Trwająca 190 lat
podróż pełna łaski
Siostra Roxanne Schares, SSND,
Przełożona Generalna

190 lat temu nasze Zgromadzenie zostało powołane do życia, kiedy Karolina
Gerhardinger (bł. M. Teresa od Jezusa)
i dwie inne kobiety rozpoczęły wspólne życie zakonne w Neunburgu vorm
Wald w Bawarii, na terenie dzisiejszych
Niemiec. Podjęto podróż miłości, podróż rozeznawania i odpowiadania nanaglące i wciąż zmieniające się potrzeby społeczeństwa. Tej podróży towarzyszyła łaska, która okrążyła świat.
Poprzez głębokie doświadczenie Bożej
miłości, miłości, która nie mogła czekać,
by oddawać wszystko (MT, 1), bł. Matka
Teresa została przynaglona, by uczynić sprawę Bożą jedyną troską swojego serca i odpowiadać przez edukację
na naglące potrzeby swoich czasów.
Jej duch inspirował innych do życia tym
samym miłosnym zobowiązaniem: by
tkwić głęboko w naszym świecie, służyć
wszędzie tam, gdzie są najbardziej potrzebujący, poświęcać nasze życie bez
reszty aby inni mogli żyć i doprowadzić
wszystkich do jedności z Bogiem (por.
JP, Słowo wstępne, K 33).
Te 190 lat stało się podróżą wiary,
wizji i odwagi dla ponad 20 tysięcy
Sióstr Szkolnych de Notre Dame. Było
to doświadczenie wszechogarniają-cej miłości Boga, wzywającej doodważnej miłosnej odpowiedzi,
która dotknęła, ukształtowała i przemieniła życie niezliczone osób
na całym świecie, nawet podczas
niewiarygodnie trudnych i burzliwych okresów w historii.
W tym wydaniu Życia misją dzielimy się reﬂeksjami z różnych momentów tej 190-letniej podróży, od
jej najwcześniejszych początków
w Europie aż do przekraczanie
oceanów i rozprzestrzeniania się
na kontynenty Ameryki Północnej
i Południowej, Azji i Afryki. Historie
te podkreślają uważność na zmieniające się sytuacje, rozeznawanie Bożych wezwań w znakach
czasu i odwagę reagowania w
nieoczekiwany sposób na krytyczne potrzeby świata spowodowane
wstrząsami społecznymi, wojną izmianami klimatycznymi.
Razem, Siostry i współpracownicy w misji, zajmują się kryzysami naszych czasów i świadczą
o bezwarunkowej, uniwersalnejmiłości Boga. To była, to jest nadal, wspólna, pełna łaski podróż
miłości.

W obecnym numerze: ...
Sadzenie nasion w Nowym Świecie

3

Reﬂeksja byłej uczennicy

11

Kalendarium SSND

4,5

Odkrywanie nowych sposobów bycia SSND

12,13

Szpital São José

6,7

Wyzwania związane ze zmianą reżimu

14

Współpracownicy: partnerzy i przyjaciele

8

Odpowiedź Sióstr z Prowincji Bawarskiej

15Międzynarodowa Sieć Shalom

9

Co kryje się poza?

9

Dzielenie się charyzmatem

10

2 / Ż yci e mi sj ąŻycie misją 2023
Publikacja Sióstr Szkolnych
de Notre Dame
Generalat, Rzym, Włochy
gerhardinger.org
Prowincja AmerykiŁacińskiej i Karaibów (ALC)
provinciaalc.org
Prowincja Afryki (AF)africassnd.org
Prowincja Atlantic-Midwest(AM)atlanticmidwest.org
Prowincja Central Pacific(CP)ssndcentralpaciﬁc.org
Wspólna strona internetowa
AF, AM, CP
ssnd.org
Prowincja Bawarska (BY)
schulschwestern.deorazAustria-Włochy (OR-IT) i
Czechy (CE)ssnd-austria.org
skolskesestry.cz
Prowincja Węgierska (MG)iskolanoverek.hu
Prowincja Polska (PO)ssnd.plProwincja Słoweńska (SI)notredamke.rkc.si
Układ graficzny: Siostra M.
Karolina Müller, SSND
Jesteśmy wdzięczne siostromi świeckim współpracownikom,
którzy tłumaczyli teksty zjęzyków oryginalnych na
angielski i z angielskiego nakażdy język prowincji.
Dziękujemy!

