この PDF は以下の書籍から第 12 課（p.94-p.100, p.142-p.143）を抜粋したものです。
呉人徳司. 2009. 「モンゴル語実践会話入門 МОНГОЛООР ЯРЬЖ СУРЦГААЯ」. 府中: 東京
外国語大学アジア・アフリカ言語文化研究所.

第十二課 天気（ЦАГ АГААР））

А:Өнөөдөр их халуун байна шүү！
今日はとても暑いですね。

Б:Харин тийм ээ, их халуун байна.
そうですね。とても暑いですね。

А:Маргааш ямар байх вэ?
明日はどうですか。

Б:Маргааш харин бороо орно гэсэн.
明日は雨が降るそうです。

- 94 -

ЯРИА
CD2-161А:Сайн уу?
Б:Сайн, сайн уу? Маргааш цаг агаар ямар байх вэ?
А:Маргааш 25 градус дулаан байна. Бороогүй, тэнгэр цэлмэг.
Б:Би маргааш хөдөө явна.
А:Аа тийм үү, тэгвэл маргааш сайхан өдөр болно.
CD2-172А:Гадаа одоо ямар байна вэ?
Б:Гадаа жаахан бүрхэг байна. Бороо орж магадгүй.
А:За тэгвэл шүхрээ авъя.
Б:Шүхрээ авсан нь дээр.
CD2-183А:Энэ долоо хоногт тэнгэр ямар байх вэ?
Б:Энэ долоо хоногт их халахгүй. Долоо хоногийн сүүлээр жаахан
бороотой. Өдөртөө 20-22 хэм дулаан. Шөнөдөө харин сэрүүн.
А:Чи хаанаас мэдсэн бэ?
Б:Би радио сонслоо.
CD2-194А:Зун Монголд хэр халах вэ?
Б:Тийм ч их халахгүй ээ.
А:Өө тийм үү? Манай Японд 7, 8 дугаар сар их халуун.
Б:
Та 7, 8 дугаар сард Монголд жуулчлаарай.

- 95 -

会話
CD2-161А:
こんにちは。
Б:
こんにちは。明日の天気はどうですか。
А:
明日の気温は 25 度です。雨がなくて晴れです。
Б:
私は明日田舎に行きます。
А:
ああ、そうですか。 明日はいい天気になりますね。
CD2-172
А:
外は今どうですか。
Б:
外は少し曇っています。雨が降るかも知れません。
А:
それでは傘を持ちましょう。
Б:
傘を持った方がいいですね。
CD2-183
А:
今週の天気はどうですか。
Б:
今週は暑くならないです。週末には少し雨が降ります。
昼間の気温は 20-22 度で、夜間は涼しいです。
А:
あなたはどこから知りましたか。
Б:
私はラジオを聴きました。
CD2-194
А:
夏、モンゴルはどれぐらい暑いですか。
Б:
そんなに暑くないです。
А:
ああ、そうですか。 日本では 7、8 月はとても暑いです。
Б:
あなたは 7、8 月にモンゴルに旅行して下さい。

- 96 -

新しい語句）CD2-20
しい語句（ШИНЭ ҮГ ХЭЛЛЭГ）
цаг агаарүүлтэйбороотойбороогүйболохтэнгэрдолоо хоногмэдэхтийм чхалах

天気、気候
曇り
雨が降る（ある）
雨が降らない～になる、～である
天、空、天気週間
知る
そんなに熱くなるхэмградуссэрүүнүдээс хойшхүйтэнмагадгүйүүлшихрадиобүрхэгсүүлээр

尺度
度
涼しい
午後
寒い～かもしれない
曇る
ラジオ
曇った、雲天の；暗い後で、のちにүдээс өмнөүүлэрхэгнартайшуургажишихчийгтэйцагшөнөдөөбараг

午前中曇った、雲天の晴れの吹雪
比較する、対比する
湿気のある
時計；時、時間
夜中に約、大体

会話練習に
会話練習に使われる単語
われる単語 CD2-21
өглөөгүүрүүлтэй
цэлмэг
салхисалхитайсакура
дэлгэрэх
өдөртөө
мэдээ

朝の内
曇った
晴天
風
風がある
桜
咲く；広がる
昼間に
ニュース）
会話練習 1（ЯРИАНЫ ДАСГАЛ1）
CD2-221Маргааш цаг агаар ямар байх вэ?
1 Өглөөгүүр, үүлтэй/үүлэрхэг
2 Үдээс өмнө, тэнгэр цэлмэг
3 Үдээс хойш, бороо орох4 Шөнөдөө, сэрүүн
5 Өглөөгүүр цэлмэг нартай
(1)

(2)

(3)

(4)

- 97 -(5)CD2-232Нөгөөдөр цаг агаар ямар байх вэ?
1 Өглөөгүүр салхитай,2 Өдөртөө цас орох3 Үдээс хойш, цэлмэг,4 Шөнөдөө, сартай(1)(2)(3)(4)CD2-243Монгол, Японы улиралыг жишин үзэх нь:(1)(2)(3)(4)(1)(2)(3)(4)Монголд:1 Өвөл хүйтэн, цас орох2 Зун халуун, бороо орох3 Намар сэрүүн, бороо орох4 Хавар салхи, шуургатай- 98 -

