Mga Impormasyon para sa mga dayuhang nakatirasa bansang Hapon
Tagalog
2013

Asian Women’s Empowerment ProjectMganilalaman
Panimula

1

2

Mga nararapat na gawin(1) Visa: Status of residence

P2

para tumira sa bansang Hapon(2) Pamamaraan matapos maka-entry ng bansa

P4(3) Mga Dapat na tandaan

P6(1) Rehistro ng mamamayan at pamilya,Regulasyon sa

P7

Mga dapat na gawin sa ward
office

3

4

5

P1

pagrehistro ng nakatirang mamamayan(2) Mga rehistrong nararapat na gawin sa ward office

P9(1) Insurance at Pension

P12(2) Child Support

P12(3) Social Welfare

P14

Gabay sa Mapayapang(1) Para sa mga impormasyon

P15

Pamumuhay sa Hapon(2) Counseling services

P15(3) Pag-aaral ng wikang Hapon

P18

Trabaho at ang mga(1) Para sa pagtatrabaho sa Hapon

P19

Kababaihan(2) Paraan paano maghanap ng trabaho

P19(3) Labor Contract Kasunduan sa trabaho

P20(4) Social Insurance

P20

Serbisyong Pampubliko(5) Equal Employment Opportunity Act for Men and
Women

6

7

P21

(6) Worker’s Compensation Insurance

P22(7) Kapag tumigil sa trabaho

P23(8) Buwis ng mga nagtratrabaho Income tax

P23

Kalusugan ng mga(1) Health Insurance Service

P26

Kababaihan at Aging Society(2) Social insurance para sa mga matatanda

P28

Pagpapanganak at pag-aalaga(1) Magmula sa Pagpapanganak hanggang sa

ng anakpag-aalaga ng anak
(2) Pag-aalaga ng sanggol Child rearing

P29
P31

(3) Pagpapanganak/pag-aalaga ng sanggol at ang mga
social insurance

8

Mga bata

P32(4) Nursery paalagaan ng bataP33(1) Edukasyon at paraan para makapasok sa paaralan

P34

9

10

(2) Suporta para sa pag-aaral

P35(3) Suporta para sa bayarin sa paaralan.

P35(4) Hague Convention

P37

Magmula Karahasan(1) Domestic Violence Karahasan

P38

hanggang makapagsarili(2) Pagtakas o pagkawala magmula sa DV.

P39(3) Mga institusyon maaaring pagkunsultahan

P40(4) Pangangalaga ng mga bata

P42(5) Resident Registration

P43(6) Suporta para maging independent.

P43

Nasyonalidad ng Hapon at(1)Nasyonalidad

P44

pamimili ng nasyonalidad(2) Ano ang Nastonalidad mo?

P45(3) Japanese Nationality Law

P45

Panimula
Itong booklet ay kabuuan ng mga batas at kapaki-pakinabang na impormasyon

para sa

mapayapang pamumuhay ng mga dayuhang kababaihan sa bansang Hapon, ito ay nasa
madaling wikang Hapon at naka-salinwika sa Tagalog.Ang mga baguhang dayuhan ay
mahirap makakuha ng sapat na kaalaman tungkol sa batas at mga kapaki-pakinabangna impormasyon ng Hapon,dahilan na ang halos nasa wikang Hapon (Kanji)at nasa
teknikal na mga salita ang mga ito.
Ang AWEP (Asian Women’s Empowerment Project) ay nagsimula sa pagbibigay ng mga
impormasyon at kunsultasyon sa telepono para sa mga dayuhang babae mula ng “Great
Hanshin Awaji Earthquake disaster”.Dahil sa lindol na ito,nalaman ang pagkakaiba ogap sa pagbibigay impormasyon sa pagitan ng Hapon at mga dayuhang babae lalo na ang
taga Asya. Sa ngayon ,marami na ring mga guidebook na nakasalinwika kaysa noong
nakaraang panahon.Maaaring makakita rin sa internet ng mga nakasalinwikang
impormasyon.ngunit hindi lahat may kaalaman tungkol sa pamamaraan ito.Ang bawat
tao na nakatira sa Hapon ay may karapatan kahit na ano pa ang kanyang
nasyonalidad.Ang bawat isa ay mayroong karapatan na alamin ang tungkol sa mga ito.
Gumawa kami ng kabuuan tungkol sa mga nararapat na alaming impormasyonng

mga dayuhang babae at ng kanilang mga pamilya .Karamihan sa mga nakalap na
imporamsyon ay nakabatay sa mga palatanungan at konsultasyon sa telepono ukol samahahalagang

impormasyon para sa mga dayuhang babae at isinulat ito sa simple atmadaling wikang Hapon at nasa wikang Ingles rin.
Ito ay bagong edisyon ng guidebook noong taong 2011.Ang guidebook na ito ay maaaring
gamitin rin ng ibang mga grupo o institusyong tumatanggap ng konsultasyon ng mga
dayuhan o maaari rin na gamitin pansarili sa pangangasiwa at sa ilalalim ng
pananagutan ng asosasyon.Maraming teknikal na mga salita at makabagong mga
nilalaman.Mga tungkol sa Immigration law ,pagrehistro ng residensya ,mga batas at mga
panibagong sistema ng gobyerno.Makipag-ugnayan lamang sa amin kung may nais na
malaman tungkol sa guidebook.Gagamitin rin ito bilang sanggunian para sa hinaharap.
Kahit na hindi kabilang sa partido, nagnanais ang asosasyon na gamitin ang guidebook
upang malaman at maunawaan ang mga problemang hinaharap ng mga kababaihang
dayuhan.Hangad rin naming makatulong ang guidebook na ito sa karamihan.
Asian Women’s Empowerment Project1

1. Mga nararapat na gawin para tumira sa bansang Hapon(1)Visa: Status of residence①Entry Visa
Nararapat na kumuha ng Visa na magmula sa consulate of Japan para sa pag-entry
sa bansang Hapon.Maraming uri ng Visa ,ito ay inaayon sa layunin at haba ng ng
pananatili sa bansa. Kapag-naka entry sa bansa, makakatanggap ng status ofresidence.May mga pagkakataon rin na hindi maaaring makapasok ng bansa.
②Resident status(Visa)
Ang resident status ay ayon sa layunin at haba ng panahon na ilalagi sa bansa.
Katulad ng dayuhang mag-aaral, trabaho para sa industriya o asawa ng
Hapon.Mayroong 27 na uri ng resident status.Ngunit halos karamihan ay ang mga
asawa ng Hapon.
Certificate of Resident Eligibility

Kung may kasiguruhan na ang layunin sa pagpunta sa bansang Hapon, katulad ng
trabaho o pagpapakasal,maaaring kumuha ng Certifcate of Resident eligibility bago
pumasok ng bansang Hapon. Kinakailangan na i-apply ang ‘Authorization of
Resident Status sa
makakuha

Ministry of Justice Immigration Bureau at kapag matapos

na nito, kailangang i-apply agad ito sa

Consulate of Japan para

makakuha ng visa para sa pagpasok sa bansa.
Long-term visa

Sa ibang pagkakataon, maaaring makakuha ng long-term visa ayon sa dahilan olayunin sa paglalagi sa bansang Hapon.katulad ng may dugong Hapon o may mga
kamag-anak o ninunong Hapon, o mga single mother.Para sa pag-aalaga ng anak na
Hapon, maaaring makapag-apply ng long term visa.Ngunit kung walang anak sa
Hapon, at maiksi lamang ang paglalagi sa bansa, maaaring hindi makakuha ng longterm visa.
Permamnent visa

Kung sakaling mahaba na ang paglalagi sa Hapon, maaaring makapag-apply para sa
permanent visa.Ang permanent visa ay makakatulong sa paglagi ng permanente sa
2bansang Hapon.Ito rin ay walang limitasyon sa layunin at haba ng paglagi sa Hapon.
Asawa ng Hapon at ang anak

Kapag nakapangasawa ng Hapon,maaaring makakakuha ng spouse visa.Kapag
kinasal sa Pilipinas o sa ibang bansa, kinakailangang mag-apply ng Certificate ofresident eligibility para sa pag-entry sa Hapon.Nararapat din na may kasama itongmga papeles tulad ng family registration, marriage contract,residence certificate ng
asawa, income tax return certificate, at guarantor.Kahit na sa minor age , nararapat
rin na magbigay ng family registration ng magulang na Hapon.Maaari itong i-apply
sa immigration for Certificate of resident eligibility.
③Residence card
Makakatanggap ng resident card ang mga dayuhang nakatira sa Hapon .Kapag hindi
ito natanggap ng pag-entry sa bansa, dalhin ang passport at i-apply ito sa ward officena nasa area ng tirahan.Ipapadala sa inyo sa pamamagitan ng postal mailing ang
resident card.Ang nilalaman ng resident card ay ang pangalan ,kaarawan ,kasarian,nasyonalidad,, area, tirahan, uri ng resident status at ang expiration date nito.
Maaaring mabilanggo ng hindi aabot sa isang taon o maaaring magmulta ng mas
mababa sa halagang 200,000yen kapag hindi dala ang resident card lalo na kungnararapat na ipakita ito.Laging dalhin ito.
Petsa ng pagkakaroon ng bisa ng resident card
Permanent visa
mahigit sa 16 na taong gulang 7 taon magmula sa pagkakaloob.
Wala pa sa gulang na16 hanggang sa sumapit ang ika-16 na taong kaarawan.
Hindi permanent visa
16 taong gulang pataas ,7 taon magmula sa petsa ng pagkakaloob nito.
Wala pang 16 taong gulang kapag sumapit na ang araw na pagkawala ng bisa
ng sumapit na ang ika-16 na taong kaarawan ( kung alin man ang mauuna sa
dalawa)3

(2) Pamamaraan matapos maka-entry ng bansa①Pag-renew ng status of residence
Walang notice magmula sa imigrasyon kaya’t nararapat alamin at tandaan ang
pagkawala ng bisa ng status of residence.Tatlong buwan bago mawala ang bisa
nito,kinakailangang ipa- renew na ito.
Ang mga kinakailangan mga papeles ay ang Certificate of tax ng asawa, family
registration ng asawa.
(nararapat na rehistro ng lahat ng miyembro ng pamilya ） Certificate ng
garantiya,residence certificate ,passport, alien card or resident card at litrato.
Nagkakahalaga ng 4000 yen at aabutin ng isa hanggang dalawang linggo ang
proseso.
②Pagpalit ng uri ng status of residence
Kapag ang visa ay para sa maiksing paglagi o ibang uri ng visa nang pumasok sa
bansa,maaaring palitan ito ng ibang uri ng visa. Katulad ng pagiging asawa ng
Hapon ,nararapat na magpalit ng status ng residence para sa spouse visa.Kailangang
pumunta sa pinaka malapit na immigration at humigi ng application form na
naaayon sa magiging visa.
③Pag-apply para sa permanent resident visa
Kung sakaling mapahintulutan ang pagbigay ng permanent visa, maaaring tumira
sa bansa ng walang limitasyon,ngunit tuwing ika-7 taon nararapat na i-update ang
resident card.
④Re-entry visa(visa para sa pagpasok ulit sa bansa)
Kung gustong magpunta sa ibang bansa,at magpasiya na maglagi ng hindi aabot sa
isang taon, hindi na kailangan na mag-apply ng re-entry visa.Subalit kung mahigit
sa isang taon ang paglagi sa ibang bansa, nararapat na mag-apply ng re-entry visa.
Ang mga requirements ay ang mga sumusunod:Passport, alien card o resident card at
halagang 3000 yen para sa isang beses na re-entry o 6000 yen para sa maramihang
beses na pagre-entry.
4⑤Para sa pag-inbita ng kamag-anak,(asawa , anak o magulang)na pumunta sa
bansang Hapon.
Para sa visa ng anak para makapunta ng bansa.
Ang mga may permanent visa o long term visa ,ay maaaring mag-imbita ng anak ng
dating asawa na nasa sariling bansa at maaari silang bigyan ng long term visa kapag
menor de edad.Nararapat na mag-apply ang guarantor na Hapon, para sa certificate
of elegibility sa immigration.Kapag napahintulutan ang certificate of elegibility,
dalhin ito sa embassy ng Hapon na nasa Pilipinas at mag-apply ng visa para sa anak.
<<Pag-imbita ng magulang>>
Mahirap makakuha ng visa para sa pag-imbita ng magulang, pero sa dahil sa walang
mag-aalaga ng magulang na nasa 70 taong gulang pataas na nasa Pilipinas
maaaring mapahintulutang makakuha ng designated activities visa. Magmula sa
short term visa, maaaring i-apply ito ng designated activities visa.
⑥Para sa special permission sa paglagi ng bansa
Kungoverstaying , ang Ministry ng Katarungan ay maaaring magbigay ng

pahintulot sa pagkakaloob ng visa para sa mga espesyal na kaso kaugnay nito.Ang
tawag dito ay “ZAITOKU”.Ilan sa mga ito ay ang mga kasal sa Hapon, o may anak sa
Hapon na kinakailangang gampanan ang pagiging magulang ay maaaring mabigyan
ng visa dahilan sa espesyal na kaso ang mga ito.Bago magpunta sa immigration,
kumunsulta muna sa NGO na tumutulong sa mga dayuhan.
<<Mga institusyong maaaring kunsultahin tungkol sa visa>>①Information Center of the Immigration Officetel.0570-013904 o 03-5796-7112
Kobe Immigration Office tel. 078-326-5141
Osaka Immigration Office tel.06-4703-2150②Kunsultasyon para sa maikling paglagi (90 araw na paglagi o tourist visa)
Para sa pag-imbita ng mga magulang o kamag-anak para sa short term stay,tumawag lamang sa tel.03-5501-8431(machine operator) Ministry of Foreign Affairs.
③Consultation Support Center for Foreign Residents
5tel.03-3202-5535http://www.cinga.or.jp/CSCR.htm
Address:2-44-1Kabuki-cho, Shinjuku-ku Tokyo c/o Tokyo Kenko Plaza 11th fl.
Kunsultasyon para sa mga dayuhan tungkol sa visa o resident status.
Mgawikangmaaaring

gamitin:

Ingles,Intsik,

Espanyol,Portuguese,

Vietnam,Bengal at Indonesia.
Magmula Lunes-Biyernes 9:00AM-12:00PM

1:00-4:00PM④NGO Network for Foreigner’s Assistance KOBE 078- 232-1290 Free counselling
Tuwing Biyernes magmula 1:00PM -8:00PM
Mga maaaring gamitin wika:Ingles,Espanyol,Portuguese,Tagalog
Ayon sa nilalaman na gustong ikunsulta maaari ring magpakilala ng lawyer oadministrative scrivener. Sa pamamagitan rin ng mail ay maaaring kumunsulta ng
walang bayad(３)Mga Dapat na tandaan
Kinakailangan na ipaalam kung lilipat ng tirahan sa ward office ng bagong
tirahan.Kahit na sa parehong city or street lumipat dapat na gawin ang mga
sumusunod:
1.Kumuha ng certificate ng paglilipat sa ward office sa dating tinirahan.
2.Bago sumapit ang ikalabing apat na araw matapos lumipat,nararapat na ibigay
ang cerificate sa paglilipat sa bagong ward office.,dahil kung hindi ito magagawa
magmumulta ng hindi aabot sa halagang 200,000 yen.Kapag umabot ng 90 araw ang
hindi pagpaaalam ng paglilipat, ito ay isang paglabag sa immigration control act at
maaaring mawalan ng bisa ang status of residence.
Kapag may pagbabago katulad ng pagdiborsiyo ,o pagkamatay ng asawa,
importanteng ipaalam ito bago sumapit ang ika -14 na araw.

2. Mga dapat na gawin sa ward office
City ward office
Mayroong city ward sa bawat siyudad o ward.Ito ay para magbigay serbisyo sa
mamamayan,katulad ng pagbibigay ng certificate ng rehistro ng tirahan.at rehistro
6

ng pamilya. Maaari ring mag-apply ang mga dayuhan para sa social services at iba
pang mga serbisyo,Mayroon ring ward office na may tagapag-salinwika.
Sa Kobe city hall may mga tagapagsalinwika na maaaring makausap sa
telepono

.Ang

mga

maaaring

gamiting

wika

ay

ang

Ingles,Intsik,Korean,Espanyol,Portuguese at Vietnamese.
(1)Rehistro ng mamamayan at pamilya,Regulasyon sa pagrehistro ng nakatirang
mamamayan①Rehistro ng tirahan
Resident registration
Lahat ng mamamayan ng bansa ay nakarehistro ang tirahan sa ward office na
malapit sa tirahan. Magmula nang Hulyo 2012,lahat ng nakatirang dayuhan sa
Hapon ay nakarehistro sa ward office.ngunit walang resident card para sa mga
mamamayang Hapon, at bilang pagpapatunay ng rehistro, maaaring ipakita ang
driver’s license, health insurance card or student’s ID.
Certificate ng rehistro ng tirahan
Ang nilalaman nito ay ang pangalan kasarian, kaarawan at address.Mayroongcertificate maging proxy sa pagkuha ng certificate of resident registration kahit na
dayuhan..
Rehistro ng mga nakatirang mga dayuhan
Magmula nang Hulyo 9, 2012, ang lahat ng nakatirang mga dayuhan sa bansang
Hapon ay nararapat na magrehistro katulad ng mga mamayang Hapon at maaaring
bigyan ng residence certificate.Ang mga kasal sa Hapon ay kasama at nakasulat
isang rehistro ng tirahan. Sa loob ng residence certificate ay maaaring ilagay ang
nickname na ginagamit.Ang mga pangalan ay ayon sa basa at bigkas na nakasulat sa
Hapon, at maaari ring isulat ang pangalan ayon sa bigkas sa sariling bansa.
Mayroon ring lungsod na nagpapahintulot na hindi lagyan ng ponetika ang pangalan
at ginagawang blangko lamang ito,kung may ibang bigkas sa sariling bansa. Ang
mga dayuhan ay binibigayan rin ng residence card.Ito ay naaayon sa residence
certificate at maaaring gamitin rin ang palayaw. Matatanggap ang residence card
pagkatapos nang Hulyo 8, 2013 .May bisa ang residence card na nakaayon sa uri ng
7visa at para sa permanent visa ,ito ay tuwing ikasampung taon.
Mga Dapat na Tandaan
Nararapat na ipaalam sa ward office kapag lilipat ng tirahan, kumuha ng
certificate at ibigay ito sa bagong ward office.Bago sumapit ang pangalawang
linggo matapos lumipat. Nararapat na ibigay ang cerificate sa paglilipat sa ward
office, dahil kunghindi ito magawa maaaring magmulta ng hindi aabot sa

halagang 200,000yen.
②Rehistro ng miyembro ng pamilya( Koseki)
Ang nilalaman ng rehistrong ito ay ang rehistro ng magulang at ang anak na hindi
pa pa kasal.Naglalaman rin ito tungkol sa pag-ampon ng anak, kasal, diborsyo kasal
at pagkilala ng anak.Ito ay pagpapatunay na isang miyembro ng pamilya at bilang
isang Hapon.Ang address ng rehistrong ito ay sa tirahan ng lola, lolo,at kadalasan,
hanggang sa mga anak nito.Maaari ring hindi nakarehistro ito sa sarilingaddress.Kapag nag-asawa ang anak nararapat na gumawa ng pansariling koseki orehistro ng sariling pamilya, na naglalaman ng mga pangalan, kaarawan ng anak atpangalan ng magulang .
Rehistro ng pamilya at ang mga extract
Maaaring kumuha ng certificate ng rehistro ng pamilya sa ward office. Maaari ring
magapatunay ito ng kasal at diborsyo.May dalawang uri ng cerificate na ito .Ang una
ay naglalaman ng lahat ng miyembro ng pamilya (Kosekitohon)at ang pangalawa
naman ay ang pansarili o indibidwal lamang(Kosekishohon).Parehoitong nakukuha
sa ward office na nakarehistro.
Kinakailangan malaman ang lugar ng ward office na nakarehistro ,pangalan ng mga
pamilya at ang pinuno ng tahanan o pamilya na nakasulat sa rehistro kapag kukuha
ng certificate nito.
Ang dayuhan may asawang Hapon, ay hindi nakasulat sa pangalang nakarehistro
pero nakasulat lamang ang tungkol sa kasal o pagkakaroon ng anak papanganak at
pagkikilalanaanak(katalusan).Ang

kosekitohon

ay

nagpapatunay

kasal ,kumuha ng kopya nito at maaaring magamit ito sa maraming paraan.
8

rin

ng

(2)Mga rehistrong nararapat na gawin sa ward office①Rehistro ng kasal (marriage registration)
Kapag kinasal sa Hapon, dahilan sa iba ang nasyonalidad, ang bawat isa ay may iba’t
ibang pamamaraan ng pagrehistro o sistema ng kasal. Nararapat na alamin at
isagawa ang mga ito.
<Sistema ng pagkasal>
1.Mag-aaply lamang ng rehistro sa ward office para magpatunay ng kasal.
2.Ang seremonya ng kasal ay kahit na hindi ganapin.
<Mga kinakailangan sa pagkasal>
1.Ang lalaki ay magmula sa 18 taong gulang hanggang pataas, at ang babae aymagmula sa 16 na taong gulang pataas.
2.Hindi maaaring ikasal kung kasal na sa iba.
3.Kapag menor de edad kailangan ng pahintulot ng magulang.
4.Para sa babae , nararapat na may pagitan ng anim na buwan mahigit, matapos
magdiborsyo sa naunamg asawa.
5.Hindi maaaring ikasal sa malapit na kamag- anak.(consanguineous marriage)
Rehistro ng kasal ( marriage registration)
Kapag ikakasal sa Hapon, nararapat sa pamamaraan ng kasal ng Hapon.
Sa mga Hapon, ay Marriage registration at family registration lamang ang
kinakailangan na ibigay sa ward office, pero ang ang dayuhan ay nararapat na
magbigay ng mga sumusunod.
・Mga maaaring magpatunay ng nasyonalidad katulad ng passport, o birth certificate）
・Alien registration o resident card
・Nagpapatunay na kasal na galing sa embassy ng Japan o consulado ng sarilingbansa.
(nararapat na naka-salinwika ito sa Hapon)
・Application form at affidavit
Mga dayuhan,rehistro ng pamilya, at ang mga pangalan
Kapag kinasal ang Hapon,kailangang ilipat sa sariling family registration at
humiwalay sa Koseki ng magulang.Karaniwan na nakasulat ang pangalan ng asawa,
pero kapag dayuhan ang napangasawa, hindi kasama sa loob ng family
9registration.Ang nakalagay lamang ay ang tungkol sa kasal at pagkilala ng
anak.Hapon man o dayuhan ,matapos irehistro ang ang kasal, hindi maaaring
magbago ang apelyido. Ngunit sa batas ng Hapon, matapos ng anim na buwan na
pagrehistro ng kasal, nararapat na magbigay ng application para sa pagpalit ng
pangalan sa ward office sa division ng Koseki upang marehistro at magamit ang
bagong pangalan.
Kapag ipinanganak ang anak sa

Hapon, ireport ito sa ward office na nakarehistro

ang tirahan.Kapag ang tatay o nanay ay Hapon, isusulat ang rehistro ng panganaksa Koseki ng magulang at ang nasyonalidad ng anak ay Hapon. Para sa pagrehistro
ng Koseki, nararapat na dalhin ang birth cerificate, report ng panganganak atmaternity

notebook.Makukuha

ang

birth

certificate

atrehistro

nito

sa

ipinanganakan na ospital.Maaari ring gumamit ng proxy sa pagkuha nito, kung maysign ang birth registration.Maaari ring irehistro at isulat ang pangalan sa Katakana.
Parehong pangalan ang nakasulat sa rehistro at sa Koseki.
Kapag ang magulang ay Hapon,at ipinanganak ang anak sa ibang bansa.
Nararapat na i-report ang kapanganakan sa embassy ng Hapon sa bansang
pinanganakan bago magtatlong buwan matapos ang pagreport ng birth, at magbigay
na rin ng application sa pagreserba ng nasyonalidad. Sa pag-apply nito, mananatili
ang nasyonalidad na Hapon at nakasulat rin ito sa loob ng Koseki.Ngunit kung hindi
mag-apply nito, mawawala ang nasyonalidad na Hapon.
②Kapag ang magulang ay parehong dayuhan
Kahit

na

ipinanganaksa

Bansang

Hapon,hindi

maaaring

makakuhangnasyonalidad na Hapon kung parehong dayuhan ang magulang.Bago sumapit ang
ikalabing-apat na araw ng pagkapanganak, nararapat na i-report ito sa ward officena tinitirahan.Magmula sa ward office,bibigyan ng residence certificate,dalhin ito
bago mag ika- 30 araw matapos ng pagkapanganak anak sa immigration, upang
mabigyan ng status of residence ang anak. Magbibigay rin ang immigration ng
residence card matapos ng pag-apply ng visa ng anak.Dapat pumunta sinuman sa
magulang sa embassy ng sariling bansa , at magbigay ng birth report upangmagkaroon ng nasyonalidad ang anak.
Para sa middle names at compound names10