Sadzenie nasion w Nowym Świecie
Caelie Haines, dyrektor ds. komunikacji, Prowincja Atlantic-Midwest
Po założeniu Zgromadzenia w Bawarii, w Niemczech, w 1833 roku, błogosławiona Matka Teresa
Gerhardinger przybyła do Ameryki Północnej w 1847
roku w towarzystwie czterech innych Sióstr, w tym
Siostry Karoliny Freiss. Po pewnym zamieszaniu dotyczącym miejsca, do którego miały zostać wysłanena misję, Siostrom udało się dotrzeć do Baltimore w
stanie Maryland. Rozpoczęły tam szkołę dla dziewcząt, Instytut Notre Dame (IND). Błogosławiona Teresa, jako przełożona międzynarodowego Zgromadzenia, musiała wrócić do Niemiec, więc powierzyła
23-letniej Siostrze Karolinie kierowanie misją zgromadzenia w Ameryce Północnej. Siostry Szkolne
Notre Dame odpowiedziały na potrzeby swojego
czasu, kształcąc głównie dziewczęta, przede wszystkim w szkołach podstawowych, ale także w sierocińcach, żłobkach i szkołach przemysłowych. Szkoliły
przyszłych nauczycieli i były pionierkami w rozwoju
przedszkoli. Dla dziewcząt pracujących w fabrykach
oferowały wieczorowe szkoły, gdzie mogły zdobyć
podstawowe wykształcenie.
Pod przewodnictwem Matki Karoliny Zgromadzenie
w Ameryce Północnej rozkwitało, rozprzestrzeniając
się w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Teraz, 176
lat po podjęciu misji, Siostry Szkolne de Notre Damewciąż wpływają na zmiany w tych krajach i na całymświecie. Niektóre uczą w tradycyjnych szkołach. Inne
znalazły innowacyjne sposoby nauczania, takie jakcentra nauczania angielskiego jako drugiego języka
oraz tworzenie domów dla kobiet w trakcie rekonwalescencji, w których można znaleźć pokarm dlaumysłów i dusz. Na terenie IND, gdzie niegdyś cho-

dziła błogosławiona Teresa, Centrum Karoliny oferuje bezpłatne szkolenia dla miejscowych kobiet na
stanowiska certyfikowanych asystentów pielęgniarskich i techników farmaceutycznych. Błogosławiona
Teresa pragnęła, aby jej Zgromadzenie nauczało
dziewczęta, kobiety i osoby wykluczone umiejętności, które mogłyby zapewnić im lepszą przyszłość. Ta
misja wciąż jest realizowana w prowincjach Atlantic-Midwest i Central Pacific w Ameryce Północnej,
obejmując wiele stanów USA, prowincje kanadyjskie, Anglię, Guam i Japonię.

Matka Karolina Friess i Siostry Szkolne de Notre Dame w
pierwszych dniach w Ameryce Północnej
https://gerhardinger.org / 3

4 / Ż yci e mi sj ąhttps://gerhardinger.org / 5

Szpital São José
Rozpoczęcie i kontynuowanie
misji w służbie zdrowia
Siostra Isolene Loﬁ , SSND, dyrektor generalnyszpitala São José, Prowincja Ameryki Łacińskiej iKaraibów

6 / Ż yci e mi sj ąŚwiat zmienił się znacząco od czasu założenia
szpitala, a ten nadal dostosowuje się dozmieniających się potrzeb. Obecnie budowane
jest nowe skrzydło, które ma obsługiwać
obszar zamieszkiwany przez ponad milion
ludzi. W chwili obecnej w Szpitalu São
José zatrudnia się 1580 pracowników i 300
specjalistów medycznych.

Jako szpital kliniczny, São José oferuje staże
medyczne: około 1000 stażystów przechodzi
przez jego korytarze każdego roku. Pacjenci
otrzymują leczenie w różnych specjalnościach
medycznych, takich jak kardiologia, onkologia,
ortopedia, neurochirurgia i przeszczepy. Około
96% objętych opieką, otrzymuje dofinansowanieze strony rządu brazylijskiego.
Szpital São José utrzymuje żywotność
charyzmatu SSND przez ponad osiem dekad.
Dzięki wysoko wykwalifikowanemu personelowi
i lekarzom, brazylijskie Siostry mogą z dumątwierdzić, że tworzą środowisko opieki, które
jest skoncentrowane na pacjentach i ich
konkretnych potrzebach, wspierając zdrowie
fizyczne, emocjonalne i duchowe.
Jako Zgromadzenie jesteśmy wezwani do troskio potrzeby świata i do życia w przekonaniu, żeświat może być miejscem pokoju, wspólnoty
i zdrowia. Szpital São José musiał zmierzyć
się z wieloma wyzwaniami na przestrzeni lat i
odpowiadał na nie z wiernością i odwagą.

