ベトナム語版
Daønh cho thöïc
taäp sinh kyõ naêng
きん ぞく せい ひん せい ぞう ぎょう

金属製品製造業 における外国人技能実習生の安全と健康確保に向けてがい こく じんぎ

のう じっ しゅう せい

あん ぜん

き かい

けん こう かくほ

あん ぜん たい さく

む

ちゅうしん

（プレス機械の安全対策を中心として）Höôùng tôùi vieäc ñaûm baûo söùc khoûe vaø
an toaøn cuûa thöïc taäp sinh kyõ naêng
nöôùc ngoaøi trong ngaønh coâng nghieäpsaûn xuaát caùc saûn phaåm kim loaïi
(Chuû yeáu veà bieän phaùp an toaøn
khi duøng maùy daäp)Haõy tuaân thuû caùc quy taéc veà an toaøn, veä sinh trongluùc ôû Nhaät ñeå hoïc taäp kyõ naêng maø khoâng bò chaánthöông hoaëc beänh taät!

Noäi dung
Q1 Coâng taùc vaän haønh maùy daäp laø gì?

1

Q2 Söï nguy hieåm trong maùy daäp laø gì?

2◎Giaûi thích veà nguy hieåm trong maùy daäp vaø caùc bieän phaùp ñoái phoù3

Q3 Coù nhöõng thieát bò an toaøn gì trong maùy daäp?

4◎Giaûi thích caùc thieát bò an toaøn chuû yeáu

5

Q4 Nhöõng vieäc gì neân laøm vaø khoâng neân laøm ñeå ñaûm baûo an toaøn khi taùc nghieäp?

6(Baûng kieåm tra ngaên chaën haønh vi khoâng an toaøn)◎Thí duï veà tai naïn lao ñoäng cuûa thöïc taäp sinh (Chuû yeáu laø caùc haønh vi khoâng an toaøn)

Q5 Caùc ñieàu cô baûn gì caàn ñeå tieán haønh coâng vieäc moät caùch an toaøn?
◎Giaûi thích veà nhöõng ñieàu cô baûn cuûa laøm vieäc an toaøn

Q6 Caàn kieåm tra nhöõng gì tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc?
◎Giaûi thích veà vieäc kieåm tra tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc

7
8
9
10
11

Q7 Tieán haønh coâng taùc vaän haønh maùy daäp nhö theá naøo?

12

Q8 Caàn chuù yù ñieàu gì trong khi laøm vieäc?

13

Q9 Caàn chuù yù ñieàu gì trong nhöõng vieäc khaùc vieäc vaän haønh maùy daäp?

14

Q10 Trong moâi tröôøng laøm vieäc phaûi chuù yù ñieàu gì?

15

Q11 Phaûi ñoái phoù ra sao khi xaûy ra tình traïng baát thöôøng?

16◎Taøi lieäu tham khaûo (Giaûi thích veà “Caùc töø ngöõ chuû yeáu lieân quan ñeán maùy daäp”)

17

Q1

Coâng taùc vaän haønh maùy daäp laø gì?

1. Laép khuoân treân vaøo mieáng tröôït di chuyeån leân xuoáng vaø laép khuoân döôùi vaøo beä ñôõcuûa maùy daäp.
2. Vaät lieäu ñöôïc ñöa vaøo khuoân, ñònh vò trí cuûa vaät lieäu.
3. Thao taùc maùy daäp ñeå laøm bieán daïng moät vaät lieäu thaønh hình daïng ñònh tröôùc.
• Mieáng tröôït di chuyeån xuoáng taïo moät söùc maïnh ñeø leân.
4. Khi mieáng tröôït di chuyeån leân, döøng laïi haõy laáy saûn phaåm ñöôïc hình thaønh ra.
5. Caùc böôùc thao taùc lieân tuïc 1 tôùi 4 keå treân ñöôïc goïi laø “coâng taùc vaän haønh maùy daäp”.
6. Gia coâng ôû böôùc 3 baèng söùc maïnh ñeø leân khi mieáng tröôït di chuyeån xuoáng ñeå taïomoät vaät lieäu thaønh hình daïng ñònh tröôùc ñöôïc goïi laø “gia coâng baèng maùy daäp”.
7. Tai naïn maùy daäp xaûy ra trong moät loaït caùc böôùc ôû treân.
Ñoàng hoà chæ goùc quayBaûng ñieàu khieån

Vaät ñöôïc gia coâng

Khuoân treân
Mieáng tröôït

Saûn phaåm

Khuoân döôùi
Hoäp thao taùcDuøng chìa khoùa choïn
caùch vaän haønh

Beä ñôõ
Maùy daäp
Moät haønhtrình an toaønNuùt khôûi ñoäng

Taét

Moät haønhtrình

Töø töø

Chìa khoùa
Lieân tuïcNuùt döøng hay lieân tuïcNuùt döøng khaån caáp
Hoäp ñieàu khieån (thieát bò an toaøn thao taùc baèng hai tay)Chìa khoùa chuyeån ñoåi1

Q2

Söï nguy hieåm trong maùy daäp laø gì?

