Projekt naprawczy
po trzęsieniu ziemi

PLHistorie obiektów

Obiekt #2011_04
Talerz do serwowania ryb

Odłamki naczyń znaleziono we wrześniu 2011 roku,
około sześć miesięcy po katastrofie, w pobliżu starej
stacji kolejowej w Tounie, w prefekturze Miyagi.
Przez długi czas obszar ten był zamieszkany głównie
przez rybaków. Taki rodzaj tradycyjnych, ręczniemalowanych talerzy jest typowy dla wyposażenia
starych domostw. Prostokątny kształt naczynia
sugeruje, że było ono używane do serwowania
ryb. Początkowo, całkowita rekonstrukcja talerza
wydawała się niemożliwa i dużo pracy wymagało
dopasowanie kawałków, które pozwoliłoby na
uzyskanie prawidłowej krzywizny. W 2012 roku,
podczas pracy nad wystawą zbiorową w Mito,rzeźbiarz Tomohiko Ogawa pomógł ukończyć
renowację. Brakujące części wypełniono gipsem,
stosowanym zazwyczaj przez stomatologów.

4

5

Obiekt #2011_07
Nóż kuchennyNóż do obróbki ryb został znaleziony we wrześniu
2011 roku, w prefekturze Miyagi. Ostrze pokryte byłoniesamowicie grubą warstwą rdzy. Podjęto wszelkie
próby jej usunięcia. Metal, z którego wykonano
ostrze noża, został poważnie uszkodzony przez słoną
wodę morską. W 2012 roku, podczas pobytu w Mito,
udało się z powodzeniem usunąć rdzę za pomocą
szlifierki obrotowej Dremel. Ubytki w drewnianej
rączce zostały uzupełnione, podobnie jak otwory
w pustym plastikowym łączniku. Ostateczny cel todokładniejsze spiłowanie ostrza tak, aby nóż znów
mógł służyć do krojenia.

6

7

Dom w Gamo
16 września 2011 / 22 października 2012 /15 czerwca 2018
Fotografie tego samego domu, wykonane w różnym
okresie. Górne zdjęcie zostało zrobione w 2011 roku.
Odkryta przypadkiem, ta sama lokalizacja
w mieście Sendai, stolicy prefektury Miyagi, została
sfotografowana ponownie w 2012 roku. Na zdjęciu
tym widać, że całe lewe skrzydło domu zostało
zburzone. W regionie krążyły pogłoski, że właścicielesami zrównali z ziemią wiele domów, które można
było jeszcze odbudować, aby zakwalifikować się
do rządowego finansowania odbudowy. Zdjęcie na
dole pokazuje dom w roku 2018, kiedy dobudowane
zostało nowe lewe skrzydło.

89Obiekt #2011_19
Hydrant

Aluminiowy obiekt został znaleziony w 2011 roku
w Watari, Tounie lub Sendai – nie wiadomo, gdzie
dokładnie. Przez lata jego funkcja była tajemnicą,dopóki przyjaciel nie odkrył, że jest to część takzwanej żarówki polnej – rodzaju obrotowej głowicy
zraszającej, stosowanej na polach ryżowych.
Ponieważ hydrant jest wykonany z aluminium,
stosunkowo łatwo można było przywrócić jegopierwotny kształt. Był to pierwszy metalowy obiekt,który został poddany renowacji w ramach Projektu
naprawczego po trzęsieniu ziemi.