W rezultacie szpital ten jest szanowany i
podziwiany w całym regionie i stanie zaświadczone usługi.
Społeczność SSND w Brazylii wierzy, że SzpitalSão José de Criciúma zawsze odpowiadał naznaki czasu, czerpiąc inspirację od naszejZałożycielki: „Wszystkie dzieła Boże dokonują
się powoli i w bólu; ale potem ich korzenie sąsilniejsze, i owocują tym wspanialej.” (MT 2277)

W roku 2022 było:

216 141 przyjęć do szpitala
22 237 hospitalizacji
11 211 operacji
702 057 badań laboratoryjnych
96,12% przyjęć i procedur byłodofinansowanych przez brazylijskirząd.

Siostry Szkolne de Notre Dame pracujące w szpitalu São José

https://gerhardinger.org / 7

Współpracownicy: partnerzy i przyjaciele
Trudy Hamilton, dyrektor ds. komunikacji, Prowincja Central Paciﬁc
Współpracownicy to osoby świeckie, kobiety imężczyźni, którzy realizują misję i duchowość
Sióstr Szkolnych Notre Dame (SSND) w swoim
codziennym życiu, zakorzenionym w duchu i wizji
błogosławionej Teresy, założycielki SSND. Razem
Współpracownicy i Siostry kontynuują tę misję.

16 stanach, na Guam i w Japonii. „W miarę jak się
rozwijamy, potrzeby naszych współpracowników
wciąż się zmieniają” - powiedziała Anne. „Zwłaszcza
podczas pandemii, kiedy współpracownicy nie moglizebrać się osobiście, musieliśmy być twórczy, aby
nadal być razem w modlitwie, wspólnocie i służbie”.

Współpracownicy i Siostry są wezwani do
odpowiadania na pilnych potrzeb naszego świata
z odwagą, śmiałością i nadzieją. Razem skupiają
się na potrzebach kobiet, młodzieży i osób
marginalizowanych. Siostra Kathy Schmittgens,
wicedyrektor Współpracowników Prowincji Central
Pacyfic (CP), powiedziała: „Integralnym elementem
naszego zobowiązania wypływającego z Ewangelii
jest nasza praca na rzecz sprawiedliwości, pokoju itroski o stworzenie.”„Wiele rzeczy, które dodaliśmy podczas pandemii,
jest nadal używanych” - powiedziała siostra
Kathy. „Współpracownicy spotykają się onlinepomiędzy regionalnymi spotkaniami osobistymi.
Wielu z nich uważa, że spotkania online stworzyły
wspólnotę w sposób, którego nie mogliby osiągnąć,gdyby spotykali się tylko 2 lub 3 razy w roku.
Hiszpańskojęzyczni
współpracownicy
zaprosili
współpracowników z całego świata do udziału
w wydarzeniach społeczności online. Ponadto
opracowaliśmy nowy program wprowadzający online
dla współpracowników. Wiele sióstr również dołącza
do nas podczas tych sesji”.

„Rozwija się duchowa relacja, która wzajemnie się
ubogaca i stanowi wyzwanie. Współpracownicy
i siostry dzielą się swoimi darami, modlitwami
i zaangażowaniem w wiarę jako ludzie pokoju,
nadziei, sprawiedliwości i miłości” - powiedziała
Anne Carey, współdyrektorka Współpracowników
Prowincji CP. „Ta relacja przymierza odzwierciedla
jedność i różnorodność, aby wspierać misję Jezusa
w duchu błogosławionej Matki Teresy”.
Siostry Szkolne de Notre Dame zaczęły odkrywaćmożliwość posiadania Współpracowników w 1970
roku, gdy Sobór Watykański II wezwał do bardziej
aktywnej roli świeckich w Kościele. Wytyczne dla
Osób Stowarzyszonych w Ameryce Północnej
zostały zainicjowane w 1976 r., gdy pierwszych sześć
Współpracowników zostało przyjętych w 1977 r. Dziśw CP ponad 300 Współpracowników żyje Ewangelią
i szerzy ducha bł. Matki Teresy i Matki Karoliny w
8 / Ż yci e mi sj ą

„Współpracownicy wykorzystują swoje indywidualne
i wyjątkowe talenty, aby pomóc w zaspokajaniu
zmieniających się potrzeb, służąc w swoich lokalnych
społecznościach i poza nimi” - powiedziała Anne.
„Docenili możliwość uczestniczenia w zebraniachOgółu i dialogach przygotowujących do Kapituły
Generalnej. Są powołani, by razem z nami stać się
Zgromadzeniem Laudato Si’”. Przeczytaj historie
współpracowników, aby dowiedzieć się więcej o ichpracy i wpływie na nasz świat.
„Każdego dnia przekraczamy bariery i granice.
Kobiety i mężczyźni w wieku 21 lat lub starsi, którzychcą dzielić się swoją tradycją wiary w harmonii zcharyzmatem SSND, są zaproszeni do zostania
współpracownikami” - powiedziała siostra Kathy.

