ぼうさいくんれん

防災訓練のポイント

2016.3

ネパール語

公益財団法人 仙台観光国際協会
Sendai Tourism, Convention and International Association(SenTIA)
1प्रकोप रोकथाम सम्बन्धी अभ्यासका केहि मित्वपर्ु ण कुरािरुप्राकृतीक प्रकोपको बेला प्रयाप्त रुपमा कायणगर्णका लागग, प्रकोप सम्बन्धी प्रशिक्षर्मा सिभागग बर्ौ ।１．भइ
ु ँचालो अर्भु ववय बिार्यो भुइँचालोको कम्पर् अर्ुभव गर्णको लागगको अभ्यास िो ।प्रकोप आइपर्ाण र्आत्तीकर् कायण गर्ण सककयोस भन्र्का लागग,प्रकोप सम्बन्धी प्रिीक्षर्मा सिभागग भई कम्पर्को प्रत्यक्ष अर्ुभव गरौ ।जापार्को भुगवण-बीभागले प्रयोगगर्े भुइचालोको िक्ती मापक शब्द「सिन्दो 」(सिन्दोको कम्पन शक्ति)शसन्र्ो (४) योर्हिडीरिे का प्रायजसो मान्छे िरुले भुइचालोको कम्पर् थािापाउछर् ।शसन्र्ो(५)गो ज्याकुर्याकबाट भाडाकुडा तथा ककताबिरु झर्ण सक्छ ।शसन्र्ो (५) गो क्योउ

किक्स र्गरे का र्राज तथा िर्र्णचरिरु ढल्र् सक्छ ।शसन्र्ो (६) रोकु ज्याकुउभीईरहन गाह्रो हुन्छ। अधिकाम्ि फिति नगररएका िर्निचरहरु लथासलङग भए,सुतके ा मान्छे िरु बबउँ झीन्छर् ।(पुबीजापार् मिाभुकम्प को बेला ताईिाकु वडा )िमानहरु भुइमा झरे र ढोका खोल्न नसमल्ने ठाउँ हरु पर्न धथए ।(पुर्बीजापान महाभुकम्पको र्बेला आवोर्बा वडा,वाकार्बायिी वडा,इजुमी वडा )शसन्र्ो (६)रोकु क्योउ

उभीएर हहिंड्न िफकदै न,िर्बैजिो फिति नगररएका िर्निचरहरु लथासलङग भए,अत्याधिक िेरै मात्रामा िमानहरु ढले ।(पुर्बीजापान महाभुकम्पको र्बेला समयाधगनो वडा )शसन्र्ो (७)र्ार्ा

किक्स तथा सेट र्गररएका िर्र्णचर लगायत सामार्िरु सबै लथाशलङग भए,ढले तथाउर्छहटए ।2

２． अग्नर् र्र्यन्रर् अभ्यास（１）अग्नर् र्र्यन्रक यन्रको प्रयोग गरर गररर्े अभ्यासआगो धेरै िैशलसकेको छै र् भर्े अग्नर् र्र्यन्रक यन्रको प्रयोग गरर आगो र्र्भाउर् सककन्छ ।खाग्ज र्ा ! (जापार्र्ज भाषामा "आगो लानयो" ) भन्र्ै ठुलो स्वरमा कराउर्ै सियोग मानर्े ।आगो र्ग्जक अग्नर् र्र्यन्रक यन्र लैजार्े ।①सेफ्टीवपर् लाई तान्र्े ।②