10

11

Miejsce początkowe
12 września 2011 / 17 października 2012 /6 czerwca 2018
Harumi Shimura, znajomy, który mieszkał w pobliżu
i sporadycznie pomagał przy Projekcie naprawczym
po trzęsieniu ziemi, wskazał to miejsce na mapie
w 2011 roku, jeszcze przed pierwszą wizytą na obszarze
katastrofy. To tu rozpoczęły się wszystkie wyprawy na
tereny dotknięte tsunami. Górna fotografia pochodzi
z 2011 roku i jest pierwszym zdjęciem wykonanym
w ramach projektu.
Tsunami uderzyło w półwysep z lewej strony
i cały obszar został zalany. Po lewej stronie widać
pozostałości po polu ryżowym, a po prawej morze.
W tle upiorny, opuszczony dom opieki dla seniorów,
którego mieszkańcy i pracownicy zostali ewakuowani
przed uderzeniem fali. W tej lokalizacji nie wolno już
budować domów. Kontury tego obszaru zmieniają się
na Mapach Google, w zależności od poziomu wody.
Zdjęcie dolne zostało wykonane w 2018 roku. Obecnie
mieszkańcy są zajęci przygotowywaniem terenu
pod nowe uprawy. Droga została naprawiona i teraz
prowadzi do farmy ostryg na półwyspie, otwartej już
w 2015 roku. Po prawej stronie widać jeden z nowych
betonowych wałów, które mają chronić linię brzegową.
Większość ludzi nie jest zadowolona z tych masywnych
nasypów, które psują im widok na morze.
1213

Cmentarz
13 września 2011 / 17 października 2012 /6 czerwca 2018Zdjęcia cmentarza w Tounie, z dużym domem
spokojnej starości w tle, wykonane w 2011,2012 i w 2018 roku. Rok po katastrofie przywrócono
groby do ich pierwotnego stanu. Dziś na cmentarzu
znajduje się pomnik, upamiętniający tsunami. Wielez grobów należy do ludzi, którzy zginęli w katastrofie,a tsunami często widnieje na nagrobkach jako
przyczyna śmierci. Na zdjęciu z 2018 roku, po prawej
stronie widzimy słupek, który oznaczał poziom wody,
kiedy nadeszła fala – wskazuje wysokość około 3,5metra.

14

15

Obiekt #2011_33
KoszulaKoszula została znaleziona w opuszczonym
i całkowicie zdewastowanym domu, którego
właściciel nigdy nie wrócił po tsunami. Jedenz członków jego rodziny przejął posiadłość. Koszula
była brudna i poplamiona, więc została oddana
do pralni chemicznej. Po wyczyszczeniu wróciła
z etykietą informującą, że nie można usunąć
niektórych plam. Koszula przechowywana jest
dokładnie w takim stanie, w jakim została odebranaz pralni – złożona i zapakowana w folię.

16

17

Obiekt #2011_42
WazaZdjęcie z 2011 roku, wykonane w okolicy dawnej
stacji Nobiru – starej dzielnicy mieszkaniowej, która
została zniszczona przez tsunami. Miejsce byłoopuszczone i robiło upiorne wrażenie. Najwyraźniej
ktoś postawił tę uszkodzoną, ręcznie malowaną
(i niegdyś cenną) wazę na ulicy, po to, by właściciel
mógł ją odnaleźć. Zabraniu wazy, towarzyszyło
poczucie winy, jednocześnie przyjęliśmy dośćprawdopodobne założenie, że została ona
przyniesiona przez powódź z zupełnie innego
miejsca. Obecnie w tej okolicy uprawia się soję, pobudynkach i ulicy nie ma śladu.
Waza to pierwszy obiekt, który został poddany
renowacji w 2012 roku i wystawiony podczas
zbiorowej wystawy w Mito. Wnętrze zostało sklejonegliną a zewnętrzna powierzchnia gipsem. Na dolnej
fotografii widoczny jest stan obiektu podczas jegoprezentacji na wystawie. Zważywszy na to, że waza
jest charakterystyczna, a także znana jest,
w przybliżeniu, jej pierwotna lokalizacja, istnieją dużeszanse na odnalezienie właściciela.

18

19

Dom niedaleko dawnej stacji Nobiru
24 października 2011 / 17 października 2012 /10 czerwca 2018
Przed tsunami była to ruchliwa dzielnica
mieszkaniowa. Górne zdjęcie zostało wykonane
w 2011, a dolne w 2018 roku. Kiedy po raz pierwszy
odwiedziliśmy okolice obok dawnej stacji Nobiru
w 2011, niemal wszystkie domy za wyjątkiem tegojednego, były zniszczone. Wnętrze domu zostało
kompletnie wyprute, poziom wody musiał być bardzo
wysoki. Dom był wciśnięty między morze i pobliski
kanał, więc w momencie uderzenia tsunami, woda
wdarła się z obu stron. Zabudowa w tej okolicy jest
teraz zabroniona, ale powstają tu uprawy rolnicze na
wielką skalę. Mieszkańcy nie wiedzą, które korporacje
za tym stoją. Rozglądając się wokół, nie dostrzeżemy
śladu tej dawnej, gęsto zamieszkanej dzielnicy.

