European Asylum Support OfficeΒενεζουέλα
Εστίαση σε χώραΈκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής

Αύγουστος 2020
SUPPORT IS OUR MISSIONSUPPORT IS OUR MISSION

European Asylum Support OfficeΒενεζουέλα
Εστίαση σε χώραΈκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής

Αύγουστος 2020

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση διατίθενται στο διαδίκτυο
(http://europa.eu).
PDF

ISBN:978-92-9485-825-2

doi:10.2847/771440

BZ-02-20-557-EL-N© European Asylum Support Office (EASO) 2020Εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά, επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής.
Κατά την αναπαραγωγή υλικού στην παρούσα δημοσίευση, του οποίου τα δικαιώματα
πνευματικής ιδιοκτησίας ανήκουν σε τρίτους, γίνεται αναφορά στις δηλώσεις περίδικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των εν λόγω τρίτων μερών.

Φωτογραφία εξωφύλλου: © Tomer Urwicz/UNFPA. Μεγάλος αριθμός ανθρώπων
παρακάμπτουν τους ελέγχους μετανάστευσης καθώς εξέρχονται από τη Βενεζουέλα, στο:
UNFPA, Dignity and strength: Venezuelan refugees and migrants in Colombia, 5 Ιουνίου 2019,url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ—3Ευχαριστίες
Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε από τον James Restrepo. Ο κ. Restrepo είναι ανεξάρτητος
εμπειρογνώμονας στον τομέα των πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής (ΠΧΚ), ιδίως για τηΛατινική Αμερική, ο οποίος έχει εργαστεί για 9 έτη στη Διεύθυνση Έρευνας του Συμβουλίου
Μετανάστευσης και Προσφύγων (Research Directorate of the Immigration and Refugee Board – IRB)του Καναδά και διαθέτει συνδυασμένη πείρα άνω των 12 ετών στην έρευνα ζητημάτων
μετανάστευσης στην περιοχή, ασκώντας τόσο ακαδημαϊκό όσο και θεσμικό ρόλο. Ο κ. Restrepo έχειηγηθεί ερευνητικών αποστολών ΠΧΚ στην Κολομβία, την Ονδούρα, τη Γουατεμάλα, το Μεξικό και τοΕλ Σαλβαδόρ, καθώς και πολυάριθμων σχεδίων ανάπτυξης ικανοτήτων ΠΧΚ στην Αμερική.
Η παρούσα έκθεση ΠΧΚ αποτελεί κοινή πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για τοΆσυλο (EASO) και της γραμματείας των διακυβερνητικών διαβουλεύσεων για θέματα
μετανάστευσης, ασύλου και προσφύγων (IGC)1. Βασίζεται στο πρώτο κοινό εργαστήριο ΠΧΚ μεταξύEASO και IGC, το οποίο κάλυπτε την Κολομβία και τη Βενεζουέλα και πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη
τον Σεπτέμβριο του 2019.
Στην αναθεώρηση της παρούσας έκθεσης συνεισέφεραν οι ακόλουθες εθνικές υπηρεσίες ασύλου
και μετανάστευσης:Καναδάς: Συμβούλιο Μετανάστευσης και Προσφύγων (Immigration and Refugee Board – IRB)του Καναδά και Υπηρεσία Μετανάστευσης, Προσφύγων και Ιθαγένειας Καναδά
(Immigration, Refugees and Citizenship – IRCC)Νορβηγία: Νορβηγικό Κέντρο Πληροφοριών σχετικά με τη Χώρα Καταγωγής, LandinfoΕλβετία: Κρατικό Υπουργείο Μετανάστευσης (SEM), Τμήμα Ανάλυσης (Länderanalyse SEM)
Ηνωμένες Πολιτείες: Διεύθυνση Προσφύγων, Ασύλου και Διεθνών Επιχειρήσεων (Refugee
Asylum and International Operations – RAIO), Υπηρεσίες Ιθαγένειας και Μετανάστευσης ΗΠΑ(US Citizenship and Immigration Services – USCIS)
Επιπλέον, η παρούσα έκθεση αναθεωρήθηκε επίσης από την EASO και τις IGC.
Επισημαίνεται ότι η αναθεώρηση που διενεργήθηκε από τους προαναφερθέντες φορείς συνέβαλε
στην εν γένει ποιότητα της έκθεσης, όμως δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την εκ μέρους τους επίσημη
έγκριση της τελικής έκθεσης, για την οποία πλήρως υπεύθυνη είναι η EASO.

1 Τα κράτη που συμμετέχουν στις IGC είναι τα εξής: Αυστραλία, Βέλγιο, Γερμανία, Δανία, Ελβετία, Ελλάδα, Ηνωμένες

Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Καναδάς, Κάτω Χώρες, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία,Σουηδία και Φινλανδία.

4—

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΠεριεχόμενα
Ευχαριστίες ............................................................................................................................................. 3Περιεχόμενα ........................................................................................................................................... 4Αποποίηση ευθύνης ............................................................................................................................... 7
Γλωσσάριο και Συντομογραφίες............................................................................................................. 8Εισαγωγή............................................................................................................................................... 12Μεθοδολογία ................................................................................................................................... 12Καθορισμός των όρων εντολής.................................................................................................... 12Συλλογή πληροφοριών ................................................................................................................ 13Ποιοτικός έλεγχος ........................................................................................................................ 14Διάρθρωση και χρήση της έκθεσης.................................................................................................. 15Χάρτες ................................................................................................................................................... 16
1. Επισκόπηση....................................................................................................................................... 18
1.1 Οικονομία ................................................................................................................................... 18
1.2 Κατάσταση ασφάλειας ............................................................................................................... 20
1.3 Διττό θεσμικό καθεστώς ............................................................................................................ 22
1.3.1 Εκτελεστική εξουσία ........................................................................................................... 24
1.3.2 Νομοθετική εξουσία ........................................................................................................... 25
1.3.3 Δικαστική εξουσία ............................................................................................................... 27
1.3.4 Δυνάμεις ασφαλείας ........................................................................................................... 27
1.4 Διαδηλώσεις ............................................................................................................................... 29
1.5 Καταχρήσεις και παρακολούθηση από τις δυνάμεις ασφαλείας .............................................. 31
1.5.1 Αυθαίρετες κρατήσεις......................................................................................................... 31
1.5.2 Εξωδικαστικές εκτελέσεις ................................................................................................... 33
1.5.3 Παρακολούθηση ................................................................................................................. 36
1.6 Επιπτώσεις της πανδημίας κορονοϊού στην κρίση της Βενεζουέλας ........................................ 41
1.7 Έλλειψη στατιστικών πληροφοριών .......................................................................................... 43
2. Ανθρωπιστική κατάσταση................................................................................................................. 44
2.1 Μετανάστευση ........................................................................................................................... 45
2.2 Υγεία ........................................................................................................................................... 48
2.2.1 Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ......................................................................................... 49
2.2.2 Υποδομές ............................................................................................................................. 50
2.3 Επισιτιστική ασφάλεια ............................................................................................................... 51

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ—52.4 Βασικές υπηρεσίες ..................................................................................................................... 52
3. Προφίλ που στοχοποιούνται ............................................................................................................ 54
3.1 Αντιπολίτευση ............................................................................................................................ 57
3.2 Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικοί ακτιβιστές ................................ 59
3.3 Διαδηλωτές ................................................................................................................................. 61
3.4 Δημόσιοι υπάλληλοι και επικεφαλής συνδικαλιστικών οργανώσεων ...................................... 63
3.5 Ακαδημαϊκοί και εκπαιδευτικοί ................................................................................................. 64
3.6 Στρατιωτικό προσωπικό ............................................................................................................. 65
3.6.1 Στρατολόγηση και εφεδρείες .............................................................................................. 68
3.7 Δημοσιογράφοι και μέσα ενημέρωσης...................................................................................... 68
3.8 Αυτόχθονες πληθυσμοί .............................................................................................................. 70
3.9 Δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ...................................................................... 71
3.10 Εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας ........................................................................................ 72
3.11 Κρατική απόκριση και προστασία ............................................................................................ 73
3.11.1 Σύστημα δικαιοσύνης ....................................................................................................... 73
3.11.2 Συνθήκες κράτησης και μεταχείριση στις φυλακές .......................................................... 77
3.11.3 Κρατική προστασία για τα θύματα και τους μάρτυρες .................................................... 78
3.11.4 Διερεύνηση καταγγελιών .................................................................................................. 79
3.11.5 «Νόμος κατά του μίσους» ................................................................................................ 80
3.11.6 Μετεγκατάσταση .............................................................................................................. 82
4. Κατάσταση στα σύνορα με την Κολομβία ........................................................................................ 84
4.1 Ένοπλες ομάδες .......................................................................................................................... 87
4.1.1. Ομάδες ανταρτών .............................................................................................................. 90
4.1.2 Παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες της Κολομβίας, διεθνικές εγκληματικές οργανώσεις
...................................................................................................................................................... 94
4.1.3 Καρτέλ των Ήλιων (Cartel de los Soles) ............................................................................... 97
4.1.4 Εγχώριες εγκληματικές συμμορίες ..................................................................................... 97
4.2 Κυριότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ......................................................... 99
4.3 Κρατική απάντηση στην ασφάλεια των συνόρων.................................................................... 103
5. Colectivos ........................................................................................................................................ 106
5.1 Είδη colectivos και δραστηριότητες ......................................................................................... 107
5.2 Διάρθρωση ............................................................................................................................... 109
5.3 Στρατολόγηση ........................................................................................................................... 110
5.4 Περιοχές δράσης ...................................................................................................................... 110
5.5 Προφίλ ατόμων που στοχοποιούνται ...................................................................................... 113
5.6 Τρόπος λειτουργίας .................................................................................................................. 113

6—

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

5.7 Χρηματοδότηση και υποστήριξη .............................................................................................. 116
5.8 Σχέση με τις δυνάμεις ασφαλείας ............................................................................................ 117
5.9 Απάντηση του κράτους στις colectivos..................................................................................... 117
6. Έγγραφα ταυτότητας ...................................................................................................................... 119
6.1 Δελτία ταυτότητας .................................................................................................................... 119
6.2 Διαβατήρια ............................................................................................................................... 120
6.2.1 Εντός της Βενεζουέλας ...................................................................................................... 120
6.2.2 Από το εξωτερικό .............................................................................................................. 120
6.2.3 Παράταση της ισχύος διαβατηρίων που έχουν λήξει....................................................... 121
6.3 Πρόσβαση στα έγγραφα........................................................................................................... 121
6.3.1 Ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως (Acta de Nacimiento ή Partida de Nacimiento) ............ 122
6.3.2 Εθνικά δελτία ταυτότητας (Cédula de identidad) ............................................................. 122
6.3.3 Διαβατήρια ........................................................................................................................ 123
6.3.4 Η χρήση «διευκολυντών» («gestores») ............................................................................ 124
6.4 Πλαστά έγγραφα ...................................................................................................................... 125
6.5 Carnet de la Patria .................................................................................................................... 126
6.6 Δικαστικές κλητεύσεις (citatorios) ........................................................................................... 128
6.7 Εντάλματα σύλληψης (orden de arresto) ................................................................................. 128
7. Είσοδος και έξοδος ......................................................................................................................... 130
7.1 Παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης ............................................................................... 130
7.2 Είσοδος στην Κολομβία ............................................................................................................ 131
7.3 Μεταχείριση συγκεκριμένων στοχοποιούμενων προφίλ κατά την είσοδο και έξοδο ........... 131
7.4 Σχέδιο επιστροφής στην πατρίδα (Plan Vuelta a la Patria) ..................................................... 133
7.5 Εσωτερική μετακίνηση ............................................................................................................. 134
8. Κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ ....................................................................................................... 135
8.1 Νομοθεσία ................................................................................................................................ 135
8.2 Διακρίσεις και βία .................................................................................................................... 137
8.3 Κατάσταση των οργανώσεων υπεράσπισης των ατόμων ΛΟΑΔ ............................................. 139
8.4 Κρατική προστασία................................................................................................................... 141
Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία .............................................................................................................. 143
Παράρτημα 2: Όροι εντολής ............................................................................................................... 167

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ—7Αποποίηση ευθύνης
Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO (2019)2.
Η έκθεση βασίστηκε σε προσεκτικά επιλεγμένες πηγές πληροφοριών. Τα στοιχεία όλων των πηγώνπου χρησιμοποιήθηκαν παρατίθενται αναλυτικά.
Οι πληροφορίες που περιέχονται στην παρούσα έκθεση έχουν ερευνηθεί, αξιολογηθεί και αναλυθεί
με μεγάλη προσοχή. Ωστόσο, το παρόν έγγραφο δεν παρουσιάζεται ως εξαντλητικό. Αν ένασυγκεκριμένο γεγονός, πρόσωπο ή οργάνωση δεν αναφέρεται στην έκθεση, αυτό δεν σημαίνει ότιτο γεγονός δεν έλαβε χώρα ή ότι το πρόσωπο ή η οργάνωση δεν υπάρχουν.
Επίσης, η παρούσα έκθεση δεν επέχει καθοριστικό χαρακτήρα όσον αφορά την εξέταση ή τηβασιμότητα οποιασδήποτε συγκεκριμένης αίτησης για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Η ορολογία που χρησιμοποιείται δεν πρέπει να θεωρείται ενδεικτική συγκεκριμένης νομικής θέσης.
Λέξεις όπως «πρόσφυγας», «κίνδυνος», «δίωξη» και οι παρεμφερείς όροι χρησιμοποιούνται με τηγενική τους έννοια και όχι με τη νομική σημασία όπως αυτή ορίζεται στο κεκτημένο της ΕΕ για τοάσυλο, στη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων και στο Πρωτόκολλο του 1967 γιατο Καθεστώς των Προσφύγων.
Η EASO και τα άτομα που ενεργούν για λογαριασμό της δεν φέρουν ευθύνη για τη χρήση τωνπληροφοριών που περιέχονται στην παρούσα έκθεση.
Η σύνταξη της παρούσας έκθεσης ολοκληρώθηκε στις 20 Ιουλίου 2020. Τα γεγονότα που έχουν
μεσολαβήσει από την ημερομηνία αυτή έως σήμερα δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο αναφοράς της παρούσας έκθεσης παρέχονταιστην ενότητα «Μεθοδολογία», στην Εισαγωγή.

2 Η μεθοδολογία της EASO βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις Κοινές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την επεξεργασία τωνπληροφοριών για τις χώρες καταγωγής (ΠΧΚ) (2008), οι οποίες διατίθενται στον δικτυακό τόπο της EASO:
http://www.easo.europa.eu.

8—

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΓλωσσάριο και ΣυντομογραφίεςACFIMAN

Academia Nacional de Ciencias Físicas, Matemáticas y Naturales (Ακαδημία
Φυσικής, Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών)AGC

Autodefensas Gaitanistas de Colombia (Δυνάμεις Αυτοάμυνας του Γκαϊτάντης Κολομβίας). Γνωστές και ως Clan del Golfo (Φατρία του Κόλπου) ή Los
Urabeños

ANC

Asamblea Nacional Constituyente (Εθνική Συντακτική Συνέλευση)Asamblea NacionalΕθνοσυνέλευση. Εθνικό νομοθετικό σώμα της ΒενεζουέλαςASFADDES

Asociación de Familiares de Detenidos Desaparecidos (Ένωση Συγγενών
Κρατουμένων και Εξαφανισμένων)BCV

Banco Central de Venezuela (Κεντρική Τράπεζα Βενεζουέλας)BolichesΠαρωνύμιο για τα μέλη των FPLN

Carnet de la PatriaΚάρτα της πατρίδας

Cartel de los SolesΚαρτέλ των Ήλιων

CDJ

Centro para los Defensores y la Justicia (Κέντρο για τα Δικαιώματα και τηΔικαιοσύνη)CECODAP

Centros Comunitarios de Aprendizaje (Κοινοτικά κέντρα μάθησης)CEPAZ

Centro de Justicia y Paz (Κέντρο για τη Δικαιοσύνη και την Ειρήνη)CICPC

Cuerpo de Investigaciones Científicas, Penales y Criminalísticas (ΣώμαΕπιστημονικών, Ποινικών και Εγκληματολογικών Ερευνών)Clan del GolfoΦατρία του Κόλπου. Γνωστή και ως AGC ή Los Urabeños.

CLAP

Comités Locales de Abastecimiento y Producción (Τοπικές Επιτροπές
Εφοδιασμού και Παραγωγής)COCE

Comando Central (Κεντρική Διοίκηση), η κεντρική διοίκηση του ELN

COFAVIC

Comité de Familiares de Víctimas de los Sucesos de Febrero-Marzo de 1989(Επιτροπή των οικογενειών των θυμάτων της περιόδου ΦεβρουαρίουΜαρτίου 1989)

Colectivos

Οργανώσεις που περιγράφονται ποικιλοτρόπως, άλλοτε ως οργανώσειςπου δραστηριοποιούνται σε έργα σε επίπεδο κοινοτήτων και στηνπροώθηση των κοινωνικών προγραμμάτων της κυβέρνησης και άλλοτε ωςένοπλες ομάδες που λειτουργούν ως φιλοκυβερνητικές παραστρατιωτικές
οργανώσεις.

CONAPRO

Coordinación Nacional para la Protección de las Víctimas, Testigos y demás
Sujetos Procesales (Εθνικός συντονισμός για την προστασία των θυμάτων,των μαρτύρων και άλλων προσώπων που συμμετέχουν σε δικαστικές
διαδικασίες)

DGCIM

Dirección General de Contrainteligencia Militar (Γενική ΔιεύθυνσηΣτρατιωτικής Αντικατασκοπείας)ELN

Ejército de Liberación Nacional (Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός)EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

—9

ENCOVI

Encuesta Nacional de Condiciones de Vida (Εθνική έρευνα για το βιοτικό
επίπεδο)

EPL

Ejército Popular de Liberación (Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός)Estados de excepción

Καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στις οποίες επιτρέπεται η άσκησηδιακριτικής ευχέρειας από την εκτελεστική εξουσία3

FAES

Fuerzas de Acciones Especiales (Ειδικές Δυνάμεις Δράσης)FANB

Fuerza Armada Nacional Bolivariana (Μπολιβαριανές Εθνικές Ένοπλες
Δυνάμεις), οι οποίες αποτελούνται από τον Εθνικό Στρατό (Ejército
Nacional), το Ναυτικό (Armada Nacional), τη Στρατιωτική Αεροπορία
(Aviación Militar) και την GNB. Δύο άλλα «δευτερεύοντα» όργανα είναι ηΜπολιβαριανή Εθνική Πολιτοφυλακή (Milicia Nacional Bolivariana) και ηΠροεδρική Φρουρά (Guardia de Honor Presidencial)4

FARC-EP

Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia - Ejército del Pueblo(Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας - Λαϊκός Στρατός)Αποστάτες των FARCΠρώην μέλη των FARC-EP που δεν αποστρατεύτηκαν το 2016 και ορισμένοιαπό τους οποίους εξακολουθούν να δρουν στα σύνορα μεταξύ Κολομβίας
και Βενεζουέλας5FBLΜπολιβαριανές Απελευθερωτικές Δυνάμεις (FBL, Fuerzas Bolivarianas de
Liberación)

FPLN

Fuerzas Patrióticas de Liberación Nacional (Πατριωτικές Δυνάμεις Εθνικής
Απελευθέρωσης). Γνωστές και ως «boliches»6, οι FPLN αποτελούν φράξια
των αδρανών πλέον Μπολιβαριανών Απελευθερωτικών Δυνάμεων (FBL,
Fuerzas Bolivarianas de Liberación), υποστηρίζουν την κυβέρνηση τηςΒενεζουέλας και, σύμφωνα με πληροφορίες, συνεργάζονται με τις τοπικές
αρχές και τις δυνάμεις ασφαλείας7

FundacionesΙδρύματα. Παράλληλες οντότητες που δημιουργήθηκαν από τηνκυβέρνηση για να αντικαταστήσουν τις τοπικές κυβερνήσεις πουελέγχονται από την αντιπολίτευση8. Είναι γνωστές και ως protectorados(«προτεκτοράτα»)9Gestores«Διευκολυντές» που δρουν, συνήθως εντός κυκλωμάτων διαφθοράς, μεσκοπό τη λήψη δελτίων ταυτότητας ή διαβατηρίων έναντι αμοιβής10. Ηπρακτική είναι γνωστή ως «gestoría».

GNB

Guardia National Bolivariana (Εθνική Μπολιβαριανή Φρουρά)IACHR

Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων ΔικαιωμάτωνΔΠΔ

Διεθνές Ποινικό ΔικαστήριοΔΝΤΔιεθνές Νομισματικό Ταμείο

3 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 31
4 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Fuerza Armada, n.d., url
5 InSight Crime, FARC, 3 March 2017, url
6 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
7 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56; Infobae, Así entrena el chavismo a civiles en el manejo dearmas, 9 June 2019, url
8 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
9 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
10 CECODAP, Violación del derecho a la identidad, July 2019, url, p. 25-26

10 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑINCB

Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου Ναρκωτικών του ΟΗΕ

INE

Instituto Nacional de Estadística (Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής)INMLCF

Instituto Nacional de Medicina Legal y Ciencias Forenses (Εθνικό Ινστιτούτο
Ιατροδικαστικής) [Κολομβία]ΔΟΜΔιεθνής Οργανισμός ΜετανάστευσηςJRS

Υπηρεσία των Ιησουιτών για τους Πρόσφυγες

LACSO

Laboratorio de Ciencias Sociales (Εργαστήριο Κοινωνικών Επιστημών)ΛΟΑΔΛεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλα και διεμφυλικά άτομα

Lista TascónΚατάλογος Tascón. Βάση δεδομένων περισσοτέρων από 3 εκατομμυρίων
ανθρώπων οι οποίοι υποστήριξαν τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τηνανάκληση της προεδρικής εντολής του Hugo Chávez την περίοδο 2003200411

Los RastrojosΟργάνωση διακίνησης ναρκωτικών της Κολομβίας, παραστρατιωτικής
προέλευσης, η οποία δραστηριοποιείται στα σύνορα με την Κολομβία12.

Los UrabeñosΠαράνομη ένοπλη ομάδα της Κολομβίας, παραστρατιωτικής προέλευσης,η οποία είναι επίσης γνωστή ως AGC και Clan del Golfo13

MegabandasΕγχώριες εγκληματικές οργανώσεις που ασχολούνται με διακίνηση
ναρκωτικών, εκβιασμούς και απαγωγές14

MUD

Mesa de la Unidad Democrática (Τραπέζι Δημοκρατικής Ενότητας)MVR

Movimineto V República (Κίνημα για την Πέμπτη Δημοκρατία)ΜΚΟΜη κυβερνητική οργάνωσηOAS

Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών

OMCTΠαγκόσμιος Οργανισμός κατά των ΒασανιστηρίωνOVCS

Observatorio Venezolano de Conflictividad Socialκοινωνικών συγκρούσεων της Βενεζουέλας)OVV

Observatorio VenezolanoΒενεζουέλας)PAS

Puntos de Asistencia Social (Σημεία Κοινωνικής Πρόνοιας)PASI

Puntos de Asistencia Social Integral (Σημεία Ολοκληρωμένης Κοινωνικής
Πρόνοιας)PDVSA

Petróleos de Venezuela, S.A.

PEP

Permiso Especial de Permanencia (Ειδική άδεια διαμονής)PNB

Policía Nacional Bolivariana (Εθνική Μπολιβαριανή Αστυνομία)deViolencia(Παρατηρητήριο

(Παρατηρητήριο

βίας της

11 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 30, Footnote 23
12 InSight Crime, Rastrojos, 16 February 2017, url
13 InSight Crime, Urabeños, 14 March 2018, url
14 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; Transparencia Venezuela, Crimen organizado ycorrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 8

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 11PranesΔιεθνικές εγκληματικές οργανώσεις με δεσμούς με το σωφρονιστικό
σύστημα15

PROVEA

Programa Venezolano de Educación y Acción en Derechos Humanos(Πρόγραμμα της Βενεζουέλας για την εκπαίδευση και τη δράση στον τομέα
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων)PSUVPartido Socialista Unido de Venezuela (Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα τηςΒενεζουέλας)R4V

Πλατφόρμα περιφερειακού διυπηρεσιακού συντονισμού για τουςπρόσφυγες και τους μετανάστες από τη ΒενεζουέλαRAAS

Red de Articulación y Acción Sociopolítica (Δίκτυα οργάνωσης καικοινωνικοπολιτικής δράσης)RNVRadio Nacional de Venezuela (Εθνικό Ραδιόφωνο Βενεζουέλας)SAIME

Servicio Administrativo de Identificación, Migración y Extranjería (Διοικητική
υπηρεσία ταυτοποίησης, μετανάστευσης και αλλοδαπών)SAREN

Servicio Autónomo de Registros y Notarías (Αυτόνομη υπηρεσία μητρώων
και συμβολαιογράφων)SEBIN

Servicio Bolivariano de Inteligencia Nacional (Μπολιβαριανή Εθνική
Υπηρεσία Πληροφοριών)SENIAT

Servicio Nacional Integrado de Administración Aduanera y Tributaria (Εθνική
Ολοκληρωμένη Υπηρεσία για τη διαχείριση τελωνειακών δασμών καιφόρων)

SindicatosΕγχώριες εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στα σύνορα μετην Κολομβία και εμπλέκονται σε παράνομες εξορυκτικές δραστηριότητες,μεταξύ άλλων εγκληματικών δραστηριοτήτων16

TSJ

Tribunal Supremo de Justicia (Ανώτατο Δικαστήριο)UBCh

Unidades de Batalla Hugo Chávez (Μονάδες μάχης Hugo Chávez)UCAB

Universidad Católica Andrés Bello (Καθολικό Πανεπιστήμιο Andrés Bello)

UCV

Universidad Central de Venezuela (Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας)ΟΗΕΟργανισμός Ηνωμένων Εθνών

UNHCR

Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες

UNICEFΔιεθνές Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα ΠαιδιάOHCHR του ΟΗΕΎπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

WFPΠαγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ

15 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; Transparencia Venezuela, Crimen organizado ycorrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 16
16 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 14

12 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΕισαγωγή
Τον Ιούνιο του 2020 περισσότεροι από 5 εκατομμύρια πολίτες της Βενεζουέλας είχαν εγκαταλείψειτη χώρα ή είχαν εκτοπιστεί εκτός των συνόρων17. Η μεταναστευτική κρίση της Βενεζουέλας, η οποία
προκλήθηκε από την πολιτική αναταραχή, την κοινωνικοοικονομική κατάρρευση και τιςανθρωπιστικές κρίσεις, οδήγησε στη μεγαλύτερη εξωτερική εκτόπιση που έχει σημειωθεί στηΛατινική Αμερική στην πρόσφατη ιστορία18. Σύμφωνα με το ίδρυμα Brookings, «η προσφυγική κρίσητης Βενεζουέλας είναι μία από τις μεγαλύτερες στη σύγχρονη ιστορία [...], η οποία θα υπερβεί κατάπολύ την ταχύτητα εκτόπισης που παρατηρείται στη Συρία», εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις19.
Οι περισσότεροι πολίτες της Βενεζουέλας που εγκατέλειψαν τη χώρα μετανάστευσαν σε άλλες χώρεςτης περιοχής, κυρίως στην Κολομβία, το Περού, τη Χιλή, τον Ισημερινό και τη Βραζιλία20.
Στην ΕΕ+21 το 2019, η τρίτη συχνότερη χώρα ιθαγένειας των αιτούντων διεθνή προστασία ήταν ηΒενεζουέλα, μετά τη Συρία και το Αφγανιστάν. Ο αριθμός των αιτήσεων διεθνούς προστασίας πουυποβλήθηκαν από πολίτες της Βενεζουέλας ήταν διπλάσιος, πάνω από 45 000, σε σχέση με το 201822.
Ωστόσο, μετά την πανδημία COVID-19 παρατηρήθηκε απότομη μείωση στις αιτήσεις από πολίτες τηςΒενεζουέλας23.
Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να παράσχει σχετικές πληροφορίες για την αξιολόγηση τουκαθεστώτος διεθνούς προστασίας, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού του καθεστώτος
πρόσφυγα και του καθεστώτος επικουρικής προστασίας.
Πρόκειται για την πρώτη έκθεση ΠΧΚ της EASO για τη Βενεζουέλα και για το πρώτο προϊόν ΠΧΚ της
EASO που προκύπτει από τη συνεργασία μεταξύ της EASO και της γραμματείας των διακυβερνητικών
διαβουλεύσεων για θέματα μετανάστευσης, ασύλου και προσφύγων (IGC), όπως εξηγείται στηνενότητα Ευχαριστίες.

Μεθοδολογία
Καθορισμός των όρων εντολήςΟι όροι εντολής για την παρούσα έκθεση βασίστηκαν σε έρευνα των αναγκών για πληροφορίες
σχετικά με τη Βενεζουέλα, η οποία απευθυνόταν στις εθνικές αρχές ασύλου της ΕΕ+ και στις χώρες
που συμμετέχουν στις IGC24. Οι όροι εντολής προήλθαν από τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας
και καταρτίστηκαν από κοινού από τον εμπειρογνώμονα της EASO και τις IGC. Στόχος τους είναι ναεξεταστούν τα κύρια θέματα και τα ερωτήματα τα οποία έθεσαν οι αρχές ασύλου και διεθνούς
προστασίας, οι φορείς λήψης αποφάσεων και οι ερευνητές ΠΧΚ. Λόγω του μεγάλου αριθμού τωνθεμάτων που τέθηκαν, προς συμπερίληψη στην έκθεση επιλέχθηκαν τα συνηθέστερα από αυτά ώστενα καλυφθούν οι ευρύτερες δυνατές ανάγκες. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της έρευνας,συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση και άλλα θέματα τα οποία δεν είχαν προσδιοριστεί κατά την περίοδο

17 UNHCR/IOM, R4V Coordination Platform for Refugees and Migrants from Venezuela, Refugees and Migrants from

Venezuela, n.d., url
18 IOM, Venezuelan Refugee and Migrant Crisis, n.d., url
19 Brookings Institution, Venezuela refugee crisis to become the largest and most underfunded in modern history, 9
December 2019, url
20 IOM, Venezuelan Refugee and Migrant Crisis, n.d., url
21 EU Members States plus Norway and Switzerland
22 EASO, Latest Asylum Trends – 2019 Overview, 26 February 2020, url
23 EASO, Latest Asylum Trends – April 2020, url
24 IGC participating states are: Australia, Belgium, Canada, Denmark, Finland, Germany, Greece, Ireland, Netherlands, New
Zealand, Norway, Poland, Portugal, Spain, Sweden, Switzerland, United Kingdom and the United States.

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 13

διαβούλευσης, δεδομένης της σημασίας τους στο τρέχον πλαίσιο της Βενεζουέλας, όπως η χρήση
του «νόμου κατά του μίσους» έναντι των επικριτών της κυβέρνησης.
Όπως συμφωνήθηκε με την ΕΕ+ και τα κράτη που συμμετέχουν στις IGC, την EASO και τη γραμματεία
της IGC, η περίοδος αναφοράς για την παρούσα έκθεση ήταν από την 1η Ιουνίου 2019 έως τις 18Ιουνίου 2020, αλλά περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με τις γενικές τάσεις και το πλαίσιο,ανάλογα με τις ανάγκες. Η αναθεώρηση της έκθεσης πραγματοποιήθηκε μεταξύ 19 και 30 Ιουνίου
2020 και η υλοποίηση των παρατηρήσεων των αναθεωρητών έλαβε χώρα μεταξύ 2 και 20 Ιουλίου
2020.
Οι όροι εντολής για την παρούσα έκθεση παρέχονται στο Παράρτημα 2.

Συλλογή πληροφοριών
Δημόσιες πηγές
Οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν είναι αποτέλεσμα έρευνας με τη χρήση δημόσιων, εξειδικευμένων
γραπτών και ηλεκτρονικών πηγών, καθώς και προφορικών συνεντεύξεων από τις 3 Απριλίου 2020έως τις 18 Ιουνίου 2020, ενώ ορισμένες γενικές πληροφορίες συλλέχθηκαν από τις 10 Μαρτίου 2020.
Ορισμένες συμπληρωματικές πληροφορίες προστέθηκαν κατά την οριστικοποίηση της παρούσας
έκθεσης σε συνέχεια σχολίων που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ποιοτικού ελέγχου,έως τις 19 Ιουλίου 2020.
Η παρούσα έκθεση βασίστηκε κυρίως σε ισπανόφωνες πηγές ώστε να δοθεί προστιθέμενη αξία στιςδιαθέσιμες ΠΧΚ. Ο εμπειρογνώμονας συνέταξε την παρούσα έκθεση στα αγγλικά με τη χρήση
ισπανικών πηγών. Το σύνολο της παρατιθέμενης νομοθεσίας μεταφράστηκε ανεπίσημα από ταισπανικά στα αγγλικά από τον εμπειρογνώμονα, με εξαίρεση παραθέματα από το Σύνταγμα. Οισυνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν στα ισπανικά και μία στα αγγλικά. Λόγω του όγκου των ισπανικών
πηγών που χρησιμοποιήθηκαν, για την αναφορά όλων αυτών των μη αγγλόφωνων πηγών η παρούσα
έκθεση δεν ακολουθεί το εγχειρίδιο σύνταξης και αναφοράς της EASO βάσει του οποίου όποτε
μεταφράζεται μια πηγή περιλαμβάνεται σχετική επισήμανση στην πηγή αναφοράς. Αυτό γίνεται γιαμεγαλύτερη ευκολία ανάγνωσης και αποτελεσματικότητα.
Σύμφωνα με τη μεθοδολογία της EASO στον τομέα των ΠΧΚ, χρησιμοποιήθηκε σειρά διαφορετικών
δημοσιευμένων εγγράφων επί θεμάτων σχετικών με την παρούσα έκθεση. Σε αυτά περιλαμβάνονταιτα εξής:
•
•
•
•
•
•
•
•
•

εκθέσεις ΠΧΚ από κυβερνήσεις·
πληροφορίες από την κοινωνία των πολιτών, ομάδες υπεράσπισης συμφερόντων και ΜΚΟ·εκθέσεις σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα από κυβερνήσεις και ΜΚΟ·εκθέσεις διαφόρων οργάνων των Ηνωμένων Εθνών·δημοσιεύσεις της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων
δηλώσεων, νόμων, πολιτικών, μέσων ενημέρωσης και εκθέσεων προς τον ΟΗΕ·μέσα ενημέρωσης και μέσα κοινωνικής δικτύωσης της Βενεζουέλας·αγγλόφωνες, γαλλόφωνες, πορτογαλόφωνες και ισπανόφωνες πηγές ενημέρωσης στηνπεριοχή, ιδίως πηγές που βρίσκονται στη Βενεζουέλα, την Κολομβία, το Περού, τον Ισημερινό
και τη Βραζιλία·ακαδημαϊκές δημοσιεύσεις και εκθέσεις ομάδων προβληματισμού· καιεκθέσεις οργανισμών που ειδικεύονται στις ένοπλες και εγκληματικές ομάδες.

Οι διαθέσιμες πληροφορίες από αυτές τις πηγές εξετάστηκαν εντός χρονικών περιορισμών. Οι πηγές
αξιολογήθηκαν βάσει της μεθοδολογίας της EASO στον τομέα των ΠΧΚ, ωστόσο το περιβάλλον
έρευνας στη Βενεζουέλα παρουσιάζει προκλήσεις, όπως εξηγείται κατωτέρω.

14 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΠροφορικές πηγές
Πέραν της χρήσης δημοσίως διαθέσιμων γραπτών πηγών, για την παρούσα έκθεση υπήρξε
επικοινωνία με 47 προφορικές πηγές. Μεταξύ των προφορικών πηγών με τις οποίες υπήρξε
επικοινωνία περιλαμβάνονται οι εξής: ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, οργανώσεις της κοινωνίας τωνπολιτών, διεθνείς οργανισμοί, διπλωματικές αποστολές, δικηγόροι, περιφερειακοί αναλυτές,ερευνητές, ενώσεις και επαγγελματικοί σύλλογοι. Από τις πηγές με τις οποίες υπήρξε επικοινωνία,με τις 21 πραγματοποιήθηκε συνέντευξη μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου 2020, και 14 από τιςσυνεντεύξεις συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση, περιλαμβανομένης μίας συνέντευξης η οποία
συμπεριλήφθηκε στην έκθεση στο πλαίσιο της υλοποίησης των παρατηρήσεων που ελήφθησαν απότους αναθεωρητές. Επιπλέον, μία πηγή υπέβαλε τις απαντήσεις στις ερωτήσεις μέσω e-mail, οιοποίες και συμπεριλήφθηκαν στην έκθεση. Ορισμένες πηγές με τις οποίες πραγματοποιήθηκε
συνέντευξη δεν ήθελαν να συμπεριληφθούν στην έκθεση για λόγους ασφάλειας, ενώ άλλες πηγές
επιθυμούσαν να παραμείνουν ανώνυμες. Όλες οι πηγές αξιολογήθηκαν με βάση το υπόβαθρό τους,το ιστορικό δημοσιεύσεών τους, τη φήμη τους, τη σοβαρότητα της έρευνάς τους και την αναγνώριση
των διαπιστευτηρίων τους από συναδέλφους, τα μέσα ενημέρωσης και διεθνείς φορείς. Οιπροφορικές πηγές περιγράφονται στη βιβλιογραφία.
Προκλήσεις στη συλλογή πληροφοριών και περιορισμοί στην έρευνα
Η ελευθερία έκφρασης είναι περιορισμένη και η πρόσβαση σε πληροφορίες στη Βενεζουέλα, ιδίως
σχετικά με ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι δυσχερής. Αν και ορισμένα θέματα
καλύπτονται ευρέως, άλλα παραμένουν ευαίσθητα και η κάλυψή τους είναι περιορισμένη. Σύμφωναμε πηγές, η κυβέρνηση αύξησε τη στόχευση δημοσιογράφων και προσώπων που ενημερώνουν
σχετικά με ζητήματα της Βενεζουέλας στο πλαίσιο της πανδημίας COVID-19 (SARS-CoV-2), γεγονόςπου έχει περιορίσει την ικανότητα ενημέρωσης σχετικά με τις εξελίξεις όσον αφορά τον αντίκτυπο
της πανδημίας και ευρύτερα ζητήματα εν γένει.
Το περιβάλλον έρευνας στη Βενεζουέλα παρουσιάζει προκλήσεις. Η αξιολόγηση των πηγών και τωνπληροφοριών πραγματοποιήθηκε σε ένα άκρως πολωμένο και πολιτικοποιημένο πλαίσιο. Ημεροληψία μετριάστηκε στον μέγιστο δυνατό βαθμό μέσω μεθοδολογικών τεχνικών όπως ηδιασταύρωση, η επαλήθευση, η αντιπαραβολή και η σύγκριση των πληροφοριών.
Η κυβέρνηση δεν δημοσιεύει ολοκληρωμένα επίσημα στατιστικά στοιχεία και τη λειτουργία αυτήεπιτελεί ως επί το πλείστον η κοινωνία των πολιτών, με τη χρήση διαφόρων μεθοδολογικών
προσεγγίσεων οι οποίες συμπεριλήφθηκαν στις υποσημειώσεις.

Ποιοτικός έλεγχος
Η παρούσα έκθεση εκπονείται σύμφωνα με τη μεθοδολογία της EASO για τις εκθέσεις ΠΧΚ (2019)25
και το εγχειρίδιο σύνταξης και αναφοράς της EASO για τις εκθέσεις ΠΧΚ (2019)26.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η ευθυγράμμισή της με τη μεθοδολογία της EASO για τις εκθέσεις ΠΧΚ,η παρούσα έκθεση αξιολογήθηκε από ειδικούς στον τομέα των ΠΧΚ από τον Καναδά, τη Νορβηγία,την Ελβετία και τις ΗΠΑ, καθώς και από τις IGC και την EASO. Ο συντάκτης έλαβε υπόψη όλες τιςπαρατηρήσεις των αξιολογητών, σύμφωνα με τους κανόνες για την αξιολόγηση από ομοτίμους πουπεριλαμβάνονται στη μεθοδολογία της EASO. Οι ομότιμοι αξιολογητές που γνωρίζουν ισπανικά
έλεγξαν τις ισπανόφωνες πηγές κατά τον ποιοτικό έλεγχο ώστε να διασφαλιστεί η ακρίβεια προς τιςπηγές.

25 EASO, EASO Country of Origin Information (COI) Report Methodology, June 2019, url
26 EASO, Writing and Referencing Guide for EASO Country of Origin Information (COI) Reports, June 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 15Διάρθρωση και χρήση της έκθεσης
Η παρούσα έκθεση διαρθρώνεται στα ακόλουθα κεφάλαια:Το κεφάλαιο 1 παρέχει επισκόπηση των πρόσφατων εξελίξεων στην οικονομία, της κατάστασης
ασφάλειας, των συνεπειών του διττού θεσμικού καθεστώτος, των διαδηλώσεων, των καταχρήσεωναπό τις αρχές και της παρακολούθησης, καθώς και των επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19. Το ενλόγω κεφάλαιο καλύπτει εν συντομία θέματα όπως οι δυνάμεις ασφαλείας και η οικονομία, καθώς
δεν ήταν μέρος των όρων εντολής, άλλα ήταν σημαντικό να συμπεριληφθούν ώστε να παρασχεθείένα πληρέστερο συγκυριακό πλαίσιο σχετικά με τα θέματα που εξετάζονται στην έκθεση. Στο εν λόγωκεφάλαιο περιλαμβάνεται επίσης σύντομη αναφορά στην έλλειψη παροχής στατιστικών
πληροφοριών από την κυβέρνηση.
Στο κεφάλαιο 2 παρέχεται σύνοψη των πρόσφατων εξελίξεων στην ανθρωπιστική κατάσταση και τουαντίκτυπού της στις μεταναστευτικές ροές, στην υγειονομική περίθαλψη, στην επισιτιστική
ασφάλεια, στην ασφάλεια των τροφίμων και στην πρόσβαση και τη διαθεσιμότητα βασικών
υπηρεσιών όπως η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και το νερό.
Στο κεφάλαιο 3 εξετάζονται τα προφίλ που αποτελούν συχνότερα στόχο της κυβέρνησης και τωνδυνάμεων ασφαλείας της.
Στο κεφάλαιο 4 περιγράφεται η κατάσταση ασφάλειας στα σύνορα με την Κολομβία. Καλύπτονται
μόνο τα συγκεκριμένα σύνορα διότι ήταν ένα από τα θέματα που προσδιορίστηκαν από τα κράτη
μέλη κατά την περίοδο διαβούλευσης. Εντούτοις, τα σύνορα με την Κολομβία είναι τα δυναμικότερα
σύνορα της Βενεζουέλας με άλλη χώρα και μέσω αυτών των συνόρων εγκαταλείπουν τη χώρα οιπερισσότεροι πολίτες της Βενεζουέλας. Στο κεφάλαιο παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τουςκύριους ένοπλους παράγοντες που έχουν παρουσία στα σύνορα, τις κυριότερες εγκληματικές
δραστηριότητες και την κρατική προστασία που παρέχεται στα θύματα εγκλημάτων στηνσυγκεκριμένη περιοχή της χώρας.
Το κεφάλαιο 5 παρέχει στοιχεία σχετικά με τις colectivos, συμπεριλαμβανομένων των ειδών, τωνδραστηριοτήτων, της στρατολόγησης, των περιοχών δραστηριοποίησης, των στοχευόμενων προφίλ,του τρόπου λειτουργίας, της χρηματοδότησης και της στήριξης από την κυβέρνηση, της σχέσης με τιςδυνάμεις ασφαλείας και της ανταπόκρισης του κράτους για τα θύματα των colectivos.
Στο κεφάλαιο 6 παρέχονται πληροφορίες σχετικά με δύο σύνολα εγγράφων: έγγραφα που αφορούν
την ταυτοποίηση και έγγραφα που αφορούν τα δικαστήρια και τις ποινικές διαδικασίες. Στο πρώτο
μέρος παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τις απαιτήσεις και τις διαδικασίες για τη λήψηληξιαρχικών πράξεων γεννήσεως, δελτίων ταυτότητας και διαβατηρίων, καθώς και την Carnet de la
Patria (κάρτα της πατρίδας), οι οποίες συμπληρώνονται με πληροφορίες σχετικά με τηδιαθεσιμότητα πλαστών εγγράφων. Στο δεύτερο μέρος, σχετικά με τα έγγραφα δικαστηρίων,παρέχονται πληροφορίες σχετικά με ορισμένες πτυχές της χρήσης τους.
Στο κεφάλαιο 7 παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες εισόδου και εξόδου. Οιπληροφορίες σχετικά με τις πραγματικές διαδικασίες ήταν ελάχιστες μεταξύ των πηγών πουχρησιμοποιήθηκαν. Οι διαθέσιμες πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση επικεντρώνονταιστις παράνομες διελεύσεις συνόρων και στη μεταχείριση, κατά την είσοδο και έξοδο, των επικριτώντης κυβέρνησης, καθώς και στην κατάσταση όσων επιστρέφουν.
Στο κεφάλαιο 8 εξετάζεται η κατάσταση των λεσβιών, ομοφυλοφίλων, αμφιφυλοφίλων καιδιεμφυλικών (ΛΟΑΔ) ατόμων, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας, των διακρίσεων και της βίας,η κατάσταση των οργανώσεων ΛΟΑΔ και η προσφυγή στο κράτος.
Τα κεφάλαια και οι θεματικές ενότητες εντός των κεφαλαίων παρουσιάζουν υψηλό βαθμό
διασύνδεσης με άλλα μέρη της έκθεσης.

