ្លជា
ប្ភ្ទថ្ន្ំជក់ថ្មី4ផលិតផលថ្ន្ំជក់ប្ើថ្ម/បារើអ្ឡិចត្ូនិច (HTPs) គឺជាផលិតផលថ្ន្ំជក់ដ្លផលិតជាចំហាយភាគល្អិតតូចៗ(aerosols) ផ្ទុកជាតិនីកូទីន និងសរជាតិគីមីដទ្ទៀតហើយត្ូវបានស្ូបចូលតាមមាត់ដោយអ្នកប្ើប្ស់។
ផលិតផលទាំងន្ះផ្ទុកសរជាតិគីមីនីកូទីនដ្លញៀនខា្ល្ំង។ វាក៏មានផ្ទុកនូវសរជាតិបន្ថ្ម និងជារឿយៗត្ូវបានគ្បន្ថ្មរសជាតិ។ ផលិតផលទាំងន្ះក៏ធ្វើឱ្យមនុស្សធ្វើត្ប់តាមអាកប្បកិរិយដូចការជក់បារើធម្មតាដ្រ។ ផលិតផលទាំងនោះរួមមាន iQOS ពីក្ុមហ៊ុន Philip Morris International ផលិតផល PloomTECH ពីក្ុមហ៊ុនថ្ន្ំជក់អន្តរជាតិជប៉ុនផលិតផល Glo មកពីក្ុមហ៊ុនថ្ន្ំជក់អង់គ្ល្សអាម្រិកាំង និងផលិតផល PAX ពីក្ុមហ៊ុន PAXLabs។ ផលិតផលទាំងន្ះប្ើប្ព័ន្ធកម្ត្ដ្លប្ើថ្មដើម្បីកម្ត្ថ្ន្ំជក់រហូតដល់ ៣៥០ អង្សាស្ដើម្បីបង្កើតចំហាយដ្លមានសរជាតិនីកូទីន។

បច្ចុប្បន្នន្ះគ្ម្នភស្តុតាងណមួយបង្ហ្ញថ ផលិតផលថ្ន្ំជក់ HTPs មានគ្្ះថ្ន្ក់តិចជាងផលិតផលថ្ន្ំជក់ធម្មតានោះទ្។ ទោះជាយ៉្ងណក៏ដោយ ការសិក្សាមួយចំនួនដ្លឧបត្ថម្ភដោយឧស្សាហកម្មថ្ន្ំជក់បានអះអាងថពួកគ្កាត់បន្ថយយ៉្ងខា្ល្ំងនូវទម្ង់ក៏ដូចជាការប៉ះពាល់ទៅនឹងធាតុផ្សំដ្លបង្កគ្ះថ្ន្ក់និងអាច
បង្កគ្ះថ្ន្ក់ដោយបារើស្តង់ដរ។ បច្ចុប្បន្នន្ះគ្ម្នភស្តុតាងណមួយបង្ហ្ញថ ការកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់សរជាតិគីមីទាំង ន្ះនាំឱ្យមានការថយចុះហានិភ័យចំពោះមនុស្សឡើយ។ ដូច្ន្ះដើម្បីផ្ទៀងផ្ទ្ត់ការអះអាង

ន្ការកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងគ្្ះថ្ន្ក់ ចាំបាច់ត្ូវធ្វើការសិក្សាបន្ថ្មទៀតដោយគ្ម្នទំនាស់ផលប្យោជន៍។លើសពីន្ះទៅទៀត គ្ពុំមានភស្តុតាងគ្ប់គ្ន់ទាក់ទងនឹងកម្ិតផលប៉ះពាល់ន្ការជក់បារើប្យោលដ្ល

បណ្ត្លមកពីផលិតផល HTPs នៅឡើយទ្។ វាចាំបាច់ត្ូវមានការសិក្សាបន្ថ្មដើម្បីវាយតម្ល្ពីហានិភ័យ
ន្ការប្ឈមនឹងការបញ្ច្ញឧស្ម័នដ្លបញ្ច្ញច្ញពីផលិតផល HTPs។

គ្ប់ទម្ង់ន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់សុទ្ធត្បង្កគ្ះថ្ន្ក់រួមទាំងផលិតផល HTPs។ ថ្ន្ំជក់មានជាតិពុលពីធម្មជាតិហើយមានផ្ទុកសរជាតិបង្កមហារើក សូម្បីត្នៅក្នុងទម្ង់ធម្មជាតិរបស់វាក៏ដោយ។ ដូច្ន្ះផលិតផល HTPsគួរត្ស្ថិតនៅក្្មគោលនយោបាយ និងវិធានការបទបញ្ញត្តិដ្លអនុវត្តចំពោះផលិតផលថ្ន្ំជក់ដទ្ទៀតស្បតាមអនុសញ្ញ្ក្បខ័ណ្ឌអង្គការសុខភាពពិភពលោកស្តីពីការត្ួតពិនិត្យថ្ន្ំជក់ (the WHO Framework
Convention on Tobacco Control (FCTC))។ 5នៅខ្មីនា ឆ្ន្ំ២០២១ កាស្តភ្នំព្ញប៉ុស្តិ៍បានរាយការណ៍ថ អាជា្ញ្ធរជាតិប្យុទ្ធប្ឆំងគ្ឿងញៀន(the National Authority for Combating Drugs (NACD)) ន្ប្ទ្សកម្ពុជាបានណ្នាំដល់គ្ប់ក្សួង និងស្ថ្ប័នពាក់ព័ន្ធក៏ដូចជាអង្គការនានាឱ្យចាត់វិធានការបញ្ឈប់ជាបនា្ទ្ន់លើការធ្វើអាជីវកម្ម និងប្ើប្ស់ផលិតផលថ្ន្ំជក់ HTPs។ 6អត្ថបទដកស្ង់ ១០.២៖ តើអ្វីជាទំនាស់ផលប្យោជន៍ (conflict of interest (COI))?

យើងលើកឧទាហរណ៍ពីការសិក្សាស្្វជ្្វមួយដ្លទទួលការឧបត្ថម្ភពីឧស្សាហកម្មថ្ន្ំជក់។ ប្សិនបើទំនាក់ទំនងរវាងក្ុមហ៊ុនដ្លឧបត្ថម្ភការសិក្សាស្្វជ្្វ និងអ្នកស្្វជ្្វមា្ន្ក់ត្ូវបានគ្សង្ស័យពីការទទួលបានផលប្យោជន៍ពីការសិក្សានោះ វានឹងនាំឱ្យភាគីទីបីអាចមានការសង្ស័យអំពីអព្យាក្ឹតភាព គោលបំណង និងនីតិវិធីហ្មត់ចត់ផ្ន្កវិទ្យាសស្ត្ដ្លត្ូវប្ើក្នុងការសិក្សាអំពីផលិតផល HTPs និងផលប៉ះពាល់សុខភាព។ នោះគឺពួកគ្អាចចោទជាសំណួរអំពីលទ្ធភាពដ្លទិន្នន័យត្ូវបានគ្ក្ល្ងបន្លំ ឬប្ឌិតដើម្បីបង្កើតជាលទ្ធផលសិក្សាស្្វជ្្វដោយច្តនាគំទ្ផលប្យោជន៍របស់ឧស្សាហកម្មថ្ន្ំជក់។ ស្ថ្នភាពប្បន្ះហៅថ ទំនាស់ផលប្យោជន៍ ហើយអ្នកស្្វជ្្វត្ូវបានគ្តម្ូវឱ្យបើកចំហរទំនាក់ទំនងរបស់គ្នឹងផលប្យោជន៍ដ្លអាចមានទំនាក់ទំនងគ្ន្ដើម្បីប្កដថទំនុកចិត្តសធារណៈចំពោះការសិក្សាស្្វជ្្វន្ះនឹងមិនបាត់បង់ឡើយ។ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន171២ ការប្រើប្រស់គ្រឿងស្រវឹង និងសុខភាព
២.១. ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្គ្ឿងស្វឹង 7គ្ឿងស្វឹង គឺជាថ្ន្ំសម្ួលសរស្ប្សទកណ្ត្លហើយមានឥទ្ធិពលបន្ធូរអារម្មណ៍យើងប្សិនបើទទួលទានក្នុងបរិមាណតិចតួច។ ទោះជាយ៉្ងណក៏ដោយ មុននឹងទទួលទានគ្ឿងស្វឹងយើងត្ូវយល់ថ វាមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរយៈព្លខ្លី និងរយៈព្លវ្ង។ ក្នុងរយៈព្លខ្លី វារារាំងមុខងរខួរក្បាល និងមានឥទ្ធិពលផ្លូវចិត្តដូចជា
ការវិនិច្ឆ័យ ហើយមានផលប៉ះពាល់លើរាងកាយដោយបន្ថយចលនារាងកាយ។ លើសពីន្ះទៅទៀត ការទទួលទាន
គ្ឿងស្វឹងច្ើនក្នុងរយៈព្លខ្លី អាចបណ្ត្លឱ្យមានការពុលគ្ឿងស្វឹងស្ួចស្្វ (acute alcohol intoxication)ដ្លគំរាមកំហ្ងដល់អាយុជីវិតដូចជា ក្អួត កម្ិតស្ម្រតីធា្ល្ក់ចុះ និងស្ថ្នភាពផ្លូវដង្ហើមកាន់ត្អាក្ក់ទៅៗ។ ទន្ទឹមនឹង
ន្ះដ្រ ក្នុងរយៈព្លវ្ង វានឹងប៉ះពាល់ដល់ថ្លើមដ្លទទួលខុសត្ូវក្នុងការកមា្ច្ត់ជាតិអាល់កុលក៏ដូចជាប៉ះពាល់ដល់
រាងកាយទាំងមូល (រូបទី ១០.២)។ ឧទាហរណ៍ន្ផលប៉ះពាល់រយៈព្លវ្ងរួមមាន ការកើនឡើងហានិភ័យន្ជំងឺរលាកថ្លើមដ្លបណ្ត្លមកពីសុរា ជំងឺក្ិនថ្លើម ជំងឺលើសសមា្ព្ធឈាម ជំងឺមហារើក ជំងឺទឹកនោមផ្អ្ម និងខូចកោសិកាខួរក្បាល។
ការញៀនសុរាការខូចកោសិកាខួរក្បាលមហារើកមាត់

ជំងសឺ ច់ដបំុ ះ្ ដូងជំងលឺ សើ សមា្ពធ្ ឈាមខា្លញ្ រ់ ថំុ មើ្លជំងរឺ លាកថ្លមើ បណ្តល្ មកពីសរា
ុជំងកឺ និ្ ថ្លមើជំងមឺ ហារើកថ្លម
ើមហារើកបំពង់សឡំ ង្មហារើកបំពង់កមហារើកបំពង់អាហារដំបៅក្ពះមហារើកក្ពះការវិវឌ្ឍន្ជំងឺទឹកនោមផ្អ្មប្ភ្ទទី២

រូបទី ១០.២៖ ផលប៉ះពាល់ន្ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងលើរាងកាយ២.២. ការញៀនសុរា/ប្មឹក8ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងក្នុងបរិមាណច្ើនរាុ្ំរ៉្នឹងវិវឌ្ឍទៅរកការញៀនសុរា/ប្មឹក (dependence on alcohol)ដ្លបណ្ត្លឱ្យមានវិបត្តិរាុ្ំរ៉្លើមុខងរបញ្ជ្របស់ផ្លូវចិត្ត/រាងកាយ។ រោគសញ្ញ្ន្ការញៀនរួមមាន ការញៀនផ្លូវចិត្ត(psychic dependence) និងការញៀនផ្លូវកាយ (physical dependence)។ ចំពោះការញៀនផ្លូវចិត្ត (psychicdependence) រោគសញ្ញ្ដ្លអាចល្ចឡើងរួមមាន ចំណង់ប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងខា្ល្ំង ការមិនអាចគ្ប់គ្ងឥរិយបថប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងបានតាមឆន្ទៈផ្ទល្ ខ់ នួ្ល (ឧទាហរណ៍ ព្លវ្លា និងបរិមាណ) និងទំនោរក្នងុ ការទទួលទានគ្ឿងស្វឹងដើម្បីជំនះនឹងអារម្មណ៍ខកចិត្ត ភាពតានតឹង និងការធា្ល្ក់ទឹកចិត្តពីភាពតានតឹងប្ចាំថ្ង្។ ប្សិនបើការញៀនផ្លូវចិត្ត
ច្ះត្រើកចំរើនទៅមុខបន្ថ្មទៀត វានាំឱ្យមានអាកប្បកិរិយផ្ស្ងៗដូចជា ការចំណយព្លភាគច្ើនក្នុងមួយថ្ង្
ដើម្បីត្ប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង និងមិនអើពើនឹងការសប្បាយផ្ស្ងក្្ពីការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង ហើយមិនតម172