Sa Hapon, walang middle names.Sa loob ng Koseki o family registration, ang
pangalan ay mananatiling pareho, pero sa pangalan ng anak, ay maaaring lagyan ng
middle names.
Katulad, ng pangalang, “Smith Hanako”,ang apelyido ay Yamada, Yamada Smith
Hanakoang maaaring ilagay sa loob ng Koseki.Para sa dayuhang magulang , maaaring
ilagay ang apelyido, kasama ang apelyido ng asawang Hapon.
③Para sa pagdiborsyo
Diborsyo sa pamamagitan ng pag-uusap
Kapag International marriage, iba’t iba ang pamamaraan ng bawat bansa sa
pagdiborsyo .Sa Hapon, ang isang uri nito ay ang pag-uusap ng mag-asawa para sa
mga kondisyon ng bawat isa at pagkatapos mag-usap, ibibigay lamang ang
pinirmahang divorce paper sa ward office.Kung hindi magkausap ng maigi, at hindi
magkasundo sa bawat isang kahilingan, nararapat na mag-apply ng divorce byarbitration (pag-uusap tungkol sa diborsiyo sa family court).Kung hindi pa rin
magkausap ng mabuti, judicial divorce ang nararapat na i-apply( diborsiyo sa
pamamagitan ng paglaban sa korte).
Custody ng anak at compensation
Matapos ng pagdiborsiyo, ang custody ng anak ay mapupunta sa kung sinuman sa
magulang.Pag-uusapan rin ang tungkol sa panggastos para sa edikasyon at paghati
ng mana sa mga pag-aari. Ang custody ng anak ay ayon sa pag-uusap sa korte or sa
desisyon ng husgado.Ngunit kadalasan ay napupunta ang custody sa ina. Mayroong
malaking pagkakaiba sa laki ng halaga ng education fee o hati sa pag-aari sa bawat
paraan ng pagdiborsyo, kung magkano ang napag-usapan sa family court o sa judicial
court.Naayon rin sa pampinansyal na kakayahan ng bawat isa ang halaga na
makukuha.Pagkatapos ng dalawang taon ng diborsyo ang limitasyon ng paghati ng
mga pag-aari o mana, at ang paghingi ng compensation naman ay tatlong taon ang
limitasyon , matapos malaman ang mga katotohanan ng dahilan ng pagdiborsyo .
④Seal para sa pagpirma
Sa

Hapon,ginagamit ang ”hanko" para sa pagpirma .Ang "hanko" ay maaaring
11

iparehistro sa ward office at humingi ng certificate of official registration of seal.ito ay
ginagamit kapag uupa ng bahay o kapag pipirma sa isang kontrata.Maaari ringmagparehistro ang mga dayuhang may alien registration o resident card .

3.Serbisyong Pampubliko(1) Insurance at Pension①National health Insurance
Sa bansang Hapon, mataas ang halaga ng pagpapagamot sa ospital.Dahilan dito
halos lahat ng mamamayan ng Hapon ay may National health insurance.Ang
National Health insurance ay para sa mga hindi regular na tauhan ng kompanya,
pagawaan, o gobyerno.Katulad rin ng mga asawang babae, sila ay nakapasok sa
insurance ng asawa ngunit kapag nagdiborsiyo, nararapat na mag-apply ng National
Health Insurance.
②National Pension
Lahat ng nakatira sa Hapon 、kahit na ano pa ang nasyonalidad, na nasa edad na 20
taong gulang hanggang 60 taong gulang ay kailangang mag-apply ng national
pension.
Ito ay patakaran ng Hapon na nararapat na magbayad ng pension sa loob ng 25
taon.Kapag namatay bago makatangggap ng pension, ang kamag-anak ang
makakatanggap ng pension na tinatawag na “ Kiso Nenkin”,at kapag nagkasakit omagkapinsala na naging dahilan ng pagiging disabled person, maaaring makakuha
ng pension na itinatawag na “Shougai Kiso Nenkin”.Kapag nakapagbayad ng pension
ng mahigit na tatlong taon bago mamatay, makakatanggap ng temporary welfare fordeath of family.Ayon sa sariling pinansyal na kakayanan , kung hindi kayang
magbayad ng pension, ito ay puwedeng babaan o bawasan, o maaari ring kahit na
hindi na magbayad ng pension (exemption). Kumunsulta lamang sa ward office.

(2)Child Support①Child allowance system
Magmula nang taong 2012 , nagsimula ang bagong sistema na tinatawag na Child
allowance.
12

Ito ay para sa mga may anak na nasa edad na 0 hanggang 15 taong gulang(sa unang
Marso 31

pagkatapos maging 15

taong gulang).Walang kinalalamanangnasyonalidad sa sistemang ito.Kahit na dayuhan ay maaaring makatanggap
nito.Kahit na nasa ibang bansa ang anak, ay maaari ring makatanggap nito.Sa
batang wala pang tatlong gulang ay makakatanggap ng 15000yen bawat
buwan.10000yen naman para sa batang nasa mahigit na tatlong taong gulang
hanggang makatapos ng mababang paaralan.
Pataas ng tatlong gulang hanggang sa elementarya, 10000 yen ang bawat
bata.(15000 yen para sa pangatlong anak),at para sa junior high school ay 10000
yen.Ito ay by bank transfer tuwing Pebrero, Hunyo at Oktubre.Kinakailangang
ibigay ang ipinadala ng ward office na papele na tinatawg na “ genkyou todoke. Ito ay
para malaman nila ang present na status . Nararapat rin na magreport kapag
nanganak, o nagbago ng tirahan.Para sa pag- apply nito, magpunta sa ward
office(child division) at dalhin ang seal, bank book at health insurance.
②Child dependency allowance
Itong sistemang ito ay para sa mga diborsyadong magulang na may anak , o anak na
may malaking kapansanan sa katawan. Ito ay naglalayong mapalaki ang mga anakng malusog at mabuti.Ito ay matatangggap hanggang 18 taong gulang .( sa unang
Marso 31 matapos maging 18 taong gulang). Na nagkakahalaga ng 41,430 yen parasa bawat anak, o bahaging kabayaran na nagkakahalaga ng 9,780 yen hanggang
41,420 yen.May karagdagang 5000 yen para sa pangalawang anak o para sa
pangatlong o mahigit na 3000 yen para sa bawat bata.Ito ay naaayon sa yearly
income ng magulang , kailangang komunsulta sa ward office muna.
Lugar na pwedeng kumunsulta
Kobe city Health Welfare Bureau Childcare Support Group third floor sa unangbuilding ng Kobe city hall
Address: 650-8570 651 Kano-cho Chuou-ku Kobe-shi
Tel. 078-322-6342 Fax 078-322-6119*Maaaring mag-request ng interpreter sa mga wikang Ingles, Intsik,
Koreano,Kastila,Portuguese at Vietnam.
Magmula Lunes hanggang Biyernes 9:00-12:00Pm 1:00-5:00Pm
13

(3) Social Welfare
WelfareAng sistemang ito ay para sa mga may sakit,may kapansanan sa katawan, mga
matatandang hindi na makapagtrabaho, hiwalay sa asawa o para sa mga
mamamayan (kahit na dayuhan ay maaaring mag-apply)na hindi sapat ang sahodpara suportahan at buhayin ang pamilya at upang makapagbayad ng panggamot sa
ospital.Magbibigay ang gobyerno ng minimum na halaga para sa pamumuhay.Ito ay
nakakatulong rin para sa pagbayad ng matrikula ng anak ,at para rin suportahan
ang mga naghahanap ng trabaho upang makapagsarili.
Hindi maaaring tumanggap ang mga may savings sa bangko o may malaking
pag-aari.Maaaring kumuha ng suporta ang mga single mother o biktima ng domestic
violence, na walang mga ari-arian o perang dala para mabuhay.Kumunsulta lamang
sa welfare office na malapit sa tirahan.Ang mga uring suporta na maaaring
matanggap magmula sa welfare ay ang mga sumusunod:
Para sa pagkain at kailangan sa pang-araw araw na bagay
Para sa funeral o paglibing ng taong kumuha ng suporta magmula sa welfare
Suporta para sa pag-aaral para sa teknikal na kaalaman sa trabaho o suporta parasa pagpasok sa paaralan.
Para sa suporta sa pag- confine sa ospital para sa panganganak .(minimum na
halaga)Mga nararapat na kabayaran para sa compulsory education ng anak.
Para sa upa ng bahay o apartment na tinitirahan.
Sa pagtanggap ng suportang ito. Hindi maaaring gamitin o mag-apply ng healthinsurance.Ang welfare ang magbabayad ng bawat patingin sa ospital.Magbibigay ang
welfare ng papeles na dapat na ibigay sa ospital.
Lugar na maaaring kumunsulta
NGO Gaikokujin Kyuen Net
Tel. 078-232-1290(tuwing BIyernes1:00Pm-8:00 Pm) Walang bayad ang pagkunsulta
May tapag-salinwika ng Espanyol.Ingles, Portuguese at Tagalog.

14

4. Gabay sa Mapayapang Pamumuhay sa Hapon(1)Para sa mga impormasyon<Kobe city homepage http://www.city.kobe.lg.jp/>
Mga wikang maaaring magamit:
Intsik,Koreano, French, Espanyol, Portuguese, Vietnam at Ingles.
Maraming mga pangunahing impormasyon tungkol sa Kobe city . May homepage rin
ang ibang area .Para sa karagdagang impormasyon,tumawag lamang sa AWEP.
Ma<Mga impormasyon mula sa AWEP>
May mobile network ang AWEP na nagbibigay ng mga impormasyon sa mga
Ingles,dayuhang nakatira sa bansang Hapon.irehistro lamang ang mail address sa AWEP at
magbibigay ng impormasyon (isa hanggang dalawang beses sa isang buwan)sa
pamamagitan ng mail.Kung gustong kumunsulta tungkol sa kabuhayan sa Hapon,
tumawag at kumunsulta sa AWEP> ( may mga tagapagsalinwika rin ng mga wikang
Ingles, Portuguese at Hapon.tuwing Miyerkoles
Magmula 11:00Pm -16:00Pm)
Tel/Fax 078-734-3633
E-mail address awep@tcc117.org

http://www.tcc117.org/awep/(2)Counseling services①Para sa Pagkonsulta para sa pamumuhay
The Kobe Foreigner's Friendship Center
Maaaring kumunsulta para sa pamumuhay o para sa edukasyon. Nagsusuporta rinsila para sa paglakad ng mga gawain sa ospital o sa ward office. Mayroon rin silang
klase para sa pag-aaral ng Hapon.
・Pagkonsulta para sa tirahan at edukasyon.
・Pagsuporta para sa mga pamamaraan sa Ospital at ward office.
・Pag-aaral ng wikang Hapon.
(May pagbabago ng tuition fee kung by group or by individual ang pag-aaral.)・Suporta para sa pag-aaral sa elementarya o junior high school.
15

(1000 yen hanggang 5000 yen ang tuition fee)・Pagsuporta para sa pag-umpisa ng negosyo atb.
Tel. 078-612-2402 ( magmula 9:00am -6:30Pm Mon-Fri.)
Fax 078-612-3052 e-mail kfc@social-b.net
Website http://www.social-b.net/kfc/main.htm ( Japanese page)
The Young Women’s Christian Association of Japan (YWCA)
Ang YWCA ay maraming programa ukol sa suporta ng pag-aaral ng Hapon.Maaari
ring malaman sa pamamagitan ng homepage ang mga ito.Kahit na alin man ang
kasarian ay maaaring sumali sa mga programa ng YWCA.
Kobe YWCA http://www.kobe.ywca.or.jp/top/ (Ingles at Hapon)
Osaka YWCA http://osaka.ywca.or.jp/english/about.html (Ingles at Hapon)
Kyoto YWCA http://kyoto.ywca.or.jp/ (Ingles at Hapon)(Lalaki man o babae ay maaaring sumali sa pag-aaral ng Hapon)
Nishinomiya City International Association
May ginaganap na kunsultasyon para sa pamumuhay(tuwing 9:45Am-6:00Pm).Ang
konsultasyon sa wikang Ingles ay araw-araw at ang konsultasyon sa wikang Intsik
ay tuwing weekdays lamang.Tumawag lang kapag may kunsultasyon sa ibang wika
bukod sa Ingles at Intsik, ipaaalam na lamang by e-mail. nia@nishi.or.jp
Tel. 0798328680
Website http://www.nishi.or.jp/homepage/nia/jigyo_soudan/jigyo_soudan.html
International Center of Understanding in Sasayama
May kunsultasyon sa pamumuhay na maaaring gumamit ng apat na wika tuwing
Miyerkoles.Magmula 9:00Am-12:00Pm ay sa wikang Tagalog at Intsik at magmula
1:00Pm -4:00Pm ay sa wilkang Ingles at Portuguese.
Tel/Fax 079-590-8125

079-590-8126

E-mail： sasayama.kokusairikai@gmail.com
Website：http://www.hnpo.comsapo.net/weblog/myblog/555?STYPE=1&KEY=1161&LIST=1(website sa wikang Hapon)
16

②Serbisyo para sa pagsalinwika
Kobe SGG club
Tel/Fax 078-891-5816 E-mail kobesgg@kobesgg.org
・Pagsama at pagsalingwika sa mga ospital at mga institusyon ng Gobyerno.
Pagtulong sa pamamagitan ng translation sa Check-up ng kalusugan ng mga
nagbubuntis,regular na check-up at sa mga pagbibigay ng mga papeles sa mga
ahensya ng gobyerno.
Pagsalinwika sa mga window sa iba`t ibang lugar.
Para sa pag-apply ng tagapagsalinwika, nararapat na ipaalam bago mag-isang
linggo .
Serbisyo para sa pagsalinwika sa mga

medikal na institusyon.(1,500 yen sa loob ng

apat na oras)
Ang

mga

gamit

na

wika

ay

Indonesian,Thai,Ingles,Russian,Portuguese,

Intsik,Vietnamese,Espanyol,Arabo at Koreano.May mga tagapagsalinwika sa mga
sumusunod na mga ospital rin.
Kobe Shitritsu Iryou Sentaa Chuo Shimin Byouin (Chuo-ku port island)
Kobe Shiritsu Iryou Sentaa Nishi Shimin Byouin (Nagata-ku ,Ichiban cho)
Nishi Kobe Iryou Sentaa (Nishi-ku, Kojidai)
Para sa pag-apply at iba pang mga impormasyon:
Chuo Shimin Byouin 078-302-4321 ( para sa wikang Hapon)
Nishi SHimin Byouin 078-576-5251 (para sa wikang Hapon)
Nishi Kobe Iryou Sentaa 078-997-2200 (sa wika Hapon)
Multilanguage Center FACIL

17

(3)Pag-aaral ng wikang Hapon
Organization

Kobe International
Community Center

For whomPeople over 18,
resident in Kobe
longer than one
month and able toparticipate at least 6months.

