de-CONSCIENTIZATION :: ถอดจิต

Date: 16 December 2021 - 5 February 2022ระหว่างวันที่ 16 ธันวาคม 2564 - 5 กุมภาพันธ์ 2565

Guest Curator: Penwadee Nophaket Manontภัณฑารักษ์รับเชิญ: เพ็ญวดี นพเกตุ มานนท์

Assistant Curator: Nat Setthanaผู้ช่วยภัณฑารักษ์: ณัท เศรษฐ์ธนา

Organizer: The Art Centre, Silpakorn Universityผู้จัด: หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

Exhibition Design and Installation Consultant: Kritsada Duchsadeevanichที่ปรึกษาด้านออกแบบเเละติดตั้งนิทรรศการ: กฤษฎา ดุษฎีวนิช

Exhibition Installation: The Art Centre, Silpakorn Universityติดตั้งนิทรรศการ: หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

Graphic and Catalogue Designer: Suppakarn Wongkaewออกแบบกราฟิกและสื่อสิ่งพิมพ์: ศุภกานต์ วงษ์แก้ว

Translator and Proofreader: Penwadee Nophaket Manont and Nat Setthanaแปลและพิสูจน์อักษร: เพ็ญวดี นพเกตุ มานนท์ และ ณัท เศรษฐ์ธนา
In collaboration with | ร่วมกับ:Mahasarakham Mid-field Artspace (Thailand)หอสิน กางธ่งมหาสารคาม (หอสิน กธม)TRA-TRAVEL (Japan)
Load na Dito (The Philippines)

Partnered with | ร่วมมือกับ:
Chishima Foundation for Creative Osaka (Japan)
Kyoto Art Center (Japan)

Printed at Parbpim Ltd. (500 copies)
Copyright of the Art Centre, Silpakorn University © 2021พิมพ์ที่ โรงพิมพ์ภาพพิมพ์ (จำานวน 500 เล่ม)ลิขสิทธิ์ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร © 2564

Table of Content
Curatorial Statement

2-9

Mahasarakham Mid-field Artspace

10-11หอสิน กางธ่งมหาสารคาม (หอสิน กธม)Adisak Phupa | อดิศักดิ์ ภูผาSittikorn Khawsa-ad | สิทธิกร ขาวสะอาด
Chaiyapat Yachay | ชัยภัทร ยาฉาย

12-15
16-19
20-23

TRA-TRAVEL

24-31

Load na Dito

32-39

Acknowledgement

40

Participating Collective/Artist | กลุ่มและศิลปินที่เข้าร่วม:Mahasarakham Mid-field Artspaceหอสิน กางธ่งมหาสารคาม (หอสิน กธม)Adisak Phupa | อดิศักดิ์ ภูผาSittikorn Khawsa-ad | สิทธิกร ขาวสะอาด
Chaiyapat Yachay | ชัยภัทร ยาฉาย

TRA-TRAVEL
Yukawa Nakayasu
Qenji Yoshida
Load na Dito
Mark Salvatus
Mayumi Hirano
Marian BarroJad De Guzmanช่วงหลายปีที่ผ่านมา ฉันมักหมกมุ่นอยู่กับการถอดรื้อแนวคิด Conscientization ของ Paulo Freireที่หมุนวนอยู่ในวิถีการทำางานและชีวิตประจำาวัน ทั้งในฐานะภัณฑารักษ์ที่คอยย้ำาเตือนตนเองว่ามันมิใช่แค่
อาชีพสำาหรับทำามาหากิน แต่เป็นวิชาชีพที่จำาต้องยึดถือในหลักการเฉพาะ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการสำารวจ
สะท้อนถึงประเด็นปัญหาเชิงสังคม-การเมือง กระทั่งสร้างแรงกระเพื่อมให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้ไม่มาก
ก็น้อย ในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง แนวคิดดังกล่าวยังถูกตั้งคำาถามและวนเวียนค้นหาคำาตอบ ว่าด้วยการ
ปลดแอกตนเองและสังคมรอบตัวจากการถูกเอารัดเอาเปรียบผ่านการกดขี่จากผู้มีอำานาจ ซ้ำาแล้วซ้ำาเล่า
“Conscientization” หรือกระบวนการสร้างจิตสำานึกเชิงวิพากษ์ในระดับปัจเจก เพือ่ นำาไปสูค่ วามสามารถ

ในการสะท้อนถึงและตอบโต้ต่อปัญหาเชิงโครงสร้างที่เราต่างถูกกดทับ ทั้งจากภาครัฐ ชนชั้นนายทุน
ระบอบอุปถัมภ์ ระบอบศักดินา และลัทธิเผด็จการอำานาจนิยม ความพยายามในการสะท้อนและตอบโต้
ต่อปัญหาในแบบที่ Paulo Freire อ้างและเรียกมันว่า “Praxis” เป็นรากฐานสำาคัญในการสร้างขุมพลัง
ให้แก่ผู้ถูกกดขี่ และนำาไปสู่กระบวนการเปลี่ยนแปลง
Freire เป็นศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์และปรัชญาการศึกษา ที่มหาวิทยาลัยเรซิเฟ ประเทศบราซิล

ช่วงทศวรรษ 1960s เขามีส่วนร่วมในขบวนการการศึกษาเพื่อจัดการกับการไม่รู้หนังสือของประชาชน
จำานวนมาก ตั้งแต่ปีพ.ศ. 2505 มีการทดลองวิธีการของเขาอย่างกว้างขวาง ในปีพ.ศ. 2506-2507
หลักสูตรสำาหรับผู้ร่วมดำาเนินงานถูกเผยแพร่ไปในทุกรัฐของบราซิล มีการร่างแผนเพื่อให้เข้าถึงผู้ไม่รู้
หนังสือสองล้านคน การสร้างจิตสำานึกให้คนในวงกว้างส่งผลให้ Freire ถูกคุมขังหลังจากเหตุการณ์
รัฐประหารในปีพ.ศ. 2507 ด้วยระบอบเผด็จการทหารเล็งเห็นว่าการทำางานของเขาเป็นส่วนหนึง่ ทีอ่ าจนำามา
ซึง่ การล้มล้างการปกครอง และเขาต้องลีภ้ ยั ไปทีป่ ระเทศชิลใี นเวลาต่อมา ซึง่ ระบอบเผด็จการทหารครัง้ นี้กินเวลานานถึง 21 ปี กระทั่งปีพ.ศ. 2528
Freire กล่าวไว้ว่ามนุษย์เราล้วนมีแนวโน้มถูกครอบงำาด้วยมายาคติทางสังคม ฉะนั้นกระบวนการเรียน
รู้จักทำาหน้าที่เชิงวิพากษ์ได้ก็ต่อเมื่อ เราสามารถเปิดโปงปัญหาที่แท้จริงและเปิดเผยความต้องการที่
ตรงไปตรงมา
ขณะทีเ่ ราต่างกำาลังไว้อาลัยให้แก่ความอยุตธิ รรมซ้าำ แล้วซ้าำ เล่า มีเพียงความดือ้ ด้านและการไม่ยอมจำานน
ต่ออำานาจกดขีเ่ ท่านัน้ ทีจ่ ะช่วยให้เราสามารถถอดจิตสำานึกภายในตัวตน สำารวจปัญหาตามความเป็นจริง
ยอมรับและกล้าเผชิญหน้ากับความปรารถนาที่แท้จริง เพื่อนำาไปสู่แรงกระเพื่อมแห่งความเปลี่ยนแปลง
“The more the oppressed —the poor people— grasp the dominant syntax,
the more they can articulate their voices
and their speech in the struggle against injustice.”~ Paulo Freire, 1996ร่วมสองปีอันแสนยืดเยื้อยาวนานนับตั้งแต่ปลายปีพ.ศ. 2562 ที่คนทั่วโลกต้องเผชิญกับวิกฤตการแพร่
ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือ COVID-19 ซึ่งเกิดขึ้นครั้งแรกที่ตลาดค้าสัตว์ป่าหรือ
ตลาดอาหารทะเลสดทีใ่ หญ่ทส่ี ดุ ในเมืองอูฮ่ น่ั มณฑลหูเป่ย ประเทศจีน จากนัน้ เมือ่ 12 ม.ค. 2563 กระทรวง
สาธารณสุขของไทยได้ประกาศว่าพบผู้ติดเชื้อคนแรกนอกประเทศจีน ซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวจากอู่ฮั่น และนั่นคือจุดเริ่มต้นที่ทำาให้สถานการณ์การแพร่ระบาดได้ขยายไปทั่วประเทศ ส่งผลกระทบต่อคนในวงกว้าง
โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มเปราะบางซึ่งมีทุนทางสังคมน้อยกว่ากลุ่มอื่น อาทิ คนยากจน แรงงานนอกระบบ
แรงงานข้ามชาติ คนไร้บ้าน และคนพิการ โอกาสในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลอันจำากัดของกลุ่ม
เปราะบางดังกล่าว ได้ตอกย้าำ ถึงความเหลื่อมล้าำ ด้านสาธารณสุข ความไม่เสมอภาคทางสังคม ช่องว่าง
ระหว่างชนชั้น การขาดเสถียรภาพทางสังคม-การเมือง ภายใต้การบริหารงานของรัฐไทยและผู้นาำ ซึ่งไร้วิสัยทัศน์ ขาดความรู้ความเข้าใจที่เป็นธรรม
จึงนับเป็นวิกฤตซ้อนวิกฤตของคนไทย ด้วยผูม้ อี าำ นาจได้แสดงให้เห็นถึงความล้มเหลวในการบริหารจัดการ
การแพร่ระบาดและการจัดหาวัคซีนคุณภาพ ทำาให้ประชาชนต่างจำาต้องก้มหน้าเผชิญกับความทุกข์ยาก
แสนสาหัส สภาวะหลังชนฝาจากผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพจิต บังคับให้ผู้คนไร้ซึ่งทางออก
ท่ามกลางวิกฤต เมื่อปี พ.ศ. 2563 กรมสุขภาพจิตรายงานว่าอัตราการฆ่าตัวตายสำาเร็จของคนไทย
เพิม่ ขึน้ ถึง 7.37 คนต่อประชากรหนึง่ แสนคน และมีแนวโน้มทีจ่ ะไต่ระดับขึน้ เรือ่ ยๆ จนอาจแตะถึง 10 คนต่อแสนประชากร ทัง้ นีก้ ารฆ่าตัวตายหลังภาวะวิกฤตจะยังคงอยูอ่ กี 2-3 ปี โดยเฉพาะในกลุม่ ทีเ่ ปราะบาง
ทางสังคมและเศรษฐกิจ
ขณะที่ไม่สามารถพึ่งพาระบบสวัสดิการและการเอาใจใส่ดูแลจากภาครัฐอย่างเท่าเทียมเป็นธรรม จึงดู
เหมือนว่ามีเพียงการตระหนักรูถ้ งึ ประเด็นปัญหาซึง่ กำาลังเผชิญอยูไ่ ด้อย่างแท้จริงเท่านัน้ ทีอ่ าจช่วยกระตุน้
ให้ทุกคนลุกขึน้ เรียกร้องสิทธิอนั พึงมีพงึ ได้ของตน กระทัง่ สามารถหาทางออกเพือ่ ให้รอดพ้นจากวิกฤตการณ์
ครัง้ นีร้ ว่ มกัน หากแต่การตระหนักรูถ้ งึ ปัญหาดังกล่าวมิใช่เพียงวิกฤตการณ์การแพร่ระบาดของไวรัส COVID-19
แต่ยังเป็นวิกฤตที่เกี่ยวพันถึงจิตสำานึกทางสังคมภายใต้การถูกกดขี่และกดทับจากผู้มีอำานาจ ตราบใดที่
มนุษย์ยังไม่พยายามตระหนักรู้ว่าอะไรคือมาตรวัดความยุติธรรม ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเรายังคงเล่นบทก้มหัว
สยบยอมอยู่ร่ำาไป
3

de-CONSCIENTIZATION :: ถอดจิต จงใจสำารวจและท้าทายผ่านการตั้งคำาถามต่อจิตสำานึกและ