16 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΧάρτες

Χάρτης 1: Διοικητικός χάρτης της Βενεζουέλας © CIA27.

27 Venezuela Administrative [map], in: US, CIA, Venezuela Administrative, 2007, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 17Χάρτης 2: Πολιτικός χάρτης της Βενεζουέλας © US SEC28

28 Venezuela, Mapa Político de la República Bolivariana de Venezuela [map], in: US, Securities and Exchange Commission(SEC), EX-99.D 2 d255060dex99d.htm EXHIBIT D, 30 September 2016, url. Στον ιστότοπο του US SEC αναφέρεται ότι «οιπληροφορίες που περιέχονται στον ιστότοπο www.sec.gov θεωρούνται δημόσιες πληροφορίες και επιτρέπεται ηαντιγραφή ή περαιτέρω διανομή τους από χρήστες του ιστότοπου»' (US, Securities and Exchange Commission, SEC Web Site
Privacy and Security Policy, n.d., url).

18 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

1. ΕπισκόπησηΗ Βολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας (República Bolivariana de Venezuela) ή Βενεζουέλα είναι
ομοσπονδιακή προεδρική δημοκρατία η οποία αποτελείται από 23 πολιτείες (estados), μίαμητροπολιτική περιφέρεια (distrito capital) και ένα ομοσπονδιακό εξαρτώμενο έδαφος (dependencia
federal). Η εκτίμηση του πληθυσμού για τον Ιούλιο του 2020 είναι 28 644 603 και οι κύριες αστικές
περιοχές της χώρας είναι το Caracas (2,94 εκατομμύρια), το Maracaibo (2,26 εκατομμύρια), η
Valencia (1,91 εκατομμύρια), το Barquisimeto (1,21 εκατομμύρια) και το Maracay (1,2εκατομμύρια).29Μεταξύ των ετών 1958 και 1999, η «ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας από την κυβέρνηση στηναντιπολίτευση αποτελούσε πάγια πρακτική» στη Βενεζουέλα30, μια δυναμική που είναι γνωστή ως
puntofijismo.31 Το 1998 νικητής στις προεδρικές εκλογές ήταν ο Hugo Chávez32, ο οποίος το 2006δημιούργησε το Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας (PSUV, Partido Socialista Unido deVenezuela), ένα ενιαίο πολιτικό κόμμα που ενσωμάτωνε το δικό του κόμμα, το Κίνημα για την Πέμπτη
Δημοκρατία (MVR, Movimineto V República), το οποίο επεδίωκε την «εγκαθίδρυση της πέμπτης
εποχής πολιτικής στη Βενεζουέλα από την ίδρυση της χώρας το 1811», και περίπου 20 άλλα πολιτικά
κόμματα33. Η International Crisis Group ανέφερε ότι έως το 2015 το κίνημά του, το λεγόμενο
chavismo, κέρδισε 16 εκλογές και έχασε δύο, και ότι για διάστημα 20 ετών πρωταγωνιστές στηνπολιτική διαμάχη στη Βενεζουέλα ήταν το κίνημα chavismo και η αντιπολίτευση, που «μάχονταν γιαεξουσία, δημοτικότητα και διεθνή στήριξη». Το 2013 εκλέχθηκε πρόεδρος ο Nicolás Maduro μετά τονθάνατο του Chávez νωρίτερα το ίδιο έτος και η οικονομία «η οποία είχε γνωρίσει πρωτοφανή
δεκαετή άνθιση χάρη στις τιμές-ρεκόρ του πετρελαίου, στο οποίο η Βενεζουέλα βασιζόταν σχεδόν
αποκλειστικά για τα έσοδά της από το εξωτερικό, περιήλθε σε ύφεση σχεδόν αμέσως μετά τηνανάληψη καθηκόντων από τον Maduro»34.

1.1 Οικονομία
Η Βενεζουέλα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου, πουαντιστοιχούν σχεδόν στο ήμισυ των εσόδων της κυβέρνησης35. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το 95 %του ξένου συναλλάγματος που εισέρχεται στη Βενεζουέλα προέρχεται από εξαγωγές πετρελαίου36.
Η Βενεζουέλα βρίσκεται εν μέσω βαθιάς οικονομικής ύφεσης η οποία οφείλεται εν μέρει στις
επαχθείς ρυθμίσεις που έχουν επιβληθεί στην οικονομία και στον ιδιωτικό τομέα37 και στην«καταφανή κακή διαχείριση των φορολογικών, νομισματικών, δημοσιονομικών καισυναλλαγματικών πολιτικών38. Το 2018 και το 2019 η οικονομική κρίση επιδεινώθηκε περαιτέρω
καθώς η οικονομία συνέχισε να συρρικνώνεται39. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ),το προβλεπόμενο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) για το 2020 είναι -15 %40. Παρά τους αυστηρούς

29 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
30 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 2
31 CFR, Venezuela's Chavez Era, n.d., url
32 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 2; CFR, Venezuela's Chavez

Era, n.d., url
33 CFR, Venezuela's Chavez Era, n.d., url
34 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, pp. 1-2
35 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
36 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 38
37 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 18
38 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 3
39 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 10
40 IMF, República Bolivariana de Venezuela, n.d., url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 19συναλλαγματικούς ελέγχους και ελέγχους τιμών, το 2019 η κυβέρνηση χαλάρωσε τους οικονομικούς
ελέγχους ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της πτώσης στην παραγωγή πετρελαίου». Η Βενεζουέλα
εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για την κάλυψη των βασικών αναγκών σε τρόφιμα
και καταναλωτικά αγαθά41.
Η Βενεζουέλα βρίσκεται αντιμέτωπη με υπερπληθωρισμό42, ή «χρόνιο» πληθωρισμό κατά τοτελευταίο έτος, με επεισόδια υπερπληθωρισμού43, ο οποίος επηρεάζει την αγοραστική δύναμη τουπληθυσμού44 και καθιστά δυσχερή την πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικά αγαθά45. Η
UNICEF ανέφερε ότι ο υπερπληθωρισμός έχει επηρεάσει επίσης τα εισοδήματα των νοικοκυριών καιτις επενδύσεις σε υποδομές και δημόσιες υπηρεσίες46. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό ποικίλλουνμεταξύ των πηγών: στις 4 Φεβρουαρίου 2020 η Κεντρική Τράπεζα της Βενεζουέλας (BCV, Banco
Central de Venezuela) ανέφερε ότι το ποσοστό πληθωρισμού για το 2019 ήταν 9 585,5 %47, ενώ ηΕπιτροπή Οικονομικών (Comisión de Finanzas) της Εθνοσυνέλευσης (Asamblea Nacional) ανέφερε ότιτο ποσοστό πληθωρισμού για το ίδιο έτος ήταν 7 374,4 %48. Η ίδια επιτροπή ανέφερε ότι το ποσοστό
πληθωρισμού μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου 2020 ήταν 341,61 %, ενώ η τιμή βασικών αγαθών
αυξήθηκε κατά 80 % τον Απρίλιο. Η επιτροπή ανέφερε επίσης ότι τα ποσοστά πληθωρισμού για τονΑπρίλιο του 2020 όσον αφορά βασικά αγαθά και υπηρεσίες περιελάμβαναν τα τρόφιμα (53 %), τιςμεταφορές (108 %), τη στέγαση (112 %), τα αλκοολούχα ποτά (132 %) και την υγειονομική περίθαλψη
(162 %)49. Σύμφωνα με έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα
Δικαιώματα (OHCHR του ΟΗΕ), η οποία αφορά την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στηΒενεζουέλα50, «παρά τις αρκετές αυξήσεις του κατώτατου μισθού από την κυβέρνηση, η αγοραστική
του δύναμη έχει μειωθεί σε βαθμό που να μην μπορεί πλέον να θεωρηθεί αξιοπρεπής»51. Πηγές
ανέφεραν ότι η Βενεζουέλα κατάργησε τους συναλλαγματικούς περιορισμούς52 το 201853, μεαποτέλεσμα μια de facto δολαριοποίηση και την απελευθέρωση του ξένου συναλλάγματος. Το πέσοΚολομβίας είναι διαδεδομένο στις πολιτείες που συνορεύουν με την Κολομβία, ενώ στις πολιτείες
που συνορεύουν με τη Βραζιλία είναι διαδεδομένο το ρεάλ Βραζιλίας54.

41 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
42 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, January 2020, url, p. 2; OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June

2019, url, p. 36
43 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
44 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, January 2020, url, p. 2; OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June
2019, url, p. 36
45 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 36
46 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, December 2019, url, p. 2
47 Agencia EFE, La inflación venezolana superó el 9.500 % en 2019, según el Banco Central, 5 February 2020, url
48 Venezuela, Asamblea Nacional, Angel Alvarado: “La inflación en Venezuela cerro en más de 7.374% en 2019” 13 January
2020, url
49 Venezuela, Asamblea Nacional, Inflación se ubica en 80% y la acumulada en 341,61, 11 May 2020, url
50 Η OHCHR επισκέφθηκε τη Βενεζουέλα μεταξύ 11ης και 22ας Μαρτίου 2019 και συναντήθηκε με «ευρύ φάσμα κρατικών
και άλλων ενδιαφερόμενων φορέων» σε διάφορες πόλεις. Πραγματοποίησε επίσης εννέα επισκέψεις σε διάφορες χώρες,συμπεριλαμβανομένων της Κολομβίας, της Βραζιλίας, του Ισημερινού, του Περού και της Ισπανίας προκειμένου ναδιεξαγάγει συνεντεύξεις με μετανάστες από τη Βενεζουέλα. Επιπλέον, η Ύπατη Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα,
Micelle Bachelet, επισκέφθηκε τη Βενεζουέλα μεταξύ 19ης και 21ης Ιουνίου 2019. Η OHCHR πραγματοποίησε 558συνεντεύξεις με θύματα και μάρτυρες παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και άλλες πηγές,συμπεριλαμβανομένων δικηγόρων, επαγγελματιών του κλάδου της υγείας, εκπροσώπων μέσων ενημέρωσης, προασπιστές
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην στρατιωτικές δυνάμεις και δυνάμεις ασφαλείας. Επιπλέον, η Ύπατη Αρμοστής
συναντήθηκε με τον πρόεδρο Maduro, τον αντιπρόεδρο, υψηλόβαθμους υπαλλήλους από 17 υπουργεία, μέλη τηςΕθνοσυνέλευσης και της Εθνικής Συντακτικής Συνέλευσης (ANC, Asamblea Nacional Constituyente), τον Γενικό Εισαγγελέα,το Ανώτατο Δικαστήριο (TSJ, Tribunal Supremo de Justicia), μέλη της αντιπολίτευσης και την Καθολική Εκκλησία (UN OHCHR,
Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, paras. 3-6).
51 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 11
52 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020; DW, La ANC de Venezuela deroga el régimen de ilícitos
cambiarios, 2 August 2018, url
53 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
54 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020

20 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΣτις 17 Οκτωβρίου 2019 η χιλιανή εφημερίδα La Tercera έγραψε ότι, έπειτα από «έτη» μη παροχής
επίσημων στοιχείων, το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής (INE, Instituto Nacional de Estadística) τηςΒενεζουέλας ανέφερε ότι το ποσοστό φτώχειας μειώθηκε από 20,4 % το 2014 σε 17,3 % το 2018, ενώη ακραία φτώχεια μειώθηκε από 5,4 % σε 4,3 %. Το INE ανέφερε επίσης ότι, το 2018, 1,4 εκατομμύρια
νοικοκυριά ζούσαν σε συνθήκες φτώχειας, ενώ άλλα 351 379 ζούσαν σε συνθήκες ακραίας
φτώχειας55. Ωστόσο, στην εθνική έρευνα για το βιοτικό επίπεδο (ENCOVI, Encuesta Nacional deCondiciones de Vida)56 για την περίοδο 2019-2020 επισημάνθηκε ότι το 96 % των νοικοκυριών
αντιμετωπίζουν φτώχεια και το 79 % ακραία φτώχεια57.
Το ποσοστό ανεργίας ποικίλλει επίσης μεταξύ των πηγών. Ο πρόεδρος Nicolás Maduro ανέφερε τονΙανουάριο του 2020 ότι το ποσοστό ανεργίας ήταν 6 %, ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤανέρχεται σε 35,5 % για το 202058. Από την έρευνα ENCOVI προέκυψε ότι το ποσοστό ανεργίας γιαάτομα άνω των 15 ετών είναι 44 %59.

1.2 Κατάσταση ασφάλειαςΗ Βενεζουέλα έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανθρωποκτονιών στη Λατινική Αμερική60. ΤοΠαρατηρητήριο βίας της Βενεζουέλας (OVV, Observatorio Venezolano de Violencia61) ανέφερε ότι το
2019 υπήρξαν 16 506 βίαιοι θάνατοι στη χώρα, με 60,3 θανάτους ανά 100 000 κατοίκους62, ενώ το
2018 ο σχετικός αριθμός ήταν 81,463. Για το 2019, οι βίαιοι θάνατοι αφορούσαν 6 588ανθρωποκτονίες (24 %), 5 286 θανάτους λόγω «αντίστασης κατά της αρχής» (19 %) και 4 632
θανάτους «απροσδιόριστης αιτίας», στους οποίους περιλαμβάνονται επίσης αυτοκτονίες (17 %)64.
Οι πηγές ανέφεραν ότι η μείωση του ποσοστού ανθρωποκτονιών δεν αποτελεί ένδειξη μείωσης τηςβίας στη Βενεζουέλα65. Οι ένοπλες δομές στη Βενεζουέλα έχουν κατορθώσει να ασκούν
αποτελεσματικό εδαφικό έλεγχο στις περιοχές επιρροής τους, δημιουργώντας «μικρο-πολιτείες»εντός της χώρας, με αποτέλεσμα τη μείωση των συγκρούσεων μεταξύ τους66. Σύμφωνα με το OVV, ημείωση του ποσοστού δολοφονιών οφείλεται επίσης, μεταξύ άλλων, στην αυξανόμενη φτώχεια, στηνπτώχευση τοπικών εταιρειών και στην μετανάστευση67.

55 La Tercera, Según el INE de Maduro, la tasa de pobreza cae en Venezuela, 17 October 2019, url
56 Η ENCOVI είναι ετήσια εθνική έρευνα που πραγματοποιείται από το Καθολικό Πανεπιστήμιο Andrés Bello (UCAB,

Universidad Católica Andrés Bello), το Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας (UCV, Universidad Central de Venezuela) καιτο Πανεπιστήμιο Simón Bolívar (USB, Universidad Simón Bolívar) με σκοπό την εξασφάλιση στοιχείων σχετικά με τιςσυνθήκες διαβίωσης στη Βενεζουέλα λόγω της μη δημοσιοποίησης στοιχείων από την κυβέρνηση (UCAB et al., ¿Qué es la
ENCOVI?, n.d. url). Η έρευνα για την περίοδο 2019-2020 πραγματοποιήθηκε μεταξύ Νοεμβρίου 2019 και Μαρτίου 2020. Τοαρχικό δείγμα ήταν 16 920 νοικοκυριά, αλλά λόγω της πανδημίας ο αριθμός των νοικοκυριών με τα οποία
πραγματοποιήθηκε συνέντευξη ήταν 9 932 (UCAB, encovi 2019, 2020, url).
57 UCAB, Encuesta Nacional De Condiciones De Vida 2019-2020, 2020, url
58 VOA, El "gran confinamiento" desata ola de desempleo en Venezuela, 18 May 2020, url
59 UCAB, Encuesta Nacional De Condiciones De Vida 2019-2020, 2020, url
60 InSight Crime, Capital Murder: 2019 Homicide Rates in Latin America’s Capital Cities, 5 March 2020, url
61 Το ONV είναι οργανισμός της Βενεζουέλας που συλλέγει και παράγει στατιστικές εκθέσεις σχετικά με τηνεγκληματικότητα στη χώρα. Το OVV διαθέτει οκτώ παρατηρητήρια στη χώρα τα οποία συνεργάζονται με τοπικά
πανεπιστήμια, υπό τον συντονισμό του Εργαστηρίου Κοινωνικών Επιστημών (LACSO, Laboratorio de Ciencias Sociales)(OVV, Historia, n.d., url). Το LACSO είναι «ακαδημαϊκή και μη κυβερνητική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1993, με αποστολή
την εμβάθυνση και τη βελτίωση της γνώσης για την κοινωνία της Βενεζουέλας μέσω επιστημονικής έρευνας και κατάρτισης
των ερευνητών» (UNOCHA, Laboratorio de Ciencias Sociales (LACSO), 2 December 2019, url).
62 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 2
63 OVV, 2018 – La violencia presenta nuevos rostros en el paìs, 30 December 2018, url
64 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 2
65 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
66 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· Transparencia Venezuela,
Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 7
67 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 3

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 21Ωστόσο, εγκλήματα όπως ο εκβιασμός68, η διακίνηση ναρκωτικών και η ενδοοικογενειακή βία έχουν
αυξηθεί69. Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, το OVV ανέφερε ότι το πιοσυνηθισμένο έγκλημα στη Βενεζουέλα είναι η κλοπή και ακολουθούν η ανθρωποκτονία και ησωματική βλάβη, αν και δεν υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία70. Οι απαγωγές έχουν μειωθεί
λόγω της δυσκολίας καταβολής λύτρων εξαιτίας του πληθωρισμού, οι «απαγωγές εξπρές» έχουν
πρακτικά εκλείψει λόγω των περιορισμών που έχουν επιβληθεί από τις τράπεζες στις αναλήψεις απόμηχανήματα ανάληψης71, ενώ σπάνιες είναι οι ληστείες τραπεζών λόγω των ελλείψεων μετρητών72.
Οι εκβιασμοί έχουν αυξηθεί, αν και δεν υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία, και πλήττουν
κυρίως τους τομείς του εμπορίου, των μεταφορών και της βιομηχανίας, με ποσά που συχνά «δενείναι δυνατό να πληρωθούν», με αποτέλεσμα ο στόχος να αναγκάζεται να κλείσει την επιχείρησή τουκαι να εγκαταλείψει τη χώρα.73
Η απάντηση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ της 5ης Ιουλίου 2019ανέφερε ότι «δεν υπάρχει παρουσία ένοπλης ξένης ομάδας στη χώρα»74. Ωστόσο, σύμφωνα μεπηγές, στη Βενεζουέλα δραστηριοποιούνται ένοπλες ομάδες, τόσο εγχώριες όσο και ξένες75. Ηπολιτική και οικονομική κρίση ενίσχυσε τη θέση των ενόπλων ομάδων76 και αποτέλεσε αιτία τηςδιαφθοράς77. Σύμφωνα με την International Crisis Group, «οι ένοπλες ομάδες πουδραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα έχουν διαφορετικούς στόχους, τρόπο λειτουργίας, πολιτικές
καταβολές και σχέσεις με το κράτος. Καθώς οι πολιτικές συγκρούσεις έχουν ενταθεί, οι εν λόγωομάδες εκμεταλλεύονται όλο και περισσότερο την απουσία, τις ρωγμές ή τις αδυναμίες του κράτους,ενώ δύσκολα θα απαρνηθούν την εξουσία που έχουν αποκτήσει και τα οικονομικά συμφέροντά τους,με αποτέλεσμα να απειλείται άμεσα η μακροπρόθεσμη σταθερότητα της χώρας78. Ομοίως, οειδησεογραφικός ιστότοπος Infobae της Αργεντινής ανέφερε ότι η πολιτική αστάθεια και η αδράνεια
των δυνάμεων ασφαλείας έχουν οδηγήσει σε αύξηση των παράνομων ένοπλων παραγόντων,συμπεριλαμβανομένων ομάδων ανταρτών, ένοπλων colectivos και παραστρατιωτικών διάδοχων
ομάδων79.80
Στις ένοπλες ομάδες που δραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα περιλαμβάνονται ο Εθνικός
Απελευθερωτικός Στρατός της Κολομβίας (ELN, Ejército de Liberación Nacional)81, παραστρατιωτικές
διάδοχες ομάδες82, αποστάτες των Επαναστατικών Ένοπλων Δυνάμεων της Κολομβίας – Λαϊκός
Στρατός (FARC-EP, Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblo)83, καθώς καιαποστάτες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (EPL, Ejército Popular de Liberación)84 και των

68 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020· Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
69 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
70 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
71 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
72 The Washington Post, How bad is Venezuela’s economy? Even the criminals are struggling to get by., 8 March 2019, url
73 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
74 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the

Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 61
75 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, i; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 8, 39
76 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 2; WOLA, Beyond the Narcostate Narrative, March
2020, url, p.4
77 WOLA, Beyond the Narcostate Narrative, March 2020, url, p. 4; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
78 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 16
79 Σημείωση: Ο όρος «παραστρατιωτικές ομάδες» έχει επανακαθοριστεί με διάφορες ονομασίες, μεταξύ άλλων
εγκληματικές ομάδες (BACRIM, Bandas Criminales), οργανωμένες ένοπλες ομάδες (GAO, Grupos Armados Organizados),«νεο-παραστρατιωτικές ομάδες» («neoparamilitares»), «παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες» («grupos sucesores
paramilitares»), «paracos» κ.λπ. Για λόγους συνοχής, στο παρόν έγγραφο χρησιμοποιείται ο όρος «παραστρατιωτικές
διάδοχες ομάδες».
80 Infobae, Surgió un grupo paramilitar venezolano, 17 June 2019, url
81 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 27
82 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 44
83 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 58; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 47
84 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 22

22 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΠατριωτικών Δυνάμεων Εθνικής Απελευθέρωσης της Βενεζουέλας (FPLN, Fuerzas Patrióticas de
Liberación Nacional)85, ένοπλες colectivos86, megabandas87, pranes88 και sindicatos.89
Για πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση ασφάλειας στα σύνορα με την Κολομβία, βλέπε
Kεφάλαιο 4.

1.3 Διττό θεσμικό καθεστώς
Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, καθηγητής πολιτικών επιστημών καικοινωνικοπολιτικών συγκρούσεων, ο οποίος είναι εγκατεστημένος στη Βενεζουέλα και ειδικεύεται
στις πολιτικές συγκρούσεις και τα κοινωνικά κινήματα, ανέφερε ότι το διττό θεσμικό καθεστώς
αποτελεί συνέπεια της πόλωσης μεταξύ της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης η οποία έχειδιαποτίσει την κοινωνία της Βενεζουέλας, όπου ο πολιτικός αντίπαλος θεωρείται «εχθρός» και όχιαντίπαλος, ενώ η μη αναγνώριση των θεσμικών οργάνων του άλλου έχει επιφέρει την«αποθεσμοποίηση» της χώρας. Στο πλαίσιο της πόλωσης και του διττού θεσμικού καθεστώτος, ηκυβέρνηση έχει επιδιώξει τη διάλυση και τον αποκλεισμό δημοκρατικά εκλεγμένων θεσμικών
οργάνων αγνοώντας αυτές τις θεσμικές πράξεις, αναστέλλοντας τα δικαιώματα και τα προνόμια
όσων συμμετέχουν σε αυτά τα θεσμικά όργανα και διευκολύνοντας τη «δίωξη» και τη φυλάκιση, οιοποίες καθίστανται συχνότερες90.
Λόγω του διττού αυτού χαρακτήρα και των παράλληλων δομών εξουσίας, η Βενεζουέλα έχει δύοπροέδρους, τρία νομοθετικά όργανα, δύο ανώτατα δικαστήρια (ένα στο Caracas και ένα σε εξορία)και δύο γενικούς εισαγγελείς (έναν στο Caracas και έναν σε εξορία)91. Από τον Ιανουάριο του 2019 ηΒενεζουέλα έχει δύο ανταγωνιζόμενες προεδρίες92. Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών,το διττό θεσμικό καθεστώς έχει επεκταθεί επίσης στις πολιτειακές και δημοτικές διοικήσεις με τηδημιουργία, από την κυβέρνηση, «ιδρυμάτων» (fundaciones) [ή «προστατών» (protectores)93] στιςπολιτείες και τα δημαρχεία που τελούν υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης. Αυτά τα «ιδρύματα» είναι
παράλληλες οντότητες που δημιουργήθηκαν για να αντικαταστήσουν τις τοπικές διοικήσεις πουτελούν υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης και τους χορηγούνται οι πόροι που προορίζονταν για τιςαρχικές οντότητες94. Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, ο δημοσιογράφος Víctor
Amaya95 ανέφερε ότι στις πολιτείες υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης (Táchira, Nueva Esparta,
Anzoátegui και Mérida) η κυβέρνηση δημιούργησε protectores, οι οποίοι αντικατέστησαν τουςκυβερνήτες και είναι εκείνοι που έχουν σχέση με την εθνική κυβέρνηση σε τομείς όπως η υγειονομική
περίθαλψη, τα επίσημα μέσα ενημέρωσης και η διανομή τροφίμων, νερού και φυσικού αερίου.
Επίσης, η ANC αφαίρεσε από το Σύνταγμα το δημαρχείο του Caracas, διότι τελούσε υπό τον έλεγχο
της αντιπολίτευσης από το 2008, και το αντικατέστησε με την «κυβέρνηση της μητροπολιτικής
περιφέρειας», η οποία δεν περιλαμβάνεται στο Σύνταγμα. Η κυβερνητική δομή των κοινοτήτων
(Parroquias) καταργήθηκε επίσης πριν από το 2013, καθώς οι κοινότητες τελούσαν υπό τον έλεγχο
της αντιπολίτευσης. Αντικαταστάθηκαν από τα κοινοτικά συμβούλια, τα μέλη των οποίων δενεκλέγονται δημοκρατικά αλλά διορίζονται από την κυβέρνηση. Ορισμένα κοινοτικά συμβούλια,85 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
86 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 22
87 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020; International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 12-13
88 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 12-13
89 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 12-13; OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
90 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
91 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
92 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. i
93 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 202094 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 202095 Ο Amaya είναι επικεφαλής συντάκτης του τομέα οικονομίας και πολιτικής της εφημερίδας TalCual της Βενεζουέλας. Είναι

επίσης συντάκτης στο Espaja.com, έναν ιστότοπο επαλήθευσης γεγονότων που υποστηρίζεται από την Transparencia
Venezuela και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ξένος ανταποκριτής για το Radio France Internationale και τη La Razón (Ισπανία).

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 23προκειμένου να τύχουν ανανέωσης από το Υπουργείο Κοινοτήτων (Ministerio del Poder Popular para
las Comunas y los Movimientos Sociales), ευθυγραμμίστηκαν πολιτικά με την κυβέρνηση96.
Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών, η δημιουργία αυτών των παράλληλων θεσμικών
οργάνων όχι μόνο διπλασίασε τα καθήκοντα σε αυτές τις δικαιοδοσίες και οδήγησε σε πόλωση τωνσυγκρούσεων μεταξύ των δύο, αλλά ενθάρρυνε επίσης το ιδεολογικό πατρονάρισμα από το PSUVκαι την κυβέρνηση. Παρότι η Βενεζουέλα είναι, βάσει του Συντάγματος, αποκεντρωμένη χώρα, απότην περίοδο του Chávez υπήρξε μετατόπιση προς τον συγκεντρωτισμό, με την αυξανόμενη ανάθεση
εξουσιών στον πρόεδρο, ο οποίος κυβερνά μέσω διαταγμάτων, νόμων εφαρμογής και «καταστάσεων
έκτακτης ανάγκης»97.
Η πολιτική πόλωση μεταξύ της «φιλελεύθερης αντιπολίτευσης» (η αντιπολίτευση) και του«σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» (η κυβέρνηση) είναι «ανταγωνιστική και αποκλειστική», υπό τηνέννοια ότι η εφαρμογή της δημόσιας πολιτικής από την κυβέρνηση ευνοεί τους φτωχούς και εξαιρεί
τη μεσαία και ανώτερη τάξη, καθώς οι τάξεις αυτές θεωρούνται από την κυβέρνηση και τουςυποστηρικτές της ως «άλλοι» (el otro), «εχθροί» (el enemigo), «προδότες της πατρίδας» (el traidor ala patria)98.
«Οι σκληροπυρηνικοί αναφέρονται συχνά στη Βενεζουέλα ως “κράτος ναρκωτικών” προκειμένου νααπεικονίσουν την κυβέρνηση Maduro όχι μόνο ως απολυταρχική, αλλά και ως υποκινούμενη απόπαράνομα κέρδη, με αποτέλεσμα να είναι ανίκανη να διαπραγματευτεί και να καθίσταται,ενδεχομένως, αναγκαία η χρήση βίας για την αντιμετώπισή της»99. Η κυβέρνηση, από την πλευρά
της, κατηγορεί τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Βενεζουέλα και τους περιορισμούς στιςτραπεζικές συναλλαγές, οι οποίοι «εμποδίζουν το κράτος να εισάγει τρόφιμα και φάρμακα»100.
Σύμφωνα με την International Crisis Group,«οι προσπάθειες ειρηνικής επίλυσης έχουν αποδειχθεί μέχρι στιγμής σποραδικές και σεμεγάλο βαθμό άκαρπες. Από το 2014 έχουν λάβει χώρα διάφοροι γύροι διαπραγματεύσεων,αλλά χαρακτηρίζονταν στο σύνολό τους από αμοιβαία καχυποψία, με την αντιπολίτευση ναείναι πεπεισμένη ότι η κυβέρνηση την παραπλάνησε. Το τελευταίο έτος [2019], και τα δύοστρατόπεδα φλέρταραν με την ιδέα μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων, αλλά πόνταρανεπίσης στο να αποκτήσουν το πάνω χέρι επί του αντιπάλου τους με το πέρασμα του χρόνου
και τη βοήθεια ισχυρών ξένων συμμάχων. Η αντιπολίτευση πίστευε ότι η επιβολή
αυστηρότερων κυρώσεων και η αυξημένη διεθνής απομόνωση της κυβέρνησης θα οδηγούσε
σε ρήξη στις τάξεις των chavista, ιδίως μεταξύ των στρατιωτικών, ή, εναλλακτικά, ότι θαυπήρχε ενδεχομένως αποφασιστική παρέμβαση των ΗΠΑ· η κυβέρνηση ήλπιζε ότι όσοπερισσότερο ανθίστατο στις κυρώσεις με τη βοήθεια της Ρωσίας, της Κίνας και άλλων, τόσοπερισσότερο θα διαβρωνόταν η αξιοπιστία και η ενότητα της αντιπολίτευσης, τόσοπερισσότερο θα περιοριζόταν η δημόσια στήριξη για την αντιπολίτευση και τόσοπερισσότεροι εξωτερικοί σύμμαχοι του Guaidó θα έχαναν το ενδιαφέρον τους»101.
Η Βενεζουέλα δεν διαθέτει ανεξάρτητα κυβερνητικά θεσμικά όργανα που να ελέγχουν τηνεκτελεστική εξουσία102.

96 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
97 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
98 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
99 WOLA, Beyond the Narcostate Narrative, March 2020, url, p. 4
100 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 26
101 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. i
102 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 625; FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020

24 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

1.3.1 Εκτελεστική εξουσία
Η εκτελεστική εξουσία αποτελείται από τον πρόεδρο, Nicolás Maduro, την αντιπρόεδρο, Delcy
Rodríguez Gómez, και το υπουργικό συμβούλιο που διορίζεται από τον πρόεδρο. «Ο πρόεδρος είναι
και αρχηγός κράτους και επικεφαλής της κυβέρνησης»103. Ο πρόεδρος Maduro εκλέχθηκε το 2013104
και ασκεί de facto εξουσία και έλεγχο επί των περισσότερων κυβερνητικών θεσμικών οργάνων105.
Επιπλέον, οι «καταστάσεις έκτακτης ανάγκης» (estados de excepción), που ανανεώνονται κάθε 60ημέρες από τις 13 Μαΐου 2016, έχουν χορηγήσει «ευρεία, αόριστη και διακριτική εξουσία στοεκτελεστικό σώμα με δηλωμένο σκοπό, μεταξύ άλλων, τη διατήρηση της εσωτερικής τάξης»106.
Στις 20 Μαΐου 2018 διεξήχθησαν στη Βενεζουέλα προεδρικές εκλογές οι οποίες χαρακτηρίστηκαν,σύμφωνα με πληροφορίες, από «παρατυπίες» όπως χαμηλή συμμετοχή και απαγόρευση θέσης
υποψηφιότητας για ορισμένα κόμματα και υποψηφίους107. Στις 23 Ιανουαρίου 2019 ο Juan Guiadó,μέλος της αντιπολίτευσης και πρόεδρος της ελεγχόμενης από την αντιπολίτευση Εθνοσυνέλευσης,«αυτοανακηρύχθηκε “προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας”»108 προκειμένου να «δοθεί τέλος
στον σφετερισμό [από τον Maduro], να δημιουργηθεί μεταβατική κυβέρνηση και να προκηρυχθούν
ελεύθερες εκλογές»109. Σύμφωνα με την International Crisis Group, αυτό που η αντιπολίτευσηθεωρούσε ως «αποκατάσταση της δημοκρατίας», η κυβέρνηση το θεωρούσε ως «πραξικόπημα μετην υποστήριξη ξένων δυνάμεων»110. Ο Guaidó αναγνωρίστηκε ως «προσωρινός πρόεδρος» από 13χώρες στην Αμερική, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Βραζιλία, η Κολομβία, το Περού και οΙσημερινός, επιπλέον του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (OAS)111. Τον Απρίλιο του 2020
περισσότερες από 60 χώρες είχαν αναγνωρίσει τον Guaidó ως «προσωρινό πρόεδρο»112.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι η αντιπολίτευση έχει δημιουργήσει ένα παράλληλοσύστημα το οποίο περιλαμβάνει εκπροσώπους στη Διαμερικανική Τράπεζα Ανάπτυξης, τηνπετρελαϊκή εταιρεία PDVSA, ένα ανώτατο δικαστήριο και έναν γενικό εισαγγελέα (Fiscal General) τηςΕισαγγελίας (Ministerio Público)113. Το ισπανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Agencia EFE ανέφερεότι ο Guaidó έχει διορίσει επίσης «πρέσβεις» σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αργεντινή, οιΗΠΑ, ο Καναδάς, η Χιλή, η Κολομβία, η Κόστα Ρίκα, ο Ισημερινός, η Βραζιλία, το Περού·«διπλωματικούς απεσταλμένους» σε χώρες όπως η Ισπανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Πορτογαλία, ηΜάλτα, η Σουηδία και το Βέλγιο· και «ειδικούς απεσταλμένους» σε χώρες όπως το Μαρόκο114. Στονκατάλογο των «αρχηγών κρατών» της υπηρεσίας πρωτοκόλλου και συνδέσμων του ΟΗΕ ο Nicolás
Maduro θεωρείται «πρόεδρος» της Βενεζουέλας115.

103 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
104 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, pp. 1-2
105 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. I; US, CIA, The World

Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
106 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 31
107 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5; Transparencia Venezuela, Las irregularidades delproceso electoral convocado por la Constituyente, 16 September 2018, url, pp. 2,4
108 Agencia EFE, Acorralan a Nicolás Maduro, 24 January 2019, url; BBC, Juan Guiadó, president de la Asamblea Nacional deVenezuela, se juramenta como "president encargado" del país, 23 January 2019, url
109 BBC, Juan Guiadó, president de la Asamblea Nacional de Venezuela, se juramenta como "president encargado" del país,
23 January 2019, url
110 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. i
111 Agencia EFE, Acorralan a Nicolás Maduro, 24 January 2019, url
112 AP, Sources: Guaido Allies Take Slice of First Venezuela Budget, 23 April 2020, url
113 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
114 Agencia EFE, Guaidó designa nuevos enviados diplomáticos de Venezuela ante Grecia e Israel, 21 August 2019, url
115 UN, Protocol and Liaison Service, Heads of State, Heads of Government, Ministers of Foreign Affairs, 16 June 2020, url, p.
64

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 25

1.3.2 Νομοθετική εξουσίαΗ νομοθετική εξουσία απαρτίζεται από μια Εθνοσυνέλευση 167 εδρών, εκ των οποίων 108 περίπου
κατέχει η αντιπολίτευση116, 55 το PSUV και 3 αυτόχθονες πληθυσμοί117, από τις τελευταίες εκλογές
που πραγματοποιήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2015118.
Καθώς τον Δεκέμβριο του 2015 η αντιπολίτευση κέρδισε τις περισσότερες έδρες119, είχε τησυνταγματική εξουσία να περιορίσει την κυβέρνηση του Maduro120. Ως απάντηση, ο πρόεδρος
Maduro χρησιμοποίησε τον έλεγχό του επί των υπολοίπων μερών του κράτους, ιδίως επί τουΑνώτατου Δικαστηρίου (TSJ, Tribunal Supremo de Justicia), για να ακυρώσει τις εξουσίες τηςΕθνοσυνέλευσης121. Στις 11 Ιανουαρίου 2016 το TSJ κήρυξε την Εθνοσυνέλευση «εκτός νόμου» λόγω«παρατυπιών» στην εκλογή τριών υποψηφίων στην πολιτεία Amazonas και αποφάνθηκε ότι όλες οι
μελλοντικές πράξεις του εν λόγω θεσμικού οργάνου θα είναι «άκυρες»122. Τον Μάρτιο του 2017 τοTSJ εξέδωσε τις αποφάσεις 155 και 156, με τις οποίες χορηγήθηκε στην εκτελεστική εξουσία ηεξουσία να νομοθετεί χωρίς την Εθνοσυνέλευση123. Η αντίδραση της κοινωνίας των πολιτών οδήγησε
σε διαμαρτυρίες κατά της κυβέρνησης Maduro124.
Το Κέντρο για τη Δικαιοσύνη και την Ειρήνη (CEPAZ, Centro de Justicia y Paz125) ανέφερε ότι, ωςαντίδραση στην απόκτηση του ελέγχου της Εθνοσυνέλευσης από την αντιπολίτευση, η κυβέρνηση
αποφάσισε την εκλογή εναλλακτικού της συνταγματικής Εθνοσυνέλευσης οργάνου: της Εθνικής
Συντακτικής Συνέλευσης (ANC, Asamblea Nacional Constituyente). Την 1η Μαΐου 2017 η κυβέρνηση
προκήρυξε εκλογές για την ανάδειξη της ANC126, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 30 Ιουλίου
2017127. Η ANC άρχισε να λειτουργεί στις 4 Αυγούστου 2017128. Η προκήρυξη των εκλογών
πραγματοποιήθηκε μέσω κυβερνητικού διατάγματος αντί δημοψηφίσματος, όπως απαιτεί τοΣύνταγμα129. Το BBC ανέφερε ότι η αντιπολίτευση αρνήθηκε να συμμετάσχει σε αυτές τις εκλογές καιη Smartmatic, η εταιρεία που διαχειρίστηκε την ηλεκτρονική ψηφοφορία για αυτές τις εκλογές,ανέφερε ότι «υπήρξε παραποίηση δεδομένων»130. Η ANC απαρτίζεται από υποστηρικτές τηςκυβέρνησης131 και ανέλαβε τον συνταγματικό ρόλο της Εθνοσυνέλευσης που συνίσταται στην έκδοσηνομοθεσίας132. Μέχρι σήμερα, η ANC δεν έχει εκδώσει κανέναν άρθρο ή πρόταση σχετικά με τοπεριεχόμενο του νέου προτεινόμενου Συντάγματος133. Η ANC δεν αναγνωρίζεται από διάφορες
116 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url; US, CIA, The World Factbook: Venezuela,

4 August 2020, url
117 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
118 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 1; CEPAZ, 2019 Encrucijada
política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5
119 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 1; CEPAZ, 2019 Encrucijada
política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5
120 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 1
121 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 1; Καθηγητής πολιτικών
επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
122 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5; BBC, Tribunal Supremo de Venezuela declara "endesacato" a la Asamblea Nacional de mayoría opositora, 11 January 2016, url
123 Efecto Cocuyo, Con sentencias 155 y 156, TSJ habilita al president Maduro a legislar y bloquea a la AN, 30 March 2017,url
124 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5
125 CEPAZ is a Venezuelan NGO that advocates for the defense of human rights and democracy (CEPAZ, Sobre Cepaz, n.d.,url).
126 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5
127 The Washington Post, With low turnout, Venezuela’s election will create what opponents call ‘puppet congress’, 31 July
2017, url
128 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 5
129 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 629
130 BBC, Smartmatic, la empresa a cargo del sistema de votación en Venezuela, 2 August 2017, url
131 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 629
132 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
133 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020

26 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑχώρες, μεταξύ των οποίων η Κολομβία, η Βραζιλία, η Ισπανία, η Ελβετία και οι ΗΠΑ, καθώς και ο OAS
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο134.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι το τέλμα στο οποίο περιήλθε η Εθνοσυνέλευση
εξαιτίας της κυβέρνησης οδήγησε σε αναστολή των δικαιωμάτων και προνομίων των μελών της,συμπεριλαμβανομένης της απώλειας της ασυλίας τους και της υποβολής τους σε δίωξη135. Σύμφωναμε το CEPAZ, το TSJ εξέδωσε 28 αποφάσεις κατά της Εθνοσυνέλευσης το 2019, 12 το 2018, 34 το
2017, 44 το 2016 και μία το 2015. Μεταξύ των αποφάσεων του 2019 περιλαμβάνονται η κήρυξη
διαφόρων ψηφισμάτων της Εθνοσυνέλευσης ως «άκυρων», η απαγγελία κατηγοριών κατά διαφόρων
μελών της Εθνοσυνέλευσης για «προδοσία» και η έκκληση προς την ANC για άρση τηςκοινοβουλευτικής ασυλίας τους136. Έκθεση της Εθνοσυνέλευσης ανέφερε επίσης ότι οι αποφάσεις
του TSJ επέφεραν στην πράξη την ακύρωση των αποφάσεων αυτού του οργάνου, την απόσυρση τηςχρηματοδότησής του, την παράνομη ιδιοποίηση των χώρων και των περιουσιακών στοιχείων τουαπό την ANC, τον σωματικό εκφοβισμό από φιλοκυβερνητικές ένοπλες ομάδες υπό τον έλεγχο τηςΜπολιβαριανής Εθνοφρουράς (GNB, Guardia Nacional Bolivariana) και την αναστολή των μισθών τωνμελών της137. Καθώς ορισμένα μέλη της Εθνοσυνέλευσης βρίσκονται σε εξορία και δεν είναι σε θέσηνα αναλάβουν τις έδρες τους, τον Δεκέμβριο του 2019 η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε πρόταση
ψηφίσματος βάσει της οποίας τα μέλη που δεν μπορούν να παρίστανται στις συνεδριάσεις μπορούν
να ψηφίζουν εικονικά138. Ορισμένες από τις αποφάσεις του TSJ του 2019 κήρυξαν «συνταγματικές»διάφορες παρατάσεις των «καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» (estados de excepción)139. Σύμφωνα μετον καθηγητή πολιτικών επιστημών, η διαρκής ανανέωση των «καταστάσεων έκτακτης ανάγκης» έχειοδηγήσει σε μορφές απολυταρχισμού, όπου κυβερνητικά θεσμικά όργανα ακολουθούν τη γραμμήτης κυβέρνησης και οι συνταγματικές αρμοδιότητες άλλων θεσμικών οργάνων, όπως ηΕθνοσυνέλευση, ανατίθενται από την κυβέρνηση στο TSJ ή στην ANC140.
Στις 15 Ιουνίου 2020, το TSJ ανέστειλε τη λειτουργία των διοικητικών συμβουλίων των πολιτικών
κομμάτων Πρώτα η Δικαιοσύνη (Primero Justicia) και Δημοκρατική Δράση (Acción Democrática), καιδιέταξε την ανάληψη του ελέγχου τους141 από δύο βουλευτές που ήταν πρώην μέλη αυτών τωνκομμάτων και συνδέονται με τον πρόεδρο Maduro142. Το Efecto Cocuyo ανέφερε ότι από το 2012έχουν αλλάξει με αποφάσεις του TSJ τα διοικητικά συμβούλια οκτώ πολιτικών κομμάτων143.