International Shalom Network
Siostra Marinez Capra, SSND
Międzynarodowa Koordynatorka Sieci Shalom/JPICCo kryje się
Sprawiedliwość, pokój i globalna odpowiedzialność poza?
są zakorzenione w naszym charyzmacie i mająkluczowe znaczenie dla naszego życia i posługi jako
Sióstr Szkolnych de Notre Dame. Wytyczne Kapituły
Generalnej nieustannie wzywają nas, lokalnie izgromadzeniowo, do „urzeczywistniania świata
pokoju, sprawiedliwości i miłości”. (JP K 17) Polecenie
działania (19 Kapituła Generalna) doprowadziło doustanowienia w 1994 r. naszej Międzynarodowej
Sieci Shalom, aby aktywnie i odważnie pracować
nad pilnym wołaniem o sprawiedliwość, pokój iintegralność stworzenia w naszym zglobalizowanym
świecie, na poziomie osobistym, wspólnotowym,
krajowym i międzynarodowym.
W ciągu 29 lat istnienia Międzynarodowej Sieci
Shalom z wdzięcznością dostrzegamy, jaknasza sieć współpracowała za pośrednictwem
naszych pięciu gałęzi kontynentalnych i innych
globalnych partnerów, aby zająć się pokojem,
sprawiedliwością i edukacją ekologiczną, prawami
człowieka, migrantami i uchodźcami, dyskryminacją,społecznościami tubylczymi, handlem ludźmi,rasizmem, uzdrawianiem ran i ubóstwem.
Shalom jako nasz sposób życia wyostrzył naszą
świadomość w kwestiach globalnych i wezwał nas
do poszukiwania bardziej autentycznego życia
wartościami ewangelicznymi.

Siostra Beatriz
Martinez-Garcia,
SSNDPrzedstawiciela ONZ-NGO
W tym roku SSND upamiętnią 30 lat posługi w
Organizacji Narodów Zjednoczonych. Departament
Informacji Publicznej przyjął nasze Zgromadzenie
jako organizację pozarządową w 1993 roku, aRada Ekonomiczno-Społeczna przyznała nam
Specjalny Status Konsultacyjny w 1998 roku. Jako
zgromadzenie międzynarodowe, przynależności
te umożliwiają nam zwracanie uwagi państw
członkowskich ONZ na pilne potrzeby społeczności
globalnej oraz wnoszenie daru naszego charyzmatu
i wartości Ewangelii w obrady i decyzje Organizacji
Narodów Zjednoczonych.

Od czasu naszego zobowiązania SSND z 2021
r., aby stać się Zgromadzeniem Laudato Si’,Międzynarodowa Sieć Shalom nadal zajmuje się
kryzysami związanymi ze zmianami klimatycznymi,
aby odpowiedzieć na wołanie ubogich i wołanie
Ziemi. Daje to kolejną konkretną okazję do głębszego
nawrócenia i działań przekształcających na rzecz
bardziej zrównoważonej przyszłości.

Od 30 lat współpracujemy z Shalom Network iinnymi organizacjami pozarządowymi, edukując i
działając na rzecz dziewcząt, osób poszkodowanych
i zagubionych, rdzennych mieszkańców, migrantów,
uchodźców, bezdomnych, na rzecz sprawiedliwości
społecznej i klimatycznej. Siostry Ethel Howley,
Ann Scholz, Eileen Reilly i Beatriz Martinez-Garcia,
przedstawicielki
organizacji
pozarządowych,
towarzyszyły setkom sióstr, współpracowników iuczennic w wydarzeniach Organizacji Narodów
Zjednoczonych. Czwarta Konferencja Kobiet w
Pekinie, Światowy Szczyt Rozwoju Społecznego w
Kopenhadze, Szczyt Ziemi w Brazylii, Komisje ds.
Statusu Kobiet, Stałe Forum Rdzennej Ludności,Konferencja nt. wody w ONZ w Nowym Jorku to
przykłady tych wydarzeń.

Niech nasza Sieć Shalom będzie ogniem, który
rozpali naszą pasję i nadzieję na przyszłość, gdybędziemy żyć proroczym świadectwem powszechnej
komunii.