จิตไร้สำานึก ของคนในสังคม เมื่อถึงคราวต้องต่อสู้กับความหดหู่สิ้นหวัง หรือกระทั่งความเป็นความตาย
เมื่อทั่วโลกกำาลังเผชิญวิกฤตครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของมนุษยชาติ ‘จิต’ ของเราที่สมควรแตกต่างจาก
สัตว์โลกชนิดอื่นทำางานอย่างไรในเชิงวิพากษ์? สามารถตั้งคำาถาม สำารวจ สะท้อนถึงรากเหง้าของปัญหา
และนำามาซึ่งการสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างได้หรือไม่? การตระหนักรู้ร่วมกันจักก่อให้เกิด
กระแสขบถในผู้ถูกกดขี่ได้เพียงใด?
หอสิน กางธ่งมหาสารคาม (หอสิน กธม) กลุ่มศิลปินจากภาคอีสาน ภูมิภาคใหญ่ที่สุดและมีประชากร
มากทีส่ ดุ ขณะเดียวกันก็ประสบปัญหาความแห้งแล้งและความยากจนมากทีส่ ดุ ในประเทศไทย การอพยพ
ย้ายถิ่นของชาวอีสานที่เข้ามาขายแรงงานในเมืองหลวงยังมีสัดส่วนมากที่สุดเช่นกัน อีสานจึงเป็นพื้นที่
ของการต่อสู้ทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมค่อนข้างสูง มีลักษณะทั้งซ่อนเร้นและปะทุ
ขึ้นให้เห็นกลายเป็น “ปัญหาทางประวัติศาสตร์” ในอีสาน (สุจิตต์ วงษ์เทศ, 2556)
อดิศักดิ์ ภูผา นำาเสนอผลงานวิดีโอจัดวาง เสาไฟต้นสุดท้าย เกี่ยวกับการถูกหักหลังจาก
นโยบายภาครัฐ กระทั่งนัยหนึ่งนำาสู่โศกนาฏกรรมอันคาดไม่ถึง การเล่าเรื่องผ่านภาพเคลื่อนไหวเชิง
สัญลักษณ์ที่อัดอั้นไปด้วยแรงกดทับส่วนตัว ตั้งคำาถามต่อความเป็นธรรม ความใฝ่ฝัน ความหวัง และอุดมการณ์ของคนชายขอบ เพื่อแสวงหาแรงปรารถนาในการสร้างโลกใบใหม่ ภาษาภาพของเขามักถูก
เล่าผ่านฉากหลังและกลิน่ อายของพืน้ ถิน่ ทีด่ เู งียบสงบ ทว่ากรุน่ ไปด้วยแรงปะทะทางอารมณ์ผา่ นสัญชาตญาณ
เหนือตรรกะและห้วงเวลา
สิทธิกร ขาวสะอาด นำาเสนอผลงานประติมากรรมและเสียงจัดวาง เปนตาได่ผดุ ได่เกิด นำาบ้าน
เมียงเขาบ่น้อซาดนี้ เพื่อท้าทายอำานาจการควบคุมจากปัจจัยภายนอก ผ่านบทสนทนาของคนอีสานด้วย
สำาเนียงพื้นถิ่น ความหวังและความฝันถูกบอกเล่าในพื้นที่ ๆ ถูกขีดกั้นไว้ในลักษณะเฉพาะ ดูเหมือนว่า
สุ้มเสียงที่เปล่งออกมายากที่จะสื่อสารหรือส่งเสียงให้ถึงอภิสิทธิ์ชน ผลงานของเขามักเริ่มจากการลงพื้น
ทีส่ าำ รวจเกีย่ วกับความเป็นอีสานและการเลือกใช้วสั ดุทอ้ งถิน่ เพือ่ นำาเสนอประเด็นปัญหาการเมืองทีซ่ อ่ นอยู่

ชัยภัทร ยาฉาย นำาเสนอผลงานประติมากรรมและเสียงจัดวาง if you can find me, I’m hereผ่านการเสาะหาตัวตนทีจ่ าำ ต้องยอมใช้เวลาในชีวติ ไปกับโลกคูข่ นาน ระหว่างความวุน่ วายในเมืองหลวงและ
ความเรียบง่ายในชนบท สิ่งมีค่าที่คนทั่วไปต่างยอมแลกมาด้วยเวลาและคุณภาพชีวิต ถูกแทนค่าด้วย
ภาพจำาลองของวัสดุที่อาจดูดาษดื่น ผลงานรูปแบบไฮเปอร์เรียลลิซึ่มของเขาจงใจสร้างข้อกังขาและ
ตั้งคำาถามต่อมุมมองของผู้คนในสังคม ว่าด้วยการเดินทางตามหาความฝัน กระทั่งการหลงทาง และการเอาชีวิตรอดในแต่ละวัน

TRA-TRAVEL กลุม่ ศิลปินจากเมืองโอซาก้า ประเทศญีป่ นุ่ โดย Yukawa Nakayasu และ Qenji Yoshidaนำาเสนอผลงานวิดโี อและเสียงจัดวาง Dream ผ่านการจำาแลงห้องในพืน้ ทีส่ ถาบันอันเก่าแก่ให้เป็นห้องนอน

แห่งโลกอนาคต ทีซ่ ง่ึ คนดูถกู ตัง้ คำาถามถึงภาพสะท้อนแห่งช่วงเวลา ขณะเผชิญหน้ากับความตืน่ ตระหนก
ต่อโรคระบาด พวกเขาได้เก็บรวบรวมและบันทึกความฝันของผู้คนในต่างพื้นที่ทั่วโลก ทั้งเอเชีย อเมริกา
ยุโรป และตะวันออกกลาง นำามาวางรวมกันเพื่อสร้างเรื่องราวใหม่ให้เห็นภาพสะท้อนซึ่งกัน ผ่านความฝัน
แต่ละคน

Load na Dito กลุม่ ศิลปินและนักวิจยั จากกรุงมะนิลา ประเทศฟิลปิ ปินส์ โดย Mark Salvatus, Mayumi
Hirano, Marian Barro และ Jad De Guzman นำาเสนอผลงานเสียงจัดวาง Almost There ที่ตั้งข้อ

สังเกตต่อการหยุดชะงักของการสือ่ สารผ่านขีดจำากัดทางกายภาพ และการสร้างพืน้ ทีแ่ ลกเปลีย่ นแบ่งปัน
ความรูส้ กึ ร่วมกัน เพือ่ สามารถสะท้อนถึงสถานการณ์ในต่างพืน้ ทีภ่ ายใต้วกิ ฤตโรคระบาดอันยืดเยือ้ ยาวนาน
ถ้อยคำาที่ผู้เข้าร่วมเขียนตอบโต้กันแบบฉับพลันขณะอบรมเชิงปฏิบัติการออนไลน์ ถูกนำาเสนอผ่านเสียง
บันทึกที่วนลูปซ้าำ ๆ ไปมาเพ็ญวดี นพเกตุ มานนท์
ภัณฑารักษ์อิสระ

5

Over the years, my obsession over dismantling Paulo Freire’s concept of Conscientization
revolves around work and daily life. As a curator, I often signal myself not to let thepractices constitute a career-trap in making a living but a profession adhering to specificprinciples, while creating the ripple effect of socio-political changes —more or less—through scrutiny and reflection. As a human-being, the concept is circulated in searchof answers over how to liberate oneself and the society from being exploited throughoppression from the people in power, over and over.
“Conscientization” or the process of creating critical consciousness/awareness of anindividual’s social reality through reflection and action, in changing the reality we arepressed against from the government, bourgeoisie, patronage system, feudalism, andauthoritarian dictatorship. The attempt to critically reflect and act upon social issues as
Freire referred to and called it “Praxis” is the cornerstone of empowering the oppressed,
generating the process of reform.
Freire was a Professor of History and Philosophy of Education in the University of Recife,
in Brazil. During the 1960s, he was involved with a popular education movement to deal
with massive illiteracy. From 1962, there were widespread experiments with his method.
In 1963-1964, there were courses for coordinators in all Brazilian states and a plan was
drawn up to reach 2,000,000 illiterates. Paulo Freire was imprisoned following the 1964
coup d’etat for what the new regime considered to be subversive elements in his teaching.
He next appeared in exile in Chile. This military dictatorship in Brazil lasted for 21 years,
until 1985.
According to Paulo Freire, “We all acquire social myths which have a dominant tendency,
and so learning is a critical process which depends upon uncovering real problems andactual needs.”
As we lament for social-injustice again and again, only persistence and unyielding totyrannical power will allow us to unleash self-consciousness, dig into issues logically,
accept and dare to face our own desires truthfully, to bring about the ripple effect ofchanges in our society.
“The more the oppressed —the poor people— grasp the dominant syntax,
the more they can articulate their voices
and their speech in the struggle against injustice.”~ Paulo Freire, 1996

de-CONSCIENTIZATION

It’s been two long years since the end of 2019, when people around the world have had
to face the new coronavirus (COVID-19) epidemic which firstly took place at the largest
wildlife market or Huanan seafood market in Wuhan, Hubei province, China. On January
12, 2020, the Ministry of Public Health, Thailand, announced the first case found outside
China —a tourist from Wuhan. It became the beginning of the outbreak to spread acrossthe country, affecting a wide range of people, particularly vulnerable populations withless social capital than others, such as the poor, informal laborers, migrant workers,
homeless and disabled people. Limited access to treatment for the groups has reiteratedsocial hiatus, public health inequality, and socio-political instability, under the Thai state’s
ministration and visionless leader, with unjustified knowledge and notion.
With authorities’ mishandling the pandemic and failing to provide quality vaccines, it’scaused a double crisis for Thai people having to suffer grievous afflictions. Impact on
physical and mental health from fighting their back against the wall compels people to be
impoverished amid crisis. In 2020, the Department of Mental Health reported the suicide
rate of Thai people had risen to 7.37 and tend to reach 10 people per 100,000 population.
Post-crisis suicide attempts are likely to persist for a few more years, especially in sociallyand economically vulnerable groups.
Due to the inability to count on the government welfare system and equitable policies, it
seems only actual awareness over the facing issues may urge us to resist and claim forfull entitlement, until we find ways to overcome this crisis together. However, to be awareof current issues does not involve only the pandemic, but also social-consciousness under
oppression from authorities. As long as human beings do not attempt to realize the truemeasure of justice, it’s incontestable that we still play the role of habitually bowing andsurrendering.
de-CONSCIENTIZATION deliberately probes and challenges through enquiring the conscious
and unconscious mind of people in society. When it’s time to battle with despair, evenlife and death, and the world’s one of humanity’s biggest crises, how does our ‘mind’
supposedly different from other creatures critically function, query, inspect, reflect upon
the root of problems, to generate structural change? How can collective awareness createa rebellion wave among the oppressed?
7

Mahasarakham Mid-field Artspace, an open art collective from ISAN plateau —the largest
and most populous region in Thailand, yet facing the greatest drought and poverty thatcauses the biggest proportion of labor flow into the capital. ISAN has thus been considered
an area of high political, economic, social and cultural struggle, characterized as bothhidden and erupting “historical issues” in ISAN (Sujit Wongthes, 2013).
Adisak Phupa presents a video installation The Last Lamppost about betrayal byThai state policies, somewhat led to an unexpected tragedy. Narrating through symbolic
moving images packed with personal pressure, he queries over justice, aspiration, hopeand ideal, in search for the desire to create a new realm. His visual language often portrays
local aura and serene backdrop, but overwhelmed with emotional intensity throughintuition over logic and time.
Sittikorn Khawsa-ad presents a sculpture and sound installation any chance tostand on our own feet in this lifetime? to challenge the power control of external factors
through ISAN people’s dialogs with local dialect. Their hope and dream are carried in a
net-defined space, where uttered voices seem hard to transmit nor pass on to the privileged.
His works often start with investigating Isan-ism and local materials, to present hidden
political issues.
Chaiyapat Yachay presents a sculpture and sound installation if you can find me,
I’m here through the search for oneself willingly spending time in parallel worlds, between thecapital’s hustle and countryside’s simplicity. Common valuable things people use to trade
for time and life-quality are replaced by representation of banal objects. His hyper-realistic
work purposely stimulates suspicion and queries over one’s dream journeys, theirways of getting lost and daily survival.

8

TRA-TRAVEL, an art hub/collective based in Osaka, Japan, by Yukawa Nakayasu and Qenji
Yoshida, presents a video and sound installation Dream by disgusing the room ina historic institutional space into a futuristic bedroom. The audiences are interrogatedover the current reflection while facing epidemic paranoias. They have collected anddocumented people’s dreams from various parts of the world, juxtaposed them in order
to figure a new narrative from individual dreams.
Load na Dito, an artistic and research project based in Quezon City, Manila, the Philippines,by Mark Salvatus, Mayumi Hirano, Marian Barro and Jad De Guzman, presents a soundinstallation Almost There via observation of physically restricted communication andcreating virtual space to exchange feelings and life-reflections during the prolonged
pandemic, amid diverse locations. The sound recordings of non-narrative single wordings
posted in prompt response during online workshops are put in loops.