-Hello in Japanese@Catholic Social Work Anyone
Kobe Center (Sinapis
Kobe)

When

Kobe International Hall 20F

First 45 applicants accepted on
8-1-6 Miyuki-dori, Chuo-ku, Kobe
the first weekday of each〒651-0087
month.

TEL：078-291-8441

Thursdays
Catholic Kobe Central Church
10：30～12：00、13：30～15： 1-28-7 Nakayamate-dori, Chuo-ku
30
Kobe
Sundays〒650-0004
13：30～15：30
TEL：078－271-3248

Jidokan (Children’sCenter): Japanese
Plaza

Parents and children Fridays
are accepted
16：30～17：30

Kobe Student Youth
Center Rokko
Scholarship FundJapanese Language
Salon

Anybody

Suminoe Town Hall
Japanese Language
Class

Where

Ninomiya Children’s Center
1-3-2 Ninomiya-cho Chuo-ku,Kobe〒651-0093
TEL：078－242-6411

Mondays 9：00～17：00
1-1-1 Yamada-cho Nada-ku, Kobe
Saturdays 9：00～17：00〒657-0064(About 2 hours for each person) TEL：078－851-2760

2-1-3 Sumiyoshi Miyamachi,
Higashinada-ku Kobe-shi〒658-0053
TEL：078－822-1300

adultsTuesdays

Japanese Language
Plaza Okamoto

AnyoneWednesdays 10：00～20：00 4-18-22 Motoyama Nakamachi,
Saturdays 10：00～16：00
Higashinada-ku, Kobe〒658-0016

Kobe Children’s
Nikoniko Association

Children

18：30～20：30

Aiko-Gakuin Nakamachi School
TEL：078－453-5931

Higashinada Japanese
AnyoneLanguage Class

KFC
Kobe Foreign Resident Children
Support Center
Japanese Language
Project
AdultsThursdays 16：00～18：00
Saturdays 16：00～18：00

Honjo Community Welfare Center
2-5-1 Honjo-machi
Higashinada-ku, Kobe
〒658-0022 TEL：078－453-7440
Multicultural Center Hyogo

Everyday except Tuesdays and4-12-20-201 Fukaeminami-machi,
holidays
Higashinada-ku, Kobe〒658-0022
13：00～18：00

TEL：078-453-7440

Elementary School Children
Tuesdays, Wednesdays &Thursdays 16：00～18：00
Astaquesta North Bl. 502
Junior High School Students
4-4-10 Wakamatsu-cho, Nagata-ku
Wednesdays・Thursdays 18： Kobe 〒653-0038
30～20：30
TEL：078－612-2402
Everyday individual/group
lessons

Minami-Suma Town
Hall Japanese
AdultsLanguage Reading andWriting Class

Mon. -Fri. 10：00～20：00
Sat. 10：00～17：00

2-2-3 Aoba-cho, Suma-ku, Kobe 〒654-0038 TEL:078－735-2770

Tamatsuminami Town
AdultsHallFirst and third Saturdays
13：00～15：00

314 Kamiike Tamatsu-cho,Nishi-ku, Kobe 〒651-2126
TEL：078-914-4300

18

5. Trabaho at ang mga Kababaihan(1) Para sa pagtatrabaho sa Hapon
Ang mga may permanent visa , asawa ng may permanent visa o long term visa ay
malayang maghanap ng trabaho ng walang limitasyon.Kinakailangang humingi ng
pahintulot sa immigration para sa mga may student visa na gustong magtrabaho ng
part time.At nararapat na humingi ng permission sa pagtatrabaho.Maaari ring
papalitan ang resident status na naaayon sa katangian ng trabaho.May malaking
pagkakataon

ang

mga

dayuhang

babae

na

magkaroonng

trabahosa

pag-salinwika.Para naman sa mga dayuhang may maliit na anak na gustong
mag-part time ,nararapat na mag-aral ng Hapon , kumuha ng mga lisensya namagagamit sa pagtatrabaho para sa hinaharap ng pamilya.

(2)Paraan paano maghanap ng trabaho①Public Employment Security Offices (Hellowork)
Sa Employment office na ito, ay maaaring kumunsulta tungkol sa gustong maging
trabaho, at nag-papakilala rin sila sa mga kumpanya ng mga tauhan. Nakarehistro
ang mga impormasyon ng mga trabaho sa bawat hellowork nang buong
bansa.Dahilan nito ay madaling makita ang mga kumpanyang nangangailangan ngtauhan. Magpunta lamang sa pinakamalapit na hellowork para sa paghingi ng mga
payo at impormasyon sa trabaho.May tagapagsalinwika rin sila sa iba’t ibang
wika(Gaikokujin Koyo Service Center).Nagbibigay rin sila ng mga impormasyon atcounseling sa mga trabaho para sa mga dayuhan sa tulong ng tagapagsalinwika.
②Work dispatching agents “Haken”
Ang pag- dispatch sa ibang kumpanya ng tauhan ay tinatawag na “Haken”.Sa
nadispatch na kumpanya malalaman ang uri at gagampanang trabaho.May batas na
tinatawag na “The Worker Dispatch law” na ang nilalaman nito ay para pangalagaan
ang mga empleyado.

19

(3)Labor Contract Kasunduan sa trabaho
Sa pagtratrabaho, ay mayroong mga kasunduuan sa trabaho.Halos lahat ng kontrata
ay nakasulat sa Hapon, kaya’t nararapat na ipalawanag ng kumpanya ang nilalamanng kontrata.Importanteng malaman muna nang maliwanag ang nilalaman ng
kontrata bago pumirma.
Nilalaman ng kontrata①term o period ng pagtratrabaho②Lokasyon at nilalaman ng trabaho③kung may
trabaho pa matapos ng nakasunduang oras ng pagtratrabaho(overtime)④Oras ng
umpisa at pagkatapos ng trabaho, breaktime,holidays o walang pasok ng kumpanya⑤Sahod ,paraan ng pagbayad ng sahod, kailan ang bayaran ng sahod⑥sa oras ng
pagtigil ng trabaho o pagpapatigil ng kumpanya sa pagtratrabaho.
Osaka Employment Service Center for Foreigners
Tumutulong sila sa mga nangangailangan ng trabaho. Katulad ng mga exchange
students na nakatapos ng pag-aaral at gustong magtrabaho sa Hapon, mga
dayuhang gustong magtrabaho na may kinalalaman sa teknikal na trabaho.
Mayroon rin na mga tagapagsalinwika, Ingles,Intsik, Portuguese, at Espanyol.
Magmula Lunes-Biyernes 1:00Pm-6:00Pm Tel.06(7709)9465 Fax 06(7709)9468
Osaka-shi kita-ku Kakuda-cho 8-47 Hankyu Grand bldg.16th floor
E-mail gaikokujin@osaka-rodo.go.jp(4) Social Insurance
Sa lahat ng kumpanya sa loob ng Hapon ay may mga insurance para sa mga
empleyado, katulad ng health insurance, pension, worker’s accident insurance, at ang
unemployment insurance.Nararapat na sumali sa social insurance policies kapag
may lima o mahigit pa na tauhan sa isang kumpanya.Obligadong magbayad ang
kumpanya ng kalahating halaga para sa bayad ng insurance ng mga tauhan.
Social insurance para sa part timer
Maaaring sumali sa social insurance ang part time worker kung mahigit na sa
20dalawang buwan na nagtratrabaho at mahigit sa 3/4 na oras ng regular na staff ang
pinapasok.Para sa mga maiksing oras na tauhan, ay nararapat na mag-apply ng
pansariling health insurance at pension.Kapag 1,300,000 yen ang income sa isangtaon,kasali sa insurance ng asawa na namamasukan sa isang kumpanya at hindi na
nararapat na magbayad ng pansariling insurance.Kapag lumagpas ng 1300000yen
ang

income

sa

isang

taon

,

nararapatnamag-applyng

pansarilinginsurance(National Health insurance).
Health insurance at pension
Para sa pangangalaga ng mga empleyado ng kumpanya, nararapat na sumali sa
health insurance at pension ng kumpanya. Ito ay para sa pag-garantiya sa
pagtanda(pension),at kapag nagkasakit o aksidente.Ang nakapsaok na pangalan saloob ng insurance, ay maaari ring gamitin ito.May pension rin na maaaring
matanggap sa pagtanda.Ang bayad sa insurance ay naaayon sa halaga ng sahod ng
empleyado. Kalahati ang babayaran ng kumpanya sa insurance.Bawat buwan, sa
loob ng sahod inaawas insurance.Para makatanggap ng pension sa pagtanda,
nararapat na magbayad ng insurance ng 25 na taon.

(5)Equal Employment Opportunity Act for Men and Women
Ang lalaki ay nararapat na magtrabaho at ang babae ay nararapat na magsilang nganak, hindi ito nakakaiba kahit na sa alinmang bansa.Mahirap magtrabaho katulad
ng lalaki, kaya’t may batas(Danjo Koyo Kikai Kinto Hou) na lahat na kababaihan ay
pangangalagaan magmula sa discrimination at pangangalagaan rin tuwing
maternity care.
①Pagbabawal ng discrimination (Prohibition of Gender Discrimination Based on the
Equal Employmewnt Act)
(1)Nararapat na walang discriminasyon sa pagtanggap ng tauhan.
(2)Walang sexual discrimination sa loob ng kumpanya(3)Sa welfare at benefits nito(4)Sa pagpalit ng uri ng trabaho
21

(5)Kapag hihinto na sa pagtratrabaho, pinatigil sa trabaho, retirement, at sa
pag-renew ng kontrata. Ay nararapat na walang discrimination.
(6)At kahit na anong mga indirect na discrimination ay pinagbabawal rin.
②Pagbawal ng pagtanggal sa trabaho nang dahilan ang kasal at pagbubuntis.
Ang pinagtratrabaho ay hindi maaaring magtanggal ng tauhan na ang dahilan ay
kasal at pagbubuntis.
③Sexual Harassment
Ang sexual harassment ay ang seksuwal na pagnanasa at pambabastos sa loob ng
pinagtatrabahuan.May karapatan na ipaglaban ng mga tauhan kapag may sexual
harassment at kapag ito ang dahilan na lumiban sa trabaho.Hindi nararapat na
maganap ang sexual harassment.
④Pamamahala ng kalusugan sa pagbubuntis at panganganak.
Pagbubuntis at panganganak
Ayon sa Maternal and Child Health Act,nararapat nang medikal na eksamin at
patnubay para sa kalusugan ng mga nagbubuntis.Nararapat rin na sundin ang mga
patnubay na ito at nararapat na pagaanin ang trabaho o baguhin ang oras ng
trabaho.

