การหายไปของป่ าไม้ ในประเทศลุ่มนํา โขงผู้คนมีชีวิตอยู่ได้ ด้วยป่ าไม้“ป่ าไม้ เป็ นบ้ านของฉัน ฉันอยูไ่ ม่ได้ ถ้าไม่มีบ้าน” ชาวนาลาวคนหนึง ทีอาศัยอยูใ่ นแถบภูเขาของลาวกล่าวไว้ ชีวิตในต่างชนบทในประเทศลุม่ นํ )าโขงนัน) อยู่ได้ ด้วยธรรมชาติซงึ ก็คือป่ าไม้ และแม่นํ )าลําธาร1ประชากรราวๆ 70 ล้ านคนมีชีวิตทีพงึ พาระบบนิเวศโดยตรง คือ เป็ นแหล่งอาหาร นํ )า วิถีชีวิต และปั จจัยทีสําคัญอืนๆ ทีเกียวเนืองกับการมีอยูใ่ นอนุภมู ิภาคลุม่ แม่นํ )าโขงหรื อ GMS ประกอบไปด้ วย 5 ประเทศคือ ลาว พม่า ไทย กัมพูชา และเวียดนาม และ 2 จังหวัดของจีนคือ ยูนนานและกวางสี รัฐอิสระของชาวจ้ วง(WWF 2013:51)
ผู้คนทีเกียวพันกับการเกษตรทีต้องอาศัยธรรมชาติเป็ นแหล่งผลิตอาหารซึง คาดเดาไม่ได้ เหล่านี ) ยังชีพด้ วยผลผลิตทีหาได้ จากป่ าเช่น หน่อไม้ เห็ด และสัตว์ป่า2 ไม้ ทีพวกเขาใช้ สร้ างบ้ านและมุงหลังคาก็หาได้จากป่ า นอกจากนี ) พวกเขายังรับมรดกทางภูมิปัญญาเกียวกับพืชทีใช้ เป็ นยารักษาโรคอีกด้ วยยิงไปกว่านัน) ในมณฑลยูนนานในจีน ลาว ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย และภาคตะวันตก
เฉียงเหนือของเวียดนาม ผู้คนยังให้ ความเคารพต่อสิงศักดิส: ิทธิ:ในป่ ารวมถึงข้ อห้ ามดังเดิ) มหลายประการที
พวกเขายังคงปฏิบตั สิ ืบมา ช่วยห้ ามไม่ให้ ตดั ไม้ หรื อใช้ ทรัพยากรป่ าไม้ อย่างฟุ่ มเฟื อย3กลุม่ ชาติพนั ธุ์ประเทศในลุม่ นํ )าโขงมีการทําไร่หมุนเวียนตามภูเขา พวกเขาจะตัดไม้ และเผาป่ าเพือทําให้ เป็ นพื )นทีโล่ง จากนันจะปลู)กพืชพันธุ์บางอย่างเป็ นเวลาสันๆ) แล้ วก็จะปล่อยพื )นทีบริ เวณนันไว้) หลังจากการเก็บเกียว เพือให้ พืชพรรณต่างๆ ฟื น) คืนและเจริ ญเติบโตในช่วงนอกฤดูเพาะปลูก หลังจากนันพื) )นทีนี )จะถูกหมุนเวียนกลับใช้ ในการปลูกพืชอีกครัง) สําหรับชาวบ้ านทีทําไร่หมุนเวียนนี ) ป่ ากับพื )นทีทําการเกษตรถือเป็ นสิงเดียวกัน ในป่ าขันที) สองทีเกิดจากการทําไร่หมุนเวียนชาวบ้ านสามารถเก็บของป่ าได้ ซึง ของในป่ าบางอย่างนี )มีเฉพาะในป่ าขันที) สองเหล่านี )เท่านัน) หาทีอืนไม่ได้ ดังนันทั) งคนและป่)าต่างก็มีชีวิตอยูร่ ่วมกันพึง พาอาศัยกันในลักษณะทีป่าให้ วิถีชีวิตแก่มนุษย์ และมนุษย์ให้ ความหลากหลายทางชีวภาพแก่ป่าไม้ 4ตามทีชาวนาลาวได้ กล่าวไว้ ในตอนต้ นของรายงานฉบับนี ) ผู้คนทีอาศัยในบริ เวณลุม่ นํ )าโขงทํามาหา
กินจะอยูไ่ ม่ได้ หากไม่มีป่า อย่างไรก็ดี จํานวนป่ าไม้ และความสมบูรณ์ของป่ าในภูมิภาคนี )ก็ลดลงอย่างมาก