20

21

Obiekt #2012_15Filiżanka Kutani

Kawałki tej starej, ręcznie malowanej filiżanki, zostały
znalezione w Tounie w 2012 roku. Obiekt zostałnaprawiony przy użyciu czarnego kleju i gipsu.
Filiżanka ma tak charakterystyczny kolor i rzadki wzór,że wyróżnia się w kolekcji. Jeśli prawowity właściciel
kiedykolwiek trafi na filiżankę, czy rozpozna ją
i poprosi o jej zwrot?

22

23

Obiekt #2012_23
Stary talerzyk (młyn wodny)

W 2015 roku w Maastricht w Holandii, zorganizowano
wystawę, która gościła w prywatnych domach.
Razem z Joanną van Oppen umieściliśmy ten
zrekonstruowany talerzyk z motywem młyna wodnegona jej kominku. Pani van Oppen nie podobało
się małe pudełko, które zostało wykonane dlatego obiektu, zapytała więc, czy w zamian możebyć zaprezentowany na drewnianej podstawie.
Na życzenie gospodyni nazwisko artystki zostałoumieszczone na tabliczce, tak aby mogła jezapamiętać.

24

25

Obiekt #2012_25
Talerz z bambusem

Fragmenty tego talerza do serwowania ryb zostały
znalezione w 2012 roku w okolicach Touny. Talerz
był ręcznie malowany, z motywem bambusa. To dośćstary talerz – jeden z takich, które Japończycy mogąpamiętać z domów swoich dziadków. Do naprawy
obiektu użyty został żółty gips na bazie żywicy(zamówiony przez przypadek), który po nałożeniu
i wyschnięciu stał się twardy jak kamień. Tym razem
znacznie łatwiej było zrekonstruować brakujące
fragmenty niż w wypadku innego, prezentowanegowcześniej talerza na rybę. Umiejętności techniczne,
potrzebne do naprawy przedmiotów, rozwinęły
się podczas pracy nad projektem – zwłaszcza po
współpracy z rzeźbiarzem Tomohiko Ogawą w Mito,w 2012 roku. Dolna fotografia została wykonana
przez artystkę Myung Feyen, która podjęła się
opieki nad obiektem. Na zdjęciu, wybranym z serii
fotograficznej jej autorstwa, widać mieszkanie orazbuty artystki.

26

27

Obiekt #2012_28
GrabieTen nieregularny metalowy obiekt, spłaszczony jaknaleśnik, został znaleziony w Tounie w 2012 roku.
Na początku nikt nie wiedział co to jest. Rzeźbiarz
Tomohiko Ogawa zidentyfikował obiekt jako grabie,
a dokładnie: amerykańskie grabie. Stosowaliśmy
różne metody, by usunąć rdzę, także z użyciem kleju
i coli, ale nie odniosło to zamierzonego skutku.
Ostatecznie obiekt został oszlifowany mechanicznie.
Rzeźbiarz przywrócił pozycję malutkich zębów grabi,
podgrzewając je na palniku gazowym. Pomogł
również w odnalezieniu tego modelu w internecie
i okazało się, że ma on trzonek o długości
157 centymetrów.
Aby zrekonstruować trzonek szlifowaliśmy
prostokątną drewnianą belkę, dopóki nie nabrała
odpowiedniego kształtu, także trzon i rączka zostały
naprawione za pomocą oryginalnej taśmy. Grabie
zostały wysłane na wystawę do Holandii, która odbyła
się w Hadze, w 2018 roku.