Khu vöïc laøm vieäc cuûa maùyKhu vöïc laøm vieäc chung(khoaûng naøy nguy hieåm)Khu vöïc laøm vieäc cuûa con ngöôøi

Mieáng tröôït
Döøng ôû ñieåm cheát treân
Khoâng theå khôûi ñoäng

Mieáng tröôït di ñoäng
Taám chaénMôû ra heátLoaïi tröøKhoaûng chaïy

※Ñöa tay vaøo ñöôïc

※Khoâng ñöa tay vaøo ñöôïc

Loaïi khoùa

Loaïi khoâng khoùa

(a) Phöông thöùc taám chaén baèng khoùa lieân ñoäng

Mieáng tröôït di ñoäng
Phaïm vi nguy hieåm

Chaïy xuoáng

Mieáng tröôït döøng ñoät ngoätPhaïm vi nguy hieåm

Tay loït vaøo
Tay loït vaøoPhaùt hieän(b) Phöông thöùc thao taùc caû hai tayKhoaûng caùch an toaøn(c) Phöông thöùc caûm öùng quang hoïcPhöông phaùp taùch rieâng theo thôøi gian, bieän phaùp an toaøn “hands in die”

2◎Giaûi thích veà nguy hieåm trong maùy daäp vaø caùc bieän phaùp ñoái phoù1. Tai naïn lao ñoäng xaûy ra khi laøm vieäc vôùi maùy daäp laø gì?
• Ñieån hình laø tai naïn bò keïp giöõa khuoân.
• Ñieàu quan troïng caàn löu yù raèng cuõng coù tai naïn do khuoân hoaëc vaät lieäu bò hö hoûng
bay ñeán.
2. Tai naïn lao ñoäng bò keïp giöõa khuoân laø gì?
• Noù xaûy ra khi ta ñuùt tay ñeå laáy ra, ñaët vaøo caùc vaät lieäu, saûn phaåm taïi nôi maø mieángtröôït ñang di ñoäng.
3. Phaûi laøm gì ñeå phoøng ngöøa tai naïn bò keïp?
• Phaûi taùch rieâng caùc chuyeån ñoäng cuûa nhöõng phaàn chuyeån ñoäng cuûa maùy daäp vaøchuyeån ñoäng cuûa con ngöôøi chaúng haïn nhö ngoùn tay ñeå chuùng khoâng truøng nhau.
• Coù hai phöông phaùp: taùch ra rieâng bieät theo khoâng gian vaø theo thôøi gian.
4. Phöông phaùp taùch rieâng theo khoâng gian (No hands in die) laø gì?
• Ñaây laø phöông phaùp taùch caùc khu vöïc laøm vieäc cuûa con ngöôøi ra khoûi khoâng giannguy hieåm cuûa maùy ñang hoaït ñoäng.
◎Thí duï → Voøng raøo an toaøn, hình thöùc an toaøn
5. Phöông phaùp taùch rieâng theo thôøi gian (hands in die) laø gì?
• Ñaây laø phöông phaùp maø caùc ngoùn tay cuûa con ngöôøi bò ngaên laïi khoâng loït vaøo phaïm
vi nguy hieåm trong haønh trình chuyeån ñoäng cuûa mieáng tröôït.
• Ñaûm baûo an toaøn baèng caùch taùch bieät theo thôøi gian söï chuyeån ñoäng cuûa mieángtröôït vaø söï chuyeån ñoäng cuûa ngoùn tay. Caùc thieát bò an toaøn sau ñaây seõ ñöôïc söû duïng
keát hôïp hoaëc moät mình.
◎Thí du → Phöông thöùc taám chaén baèng khoùa lieân ñoäng, phöông thöùc thao taùc caû hai
tay vaø caûm öùng quang hoïc6. Tai naïn lao ñoäng do khuoân hö hoûng laø gì?
• Khuoân hö hoûng laø do caøi ñaët khoâng ñuùng hay do tình traïng quaù taûi noùi chung.
• Tình traïng quaù taûi xaûy ra laø do thao taùc dö thöøa nhö ñaët vaøo 2 taám vaät lieäu hay khicaùc maûnh vuïn coøn laïi.
• Laøm vieäc ñuùng ñaén döïa treân caùc tieâu chuaån taùc nghieäp chính xaùc raát quan troïng.

3

Q3

Coù nhöõng thieát bò an toaøn gì trong maùy daäp?