(6)Worker’s Compensation Insurance
Sa lahat ng kumpanya ay nararapat na sumali sa Worker’s Compensation
Insurance(Kahit na isa lamang ang tauhan, nararapat na sumali sa insurance na ito)
Sa oras ng aksidente habang nagtratrabaho o pagnagkasakit, ang insurance na ito
ang magbabayad ng bayad sa ospital at suweldo na hindi naipasok.Ang kumpanya
ang magbabayad ng insurance na ito.Kapag naaksidente sa oras ng pagpunta sa
trabaho o pag-uwi magmula sa trabaho,magbabayad rin ang insurance para sa mga
bayad ng ospital o pagpapagamot.Nararapat na magsabi sa kumpanya kapag
naaksidente sa trabaho o sa oras ng pagpunta sa trabaho o pag-uwi magmula sa
trabaho.Kapag walang kilos ang kumpanya, kumunsulta sa NGO.
22

(7)Kapag tumigil sa trabaho①Dismissal
Ayon sa Labor Standard Law,Nararapat na bago ika-30 na araw nararapat na
ipaalam kung matatanggal sa trabaho ang tauhan.Kapag hindi sinunod ito,
magbabayad ang kumpanya ng average na suweldo para sa mahigit na 30 na araw na
sahod.Kahit na sa mga tauhang nagtrabaho ng mahigit na 14 na araw lamang, na
nasa probationary period(pagsubok ng trabaho) ay nararapat na ipaalam rin bago
ika-30 araw.
②Unemployment Insurance System
Kapag tumigil sa trabaho, o pinaalis sa trabaho, mayroong matatanggap na
panggastos habang walang trabaho.kapag sumali sa Unemployment Insurance
System.Ang layunin nito, ay para suportahan ang nawalan ng trabaho para sapang-araw araw na panggastos( basic allowance) habang naghahanap ng bagong
trabaho.Maaari ring tumanggap ang mga dayuhang tauhan.Sa mga kumpanya o sa
hellowork (employment office)ang pagsali sa insurance na ito.

(8)Buwis ng mga nagtratrabaho Income tax
May dalawang uri ng buwis para sa mga nagtatrabaho.Income tax at resident tax.
Ang income tax ay binabayaran sa mga lokal na taxation offices at ang resident
taxaman ay sa mga municipal o ward offices.
Resident tax
Ito ay may dalawang bahagi,ang una ay 1000 yen para sa prefectural resident tax at
3000 yen para sa municipal resident tax.Ang pangalawang bahagi ay naaayon sa
nakalipas na isang taong income tax.4% para sa prefectural resident tax at 6% parasa municipal resident tax.
Income Tax Self Assessment System
May dalawang uri ng pag-file ng income tax. Ang isang uri nito ay ang kumpanya ang
mag-file ng income tax at ang pangalawa ay sariling pag-file ng income ta
ｘ.Karaniwan ay binabawas na sa suweldo ang income tax.Nararapat na alaminkung magkano ang kinita sa isang taon at ipaalam ito sa tax office.Bawat taon,may
23

oras ng pag-file ng tax.Sa pag-file nito maaaring bumalik ang binayad na tax.
Income tax - Tax Withholding SystemAng kumpanya ang nagbabawas sa sahod ng tauhan ng tax at ibinabayad ito sa
gobyerno.Ito ay tinatawag na withholding system.Obligado na magbayad ang mga
tauhan magmula sa kanilang sahod ng tax.
Original Record of Withholding for Employment Income
Nag-iisue ang mga kumpanya ng Original Record of Withholding for employment
income na naaayon sa adjustment ng trinabaho ng katapusan ng taon.Hanggang
Enero 31 ang bigayan ng Original Record of Withholding for Employment Income
magmula sa kumpanya( ito ay naaayon sa batas na Artikulo226, Income TaxAct).Kakailanganin ito sa pag-file ng tax, ito ay nagpapatunay rin na nagbayad na ng
buwis.
Year-End Adjustment
Karaniwan sa mga kumpanya, binabawas na sa sahod ng mga tauhan ang tax at
ibinabayad nila ito sa gobyerno.Sa katapusan ng taon, ginaganap ang adjustment ng
income tax, kung sumobra ang tax ay ibabalik ito at kung kulang naman ay i-aadjust
ito sa huling sahod.Ito ay tinatawag na year-end adjustment ,hindi na nararapat na ifile ito sa tax office.Kapag humigit sa dalawampung milyon yen ang kinita sa isangtaon, hindi maaaring gawaan ng year-end adjustment at nararapat na i-file ito sa tax
office.
Final Tax Return (Kapag ang pinapasukan ay mahigit sa dalawang kumpanya)
Kapag may tinatrabahuang 2 o mahigit na kumpanya, nararapat na mag-file ng
tax.Matapos ng year-end adjustment at kapag mayroong sahod sa ibang
kumpanya ,(kasama ang upa ng bahay atbp.) at umabot mahigit sa halagang,
200000yen,nararapat na i-file ito sa tax office bago mag ika-15 ng Marso.
Paraan ng pagkwenta ng income taｘ
Magmula sa kabuuan ng sahod sa isang taon, inaawas ang mga iba’t ibang gastos nanararapat sa pamumuhay at sa mga bagay na ginagamit sa trabaho, matapos ay
minumultiply ito sa difference na naaayon sa chart na nasa ibaba.Kasama na sa
pagkwenta ang mga nabayaran na tax rin.
Para sa pag-file nang sariling income tax,(kabuuan ng sahod ng mga hindi residente
ng lugar o residente ng lugar )ay naaayon ito sa percentage ng file ng income tax na
24nakasulat sa ibaba.
Individual income tax rates
Brackets of taxable income

Tax rates-

Or under 1,950,000 yen

5%Over 1,950,000 yen

Or under 3,300,000 yen

10%Over 3,300,000 yen

Or under 6,950,000 yen

20%

Over 6,950,000 yen

Or under 9,000,000 yen

23%Over 9,000,000 yen

Or under 18,000,000 yen

33%

Over 18,000,000 yen-

40%

Employment income deductions
Employment income

Employment income deductions

Up to 1,625,000 yen

650,000 yen

Over 1,625,000 yen and up to(employment income) x 40%

1,800,000 yen
Over 1,800,000 yen and up to3,600,000 yen
Over 3,600,000 yen and up to6,600,000 yen
Over 6,600,000 yen and up to
10,000,000 yen
Over 10,000,000 yen and up to
15,000,000 yen(employment income) x 30% + 180,000 yen(employment income) x 20% + 540,000 yen(employment income) x 10% + 1,200,000 yen(employment income) x 5% + 1,700,000 yen

Over 15,000,000 yen*

2,450,000 yen

Restoration Income Surtax
Magmula ng Enero 1, 2013, hanggang Disyembre 31, 2037,nararapat na magbayad
ng 2.1% na restoration income surtax magmula sa nai-file na income tax.
25

Homepage ng Tax office ( English Version)2015 INCCME TAX GUIDE FOR FOREIGNERS
http://www.nta.go.jp/tetsuzuki/shinkoku/shotoku/tebiki2015/pdf/43.pdf
on sa income tax ng isang empleyado.Ang Nagkwekwenta ng buwanan na babayaran
na insurance ay ang nakatakdang tao ng ward office at ang tauhan ng National
Health Insurance.
Kunsultasyon para sa mga problema sa trabaho
NPO Kansai Occupational Safety and Health Center
0120-631202(Free dial)English and Spanish
06-6943-1527
NPO Hyogo Occupational Safety and Health Center078-382-2118

6.Kalusugan ng mga Kababaihan at Aging Society(1)Health Insurance Service①National Health Insurance para sa mga hindi nagtatrabaho sa kompanya.
Ito

ay

para

sa

mga

part-time

worker,self-employee

or

sa

mga

hindi

nagtatrabaho.Nagbibigay ng benepisyo para sa aksidente, sakit o sa panganganak.Ito
ay binabayaran buwan-buwan at naaayon sa yearly income at bilang ng miyembro ng
pamilya.Maaari

ringkumunsultakungnahihirapang

magbayadng

insurance.Maaaring hulugan o magbigay ng kaunting discount sa pagbayad.
7.nsurance and National Pension Section.Kapag mahuhuli o hindi makabayad ng
insurance bill, makipag-kunsulta lamang sa ward office.Sa bawat city hall ng bansa,
may sistemang maaaring hulugan lamang ang bayad nito.
6. ang National Health Insurance ?
②Ano
7. ang paggamit ng National Health Insurance?
Paano
8. Kalusugan ng mga kababaihan at ang Aging Society(1)Health Insurance Service

26①National Health Insurance para sa mga nagtratrabaho ng walang kumpanya.
Ang mga part timer at nagtratrabaho ng walang kumpanya ay nararapat na
mag-apply ng sariling Health insurance.Sa oras ng sakit, aksidente, at
pagpapanganak ay may cover ng Health insurance.Ang bayad sa buwan na bayad ng

②A-Sa oras ng sakit o pinsala
Kapag magpapatingin sa ospital, huwag na malilimutan na dalhin ang insurance at
ipakita ito sa reception.Kahit na anong uri ng insurance ay may bahaging babayaranngpangsarili.Sa

ospital,kwekwentahinangbahaging

babayaranngpangsarili .Kapag may anak na hindi pa nag-aaral, 20% off,magmula sa elementarya
hanggang 69 na taong gulang ay 30% off at mahigit na 70 na taong gulang ay 10% off
ang babayaran sa ospital.
②B-Provision of One Time Lump Sum Delivery Allowance
Kapag nanganak ang may National Health insurance,may may matatanggap na
420,000yen para sa specified na ospital, at para sa panganganak sa pangkaraniwan
ospital ay 390,000yen ang matatanggap. Ipakita lamang ang health inusurance,
Mother and Child Notebook at notification of birth sa pag-apply nito.
②C-Para sa gastos sa paglibing
Magbibigay ang insurance ng 50,000 yen para gamitin sa mga gastos sa paglibing.
②D-Malaking gastos sa Ospital o sa pagpapagamot
Kapag lumaki ang babayaran sa pag-confine sa ospital o malaking gastos sa
pagpapagamot para sa

mahabang araw, maaaring mag-over ang limit cost na

babayaran .Sa ganitong pangyayari, ibabalik ng insurance ang nagastos na nag-overng limit cost.Nararapat na ipaalam ito sa ward office para maibalik ang kabayaran.
③Ang mga uri ng insurance na ginagamit ng mga trabahador sa isang kumpanya.
③ A-Social health insurance ang ginagamit,para sa trabahador ng isang
kumpanya.Ito ay ginagamit hindi lamang sa trabaho kundi sa ibang dahilan na
pagkasakit , aksidente,at pagpapanganak rin.Kasama na rin ang mga asawa at anaksa insurance na ito, Cover rin ng insurance na ito ang pagpapagamot ng pamilya. Sa
sistemang ito , isang bahagi ang babayaran ng insurance at ang 30% ang babayaranng pagpapagamot sa ospital.
③-B Invalidity benefit
Kapag may pinsala na hindi naganap sa trabaho o nagkasakit ang mga
27

nagtratrabaho sa kumpanya o mga government workers na umabot sa mahigit na
apat na araw ang di pagpasok ,maaaring makatanggap ng invalidity benefit
magmula sa insurance.60% ng suweldo ang matatanggap.Hanggang isang taon atanim buwan makakatanggap ng benefit magmula sa insurance.Makakatanggap pa
rin ng benefit kahit na umalis sa trabaho ng wala pang isang taon at anim na
buwan.Makipagkunsulta lamang sa assigned na tauhan ng kumpanya.

(2) Social insurance para sa mga matatanda①Long term insurance
Nararapat na sumali sa long term insurance magmula sa gulang na 40 na taong
gulang.Ito ay gagamitin kapag nasa edad na 65 na taong gulang na nararapat ng
care-giving services.Ang bayad nito ay kasama sa pagbabayad ng health insurance.
②Pension benefit
Magmula sa edad na 65 na taong gulang, makakatanggap ng pension benefits ang
mga mamamayang nagbayad ng pension ng mahigit na 25 na taon.Mayroon ringdisablility pension (kapag may kapansanan sa katawan) at survivor’s pension ( samga pamilya na namatayan na tumatangggap ng pension).Para sa sapat na
impormasyon ,kumunsulta lamang sa malapit na pension division.
③Para sa mga dayuhan na uuwi sa bansa
Lump-sum withdrawal payment system
Kapag ang dayuhan ay nagbayad ng mahigit na anim na buwan ng pension,
maaaring makakuha ng kaunting halaga ng pension matapos umuwi ng wala pangdalawang taon.Nararapat na ipaalam ito sa pension division.Maaaring marefund ang
kaunting halaga na ibinabayad na pension.Bago umuwi sa bansa, kumuha ng
application para sa refund, at matapos umuwi sa bansa, sulatan ang application at
ipadala ito sa pension division.Kumunsulta muna sa pension division.
Mayroon ring mga bansa na may kaugnayan sa Social Insurance ng Hapon.katulad
ng Germany, England,America, Belguim, France, Canada,Australia, Holland,
Czekoslovakia,Spain,

Ireland,(Switzerland
28

atBrazilay

naghahandapalamang).Maaaring ipagpatuloy at tanggapin ang ibinayad na pension sa Hapon.
Japan Pension Service Call (Wikang Hapon lamang)
0570-05-1165(Lunes-Biyernes 8:30AM-5:15PM)
http://www.nenkin.go.jp/main/individual_02/index7.html
Para sa mga elderly, kumunsulta lamang sa social insurance division.
http://www.city.kobe.lg.jp/life/support/carenet/img/english_kaigo1101.pdf

7.Pagpapanganak at pag-aalaga ng anak
(1)Magmula sa Pagpapanganak hanggang sa pag-aalaga ng anak
Ayon sa uri ng insurance hindi pareho ang halaga na tatanggapin kapag
nanganak.Maraming mga pag-aalala para sa mga dayuhang kababaihan kapag
nagkasakit sa ibang bansa at sa oras ng panganganak, kumunsulta lamang sa mga
doktor at nurse nang walang alinlangan.Mayroon rin mga ospital na may mga
tagapagsalinwika sa iba’t ibang wika.Kapag walang tagapagsalinwika sa ospitalmakipag-ugnayan sa mga institusyong pampubliko o sa NGO group.

