Teknik bilgiler

Esnek manometrelerin seçilmesi, kurulumu ve kullanımı
WIKA veri sayfası IN 00.05

Genel hususlar
Kullanıcı model ve spesifik ölçüm koşullarına uygun olarakdoğru manometrenin seçilmiş olmasını sağlamalıdır. Çalışmabasıncı şayet ölçüm aralığının ortadaki üçte bir kısmında
duruyorsa ölçek aralığı optimum seçilmiştir.

Manometre vanaları üç konuma sahiptir:■■ Manometrenin havası alınmış Servis bağlantısıkapalıdır ve basınç elemanı atmosfere doğruaçıktır. Sıfır noktası ayarlanabilir.

■■ AçıkServis bağlantısı açıktır ve basınç elemanıbasınçlıdır.

■■ Temizlik Servis bağlantısı açıktır ve basınçlı madde

atmosfere doğru havalanmıştır. Basınç elemanı
kullanılmıyor.

Test bağlantısına sahip olsun ya da olmasın (DIN 16270 veya
16271 uyarınca) manometrelerde valf gövdesiyle basınçbağlantısı arasında bir hava tahliye tapası bulunur. Hava
tahliye tapası gevşetilirse, vida dişinden kontrollü hava tahliyesi yapılır.

Manometre ısıya ve titreşime maruz kalmayacak ve göstergesi kolay okunabilecek şekilde kurulmalıdır.
Basınç bağlantıları sızdırmaz duruma getirilmelidir.
Değiştirilecek manometreyi etkinleştirmek ve tesisçalışırken sıfır noktasını kontrol etmek için basınç alım
noktasıyla manometre arasına bir ayırma düzeneği yaygıncakurulmaktadır.

Ayırma düzenekleriÇalışma koşullarına bağlı olarak ayırma düzeneği ya bir
manometre vanası ya da bir manometre valfi olabilir.

WIKA veri sayfası IN 00.05 ∙ 02/2009

Belirli uygulamalar için (örn. buhar kazanları) ayırma valflerinin test bağlantısına sahip olması gerekir; böylece manometre
ayrılmadan test edilebilir. DIN 16272'ye uygun basınç ölçümvalfleri gizli izolasyonlu test bağlantılarına sahiptir.

Manometreyle ilgili montaj tedbirleri
Manometreye giden boru titreşimsiz bir kurulum yapmaya
uygun değilse, manometre bir sabitleme düzeneğine veya
boru tesisatına monte edilmeli ve gerekirse bir kapiler uzatmakullanılmalıdır.

Ölçüm sisteminin sönümlemesiDoğru kuruluma rağmen titreşimlerin önüne geçilemiyorsa,sıvı dolu manometreler kullanılmalıdır.

Sayfa 1 / 4

Sıcaklık etkisi

Boru tesisatı

Basınçlı maddenin etkisinden, ortam sıcaklığından vemuhtemel ısı radyasyonundan kaynaklanan çalışma sıcaklığı,manometrenin izin verilen sıcaklık aralığını aşmamalıdır.
Manometreyi ve ayırma düzeneğini sıcak basınçlı maddeden
ayırmak için uygun şekle sahip bitiş boruları veya su
dolu sifonlar kullanılabilir. Sıcaklık etkisinin göstergedekidoğruluğu etkilediği göz önünde bulundurulmalıdır.

Boru tesisatı genleşmeden, titreşimden ve ısı etkisinden
kaynaklanan streslere dayanacak şekilde seçilmeli ve
yerleştirilmelidir.
Ölçülen madde gaz halindeyse, en düşük noktada bir sutahliye noktası bulunmalıdır. Sıvı haldeki basınçlı maddeleriçin en yüksek noktada bir hava tahliyesi bulunmalıdır.

Diyafram contalar / korumaAşındırıcı, sıcak, son derece viskoz, kristalize veya partikül
içeren ve basınç elemanıma girmeyen basınçlı maddeler içindiyafram contalar ayrım sağlar. Basıncın basınç elemanınaktarılması için nötr bir basınç aktarım sıvısı kullanılmaktadır;bu sıvı ölçüm aralığına, basınçlı maddenin sıcaklığınave kendisine uygun biçimde seçilmektedir. Manometre
ile diyafram conta arasındaki bağlantı hiçbir şart altındagevşetilmemelidir.

Basınç elemanları için aşırı yük koruması
Şayet ölçülen madde ani basınç dalgalanmalarına maruz
kalırsa ya da basınç oynamaları olma ihtimali varsa, bunlarındoğrudan basınç elemanına etki etmesine izin verilmemelidir.
Basınç dalgalanmalarının etkisi azaltılmalıdır, örneğin entegre
kısma cıvataları takarak (basınç kanalındaki kesiti azaltmakiçin) veya ayarlanabilir sönümleme düzenekleri kullanılarak.
Sistemde meydana gelebilecek maksimum basınçtan dahadüşük bir aralığın seçilmesi gereken durumlarda yüksek birokuma çözünürlüğü elde etmek için basınç elemanı hasarakarşı korunmalıdır. Bir aşırı yük koruma tertibatı (haricikoruma) takılmalıdır; basınç dalgalanması olması durumunda
bu tertibat hızlıca kapanır ve basıncın sadece az artmasınaneden olur. Ayarlanan kapatma basıncı geçici basınç profilinebağlıdır. Diğer bir seçenek de bir yüksek basınç emniyetine(dahili koruma) sahip bir manometre kullanmaktır.