Thieát bò an toaøn baèng taám chaén
Môû ngang

Taám chaénNuùt ñaïp chaânBaûng ñieàu khieån taám chaén

Thieát bò an toaøn theo phöôngthöùc thao taùc caû hai tayBaûng ñieàu khieån

Phaùt vaø thu tia saùng

Thieát bò an toaøn theocaûm öùng quang hoïc4

◎Giaûi thích caùc thieát bò an toaøn chuû yeáu◎Toång quan
1. Thieát bò an toaøn ñöôïc söû duïng trong coâng taùc maùy daäp, ñieån hình laø “Phöông thöùc taám
chaén”, “Phöông thöùc thao taùc caû hai tay”, “Caûm öùng quang hoïc” nhö hieån thò sau ñaây.
2. Ñeå ñaûm baûo söï an toaøn trong coâng vieäc haõy tìm hieåu roõ muïc ñích, cô caáu cuûa caùcthieát bò an toaøn naøy vaø söû duïng chuùng theo ñuùng trình töï coâng vieäc.
◎Thieát bò an toaøn baèng taám chaénToång quan veà thieát bò• Ñaây laø thieát bò an toaøn maø khoâng ñoùng taám chaén thì mieáng tröôït khoâng chuyeån ñoäng ñöôïc.
1. Nhaán nuùt thao taùc thì taám chaén chuyeån ñoäng laøm coâ laäp phaïm vi nguy hieåm.
2. Sau khi an toaøn ñöôïc xaùc nhaän, mieáng tröôït ñöôïc kích hoaït.
◎Thieát bò an toaøn baèng thao taùc caû hai tayToång quan veà thieát bò• Ñaây laø thieát bò an toaøn maø khoâng duøng caû hai tay cuøng moät luùc thì maùy daäp khoâng vaän haønh.
• Caàn laép ñaët chuùng ôû nôi an toaøn ñeå giöõ moät khoaûng caùch an toaøn cho vieäc thao taùc maùy moùc.
1. Ñeå kích hoaït mieáng tröôït, duøng hai tay nhaán hai nuùt ñoàng thôøi (trong voøng 0,5 giaây).
2. Khoaûng caùch giöõa hai nuùt phaûi xa nhau treân 300 mm.
3. Thieát bò naøy coù 2 loaïi: phöông thöùc “moät haønh trình an toaøn” ñeå caøi ñaët ôû maùy daäp coù
cô cheá döøng ñoät ngoät nhö maùy daäp coù khôùp ly hôïp ma saùt vaø phöông thöùc “hai taykhôûi ñoäng” ñeå caøi ñaët ôû maùy daäp khoâng coù cô cheá döøng ñoät ngoät nhö maùy daäp coùkhôùp ly hôïp xaùc thöïc.
4. Neáu thao taùc baèng chaân, caùc thao taùc cuûa baøn tay vaø chaân coù theå laøm baïn maát caânbaèng, khieán cho baøn tay cuûa baïn loït vaøo phaïm vi nguy hieåm trong haønh trình thaotaùc cuûa mieáng tröôït. Do ñoù khôûi ñoäng baèng caû hai tay raát quan troïng.
◎Thieát bò an toaøn baèng caûm öùng quang hoïcToång quan veà thieát bò• Ñaây laø thieát bò an toaøn maø khi ta caét ñöùt caùc chuøm tia saùng, boä caûm öùng nhaän bieát ñeå
laøm mieáng tröôït döøng laïi.
• Söû duïng ñoàng thôøi 2 thieát bò an toaøn: phöông thöùc thao taùc caû hai tay vaø caûm öùng quang hoïc.
1. Kieåm tra chaéc chaén tình traïng höõu hieäu hoaëc voâ hieäu cuûa thieát bò an toaøn ñeå ñaûm baûomoät traïng thaùi höõu hieäu.
2. Ñaët ôû chieàu cao caàn thieát ñeå cho an toaøn.
• Caàn chuù yù ñeå phaàn naøo cuûa chuøm tia saùng cuõng caûm öùng ñöôïc. Khi baïn ñöùng laøm
vieäc thì phaàn treân cuûa chuøm tia, khi baïn ngoài xuoáng laøm vieäc thì phaàn döôùi cuûa chuøm
tia phaûi nhaän ñöôïc caûm öùng.
3. Trong maùy daäp loaïi straight side, khoaûng caùch an toaøn khaù daøi, khi ngöôøi thao taùcñöùng vaøo beân trong chuøm aùnh saùng thì thieát bò an toaøn khoâng laøm vieäc. Do ñoù caàn coùcaùc bieän phaùp rieâng bieät.
4. Khi khôùp ly hôïp hö hoûng laøm khuoân “rôi xuoáng hai laàn” thì thieát bò an toaøn khoâng coù hieäu quaû.
5

Q4 Nhöõng vieäc gì neân laøm vaø khoâng neân laøm ñeå ñaûm baûo an toaøn khi taùc nghieäp?
◎Caàn phaûi ngaên chaën haønh vi khoâng an toaøn
1. Tai naïn lao ñoäng gaây ra bôûi haønh vi khoâng an toaøn cuûa caùc thöïc taäp sinh kyõ naêng
(sau ñaây goïi laø “thöïc taäp sinh”) ñaõ xaûy ra khoâng ít, caùc tröôøng hôïp naøy cuõng coù theådaãn ñeán tai naïn nghieâm troïng.
2. Chuùng ta haõy coá gaéng ñaûm baûo söï an toaøn cuûa coâng vieäc baèng caùch noã löïc ngaên
chaën haønh vi khoâng an toaøn theo baûng kieåm tra sau ñaây.
(Baûng kieåm tra ngaên chaën haønh vi khoâng an toaøn)Muïc kieåm tra

Coät ghi cheùp

2. Baïn laøm vieäc maø coù hieåu ñuùng trình töï coâng vieäc cuûa baïn khoâng?

□□

3. Baïn laøm vieäc maø coù laøm maát chöùc naêng hay loaïi boû caùc thieát bò an toaøn cuûa maùydaäp khoâng?

□

1. Baïn laøm vieäc maø coù hieåu ñuùng noäi dung coâng vieäc cuûa baïn khoâng?

4. Coâng vieäc lau chuøi, kieåm tra maùy daäp.
• Baïn coù lau chuøi, kieåm tra maø khoâng cho maùy döøng laïi khoâng?
• Baïn coù vieát treân thieát bò khôûi ñoäng ñeå moïi ngöôøi xung quanh bieát laø phaûi taét maùy khoâng?

□□

5. Khi baïn baét ñaàu cho maùy daäp hoaït ñoäng, baïn coù kieåm tra an toaøn xung quanh maùymoùc vaø laøm theo caùc tín hieäu khoâng?

□

6. Trong khi cuøng laøm vieäc veà maùy daäp, baïn coù thoâng baùo tín hieäu lieân laïc chính xaùc ñeåmoïi ngöôøi coù theå hoaït ñoäng nhòp nhaøng vôùi nhau khoâng?

□

7. Baïn coù laïi gaàn maùy moùc ñang chaïy hoaëc vaät lieäu treo lô löûng duø khoâng coù nhu caàu khoâng?
8. Baïn coù ñaët ñeå maùy moùc, nguyeân lieäu ôû tình traïng khoâng an toaøn khoâng?
9. Baïn coù laøm coâng vieäc naøo maø baïn khoâng coù baèng caáp ñeå laøm noù khoâng?
10. Baïn coù söû duïng duïng cuï baûo hoä ñuùng nhö chæ daãn khoâng?
11. Baïn coù laøm vieäc trong khi maëc quaàn aùo an toaøn khoâng?