28

29

Obiekty #2012_33, #2012_34, #2012_62
Piłka golfowa, piłka baseballowa, piłka softballowa

Oprócz uzupełnienia dziur i rozdarć, piłki do golfa,
baseballa i softballa nie wymagały szczególnych
napraw. Te niewielkie przedmioty zostały znalezione
w 2012 roku w różnych miejscach, ponieważ dotego czasu większość dużych obiektów wyrzuconych
na brzeg została już uprzątnięta. Piłka do softballa
pochodzi z Watari. Niestety, pochodzenia niektórych
z obiektów znajdujących się w inwentarzu Projektu
naprawczego po trzęsieniu ziemi nie udało się
ustalić. Piłka do softballa przez półtora roku
dryfowała na wodzie, linia tafli wody zostawiła śladna jej powierzchni. (Podczas prezentacji piłek ta do
softballa powinna być ułożona w taki sposób, abyhoryzontalnie ponownie dopasowała się do liniiwody). Niewielkie pudełka zostały wykonane z resztek
sklejki, ponieważ w tamtym czasie nie było dostępu
do profesjonalnej maszyny stolarskiej.

30

31

Obiekt #2012_42
Dwa niebiesko-białe talerze z motywem kwiatowym

W 2012 roku centrum operacji na obszarze katastrofy
przeniesiono z Sendai do Watari. Liczba znalezisk
w tamtym roku była rozczarowująca, ponieważ wielewiększych obiektów zostało usuniętych w trakciegorączki sprzątania i odbudowy po tsunami. Bardzo
trudno było znaleźć użyteczne materiały. Odłamki
zostały znalezione w płytkim dole wykonanym na
polu na potrzeby wykopów testowych. Trochę głębiej
– około 15 centymetrów pod poziomem ziemi –łopata uderzyła w warstwę asfaltu, która pokrywała
powierzchnię przed tsunami. Po długim procesieskładania odłamków w pracowni, jeden po drugim
w całość, okazało się, że nie pochodzą one z jednego
obiektu lecz z dwóch – pary niewielkich, ręczniemalowanych talerzyków do serwowania sashimi.
Zostały one umieszczone w niedużym pudełku, gdzie,
jak mamy nadzieję, pozostaną do końca swojego
istnienia. Talerzyki znalazły dom zastępczy.

32

33

Obiekt #2012_67
TelefonTelefon, prawdopodobnie użytkowany przez dekady,został znaleziony w 2012 roku podczas spaceru
po polu ryżowym w Watari. Sam fakt znalezienia
telefonu w tym miejscu jest niesamowity – a codopiero odkrycie, że jest to stare urządzenie z tarczą
a nie klawiaturą. Był bardzo ciężki, w szczególności
słuchawka, która okazała się całkowicie wypełniona
piaskiem. W Mito wnętrze telefonu zostało
wyczyszczone za pomocą szczoteczki do zębów.
Światło słoneczne sprawiło, że słuchawka wyblakła,na co wskazuje fakt, że elementy telefonu są
w dwóch różnych kolorach. Obudowa musiała być
przez dłuższy czas osłonięta. Próby całkowitego
przywrócenia telefonu do użytku nie miały sensu, alejego najprostsza funkcja (mechanizm tarczy) została
naprawiona. Tarcza, po wielu staraniach, nareszciezaczęła się kręcić, dzięki nacieraniu mechanizmu
wazeliną przez tydzień.

34

Przed:

Po:

https://youtu.be/8l6hKqoBB9I

https://youtu.be/BqDXKQg7ECc

35Ishinomaki
13 września 2011 / 21 czerwca 2018Zdjęcia przedstawiają widok z parku Hiyoriyama
w Ishinomaki. Park Hiyoriyama położony jest dośćwysoko, na szczycie wzgórza (niewysokiej góry,
według japońskich standardów), a jego najbliższe
otoczenie jest relatywnie płaskie. Ta „bezpieczna”
wysokość oznacza, że miasto jest uznawane przez
mieszkańców regionu za szczególnie atrakcyjne.
Górne zdjęcie przedstawia kilka oryginalnych
budynków, które przetrwały do dziś oraz dwa starecmentarze. Obecnie świątynia i cmentarz, które
widać w lewym górnym rogu pierwszego zdjęcia,są zasłonięte przez ogromny blok mieszkalny.
Najprawdopodobniej w najbliższych latach pojawi się
kilka kolejnych bloków. Cały obszar, z wyłączeniem
dwóch cmentarzy, ma zostać poddany rewitalizacji.