Basınç test bağlantısıYeterli büyüklükte çapa (≥ 6 mm) sahip basınç test bağlantısımümkün olduğu kadar uzak bir kapatma ünitesinin üzerine veölçülen madde akışından dolayı okumaların etkilenmediği bir
konuma takılmalıdır.
Basınç test bağlantısıyla manometre arasındaki boru
tesisatının iç çapı, tıkanmaları veya basınç aktarımında gecikmeleri önleyecek şekilde büyük olmalıdır. Ayrıca hiçbir şekildekeskin eğimlere sahip olmamalıdır. Yaklaşık 1:15'lik sürekliartan bir eğimler döşenmesi tavsiye ediliyor.

Sayfa 2 / 4Katı cisimler içeren gazlar veya sıvılar için tesis çalışırkenayrılabilen ve boşaltılabilen bir seperatör bulunmalıdır.
Manometre şayet alım noktasından yükseğe veya alçağa
monte edilirse ve hatlardaki basınçlı maddeler aynıyoğunluğa sahip değilse, ölçüm aralığı genişler. Eşitliğe göreyoğunluk farkından (ρM - ρL) ve yükseklik farkından (∆h) ofset
elde edilmektedir:∆p= (ρM - ρL) • g • ∆h • 10-5 (bar) = ölçüm aralığının ofseti
neredeρM= basınçlı maddenin yoğunluğu, kg/m³ cinsindenρL= ortam havasının yoğunluğu, kg/m³ cinsinden(20 °C'de standart değer 1.205 kg/m³)∆h= seviye farkı, metre cinsinden

g= yerçekimi, m/s² cinsinden(standart değer = 9.81 m/s²)

Manometre basınç alım noktasının yukarısına takılmışsa ilgili
gösterge ∆p eğeri kadar azalır ve manometre noktanın altına
takılmışsa gösterge ∆p değeri kadar artar.
Manometreler normalde rakamları dikey olacak şekildemonte edilir. Farklı konumlar için rakamlardaki oryantasyon
sembolleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Kurulum ve çalıştırmaUygun keçeler, sızdırmazlık pulları veya WIKA profil contaları
kullanılarak paralel vida dişlerine  sahip manometrelerin
sızdırmazlığı sağlanmıştır. Konik vida dişlerinin (örn. NPT vidadişleri) sızdırmazlığı vida dişinin kendisiyle yapılır , örneğinPTFE bandı (EN 837-2) gibi ilave sızdırmazlık maddesiyle.
 Paralel ve  konik vida dişli bağlantıanahtar lamaları
conta yüzü diş ile contalama

Manometrenin doğru şekilde hizalanmasını kolaylaştırmakiçin manometrenin bağlantısı yapılırken bir kontra somun yada bir LH-RH ayarlı somun tavsiye edilmektedir.
Cıvataları sıkarken veya manometreyi çıkarırken tork sadececıvata sapındaki anahtar yüzeyine uygulanmalı ve gövdeyeuygulanmamalıdır.

WIKA veri sayfası IN 00.05 ∙ 02/2009

Manometre şayet basınç test bağlantısının daha alçağa
yerleştirilirse, manometreye uyması için bitiş borusu iyice
temizlemelidir.
Dahili basınç dengelemesi için bazı manometre modellerinde üzerinde KAPALI ve AÇIK yazan çıkarılabilir bir basınçtahliyesi bulunur. Bu basınç tahliyesi kapalı halde tedarik
edilmiştir (kol KAPALI konumda). Denetim için ve/veya
kurulum sonrasında ya da ilk işletime alma için manometrelerin havası alınmalıdır (kol AÇIK konumda).
Sistemde hidrostatik basınç testi yapılırken çalışma basıncı
sembolüyle ▼ gösterilenden daha yüksek basınç (nihaideğer) manometreye uygulanmamalıdır (EN 837-1 ve
EN 837-3). Aksi takdirde manometre ayrılmalı veya bu işlemesnasında çıkarılmalıdır.
Diyafram sensörleri olması durumunda üst ve alt diyafram
muhafazasını birbirine sabitleyen saplamaların kazara çözülmemesine dikkat edilmelidir.
Basınç verilmiş bir manometre sökülmeye çalışılmamalıdır.
Manometre başka türlü ayrılamıyorsa, basınç sistemi
tamamen tahliye edilmelidir.
Basınç elemanında kalan basınç maddesi artıkları tehlikeli
veya zehirli olabilir. Çıkarılan manometreleri tutarken ve
depolarken bu durum göz önünde bulundurulmalıdır.
Basınç elemanları suyla veya su karışımıyla dolu olan
manometreler dona karşı korunmalıdır.