□
□
□
□
□

(Ghi chuù) Thí duï veà coâng vieäc caàn baèng caáp nhö duøng caàn caåu ñeå naâng, haï taûi caùc vaät lieäu treân 1 taán, hay laùi xe caàn caåuñeå naâng caùc vaät lieäu treân 5 taán.

Khoâng toát

Khoâng toát
Röôøm raøquaù!

Ñöøng loaïi boû thieátbò an toaøn

6◎Thí duï veà tai naïn lao ñoäng cuûa thöïc taäp sinh(Chuû yeáu laø caùc haønh vi khoâng an toaøn)◎Thí duï taét caùc thieát bò an toaøn cuûa maùy daäp ñeå laøm vieäcTình traïng
phaùt sinh

1. Duøng maùy daäp 100 taán (thao taùc ñaïp chaân) ñeå cheá taïo saûn phaåm töøvaät lieäu.
2. Vì hieäu quaû coâng vieäc quaù thaáp cho neân taét caùc thieát bò an toaøn, taytraùi caàm vaät lieäu trong khi tay phaûi laáy saûn phaåm ra baèng coâng cuï coù
nam chaâm.
3. Trong khi laøm coâng vieäc treân, ñònh thôøi cuûa coâng vieäc bò chaäm treã docoâng cuï nam chaâm neân khi khuoân treân rôi xuoáng baèng thao taùc ñaïpchaân thì ngoùn tay caàm coâng cuï bò keïp giöõa khuoân treân vaø khuoân döôùi.

Ñieåm caànchuù yù

1. Ñöøng taét caùc thieát bò an toaøn ñeå laøm vieäc.
2. Tìm hieåu veà taàm quan troïng cuûa söï laøm vieäc vôùi caùc thieát bò an toaøn.

◎Thí duï queân taét ñieän trong khi kieåm tra, lau chuøi maùy daäpTình traïng
phaùt sinh

1. Trong khi kieåm tra, lau chuøi maùy daäp queân taét ñieän, voâ yù chaïm vaøonuùt ñieän laøm mieáng tröôït hoaït ñoäng laøm ngoùn tay bò keïp.

Ñieåm caànchuù yù

1. Tröôùc khi kieåm tra, lau chuøi maùy daäp phaûi nhôù taét ñieän.
2. Tuaân thuû trieät ñeå trình töï coâng vieäc.

◎Thí duï veà vaät laï chui vaøo maét trong khi hoaøn thaønh coâng vieäcTình traïng
phaùt sinh

1. Trong khi hoaøn thaønh coâng vieäc, toâi caûm thaáy ñau maét phaûi neân ñaõñeán khaùm ôû nhaõn khoa.
2. Toâi ñaõ mang kính baûo hoä, nhöng cho laø coù vaät laï ñaõ chui vaøo maét töøkeû hôû.

Ñieåm caànchuù yù

1. Ngoaøi vieäc treân, trong khi hoaøn thaønh coâng vieäc nhôø söû duïng maùymaøi hay laøm coâng vieäc thoåi gioù coù nhieàu tai naïn lao ñoäng hay xaûy ravì vaät laï loït vaøo maét. Haõy löu yù mang kính baûo hoä ñuùng ñaén.
2. Duø bò thöông nheï cuõng khoâng boû qua maø haõy ñeán beänh vieän caøngsôùm caøng toát ñeå ñöôïc chaån ñoaùn.

Söû duïng ñuùng ñaén caùc thieátbò an toaøn ñöôïc chæ ñònh.
Mang kính baûo hoä khi hoaøn thaønh coâng vieäc.

7

Q5 Caùc ñieàu cô baûn gì caàn ñeå tieán haønh coâng vieäc moät caùch an toaøn?

Haõy laøm vieäc theotrình töï coâng vieäc

Muõ baûo hoäNuùt bòt loã tai
Sieát chaët
tay aùo

Giaøy an toaønTrình töïcoâng vieäcMaëc quaàn aùo laøm vieäc

Khuyeán khích laøm vieäc theo tieâuchuaån coâng vieäcNgaên naép (Seiton)Goïn gaøng(Seiri)Queùt doïn (Seiso)

Saét pheá lieäuSaïch seõ (Seiketsu)
Theo lôøi chæ daïy (Shitsuke)

8OK!