<<Mga institusyong may serbisyo para sa tagapagsalinwika>>○KobeSGG club
Tel/Fax

078-891-5816 E-mail kobesgg@kobesgg.org

1.Pag-salinwika at pagsama sa mga institusyong ng gobyerno o mga ospital.
2.Health exam ng mga buntis ,regular check-up at pagtulong sa paggawa ng mga
papeles na nadadalhin.
3.Pag-apply para sa pagsalinwika
Bago isang linggo ng pangangailangan, nararapat na mag-apply muna.Tumawag
muna sa Kobe SGG.
○ Pagsalinwika sa mga medikal na institusyon at mga ospital.
(May bayad ng1500 yen hanggang 4 na oras)
29

Mga

wikangmaytagapagsalinwika:

Indonesia,Thailand,Ingles,Russian,Portuguese,Intsik,Vietnamese, Espanyol,Arabo, at Koreano.
Mayroong mga ospital na may tagapagsalinwika sa mga sumusunod na ospital:
Kobe Iryou Center Kobe Chuo Shimin Byoin(Chuo, Port Island)
Kobe shi Iryou Center Nishi Shimin Byouin (Nagata-ku)
Nishi Kobe Iryou Center (Nishi-ku Kojidai)
Para sa impormasyon at application:
Chuo Shimin Byouin 078-302-4321( wikang Hapon)
Nishi Shimin Byouin 078-576-5251 ( wikang Hapon)
Nishi Kobe Iryou Center 078-997-2200 (Wikang Hapon)①Maternity Record Book
Nararapat na kumuha ng Maternity Record Book kapag nabuntis
May mag iba’t ibang wikang ang maternity book katulad ng Ingles, Koreano,
Intsik,Thai, Tagalog, Portuguese, Espanyol, Indonesia at Vietnam.
Ito ay kinukuha sa ward office na malapit sa tinitirahan. Isusulat rito ang pangalanng anak, tirahan, weeks ng pagbubuntis, araw ng pagpapanganak,at ang
pinupuntahangospitalparasamedikalna

check-up.Maaaring

proxy(kamag-anak)ang kumuha nito.Sa panglabing-apat na check-up ng bata ay may
makukuhang halagang ticket na 88,000yen( nararapat na magpatingin sa parehongospital).Mayroon ring iba’t ibang serbisyo, magtanong lamang sa ward office.
②Kobe city’s Service for Pregnant Women’s Health Examination
Sa Kobe city, may serbisyo para sa mga buntis. Sa pagpapatingin sa ospital, bibigyan
ng 14 na ticket na gagamitin para walang babayaran sa pag-check-up.( Nararapat na
parehong ospital ang gagamitan ng ticket na ito.Kapag lumagpas ang limit na halaga
ng ticket, nararapat na bayaran ang kulang na halaga ng pangsarili.Ang ticket na ito
ay makukuha kasama ang pagkuha ng Maternity Record Book.

Para sa Impormasyon
Hoken Fukushi Kyoku Kosodate Shien Bu Boshi Hoken Kakari 078-322-6513
http://www.kicc.jp/kicc/guide/birth/index_eng.html③Gastossa pagpapanganak
301)Temporary insurance para sa pagpapanganak
Kapag nasa National Health insurance, maaaring pagaanin ang mga gastos sa
pagpapanganak.Kapag namatay ang bata, nalaglagan, premature delivery o sa
pagpapalaglag maaari ring makatanggap ng serbisyong ito. Kapag kambal ang anak,
doble rin ang halaga na makukuha.
2)Bayad sa pagpapanganak① Karaniwan ay ang insurance ang nagbabayad sa ospital ng direkta.Kapag
lumagpas ang limit na babayaran ng insurance, nararapat na bayaran ng pangsarili
ang kulang na halaga sa ospital.Kapag mas malaki ang bayarin sa ospital kaysa sa
serbisyo ng gobyerno, maaaring i-aplly ito at makuha ang kulang na halaga sa ward
office.
②Kapag nanganak sa ibang bansa, ibibigay ang one time lump sum ng cash ,mataposng panganganak.Kailangang bayaran muna nang sarili ng cash ang panganganak.

(2)Pag-aalaga ng sanggol Child rearing①Libreng check-up ng sanggol
Matapos ipanganak ang sanggol, nararapat na magpatingin o pacheck-up ang
sanggol.Ang check-up ay maaaring maging libre sa pamamagitan ng pagpapadala ng
postcard na nakalagay sa loob ng maternity book. Ang unang beses ay ang healthofficer ang magpupunta sa bahay para bisitahin at tignan ang sanggol.Susukatin ang
bigat, taas, haba ng dibdib, at ang laki ng ulo ng sanggol.Magtanong lamang sa
health officer para sa mga gustong malaman.Ipapaalam rin ang susunod na bakuna
ng sanggol.
②Para sa health examination ng sanggol
Ang unang eksamin ay gaganapin sa ospital na ipinanganak.Ang pangatlo hanggang
pang-apat na eksamin ay gaganapin sa health center.Nagpapadala rin ang gobyerno
ng impormasyon tungkol sa mga susunod na eksamin kasama ang araw , oras at ang
nilalaman nito.Parehas rin ang 9-10 months examination na sasabihin rin kungkailan ang eksamin.Sa unang taon hanggang tatlong taong gulang, ipapadala ang
mga impormasyon sa eksamin ng city hall magmula31

sa health center. Sundin ang

araw at para sa ibang impormasyon.
③Vaccination
Matapos tatlong buwan sa panganganak, maaaring magpabakuna sa malapit na
health center.Ito ay libreng vaccination, magtanong sa health center sa oras ng
monthly examination.

(3)Pagpapanganak/pag-aalaga ng sanggol at ang mga social insurance①Maternity leave
Ayon sa Labor standard Law ng Japan, nararapat na pangalagaan ang kalusugan ng
ina.Maaaring mag-leave bago mag- anim na linggo ng panganganak ( 14 weeks
kapag kambal) hanggang sa matapos nang pagpapanganak ng pang walong lingo.
Lalo na kahit walong lingo na ang nakalipas sa panganganak, kahit gustong
magtrabaho ito ay labag at hindi maaaring magtrabaho.(Maaaring bumalik sa
trabaho kapag may pahintulot ng doktor matapos ng pang-anim na lingo ng
panganganak).Pinagbabawal rin ng batas na tanggalin sa trabaho habang mayleave.
②Parental Leave
Ito ay sistema na pag-leave sa trabaho dahil sa pag-aalaga ng anak.Magmula isangtaon gulang ng anak ( may case rin na hanggang isang taong at anim na
buwan)maaaring mag-leave sa trabaho (lalaki man o babae)Maaaring hindi
makgamit ng sistemang ito ang wala pang isang taon na pagtratrabaho sa parehong
kumpanya.Para sa kababaihan, matapos mag-leave para sa maternity matapos nito
ay maaaring kumuha ng parental leave.Habang hindi nagtratrabaho, maaari ringtumanggap ng allowances .
③allowances habang nag-leave sa trabaho.
Maternal leave allowance
Ayon sa batas ng HAon, hindi nakabanggit ang obligasyon ng kumpanya sa pagbayad
ng

sahod

sa

oras

ng

leave.Eto32

aydependesa

kumpanyang

pinagtratrabahuan.Nararapat na mag-apply ng health insurance para makakuha ng
allowance sa pagpapanganak.Ang allowance na ito ay para sa mga nagtratrabahong
kababaihan na nagdadalang tao o pagpapanganak matapos umalis sa trabaho ng
wala pang anim na buwan.60%ng isang araw na sahod ang makukuha na
allowance( para sa pang-98 na araw lamang)Kung mayroong ibang nakuhangallowance magmula sa kumpanya, ito ay iaawas magmula sa tatanggapin na
allowance magmula sa gobyerno.Ito ay para sa mga regular na trabahador ng isang
kumpanya at may social health insurance.
Parental leave Allowance
Ang allowance na ito ay magmula sa unemployment insurance .Para makatanggap
ng allowance na ito nararapat na magpunta sa hello work(may case rin na maaaring
magproxy ang pinagtratrabahuan.)30% magmula sa latest na sahod ng anim na
buwan ang matatanggap tuwing ika-dalawang buwan.Matapos ang anim na buwan
naleave,makakatanggap

ng

20%

allowance

magmulasa

regularnasahod .( Magmula sa taong 2014 Abril,50% ng regular na sahod ang matatanggap).
Exemption sa pagbayad ng health insurance
Kapag nag-leave ang magulang na may wala pang tatlong taong gulang na anak,may
exemption sa pagbayad ng insurance.Habang nag-leave sa trabaho ,ang social health insurance ay exempted sa pagbabayad.

(4)Nursery paalagaan ng bata
Maaaring ipaalaga sa nursery ang anak magmula sa edad na 0 taong gulang
hanggang 5 taong gulangpara makapagtrabaho.Ito ay naayon sa income ng

magulang.Maaaring gamitin ang sistemang ito lalo na kapag walang mag-aalaga ng
anak habang nasa trabaho.Mag-apply sa ward office na malapit sa tirahan.

33

8.Mga bata
(1)Edukasyon at paraan para makapasok sa paaralan①Pagpasok sa kindergarten
Magmula 4 hanggang 5 taong gulang na anak ay maaaring pumasok sakindergarten.Ang mga batang naka-enroll sa nursery ay hindi maaaring pumasok sanursery.Maaaring pumili at mag-apply ng gustong kinderagrten malapit sa
tirahan.Kumuha ng application form sa kindergarten na gustong pasukan.
②Para sa mababang paaralan at mataas na paaralan
Magpapadala ang board of education ng pagpapaalam ng admission sa mga batang
Hapon.Matapos

matanggap

ito,madali

lang

ang

mga

pamamaraansaadmission.Para sa dayuhang bata, nararapat na kumuha ng pahintulot magmula saboard education sa pagpasok.
Pamamaraan para sa magpasok sa elementarya
1)Magpunta sa malapit na board of education at magbigay ng request para sa
pagpasok sa paaralan,kasama ang residence registration ng bata.
2)Matapos makakuha ng pahintulot na makapasok ang bata nararapat na may
interview ng principal ng paaralan. Maaari ring makapasok ang dayuhang bata nanaangkop sa kanilang edad.
Maaaring mag-download ng mga impormasyon para sa guidebook para sa mga dayuhangbatamagmulasahomepageng

Ministryof

Education.(SawikangIngles,

Korean,Vietnam,Tagalog,Intsik,Portuguese at Espanyol.)③Para sa admission sa Senior high school
Matapos makatapos ng Junior high school o mag-aral ng 9 years sa ibang bansa,
maaaring pumasok sa senior high shool.Kapag nakatapos sa paaralang para sa mga
dayuhan, hindi maaaring pumasok sa senior high school ng Hapon.(Mayroong ring
lugar na maaaring pumasok sa senior high school, magtanong sa board of
esducation.)
34

④Para sa admission sa College
Mga requirements para sa pagpasok sa College①Nakatapos ng Senior high school ng Hapon.
②Nakatapos ng Senior high school sa ibang bansa.(Hindi qualify na kumuha ng
college exam ang mga nakatapos sa senior high school para sa mga dayuhan na nasa
Japan.)③Nararapat na makapasa sa entrance exam ng College.
④Nakatapos ng pag-aaral sa Senior high school na institusyon ng Minisatry of
Education ng Japan na nasa ibang bansa.
⑤Nakatapos sa isang foreign school sa Japan na may Baccalaurente (IB) o ABITUR
system license.