Διάσπαση της Εθνοσυνέλευσης
Στις 5 Ιανουαρίου 2020 η Εθνοσυνέλευση επρόκειτο να εκλέξει τον νέο ηγέτη της. Ενώ για πολλά
μέλη της αντιπολίτευσης, ειδησεογραφικά πρακτορεία και ξένους διπλωμάτες εμποδίστηκε ηείσοδός στην Εθνοσυνέλευση144, τα φιλοκυβερνητικά μέλη της Εθνοσυνέλευσης εισήλθαν στον χώροκαι εξέλεξαν τον Luis Parra πρόεδρο παρά την έλλειψη απαρτίας 84 μελών145. Ο Guaidó εισήλθε
τελικά στην Εθνοσυνέλευση την ίδια ημέρα και διορίστηκε εκ νέου πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης146
134 BBC, ¿Qué implica que grandes países desconozcan la Constituyente de Maduro en Venezuela?, 31 July 2017, url
135 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
136 CEPAZ, Sentencias del Tribunal Supremo de Justicia que afectan a la Asamblea Nacional, 2019, url, pp. 1, 10-13
137 Venezuela, Asamblea Nacional, Informe especial sobre la situación de parlamentarios venezolanos, 14 August 2019, url,

p. 35
138 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url
139 CEPAZ, Sentencias del Tribunal Supremo de Justicia que afectan a la Asamblea Nacional, 2019, url, pp. 10-13
140 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
141 BBC, Venezuela's top court ousts leaders of two opposition parties, 17 June 2020, url; PBS, Venezuela Supreme Court
orders takeover of 2 major political parties, 16 June 2020, url
142 BBC, Venezuela's top court ousts leaders of two opposition parties, 17 June 2020, url
143 Efecto Cocuyo, El TSJ ha cambiado la directiva de siete partidos de oposición, 16 June 2020, url
144 International Crisis Group, Seizure of Parliament Plunges Venezuela into Deeper Turmoil, 7 January 2020, url
145 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url; France24, “El único respaldo quenecesitamos es el que está aquí", Luis Parra en France 24, 10 January 2020, url
146 France24, “El único respaldo que necesitamos es el que está aquí", Luis Parra en France 24, 10 January 2020, url;
International Crisis Group, Seizure of Parliament Plunges Venezuela into Deeper Turmoil, 7 January 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 27

από βουλευτές της αντιπολίτευσης στα κεντρικά γραφεία της εφημερίδας El Nacional, με τηνπαρουσία του διπλωματικού σώματος147. Σύμφωνα με την International Crisis Group, «η επακόλουθηδιάσπαση μεταξύ μιας ελεγχόμενης από την κυβέρνηση συνέλευσης αμφίβολης προέλευσης και ενόςνόμιμου κοινοβουλίου που έχει χάσει το φυσικό σπίτι και το νομικό καθεστώς του αποτελεί άλλη μιακλιμάκωση της μακροχρόνιας πολιτικής σύγκρουσης στη Βενεζουέλα»148.

1.3.3 Δικαστική εξουσίαΗ δικαστική εξουσία αποτελείται από το TSJ, το οποίο απαρτίζεται από 32 δικαστές και διαρθρώνεται
σε τμήματα συνταγματικών και πολιτικών-διοικητικών υποθέσεων, εφέσεων σε αστικές και ποινικές
υποθέσεις, και κοινωνικών υποθέσεων. Οι δικαστές διορίζονται από την Εθνοσυνέλευση για μη
ανανεώσιμη θητεία 12 ετών149. Η δικαστική εξουσία αποτελείται από τα ανώτερα δικαστήρια ήεφετεία (Tribunales Superiores), τα περιφερειακά δικαστήρια (Tribunales de Distrito), τα πρωτοδικεία
(Tribunales de Primera Instancia), τα κοινοτικά δικαστήρια (Tribunales de Parroquia) και ταειρηνοδικεία150.
Σύμφωνα με πηγές, το σύστημα δικαιοσύνης της Βενεζουέλας θεωρείται «παράρτημα τηςκυβέρνησης»151. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία του συστήματοςδικαιοσύνης, βλέπε Κεφάλαιο 3.11.

1.3.4 Δυνάμεις ασφαλείας
Σύμφωνα με έκθεση για τη Βενεζουέλα του ιδρύματος Bertelsmann Stiftung του 2020, «η επιβολή
του νόμου είναι η αχίλλειος πτέρνα της κρατικής διοίκησης». Διάφοροι φορείς σε εθνικό,περιφερειακό και τοπικό επίπεδο λειτουργούν με μη συντονισμένο τρόπο και ενίοτε έρχονται σεαντιπαράθεση μεταξύ τους. Σε εθνικό επίπεδο, υπάρχουν η GNB, το Σώμα Επιστημονικών, Ποινικών
και Εγκληματολογικών Ερευνών (CICPC, Cuerpo de Investigaciones Científicas, Penales y
Criminalísticas), η Μπολιβαριανή Εθνική Αστυνομία (PNB, Policía Nacional Bolivariana) και ηΜπολιβαριανή Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (SEBIN, Servicio Bolivariano de Inteligencia Nacional),η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης (Ministerio del Poder Popularpara Relaciones Interiores, Justicia y Paz)152 και απασχολεί περίπου 2 800 εργαζομένους,συμπεριλαμβανομένου διοικητικού προσωπικού153. Είκοσι τρία κρατικά αστυνομικά τμήματα
απασχολούν 50 000 αστυνομικούς και 114 δημοτικά αστυνομικά τμήματα απασχολούν περίπου
20 000. Συνολικά, ο αριθμός των αστυνομικών ανέρχεται σε περίπου 115 000154.
Η GNB αποτελεί σκέλος των ενόπλων δυνάμεων και είναι υπεύθυνη για τη «διατήρηση της τάξης
εντός της χώρας, [τη συνεργασία] στην ανάπτυξη στρατιωτικών επιχειρήσεων για τη διαφύλαξη τηςυπεράσπισης του έθνους, τη συμμετοχή σε δραστηριότητες που αφορούν την αστυνόμευση και τιςποινικές έρευνες σύμφωνα με τον νόμο και την ενεργητική συμμετοχή στην εθνική ανάπτυξη»155.
Άλλες αρμοδιότητες περιλαμβάνουν την ασφάλεια των συνόρων, τον έλεγχο της μετανάστευσης, τηνπρόληψη, τη διερεύνηση και την πραγματοποίηση συλλήψεων σε περίπτωση εγκλημάτων σχετικών

147 VPItv, EN VIVO - Elección de la nueva directiva de la Asamblea Nacional 2020, 5 January 2020, url, 6:57:00
148 International Crisis Group, Seizure of Parliament Plunges Venezuela into Deeper Turmoil, 7 January 2020, url
149 Venezuela, TSJ, La Institución, url
150 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
151 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020; CIJ, El Tribunal Supremo de Justicia de Venezuela: un

instrumento del Poder Ejecutivo, July 2017, url, p. 5
152 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 24
153 BBC, Crisis en Venezuela: qué está pasando en el Sebin, el temido servicio de inteligencia al que señalan de conspirar
contra Nicolás Maduro, 6 May 2019, url
154 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 24
155 Venezuela, GNB, Misión, n.d., url

28 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑμε την «εμπορία ανθρώπων, την καταναγκαστική πορνεία και τη σεξουαλική εκμετάλλευση»156. Η
GNB αριθμεί 35 000 μέλη157.
Το CICPC είναι υπηρεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης και είναι αρμόδιο
για την επιστημονική διερεύνηση εγκλημάτων σε στήριξη της απονομής της δικαιοσύνης. Στακαθήκοντά του περιλαμβάνονται η διερεύνηση εγκλημάτων, η κατάσχεση αποδεικτικών στοιχείων
συμμετοχής στην τέλεση εγκλήματος, η συνεργασία με άλλες υπηρεσίες ασφαλείας στο πλαίσιο
πρωτοβουλιών πρόληψης της εγκληματικότητας και κατά τη διαχείριση βάσεων δεδομένων
εγκλημάτων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τη διακίνηση ναρκωτικών, τη διεθνή
τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα κ.λπ., και την παραγωγή στατιστικών σχετικά με τηνεγκληματικότητα158. Το CICPC είναι επίσης αρμόδιο για την εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων που
αφορούν τον εντοπισμό, την αναζήτηση και τη σύλληψη καταζητουμένων, καθώς και τη διενέργεια
δικαστικών ελέγχων και εφόδων159. Το CICPC αριθμεί περίπου 8 000 υπαλλήλους160.
Η PNB δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2009 με σκοπό τη σύσταση ενός αστυνομικού φορέα σεεθνικό επίπεδο, επιπλέον των υφιστάμενων αστυνομικών φορέων σε επίπεδο πολιτειών και δήμων.
Η PNB υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης και είναι υπεύθυνη
αστυνόμευσης σε τομείς όπως τα τελωνεία, τα σωφρονιστικά καταστήματα, το οργανωμένο
έγκλημα, η κοινοτική αστυνομία, οι χερσαίες μεταφορές και οι αυτοκινητόδρομοι, η μετανάστευση,τα σύνορα και η καταπολέμηση των απαγωγών. Συνεργάζεται επίσης με αστυνομικούς φορείς ξένων
χωρών, παρέχει προστασία σε πολύ σημαντικά πρόσωπα και διπλωματικές αποστολές στη χώρα καιπαρέχει βοήθεια σε θύματα εγκλημάτων161. Η PNB αριθμεί περίπου 4 000 αστυνομικούς162. Οι Ειδικές
Δυνάμεις Δράσης (FAES, Fuerzas de Acciones Especiales) είναι ειδική αστυνομική δύναμη πουαποτελεί μέρος της PNB163.
Οι Μπολιβαριανές Εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις (FANB, Fuerza Armada Nacional Bolivariana)αποτελούνται από τον Εθνικό Στρατό (Ejército Nacional), το Ναυτικό (Armada Nacional), τηΣτρατιωτική Αεροπορία (Aviación Militar) και την GNB. Δύο άλλα «δευτερεύοντα» όργανα είναι ηΜπολιβαριανή Εθνική Πολιτοφυλακή (Milicia Nacional Bolivariana) και η Προεδρική Φρουρά
(Guardia de Honor Presidencial)164. Σύμφωνα με τον Maduro, η Μπολιβαριανή Εθνική Πολιτοφυλακή
είναι «τα άτομα που εντάσσονται σε μια πολιτικο-στρατιωτική ένωση σύμφωνα με τις συνταγματικές
αρμοδιότητες της οι οποίες συνίστανται στην προετοιμασία για την υπεράσπιση» της πατρίδας.
Σύμφωνα με τον Maduro, τον Δεκέμβριο του 2019 η Μπολιβαριανή Εθνική Πολιτοφυλακή αριθμούσε
πάνω από 3,3 εκατομμύρια πολιτοφύλακες, με στόχο τα 4 εκατομμύρια έως τον Απρίλιο του 2020.165
Σε τηλεφωνική συνέντευξη για την παρούσα έκθεση, δημοσιογράφος εγκατεστημένος στηΒενεζουέλα, ο οποίος καλύπτει τις ένοπλες δυνάμεις για πάνω από 20 έτη, ανέφερε ότι στα μέλη τηςΜπολιβαριανής Εθνικής Πολιτοφυλακής περιλαμβάνονται ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας καιδημόσιοι υπάλληλοι.166 Στο Factbook της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ (CIA) για τηΒενεζουέλα αναφερόταν ότι το εκτιμώμενο μέγεθος του στρατού της Βενεζουέλας το 2019 ήτανπερίπου 125 000 «ενεργό προσωπικό», με 62 000 στον Στρατό, 25 000 στο Ναυτικό, 11 000 στην

156 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 31
157 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 8
158 Venezuela, CICPC, ¿Quiénes somos?, n.d., url
159 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 31
160 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 8
161 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para las Relaciones Interiores, Justicia y Paz, Reseña, n.d., url
162 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 8
163 VTV, Presidente Maduro rechaza campaña de descrédito contra FAES y PNB dirigida desde EE.UU., 20 December 2019,url
164 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Fuerza Armada, n.d., url
165 VTV, Presidente Maduro rechaza campaña de descrédito contra FAES y PNB dirigida desde EE.UU., 20 December 2019,url
166 Journalist, telephone interview, 8 June 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 29Αεροπορία και 27 000 στην GNB167. Η Γενική Διεύθυνση Στρατιωτικής Αντικατασκοπείας (DGCIM,
Dirección General de Contrainteligencia Militar) είναι η στρατιωτική υπηρεσία αντικατασκοπείας168.
Η International Crisis Group ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις χαρακτηρίζονται επίσης από διχασμό
και εντάσεις μεταξύ όσων θεωρούν τους εαυτούς τους το μόνο νόμιμο όργανο με μονοπώλιο στηνάσκηση δύναμης στη χώρα, απόλυτο κριτή του νόμου, της τάξης και της κυριαρχίας, με ευθύνη
επιβολής της τάξης στη χώρα, ένα πιο κρατικιστικό, μιλιταριστικό σκέλος, και όσων έχουν ένα πιοετερογενές ιδεολογικό όραμα για τη λαϊκή ένοπλη υπεράσπιση της επανάστασης. Σύμφωνα με τηνίδια πηγή, οι πρώτοι «ενοχλούνται» από τον βαθμό διείσδυσης μη κρατικών ενόπλων ομάδων εντόςτης κυβέρνησης, ενώ οι δεύτεροι βασίζονται σε αυτές τις μη κρατικές ένοπλες ομάδες για τηνυπεράσπιση του έθνους με βάση τις αρχές του πολέμου που καθιερώθηκαν στο πλαίσιο τουchavismo και επιτρέπουν τον ασύμμετρο πόλεμο. Αυτές οι δύο απόψεις φαίνονται ασυμβίβαστες169.

1.4 Διαδηλώσεις
Διαδηλώσεις έχουν λάβει χώρα προκειμένου οι πολίτες να διαμαρτυρηθούν για την κυβέρνηση τηςΒενεζουέλας, την οικονομική κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης, ενώ οι υποστηρικτές τηςκυβέρνησης διαμαρτύρονται κατά «των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής για τον χαρακτηρισμό τηςΒενεζουέλας ως “εθνικής απειλής για την ασφάλεια” και για την επιβολή κυρώσεων κατά κρατικών
λειτουργών για εικαζόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων»170.
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο κοινωνικών συγκρούσεων της Βενεζουέλας (OVCS, Observatorio
Venezolano de Conflictividad Social)171, το 2019 πραγματοποιήθηκαν 16 739 διαδηλώσεις, ενώ το
2018 πραγματοποιήθηκαν 12 715 και το 2017 9 787172. Το 2019 το 42 % των διαδηλώσεων
αφορούσαν αιτήματα για πολιτικά και ατομικά δικαιώματα, ενώ το 58 % των διαμαρτυριών
αφορούσαν τα «οικονομικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά δικαιώματα»,συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων για καλύτερες οικονομικές συνθήκες και μισθούς, την πρόσβαση
σε τρόφιμα και βασικές υπηρεσίες όπως φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια και νερό, τις συνθήκες
υγειονομικής περίθαλψης, τις περικοπές στην εκπαίδευση και τις ανεπαρκείς υποδομές τωνεκπαιδευτικών ιδρυμάτων, την έλλειψη βενζίνης και την κατάσταση των αυτόχθονων πληθυσμών173.
Στα δικαιώματα για τα οποία πραγματοποιήθηκαν περισσότερες διαμαρτυρίες περιλαμβάνονται ηπολιτική συμμετοχή (6 310 διαμαρτυρίες), η στέγαση και η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες (5 375),
η εργασία (4 756), τα τρόφιμα (984), η εκπαίδευση (925) και η υγειονομική περίθαλψη (700)174. Οιπερισσότερες διαμαρτυρίες εργαζομένων το 2019 αφορούσαν την εκπαίδευση (3 714 διαδηλώσεις),την υγειονομική περίθαλψη (474) και τις μεταφορές (290)175. Οι συνηθέστερες μέθοδοι διαδήλωσης
ήταν τα συλλαλητήρια (6 493), το κλείσιμο δρόμων (3 706), οι απεργίες (1 613), οι πορείες (1 455)και η επίδειξη πλακάτ (1 331)176.

167 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
168 Foro Penal and Robert F. Kennedy Human Rights, Enforced Disappearance as a Tool of Political Repression in Venezuela,

2020, url
169 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020
170 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 64
171 Το OVCS είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας η οποία προωθεί και υποστηρίζει την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων(OVCS, ¿Quiénes comos?, n.d., url). Το OVCS πραγματοποιεί έρευνα σχετικά με τις τάσεις συγκρούσεων βάσει πληροφοριών
που παρέχονται από μέσα ενημέρωσης, κυβερνητικές οργανώσεις και άλλες ΜΚΟ (OVCS, Conflictividad social 2019, 24
January 2019, url, p. 32).
172 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 3
173 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, pp. 3, 8, 12
174 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 12
175 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 22
176 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 5

30 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΔιαδηλώσεις το 2019, ανά πολιτεία 177Πολιτεία
Amazonas
Anzoátegui
Apure
AraguaBarinasBolívarCarabobo
Cojedes
Delta AmacuroΜητροπολιτική
περιφέρεια
FalcónGuáricoΑριθμός
149
977
262
668
288
1 054
726
318
173

Πολιτεία
Lara
MéridaMirandaMonagas
Nueva Esparta
Portuguesa
Sucre
TáchiraTrujilloΑριθμός
996
1 255
1 355
720
428
508
735
1 128
1 032

1 290

Vargas

185

547
571

Yaracuy
Zulia

385
989

Σε επικαιροποίηση της έκθεσης της OHCHR του ΟΗΕ της 5ης Ιουλίου 2019 αναφερόταν ότι, μεταξύ
Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2019, το OVCS κατέγραψε 4 433 διαμαρτυρίες, η πλειονότητα τωνοποίων καθοδηγήθηκε από επαγγελματίες του κλάδου της εκπαίδευσης και της υγειονομικής
περίθαλψης και του κλάδου παραγωγής, «οι οποίοι διαμαρτύρονταν για τις κακές συνθήκες
εργασίας και την έλλειψη προμηθειών και βασικού εξοπλισμού στα σχολεία και τα νοσοκομεία»178.
Σε έκθεση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) επισημαινόταν ότι, σύμφωνα με αναφορές,«ορισμένες ομάδες διαδηλωτών κατέφυγαν σε βίαια μέσα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ή τονθάνατο ορισμένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας»179. Η κυβέρνηση ανέφερε στην απάντησή τηςστην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ ότι «τουλάχιστον» εννέα αξιωματούχοι πέθαναν και 1 263
τραυματίστηκαν λόγω βίας κατά τις διαμαρτυρίες του 2017 και του 2019 που διεξήχθησαν από τηναντιπολίτευση180.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, οι διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2014 και το 2017 είναι
διαφορετικού χαρακτήρα από αυτές που πραγματοποιήθηκαν το 2019 και μετά181. Σεβιντεοδιάσκεψη για την παρούσα έκθεση, ο Jean-Baptiste Mouttet, ανεξάρτητος δημοσιογράφοςπου κάλυπτε τη Βενεζουέλα μεταξύ 2010 και 2019, εξήγησε ότι οι διαδηλώσεις πουπραγματοποιήθηκαν το 2014 υποκινήθηκαν κυρίως από νέους της μεσαίας και ανώτερης τάξης τουκόμματος Voluntad Popular, οι οποίοι υποστήριζαν το Τραπέζι Δημοκρατικής Ενότητας (MUD, Mesa
de la Unidad Democrática). Το 2017, με την οικονομική κρίση, κάτοικοι φτωχότερων περιοχών
ξεκίνησαν συγκεντρώσεις στις γειτονιές απαιτώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, χωρίς νατάσσονται κατά του Maduro, και για την αποφυγή καταστολής, οι συγκεντρώσεις
πραγματοποιούνταν το βράδυ. Παρότι περίπου την ίδια περίοδο πραγματοποιούνταν πολιτικές
διαδηλώσεις, οι κάτοικοι φτωχότερων γειτονιών δεν συμμετείχαν σε αυτές τις διαμαρτυρίες182.
Ωστόσο, το 2019 το κίνημα διαμαρτυρίας έκανε την εμφάνισή του σε γειτονιές χαμηλού
εισοδήματος. Στις 21 Ιανουαρίου 2019, «εκατοντάδες» κάτοικοι φτωχότερων γειτονιών υποστήριξαντα μέλη της GNB που αποστατούσαν, και ήταν επίσης παρόντες στα συλλαλητήρια υπέρ τηςαυτοανακήρυξης του Guaidó ως «προσωρινού προέδρου» στις 23 Ιανουαρίου 2019, ανοίγοντας τονδρόμο για την ενοποίηση της ατζέντας της αντιπολίτευσης και των αιτημάτων των κοινοτήτων.

177 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 7
178 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
179 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 74
180 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the

Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 49
181 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020· καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
182 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 31Ωστόσο, αυτή η ένωση δεν διήρκεσε183. Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ομοίως ότι οιπολιτικές και ιδεολογικές διαμαρτυρίες που πραγματοποιήθηκαν πριν από τους πρώτους μήνες του2019 άρχισαν να μειώνονται και να δίνουν τη θέση τους σε πιο στοχευμένες διαδηλώσεις κατά τηςεπιδείνωσης των συνθηκών διαβίωσης και της ανθρωπιστικής κατάστασης. Αυτών των νέωνδιαμαρτυριών ηγούνταν γιατροί, νοσηλευτές, συνδικαλιστικές ενώσεις, άτομα που πλήττονταν απότην έλλειψη πόσιμου νερού κ.λπ. και, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, οι διαδηλώσεις
εστιάστηκαν στην έλλειψη τροφίμων και στις συνθήκες διαβίωσης, αν και σπάνια αναφέρονταν λόγωτων προσπαθειών της κυβέρνησης να εμποδίσει την αναφορά τους, ενώ παράλληλα ορισμένες απόαυτές τις διαμαρτυρίες κατεστάλησαν με βία από την αστυνομία. Η ποινικοποίηση των διαδηλώσεων
δημιούργησε αίσθημα φόβου στους πολίτες, οι οποίοι αποφεύγουν να επικρίνουν την κυβέρνηση
δημοσίως ή στα μέσα ενημέρωσης184. Το OVCS ανέφερε ότι τον Μάιο του 2020, πραγματοποιήθηκαν
1 075 διαμαρτυρίες στη Βενεζουέλα, κατά μέσο όρο 36 την ημέρα, με την πλειονότητα τωναιτημάτων να αφορούν την κατάρρευση βασικών υπηρεσιών όπως η ηλεκτρική ενέργεια (σε 501διαμαρτυρίες), το πόσιμο νερό (396) και το φυσικό αέριο σε κατοικίες (150)185.
Για πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση των διαδηλωτών, βλέπε κεφάλαιο 3.3.

1.5 Καταχρήσεις και παρακολούθηση από τις δυνάμεις ασφαλείας
1.5.1 Αυθαίρετες κρατήσεις
Στο Σύνταγμα της Βενεζουέλας ορίζονται τα εξής σχετικά με τις αυθαίρετες κρατήσεις και τιςαναγκαστικές εξαφανίσεις:«ΑΡΘΡΟ 44Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστη, συνεπώς:1. Κανένα πρόσωπο δεν συλλαμβάνεται ούτε τίθεται υπό κράτηση παρά μόνο με δικαστική
απόφαση, εκτός εάν συλληφθεί επ’ αυτοφώρω. Στην τελευταία περίπτωση, το πρόσωπο
αυτό πρέπει να προσαχθεί ενώπιον δικαστή εντός σαράντα οκτώ ωρών από τη σύλληψή του.
Παραμένει ελεύθερο κατά τη διάρκεια της δίκης, εκτός περιπτώσεων που καθορίζονται απότον νόμο και αξιολογούνται από τον δικαστή κατά περίπτωση.
Η εγγύηση που απαιτείται από τον νόμο για την απελευθέρωση ενός κρατουμένου δενυπόκειται σε κανενός είδους φόρου.
2. Κάθε πρόσωπο που τελεί υπό κράτηση έχει το δικαίωμα να επικοινωνήσει αμέσως με μέλητης οικογένειάς του, με δικηγόρο ή με άλλο πρόσωπο της εμπιστοσύνης του, και τα πρόσωπα
αυτά έχουν με τη σειρά τους το δικαίωμα να ενημερωθούν σχετικά με τον τόπο κράτησης
του κρατούμενου, να τους γνωστοποιηθούν αμέσως οι λόγοι της σύλληψης και ναπροσθέσουν στον φάκελο της υπόθεσης έγγραφο σχετικά με τη σωματική ή ψυχική
κατάσταση του κρατούμενου, το οποίο έχει συνταχθεί είτε από τους ίδιους είτε με τηβοήθεια ειδικών. Οι αρμόδιες αρχές τηρούν δημόσιο μητρώο όλων των συλλήψεων πουπραγματοποιούνται, συμπεριλαμβανομένων της ταυτότητας του προσώπου πουσυνελήφθη, του τόπου, του χρόνου, των περιστάσεων και των αστυνομικών που προέβησαν
στη σύλληψη.
Σε περίπτωση σύλληψης αλλοδαπών υπηκόων (ανδρών ή γυναικών), τηρούνται επίσης οιισχύουσες διατάξεις των διεθνών συνθηκών σχετικά με την ενημέρωση των προξενικών
αρχών.

183 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
184 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
185 OVCS, Escasez de gasolina y colapso de servicios básicos: Conflictividad social – Venezuela, Mayo 2020, 11 June 2020, url

32 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

3. Η ποινή δεν εκτείνεται πέραν του καταδικασθέντος προσώπου. Ουδείς υποβάλλεται σεδιηνεκή ή εξευτελιστική ποινή. Οι ποινές που συνίστανται σε στέρηση της ελευθερίας δενυπερβαίνουν τα 30 έτη.
4. Κάθε αρχή που λαμβάνει μέτρα τα οποία συνεπάγονται στέρηση της ελευθερίας πρέπει
να γνωστοποιεί την ταυτότητά της.
5. Ουδείς παραμείνει υπό κράτηση μετά την έκδοση διαταγής αποφυλάκισης από τηναρμόδια αρχή ή μετά την έκτιση της ποινής του οικείου προσώπου.
ΑΡΘΡΟ 45Οι δημόσιες αρχές, στρατιωτικές, πολιτικές ή άλλου είδους, απαγορεύεται, ακόμη και σεπερίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, εξαίρεσης ή περιορισμού των εγγυήσεων, ναπροβαίνουν σε αναγκαστικές εξαφανίσεις προσώπων, να τις επιτρέπουν ή να τις ανέχονται.
Υπάλληλος ο οποίος λαμβάνει σχετική εντολή ή οδηγία υποχρεούται να μην την εφαρμόσει
και να την καταγγείλει στις αρμόδιες αρχές. Οι ηθικοί αυτουργοί, δράστες και συνεργοί καιόσοι αποκρύπτουν εγκλήματα αναγκαστικών εξαφανίσεων προσώπων, καθώς καιοποιαδήποτε απόπειρα διάπραξης αυτού του αδικήματος, τιμωρούνται σύμφωνα με τοννόμο.»186Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρθηκαν τα εξής:«στις περισσότερες περιπτώσεις [αυθαίρετων κρατήσεων], γυναίκες και άνδρες
υποβλήθηκαν σε μία ή περισσότερες μορφές βασανιστηρίων ή βάναυσης, απάνθρωπης ήεξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, μεταξύ των οποίων ηλεκτροπληξία, πρόκληση
ασφυξίας με πλαστικές σακούλες, πνιγμός, ξυλοδαρμός, σεξουαλική βία, στέρηση νερού καιτροφίμων, οδυνηρές στάσεις και έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες. Οι δυνάμεις ασφαλείας
και οι υπηρεσίες πληροφοριών, ιδίως οι SEBIN και DGCIM, καταφεύγουν συχνά σε τέτοιες
πρακτικές για να αποσπάσουν πληροφορίες και ομολογίες, να εκφοβίσουν και νατιμωρήσουν τους κρατουμένους»187.
Σε υπόθεση που καταγράφηκε από την οργάνωση Human Rights Watch αναφέρθηκε ότιαξιωματούχοι ασφαλείας «χρησιμοποίησαν ηλεκτροπληξία σε κρατούμενο, τον έδειραν, τονκλότσησαν και κάλυψαν το κεφάλι του με πλαστική σακούλα στην οποία είχαν ψεκάσει χημική ουσίαπου του προκάλεσε φαγούρα και πρήξιμο στο πρόσωπο και στον λαιμό. […] Οι αξιωματούχοι
πίστευαν ότι ο άνδρας είχε κλέψει μοτοσικλέτα που άνηκε στη σύζυγο διοικητή [των FAES]»188.
Πηγές ανέφεραν ότι οι αρχές εμπλέκονται σε αναγκαστικές εξαφανίσεις189, μεταξύ άλλων γιαπολιτικούς λόγους190. Σύμφωνα με τον οργανισμό Foro Penal191, η προσωρινή ή μόνιμη αναγκαστική
εξαφάνιση αποτελεί «συνήθη» πρακτική στη Βενεζουέλα για την παρεμπόδιση της υπεράσπισης τουπροσώπου κατά τη διάρκεια της κράτησης. Οι υπηρεσίες ασφαλείας, ιδίως η DGCIM, η SEBIN και η
PNB, καθώς και οι υπαγόμενες σε αυτήν FAES «εξαφανίζουν σε πολλές περιπτώσεις πρόσωπα

186 Venezuela, Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela 1999 (Amended), 2009, Μεταφράστηκε από: William S.

Hein & Co., Inc., url
187 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 43
188 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url
189 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 83; Foro Penal, Reporte sobre la
represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13
190 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13
191 Ο Foro Penal είναι οργανισμός ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Βενεζουέλας που παρέχει νομική βοήθεια σε άτομα ταοποία δεν διαθέτουν οικονομικούς πόρους και είναι θύματα αυθαίρετων κρατήσεων, παραβιάσεων της δέουσας
διαδικασίας ή «συνδέονται με παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βασανιστήρια, βάναυση μεταχείριση καικακομεταχείριση», ενώ τελούν υπό κράτηση. Ο οργανισμός Foro Penal απαρτίζεται από «περισσότερους από 100 γνωστούς
δικηγόρους και μια ομάδα 5.000 και πλέον ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο εν λόγω οργανισμός βοηθά επίσης
τα θύματα και τις οικογένειες ανθρώπων που σκοτώνονται ή δέχονται επίθεση κατά τη διάρκεια ειρηνικών διαδηλώσεων».
(Foro Penal, What is Foro Penal?, n.d., url).

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 33προκειμένου να τα υποβάλουν σε παράνομες ανακρίσεις οι οποίες περιλαμβάνουν βασανιστήρια ήκακομεταχείριση και απάνθρωπη μεταχείριση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις βιντεοσκοπούν ήκαταγράφουν τον κρατούμενο να ενοχοποιεί άλλα πρόσωπα»192. Πηγές ανέφεραν ομοίως ότι οικρατούμενοι οδηγούνται παρανόμως σε «κρησφύγετα» για τη διεξαγωγή ανακρίσεων193 και ενίοτε
κρατούνται για πάνω από 48 ώρες194. Το 2019 ο οργανισμός Foro Penal κατέγραψε την «αναγκαστική
εξαφάνιση» 526 προσώπων στη χώρα195. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αρχές αρνήθηκαν ναπαράσχουν πληροφορίες σχετικά με το πού βρίσκονταν196. Το πρόγραμμα της Βενεζουέλας για τηνεκπαίδευση και τη δράση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (PROVEA, Programa Venezolano
de Educación y Acción en Derechos Humanos197) ανέφερε ότι μεταξύ 4ης Μαρτίου και 7ης Απριλίου
2020, τον πρώτο μήνα της πανδημίας COVID-19, πραγματοποιήθηκαν 34 αυθαίρετες κρατήσεις, οιοποίες αφορούσαν, μεταξύ άλλων, 10 δημοσιογράφους, 5 επαγγελματίες του κλάδου της υγείας, 5μέλη της ομάδας του Guaidó, 2 υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ένα πρώην μέλος
της GNB. Από τους 34 κρατούμενους, οι 12 αφέθηκαν ελεύθεροι, άλλοι 12 αφέθηκαν ελεύθεροι
αφού τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες και 10 φυλακίστηκαν198.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2018 το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο κίνησε διαδικασία «προκαταρκτικής
εξέτασης» για εικαζόμενα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε βάρος πραγματικών αντιπάλων ήατόμων που θεωρούνται αντίπαλοι της κυβέρνησης στο πλαίσιο διαδηλώσεων και «σχετικών
πολιτικών αναταραχών» από τον Απρίλιο του 2017, συμπεριλαμβανομένων στην περίοδο αναφοράς
γεγονότων που έλαβαν χώρα από τον Φεβρουάριο του 2014199. Η αξιολόγηση του ΔΠΔ αναμενόταν
να ολοκληρωθεί στις «αρχές του 2020»200. Δεν κατέστη δυνατό να βρεθούν πρόσθετες πληροφορίες
σχετικά με την κατάσταση της υπόθεσης μεταξύ των πηγών που εξετάστηκαν εντός των χρονικών
περιορισμών της παρούσας έκθεσης.

1.5.2 Εξωδικαστικές εκτελέσεις
Το OVV ανέφερε ότι η «επιθετική συμπεριφορά, ο εκφοβισμός και οι δολοφονίες από τις δυνάμεις
ασφαλείας είναι «συστηματικά» και ότι τα εγκλήματα αντιμετωπίζονται με εξωδικαστικές εκτελέσεις
και όχι μέσω των δικαστηρίων»201. Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι τα θύματα-στόχοι ήταν νεαροί
άνδρες που επέκριναν, ή θεωρείτο ότι επέκριναν, την κυβέρνηση, ζούσαν σε κοινότητες χαμηλού
εισοδήματος και ήταν ορατοί στις διαμαρτυρίες202. Οι περισσότερες περιπτώσεις εξωδικαστικών
εκτελέσεων αφορούν νεαρούς από γειτονιές χαμηλού εισοδήματος. Σημαντικός αριθμός
περιπτώσεων αφορούν άτομα με ποινικό μητρώο, υπότροπους ή άτομα που βρίσκονταν στη φυλακή
και αποφυλακίστηκαν. Ωστόσο, σύμφωνα με την παρακολούθηση του OVV, υπάρχουν περιπτώσεις
ατόμων που αποφυλακίζονται για να εργαστούν ως «τσιράκια» για συμμορίες που ελέγχονται απόμέλη των δυνάμεων ασφαλείας, οι οποίες όταν δεν χρειάζονται πλέον ένα άτομο το εκτελούν203. Στιςπηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών δεν βρέθηκαν πληροφορίες που ναεπαληθεύουν τα παραπάνω.

192 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13-14
193

InSight Crime, Venezuelan Government Turned Drug Dens into 'Torture Houses', 26 March 2019, url; Mármol,βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
194 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
195 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13
196 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 77
197 Η PROVEA είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας η οποία παρέχει εκπαιδευτική και νομική στήριξη σε ευάλωτους πληθυσμούςπου είναι θύματα ή πιθανά θύματα παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Διεξάγει επίσης έρευνα σχετικά με τηνκατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα (PROVEA, Nuestra historia, n.d., url).
198 PROVEA, Primer mes Estado de Alarma, 13 April 2020, url
199 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; paras. 58, 59, 73
200 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 83
201 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
202 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 87
203 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020

34 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΟ καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι η «καταστολή» από τις δυνάμεις ασφαλείας σεκοινότητες χαμηλού εισοδήματος είναι πολύ «ισχυρή»204. Η οργάνωση Human Rights Watch ανέφερε
επίσης ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της Βενεζουέλας «καταφεύγουν σε πρωτοφανείς κακοποιήσεις σεκοινότητες χαμηλού εισοδήματος που δεν υποστηρίζουν πλέον το καθεστώς Maduro»205. Η PROVEAανέφερε επίσης ότι η καταστολή των διαμαρτυριών σε λαϊκές περιοχές που θεωρούνται «προπύργιατου chavismo» είναι πιο βίαιη και η παρουσία ένοπλων πολιτών είναι πιο συνηθισμένη206.
Ο Mouttet ανέφερε ότι καθώς στα θύματα αυτών των δολοφονιών περιλαμβάνονται κοινωνικοί καιπολιτικοί ακτιβιστές που ήταν παρόντες στις διαδηλώσεις, είναι δύσκολο να διαπιστωθεί ποιος ήταναντιφρονών και ποιος όχι διότι, σύμφωνα με την εμπειρία του ως δημοσιογράφου στις κοινότητες,οι άνθρωποι φοβούνται να μιλήσουν για αυτές τις πράξεις207. Το OVV ανέφερε ότι οι εξωδικαστικές
εκτελέσεις, που κυμαίνονται μεταξύ 5 000 και 7 000 ετησίως, έχουν επίσης ως στόχο τον πολιτικό
έλεγχο των γειτονιών χαμηλού εισοδήματος208.
Στις δυνάμεις ασφαλείας που εμπλέκονται σε εξωδικαστικές εκτελέσεις περιλαμβάνονται οι FAES 209
και το CICPC210. Οι FAES εκτέλεσαν αυτές τις επιχειρήσεις με τις μαύρες στολές τους και, σε αρκετές
περιπτώσεις, φορώντας μάσκες του σκι, καταφθάνοντας με μαύρα φορτηγάκια χωρίς πινακίδες καιορμώντας στα σπίτια των θυμάτων211. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μέλη των FAES έβγαλαν από τοσπίτι τα μέλη της οικογένειας προτού σκοτώσουν τα θύματα και, σε άλλες περιπτώσεις, τα μέλη των
FAES έκλεψαν τα υπάρχοντά τους212. Στις κοινότητες χαμηλού εισοδήματος οι FAES θεωρούνται
«τάγμα θανάτου»213. Σύμφωνα με πληροφορίες, στη διάρκεια των επιδρομών οι κρατικές δυνάμεις
ασφαλείας επιδίδονται, επιπλέον των εξωδικαστικών εκτελέσεων, σε μαζικές αυθαίρετες κρατήσεις,
κακομεταχείριση των κρατουμένων, αναγκαστικές εξώσεις, καταστροφή σπιτιών και αυθαίρετες
απελάσεις214. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, οι δυνάμεις ασφαλείας αλλοίωναν τους τόπους
εγκλημάτων215, «φύτευαν» αποδεικτικά στοιχεία όπως όπλα και ναρκωτικά216, πυροβολούσαν στοντοίχο ή τον αέρα ώστε να φανεί ότι υπήρξε αντιπαράθεση, ή μετέφεραν θύματα στο νοσοκομείο ενώήταν ήδη νεκρά217.
Σε έκθεση που εκπονήθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό κατά των Βασανιστηρίων (OMCT), τηΔιεθνή Ομοσπονδία για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (FIDH), την Επιτροπή των οικογενειών τωνθυμάτων της περιόδου Φεβρουαρίου-Μαρτίου 1989 (COFAVIC, Comité de Familiares de Víctimas delos Sucesos de Febrero-Marzo de 1989218), το Κέντρο για τα Δικαιώματα και τη Δικαιοσύνη (CDJ, Centro

204 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
205 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url
206 Efecto Cocuyo, Así funcionan las "cuadrillas de paz", 7 April 2019, url
207 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
208 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
209 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian

Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32
210 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32
211 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian
Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 48
212 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian
Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 48
213 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020· καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
214 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url
215 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 87; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5
July 2019, url, para. 49
216 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 49; Mouttet, videoconference,
8 May 2020
217 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 49
218 Η COFAVIC είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας η οποία καταγράφει παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα απότο 1989 (COFAVIC, Qué es Cofavic, n.d., url).

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 35para los Defensores y la Justicia219) και το Γραφείο του Εφημέριου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα τηςΑρχιεπισκοπής του Καράκας (Vicaría de Derechos Humanos de la Arquidiócesis de Caracas220),αναφέρθηκε ότι η ατιμωρησία όσον αφορά τις εξωδικαστικές εκτελέσεις είναι «διαδεδομένη καιγενικευμένη»221. Σε επικαιροποίηση της έκθεσης αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ της 5ης Ιουλίου
2019 αναφερόταν ότι μεταξύ Αυγούστου και Δεκεμβρίου 2019 η OHCHR του ΟΗΕ συνέχισε νακαταγράφει περιπτώσεις εικαζόμενων εξωδικαστικών εκτελέσεων, κυρίως νέων ανδρών, από τις
FAES στο πλαίσιο των επιχειρήσεων ασφαλείας που εκτελούνταν σε γειτονιές χαμηλού
εισοδήματος222. Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφερόταν ότι, βάσει τωνπληροφοριών που συγκέντρωσε η αποστολή, «πολλές από αυτές τις δολοφονίες ενδέχεται νασυνιστούν εξωδικαστικές εκτελέσεις»223. Οι αρχές υποστηρίζουν ότι αυτοί οι θάνατοι επήλθαν στηδιάρκεια συγκρούσεων με την αστυνομία και ότι τα άτομα «προέβαλαν αντίσταση κατά τηςαρχής»224.
Η COFAVIC κατήγγειλε 10 971 περιπτώσεις εξωδικαστικών εκτελέσεων μεταξύ του 2012 και του2019225. Μεταξύ του 2016 και του Σεπτεμβρίου του 2019 περίπου 18 000 άτομα σκοτώθηκαν στηχώρα σε περιπτώσεις «αντίστασης κατά της αρχής», αν και δεν είναι σαφές πόσα από αυτά ταθύματα εκτελέστηκαν εξωδικαστικά226. Το OVV ανέφερε ότι το 2019 5 286 θάνατοι χαρακτηρίστηκανως «αντίσταση κατά της αρχής», αριθμός που αντιστοιχεί σε ποσοστό 19 θανάτων ανά 100 000κατοίκους227. Σύμφωνα με πηγές, η «Προεδρική Επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα» του Guaidóανέφερε ότι μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 31ης Μαρτίου 2020 «τουλάχιστον» 158 άτομα σκοτώθηκανστο πλαίσιο εικαζόμενων εξωδικαστικών εκτελέσεων από τις FAES228. Ορισμένες περιπτώσεις
εξωδικαστικών εκτελέσεων όπως αναφέρθηκαν από πηγές είναι οι εξής:•Χωρίς να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις τοποθεσίες και τα ονόματα τωνεμπλεκόμενων προσώπων για λόγους ασφάλειας, η Human Rights Watch ανέφερε ότι τονΙανουάριο του 2019 αξιωματικοί των FAES εισέβαλαν στο σπίτι μιας κυρίας που ζούσε με τον γιοτης, την κόρη της και τα δύο παιδιά της κόρης της. Οι αξιωματικοί των FAES της έδειξαν, σύμφωναμε πληροφορίες, φωτογραφία μιας ομάδας νέων ανδρών, μεταξύ των οποίων ήταν και ο γιοςτης, και τη ρώτησαν πού βρίσκονταν. Όταν τους είπε ότι ο γιος της ήταν μέσα, οι FAES τη διέταξαννα φύγει από το σπίτι με την κόρη της και τα παιδιά της και να πάει σε γειτονικό σπίτι διότι
επρόκειτο να πάρουν «κατάθεση» από εκείνον. Αφού πήγε σε γειτονικό σπίτι, οι FAES είπαν στην219 Το CDJ είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας που προωθεί τα δικαιώματα και την προστασία των υπερασπιστών των ανθρωπίνων

δικαιωμάτων και παρακολουθεί το σύστημα δικαιοσύνης και τους δημοκρατικούς θεσμούς στη χώρα (OMCT et al.,Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 80-81).
220 Η Vicaría de Derechos Humanos de la Arquidiócesis de Caracas δημιουργήθηκε το 1989 και προωθεί και υπερασπίζεται
τα ανθρώπινα δικαιώματα. Από το 2002 έχει συμμετάσχει σε πάνω από 20 ακροάσεις ενώπιον της Διαμερικανικής
Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και οργανισμών του ΟΗΕ σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτωνστη χώρα (OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 80). Η έκθεση, που χρηματοδοτήθηκε από τηνΕυρωπαϊκή Ένωση και υποστηρίχθηκε από τις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Ελβετίας, παρέχει ανάλυση της κατάστασης
των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των κοινωνικών ηγετών, των δημοσιογράφων, των εργαζόμενων σεανθρωπιστικές οργανώσεις και των ΜΚΟ στη Βενεζουέλα, μια κατάσταση η οποία, σύμφωνα με την έκθεση, «δεντεκμηριώνεται και δεν προβάλλεται επαρκώς σε διεθνές επίπεδο». Η μεθοδολογία συνίσταται στη διεξαγωγή έρευνας μεχρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών, καθώς και σε πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο διερευνητικής
αποστολής που πραγματοποιήθηκε από τον OMCT τον Ιούλιο του 2019 με συνομιλητές οργανώσεις της κοινωνίας τωνπολιτών, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διπλωματικές αποστολές διαπιστευμένες στη Βενεζουέλα
(OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 24-25).
221 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 66
222 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
223 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 50
224 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 87; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5
July 2019, url, para. 50
225 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 7
226 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url
227 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 2
228 Efecto Cocuyo, Atribuyen más de 158 ejecuciones extrajudiciales a las Faes, 19 May 2020, url; El Pitazo, Faes mató a 158
personas de enero a marzo de 2020 en Venezuela, 19 May 2020, url

36 —

•

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑκυρία ότι ο γιος της καταζητείτο για 20 κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών. Ακούστηκαν έξιπυροβολισμοί και φωτογραφία του πτώματος του γιου της δίπλα σε ένα όπλο δημοσιεύτηκε σταμέσα ενημέρωσης με τον χαρακτηρισμό «εγκληματίας». Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2019 δεν είχεεπικοινωνήσει κανείς μαζί της προκειμένου να καταθέσει για την υπόθεση.229
Το Monitor de Víctimas (Παρατηρητήριο θυμάτων230) ανέφερε ότι στις 28 Φεβρουαρίου 2020, το
CICPC εισέβαλε σε σπίτι στο Barquisimeto και σκότωσε έναν εικοσάχρονο άνδρα παρουσία τουδεκαεξάχρονου αδερφού και των μικρότερων ξαδέλφων του. Σύμφωνα με πληροφορίες, το
CICPC αναζητούσε μέλη μιας συμμορίας στην ίδια γειτονιά και πέρασε τον εικοσάχρονο για μέλοςτης συμμορίας. Το θύμα ανακρίθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, εντός του σπιτιού. Οι άλλοι
αναγκάστηκαν να ξαπλώσουν μπρούμυτα στο πάτωμα και εν συνεχεία το θύμα πυροβολήθηκε
στον θώρακα. Το CICPC σκηνοθέτησε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, αντιπαράθεση για ναδικαιολογήσει τη δολοφονία231.