Chciałabym opisać pracę SSND w ONZ następującymi
słowami: zaangażowanie, ryzyko, zaufanie, miłość,przemiana, walka, edukacja, współpraca, nadzieja iorędownictwo. Jakie słowa dodalibyście do tej listy?
To odpowiedni czas, aby zadać sobie pytanie:- Jak nasza obecność w ONZ wpłynęła na nasze
wspólnoty i apostolaty?
- Jak możemy współpracować z innymi, aby
wzmocnić naszą obecność i głos?
- Do czego wzywa nas Bóg w związku z naszą
posługą w ONZ?

https://gerhardinger.org / 9

Dzielenie się charyzmatem
Siostra Monica Benedict, SSND, Prowincja Afryki
GambiaDla Marthy Mendy praca z Siostrami
Szkolnymi de Notre Dame byłaświetną okazją do współpracy i
odwdzięczenia się Szkole Notre
Dame w Somie w Gambii za
znaczący wpływ, jaki Siostry
wywarły na jej życie. Doświadczenia
te wezwały ją do wykorzystania
swoich umiejętności, aby mieć
pozytywny wpływ na innych. Siostry
były nauczycielkami Marthy, to
one wyszkoliły ją do zdobycia
umiejętności
krawcowej.
Odtamtego czasu, czyli od dwunastu
lat, pracuje z nimi.
Martha dzieli wzajemne relacje z
Siostrami, które docierają do niej,słuchają jej i prowadzą ją w trudnychchwilach. „Siostry były moimi
nauczycielkami, które wyszkoliły
mnie w zdobywaniu umiejętności
krawieckich i robieniu krawatów ifarb. Przeszkoliły również innych.
Dzięki temu zarabiam na życie
dzięki szkoleniom, które od nichotrzymałam” - powiedziała Martha.
Martha z wdzięcznością wspominała
wiele razy, gdy Siostry zapraszały
ją do dołączenia do uczniów na
wycieczki szkolne i zapraszały ją
10 / Ż yci e mi sj ą

do wspólnej modlitwy, a także dozabawy. To wszystko było dla niej
wielkim przywilejem i zabawą.
Marthapowiedziała:„Pracując
z Siostrami przez te kilka
lat,nauczyłamsię
wartości
sprawiedliwości, pokoju, jedności
i miłości. Nauczyłam się także
mówić po angielsku, choć nie
perfekcyjnie. Jestem wdzięczna za
dobre relacje, które z nimi dzielę”.
Martha z radością dzieli się swoją
wiedzą z uczniami dziewiątej
klasy i uczy ich etykiety (dobrych
manier). Ma nadzieję kontynuować
współpracę z Siostrami i pomagać
uczniom w razie potrzeby. Martha
jest entuzjastycznie nastawiona
do rozwijania charyzmatu SSND
i pomagania innym w odkrywaniu
ich Bożego potencjału. „Będę nadal
wykorzystywać umiejętności i dobre
wartości, których nauczyłam się od
Sióstr” - powiedziała Martha.

entuzjazmem wspominała spokój
panujący w szkole, atmosferę
sprzyjającą nauczaniu i uczeniu
się. „Moja Alma Mater była
domem pełnym spokoju i piękna”- powiedziała.
Z sentymentem wspominała więź,jaką dzieliły z Siostrami i jako
społeczność szkolna. Było to dla
niej bardzo ważne. „Czułyśmy się
jak w rodzinie, więc nauka była
dla nas łatwiejsza. Siostry dawały
nam to, co najlepsze, więc byłyśmy
wzmocnione
naprzyszłość”- powiedziała.
„Siostry nauczyły nas wartości
dyscypliny, prawdy, uczciwości
i miłości jako młode uczennice;przygotowując nas do bycia
kobietami, które są budowniczymi
narodu i wzorami do naśladowania
w społeczeństwie. Od tamtej porywartości te są integralną częścią
mojego życia.

Ghana
Nauka w szkole średniej Notre Damedla dziewcząt w Sunyani w Ghanieprzez cztery lata wywarła ogromny
wpływ na życie absolwentek.
Jedna z absolwentek z wielkim

To, co sprawia, że edukacja SSND
jest inna i znacząca, to fakt, że
jest to doświadczenie holistyczne.
„SSND dały nam edukację, a także
życiowe i duchowe prowadzenie”.

Refleksja byłej uczennicy
Kasia, była uczennica Sióstr Szkolnych de Notre Dame w Polskiej Prowincji
Podczas pobytu w szkole mieszkałam w
internacie SSND. Szczególnie ważne było dlamnie doświadczenie wspólnoty podczas spotkań
integracyjnych, wyjazdów, modlitw, pielgrzymek iwycieczek. Cieszyłam się, że mogłam doświadczyć
wsparcia Sióstr szczególnie podczas egzaminów.
Wielką radością była dla mnie możliwość
zaangażowania się w wolontariat z dziećmi i
młodzieżą. Nauczyłam się, jak radzić sobie w
konkretnych sytuacjach z dzieckiem, zdobyłamdoświadczenie pedagogiczne, a także satysfakcję
z tego, że mogę bezinteresownie pomagać i być
wsparciem dla innych. Doświadczyłam szczerej
troski o całą osobę i pomocy w rozeznawaniu;
towarzyszenie Sióstr było dla mnie ważne.
Siostry przekazywały uczennicom wartości poprzez
swoje słowa i przykład. Radosne świadectwo życia
z Jezusem było ewidentne; Siostry były zawsze
gotowe słuchać i rozmawiać. Chętnie dzieliły się
swoimi doświadczeniami życiowymi. Nauczyłam się
dobrych nawyków, takich jak troska o otoczenie,
utrzymywanie porządku i dbanie o środowisko.