Penwadee Nophaket Manont
Independent Curator

1

2

3

หอสิน กางธ่งมหาสารคาม (หอสิน กธม)ก่อตั้งขึ้นที่ บ้านขี ต.เขวาใหญ่ อ.กันทรวิชัย บ้านหลังนี้อยู่กลางทุ่งนา มีลูกศิษย์ที่สนิทสนมกันแวะเวียน
มาพักผ่อน มาทำากิจกรรมทางศิลปะ หรือเยี่ยมเยือนเมื่อผ่านมหาสารคาม ซึ่งเป็นใจกลางของภาคอีสาน
หรือเรียกว่าสะดืออีสาน หลายคนจึงล้อเลียนกันเป็นมุขสนุกๆ ว่ามาจาก กอ-ทอ-มอ หรือ กลางทุ่ง
มหาสารคาม
หลังจากที่ผมกับไพศาล อำาพิมพ์ มีโอกาสเข้าร่วมแสดงในนิทรรศการอีสานสามัญ ที่หอศิลปวัฒนธรรม
แห่งกรุงเทพมหานคร (หอศิลป์ กทม) เมื่อปี 2561 ได้ริเริ่มรวมกลุ่มกันเชิงหยิกแกมหยอกและตั้งชื่อว่า
หอสิน กธม เป็นการรวมตัวกันของศิษย์เก่าคณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม ซึ่งเมื่อเรียนจบก็ยากที่จะมีพื้นที่แสดงออก หรือถ้าอยากเป็นศิลปินก็มีทางเลือกไม่มาก
นอกจากไปเรียนต่อปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยศิลปากร สถาบันผลิตศิลปินอันดับต้นของประเทศไทย
ในปีเดียวกัน พวกเราถูกชักชวนโดยอาจารย์ถนอม ชาภักดี ให้เข้าร่วมโครงการขอนแก่นเมนิเฟสโต้ครั้ง
ที่ 1 ซึ่งในตอนนั้นยังไม่ได้แสดงในนามกลุ่ม แต่เป็นจุดเริ่มต้นการแสดงงานนอกพื้นที่ร่วมกันของสมาชิก
โดยมี อดิศกั ดิ์ ภูผา, ไพศาล อำาพิมพ์, อนุรกั ษ์ โคตรชมภู, สิทธิกร ขาวสะอาด, สุรสิทธิ์ มัน่ คง นำาเสนอ
ผลงานของแต่ละคน ถัดจากนั้นจึงได้เข้าร่วมแสดงในนามกลุ่มเป็นครั้งแรกในเทศกาลศิลปะ เพนนาเล่
ที่จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีชัยภัทร ยาฉาย และอริญชย์ ดกกลาง เข้ามาร่วมด้วย
ต่อมา ในโครงการขอนแก่นแมนเฟสโต้ครั้งที่ 2 เมื่อปี 2563 มีการชักชวนนิสิตชั้นปีสุดท้ายเข้าร่วม
เพื่อเปิดโอกาสให้พวกเขาได้มีประสบการณ์ การทำางานศิลปะลักษณะเคลื่อนไหวภายในชุมชน ปราศจาก
การพึ่งพาอาศัยสถาบันในการแสดงออก ดังนั้นแล้ว เราจึงกลายเป็นกลุ่มศิลปะแบบเปิดที่รวมตัวกันเพื่อ
สร้างสรรค์แรงกระเพื่อมในชุมชน โดยไม่พึ่งพาสถาบันศิลปะใดๆ
ไม่เพียงแต่ หอสิน กธม ไม่มงี บประมาณในการสนับสนุนสมาชิกซึง่ ส่วนใหญ่เป็นลูกชาวนา อาศัยตามพืน้ ที่ห่างไกลจากตัวเมือง แต่ประสบการณ์จากนอกภูมภิ าคและความหวังในการเติบโตยังถือได้วา่ เป็นรองอีกด้วย
อย่างไรก็ดี เนื่องจากศิลปินแต่ละคนต่างมีทักษะเฉพาะตัว มีความสร้างสรรค์เชิงชุมชนและท้องถิ่นที่เป็น
เอกลักษณ์ ทีผ่ า่ นมา เราจึงได้รบั ความสนใจจากภัณฑารักษ์อสิ ระ เพือ่ ทำางานร่วมกันและนำาเสนอสูเ่ วทีสากล
~ อดิศักดิ์ ภูผา

Mahasarakham Mid-field Artspace
Initiated at my house in the middle of paddy field, Mahasarakham Mid-field Artspace or
Hor-Silp Klang-Thung Mahasarakham is abbreviated as Hor-Silp Kor-Tor-Mor, to mockwith the Bangkok Art and Culture Centre or BACC’s name in Thai. Because I myself am
an artist-professor, some close disciples often come to relax at my place, create art
activities, or just visit when passing by Mahasarakham, which is located in the centerof the northeastern region or so-called ISAN navel.
The idea to initiate Mahasarakham Mid-field Artspace began after I and Paisarn Am-Pim
joined the exhibition Common Exercises : Isan Contemporary Report at BACC during 2018,with alumni of the Faculty of Fine - Applied Art and Cultural Science, Mahasarakham
University. Plus, it’s very difficult to find any space to present artworks nor create art
activities after graduation. Normally, if anyone wishes to continue being a professional
artist, the only choice seems to be pursuing higher education at Silpakorn University—the top institute to produce Thai artists.
In the same year, we’re invited by Thanom Chapakdee to join Khonkaen Manifesto#1. The
artworks weren’t presented under the group’s name yet, but it was the point where themembers —Adisak Phupa, Paisarn Am-Pim, Anurak Khotchomphu, Sittikorn Khawsa-ad
and Surasit Mankhong— started to exhibit outside the space together. We then joined
Painnale Art Festival (2018) in Chiang Mai under Hor-Silp Klang-Thung Mahasarakham forthe first time, with more members —Chaiyapat Yachay and Arin Dokklang.
Later at Khonkaen Manifesto#2 (2020), final year students were opened to participate, togive them an opportunity to experience art movement in the community without having
to rely on any institutions. As such, we’ve become more like an open art collective tocreate movement in ISAN, without relying on any art institutions.
Not only does our collective have no income to support members who live in the outskirts
and most of them are peasants, but our experience from outside the region and hopeto step forward are considered subordinate. However, because each artist has distinctive
skill and unique communal and local sense of the arts, we have recently been realized byindependent curators, to collaborate and present us to the global scene.
~ Adisak Phupa

111เสาไฟต้นสุดท้ายโดย อดิศักดิ์ ภูผา“ถ้ามนุษย์เราไม่กล้าใฝ่ฝันถึงโลกที่ดีกว่า
เราจะแตกต่างจากสัตว์ชนิดอื่น ๆ ในโลกนี้ตรงไหนกัน”(วิทยากร เชียงกูล, 2558)
ความหวัง ความฝัน อุดมการณ์ และแรงปรารถนาในการสร้างโลกใบใหม่ผ่านความใฝ่ฝันของ มนูญ ภูผา และครอบครัว เกิดจากการเฝ้ามองธรรมชาติที่กำาลังประสบกับวิกฤตด้าน
สถานการณ์น้ำาสำาหรับการทำานา มนูญใช้หลักการไร่นาสวนผสมพลิกผืนดินเพื่อผลิตพันธุ์
ข้าวปลอดสารพิษ หวังให้ผืนดินนั้นสามารถปลูกข้าวจากเมล็ดพันธุ์ที่ดีที่สุด ทั้งยังพัฒนา
พันธุ์ข้าวหอมมะลิไปพร้อมกับรักษาแผ่นดินของบรรพบุรุษเอาไว้
มนูญพยายามแก้ปัญหาเรื่องน้าำ ด้วยการใช้พลังงานทดแทน ผลิตกังหันลมเพื่อดูดน้ำาจากบ่อ
บาดาลขึน้ มาใช้ในพืน้ ทีท่ าำ นาสำาหรับการปักดำาเท่านัน้ เขาทำาการทดลองอยูห่ ลายต่อหลายครัง้
จนสามารถพิสูจน์ต่อคนในชุมชน จึงก่อตั้งกลุ่มที่สนใจเรื่องพลังงานทดแทนขึ้น กังหันลม
ถูกติดตั้งตามทุ่งนาของสมาชิกแต่ละคน จนเริ่มขยายตัวจากกลุ่มเล็กๆ เป็นกลุ่มใหญ่
สร้างชื่อเสียงผ่านการประกวดการใช้พลังงานทดแทนระดับประเทศ เมื่อภาครัฐเล็งเห็นถึง
ความสามารถในการทำาเกษตรแบบยั่งยืน จึงสนับสนุนงบประมาณด้วยการลงเสาไฟฟ้าเพื่อ
การเกษตรทั้งหมด 17 ต้น ตั้งแต่ท้ายหมู่บ้านไปจนถึงทุ่งนาของมนูญ เสมือนนำาแสงสว่าง
ส่องทางชีวิตและความฝันให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ราวกับมีการจัดฉากให้มนูญมีตวั ตน ผูค้ นหลากหลายถูกเชือ้ เชิญมาในนามโครงการศึกษาดูงาน
และงบประมาณของภาครัฐ ความกดดันก่อให้เกิดความเครียดในการเผชิญหน้าต่อสาธารณชน
จนกระทั่งเชื้อร้ายค่อยๆ ก่อตัวขึ้นเป็นลำาดับ ขณะที่อุดมการณ์และภาพฝันของมนูญค่อยๆ
สูญสลายไป ด้วยงบประมาณทีจ่ าำ กัดเสาไฟต้นสุดท้ายถูกปักลงตรงเส้นเขตแดน ก่อนถึงทีน่ าต้นแบบของการจัดการพลังงานลม แต่ไม่สามารถลากสายไฟต่อเข้าไปถึงทุ่งนาของเขาได้
ผลงานชุดนี้เป็นการเฝ้ามอง “เสาไฟต้นสุดท้าย” ด้วยความระแวดระวังผ่านภาพเคลื่อนไหว
การสอดแทรกวิดโี อคาราโอเกะนำาเสนอความอึดอัดภายใต้อาำ นาจการชีน้ าำ ของภาครัฐทีย่ อ้ นแย้ง
ในตัวเอง การเปรียบเปรยด้านมืดด้านสว่างของวิถชี วี ติ และความฝันสลับไปมา แสดงให้เห็นถึง
อุดมการณ์อนั แรงกล้าของสมาชิกในครอบครัว จะมีสกั กีค่ นสามารถประคองชีวติ ไปพร้อมกับ
อุดมการณ์ของผู้เป็นที่รัก เดินตามรอยเท้าผู้เคยเป็นเสาหลักของชีวิตด้วยความสุจริตใจ
แทนค่าการจำานนต่อความอยุตธิ รรมแต่ไม่ยอมแพ้ในอุดมการณ์ ให้กลายเป็นอีกเรือ่ งราวของ
การสร้างโลกใหม่อีกใบหนึ่ง...