1.5.3 Παρακολούθηση
Η OHCHR του ΟΗΕ ανέφερε ότι ο «κατάλογος Tascón» (Lista Tascón) αποτελούσε «πρώιμη ένδειξηδιακρίσεων και δίωξης για πολιτικούς λόγους»· ο εν λόγω κατάλογος συνίστατο σε βάση δεδομένων
περισσοτέρων από 3 εκατομμυρίων ανθρώπων οι οποίοι υποστήριξαν τη διεξαγωγή
δημοψηφίσματος για την ανάκληση της προεδρικής εντολής του Hugo Chávez την περίοδο 20032004, αλλά στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε για «μαζικές απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων»232. Στοπλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, εκπρόσωπος της FundaRedes233 ανέφερε ότιμέσω αυτού του καταλόγου η κυβέρνηση «εφάρμοζε διώξεις» όχι μόνο στον τομέα της απασχόλησης
αλλά και όσον αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδοτικές πιστώσεις, σε υγειονομική περίθαλψη καισε άλλες κρατικές υπηρεσίες. Αργότερα ήρθε στο προσκήνιο ο «κατάλογος Maisanta» (Lista
Maisanta) [γνωστός και ως «πρόγραμμα Maisanta» ή «βάση δεδομένων Maisanta»], ο οποίος
περιείχε πληροφορίες σχετικά με την πολιτική συμμετοχή μελών της αντιπολίτευσης, π.χ. σχετικά μετους χώρους εργασίας και τις θέσεις τους234. Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι οι κατάλογοι αυτοί ήτανιδιαίτερα δημοφιλείς την περίοδο του Chávez, αλλά κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Maduroτο εργαλείο παρακολούθησης και διακρίσεων που χρησιμοποιείται περισσότερο είναι η Carnet de la
Patria (κάρτα της πατρίδας)235. Ο Amaya ανέφερε ότι οι κατάλογοι αυτοί είναι ανενεργοί καθώς τοεκλογικό σώμα που περιλαμβανόταν σε αυτούς έχει αλλάξει. Ωστόσο, η αρχή της χρήσης καταλόγων
για σκοπούς παρακολούθησης εξακολουθεί να εφαρμόζεται σήμερα, κυρίως μέσω τηςπαρακολούθησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και, εάν το άτομο έχει ιστορικό υποστήριξης τηςαντιπολίτευσης, «απλώς δεν προσλαμβάνεται» από την κυβέρνηση236.

229 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url
230 Το Monitor de Víctimas είναι μια συνεργατική ψηφιακή πλατφόρμα που συγκεντρώνει ειδήσεις για ανθρωποκτονίες στοCaracas και στην πολιτεία Bolívar. Υποστηρίζεται από επτά ειδησεογραφικά μέσα, μεταξύ των οποίων τα εξής: El Pitazo,
Crónica Uno, El Nacional, Projiuris, Correo del Caroní και Runrun.es. Το Monitor de Víctimas επισκέπτεται επίσης καθημερινά
το νεκροτομείο του Caracas για να αποκτήσει πληροφορίες σχετικά με τα θύματα, συμπεριλαμβανομένων των συγγενών
των θυμάτων και των αστυνομικών, και επισκέπτεται επίσης τόπους εγκλημάτων για να εξασφαλίσει περαιτέρω
πληροφορίες (Monitor de Víctimas, ¿Quiénes somos?, n.d., url).
231 Monitor de Víctimas, Denuncian ejecuciones del Cicpc en El Junquito y Caricuao, 3 March 2020, url
232 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 30, Footnote 23
233 Η FundaRedes είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας που παρακολουθεί τη βία και τις παράνομες ένοπλες ομάδες στη Βενεζουέλα,με ιδιαίτερη έμφαση στις πολιτείες που συνορεύουν με την Κολομβία. Έχει έξι παρατηρητήρια παραβιάσεων τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων σε πολιτείες στα σύνορα. Η FundaRedes δημοσιεύει μηνιαίες εκθέσεις κατάστασης σχετικά μετη βία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η μεθοδολογία που ακολουθεί η FundaRedes συνίσταται στην παρακολούθηση τωνειδήσεων και στην επιτόπια τεκμηρίωση σε συνεργασία με θύματα εγκλημάτων και πηγές στις δυνάμεις ασφαλείας
(FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020).
234 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
235 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
236 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 37

Η Βενεζουέλα έχει αναπτύξει ένα πολύπλοκο σύστημα λαθρακροάσεων, παρενοχλήσεων καιψηφιακής και υλικής παρακολούθησης του πληθυσμού237. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι υπηρεσίες
ασφαλείας προβαίνουν σε λαθρακρόαση συνομιλιών των στόχων τους χωρίς δικαστικό ένταλμα238.
Επιπλέον, παρακολουθούν τις πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης και χακάρουν
λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου239. Στη συνέχεια οι πληροφορίες που αντλούνται απόιδιωτικές επικοινωνίες παραποιούνται και χρησιμοποιούνται για να στιγματίσουν και ναδυσφημίσουν το εκάστοτε άτομο, μετατρέποντάς το σε στόχο λεκτικών προσβολών και σωματικών
επιθέσεων σε δημόσιους χώρους240. Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης, ο Fermín Mármol, ποινικολόγος,καθηγητής και διευθυντής του Ινστιτούτου Ποινικών Επιστημών και Εγκληματολογίας (Instituto deCiencias Penales, Criminalística y Criminología) του πανεπιστημίου Santa María, ανέφερε ότι τα άτομα
που αποτελούν στόχο των δυνάμεων ασφαλείας παρακολουθούνται ηλεκτρονικά χωρίς δικαστικό
ένταλμα, και το ίδιο συμβαίνει με ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία μπορεί ναεξαναγκαστούν από τις υπηρεσίες ασφαλείας να παράσχουν οικονομικές πληροφορίες σχετικά μεπελάτη, ακόμη και χωρίς δικαστικό ένταλμα241. Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι έχουν υπάρξει
αναφορές τηλεφωνικών υποκλοπών, χακαρίσματος λογαριασμών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου καισυγκέντρωσης οικονομικών, μεταναστευτικών, αστυνομικών και τηλεφωνικών αρχείων γιααντιφρονούντες και ακτιβιστές242.
Η FundaRedes ανέφερε ότι άλλος ένας τρόπος παρακολούθησης είναι μέσω αδειών, οι οποίες
απαιτούνται για τα περισσότερα πράγματα στη Βενεζουέλα. Η FundaRedes έδωσε ως παράδειγματην κάρτα για βενζίνη, η οποία απαιτείται για την αγορά καυσίμων για οχήματα και περιέχει
πληροφορίες, όπως ημερομηνίες και τόπους αγοράς, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τηνπαρακολούθηση των μετακινήσεων των ατόμων243.
Σύμφωνα με την International Crisis Group, αν και είναι ίσως περιορισμένη η χρήση πολύπλοκης
τεχνολογίας για σκοπούς παρακολούθησης, όλη η προσοχή φαίνεται να εστιάζεται επί του παρόντος
στην απειλή που συνιστά ένα άτομο και στην αναταραχή σε μια δεδομένη κοινότητα244. Ο Mármol
εξήγησε ότι για τους σημαντικούς στόχους, όπως μέλη της αντιπολίτευσης, επιχειρηματίες καιακαδημαϊκοί, οι δυνάμεις ασφαλείας συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με τους συγγενείς τους, τηνπεριουσία τους και τις εισόδους και εξόδους τους από τη χώρα. Όσον αφορά ιδίως τα μέλη τηςαντιπολίτευσης, οι δυνάμεις ασφαλείας συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με τις πηγές
χρηματοδότησής τους και παρακολουθούν τις επικοινωνίες τους. Όσον αφορά τους λιγότερο
σημαντικούς στόχους, η παρακολούθηση πραγματοποιείται από ένοπλες colectivos και «boliches»245.
Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, ο Alejandro Velasco, καθηγητής στοπανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης του οποίου η έρευνα εστιάζει στα κοινωνικά κινήματα στη Λατινική
Αμερική, την αστική κουλτούρα και τον εκδημοκρατισμό, ανέφερε ότι η πρόσβαση σε κυβερνητικές
βάσεις δεδομένων από colectivos «λαμβάνει χώρα sui generis και όχι επίσημα». Ορισμένοι κρατικοί
φορείς διαθέτουν καταλόγους αντιφρονούντων, αλλά δεν είναι σαφές αν ανταλλάσσονται με μέλητων colectivos246. Ο δημοσιογράφος θεωρούσε ότι η παρακολούθηση «δεν είναι συνεχής για ένασυγκεκριμένο υποκείμενο, αν και εξαρτάται από τη δυναμική και την κατάσταση», και ότι ηπαρακολούθηση ακτιβιστών είναι «συνεχής»247.

237 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 47-48; Mármol, videoconference, 1 May 2020
238 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 61
239 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
240 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 61
241 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
242 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
243 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
244 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020
245 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
246 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
247 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020

38 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΣτην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι ο Maduro ενεργοποίησε το 2017 το«σχέδιο Zamora, ένα πολιτικο-στρατιωτικό στρατηγικό σχέδιο ασφάλειας για την από κοινού
δραστηριοποίηση ενόπλων δυνάμεων, [μπολιβαριανών εθνικών] παραστρατιωτικών ομάδων καιπολιτών» με σκοπό την αύξηση της στρατιωτικοποίησης των κρατικών θεσμών248. Η χρήση πολιτών
για τη συγκέντρωση πληροφοριών πραγματοποιείται μέσω κοινοτικών συμβουλίων (consejos
comunales), των δικτύων οργάνωσης και κοινωνικοπολιτικής δράσης (RAAS, Red de Articulación yAcción Sociopolítica), των μονάδων μάχης Hugo Chávez (UBCh, Unidades de Batalla Hugo Chávez)249
και ενόπλων colectivos (βλ. κεφάλαιο 5). Οι οργανώσεις αυτές χρηματοδοτούνται από την κυβέρνησητης Βενεζουέλας και διευκολύνουν τον έλεγχο του κράτους επί του πληθυσμού250.

Τοπικές επιτροπές εφοδιασμού και παραγωγής και η κάρτα της πατρίδας (Carnet de la
Patria)Οι τοπικές επιτροπές εφοδιασμού και παραγωγής (CLAP, Comités Locales de Abastecimiento y
Producción) δημιουργήθηκαν το 2016 ως τρόπος αντιμετώπισης των ελλείψεων σε τρόφιμα251 καιεπρόκειτο να αποτελέσουν προσωρινό μέτρο διάρκειας τριών μηνών252. Οι CLAP είναι υπεύθυνες γιατην παράδοση τροφίμων και άλλης κυβερνητικής βοήθειας στις κοινότητες 253. Το Υπουργείο
Κοινοτήτων καταχωρίζει και πιστοποιεί όλες τις CLAP. Οι CLAP προβαίνουν σε απογραφή τουαριθμού των οικογενειών και των μελών οικογενειών που ζουν στο έδαφός τους, η οποία
χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του αριθμού των κιβωτίων με τρόφιμα που θα ζητηθούν από τοΥπουργείο Τροφίμων. Τα κιβώτια με τρόφιμα διανέμονται από τις CLAP κατόπιν πληρωμής μέσωηλεκτρονικής μεταφοράς με την Carnet de la Patria254. Η παράδοση των κιβωτίων με τρόφιμα από τις
CLAP χαρακτηρίζεται από ασυνέπεια255 και διακρίσεις256.
Στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι τα κιβώτια με τρόφιμα των CLAP δεν καλύπτουν τιςβασικές διατροφικές ανάγκες257. Η Transparencia Venezuela ανέφερε ότι τον Ιούνιο του 2019 τακιβώτια με τρόφιμα των CLAP περιλάμβαναν έξι με οκτώ κιλά τρόφιμα όπως αλεύρι, ρύζι, μακαρόνια,γάλα και τόνο, για μια μέση τετραμελή οικογένεια. Η τιμή στην αγορά των προϊόντων πουπεριλαμβάνονται στα κουτιά των CLAP είναι περίπου 20 USD, ενώ ο ελάχιστος μισθός και ταεπιδόματα που προσφέρει η κυβέρνηση είναι περίπου 10 USD τον μήνα258.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, οι δικαιούχοι βάσει της Carnet de la Patriaκαθορίζονται από τους κρατικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για τα προγράμματα και δικαιούχος
είναι «χωρίς διακρίσεις, κάθε πρόσωπο που πληροί τις απαιτήσεις των εν λόγω προγραμμάτων»259.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι 24 εκατομμύρια άνθρωποι που ανήκουν σε 6 εκατομμύρια νοικοκυριά
λαμβάνουν προμήθειες στο πλαίσιο του συστήματος των CLAP και ότι έχει υπάρξει αύξηση 400 %στο επίπεδο διανομής από τη δημιουργία του συστήματος των CLAP260. Η Carnet de la Patria καλύπτει

248 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 31
249 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 31; OMCT et al., Venezuela"Enemigos internos", March 2020, url, pp. 47-48
250 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 47-48
251 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 3
252 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
253 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 48
254 Transparencia Venezuela, 4 años de CLAP: Coacción, corrupción y hambre, April 2020, url, pp. 3-5
255 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 3
256 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 49
257 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 13
258 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 3
259 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 33
260 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, paras. 31-32

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 39πάνω από το 80 % του πληθυσμού261. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Carnet de la
Patria, βλ. Kεφάλαιο 6.5.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, η παρακολούθηση του πληθυσμού πραγματοποιείται επίσης μέσω των
CLAP262 και της Carnet de la Patria263. Οι CLAP χρησιμοποιούνται επίσης ως εργαλείο εισαγωγής
διακρίσεων και παρενόχλησης όσων αντιτίθενται στην κυβέρνηση ή συμμετέχουν σε δραστηριότητες
υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων264.
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι ο κατάλογος των δικαιούχων τωνπρογραμμάτων που εφαρμόζονται μέσω της Carnet de la Patria τελεί υπό τη διαχείριση τουκυβερνώντος κόμματος και όχι κρατικών φορέων και, σύμφωνα με μαρτυρίες, τα μέλη των τοπικών
δομών των CLAP παρακολουθούν την πολιτική δραστηριότητα των δικαιούχων265. Ο Amaya εξήγησε
ότι αυτά τα επιδοτούμενα κιβώτια με τρόφιμα παραδίδονται από τους εκπροσώπους των κοινοτικών
συμβουλίων, οι οποίοι διορίζονται από την κυβέρνηση βάσει της σχέσης τους με το PSUV η τηςστήριξής τους στην κυβέρνηση266. Στην έκθεση του OMCT και λοιπών αναφέρεται ότι μέλη των CLAPκατέχουν προσωπικές πληροφορίες για κάθε οικογενειακή μονάδα267. Ο Amaya ανέφερε ότι οιεκπρόσωποι των κοινοτικών συμβουλίων έχουν στη διάθεσή τους κατάλογο γειτόνων με τηλέφωνα
και λογαριασμούς WhatsApp και, σε ορισμένους τόπους, έχουν δημιουργήσει ομάδα δικαιούχων στο
WhatsApp268. Ο Amaya ανέφερε ότι οι παραλήπτες ειδοποιούνται στο WhatsApp για το πότε και τοπού μπορούν να παραληφθούν τα κιβώτια με τρόφιμα των CLAP. Ωστόσο, τα κοινοτικά συμβούλια
χρησιμοποιούν τις πληροφορίες αυτές για να παρακολουθούν τη συμπεριφορά των κατοίκων σταμέσα κοινωνικής δικτύωσης και, σε ορισμένους τόπους, τα άτομα που διαχειρίζονται την CLAP είναι
τα ίδια φιλοκυβερνητικά άτομα που αναζητούν ψηφοφόρους στις εκλογές269.
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι υπήρχαν μαρτυρίες για άτομα τα οποία,παρότι δεν είχαν επαρκή πρόσβαση σε τρόφιμα, αποκλείστηκαν από τον κατάλογο των δικαιούχων
των CLAP διότι δεν υποστήριζαν την κυβέρνηση270. Ο Mouttet ανέφερε ότι παρότι ενδέχεται να μηνείναι πολιτική της κυβέρνησης να αποκλείονται οι μη υποστηρικτές της κυβέρνησης από τα κιβώτια
με τρόφιμα, εκείνοι που τα διανέμουν στις γειτονιές διαθέτουν έναν βαθμό διακριτικής ευχέρειαςπου τους επιτρέπει να αποφασίζουν ποιος θα λάβει τις παροχές. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει έμμεσοςκοινωνικός έλεγχος ο οποίος ενθαρρύνει την καταγγελία ατόμων από όσους επιθυμούν να λάβουν
παροχές και η καταγγελία ατόμων είναι κάτι πολύ σύνηθες σε τοπικό επίπεδο271. Ο Amaya εξήγησε
ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κάτοικοι μπορούν να ανακατευθύνουν τα μηνύματα στο WhatsApp
προς τις αρχές ή υπηρεσίες πληροφοριών ώστε να αναλάβουν δράση272.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι η διανομή των κιβωτίων με τρόφιμα από τις CLAPέχει πελατειακό χαρακτήρα και εξαρτάται από στρατιωτικούς του PSUV και άλλες φιλοκυβερνητικές
ενώσεις. Σε μεγάλες αστικές περιοχές, οι αντιφρονούντες ενδέχεται να μπορούν να λάβουν κιβώτια
με τρόφιμα, αλλά σε απομακρυσμένες περιοχές μπορεί να αποκλειστούν. Για παράδειγμα, στο

261 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the

Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, footnote 7
262 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 48
263 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 23
264 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 49; Amaya, videoconference, 29 May 2020
265 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 23
266 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
267 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 48
268 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
269 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
270 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 22
271 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
272 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020

40 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑMaracaibo δεν γίνονται παραδόσεις κιβωτίων με τρόφιμα από τις CLAP διότι είναι μία από τις πόλεις
όπου υπάρχει ισχυρή στήριξη για την αντιπολίτευση273.

RAAS
Τα δίκτυα οργάνωσης και κοινωνικοπολιτικής δράσης (RAAS, Red de Articulación y Acción
Sociopolítica) αποτελούν πρωτοβουλία του PSUV η οποία ορίζεται ως ένα «μοντέλο ενότητας καιαπόλυτης οργάνωσης για την ολοκληρωμένη υπεράσπιση του έθνους [...] στους τομείς τηςιδεολογίας, του πολιτισμού, της πολιτικής, της κοινωνίας, της οικονομίας, των εκλογών, καθώς και
σε στρατιωτικό επίπεδο» και «δημιουργήθηκαν για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση τηςδιαρκούς απειλής των Ηνωμένων Πολιτειών»274. Τα RAAS δημιουργήθηκαν το 2018275, αν και από το
2017 άρχισαν να γίνονται αναφορές σε αυτά στο πλαίσιο δημόσιων ομιλιών αξιωματούχων276. Ο
Amaya τα περιγράφει ως ένα δίκτυο πληροφοριών που βασίζεται σε «πληροφορίες προερχόμενεςαπό τον λαό». Συστάθηκαν νομίμως και τελούν υπό τη διαχείριση του Υπουργείου Εσωτερικών,Δικαιοσύνης και Ειρήνης και του Υπουργείου Κοινοτήτων277. Η επιχειρησιακή στρατηγική των RAAS
συνίσταται στη «σαφή» χαρτογράφηση των κοινοτήτων που βρίσκονται εντός των περιοχών
επιρροής κάθε UBCh, καθώς και των δρόμων κάθε κοινότητας, και στο «πέρασμα από κάθε δρόμο,κάθε σπίτι ώστε να γίνει κοινωνικοπολιτικός χαρακτηρισμός των κατοίκων και να αποκτηθεί πλήρης
γνώση του εδάφους»278. Χωρίς να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες, το Εθνικό Ραδιόφωνο
Βενεζουέλας της κυβέρνησης (RNV, Radio Nacional de Venezuela) υποστήριξε στις 14 Ιανουαρίου
2020 ότι τα RAAS έχουν 14 181 UBCh και είναι παρόντα σε 48 376 κοινότητες και 279 460 δρόμους279.
Πηγές χαρακτηρίζουν τα RAAS ως κρατικό μηχανισμό παρακολούθησης280. Σύμφωνα με το OVCS, τα
RAAS διευκολύνουν την επέκταση και την εμβάθυνση του κοινωνικού ελέγχου, των πολιτικών
διακρίσεων και της καταστολής των διαδηλώσεων, μέσω ενός «κοινωνικού και κοινοτικού δικτύου»του οποίου τα μέλη είναι «φύλακες της επανάστασης», ενώ το σύνολο της κοινωνίας «επαγρυπνεί,παρακολουθεί και κατηγορεί τις ιδιωτικές και δημόσιες δραστηριότητες των ατόμων»281.
Τα RAAS εκτελούν καθήκοντα παρακολούθησης και ασφάλειας μέσω «πατριωτών-συνεργατών»(«patriotas cooperantes»)282, ένας «ρόλος που δημιουργήθηκε με σκοπό τη διείσδυση σε μηκυβερνητικές οργανώσεις για την απόκτηση ευαίσθητων πληροφοριών ή τον εντοπισμό πιθανών
εχθρών για το κράτος· οι υπηρεσίες πληροφοριών αποκτούν με τον τρόπο αυτό απαραίτητες
πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη στόχευση του ατόμου ή της ομάδας πουθεωρείται απειλή». Η ταυτότητα των patriotas cooperantes δεν είναι γνωστή283. Η El Nuevo Heraldόρισε τους patriotas cooperantes ως «πληροφοριοδότες με δεσμούς με το κίνημα chavismo οι οποίες
έχουν στρατολογηθεί για την παροχή πληροφοριών σε colectivos και ομάδες σε επίπεδο κοινοτήτων
σχετικά με τις δραστηριότητες των γειτόνων τους»284. Ο Amaya εξήγησε ότι οι patriotas cooperantesέχουν χρησιμοποιηθεί ως πηγή πληροφοριών σχετικά με τις ιδιωτικές και δημόσιες υποθέσεις τωνατόμων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δηλώσεις τους, οι οποίες είναι ανώνυμες, έχουν

273 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
274 PSUV, RAAS: Modelo de unidad superior para la defensa de la nación, 27 March 2018, url
275 La Prensa de Lara, Las RAAS: Nuevo mecanismo de control social, 11 November 2019, url
276 Crónica Uno, RAAS: Las nuevas piezas en la maquinaria de persecusión del Gobierno, 12 November 2018, url
277 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
278 PSUV, RAAS: Modelo de unidad superior para la defensa de la nación, 27 March 2018, url
279 RNV, Red de Articulación y Acción Sociopolítica (RAAS) del Partido Socialista Unido de Venezuela (PSUV), 14 January 2020,

url, 0:12
280 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020; OVCS, Aumenta el control social, discriminación y represión en Venezuela, 29
March 2018, url
281 OVCS, Aumenta el control social, discriminación y represión en Venezuela, 29 March 2018, url
282 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 48-49
283 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 48-49
284 El Nuevo Herald, ¿Pretende Maduro expropiar las miles de viviendas vacías que dejó el éxodo venezolano?, 26 September
2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 41

χρησιμοποιηθεί για το άνοιγμα δικαστικών φακέλων σε βάρος ατόμων. Σύμφωνα με τον Amaya,σημαντικό μέρος των πληροφοριών που χρησιμοποιούνται από τον πρόεδρο του ANC, Diosdado
Cabello, στο τηλεοπτικό του πρόγραμμα Con el Mazo Dando285 (Ξύλο με το ρόπαλο), προέρχονται από
patriotas cooperantes οι οποίοι παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες και τιςιδιωτικές υποθέσεις μελών της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφων, υπερασπιστών των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και όσων θεωρούνται «πρόβλημα» για την κυβέρνηση286. Το Con el Mazo Dandoαποτελεί, σύμφωνα με τον Mouttet, πλατφόρμα εκτόξευσης απειλών και «σχεδόν κάθε εβδομάδα
αναφέρονται νέα θύματα στο πρόγραμμα»287.

1.6 Επιπτώσεις της πανδημίας κορονοϊού στην κρίση τηςΒενεζουέλας
Στις 17 Μαρτίου 2020 ο Maduro διέταξε καθεστώς καραντίνας σε όλες τις πολιτείες της Βενεζουέλας
για την αντιμετώπιση της επέκτασης του κορονοϊού288. Τον Απρίλιο του 2020 σε έκθεση της UNICEF
αναφερόταν ότι μεταξύ άλλων προληπτικών μέτρων για τον περιορισμό της διάδοσης του κορονοϊού
περιλαμβάνονταν ο υποχρεωτικός αυτοπεριορισμός, η απαγόρευση δημόσιων συναθροίσεων, οιέλεγχοι υγείας σε σημεία διέλευσης των συνόρων, η αναστολή των περισσότερων διεθνών πτήσεων,η υποχρεωτική χρήση μάσκας στους δρόμους και άλλους δημόσιους χώρους, και το κλείσιμο τωνσχολείων, με τη διεξαγωγή του σχολικού έτους 2019-2020 διαδικτυακά289.
Στην έκθεση της UNICEF αναφερόταν ότι στις προκλήσεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη ηκυβέρνηση στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας κορονοϊού περιλαμβάνονται η έλλειψηαξιόπιστης πρόσβασης σε νερό, οι διακοπές ρεύματος που επηρεάζουν τις εγκαταστάσεις
υγειονομικής περίθαλψης και τις τηλεπικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών
δραστηριοτήτων μάθησης, οι ελλείψεις καυσίμων που επηρεάζουν τη δυνατότητα τωνεπαγγελματιών του κλάδου της υγείας να μεταβούν στον χώρο εργασίας τους, και η ασφάλεια τωντροφίμων για τα παιδιά, τα οποία εξαρτώνται από το σχολικό πρόγραμμα σίτισης και δεν μπορούν
να πάνε στο σχολείο λόγω του αυτοπεριορισμού290.
Εξαιτίας των οικονομικών και κοινωνικών περιορισμών με τους οποίους βρίσκονται αντιμέτωποι οιμετανάστες από τη Βενεζουέλα σε γειτονικές χώρες στο πλαίσιο της πανδημίας κορονοϊού, ορισμένοι
από αυτούς επιστρέφουν στη Βενεζουέλα291. Ο διεθνής οργανισμός A ανέφερε ότι μετά τα μέσαΙουνίου 2020 η κυβέρνηση ανοίγει τα σύνορα με την Κολομβία κάθε Δευτέρα, Τετάρτη καιΠαρασκευή, επιτρέποντας τη διέλευση έως 300 ατόμων ημερησίως μέσω της διεθνούς γέφυρας
Simón Bolívar, η οποία συνδέει το Norte de Santander με το Táchira, και έως 100 ατόμων μέσω τόσοτης διεθνούς γέφυρας José Antonio Páez, η οποία συνδέει το Arauca με το Apure, όσο και του
285 Σημείωση τουσυντάκτη: Το όνομα προέρχεται από το ρητό «A Dios rogando y con el mazo dando», το οποίο
μεταφράζεται ως «Ο Θεός βοηθά αυτούς που βοηθούν τον εαυτό τους» ή «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Η αρχική σημασία
του ρητού, σύμφωνα με το Centro Virtual Cervantes, είναι ότι «όταν κάποιος επιθυμεί κάτι, είναι καλό να προσεύχεται στονΘεό αλλά πρέπει να κάνει και ό,τι μπορεί για να το πετύχει» (Centro Virtual Cervantes, A Dios rogando y con el mazo dando,
n.d., url). Ωστόσο, η έμμεση έννοια του ρητού που χρησιμοποιείται στο τηλεοπτικό πρόγραμμα είναι η χρήση του ροπάλου
για τη «σύνθλιψη του καπιταλισμού». Παρουσιαστής του προγράμματος, το οποίο μοιάζει με τοκ σόου, είναι ο πρόεδροςτου ANC, Diosdado Cabello, ενώ το σκηνικό απαρτίζουν, μεταξύ άλλων, ένα ξύλινο ρόπαλο πάνω στο γραφείο, ένα πανό μετο hashtag του Twitter «#AquíNoSeHablaMalDeChávez» (Εδώ δεν μιλάμε άσχημα για τον Chávez) και ένα πορτρέτο του
Chávez που καλύπτει όλο τον τοίχο. Κάθε επεισόδιο περιλαμβάνει ενότητα στην οποία ο Cabello διαβάζει αποσπάσματαειδησεογραφικών άρθρων και μηνύματα Twitter από πρόσωπα και οντότητες που αναρτώνται σε πίνακα και, ενίοτε,σχολιάζει τον συντάκτη αυτών των αναρτήσεων. Η διάρκεια του προγράμματος είναι μεταξύ 3,5 και 5 ωρών και μεταδίδεται
κάθε Τετάρτη.
286 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
287 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
288 Agencia EFE, Maduro ordena una "cuarentena total" en Venezuela para frenar el coronavirus, 17 March 2020, url
289 UN, UNICEF, Situation Report, April 2020, url, p. 2
290 UN, UNICEF, Situation Report, April 2020, url, p. 2
291 UN, UNICEF, Situation Report, April 2020, url, p. 2; International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020

42 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑσημείου συνοριακής διέλευσης Santa Elena de Uairén που συνδέει το Pacaraima με το Bolívar.
Ωστόσο, η ίδια πηγή ανέφερε ότι οι αριθμοί ποικίλλουν και ότι «συχνά» υπάρχει υπέρβαση του ορίουπου επιτρέπει η κυβέρνηση. Αν και τα σύνορα είναι κλειστά λόγω της νόσου COVID-19, η μόνηεξαίρεση την οποία κάνουν οι αρχές της Βενεζουέλας είναι για άτομα που πηγαίνουν στην Κολομβία
για να πάρουν φάρμακα και για σοβαρά ασθενείς ή ασθενείς στο τελικό στάδιο, οι οποίοι χρήζουν
πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη.292
Η El Tiempo ανέφερε ότι, σύμφωνα με τις αρχές της Κολομβίας, πάνω από 74 000 πολίτες τηςΒενεζουέλας επέστρεψαν στη Βενεζουέλα μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου 2020293. Ωστόσο, ο διεθνής
οργανισμός A ανέφερε ότι, σύμφωνα με πηγές τις οποίες συμβουλεύτηκε, εκτιμάται ότι μεταξύ
Μαρτίου και Ιουνίου 2020 επέστρεψαν στη Βενεζουέλα από 85 000 έως 120 000 πολίτες της χώρας,μέσω σημείων τόσο νόμιμης όσο και παράνομης διέλευσης των συνόρων. Από τους πολίτες τηςΒενεζουέλας που εισήλθαν στη χώρα και τοποθετήθηκαν σε καραντίνα, το 46 % εισήλθαν μέσωTáchira, το 29 % μέσω Apure, το 20 % μέσω Zulia και το 5 % μέσω Bolívar294. Έφθασαν επίσης μεανθρωπιστικές πτήσεις με προορισμό το Caracas295. Το BBC ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις
αναπτύσσονται κατά μήκος των συνόρων ώστε να αποτρέψουν την είσοδο στη χώρα μέσω τωνσημείων παράνομης διέλευσης των συνόρων296.
Η κυβέρνηση ελέγχει τους μετανάστες στα σύνορα· όσοι είναι θετικοί στον ιό μεταφέρονται σεειδικές εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και όσοι είναι αρνητικοί τοποθετούνται σεκαραντίνα για δύο εβδομάδες, συνήθως σε σχολικά κτίρια297. Εμπιστευτική πηγή με την οποία υπήρξε
επικοινωνία για την παρούσα έκθεση ανέφερε ότι«για να ανταποκριθεί στη συνεχή εισροή ατόμων που επιστρέφουν, η κυβέρνηση τηςΒενεζουέλας ενεργοποίησε τα Σημεία Κοινωνικής Πρόνοιας (PAS, Puntos de Asistencia Social),όπου πραγματοποιούνται ιατρικές εξετάσεις και τεστ COVID-19, καθώς και τα Σημεία
Ολοκληρωμένης Κοινωνικής Πρόνοιας (PASI, Puntos de Asistencia Social Integral), όπου όσοιδεν είναι θετικοί στον ιό πρέπει να τηρούν την υποχρεωτική καραντίνα. Όσοι είναι θετικοί
μεταφέρονται απευθείας σε κέντρα υγείας προς απομόνωση»298.
Η ίδια πηγή ανέφερε ότι τα PASI συνίστανται σε ξενοδοχεία με κατάλληλες δομές και εγκαταστάσεις,αυτοσχέδιες τοποθεσίες, σχολεία, πανεπιστήμια, εκκλησίες και αθλητικές εγκαταστάσεις και, μέχρι
τα τέλη Μαΐου 2020, «υπήρχαν πάνω από 100 ενεργά PASI στη χώρα, αλλά ο αριθμός παρουσιάζει
πολύ συχνά διαφοροποιήσεις». Οι κύριες δραστηριότητες αυτών των χώρων σχετίζονται με την
εφαρμογή πρωτοκόλλων υγείας, τη διανομή ειδών οικιακής χρήσης, την παροχή πόσιμου νερού καιπρομηθειών υγιεινής, την παροχή ενέργειας και τροφίμων και τη διάδοση βασικών μηνυμάτων γιατην πρόληψη της μετάδοσης»299. Παράλληλα, πραγματοποιείται έλεγχος ποινικού μητρώου300. Αφούολοκληρωθεί η καραντίνα, μπολιβαριανές αποστολές (Misiones Bolivarianas301) συνοδεύουν όσους
επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής τους εντός της χώρας και συναντούν τους γείτονές τους ώστε ναπαράσχουν διαβεβαιώσεις ότι έχουν ήδη υποβληθεί σε καραντίνα με σκοπό την αποτροπή του

292 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
293 El Tiempo, Regresar a su país, el nuevo drama de los venezolanos, 15 June 2020, url
294 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
295 Confidential source, Correspondence, June 2020
296 BBC, Coronavirus en Colombia y Venezuela | "Crucé todo un país a pie para nada", 10 June 2020, url
297 UN, UNICEF, Situation Report, April 2020, url, p. 2
298 Confidential source, Correspondence, June 2020
299 Confidential source, Correspondence, June 2020
300 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
301 Οι μπολιβαριανές αποστολές είναι κοινωνικά προγράμματα που δημιουργήθηκαν από τον πρόεδρο Chávez για την«καταπολέμηση» της φτώχειας και της ακραίας φτώχειας και για τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών, πολιτιστικών,επιστημονικών και πολιτικών προγραμμάτων. Παρέχουν επίσης δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες και πρόσβαση σεεπιδοτούμενες πιστώσεις για την πρόσβαση σε στέγη (VTV, Presidente Maduro reafirmó labor de Misiones y Grandes
Misiones para el pueblo venezolano, 19 January 2020, url).

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 43στιγματισμού302. Για συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση όσων επιστρέφουνστο πλαίσιο της πανδημίας, βλ. κεφάλαιο 7.
Σύμφωνα με πηγές, ο κοινωνικός έλεγχος εντάθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας 303. Το OVVανέφερε ότι στα άτομα που «διώχθηκαν» περισσότερο κατά τη διάρκεια της πανδημίας
περιλαμβάνονται δημοσιογράφοι, ιατροί, νοσηλευτές και ηγέτες κοινοτήτων οι οποίοι αποτελούν
αντικείμενο εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας, ιδίως τις FAES, την DGCIM και τη SEBIN, επειδή
αναφέρουν ζητήματα που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της πανδημίας. Το OVV εξήγησε ότι οι ιατροί
φιμώνονται διότι ορισμένοι από αυτούς έχουν καταγγείλει ότι δεν υπάρχουν ιατρικές προμήθειες
για την καταπολέμηση της πανδημίας, οι δημοσιογράφοι εκφοβίζονται ώστε να μην παρουσιάσουν
άλλοι το ίδιο θέμα και οι ακτιβιστές σε επίπεδο κοινοτήτων εκφοβίζονται ώστε να μην μετατρέπουν
μια κοινωνική διαμαρτυρία σε πολιτική304. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα στοχευόμενα
προφίλ, βλ. κεφάλαιο 3. Ο Amaya ανέφερε ότι η κυβέρνηση είναι ο μόνος πάροχος πληροφοριών
σχετικά με την πανδημία στη χώρα και στον Τύπο δεν επιτρέπεται να διατυπώνει ερωτήσεις ούτε ναδιερευνά τα στοιχεία της κυβέρνησης. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις δημοσιογράφων πουαποτέλεσαν στόχο και αντικείμενο εκφοβισμού διότι αμφισβήτησαν τα επίσημα στοιχεία305.

1.7 Έλλειψη στατιστικών πληροφοριών
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι η κυβέρνηση δεν δημοσιεύει
ολοκληρωμένες στατιστικές για τη δημόσια υγεία, οι οποίες είναι «ουσιώδεις για την ανάπτυξη καιτην εφαρμογή επαρκούς απόκρισης στην κρίση στον τομέα της υγείας»306. Οι αρχές της Βενεζουέλας
δεν δημοσιεύουν αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με τις στατιστικές για το έγκλημα307. Το IPYS ανέφερεότι η κυβέρνηση δεν δημοσιεύει δείκτες σχετικά με την οικονομία, την ασφάλεια, την εκπαίδευση,την υγεία και τη διατροφή308. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η Βενεζουέλα δεν διαθέτει νομοθεσία που ναεπιτρέπει στους πολίτες να υποβάλουν αίτηση για την παροχή πρόσβασης σε πληροφορίες, αντίθετα
με το άρθρο 143 του Συντάγματος309, το οποίο ορίζει τα εξής:«Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ενημερώνονται από τη δημόσια διοίκηση, με έγκαιρο καιαληθή τρόπο, για την κατάσταση της διαδικασίας στην οποία έχουν άμεσο συμφέρον και ναενημερώνονται για την έκδοση τυχόν οριστικών αποφάσεων επί του ζητήματος. Ομοίως, έχουν
πρόσβαση σε διοικητικούς φακέλους και αρχεία, με την επιφύλαξη των αποδεκτών ορίων σεμια δημοκρατική κοινωνία όσον αφορά ζητήματα σχετικά με την εσωτερική και εξωτερική
ασφάλεια, την ποινική έρευνα και την ιδιωτική ζωή, σύμφωνα με τη νομοθεσία που διέπει τηνταξινόμηση εγγράφων με εμπιστευτικό ή απόρρητο περιεχόμενο. Δεν επιτρέπεται η
λογοκρισία δημοσίων υπαλλήλων που αναφέρουν ζητήματα για τα οποία είναι αρμόδιοι»310.

302 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020
303 Διεθνής οργανισμός A, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020· OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020· Amaya,βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
304 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
305 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
306 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 20
307 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 10; UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details
plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
308 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 11309 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 11
310 Venezuela, Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela 1999 (Amended), 2009, Translated by William S. Hein &Co., Inc., url44 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

2. Ανθρωπιστική κατάστασηΣύμφωνα με την απάντηση του κράτους στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ, οι αρχές της Βενεζουέλας
δεν αναγνωρίζουν την «ύπαρξη “ανθρωπιστικής κρίσης” στη Βενεζουέλας, καθώς δεν πληρούνται οιπροϋποθέσεις που απαιτούνται από το διεθνές δίκαιο»311. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, οι επιπτώσειςτης οικονομικής κρίσης μεγεθύνθηκαν από την κατάρρευση των δημόσιων υποδομών καιυπηρεσιών312, με αποτέλεσμα μια «πολύπλοκη κατάσταση έκτακτης ανθρωπιστικής ανάγκης»313. ΗΒενεζουέλα περιήλθε σε κοινωνικοοικονομική κρίση και κρίση βίας, με αποτέλεσμα τη διαδεδομένη
φτώχεια, την κατάρρευση των βασικών υπηρεσιών και τη μετατόπιση 4 εκατομμυρίων ανθρώπων σεολόκληρη την περιοχή314. Σύμφωνα με τη Human Rights Watch, «σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα,ιατρικές προμήθειες και τρόφιμα εμποδίζουν πολλούς πολίτες της Βενεζουέλας να ταΐσουν επαρκώςτις οικογένειές τους ή να έχουν πρόσβαση σε βασική υγειονομική περίθαλψη»315. Οι χαμηλοί μισθοί,σε συνδυασμό με τις ελλείψεις στην παροχή βασικών υπηρεσιών, έχουν οδηγήσει τους πολίτες,μεταξύ των οποίων επαγγελματίες του κλάδου της υγείας και της εκπαίδευσης, να εργάζονται σεπερισσότερες δουλειές «προκειμένου να κερδίσουν τα προς το ζην, με αποτέλεσμα να μεγεθύνεταιη άτυπη οικονομία και να εντείνεται η αδυναμία τους να εκπληρώσουν τις αρμοδιότητές τους στηνεργασία τους»316. Το 2019 το OVCS κατέγραψε 373 λεηλασίες ή απόπειρες λεηλασίας σε τρόφιμα καιαγαθά, φάρμακα και προϊόντα που μπορούσαν «να καταναλωθούν, να ανταλλαχθούν ή ναπωληθούν»317.
Στο πλαίσιο αξιολόγησης που πραγματοποιήθηκε από το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα τουΟΗΕ (WFP) στη Βενεζουέλα μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου 2019, αναφέρθηκε ότι το 59 % τωννοικοκυριών δεν διαθέτουν επαρκές εισόδημα για να αγοράσουν τρόφιμα, ενώ το 65 % δεν είναι σεθέση να αγοράσουν βασικά είδη, όπως προϊόντα υγιεινής και ρούχα318. Από την έρευνα ENCOVI γιατα έτη 2019-2020 προέκυψε ότι το 79,3 % των πολιτών της Βενεζουέλας δεν διαθέτουν επαρκές
εισόδημα για να αγοράσουν τρόφιμα319. Στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι, σύμφωνα
με τα πρόσωπα με τα οποία συνομίλησε, ο μηνιαίος μισθός είναι «ανεπαρκής» για την κάλυψη
βασικών αναγκών, καθώς καλύπτει τρόφιμα τεσσάρων περίπου ημερών τον μήνα320. Το OVCSανέφερε ότι για έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, είναι «αδύνατη» ηπρόσβαση σε δολάρια ΗΠΑ για σκοπούς προστασίας από τον πληθωρισμό και ως παράδειγμαανέφερε ότι ένας μισθός 5 USD μπορούσε να υποτιμηθεί σε 3 USD εντός μίας εβδομάδας. Ακόμη καιμε συμπληρωματικό εισόδημα μέσω επιδομάτων, η αγοραστική δύναμη του μισθού είναι
«ανεπαρκής για την κάλυψη των βασικών αναγκών»321.