पाइपको टुप्पोपहि समातेर आगो र्तर सोझ्याउर्े ।③िग्न्डल लाई र्ह्रोसँग र्बाउर्े ।★★पोईन्ट★★
अग्नर् र्र्यन्रक यन्रलाइ १० र्े खख १५ सेकेण्ड जर्त मार प्रयोग गर्ण सककन्छ ।सकेसम्म तल्लो तिबाट प्रयोग गरर, आगोको राि तथा धवुँ ाबाट िररर लाइ जोगाऔ ।शभरबाट भानर् शमल्र्े गरर ढोकाको अगगग्ल्तर बसौ ।आगो छत या छार्ा लाइ भेट्र्े गरर बढे मा एक्लैले र्र्भाउर् सककर्ै र् । सुरक्षक्षत स्थार्मा जाऔ ।（２）बाल्टी ररले द्वारा अग्नर् र्र्यन्रर् अभ्यासयो सबै मीलेर एकआपसको सियोगमा आगो र्र्भाउर्े अभ्यास िो ।①र्इु वटा टीम बर्ाउर्े । (पार्र् भररएको बाग्ल्ट बोकेको टीम र खाशल बाल्टी बोकेको टीम )②आगलागगको जस्तै अवस्था र्े खाउर्े ।③ढाडमा ढाड जोडेर र्इु वटा लाइर् बर्ाइ, बाग्ल्ट ररले गर्े ।④⑤

बाग्ल्ट बोकेर िावाको बिाव िे री आगोको र्ग्जक,सरु क्षक्षत भई उशभर्े ।आगो राम्रोसँग र्र्र्भुर् जेल पार्र् िाल्र्े ।

3

３．धव
ुँ ाको अर्भु व (धवुँ ा अर्भु वगर्े ठाँउ )आगलागगमा धवुँ ाले गर्ाण सासिेर्ण गािो िुर्े, घर शभरका सामार् जलेर र्र्स्कर्े नयासले लट्ठीएर, मत्ृ यु पर्र् िुर्सक्छ । त्यसैले,आगलागग िुँर्ा सकेसम्म धवुँ ा र्र्र्शलर्े गरर, र्आग्त्तकर् सुरक्षक्षत ठाँउमा जार्ु मित्वपुर्ण कुरािो ।★★ पोईन्ट★★
िररर र्र्िुयाणएर अर्घ बढ्र्े ।धुवँ ाले गर्ाण वररपरर र्र्े खखर्े िुर्ाले, शभत्तालाइ समाउर्ै अर्घ बढ्र्े ।र्ाक र मुखलाइ शभजेको रुमाल आहर्ले छोप्र्े ।सकेसम्म धवुँ ा र्र्र्शलर्े गरर, बबस्तारै बबस्तारै र्ाकबाट सास िेर्े ।हिडेर सरु क्षक्षत ठाँउमा जार्े ।डौडर्ा, धेरै अग्क्सजर्को आवस्यक भइ श्वासप्रश्वास गािो पछण ।बबचैबाट िकणर्े काम र्गरौ ।