13

The Last Lamppost
By Adisak Phupa“If humans do not dare to dream of a better world,
how are we different from other animals?”(Wittayakorn Chiengkul, 2015)
Hope, dream, doctrine and desire to create a new realm through Manoon Phupa
and his family’s aspiration had arisen from observing nature facing water scarcity
in farming. Manoon used the agroforestry principle to recuperate the land andproduce chemical-free rice varieties, hoping to grow rice from the best seeds,
develop jasmine rice varieties, and preserve the ancestors’ land.
He tried to solve the water crisis with renewable energy, creating wind turbines
to pump water from artesian wells for transplanting rice cultivation only. Until
his several experiments proved to the community, he founded a group of peopleinterested in renewable energy. Wind turbines were installed in each member’s
field. The group grew bigger, gained reputation from national renewable energy
contests, then drew attention and support from government sectors due to theability to create sustainable agriculture. There’s a budget granted to install 17
lampposts for farming, from the end of the village to Manoon’s rice field, as if
illuminating over his aspiration.
Seemingly, Manoon was set up as a heroic figure as the spotlight shined onhim. Various people were invited for study tour programs with the government
budget. However, the pressure gave him stress when facing the public, until themalady slowly formed. While his dream and doctrine gradually perished due
to budget shortfall, the last lamppost was staked on the borderline before hismodel farm where the wind energy system was created. Manoon was unable
to drag the electric wires into his rice field.
With caution, this artwork is an observation over “the last lamppost” throughmoving images. The inserted karaoke video insinuates awkwardness under thegovernment’s paradoxical guiding power. Alternate metaphors of the dark andthe bright side of dream and life switched back and forth, demonstrating thefamily members’ ideological rigidity. It isn’t as simple to sustain oneself withthe beloved’s doctrine, follow footsteps of the only life pillar with honesty,
supersede surrendering to injustice without giving up on ideology by a new
realm creation…

อดิศักดิ์ ภูผาเกิดปี พ.ศ. 2521 ทีจ่ งั หวัดยโสธร จบปริญญาตรีและ
ปริญญาโท สาขาภาพพิมพ์ ทีม่ หาวิทยาลัยมหาสารคาม
และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปัจจุบนั กำาลังศึกษาปริญญาเอก
สาขาวิชาการวิจยั และสร้างสรรค์ทางศิลปกรรมศาสตร์
ที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
เขาเริม่ สนใจศิลปะจัดวางผ่านมุมมองเกีย่ วกับความเชือ่
ของชาวอีสานทีม่ ตี อ่ ประเพณีบญุ บัง้ ไฟ ร่วมแสดงผลงาน
กลุม่ อาทิ จิม ทอมป์สนั อาร์ท ออน ฟาร์ม จ.นครราชสีมา
(พ.ศ. 2554-2555) ภาพพิมพ์เล็กๆ ที่ PSG Art Gallery(พ.ศ. 2556) โครงการรายงานอีสานร่วมสมัยนิทรรศการ
อีสานสามัญ ที่ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
(พ.ศ. 2561) โครงการขอนแก่นเมนิเฟสโต้ 1 & 2 (พ.ศ.
2561 และ 2563) ลิงเด้า ในศาลาขอนแก่นเมนิเฟสโต้
ที่ Biennale Jogja XV Equator#5 เมืองยอกยาการ์ตา
อินโดนีเซีย (พ.ศ. 2562) เด้อนางเดอ ในนิทรรศการ
สนทนาสัปตสนธิ ๒: ไตร่ถาม ความหลากหลายใน
อุษาคเนย์ (พ.ศ. 2562-2563) สังเวย ส่วนหนึ่งของ
โปรเจกต์ไพร่#01 ที่ WTF Gallery & Café (พ.ศ.
2563-2564) Into Tranquility Blue ในนิทรรศการ
Refrigerator Illusion ณ Asia Culture Centerเมืองกวางจู เกาหลีใต้ (พ.ศ. 2564)
ปัจจุบนั ผศ. อดิศกั ดิ์ ภูผา ยังเป็นอาจารย์ประจำา ทีค่ ณะศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม

Adisak Phupa(b.1978, Yasothon, Thailand) Lives and works
in Mahasarakham, Thailand. Adisak received
Bachelor’s and Master’s degrees in Printmaking
at Mahasarakham University and Chiang Mai
University, respectively. He is currently pursuing
the Doctor of Philosophy Program in Fine
and Applied Arts Research And Creation,
Mahasarakham University.
Adisak became interested in installation art
through ISAN belief, towards the traditional
Rocket Festival. He has participated in groupexhibitions include Jim Thompson Art On
Farm project, Nakhon Ratchasima (2011-2012),
Little Big Print at PSG Art Gallery, Bangkok(2013), Common Exercises : Isan Contemporary
Report at Bangkok Art and Culture Centre(2018), Khonkaen Manifesto #1 & 2 (2018/2020), Ling Dao presented in KhonKaen
Manifesto Pavilion, Biennale Jogja XV Equator#5,
Yogyakarta, Indonesia (2019), Der Nang Der
in SPECTROSYNTHESIS II– Exposure of Tolerance:
LGBTQ in Southeast Asia exhibition (20192020), Sacrifice as part of Project-PRY#01
at WTF Gallery & Café, Bangkok (2020-2021),
Into Tranquility Blue as part of Refrigerator
Illusion exhibition at Asia Culture Center (ACC),
Gwangju, South Korea (2021).
Asst. Prof. Adisak Phupa is also a lecturer at
the Visual Arts Program, Faculty of Fine - Applied
Art and Cultural Science, Mahasarakham
University.

1
title: The Last Lamppost
artist: Adisak Phupa
production year: 2021
medium: video installation
channel: double channel video
material/technic: projector, painting, neon-light, benchcolor or bw: color and bw
sound: with sound, dialog and ambience
duration: 17.38 minutes
dimension: variablelanguage/subtitle: ISAN and Thai, with English subtitles152เปนตาได่ผุดได่เกิด นำาบ้านเมียงเขาบ่น้อซาดนี้โดย สิทธิกร ขาวสะอาด
“แต่ละปีคน๊ั บ่นาำ้ ถ่วมกะแห่งแล้งนาแถวนีน้ าำ้ บ่คอ่ ยดีเด้บกั หล่า ปุย๋ กะขึน้ ยุซปุ ี ปีนบ้ี แ่ มนสอบละ
เจ็ดร้อยกัว๊ บาทติ ห้วยว่าแมนตอนทักษิณแหล่วเคยขายข้าวได่หลายสุด กะจัก๊ สิวา่ จัง๊ ได๋เนาะ
หนีม้ นั หลาย เปนตะได่ผดุ ได่เกิดนำาบ้านเมียงเขาบ่นอ้ ซาดนี้ หล่าเอ้ยย ฮ่า ฮ่า ฮ่า” บทสนทนา
ระหว่างการพูดคุยแลกเปลี่ยนกับชาวนาในจังหวัดยโสธร เกี่ยวกับการใช้ชีวิตในช่วงวิกฤต
โรคระบาดและการรอข่าวการเยียวยาจากภาครัฐ ทีเ่ จือไปด้วยการตัดพ้อ ซึง่ แม้อาจดูมคี วามหวัง
อยู่บ้าง ทว่าต้องยอมจำานนต่อสิ่งที่พวกเขาควบคุมไม่ได้
ขณะที่ร่างกายและแรงงานของพวกเขาต่างต้องตกอยู่ภายใต้อำานาจแห่งการควบคุมจาก
ปัจจัยภายนอก น้ำาเสียง สำาเนียง และผิวพรรณแห่งกาลเวลาที่เกิดจากอาชีพการทำานามา
ทั้งชีวิต ประหนึ่งกำาลังฉายให้เห็นถึงตำาแหน่งแห่งที่ของความฝันและความหวัง ที่จำาต้อง
ผันแปรตามสภาพการณ์ของโครงสร้างสังคมไทย ในฐานะคูส่ นทนาและผูส้ งั เกตการณ์ไปในตัว
ผมรับรู้ได้ว่ามันเป็นสมบัติสิ่งเดียวที่ยังคงหลงเหลือไว้ให้พวกเขาครอบครอง ขาดก็แต่เพียง
“อำานาจ” ที่จะมาช่วยเปลี่ยนสิ่งเหล่านั้นให้กลายเป็นความจริง
บทสนทนาดังกล่าวเป็นเสมือนแรงบัลดาลใจให้ผมเริม่ ทำางานชุดนี้ เมือ่ ผนวกเข้ากับความสนใจ
ที่ผา่ นมาในรอบครึง่ ทศวรรษ เกีย่ วกับประเด็นด้านความสัมพันธ์ของแรงงานในภาคเกษตรกรรม
นโยบายต่างๆ จากภาครัฐและส่วนกลาง หรือพูดง่ายๆ ก็คือความสัมพันธ์ระหว่างแรงงาน
ชนบทกับภาครัฐ ยิ่งก่อให้เกิดแรงกระเพื่อมต่อความกระหายใคร่รู้ของผมมากขึ้นไปอีก
เปนตาได่ผุดได่เกิด นำาบ้านเมียงเขาบ่น้อซาดนี้ นำาเสนอเสียงของกลุ่มคนพื้นถิ่นเกี่ยวกับ
ความหวังและความฝันในชีวติ ของพวกเขา ผ่านการจัดวางภายในโครงสร้างของวัสดุเบาบาง
สีฟ้าคล้ายมุ้ง ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ในการเกษตรเพื่อล้อมกั้นไม่ให้สัตว์ออกจากคอกหรือพื้นที่
หรือกันไม่ให้ยุง แมลง หรือตะขาบเข้าไปกัดต่อยสิ่งมีชีวิตด้านใน ปฏิกิริยาตกกระทบของ
แสงไฟในพืน้ ทีเ่ ฉพาะหยอกล้อกับเสียงทีก่ าำ ลังสัน่ สะเทือน ทัง้ หมดถูกประกอบขึน้ เพือ่ ต้องการ
ให้ผู้ชมทีอ่ ยูใ่ นส่วนกลางมีโอกาสได้ให้เกียรติรบั ฟังสุม้ เสียงและสำาเนียงของคนพืน้ ถิน่ ซึง่ ถูกซ้อนตัวอยู่ภายใต้โครงสร้างบางอย่างที่เราคุ้นชิน

17

any chance to stand on our own feet in this lifetime?
By Sittikorn Khawsa-ad“Each year, we face either floods or droughts; the fields are often affected bywater crises, bro! Fertilizer prices go up every year, already over seven hundredbaht per sack this year. If I’m not mistaken, rice prices were probably the best
during Thaksin’s era. I don’t know what to say, just lots of debt. Would we get
any chance to stand on our own feet in this lifetime, bro…ha ha ha?” Theconversation with farmers in Yasothon about surviving the epidemic crisis
while waiting for government relief measures, laced with grouse, tiny hope andyield to what they cannot control.
As their body and labor inevitably become subject to the power control ofexternal factors, their voice, tone, and flesh —upon the complexion of a lifelong
farming career— somewhat shine over the spots where the hope and dreamvary according to socio-economic inequalities in Thailand. Portraying as aninterlocutor and observer at the same time made me realize these are theonly treasures left for them that still lack the “power” to transform into reality.
The above dialogue has inspired me to create this artwork. These issues havetriggered my inquisitiveness even more, once infused with my interest in thepast half-decade over the relations between agricultural labor, central andstate government policies —simply put, the relationship among rural workers
and public sectors.
any chance to stand on our own feet in this lifetime? propagates the voiceof ISAN locals about their hope and dream, installed within the light-material
structure in blue color resembling a mosquito net —mostly used in agriculture
to prevent animals from leaving the stall or specific area, and also keep out
mosquitoes, insects, and centipedes to harm any creatures inside. Light
reactions are set to banter with sound vibrations in an eccentric space,
granting the audience in the capital the honor to enjoy the locals’ voice andtone, nested under a familiar structure.

18สิทธิกร ขาวสะอาด
เกิดปี พ.ศ. 2529 ที่จังหวัดร้อยเอ็ด จบปริญญาตรี
ศิลปกรรมศาสตร์บัณฑิต สาขาประติมากรรม จากคณะศิ ล ปกรรมศาสตร์ ม หาวิ ท ยาลั ย มหาสารคาม
(พ.ศ. 2553) ปริญญาโทศิลปกรรมศาสตร์มหาบัณฑิต
สาขาประติมากรรม จากคณะจิตรกรรม ประติมากรรม
และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร (พ.ศ. 2560)
สิทธิกรมักเริ่มกระบวนการทำางานจากการตั้งคำาถาม
ค้นคว้าข้อมูล และลงพื้นที่เพื่อสำารวจประเด็นที่สนใจ
โดยเฉพาะเรื่องราวเกี่ยวกับความเป็นอีสาน แรงงาน
กรรมกร และปัญหาการเมืองทีแ่ ฝงอยูใ่ นระบบเศรษฐกิจ
ร่วมผลงานแสดงกลุม่ อาทิ จิม ทอมป์สนั อาร์ท ออน ฟาร์ม
จังหวัดนครราชสีมา (พ.ศ. 2554) นิทรรศการ ข้ามทะเลดาวณ หอนิทรรศการศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
(2560) โครงการขอนแก่นเมนิเฟสโต้ 1 & 2 (พ.ศ.
2561 และ 2563) โครงการ Early Year Project #3:
COEVAL ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
(พ.ศ. 2561) PARALLEL: The Ramasun Station
Art Trail ณ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ค่ายรามสูร
จังหวัดอุดรธานี (พ.ศ. 2562) เข้าร่วมโครงการ S.A.C.
Residency Program – the 6th cycle ที่จังหวัด
เชียงใหม่ (พ.ศ. 2562)

Sittikorn Khawsa-ad(b.1986, Roi Et, Thailand) Received a Bachelorof Fine and Applied Arts Program in Visual
Arts (Sculpture), Faculty of Fine - Applied Art
and Cultural Science, Mahasarakham University(2010) and a Master of Fine and Applied Arts
(Sculpture), Faculty of Painting Sculpture andGraphic Arts, Silpakorn University ( 2017 ).
Sittikorn often starts his artistic practice withinterrogating, researching and visiting areas
to explore issues of interest, especially thestory about Isan-ism, labor, and political
agenda hidden in the socio-economic system.
He has participated in group exhibitions include
Jim Thompson Art On Farm project, Nakhon
Ratchasima (2011-2012), the exhibition Acrossthe sea of stars at CMU Art Center, Chiang Mai(2017), Khonkaen Manifesto #1 & 2 (2018/2020),
Early Year Project # 3 : COEVAL at Bangkok
Art and Culture Centre (2018 ), PARALLEL:
The Ramasun Station Art Trail at Ramasun
Historical Museum, Udon Thani (2019), and
S.A.C. Residency Program – the 6th cycle, Chiang
Mai (2019).