(2)Suporta para sa pag-aaral
Para sa pagsuporta sa pag-aaral ng mga dayuhang bata.
May sistema rin na maaaring magkaroon ng tagapag-salinwika ang dayuhangbata.Maaaring mag-request ng supporter para sa tagapag-salinwika.Ito ay maaaring
gamitin ng tatlong taon.Hindi lamang sa pag-aaral, kasama na ring ang pagsuporta
sa pamumuhay sa paaralan.Sa pakikipagugnayan sa magulang ay makakatulong rin
ang sistemang ito.

(3)Suporta para sa bayarin sa paaralan.
①Maaaring mag-apply ng exemption sa bayad ng lunch sa paaralan at tuition
fee.Nagbibigay ang paaralan ng mga impormasyon tungkol sa mga exemption na
bayaran.
Alamin ang mga requirements at ibigay ito sa paaralan kasama ang application
form.Hintayin lamang ang sagot magmula sa board of education.
Para sa exemption sa mga gamit ng paaralan at pagkain .
Mag-apply sa pinapasukang paaralan. Ibigay ang application form kasama ang mga
ibang requirements.

35

②scholarship
Ang sistemang ito ay para sa mga magulang na nahihirapang magbayad ng tuition
fee at iba pang mga gamit sa paaralan. May laon rin para sa mga estudyanteng
gustong magpatuloy ng pag-aaral ( Student's educational loan).Maaring makakuha
rin nito kung malaki ang abilidad sa pag-aaral.Tuwing Abril, may information
session ang mga college students tungkol sa scholarship.

<<Scholarship ng Kobe City>>
Sa Kobe city, maaaring makakuha ng scholarship ang mga estudyanteng
nahihirapang magbayad ng tuition fee.
○Exemption o pagbawas ng halaga ng tuition fee ng kindergarten sa loob ng Kobe
Municipal.
Magbibigay-

alam

ang

pinapasukang

kindergarten

tungkolsaapplication

nito.Nagtatanggapan tuwing Hunyo,Nobyembre at Pebrero.
○Para sa suporta sa pagbayad ng tuition fee sa private kindergarten.
Magbibigay-alam ang pinapasukang kindergarten para sa application. Iba’t ibang
paraan at petsa ang pagbayad ng tuition fee sa bawat kindergarten.Magtanong
lamang sa administration ng kindergaten.
○Para sa high school
Libre ang pag-aaral ng sa public school ayon sa kasalukuyang paraan ng bayaran ng
tuition fee.Mayroong ring mga exemption o pagbawas ng tuition fee sa mga private ovocational schools.Ibigay ang application form kasama ang ibang requirements sa
pinapsukang school.
○Kobe city high school scholarships
May advance na application ng scholarship tuwing Nobyembre isang taon bago ng
graduation ng pinakahuling baitang ng pag-aaral.Ang applicatin form ay makukuha
sa pinapasukang paaralan.
○Pagbawas at exemption ng tuition fee ng municipal vocational high school.
Itong sistemang ito ay para sa pabawas o exemption ng tuition fee ng mga high shool
na mag-aaral na hindi kasali sa Public high school free tuition fee system o nararapat
na magbayad ng tuition fee kahit na tumatanggap ng subsidy system for high ○36

school.MAgtanong lamang sa kasalukuyang pinapasukang paaralan.
〇Kobe city college scholarship
Ang application nito ay tuwing huling lingo ng Disyembre hanggang katapusan ng
Enero.Magtanong ng paraan sa pinapasukang paaralan.
Marami ring iba’t ibang uri ng scholarship. Magtanong lamang sa paaralan.Mayroon
rin na pagpapautang ng admission fee na ginaganap sa paaralan.Alamin sa
pinapasukang paaralan ang pamamaraan.

<<Hyogo Prefecture Scholarship Fund>>Tuition Reduction/Exemption for Hyogo Prefectural High School Students
Private High School Matriculation Loan
Tuition fee Reduction/Exemption for Private High School Students*Magtanong lamang sa pinapasukang paaralan para sa mga impormasyon sa iba’t
ibang scholarship.
Japan Finance Corporation(JFC)
http://www.jfc.go.jp/n/english/index.html
Japan Student Services Organization
http://www.jasso.go.jp/index_e.html
ASHINAGA Scholarship Association
http://www.ashinaga.org/en/(4)Hague Convention①Hague Convention
Ang sistemang ito ay malapit nang ipagpatibay sa bansang Hapon.Ito ay nagsimulanoong taong 1983.Ito ay Internasyonal na batas para sa pagpigil ng pagsama ng
minor age na bata sa labas ng bansa ng walang pahintulot ng magulang.Kapag ito ay
napagpatibay sa Hapon,ang magulang (tatay o nanay) ay nararapat na kumuha ng
pahintulot sa magulang na nag-aalaga o tumitingin sa bata.kapag isasama ang
minor age na bata sa ibang bansa.Kapag hindi kumuha ng pahintulot,magbibigay
ang korte nang order na ibalik ang bata sa sariling bansa.Para sa mga diborsyado opinsala ng DV na hindi maaaring makausap ang asawa , maaaring magbago ang
37nilalaman ng batas na ito.
②Ang epekto ng Hague Convention sa pagkuha ng passport nｇ anak.
Ang Ministry of Foreign Affairs o ang embassy ng Hapon ay maaaring hindi
pahintulutang makuha ng passport ang batang Hapon kapag walang pahintulot
magmula sa parehong magulang.Sa ibang bansa kahit na diborsyado na, parehongmagaulang ang may custody ng bata.Maaari ring hindi makapunta sa ibang bansa
ang minor age na bata kapag walang pahintulot ng parehong magulang.
Website ng Ministry of Foreign Affairs para sa pag-apply ng passport ng minor age.
http://www.fr.emb-japan.go.jp/jp/ryouji/passport/miseinen.html
Nagbibigay ang Ministry of Foreign Affairs sa mga minor age nang passport kapag
may pahintulot ng magulang na may custody ng bata.Inaayon ng Ministry of Foreign
affairs ang consent ng parehong magulang bago mag-issue ng passport.Kapag hindi
nagpahintulot ang isang side ng magulang, nararapat na magbigay ng pahintulot
ang magulang na may custody ng bata bago mag-issue ng passport.Magbigay ng
family registration sa passport office o sa consulado saibang bansa ,na magpapatunay
na may custody ng bata at para makuha ng passport at makalabas ng Hapon.
2.Sa ibang bansa natural na may custody ang parehong magulang at labag sa batas
na ilabas ang bata sa ibang bansa na walang permisyo ng bawat magulang.Maaaring
ma-aresto ng kidnapping sa oras ng pagpasok ng immigration.Mayroong ring mga
kaso na wanted ng International Criminal

Police Organization.Para sa prevention

ng mga disadvantage ng mga Hapon na nasa ibang bansa, kinakailangang
magtanong sa bawat side ng magulang tungkol sa pahintulot.

９.Magmula Karahasan hanggang makapagsarili(1)Domestic Violence Karahasan
Ang DV ay abbreviation ng Domestic Violence.Ang Domestic Violence ay karahasan
magmula sa asawa o sa partner.Sa Hapon, mayroong prevention para sa DV para
protektahan ang mga biktima.Krimen at paglabag sa human rights ang karahasan
magmula sa asawa o sa partner.Hindi lamang pisikal kundi mental at seksuwal ay38matatawag na karahasan.Kahit sa mag- asawa o sa diborsyadong mag-asawa oboyfriend na kasamang nakatira ay nagiging biktima ng DV.Marami ring mga
dayuhang babae na biktima ng DV sa Japan dahil sa hindi pag-uunawa at kaibahan
ng kultura.
Mayroong

batas

sa

Hapon

para

sa

pagpigilngDV.Itoaymabigatna

krimen.Pinangangalagaan rin ng bansa ang mga dayuhang biktima ng DV.

<<Mga uri ng Domestic Violence>>
Pampisikal na karahasan pananakit pampisikal
Mental Hindi pagtulong sa pagkuha o pa-extend ng visa
Hindi pagbigay ng impormasyon hindi pumapayag na mag-aral ng wikang Hapon,
pa-limit sa pagkilos, paglimit sa pagkuha ng mga impormasyon.
Karahasan o pang-aapi kasama ang ibang miyembro ng pamilya. Pag-utos para
maglinis at mag-alaga ng matandang magulang,pang-aapi ng ibang miyembro ng
pamilya ng asawa,pag-aabuso.pagangkin ng anak ng mga biyenan matapos mamatay
ang asawa.
Pangekonomiyang pagabuso Hindi pagbigay ng panggastos sa pang-araw-araw na
pangangailangan.Pagpigil na pagtratrabaho,hindi pagtrabaho ng asawa at umaasa
lamang sa kita ng babaeng asawa,pangungutang,at pagggamit ng credit card para sapangungutang .
Karahasan pangkultura Pagbawal at paglimit na makipag-usap sa kapwa dahuyan,
pagbawal sa pagkain ng pagkain ng sariling bansa, pagpilit na gawin ang kultura ng
Hapon,paglait at paninira ng bansa o sariling wika.
Karahasang Pangseksuwal

Pagpilit para magsex.

Ang lahat na ito ay Domestic Violence.

(2) Pagtakas o pagkawala magmula sa DV.
Kapag ang DV magmula sa asawa o sa nobyo ay lumala, isipin na tumakas at umalis
ng bahay.Sa ward office ng tinitirahan ay may Kunsultasyon para sa mga bikitma ng
DV.Sa ibang mga NGO ay may kunsultasyon rin. Mayroong rin na mga shelter na
39

maaaring pagtaguan pangsamantala.Hindi inaayon ito sa nasyonalidad ng tao ,kahitsino ay maaaring pumasok sa shelter.Ang DV ay isanmg krimen at hindi masama
ang biktima nito.Hindi makakalabs ang lihim na ikinunsulta sa mga pampubliko opribadaong mga kunsultasyon ng DV. Matapos makatiyak sa kaligtasan, gagawin
ang mga ibat’t ibang procedures para sa pagpasok ng anak, Protection order,
aplikasyon para sa tulong ng gobyerno para sa pangkabuhayan, child-careallowance,dependent child allowance, paglakad ng diborsyo at pag-extend ng visa.

(3) Mga institusyon maaaring pagkunsultahan①Ospital Magpatingin sa ospital ng mga sugat o pasa na magmula sa DV.Maaari
rin na kumunsulta sa ospital.Ang ospital ang magbibigay ng mga impormasyon ng
mga naaayon sa DV , tulad ng pagsulat ng medical certificate sa mga sumusuporta sa
biktima.
②Regional Women’s Center para lamang sa wikang Hapon, maaaring kumunsulta
rin sa Women’s Center.
・Hyogo Prefectural Women’s Center “EVEN”078-360-8551 magmula Lunes -Sabado
9:30AM-4:30PM
・Osaka Fu Women’s Center ”DAWN CENTER" magmula Lunes hanggang Biyernes
10:00AM-4:00PM at magmula 6:00PM-8:00PM , Tuwing Sabado at Linggo magmula
5:00PM-8:00PM

Tel. 06-6937-7800

・ Kobe City Women’s Center “ASTEPPU KOBE” magmula Martes hanggang
Sabado 10:00AM-12:00PM at 1:00PM-4:00PM Tel. 078-361-8361
・③Welfare office

Sa bawat welfare office ay nagsasagawa ng kunsultasyon para sa

mga biktima ng DV,kasama na rin ang suporta para maging independent.Sa bawat
tinitirahan natin ay may welfare office na maaaring kumunsulta.May mga tauhan
rin silang mga babae.Tumutulong sila sa paghanap ng tirahan, paghanap ng trabaho,
pag-apply ng mga maaaring matanggap na suporta magmula sa gobyerno na
makakatulong sa pamumuhay.

40

④PulisMagreport sa pulis kapag nasa panganib ang buhay. Ang telepono ay

110.Ang DV ay isang uri ng krimen. Bago maging malala ang situwasyong dinadanas,
importanteng i-report agad ito sa pulis.Kapag sinusundan ng asawa. maaaring magfile ng restriction order sa pulisya.Maaari ring magpahanap ng ligtas na tirahan parasa pagtakas.Kapag nag-file ng report sa pulisya, maaaring hulihin ang suspect.Sa
loob ng department ng pulisya ay may tinatwag na “SAFE LIVING DIVISION”, may
mga babaeng tauhan rin ang ibang department nito.
⑤Mga Pangangalaga para sa mga biktima ng DV magmula sa mga support centers.
Sa bawat prepektura ay may mga support centers at mga shelter.Tumutulong sila
magmula sa araw ng temporary urgent proteksyon hanggang sa suporta para maging
independe .Ito ay maaaring matawagan ng direkta kapag ang karahasan ay malalana.Ang mga lokasyon ng mga shelter ay hindi pinapaalam para sa kaligtasan ng
biktima.Iba’t ibang pangalan mayroon ang shelter ng bawat prepektura。
HYOGO KEN JOSEI CENTER :magmula 9:00AM-21:00PM (araw-araw) Tel.