４． आपतकाशलर् ररपोटण (िोर् कल)को अभ्यास（119 र्म्बरमा िोर् गर्े तररका ）यो र्मकल वा एम्बुलेन्स बोलाउर्े अभ्यासिो ।119 र्म्बर, ल्याण्डलाइर् िोर् या मोबाइल िोर् र्बु ैबाट「119」 मारैले िोर् जान्छ ।िोर्गर्ाण र्आग्त्तकर् 119 र्म्बर ररशसभगर्े अपरे टर (र्र्र्े िर् हर्र्े ब्यग्क्त ) लेभर्ेअर्सु ार गर्ुणिोस ।यसबारे मा बिग्स्तत रुपमा बझ्ु र् पेज र्म्बर ३मा िे र्ुणिोला ।119 र्म्बरमा िोर् गर्ाण पैसा लानर्ै र् । त्यसैगरर, र्मकल तथा एम्बुलेन्सको पर्र् पैसा लानर्ै र् ।★★पोईन्ट★★
जापार्र्ज भाषा बोल्र् र्सकेर गािो परे मा, र्ग्जकको जापर्र्जलाइ बोल्र्को लागग सियोग मागौ ।जापार्र्ज भाषा राम्रोसँग बोल्र् र्सकेपर्र्, अंग्रेग्जमा बबस्तारै कुरा गरी बुझाउर् सककर्े छ ।4【आगलागग को बेला】अपरे टर119बाङ "स्योउबोउक्योकु र्े सु " (आगलागग ववभाग पयो) "खाग्ज र्े सुका " ( आगलागग िो ?)"क्यु क्यु र्े सकु ा " (इमरजेग्न्स 『एम्बलु ेन्स』 िो ?)तपाइ"खाग्ज र्े सु" ( आगलागग िो )अपरे टर"ज्युस्यो तो ओर्ामाए ओशसएतेकुर्ासाइ"(ठे गार्ा र र्ाम भन्र्ुिोस।)तपाइ○कु ○मागच ○च्योउ मे○बाङ○गोउ ○ र्े सु (िो )र्ामए वा (र्ाम)○○ र्े सु (िो)अपरे टर"र्ार्काइ र्ाते र्ो र्ार्काइ गा खाग्ज र्े सुका" (कर्त तले घरको कर्तऔ तलामा आगो लागेको िो ?)तपाइ"र्र्काइर्ाते ज्युताकु र्ो इक्काइ कारा केमुरी गा र्े तइे मासु"(र्इु तले घरको पहिलो तलाबाट धवुँ ा आइरिे को छ ।)अपरे टर"र्ार्र्गा मोएतेइमसुका" (केहि जशलरिे को छ ?)तपाइ"तेन्पुरा र्ाबेर्ो आबुरा गा मोएतेइमासु "(तेम्पुरा पकाउर्े भाडोको तेल बशलरिे को छ ।)अपरे टर"र्र्गेओकुरे ता काता वा इमासेर्का" (भानर् र्भ्याउर्ु भएको कोहि िुर्ुिुन्छ ।)तपाइ

（例1 उर्ािरर् १）"जेर्इर् हिर्ार् शसमाशसता "( सबै सरु क्षक्षत बाहिर र्र्स्कर्ु भयो ।)

れい

れい（例2 उर्ािरर् २）"र्ाका र्र् र्ारे का इरुयोउ र्े सु "( शभर कोहि िुर्ुिुन्छ जस्तो छ ।)【इमरजेग्न्स『एम्बुलेन्स』को बेलामा】अपरे टर119बाङ "स्योउबोउक्योकु र्े सु " (आगलागग ववभाग पयो) "खाग्ज र्े सुका " ( आगलागग िो ?)"क्यु क्यु र्े सकु ा " (एम्बलु ेन्स िो ?)तपाइ"क्यु क्यु र्े स"ु (एम्बुलेन्स िो )अपरे टर"ज्यस्ु यो तो ओर्ामाए ओशसएतेकुर्ासाइ"(ठे गार्ा र र्ाम भन्र्ुिोस।)तपाइ○कु ○मागच ○च्योउ मे ○बाङ○गोउ ○र्े सु（िो ）र्ामए वा (र्ाम) ○○ र्े सु (िो)अपरे टरब्योउकक र्े सकु ा (बबराशम िो ?), केगा र्े सकु ा (चोट पटक िो ?)तपाइ

（例1 उर्ािरर् १）"गोज्यु साइ र्ो र्ार्सेइ गा ब्योउकक र्े सु" (५० बषणको पुरुष बबराशम िुर्ुिुन्छ ।)

れいれい（例2 उर्ािरर् २）"सार्ज्यु साइ र्ो ज्योसे गा केगा शसमाशसता" (३० बषणकी महिलालाइ चोटपटक लागेको छ ।)अपरे टर"ओिार्ाशस र्े ककमासुका" (बोल्र् सक्र्ुिुन्छ ?)तपाइ

（例1 उर्ािरर् १）"र्े ककमासेर्"れい

れい（例2 उर्ािरर् २）"र्े ककमासु"अपरे टर(सक्र्ुिुन्र् )(सक्र्िु ु न्छ )れい（例1 उर्ािरर् १）"कोक्यु वा आररमसुका "(सास िेरर रिर्ुभएको छ ।)
れい