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន

ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង ទោះបីជាបញ្ហ្ផ្លូវចិត្ត/រាងកាយកាន់ត្ដុនដបទៅៗក៏ដោយ។ ដូច្ន្ះការញៀនផ្លូវចិត្តគឺ
ជាលក្ខខណ្ឌមួយដ្លទមា្ល្ប់ជាប្ចាំបានផ្ល្ស់ប្តូរទៅតាមចំណង់ខា្ល្ំងរបស់មនុស្សដើម្បីទទួលបាននូវបទពិសោធន៍
អារម្មណ៍រើករាយ និងអារម្មណ៍ល្អម្តងទៀតនៅព្លសុរាភោ្ញ្ចលើកោសិកាជំរុញប្ព័ន្ធសរស្ប្សទកណ្ត្ល ហើយលក្ខខណ្ឌន្ះគឺជាធម្មជាតិន្ការញៀន។
ចំពោះការញៀនផ្លូវកាយ (physical dependence) នៅព្លជាតិសុរាបានថយចុះពីក្នុងខ្លួន រោគសញ្ញ្ផ្ដ្ច់
គ្ឿងស្វឹង (withdrawal symptoms) បានល្ចឡើងនូវរោគសញ្ញ្មួយចំនួនដូចជា ញ័រដ្និងម្្មដ្ និងប្កញើស។ អាការៈទាំងន្ះអាចបណ្ត្លឱ្យមានការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងនៅកន្ល្ងធ្វើការ ការធា្ល្ក់ចុះន្ការ
អនុវត្តការងរ និងអវត្តមានពីការងរ និងបញ្ហ្ទំនាក់ទំនងមនុស្សនៅកន្ល្ងធ្វើការ បណ្ត្លឱ្យមានការលំបាកធ្វើការ។
លើសពីន្ះទៅទៀត មនុស្សដ្លប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងនៅព្លថ្ង្អាចបំផ្ល្ញជីវិតគ្ួសររបស់ពួកគ្ដោយសរ
ហ្តុផលមួយចំនួនរួមមាន ការមិនអាចចូលរួមធ្វើការងរផ្ទះ ឬមើលថ្ទាំកូនចៅ ការប្ើប្ស់អំពើហិង្សាលើ
សមាជិកគ្ួសរ និងការខ្ចីប្ ក់ដើម្បីផឹកស្្។ ចំពោះករណីនិស្សិតវិញ ពួកគ្នឹងមិនអាចបន្តការសិក្សាបាន
ដោយសរមូលហ្តុមួយចំនួនដូចជា អវត្តមាន ការសិក្សាខ្សាយ និងការបោះបង់ការសិក្សា។
តាមវិធីន្ះ ប្សិនបើការញៀនផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយកើតឡើង វានឹងបំផ្ល្ញជីវិតសង្គមនៅកន្ល្ងធ្វើការ គ្ួសរ
សលារៀន និងសហគមន៍របស់អ្នកនោះ។

២.៣. ផលប៉ះពាល់សង្គមដ្លបណ្ត្លមកពីគ្ឿងស្វឹង 9ស្ថ្នភាពស្វឹង (ការស្វឹង) គឺជាស្ថ្នភាពមួយដ្លមានការចុះខ្សាយលើការគ្ប់គ្ងអារម្មណ៍ និងការវិនិច្ឆ័យ។
វាអាចបណ្ត្លឱ្យមានបញ្ហ្សង្គម និងបញ្ហ្ជាច្ើនទៀតដូចជា គ្្ះថ្ន្ក់ចរាចរណ៍ដ្លបណ្ត្លមកពីការបើកបរ
ព្លស្វឹង ការដួល និងអាកប្បកិរិយដ្លមានហានិភ័យខ្ពស់ដូចជា អាកប្បកិរិយផ្លូវភ្ទដោយមិនបានការពារ និងអាកប្បកិរិយធ្វើបាបខ្លួនឯង ព្មទាំងឧបទ្ទវហ្តុហិង្សា អំពើហិង្សា/ការបំពានក្នុងគ្ួសរ និងការចូលរួមប្ព្ឹត្តអំពើឧក្ិដ្ឋកម្មនានា។៣ គ្រ្រះថា្ន្រក់ន្រការប្រើប្រស់ថា្ន្រំជក់ និងការប្រើប្រស់គ្រឿងស្រវឹងដោយអនីតិជន
ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ និងគ្ឿងស្វឹងរបស់អនីតិជនត្ូវបានគ្និយយថជាមូលហ្តុនាំឱ្យខូចសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរនិងអាចបណ្ត្លឱ្យញៀន។ ន្ះក៏ព្ ះត្សរើរាង្គមួយចំនួនន្រាងកាយកំពុងមានការលូតលាស់ហើយមិនទាន់ព្ញវ័យ ធ្វើឱ្យសរើរាង្គទាំងនោះងយនឹងទទួលរងសរជាតិគីមី និងអាល់កុលដ្លបង្កគ្ះថ្ន្ក។់ ជាពិស្ស មនុស្ស
វ័យក្ម្ងដ្លកំណត់ដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ក្នុងអាយុចនោ្ល្ះពី ១០-២៤ឆ្ន្ំ ជាវ័យឆ្លើយតបនឹងភាពព្ញវ័យ/វ័យជំទង់ វាមិនគ្្ន់ត្ជារយៈព្លមួយដ្លផ្លូវភ្ទលូតលាស់ព្ញល្ញ និងរាងកាយធំធាត់ទៅជាមនុស្សព្ញវ័យនោះទ្ ប៉ុន្ត្វាក៏ជារយៈព្លអន្តរកាលដើម្បីចម្ើនចិត្តសង្គមទៅជាមនុស្សព្ញវ័យដោយសម្្ចបាន
នូវភារកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍សម្្ប់ក្ុមអាយុដ្លពាក់ព័ន្ធតាមរយៈការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល និងភាពចាស់ទុំ។10 ទោះបីជាការសម្្ច
បាននូវភារកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍រាងកាយ បញ្ញ្ និងភារកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ចិត្តសង្គមត្ូវបានជះឥទ្ធិពលដោយកតា្ត្ផ្ស្ងទៀតដ្លបានរៀបរាប់ក្នុងជំពកូ ទី ៣ និង ទី ១១ ក៏ដោយ ប៉ុន្ត្គ្ឿងស្វឹងមានឥទ្ធិពលលើការអភិវឌ្ឍខួរក្បាលរបស់យុវជន ហើយត្ូវបានគ្ចាត់ទុកថមានផលប៉ះពាល់ច្ើនទៀតដល់ការសម្្ចបាននូវភារកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ផងដ្រ។ន្ះជាមូលហ្តុដ្លប្ទ្សជាច្ើនបានកំណត់អាយុអប្បបរមាសម្្ប់ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ និងគ្ឿងស្វឹង។នៅប្ទ្សជប៉ុន អាយុអប្បបរមាស្បច្បាប់គឺមានអាយុ ២០ឆ្ន្ំ សម្្ប់សរជាតិទាំងពីរន្ះ។ នៅកម្ពុជាអាយុ
អប្បបរមាសម្្ប់ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់គឺមានអាយុ ១៨ឆ្ន្ំ។ ទោះបីជាអាយុអប្បបរមាសម្្ប់ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង
មិនទាន់បានបង្កើតឡើងគិតត្ឹមឆ្ន្ំ២០២០ ក៏ដោយ ក៏មានចលនាទំនោរមួយជំរុញឱ្យកំណត់ត្ឹមអាយុ ២១ឆ្ន្ំ ដ្រ។ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន173៤ ការបំពានគ្រឿងញៀន និងសុខភាព
៤.១. តើអ្វីទៅជាការបំពានគ្ឿងញៀន?
ការបំពានគ្ឿងញៀន (drug abuse) សំដៅលើការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀនខុសច្បាប់ និងការប្ើប្ស់ឱសថ
ក្នុងគោលបំណងផ្ស្ងក្្ពីការប្ើប្ស់សម្្ប់ព្យាបាល។ ថ្ន្ំដ្លត្ូវបានគ្បបើ្ ពាំ នរួមមាន ថ្នជំ្ នំ យួ កមា្លងំ្កូកាអីនុ ថ្នសំ្ យោំគណកូទិច MDMA (methylenedioxy-methylamphetamine) ដ្លគ្ស្គ្ល់ថជាអ្កស្ត្សុី(Ecstasy) និងហ្រអូ៉ ន
ុី (រូបទី ១០.១)។ ចំពោះថ្ន្ំញៀនមានថ្ន្ំជំនួយប្ព័ន្ធសរស្ប្សទកណ្ត្ល (ថ្នលំ្ កើ កមា្លងំ្(uppers)) និងថ្នបំ្ ន្ថយប្ពន័ ស្ធ រស្បស្ ទកណ្តល្ (ថ្ន្ំបន្ថយកមា្ល្ំង (downers))។ ថ្វីបើមានទិសដៅសកម្មភាពខុសគ្ន្ក៏ដោយ ប៉ុន្ត្ទីបំផុតពួកវាបង្កើនសកម្មភាពដូបា៉្មីននៅក្នុងខួរក្បាល រំញោចកោសិកាប្សទនៅក្នុងសំណុំកោសិកាជំរុញ(reward system circuit) និងបង្កើតភាពរើករាយ។ ថ្ន្ំទាំងពីរន្ះប៉ះពាល់ដល់ខួរក្បាល ហើយអាចបណ្ត្លឱ្យស្ល្ប់ប្សិនបើប្ើប្ស់ច្ើនក្នុងព្លត្មួយ។តារាងទី ១០.១៖ ប្ភ្ទថ្ន្ំញៀន និងឧទាហរណ៍ន្រោគសញ្ញ្ប្ភ្ទរោគសញ្ញ្បង្ហ្ញពីសកម្មភាពរំញោចកោសិកាប្សទជាច្ើនម៉្ង។ បនា្ទ្ប់មក

ថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំង (រំញោចសរស្ប្សទកណ្ត្ល (centralnervous excitation))ភាពខ្សាយធ្ងន់ធ្ងរ អស់កមា្ល្ំង និងភាពល្ហិតល្ហ្កើតឡើង។ ការមមើមមាយ(Hallucination) និងការភាន់ភាងំ (delusions) ល្ចឡើង។ អាចបណ្តល្ឱ្យស្លប្ ប់ ស្ និ បើបច្ើ ន្ើ ។ ទំនងជាឈានទៅ វិបលា្លស្ ចិត/្ត ឆ្កតួ បណ្តល្ មកពីសរជាតិញៀន (toxic psychosis)។ អាចបណ្ត្លឱ្យមានការនឹកឃើញ
ឡើងវិញ (flashbacks) សូម្បីត្បនា្ទ្ប់ពីឈប់ប្ើក៏ដោយ។