ในช่วงครึงหลังศตวรรษทีผา่ นมาซึง นับเป็ นภัยคุกคามต่อชีวิตของผู้คนป่ าไม้ ท" ีหายไปในพืน ที"ล่ ุมนํา โขงตามสถิตทิ ีรวบรมไว้ เมือปี 2553 (2010) โดยองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) มีพื )นทีป่าจํานวน 562.5 ล้ านไร่ยงั คงเหลืออยูใ่ นทังห้) าประเทศ โดยมี 13 เปอร์ เซ็นต์เป็ นป่ าดิบ และอีก 10เปอร์ เซ็นต์เป็ นพื )นทีเพาะปลูก ส่วนทีเหลือเป็ นป่ าเสือมโทรมแต่ก็ยงั เป็ นป่ าไม้ ตามธรรมชาติทีจะฟื น) คืนกลับสูส่ ภาพเดิมด้ วยตัวเองหากไม่ถกู รบกวน (ตารางที 1) ป่ าไม้ ในแต่ละประเทศแบ่งตามอัตราส่วน จะอยู่ที
บทที 2-61

กัมพูชา 57 เปอร์ เซ็นต์ ลาว 68 เปอร์ เซ็นต์ พม่า 48 เปอร์ เซ็นต์ ไทย 37 เปอร์ เซ็นต์ และเวียดนาม 44เปอร์ เซ็นต์ และเมือจําแนกตามประเภทป่ า กัมพูชาและเวียดนามมีจํานวนป่ าดิบเพียงเล็กน้ อย (ในกัมพูชามี2,012,500 ไร่ และเวียดนามมี 500,000 ไร่ ) และเมือเปรี ยบเทียบกับประเทศอืนๆ ทังไทยและเวี)ยดนามต่างมีพื )นทีทําการเกษตรขนาดใหญ่

ตามข้ อมูลของ FAO (2010) 1

เมือปี 2516 (1973) ประเทศทังห้) าคือลาว พม่า ไทย กัมพูชา และเวียดนาม มีพื )นทีป่าไม้ รวมกันทังหมด)875 ล้ านไร่ (นับเป็ น 73 เปอร์ เซ็นต์ของพื )นทีของทังห้
) าประเทศทังหมดรวมกั)น) แต่ภายในปี 2552
(2009) ปริ มาณพื )นทีป่าไม้ ลดลงเหลือประมาณ 625 ล้ านไร่ (นับเป็ น 51 เปอร์ เซ็นต์ของพื )นทีของทังห้
) าประเทศทังหมดรวมกั)น) นัน หมายถึงว่าป่ าไม้ หายไปถึง 31 เปอร์ เซ็นต์ (WWF 2013:23) ซึง ถ้ านับเป็ นรายประเทศ ตังแต่) ปี 2523 (1980) ป่ าไม้ ในกัมพูชาหายไป 22 เปอร์ เซ็นต์ เมือเปรี ยบเทียบกับปี 2516 (1973)ในขณะทีป่าไม้ ของลาวกับพม่าหายไป 24 เปอร์ เซ็นต์ ส่วนของไทยกับเวียดนามหายไป 43 เปอร์ เซ็นต์ ซึงหากการตัดไม้ ทําลายป่ ายังคงเป็ นไปเรื อยๆ เช่นนี ) ก็มีคําเตือนว่า ภายในปี 2573 (2030) ป่ าไม้ อีก 34เปอร์ เซ็นต์ ในภูมิภาค GMS (ไม่รวมจีน) ก็จะหายไป (WWF 2013:7)
สาเหตุของการตัดไม้ ทาํ ลายป่ าสาเหตุของการตัดไม้ ทําลายป่ าในภูมิภาคแม่นํ )าโขงนันมี) หลายสาเหตุ สาเหตุหนึ"งคือสงคราม
กลางเมืองทีกินระยะเวลาต่อเนืองยาวนาน ในช่วงสงครามเวียดนามกองทัพสหรัฐใช้ ระเบิดนาปาล์มและสารสเปรย์ใบไม้ ร่วง ซึง อาวุธทังสองอย่)างได้ ทําลายป่ าไม้ เขตร้ อน โดยกินพื )นทีขนาดใหญ่ และในการต่อสู้
กันระหว่างกองกําลังผู้ก่อการร้ ายคอมมิวนิสต์กบั กองกําลังของรัฐบาลไทยในป่ าบริ เวณภูเขาภาคกลาง