2

2
title: any chance to stand on our own feet in this lifetime?
artist: Sittikorn Khawsa-ad
production year: 2021
medium: sculpture and sound installationmaterial/technic: speaker, blue-net
sound: with sound, dialog and ambience
duration: loop
dimension: variablelanguage: ISAN3

if you can find me, I’m hereโดย ชัยภัทร ยาฉาย

โครงสร้างทางสังคมและเศรษฐกิจของไทยในปัจจุบันซึ่งมีกรุงเทพฯเป็นศูนย์กลาง ทำ าให้ผู้คนต่างหลั่งไหล มุ่งหน้าเข้ามาตามหาความฝันซึ่งไม่รู้ว่ามีอยู่จริงไหม ณ ที่แห่งนี้ การขยับ
ตัวเองเข้ามาเป็นแรงงานในศูนย์กลางของประเทศ เพือ่ ตามหาเงิน งาน ชือ่ เสียง ความสำาเร็จ
จึงจำาต้องทิ้งคนที่เป็นบ้าน ทิ้งท้องทุ่ง ทิ้งอิสรภาพ ทิ้งภาษา ทิ้งความเป็นชายขอบ ใช้เวลา
ที่มีเพื่อแลกกับความฝันและการยอมรับในแบบฉบับสังคมเมืองกรุง บางคนหลงทาง บางคน
ความฝันหล่นหาย เมืองใหญ่แห่งนี้อาจเหมาะสำาหรับบางคน แต่ขณะเดียวกันก็อาจไม่เหมาะ
กับคนอีกมากมาย
ฤดูฝนกลับมาอีกครั้ง สีเขียวขจีของภูแปก บ้านห้วยเดื่อ จังหวัดเลย ดึงดูดผู้คนจำานวนมาก
จากบ้านใกล้และไกลมารวมกันอีกครั้ง มีนักเก็บเห็ดมากมายออกมาตามหาเห็ดไค และเห็ด
อีกหลากหลายชนิดที่มีมูลค่าในแถบนี้ เพื่อนำาไปกิน หากมีมากพอก็จะนำาไปขายแลกเงิน
เพื่อดำารงชีวิตในแต่ละวัน ป่าแห่งนี้จะมีนักเก็บเห็ดเดินขึ้นลงหมุนเวียนผลัดกันตามหา เห็ดค่าน้ำา เห็ดค่าไฟ เห็ดค่าขนม เห็ดค่ากับข้าว เห็ดค่ารถ เห็ดค่าบ้าน และค่าอะไรต่อมิอะไร
แล้วแต่ใครจะหาและเจอเห็ดทีม่ อี ยู...
่ หรือไม่มอี ยู่ หลายคนได้แค่พอแจ่ว หลายคนได้นาำ ไปขาย
ขณะที่หลายคนได้แค่เดินขึ้นภูเขาลูกนี้แล้วเดินกลับลงมามือเปล่า
หากมองเชิงโครงสร้าง การดำารงชีวติ ในชนบท การต่อสูก้ บั ธรรมชาติ การใช้ชวี ติ ตามฤดูกาล
และการออกไปหาเห็ดสำาหรับผม จึงไม่ตา่ งจากการเดินทางออกจากชนบทเข้ามาในเมืองกรุง
สู่ป่าคอนกรีต ต้องฝ่าฟันกับสิ่งแวดล้อมเมือง ต่อสู้กันในแบบสังคมเมือง การทำางานของผม
จึงเกิดจากการเฝ้าสังเกตการณ์บริบทพื้นที่ชายขอบด้วยสายตาคนใน ไปพร้อมกันกับสังคม
เมืองด้วยสายตาคนนอก รวมถึงการอยูร่ ว่ มกันของผูค้ นในสังคมเมืองและในชนบท การปรับตัว
ให้เข้ากับสิง่ แวดล้อมรอบข้าง และการตัง้ คำาถามต่อการเรียนรูช้ วี ติ ทีข่ บั เคลือ่ น หรือขัดข้อง
ว่าควรจะเดินทางต่อไปอย่างไร
ในผลงาน If you can find me, I’m here วัสดุที่ผู้คนในสังคมต่างเห็นพ้องถึงมูลค่าสำาหรับ
แลกเปลี่ยน ยอมแลกมาด้วยเวลา ถูกนำามาแปลงเป็นรูปทรงเห็ดและกระป๋อง เสียงประกอบ
ของการเล่นเกมส์และการคุ้ยขยะจงใจท้าทายให้คนดูค้นหาสิ่งที่ตนเองปรารถนา
“เห็ดมันอยู่ตรงนั้น นิ่ง ๆ ไม่ไปไหน”21

if you can find me, I’m here
By Chaiyapat Yachay
The current socio-economic structure of Thailand with Bangkok as the capitalleaves the rustic with no choice but to flux into the center, in search of dreams
where its existence is rather sceptical. Budging oneself into the center as alabor to earn money, job, fame, success, one must leave behind the beloved,
open field, freedom, mother tongue, and all marginal senssories. Available timeis preferably spent to trade for typical urban dreams and acceptances. Somepeople get lost, some lose their aspiration. While this big city may suit certain
people, it could be inappropriate for many others.
Rainy season is back; the greenery of Phu Paek, Baan Huai-Duea, Loei province
attracts many people from near and far to come together once again. Various
mushroom pickers come out to look for Kai and other valuable mushrooms inthis area, for consuming and swapping for money to obtain basic needs in daily
life. They walk up and down in the forest, taking turns looking for electricity-bill mushrooms, food-cost mushrooms, snack-fee mushrooms, car and house
expense mushrooms, and so on. It’s up to what one wishes to find, the beings
or non-beings. Some get to feed, some get to trade, while many others walk
down empty handed.
From social structural insight —living in rural, battling with nature, existing
upon seasonal— going out to find mushrooms is not different from leaving
the countryside to the concrete jungle nor fighting against the urban social
environment, for me. This work is thence based on observance over marginal
sphere with an insider’s eyes, in conjunction with urban society via an outsider’seyes, including coexistence of urban-rural areas, adaptation to the surrounding
environment, as well as life-learning scrutiny —how the journey is driven,
disrupted, and to be continued.
In the work if you can find me, I’m here, common material people in society
agree upon its value and are willing to trade with time is transformed intomushroom and canister figures. The sounds of video-game and trash-digging
deliberately challenge viewers to explore their longing.
“The mushrooms are there, not anywhere.”22ชัยภัทร ยาฉาย
เกิดปี พ.ศ. 2533 ที่จังหวัดเลย จบปริญญาตรี สาขาทัศนศิลป์ ด้านประติมากรรม คณะศิลปกรรมศาสตร์
และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาลัยสารคาม
เข้ามาทำางานกรุงเทพในปีพ.ศ. 2558 เริ่มเฝ้าสังเกต
ผูค้ นมากหน้าหลายตา เห็นความเอือ้ เฟือ้ ความเห็นแก่ตัว การแก่งแย่ง และอีกหลายสิ่ง จึงมักตั้งคำาถามกับ
การเอาชีวิตรอดและการปรับตัว ผลงานแสดงกลุ่มที่
ผ่านมา อาทิ เทศกาลศิลปะ เพนนาเล่ จังหวัดเชียงใหม่
(พ.ศ. 2561) นิทรรศการ โปร่งใส/ไม่โปร่งใส ที่คณะ
ศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม (พ.ศ. 2562) และขอนแก่นแมนเฟสโต้
ครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2563)
3
title: if you can find me, I’m here
artist: Chaiyapat Yachay
production year: 2021
medium: sculpture and sound installationmaterial/technic: speaker, torch, trashcan
sound: with sound, background music and ambience
duration: loop
dimension: variable

Chaiyapat Yachay(b.1990, Loei, Thailand) Received a Bachelorof Fine and Applied Arts Program in Visual
Arts (Sculpture), Faculty of Fine - Applied Art
and Cultural Science, Mahasarakham University.
Since 2015, he’s started coming to work in
Bangkok from time to time, and began toobserve varieties of people over generosity,
exploitation, emulation and many other things,
causing him to often question the survival
and adaptation. He has participated in groupexhibitions include Painnale Art Festival,
Chiang Mai (2018), Transparent/Non-transparent
at the Faculty of Fine - Applied Art and Cultural
Science, Mahasarakham University (2019),
and Khonkaen Manifesto#2 (2020).

Co-mirroring
TRA-TRAVEL เป็นแหล่งรวมกิจกรรมทางศิลปะนานาชาติและกลุ่มคนทำางานศิลปะในเมือง

โอซาก้า ที่ผ่านมาเราได้มีโอกาสทำางานร่วมกับศิลปินจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เป็นส่วนใหญ่ ผ่านรูปแบบนิทรรศการฯ งานเสวนา โรงเรียนสอนศิลปะ และไม่นานมานี้ได้
เริ่มโครงการศิลปินในที่พำานักผ่านมุมมองเกี่ยวกับโอซาก้าที่มิใช่เพียงบริบทภายในประเทศ
แต่เป็นส่วนหนึ่งของภูมิภาคเอเชีย เรามองว่าเครือข่าย LCC (Low-Cost Carrier หรือเที่ยวบินราคาประหยัด) ซึ่งเกิดขึ้นช่วงทศวรรษที่ผ่านมา นับเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านการ
คมนาคมรูปแบบใหม่ ทั้งยังสร้างผลกระทบที่ต่างออกไปให้แก่ภูมิภาคนี้ อย่างน้อยก็ใน
ประเทศญี่ปุ่น
มกราคม ปีพ.ศ. 2563 ก่อนโรคระบาดจะแพร่กระจายไปทั่วโลก เราได้จัดนิทรรศการฯ “inthe era of Asia’s Post-LCC” ที่ Kyoto Art Center ตามกรอบความคิดดังกล่าว มีสาระ
สำาคัญเกี่ยวกับผลกระทบทางสังคมและวัฒนธรรมต่อพลวัตแห่งการเคลื่อนไหวของสภาวะ
นักท่องเที่ยวล้นเมือง (over-tourism) เพื่อจินตนาการถึงความเป็นไปได้ที่จะนำาไปสู่อนาคต
ขณะนั้นเมืองต่างๆ ในญี่ปุ่นเต็มไปด้วยนักท่องเที่ยว การเปลี่ยนแปลงทางทัศนียภาพในชีวิต
ประจำาวันเริม่ ก่อตัว รวมถึงสำานึกเชิงสังคมและสามัญสำานึกร่วม อย่างไรก็ดี หลังจากนิทรรศการฯ