36

37

Kupa gruzu
13 września 2011 / 21 czerwca 2018

Kolejne dwa widoki z parku Hiyoriyama w Ishinomaki
sfotografowane w 2011 i 2018 roku. Pośrodku
górnego zdjęcia widać ogromną górę gruzu po
tsunami, w tym pozostałości zniszczonych domów.
Składają się na nią jedynie łatwopalne resztki i śmieci,
które pozostały po dwóch wcześniejszych etapach
oddzielania różnych materiałów. Pozostałe odpady
zostały zebrane i przeniesione na specjalistyczne
wysypiska. Na najnowszym zdjęciu widać, że
wszystkie odpady zniknęły. Obszar przemysłowy jest
odbudowywany w niezwykle szybkim tempie.
Po prawej stronie zdjęcia widać budowę nowego
mostu.

38

39

Obiekty #2018_1...1249
Wyrzucone na brzeg (obiekty z Kanady)Oto kilka przykładów spośród 1249 kawałków
mikroplastiku znalezionych na plaży kanadyjskiego
miasta Tofino wiosną 2018 roku. Zostały one
ponumerowane i zarchiwizowane w pracowni
w Hadze. W trakcie trwania Projektu naprawczego potrzęsieniu ziemi moja fascynacja mikroplastikiem stalerosła – w szczególności fakt, że wiele lat po tsunami
resztki kultury materialnej, pochodzące z obszaru
dotkniętego katastrofą, wciąż są wyrzucane na brzeg
po drugiej stronie Pacyfiku.
Pete Clarkson, lokalny artysta, który zbiera obiekty
wyrzucane na plażę w Tofino, zaobserwował, że
resztki po tsunami (zawierające mnóstwo plastiku),
które zostały przeniesione do Kanady przez prądy
oceaniczne, systematycznie rozpadają się na
drobne cząstki, ze względu na warunki panujące
w wodzie. A to sprawia, że coraz trudniej jestokreślić skąd pochodzi plastik. Ku zaskoczeniu
Pete’a, duża ilość plastiku pochodzącego z Japonii
została zebrana, podczas wizyty wiosną 2018 roku.
Poza wieloma innymi czynnikami, wspomnienia
z dzieciństwa odegrały istotną rolę w identyfikacji

40

41

tych cząstek plastiku jako japońskich. W wypadku
większych plastikowych obiektów można z dużym
prawdopodobieństwem stwierdzić, że pochodzą
one z Japonii, ze względu na łatwo rozpoznawalne
kształty i / lub napisy. Mniejsze fragmenty zostały
wyselekcjonowane na podstawie uzasadnionej
intuicji i doświadczenia. Na przykład, według Pete’a,niebieski plastik zawsze był w Kanadzie czymś
rzadkim. Zaczął pojawiać się u wybrzeży dopieropo tsunami w 2011 roku. Z kolei cienkie plastikoweelementy nie zostały uznane za potencjalne odpadyz Japonii, ponieważ do czasu wizyty w Tofino(siedem lat po tsunami) tego rodzaju materiał dawno
już rozpadłby się w wodzie morskiej. W pracowni
w Hadze obiekty zostały posortowane według koloru,częściowo na potrzeby nadchodzącej wystawy.

42

43

Obiekt #2018_1254
Dawna okolica (rysunek)

Rysunek (jak inne prace na papierze, stworzony
we współpracy z Aki Nambą) oparty jest nadoświadczeniach kierownika stacji kolejowej
w Nobiru, którego ojciec wykonywał ten sam zawód.
Jest on niezwykle oddany swojej pracy, uwielbia
okolicę, w której mieszka i aktywnie działa na rzecz
lokalnej społeczności. Po tsunami kierownik stacjidoświadczył ogromnego zawodu, gdy niemalże
wszyscy mieszkańcy dzielnicy zdecydowali się
przeprowadzić do wyżej położonych miejsc albo
w ogóle opuścić okolicę. Nagle zdał sobie sprawię,że naprawdę niewielu przejmuje się tym miejscem.
Rysunek jest hołdem złożonym okolicy i jej pięknu
sprzed tsunami. Rysunki powstały częściowo
w oparciu o widoki sprzed katastrofy, zachowane na
Mapach Google. W dolnej części widać starą stację
i perony, które od tego czasu zostały uznane za
pomniki.