◎Giaûi thích veà nhöõng ñieàu cô baûn cuûa laøm vieäc an toaøn
1. Tuaân thuû caùc trình töï coâng vieäc• Theo ñuùng caùc trình töï coâng vieäc (tieâu chuaån laøm vieäc) ñaõ ñònh saün, khoâng laøm baát
kyø vieäc naøo khaùc. Nhaát laø phaûi thaáu hieåu söï caàn thieát cuûa thieát bò an toaøn ñeå khoângthaùo boû hay voâ hieäu hoùa chuùng.
• Taäp luyeän nhieàu laàn caùc böôùc ñöôïc lieät keâ trong trình töï coâng vieäc ñeå cho quen.
• Phaûi tuaân theo caùc quy ñònh cuûa phaùp luaät vaø cuûa nôi laøm vieäc ñeå bieát caàn phaûi laøm
vieäc gì, khoâng neân laøm vieäc gì cho an toaøn.
• Neáu khoâng hieåu trình töï coâng vieäc, phaûi hoûi ngöôøi phuï traùch chöù khoâng neân boû qua.
• Chuù yù ñeå khoâng bò thöông vì thoùi quen, khoâng haønh ñoäng maïnh tay vaø hay coù haønhvi baát caån.
2. Ñeå taâm vaøo 5S
a. Goïn gaøng (Seiri)
Chia ra nhöõng gì caàn thieát, nhöõng gì khoâng caàn roài vöùt boû nhöõng gì khoâng caàn.
b. Ngaên naép (Seiton)
Caát vaøo nôi deã nhôù ñeå söû duïng deã daøng nhöõng gì caàn thieát.
c. Saïch seõ (Seiketsu)Loaïi boû caùc chaát baån, laøm saïch moâi tröôøng xung quanh.
d. Queùt doïn (Seiso)Loaïi boû caùc chaát baån vaø raùc reán ôû maùy moùc thieát bò hoaëc xung quanh baøn.
e. Theo lôøi chæ daïy (Shitsuke)Giöõ ñuùng nhöõng ñieàu gì ñaõ ñöôïc quy ñònh.
3. Quaàn aùo• Haõy maëc quaàn aùo an toaøn ñöôïc quy ñònh khi laøm vieäc.
• Haõy maëc nhöõng boä quaàn aùo laøm vieäc nheï nhaøng, vöøa vaën cô theå.
• Haõy caøi nuùt tay aùo daøi, boû vaït aùo vaøo trong quaàn.
• Ñöøng boû dao, keùo, tuoäc nô vít, caùi khoan trong tuùi maø laøm vieäc.
• Ñöøng quaán, quaøng vaøo coå nhöõng gì coù theå bò cuoán vaøo maùy nhö chieác khaên loâng,khaên tay, khaên quaán coå, caø vaït v.v...
4. Duïng cuï baûo hoä• Phaûi luoân luoân mang, maëc, ñoäi caùc duïng cuï baûo hoä nhö noùn baûo hoä ñaõ ñöôïc chæ ñònh.
5. Caùc ñieàu khaùc
• Luoân luoân doïn deïp goïn gaøng caùc coâng cuï, vaät lieäu hoaëc caùc saûn phaåm ôû xung quanhmaùy daäp.
• Haõy caån thaän ñaët caùc vaät lieäu vaø coâng cuï vaøo nôi oån ñònh ñeå chuùng khoâng rôi xuoánghoaëc suùt ra.

9

Q6

Caàn kieåm tra nhöõng gì tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc?

Laép khuoân khoâng ñuùng
Caøi laép sai leäch,loûng leûo laø
khoâng toát
Veát nöùt
Beä ñôõ
Beä
Veát nöùt nguy hieåm

Caøi laép khoâng ñuùng
Khuoân sai leäch,loûng leûo laø
khoâng toát
Pheá lieäuKieåm tra laïi phaàn trong vaø xung quanh khuoân

2. Ñieåm cheát treân cuûamieáng tröôït
3. Tình traïng döøng laïi ñoätngoät cuûa mieáng tröôït

Döøng laïi taïi ñieåm cheát treân

1. Tình traïng aên khôùp cuûa khuoânKieåm tra maùy moùc, thieát bò tröôùc khi thao taùc10

◎Giaûi thích veà vieäc kieåm tra tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc○Kieåm tra phaàn trong vaø xung quanh khuoân tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc
1. Noäi dung kieåm traMuïc kieåm tra

Coät ghi cheùp

a. Coù vaán ñeà gì khi caøi laép khuoân treân vaø khuoân döôùi khoâng?

□b. Coù gì vaät soùt laïi, pheá lieäu hay vaät laï ôû trong khuoân, treân beä ñôõ,treân beä khoâng?

□c. Traïng thaùi caøi laép khuoân coù khaùc thöôøng khoâng?
→ Coù khe hôû khoâng? caùc bu loâng, ñai oác v.v… coù loûng leûo khoâng?

□

2. Caùc bieän phaùp sau khi kieåm tra• Khi phaùt hieän coù söï baát thöôøng nhö khuoân leäch, veát nöùt, hay vaät laï khoù laáy ra, haõylieân laïc vôùi ngöôøi phuï traùch ñeå laøm theo lôøi höôùng daãn.
○Kieåm tra laïi maùy moùc, thieát bò tröôùc khi baét ñaàu coâng vieäc
1. Noäi dung kieåm traMuïc kieåm tra

Coät ghi cheùp

a. Coù vaán ñeà gì vôùi hoaït ñoäng cuûa caùc thieát bò an toaøn, tình traïng caøi
laép cuûa voøng raøo an toaøn khoâng?

□b. Khuoân coù ñöôïc caøi ñaët vöõng chaéc, aên khôùp vôùi nhau khoâng?
→ Coù tieáng ñoäng baát thöôøng, coï xaùt hoaëc ñoäng ñaäy v.v... khoâng?

□c. Mieáng tröôït coù döøng laïi chính xaùc ôû ñieåm cheát treân khoâng?

□d. Khi nhaác tay ra khoûi nuùt khôûi ñoäng, mieáng tröôït coù döøng laïi ñoätngoät khoâng?

□

2. Caùc bieän phaùp sau khi kieåm tra• Khi phaùt hieän coù söï baát thöôøng veà nhöõng ñieàu keå treân, haõy lieân laïc vôùi ngöôøi phuïtraùch ñeå laøm theo lôøi höôùng daãn.
○Caùc muïc kieåm tra khaùc
1. Duïng cuï baûo hoä vaø gaêng tay, duïng cuï caàm tay• Kieåm tra xem coù hö hoûng khoâng, neáu coù vaán ñeà haõy baùo caùo vôùi ngöôøi phuï traùch.