ในช่วงปี 2513 (1970) ถึงก่อนปี 2523 (1980) พื )นทีป่าไม้ จํานวนมากก็ถกู เผาทําลายโดยกองกําลังของ
รัฐบาล (Kashio)บทที 2-62

การเตรียมพืน ทีเพือ ปลูกยางพารา(แขวงอัตตะปื อ ทางใต้ ของลาว)ไร่ ข้าวโพดปลูกเป็ นอาหารสั ตว์ ทําให้ เกิดการพังทลายของดิน
และดินเสื อมโทรม (แขวงอุดมไชย ทางเหนือของลาว)ประการที"สองคือจากการระตุ้นให้ เกิดนโยบายการพัฒนาการเกษตร ซึง หมายถึงการเปลียนป่ าให้เป็ นพื )นทีเกษตรกรรม การพัฒนาสวนป่ ายางพาราและการปลูกต้ นยูคาลิปตัส การปลูกพืชเศรษฐกิจเช่น มันสําปะหลังและอ้ อย ส่งผลให้ เกิดการแผ้ วถางป่ าให้ กลายเป็ นพื )นทีเกษตรกรรม นอกจากนี ) ไทยและเวียดนามยังมีการทํานากุ้ง ซึง ทําให้ ป่าชายเลนหายไป องค์กรพัฒนาเอกชนของอังกฤษทีชือ โกลบอล วิทเนส (GlobalWitness) ได้ ชี )ให้ เห็นปั ญหาของการใช้ ประโยชน์ของทีดนิ ในลาวและกัมพูชา รวมทังการให้)เงินสนับสนุนใน
การปลูกป่ ายางพาราในเวียดนาม ตามรายงานของโกลบอล วิทเนส (Global Witness 2013) บริ ษัทยักษ์
ใหญ่ของเวียดนามมีสายสัมพันธ์ทีใกล้ ชิดกับรัฐบาลฉ้ อโกงและผู้มีอิทธิพลทางการเงินในประเทศ และคนสองกลุม่ นี )ให้ สิทธิบริ ษัทเช่าทีดนิ เพือปลูกต้ นยาง ทังที) มีผลร้ ายต่อสังคมและสภาพแวดล้ อม นอกจากนี )รายงานยังกล่าวว่า ธนาคารดอยช์แบงก์และบรรษัทการเงินระหว่างประเทศ (IFC: ไอเอฟซี) ซึง เป็ นกลุม่ธนาคารโลกให้ การสนับสนุนการปลูกสวนยางพารา โดยลงทุนในบริ ษัททีทําการเพาะปลูกอย่างไม่คํานึงถึงปั จจัยทางสิงแวดล้ อมหรื อสิทธิมนุษยชน ซึง การไหลเข้ าของเงินทุนต่างประเทศดังกล่าวสูบ่ ริ ษัทต่างๆ ถือเป็ นอีกสาเหตุหนึง ของการตัดไม้ ทําลายป่ าในภูมิภาคนี )การตัดไม้ จากพืน ทีการก่ อสร้ างเขือนนําเทิน 2ในลาว (รู ปถ่ าย 2538)

บทที 2-6

ต้ นไม้ ทีหลงเหลือจากการตัดในการสร้ างอ่ างเก็บนํา
ของเขือนนํา เทิน 2 (รู ปถ่ าย 2538)

3ประการที"สามคือการพัฒนาสาธารณูปโภคขนาดใหญ่เช่น เหมืองแร่และเขือนไฟฟ้าพลังนํ )า
โครงการเขือนไฟฟ้าพลังนํ )า นํ )าเทิน 2 ในลาว5 ทีได้ รับเงินทุนช่วยเหลือจากธนาคารโลกและธนาคารพัฒนา
เอเชีย (ADB) ทําให้ เกิดนํ )าท่วมป่ ากินพื )นทีถึง 450 ตร. กม. ซึง ป่ าเหล่านี )มีความหลากหลายทางธรรมชาติ