Kullanım
Basınç dalgalanmaları olmasını önlemek için ayırma ekipmanıyavaşça açılmalıdır.
Durağan çalışma basıncı ibrede tanımlama işareti ▼ ile
gösterilmiştir (EN 837-1 ve EN 837-3). Değişken çalışmabasıncı için düşük değerler uygulanabilir.
Çalışma esnasında sıfır noktasını kontrol etmek için ayırmadüzeneği kapatılmalı ve basınç elemanı boşaltılmalıdır. İbre,sıfır işaretinin h kalın kısmı içinde düşmelidir.
İbre şayet kirişin dışında kalırsa, bu genelde basınçelemanının deformasyonunda kaynaklanmaktadır; budurumda ölçüm hatalarını veya hasarları önlemek için eleman
yakından incelenmelidir.
Ayırma düzeneklerinin yardımıyla manometreler yerinde test
edilebilir; böylece bir test manometresi uygun bir basınçkaynağına bağlanabilir. İzin verilen hata sınırları EN 837-1 ve
EN 837-3 içinde tanımlanmıştır.

WIKA veri sayfası IN 00.05 ∙ 02/2009

Tehlikeli basınçlı maddeler için, örneğin■■ oksijen■■ asetilen■■ yanıcı gazlar veya sıvılar■■ zehirli gazlar veya sıvılar■■ buhar■■ amonyak ve başka soğutucu maddelerve de soğutma sistemleri, kompresörler vs standart düzenlemelerin dışında ayrı bir dikkat gerektirir. Bu koşullarda ilgili
spesifik direktiflere riayet edilmelidir.

DepolamaKurulumdan önce manometrenin depolanması için hasarıönlemek amacıyla aşağıdaki hususlar gözlenmelidir:
Bu manometre kendi orijinal ambalajı içinde kalmalı ve
dış etkenlerden kaynaklanan hasarlar olmayacak biçimde
depolanmalıdır.
Manometre çıkarılırsa (örn. test için) sonrasında orijinal
ambalaj malzemesini kullanın.
Depolama sıcaklığı aralığı: -40 ila +70 °C.
Farklı cihazlar için bu depolama sıcaklıkları farklı olabilir. İzinverilen sıcaklık aralığı ilgili veri sayfasında belirtilmiştir.
Manometreler tozdan ve nemden korunmalıdır.

Referans dokümanlarAlıntılanan DlN standartları ve diğer DIN EN standartları
DIN EN 837-1
Manometreler; bölüm 1: Burdon tüpü basınç ölçü aletleri,boyutlar, metroloji, gereksinimler ve test.
DIN EN 837-2
Manometreler; bölüm 2: Manometrelerin seçimi ve kurulumu
tavsiyesi
DIN EN 837-3
Manometreler; bölüm 3: Diyafram ve kapsül basınç ölçüaletleri, boyutlar, metroloji, gereksinimler ve test
DIN 16270
Manometreler için test bağlantısına sahip olmayan PN 250 ve
PN 400 valfleri
DIN 16271
Manometreler için test bağlantısına sahip PN 250 ve PN 400valfleri
DIN 16272
Manometreler için bloke test bağlantısına sahip PN 250 ve
PN 400 valfleri

Sayfa 3 / 4

Manometreler için aksesuarlarAşırı basınç koruyucusu

Basınç ölçüm valfi

Ayarlanabilir sönümleyici

Basınç ölçümvanası

U şekilli sifon

Trompet şekillisifon

Yüzey montaj braketi
için adaptör

Test konektörü için ekstra valfe sahipbasınç ölçüm valfi

LH-RH ayarlı
somun

Yüzey montaj
braketiBasınç ölçümü düzenleriÇeşitli türdeki maddeler için bilinen ölçüm düzenleri. Tipik bitiş borusu içerikleriBitiş borusuiçerikleri
Tipik

Sıvı madde

Sıvı

Buharlı sıvı

Sadece buhar

Sadece gazYoğuşma

Kaynayan sıvı

Sıvılaştırılmış gaz

Kuru hava

Alımnoktasından
yüksekte bulunan basınçcihazı

Gaz haldeki madde
Islak gaz

Nemli hava
Duman gazı

Sıvı gazyoğuşması
Buhar

Bu belgede verilen özellikler, yayımlama sırasındaki mühendislik durumunu temsil etmektedir.
Özellikler ve malzemede değişiklik yapma hakkımız saklıdır.

Sayfa 4 / 4WIKA veri sayfası IN 00.05 ∙ 02/2009

WIKA Instruments Istanbul
Basınç ve Sıcaklık Ölçüm Cihazlarıİth. İhr. veTic. Ltd. Şti.Bayraktar Bulvarı No: 1734775 Yukarı Dudullu - İstanbulTel.
(+90) 216 415 90 66
Faks: (+90) 216 415 90 97
E-Posta: info@wika.com.tr
www.wika.com.tr

06/2017 based on 02/2009 GBAlım
noktasından
alçakta bulunan basınçcihazı