សរជាតិអាល់កាឡូអីុត មាននៅក្នុងកូកាកូឡា។ ផ្តល់នូវបទពិសោធន៍
កូកាអីុន (រំញោចសរស្ប្សទកណ្ត្ល)រើករាយខា្ល្ំង និងអារម្មណ៍ពោរព្ញដោយថមពល។ ការមមើមមាយ និងការ
ភាន់ភាងំ ល្ចឡើង។ ការប្បើ ស្ ច់ នើ្ បណ្តល្ ឱ្យប្កាច់ និងពិបាកដកដង្ហម
ើហើយអាចបណ្ត្លឱ្យស្ល្ប់។MDMA (អ្កស្ត្សុី)(រំញោចសរស្ប្សទកណ្ត្ល)ប្ភទ្ ថ្នញំ្ ៀនសំយោគ។ ផ្លស្ ប់ រូ ្ត ទស្សនៈ។ បង្កនើ អារម្មណ៍ សុខមាុ លភាព
និងអារម្មណ៍ជិតស្និទ្ធជាមួយអ្នកដទ្។ ម៉្យាងទៀតបង្កើនការគ្ងមិនលក់ និងភាពមិនស្ួល។ ធ្វើឱ្យមានការប្្ប្ួលចិត្តយ៉្ងខា្ល្ំង។ ការប្ើប្ស់ដ៏ច្ើនសន្ធឹកសនា្ធ្ប់បណ្ត្លឱ្យឡើងកម្ត្ខា្ល្ំង និងស្ល្ប់។

ហ្រ៉ូអីុន (ធ្វើឱ្យតានតឹងសរស្174ថ្ន្ំញៀនផលិតពីអាភៀន។ បណ្ត្លឱ្យមានរោគសញ្ញ្ផ្ដ្ច់គ្ឿងញៀនប្សទកណ្ត្ល (central nervousធ្ងនធ់ រ្ង រួមមាន ការឈឺចាប់ធន្ង ធ់ រ្ង គ្នុ ញ័រញាក់ ក្អតួ និងដួលសន្លប។់ ការប្បើ ស្ ់depression))ច្នើ បណ្តល្ ឱ្យពិបាកដកដង្ហមើ និងសន្លប់ បនា្ទ្ប់មកស្ល្ប់។

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនសូមកត់សមា្គ្ល់ថ ក្្ពីថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងថ្ន្ំញៀនដ្លមានក្នុងតារាងទី ១០.១ នៅមានថ្ន្ំញៀន និងសរជាតិ
គីមីផ្ស្ងទៀតដ្លអាចត្ូវបានគ្បំពានដូចជា សរជាតិរំលាយសរើរាង្គដ្លងយនឹងហួត (ឧទាហរណ៍ ទឹកពង្្វម្័ក្សណ៍ខ្មុក និងសរជាតិគីមីតូលុយអ្ន (toluene) សម្្ប់គំនូរលាបពណ៌ និងកាវបិទ) និងឱសថ (ឧទាហរណ៍ថ្ន្ំបំបាត់ការឈឺចាប់ ថ្ន្ំបញ្ចុះ ថ្ន្ំបំបាត់ក្អក ថ្ន្ំងងុយដ្ក/ថ្ន្ំបំបាត់ការថប់បារម្ភ និងថ្ន្ំផ្ត្សយ) ដ្លអាចរកបាន
យ៉្ងងយស្ួល។ ដូច្ន្ះត្ូវមានការប្ុងប្យ័ត្ន។អត្ថបទដកស្ង់ ១០.៣៖ តើកញ្ឆ្គឺស្បច្បាប់ ឬខុសច្បាប់?

ការរក្សាទុក និងការប្ើប្ស់កញ្ឆ្គឺជាអំពើខុសច្បាប់ជាច្ើនឆ្ន្ំមកហើយ។ ទោះជាយ៉្ងណក៏ដោយ វាក៏ជា
ការពិតទាំងតាមប្វត្តិសស្ត្និងប្ព្ណីដ្លកញ្ឆ្ត្ូវបានគ្ប្ើជាឱសថ និងជាអាហារ។ក្នងុ រយៈព្លប៉នាុ ន្ម្ ឆ្នច្ំ ងុ ក្យ្ ន្ះ មានចលនា ជំរញុ កាន់តច្ ន្ើ ឡើងៗ នៅក្នងុ ប្ទស្ និងក្នងុ តំបន់មយួ ចំននួទាមទារធ្វើឱ្យកញ្ឆ្មានភាពស្បច្បាប់។ កញ្ឆ្ (Cannabis) ត្ូវបានប្ើសម្្ប់គោលបំណងកំសន្ត វ្ជ្ជសស្ត្ និងឧស្សាហកម្ម។ វាត្ូវបានប្ើដើម្បីភាពរើករាយផ្ទ្ល់ខ្លួន សម្្ប់ការកំសន្ត ជាថ្ន្ំបំបាត់ការឈឺចាប់/ថ្ន្ំសណ្តំ
និងក្ច្ន្សំលៀកបំពាក់ គ្ឿងសមា្អ្ង និងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ។ កញ្ឆ្សម្្ប់ប្ើក្នុងឧស្សាហកម្មមិនធ្វើឱ្យ
សប្បាយឡើយ ហើយគ្និយយថ វាមានហានិភ័យតិចតួចក្នុងការប្ើប្ស់ជាថ្ន្ំព្យាបាល។
បច្ចុប្បន្ន កញ្ឆ្សម្្ប់ប្ើប្ស់ក្នុងការកម្សាន្តត្ូវបានធ្វើឱ្យស្បច្បាប់ទូទាំងប្ទ្សនៅអ៊ុយរូហា្គ្យ កាណដនិងមុិកសុិកកូ។ នៅសហរដ្ឋអាម្រិក កញ្ឆ្ត្ូវបានហាមឃាត់ដោយរដ្ឋ្ភិបាលសហព័ន្ធ ប៉ុន្ត្ត្ូវបានធ្វើឱ្យស្បច្បាប់
ដោយរដ្ឋ្ភិបាលន្រដ្ឋមួយចំនួន។ គោលបំណងន្ការធ្វើឱ្យស្បច្បាប់គឺដើម្បីគ្ប់គ្ងឱ្យបានត្ឹមត្ូវដោយ
កំណត់អាយុស្បច្បាប់សម្្ប់ការប្ើប្ស់ និងចំនួនអតិបរិមាដ្លអាចរក្សាទុក និងដើម្បីកាត់ផ្ត្ច់ប្ភពមូលនិធិសម្្ប់អង្គការឧក្ិដ្ឋកម្មដោយការរិតបន្តឹងកញ្ឆ្ដ្លត្ូវបានជួញដូរនៅក្នុងទីផ្សារងងឹត។មានការជជ្កគ្ន្ជាច្ើនចំពោះការគំទ្ និងប្ឆំងនឹងការធ្វើឱ្យកញ្ឆ្ស្បច្បាប់ ហើយវាត្ូវបានពិភាក្សា
នៅឯ WHO និងអង្គការសហប្ជាជាតិផងដ្រ។ កញ្ឆ្ត្ូវបានគ្និយយថជាគ្ឿងញៀនបើកមុខ (gatewaydrug) (ថ្ន្ំដ្លដើរតួជាផ្លូវបើកមុខ (gateway) ទៅរកការប្ើប្ស់សរជាតិផ្ស្ងទៀតដ្លមានសរជាតិញៀនខា្ល្ំងជាងន្ះ និងមានប្តិកម្មមិនល្អដូចជា ថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំង ហ្រ៉ូអីុន និងកូកាអីុន)។ ន្ះក៏ព្ះត្អ្នកដ្លមិនព្ញចិត្តនឹងកញ្ឆ្នឹងចាប់ផ្តើមប្ើថ្ន្ំដទ្ទៀតដើម្បីបង្កើនកមា្ល្ំង។ ការធ្វើឱ្យស្បច្បាប់ន្ការប្ើប្ស់កញ្ឆ្អាចបង្កើនឱ្យមានការបំពានថ្ន្ំដទ្ទៀត។គ្បានចង្អុលបង្ហ្ញថ ការប្ើប្ស់កញ្ឆ្នឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់មនុស្សវ័យក្ម្ងដូចជា ការវង្វ្ងស្ម្រតី
ការថយចុះការផ្ត្តអារម្មណ៍ ជំងឺផ្លូវចិត្ត ការក្អួតហួសប្មាណ និងការញៀន។ ជាពិស្សនៅព្លព្ញវ័យ និងវ័យជំទង់វាអាចប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍន្ខួរក្បាលផ្ន្កខាងមុខក៏ដូចជាសំណុំប្ព័ន្ធប្សទ និងរចនាសម្ព័ន្ធ
សរស្ប្សទរបស់អីុប៉ូតាឡាមូស (hippocampus) ដ្លមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅលើមុខងរខួរក្បាលក្នុងការត្ួតពិនិត្យការតាំងស្ម្រតី ការគិត និងអាកប្បកិរិយក៏ដូចជាការចងចាំ។ គ្គិតថកាន់ត្ឆប់ចាប់ផ្តើមប្ើកញ្ឆ្ព្លណផលប៉ះពាល់កាន់តធ្ នៅំ ព្លនោះ។ ដូចះ្្ន មិនថកញ្ឆស្ ប្ ច្បាប់ ឬខុសច្បាប់ទ្ គ្មនិ គួរប្កើ ញ្ឆ្ក្នងុ វ័យដ្លខួរក្បាលកំពុងលូតលាស់ ដូចករណីការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង និងថ្ន្ំជក់អញ្ចឹងដ្រ។ 11ចំពោះមនុស្សព្ញវ័យដ្លរយៈព្លន្ការលូតលាស់របស់ខួរក្បាលបានបញ្ចប់ សង្គមនឹងពិចារណពីរបៀប
ត្ូវដោះស្្យជាមួយការប្ើប្ស់កញ្ឆ្ពីជ្ុងទស្សនៈទាំងឡាយ រួមទាំងហានិភ័យ តម្ល្ប្ព្ណី/វ្ជ្ជសស្ត្និងផលប៉ះពាល់ន្នីត្យានុកូលកម្មច្បាប់មកលើសហគមន៍។

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន175

៤.២. តើអ្វីជាការញៀនគ្ឿងញៀន?
ការញៀនគ្ឿងញៀន (Drug dependence) សំដៅលើស្ថ្នភាពមួយដ្លមនុស្សមិនអាចបោះបង់ការប្ើប្ស់
គ្ឿងញៀនតាមឆន្ទៈផ្ទ្ល់ខ្លួនដោយសរត្បានប្ើជាយូរមកហើយ ពីព្ ះបើឈប់ប្ើពួកគ្នឹងមិនសប្បាយចិត្ត(រូបទី ១០.៣)។ ដោយសរត្ការទទួលបានថ្ន្ំញៀនគឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងជីវិតប្ចាំថ្ង្របស់ពួកគ្ ដូច្ន្ះ
ពួកគ្មានការលំបាកក្នុងការត្ឡប់ទៅរកជីវិតធម្មតា ឬព្យាយមទទួលបានថ្ន្ំញៀនដោយមិនគិតគ្មើលមកខ្លួន
យ៉្ងណនោះទ្។ ការសកល្បងដកបទពិសោធន៍ប្ើថ្ន្ំញៀនសូម្បីត្មួយដង អាចបណ្ត្លឱ្យញៀន ឬអាចរំលឹក
ជំរុញឱ្យមនុស្សមា្ន្ក់ដ្លឈប់ប្ើថ្ន្ំញៀន ហើយឱ្យចាប់ផ្តើមប្ើម្តងទៀត។អ្នកញៀនថ្ន្ំមានចំណង់ខា្ល្ំងក្នុងការប្ើថ្ន្ំញៀន នៅព្លវាអស់ឥទ្ធិពលពីក្នុងខ្លួន។ ជាលទ្ធផល ប្្ក់គឺចាំបាច់
បំផុតសម្្ប់ពួកគ្ទិញថ្ន្ំញៀន ដូច្ន្ះពួកគ្ថ្មទាំងប្ព្ឹត្តឧក្ិដ្ឋកម្មនានាដូចជា លួចទំនិញក្នុងហាង ប្លន់ និងព្ស្យាចារដើម្បីទទួលបានគ្ឿងញៀន។ ពួកគ្មិនអាចគ្ប់គ្ងតណ្ហ្ដោយខ្លួនឯងបានទ្ ទោះបីជាពួកគ្គិតថ
ពួកគ្មិនចង់ប្ើថ្ន្ំញៀន ឬចង់បោះបង់វាបនា្ទ្ប់ពីប្ើបានចំនួនខ្លះហើយក៏ដោយ។ ការបញ្ឈប់ការប្ើប្ ស់គ្ឿងញៀនអាចបណ្ត្លឱ្យមានរោគសញ្ញ្ផ្ស្ងៗរួមមាន ការគ្ងមិនលក់/ងងុយដ្កខា្ល្ំង ជំងឺធា្ល្ក់ទឹកចិត្ត ថប់បារម្ភ
ការមួម៉្ វង្វ្ងស្ម្រតី/ការភាន់ភាំង ឈឺសច់ដុំ/សនា្ល្ក់ ញាក់ប្កាច់ ហូបច្ើន ខ្សាយ ក្អួតចង្អ្រ រាក ប្កញើសខុសពីធម្មតា
និងរោគសញ្ញ្ផ្ដ្ច់គ្ឿងញៀន (withdrawal symptoms)។ ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំញៀនជាប្ចាំបង្កើតភាពធន់ (tolerance)នឹងថ្ន្ំញៀន និងបង្កើនចំនួនប្ើប្ស់ចាំបាច់ដើម្បីទទួលបានការសប្បាយ។