11

Q7

Tieán haønh coâng taùc vaän haønh maùy daäp nhö theá naøo?

1. Boá trí ngöôøi laøm vieäc, vaät lieäu gia coâng• Coâng nhaân ñöùng ôû phía tröôùc maùy daäp, vaät lieäu gia coâng ñöôïc ñaët ôû phía beân traùi,saûn phaåm ñöôïc ñaët ôû phía beân phaûi vì coâng vieäc tieán haønh töø traùi sang phaûi laø toát.
Ñieåm caàn chuù yù lieân quan ñeán vieäc saép xeáp theá naøy laø nhö sau.
a. Coâng nhaân thöïc hieän coâng vieäc naøy ôû moät tö theá thoaûi maùi, trong ñieàu kieän
tinh thaàn oån ñònh.
b. Ñaët caùc vaät lieäu gia coâng ôû nôi deã laáy.
c. Laáy saûn phaåm ra khoûi khuoân deã daøng.
d. Ñaûm baûo moät nôi ñeå löu tröõ saûn phaåm.
2. Trình töï gia coâng• Vieäc gia coâng ñöôïc tieán haønh theo trình töï sau ñaây.
a. Laáy vaät lieäu gia coâng.
b. Caøi ñaët vöõng vaøng vaøo khuoân baèng caû hai tay. Höôùng daãn caøi ñaët coù moät caáutruùc giuùp ta caøi ñaët deã daøng vaø an toaøn.
c. Thao taùc baèng caû hai tay. → Baám hai nuùt khôûi ñoäng cuøng moät luùc.
d. Ñaûm baûo chaéc chaén raèng mieáng tröôït ñaõ döøng laïi.
e. Laáy saûn phaåm ra baèng caû hai tay vaø ñaët noù taïi nôi ñöôïc quy ñònh.

Vaät lieäu gia coângTrình töï coâng vieäcTrình töï coâng vieäc

Vaät lieäu gia coângSaûn phaåm

Ngöôøi thao taùcBoá trí coâng vieäc

12

Q8

Caàn chuù yù ñieàu gì trong khi laøm vieäc?

1. Ñieåm caàn chuù yù trong khi laøm vieäc• Trong khi laøm vieäc maùy daäp, caàn phaûi chuù yù ñeán tình traïng baát thöôøng xaûy ra nhö
sau ñaây.
Muïc kieåm tra

Coät ghi cheùp

a. Coù tieáng ñoäng baát thöôøng khoâng?

□b. Coù noùng leân baát thöôøng khoâng?

□c. Coù phaùt ra muøi baát thöôøng khoâng?

□d. Coù ñoäng taùc baát thöôøng trong maùy khoâng?

□e. Coù keït dính xaûy ra khoâng?

□f. Pheá lieäu coù ñöôïc loaïi ra ñuùng ñaén khoâng?

□g. Coù vaät laï troän laãn khoâng?

□h. Vaät lieäu gia coâng coù bò ñöa vaøo 2 taám khoâng?

□i. Saûn phaåm coù bò bieán daïng baát thöôøng hay khoâng?

□

2. Caùc bieän phaùp trong tröôøng hôïp baát thöôøng
• Neáu phaùt hieän tình traïng baát thöôøng, haõy haønh ñoäng nhanh choùng theo trình töï sau ñaây.
a. Laøm maùy ngöng hoaït ñoäng baèng caùch nhaán nuùt döøng khaån caáp.
b. Haõy chaéc chaén raèng maùy daäp ñaõ hoaøn toaøn döøng laïi, sau ñoù baùo caùo vôùingöôøi phuï traùch ngay laäp töùc.
c. Ngöôøi phuï traùch hoaëc coâng nhaân cuøng vôùi ngöôøi phuï traùch seõ coù bieän phaùp
caàn thieát.
d. Ngöôøi chòu traùch nhieäm coù traùch nhieäm khôûi ñoäng laïi.

Mieáng tröôït
Keït dính

Khuoân treânSaûn phaåm bieán daïng baát thöôøng

Tieáng ñoäng
baát thöôøng
Hôi noùng

Khuoân döôùi

Vaät lieäu bò ñöa vaøo 2 taámÑoäng taùc baát thöôøng

Nuùt döøng khaån caápTraïng thaùi baát thöôøng trong khi laøm vieäc

13

Q9

Caàn chuù yù ñieàu gì trong nhöõng vieäc khaùc vieäc vaän haønh maùy daäp?

1. Kieåm tra saûn phaåm
• Tröôùc khi ñöa saûn phaåm ñaõ hoaøn taát ra thò tröôøng, kieåm tra xem chuùng coù giaù trò
thöông maïi khoâng, ñaëc bieät laø xem coù veát traày xöôùc, veát nöùt khoâng.
• Neáu tìm thaáy moät saûn phaåm bò loãi, ngöôøi thao taùc phaûi döøng coâng vieäc ñeå baùo caùo,lieân laïc vaø tö vaán vôùi ngöôøi phuï traùch.
2. Coâng vieäc boå sung
• Coâng vieäc boå sung laø caùc coâng vieäc boå trôï cho gia coâng maùy daäp. Haõy löu yù caùcbieän phaùp sau ñaây.
a. Vöùt boû ñònh kyø caùc pheá lieäu, queùt doïn saïch seõ xung quanh khu vöïc laøm vieäc.
b. Lau saïch ngay laäp töùc caùc loaïi daàu xung quanh khu vöïc laøm vieäc.
c. Vaän chuyeån ñònh kyø caùc vaät lieäu vaø saûn phaåm.
d. Nôi hoäi hoïp vôùi caùc ñoàng nghieäp phaûi caùch xa maùy daäp.
e. Khi taïm thôøi rôøi maùy, phaûi luoân luoân nhaán nuùt döøng ñoäng cô ñeå maùy ngöng hoaït
ñoäng roài haõy ñi.
3. Caùc vieäc phaûi laøm sau khi laøm vieäc vôùi maùy daäp
• Khi baïn hoaøn taát coâng vieäc vôùi maùy daäp, löu yù caùc vieäc sau ñaây.
a. Nhaán nuùt döøng ñoäng cô.
b. Lau saïch caùc maùy moùc, thieát bò vaø queùt doïn khu vöïc xung quanh.
c. Caát vaät lieäu, coâng cuï vaø saûn phaåm vaøo nôi ñaõ ñöôïc quy ñònh.
d. Baùo caùo vôùi ngöôøi phuï traùch raèng 3 coâng vieäc treân ñaõ xong roài.