CD2-254Японд:
Зундаа халуун, чийгтэйӨвөлдөө хүйтэн, бага зэрэг цас орохНамартаа, нартай цэлмэгХавартаа, сайхан дулаан, сакура дэлгэрэх
CD2-265Японы хавар болон Монголын хаварын аль нь дулаахан бэ?
Японы хавар Монголын хавараас дулаахан.
1. Монголын зун, Японы зун, халуун
2. Монголын өвөл, Японы өвөл, хүйтэн
3. Монголы, Японы, чийгтэй

会話練習 2（（ЯРИАНЫ ДАСГАЛ 2））
CD2-271А:Маргааш тэнгэр ямар байх вэ?
Б:Маргааш үүлшинэ, цасгүй гэнэ.
А:Чи хаанаас мэдсэн бэ?
Б:Би зурагтын мэдээ үзлээ.
CD2-282А:Энэ зун ямар болох вэ?
Б:Энэ зун их хална.
А:Хэдэн хэм хүрэх вэ?
Б:Бараг 40 хэм хүрэх байхаа.
А:Өө тийм үү,
CD2-293А:Улаанбаатарт цаг агаар ямар байх вэ?
Б:Ойрдоо их хүйтэн гэнэ.
А:Цас орох уу, бороо орох уу?
Б:Бороо орохгүй, цас орно.
А:Цас их орвол муу юу?
Б:Цас их орвол зуд болно. Зуд болбол малд муу.

- 99 -

文法の）文法の説明（ХЭЛНИЙ ЗҮЙ）
1. 予期・
予期・推測を推測を表す -х байх
動詞の不定形 -х の後に「存在（いる、ある）」を意味する байх をつけて、その動詞が表す動作・行為が起こることを予期・推測する表現が生まれる。
例：Өвөл цас орох байх.
冬は雪が降るでしょう。
Энэ өвөл их хүйтрэх байх.
この冬はとても寒くなるでしょう。
Шөнөдөө сэрүүн болох байх.
夜中は涼しくなるでしょう。

2. 仮定副動詞の仮定副動詞の接尾辞 -вал4, -бал4
動詞語幹に接尾辞 -вал4 をつけて、その動詞が意味する動作・行為が実現される条件を表す副動詞が形成される。母音調和の規則に従って、-вал4は–вал, -вэл, -вол, -вөл の４種類に変化する。もう一つの異形態 -бал4 は動詞語幹が в, л, м 終わる場合に接続される。
例：Бороо орвол гадаа гарахгүй.
雨が降ったら、外に出ません。
Салхилбал хаалгаа хаа.
風が吹いたら、ドアを閉めなさい。
Халуун болбол сэнсээ тавь.
暑くなったら、扇風機を回しなさい。

- 100 -

第十二課 天気ЦАГ АГААР1 ЯРИАНЫ ДАСГАЛ
CD2-221Маргааш цаг агаар ямар байх вэ?
1 Өглөөгүүр үүлэрхэг байна.
2 Үдээс өмнө нартай, цэлмэг.
3 Үдээс хойш бороо орно.
4 Шөнөдөө сэрүүн байна.
5 Маргааш өглөө цэлмэг нартай.
CD2-232Нөгөөдөр тэнгэр ямар байх вэ?
1 Нөгөөдөр өглөөгүүр салхитай.
2 Үдээс өмнө цас орно.
3 Үдээс хойш нартай, цэлмэг, бага зэргийн үүлтэй.
4 Шөнөдөө сартай.
CD2-243Монголд:1 Өвөлдөө хүйтэн, цас их орно.
2 Зундаа халуун, бороо их орно.
3 Намартаа сэрүүн, бороо орно.
4 Хавартаа салхи, шуургатай, хуурай.
CD2-254Японд:
1 Зундаа их халуун, чийгтэй.
2 Өвөлдөө жихүүн хүйтэн, бага зэрэг цас орно.
3 Намартаа, нартай цэлмэг сайхан өдөр олон.
4 Хавартаа, сайхан дулаан, сакура дэлгэрнэ.
CD2-265Японы хавар Монголын хаварын аль нь дулаахан бэ?
Японы хавар Монголын хавараас дулаахан.

- 142 -

1. Монголын зун Японы зуны аль нь халуун бэ?
Монголын зунаас Японы зун халуун.
2. Монголын өвөл Японы өвөлийн аль нь хүйтэн бэ?
Монголын өвөл Японы өвөлөөс хүйтэн.
3. Монгол, Японыаль нь чийгтэй вэ?
Япон Монголоос чийгтэй.
2 ЯРИАНЫ ДАСГАЛ
CD2-271А:Маргааш тэнгэр ямар байх вэ?
Б:Маргааш үүлшинэ, цасгүй гэнэ.
А:Чи хаанаас мэдсэн бэ?
Б:Би зурагтын мэдээ үзлээ.
CD2-283А:Энэ зун ямар болох вэ?
Б:Энэ зун их хална.
А:Хэдэн хэм хүрэх вэ?
Б:Бараг 40 хэм хүрэх байхаа.
А:Өө тийм үү,
CD2-292А:Улаанбаатарт цаг агаар ямар байх вэ?
Б:Ойрдоо их хүйтэн гэнэ.
А:Цас орох уу, бороо орох уу?
Б:Бороо орохгүй, цас орно.
А:Цас их орвол муу юу?
Б:Цас их орвол зуд болно. Зуд болбол малд муу.

- 143 -