จบลง การระบาดของโควิด-19 ได้ขยายไปทั่วโลก ยุคของ LCC ว่าด้วยการท่องเที่ยวล้น
เมืองจึงชะงักตัว การท่องเที่ยวหายไปโดยสิ้นเชิง “ยุคหลัง LCC” จึงเริ่มต้นขึ้นอย่างไม่มีใคร
คาดคิด
ในปัจจุบนั ขณะทีเ่ ราต่างกำาลังก้าวเข้าสูย่ คุ แห่ง “ความปกติใหม่” กิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์
ที่จำาต้องว่างเว้นจากการเดินทาง ได้กลายเป็นเรื่องธรรมดาสามัญไปโดยปริยาย
เมื่อปี พ.ศ. 2561 ANA หนึ่งในสายการบินชั้นนำาของญี่ปุ่นได้โฆษณาเกี่ยวกับการพัฒนา
“การบริการตัวตนในโลกเสมือน” ทีช่ ว่ ยให้ผคู้ นสามารถเดินทางไปยังสถานทีห่ า่ งไกลได้เพียง
ชั่วอึดใจ บริษัทได้สร้างร่างอวตารสำาหรับ “การสัญจร” รูปแบบใหม่ที่สามารถถ่ายเทความ
นึกคิด จิตใจ และการดำารงอยู่ของมนุษย์ เพื่อขยายเพดานการเดินทางแบบดั้งเดิมเช่นการ
โดยสารเครื่องบิน ขณะที่ร่างอวตารสามารถนำาพามนุษย์เดินทางผ่านระบบดิจิตอลที่รวดเร็ว
ฉับพลัน โดยไม่ต้องใส่ใจเรื่องระยะทางของการเดินทางเชิงกายภาพอีกต่อไป
เนื่องด้วยการเดินทางทางอากาศก่อให้เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นจำานวนมาก จึงไม่ใช่
เรื่องแปลกที่มนุษย์จะจินตนาการว่าการบริการด้านการส่งสารด้วย “จิต” จะสามารถครอง
ความนิยมได้ในอนาคตอันใกล้ คำาถามคือขณะทีเ่ ราเดินทางผ่านร่างอวตารด้วยเสือ้ ผ้าอาภรณ์
พร้อมพรั่ง เพื่อพบปะผู้คนหรือร่างอวตารอื่น ๆ เราจะยังสามารถตกหลุมรักได้หรือไม่? และความเห็นอกเห็นใจจะยังคงอยู่ภายใต้ร่างใหม่ของเราไหม?
แนวทางหนึ่งที่มนุษย์สามารถเรียนรู้เพื่อได้มาซึ่งการเข้าถึงความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่น
คือ “การสะท้อนภาพ” ทีซ่ ง่ึ พฤติกรรมของบุคคลหนึง่ ทำาตามหรือลอกเลียนแบบถ้อยคำา อิรยิ าบถและทัศนคติของคนอื่นโดยไม่รู้ตัว ทั้งนี้ พฤติกรรมสร้างภาพสะท้อนดังกล่าวมักเกิดขึ้นใน
กลุม่ เพือ่ นสนิทและสมาชิกในครอบครัวผ่านความสนิทสนมคุน้ เคย เช่นการแสดงออกของเด็ก
ที่กำาลังเติบโตมักเกิดจากการทำาตามอย่างคนใกล้ชิด เนื่องด้วยเราทุกคนมักตกอยู่ภายใต้
อิทธิพลของผู้อื่นเสมอ
ทว่า “การสะท้อนภาพ” ในทีน่ ต้ี ดิ จะเป็นการตบมือข้างเดียว ด้วยผลลัพธ์ของมันอาจไม่สมดุล
ทั้งในเชิงสังคมหรือทางกายภาพ กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ อิทธิพลที่มากกว่าของ “การมีอยู่”จะถ่ายเทสู่ “การไม่มี” ดังนั้น เราจึงนำาเสนอแนวคิด “Co-mirroring หรือ การสะท้อนซึ่งกัน
และกัน” เพือ่ ทีจ่ ะจินตนาการถึงเงือ่ นไขหรือสถานการณ์ทเ่ี ราต่างกำาลังสะท้อนและส่งอิทธิพล
ต่อกัน โดยไม่คำานึงถึงสิ่งที่เรามีและสิ่งที่เราเป็น

25

4

D reamโดย TRA-TRAVELเป็นผลงานวิดโี อและเสียงจัดวาง ทีถ่ า่ ยทอดเรือ่ งราวผ่านบันทึกแห่งความฝันจากหลากหลาย
ทวีปทั่วโลก ซึ่งถูกรวบรวมผ่านสื่อออนไลน์
ทั้งในอดีตและปัจจุบันความฝันถูกตีความหลากหลายรูปแบบ ในบางบริบทหรือช่วงเวลา
เชื่อกันว่าความฝันเป็นของขวัญจากพระเจ้า ทั้งยังอาจส่งผลต่อการตัดสินใจทางการเมือง
ตามแนวคิดของ ซิกมันด์ ฟรอยด์ บิดาแห่งทฤษฎีจิตวิเคราะห์ ความฝันคือความปรารถนา
ที่ถูกหักห้ามหรืออดกลั้นไว้ คาร์ล จุง ยังได้พัฒนาต่อยอดและสนับสนุนทฤษฎีเกี่ยวกับ
“จิตไร้สำานึกร่วม” หรือพื้นที่ของจิตไร้สำานึกที่ส่วนหนึ่งของจิตประกอบด้วยความทรงจำา
สัญชาตญาณ แรงกระตุน้ ต่างๆ จากอดีตของเรา และแบ่งปันร่วมกับมนุษย์คนอืน่ ๆ ในทาง
กลับกัน นักวิทยาศาสตร์บางคนเชื่อว่าความฝันไม่ได้มีความหมายลึกซึ้งแต่อย่างใด
ในขอบเขตของศิลปะและวัฒนธรรม ความฝันและจิตไร้สาำ นึกเป็นเสมือนจุดกำาเนิดของแรง
บันดาลใจทีส่ าำ คัญสำาหรับศิลปินกลุม่ ดาด้า (Dadaists) และ กลุม่ เซอเรียลลิสต์ (Surrealists)การระบาดของไข้หวัดใหญ่สเปนเป็นหนึง่ ในปัจจัยสำาคัญทีผ่ ลักดันให้พวกเขาสร้างสรรค์ผลงาน
ขึ้นในขณะที่ต้องใช้เวลากักตัวอยู่ที่บ้าน ซึ่งไม่ต่างจากสถานการณ์ที่เรากำาลังเผชิญในตอนนี้
เมื่อปี พ.ศ. 2563 ปีที่ทั่วโลกตกอยู่ท่ามกลางความตื่นตระหนกเกี่ยวกับโรคระบาด มีการ
เผยแพร่งานวิจยั และโครงการเกีย่ วกับความฝันมากมาย หนึง่ ในงานทีน่ า่ สนใจเป็นการค้นคว้า
ด้านจิตวิทยาว่าด้วย “ความฝันในยุคโรคระระบาด” โดย Dr. Deirdre Barrett ผู้ช่วย
ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาที่ Harvard Medical School ซึ่งชี้ให้เห็นว่าคนที่ฝันร้ายและ
มีความฝันแปลกประหลาด มีจำานวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ภายในความฝันท่ามกลางวิกฤตโรคระบาด เราได้เห็นผูค้ นจากนานาประเทศ จากต่างภูมภิ าคต่างวัฒนธรรม ต่างพื้นเพ เสมือนกำาลังประสบกับบางสิ่งบางอย่างคล้ายกัน ขณะที่ทุกคน
ต่างเผชิญกับความหวาดกลัวที่ไม่ต่างกัน จากแนวคิดนี้เราได้ขอให้ผู้คนจากต่างภูมิภาค
ในเอเชีย อเมริกา ยุโรป และตะวันออกกลาง แบ่งปันความฝันของพวกเขา จากนั้นเรา
พยายามตัดบางส่วนออกให้เหลือน้อยทีส่ ดุ เท่าทีจ่ ะเป็นไปได้ แลัวจึงนำามาวางรวมกันเพือ่ สร้าง
เรื่องราวใหม่
ในหลากหลายความฝัน ผู้คนต้องตกอยู่ในสถานการณ์ที่น่าสพรึงกลัวซึ่งไม่อาจถอยหลัง
กลับได้ ในฝันเราจำาต้องยอมรับต่อสภาพการณ์ที่ไม่คาดคิดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งผลพวง
ของมันยังอาจกระตุ้นเร้าอารมณ์ของเราให้เกิดความรู้สึกทางกายภาพอันแปลกประหลาด
ในแง่นี้ความฝันมักถูกใช้ในทางจิตเวชเพื่อการวิเคราะห์เกี่ยวกับจิตใต้สาำ นึก อย่างไรก็ดี
สำาหรับผลงานชิ้นนี้เราประสงค์ที่จะแยกความฝันออกจากเรื่องราวว่าด้วยการวิเคราะห์เชิง
วิพากษ์และสัญลักษณ์ แต่มองว่ามันเป็นกระจกสะท้อนตัวเราและผู้อื่น รวมถึงภาพสะท้อน
ซึ่งกันและกันที่สามารถแสดงให้เห็นผ่านความฝันของเราเอง
27

Co-mirroring
We, TRA-TRAVEL, are an art hub/collective based in Osaka. We have beenworking and collaborating with artists mainly in Southeast Asia to hold exhibitions
and talk events, run an art school, and recently we have started an artist-in-residence program with the perspective of Osaka not in the domestic context,
but in the context of Asia. We perceive the LCC (low cost flight) network in Asia
that has emerged in the past decade as a new transportation infrastructurethat has made a new impact within the region, at least in Japan.
Having had this mindset, in January 2020, just before the pandemic spread
globally, we held an exhibition named “in the era of Asia’s Post-LCC” at Kyoto
Art Center. Its theme was about the social and cultural impact of the movement
dynamics of over-tourism in the pre-pandemic time, and imagining what
scenarios this would lead to in the future. At that time, Japanese cities werecrowded with tourists, which started changing the everyday scenery and social
sense as well as common sense. However, after the exhibition finished, theCovid-19 outbreak was extended to the entire world and the LCC era (e.g. theage of over-tourism) was put on hold as tourism disappeared completely. So“post-LCC era” actually started in quite an unexpected way.
Now, human activities that do not involve travel have become commonplacein the world; the so-called “new normal” which we are moving into.
ANA, one of Japan’s leading airlines, announced in 2018 the development of an“avatar service” that would allow people to instantly travel to remote locations
by moving their mind and existence. The company positioned the avatar as
a new “mobility” that transmitted human mind and existence, extending
conventional travel such as airplanes, as the avatar can take over humantravel and cancel the distance of physical travel through ultra-fast digitalcommunication.
As air travel itself generates a large amount of Co2, it is not so strange toimagine a near future in which such a service that transmits only the “mind”
has a certain presence in the market. But if we travel as dressed-up avatars,
and meet other people/avatars, will we still sometimes fall in love? Will ourempathy still be the same even in our new bodies?

28

One of the ways in which humans acquire empathy for others is through“mirroring”. Mirroring is the behavior in which a person unconsciously imitatesanother person’s speech, gestures, and attitudes, and it is known to be prominent
among close friends and family members through intimate distance. Just as achild grows up imitating the people next to them to acquire their own selfexpression, we are always subject to the influence of others.
But the “mirroring” is rather an unilateral term, as its effects can be sociallyor physically asymmetrical. In other words, more influences of the “haves” arebrought to the “have-nots”. Hence, we propose the term “co-mirroring” in orderto dream of a situation or condition where we mirror and influence each otherregardless of what we have and what we are.

D ream
By TRA-TRAVELThe artwork “Dream” is a video and sound installation which conveys a story
made up of different dream journals from different continents collected online.
Dreams have been interpreted in many different ways in the past and present.
In some places and times, dreams were believed to be a gift from God and they
made impacts on political decisions. According to Sigmund Freud, the founderof psychoanalysis, dreams are repressed desires. Carl Jung as well developed
and advocated the “collective unconscious,” an area of the unconscious wherepart of the mind contains inherited memories, instincts, urges, which areshared with other human beings from our pasts. Some scientists, on the other
hand, believe that dreams have no deeper meaning.
In the realm of art and culture, dreams and the unconscious were importantsources of inspiration for Dadaists and Surrealists. The pandemic of the Spanish
flu was one of the key factors that drove them to create while they spent asmuch time in isolation at home as we do now.
In the year 2020, the year of global pandemic panic, several dream-related
researches and projects have been released. One of the fascinating ones was asurvey by Dr. Deirdre Barrett, an assistant Professor of Psychology at Harvard
Medical School, who examined the psychology of “pandemic dreams” andpointed out that the number of people having nightmares and strange dreams
is increasing.
In the dreams we see during the pandemic, people from different countries,
regions, cultures and backgrounds may be experiencing something in common
as we all experience the same fear. Based on this idea, we asked people fromvarious regions in Asia, America, Europe, and the Middle East to share their
dreams with us. We cut up them as minimally as possible and juxtaposed
them in order to create a new story out of them.
In many of the dreams, events that irreversibly shake up a situation are sprungon the dreamer. In the dream, we inevitably accept the sudden situation, andthat drives our emotions with a very strange physical sensation. In this respect,
dreams are used in psychiatry for subconscious analysis. However, for this artwork
we would like to separate dreams from the objects of critical analysis andsymbolism, and rather simply consider them as mirrors that reflect ourselves
and others, and think about the co-mirroring that mutually reflects each otherthrough our own dreams.