Nuùt döøng ñoäng cô
Khi baïn rôøi choã laøm haõy nhaánnuùt döøng ñoäng cô treân maùy daäpÑieàu caàn chuù yù khi rôøi maùy daäp (nôi laøm vieäc)

14

Q10 Trong moâi tröôøng laøm vieäc phaûi chuù yù ñieàu gì?
○Tieáng oàn vaø laõng tai
1. Traïng huoáng lieân quan maùy daäp
• Trong nhaø maùy duøng maùy daäp, coù nhieàu tieáng oàn nhö tieáng maùy moùc, tieáng gia coâng v.v…
• Haõy caån thaän vì khi nghe tieáng oàn laâu ngaøy, noù coù theå trôû thaønh moät caên beänh goïi laølaõng tai vì tieáng oàn.
2. Ñoái phoù tieáng oàn• Taïi nôi coù tieáng oàn choùi tai, haõy söû duïng duïng cuï baûo hoä ngaên ngöøa tieáng ñoäng nhönuùt bòt loã tai, oáng bòt tai (che tai) v.v...
○Phoøng ngöøa ñau löng
1. Traïng huoáng lieân quan maùy daäp
• Khi thi haønh keá hoaïch töøng böôùc, coù nhieàu böôùc phaûi di chuyeån vaät lieäu vaø saûn phaåm.
• Neáu phaûi khuaân vaùc baèng tay, phaûi caån thaän ñeå khoâng bò ñau löng, vì khi naâng ñoà
vaät, uoán eùo cô theå (cöû ñoäng quaù möùc), laøm caùc cöû ñoäng ñoät ngoät seõ deã gaây ra gaùnh
naëng ôû löng, ñaëc bieät laø ôû vuøng thaét löng.
2. Bieän phaùp phoøng ngöøa ñau löng
• Khi naâng vaät naëng, haõy thuû theá, gaäp ñaàu goái, khoâng cong löng vaø giöõ löng thaät thaúng.
• Sau ñoù nhaác noù leân, ñeå troïng taâm cuûa vaät caàn naâng caøng gaàn vôùi thaân theå caøng toát.
• Trong bieän phaùp phoøng ngöøa ñeå khoâng bò ñau löng, ñieàu quan troïng nhaát laø khoâng
duøng tö theá laøm vieäc quaù möùc.

ÑuùngHaõy söû duïng moät caùch chính xaùc duïng cuïbaûo hoä ñaõ ñöôïc quy ñònh nhö nuùt bòt loã tai.

Ngoài xuoáng

SaiCaùch naâng vaät naëng

15

Q11 Phaûi ñoái phoù ra sao khi xaûy ra tình traïng baát thöôøng?
○Bieän phaùp khi baïn phaùt hieän tình traïng baát thöôøng
1. Neáu baïn phaùt hieän tình traïng baát thöôøng, tröôùc heát haõy tìm xem nhöõng gì ñang xaûy ra.
2. Hoâ to ñeå baùo cho ngöôøi coù traùch nhieäm vaø caùc ñoàng nghieäp ôû xung quanh.
• Ghi nhôù tieáng Nhaät thoâng baùo tình traïng baát thöôøng cuõng raát quan troïng.
3. Theo söï höôùng daãn cuûa ngöôøi coù traùch nhieäm, hôïp taùc vôùi caùc ñoàng nghieäp maø haønhñoäng thích hôïp.
• Khoâng ñöôïc haønh ñoäng tuøy yù mình.
4. Sau khi tình traïng baát thöôøng ñaõ ñöôïc giaûi quyeát, haõy baùo caùo cho ngöôøi coù traùch
nhieäm toång keát tình hình phaùt sinh vuï vieäc.
○Sô taùn, huaán luyeän phoøng choáng tai naïn1. Neáu coù vuï phaùt noå, ñaùm chaùy v.v... haõy baùo cho nhöõng ngöôøi xung quanh bieát roài ditaûn ñeán moät nôi an toaøn. Vì vaäy, ñaûm baûo ngoõ ra, caùc loái ñöôøng sô taùn vaø aùnh saùng
trong khi maát ñieän raát quan troïng.
2. Phaûi tích cöïc tham gia cuoäc huaán luyeän phoøng choáng tai naïn, tuaân theo höôùng daãn cuûacaùc chuyeân gia veà bieän phaùp ñoái phoù trong tình huoáng baát thöôøng hay thuû tuïc sô taùn.

Haõy baùo caùoNeáu maùy moùc coù gì baát thöôøng, haõy baùo cho tröôûng
nhoùm hay nhöõng ngöôøi xung quanh ñöôïc bieát!
Thí duï
へんな においが します
There is a strange smell.
レバーが ぐらぐら します
The lever is wobbling.