44

45

Sala gimnastyczna
24 października 2011 / 17 października 2012 /6 czerwca 2018
Sala gimnastyczna dawnej szkoły podstawowej,
znajdującej się w okolicy stacji w Nobiru oraz kanału
wykopanego przez Holendrów blisko 150 lat temu.
Jedno z miejsc, w których doszło do katastrofy. Sala
często wykorzystywana była na potrzeby szkolnychuroczystości i spotkań. Górne zdjęcie przedstawia
pomieszczenie około pół roku po katastrofie.
Wskazówki zegara znajdującego w sali stanęły
o 14:46 – dokładnie w tym momencie 11 marca
2011 roku doszło do trzęsienia ziemi. Zazwyczaj
w wypadku większych trzęsień ziemi rząd zaleca
mieszkańcom ewakuację do miejsc uznanych za
bezpieczne, w tym do tej szkolnej sali gimnastycznej.
Brzeg morza znajduje się wiele kilometrów dalej,więc nikt nie wyobrażał sobie, że tsunami możedotrzeć aż tak daleko. Pomimo to, fala pływowa
dotarła do sali gimnastycznej o 15:52 tego samego
popołudnia. Fala miała prawie 3 metry wysokości –sięgała niemal do sufitu pomieszczenia na parterze.
Około 150 ewakuowanych osób (w większości
młodych), zauważyło nadchodzącą falę i zdążyło
przemieścić się na drugie piętro budynku. Co
najmniej 18 osób – głównie seniorów, którzy nie

46

47

zdołali dotrzeć na drugie piętro – zginęło. Sala
gimnastyczna została rozebrana pomiędzy 2015a 2018 rokiem. Na miejscu nie pozostało nic, comogłoby przypominać odwiedzającym o katastrofie.
Budynek szkoły został odnowiony. Zburzenie sali
gimnastycznej o historycznym znaczeniu byłozaskoczeniem. Ocalałe rodziny ofiar wniosły pozew
przeciwko lokalnym władzom, które zaleciły seniorom
ewakuację do szkoły. Samorząd wygrał sprawę i nikt
nie poniósł odpowiedzialności za śmierć ofiar. Sprawa
została zamknięta na początku 2018 roku, kiedy Sąd
Najwyższy odrzucił apelację rodzin ocalałych.

48

49

Obiekt #2018_1256
Fortepian (rysunek)

Historia, która kryje się za tym rysunkiem opowiada
o kobiecie cudem ocalałej z tsunami, która
straciła swój fortepian. Wnętrze jej domu zostało
zrekonstruowane na podstawie zdjęć i opisów sprzed
katastrofy. Kiedy kobieta zobaczyła rysunek, zwróciła
uwagę, że fortepian stał w innym miejscu. Jednak
spodobała jej się ta „nowa” lokalizacja i poprosiła,
aby pozostawić rysunek bez zmian. Później poprosiła
jeszcze o dorysowanie ulubionego zegara jej matki.

50

51

Obiekt #2018_1252
Drewniana rzeźba niedźwiedzia (rysunek)

Około trzy dekady temu, niemal wszyscy
przedstawiciele starszego pokolenia mieli
takie drewniane rzeźby. Jest to rodzaj gadżetu
reklamowego – słynna pamiątka z położonej na
północy Japonii wyspy Hokkaido. Odwiedzając
ją w odpowiedniej porze roku można zobaczyćniedźwiedzie polujące na łososie. Kiedy uderzyło
tsunami, właścicielka tej rzeźby była na wakacjach.
Dom, w którym mieszkała ze swoimi rodzicami
i dziadkami, został zniszczony. Straciła cały dobytek
oprócz bagażu, który miała ze sobą. Nie mogła
skontaktować się ze swoimi bliskimi i przez 10 dni
nie wiedziała, jaki los ich spotkał. Cudem wszyscyprzeżyli. Przedstawiciele młodszych pokoleń zwykle
widzą katastrofę z innej perspektywy; raczej poddają
się sytuacji i nie przywiązują wielkiej wagi do utraty
przedmiotów codziennego użytku, takich jak tapamiątka.