311 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the

Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 14
312 IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9, 24 February 2020, url, p. 1
313 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 8; CECODAP, Informe especial de peligros y vulneraciones alos derechos humanos de niños, niñas y adolescentes, 18 November 2019, url, p. 2
314 HelpAge, Older People in Venezuela: Factsheet, November 2019, url
315 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 625
316 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 20
317 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 23
318 UN, WFP, Venezuela Food Security Assessment, 23 February 2020, url, p. 2
319 UCAB, Encuesta Nacional De Condiciones De Vida 2019-2020, 2020, url
320 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 11
321 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 21

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 45

2.1 ΜετανάστευσηΗ μαζική μετανάστευση των πολιτών της Βενεζουέλας είναι από τις μεγαλύτερες στην πρόσφατηιστορία της Λατινικής Αμερικής322. Όσον αφορά τις πρόσφατες ροές προσφύγων, ο OAS σημείωσε ότιενώ ο αριθμός των Σύριων που εγκατέλειψαν τη χώρα τους ανήλθε σε 6,5 εκατομμύρια σε επτά έτη(2011-2017), ο αριθμός των πολιτών της Βενεζουέλας που εγκατέλειψαν τη χώρα τους ανήλθε σε 4εκατομμύρια σε τέσσερα έτη (2015-Ιούνιος 2019).323 Η πλατφόρμα περιφερειακού διυπηρεσιακού
συντονισμού για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες από τη Βενεζουέλα (R4V), πλατφόρμα τουΙΟM (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης) και της UNHCR (Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών
για τους πρόσφυγες) η οποία παρέχει πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των μεταναστών καιπροσφύγων από τη Βενεζουέλα, ανάφερε ότι στις 5 Ιουνίου 2020 οι κυβερνήσεις των χωρών
υποδοχής είχαν καταγράψει 5 082 170 πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά ο αριθμός είναι πιθανό ναείναι υψηλότερος διότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι παράτυποι μετανάστες από τη Βενεζουέλα 324.
Μεταξύ των αιτιών της μετανάστευσης είναι η μη δυνατότητα εξασφάλισης βασικού βιοτικού
επιπέδου325, η κατάρρευση των βασικών υπηρεσιών326, η εγκληματικότητα327, η έλλειψη πρόσβασης
σε υγειονομική περίθαλψη328, ο υπερπληθωρισμός, οι ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα329, ηεπιδείνωση του εκπαιδευτικού συστήματος, η έλλειψη πρόσβασης σε περίθαλψη πριν και μετά τοντοκετό, οι ανεπαρκείς μηχανισμοί προστασίας σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας330 και η«καταστολή» από την κυβέρνηση και τις δυνάμεις ασφαλείας331.
Η μετανάστευση από τη Βενεζουέλα έχει επηρεάσει κυρίως τις χώρες της Νότιας Αμερικής. Από το
2014 η Κολομβία είναι η κύρια αποδέκτρια μεταναστών από τη Βενεζουέλα332. Η κυβέρνηση τηςΚολομβίας «έχει λάβει σειρά μέτρων αφενός για την παροχή σε όσους έρχονται από τη Βενεζουέλα
πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη για επείγουσες ανάγκες και, αφετέρου, για την εγγραφή τωνπαιδιών από τη Βενεζουέλα σε σχολεία»333. Η κυβέρνηση της Κολομβίας έχει επεκτείνει επίσης τηνειδική άδεια διαμονής (Permiso Especial de Permanencia, PEP), η οποία ισχύει για δύο έτη καιπαρέχει σε πολίτες της Βενεζουέλας που εισέρχονται στην Κολομβία μέσω επίσημων σημείων
διέλευσης των συνόρων πρόσβαση σε εκπαίδευση, απασχόληση και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.
Παρότι η ισχύς της PEP ανανεώνεται συνεχώς από την κυβέρνηση της Κολομβίας, δεν οδηγεί σεαπόκτηση της κολομβιανής ιθαγένειας. Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2015 χορηγείται ηκολομβιανή ιθαγένεια σε παιδιά που γεννιούνται στην Κολομβία από γονείς από τη Βενεζουέλα· ο

322 IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9, 24 February 2020, url, p. 1; HRW, World Report

2020, 2020, url, p. 625
323 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 18
324 UNHCR/IOM, R4V Coordination Platform for Refugees and Migrants from Venezuela, Situation Response for Venezuelans,n.d., url
325 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25; OAS, Informe del Grupo de Trabajo dela OEA, June 2019, url, p. 7
326 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25; UN OHCHR, Human Rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 70
327 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25; OAS, Informe del Grupo de Trabajo dela OEA, June 2019, url, p. 7
328 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 70; OAS, Informe del Grupo deTrabajo de la OEA, June 2019, url, p. 7
329 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25; OAS, Informe del Grupo de Trabajo dela OEA, June 2019, url, p. 7
330 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 70
331 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25; HRW, World Report 2020, 2020, url, p.
625
332 MPI, An Uneven Welcome: Latin American and Caribbean Responses to Venezuelan and Nicaraguan Migration, February
2020, url, pp. 1, 3
333 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 33; MPI, An Uneven Welcome: Latin American and Caribbean
Responses to Venezuelan and Nicaraguan Migration, February 2020, url, pp. 35, 39

46 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαριθμός των παιδιών που έχουν ωφεληθεί είναι πάνω από 44 966334. Πολίτες της Βενεζουέλας πουβρίσκονται παράνομα στην Κολομβία έχουν πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και, στηνπερίπτωση παιδιών από τη Βενεζουέλα, πρόσβαση σε εκπαίδευση335. Η Βραζιλία χρησιμοποιείται
κυρίως ως χώρα διέλευσης προς την Αργεντινή και τη Χιλή ή για τη λήψη τροφίμων και φαρμάκων
προς κατανάλωση στη Βενεζουέλα336.
Περίπου 260 000 πολίτες της Βενεζουέλας βρίσκονται στη Βραζιλία, με πάνω από 500 να εισέρχονταικαθημερινά στη Βραζιλία337. Πολίτες της Βενεζουέλας που βρίσκονται στη Βραζιλία, διαθέτουν
αποδεικτικό ταυτότητας και δεν έχουν ποινικό μητρώο μπορούν να λάβουν καθεστώς πρόσφυγαχωρίς να απαιτείται συνέντευξη· με το καθεστώς αυτό μπορούν να διαμένουν στη χώρα και να έχουν
πρόσβαση σε απασχόληση, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και άλλες υπηρεσίες υπό τουςίδιους όρους με τους Βραζιλιάνους και, μετά από τέσσερα χρόνια, μπορούν να υποβάλουν αίτηση
για την απόκτηση ιθαγένειας. Εκτιμάται ότι βάσει αυτού του συστήματος έχει χορηγηθεί καθεστώς
πρόσφυγα σε περίπου 21 000 πολίτες της Βενεζουέλας338.
Τον Αύγουστο του 2019 ο Ισημερινός άρχισε να ζητά να διαθέτουν οι πολίτες της Βενεζουέλας
«ανθρωπιστική βίζα» προκειμένου να εισέλθουν στη χώρα. Σύμφωνα με ανθρωπιστικές οργανώσεις,η «ανθρωπιστική βίζα» αποτρέπει πολλούς μετανάστες από τη Βενεζουέλα να εισέλθουν στη χώρα,δεδομένων των δυσκολιών που ενέχει η εξασφάλιση των αναγκαίων εγγράφων για τη βίζα, ενώπαράλληλα μπορεί να υποστούν κυρώσεις αν παραμείνουν στη χώρα πέραν της διάρκειας τηςτουριστικής τους βίζας339. Τον Ιανουάριο του 2020 είχαν εκδοθεί περίπου 10 000 ανθρωπιστικές βίζες
σε πολίτες της Βενεζουέλας εντός του Ισημερινού και 3 000 σε προξενεία του Ισημερινού στοεξωτερικό340.

334 International Organisation B, telephone interview, 13 May 2020
335 International Organisation B, telephone interview, 13 May 2020
336 The Conversation, Brazil’s humane refugee policies: Good ideas can travel north, 11 February 2020, url
337 The Conversation, Brazil’s humane refugee policies: Good ideas can travel north, 11 February 2020, url
338 The Conversation, Brazil’s humane refugee policies: Good ideas can travel north, 11 February 2020, url
339 US, USAID, Crisis regional por la situación en Venezuela, 12 February 2020, url, p. 5
340 US, USAID, Crisis regional por la situación en Venezuela, 12 February 2020, url, p. 5

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 47Χάρτης 3: Μεταναστευτικές διαδρομές τις οποίες ακολουθούν οι πολίτες της Βενεζουέλας στην περιοχή, 18 Σεπτεμβρίου
2018 OCHA-ROLAC341

Σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό Α, από τον Οκτώβριο του 2019 άρχισε να αυξάνεται η τάσηεπιστροφής μεταναστών από τη Βενεζουέλα στη χώρα, καθώς και ο αριθμός των πολιτών τηςΒενεζουέλας που εγγράφονται σε προξενεία στο εξωτερικό προκειμένου να υποβάλουν αίτηση
επαναπατρισμού. Έχουν καταβληθεί «σημαντικές προσπάθειες από την κυβέρνηση για την ανάδειξητης ιδέας της οικονομικής ανάκαμψης» με την αναστολή των περιορισμών στις πράξεις σεσυνάλλαγμα και την απελευθέρωση του ξένου συναλλάγματος. Η επιστροφή οφείλεται επίσης στην341 Latin America and the Caribbean: Migratory Routes of Venezuelan Population [map], in: UNOCHA, Latin America and the

Caribbean: Migratory Routes of Venezuelan Population, 18 September 2018, url

48 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαδυναμία ορισμένων πολιτών της Βενεζουέλας να ενταχθούν οικονομικά στις οικονομίες των χωρών
υποδοχής, καθώς πολλοί απασχολούνταν σε άτυπες εργασίες342. Η El Tiempo ανέφερε ότι, σύμφωναμε τις αρχές της Κολομβίας, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2020, το 14 % των πολιτών τηςΒενεζουέλας που βρίσκονταν στην Κολομβία, περίπου 70 000, επέστρεψαν στη Βενεζουέλα343.

2.2 Υγεία
Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, «δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει το πλήρες μέγεθος των προκλήσεων
όσον αφορά την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς οι αρχές δεν δημοσιεύουν εγκαίρως
στοιχεία για τον κλάδο της υγείας. Για παράδειγμα, οι αρχές δεν έχουν δημοσιεύσει επιδημιολογικά
δεδομένα από το 2017»344. Ο πληθυσμός βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα
και ιατρικές προμήθειες345· οι νοσοκομειακές υποδομές είναι «ανεπαρκείς»· και οι εργαζόμενοι στονκλάδο της υγείας είναι χαμηλά αμειβόμενοι και φοβούνται για την ασφάλειά τους στον χώροεργασίας τους346. Οι επαγγελματίες του κλάδου της υγείας εγκαταλείπουν τη χώρα347 λόγω τηςανθρωπιστικής κατάστασης και των ελλείψεων σε φάρμακα και εξοπλισμό348. Σύμφωνα με έρευνατου 2019 για τα νοσοκομεία, η οποία διεξήχθη μεταξύ Νοεμβρίου 2018 και Δεκεμβρίου 2019 απότους Médicos por la Salud (Γιατροί για την υγεία)349, ποσοστό 10 % των γιατρών και 24 % τωννοσηλευτών παραιτούνται κατά μέσο όρο από τη δουλειά τους κάθε χρόνο350.
Εξάρσεις ασθενειών που ελέγχονται με εμβόλια και είχαν εξαλειφθεί στη χώρα επανεμφανίζονται«συστηματικά»· από τον Ιούνιο του 2017 έχουν καταγραφεί «περισσότερα από» 9 300 κρούσματαιλαράς και «περισσότερα από» 2 500 ύποπτα κρούσματα διφθερίτιδας, ενώ έχουν επιβεβαιωθεί
«περισσότερα από» 1 500 κρούσματα από τον Ιούλιο του 2016351. Έξαρση ιλαράς που σημειώθηκε
τον Ιούλιο του 2017 χαρακτηρίστηκε «υπό έλεγχο» στις 30 Ιανουαρίου 2020352. Ως συνέπεια τηςεκστρατείας εμβολιασμού, ο αριθμός των θανάτων λόγω ιλαράς μειώθηκε κατά 96 % το 2019 σεσύγκριση με το 2018353.
Διεθνείς οργανώσεις έχουν συνεισφέρει ιατρικές προμήθειες. Το 2019 η Διεθνής Επιτροπή τουΕρυθρού Σταυρού (ICRC) εισήγαγε 320 τόνους ιατρικών προμηθειών για 71 κέντρα υγειονομικής
περίθαλψης, 110 είδη διαγνωστικού εξοπλισμού για 5 νοσοκομεία και 9 γεννήτριες354. Η UNICEF
συνεισέφερε σε προγράμματα όπως ο εξοπλισμός 10 νοσοκομείων με εξοπλισμό ατομικής
προστασίας· παρείχε στήριξη στο Υπουργείο Υγείας για τη μεταφορά εμβολίων και ιατρικών
προμηθειών· υποστήριξε τις δραστηριότητες διατροφικού ελέγχου για εγκύους και παιδιά· παρείχε
στήριξη στο Υπουργείο Παιδείας για την επέκταση του προγράμματος εξ αποστάσεως μάθησης και
342 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
343 El Tiempo, Cientos de venezolanos regresan a casa en medio de la pandemic, 4 April 2020, url
344 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 91
345 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 86; IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9,

24 February 2020, url, p. 1
346 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 25
347 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 91; IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9,
24 February 2020, url, p. 1
348 IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9, 24 February 2020, url, p. 1
349 Οι Médicos por la Salud είναι ένα δίκτυο γιατρών της Βενεζουέλας που δημιουργήθηκε το 2014 για την εκπόνηση
στατιστικών σχετικά με τον αριθμό των ατόμων που τραυματίζονταν στις διαμαρτυρίες εκείνης της περιόδου. Επί τουπαρόντος το δίκτυο καταγράφει την κατάσταση σε 104 νοσοκομεία σε 22 πολιτείες και έχει διεξαγάγει 5 έρευνες από το
2014. Το δίκτυο υποστηρίζεται από την Αντικαρκινική Εταιρεία της Βενεζουέλας (Sociedad Venezolana de Cancerología),την Εθνική Ιατρική Ακαδημία (Academia Nacional de Medicina), την Εθνοσυνέλευση και την Εταιρεία Μολυσματικών
Ασθενειών της Βενεζουέλας (Sociedad Venezolana de Infectología). Médicos por la Salud, Nosotros, n.d., url
350 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, p. 8351 HRW, Venezuela’s Humanitarian Emergency: Large-Scale UN Response Needed to Address Health and Food Crises, 4 April
2019, url
352 PAHO, Measles outbreak in Venezuela is under control, 30 January 2020, url
353 US, USAID, Crisis regional por la situación en Venezuela, 12 February 2020, url, p. 1
354 ICRC, Caracas Regional Delegation, Informe operacional: Actividades 2019, January 2020, url, pp. 5-6

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 49

του προγράμματος σίτισης στα σχολεία, καθώς και για την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης σεπαιδιά, γονείς και παρόχους φροντίδας· και δώρισε πάνω από 90 τόνους προμηθειών σε 189 κέντρα
υγειονομικής περίθαλψης για την αντιμετώπιση της πανδημίας κορονοϊού355.

2.2.1 Ιατροφαρμακευτική περίθαλψηΤον Φεβρουάριο του 2019 το AFP ανέφερε ότι οι ελλείψεις σε φάρμακα είχαν εκτιμηθεί σε περίπου
85 %356. Οι Médicos por la Salud ανέφεραν ότι η μέση έλλειψη φαρμάκων μεταξύ Νοεμβρίου 2018
και Δεκεμβρίου 2019 ήταν 49 % στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και 35,6 % στις πτέρυγες
νοσοκομείων 357 Σύμφωνα με την έρευνα των Médicos por la Salud, τα φάρμακα με τις μεγαλύτερες
ελλείψεις στις αίθουσες επειγόντων είναι η μορφίνη (55,76 % συνολική έλλειψη και 27,52 %περιστασιακή έλλειψη), τα αντιυπερτασικά (50,61 % συνολική έλλειψη και 33,32 % περιστασιακή
έλλειψη), τα φάρμακα για το άσθμα (44,16 % συνολική έλλειψη και 35,55 % περιστασιακή έλλειψη)και η ινσουλίνη (41,67 % συνολική έλλειψη και 33,63 % περιστασιακή έλλειψη).358 Από την έρευνα
προέκυψε επίσης ότι οι ελλείψεις φαρμάκων ήταν 71 % στα νοσοκομεία των πολιτειών, 63 % στανοσοκομεία του Υπουργείου Υγείας, 42 % στα στρατιωτικά νοσοκομεία και 27,1 % στα νοσοκομείαυπό τον έλεγχο του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Βενεζουέλας (IVSS, Instituto Venezolano
de Seguros Sociales)359. Πολλά από τα φάρμακα που είναι διαθέσιμα προς πώληση είναι προϊόντα
απομίμησης360. Διάφορα νοσοκομεία, μεταξύ των οποίων το βασικό νοσοκομείο παίδων στο Caracas,
J.M. de Los Ríos, ανέστειλαν εκλεκτικές χειρουργικές επεμβάσεις λόγω έλλειψης αναισθησίας361. Στηνέκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι οικογένειες
πρέπει να παρέχουν ιατρικές προμήθειες όπως νερό, γάντια και σύριγγες για την περίθαλψη τωνασθενών συγγενών τους362. Σύμφωνα με ΜΚΟ, το 70 % των ατόμων με HIV πλήττονται από τιςελλείψεις αντιρετροϊικών φαρμάκων363.
Ελλείψεις παρατηρούνται επίσης σε αντισυλληπτικά χάπια και φάρμακα για γυναίκες, μεταξύ άλλων
για την εγκυμοσύνη, κάτι που έχει αντίκτυπο στο ποσοστό μητρικής θνησιμότητας364. Αναφέρονται
επίσης ελλείψεις σε αντισυλληπτικά χάπια365. Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕαναφέρεται ότι «λόγω περιοριστικής νομοθεσίας για την άμβλωση, ορισμένες γυναίκες και κορίτσια
αναγκάζονται να καταφύγουν σε μη ασφαλείς αμβλώσεις» και ότι η «έλλειψη ικανών μαιών,ιατρικών προμηθειών και κατάλληλων νοσοκομειακών συνθηκών οδηγεί πολλές γυναίκες ναγεννήσουν στο εξωτερικό»366. Για παράδειγμα, νεαρά κορίτσια από την πολιτεία της Zulia φεύγουναπό τη Βενεζουέλα για να γεννήσουν στην Κολομβία, διότι τα νοσοκομεία στην εν λόγω πολιτεία δενμπορούν να πραγματοποιήσουν καισαρικές και χρεώνουν τους ασθενείς σε δολάρια ΗΠΑ για νακαλύψουν τα έξοδα ιατρικών προμηθειών όπως τα χειρουργικά γάντια, οι γάζες και το αναισθητικό
φάρμακο367.

355 UN, UNICEF, Situation Report, April 2020, url, pp. 2-6
356 AFP, Así son las "farmacias" callejeras en la frontera entre Colombia y Venezuela, 9 February 2019, url
357 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 2, December 2019, url, pp. 2-

3
358 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 2, December 2019, url, p. 5
359 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 2, December 2019, url, pp. 7-

8360 AFP, Así son las "farmacias" callejeras en la frontera entre Colombia y Venezuela, 9 February 2019, url
361 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 12
362 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 16
363 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 91
364 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 25
365 COVITE, A.C., Escasez de medicamentos en Venezuela ronda entre 48% y 79% para el mes de octubre, 11 November 2019,url
366 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 18
367 International Crisis Group, Under a Merciless Sun: Venezuelans Stranded Across the Colombian Border, 25 February 2020,

url

50 —

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΟι New York Times ανέφεραν ότι, σύμφωνα με 16 Κουβανούς γιατρούς368 που αυτομόλησαν από τηΒενεζουέλα, ο Maduro και οι υποστηρικτές της κυβέρνησης χρησιμοποιούν ιατρικές προμήθειες
όπως οξυγόνο για να εξαναγκάσουν τους ασθενείς να ψηφίσουν για την κυβέρνηση στις εκλογές καιαρνούνται την πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη σε υποστηρικτές της αντιπολίτευσης,συμπεριλαμβανομένων ασθενών που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο369. Σύμφωνα με τουςΚουβανούς γιατρούς, το PSUV έστελνε γιατρούς πόρτα-πόρτα να προσφέρουν φάρμακα καιβιταμίνες προκειμένου να πιέσουν τους κατοίκους να ψηφίσουν την κυβέρνηση, ενώ κυβερνητικοί
αξιωματούχοι φορούσαν επίσης ιατρικές στολές σε επισκέψεις σε κοινότητες, στο πλαίσιο τωνοποίων πρόσφεραν φάρμακα με αντάλλαγμα ψήφους370. Σε έκθεση χώρας που εκπονήθηκε από τοΥπουργείο Εξωτερικών των Κάτω Χωρών τον Ιούνιο του 2020 αναφέρεται ότι, σύμφωνα με
εμπιστευτικές πηγές, η παροχή φαρμάκων είναι περισσότερο προβληματική χωρίς επίδειξη της
Carnet de la Patria371. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Carnet de la Patria, βλ. κεφάλαιο
6.5.
Τα άτομα με χρόνιες παθήσεις δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε φάρμακα372. Στην έκθεσητου OAS αναφέρεται ότι το πρόγραμμα δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων έχει ανασταλεί από τονΙούνιο του 2017, με αποτέλεσμα να βρίσκονται πάνω από 50 000 άτομα σε λίστες αναμονής.
Θεραπείες όπως η αιμοκάθαρση χορηγούνται πέραν του συνιστώμενου χρονικού ορίου των έξιμηνών, με αποτέλεσμα να προκαλείται καρδιαγγειακή βλάβη που επηρεάζει ενδεχόμενη επέμβαση
μεταμόσχευσης οργάνου373. Στις αυτόχθονες κοινότητες, η έλλειψη φαρμάκων και επαγγελματιών
του κλάδου της υγείας έχει αναγκάσει τους αυτόχθονες πληθυσμούς να ταξιδεύουν αρκετά
χιλιόμετρα από τις κοινότητές τους για να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια374.

2.2.2 Υποδομές
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι «υγειονομικές υποδομές
παρουσιάζουν σημάδια παρακμής εδώ και χρόνια»375. Από την έρευνα των Médicos por la Salud γιατο 2019 προέκυψαν τα ακόλουθα αποτελέσματα:•το 78 % των νοσοκομείων ανέφεραν προβλήματα στην παροχή νερού, εκ των οποίων το 70 %είχε πρόσβαση σε νερό μία ή δύο φορές την εβδομάδα, το 20 % δεν είχε καθόλου νερό κατά τηδιάρκεια της εβδομάδας και το 9 % είχε τακτική παροχή νερού376.

368 Το 2003 η Βενεζουέλα και η Κούβα υπέγραψαν συμφωνία βάσει της οποίας «ιατρικές αποστολές» της Κούβας, δηλαδή

ομάδες Κουβανών επαγγελματιών του κλάδου της υγείας που δραστηριοποιούνται από το 1963 και αποστέλλονται απότην κυβέρνηση της Κούβας σε χώρες που ζητούν τις υπηρεσίες τους, θα δραστηριοποιούνταν στη Βενεζουέλα λαμβάνοντας
ως αντάλλαγμα πετρέλαιο. Τον Μάρτιο του 2019 28 729 Κουβανοί επαγγελματίες του κλάδου της υγείας βρίσκονταν σε 59χώρες, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, το Κονγκό, η Κίνα, η Ερυθραία, η Αιθιοπία, η Γουατεμάλα, η Δομινικανή
Δημοκρατία, η Νότια Αφρική, η Τουρκία και η Βενεζουέλα. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας κορονοϊού, η Κούβα απέστειλε
επαγγελματίες του κλάδου της υγείας σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ανδόρα, η Τζαμάικα και τα Μπαρμπάντος. Υπάρχουν
περίπου 20 000 Κουβανοί επαγγελματίες του κλάδου της υγείας στη Βενεζουέλα. (DW, "Misiones médicas" cubanas:¿cuántas, dónde y por qué?, 7 April 2020, url
369 New York Times (The), Nicolás Maduro usó a médicos cubanos y a los servicios de salud para presionar a los votantes, 16
March 2019, url
370 New York Times (The), Nicolás Maduro usó a médicos cubanos y a los servicios de salud para presionar a los votantes, 16
March 2019, url
371 Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report Venezuela 2020), June
2020, url, p. 20
372 AFP, Así son las "farmacias" callejeras en la frontera entre Colombia y Venezuela, 9 February 2019, url
373 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 25
374 Foro Penal, Situación actual de los pueblos y comunidades indígenas ante la pandemic del COVID 19, April 2020, url, pp.
4-5
375 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 16
376 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, p. 3

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

•
•
•
•
•

•

— 51

Το 63 % των νοσοκομείων ανέφεραν προβλήματα στην παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, με 342ώρες κατά μέσο όρο χωρίς ηλεκτρική ενέργεια τον μήνα. Μεταξύ Νοεμβρίου 2018 καιΔεκεμβρίου 2019 σημειώθηκαν 164 θάνατοι ασθενών που αποδόθηκαν σε διακοπές ρεύματος377.
Κατά μέσο όρο, 23,15 γιατροί ανά νοσοκομείο απασχολούνται στα τμήματα επειγόντων
περιστατικών. Σε κάθε 10 γιατρούς, 4,7 είναι γιατροί επειγόντων περιστατικών, 3,5 είναι ειδικοί
και 1,7 είναι φοιτητές ιατρικής378.
Το 65 % έως 70 % των μονάδων εντατικής θεραπείας λειτουργούσαν κανονικά, το 10 % έως 15 %παρείχαν διαλείπουσες υπηρεσίες λόγω διακοπών ρεύματος και το 10 % έως 20 % παρέμενανκλειστές379.
Ο μέσος αριθμός χειρουργείων ανά νοσοκομείο ήταν 9,4, εκ των οποίων λειτουργούσαν 4,85,
κάτι που μεταφράζεται σε ποσοστό χειρουργείων εκτός λειτουργίας 51 %.
Ο μέσος αριθμός χειρουργικών κλινών αυξήθηκε από 35,2 τον Νοέμβριο του 2018 σε 46,7 τονΔεκέμβριο του 2019. Ωστόσο, ο μέσος αριθμός νοσοκομειακών κλινών μειώθηκε από 392 τονΝοέμβριο του 2018 σε 219 τον Δεκέμβριο του 2019. Σύμφωνα με την έρευνα, νοσοκομειακές
κλίνες μεταφέρονται σε τμήματα επειγόντων περιστατικών και μονάδες εντατικής θεραπείας380.
Κατά μέσο όρο, το 58 % των ακτινολογικών τμημάτων δεν λειτουργούσαν, ενώ για τα εργαστήρια
το ποσοστό ήταν 53,5 % και 84,4 % για τον εξοπλισμό αξονικής και μαγνητικής τομογραφίας381.

Χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες, η κυβέρνηση ανέφερε ότι «η συντριπτική πλειονότητα
των νοσοκομείων της χώρας [sic] διέθεταν εφεδρικές γεννήτριες. Στα κέντρα υγειονομικής
περίθαλψης που δεν διέθεταν εφεδρικές γεννήτριες ή οι γεννήτριες παρουσίαζαν βλάβες,ενεργοποιήθηκε επιτυχώς σχέδιο έκτακτης ανάγκης»382.

2.3 Επισιτιστική ασφάλεια
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το δικαίωμα στη σίτιση καλύπτεται, πέραν των CLAP, μέσω άλλων
προγραμμάτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα εξής: το πρόγραμμα σίτισης στα σχολεία,που παρέχει σίτιση σε 4 εκατομμύρια παιδιά στο σχολικό σύστημα, τα κέντρα σίτισης, που παρέχουν
δύο γεύματα την ημέρα σε 750 000 «κοινωνικά ευάλωτους» ανθρώπους, το σχέδιο μέριμνας για τηδιατροφική ευπάθεια, στο πλαίσιο του οποίου διανέμονται σε μηνιαία βάση συμπληρώματα
διατροφής σε 1,63 εκατομμύρια ανθρώπους με διατροφική ευπάθεια, συμπεριλαμβανομένων
παιδιών, εγκύων και ηλικιωμένων383. Η κυβέρνηση δαπανά περίπου 2,826 δισ. USD τον χρόνο σετρόφιμα που διανέμονται μέσω των CLAP384.
Ο πληθυσμός αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα385. Σύμφωνα με την αξιολόγηση του WFP,
2,3 εκατομμύρια άνθρωποι (το 7,9 % του πληθυσμού) βρίσκεται σε κατάσταση «σοβαρής
επισιτιστικής ανασφάλειας» και 7 εκατομμύρια άνθρωποι (24,4 %) σε «μέτρια επισιτιστική

377 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, pp. 4-6, 13378 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, p. 6
379 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, p. 8
380 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, pp. 10,12381 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 2, December 2019, url, pp. 1011
382 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 28
383 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 17
384 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 19
385 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 86

52 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑανασφάλεια». Οι πολιτείες με τα υψηλότερα ποσοστά «σοβαρής επισιτιστικής ανασφάλειας»386 ήτανοι εξής: Bolívar (11 % του πληθυσμού), Zulia (11 %), Falcon (13 %), Amazonas (15 %), και Delta
Amacuro (21 %)387. Στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι ερωτηθέντες «ανέφερανσταθερά έλλειψη πρόσβασης σε τρόφιμα» και ότι ορισμένοι ανέφεραν ότι κατανάλωναν ένα ή τοπολύ δύο γεύματα την ημέρα388. Σύμφωνα με έρευνα της οργάνωσης HelpAge στην οποία
συμμετείχαν 903 ηλικιωμένοι στις πολιτείες Bolívar, Lara and Miranda, 3 στους 5 ηλικιωμένους πάνεγια ύπνο νηστικοί και η σύνταξή τους ισούται με 2 USD τον μήνα όταν το κόστος βασικών τροφίμωνστη χώρα μπορεί να ανέλθει σε 122 USD τον μήνα389.
Η UNICEF ανέφερε ότι βάσει των δεικτών του Δεκεμβρίου του 2019 και των εκτιμήσεων τουΙανουαρίου του 2020, ο μέτριος οξύς υποσιτισμός ανέρχεται σε 4,7 %, ο σοβαρός οξύς υποσιτισμός
σε 1,6 %, ενώ η καχεξία σε παιδιά κάτω των πέντε ετών ανέρχεται σε 26,4 %. Η ίδια πηγή ανέφερεότι το 34,2 % των εγκύων ήταν λιποβαρείς και το 22,5 % ήταν υπέρβαρες390.

2.4 Βασικές υπηρεσίες
Ο πληθυσμός αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε νερό και ηλεκτρική ενέργεια391. Οι συχνές
διακοπές ρεύματος έχουν προκαλέσει «ανεπανόρθωτη ζημία στις υπηρεσίες και υποδομές υγείας»,συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των ιδρυμάτων υγειονομικής περίθαλψης και τωννεκροτομείων392. Το 2019, τέσσερις γενικευμένες διακοπές ρεύματος άφησαν την πλειονότητα τουπληθυσμού χωρίς ηλεκτρική ενέργεια για πολλές ημέρες393. Μια γενικευμένη διακοπή ρεύματος
σημειώθηκε στις 7 Μαρτίου 2019, αφήνοντας ολόκληρη τη χώρα χωρίς ρεύμα για πάνω από 100
ώρες, ενώ μια άλλη σημειώθηκε στις 25 Μαρτίου 2019 και έπληξε το 90 % της χώρας394. Σύμφωνα μετο OVCS, οι περιορισμοί στη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας και η δημιουργία ειδικών
χρονοδιαγραμμάτων για τις σχολικές και τις εργασιακές δραστηριότητες απέκτησαν μόνιμο
χαρακτήρα, ενώ το πρόγραμμα διακοπών ρεύματος δεν ακολουθείται από τις αρχές, με τις διακοπές
να διαρκούν «ώρες, ακόμη και ημέρες» επηρεάζοντας άλλες υπηρεσίες όπως η άντληση νερού καιοι τηλεπικοινωνίες395.
Η UNICEF ανέφερε ότι «η πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό για τα παιδιά παραμένει
προβληματική, κάτι που μεταφράζεται σε παρατεταμένες γαστρεντερίτιδες που οδηγούν σε σοβαρή
αφυδάτωση στις πλέον πληττόμενες κοινότητες»396. Οι διακοπές νερού διαρκούν ορισμένες φορές
«ημέρες, εβδομάδες ή ακόμα και μήνες», με αποτέλεσμα οι οικογένειες να αναγκάζονται ναβασίζονται σε φορτηγά που παραδίδουν νερό ή να μετακινούνται σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώπαράλληλα επηρεάζεται η παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης397. Σύμφωνα με ΜΚΟ, κατάμέσο όρο οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό για 48 ώρες την εβδομάδα, ιδίως στις γειτονιές
χαμηλού εισοδήματος398. Σε ορισμένες αυτόχθονες κοινότητες, η έλλειψη νερού αγγίζει το 100 %399.

386 Σύμφωνα με την έκθεση του WPF «σε σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια» βρίσκεται κάποιος που αντιμετωπίζει «σοβαρές

ελλείψεις τροφίμων ή σοβαρές ελλείψεις βιοτικών πόρων που μπορεί να προκαλέσουν ελλείψεις τροφίμων, ήδυσμενέστερη κατάσταση» (UN, WFP, Venezuela Food Security Assessment, 23 February 2020, url, p. 2)
387 UN, WFP, Venezuela Food Security Assessment, 23 February 2020, url, p. 1
388 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 14
389 HelpAge, Older People in Venezuela: Factsheet, November 2019, url
390 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, January 2020, url, p. 2
391 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 86
392 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 91
393 IMC, Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9, 24 February 2020, url, p. 1
394 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 4
395 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 15
396 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, December 2019, url, p. 2
397 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 16
398 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 91
399 Foro Penal, Situación actual de los pueblos y comunidades indígenas ante la pandemic del COVID 19, April 2020, url, pp.
4-5

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 53

Η UNICEF ανέφερε ότι σε αρκετές πολιτείες έχουν αναφερθεί ελλείψεις σε αέριο για μαγείρεμα400.
Λόγω «συνεχών βλαβών» στην παροχή αερίου και λόγω του «υψηλού» κόστους του, ορισμένες
κοινότητες καταφεύγουν στη χρήση ξύλου για το μαγείρεμα401.
Το OVCS ανέφερε ότι το «υψηλό» κόστος και οι ελλείψεις ανταλλακτικών αυτοκινήτων έχουν θέσει
εκτός λειτουργίας ορισμένα οχήματα των δημόσιων συγκοινωνιών και ορισμένοι οδηγοί χρεώνουν
υψηλές τιμές εισιτηρίων ώστε να καλύψουν το κόστος συντήρησης των οχημάτων. Στις στάσεις
λεωφορείων παρατηρούνται μεγάλες ουρές, ενώ ορισμένοι άνθρωποι επιλέγουν να περπατήσουν
μεγάλες αποστάσεις λόγω του υψηλού κόστους μεταφοράς402. Στην πολιτεία Bolívar εργαζόμενοιστον κλάδο της υγείας μειώνουν τον αριθμό των ημερών που εργάζονται από πέντε σε τρεις ώστε ναμειώσουν το ποσό του μισθού που δαπανούν για τη μεταφορά τους403.
Ελλείψεις βενζίνης παρατηρούνται επίσης στην επαρχία404. Σε ορισμένες περιοχές η έλλειψη αυτήέχει οδηγήσει σε προγραμματισμό της αγοράς βενζίνης βάσει του τελευταίου ψηφίου του εθνικού
δελτίου ταυτότητας, ενώ σε άλλες περιοχές οι κάτοικοι περνούν «ημέρες» σε ουρές αναμονής
προκειμένου να αγοράσουν βενζίνη. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας
εκβίαζαν πελάτες προκειμένου να τους αφήσουν να αγοράσουν βενζίνη405. Για παράδειγμα, στηνπολιτεία Bolívar, οι ελλείψεις καυσίμων έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των εισιτηρίων τωνδημόσιων συγκοινωνιών, κάτι που έχει αντίκτυπο στη σχολική φοίτηση και οδηγεί σε έλλειψηπροσωπικού περίθαλψης στα νοσοκομεία406. Ο Amaya ανέφερε ότι τα περισσότερα βενζινάδικα
εποπτεύονται ή διοικούνται από μέλη των δυνάμεων ασφαλείας που απαγορεύουν σε
δημοσιογράφους να κάνουν σχετικά ρεπορτάζ407. Ωστόσο, στις 27 Μαΐου 2020 η Deutsche Welle(DW) ανέφερε ότι πέντε πετρελαιοφόρα πλοία, που εστάλησαν από το Ιράν, άρχισαν νακαταφθάνουν στη Βενεζουέλα προκειμένου η χώρα να εφοδιαστεί με βενζίνη και να περιοριστούν οιελλείψεις καυσίμων408.

400 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, December 2019, url, p. 2
401 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 16
402 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 18
403 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, January 2020, url, p. 2
404 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020; OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 18
405 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 18
406 UN, UNICEF, Humanitarian Situation Report, January 2020, url, p. 2
407 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
408 DW, Iran tankers come to the rescue of oil-starved Venezuela, 27 May 2020, url

54 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

3. Προφίλ που στοχοποιούνται
Σύμφωνα με πηγές, στη Βενεζουέλα εφαρμόζεται συστηματική και διαδεδομένη πολιτική
καταστολής για όσους επικρίνουν την κυβέρνηση409. Στα προφίλ που αποτελούν στόχο
περιλαμβάνονται μέλη της αντιπολίτευσης, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, επικεφαλής και μέλησυνδικαλιστικών οργανώσεων, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που θεωρείται ότι ανήκουν
στην αντιπολίτευση, πολιτικοί ακτιβιστές και ακτιβιστές σε επίπεδο κοινοτήτων, ηγέτες κοινοτήτων,ακτιβιστές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και διαμορφωτές τάσεων410, υποστηρικτές τηςαντιπολίτευσης που αρχίζουν να αποκτούν δημόσια προβολή, ιδίως στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης411, ηγέτες αυτόχθονων κοινοτήτων, ανθρωπιστικοί φορείς, δικηγόροι που καταγγέλλουντις συνθήκες επισφάλειας και την κατάσταση έκτακτης ανθρωπιστικής ανάγκης στη χώρα412, μέλητων δυνάμεων ασφαλείας που θεωρούνται αντιφρονούντες413 και σπουδαστές414. Στόχο αποτελούν
επίσης πρώην υποστηρικτές του Chávez που θεωρούνται αντίπαλοι ή αντιφρονούντες415. Στην έκθεση
αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι «η στοχευμένη καταστολή των μελών τηςαντιπολίτευσης και των κοινωνικών ηγετών εμπνέει φόβο, καθώς καταδεικνύονται οι πιθανές
συνέπειες σε περίπτωση που κάποιος αντιτεθεί ή απλώς επικρίνει την κυβέρνηση ή εκφράσει
εναντίωση»416. Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί επίσης στρατιωτικά δικαστήρια για να δικάσουν πολίτεςπου επικρίνουν την κυβέρνηση417, ενώ οι κατηγορίες που απαγγέλλονται είναι προδοσία ήεξέγερση418.
Σύμφωνα με την έκθεση του OMCT και λοιπών, βάσει του «δόγματος της εθνικής ασφάλειας», ταστοχευόμενα προφίλ χαρακτηρίζονται ως «απειλή» και όσοι διεκδικούν, υπερασπίζονται ήπροωθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα θεωρούνται «εχθροί που πρέπει να εξουδετερωθούν»419. Στηνέκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι επικριτές της κυβέρνησης αποτελούν
συχνά στόχο πολιτικών και δημόσιας ρητορικής, μεταξύ άλλων και από ανώτερες αρχές, που τουςχαρακτηρίζουν ως «προδότες» και «παράγοντες αποσταθεροποίησης» στα δημόσια μέσαενημέρωσης420. Ένα από τα μέσα ενημέρωσης που χρησιμοποιούνται για την εκτόξευση απειλών
προς επικριτές της κυβέρνησης είναι το εβδομαδιαίο τηλεοπτικό πρόγραμμα Con el Mazo Dando421.
Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Chávez οι απειλές ήταν περισσότερο στοχευμένες, αλλά υπό τον
Maduro οι απειλές είναι πιο διαδεδομένες και συστηματικές422.
Η PROVEA ανέφερε ότι η Βενεζουέλα τελεί υπό μετάβαση από τον «πολιτικό εχθρό» στον«στρατιωτικό εχθρό», στο πλαίσιο της οποίας η στρατιωτικοποίηση της πολιτικής ζωής, της δημόσιας

409 AI, Urgent Action: Prisoner of conscience's life at grave risk, 27 January 2020, url; International Crisis Group, telephoneinterview, 30 April 2020
410 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March
2020, url, p. 9
411 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
412 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 9413 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic ofVenezuela, 5 July 2019, url, para. 36
414 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url, para. 74
415 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36; Καθηγητής πολιτικών
επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
416 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
417 AI, Urgent Action: Prisoner of conscience's life at grave risk, 27 January 2020, url; HRW, World Report 2020, 2020, url, p.
625
418 AI, Urgent Action: Prisoner of conscience's life at grave risk, 27 January 2020, url
419 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 9420 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 34
421 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 34; Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8Μαΐου 2020
422 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 55ασφάλειας, της οικονομίας, και ο έλεγχος επί του συστήματος δικαιοσύνης και άλλων θεσμών
προσανατολίζονται προς την καταπολέμηση «εσωτερικών εχθρών», δηλαδή επικριτών τηςκυβέρνησης που «πρέπει να ηττηθούν», μεταξύ άλλων μέσω της παραβίασης συνταγματικών
δικαιωμάτων και εγγυήσεων423. Σε κοινό ανακοινωθέν της 21ης Φεβρουαρίου 2020 που υπεγράφη
από 156 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών της Βενεζουέλας, 6 διεθνείς οργανισμούς και 14άτομα, μεταξύ των οποίων ανεξάρτητοι ερευνητές, καθηγητές και υπερασπιστές των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, αναφερόταν ότι, βάσει της θεωρίας της ύπαρξης «εσωτερικών εχθρών που επιδιώκουν
την αποσταθεροποίηση της ειρήνης», η κυβέρνηση χρησιμοποιεί νομοθεσία για την κίνηση
δικαστικών διαδικασιών σε βάρος αυτών των εχθρών και διεξάγει δραστηριότητες
«παρακολούθησης, επιθετικότητας, ψηφιακών επιθέσεων, δίωξης, αυθαίρετων επιδρομών,αυθαίρετης κράτησης, ποινικοποίησης της συνεργασίας και κατάσχεσης υλικών, μεταξύ άλλων»424.
Στην έκθεση του OMCT και λοιπών προστέθηκε ότι το αφήγημα του «εσωτερικού εχθρού» γίνεται
πράξη μέσω λεκτικών επιθέσεων που περιλαμβάνουν «εκδηλώσεις μίσους και βίας, από τη χρήση
προσβλητικών λέξεων, εικόνων ή παραποιημένων ανακοινωθέντων, μέχρι την απαξίωση του έργου
τους»425.
Η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της αναφέρονται στα μέλη της αντιπολίτευσης ως «άθλιοι»(escuálidos), «προδότες της πατρίδας» («traidor a la patria»), «καπιταλιστές που ρουφούν το αίματων φτωχών» («capitalista que roba a la población pobre»)426, και «pitiyanqui»427428. Άλλα επίθετα πουχρησιμοποιούνται κατά μελών της αντιπολίτευσης, διαδηλωτών, επιχειρηματιών, κοινωνικών
ηγετών και μελών συνδικαλιστικών οργανώσεων και ΜΚΟ είναι τα εξής: «εχθροί της κατώτερης
τάξης» («enemigos de clase»), «μεγαλοαστοί» («burgueses»), «φασίστες» («fascistas»),«ακροδεξιοί» («ultraderechistas»), «απάτριδες» («apátridas»), «ολιγάρχες» («oligarcas»),«παράσιτα» («parásitos»), «σνομπ» («sifrinos»), «σπουδαίοι» ή «πλούσιοι» («pelucones»), «ηλίθιοι»(«estúpidos»), «βλάκες» («imbéciles»), «υποκριτές» («hipócritas»), «δαίμονες» («demonios») κ.λπ.429.
Στην έκθεση προκαταρκτικής εξέτασης του ΔΠΔ αναφέρεται ότι οι δυνάμεις ασφαλείας και, σεορισμένες περιπτώσεις, ένοπλες colectivos, «έχουν διαπράξει σειρά βίαιων πράξεων σε βάρος
διαδηλωτών, πραγματικών ή εικαζόμενων μελών της αντιπολίτευσης και ακτιβιστών, εκλεγμένων
αξιωματούχων και σπουδαστών» και ότι «οι αρχές της Βενεζουέλας εφάρμοζαν μέτρα που
αποσκοπούσαν στην καταστολή και στην τιμωρία της έκφρασης αντίθετων απόψεων, και στόχευαν
θύματα λόγω της πραγματικής ή εικαζόμενης πολιτικής αντίθεσής τους στην κυβέρνηση»430.
Μια άλλη κοινή μέθοδος αντιποίνων είναι η μη χορήγηση κιβωτίων με τρόφιμα από τις CLAP431. Εάνυψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναφέρονται σε ένα άτομο στην εθνική τηλεόραση ή σταμέσα ενημέρωσης, το άτομο αυτό είναι πιθανό να υποστεί εκφοβισμό και σωματικές επιθέσεις απόφιλοκυβερνητικούς στρατιωτικούς432. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις ατόμων που εξέφρασαν τηναντίθεσή τους στην κυβέρνηση και αργότερα τέθηκαν υπό κράτηση433. Εκφοβισμός υπάρχει επίσης
όταν το άτομο εκδιώκεται, μεταξύ άλλων από colectivos, από τη γειτονιά, ενώ όσοι προβάλλουν423 PROVEA, Todo enemigo se presume culpable, 2019, url, p. 30-31
424 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url
425 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 59-60
426 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020427 Η λέξη που σχηματίζεται από τις λέξεις «petit» και «yanqui» περιγράφει κάποιον που «έχασε την ταυτότητά του»επιδιώκοντας να υιοθετήσει τον «αμερικανικό τρόπο ζωής», αλλά «χωρίς να καταφέρει να γίνει γνήσιος γιάνκης» (Correodel Orinoco, Tal día como hoy nació Marío Briceño Iragorry, 15 September 2019, url).
428 VTV, Jefe de Estado destacó el profundo carácter nacionalista de Briceño Iragorry, 15 September 2019, url
429 PROVEA, Todo enemigo se presume culpable, 2019, url, p. 30
430 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; paras. 74, 80
431 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020· Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
432 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 61
433 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020