ការបំពាន និងភាពធន់នឹងថ្ន្ំញៀនឥទ្ធិពលគ្ឿងញៀនក្នុងខ្លួនថយចុះ

អាកប្បកិរិយបន្ថ្មទៀតការឈឺចាប់ផ្លូវចិត្ត/ផ្លូវកាយរូបទី ១០.៣៖ វដ្តន្ការញៀនគ្ឿងញៀន176ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនគ្ម្នថ្ន្ំ ឬវិធីព្យាបាលជាក់លាក់ណមួយសម្្ប់ព្យាបាលការញៀនគ្ឿងញៀនទ្។ មធ្យាបាយត្មួយគត់
ដ្លអាចធ្វើបានគឺបន្តរស់នៅដោយមិនប្ើប្ស់គ្ឿងញៀន។ ការទទួលបានដំបូនា្ម្នសមស្បពីអ្នកជំនាញ និងការបន្តរស់នៅដោយមិនប្ើប្ស់គ្ឿងញៀននឹងអាចវិលត្ឡប់ទៅរកជីវិតសង្គមវិញបាន។ ន្ះហៅថ ការស្ត្រ
ឡើងវិញ។ ដើម្បីសម្្ចបាននូវការស្ដ្រឡើងវិញប្កបដោយប្សិទ្ធភាព អ្នកដ្លញៀនគ្ឿងស្វឹង ឬគ្ឿងញៀន
ខុសច្បាប់ដូចជាថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំងគួរត្ទទួលស្គ្ល់ថ ពួកគ្មិនអាចគ្ប់គ្ងអាកប្បកិរិយរបស់ពួកគ្ដោយស្ម័គ្ចិត្តបានទ្ និងព្យាយមដក់ខ្លួនឱ្យឆ្ង្យពីគ្ឿងញៀនតាមរយៈទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សដ្លធា្ល្ប់ប្ើប្ស់គ្ឿងញៀន
ពីមុនដោយចូលរួមក្នុងក្ុមជួយខ្លួនឯង។ក្នុងទំនាក់ទំនងន្ះ ក្ុមជួយខ្លួនឯងមួយឈ្ម្ះ អាល់អាណុន (Al-Anon) ដ្លបានចាប់ផ្តើមនៅសហរដ្ឋអាម្រិកក្នុងឆ្ន្ំ១៩៥១ ហើយចាប់តាំងពីព្លនោះមកបានរើករាលដលដល់ប្ទ្សជាង ១៣០ នៅជុំវិញពិភពលោកបាន
ដក់ច្ញនូវស្ចក្តីណ្នាំ ១២ជំហាន សម្្ប់ការជាសះស្បើយឡើងវិញពីការញៀនសុរា។ ជំហានទីមួយគឺ «ស្ចក្តី
ប្កាសគ្ម្នអំណច» ដោយនិយយថ៖ យើងសរភាពថ យើងគ្ម្នអំណចលើសគ្ឿងស្វឹងទ្ ដ្លគ្ឿងស្វឹងន្ះ
នឹងធ្វើឱ្យជីវិតយើងបាត់បង់មា្ច្ស់ការបាន។ ក្ុមអាល់អាណុន (Al-Anon) មានមូលដ្ឋ្នមួយនៅទីក្ុងភ្នំព្ញ។ ចំណ្កឯ
ក្ុមប្មឹកអនាមិក (Alcoholics Anonymous (AA)) ដ្លជាក្ុមជួយខ្លួនឯង បានរៀបចំកិច្ចប្ជុំនៅរាជធានីភ្នំព្ញ
ខ្ត្តសៀមរាប និងខ្ត្តបាត់ដំបង។ គ្រំពឹងថ ក្ុមជួយខ្លួនឯងដ្លមានគោលបំណងស្ត្រឡើងវិញពីការញៀន
គ្ឿងញៀនក៏នឹងដើរតួយ៉្ងសកម្មផងដ្រនៅក្នុងប្ទ្សកម្ពុជា។អត្ថបទដកស្ង់ ១០.៤៖ តើភាពធន់ (tolerance) នឹងគ្ឿងញៀនគឺជាអ្វី?

ភាពសុ្ំនឹងគ្ឿងញៀនកើតឡើងនៅព្លដ្លរាងកាយសុ្ំនឹងគ្ឿងញៀនដោយការប្ើប្ស់ម្តងហើយម្តងទៀត ដូច្ន្ះបរិមាណថ្ន្ំញៀនដ្លចាំបាច់ដើម្បីមានប្សិទ្ធភាពដដ្លបានកើនឡើង។ យន្តការមួយន្
យន្តការសរើរៈដ្លបង្កើតភាពសុ្ំគឺជាការបញ្ច្ញសរជាតិញៀនច្ញពីរាងកាយឱ្យបានឆប់រហ័សដ្លជា
លទ្ធផលន្ការបង្កើនប្សិទ្ធភាពការរលាយន្គ្ឿងញៀន ឬការបង្កើតផ្លូវរំលាយថ្មី (កម្ិតរលាយ)។ លើសពីន្ះទៅទៀត ការថយចុះភាពរំញោចនឹងគ្ឿងញៀននៅក្នុងជាលិការាងកាយក៏អាចកើនឡើងផងដ្រ (កម្ិតជាលិការាងកាយ)។៤.៣. ការរើករាលដលន្គ្ឿងញៀននៅតំបន់បា៉្សុីហ្វិកខាងលិច 12តំបន់ត្ីកោណមាស (The Golden Triangle) ដ្លជាតំបន់គ្បដណ្តប់ប្ទ្សភូមា ថ្ និងឡាវ ត្ូវបាន
គ្ស្គ្ល់ថជាតំបន់ផលិត/ច្កចាយអាភៀន (រូបទី ១០.៤)។ ជាពិស្សប្ទ្សភូមា ល្បីល្បាញដោយសរចំការអាភៀន
ច្ើនដ៏សន្ធឹកសនា្ធ្ប់។ នៅប៉ុនា្ម្នឆ្ន្ំចុងក្្យន្ះ ប្ភ្ទគ្ឿងញៀនណកូទិចដ្លផលិតនៅតំបន់ត្ីកោណមាស
ន្ះបានផ្ល្ស់ប្តូររូបរាងពីអាភៀននិងហ្រ៉ូអីុនដ្លផលិតពីរុក្ខជាតិអាភៀនផប់ភី (poppy) ទៅជាថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំង(ណកូទិចសំយោគវិញ)។ ថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំង មិនត្ឹមត្ត្ូវបានគ្ប្ើប្ស់នៅក្នុងប្ទ្សភូមា ថ្ និងឡាវប៉ុណ្ណ្ះទ្
ប៉ុន្ត្ថ្មទាំងបានរត់ពន្ធចូលទៅក្នុងប្ទ្សជុំវិញដូចជា កម្ពុជា វៀតណម បង់កា្ល្ដ្ស ឥណ្ឌ្ និងចិន។ លើសពីន្ះទៅទៀត
គ្ឿងញៀនទាំងន្ះបានរាលដលពាសព្ញតំបន់អាសុីបា៉្សុីហ្វិកទាំងមូលមានប្ទ្សដូចជា ជប៉ុន កូរ៉្ ត្វា៉្ន់
ឥណ្ឌូន្សុី មា៉្ឡ្សុី សិង្ហបុរើ ហ្វីលីពីន អូស្ត្លី និងនូវ្លហ្ស្ឡង់។ ក្្ពីតំបន់ត្ីកោណមាស នៅមានតំបន់ជាច្ើននៅជុំវិញពិភពលោកដ្លផលិតណកូទិច។ គ្ឿងញៀនរួមទាំងណកូទិចដ្លត្ូវបានរត់ពន្ធឆ្លងកាត់ព្ំដ្នកំពុងគំរាមកំហ្ងដល់សុខភាពមនុស្សនៅជុំវិញពិភពលោក។

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន177ចិនតំបន់ត្ីកោណមាសវៀតណមមីយន្៉ មា់ ្៉ឡាវថ្កម្ពជាុមា៉ឡ្ ស្ ុីបណ្តញ្ ច្កចាយ

រូបទី ១០.៤៖ តំបន់ត្ីកោណមាស

អត្ថបទដកស្ង់ ១០.៥៖ តើគ្ឿងញៀនណកូទិចជាអ្វី?

គ្ឿងញៀនណកូទិច (Narcotic drugs) ពីដំបូងសំដៅទៅលើសរជាតិផ្ស្ងៗដ្លធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ស្ពឹក
ដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់។ សព្វថ្ង្ន្ះ អាភៀន អាភៀនកា្ល្យ និងថ្ន្ំបំបាត់ការឈឺចាប់ដ្លសំយោគច្ញពីអាភៀនត្វូ បានគ្ហៅថ គ្ឿងញៀនណកូទចិ ។ ទោះជាយ៉ង្ ណក៏ដោយ ដោយសរគ្ឿងញៀនញៀនណកូទចិ អាចសំដៅលើគ្ឿងញៀនដទ្ទៀត គ្ហៅវាថ អូព្យូអុីដ (opioids) សម្្ប់ការចាត់ថ្ន្ក់ប្ភ្ទរបស់វា។ អូព្យូអីុដ (Opioids) គឺជាគ្ឿងញៀនមួយប្ភ្ទរួមមាន ហ្រ៉ូអីុន ម៉ូហ្វីន និងកូដ្អីុន។ 13៥ ការរីករលដាលន្រការប្រប
ើស្រ ថា់ ជំ្រ្ន ក់ គ្រឿងស្រវងឹ និងគ្រឿងញៀននៅប្រទស្រ កម្ពជា
ុ៥.១. ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅប្ទ្សកម្ពុជា
របាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ស្តីពីការរើករាលដលថ្ន្ំជក់សកលឆ្ន្ំ២០១៩ របាយការណ៍
ប្ចាំប្ទ្សកម្ពុជា14 បង្ហ្ញថ ការស្ទង់មតិចុងក្្យស្តីពីការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅកម្ពុជាគឺ ការស្ទង់មតិជាតិស្តីពីថ្ន្ំជក់
សម្្ប់មនុស្សព្ញវ័យនៅកម្ពុជា (២០១៤)15 និងការស្ទង់មតិសកលស្តីពីថ្ន្ំជក់សម្្ប់យុវជន (២០១៦)។16 អ្វីដ្ល
ត្ូវបានការពណ៌នាខាងក្្មគឺជាស្ថ្នភាពបច្ចុប្បន្នន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅកម្ពុជាដោយផ្អ្កលើរបាយការណ៍
ទាំងន្ះ។178ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន

យោងតាមការស្ទង់មតិជាតិស្តីពីថ្ន្ំជក់សម្្ប់មនុស្សព្ញវ័យន្ប្ទ្សកម្ពុជា (២០១៤) គិតត្ឹមឆ្ន្ំ២០១៤
ប្ជាជនកម្ពុជា ២២% (ប្មាណ ១,៦៨លាននាក់) ដ្លមានអាយុចាប់ពី ១៥ឆ្ន្ំឡើងទៅ ប្ើប្ស់ផលិតផលថ្ន្ំជក់ដោយមានអត្្ប្វា៉្ឡង់នកា្ រជក់បារើគឺ ១៦,៦% សម្្ប់ក្ុមទាំងមូល ៣២,៩% សម្្ប់បុរស និង ២,៤% សម្្ប់
ស្ត្ី។ ទន្ទឹមនឹងន្ះ អត្្ប្ើប្សថ់ ្ន្ំជក់គ្ម្នផ្ស្ង (ថ្ន្ំចុក/ថ្ន្ំទំពារ) ក្នុងចំណមមនុស្សដ្លមានអាយុចាប់ពី ១៥ឆ្ន្ំ
ឡើងទៅគឺ ០,៨% ចំពោះបុរស និងខ្ពស់ជាង ៨,៦% ចំពោះស្ត្ី។15 គ្ឿងផ្សំដ្លត្ូវប្ើសម្្ប់ធ្វើជាថ្ន្ំជក់គ្ម្នផ្ស្ងរួមមាន ស្ល្ ម្លូដ្លភាគច្ើនសំដៅដល់ការលាយចូលគ្ន្រវាងស្ល្និងកំបោររស់រុំនឹងស្លឹកម្លូ (រូបទី ១០.៥)។ គ្បានបង្ហ្ញថ ស្ត្ីមា្ន្ក់ក្នុងចំណម ១០នាក់ នៅតាមជនបទប្ើថ្ន្ំជក់គ្ម្នផ្ស្ងប្ភ្ទន្ះដោយអត្្ប្ើប្ស់កើនឡើង
តាមអាយុ។15 ថ្វីបើថ្ន្ំជក់គ្ម្នផ្ស្ងជាវប្បធម៌/ប្ព្ណីត្ូវបានគ្ចាត់ទុកជាថ្ន្ំបុរាណក៏ដោយក៏វាត្ូវបានគ្ចាត់ទុក
ថមានផលអាក្ក់ (ហានិភ័យន្ជំងឺមហារើកមាត់) លើរាងកាយមនុស្សដូចជាការជក់បារើអញ្ចឹងដ្រ។

រូបទី ១០.៥៖ ស្ល្ម្លូរ (ថ្ន្ំចុក)ទាក់ទងនឹងការប្ើប្ស់ផលិតផលថ្ន្ំជក់ដោយក្ុមមនុស្សវ័យក្ម្ង ៦,៤% អាយុពី ១៣-១៥ឆ្ន្ំ បានប្ើប្ស់
ផលិតផលថ្ន្ំជក់ (ថ្ន្ំជក់មានផ្ស្ងនិង/ឬគ្ម្នផ្ស្ង) ដោយបច្ចុប្បន្នមាន ២,៤% ប្ើប្ស់ផលិតផលថ្ន្ំជក់។16វាមានការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្ើននៅក្នុងទីក្ុងដ្លលើកទឹកចិត្តមនុស្សឱ្យជក់បារើ ហើយប្ព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានបង្ហ្ញពីទិដ្ឋភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់។ លើសពីន្ះទៅទៀត តម្ល្ថ្ន្ំជក់ថោកអាចជាហ្តុផលមួយទៀតដ្លក្ុមមនុស្សវ័យក្ម្ងអាចចាប់ផ្តើមជក់បានយ៉្ងងយស្ួល។
ម៉្យាងទៀតមានមនុស្សព្ញវ័យជាច្ើនគិតថ ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់អាចបង្កឱ្យមានជំងឺប្ះដូង និងមហារើកសួតនិងគំទ្ការរឹតត្បិតការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅកន្ល្ងសធារណៈ និងបង្កើនពន្ធថ្ន្ំជក់។ ដូចមនុស្សព្ញវ័យដ្រកុមារក៏យល់ពីផលប៉ះពាល់ន្ថ្ន្ំជក់ចំពោះសុខភាពរបស់ពួកគ្ និងសរៈសំខាន់ន្ការរឹតត្បិតការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅ
កន្ល្ងសធារណៈ (តារាងទី ១០.២)។16
តារាងទី ១០.២៖ ចំណ្ះដឹង និងអាកប្បកិរិយរបស់សិស្សចំពោះការជក់បារើ
ចំណ្ះដឹង និងឥរិយបថ%សិស្សដ្លពិតជាគិតថ ការជក់បារើរបស់អ្នកដទ្បង្កគ្ះថ្ន្ក់ដល់ពួកគ្

78.5%

សិស្សដ្លគំទ្ការហាមឃាត់ការជក់បារើនៅទីសធារណៈដ្លបិទជិត60.7%

សិស្សដ្លគំទ្ការហាមឃាត់ការជក់បារើនៅកន្ល្ងសធារណៈខាងក្្60.8%

ប្ភព៖ WHO. Global Youth Tobacco Survey Cambodia 201616

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន179

៥.២. ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងនៅប្ទ្សកម្ពុជា
ចំពោះប្ជាជនកម្ពុជា ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងប្ចាំឆ្ន្ំរបស់មនុស្សមា្ន្ក់ៗក្នុងចំណមអ្នកផឹកដ្លមានអាយុចាប់ពី ១៥ឆ្ន្ំឡើងទៅគឺ ២១,៧លីត្ (តារាងទី ១០.៣)។17 ន្ះតំណងឱ្យការប្ើប្ស់ដ្លបានបំប្ល្ងទៅជាស្្សុទ្ធ
ការប្ើប្ស់ប្ចាំឆ្ន្ំស្មើនឹង ៤៣៤លីត្ ក្នុងករណីស្បៀរដ្លមានជាតិអាល់កុល ៥%។តារាងទី ១០.៣៖ ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងសរុបក្នុងមនុស្សមា្ន្ក់ គិតត្ក្នុងករណីអ្នកផឹក (គិតជាលីត្អាល់កុលសុទ្ធ)កម្ពុជាជប៉ុន

ថ្ភូមា

វៀតណម

ឡាវ

21.7

14.1

20.3

17.6

22.8

25.9

ប្ភព៖ WHO. Global Status Report on Alcohol and Health 201817

យោងតាមលទ្ធផលន្ការស្ទង់មតិសកលស្តីពីសុខភាពសិស្សតាមសលារៀនឆ្ន្ំ២០១៣ (Global School-based
Student Health Survey (GSHS), 2013)18 ក្នុងចំណមសិស្សប្ុស និងសិស្សស្ីដ្លមានអាយុពី ១៣-១៧ឆ្ន្ំ ភាគរយន្អ្នកដ្លផឹកគ្ឿងស្វឹងយ៉្ងហោចណស់មួយក្វក្នុងរយៈព្ល ៣០ថ្ង្ចុងក្្យគឺ សិស្សប្ុសមាន ១២,៥%(N=១២៥០) និងសិសស្ ស្មាី ន ៤,៤% (N=១៥២៦)។ ភាគរយន្អក្ន ដ្លធា្លប្ ផ់ កឹ គ្ឿងស្វងឹ គឺសសិ ស្ ប្សុ មាន ២៨,៧%និងសិស្សស្ីមាន ១២,៧%។ ភាគរយន្អ្នកដ្លមានបញ្ហ្ដ្លបណ្ត្លមកពីការផឹកគ្ឿងស្វឹងរួមទាំងបញ្ហ្ជាមួយសមាជិកគ្ួសរ ឬមិត្តភក្តិ អវត្តមានពីសលារៀន និងការឈ្ល្ះវាយតប់គ្ន្គឺសិស្សប្ុសមាន ២,៦% និងសិស្សស្ីមាន ១,៦%។បច្ចុប្បន្នន្ះ ប្ទ្សកម្ពុជាមានកម្ិតអប្បបរមាន្ការរឹតត្បិតផ្ន្កច្បាប់លើគ្ឿងស្វឹងដោយមិនកំណត់អាយុអប្បបរមាសម្្ប់ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង ឬការដក់កំហិតលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្ឿងស្វឹង។ ថ្វីបើមានការកំណត់កហាំ ប់ជាតិអាល់កលុ ក្នងុ ឈាមសម្ប្ កា់ របើកបរក៏ដោយ ប៉នុ គ្ ្ត ន្ ្ម ភាពជាក់លាក់ថ តើការបង្កប្ ចំពោះការបើកបរព្លស្វងឹ ត្វូ បានអនុវត្តតមឹ ្ ត្វូ ដោយផ្អក្ លើមលូ ដ្ឋន្ កំណត់ដរ្ ឬយ៉ង្ ណ។ វាក៏មានករណីខះ្ល ដ្រ ដ្លការបង់ពន្ធ
របស់ក្ុមហ៊ុនផលិតក្្ផ្លូវការត្ូវបានគ្ចវ្សដោយសរត្ការរឹតបន្តឹងមានភាពធូរលុង(តារាងទី ១០.៤)។19ដើម្បីដោះស្្យបញ្ហ្ប្ឈមទាំងន្ះ មានចលនាមួយទាមទារឱ្យក្តម្ូវច្បាប់ន្ះសរឡើងវិញ។ ការរឹតត្បិតលទ្ធភាពន្ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងមិនត្ឹមត្បង្ក្រការខូចសុខភាព និងការញៀនប៉ុណ្ណ្ះទ្ប៉ុន្ត្ថ្មទាំងទប់ស្ក្ត់ឧបទ្ទវហ្តុ និងគ្្ះថ្ន្ក់រួមមាន ការបើកបរព្លស្វឹង ការឈ្ល្ះវាយតប់គ្ន្ អំពើហិង្សាក្នុងគ្ួសរ និងការរំលោភបំពានផ្លូវភ្ទ។តារាងទី ១០.៤៖ បញ្ហ្ក្នុងការរឹតបន្តឹងច្បាប់លើគ្ឿងស្វឹង១. ការកំណត់អាយុមិនគ្ប់គ្ន់២. ការដក់កំហិតមិនគ្ប់គ្ន់លើម៉្ងលក់គ្ឿងស្វឹង៣. ការកំណត់កំហាប់ជាតិអាល់កុលក្នុងឈាមព្លបើកបរមានភាពធូររលុង៤. ការដក់កម្ិតលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមិនគ្ប់គ្ន់
៥. ខ្វះច្បាប់គ្ប់គ្ងអ្នកឧបត្ថម្ភកម្មវិធី និងការផ្សព្វផ្សាយការលក់៦. ការមិនដក់បញ្ចូលសរព្មានលើក្ស ឬកញ្ចប់ និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មប្ភព៖ មូលនិធិអាសុី (២០១៦)19180

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនអត្ថបទដកស្ង់ ១០.៦៖ ការស្ទងម់ តិយវុ ជនដ្លមានហានិភយ័ បំផតុ (Most at Risk Young People (MARYP))
នៅតំបន់ក្ដ្ (hot spots) 20