อย่างมากจนเป็ นทีร้ ูจกั กันในชือ “กาลาปากอสแห่งเอเชีย” ระหว่างปี 2536 ถึงปี 2537 (1993-1994) ก่อนหน้ าทีจะมีการสร้ างเขือนนี ) บริ ษัทค้ าไม้ ทีมีความเกียวข้ องกับกองทัพลาวได้ ตดั ไม้ มีคา่ เช่น ต้ นสนสองใบแล้ วส่งไม้ ดงั กล่าวไปขายยังประเทศเพือนบ้ านเช่น ไทยและเวียดนาม นอกจากนี ) บริ ษัทพลังงานนํ )าเทิน 2(NTPC) ทีเป็ นผู้ดําเนินโครงการ ได้ ปล่อยนํ )าเข้ าท่วมอ่างเก็บนํ )าโดยไม่ได้ เคลือนย้ ายต้ นไม้ ออกไปอย่างเหมาะสม ถือเป็ นการทําลายนโยบายด้ านสิงแวดล้ อมและสังคมของลาวเอง ซึง ซากต้ นไม้ ทีถกู นํ )าท่วมนี )ยังคงมีให้ เห็นในอ่างเก็บนํ )าดังกล่าว แม้ แต่ในปั จจุบนั ตามสถิตทิ ีเป็ นทางการของรัฐบาล ผลิตภัณฑ์ไม้ 80เปอร์ เซ็นต์ตอ่ ปี จากลาวมาจากการตัดไม้ จากป่ าทีถกู พัฒนาให้ เป็ นเขือนไฟฟ้าพลังนํ )าหรื อเหมืองแร่
ประการที"ส" ีทีเป็ นปั ญหาสําคัญคือ การตัดไม้ อย่างผิดกฎหมาย ซึง ถึงแม้ วา่ จะไม่มีข้อมูลทีชดั เจนในกรณีของลาว แต่ปริ มาณไม้ ทีถกู ตัดทีจบั กุมได้ เท่ากับประมาณครึงหนึง ของจํานวนไม้ ทงหมดทีั)อยูใ่ นโรงเลือย บวกกับอัตราการผลิต เป็ นเครื องบ่งชี )ว่า มีการลักลอบตัดไม้ อย่างมาก และตังแต่) ปี 2544 (2001)เป็ นต้ นมารัฐบาลลาวได้ อนุมตั กิ ารส่งออกผลิตภัณฑ์ทีทําจากไม้ ป่าธรรมชาติ แต่อุตสาหกรรมโรงเลือยในลาวก็ยงั ไม่มีการแข่งขันสูงเท่าในเวียดนาม ฉะนัน) การส่งออกไม้ ดิบและผลิตภัณฑ์จากไม้ ทีผา่ นกระบวนการแปรรูปจากโรงงานในขันต้) นจึงยังคงดําเนินต่อไป (Fujita 2012)นอกจากนี ) มุมมองทัว ไปต่อการทําไร่หมุนเวียน ซึง เรี ยกได้ อีกอย่างหนึง ว่า การตัดและซุ งขนาดใหญ่ ถูกขนมาจากทางใต้ ของลาวเพือ ส่ งไปเผา ก็เป็ นอีกสาเหตุหนึง ของการตัดไม้ ทําลายป่ าเวียดนาม การส่ งออกไม้ ซุงหรือไม้ ดบิ เป็ นข้ อห้ ามอย่างไรก็ดี วิธีนี )ก็ถือว่าเป็ นวิธีการทําการเกษตรแต่ ยงั มีการลักลอบการตัดไม้ และขายไม้แบบยัง ยืนหากระยะเวลาทีป่าบริ เวณนันถู) กปล่อยทิ )งร้ างเพียงพอให้ พืชพันธุ์ตามธรรมชาติได้ ฟืน) ตัวนัน) ถูกรักษาไว้ หลังจากฤดูเก็บเกียว แต่เนืองจากจํานวนประชากรทีเพิมขึ )นโครงการพัฒนาด้ านสาธารณูปโภค และการขยายตัวของโรงงานอุตสาหกรรมและการปลูกพืชเศรษฐกิจ ทําให้ พื )นทีทีจะใช้ ในการทําไร่หมุนเวียนลดน้ อยลงเรื อยๆ และเนืองด้ วยสาเหตุนี )ระยะเวลาปล่อยพื )นทีทิ )งร้ างให้ ต้นไม้ ฟืน) ตัวจึงสันลง) จนถึงจุดทีคนเริ มตัดและเก็บเกียวต้ นไม้ ทียงั ไม่โตเต็มทีพื )นทีทางการเกษตรทีครัง) หนึงชาวบ้ านเคยใช้ ทํากินกลายเป็ นของเอกชนและถูกปิ ดกันเพื) อสร้ างโรงงานอุตสาหกรรม ไม่วา่ จะทังโดยบริ)ษัทหรื อคนทัว ไป เหล่านี )ทําให้ รอบการทําไร่หมุนเวียนสันลง) และในบางกรณียังทําให้ เพิมแรงดันบนพื )นผิวดิน (Barney 