56 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαντίσταση μπορεί να τεθούν υπό κράτηση ή να καταλήξουν νεκροί434. Τα οχήματα ορισμένων
ατόμων-στόχων έχουν πετροβοληθεί ενώ οι περιουσίες τους έχουν βαφτεί με γκράφιτι435.
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι «οι γυναίκες, ιδίως υπερασπίστριες τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων, νοσηλεύτριες, καθηγήτριες και δημόσιοι υπάλληλοι, έχουν αποτελέσει
στόχο επιθέσεων λόγω φύλου, όπως σεξιστικά σχόλια, διαδικτυακή έμφυλη βία και δημόσιος
εκφοβισμός»436. Σύμφωνα με μαρτυρίες που ελήφθησαν από την OHCHR του ΟΗΕ, έχουν υπάρξει
περιπτώσεις γυναικών υπό κράτηση οι οποίες έπεσαν θύματα κακοποίησης, όπως σύρσιμο από ταμαλλιά, ακατάλληλα αγγίγματα, απειλές βιασμού, αναγκαστική γύμνια και σεξιστικές προσβολές απόυπηρεσίες όπως η SEBIN, η DGCIM και η GNB, προκειμένου να τις εξευτελίσουν και να αποσπάσουν
ομολογίες437. Στην έκθεση προκαταρκτικής εξέτασης του ΔΠΔ αναφέρεται ότι «από τις διαθέσιμες
πληροφορίες προκύπτει ότι συμβάντα εικαζόμενου βιασμού και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας στοπλαίσιο της κράτησης μπορεί να μην καταγγέλλονται επαρκώς λόγω του κοινωνικού στίγματος γιατα θύματα και άλλων κοινωνικών ή πολιτισμικών παραγόντων»438.
Ο Velasco ανέφερε ότι η διαφωνία σε κοινότητες χαμηλού εισοδήματος δεν εκφράζεται ανοικτά
λόγω του φόβου αντιποίνων. Σε περιοχές όπου υπάρχει σημαντική παρουσία colectivos, οι colectivosκατανοούν ότι οι κάτοικοι είναι απογοητευμένοι από την οικονομική κατάσταση και ότι είναι πιθανό
να εκφράσουν εναντίωση. Ωστόσο, η εναντίωση «πρέπει να εκφράζεται πολύ προσεκτικά: όχι κατάτης κυβέρνησης, αλλά κατά της κυβέρνησης και των οικονομικών κυρώσεων, κατά της κυβέρνησης
και της αντιπολίτευσης, δηλαδή κατά άλλων παραγόντων εξωτερικών προς την κυβέρνηση που δενεπιτρέπουν την εξαπόλυση κατηγοριών κατά της ίδιας της κυβέρνησης»439.
Η FundaRedes εξήγησε ότι οι γνωστοί ακτιβιστές απολαμβάνουν ενός βαθμού προστασίας λόγω τηςπροβολής τους, αλλά οι λιγότερο γνωστοί ακτιβιστές είναι πιο ευάλωτοι και καταλήγουν ναπλήττονται ακόμη περισσότερο λόγω της χαμηλής προβολής τους στα δημόσια μέσα ενημέρωσης,ιδίως σε επίπεδο γειτονιάς όπου τους παρενοχλούν συνεχώς οι υποστηρικτές της κυβέρνησης.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως της προβολής των ακτιβιστών, οι δυνάμεις ασφαλείας εισβάλλουν στα σπίτια
τους και κλέβουν ή κατάσχουν τον εξοπλισμό τους.440 Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών
επιστημών, σε ορισμένες περιπτώσεις οι δυνάμεις ασφαλείας «φυτεύουν» αποδεικτικά στοιχεία,ιδίως σε περιπτώσεις λιγότερο γνωστών ακτιβιστών, ώστε να κινηθούν δικαστικές διαδικασίες σεβάρος τους441. Το OVV ανέφερε ότι ο κίνδυνος για τους λιγότερο γνωστούς ακτιβιστές συνίσταταιενίοτε στη σχέση μεταξύ αυτών και γνωστότερων ακτιβιστών οι οποίοι είναι πιο δύσκολο νααποτελέσουν στόχο και, προκειμένου «να στείλουν μήνυμα», οι δράστες ενεργούν σε βάρος τουλιγότερο γνωστού ατόμου442.
Σύμφωνα με τον Mármol, επιχειρηματίες και γαιοκτήμονες βρίσκονται αντιμέτωποι με
απαλλοτριώσεις των περιουσιακών στοιχείων τους σε περίπτωση που θεωρούνται «στρατηγικά» γιατην κυβέρνηση. Οι απαλλοτριώσεις, οι οποίες συχνά πραγματοποιούνται χωρίς αποζημίωση,χρησιμοποιούνται επίσης ως εργαλείο στόχευσης πολιτικών εχθρών και επιβάλλονται από εθνικές,πολιτειακές ή δημοτικές αρχές. Πολλοί επιχειρηματίες και γαιοκτήμονες αναγκάστηκαν ναεγκαταλείψουν τη χώρα μετά την απαλλοτρίωση των γαιών και των περιουσιακών στοιχείων τους,434 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
435 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
436 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
437 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 44
438 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 79
439 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020 [έμφαση στο πρωτότυπο]
440 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020441 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
442 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 57διότι δεν υπήρχε δυνατότητα προσφυγής443. Ο Mouttet ανέφερε ότι οι απαλλοτριώσεις
πραγματοποιούνται ως μορφή τιμωρίας444.
Σύμφωνα με πηγές, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις υποστηρικτών της αντιπολίτευσης πουσυμμετείχαν σε επιθέσεις, συχνά λεκτικές, κατά μελών της κυβέρνησης και υποστηρικτών της445, ανκαι ο αριθμός αυτών των περιστατικών μειώνεται με την πάροδο των ετών446. Περιστατικά βίας έχουν
επίσης προκύψει στο πλαίσιο διαδηλώσεων και συλλαλητηρίων447.
Ο Mouttet ανέφερε ότι παρότι ορισμένα μέλη της αντιπολίτευσης απαγορεύεται να φύγουν από τηχώρα, μεταξύ άλλων λόγω δικαστικής διαδικασίας σε βάρος τους ή δικαστικής απόφασης, ηκυβέρνηση τους έχει δώσει σε ορισμένες περιπτώσεις την επιλογή να οδηγηθούν στη φυλακή ή ναπαραμείνουν υπό κράτηση, ή να φύγουν από τη χώρα448. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός τωνχρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πληροφορίες που να επαληθεύουν ταπαραπάνω.
Πολλά θύματα επέλεξαν να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους, να κρυφτούν ή να φύγουν από τηχώρα449.

3.1 ΑντιπολίτευσηΒουλευτές της Εθνοσυνέλευσης έχουν υπάρξει αντικείμενο «ισχυρής καταστολής» και έχουν δεχθεί
απειλές στα δημόσια μέσα ενημέρωσης450. Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι η κυβέρνηση συνεχίζει
«να εκφοβίζει, να παρενοχλεί, να κακοποιεί σωματικά, να θέτει υπό αυθαίρετη κράτηση και ναεξαφανίζει διά της βίας εκπροσώπους και προσωπικό της Διεθνούς Αμνηστίας σε μια προσπάθεια
φίμωσης της πολιτικής εναντίωσης»451. Η International Crisis Group ανέφερε ομοίως ότι «ηκυβέρνηση εντείνει, αντί να περιορίζει, τη χρήση των δυνάμεων ασφαλείας, παρα-αστυνομικών
μονάδων, συμπεριλαμβανομένων των colectivos και του δικαστικού σώματος για τον εκφοβισμό τηςαντιπολίτευσης»452.
Σύμφωνα με τη CEPAZ, μέλη της Εθνοσυνέλευσης έχουν υποστεί μεταξύ άλλων τα εξής: απαγόρευση
υποβολής υποψηφιότητας για δημόσιο αξίωμα για χρονικό διάστημα που αγγίζει τα 15 έτη, ακύρωση
των διαβατηρίων τους και άρνηση χορήγησης διπλωματικών διαβατηρίων, απαγόρευση εξόδου απότη χώρα, άρση της κοινοβουλευτικής ασυλίας, στόχευση μελών της οικογένειας, αυθαίρετη κράτηση,υποκίνηση βίας από αξιωματούχους στα μέσα ενημέρωσης, παράνομες έφοδοι στην ιδιοκτησία τουςαπό κρατικές υπηρεσίες ασφαλείας και κίνηση δικαστικών διαδικασιών που παραβιάζουν την αρχήτης δέουσας διαδικασίας453. Περίπου 36 βουλευτές είναι εξόριστοι, έχουν βρει καταφύγιο σεπρεσβεία στο Caracas ή είναι υπό κράτηση454. Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών, οιπολιτικοί ηγέτες της αντιπολίτευσης, ιδίως νεαροί ακτιβιστές που δεν έχουν εκτενή πείρα ή
ολοκληρωμένο υπόβαθρο, ζουν σε γειτονιές ή άλλες περιοχές χαμηλού εισοδήματος, έχουν ιδιαίτερη
προβολή και είναι πολύ δραστήριοι, αποτελούν στόχους καταστολής από την κυβέρνηση455.

443 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
444 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020445 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020· OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
446 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020447 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
448 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
449 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
450 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
451 AI, Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020, url
452 International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, 11 March 2020, url, p. 5
453 CEPAZ, La formula perfecta para apuntalar la dictadura, January 2020, url, pp. 20-33
454 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url
455 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020

58 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΤο 2019, 2 219 άτομα τέθηκαν αυθαίρετα υπό κράτηση για πολιτικούς λόγους, εκ των οποίων 243παρέμεναν υπό κράτηση τον Δεκέμβριο του 2019· μεταξύ αυτών, σε βάρος 240 είχαν απαγγελθεί
επισήμως κατηγορίες και 3 βρίσκονταν υπό προσωρινή κράτηση456. Οι περισσότερες περιπτώσεις
κράτησης έλαβαν χώρα μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου (2 100) και οι πολιτείες με τον υψηλότερο
αριθμό ήταν οι εξής: Zulia (306), Μητροπολιτική περιφέρεια (292), Aragua (200), Bolívar (190) καιCarabobo (175).457 Οι κυριότερες υπηρεσίες ασφαλείας της κυβέρνησης που προέβησαν σε κρατήσεις
ήταν η GNB (1 108 κρατήσεις), οι κρατικές αστυνομικές υπηρεσίες (284), οι δημοτικές αστυνομικές
υπηρεσίες (175), η PNB (140), η DGCIM (101), οι GNB/SEBIN/κρατικές αστυνομικές υπηρεσίες (72), η
SEBIN (68) και οι FAES (62)458. Επιπλέον, στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότιοι υπηρεσίες πληροφοριών της SEBIN και της DGCIM είναι υπεύθυνες για αυθαίρετες κρατήσεις,
κακομεταχείριση και βασανιστήρια πολιτικών αντιπάλων και συγγενών τους459. Στις 31 Δεκεμβρίου
2019 υπήρχαν 388 πολιτικοί κρατούμενοι (18 γυναίκες και 370 άντρες), συμπεριλαμβανομένων 118μελών του στρατιωτικού προσωπικού460.
Τα μέλη των οικογενειών της αντιπολίτευσης αντιμετωπίζουν επίσης εκφοβισμό και παρενόχλησηαπό την κυβέρνηση, μεταξύ άλλων παράνομη κράτηση και εφόδους στις ιδιοκτησίες τους461. Ο θείος
του Guaidó, Juan José Márquez, τέθηκε υπό «αυθαίρετη κράτηση» στις 11 Φεβρουαρίου 2020 κατάτην άφιξή του στο αεροδρόμιο Maiquetía από τη Λισαβόνα, κατηγορούμενος για λαθραία εισαγωγή
εκρηκτικών στη χώρα, γεγονός το οποίο σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία αποτελεί «συνέχεια μιαςανησυχητικής τάσης στόχευσης των οικογενειών και του προσωπικού των μελών τηςαντιπολίτευσης»462.
Ακολουθούν παραδείγματα ενεργειών κατά μελών της αντιπολίτευσης, όπως αναφέρθηκαν απόπηγές:••

Ο Juan Requesens τέθηκε υπό κράτηση τον Αύγουστο του 2018463 με την κατηγορία ότι σχεδίαζετη δολοφονία του Maduro464. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Requesens κρατείται σε απομόνωσηαπό τις 5 Φεβρουαρίου 2020 και τον Μάρτιο του2020 παρέμενε υπό κράτηση465. Εικάζεται ότι
Requesens ότι έχει υποβληθεί σε βασανιστήρια κατά την κράτησή του και η δικαστική υπόθεση
παρουσιάζει «σοβαρές παρατυπίες»466. Σύμφωνα με πληροφορίες, τέθηκε υπό κράτηση χωρίς
δικαστική απόφαση, ήρθη η κοινοβουλευτική του ασυλία και ομολόγησε σε βίντεο, ενώβρισκόταν υπό κράτηση, τη συμμετοχή του στην απόπειρα δολοφονίας. Το βίντεο δεν αποτελεί
μέρος της δικογραφίας467.
Ο Gilber Caro, στενός σύμβουλος του Guiadó, τέθηκε υπό κράτηση για τρίτη φορά τον Δεκέμβριοτου 2019468. Ο Caro, ο οποίος προστατεύεται από κοινοβουλευτική ασυλία, συνελήφθη από τις
FAES και κατηγορήθηκε για «τρομοκρατία» χωρίς την παρουσία δικηγόρου469. Τον Μάρτιο του2020 παρέμενε υπό κράτηση470.

456 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 9457 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 10458 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 11
459 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32
460 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 12
461 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
462 AI, Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020, url
463 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url
464 Agencia EFE, Requesens tilda de pantomima al juicio en su contra, 9 January 2020, url
465 AI, Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020, url
466 AI, Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020, url; Agencia EFE, Requesens tilda depantomima al juicio en su contra, 9 January 2020, url
467 AI, Urgent Action: Representative's right to fair trial ignored, 3 December 2019, url
468 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url
469 Reuters, Disappeared Venezuelan legislator being held in state detention: lawyer, 21 January 2020, url
470 AI, Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

•
•

— 59

Ο Roberto Marrero, υπεύθυνος του πολιτικού γραφείου του Guaidó, τέθηκε υπό κράτηση από τη
SEBIN τον Μάρτιο του 2019 με την κατηγορία ότι «σχεδίαζε τρομοκρατικές επιθέσεις»471. ΤονΑπρίλιο του 2020 ο Marreno παρέμενε υπό κράτηση472.
Στις 25 Μαΐου 2020 η Agencia EFE ανέφερε ότι ο Γενικός Εισαγγελέας ζήτησε από το TSJ νακηρύξει το πολιτικό κόμμα Voluntad Popular, του οποίου ο Guaidó ήταν μέλος έως τον Ιανουάριο
του 2020, «εγκληματική οργάνωση με τρομοκρατικά κίνητρα» για τον εικαζόμενο ρόλο του σεένοπλη επιδρομή νωρίτερα κατά το ίδιο έτος και «για την ιδιοποίηση διαφόρων εταιρειών τηςΒενεζουέλας “με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών” και χρημάτων σε τραπεζικούς
λογαριασμούς στο εξωτερικό που ανήκουν στη χώρα»473.

3.2 Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικοί
ακτιβιστές
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι υπερασπιστές των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων «έπεσαν θύματα εκστρατειών δυσφήμισης σε φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης καιυποβάλλονταν σε παρακολούθηση, εκφοβισμό, παρενόχληση, απειλές και αυθαίρετη κράτηση»474.
Στο κοινό ανακοινωθέν αναφερόταν ότι, από το 2002, το κράτος της Βενεζουέλας ακολουθεί «μιαπολιτική που ποινικοποιεί την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων»», μέσω «ρητορικής
μίσους και εκστρατειών κηλίδωσης στα μέσα ενημέρωσης και επίσημων ανακοινώσεων με σκοπό τηδυσφήμιση [...] και τον στιγματισμό». Οι οργανισμοί που υπέγραφαν το ανακοινωθέν ανέφερανεπίσης ότι οι ακτιβιστές σε επίπεδο κοινοτήτων και πανεπιστημίων και οι ακτιβιστές πουυπερασπίζονται τα δικαιώματα των θυμάτων αντιμετωπίζουν απειλές λόγω του έργου τους475.
Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών, ο κίνδυνος στόχευσης των ακτιβιστών από τηνκυβέρνηση αυξάνεται και όσο μεγαλύτερη επιρροή και προβολή έχει ο ακτιβιστής εντός τωνκοινοτήτων τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος476.
Υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι στιγματίζουν συνεχώς τους υπερασπιστές τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους κοινωνικούς ακτιβιστές477. Ο στιγματισμός λαμβάνει χώρα μέσωπλατφορμών μαζικής επικοινωνίας με τη μορφή της δυσφήμισης478 και ψευδών κατηγοριών σχετικά
με το πρόσωπο και το έργο του, της απαξίωσης του προσώπου μέσω εκστρατειών στα μέσαενημέρωσης με «άκρως βίαιο περιεχόμενο» με σκοπό τη βλάβη της φήμης ή της αξιοπιστίας τουπροσώπου, ή της «κατηγοριοποίησης ενός προσώπου ως “εχθρού”, “τρομοκράτη”, “παράγοντααποσταθεροποίησης”, “κλέφτη” [ή] “απατεώνα”»479.
Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελούν στόχο των δυνάμεων ασφαλείας καιάλλων ομάδων οι οποίες ενεργούν με τη συναίνεση της κυβέρνησης480. Στην έκθεση του OMCT καιλοιπών αναφέρεται ότι καταγράφηκαν 121 «επιθέσεις» (37 το 2018 και 84 το 2019) κατάυπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Βενεζουέλα, μεταξύ των οποίων «60 πράξεις
δυσφήμισης, 44 πράξεις παρενόχλησης και εκφοβισμού και 8 περιπτώσεις αυθαίρετης κράτησης»,
471 AS/COA, The Pressure on Venezuela's National Assembly, 15 January 2020, url; Guardian (The), Juan Guidó's chief of staff

arrested by Venezuelan agents, 21 March 2019, url
472 Caraota Digital, Roberto Marrero cumplió 400 días preso por el régimen de Maduro, 24 April 2020, url
473 Agencia EFE, La Fiscalía de Venezuela pide al Supremo declarar organización criminal al partido Voluntad Popular, 25 May
2020, url
474 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
475 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url
476 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
477 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 88; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5
July 2019, url, para. 36
478 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 30; OMCT et al., Venezuela"Enemigos internos", March 2020, url, p. 61
479 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 61
480 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 24

60 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑενώ επισημαίνεται επίσης ότι ο πραγματικός αριθμός αυτών των πράξεων υπερέβαινε κατά πολύ τοναριθμό των πράξεων που αναφέρθηκαν481. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η κυβέρνηση είναι σε μεγάλο
βαθμό υπεύθυνη για αυτές τις πράξεις, μεταξύ άλλων μέσω των δημόσιων ραδιοτηλεοπτικών
φορέων (60 %) και των κυβερνητικών υπηρεσιών ασφαλείας (14 %)482. Στην έκθεση του OMCT καιλοιπών αναφέρεται ως παράδειγμα μια κοινωνική ηγέτιδα στο Petare, στην πολιτεία της Miranda, ηοποία υπερασπιζόταν το δικαίωμα στην τροφή και το δικαίωμα πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες
και αποτελεί στόχο «επιθέσεων, παράνομων εφόδων, απειλών και παρενοχλήσεων» από τις FAESαπό το 2018. Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2018 δολοφονήθηκε ο αδερφός της στο πλαίσιο εφόδου των
FAES χωρίς ένταλμα στο κτίριο όπου βρισκόταν το διαμέρισμά της. Τον Απρίλιο του 2019, στο πλαίσιο
νέας εφόδου χωρίς ένταλμα, συγγενείς της υπέστησαν κακομεταχείριση, συμπεριλαμβανομένης τηςαφαίρεσης των ρούχων των γυναικών, ενώ τον Μάιο του 2019, στο πλαίσιο μιας ακόμη εφόδου χωρίς
ένταλμα, τέθηκαν υπό κράτηση δύο ανιψιοί της483.
Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ανθρωπιστικές οργανώσεις ανέφεραν ότιαντιμετώπιζαν εμπόδια στην απόκτηση νομικού καθεστώτος στη χώρα αφού το Υπουργείο
Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης εξέδωσε «ρητές εντολές για την παρεμπόδιση τηςκαταχώρισής τους στο μητρώο»484. Στην έκθεση του OMCT και λοιπών αναφέρεται αντίστοιχα ότιδημόσιες αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Αυτόνομης Υπηρεσίες Μητρώων και Συμβολαιογράφων(SAREN, Servicio Autónomo de Registros y Notarías), αρνούνται να εκδώσουν έγγραφα καταχώρισης
σε ΜΚΟ ή να ανανεώσουν τρέχουσες καταχωρίσεις, παράλειψη που φέρνει τις ΜΚΟ αντιμέτωπες μεέρευνες λόγω παράνομου τρόπου λειτουργίας485. Στην επικαιροποιημένη έκθεση της OHCHR του ΟΗΕαναφέρεται ομοίως ότι οι ΜΚΟ βρίσκονται αντιμέτωπες με «σημαντικές καθυστερήσεις στηδιαδικασία καταχώρισης των καταστατικών εγγράφων των οργανώσεων λόγω εξαντλητικού ελέγχου
των εγγράφων από τις αρχές»486.
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων τωντοπικών ηγέτιδων, έχουν «αποτελέσει στόχο λόγω του ακτιβισμού τους, έχουν απειληθεί από ηγέτες
κοινοτήτων και φιλοκυβερνητικές ομάδες πολιτών (ένοπλες «colectivos»), και έχουν αποκλειστεί απόκοινωνικά προγράμματα. Γυναίκες έχουν αναφέρει ότι δεν ασκούν τα δικαιώματά τους, μεταξύ
άλλων, δεν μιλούν κατά της κυβέρνησης, λόγω φόβου αντιποίνων»487.
Σύμφωνα με τον καθηγητή πολιτικών επιστημών, «ο κίνδυνος διώξεων μεταφέρεται ενίοτε στιςοικογένειές τους, οι οποίες συνδέονται με την ακτιβιστική δράση, ή οι οικογένειες χρησιμοποιούνται
ως “δόλωμα” ώστε να εμφανιστεί ο ακτιβιστής και να συλληφθεί»488. Το ίδιο έχει συμβεί επίσης μετα μέλη των οικογενειών και φίλους στρατιωτικού προσωπικού ή ατόμων που θεωρείται ότιεμπλέκονται σε πράξεις εξέγερσης489. Για συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση
του στρατιωτικού προσωπικού και των μελών των οικογενειών τους, βλ. κεφάλαιο 3.6.
Ορισμένες περιπτώσεις μεταχείρισης διαδηλωτών όπως αναφέρθηκαν από πηγές είναι οι εξής:•Στις 4 Μαΐου 2020 ο Maduro κατηγόρησε την PROVEA στην εθνική τηλεόραση ότι «λαμβάνει
χρήματα από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ και ότι υπερασπίζεται ταδικαιώματα κατηγορουμένων “τρομοκρατών” και “μισθοφόρων”», αναφερόμενος σε άτομα πουείχαν τεθεί υπό κράτηση την προηγούμενη μέρα στο πλαίσιο αποτυχημένης επίθεσης από τηθάλασσα όπου σκοτώθηκαν οκτώ άτομα και τέθηκαν υπό κράτηση 23, μεταξύ των οποίων δύο

481 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 6, 28, 29
482 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 31
483 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 23
484 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 90
485 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 42
486 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
487 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 24
488 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
489 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13; HRW, World

Report 2020, 2020, url, p. 626

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

•

— 61

Αμερικανοί πολίτες490. Μετά τα σχόλια του Maduro, η PROVEA ζήτησε τον σεβασμό τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων των κρατουμένων491. Κατόπιν της έκκλησης αυτής «διάφοροι πολιτικοί
αντέδρασαν στον Τύπο, στην εθνική τηλεόραση και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης,κατηγορώντας την Provea ότι προωθεί την τρομοκρατία και την παρείσφρηση μισθοφόρων, ότιδικαιολογεί και υποστηρίζει βίαιες πράξεις κατά του Συντάγματος ή ότι είναι μια οργάνωση πουχρηματοδοτείται από τις υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ»492.
Στις 31 Μαρτίου 2020 ένας δικηγόρος και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο οποίος
είναι μέλος διαφόρων οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της
PROVEA, τέθηκε υπό κράτηση από τις δυνάμεις ασφαλείας διότι βιντεοσκόπησε διαμαρτυρία
που λάμβανε χώρα στο Barquisimeto σε τοπικό βενζινάδικο. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, οδικηγόρος υποστήριζε ότι οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και τα άτομα που υποβάλλονταισε αιμοκάθαρση έπρεπε να έχουν προτεραιότητα στη διανομή καυσίμων. Αφού είδε ότι οι αρχές
δεν αντιδρούσαν, άρχισε να βιντεοσκοπεί τη διαμαρτυρία. Οι δυνάμεις ασφαλείας ζήτησαν τοτηλέφωνό του και όταν αρνήθηκε να τους το δώσει τέθηκε υπό κράτηση και υπέστη ξυλοδαρμό,ενώ ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος τον κατηγόρησε, σύμφωνα με τις πληροφορίες, ότι«εργαζόταν για ΜΚΟ που δρούσε ενάντια στα συμφέροντα της Βενεζουέλας». Ο δικηγόρος
κατηγορήθηκε για «αντίσταση κατά της αρχής» και «υποκίνηση σε βία»493.

3.3 Διαδηλωτές
Στις 24 Απριλίου 2014 το TSJ εξέδωσε την απόφαση αριθ. 276, η οποία καθιστά υποχρεωτική γιαόσους επιθυμούν να ασκήσουν το δικαίωμα συμμετοχής σε «ειρηνικές διαδηλώσεις και δημόσιες
συναθροίσεις» τη λήψη άδειας από τις «αρμόδιες αρχές», κάτι που αντιβαίνει στο Σύνταγμα·παράλληλα, επιτρέπει στις δυνάμεις ασφαλείας να διαλύουν τις διαμαρτυρίες494 χρησιμοποιώντας
τα «κατάλληλα» μέσα495. Στην απόφαση αριθ. 276 του συνταγματικού τμήματος του TSJ αναφέρονταιτα εξής:«σε περίπτωση συγκέντρωσης, διαδήλωσης ή δημόσιας συνάθροισης που πραγματοποιείται
χωρίς άδεια της σχετικής αρμόδιας αρχής, η αστυνομία και οι φορείς ασφαλείας πουελέγχουν τη δημόσια τάξη μπορούν να προβούν σε διάλυση αυτών των συγκεντρώσεων μεχρήση των πλέον κατάλληλων μηχανισμών, εντός του πλαισίου των διατάξεων τουΣυντάγματος και της έννομης τάξης, προκειμένου να διασφαλίσουν το δικαίωμα τηςελεύθερης διέλευσης και άλλα συνταγματικά δικαιώματα (όπως, για παράδειγμα, τοδικαίωμα πρόσβασης σε πάροχο υγειονομικής περίθαλψης, το δικαίωμα στη ζωή και τησωματική ακεραιότητα)»496.
Οι δυνάμεις ασφαλείας, εκπρόσωποι της εισαγγελίας και δικαστές έχουν ερμηνεύσει την απόφαση
του TSJ ως «άδεια για την ενίσχυση των μέτρων ποινικοποίησης των διαμαρτυριών και καταστολής
ειρηνικών διαδηλώσεων»497.
Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι όταν η αντιπολίτευση καλεί σε διαδήλωση, κοινή
πρακτική της κυβέρνησης είναι να αναπτύσσει δυνάμεις κρούσης, συνήθως ένοπλες colectivos, καινα καλεί τους υποστηρικτές της να διαδηλώσουν στους ίδιους δημόσιους χώρους με τηναντιπολίτευση, «προκειμένου να την παρεμποδίσουν και να συμβάλουν στην επακόλουθη σύγχυση

490 HRW, Venezuelan Human Rights Group Under Attack, 8 May 2020, url
491 HRW, Venezuelan Human Rights Group Under Attack, 8 May 2020, url; FIDH, Venezuela: Acts of harassment anddefamation against Provea, 7 May 2020, url
492 FIDH, Venezuela: Acts of harassment and defamation against Provea, 7 May 2020, url
493 AI, Henderson Maldonado, detenido por acompañar y documentar una protesta, 1 April 2020, url
494 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 17; UCAB, Licencia para protestar, June 2014, url, p. 4
495 UCAB, Licencia para protestar, June 2014, url, p. 4
496 Venezuela, TSJ, Sentencia No. 276, 24 April 2014, url
497 UCAB, Licencia para protestar, June 2014, url, p. 5

62 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑκαι το χάος»498. Επιπλέον, η κυβέρνηση εγκαθιστά οδοφράγματα και σταθμεύει στρατιωτικά φορτηγά
ώστε να μην φτάσει η αντιπολίτευση σε δημόσιους οργανισμούς499.
Σύμφωνα με πηγές, οι ένοπλες ομάδες χρησιμοποιούν βία κατά των διαδηλωτών500 και η καταστολή
των διαδηλώσεων ως κυβερνητική πολιτική επιδεινώθηκε το 2019 με τη χρήση των FAES, της PNB,
της GNB και των colectivos501. Η κυβέρνηση προέβη σε πράξεις καταστολής κατά διαδηλωτών πουσυγκεντρώθηκαν αυθόρμητα για να διαμαρτυρηθούν για τις διακοπές ρεύματος και ορισμένοι απότους διαδηλωτές τέθηκαν, σύμφωνα με πληροφορίες, αυθαίρετα υπό κράτηση502. Συμμετέχοντες σεμη βίαιες διαδηλώσεις έχουν αποτελέσει αντικείμενο ποινικών διώξεων, δικαστικών υποθέσεων καικαταστολής από την κυβέρνηση503. Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότιπαρότι οι δυνάμεις ασφαλείας δεν κατέφυγαν σε υπερβολική χρήση βίας σε όλες τις διαδηλώσεις το
2019, σε ορισμένες διαδηλώσεις, υπηρεσίες ασφαλείας όπως η GNB, η PNB, οι FAES, όργανα τηςδημοτικής αστυνομίας και ένοπλες colectivos χρησιμοποίησαν, σύμφωνα με πληροφορίες,υπερβολική βία «προκειμένου να εμπνεύσουν φόβο και να αποθαρρύνουν περαιτέρω
διαδηλώσεις»504. Άλλες υπηρεσίες που επιδίδονται σε υπερβολική χρήση βίας κατά διαδηλωτών
είναι το CICPC, η SEBIN και η DGCIM505. Επιπλέον, μέλη των RAAS στις κοινότητες «παρέχουν
πληροφορίες στις δυνάμεις ασφαλείας και τις ένοπλες colectivos σχετικά με την τοποθεσία και τηνταυτότητα διαδηλωτών, επικριτών της κυβέρνησης και αντιφρονούντων»506. Το Al Jazeera ανέφερεότι στις 23 Φεβρουαρίου 2019 δυνάμεις ασφαλείας αποσύρθηκαν από τα σύνορα της Βενεζουέλαςστο San Antonio αφού δεν μπορούσαν να σταματήσουν περίπου 600 αντιπάλους της κυβέρνησης
που προσπαθούσαν να εισαγάγουν ανθρωπιστική βοήθεια στη Βενεζουέλα και έδωσαν τη θέση τουςσε colectivos προκειμένου να έλθουν σε άμεση αντιπαράθεση μαζί τους507.
Στην έκθεσή του 2019, το Foro Penal ανέφερε ότι μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2019 πάνω από 50άνθρωποι σκοτώθηκαν από πυροβολισμούς κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών που διοργανώθηκαναπό την αντιπολίτευση και ότι ένας διαδηλωτής πέθανε από βασανιστήρια ενώ τελούσε υπόκράτηση508. Σύμφωνα με το OVCS, το 2019 67 άνθρωποι σκοτώθηκαν στο πλαίσιο διαδηλώσεων, εκτων οποίων 61 στις διαδηλώσεις και 6 αφού τέθηκαν υπό κράτηση στα σπίτια τους από μέλη τωνδυνάμεων ασφαλείας509. Οι πολιτείες με τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων στο πλαίσιο διαδηλώσεων
των 2019 ήταν οι εξής: Bolívar (15 θάνατοι), Μητροπολιτική περιφέρεια (11), Lara (4) και Portuguesa(4)510. Στην έκθεση προκαταρκτικής εξέτασης του ΔΠΔ αναφέρεται ότι περισσότερα από 15 000 άτομα
τέθηκαν υπό κράτηση σε διαμαρτυρίες μεταξύ των ετών 2014 και 2019 και ότι, σύμφωνα μεπληροφορίες, τουλάχιστον 5 000 παρέμειναν υπό κράτηση για περιόδους άνω των δύοεβδομάδων511.
Στην έκθεση προκαταρκτικής εξέτασης του ΔΠΔ αναφέρεται ότι, σύμφωνα με πληροφορίες πουέλαβε το ΔΠΔ, οι δυνάμεις ασφαλείας υπέβαλαν άτομα που συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες σε«σοβαρή κακοποίηση και κακομεταχείριση» ενώ τελούσαν υπό κράτηση προκειμένου να τατιμωρήσουν, να αποσπάσουν ομολογίες ή να ενοχοποιήσουν άλλους512. Ο Mouttet ανέφερε ότι μετά498 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020499 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
500 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 89; OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 8
501 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 8
502 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 4
503 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 26; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020,

url, p. 15
504 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 39
505 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32
506 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 27
507 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
508 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 4, 6
509 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 27
510 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 27
511 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; para. 77
512 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url; paras. 69, 78

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 63

τις διαμαρτυρίες του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2019 «η καταστολή μετατοπίστηκε από τουςδρόμους στις γειτονιές [χαμηλού εισοδήματος]», με την αστυνομική παρουσία να αυξάνεται σεαυτές τις περιοχές. Οι FAES χρησιμοποιήθηκαν για τη στόχευση, εντός γειτονιών, κοινωνικών καιπολιτικών ηγετών που είχαν συμμετάσχει σε διαδηλώσεις513.
Ορισμένες περιπτώσεις μεταχείρισης διαδηλωτών όπως αναφέρθηκαν από πηγές είναι οι εξής:••Στις 20 Μαΐου 2020 οι FAES πραγματοποίησαν έρευνες σε αρκετά σπίτια σε γειτονιά τουBarquisimeto, μετά τη διαμαρτυρία κατοίκων της συγκεκριμένης γειτονιάς, οι οποίοι χτυπούσαν
κατσαρόλες (cacerolas) για τρεις ημέρες, λόγω των συνεχών διακοπών ρεύματος και τηςέλλειψης φυσικού αερίου στις κατοικίες και καυσίμων. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, οι FAESπυροβολούσαν στον αέρα την προηγούμενη ημέρα και κατά τις έρευνες τέθηκαν υπό κράτηση
«τουλάχιστον» έξι άτομα514. Στις πηγές που εξετάστηκαν για την παρούσα έκθεση δεν βρέθηκαν
πρόσθετες πληροφορίες.
Στις 23 Απριλίου 2020 η εφημερίδα El Estímulo της Βενεζουέλας ανέφερε ότι τις προηγούμενεςτρεις ημέρες κάτοικοι του Upata, της πολιτείας Bolívar, διαμαρτύρονταν για την έλλειψητροφίμων και ότι, σύμφωνα με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ένας έως τρεις
άνθρωποι σκοτώθηκαν και επτά τραυματίστηκαν στο πλαίσιο της εξέγερσης και των λεηλασιώνπου επακολούθησαν. Οι δυνάμεις ασφαλείας και μέλη του στρατού έριξαν δακρυγόνα στους
διαδηλωτές, ενώ για τους ανεπιβεβαίωτους θανάτους κατηγορούνται μέλη των ενόπλων
colectivos515.

3.4 Δημόσιοι
οργανώσεων

υπάλληλοικαιεπικεφαλής

συνδικαλιστικών

Δημόσιοι υπάλληλοι που επικρίνουν ή θεωρείται ότι επικρίνουν την κυβέρνηση έχουν αποτελέσει
στόχο της516. Σύμφωνα με πηγές, η συμμετοχή σε συγκεντρώσεις της κυβέρνησης είναι συνήθως
«υποχρεωτική» για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα517. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στους
υπαλλήλους του δημόσιου τομέα παρέχεται μπλουζάκι ή μπερές με φιλοκυβερνητικά συνθήματα γιανα τα φορέσουν στη συγκέντρωση518. Συνήθως, οι υπάλληλοι δεν μπορούν να αρνηθούν διότι η πίεση
είναι τέτοια που αν αρνηθούν να συμμετάσχουν μπορεί να χάσουν τη δουλειά τους519. Ο Amayaανέφερε ότι πολλοί από τους συμμετέχοντες σε συγκεντρώσεις της κυβέρνησης είναι δημόσιοι
υπάλληλοι. Οι κρατικοί φορείς ζητούν από τους εργαζόμενους να συμμετέχουν στις συγκεντρώσεις
κατά τη διάρκεια της βάρδιας τους και ελέγχουν καταλόγους όσων παρευρέθηκαν. Όσοι αρνηθούν
να συμμετάσχουν διατρέχουν κίνδυνο να κατηγορηθούν για «απείθεια», διότι αρνήθηκαν να«εργαστούν εν ώρα εργασίας», ή να απολυθούν. Στο πλαίσιο αυτό, οι κρατικοί υπάλληλοι βρίσκονταιαντιμέτωποι με λογοκρισία, «καταστολή» και παρακολούθηση εάν εκφράσουν πολιτική άποψη πουείναι αντίθετη προς τη γραμμή της κυβέρνησης520. Ομοίως, η FundaRedes ανέφερε ότι ηποινικοποίηση της διαφωνίας εντός των κρατικών θεσμικών οργάνων είναι «γενικευμένη» καιυπάλληλοι δεν μιλούν λόγω φόβου αντιποίνων521. Ορισμένοι δημόσιοι υπάλληλοι που δεν
513 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
514 Efecto Cocuyo, Faes allanan residencias de la urbanización Sucre en Barquisimeto tras protestas por fallas de servicios, 20

May 2020, url
515 El Estímulo, Fuertes disturbios en Upata, al sur de Venezuela, por falta de comida, 23 April 2020, url
516 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36; Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29Μαΐου 2020
517 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020; Espacio Público, Lo público es privado – Persecución
a trabajadores públicos, 2 May 2019, url
518 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
519 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020; Espacio Público, Lo público es privado – Persecución
a trabajadores públicos, 2 May 2019, url
520 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
521 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020

64 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑσυμφωνούν με την κυβέρνηση καταλήγουν να αφήσουν τη δουλειά τους ή να μεταναστεύσουν522.
Στην έκθεση Bertelsmann Stiftung για τη Βενεζουέλα αναφέρεται ομοίως ότι «υπάρχουν σοβαρές
διακρίσεις λόγω πολιτικών προτιμήσεων». Η ανοιχτή διαφωνία μετατρέπει τους πολίτες σε«προδότες» οι οποίοι δεν μπορούν να εργαστούν στον δημόσιο τομέα και, μάλιστα, τουςαπαγορεύεται η πρόσβαση σε υπηρεσίες523. Ωστόσο, ο Amaya ανέφερε ότι στο παρελθόν υπήρχε μιακοινωνική ρητορική η οποία χαρακτήριζε τους δημόσιους υπαλλήλους που άφηναν τη δουλειά τουςως «προδότες», αλλά η ρητορική αυτή εξαλείφθηκε καθώς αυξήθηκε η «μαζική μετανάστευση»524.
Σύμφωνα με τον Amaya, στους δημόσιους υπαλλήλους επιτρέπεται να αφήσουν τη δουλειά τους.
«Πολλοί μετανάστες είναι δημόσιοι υπάλληλοι και σε ορισμένες περιπτώσεις ζητούν άδεια απουσίαςαπό την εργασία για να φύγουν από τη χώρα». Οι δημόσιοι φορείς έχουν επωφεληθεί από αυτά τααιτήματα υπό την έννοια ότι αποτελούν δικαιολογία για να μην προσλαμβάνουν υπαλλήλους, καθώςοι θέσεις είναι μεν κατειλημμένες αλλά χωρίς μισθό, με αποτέλεσμα να μειώνεται η οικονομική
πίεση για τους φορείς. Επίσης, μειώνονται τα κιβώτια τροφίμων που πρέπει να δοθούν από τις CLAP,δεδομένου ότι συνιστούν παροχή την οποία δικαιούνται οι δημόσιοι υπάλληλοι525.
Οι επικεφαλής συνδικαλιστικών οργανώσεων υφίστανται «διώξεις, κράτηση, απειλές και επιθετική
συμπεριφορά»526, και έχουν υποστεί απόλυση ή κράτηση διότι διαμαρτυρήθηκαν για αξιοπρεπείς
μισθούς και συνθήκες εργασίας527. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν εξαλειφθεί από τηνκυβέρνηση και για τους μισθούς αποφασίζει μονομερώς η ίδια528. Το OVCS ανέφερε ότι, σύμφωνα μετη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, ο Rubén González, γενικός γραμματέας της Ferrominera,καταδικάστηκε σε φυλάκιση πέντε ετών και εννέα μηνών διότι ηγήθηκε διαδηλώσεων για τηνυπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων529. Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι ο González
υπερασπιζόταν το δικαίωμα συλλογικών διαπραγματεύσεων στην κρατική εταιρεία Ferrominera delOrinoco και συμμετείχε επίσης σε διαδηλώσεις κατά των εργασιακών πολιτικών της κυβέρνησης απότην εποχή του Chávez. Τέθηκε υπό αυθαίρετη κράτηση και δικάστηκε πολλάκις στο παρελθόν, ενώτον Νοέμβριο του 2018 τέθηκε υπό κράτηση από την DGCIM «με την κατηγορία της επίθεσης κατάστρατιωτικού που προσπάθησε να τον συλλάβει με χρήση βίας». Δικάστηκε από στρατιωτικό
δικαστήριο χωρίς να τηρηθεί το δικαίωμα στη δέουσα διαδικασία530.