078-732-7700⑥Korte Maaaring mag-apply ng restriction order at protection order para sa DV sa
korte kapag nag-aalala.Magpatulong sa kinunsultahan para sa pagkuha ng mga
papeles na kailangan sa protection order.
*Restriction order

Kapag nag-file nito, hindi maaaring lumapit sa tinitirahan ,paaaralan ng anak o tinatrabahuan ng biktima sa loob ng anim na buwan.
*Withdrawal order

Kapag nag- file nito.hindi maaaring pumunta o lumapit sa

tinitirahan ng biktima sa loob ng dalawang buwan. Ang dalawang buwan na ito ay
para madala o mahakot ang mga sariling gamit sa bahay.
<<Ibang institusyon na maaaring kumunsulta sa DV>>● ASIAN WOMEN’S EMPOWERMENT PROJECT AWEP

tuwing Miyerkoles

11:00AM-4:00PM Tel.078-734-3633●W・S Hyogo tuwing Huwebes 12:00PM -5:00PM Tel. 078-251-9901●Women’s Net Kobe suporta sa mga biktima ng DV
Lunes, Martes,

Miyerkoles

at Biyernes
41

magmula10:00AM-

4:00PMTel.078-731-0324●Kunsultasyon tungkol sa batas

Japan Legal Support Center (Hyogo Prefecture

Kobe city)
Maaaring kumunsulta tuwing Lunes hanggang Biyernes ,magmula 10:00 AM-12:00PM at 1:00PM- 4:00PM
Para sa appointment tumawag sa Tel. 0503383-5443
Call center Tel.0570-078374 tuwing Lunes hanggang Biyernes 9:00AM -9:00PM at
Sabado 9:00AM-5:00PM.

(4)Pangangalaga ng mga bataChild Consultation Center
Maaaring kumunsulta ang mga magulang na nahihirapan sa pagpalaki ng anak na
nasa under age ng 18 na taong gulang.Mayroong mga espesyalista at may mga
abilidad na tauhan sa institusyon na ito na makakatulong sa biktima ng childabuse.Nasasaktan rin ang mga anak sa nagaganap na DV sa pamilya. Kumunsulta
dito para sa kabutihan rin ng anak.Maaaring ipaalaga ang anak ng panandalain
rito sa oras na may sakit, diborsyo at iba pang dahilan na nahihirapang alagaan ang
anak.
Tel.078-382-2525 magmula Lunes hanggang Biyernes magmula 8:45AM-5:00PM
Tuwing Holiday sa gabi Tel. 078-382-1900.
Pangngalaga magmula sa child abuse
Kapag may child abuse sa isang pamilya, mag-iimbistiga ang officer ng Child andFamily Center.Kung nakadulot ng pisikal na pananakit sa anak at naging malaking
epekto, ito ay matatawag na child abuse.Sa kasong ito, posibleng mag-utos ang officer
ng child center sa pagbawal na makipagkita sa magulang .
Suporta sa pag-aaral
Kapag lumays ng bahay, nararapat rin na magpalit ng paaralan, dahilan dito
maraming kasong hindi na itinutuloy ang paglayas sa bahay.Hindi mahirap ang
magpalit ng paaralan.Ang bagong paaralan ang mag-aayos ng mga lahat na gagawinpara sa paglipat.Ang offcer sa child center ang maaaring pagkunsultahan ng mga
bagay na ito.
42

(5)Resident Registration
Sa pagtakas magmula sa child abuse or DV, nararapat rin na lumipat ng
tirahan.Pabayaan lamang ang dating address ng bahay para hindi masundan ng
asawa.Espesyal na kaso ito na maaaring makipagtulungan ang paaralan na
mapangalagaan ang biktima.Maaari ring gumamit ng iba’T ibang serbisyo na ang
gamit ay ang dating address.
Kapag naging overstay
Habang tumatakas magmulas sa DV o child abuse,may posibilidad rin na maubos
ang visa.Sa case ng DV, special consideration na maaaring lumagi sa Japan kahit
putol na ang visa habang nagpapa-renew ng visa.Kumunsulta lamang sa
immigration tungkol sa address at ang dahilan na nararapat na lumagi sa
bansa.Magbibigay nag pulisya ng certificate na magpapatunay na biktima ng DV.Ito
ay magagamit para dumali ang mga procedures sa renewal ng visa.Mas makakabuti
magpunta na may kasamang officer ng consultation center.
Special permission
Sa mga overstay na may anak sa Japanese, maaaring magbigay ng visa ang
immigration dahilan na espesyal ang kasong ito.Mahabang panahonang hihintayin,bago magkaroon ng visa. Kumunsulta rin sa kakilalang lawyer, o sa mga NGO muna.

(6)Suporta para maging independent①Suporta para sa pamumuhay /pampinansyal
Sa pagtakas sa bahay, kadalasan ay walang mga dalang sapat na pera para
mamuhay.Sa shelter ay walang bayad ang paglagi, pero ay panandalianlamang.Kumunsulta lamang sa welfare para sa mga maaaring gamiting mga
serbisyo ng gobyerno.Mayroong ilang sistema na maaaring gamnitin .
Livelihood Support
Ito ay sistema para mga walang sapat na income na hindi maaaring kumuha ng
tulong sa mga kamag-anak, o kaya’t may sakit o pinsala sa katawan.Kapag
napatunayan na hindi kayang tumayo sa sarili, maaaring magbigay ang gobyerno ng
pera sa paglipat ng tirahan.Kasama na rin ang pagkain, damit, pag-aaral ng anak atmedikal na tulong.Para sa mga dayuhan,maaaring mag-apply ang permanent visa

43

o long term visa.Mahirap para sa mga

overstay ang mag-apply nito, dahilan sa

nararapat na mayroong alien certificate.Kung biktima ng DV, maaaring tumanggap
nito sa address na pinagtataguan na hindi nakarehistro sa ward office.kumunsultalamang sa welfare office.
②Government Housing
Sa Prepektura ng Hyogo, mayroong sistema na priority ang mga biktima ng DV na
makahanap ng government housing.Biktima ng DV na may protection order((valid
less than 5 years ), na nangangailangan na pangalagaan magmula sa asawa o nobyo
na nangbubugbog, at nakatira sa mga shelter o dormitoryo para sa mga biktima ng
DV nang wala pang limang taon ay maaaring makakuha agad ng government
housing.
③Dormitoryo para sa mga single mother.
Ito ay institusyon para sa mga kababaihang walang asawa o hiwalay sa asawa na
may anak na wala pa sa 18 taong gulang.Maraming mga kuwarto rito, sama sama
ang mga iba’t ibang single mother na nakatira rito.Maaari ring ipaalagaan ang anakna maliit habang nagtatrabaho.Sa ibang case rin ,ay maaaring tumira sa
dormitoryong ito, katulad ng mga hindi pa tapos ang pagdidiborsyo.Dito ay mayroong
pagkakataon na

makaipon ng pera para sa bagong titirahan at mabuhay ng

independent.

10.Nasyonalidad ng Hapon at pamimili ng nasyonalidad(1)Nasyonalidad
Halos lahat ng mamamayan sa buong mundo ay may nasyonalidad.Ang nagpapasiya
nito ay ang batas ng bansa.Ito ay nagpapatunay rin na isang miyembro ng isangbansa.Nararapat rin na ganapin at sundin ang mga batas na ginawa by democratic o
autocratic na sistema.Nararapat rin nang guarantee ang karapatan ng bawat
mamamayan.Ang nasyonalidad ay importante rin para sa relasyon sa ibang
bansa.Ang passport ay matatanggap sa sariling bansa at gagamiton para makapasok
44

sa ibang bansa.Nararapat rin na pangalagaan ng bansa ang mamamayan na nasa
ibang bansa.

(2)Ano ang Nastonalidad mo?
Batas na magpapasiya ng nasyonalidad
Natonality Act① Bansang ipinanganak-kung saan ipinanganak ang anak ,pareho rin ang
nasyonalidad.
Ang batas na ito ay ginaganap sa America,Brazil,Canada ,South North America,
Newzealand,Australia,at sa isang bahagi ng Europe.Kapag ang isang half Brazil-Japanese na magulang ay nanganak sa Brazil, ang nasyonalidad ng bata ay Brazil
nationality.at kapag ang magulang ay half Japanese- American,at nanganak sa
America, American citizen.
Kapag hindi Japanese citizen ang magulang, at nagnganak sa Japan, hindi maaaring
makakuha ng nasyonalidad ang anak.
② Blood-lineage principle-Ito ay sistema na makuha ang nasyonalidad ng
magulang.Itoayginanaganap

sa

mga

bansangtulad

ng

China,

Korea,India,Indonesia,Philippines, Middle Eastern countries at sa Africa rin.

(3)Japanese Nationality Law①Maaaring makakuha ng Japanese nationality ang bata , kung isa sa magulang ay
may nasyonalidad na Hapon.Nararapat na legal na kasal ang magulang o nararapat
na magbigay ng recognition na magpapatunay na sariling anak.
②Acquisition of Nationality by Recognition
Mayroong dalawang uri ng recognition ng birth, bago ipanganak at matapos
ipanganak.kapag ito ay gaganapin bago ipanganak ang bata, magiging Japanesenationality ang anak na nakabatay sa family registration ng magulang.Kapag ito ay
ginawa matapos ng pagpapanganak, nararapat na maghintay hanggang maging 20
years old ang bata para makakuha ng Japanese Nationality sa Bureau of legal
45

affairs.
③Kapag ipinanganak sa ibang bansa
Kapag ipinanganak sa ibang bansa, maaaring makakuha ng Nationality ng
Japan.Kailangan na magreport for nationality reservation within 3 months matapos
ipanganak.
Kapag lumagpas ng tatlong buwan, mawawala ang nationality na Hapon.Para sa
mga half Japanese- Brazilian , Half Japanese- Filipino maaari ring makatanggap ng
nationality, pero karamihan ay hindi nagrereport.
Kapag nawala ang nationality,at nakatira sa Hapon ng wala pang 20 years,maaaring
magreport sa Bureau of legal affairs para sa pag-apply ng nationality.Kumunsultalamang sa mga may kaalaman .
<<Institusyong maaaring kumunsulta>>
JFC network Tel. 050-3328-0143
jfcnet@jca.apc.org
Martes, Miyerkoles, Biyernes 10:00AM-4:00PMMay branch rin sila sa Pilipinas, Maligaya House
Tel/(63-2)913-8913 or (63-2)468-0173
maligayahouse@gmail.com④Naturalization
Maaaring mag-apply ng naturalization, nararapat na tumira ng mahigit na tatlong
taon .Maaari ring madali ang process kapag kasal sa Hapon.Nararapat na kasal ng
taltong taon at paglagi ng isang taon bago mag-pply.Maraming kailanagan na
papeles,kumunsulta lamang sa Bureau of Legal Affairs.
Maaaring kunsultahang institusyon
Bureau of Legal Affairs tel. 078-392-1821⑤Dual Nationality
Karamihan sa International marriage ,ay may sariling nasyonalidad ang bawat
magulang.

Mayroonring

dalawaomahigitangnasyonalidadngmagulang .Maraming nagpupunta sa iba’t ibang bansa kaya’t maraming may dual46

nationality.Sa America, kahit hanggang kailan maaaring maging dual nationality,sa
China naman ay hindi maaari.May mga bansa rin na gumagamit ng naturalization
system tulad ng Switzerland at France. Sa Japan ay maaaring mamili ng gustongnasyonalidad.
⑥Nationality Selection System
Noong taon 2003, Nagtanong ang Kokusai Kekkon o Kangaeru Kai sa Ministry ofForeign Affairs kung ano anga mangyayari sa mga hindi pa nag-file ng
Nationality.Kung nararapat na mamili ng gustong nasyonalidad o mawalan ng bisa
ang nasyonalidad na Hapon. Ayon sa Ministry of Foreign Affairs wala pang kaso nanangyari ganoon ayon sa patakaran ng pagpili ng Nationality.
⑦Pagkaroon ng Dalawang passport
Para sa dual nationality,nararapat na gamitin ang Japanese passport para sa
pag-alis at pagbalik ng Japan.Ang natitirang passport ay gamitin sa ibang bansa
lamang.

47

Mga Impormasyon para sa mga dayuhang nakatirasa bansang Hapon
3-3-8 kaiun-cho Nagata-ku, Kobe-shi Hyogo-ken
Tel/Fax:078-734-3633
E-mail:awep@tcc117.jp
http://www.tcc117.jp/awep＊この冊子は、公益信託 神戸まちづくり六甲アイランド基金の助成、および（公財）兵庫県国際交流協会の民間国際交流事業助成制度による助成を受けて制作しています。