（例2 उर्ािरर् २） "स्युक्केचु शसतेइमासुका"(रगत बगगरिे को छ ।)
तपाइ5

５．आपतकाशलर् प्राथशमक उपचारएक्काशस सासरोककएको वा मुटुको धड्कर् बन्र् भएको मान्छे को ग्जबर् रक्षाको लागग, एम्बुलेन्स

र्आइपुगुन्जेलको केहि शमर्ेट आपतकाशलर् प्राथशमक उपचार गर्ुण धेरै मित्वपूर्ण िुर् जान्छ ।आपिकासलन प्राथसमक उपचार र रगिर्बगीरहे को भए रोतनेउपाए प्राथशमक उपचारको िमबद्दता (मूटुको मसाज रAED)
01

होि छ फक छै न र्बझ
ु ौ ।

उपचार

िोस छै र्र्बचाउको लाधग िहयोग मागौ0203

स्वािप्रस्वाि हे रौ (छार्ि िथा पेट चलेको छ छै न जानकारर सलऔ )छििै जस्िो िाि िेररराको छ ?

घाँहटलाइ िन्काएर िाििेनि िक्जलो
र्बनाउने, अर्न स्वास््यमा िुिारआको छ फक बर्बचार गनेछै र्0405

ित्काल हािले छार्ि दर्बाएर (पम्प गरे र)मुटुको मिाज शुरु गनेघाँहटलाइ िन्काएर िाििेनि िक्जलो र्बनाउने र दइु पटक कृबत्रम श्वािप्रश्वाि गने06

07

AED आइपगु ेपर्छ िइु च अन गने・बर्बद्यर्ु िय प्याड लाई टाँस्नेमटु ु को िड्कनकोववश्लेषण गरर इलेतरीक शक आवस्यक छ छै न चेक गनेआवस्यक भए08र्र्गरार्ी(119नम्र्बरमा िम्पकि गनि लगाऔ र AED ल्याउन लगाऔ )आवस्यक र्भएइलेतरीक शक एकपटक हदने09िरुु न्िमुटुकोमिाजरश्वािप्रश्वाि पुनःिुचारु गने09िरुु न्ि मटु ु को मिाज र कृबत्रम श्वािप्रश्वाि पनु ःिचु ारुकृबत्रम