52

53

Toaleta publiczna
24 października 2011 / 7 czerwca 2018Zdjęcia przedstawiają okolicę starej stacji kolejowej
w Nobiru w 2011 i 2018 roku. W ciągu kilku
pierwszych lat po tsunami w zasadzie niemożliwe
było znalezienie przyzwoitej toalety publicznej
i ludzie musieli radzić sobie, używając tymczasowej
infrastruktury sanitarnej. Dziś te „toalety ratunkowe”
nie są już potrzebne. Górne zdjęcie przedstawia starą
stację w Nobiru i perony w tle. Obecnie w dawnym
budynku stacji znajduje się muzeum poświęcone
tsunami. By opowiedzieć o tym, co się wydarzyło,
na wystawie użyto różnych środków – takich jakmateriały medialne i relacje naocznych świadków.
Na peronach starej stacji znajdują się upamiętniające
katastrofę memoriał i kamienny pomnik.

54

55

Obiekt #2018_1258
Alcyone (rysunek)

Ten samochód Subaru Alcyone SVX przez wiele latnależał do charyzmatycznego mnicha i jego żony.
Model wyprodukowano w pierwszej połowie lat 90.
W 2011 roku trudno było uznać go za nowoczesne
auto. Para odbyła wiele długich dyskusji o tym, czyzatrzymać zdezelowany wóz. Tuż przed katastrofą
postanowili, nie szczędząc wydatków, odnowić jegownętrze w jaskrawej czerwieni. W czasie tsunami
stracili samochód (wraz z jego nową tapicerką).
Zarówno małżonkowie, jak i ich bliscy przetrwali,
byli jednak zmuszeni spędzić noc na ulicy. Rysunek
parkingu przed świątynią, stanowiący tło dlasamochodu, oparty został na zdjęciach znalezionych
w internecie.

56

57

Kolofon
Projekt naprawczy po trzęsieniu ziemi
Historie obiektów
NishikoRedakcja: Myung Feyen, Nicola Kirkaldy, Nishiko
Przekład z języka angielskiego: Sebastian Cichocki, Jakub Depczyński,Jagna Lewandowska, Bogna Stefańska
Redakcja językowa i korekta: Kacha Szaniawska, Mara Wasiuta
Skład: Szymon Żydek
Marzec 2020
nishiko55.com/eq
Broszura towarzyszy wystawie
WIEK PÓŁCIENIA. SZTUKA W CZASACH PLANETARNEJ ZMIANY
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, wiosna / lato 2020
wiekpolcienia.artmuseum.pl
Brochure accompanies the exhibition
THE PENUMBRAL AGE. ART IN THE TIME OF PLANETARY CHANGE
in the Museum of Modern Art in Warsaw, spring / summer, 2020
wiekpolcienia.artmuseum.pl
Opracowanie niniejszej broszury było możliwe dzięki wsparciu
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Stroom Den Haag.

Treść broszury to zaktualizowana wersja
tekstu autorstwa Roela Arkesteijna,
napisanego na wystawę Projekt naprawczy
po trzęsieniu ziemi, która odbyła się
w Stroom Den Haag, w Holandii, w 2018
roku.
Wystawa:
REPAIRING EARTHQUAKE PROJECT –NISHIKO
17 listopada 2018 – 27 stycznia 2019
Miejsce: Stroom Den Haag, Holandia
Kurator: Roel Arkesteijn
Broszura towarzysząca wystawie:
Teksty: Roel Arkesteijn, Nishiko
Przekład: Roel Arkesteijn, Willem Kramer,
Roxane van Beek, Stroom Den Haag
Projekt graficzny: Caroline de Lint
Fotografie: Nishiko, Myung Feyen
Rysunki: Aki Namba