Zrozumiałam też duchowy wymiar Eucharystii i świąt
takich jak Boże Narodzenie. Szczególnie miłymdoświadczeniem była wspólna wieczerza wigilijnai przedstawienia teatralne, w których siostry grały
razem z nami, a po przedstawieniach rozmawiały osprawach wiary. Miałyśmy własną kaplicę, do której
mogłyśmy pójść, usiąść i po prostu się pomodlić.
Siostry potrafiły wydobyć z nas to, co dobre i piękne.
Nauczyłam się, jak kontynuować to w moim życiu i w
moich relacjach z uczniami. Podczas mojego pobytu
w akademiku nawiązałam bardzo głębokie relacje
i przyjaźnie, które do dziś są źródłem siły w moimżyciu.
Kiedy wiele lat później broniłam pracę doktorską,zaprosiłam na obronę wszystkie ważne dla mnie
osoby i nie wyobrażałam sobie, by Siostry nie były
obecne w tym ważnym dla mnie momencie. Na koniec
chciałabym powiedzieć, że obecnie rozeznaję, czymężczyzna, którego poznałam, jest dla mnie dobrym
kandydatem na męża. Bardzo chętnie przyprowadzę
go do Sióstr, aby pomogły mi w tym rozeznaniu.

https://gerhardinger.org / 11

Słowenia - odkrywanie nowych sposobów bycia SSND
Siostra Darija Krhin, SSND, Prowincja Słoweńska
Był rok 1886, kiedy pierwsze SSND przybyły do
Słowenii w Šmihel koło Novo Mesto. Chociaż napoczątku żyły w trudnych warunkach, natychmiast
rozpoczęły apostolat edukacji, najpierw wśród
dzieci głuchoniemych i z upośledzeniem mowy, anastępnie w przedszkolach, szkołach podstawowych
i różnych programach dla młodych kobiet oraz na
kursach językowych. Ich praca edukacyjna byłabardzo owocna i otworzyły pododdziały w różnych
miejscach. Nasz kompleks szkolny z wielomamożliwościami edukacyjnymi został również otwarty
w 1888 roku w Trnovo-Ilirskiej Bistricy. Siostry były
dumne, że mogą zapewnić edukację tak wielu
dzieciom i młodym dorosłym.
Druga wojna światowa całkowicie zmieniła tę
sytuację i przyniosła niepokój i obawy siostrom idzieciom w ich placówkach edukacyjnych. Z dnia nadzień lub w bardzo krótkim czasie musiały opuścić
swoje szkoły i prawie cały swój dobytek. Siostryze Šmihel zostały umieszczone w starym zamku,
bez wody i elektryczności. Nasz komunistycznyrząd miał nadzieję, że prędzej czy później wymrą.
Ale żadna siostra nie zmarła w tym czasie. Udało
im się znaleźć apostolaty w parafiach. Ponieważ
były nauczycielkami, poproszono je o nauczanie
katechizmu, prowadzenie chórów kościelnych,

12 / Ż yci e mi sj ąudzielanie prywatnych lekcji muzyki i służenie
jako gospodynie w domach parafialnych i w domu
biskupa. Aby zarobić na życie, ciężko pracowały

w państwowej spółdzielni rolniczej, a niektóre były
zatrudnione w administracji państwowej. Niektóre
z naszych Sióstr zostały uwięzione bez powodu
przez komunistyczny rząd. Nękanie było uciążliwe
i bolesne, a po uwolnieniu nigdy o tym nie mówiły,
ponieważ groźby były tak straszne.
Siostry w Trnovo-Ilirskiej Bistricy zostały umieszczone
w małej części ich dużej instytucji. Pozwolono im
zabrać ze sobą tylko część rzeczy osobistych. W
tym czasie doświadczały ciężkich obelg ze strony
tych samych dzieci, które kształciły, ponieważ dzieci
były zmuszane do zwracania się przeciwko swoim
nauczycielkom. Ludzie z sąsiedztwa pomagali im w
tajemnicy, przynosząc im jedzenie i inne przedmioty.
Pomimo upokorzeń, złego traktowania i w ukryciu,
kontynuowały swoją pracę edukacyjną. Uprawiały
również pola, aby mieć wystarczająco dużo jedzenia.
Miejsce to pozostaje naszym jedynym miejscem, w
którym Siostry mieszkają od czasu ich pierwszego
przybycia.
Po odzyskaniu przez Słowenię niepodległości w 1991
r. zwrócono nam skonfiskowane nieruchomości. Tutaj,
w Ilirskiej Bistricy, mamy dom rekolekcyjny zwany
Domem Matki Teresy. Na rekolekcje przyjeżdżają
wszystkie grupy wiekowe. Niektóre są prowadzone
przez nasze Siostry, inne we współpracy z różnymi
zakonnikami. Niektóre z naszych Sióstr uczestniczą
w krajowej Unii Osób Zakonnych, inne uczą religii,
służą w duszpasterstwie w parafiach, oferują
praktyczne warsztaty dla dziewcząt, współpracują z
Caritas, prowadzą grupy samopomocy, odwiedzają
osoby starsze itp.
A wszystko to tylko po to, aby potwierdzić nasze
przekonanie, że jesteśmy wychowawczyniami wewszystkim, czym jesteśmy; nie mogąc mieć własnych
szkół, kształcimy w innych obszarach pilnych potrzeb.