(दइु समनेट)गने (दइु समनेट)िोक्सोकोआपतलाशलर्गचककत्साप्रकियाु ुेन्तथाएम्र्बमुलटि नआईपलिम्म अथवा बबरामी
चलमलाउर् वा स्वाि निेरुन्जेलिम्म यो प्रफिया िचुगनु जेु ारु राख्ने6होि छ छै न जानकारी सलनेकार्को र्ग्जक गएर, ठुलो स्वरमा बोलाउर्े ।बबस्तारै झकझकाएर िोस छ छै र् िे र्े ।र्बचाउको लाधग िहयोग माग्ने (119नम्र्बरमा िम्पकि गनि लगाऔ र AED ल्याउन लगाऔ )िोस छै र् भर्े, ठुलो स्वरमा कराएर बचाउको लागग सियोग मानर्े ।सियोगको लागग आएका मान्छे िरुलाइ,119र्म्बरमा सम्पकण गर्ण AED ल्याउर्को लागग अर्रु ोध गर्े ।स्वािप्रस्वाि हे रौ (छार्ि िथा पेट चलेको छ छै न जानकारर सलने )सधै जस्तो सास िेररराको छ छै र् िे र्ेर्स सेकेन्डको र्ौरार्मा, छार्त तथा पेट तल मागथ चलेको छ छै र् िे र्े ।छार्ि दर्बाएर『पम्प गरे र』(मटू ु को मिाज)िातलाई तन्काई , ित्केलामा बल पारे र, बबराशम ब्यग्क्तको छार्त कग्म्तमा पर्र् पाँच सेन्टीमीटर र्ब्र्ेगरी र्िोसँग गथच्र्े ।गथचेपर्छ, छार्तको र्बेको भाग मागथ आउन्जेल गथच्र् रोक्र्े ।※संिमर्को डरले कृबरम श्वासप्रश्वास गर्ण र्सककएको अवस्थामा मुटुको मसाज मारै लाई र्र्रन्तरता
र्ीर्े ।घाँहटलाइ िन्काएर िाििेनि िक्जलो र्बनाउने
एउटा िातले र्र्र्ारमा समातेर, अको िातको चोर र माखझ औँलालाई गचऊडोको टुप्पोमा राखेर, ताउकोलाई पछाडड पहि धकेल्र्ै गचऊडोलाई उचाल्र्े ।कृबत्रम श्वािप्रश्वाि (दइु पटक)मखु लाई ठुलोसँग खोलेर बबराशम ब्यग्क्तको मखु मा जोड्र्े र एक सेकेन्ड जर्त सास हर्र्े ।बबराशम ब्यग्क्तको छार्त िुलेको छ छै र् िे र्े ।एक चोटी मुख िटाएर, िेरर एक पटक त्यसै गरर मुख बाट सास हर्र्े । (र्ईु पटक सास हर्र्े)मटु ु को मिाज र कृबत्रम श्वािप्रश्वािको ििंयोजन
छार्तलाई र्बाएर गररर्े मुटुको मसाज र्तस पल्ट गरे पर्छ, र्ईु पल्ट कृबरम श्वासप्रश्वास हर्र्े ।एम्बुलेन्स र्आएसम्म तथा बबराशम चलमलाउर्, बोल्र् वा सधै जस्तो सास िेर्ण र्सकुन्जेल सम्ममुटुको मसाज र कृबरम श्वासप्रश्वास लाइ जारी राख्र्े ।7

AED को िइु चअन गने

AED आइपगु ेपर्छ , AED लाइ बबराशमको ताउको को छे उमा राख्र्े ।मुटुको मसाज गरररिे को अवस्था भएपर्र्, AED आएपर्छ तुरुन्त प्रयोग गर्े ।AED को सुइचअर् गर्े ।प्याड लाई टास्ने
बबराशमको कपडा िटाइ, बबद्युर्तय प्याड लाइ छार्त (स्तर्को ठाऊँ) मा राम्रोसँग टास्र्े ।बबद्युर्तय प्याडलाई, स्तर्को र्ाँयापिीको मागथ र बाँया पिी टास्र्े ।मुटुको िडकनको पररक्षण
बबद्यर्ु तय प्याडलाइ टासे पर्छ, स्वचाशलत रूपमा मटु ु को धडकर्को पररक्षर् िुरु गछण ।योबेलामा,कसैले पर्र् बबराशमलाई छुर्ुिुर्ै र्, छोएको छ छै र् जार्कारर शलर्े ।शक र्बटनलाई धथच्ने
AED ले इलेक्रीक िक हर्र् आवस्यक र्े ख्यो भर्े स्वचाशलत रूपमा पररचाशलत िुन्छ ।चल्र् थाले पर्छ म्यासेज हर्र्ेभएकोले, िक बटर् गथच्र्े ।योबेलामा,कसैले पर्र् बबराशमलाई छुर्ुिुर्ै र्, छोएको छ छै र् जार्कारर शलर्े ।मुटुको मिाजलाई पुनः शुरु