TRA-TRAVELกลุ่มคนทำางานศิลปะและแหล่งรวมกิจกรรมทางศิลปะ
นานาชาติในเมืองโอซาก้า ก่อตั้งขึ้นโดย Yukawa
Nakayasu และ Qenji Yoshida ศิลปินชาวญี่ปุ่น
ทำากิจกรรมซึง่ สัมพันธ์ตอ่ มุมมองเกีย่ วกับโอซาก้า ทีไ่ ม่ใช่
ในบริบทท้องถิ่นหรือในประเทศ แต่ส่วนใหญ่เกี่ยวกับ
เครือข่ายสายการบิน โดยเฉพาะเครือข่าย LCC (LowCost Carrier หรือ เทีย่ วบินราคาประหยัด) ของเอเชีย
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 TRA-TRAVEL ได้เป็นเจ้าภาพ
จัดงานเสวนาและนิทรรศการฯระดับนานาชาติ รวมถึง
โครงการโรงเรียนศิลปะด้วยพันธกิจเพื่อเชื่อมโยงผู้คน
ในท้องถิ่นกับพื้นที่และประเทศอื่น ๆ เพื่อสร้างให้เกิด
การสื่อสารหมุนเวียนทางศิลปะ วัฒนธรรม และการ
ท่องเที่ยว
ต้นปี พ.ศ. 2563 พวกเขาได้จัดแสดงนิทรรศการ “inthe era of Asia’s Post-LCC” ที่ Kyoto Art Centerโดยเชื้อเชิญศิลปินจากประเทศในภูมิภาคเอเชียมา
ทำางานและสร้างสรรค์ผลงานร่วมกับพวกเขา ในระยะ
เริม่ ต้นของวิกฤตโรคระบาดทัว่ โลก พวกเขายังได้รเิ ริม่โรงเรี ย นสอนศิ ล ปะออนไลน์ โ ดยการจั บ คู่ ศิลปินใน
ฐานะผู้สอนให้กับเด็กๆ ที่ต้องกักตัวอยู่บ้าน ในปีพ.ศ.
2564 พวกเขาได้ก่อตั้งโครงการศิลปินในที่พำานัก
รูปแบบใหม่ชื่อ “AIR∆” ซึ่งเป็นการจับคู่ศิลปินกับที่
พำานัก สถานที่ทำางาน และพื้นที่จัดแสดงผลงาน

TRA-TRAVEL is an Osaka based art hub/art
collective founded by artists Yukawa Nakayasu
and Qenji Yoshida that started its activities
in 2019 in relation to the perspective to see
Osaka, not in the local or domestic context,
but mainly through the airline network,
especially the Asia’s LCC (Low-Cost Carrier)
network. Since 2019, TRA-TRAVEL actively
hosts and organizes international talks,
exhibitions and art school projects in accordancewith its mission to connect locals fromdifferent sites/countries, and generate cultural,artistic and touristic traffic.
In the beginning of 2020, they curated theexhibition “in the era of Asia’s Post-LCC” at
Kyoto Art Center by bringing artists from other
Asian countries and co-working and collaboratingwith them. At the early stage of the global
pandemic, they started an online art school
where it matches artists as teachers andchildren who had to stay home. In 2021, they
started a new form of artist in residency named“AIR∆” which matches an artist, a place tolive and work and a place to exhibit.

4
title: D ream
artist: TRA-TRAVEL by Yukawa Nakayasu and Qenji Yoshidaproduction year: 2021
medium: video and sound installationmaterial/technic: projector, speaker, bed, lamp
dimension: variable
dream journal writers: Marian Barro, Giovani Dias,
Mayumi Hirano, Guang-Jie Ray Ho, Jillian, Shintoga,
Skulldriver, Qenji Yoshida, Yukawa Nakayasu
narrator: Sareena Sattapon
technical support: Haruhisa Nakatanitranslator: Nuttamon Pramsumran
video work
channel: single channel video
color or bw: color
sound: with soundduration: 40.23 minutes
language/subtitle: Thai, with English subtitles

31

Almost Thereโดย Load na Ditoนับตั้งแต่การระบาดของไวรัสโควิด-19 ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2563 ประเทศฟิลิปปินส์ตก
อยู่ภายใต้มาตรการล็อกดาวน์อย่างเข้มงวดและยาวนานที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ส่งผลให้
การเชื่อมต่อสื่อสารที่สำาคัญมากมายในชีวิตประจำาวันต้องหยุดชะงัก เพื่อตอบสนองต่อ
ความเป็นจริงทางสังคมปัจจุบัน Load na Dito ได้เข้าร่วมการปฏิบัติการทางศิลปะและ
วัฒนธรรมเพือ่ กระตุน้ เตือนให้ผคู้ นเกิดความเห็นอกเห็นใจและการแบ่งปัน ผ่านการจัดโครงการ
ออนไลน์ รวมถึงการเสวนาในที่สาธารณะ การประชุมเชิงปฏิบัติการ การเยี่ยมชมสตูดิโอ
ซึ่งบางครั้งอาจนำาไปสู่การจัดทำาสิ่งพิมพ์และนิทรรศการฯ
“Almost There” เป็นหนึ่งในโครงการดังกล่าวที่ Load na Dito ริเริ่มภายใต้สภาวะการณ์
โรคระบาดที่ยืดเยื้อ โดยการสร้างพื้นที่คุ้นเคยและปลอดภัยเพื่อแลกเปลี่ยนเรื่องราวส่วนตัว
และร่วมกันตระหนักถึงสถานการณ์ในแต่ละพื้นที่ภายใต้สภาวการณ์ปัจจุบัน ซึ่งเหนี่ยวรั้ง
การเดินทางและยับยั้งการพบปะทางกายภาพ ไม่ว่าเราจะอยู่ที่ไหนก็ตามโรคระบาดทำาให้เรา
นึกถึง “บ้าน” ในฐานะสถานที่ ประสบการณ์ และมโนคติ ขณะเดียวกันมันกลับกลายเป็น
ปัญหาสำาคัญและประเด็นเร่งด่วนสำาหรับเราทุกคน ทว่าเราจะเปลี่ยนการรับรู้ต่อสภาพการณ์
ในปัจจุบัน ที่มักถูกมองผ่านขีดจำากัดและข้อบังคับมากมาย ให้เป็นการตระหนักรู้รูปแบบใหม่
ได้อย่างไร?
Patchwork Ethnography เป็นแนวทางใหม่ที่ใช้ในการวิจัยเชิงทฤษฎีว่าด้วยชาติพันธุ์วิทยา

ซึง่ กลายมาเป็นข้อมูลอ้างอิงและแรงบันดาลใจในการทำาความเข้าใจความเป็นจริงรูปแบบใหม่
ที่กาำ ลังหล่อหลอมชีวติ ประจำาวันของเรา ทัง้ ยังเป็นแนวทางเพือ่ พัฒนากระบวนการสร้างสรรค์
ผลงาน “Almost There” การปะติดปะต่อกัน (Patchwork) เป็นวิธีการใหม่สำาหรับใช้
ในการวิพากษ์งานภาคสนามทางมานุษยวิทยาแบบดั้งเดิม โดยมีการแยกแยะระหว่าง “ภาคสนาม” และ “ที่บ้าน” วิธีการนี้คาำ นึงถึงวิถีชีวิตและภาระหน้าที่ของนักวิจัยที่ “บ้าน” ซึ่งไม่
เป็นอุปสรรคต่อการทำางานภาคสนาม แต่นับเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ช่วยสร้างให้เกิดองค์ความรู้
และการทำางานทางชาติพันธุ์วิทยา “แทนที่จะต่อต้าน มันกลับทำางานร่วมกันกับข้อผิดพลาด
หรือช่องโหว่ ข้อจำากัดภายนอก ความรู้เชิงอุปาทาน และข้อผูกมัดมากมาย ซึ่งเป็นส่วน
สำาคัญในการผลิตองค์ความรู้ทั้งมวล”1ด้วยแรงบันดาลใจจากแนวทาง Patchwork Ethnography ผลงาน “Almost There” จึงผันแปรตามการจัดเก็บข้อมูลทั่วไปของทั้งนักวิจัยและผู้ให้ข้อมูล รวมถึงบริบทของศิลปะ
และชีวิตประจำาวัน โดยเชื้อเชิญทุกคนมารวมตัวบนพื้นที่ว่างเดียวกัน เพื่อเขียนโพสต์ความ
รู้สึกและข้อน่าสังเกตในแต่ละวัน การใช้เครื่องมือสื่อสารบนโลกเสมือนผ่านการอบรมเชิง
ปฏิบตั กิ าร สร้างให้เกิดกระบวนการทำางานร่วมกันนำามาสูแ่ ผนทีค่ วามคิดร่วม (collective mind
mapping) และการผลิตองค์ความรู้ผ่านการใช้ถ้อยคำาแบบฉับพลัน
1

Gökçe Günel, Saiba Varma, and Chika Watanabe, “A Manifesto for Patchwork Ethnography.”(ค้นคว้าเมื่อ 17 ตุลาคม 2564) https://culanth.org/fieldsights/a-manifesto-for-patchwork-ethnographyสำาหรับนิทรรศการ de-CONSCIENTIZATION ณ หอศิลป์มหาวิทยาลัยศิลปากร ศิลปิน ภัณฑารักษ์
และบุคลากรที่เกี่ยวข้องในนิทรรศการ กลายเป็นผู้เข้าร่วมและมีส่วนในการสร้างสรรค์ผลงาน “Almost
There” บนกระดานไวท์บอร์ดรูปแบบออนไลน์ ผู้เข้าร่วมจะถูกขอให้เขียนถ้อยคำาอะไรก็ได้ที่ผุดขึ้นมาใน
ใจพร้อมกัน เพื่อตอบสนองแบบฉับพลันต่อคำาว่า “การเดินทาง” ขณะที่เขียนความคิดเห็นบนกระดาษ
เปล่าของแต่ละคน ทัศนคติ ความทรงจำา และคำาถาม เผยให้เห็นความเชื่อมโยงหลากหลายซึ่งเป็นไป
โดยธรรมชาติ ท่ามกลางตำาแหน่งแห่งหนหรือถิ่นที่อยู่ต่างกันปฏิ กิ ริ ย าตอบสนองผันแปรตามถ้อยคำ า ที่บรรยายเกี่ ย วกั บ กิ จ วั ต รประจำาวั น และอารมณ์ ค วามรู้ สึ กจินตนาการส่วนบุคคล ความเห็นทางการเมือง การทำางานเชิงสังคม ไปจนถึงมุมมองเชิงปรัชญา ซึ่งทั้งหมดกลายมาเป็นบันทึกของชีวิตเราในช่วงวิกฤตโรคระบาดใหญ่อันยืดเยื้อยาวยาน การแลกเปลี่ยน
ความรู้สึกและการไตร่ตรองซึ่งกันและกัน ได้หล่อเลี้ยงความสัมพันธ์และความรู้สึกของการอยู่เคียงข้างกัน ประสบการณ์ส่วนบุคคลมิอาจถูกหลอมรวมเข้ากับการสร้างโลกอันเป็นหนึ่งเดียว ทว่าสามารถคงไว้
ซึ่งเศษส่วนย่อยที่เคลื่อนย้ายไปมา ทั้งยังสร้างความสัมพันธ์ชั่วขณะได้อย่างราบรื่น
ในพืน้ ทีจ่ ดั แสดง ผลงานจากการอบรมเชิงปฏิบตั กิ าร “Almost There” ถูกนำาเสนอในรูปแบบเสียงจัดวาง
ซึ่งประกอบด้วยถ้อยคำาแต่ละคำาซึ่งไม่ถูกร้อยเรียงเป็นเรื่องราว แต่เล่นวนลูปซ้ำาไปมา ขณะที่ผู้ชม
กำาลังเงี่ยหูฟัง ความทรงจำาและจินตนาการจะช่วยเติมเต็มสถาปัตยกรรมที่ว่างเปล่า สานความรู้สึกถึง
ความเป็นเจ้าของอย่างคุน้ เคย นอกจากนี้ เรายังหวังว่าปฏิสมั พันธ์อนั คาดไม่ถงึ ต่อเสียงในพืน้ ที่ อาจกระตุน้
เร้าจินตนาการและความทรงจำาในจิตใจของผูม้ าเยือน สร้างการมีสว่ นร่วมและความรับผิดชอบใหม่ตอ่ โลกทั้งในระยะใกล้และไกล
โครงการในครั้งนี้ เกิดขึ้นและพัฒนาร่วมกันโดย Marian Barro, Jad De Guzman, Mayumi Hiranoและ Mark Salvatusผูม้ สี ว่ นร่วมในการสร้างสรรค์ผลงาน ได้แก่ Qenji Yoshida, Nakayasu Yukawa, เพ็ญวดี นพเกตุ มานนท์,อดิศักดิ์ ภูผา, สิทธิกร ขาวสะอาด, ชัยภัทร ยาฉาย และ ปรมพร ศิริกุลชยานนท์