https://gerhardinger.org / 13

Wyzwania związane ze zmianą reżimu
w Prowincji Węgierskiej

Siostra M. Andrea Ivanics, SSND, przełożona prowincjalna, Prowincja Węgierska
W 1948 r. komunistyczne władze Węgier znacjonalizowały
instytucje edukacyjne. Na mocy porozumienia między
Węgierskim Episkopatem Katolickim a Rządem
komunistycznym w 1950 r., cztery zakony mogły działać
pod bardzo ścisłą kontrolą państwa w komunistycznychWęgrzech. Od 1950 r. tylko w dwóch klasztorachWęgierskiej Prowincji SSND mogły przebywać Siostry w
znacznie zmniejszonej liczbie (tylko 49 Sióstr), pomimo
faktu, że w tym czasie do SSND należały 362 węgierskie
Siostry. Dawny zarząd prowincji został zmuszony do„zwolnienia” setek Sióstr.
Jesienią 1989 r. na Węgrzech zniesiono komunizm.
Na początku 1990 roku stosunki dyplomatyczne
między Węgrami a Stolicą Apostolską zostały oficjalnienawiązane. Nasze obszary posługi zostały rozszerzone,
powstało kilka nowych klasztorów, a niektóre z naszych
dawnych placówek zostały odzyskane. Długo oczekiwana
wolność spowodowała jednak rozczarowanie wielu
naszych współsióstr, które wiernie przeżywały swojeśluby poza wspólnotą Prowincji Węgierskiej, a teraz
zdecydowały się na powrót. Do 1948 r. nasze Siostry,
które zostały zmuszone do opuszczenia wspólnoty
zakonnej, prowadziły życie zakonne według starej Reguły
sprzed Soboru Watykańskiego II, wytycznych i dawnych
zwyczajów zakonnych. Nowa organizacja naszego
odnowionego życia wspólnotowego i posługi opierała się
na Jesteście posłane i dyrektywach Soboru Watykańskiego
II, które mogły przyjąć tylko z zastrzeżeniami lub wcale.
Zmiana reżimu była jednak wyzwaniem dla naszych
Sióstr we wspólnocie, które żyły w bardzo zamkniętej
społeczności, stale zagrożonej ze strony światazewnętrznego. Otwarcie, którego musiały dokonać
nasze dwie wspólnoty, było nie do pomyślenia przez
dziesięciolecia. Innym aspektem jest to, że do 1989 r.
uczennice naszych dwóch szkół średnich pochodziły zrodzin wyznających wartości chrześcijańskie, a wiele
z nich nie zostałoby przyjętych do państwowych szkółśrednich ze względu na poglądy polityczne rodziców.
Po zmianie reżimu część społeczeństwa wykazała duże14 / Ż yci e mi sj ązainteresowanie wartościami chrześcijańskimi i edukacją
religijną.
Jednocześnie jednak w latach komunizmu niemal całe
pokolenie dorastało bez kontaktu z jakąkolwiek formą
czy zapotrzebowaniem na praktyki religijne. Coraz więcej
uczennic było przyjmowanych do naszych instytucji,
zapisywanych przez swoich rodziców wyłącznie zewzględu na dobre wykształcenie, chociaż brakowało im
podstawowej wiedzy religijnej. Dzieci te (i ich rodziców)
trzeba było przyjąć w nowy sposób, z elastycznością icierpliwością.
Musiałyśmy pokonać nasze własne „zamknięcie”.
Musiałyśmy także otworzyć się na świat poza naszymi
szkołami, na ludzi w społeczeństwie, na ludzi innych wyznań
i na ludzi bezwyznaniowych. Musiałyśmy przezwyciężyć
nasze lęki i nieufność, aby móc współpracować z różnymi
organizacjami i instytucjami kościelnymi i świeckimi,
kulturalnymi, społecznymi i innymi, abyśmy mogły służyć
tym, do których Bóg nas posyła.
Skład naszej kadry nauczycielskiej zmienił się zasadniczo:
liczba (proporcja) świeckich nauczycieli znacznie wzrosła
i powoli stajemy się mniejszością w naszych własnych
instytucjach. Musiałyśmy nauczyć się pracować z osobami
bezwyznaniowymi w oparciu o wzajemne zaufanie iuznanie. Do 1989 r. Siostry we wspólnocie zakonnej
pracowały przez dziesięciolecia wyłącznie z nastolatkami,więc musiałyśmy „przeprogramować” nasze myślenie,
aby służyć dzieciom w wieku przedszkolnym i szkoły
podstawowej, a później młodym dorosłym.
Wydarzenia historyczne w naszym kraju i w naszej
prowincji nieustannie przypominają nam słowa z Jesteście
Posłane: „Głęboka wiara i wielka odwaga przynaglałyMatkę Teresę, by mimo nikłych środków podejmować
ryzyko i nieść pomoc tam, dokąd była wzywana. Na
wezwanie Boga, rozpoznawane w naszych czasach,odpowiadamy w jej duchu”. (JP, K 24)