इलेक्रीकिक सककएपर्छ ( तुरुन्त मुटुको मसाज िुरु गर्िुण ोस) भन्र्े म्यासेज बज्र्े िुर्ाले तुरुन्त मुटुको मसाजलाई पुर्ः िुरु गर्े ।６．आपतकाशलर् सेल्टरमा जार्े अभ्यास
तलको पररग्स्थर्तमा आपतकाशलर् सेल्टर जाऔ । प्रकोप सम्बग्न्ध अभ्याषको बेलामा, राम्रोसँग आपतकाशलर्
सेल्टर भएको ठाउँ तथा जार्े बाटोको बारे मा जार्कारर शलऔ ।भकु म्पले भवर् भग्त्कएको तथा पराकम्पर्ले गर्ाण भवर् भत्कर्े अवस्था रिे को बेला ।ठुलो बषाणको बेलामा आउर्े भेल तथा खोलामा ठूलो बाढी आएको अवस्थामा ।आपतकाशलर् सेल्टर जार् भर्र्एको या र्र्र्े िर् गररएको बेला ।★★पोईन्ट★★
आपतकाशलर् सेल्टर जाँर्ा चाहिर्े समार्को अगग्रम तयारर गरौ ।आपतकाशलर् सेल्टरमा र्आग्त्तकर् संम्यशमत भएर बसौ ।आपतकाशलर् सेल्टरमा बस्र्ा छे उछाउको मान्छे लाई सरसियोग गरर, मीलेर पररआउर्े कामको ब्यबस्तापर् गर्ण मद्द्त गरौ ।8７． बोकेर लैजार्े अभ्यासचोटपटक लागेको मान्छे वा स्वास््य अबस्था हठक र्भएका मान्छे लाइ बोकेर लैजार्े बेलामा,कसैको मद्दत शलएरिातको

सिारामा बोकेरलैजार्े

उपाएर अको स्रे चरकोप्रयोगगरर बोकेरलैजार्े

उपाएअपर्ाउर्

सककन्छ । र्ग्जकमा स्रे चर र्भएको अबस्थामा, छे उछाउमा भएको कुर्ै शमल्र्े गचजलाइ स्रे चरको बर्लामा प्रयोग गर्ण पर्र् सककन्छ ।जुर्ै अवस्थामा पर्र् , बबराशमलाइ सक्र्ो रुपमा सुरक्षक्षत छु भन्र्े कुरामा आस्वस्थ पारर, गन्तब्यमा र्पुगुन्जेल सम्म राम्रो िे रबबचार गर्ुण मित्वपुर्ण िुर् जान्छ । अर्र् अभ्यास गर्ाण, बोकेर लैजार्ु मार र्भइ,आिुलाइ बबराशमको
रुपमािे रेरबोककर्ाको
अर्भु बशलर्े कुरा, त्यो गािो पररग्स्थर्तमा िुर्े वपडा िरुको अर्ुभुर्त शलइ , यो अभ्यासको मित्वलाइ बुझौ ।８． आपतकाशलर् खार्पार्को अभ्यास
आपतकाशलर् सेल्टरमा प्रकोपको बेलाको लागग तयारर खार्ा भण्डारर् गरे र राखखएको िुन्छ ।जस्तै,अल्िा
राइस(लामोसमयसम्म भण्डारर् गर्ण सककर्े र गचसो या तातोपार्ी िालेमार पर्र् खार्शमल्र्े पकाइ रिर्ु र्पर्ेभात ), िेकर बीस्कुट, पार्र् लगाएतका गचजिरु रखखएको िुन्छ । प्रकोप सम्बग्न्ध प्रशिक्षर्मा, यिाँ तयार गररएको खार्ा सिभागगिरु लाई बाडडन्छ । खाएर िे रौ ।★★★पोईन्ट★★★
खार्ेकुराको एलग्जण तथा धाशमणक आस्थाको कारर् समस्यामा परे कािरु ब्यग्क्तिरुका लागग त्यससम्बग्न्धखार्ाको ब्यबस्था पर्र् िुर् सक्र्ेछ ।त्यसैले सेल्टरको सम्बग्न्धत ब्यग्क्तसँग सम्पकण गरौ ।9