Load na Dito เป็นโครงการด้านศิลปะและการวิจัย

ตั้งอยู่ที่เมืองเกซอนซิต้ี กรุงมะนิลา เมืองหลวงของ
ประเทศฟิลิปปินส์

ในภาษาท้องถิ่น Load na Dito เป็นคำาที่ใช้เรียก
ระบบเติมเงินสำาหรับมือถือทัว่ ไป ซึง่ คุณสามารถเติมได้
ทุกที่ตราบใดที่เห็นป้าย “Load na Dito หรือ เติมเงิน
ที่นี่” จากแรงบันดาลใจนี้ ทางกลุ่มผู้ริเริ่มจึงรังสรรค์
โครงการตามพืน้ ทีต่ า่ งๆ เพือ่ สร้างให้เกิดและหมุนเวียน
พลังสร้างสรรค์ใหม่ ๆ ที่นอกเหนือไปจากกระบวนการ
จำาแนกประเภทข้อมูลและกำาหนดอาณาเขตรูปแบบ

ดั้งเดิม ตั้งแต่ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2559 ทางโครงการ
พยายามตั้งคำาถามเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมและความ
ร่วมมือกันของทุกฝ่ายอย่างต่อเนื่อง ผ่านการจัดและ
ร่วมจัดโปรแกรมทีห่ ลากหลาย ทัง้ ในประเทศฟิลปิ ปินส์
และชุมชนศิลปะอื่น ๆ ในเอเชีย
บทสนทนา ความสนุกสนาน และการเปิดกว้าง เป็นหัวใจสำาคัญต่อโครงการต่างๆ ของ Load na Dito ซึง่ มีเป้าหมายเพื่อก่อกวนระบบความสัมพันธ์ทางสังคมที่
มีมาก่อน โดยการผสมผสานคลุกเคล้าองค์ความรูแ้ ละการดำาเนินชีวติ ของแต่ละปัจเจก ซึง่ มีทม่ี าแตกต่างกัน
33

Almost There
By Load na Dito
Since the outbreak of the Covid-19 in March 2020, the Philippines has beenplaced under one of the world’s longest and strictest lockdowns, interrupting
various connections that sustained everyday life. In response to the current
social realities, Load na Dito participates in the art and cultural practitioners’
efforts in activating the circulation of compassion and the will to share byorganizing online projects, including public conversations, workshops, studiovisits, sometimes resulting in publications and exhibitions.
“Almost There” is one of such projects that Load na Dito initiated under the
prolonged pandemic condition. It creates an intimate and safe space toexchange personal stories and collectively recognize individual locations andsituations under the current conditions that restrain traveling and physicalgatherings. Regardless of where we are, the pandemic has made us think of“home” as a site, experience, and idea. At the same time, it has become a realand urgent issue for all of us. How can we transform our perception of thecurrent condition, often described as limitations and restrictions, to gain new
insights?
Patchwork Ethnography became our reference and inspiration in understanding
the new realities molding our everyday life and developing the methodologyof “Almost There.” Patchwork methodology is a new methodological andtheoretical approach to critique traditional anthropological fieldwork
constructed based on separations between “field” and “home.” It considers
the researchers’ own lives and commitments at “home” not a hindrance tofieldwork but as the fundamental agent shaping ethnographic knowledge andmethodologies. It works “with rather than against the gaps, constraints, partial
knowledge, and diverse commitments that characterize all knowledge
production.”1
Inspired by the methodology of Patchwork Ethnography, “Almost There” shifts
around the conventional categorizations of a researcher and an informant,
and art and every day by bringing everyone on the same blank page to post
their feelings and observations of every day. Using virtual communication
tools, the workshop facilitates a shared process of collective mind mapping,and knowledge production, prompted by a word.
1

Gökçe Günel, Saiba Varma, and Chika Watanabe, “A Manifesto for Patchwork Ethnography.”(accessed on October 17, 2021) https://culanth.org/fieldsights/a-manifesto-for-patchwork-ethnography

For the exhibition, de-CONSCIENTIZATION, at the Art Centre, Silapakorn University, artists,
curators, and museum personnel involved in the exhibition became the participants andcontributors of “Almost There.” Using a virtual whiteboard, the participants simultaneously
wrote down any words that popped up in their minds in response to the prompt “traveling.”
While posting comments on stickies, individual memories, ideas, and questions organicallyreveal various connections among the individuals in dispersed locations.
The responses varied from words that describe a mundane routine and emotions, personal
dreams, political commentary, social advocacy to philosophical speculations, which became
the archives of our lives during the prolonged pandemic. Reciprocal exchanges of feelings
and reflections nurtured affinity and a sense of being there for each other. The individual
experiences are not subsumed into constructing a unified world but remain as mobile
fragments, fluidly creating temporary relationships.
In the exhibition space, the outcome of the workshop “Almost There” is presented as asound installation composed of individual words that are non-narrative put in a loop. The
memories and imagination fill the empty architectural vessel and intimately weaves asense of belonging, whispering to the visitors. Furthermore, the unexpected interaction
with the sound in the space may trigger memories and imaginations in the visitor’s mind,
generating new engagements and commitments with the world near and far.
The project was collectively initiated and developed by Marian Barro, Jad De Guzman,
Mayumi Hirano, and Mark Salvatus.
The contributors are Qenji Yoshida, Nakayasu Yukawa, Penwadee Nophaket Manont, Adisak
Phupa, Sittikorn Khawsa-ad, Chaiyapat Yachay, and Paramaporn Sirikulchayanont.
Load na Dito is an artistic and research projectbased in Quezon City, Metro Manila, Philippines.
Load na Dito is a vernacular top-up systemfor cellphone credit, where you can load
anywhere as long as you can see a sign “Loadna Dito” (Top up Here). Getting inspiration fromit, the initiative makes projects in different
locations —generating and circulating new
creative energies to go beyond the customarymechanism of categorization and territorialization.

Since its foundation in 2016, the initiative
has continued to address the questions ofparticipation and collaboration by organizing
and co-organizing a wide range of programsin the Philippines and within wider Asian art
communities.
Conversation, playfulness, and openness are
essential to Load na Dito’s projects, which aim
to interrupt established social relationships by
blending the knowledge and methodologies ofindividuals from different walks of life.

35

5
title: Almost Thereartist: Load na Dito by Marian Barro, Jad De Guzman,
Mayumi Hirano and Mark Salvatus
production year: 2021
medium: sound installation
technic: speaker, benchsound: with sound, non-narrative individual words
duration: loop
dimension: variablelanguage: Thai, English, Japanese and Filipino

37

Words Sharedตู่หนอ พ่องหนอ
ผักอีตู่
เสียคัก
ผู้นำาตาย
ทำามากได้น้อย
นอนนา
ก
กข
กข..
กข..ค
กข..ค..
กข..ค..ฆ
กข..ค..ฆง
กข..ค..ฆงจ
กข..ค..ฆงจฉ
กข..ค..ฆงจฉช
กข..ค..ฆงจฉชซ
กข..ค..ฆงจฉชซฌ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณ
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณด
กข..ค..ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดต
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถทธ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถทธน
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบป

กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภม
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมย
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยร
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรล
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลว
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษส
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษสห
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษสหฬ
กข..ค..
ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษสหฬอ
กข..ค..

ฆงจฉชซฌญฎฏฐฑฒณดตถท
ธนบปผฝพภมยรลวศษสหฬอฮ
งงมาาาาหิวแล้ว
00อะไรกันครับเนี่ย
ห่ากินซี้น
อย่าให้เจอหน้าฮ้านหมอลำาเด้อ
อิหยังวะ
เบื่อทางตัน
ตู้เย็นไม่มีอะไรกินแล้ว
เบิ่ดคำาสิเว้า
หร่อยเชียงใหม่
อยากไปเลาะแล้ว
อี๊
jatujakสลิ่มrageเกลียดมัน
รัฐบาลเฮงซวย

unfortunately some people died
ATK
paranoia
deep south beach

รอ

stuck
worry

ผนงรจตกม

haircut
EVA AirAsia botเมื่อไหร่ จะได้ไปทะเล
นะจ๊ะ พ่องvenicejogja

Pokemonmaking & completing a project witha person who’s never met in person

city and town
audrey tang
トランス transpornhub
会いたい wanna meet someone
kids
education
alone but not lonely
touching without touchingfeeling like no linkABE
ex-prime minister of JP
no temperature
Olympic games
wifi
wife
next life
hidden desire
anxiety
air asia
okonomiyaki outside Japan
ワクチンの発音が卑猥(the pronunciation of Vaccine
in Japanese sounds a bit
sexual)past life
no English no good Covid info
being as a “foreigner” inthe pandemic・・・ (silence, hesitation)
too tired to thinkno artonline party
cheapest night bus
ART in residence
散歩

dead people
Food delivery
FamilyVR traveling
EARTH
AIR pollutionAIRreading book
Good sleeping
Dream journal
tele-existenceAI
taking care health
YOUTUBE
onlinequarantine
working in home
vaccinerelationshipcar
online education
Isolation
Mask
Top-upolympics
templeParty outside
BBQ
go to SEA
Japanese traditional Festival
park
Fireworks
Graveyard
Essential worker
sex worker
Jeepney Phaseout
Para Para an
camouflage
Senior and kids
Mud Mapping
Zoom Fatigue
Grab foodHome exhibition for Yoji
Filipino Japanese lesson
Banana flour

Archaeology
Remote learning
Carbon costs of e-commerce
Mapping of one’s surroundings
Physical & metaphysicaltraveling
Plantitos/Plantitas
Home gardening
Mobility & Immobility
Packaging waste
Home Cooking
Food
Food panda
Community pantry
E-COMMERCE
shopee delivery
focus on collection andarchives
museums are closed
familydeathsbicollanguage
No public transportation
Vaccines
Bike and E-bikePolice and military power
Mass protests
Home as an Ecosystem
Grief
Duterte resign
Google map
Rely on deliveries
live selling on facebook
Lay-offs
Lockdown
Archives
Home schooling
Virtual art exhibits39

| Project Organizer |The Art Centre,
Silpakorn University| Partnered with |Chishima Foundation
for Creative Osaka| Partnered with |Kyoto Art Center

This exhibition is presented underInternational Art Workshop and Competition 2021นิทรรศการนี้อยู่ภายใต้โครงการศิลปะเชิงปฏิบัติการ
และการประกวดศิลปกรรมนานาชาติ ประจำาปี 2564

Acknowledgement
Manoon Phupa
Thai Phupa
Aum-Nuay Phupa
Niti Phupa
La-Ao Yachay
Pittayathorn Thongmak
Suwicha Dussadeewanich
Nat Setthana
Somrak Sila, WTF Gallery Bangkok
TRA-TRAVEL (Japan) and Load na Dito (The Philippines) projects
are supported by Chishima Foundation for Creative Osakaand partnered with Kyoto Art Centerมนูญ ภูผาไทย ภูผา
อำานวย ภูผานิติ ภูผาลออ ยาฉาย
พิทยาธร ทองมาก
สุวิชชา ดุษฎีวนิชณัท เศรษฐ์ธนา
สมรัก ศิลา และ WTF แกลเลอรี่ กรุงเทพ
โครงการของ TRA-TRAVEL และ Load na Ditoสนับสนุนโดย Chishima Foundation for Creative Osakaและร่วมมือกับ Kyoto Art Center