Siostry z Prowincji Bawarskiej odpowiadają na wyzwaniazwiązane z wojną na Ukrainie
Siostra Annemarie Bernhard, SSND, radna prowincjalna, Prowincja Bawarska

24 lutego 2022 r. rozpoczęła się inwazja wojsk
rosyjskich na Ukrainę.
Zaledwie kilka dni później do Niemiec przybyli
pierwsi uchodźcy, głównie kobiety i dzieci. Mężczyźni
pozostali w kraju jako żołnierze.
Trzeba było szybko utworzyć mieszkania; niektóre
klasztory przyjęły uchodźców do swoich domów.
Wszędzie rozpoczęto zbiórki pieniędzy i kampanie
pomocowe.
Sytuacja szczególnie dotknęła dzieci. Dla nich trzeba
było zorganizować opiekę i kontynuację edukacji.
Nauczycielka z naszego Theresia-GerhardingerGymnasium am Anger w Monachium nawiązała
kontakt z ukraińsko-niemiecką nauczycielką, która
wyraziła chęć uczenia w naszej szkole wraz z dwoma
kolegami. W bardzo krótkim czasie udało nam się
zapełnić dwie klasy ukraińskimi dziewczętami w
wieku od 14 do 16 lat. Zajęcia językowe rozpoczęły
się natychmiast w języku niemieckim i angielskim,
ale również były nauczane inne, mniej wymagające
językowo przedmioty, takie jak sztuka, sport, muzyka.
Ukraińskie dzieci dołączyły również do naszej szkoły
podstawowej i przedszkola, gdzie otrzymywały

specjalne wsparcie językowe. Dla nich szkoła
oznaczała odrobinę bezpieczeństwa i normalności potraumatycznych doświadczeniach wojny i ucieczki.
Obecna sytuacja przypomina mi relacje sióstr z
czasów po II wojnie światowej. Rząd nazistowski
zakazał wszystkim wspólnotom zakonnym nauczania.
Natychmiast po zakończeniu wojny Siostry Szkolne
ponownie otworzyły swoje placówki edukacyjne,
w których wiele dziewcząt po traumatycznych
przejściach ponownie znalazło dom w środku
zbombardowanego Monachium. Byłe uczennicewspominają ten czas z wdzięcznością.
Siostry i ich pomocnicy, którzy dokarmiają osoby
ubogie, również doświadczają zmiany sytuacji
spowodowanej wojną. Każdego dnia od 40 do 70 osób
- bezdomnych, ubogich, uchodźców - przychodzi po
paczkowany lunch. Oferowana jest również odzież.
Liczba osób szukających pomocy podwoiła się odpoczątku wojny w 2022 roku.
Podobnie jak Błogosławiona Założycielka, Matka
Teresa od Jezusa i Siostry Szkolne na przestrzeni
190 lat, nasze Siostry starają się odpowiedzieć
na bieżące potrzeby we współpracy z wieloma
wolontariuszami.

https://gerhardinger.org / 15

Siostry Szkolne de Notre Damepełnią misję w 27 krajach:• Anglia • Argentyna • Austria • Białoruś • Brazylia• Czeska Republika • Gambia • Ghana • Guam
• Honduras • Japonia • Kanada • Kenia • Nigeria• Niemcy • Paragwaj • Peru • Polska• Południowy Sudan • Puerto Rico • Rumunia • Serbia• Sierra Leone • Słowenia • Stany Zjednoczone Ameryki• Węgry • Włochy •Przemieniamy świat przez edukację
16 / Ż yci e mi sj ą