3.5 Ακαδημαϊκοί και εκπαιδευτικοί
Τα πανεπιστήμια, ιδίως τα αυτόνομα και τα ιδιωτικά, θεωρούνται «εχθροί» του κράτους και δεν τουςχορηγείται η εκ του νόμου προβλεπόμενη χρηματοδότηση, προκειμένου να περιορίζονται οιακαδημαϊκές δραστηριότητες και να επηρεάζεται ο μισθός των καθηγητών531. Στην έκθεση
αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι «το πανεπιστημιακό προσωπικό που επέκρινε τηνκυβέρνηση δέχθηκε απειλές για μη καταβολή των μισθών του, του απαγορεύτηκε η πρόσβαση στονχώρο εργασίας και τα ταξίδια στο εξωτερικό και τέθηκε υπό αυθαίρετη κράτηση»532. Σύμφωνα με τονκαθηγητή πολιτικών επιστημών, ο μηνιαίος μισθός ενός καθηγητή σε υψηλή βαθμίδα είναι περίπου
10 USD, δηλαδή το ίδιο με τον μισθό οποιουδήποτε εργαζομένου σε πανεπιστήμιο533. Οι ακαδημαϊκοί
νιώθουν ανασφάλεια όσον αφορά τη δημοσίευση επαγγελματικών απόψεων ή των αποτελεσμάτων

522 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
523 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 24
524 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
525 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
526 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url
527 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
528 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
529 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 21
530 AI, Urgent Action: Prisoner of conscience's life at grave risk, 27 January 2020, url
531 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
532 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
533 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 65

των ερευνητικών μελετών τους, ιδίως εάν τα πορίσματα αμφισβητούν πολιτικές ή οικονομικές πτυχέςτης Βενεζουέλας534. Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι οι εκπαιδευτικοί σε σχολεία έχουν αποτελέσει
στόχο λόγω του περιεχομένου της διδασκαλίας τους και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν δεχθεί
οδηγίες σχετικά με το τι να διδάξουν και τι όχι535. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, οι καθηγητές
συνήθως παραιτούνται χωρίς να θεωρούνται «αποστάτες», αν και έχουν υπάρξει και αντίθετες
περιπτώσεις536.
Τον Μάιο του 2020 πηγές ανέφεραν ότι ο Cabello υπέδειξε στο τηλεοπτικό πρόγραμμα Con el Mazo
Dando ότι οι δυνάμεις ασφαλείας «θα έπρεπε να επισκεφθούν» την Ακαδημία Φυσικής,Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών (ACFIMAN, Academia Nacional de Ciencias Físicas,
Matemáticas y Naturales) αφού η ACFIMAN ανάρτησε την πρώτη επιστημονική έκθεση σχετικά με τακρούσματα κορονοϊού στη χώρα537.
Εργαζόμενοι στον εκπαιδευτικό τομέα οι οποίοι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις αντιμετώπισαναπειλές, κυρώσεις, απόλυση και αντικατάσταση από μη ειδικευμένο προσωπικό που προσλήφθηκεμέσω του προγράμματος εργασίας για τη νεολαία (Plan Chamba Juvenil538)539. Ορισμένοι ακαδημαϊκοί
αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω απειλών κατά της ζωής τους540. Σύμφωνα με τηΔημοκρατική Ένωση του Εκπαιδευτικού Τομέα (Unidad Democrática del Sector Educativo), ένακίνημα εκπαιδευτικών από όλη τη χώρα, περισσότεροι από 200 000 εκπαιδευτικοί έχουν
εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα541.

3.6 Στρατιωτικό προσωπικό
Ο Οργανικός Κώδικας Στρατιωτικής Δικαιοσύνης (Código Orgánico de Justicia Militar) ορίζει τα εξής:«Άρθρο 523Στρατιώτης που εγκαταλείπει την ενεργό υπηρεσία διαπράττει το αδίκημα της λιποταξίας καιγια τη στοιχειοθέτηση του αδικήματος αρκεί οι πράξεις να αντικατοπτρίζουν πρόθεση
διάπραξης αυτού του αδικήματος.
Άρθρο 524
Ελλείψει των περιστάσεων που αναφέρονται στο προηγούμενο άρθρο, εν καιρώ ειρήνης,λιποταξία στοιχειοθετείται, πλην αιτιολογημένων περιπτώσεων, όταν οι στρατιωτικοί:1ον Δεν παρουσιάζονται στην υπηρεσία τους εντός έξι ημερών από την προθεσμία που έχουν
ορίσει ανώτεροι.
2ον Απουσιάζουν για περισσότερες από έξι διαδοχικές ημέρες από τον τόπο διαμονής πουέχουν ορίσει ανώτεροι.

534 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020· δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου

2020
535 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
536 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
537 ABC, Diosdado Cabello ordena perseguir a los académicos venezolanos por revelar las cifras del Covid-19, 15 May 2020,
url; Agencia EFE, El primer reporte científico del COVID-19 en Venezuela crea cisma con el chavismo, 14 May 2020, url
538 Το Plan Chamba Juvenil είναι ένα πρόγραμμα εργασίας για άτομα ηλικίας 15 έως 35 ετών τα οποία είναι άνεργοιφοιτητές, νέοι χωρίς τυπική εκπαίδευση, μόνες μητέρες ή νέοι που είναι αρχηγοί νοικοκυριού. Για να έχουν πρόσβαση στοπρόγραμμα πρέπει να διαθέτουν την Carnet de la Patria (Venezuela, Vicepresidencia de la República Bolivariana deVenezuela, Plan Chamba Juvenil mantiene activo nuevo registro para jóvenes entre 15 y 35 años, n.d., url).
539 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 22
540 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
541 Infobae, Colectivos chavistas también atacaron a los maestros que protestaban en Caracas, 16 January 2020, url

66 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ3ον Κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της υπηρεσίας τους δεν παρουσιάζονται ενώπιον
των ανωτέρω τους εντός έξι ημερών από την ημερομηνία που υποδεικνύεται στο φύλλο
πορείας.
4ον Δεν παρουσιάζονται στην υπηρεσία τους εντός έξι ημερών μετά τη λήξη της άδειας ήαφού αποκτήσουν γνώση της λήξης της.
5ον Στην περίπτωση εφέδρων, δεν ανταποκρίνονται στην εντολή να παρουσιαστούν στηνυπηρεσία εντός έξι ημερών από την κοινοποίηση.
Άρθρο 525
Όσοι διαπράττουν οποιοδήποτε από τα αδικήματα που προβλέπονται στο προηγούμενο
άρθρο τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης δύο έως τεσσάρων ετών και αποχώρηση από τιςένοπλες δυνάμεις»542.
Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι τα τελευταία δύο έτη ο αριθμός των αιτήσεων απαλλαγής από τηστρατιωτική θητεία έχει αυξηθεί και ότι οι περισσότερες αιτήσεις έχουν απορριφθεί από τον στρατό.
Ο δημοσιογράφος πρόσθεσε ότι καθώς «δεν υπάρχει δυνατότητα προσφυγής διότι οι φάκελοι
επιστρέφονται» στον αιτούντα, το στρατιωτικό προσωπικό καταλήγει σε λιποταξία από τον στρατό.
Παρότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία σχετικά με αυτές τις αιτήσεις διότι ηκυβέρνηση δεν τα δημοσιεύει, εικάζεται ότι οι περισσότερες αιτήσεις έχουν υποβληθεί από μέλη τηςαεροπορίας543. Με διάταγμα της 5ης Μαΐου 2020 που δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Άμυνας
(Αεροπορία) στην Correo del Orinoco, την επίσημη εφημερίδα της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, 47αξιωματούχοι μεταξύ των οποίων ένας δήμαρχος, σμηναγοί, υποσμηναγοί και ανθυποσμηναγοί,κλήθηκαν σε έρευνα «για μη εξουσιοδοτημένη και αδικαιολόγητη απουσία από την [ορισθείσα]στρατιωτική μονάδα ή εγκατάσταση». Στα ανωτέρω πρόσωπα χορηγήθηκε προθεσμία δέκαεργάσιμων ημερών για να παρουσιαστούν στο Γενικό Επιτελείο της Αεροπορίας με δικηγόρο καιφορώντας τη στολή τους και εάν δεν ήταν σε θέση να πληρώσουν δικηγόρο θα τους όριζε ηκυβέρνηση δημόσιο συνήγορο544.
Οι αντιφρονούντες στον στρατό ερευνώνται από συμβούλια έρευνας (Consejos de Investigación)545.
Αυτά τα συμβούλια διενεργούν, σύμφωνα με πληροφορίες, πειθαρχική και διοικητική έρευνασχετικά με τον λιποτάκτη προκειμένου να απομακρυνθεί από τις ένοπλες δυνάμεις. Σε ορισμένες
περιπτώσεις, αυτά τα συμβούλια κατηγορούν τους λιποτάκτες για συμμετοχή σε συνωμοσία κατάτης κυβέρνησης. Ο δημοσιογράφος ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν περιπτώσεις μελών τουστρατιωτικού προσωπικού τα οποία ο στρατός έστειλε σπίτι τους με πληρωμή αφού εξέφρασανδιαφωνία546.
Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι οι λιποτάκτες από τους οποίους πήρε συνέντευξη, σύμφωνα με τιςδηλώσεις τους, εγκατέλειψαν τις ένοπλες δυνάμεις για λόγους όπως η πολιτική κατάσταση, ηκατάσταση στις ένοπλες δυνάμεις και η έλλειψη εισοδήματος. Άλλοι λιποτάκτες από τους οποίους
πήρε συνέντευξη ανέφεραν ως λόγο την παρακολούθηση που υφίσταντο και τη στόχευση των μελώντης οικογένειάς τους, η οποία συνίστατο σε εφόδους στα σπίτια τους και εκφοβισμό από τον στρατό.
Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι παρότι η στόχευση του προσωπικού που εγκατέλειψε τον στρατό δεν
αποτελεί γενικευμένη πρακτική και λαμβανομένου υπόψη ότι δεν είναι γνωστή η έκταση αυτής της

542 Venezuela, Código Orgánico de Justicia Militar, 1998, url
543 Journalist, telephone interview, 8 June 2020
544 Venezuela, República Bolivariana de Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Aviación Militar Bolivariana,

Comando General, Oficina de los Consejos de Investigación, Notificación, 5 May 2020, published in Correo del Orinoco, 13
May, 2020, url
545 Venezuela, República Bolivariana de Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Aviación Militar Bolivariana,
Comando General, Oficina de los Consejos de Investigación, Notificación, 5 May 2020, published in Correo del Orinoco, 13
May, 2020, url; Journalist, telephone interview, 8 June 2020
546 Journalist, telephone interview, 8 June 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 67πρακτικής, «σημαντικό ποσοστό» έχει αποτελέσει στόχο, αν και εξαρτάται επίσης από τον βαθμό 547.
Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι ορισμένοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι που εγκατέλειψαν τον στρατό
δήλωσαν ότι περίμεναν να προαχθούν σε υψηλότερο βαθμό ώστε να διασφαλίσουν καλύτερη
σύνταξη σε περίπτωση που επέστρεφαν στη Βενεζουέλα, καθώς και να στείλουν πρώτα τιςοικογένειές τους στο εξωτερικό ώστε να μην αποτελέσουν στόχο της κυβέρνησης. Σύμφωνα με
λιποτάκτες, προτού φύγουν από τη Βενεζουέλα έπρεπε πρώτα να φυγαδεύσουν τις οικογένειές τουςεκτός χώρας μέσω επαφών σε άλλες χώρες548. Ωστόσο, η International Crisis Group ανέφερε ότι ταμέλη του στρατιωτικού προσωπικού που λιποτάκτησαν και διέφυγαν στην Κολομβία βρίσκονταιαντιμέτωπα με μια «δύσκολη κατάσταση» διότι δεν έχουν λάβει την προστασία που περίμεναν απότην Κολομβία και η υλική υποστήριξη την οποία λάμβαναν από την παράλληλη κυβέρνηση του
Guaidó μειώνεται με τον καιρό549.
Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, «σημαντικό» μέρος των ενόπλων δυνάμεων αμφισβητεί τιςκυβερνητικές πολιτικές αλλά φοβάται να εκφράσει τη γνώμη του δημοσίως ή ακόμη και μεταξύ τωνσυντρόφων τους. Η πλειονότητα των διαφωνούντων κατέχουν τον βαθμό του συνταγματάρχη ήκατώτερο βαθμό, όπως ταγματάρχες, λοχαγοί και υπολοχαγοί. Ωστόσο, σύμφωνα με τα μέλη τουστρατιωτικού προσωπικού από τα οποία πήρε συνέντευξη ο δημοσιογράφος, η DGCIM
παρακολουθεί ενεργά όσους διατυπώνουν σχόλια σχετικά με τις στρατιωτικές πολιτικές μέσωλαθρακρόασης των επικοινωνιών τους και παρακολούθησης. Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι τα μέλητου στρατιωτικού προσωπικού «είναι πολύ προσεκτικά όταν εκφράζουν μια άποψη και με ποιονεπικοινωνούν» καθώς έχουν υπάρξει περιπτώσεις παραποίησης δηλώσεών τους στο πλαίσιο
ιδιωτικών επικοινωνιών με αποτέλεσμα να διατρέχουν κίνδυνο δίωξης550.
Στην έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι αντιφρονούντες εντός του στρατού και όσοιθεωρούνται επικριτές της κυβέρνησης έχουν αποτελέσει στόχο της κυβέρνησης551. Η International
Crisis Group ανέφερε ότι οι λιποτάκτες που παραμένουν στη Βενεζουέλα κατηγορούνται γιαανταρσία και συνωμοσία και το «μέλλον τους διαγράφεται ζοφερό», λόγος για τον οποίο δεν έχουν
επαναστατήσει περισσότεροι στρατιώτες κατά του κράτους552. Τα μέλη του στρατιωτικού
προσωπικού που κατηγορούνται για συνωμοσία κατά της κυβέρνησης τίθενται υπό κράτηση καιυφίστανται βασανιστήρια από τις δυνάμεις ασφαλείας553. Σύμφωνα με τα μέλη των οικογενειών
κρατούμενων αξιωματικών του στρατού από τα οποία πήρε συνέντευξη ο Infobae, οι αρχές
παραβιάζουν τον νόμο και τα δικαιώματα του κρατουμένου μέλους της οικογένειας, εμποδίζουν τηνπρόσβαση στις δικογραφίες και απορρίπτουν τα αιτήματα επίσκεψης από μέλη της οικογένειας καινομικούς εκπροσώπους554. Τα μέλη της οικογένειας και φίλοι στρατιωτικού προσωπικού ή όσωνθεωρούνται ότι συμμετέχουν σε πράξεις εξέγερσης «εξαφανίζονται διά της βίας» από υπηρεσίες
ασφαλείας και πληροφοριών ώστε να ασκηθεί πίεση για την παράδοση του καταζητούμενου ήπροκειμένου να τους ρωτήσουν σχετικά με το πού βρίσκεται ο καταζητούμενος555. Ο Infobae ανέφερεότι η σύντροφος του υποστράτηγου Miguel Rodríguez Tórres, που τελεί υπό κράτηση από την DGCIMαπό τον Μάρτιο του 2018, τέθηκε επίσης υπό κράτηση και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια556. Το OVVανέφερε ότι ορισμένα μέλη του στρατιωτικού προσωπικού υπέστησαν βασανιστήρια και547 Journalist, telephone interview, 8 June 2020
548 Journalist, telephone interview, 8 June 2020
549 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020
550 Journalist, telephone interview, 8 June 2020
551 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
552 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020
553 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 626
554 Infobae, Así torturan a los militares detenidos por causas políticas en el centro de Inteligencia del régimen venezolano,

14 June 2020, url
555 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 13; HRW, World
Report 2020, 2020, url, p. 626
556 Infobae, Así torturan a los militares detenidos por causas políticas en el centro de Inteligencia del régimen venezolano,
14 June 2020, url

68 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑδολοφονήθηκαν ώστε να μην λιποτακτήσουν άλλοι ή να μην αμφισβητήσουν την κυβέρνηση557. Οδημοσιογράφος ανέφερε ομοίως ότι η τιμωρία χρησιμοποιείται από την κυβέρνηση ως παράδειγμαώστε να αποτραπεί η λιποταξία άλλων. Ο δημοσιογράφος πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση επιθυμεί ναεντοπίσει τους λιποτάκτες αλλά δεν διαθέτει τα σχετικά μέσα558.
Ο διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι δεδομένου ότι ο στρατός ασκεί σημαντικό έλεγχο σε ευρύφάσμα υπηρεσιών του δημόσιου τομέα, τα μέλη του, ιδίως οι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί, δενδυσκολεύονται να αποκτήσουν ή να ανανεώσουν τα διαβατήριά τους. Ωστόσο, η εξασφάλιση
διαβατηρίου από χαμηλόβαθμους αξιωματικούς είναι πιο δύσκολη. Εξαρτάται επίσης από το αν τομέλος των ενόπλων δυνάμεων παρακολουθείται από την υπηρεσία αντικατασκοπείας, δεδομένουότι διαθέτει σημαντική εξουσία στη χώρα. Η ίδια πηγή ανέφερε επίσης ότι η εξασφάλιση
διαβατηρίου εξαρτάται επίσης από τις «διασυνδέσεις και προσωπικές σχέσεις»559. Ο δημοσιογράφος
ανέφερε ότι εξ όσων γνωρίζει, δεν υπάρχουν περιστατικά κατάσχεσης των διαβατηρίων αξιωματικών
του στρατού από τις αρχές, αν και είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά τηνανανέωση του διαβατηρίου τους560. Παρότι επισήμανε ότι δεν είναι ειδικός στο ζήτημα των μελών
των ενόπλων δυνάμεων που εγκαταλείπουν τη χώρα, ο Mottet ανέφερε ότι γνωρίζει μέλη πουεγκατέλειψαν τη χώρα χωρίς δυσκολίες561.

3.6.1 Στρατολόγηση και εφεδρείες
Στη Βενεζουέλα η στρατιωτική θητεία δεν είναι υποχρεωτική562. Ωστόσο, οι πολίτες ηλικίας από 18
έως 60 ετών υποχρεούνται να εγγράφονται για σκοπούς έκτισης στρατιωτικής θητείας563. Αυτό ισχύει
τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες564. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, απαιτείται ηεγγραφή για σκοπούς έκτισης στρατιωτικής θητείας διότι η στρατιωτική ταυτότητα (libreta militar)είναι απαραίτητη στη Βενεζουέλα στο πλαίσιο διοικητικών διαδικασιών, όπως η λήψη πτυχίου565.
Η εθελοντική στρατολόγηση πραγματοποιείται κάθε Μάρτιο, Σεπτέμβριο και Δεκέμβριο566 και ηδιάρκεια της θητείας είναι από 24 έως 30 μήνες567. Αφού ολοκληρώσουν τη θητεία, τα άτομα
καθίστανται έφεδροι568. Το άρθρο 25 του νόμου για τη στρατιωτική θητεία (Ley de Conscripción yAlistamiento Militar) ορίζει τα εξής:«Άρθρο 25 Όσοι βρίσκονται σε εφεδρεία μπορεί να κληθούν με αίτημα του προέδρου τηςΔημοκρατίας και του Αρχηγού των Μπολιβαριανών Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων, γιαπεριόδους επανεκπαίδευσης ή στρατιωτικής εκπαίδευσης»569.

3.7 Δημοσιογράφοι και μέσα ενημέρωσης
Σε συνέντευξη που παραχώρησε τον Φεβρουάριο του 2019 στο ισπανικό τηλεοπτικό κανάλι La Sexta,
ο Maduro ανέφερε ότι στη Βενεζουέλα «δεν βρίσκονται υπό κράτηση ούτε έχουν τεθεί ποτέ υπόκράτηση δημοσιογράφοι» και ότι, αντιθέτως, πρόκειται για «προβοκάτσια» με σκοπό να557 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
558 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
559 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020
560 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
561 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
562 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020· US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
563 δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020· US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
564 δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
565 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
566 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
567 US, CIA, The World Factbook: Venezuela, 4 August 2020, url
568 Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020
569 Venezuela, Ley de Conscripción y Alistamiento Militar, 2009, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 69παρουσιαστούν οι «έλεγχοι» ως «δίωξη των δημοσιογράφων από το καθεστώς»570. Ωστόσο,σύμφωνα με πηγές, η κυβέρνηση και οι δυνάμεις ασφαλείας στοχεύουν δημοσιογράφους
προκειμένου να τους φιμώσουν για τα τεκταινόμενα στη χώρα και να εμποδίσουν τα μέσαενημέρωσης να καταγγείλουν παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων571, ιδίως στο πλαίσιο
διαδηλώσεων572. Το CDJ ανέφερε ότι έχει παρατηρηθεί αύξηση των «επιθέσεων και της επιθετικής
συμπεριφοράς» σε βάρος δημοσιογράφων και των μέσων ενημέρωσης, όπως κλοπές εξοπλισμού,εκστρατείες δυσφήμισης από την κυβέρνηση στα δημόσια μέσα ενημέρωσης, κλείσιμο μέσων
ενημέρωσης και σωματικός εκφοβισμός, ιδίως σε περιπτώσεις σχετικές με την κάλυψη παραβιάσεων
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων573. Το Ινστιτούτο για τον Τύπο και την Κοινωνία (IPYS, Instituto dePrensa y Sociedad574) ανέφερε ομοίως ότι οι δυνάμεις ασφαλείας και πληροφοριών προέβαιναν σεεκφοβισμό δημοσιογράφων και σε κατάσχεση του εξοπλισμού τους575. Στην επικαιροποιημένη
έκθεση της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι οι διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν από τηναντιπολίτευση στις 16 Νοεμβρίου 2019 «μετά τις πράξεις εκφοβισμού στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης κατά ορισμένων δημοσιογράφων» και ότι, τρεις ημέρες αργότερα, η DGCIM έκανε έφοδο
στα κεντρικά γραφεία διαδικτυακού μέσου ενημέρωσης, έθεσε υπό σύντομη κράτηση τρεις
δημοσιογράφους, οι οποίοι κάλυπταν την έφοδο, καθώς και τους οδηγούς τους και τον διευθυντή, οοποίος τέθηκε σε απομόνωση για δέκα ημέρες. Τον Δεκέμβριο του 2019 ο διευθυντής τελούσε ακόμηυπό κράτηση576.
Η κυβέρνηση αρνήθηκε να ανανεώσει άδειες μετάδοσης για μέσα ενημέρωσης και εμπόδισε τηνπαράδοση χαρτιού εκτύπωσης σε εφημερίδες που επικρίνουν την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα νακλείσουν οι περισσότερες έντυπες εφημερίδες στη χώρα577. Στην έκθεση αποστολής της OHCHR τουΟΗΕ αναφέρεται ότι «δεκάδες μέσα ενημέρωσης έκλεισαν, ενώ η κυβέρνηση έπαυσε τη λειτουργία
ραδιοφωνικών σταθμών και απαγόρευσε τηλεοπτικά κανάλια»· έτσι, το διαδίκτυο και τα μέσακοινωνικής δικτύωσης μετατράπηκαν στα κύρια μέσα επικοινωνίας578. Στην έκθεση του 2019 για τηΒενεζουέλα, το IPYS ανέφερε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών
(Conatel, Comisión Nacional de Telecomunicaciones) ανέστειλε τον Φεβρουάριο του 2019 τηλειτουργία έξι ξένων τηλεοπτικών καναλιών, μεταξύ των οποίων το National Geographic (ΗΠΑ), το
Antena 3 (Ισπανία), το Radio Caracol (Κολομβία) και το 24 Horas (Χιλή), διότι διέδιδαν σύμφωνα μετους ισχυρισμούς περιεχόμενο σχετικά με την απόπειρα του Guaidó να εξασφαλίσει την είσοδο
ανθρωπιστικής βοήθειας στη Βενεζουέλα εντός του ίδιου μήνα579. Η Conatel ανέστειλε επίσης τηλειτουργία εννέα ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων παρουσίασης απόψεων και εννέα
ραδιοφωνικών σταθμών και εμπόδισε την κυκλοφορία της κολομβιανής εφημερίδας El Tiempo580. Ηκυβέρνηση έχει θέσει επίσης εμπόδια σε ανεξάρτητους ειδησεογραφικούς ιστοτόπους καιμπλοκάρει τακτικά τις κυριότερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης581. Το IPYS ανέφερε ομοίως ότι

570 Σε 24horas.cl, Nicolás Maduro: "Aquí no ha habido detención de periodistas", 4 February 2019, url, 1:07
571 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 5; Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου

2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 33
572 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 5; OMCT et al., Venezuela "Enemigosinternos", March 2020, url, p. 33
573 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 33
574 Το IPYS είναι οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών που είναι εγκατεστημένη στη Λίμα του Περού και προωθεί τηδιερευνητική δημοσιογραφία, την ελευθερία της έκφρασης και την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες στη Λατινική
Αμερική (IPYS, Quiénes somos, n.d., url).
575 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 3
576 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
577 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
578 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 28
579 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, pp. 5-6
580 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, pp. 5-6
581 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 28

70 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

η Conatel μπλόκαρε κατά διαστήματα ιστοτόπους όπως το YouTube, το Microsoft Bing και τοFacebook582.
Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι «διάφορα επικριτικά προς την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης
αποτέλεσαν στόχο λογοκρισίας και κυβερνοεπιθέσεων, όπως και οι ιστότοποι οργανώσεων
ανθρωπίνων δικαιωμάτων. ΜΚΟ ανέφεραν ότι ειδησεογραφικοί ιστότοποι όπως οι El Pitazo καιEfecto Cocuyo μπλοκαρίστηκαν 975 φορές μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου» 2019583. Σύμφωνα μετο IPYS, το 2019 καταγράφηκαν 534 περιπτώσεις παραβίασης της ελευθερίας του Τύπου, μεταξύ τωνοποίων «επιθέσεις» σε βάρος δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης (326 περιπτώσεις),περιορισμός της πρόσβασης σε δημόσιες πληροφορίες (81), λογοκρισία (70), δικαστική διαδικασία
(21), αυτολογοκρισία (15), ατιμωρησία (4), και «έμμεση» λογοκρισία (3). Στους δράστες
περιλαμβάνονταν οι δυνάμεις ασφαλείας (146 περιπτώσεις), πάροχοι διαδικτυακών υπηρεσιών
(104), υπουργεία και κυβερνητικοί φορείς (68), η Conatel (36), υποστηρικτές της κυβέρνησης (34) καιομάδες οργανωμένου εγκλήματος (16). Το IPYS ανέφερε επίσης ότι 76 δημοσιογράφοι, μεταξύ τωνοποίων 48 δημοσιογράφοι της Βενεζουέλας και 28 ξένοι ανταποκριτές, τέθηκαν υπό αυθαίρετη
κράτηση το 2019, ενώ κάλυπταν τις εξελίξεις σχετικά με την αντιπολίτευση, την ανθρωπιστική
βοήθεια και τις διαδηλώσεις584.
Μεταξύ των περιπτώσεων τις οποίες ανέφεραν πηγές περιλαμβάνονται οι εξής:••Σε δημόσια δήλωση, η AT&T ανακοίνωσε ότι από τις 19 Μαΐου 2020 η DIRECTV θα ανέστειλε τιςδραστηριότητές της στη Βενεζουέλα, καθώς οι οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ απαγόρευαν τημετάδοση των καναλιών Globovisión και PDVSA, «αμφότερα εκ των οποίων είναι απαραίτητα
βάσει της άδειας της DIRECTV για την παροχή υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεόρασης στηΒενεζουέλα»585. Στις 9 Ιουνίου 2020 στον ιστότοπο του TSJ αναφερόταν ότι δικαστήριο τουCaracas διέταξε τη θέση «τριών πολιτών»586 υπό κράτηση με τις κατηγορίες της «διακεκριμένης
απάτης», του «μποϊκοτάζ», της «αποσταθεροποίησης της οικονομίας» και της «σύστασης
συμμορίας για τη διάπραξη εγκλημάτων» βάσει του οργανικού νόμου κατά του οργανωμένου
εγκλήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Ley Orgánica contra la Delincuencia
Organizada y Financiamiento al Terrorismo)587.
Η Espacio Público588 ανέφερε ότι στις 5 Ιουνίου 2020, τέσσερις δημοσιογράφοι της VPItv τέθηκανυπό κράτηση από την GNB στο Chuao του Caracas, ενώ έπαιρναν συνέντευξη σε τοπικό
βενζινάδικο από άτομα που περίμεναν στην ουρά για να αγοράσουν καύσιμα. Σύμφωνα μεπληροφορίες, οι δημοσιογράφοι παρέμειναν υπό κράτηση για μία ώρα και κατασχέθηκαν ταέγγραφα ταυτότητάς τους589.

3.8 Αυτόχθονες πληθυσμοί
Εμπιστευτική πηγή με την οποία υπήρξε επικοινωνία για την παρούσα έκθεση ανέφερε ότι οιεξορυκτικές δραστηριότητες στο Τόξο Εξορύξεων του Orinoco (Arco Minero del Orinoco) [γνωστό καιως Ζώνη Εξορύξεων του Orinoco] στις πολιτείες Bolívar και Amazonas εκτελούνται σε εκτάσεις
αυτοχθόνων κοινοτήτων, οι οποίες εκτίθενται συνεπώς σε κινδύνους όσον αφορά την προστασία και582 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, pp. 5-6
583 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 89
584 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, pp. 2, 3, 7
585 AT&T, AT&T Announces Closing of DIRECTV Latin America Operations in Venezuela, 19 May 2020, url
586 Οιεν λόγω «τρεις πολίτες» είναι τρία διευθυντικά στελέχη της DIRECTV (VICE, Jailed DirecTV Execs Accused of
Destabilizing the Economy in Venezuela, 10 June 2020, url)
587 Venezuela, TSJ, Tribunal de Caracas privó de libertad a tres cuidadanos por estafa en DIRECTV, 9 June 2020, url
588 Espacio Público is an independent civil society organisation that advocates and promotes human rights, the freedom ofspeech, access to information, and social responsibility in reporting in the media (Espacio Público, ¿Quiénes somos?, n.d.,url)
589 Espacio Público, Detienen al equipo de VPI TV por hacer encuestas en una gasolinera, 6 June 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 71

το περιβάλλον590. Οι αυτόχθονες πληθυσμοί που ζουν στις τοποθεσίες ή γύρω από τις τοποθεσίες
έργων εξόρυξης στο Τόξο Εξορύξεων του Orinoco, καθώς και όσοι ζουν στις παραμεθόριες περιοχές
συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες κατά της κατάληψης των εδαφών τους, της έλλειψης πρόσβασης σεείδη πρώτης ανάγκης και της καταστολής από την GNB· οι διαμαρτυρίες αυτές έχουν κατασταλεί
«βιαίως»591. Υπηρεσίες ασφαλείας της κυβέρνησης και παράτυπες ένοπλες ομάδες χρησιμοποίησαν
σύμφωνα με πληροφορίες υπερβολική βία και δυσανάλογες επιθέσεις κατά αυτοχθόνων κοινοτήτων
σε παραμεθόριες περιοχές592. Μεταξύ 22 και 28 Φεβρουαρίου 2019, οι δυνάμεις ασφαλείας
προέβησαν σε πράξεις καταστολής κατά αυτόχθονων πληθυσμών από την κοινότητα Pemón στηνπολιτεία Bolívar, οι οποίοι ήταν αντίθετοι στη διέλευση στρατιωτικής φάλαγγας που κατευθυνόταν
προς τα σύνορα με τη Βραζιλία προκειμένου να παρεμποδίσει την πρόσβαση ανθρωπιστικής
βοήθειας593. Επτά άνθρωποι, μεταξύ των οποίων τέσσερις αυτόχθονες, σκοτώθηκαν· 57 άνθρωποι
τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων 22 αυτόχθονες· και 62 άνθρωποι τέθηκαν υπό «αυθαίρετη»κράτηση, μεταξύ των οποίων 23 αυτόχθονες594.
Υπερασπιστές του περιβάλλοντος και υπερασπιστές των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών
αντιμετωπίζουν αντίποινα και παρενόχληση επειδή καταγγέλλουν τις παραβιάσεις πουδιαπράττονται στο πλαίσιο της εκμετάλλευσης των ορυχείων στο Oricono και σε άλλη μέρη τηςχώρας595. Το Foro Penal κατέγραψε θανάτους σε αυτόχθονες κοινότητες στις πολιτείες Amazonas,
Bolívar και Delta Amacuro, οι οποίοι οφείλονταν στη μόλυνση των πηγών υδάτων στα εδάφη τουςαπό υδράργυρο λόγω των εξορύξεων, ενώ υπεύθυνες για τους θανάτους ήταν επίσης παράτυπες
ένοπλες ομάδες και sindicatos που επιδίδονται σε στοχευμένες δολοφονίες, αναγκαστικές
εξαφανίσεις, απαγωγές και απειλές596. Για πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τις sindicatos, βλ.
κεφάλαιο 4.1.4.3.
Εμπιστευτική πηγή με την οποία υπήρξε επικοινωνία για την παρούσα έκθεση ανέφερε ότι η«επιδείνωση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης στη χώρα έχει επηρεάσει άμεσα τη δυναμική
των αυτοχθόνων κοινοτήτων της χώρας», καθώς δραστηριότητες όπως η αλιεία και η βοσκή
εγκαταλείφθηκαν για πιο επικερδείς δραστηριότητες οι οποίες εκθέτουν τους ανθρώπους σεκινδύνους. Επιπλέον, «τα ποσοστά καταχώρισης γεννήσεων είναι διαχρονικά χαμηλά για τουςαυτόχθονες πληθυσμούς της Βενεζουέλας καθώς οι τοκετοί πραγματοποιούνται κυρίως εκτός
νοσοκομείων και τα ληξιαρχεία είναι μακριά από τους τόπους διαμονής τους. Η κατάσταση αυτήδημιουργεί δυσκολίες στη χορήγηση ιθαγένειας και ελλοχεύει κίνδυνος ανιθαγένειας, ιδιαίτερα σεένα πλαίσιο κινητικότητας, με αποτέλεσμα εμπόδια στην πρόσβαση σε δικαιώματα όπως ηεκπαίδευση, η υγεία και η σωματική και νομική προστασία»597.

3.9 Δραστηριότητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Άνθρωποι που είναι ενεργοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων«διαμορφωτών τάσεων» έχουν δεχτεί απειλές και έχουν διωχθεί επειδή αναρτούν επικριτικά σχόλια
κατά της κυβέρνησης598. Δεν υποστηρίζουν απαραιτήτως την αντιπολίτευση, ενώ ορισμένοι απόαυτούς υποστήριζαν παλαιότερα την κυβέρνηση Maduro599. Η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι 193
άτομα κρατούνταν έως τον Οκτώβριο του 2015 «λόγω ανάρτησης απόψεων ή παραπόνων στα μέσα590 Confidential source, Correspondence, June 2020591 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
592 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 4
593 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 7
594 Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020, url, p. 7
595 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url
596 Foro Penal, Situación actual de los pueblos y comunidades indígenas ante la pandemic del COVID 19, April 2020, url, pp.

4-5
597 Εμπιστευτική πηγή, αλληλογραφία, Ιούνιος 2020
598 FundaRedes, videoconference, 6 May 2020; Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
599 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020

72 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑκοινωνικής δικτύωσης ή στον Τύπο»600. Ο Pedro Jaimes, ο οποίος τελούσε υπό κράτηση από τη SEBIN
για ενάμιση έτος επειδή ανάρτησε στον λογαριασμό του στο Twitter δημόσια διαθέσιμες
πληροφορίες σχετικά με τη διαδρομή του αεροπλάνου του προέδρου, αφέθηκε ελεύθερος στις 17Οκτωβρίου 2019 αφού του απαγγέλθηκαν κατηγορίες601. Το ABC ανέφερε στις 15 Μαΐου 2020 ότιπερίπου 50 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό κράτηση για ανάρτηση επικριτικών σχολίων στα μέσακοινωνικής δικτύωσης ή «απλώς σχολίων» σχετικά με τον κορονοϊό602. Ο καθηγητής πολιτικών
επιστημών ανέφερε ότι για την παρακολούθηση του πολιτικού βίου στη Βενεζουέλα απαιτείται
παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης καθώς η κυβέρνηση κλείνει τους χώρους στους
οποίους θα μπορούσαν να εργαστούν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης603.
Στην έκθεση χώρας 2020 που εκπονήθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών των Κάτω Χωρών
αναφέρεται ότι, σύμφωνα με εμπιστευτικές πηγές, οι πιο συνηθισμένες εφαρμογές άμεσης
ανταλλαγής μηνυμάτων που χρησιμοποιούνται στη Βενεζουέλα είναι το WhatsApp και, σε μικρότερο
βαθμό, το Signal. Οι εν λόγω πηγές δεν γνωρίζουν σε ποιον βαθμό μπορούν οι αρχές ναπαρακολουθούν το περιεχόμενο αυτών των εφαρμογών. Μια άλλη εμπιστευτική πηγή ανέφερε ότιτα άτομα που ανακρίνονται από τις αρχές «δεν πρέπει να παρέχουν μόνο τους κωδικούς τωνλογαριασμών τους στο Facebook και στο Twitter, αλλά και πρόσβαση στα τηλέφωνά τους»604. Στιςπηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν
πρόσθετες πληροφορίες που να επαληθεύουν τα παραπάνω.
Ο Amaya ανέφερε ότι από την εποχή του Chávez υπάρχει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τηςΒενεζουέλας μια «δομή» που αποκαλείται #latropa, η οποία αποτελείται από λογαριασμούς Twitter,εκ των οποίων ορισμένοι χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση, που προορίζονται για τηδημιουργία τάσεων, περιεχομένου και κρατικής προπαγάνδας. Η «δομή» αυτή, υπό την εποπτεία
κυβερνητικού υπαλλήλου, δημιουργεί σύμφωνα με πληροφορίες «εκατοντάδες» λογαριασμούς
Twitter με σκοπό την παρενόχληση και τον εκφοβισμό ατόμων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης605.
Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν
πρόσθετες πληροφορίες που να επαληθεύουν τα παραπάνω.

3.10 Εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας
Εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας οι οποίοι καταγγέλλουν την κατάσταση της υγειονομικής
περίθαλψης απολύονται αδικαιολόγητα606, δέχονται απειλές από ανωτέρους607, δέχονται
επιπλήξεις608, τίθενται υπό κράτηση609, γίνονται αυθαίρετες έφοδοι στα σπίτια τους, αποτελούν στόχο
επιθέσεων και θεωρούνται από την κυβέρνηση «πράκτορες που προωθούν στρατιωτική
επέμβαση»610. Ορισμένοι από αυτούς αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα λόγω ανώνυμων
απειλών κατά της ζωής τους611.

600 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 90
601 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 90
602 ABC, Diosdado Cabello ordena perseguir a los académicos venezolanos por revelar las cifras del Covid-19, 15 May 2020,url
603 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
604 Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report Venezuela 2020), June

2020, url, p. 63
605 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
606 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
607 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 36
608 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url; Amaya, βιντεοδιάσκεψη,29 Μαΐου 2020
609 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
610 CEPAZ et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización, 21 February 2020, url
611 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 73

Τα κέντρα υγείας στρατικοποιούνται ως μορφή εκφοβισμού των επαγγελματιών του κλάδου
υγείας612 και απαγορεύεται στα μέσα ενημέρωσης η είσοδος σε αυτά τα κέντρα613. Δεν επιτρέπεται ηλήψη φωτογραφιών ή η βιντεοσκόπηση εντός των κέντρων υγείας614. Επιθέσεις κατά εργαζομένων
στον τομέα της υγείας και ασθενών πραγματοποιούνται, σύμφωνα με πληροφορίες, απόαστυνομικούς και μέλη ένοπλων colectivos615. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τιςcolectivos, βλ. κεφάλαιο 5. Σύμφωνα με την έρευνα των Médicos por la Salud, 13 από τα 40νοσοκομεία ανέφεραν συνολικά 164 πράξεις βίας που διαπράχθηκαν από τις κρατικές δυνάμεις
ασφαλείας κατά επαγγελματιών του κλάδου της υγείας, και 12 από τα 40 νοσοκομεία ανέφεραν 158πράξεις βίας που διαπράχθηκαν από παραστρατιωτικές και άλλες παράνομες ομάδες· οιπερισσότερες πράξεις διαπράχθηκαν στο Nueva Esparta και στο Caracas616. Στην έκθεση του OMCTκαι λοιπών αναφέρεται ότι η πρόεδρος της Ένωσης Επαγγελματιών Νοσηλευτικής τηςΜητροπολιτικής Περιφέρειας (Colegio de Profesionales de la Enfermería del Distrito Capital) έχειαντιμετωπίσει εχθρότητα και εκφοβισμό από ένοπλες colectivos και από συναδέλφους πουυποστηρίζουν την κυβέρνηση διότι υπερασπίζεται τα εργασιακά δικαιώματα και την πρόσβαση στηνπερίθαλψη. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι τη συνδέουν με τα κόμματα της αντιπολίτευσης
προκειμένου να απονομιμοποιήσουν το έργο της και, σύμφωνα με την έκθεση, το Ινστιτούτο
Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Βενεζουέλας (IVSS, Instituto Venezolano de los Seguros Sociales) απειλεί
κατ’ εξακολούθηση και απολύει αδικαιολόγητα τους επαγγελματίες του κλάδου της υγείας πουπαραπονούνται για τις συνθήκες εργασίας τους617.