2010) ในลาวรัฐบาลได้ ออกนโยบายย้ ายถินทีอยูใ่ ห้ กบั กลุม่ ชาติบทที 2-64พันธุ์ โดยเน้ นให้ ไปอยู่ตามสองข้ างทาง เป็ นผลให้ คนเหล่านี )ขาดทีดนิ ทํากินซึง ผลของนโยบายดังกล่าวนําไปสูร่ ะยะเวลาทิ )งผืนดินให้ ฟืน) ตัวสันลงสํ) าหรับการทําไร่หมุนเวียนเช่นกัน ซึง ยิงทําให้ สถานการณ์แย่ลงเพราะเหตุการณ์เช่นนี )ทําให้ เกิดการทําลายผืนดิน (Higashi 2010) ฉะนัน) ในการพิจารณาถึงปั ญหาการตัดไม้ ทําลายป่ าอันเนืองมาจากการทําไร่หมุนเวียน การมองทีปัจจัยพื )นฐานก็เป็ นสิงสําคัญเช่นกัน เนืองจากเมือระยะเวลาทีปล่อยทิ )งให้ ป่าฟื น) ตัวสันลงเช่)นนี ) ก็เกินความสามารถของธรรมชาติทีจะฟื น) ตัว และในหลายๆ กรณีนําไปสู่การเสือมสภาพของดินข้ อเสนอ การป้องกันป่ าจากความเสียหายและการเสื"อมสภาพเรามักจะนึกถึงโครงการฟื น) ฟูป่าเมือมีการกําหนดมาตรการในการป้องกันป่ าเสือมสภาพ อย่างไรก็ดี การฟื น) ฟูป่าในลุม่ นํ )าโขงได้ ทําให้ เกิดการปลูกพืชเชิงเดียวเช่น ยูคาลิปตัสหรื อปาล์มทีไม่เหมาะสมทีจะเป็ นทีอยูอ่ าศัยของสัตว์ป่า ในมุมมองของการอนุรักษ์ ความหลากหลายทางชีวภาพและการรักษาความ
มัน คงทางอาหารสําหรับคนในพื )นที การปลูกพืชลักษณะนี )กลับมีผลเสียอย่างมาก ในบางกรณี ป่ าทีชาวบ้ านใช้ ทําไร่หมุนเวียนหรื อเก็บผลิตผลจากป่ า มักถูกลงความเห็นว่าเป็ น “ป่ าเสือมโทรม”และก็จะถูกปิ ดป่ าแล้ วแทนทีด้วยโครงการปลูกพืชเชิงเดียว ซึง ทีจริ งแล้ วเมือมีโครงการปลูกป่ าควรต้ องมีการพิจารณาถึงสิงอืนๆ ไม่เพียงแต่ประเภทของดินและพันธุ์ไม้ ทีจะปลูก แต่ควรคํานึงถึงปั จจัยทางด้ านสิงแวดล้ อมและ
สังคมร่วมด้ วยก็เป็ นสิงทีสําคัญเช่นกัน
การอนุรักษ์ ป่าไม้ อย่างยัง ยืนจะไม่สามารถสําเร็ จได้ หากขาดความเข้ าใจและความร่ วมมือจากคน
ในท้ องถินทีอาศัยป่ าไม้ เป็ นแหล่งทํากินและใช้ ทรัพยากรจากป่ าไม้ แต่ทว่าในความเป็ นจริ งแล้ ว ประชาชนในท้ องถินของประเทศในลุม่ นํ )าโขงมีอิสระในการแสดงความคิดเห็นเกียวกับนโยบายของรัฐบาลหรื อโครงการพัฒนาต่างๆ น้ อยมาก แม้ วา่ ระดับของการปิ ดกันจะแตกต่)างกัน ตัวอย่างเช่น ทีลาว เคยมีกรณีทีวา่ประชาชนคนหนึง ยืนอุทธรณ์ตอ่ สมัชชาแห่งชาติลาว เกียวกับปั ญหาอันเนืองมาจากโรงงานอุตสาหกรรมทีดําเนินงานโดยบริ ษัทเวียดนาม คนคนนันกลั) บถูกจับ นอกจากนี ) เพือสนับสนุนให้ ชาวบ้ านอนุรักษ์ ป่าไม้ชุมชนทีได้ รับผลกระทบและภาคประชาสังคมก็ควรมีสว่ นร่วมในกระบวนการการตัดสินใจในเรื องทีเกียวกับระบบการอนุรักษ์ ป่าไม้ ด้วยนอกเหนือจากการปรับปรุงแก้ ไขแนวทางเกียวกับป่ าไม้ ของแต่ละประเทศแล้ ว เพือเป็ นการป้องกันการสูญป่ าหรื อป่ าเสือมโทรม ก็จําเป็ นจะต้ องมีการบังคับใช้ กฎหมายอย่างจริ งจัง เช่นในลาวและกัมพูชา ทีการลักลอบตัดไม้ และการตังโรงงานอุ)ตสาหกรรมทีก่อให้ เกิดผลเสียกําลังเกิดขึ )นอย่างมากมาย ซึง ก็มีกฎหมายเพือรองรับหรื อป้องกันการกระทําผิดดังกล่าวอยู่บ้าง แต่วา่ ไม่ได้ มีการบังคับใช้ กฎหมายดังกล่าว
อย่างเหมาะสม อันเนืองมาจากการทุจริ ตคอร์ รัปชัน และขาดการควบคุม นําไปสูส่ ภาพป่ าเสือมโทรม
สถาบันต่างชาติตา่ งๆ และสังคมควรต้ องเฝ้ามองสถานการณ์อย่างใกล้ ชิด และเรี ยกร้ องให้ มีการเปลียนแปลงในตัวนโยบายอย่างมีนยั สําคัญ อย่างไรก็ดี ก็ไม่ใช่เรื องง่ายโดยเฉพาะกับประเทศทีไม่มีการ
กํากับดูแลกิจการทีดี มีการทุจริ ตคอร์ รัปชัน สูง ข้ าราชการคอยแสวงหาผลประโยชน์ใส่ตวั และเน้ นแต่การ
บทที 2-65เอาตัวรอด ซึง รายงานของโกลบอล วิทเนสทีกล่าวไว้ ก่อนหน้ านี ) ได้ จดุ ประกายให้ เห็นถึงการตกลงธุรกิจ
โรงงานยางพาราทีไม่โปร่งใสของบริ ษัทเวียดนาม ทีมีความสัมพันธ์สว่ นตัวกับคนในวงการเมืองและเศรษฐกิจของลาวและกัมพูชา แต่ถึงกระนัน) บริ ษัทดังกล่าวก็ปฏิเสธรายงานดังกล่าวว่าไม่ตรงกับความเป็ นจริ ง และรัฐบาลของทังลาวและกั)มพูชาก็เพิกเฉยต่อรายงานฉบับนี ) ทังนี) ) ค่าธรรมเนียมสัมปทานตัดไม้ ถือเป็ นวิธีหนึง ในการเพิมรายรับของเวียดนามและลาว และในหลายๆ กรณี ทางกองทัพเป็ นผู้มีบทบาทหลักใน
การตัดไม้ (Matsumoto and Hirsh 2003:135-137) ซึง ในกรณีนี ) การตรวจสอบจากภายนอกและการยืนเรื องร้ องเรี ยนก็จะทําได้ ยากทังนี) ) ในสภาวการณ์เช่นนี ) ความเป็ นไปได้ ทีจะหยุดการตัดไม้ ทําลายป่ าคือ การตัดเส้ นทางการให้เงินทุนสนับสนุนกิจกรรมใดๆ ของรัฐทีกระตุ้นให้ มีการตัดไม้ ทําลายป่ า นอกจากนี ) ธรรมาภิบาลของแต่ละประเทศก็ต้องมีการแก้ ไขปรับปรุงการทํางาน แต่ในขณะเดียวกัน ก็ต้องมีการควบคุมเพือทีเงินลงทุนจากองค์กรระหว่างประเทศหรื อจากแหล่งเงินทุนต่างประเทศจะได้ ไม่ไหลเข้ าสูก่ ารกระตุ้นเศรษฐกิจใดๆ ทีจะนําไปสูก่ ารตัดไม้ ทําลายป่ าเอกสารอ้ างอิงBarney, K. 2010. Notes to a Research Visit to Ban Pak Veng, Hinboun District, Lao PDR, with Special Reference to the Theun
Hinboun Hydropower Company Project and the Oji Lao Plantation Forestry Company Ltd., Project. Canberra, Australia:
Australian National University.