Coù muøi laï

Tay caàn loûng leûoCoù tieáng ñoäng laï

あかい ランプが ついて います

あおい ランプが きえて います

The red light is on.

The green light is out.

ランプが てんめつして います
The light is flashing.

さわると あついです
It is hot to touch.

Ñeøn ñoû chaùy

Ñeøn nhaáp nhaùy

Ñeøn xanh taét roài○○が ありません○○ is missing.

Khoâng coù OO

16

へんな おとが しますIt makes a strange noise.

Noùng, ñöøng chaïm vaøo

◎Taøi lieäu tham khaûo (Giaûi thích veà "Caùc töø ngöõ chuû yeáu lieân quan ñeán maùy daäp")
Töø ngöõ

Giaûi thích töø ngöõ◎Mieáng tröôït

• Phaàn di chuyeån leân xuoáng nhôø tay quay, döôùi ñoù coù gaén khuoân treân (phaàn treâncuûa khuoân).

◎Beä ñôõ

• Phaàn beä ñeå gaén khuoân döôùi (phaàn döôùi cuûa khuoân).

◎Baûng ñieàu khieån

1. Baûng ñieàu khieån laø nôi ñaët chung taát caû nhöõng ñeøn hieån thò traïng thaùi hoaït
ñoäng cuûa caùc nuùt thao taùc nhö nuùt nguoàn ñieän, nuùt chuyeån ñoåi haønh trình maùydaäp hay nuùt choïn löïa, nuùt chuyeån ñoåi phöông thöùc thao taùc nhö thao taùc baèngcaû hai tay, moät tay, ñaïp chaân, nuùt ñieàu khieån ñoäng cô (khôûi ñoäng, döøng laïi).
2. Coù chìa khoùa luoân luoân gaén ôû nuùt chuyeån ñoåi haønh trình vaø nuùt chuyeån ñoåiphöông thöùc thao taùc. Neáu khoâng coù chìa khoùa thì khoâng theå chuyeån ñoåi ñöôïc.

◎Thao taùc baèng
moät tay

1. Ñaây laø phöông phaùp thao taùc laøm khôûi ñoäng baèng caùch nhaán nuùt chæ baèng moät tay.
2. Coøn moät tay ñöôïc töï do neân caàn bieän phaùp an toaøn.

◎Thao taùc baèngñaïp chaân

1. Ñaây laø phöông phaùp thao taùc laøm khôûi ñoäng baèng caùch ñaïp leân nuùt ñaïp chaân.
2. Hai tay ñöôïc töï do ñeå laáy ra hay ñaët vaøo caùc vaät lieäu, theá nhöng neáu haønh ñoäng
naøy vaø luùc ñaïp chaân khoâng aên khôùp vôùi nhau tai naïn seõ xaûy ra, raát nguy hieåm,do ñoù phaûi caàn bieän phaùp an toaøn.

◎Khôùp ly hôïp1. Khôùp ly hôïp keát noái truïc khuyûu vaø truïc quay cuûa baùnh ñaø, khi noái laïi laøm mieángtröôït di ñoäng.
2. Coù hai loaïi khôùp ly hôïp: ly hôïp ma saùt vaø ly hôïp xaùc thöïc.

◎Phanh

1. Phanh laøm ngöøng mieáng tröôït.
2. Neáu chöùc naêng cuûa phanh suy giaûm mieáng tröôït seõ khoâng döøng laïi ôû moät vò tríñöôïc ñònh tröôùc, coù khi noù chaïy xuoáng tôùi ñieåm cheát döôùi neân raát nguy hieåm.

◎Thieát bò döøngkhaån caáp

• Ñaây laø thieát bò maø khi ngöôøi thao taùc phaùt hieän ra nguy hieåm, hoï coá yù baám thieátbò naøy ñeå laøm mieáng tröôït döøng laïi.

◎Moät haønh trình

• Moät haønh trình laø chuyeån ñoäng sau khi baïn nhaán nuùt khôûi ñoäng roài thaû ra,
mieáng tröôït ñi moät chuyeán xuoáng, leân roài döøng laïi ôû ñieåm cheát treân.
• Cô cheá maø mieáng tröôït döøng laïi ôû ñieåm cheát treân, khoâng khôûi ñoäng cho ñeán khi
thao taùc tieáp theo ñöôïc goïi laø “moät haønh trình, moät döøng laïi”.

◎Moät haønh trình
an toaøn• Trong khi mieáng tröôït chaïy xuoáng neáu baïn thaû nuùt khôûi ñoäng ra thì mieáng tröôït
döøng laïi ngay laäp töùc.

◎Phaïm vi nguyhieåm• Ñaây laø phaïm vi cuûa mieáng tröôït hay caùc löôõi dao hoaït ñoäng.

◎Khoaûng caùch an
toaøn• Ñaây laø khoaûng caùch töø truïc quang hoaëc nuùt nhaán hai tay tôùi phaïm vi nguy hieåm.

◎Tai naïn lao ñoäng

• Tai naïn lao ñoäng laø coâng nhaân bò thöông, bò beänh hoaëc cheát do caùc coâng trình
kieán truùc, thieát bò, nguyeân vaät lieäu, khí ñoát, hôi nöôùc, buïi v.v... coù lieân quan tôùicoâng vieäc cuûa ngöôøi lao ñoäng hoaëc do haønh ñoäng laøm vieäc hay caùc nguyeân
nhaân nghieäp vuï khaùc.

17

Chöông trình ñöôïc uûy thaùc töø Boä Y teá, Lao ñoäng vaø Phuùc lôïi Taïo ra vaøo thaùng 3 naêm 2014