ការស្ទង់មតិយុវជនដ្លងយរងគ្្ះពីសង្គមអាយុពី ១០-២៤ឆ្ន្ំ ដ្លពាក់ព័ន្ធនឹងអាកប្បកិរិយដ្លមានហានិភ័យខ្ពស់ត្ូវបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្ន្ំ២០១០។ គោលបំណងន្ការស្ទង់មតិន្ះគឺមិនម្នដើម្បីស្វ្ងយល់ពីស្ថ្នភាពរបស់យុវជនទូទៅនោះទ្ ប៉ុន្ត្ដើម្បីកំណត់ពីអាកប្បកិរិយ និងស្ម្រតីរបស់យុវជនដ្លមានហានិភ័យបំផុត ទាក់ទងនឹងគ្ឿងស្វឹង គ្ឿងញៀន និងការរួមភ្ទ ហើយប្មូលផ្តុំនៅតាម «តំបន់ក្ដ្ (hot spots)»(ឧទាហរណ៍ បារ ហាងខារា៉្អូខ្ ហាងមា៉្ស្សា និងមជ្ឈមណ្ឌលហ្គ្ម) នៅក្នុងរដ្ឋចំនួន ៨ ដ្លមានអាកប្បកិរិយ
ហានិភ័យខ្ពស់ចំពោះការឆ្លងម្រោគអ្ដស៍ដ្លបានរើករាលដល។ក្នុងចំណមអ្នកដ្លមានអាយុពី ១០-១៩ឆ្ន្ំ ដ្លត្ូវបានស្ទង់មតិ បុរស ៨១,៤% និងស្ត្ី ៥៧,៦% បានឆ្លើយថ ពួកគ្ធា្ល្ប់ប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង។ ក្នុងចំណមមនុស្សទាំងន្ះ ២,៣% ន្បុរស (១,៩% ន្ចំនួនសរុប)និងស្ត្ី ១៨% (១០,៤% ន្ចំនួនសរុប) ដឹងថ ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងរបស់ពួកគ្មានកម្ិតខ្ពស់។ ការយល់ដឹងអំពីការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងខ្ពស់មានភាពខុសប្ល្កគ្ន្រវាងភ្ទហើយភាពខុសគ្ន្កាន់ត្ខា្ល្ំងចំពោះក្ុមអាយុពី ២០-២៤ឆ្ន្ំ។ ន្ះប្ហ្លជាដោយសរត្យុវនារើដ្លធ្វើការនៅបារ ខារា៉្អូខ្ និងក្លឹបរាត្ីមានឱកាសច្ើនក្នុងការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងជាមួយអតិថិជនរបស់ពួកគ្។ការស្ទង់មតិបង្ហ្ញថ មូលហ្តុន្ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងដោយយុវជនដ្លមានហានិភ័យបំផុតរួមមានការចង់ដឹងចង់ឃើញនូវអ្វីដ្លថ្មីការចង់ជំនះភាពតានតឹងចិត្តនិងការធា្ល្ក់ទឹកចិត្តការចង់ទប់ទល់នឹង

ព្ឹត្តិការណ៍នៅសលារៀន (ឧទាហរណ៍ ការបរាជ័យក្នុងការប្ឡង សមា្ព្ធពីកាលបរិច្ឆ្ទផុតកំណត់កិច្ចការការឈ្ល្ះប្ក្កគ្ន្ជាមួយមិត្តភក្តិ ទំនាក់ទំនងស្ន្ហា) ការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងរបស់សមាជិកក្នុងគ្ួសរការជួបជាញឹកញាប់នឹងការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង/ការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀន/ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់នៅក្នុងមូលដ្ឋ្នឬសហគមន៍ ការមិនចង់ឱ្យគ្បណ្ត្ញច្ញពីក្ុមមិត្តភក្តិ និងហ្តុផលចិត្តសង្គមដូចជាការរងសមា្ព្ធពីមិត្តភក្តិជាដើម។ ការស្ទង់មតិក៏បង្ហ្ញផងដ្រថ តាមទស្សនៈរបស់យុវជនក្ុមន្ះដ្លយល់ឃើញថការអប់រំមិនធានាភាពជោគជ័យក្នុងជីវិតនោះទ្ ហើយរូបរាងទាន់សម័យគឺមានសរៈសំខាន់ខា្ល្ំងណស់ដោយគ្ឿងស្វឹងត្ូវបានគ្មើលឃើញថជាអាកប្បកិរិយទាន់សម័យ។៥.៣. ការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀននៅប្ទ្សកម្ពុជាដូចបានពិពណ៌នានៅក្នុង «ការរើករាលដលន្គ្ឿងញៀននៅតំបន់បា៉្សុីហ្វិកខាងលិច» ន្ជំពូកន្ះ ប្ទ្សកម្ពុជាមិនត្ូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងតំបន់ត្ីកោណមាសនោះទ្ ប៉ុន្ត្គ្ឿងញៀនចូលមកក្នុងប្ទ្សពីការជួញដូរពីប្ទ្សដ្លនៅជិតខាងដូចជា ថ្ ឡាវ និងវៀតណម។ នៅប្ទ្សកម្ពុជាថ្ន្ំជំនួយកមា្ល្ំង (គ្្ប់ម្តំហ្វ្តាមីន និងម្តំហ្វ្តាមីនគ្ីស្ត្ល់) អ្ចស្ត្សុី ហ្រ៉ូអីុន និងខ្តាមីនត្ូវបានប្ើប្ស់ដោយខុសច្បាប់។ ចាប់តាំងពីឆ្ន្ំ២០១៧
ដោយសរត្ការចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការប្ឆំងគ្ឿងញៀនដោយរដ្ឋ្ភិបាល ការបង្្កាបគ្ឿងញៀនត្ូវបានបង្កើន
ហើយចំនួនដ្លរឹបអូសបានកើនឡើងពីមួយឆ្ន្ំទៅមួយឆ្ន្ំ (តារាងទី ១០.៥)។21 ទោះជាយ៉្ងណក៏ដោយ ការញៀនគ្ឿងញៀននៅត្ជាបញ្ហ្ប្ឈមមួយ។ គ្និយយថ មនុស្សសរុបជាង ២០ ០០០នាក់ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងមណ្ឌលស្ត្រនីតិសម្បទាក្្មការគ្ប់គ្ងរបស់ក្សួងសុខាភិបាល។ ការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀនកំពុងរើករាលដលជាពិស្ស
ក្នុងចំណមមនុស្សវ័យក្ម្ងហើយមនុស្សចំនួន ៤៩% ដ្លចូលក្នុងមណ្ឌលព្យាបាលគ្ឿងញៀនត្ូវបានគ្រាយការណ៍
ថជាមនុស្សវ័យក្ម្ងដ្លមានអាយុចាប់ពី ១៨-២៥ ឆ្ន្ំ (រូបទី ១០.៦)។ 21,22

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន181

តារាងទី ១០.៥៖ ការរឹបអូសគ្ឿងញៀនតាមប្ភ្ទនីមួយៗនៅកម្ពុជា 2014-2019 -UNODC 2020ប្ភ្ទគ្ឿងញៀនឯកតា2014

2015

2016

2017

2018

2019

tablets

87,000265,760

490,689

371,556

77,000483,402

kg

29

72.9

66.3

80.1

306.6

384.9

tablets

10,53370

5,509

83,533599,200

382,728កញ្ឆ្ (Cannabis herb)

kg

19.9

1,511.5

37116.3

74.0

102.8

កូកាអីុន (Cocaine)

kg

7.9

5.3

14

12.8

5.4

61.1

ហ្រ៉ូអីុន (Heroin)

kg

1.8

2.5

6.2

22.5

1.347.9ខ្តាមីន (Ketamine)

kg

0.0

0.1

1.1

6.3

36.3

33.1

គ្្ប់ថ្ន្ំម្តំហ្វ្តាមីន(Methamphetamine tablets)ម្តំហ្វ្តាមីនគ្ីស្ត្ល់/មា៉្ទឹកកក(Crtstalline methamphetamine)អ្កស្ត្សុី (Ecstacy)ប្ភព៖ United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) : Synthetic Drugs in East and South-East Asia: Latest developments
and challenges. 2020>46ឆ្នំ្
1%

10-17ឆ្នំ្36-45ឆ្នំ្7%

26-35ឆ្នំ្35%

8%

18-25ឆ្នំ្

49%ប្ភព៖ UNODC: Synthetic Drugs in East and South-East Asia: Latest developments and challenges. 2020រូបទី ១០.៦៖ មណ្ឌលទទួលព្យាបាលគ្ឿងញៀននៅកម្ពជាុ តាមក្មុ អាយុ - UNODC ២០២០គ្ឿងញៀនក៏ជាការគំរាមកំហ្ងដល់កុមារផងដ្រ។ ការស្ទង់មតិរបស់កុមារអាយុចនោ្ល្ះពី ១៣-១៨ឆ្ន23្ំ បានបង្ហ្ញថ កុមារចំនួន ១៥,៩% បានឃើញការជួញដូរគ្ឿងញៀននៅក្នុងតំបន់ដ្លពួកគ្រស់នៅ។ ភាគរយន្កុមារដ្លបានឃើញនរណមា្ន្ក់ប្ើប្ស់គ្ឿងញៀនមានចំនួន ១៨,៩% ក្នុងនោះ ៧០,២% និយយថ ពួកគ្បានឃើញនៅកន្ល្ងដ្លពួកគ្រស់នៅ។ ភាគរយន្កុមារដ្លបានទទួលគ្ឿងញៀនពីមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជិតខាងមាន ៤,៩%។គ្បានរាយការណ៍ថ កុមារដ្លបានឃើញការជួញដូរគ្ឿងញៀននៅក្នុងតំបន់ដ្លពួកគ្រស់នៅ និងអ្នកដ្ល
ត្ូវបានមិត្តភក្តិ ឬអ្នកជិតខាងផ្តល់ថ្ន្ំញៀនហាក់ដូចជា អន្ទះសរនៅព្លដ្លនៅផ្ទះត្មា្ន្ក់ឯង ឬមិនចូលចិត្តទៅ
សលារៀន ឬកន្ល្ងសធារណៈ។ ដើម្បីឱ្យកុមារលូតលាស់ និងអភិវឌ្ឍប្កបដោយសុខភាពល្អ សំខាន់ត្ូវមានកម្ម
វិធីបង្ក្រទប់ស្ក្ត់ការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀនសំដៅបង្កើតសហគមន៍ដ្លមានសុវត្ថិភាពដ្លបទដ្ឋ្នសង្គមត្ូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបង្កើនស្ម្រតីសមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍ និងបដិស្ធការប្ើប្ស់គ្ឿងញៀន។ ដើម្បីសម្្ច
បានកិច្ចការន្ះ ចាំបាច់ត្ូវក្លម្អបរិយកាសស្ដ្ឋកិច្ចសង្គម និងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ដូចជា ភាពក្ីក្
ភាពអត់ការងរធ្វើ ឬកង្វះការងរ ភាពចលាចលក្នុងសង្គម និងមានហាងលក់គ្ឿងស្វឹង និងថ្ន្ំជក់ច្ើន។182ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន

៥.៤. កតា្ត្ចិត្តសស្្ត/សង្គមទាក់ទងនឹងការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន
អត្ថបទដកស្ង់៖ ដូចដ្លបានជ្្បរួចមកហើយនៅក្នុងផ្ន្កន្ការស្ទង់មតិយុវជនប្ឈមបំផុត (Most at RiskYoung People) នៅកន្ល្ងគ្្ះថ្ន្ក់នានា កតា្ត្ដ្លអាចបង្កឱ្យយុវជនប្ឈមខ្ពស់ចាប់ផ្តើមប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់
គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនគឺបណ្ត្លមកពីចម្ងល់ន្ការចង់ដឹងចង់ឃើញដូចជា «ខ្ញុំគ្ន់ត្ចង់សកល្បងអ្វីដ្ល
ថ្មី» ឬ «ខ្ញុំគ្ន់ត្សកល្បងល្ង» ឬចំណប់អារម្មណ៍ក្មឥទ្ធិពលន្សមាជិកគ្ួសរ/មិត្តភក្តិរបស់ពួកគ្ ឬការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដូចជា «ពួកគ្មើលទៅស្ស់ស្អ្ត» «វាមើលទៅគួរឱ្យឆ្ង្ញ»់ និង «ខ្ញុំបានឃើញការផ្សព្វផ្សាយ
ពាណិជ្ជកម្ម»។ យុវជនខ្លះចាប់ផ្តើមប្ើប្ស់របស់ទាំងនោះនៅព្លដ្លពួកគ្ធា្ល្ក់ទឹកចិត្តដោយសរត្មានបញ្ហ្ជាមួយ
មិត្តភក្តិ មនុស្សជាទីស្ឡាញ់ ឬសមាជិកគ្ួសរ។ បន្ថ្មពីលើន្ះ ការអញ្ជើញ ឬដក់សមា្ព្ធពីមិត្តភក្តិជាកតា្ត្មួយទៀត
ដ្រ។ យុវជនជាច្ើនមានការព្ួយបារម្ភថ ពួកគ្អាចត្ូវកាត់ផ្ដ្ច់ច្ញពីក្ុម ប្សិនបើបដិស្ធការអញ្ជើញពីមិត្តភក្តិ
របស់ពួកគ្ ហើយត្ូវទទួលយកការអញ្ជើញនោះដើម្បីរក្សាចំណងមិត្តភាព។ ករណីដ្លបានរៀបរាប់ទាំងអស់ន្ះ
ពួកគ្មានបំណងគ្្ន់ត្សកល្បងមួយលើកប៉ុណ្ណ្ះ ប៉ុន្ត្ក្យមកក៏កា្ល្យជាទមា្ល្ប់ប្ើប្ស់ជាប្ចាំ។20,24
គ្បានគិតថ វាមានទំនាក់ទំនងរវាងការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង និងថ្ន្ំជក់៖ បុរសដ្លជក់បារើច្ើនត្ប្ើប្ស់
គ្ឿងស្វឹងជាងបុរសដ្លមិនជក់បារើ។ ទោះបីជាទំនាក់ទំនងមិនច្បាស់លាស់ដូចបុរសក៏ដោយ ស្ត្ីដ្លប្ើថ្ន្ំចុក
ត្ូវបានគ្និយយថទំនងជាងយប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងដ្រ។
ដើម្បីផ្ល្ស់ប្តូរឥរិយបថប្ឈមដ្លទាក់ទងគ្ន្ ពោលគឺការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹង ថ្ន្ំជក់ ថ្ន្ំញៀន និងសកម្មភាព
ផ្លូវភ្ទដោយគ្ម្នការការពារ វាមានការចាំបាច់ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងសង្គមដ្លពួកគ្កំពុងជួបប្ទះ
ព្មទាំងអនុវត្តជាប្ចាំនូវការអប់រំសុខភាព និងគោលនយោបាយសង្គមដើម្បីផ្ល្ស់ប្តូរគុណតម្ល្របស់ពួកគ្។
អត្ថបទដកស្ង់ ១០.៧៖ យុទ្ធសស្ត្សកលលើថ្ន្ំជក់ និងគ្ឿងស្វឹង (រូបទី ១០.៧)ចំពោះយុទស្ធ ស្ថ្ត ជំ្្ន ក់សកល ក្បខ័ណអ្ឌ នុសញ្ញស្ ពី្ត កាី រត្តួ ពិនតិ យ្ ថ្នជំ្ ក់ (the Framework Conventionon Tobacco Control) 5 ត្ូវបានអនុម័តនៅឯសន្និបាតសុខភាពពិភពលោកលើកទី ៥៦ ក្នុងឆ្ន្ំ២០០៣ និងចូលជាធរមាននៅថ្ង្ទី២៧ ខ្កុម្ភៈ ឆ្ន្ំ២០០៥។ គោលបំណងន្អនុសញ្ញ្ន្ះគឺដើម្បីការពារជំនាន់មនុស្សបច្ចុប្បន្ន និងអនាគតពីផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់។ល។ ដើម្បីសម្្ចបានគោលបំណងន្ះ អនុសញ្ញ្បានដក់បញ្ចូល «ការការពារពីការប៉ះពាល់នឹងផ្ស្ងថ្ន្ំជក់» «ត្ូវប្្កដថ ការវ្ចខ្ចប់ និងការដក់ស្ល្កផលិតផល
ថ្ន្ំជក់ជំរុញផ្សព្វផ្សាយផលិតផលថ្ន្ំជក់តាមមធ្យាបាយណមួយក៏ដោយដ្លមិនពិត បំភាន់ បោកបញ្ឆ្ត
ឬទំនងជាបង្កើតចំណប់អារម្មណ៍ខុសឆ្គង និងការព្មានអំពីសុខភាពត្ូវមានមិនតិចជាង ៣០% ន្តំបន់បង្ហ្ញលើកញ្ចប»់ «ការហាមឃាត់ ឬការរឹតត្បិតដ្លត្ូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉្ងទូលំទូលាយលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
ការផ្សព្វផ្សាយ និងការឧបត្ថម្ភរបស់ថ្ន្ំជក់» «ចាត់វិធានការលុបបំបាត់ពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់លើផលិតផលថ្ន្ំជក់ដោយតម្ូវឱ្យមានខា្ន្តកញ្ចប់ និងកញ្ចប់ផលិតផលថ្ន្ំជក់ដើម្បីអនុវត្តការសមា្គ្ល់ប្កបដោយប្សិទ្ធភាពដ្លបង្ហ្ញពីទិសដៅចុងក្្យ» «ការអនុវត្តវិធានការប្កបដោយប្សិទ្ធភាពដើម្បីហាមឃាត់ការលក់
ផលិតផលថ្ន្ំជក់ដល់អនីតិជន» «ការបង្កើតសន្និសីទរបស់ភាគីដ្លស្ថិតក្្មការត្ួតពិនិត្យជាប្ចាំនូវការអនុវត្ត
អនុសញ្ញ្ និងការសម្្ចចិត្តដ្លចាំបាច់ដើម្បីលើកកម្ពស់ការអនុវត្តប្កបដោយប្សិទ្ធភាព» ហើយ «ភាគីនីមួយៗ
ត្ូវបញ្ជូនរបាយការណ៍ស្តីពីការអនុវត្តអនុសញ្ញ្ន្ះទៅសន្និសីទភាគីតាមកាលកំណត់»។ 5ទន្ទឹមនឹងន្ះ «យុទ្ធសស្ត្សកលដើម្បីកាត់បន្ថយការប្ើប្ស់គ្ឿងស្វឹងដ្លបង្កគ្ះថ្ន្ក»់ 26 ត្ូវបាន
អនុមត័ ជាឯកឆន្ទៈនៅឯមហាសន្នបាិ តអង្គការសហប្ជាជាតិលកើ ទី ៦៣ ក្នងុ ឆ្ន២ំ្ ០១០។ គោលបំណងន្យទុ ស្ធ ស្ត្
សកលន្ះគឺដើម្បីកាត់បន្ថយអត្្ជំងឺ និងមរណភាពទាក់ទងនឹងគ្ឿងស្វឹង ព្មទាំងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សង្គម
និងដើម្បីលើកកម្ពស់សុខភាពបុគ្គល គ្ួសរ និងសង្គមដើម្បីទប់ស្ក្ត់នូវផលប៉ះពាល់ន្គ្ឿងស្វឹងដ្លជាកតា្ត្ធំ

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន183ទី ៣ ដ្លជះឥទ្ធិពលអាក្ក់ដល់សុខភាព និងសង្គមនៅលើពិភពលោក។ ដើម្បីសម្្ចបានគោលដៅយុទ្ធសស្ត្
ន្ះទាមទារឱ្យមានវិធានការទូលំទូលាយរួមមាន ការរឹតត្បិតការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ការហាមឃាត់ ឬការរឹតត្បិតលើ
ការលក់តថ្ល្ និងការលក់ប្បផឹកមិនកំណត់ និងការបង្កើនតម្ល្គ្ឿងស្វឹងតាមរយៈពន្ធ និងប្ព័ន្ធតម្ល្អប្បបរមា។26រូបទី ១០.៧៖ វិធានការសង្គម (សរព្មាននៅលើកញ្ចបថ់ ជំ្្ន ក់)អត្ថបទដកស្ង់ ១០.៨៖ របៀបប្ើប្ស់ឱសថ

ទោះបីជាឱសថត្ូវបានផលិតឡើងក្នុងគោលបំណងបង្ហ្ញពីប្សិទ្ធភាពរបស់វាក្នុងការធ្វើឱ្យជំងឺ និងវិបត្តិ
សុខភាពនានារបស់មនុសស្ ប្សរើ ឡើងក៏ដោយ ប៉នុ ចា្្ត បាំ ច់តវូ្ ប្បើ ស្ ឱ់ យ្ បានត្មឹ ត្វូ ពីពះ្ សូមប្ តី ឱ្ សថដ្លមានអត្ថប្យោជន៍ក៏អាចមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពដ្រប្សិនបើប្ើប្ស់ក្នុងផ្លូវខុស។ ជាទូទៅឱសថមាន «ផលល្អ» ដ្លសម្្ចបំណងន្ការបន្ធូរបន្ថយ និងព្យាបាលរោគសញ្ញ្ន្ជំងឺ និង «ផលអាក្ក់»គឺមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានលើរាងកាយដ្លបណ្ត្លមកពីការប្ើប្ស់ឱសថ។ ផលអាក្ក់អាចកើតមានជាមួយ
ឱសថណមួយក៏បាន ហើយក៏អាចកើតមានចំពោះអ្នកដ្លមានសម្បទាពីកំណើត ឬលក្ខខណ្ឌណមួយ។
ឱសថគឺជាថ្ន្ំដ្លត្ូវបានរចនាឡើងដើម្បីប្ើប្ស់ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ការព្យាបាល ឬការការពារជំងឺរបស់មនុស្ស និងសត្វ។ ឱសថទាំងនោះមានធាតុផ្សំ និងទម្ង់ផ្ស្ងៗ (ឧទាហរណ៍ ថ្ន្ំទម្ង់រាវទម្ង់ពាក់កណ្ត្លរឹង និងទម្ង់រឹង) ដ្លសមស្បសម្្ប់ប្សិទ្ធភាព (effect) និងភាពសក្តិសិទ្ធ (efficacy)(ឧទាហរណ៍ បំបាត់ការឈឺចាប់)។ លើសពីន្ះទៅទៀត ការប្ើប្ស់ (ដូសកម្ិត ព្មទាំងការគ្ប់គ្ង និងព្លវ្លា) ត្ូវបានបង្កើតឡើង ដូច្ន្ះឱសថអាចបង្ហ្ញពីប្សិទ្ធភាព និងភាពសក្តិសិទ្ធបានត្ឹមត្ូវ។ ទោះជាយ៉្ងណក៏ដោយ សូម្បីត្ឱសថក៏មានហានិភ័យបង្កផលប៉ះពាល់ដ្រប្សិនបើប្ើក្នុងផ្លូវខុស។ ឧទាហរណ៍ប្សិនបើអ្នកខកខានល្បថ្ន្ំដ្លត្ូវការល្បបីដងក្នុងមួយថ្ង្ហើយល្បថ្ន្ំទ្វ្ដងក្នុងព្លត្មួយកម្ិតថ្ន្ំនៅក្នុងឈាមអាចកើនឡើងដល់កម្ិតគ្្ះថ្ន្ក់ដ្លអាចបណ្ត្លឱ្យមានប្តិកម្មថ្ន្ំ។ ឬប្សិនបើអ្នកផ្ល្ស់ប្តូរដូសកម្ិតថ្ន្ំហើយល្បក្្មកម្ិតដូសថ្ន្ំសម្្ប់ព្យាបាលនាំឱ្យកម្ិតថ្ន្ំក្នុងឈាមនឹងទាបព្កមិនអាច
ធ្វើឱ្យមានភាពសក្តិសិទ្ធ (រូបទី ១០.៨)។ ដូច្ន្ះក្នុងការប្ើប្ស់ថ្ន្ំព្ទ្យ វាចាំបាច់ណស់ត្ូវពិគ្ះជាមួយគ្ូព្ទ្យ ឱសថការើ ឬបុគ្គលិកឱសថស្ថ្នដោយប្ុងប្យ័ត្នអំពីការប្ើប្ស់ថ្ន្ំ និងត្ូវធ្វើតាមកម្ិតដូស
និងការគ្ប់គ្ងដ្លមានសរស្រនៅលើកញ្ចប់។ 27ឱសថមានគុណភាពទាប និងឱសថក្ល្ងកា្ល្យ រួមទាំងឱសថមានស្ល្កចំណុះ និងគ្ឿងផ្សំក្ល្ងកា្ល្យ ឱសថដ្លមិនត្ូវតាមស្តង់ដ ឬលក្ខណៈបច្ច្កទ្ស និងឱសថដ្លមិនត្ូវបានវាយតម្ល្ ឬអនុម័តដោយអាជា្ញ្ធរ184ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន

ត្ួតពិនិត្យកំពុងកើនឡើងយ៉្ងឆប់រហ័សនៅតំបន់អាសុី អាម្រិកខាងត្បូង និងអឺរ៉ុប។ ការស្ទង់មតិរបស់ WHO28បានរាយការណ៍ថ ឱសថដ្លមានគុណភាពទាប និងឱសថក្ល្ងកា្ល្យមានចំនួនប្ហ្ល ១០,៥% នៅក្នុង
ប្ទ្សដ្លមានចំណូលទាប និងមធ្យម។ របាយការណ៍បានលើកឡើងផងដ្រថ ឱសថទាំងន្ះប៉ះពាល់
ជាពិស្សដល់ជំងឺរលាកសួត និងជំងឺគ្ុនចាញ់ដ្លកើតឡើងលើកុមារ។ វាមានការព្ួយបារម្ភថ ការរើកដុះដល
អីុនធឺណ្តអាចបង្កើនការលក់ឱសថតាមអីុនធឺណ្តដ្លមានគុណភាពទាប និងឱសថក្ល្ងកា្ល្យបាន។
នៅប្ទ្សកម្ពុជាភាគរយបា៉្ន់ស្ម្នន្ឱសថទាំងន្ះប្្ប្ួលយ៉្ងទូលំទូលាយពី ៤%-៩០%។ ជាពិស្សត្ូវមានការប្ុងប្យ័ត្ន ចំពោះឱសថដ្លលក់ធូរថ្ល្តាមហាងក្នុងសហគមន៍ដោយសរវាជាឱសថមានគុណភាពទាបឱសថក្ល្ងកា្ល្យ ឬឱសថដ្លគ្ម្នការអនុញ្ញ្តពីក្សួងជំនាញ។29 ដូច្ន្ះគួរប្ើប្ស់ឱសថដ្លទទួលបានពី
កន្ល្ងដ្លអាចទុកចិត្តបានដូចជា មន្ទីរព្ទ្យ និងឱសថស្ថ្ន។ខ្ពស់

កម្តិ ថ្នកំ្ ងុ្ន ឈាមកម្តិ គ្ះ្ ថ្នក្ ់កម្តិ ប្សទិ ភា្ធ ពកម្តិ គ្មន្ ប្សទិ ភា្ធ ពប្ភព៖ Risk/Benefit Assessment of Drugs - Analysis and Response. Kusuri Guidebook. Copyright ©RAD-AR Council, Japan.
All rights Reserved. Translated with permissionរូបទី ១០.៨៖ កម្តិ ថ្នកំ្ ងុ្ន ឈាម និងភាពសក្តសិ ទិ រ្ធ បស់ថំ្្ន27ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន185

លំហត់សម្រ្រប់ការគិត និងការស្រ្រវជ្រ្រវបន្ថ្រម[១០-១] ចំពោះការរឹតត្បតិ លើការផ្សាយពាណិជក្ជ ម្មសម្ប្ កា់ រប្បើ ស្ គ់ ឿ្ ងស្វងឹ វាមាន «ការហាមឃាត់ការ
ផ្សាយពាណិជក្ជ ម្មទាក់ទាញដល់អនីតជិ ន» នៅប្ទស្ កាណដ និង «ការហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជក្ជ ម្មតាមទូរទស្សន៍ និងភាពយន្ត» នៅប្ទស្ បារាំង។ សូមពិចារណថ តើវធាិ នការសង្គមប្បណដ្លអាចអនុវត្តនៅក្នុងប្ទ្សកម្ពុជាដើម្បីបង្កើតបរិយកាសសម្្ប់ទប់ស្ក្ត់ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ និងគ្ឿងស្វឹង
ក្នុងចំណមកុមារ។[១០-២] អ្នកជក់បារើនយិ យថ ពួកគ្មានអារម្មណស
៍ ស
្ ស
់យ
្ បនា្ទប្ ព់ ជី ក់បារើហយើ ពួកគ្មនិ អាចទ្អំ្ ត់ជក់បារើបានទ្នៅព្លដ្លពួកគ្មានអារម្មណតា៍ នតឹង។ បង្ហញ្ មតិជទាំ ស់របស់អក្ន ប្ឆងំ នឹងមតិទាងំ ន្ះ។[១០-៣] ចូរពិចារណអំពអី ដី្វ ល្ អ្នកត្វូ ការដើមប្ បី ង្កតើ សង្គមមួយដ្លគ្មន្ គ្ឿងញៀន។[១០-៤] ចូរស្វ្ងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអាកប្បកិរិយដ្លមានហានិភ័យទាក់ទងនឹងថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងការរួមភ្ទហើយពិចារណអំពីមូលហ្តុដ្លយុវជនបង្ហ្ញអាកប្បកិរិយទាំងនោះ។[១០-៥] ចូរពិចារណអំពអី ដី្វ ល្ គួរធ្វដើ មើ ប្ ឱី យ្ កុមារបដិសធ្ នៅព្លនរណមា្នក្ ឱ់ យ្ គ្ឿងញៀនទៅពួកគ្។[១០-៦] ចូរពិចារណអំពវី ធិ ដី ល្ គ្បូ ង្ៀនគួរធ្វសើ កម្មភាពបើកមាុ ររាយការណ៍ថ គត់បានឃើញមនុសស្ ប្បើ ស្ ់គ្ឿងស្វឹង ឬគ្ឿងញៀន ឬជួញដូរគ្ឿងញៀននៅក្នុងតំបន់ដ្លកុមារនោះរស់នៅ។[១០-៧] ចូរស្្វជ្្វអំពីការរឹតត្បិតដំណំកញ្ឆ្នៅកម្ពុជា។ ចូរសិក្សាពីរបៀបដ្លកញ្ឆ្ត្ូវបានគ្ប្ើប្ស់ជាលក្ខណៈប្វត្តិសស្ត្ និងវប្បធម៌នៅប្ទ្សកម្ពុជា។186ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀនឯកសរយោង៖
1.

Ministry of Health, Labour and Welfare: e-healthnet “Health effects of tobacco use”
https://www.e-healthnet.mhlw.go.jp/information/tobacco-summaries/t-02

2. CDC. Smoking, Pregnancy, and Babies.
https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/pregnancy.html
3. WHO: Health effects of smoking among young people.
https://apps.who.int/tobacco/control/populations/youth_health_effects/en/index.html
4. WHO: Heat-Not-Burn tobacco products information sheet
https://apps.who.int/tobacco/publications/prod_regulation/heat-not-burn-products-information-sheet/en/index.html
5. WHO: WHO Framework Convention on Tobacco Control. 2003
https://www.who.int/fctc/text_download/en/
6. Chheng N. New tobacco device banned. The Phnom Penh Post. March 21, 2021
https://www.phnompenhpost.com/national/new-tobacco-device-banned
7.

Ministry of Health, Labour and Welfare: e-healthnet “Health effects of alcohol”
https://www.e-healthnet.mhlw.go.jp/information/alcohol-summaries/a-01

8. Ministry of Health, Labour and Welfare: e-healthnet “Alcohol and dependence”
https://www.e-healthnet.mhlw.go.jp/information/alcohol-summaries/a-05
9. Ministry of Health, Labour and Welfare: e-healthnet “Alcohol and social issues”
https://www.e-healthnet.mhlw.go.jp/information/alcohol-summaries/a-06
10. WHO Western Pacific Region Office. Young People and Alcohol: A Resource Book. 2015
https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/208202/9789290616849_eng.pdf?sequence=1&is Allowed=y
11. Dharmapuri S, Miller K, Klein JD. Marijuana and the Pediatric Population. Pediatrics. 146 (2) e20192629. 2020
https://pediatrics.aappublications.org/content/146/2/e20192629
12. Global News View: “The Golden Triangle—Rapidly increasing stimulants”
https://globalnewsview.org/archives/9905
13. United States Drug Enforcement Administration. Drug Fact Sheet: Narcotics.
https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Narcotics-2020.pdf
14. WHO: Report on the global tobacco epidemic 2019 -Country report Cambodiahttps://www.who.int/tobacco/surveillance/policy/country_profile/khm.pdf
15. National Institute of Statistics, Ministry of Planning, Cambodia: National Adult Tobacco survey of Cambodia, 2014
https://untobaccocontrol.org/impldb/wp-content/uploads/cambodia_2018_annex-1_national_adult_tobacco_survey_report_2014.pdf
16. WHO: Global Youth Tobacco Survey 2016 -Country Report Cambodiahttps://extranet.who.int/ncdsmicrodata/index.php/catalog/690/related_materials
17. WHO: Global Status Report on Alcohol and Health. 2018https://www.who.int/substance_abuse/publications/global_alcohol_report/gsr_2018/en/
18. WHO Cambodia - Global School-Based Student Health Survey 2013https://extranet.who.int/ncdsmicrodata/index.php/catalog/220/data_dictionary
19. The Asia Foundation. The Alcohol Industry in Cambodia -A Study of Taxation, Regulation, Distribution, and Consumption ofAlcohol-. 2016
https://think-asia.org/bitstream/handle/11540/7313/The-Alcohol-Industry-in-Cambodia_report.pdf?sequence=1
20. Ministry of Education, Youth and Sports, Cambodia: Most at Risk Young People Survey Cambodia. 2010https://healtheducationresources.unesco.org/library/documents/most-risk-young-people-survey-cambodia-2010
21. UNODC: Synthetic Drugs in East and South-East Asia: Latest developments and challenges. 2020
https://www.unodc.org/documents/scientific/ATS/2020_ESEA_Regonal_Synthetic_Drug_Report_web.pdf
22. AIPA Council on Dangerous Drugs: Country Report of Cambodia-. 2019https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/aipa2019/download/article/AIPACODD/Annex%20J%20-%20Country%20Report%20
of%20Cambodia.pdf
23. Good Neighbors Cambodia: Survey Report -The Child’s Reporting on The Situation of Drug Use in Community-. 2019http://www.gncambodia.org/wp-content/uploads/2019/11/GNC_Drug-Survey-Reported-by-Voluntary-Grassroots-Youth-EN.pdf
24. Peltzer K, Pengpid S, Tepirou C. Associations of alcohol use with mental health and alcohol exposure among school-goingstudents in Cambodia, Nagoya Journal of Medical Science. 78(4): 415–422.2016.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5159467/
25. Banta JE, Addison A, Job JS, Yel D, Kheam T, et.al. Patterns of Alcohol and Tobacco Use in Cambodia.
Asia Pac J Public Health. 25(5 Suppl): 33S–44S, 2013https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5043075/

ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន187

26. WHO: Global strategy to reduce the harmful use of alcohol. 2010https://www.who.int/substance_abuse/alcstratenglishfinal.pdf
27. RAD-AR Council, Japan. KUSURI GUIDEBOOK.
https://www.rad-are.com/downloads/kusurigb-pdf02.pdf
28. WHO: WHO Global surveillance and monitoring system for substandard and falsified medical products. 2017.
https://www.who.int/medicines/regulation/ssffc/publications/GSMS_Report.pdf
29. Khan MH, Okumura J, Sovannarith T, Nivanna N, Nagai H, et al. Counterfeit Medicines in Cambodia—Possible Causes.
Pharmaceutical Research 28:484-489. 2010https://www.researchgate.net/publication/47157896_Counterfeit_Medicines_in_Cambodia-Possible_Causes

188ជំពូកទី ១0៖ ផលប៉ះពាល់សុខភាពន្ការប្ើប្ស់ថ្ន្ំជក់ គ្ឿងស្វឹង និងគ្ឿងញៀន