Food and Agriculture Organization (FAO). 2010. Global Forest Resources Assessment 2010. Rome, Italy: FAO.
Fujita, S. 2012. Forest Protection in Laos and Various Measures for Sustainable Resource Utilization. Shinrin Gijutsu (ForestTechnology) No. 848 (November) 34-38 (in Japanese).
Global Witness. 2013. Rubber Barons. London, UK: Global Witness.
Higashi, Satomi. 2010. Forest policies Leading to Deforestation and the Role of “Outsiders”. In M. Ichikawa, D. Naito and F.
Ubukata (eds.) The People of Tropical Asia and Forest Management Systems: The Case for Governance on the Scene.
Tokyo: Japan: Jimbunshoin 66-84 (in Japanese).
Kashio, M. Causes of Deforestation in Southeast Asia and Countermeasures Promoted. Global Environmental Forum (inJapanese). http://www.gef.or.jp/forest/kashio.htm#BURN (Last accessed in July 2013)
Matsumoto, Satoru, and Phillip Hirsch. 2003. Forest Loss in Mekong Watershed Countries and its Causes. In M. Inoue (ed.)
Forest Loss and Conservation in Asia. Tokyo, Japan: Chuo Hoki 132-148 (in Japanese).
Mekong Watch. The Nam Theun 2 Dam (in Japanese). http://www.mekongwatch.org/env/laos/nt2/ (Last accessed in July2013)
World Wildlife Fund (WWF) Greater Mekong Programme. 2013. Ecosystem in the Greater Mekong: Past Trends, Current
Status, and Possible Futures.

แม่ โขงว้ อช (Mekong Watch)วิดโี อรวบรวมสารคดี เฝ้ามองแม่นําโขง ปี 2556 ชือ เรือ ง การเปลีย นแปลง: ปา่ ไม้และวิถชี วี ติ ทีเ ปลีย นแปลงไปในลาว (Changing Forestsand Lifestyles in Laos) (http://www.youtube.com/watch?v=ac9OIxLWm2I) วิดโี อเรือ งนี อธิบายความเกีย วข้องสัมพันธ์กนั ระหว่างปา่ ไม้กับชีวติ ความเป็ นอยู่ของชาวลาวกับวัฒนธรรม และผลกระทบจากการทีน โยบายและโครงการกระตุน้ เศรษฐกิจต่างๆ ซึง มุ่งเป้าไปทีก ารพัฒนาเศรษฐกิจ ในช่วงหลายปีทผี ่านมา มีต่อความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศและชีวติ ความเป็ นอยูท่ อี าศัยและเคารพต่อธรรมชาติ2รายละเอียดเพิม เติม ดูบทที 1-2 ผลิตผลจากปา่ และความมั นคงทางอาหาร: กรณีศกึ ษาในลาว3ดูบทที 3-1 การนับถือผีและการอนุ รกั ษ์ปา่ ไม้ในลุ่มนําโขง1บทที 2-66

45ดูบทที 2-9 การทําไร่หมุนเวียนและชีวติ เกษตรกรพืน ทีส งู ทางตอนเหนือของลาว
ดูบทที 2-5 ผลกระทบทางสังคมและสิง แวดล้อมของการพัฒนาอย่างรวดเร็วบนลํานําสาขาของแม่นําโขง: กรณีโครงการเขือ นไฟฟ้าพลังนํา นําเทิน 2 ในลาว

บทที 2-67