3.11 Κρατική απόκριση και προστασία
3.11.1 Σύστημα δικαιοσύνης
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι «η κυβέρνηση και φορείς υπό τον έλεγχοτης κυβέρνησης επέβαλαν νόμους και πολιτικές που επιτάχυναν τη διάβρωση του κράτους
δικαίου»618. Η χώρα δεν διαθέτει αμερόληπτο, διαφανές και λειτουργικό σύστημα δικαιοσύνης619 καιτα δικαστήρια είναι πολιτικοποιημένα620. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, «το σύστημα δικαιοσύνηςστη Βενεζουέλα δεν συμμορφώνεται, σε διαρκή βάση, με τις διαδικαστικές προθεσμίες και τοδικαίωμα σε δίκαιη δίκη χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Οι δικαστές αναβάλλουν συνεχώς
ακροαματικές διαδικασίες χωρίς έγκυρη αιτιολογία, όπως όταν οι αστυνομικοί αρνούνται ναμεταφέρουν τους κατηγορουμένους στις ακροαματικές διαδικασίες ή επειδή οι εισαγγελείς δενπαρουσιάζονται στο δικαστήριο»621 . Το OVV ανέφερε ότι υπάρχουν περιπτώσεις ατόμων πουβρίσκονταν υπό κράτηση για «μήνες, ακόμη και έτη» χωρίς να τους απαγγελθούν επισήμως
κατηγορίες, ενώ δεν εφαρμόζεται η αρχή του habeas corpus στη χώρα622. Η UNOHCHR ανέφερε ότιοι «δικαστικές αρχές έχουν συχνά αντιστρέψει το βάρος της απόδειξης αρνούμενες να κινήσουν
έρευνες εάν τα θύματα δεν προσδιορίσουν τους δράστες»623. Υπερασπιστές των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και μέλη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών υφίστανται διώξεις τόσο στο πλαίσιο
του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης όσο και στο πλαίσιο της στρατιωτικής ποινικής δικαιοδοσίας,ως «παραδειγματική τιμωρία» για την παρεμπόδιση του έργου άλλων οργανώσεων ανθρωπίνων
612 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 12
613 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 12; Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
614 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
615 CEPAZ, 2019 Encrucijada política en Venezuela, 16 July 2019, url, p. 15
616 Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1, December 2019, url, p. 15
617 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 21-22
618 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 30
619 WOLA, Beyond the Narcostate Narrative, March 2020, url, p. 2; OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
620 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
621 AI, Urgent Action: Representative's right to fair trial ignored, 3 December 2019, url
622 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
623 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 43

74 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑδικαιωμάτων624. Σε ορισμένες περιπτώσεις πολιτικών αντιπάλων, τα άτομα δεν δικάζονται απόδικαστές πολιτικών δικαστηρίων και παραπέμπονται σε στρατιωτικά δικαστήρια625. Σύμφωνα με τονκαθηγητή πολιτικών επιστημών, οι «καταστάσεις έκτακτης ανάγκης» έχουν χρησιμοποιηθεί για τηναναστολή των δικαιωμάτων των ακτιβιστών και τη δίωξή τους626. Τα μέτρα αυτά, τα οποία σεορισμένες περιπτώσεις είναι παράνομα, έχουν επιτρέψει στην κυβέρνηση να φυλακίζει ακτιβιστές
και αντιφρονούντες χωρίς να τηρούνται τα αναγκαία δικαστικά πρωτόκολλα627. Σύμφωνα με τηνέκθεση χώρας για τη Βενεζουέλα του Bertelsmann Stiftung του 2020, «οι μαζικές παραβιάσεις
πολιτικών δικαιωμάτων τις οποίες διαπράττει το καθεστώς δεν διώκονται. Τα θύματα δεν μπορούν
να προσφύγουν κατά εγχώριων παραβιάσεων· σε διάφορες περιπτώσεις κινήθηκαν διαδικασίες στοπλαίσιο παραβιάσεων σε διεθνές επίπεδο. Ωστόσο, αυτές οι συστηματικές παραβιάσεις τωνπολιτικών δικαιωμάτων είναι αποκλειστικά πολιτικά υποκινούμενες: δεν υπάρχει προτιμησιακή
μεταχείριση ή διακρίσεις λόγω φύλου, γενετήσιου προσανατολισμού, θρησκείας, εθνοτικής ήφυλετικής καταγωγής628.
Το OVV ανέφερε ότι στη Βενεζουέλα υπάρχει η τάση να δίνεται προτεραιότητα στη δίωξη τηςπολιτικής διαφωνίας έναντι συνήθων εγκλημάτων629. Το σύστημα δικαιοσύνης συχνά
χρησιμοποιείται για τη δίωξη όσων θεωρούνται επικριτές της κυβέρνησης630 με «κατασκευασμένες»κατηγορίες περί «τρομοκρατών», «εχθρών που προκαλούν αποσταθεροποίηση», «υποκινητών τουμίσους» και «δραστών πράξεων που διαταράσσουν τη δημόσια τάξη και την ειρήνη»631. Σύμφωνα μετον καθηγητή πολιτικών επιστημών, σε ορισμένες περιπτώσεις οι δυνάμεις ασφαλείας «φυτεύουν»αποδεικτικά στοιχεία, ιδίως σε περιπτώσεις λιγότερο γνωστών ακτιβιστών, ώστε να κινηθούν
δικαστικές διαδικασίες σε βάρος τους. Ορισμένες φορές, τους δίνεται η επιλογή να τεθούν υπό κατ'οίκον περιορισμό και τους απαγορεύεται να μιλούν σχετικά με τη δικαστική διαδικασία ή τυχόν
βασανιστήρια που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της κράτησης. Οι περιορισμοί δεν πρέπει,κατ’ αρχήν, να εκτείνονται πέραν της διάρκειας της έρευνας· ωστόσο, οι δικαστικές διαδικασίες
αναβάλλονται επανειλημμένα με ορισμένες από αυτές να διαρκούν «χρόνια». Τον τελευταίο καιρό
οι ακτιβιστές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν αποτελέσει τα κυρίως θύματα αυτής τηςδυναμικής632.
Ο Mármol ανέφερε ότι η κυβέρνηση κινεί δικαστικές διαδικασίες κατά επικριτικών της κυβέρνησης
οι οποίοι αργότερα αφήνονται ελεύθεροι μετά την απαγγελία κατηγοριών και την επιβολή όρωνόπως η περιοδική εμφάνιση ενώπιον των αρχών, η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και ηκατάσχεση του διαβατηρίου633. Άλλες πηγές ανέφεραν ομοίως όταν η κυβέρνηση θέλει να εκφοβίσειή να απειλήσει κάποιον, ανοίγει ποινική έρευνα και απαγγέλλει κατηγορίες σε βάρος του ατόμου,αλλά στη συνέχεια δεν διαπιστώνεται ούτε η ενοχή ούτε η αθωότητά του634. Καθώς το άτομο δεν
μπορεί να φυλακιστεί, παραμένει σε ένα δικαστικό «κενό», όπου ο φάκελός του μπορεί ναενεργοποιηθεί εκ νέου ανά πάσα στιγμή για κάτι που δεν σχετίζεται με την αρχική κατηγορία635. Ηστρατηγική αυτή χρησιμοποιείται με σκοπό να εκφοβιστούν οι επικριτές της κυβέρνησης και νααναγκαστούν να παραμείνουν σιωπηλοί636. Σύμφωνα με το OVV, οι περισσότερες έρευνες στη624 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 34
625 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
626 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
627 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
628 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, url, p. 13
629 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
630 HRW, Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019, url; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos",March 2020, url, p. 34; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 30
631 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 34
632 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
633 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
634 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
635 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020· Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
636 Infobae, El régimen de Nicolás Maduro utiliza la Ley del Odio para perseguir a quienes critiquen al gobierno o protesten
contra los malos servicios públicos, 17 April 2020, url; Amaya, videoconference, 29 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 75

Βενεζουέλα καταλήγουν στην απαγγελία κατηγοριών κατά του προσώπου, παρόλο που είναι αθώο,ή σε αδράνεια στην εκδίκαση της υπόθεσης637. Παραδείγματα υποθέσεων, όπως αναφέρθηκαν απόπηγές, είναι τα εξής:••Πηγές αναφέρουν την υπόθεση του δημοσιογράφου Luis Carlos Díaz, ο οποίος βρισκόταν υπόκράτηση στη SEBIN για πάνω από 24 ώρες τον Μάριο του 2019638, λίγες ημέρες αφούκατηγορήθηκε στη δημόσια τηλεόραση από τον Cabello ότι συμμετείχε σε «επιχείρηση γενικής
διακοπής ρεύματος» ή ότι ήταν «φασίστας διαμορφωτής τάσεων»639. Κατά την έφοδο, οιδυνάμεις ασφαλείας απείλησαν, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, τη σύζυγό του640 καικατάσχεσαν τον εξοπλισμό του641. Κατά την απελευθέρωσή του, του απαγγέλθηκε η κατηγορίατης «υποκίνησης εγκλημάτων»642 και του επιβλήθηκε ταξιδιωτική απαγόρευση, υποχρέωση ναεμφανίζεται ενώπιον των αρχών κάθε οκτώ ημέρες και απαγόρευση «δημόσιων δηλώσεων»
σχετικά με την υπόθεση643.
Στην έκθεση του OMCT και λοιπών αναφέρεται το παράδειγμα του Ιδρύματος Κοινοτικών
Πρεσβευτών (Fundación Embajadores Comunitarios), μια ΜΚΟ που παρέχει εκπαίδευση καικατάρτιση σε νέους που διατρέχουν κίνδυνο. Δύο εκπρόσωποι του Ιδρύματος τέθηκαν υπόκράτηση τον Ιανουάριο του 2018 από τη SEBIN χωρίς ένταλμα σύλληψης, υπέστησαν δίωξη καιπαρενοχλήθηκαν στη δημόσια τηλεόραση. Μετά από αυτά τα γεγονότα, ο αριθμός τωνεθελοντών του ιδρύματος μειώθηκε από 160 σε 20 και πρόσφατα έγινε έξωση στο Ίδρυμα απότον ιδιοκτήτη των γραφείων ο οποίος φοβόταν μήπως συνδεθεί με το έργο του644.

Σύμφωνα με την έκθεση του OMCT και λοιπών, η πρόσβαση στη δικαιοσύνη στη Βενεζουέλα
προϋποθέτει τη συνδρομή «επαγγελματιών του νομικού κλάδου που διαθέτουν τεχνογνωσία για ναπαράσχουν βοήθεια στα θύματα και τις οικογένειές τους», καθώς το δικαστικό σύστημα παρουσιάζει
«μηχανισμούς που όχι μόνο δεν εγγυώνται τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά αντιθέτως ταβλάπτουν»645. Σύμφωνα με την έκθεση του OMCT και λοιπών, «συχνά στη Βενεζουέλα η πρόσβασηστα δικαστήρια και στις διοικητικές υπηρεσίες εκθέτει το πρόσωπο σε παράτυπες και παράνομες
διαδικασίες», καθώς η δικαιοσύνη «μετατρέπεται σε εργαλείο» για την προστασία τωνσυμφερόντων της κυβέρνησης και όχι των θυμάτων646. Για παράδειγμα, η τροποποίηση των άρθρων
121 και 122 του οργανικού κώδικα ποινικής διαδικασίας (Código Orgánico Procesal Penal), η οποία
πραγματοποιήθηκε το 2012, εξάλειψε τη δυνατότητα των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών
να παρέχουν βοήθεια ή να εκπροσωπούν τα θύματα παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
σε ποινικές διαδικασίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σε αυτά τα θύματα παρέχονται δημόσιοι
συνήγοροι οι οποίοι, καθώς τηρούν ως επί το πλείστον τη γραμμή της κυβερνητικής πολιτικής,καταλήγουν να μην εκπροσωπούν το θύμα και να βλάπτουν τα συμφέροντά του647. Η ίδια πηγήανέφερε ότι έχουν υπάρξει τεκμηριωμένες περιπτώσεις στις οποίες οι αρχές χειραγώγησαν καιπαραπλάνησαν νομικούς εκπροσώπους προκειμένου να τους απομακρύνουν από τα πρόσωπα ταοποία εκπροσωπούν ή συνοδεύουν, και ότι η αστυνομία και οι υπηρεσίες πληροφοριών παρέχουν
στους νομικούς εκπροσώπους ψευδείς πληροφορίες σχετικά με το πού βρίσκονται οι πελάτες τους648.

637 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
638 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 89; IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020,

url, p. 4639 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 4
640 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 89
641 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 4
642 IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020, url, p. 4
643 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 89; IPYS, Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February 2020,
url, p. 4
644 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 35
645 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 43
646 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 44
647 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 42-44
648 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 46

76 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΗ κυβέρνηση διορίζει δικαστές οι οποίοι, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είναι ανεξάρτητοι649. Οιπερισσότεροι δικαστές διορίζονται προσωρινά650 και υπάρχει μεγάλη εναλλαγή δικαστών,γραμματέων και κλητήρων στο δικαστικό σύστημα, με αποτέλεσμα σημαντικές διακοπές στιςδικαστικές διαδικασίες651. Το OVV ανέφερε ότι οι περισσότεροι δικαστές στη Βενεζουέλα επιλέγονταιαπό την κυβέρνηση και όσοι δικαστές εξέδωσαν αποφάσεις σε βάρος της κυβέρνησης τιμωρήθηκαν,ώστε άλλοι δικαστές να μην αποφαίνονται κατά των κυβερνητικών υπαγορεύσεων652. Σύμφωνα μεεκτιμήσεις της ίδιας πηγής, ποσοστό 4 έως 7 % των δικαστών στη χώρα είναι μόνιμοι στο αξίωμα ήδιορίζονται μέσω διαγωνισμού, «παύονται εύκολα» και, υπό αυτές τις συνθήκες, «τα δικαστήρια καιοι δικαστές είναι πλήρως υποταγμένοι στην κυβέρνηση και σε πολιτικές αποφάσεις»653. Συχνά οιαρχές παρέβλεπαν διαταγές αποφυλάκισης654.
Η έκθεση του OMCT και λοιπών προσθέτει ότι η κυβέρνηση έχει θεσπίσει ένα νομικό πλαίσιο τοοποίο δημιουργεί «εχθρικό περιβάλλον» για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,τροποποιώντας ή θεσπίζοντας νόμους για τον περιορισμό του έργου τους655. Ορισμένοι από τουςνόμους αυτούς ψηφίστηκαν με σκοπό την αποτροπή της λήψης ξένης χρηματοδότησης απόοργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Τέτοιοι νόμοι είναι οι εξής:••Νόμος για την υπεράσπιση της πολιτικής κυριαρχίας και του εθνικού αυτοπροσδιορισμού (Leyde la Defensa de la Soberanía Política y la Autodeterminación Nacional) του 2012, με τον οποίο
θεσπίστηκε η επιβολή κυρώσεων σε οργανώσεις που λαμβάνουν δωρεές από ξένες οντότητες,με σκοπό την πρόκληση «οικονομικής ασφυξίας», και η απέλαση ατόμων που «διατυπώνουν
απόψεις οι οποίες προσβάλλουν τα κρατικά θεσμικά όργανα και υψηλόβαθμες αρχές».
Νόμος κατά του οργανωμένου εγκλήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Ley contra
la Delincuencia Organizada y Financiamiento al Terrorismo) του 2005, τροποποιηθείς το 2012, οοποίος επέτρεψε στις υπηρεσίες ασφαλείας να απειλούν τους υπερασπιστές και τις οργανώσεις
ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγορώντας τους για «τρομοκρατία», «χρηματοδότηση τηςτρομοκρατίας» και «οργανωμένο έγκλημα»656.

Επιπλέον, σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο πρόεδρος του ANC απείλησε να ψηφίσει νομοθεσία η οποία
περιορίζει τη δυνατότητα των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών να λαμβάνουν ξένηχρηματοδότηση στις 14 Αυγούστου 2019 και στις 19 Φεβρουαρίου 2020657.
Πρόσωπα για τα οποία υπήρχαν υπόνοιες ότι διέπραξαν εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου καιπαραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων «απολάμβαναν σχεδόν απόλυτης ατιμωρησίας»658. Οιεισαγγελείς διστάζουν να δεχτούν καταγγελίες για παραβιάσεις που διαπράχθηκαν από τις FAES καιοι οικογένειες όσων σκοτώθηκαν στις διαμαρτυρίες του 2017 βρίσκονται αντιμέτωπες με «επίμονα
εμπόδια» όσον αφορά την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, ενώ οι περισσότερες έρευνες για αυτούς τουςθανάτους δεν έχουν προχωρήσει659. Ορισμένα μέλη οικογενειών έχουν δεχθεί απειλές καιπαρενόχληση από τις υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ άλλα εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τηχώρα660. Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρθηκαν τα εξής:649 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 625
650 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 8
651 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 45
652 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
653 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
654 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 87; OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 35;

OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
655 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 9, 11
656 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 7-9, 39-41
657 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 40-41
658 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 86
659 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 55
660 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 55

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 77

«η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη προβλημάτων όσον αφορά την πρόσβαση στηδικαιοσύνη για όλους τους πολίτες και έχει ζητήσει από την OHCHR να τη βοηθήσει ναεπιλύσει το ζήτημα αυτό. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, τον Ιούνιο του 2019 κρατούνταν 44άτομα και είχαν εκδοθεί 33 εντάλματα σύλληψης κατά ατόμων για την εικαζόμενη ευθύνη
την οποία έφεραν για δολοφονίες κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του 2017 και του 2019.
Πέντε μέλη των FAES καταδικάστηκαν για απόπειρα δολοφονίας, κακή χρήση όπλου καιπροσομοίωση αξιόποινης πράξης για περιστατικά που έλαβαν χώρα το 2018. Επιπλέον, 388
μέλη των FAES τελούν υπό έρευνα για φόνο, βάναυση μεταχείριση και παράνομες εφόδους
σε σπίτια που διαπράχθηκαν μεταξύ του 2017 και του 2019»661.

3.11.2 Συνθήκες κράτησης και μεταχείριση στις φυλακές
Η Human Rights Watch ανέφερε ότι στις φυλακές της Βενεζουέλας παρατηρείται «διαφθορά,ανεπαρκής ασφάλεια, επιδεινούμενες υποδομές [...] και ανεπαρκώς εκπαιδευμένοι φύλακες». Το
63 % των κρατουμένων είναι προφυλακισμένοι εν αναμονή δίκης, κάτι που συμβάλλει στονυπερπληθυσμό662. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Φυλακών της Βενεζουέλας (OVP, Observatorio
Venezolano de Prisiones), η φυλακή Los Llanos prison στο Guanare, στην πολιτεία Portuguesa, έχειγια παράδειγμα χωρητικότητα 750 κρατουμένων, αλλά φιλοξενεί επί του παρόντος 2 500.663. Η ίδιαπηγή ανέφερε ότι τα κέντρα κράτησης σε αστυνομικά τμήματα διατηρούν άτομα υπό κράτηση για«χρόνια», ενώ, σύμφωνα με τη νομοθεσία, η μέγιστη διάρκεια κράτησης σε αυτά τα κέντρα είναι 48
ώρες. Η χωρητικότητα αυτών των κέντρων είναι περίπου 20 κρατούμενοι και φιλοξενούν επί τουπαρόντος πάνω από 100664. Το 2019 πέθαναν στις φυλακές 104 κρατούμενοι, εκ των οποίων το
63,46 % πέθαναν λόγω κακής διατροφής και φυματίωσης, ενώ προβλήματα υγείας όπως, μεταξύ
άλλων, χρόνιες ασθένειες, βακτηρίδια του στομάχου και η ελονοσία, «παρουσιάζουν σταδιακή
αύξηση»665. Η κυβέρνηση ανέφερε στην OHCHR του ΟΗΕ ότι ο αριθμός περιπτώσεων κακής
διατροφής το 2019 ήταν 1 328666. Η πρόσβαση σε τρόφιμα για τους κρατούμενους είναι περιορισμένη
και τα μέλη της οικογένειας πρέπει να στέλνουν μέσω των αρχών τρόφιμα στους κρατούμενους
συγγενείς τους, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις κλέβουν οι δεσμοφύλακες667. Σύμφωνα με τηνκυβέρνηση, «δυσχέρειες που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την υγεία και το καθαρό νερό, συνδέοντανμε τον αντίκτυπο των κυρώσεων»668.
Η OHCHR του ΟΗΕ ανέφερε ότι ο ναύαρχος Rafael Acosta πέθανε στις 29 Ιουνίου 2019 λόγωεικαζόμενων «βασανιστηρίων». Είχε τεθεί υπό κράτηση στις 21 Ιουνίου 2019 για εικαζόμενη
συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία του Maduro. Ο Acosta οδηγήθηκε ενώπιον στρατιωτικού
δικαστηρίου από την DGCIM στις 28 Ιουνίου 2019 και, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, ήταν σεαναπηρικό καροτσάκι, «δεν μπορούσε να μιλήσει και υπήρχαν σαφείς ενδείξεις ότι είχε υποστεί
βασανιστήρια». Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο την ίδια ημέρα και απεβίωσε στις 29 Ιουνίου669.
Σύμφωνα με το BBC, από ιατροδικαστική εξέταση που διέρρευσε στον Τύπο προέκυψε ότι αιτία τουθανάτου του ήταν «σοβαρό οίδημα του εγκεφάλου λόγω οξείας έλλειψης οξυγόνου» και ότι στο661 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 53
662 HRW, Dozens Killed, Injured in Venezuela Prison Uprising, 4 May 2020, url
663 OVP, 47 muertos y 75 heridos es la cifra extraoficial de víctimas por un motín en Cepella, 2 May 2020, url
664 OVP, La violencia ganó territorio en los calabozos policiales durante 2019, 10 June 2020, url
665 OVP, Desnutrición y tuberculosis fueron las principales causas de muerte en las cárceles durante 2019, 22 May 2020, url
666 UN OHCHR, Outcomes of the investigation into allegations of possible human right violations of the human rights to life,

liberty and physical and moral integrity in the Bolivarian Republic of Venezuela, 1 July 2020, url, para. 56
667 UN OHCHR, Outcomes of the investigation into allegations of possible human right violations of the human rights to life,
liberty and physical and moral integrity in the Bolivarian Republic of Venezuela, 1 July 2020, url, paras. 56, 67; InSight Crime,
Venezuela Prison Implodes Under Additional Strain From Coronavirus, 12 May 2020, url
668 UN OHCHR, Outcomes of the investigation into allegations of possible human right violations of the human rights to life,
liberty and physical and moral integrity in the Bolivarian Republic of Venezuela, 1 July 2020, url, para. 56
669 UN OHCHR, Bachelet deeply concerned by death in custody of Captain Acosta Arévalo in Venezuela, 1 July 2019, url

78 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑσώμα του «υπήρχαν ενδείξεις ακραίας βίας, σοβαρών ξυλοδαρμών και ηλεκτροπληξίας». Το σώματου θάφτηκε από τις αρχές χωρίς τη συγκατάθεση της οικογένειάς του670.
Πηγές ανέφεραν ότι, σύμφωνα με βίντεο που διέρρευσε στο Agencia Carabobeña de Noticias (ACN),«τουλάχιστον» 82 κρατούμενοι είχαν υποστεί ξυλοδαρμό από δεσμοφύλακες στο κέντρο
συντονισμού της αστυνομίας (Centro de Coordinación de la Policía) στο Anaco για πάνω από δύο
ώρες. Τους είχαν αναγκάσει να ξαπλώσουν στο πάτωμα γυμνοί και είχαν τοποθετήσει στην πλάτη
τους κόκορες που τσακώνονταν, επειδή είχαν κηρύξει απεργία λόγω της έλλειψης τροφίμων,καθαρού νερού και φαρμάκων671.

3.11.3 Κρατική προστασία για τα θύματα και τους μάρτυρεςΤο Εθνικό Κέντρο Συντονισμού για την Προστασία Θυμάτων, Μαρτύρων και άλλων Προσώπων πουΣυμμετέχουν σε Δικαστική Διαδικασία (CONAPRO, Coordinación Nacional para la Protección de las
Víctimas, Testigos y demás Sujetos Procesales) είναι η κρατική υπηρεσία που παρέχει προστασία σεπρόσωπα που συμμετέχουν σε δικαστική διαδικασία672 και συστάθηκε βάσει του νόμου του 2012 γιατην προστασία των θυμάτων, των μαρτύρων και άλλων προσώπων που συμμετέχουν σε δικαστική
διαδικασία (Ley de Protección de Víctimas, Testigos y demás Sujetos Procesales)673. Το CONAPRO
αποτελείται από μια πολυεπιστημονική ομάδα δικηγόρων, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών καικοινωνιολόγων και συνεργάζεται με τις 27 μονάδες παροχής συνδρομής σε θύματα που υπάρχουνστη χώρα674.
Χωρίς να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ανέφερε ότι το CONAPROέχει παράσχει νομική και ψυχοκοινωνική συνδρομή σε 128 537 άτομα και ότι διεκπεραιώθηκαν
αιτήσεις για τη λήψη μέτρων προστασίας «για όσους είχαν σχετική ανάγκη»675.
Στην έκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι ο Συνήγορος του Πολίτη (Defensoría delPueblo) «παρέμεινε σιωπηλός έναντι παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων» και ότι ούτε ηεισαγγελία, ούτε ο Συνήγορος του Πολίτη, ούτε η κυβέρνηση ή η αστυνομία παρείχαν προστασία σεθύματα ή μάρτυρες παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων»676. Σύμφωνα με τον Velasco, εάνκάποιος ανήκει στην αντιπολίτευση ή είναι αντιφρονών, τότε είτε εγκαταλείπει τη γειτονιά ήκατορθώνει μόνος του να παραμείνει ασφαλής ώστε να μην εξαρτάται από την κυβέρνηση ή τις
colectivos. Ωστόσο, αυτό καθίσταται ολοένα δυσκολότερο διότι εάν το πρόσωπο δεν έχει πρόσβαση
σε δολάρια ΗΠΑ ή κιβώτια τροφίμων των CLAP, θα μπορούσε να βρεθεί σε «πολύ δυσχερή
κατάσταση»677. Ομοίως, το OVV ανέφερε ότι δεν διατίθεται προστασία για τα θύματα, καθώς οιπερισσότερες έρευνες περιστρέφονται γύρω από πολιτικά συμφέροντα678.
Στις 9 Απριλίου 2020 η PROVEA ανέφερε ότι δημοσιογράφος εγκατεστημένος στην πολιτεία Bolívar,ο οποίος είχε δεχθεί απειλές διότι έκανε ρεπορτάζ για τις συνθήκες εργασίας στη Bauxilum679,
κατέθεσε μήνυση στην εισαγγελία του Caracas και ζήτησε τη λήψη μέτρων προστασίας από το
CONAPRO, το οποίο δεν μπορούσε να εφαρμόσει μέτρα προστασίας λόγω «έλλειψης
προϋπολογισμού». Η εισαγγελία διέταξε την παροχή μέτρων προστασίας από τα δικαστήρια του
670 BBC, 'Tortured' Venezuela captain buried without wife's consent, 11 July 2019, url
671 Perfil, Un video filtrado revela cómo la policía de Venezuela tortura a los presos, 4 October 2019, url; Infobae, El

impactante video que muestra cómo torturan a los presos en una comisaría venezolana, 4 October 2019, url
672 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 35; Venezuela, Embajada en Austria, Informe
de Venezuela sobre la Resolución 6/2, 7 June 2017, url
673 Venezuela, Embajada en Austria, Informe de Venezuela sobre la Resolución 6/2, 7 June 2017, url, p. 2
674 Venezuela, Embajada en Austria, Informe de Venezuela sobre la Resolución 6/2, 7 June 2017, url, p. 3
675 Venezuela, Embajada en Austria, Informe de Venezuela sobre la Resolución 6/2, 7 June 2017, url, p. 3
676 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 57
677 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
678 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020679 Η Bauxilum είναι δημόσια επιχείρηση με έδρα στο Los Pijiguaos, στην πολιτεία Bolívar, η οποία παράγει βωξίτη καιαλουμίνα (Argus, Venezuela’s degraded bauxite, alumina ops halted, 29 October 2019, url)..

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 79

Bolívar, τα οποία υπαγόρευσαν την «αλλαγή τόπου κατοικίας και την επανένταξη στην εργασία». ΗPROVEA ανέφερε ότι τα μέτρα προστασίας διήρκεσαν «λίγες ημέρες» και ότι ο δημοσιογράφος
κατοικεί επί του παρόντος σε κρυφή τοποθεσία μεταξύ αστέγων χωρίς τρόφιμα ούτε πρόσβαση σευγειονομική περίθαλψη680.
Η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει μέτρα προστασίας που εκδίδονται από τη Διαμερικανική Επιτροπή
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (IACHR), καθώς η Βενεζουέλα έπαυσε να είναι μέλος του OAS το 2013, μεαποτέλεσμα να περιορίζεται η δυνατότητα των υπερασπιστών και των οργανώσεων ανθρωπίνων
δικαιωμάτων να ζητήσουν προστασία στο πλαίσιο του διαμερικανικού συστήματος681.

3.11.4 Διερεύνηση καταγγελιών
Οι αρχές σπάνια διερευνούν καταγγελίες για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
συναφή εγκλήματα.682 Η Εισαγγελία, ο Συνήγορος του Πολίτη και τα δικαστήρια «συνήθως δενδιενεργούν ταχείες, αποτελεσματικές, ενδελεχείς, ανεξάρτητες, αμερόληπτες και διαφανείς έρευνες
για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλα εγκλήματα που διαπράττονται απόκρατικούς παράγοντες, δεν οδηγούν τους δράστες ενώπιον της δικαιοσύνης ούτε προστατεύουν ταθύματα και τους μάρτυρες»683. Ο OMCT και λοιποί ανέφεραν ότι, σύμφωνα με την COFAVIC «ηπρακτική της μη κίνησης ερευνών για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι συστηματική
και, ακόμη και στις περιπτώσεις που κινείται σχετική έρευνα, η διαδικασία βρίθει σφαλμάτων καιαδράνειας από πλευράς των αρχών»684.
Στις 23 Οκτωβρίου 2019, το Efecto Cocuyo ανέφερε ότι, σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα Tarek
William Saab, τα δύο προηγούμενα έτη οι αρχές διερεύνησαν 5 157 υποθέσεις απαγωγής καιεκβιασμού, με αποτέλεσμα την απαγγελία κατηγοριών κατά 3 878 προσώπων και τη φυλάκιση 2 159
προσώπων. Ο Saab ανέφερε επίσης ότι στις υποθέσεις αυτές εμπλέκονταν 559 αστυνομικοί και μέληστρατιωτικών δυνάμεων, εκ των οποίων 372 έχουν φυλακιστεί685. Στην επικαιροποιημένη έκθεση
αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι, σύμφωνα με την εισαγγελία, μεταξύ Αυγούστου
2017 και Δεκεμβρίου 2019, 770 αξιωματούχοι κατηγορήθηκαν για παραβιάσεις των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων. Από αυτούς, απαγγέλθηκαν κατηγορίες κατά 509, τέθηκαν υπό κράτηση 393 καικαταδικάστηκαν 131. Από αυτούς που καταδικάστηκαν, 55 αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων 14 απότην PNB, κατηγορήθηκαν για ανθρωποκτονία σε σχέση με 68 θύματα686.
Υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης στο δικαστικό σύστημα687. Η θεσμική κρίση και η έλλειψηνομιμοποίησης του TSJ και της Εθνοσυνέλευσης έχουν εντείνει την έλλειψη εμπιστοσύνης στηδικαστική εξουσία688. Τα θύματα δεν υποβάλλουν καταγγελίες λόγω φόβου αντιποίνων689. Οικοινωνικοί ηγέτες δεν εμπιστεύονται τα κρατικά θεσμικά όργανα και φοβούνται ότι θαταυτοποιηθούν ως καταγγέλλοντες690. Το OVV ανέφερε ότι η συνέργεια μεταξύ εγκληματικών
συμμοριών και μελών των δυνάμεων ασφαλείας είναι σε ορισμένες περιπτώσεις «καταφανής».
Σύμφωνα με το OVV, υπάρχουν εγκληματικοί «κύκλοι» που απαρτίζονται από αστυνομικούς και, σε

680 PROVEA, Exigimos justicia con caso de reportero perseguido y amenazado de Bolívar, 9 April 2020, url
681 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 36
682 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 54; OMCT et al., Venezuela"Enemigos internos", March 2020, url, p. 66
683 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 33
684 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 66
685 Efecto Cocuyo, Tarek William Saab: 559 funcionarios vinculados a extorsión y secuestros, 23 October 2019, url
686 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
687 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 86; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5
July 2019, url, para. 54
688 AI, Annual Report 2019, February 2020, url, p. 88
689 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 6; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republicof Venezuela, 5 July 2019, url, para. 54
690 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020

80 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑορισμένες περιπτώσεις, μέλη στρατιωτικών δυνάμεων, με επαρκές επίπεδο οργάνωσης για τηντέλεση εγκληματικών πράξεων691. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, οι αρχές που λαμβάνουν καταγγελίες
αγνοούν τα θύματα και δεν κινούν έρευνες692. Ο Mármol εξήγησε ότι σε περιπτώσεις κλοπής, γιαπαράδειγμα, καταγγελίες υποβάλλονται στις περισσότερες περιπτώσεις ως «τυπική διαδικασία»προκειμένου να παρασχεθούν έγγραφα σε ασφαλιστικές εταιρείες. Καταγγελίες κατά προσώπου γιατις οποίες απαιτείται ενεργή έρευνα από τις αρχές υποβάλλονται σπανίως λόγω της δυσπιστίας
έναντι των αρχών, καθώς και λόγω του σχετικού κόστους και χρόνου, του επίπονου χαρακτήρα τηςδιαδικασίας και του κινδύνου αντιποίνων693, ιδίως όταν οι καταγγελίες αφορούν παράνομες ένοπλες
ομάδες694. Καταγγελίες κατά κρατικών φορέων υποβάλλονται συνήθως ενώπιον διεθνούς
οργανισμού και όχι σε εγχώριο επίπεδο λόγω της δυσπιστίας για το δικαστικό σύστημα695. Το OVVανέφερε ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ποσοστό 63 με 64 % των εγκλημάτων στη Βενεζουέλα δενκαταγγέλλονται· σε ορισμένα έτη αυτό το ποσοστό θα αγγίξει το 67 %696.
Το OMCT και λοιποί παρέθεσαν ως παράδειγμα τη Prepara Familia, μια ΜΚΟ της Βενεζουέλας πουυπερασπίζεται τα δικαιώματα των παιδιών και των εφήβων σε νοσοκομεία για παιδιά. Όταν ηδιευθύντρια της Prepara Familia προσπάθησε να υποβάλει καταγγελία στις αρχές μετά την κλοπή
προμηθειών τροφίμων από τη ΜΚΟ, η καταγγελία της δεν έγινε δεκτή και παραπέμφθηκε σε άλληαστυνομική αρχή. Ο υπεύθυνος αστυνομικός πήρε φωτογραφίες από το σημείο και τη ρώτησε αν ηοργάνωση είχε δεσμούς με την αντιπολίτευση. Στις 14 Ιανουαρίου 2020 οι ίδιοι δράστες επέστρεψανστη ΜΚΟ με την PNB, η οποία προσπάθησε να πραγματοποιήσει έφοδο χωρίς ένταλμα. Η έφοδοςδεν πραγματοποιήθηκε διότι αρκετές ΜΚΟ άσκησαν πίεση στις αρχές να σταματήσουν την έρευνα697.

3.11.5 «Νόμος κατά του μίσους»Ο συνταγματικός νόμος κατά του μίσους και υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης και της ανοχής (LeyConstitucional contra el Odio, por la Convivencia Pacífica y la Tolerancia), που ψηφίστηκε από το ANC
το 2017, ορίζει τα εξής:«Ευθύνες, αδικήματα και κυρώσεις
Έγκλημα της προαγωγής ή υποκίνησης του μίσους
Άρθρο 20. Κάθε πρόσωπο το οποίο δημοσίως ή μέσω οποιουδήποτε μέσου δημόσιας
διάδοσης προάγει, προωθεί ή υποκινεί το μίσος, τις διακρίσεις ή τη βία κατά ατόμου ήομάδας ατόμων, λόγω της πραγματικής ή εικαζόμενης ιδιότητάς τους ως μέλους ορισμένης
κοινωνικής, εθνοτικής, θρησκευτικής και πολιτικής ομάδας, γενετήσιου προσανατολισμού,ταυτότητας φύλου, έκφρασης φύλου ή κάθε άλλου κινήτρου που εισάγει διακρίσεις,τιμωρείται με ποινή κάθειρξης δέκα έως είκοσι ετών, με την επιφύλαξη αστικής καιπειθαρχικής ευθύνης για την προκληθείσα βλάβη.
Επιβαρυντική περίσταση το μίσος και η μισαλλοδοξία
Άρθρο 21. Θεωρείται επιβαρυντική περίσταση η διάπραξη ή επίταση οποιασδήποτε
αξιόποινης πράξης λόγω της πραγματικής ή εικαζόμενης ιδιότητας του θύματος ως μέλους
ορισμένης φυλετικής, εθνοτικής, θρησκευτικής ή πολιτικής ομάδας, καθώς και για λόγωφύλο, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου, έκφρασης φύλου ή κάθε άλλου
691 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020692 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
693 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
694 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
695 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· καθηγητής πολιτικών
επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
696 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
697 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, pp. 32-33

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 81κινήτρου που εισάγει διακρίσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εφαρμοστέα ποινή είναι τοανώτατο όριο της ποινής που επιβάλλεται για την αντίστοιχη αξιόποινη πράξη.
Τιμωρία για τη διάδοση μηνυμάτων υπέρ του μίσους και του πολέμου
Άρθρο 22. Πάροχος ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών υπηρεσιών που μεταδίδει μηνύματα ταοποία συνιστούν προπαγάνδα υπέρ του πολέμου ή εκθειάζουν το εθνικό, φυλετικό,θρησκευτικό, πολιτικό ή κάθε άλλου είδους μίσος τιμωρείται με ανάκληση της άδειας,σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στον νόμο για την κοινωνική ευθύνη στοραδιόφωνο, την τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά μέσα.
Στην περίπτωση των κοινωνικών δικτύων και των ηλεκτρονικών μέσων, εάν η διάδοση τωνμηνυμάτων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν παύσει εντός έξι ωρών από τηδημοσίευση, επιβάλλεται στο νομικό πρόσωπο πρόστιμο πενήντα χιλιάδων έως εκατό
χιλιάδων φορολογικών μονάδων. Ομοίως, μπλοκάρονται οι δικτυακές πύλες, με τηνεπιφύλαξη της ποινικής και αστικής ευθύνης που μπορεί να προκύψει.
Ο πάροχος ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών υπηρεσιών κατά τη διάρκεια της μετάδοσης
ζωντανών και άμεσων μηνυμάτων φέρει ευθύνη μόνο για τα αδικήματα που προβλέπονταιστον παρόντα νόμο ή για τη συνέχισή τους, όταν η διοίκηση αποδεικνύει στο πλαίσιο τηςδιαδικασίας ότι δεν ενήργησε επιμελώς698».
Σύμφωνα με πηγές, ο «Νόμος Κατά του Μίσους» έχει χρησιμοποιηθεί για τη «δίωξη» ατόμων πουαντιτίθενται στην κυβέρνηση699 και την απαγγελία κατηγοριών σε βάρος ατόμων που επικρίνουν τηνκυβέρνηση700. Το OVV ανέφερε ότι αυτός ο νόμος φαίνεται να θεσπίστηκε για την «επιλεκτική
στόχευση ατόμων ώστε να σιωπήσουν και να τιμωρηθούν παραδειγματικά»701. Έχουν υπάρξει επίσης
περιπτώσεις ατόμων σε βάρος των οποίων απαγγέλθηκαν κατηγορίες βάσει του νόμου κατά τουμίσους επειδή διαμαρτυρήθηκαν για την έλλειψη βενζίνης702. Το Efecto Cocuyo ανέφερε ότι,σύμφωνα με τον διευθυντή του Espacio Público, κατά τη διάρκεια της κρίσης της ηλεκτρικής
ενέργειας [του 2019], η κυβέρνηση έθεσε υπό κράτηση άτομα που αντάλλασσαν στο WhatsApp
μηνύματα κατά της κατάστασης και τους απήγγειλε κατηγορίες βάσει του νόμου κατά του μίσους για«υποκίνηση εγκλημάτων». Κατά τη διάρκεια της πανδημία κορονοϊού, «εντάθηκε» η πρακτική της
απαγγελίας κατηγοριών κατά προσώπων για ανάρτηση επικριτικών προς την κυβέρνηση μηνυμάτων
στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης703.
Ακολουθούν ορισμένες περιπτώσεις, όπως αναφέρθηκαν από τις πηγές, σχετικά με την εφαρμογή
αυτού του νόμου:••Στις 15 Απριλίου 2020 γυναικολόγος στο νοσοκομείο Pastor Oropeza Riera de Carora hospitalστην πολιτεία Lara τέθηκε υπό κράτηση από την DGCIM διότι ανάρτησε στο WhatsApp κριτική
κατά κυβερνητικού αξιωματούχου, ενώ παράλληλα εξέφρασε στο Instagram την απογοήτευσή
του να «βλέπει ανθρώπους να πεθαίνουν» λόγω της έλλειψης ιατρικών προμηθειών. Ο γιατρός
αφέθηκε ελεύθερος την επόμενη ημέρα με την κατηγορία της «υποκίνησης μίσους»704.
Στις 21 Μαρτίου 2020 ο δημοσιογράφος Darvinson Rojas τέθηκε υπό κράτηση μαζί με τους γονείς
του από τις FAES στο σπίτι τους στο Caracas αφού ο Rojas δημοσίευσε Tweets με πληροφορίες
σχετικά με τα κρούσματα COVID-19 στη Miranda. Οι FAES πήγαν στο σπίτι τους ισχυριζόμενες ότι

698 Venezuela, Ley Constitucional contra el Odio, por la Convivencia Pacífica y la Tolerancia, 2017, url
699 FundaRedes, videoconference, 6 May 2020; Unión Afirmativa de Venezuela, videoconference, 24 April 2020
700 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6Μαΐου 2020· Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
701 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
702 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
703 Efecto Cocuyo, Instigación al odio y asociación para delinquir, 15 April 2020, url
704 Infobae, El régimen de Nicolás Maduro utiliza la Ley del Odio para perseguir a quienes critiquen al gobierno o protesten
contra los malos servicios públicos, 17 April 2020, url

82 —

•

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑδιερευνούσαν ένα ύποπτο κρούσμα COVID-19, αλλά στη συνέχεια αναγνώρισαν ότι τέθηκε υπόκράτηση λόγω των Tweets που δημοσίευσε, σύμφωνα με τη δήλωση του Rojas705. Οι γονείς τουαφέθηκαν ελεύθεροι έπειτα από «αρκετές ώρες»706 και ο Rojas αφέθηκε ελεύθερος έπειτα από12 ημέρες με τις κατηγορίες της «υπεράσπισης του μίσους» και της «υποκίνησης εγκλημάτων»707.
Στις 18 Ιουλίου 2019 το CICPC έθεσε υπό κράτηση τον δημοσιογράφο Wilmer Quintana στηνπολιτεία Guárico διότι ανάρτησε στον λογαριασμό του στο Facebook κριτική για εικαζόμενεςπράξεις διαφθοράς στην παράδοση φυσικού αερίου για κατοικίες και των κιβωτίων τροφίμων
των CLAP στην ίδια πολιτεία708. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Quintana υπέστη καρδιακή
προσβολή ενώ βρισκόταν υπό κράτηση709 και τέθηκε υπό κατ' οίκον περιορισμό στις 19Αυγούστου 2019 με την κατηγορία της «προώθησης ή υποκίνησης μίσους»710.

3.11.6 ΜετεγκατάστασηΟ Mouttet ανέφερε ότι οι πλουσιότεροι πολίτες της Βενεζουέλας έχουν περισσότερες δυνατότητες
μετεγκατάστασης σε άλλες περιοχές της χώρας ή στο εξωτερικό711. Ο Amaya ανέφερε ότι ηδυνατότητα μετεγκατάστασης εξαρτάται από τον «παράγοντα που είναι υπεύθυνος για τονεκφοβισμό», καθώς ορισμένοι έχουν εθνική παρουσία και επιρροή712.
Σύμφωνα με τον Velasco, τα θύματα των colectivos που αποφασίζουν να μετακομίσουν σε άλληπεριοχή, μετακομίζουν σε άλλες πόλεις και όχι εντός της ίδιας γειτονιάς. Ωστόσο, εάν το πρόσωπο
συνεχίζει να είναι πολιτικά δραστήριο στον νέο τόπο κατοικίας, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο
περαιτέρω στόχευσης από τις τοπικές colectivos. Όταν ένα πρόσωπο μετακομίζει σε γειτονιά πουελέγχεται από colectivo, αυτή η colectivo προσπαθεί να εξακριβώσει ποιο είναι αυτό το πρόσωπο,από πού έρχεται, καθώς και τις πολιτικές πεποιθήσεις του713. Ο Mármol εξέφρασε την άποψη ότι μιαcolectivo δεν πρόκειται να αναζητήσει ένα πρόσωπο σε άλλη πολιτεία διότι αυτές οι ομάδες έχουν
ιδιαίτερα εδαφικό χαρακτήρα και «πρωτόγονο» τρόπο λειτουργίας, και επιζητούν κυρίως τονεκφοβισμό και την άσκηση κοινωνικού ελέγχου. Ωστόσο, μπορούν να διαβιβάσουν πληροφορίες στις
FAES με αποτέλεσμα τη θέση του προσώπου υπό αυθαίρετη κράτηση714. Για περισσότερες
πληροφορίες σχετικά με τις colectivos, βλ. κεφάλαιο 5.
Όσοι μετεγκαθίστανται μπορεί να αποτελέσουν στόχο μέσω της περιορισμένης πρόσβασης στηβοήθεια που παρέχεται από την κυβέρνηση, όπως τα κιβώτια τροφίμων των CLAP715. Σύμφωνα με τηFundaRedes, για ένα πρόσωπο που είχε αποτελέσει στόχο σε μια περιοχή και μετακομίζει σε άλλη,ακόμη και αν ο κίνδυνος «δίωξης δεν είναι υψηλός», οι συνθήκες διαβίωσης ενδέχεται να μην είναι
ίδιες ή να είναι και χειρότερες, δεδομένου ότι μπορεί να μην του χορηγούνται τα κιβώτια τροφίμων

705 IFEX, IFEX-ALC condemns arrest of journalist Darvinson Rojas, calls for his release, 27 March 2020, url
706 IFEX, IFEX-ALC condemns arrest of journalist Darvinson Rojas, calls for his release, 27 March 2020, url
707 IFEX, IFEX-ALC condemns arrest of journalist Darvinson Rojas, calls for his release, 27 March 2020, url; AI, Darvinson Rojas

released on bail, 29 May 2020, url
708 CPJ, Las autoridades venezolanas aplican ley contra el odio al periodista Wilmer Quintana por publicar mensajes en
Facebook y lo detienen, 13 August 2019, url
709 CPJ, Las autoridades venezolanas aplican ley contra el odio al periodista Wilmer Quintana por publicar mensajes en
Facebook y lo detienen, 13 August 2019, url; Espacio Público, Otorgan medida de casa por carcel al periodista Wilmer
Quintana, 20 August 2019, url
710 Espacio Público, Otorgan medida de casa por carcel al periodista Wilmer Quintana, 20 August 2019, url
711 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
712 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020
713 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
714 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
715 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 83

των CLAP716. Οι περισσότεροι σε αυτές τις περιπτώσεις προτιμούν να παραμένουν σιωπηλοί717, «κάτιπου επιδιώκουν οι colectivos μέσω του εκφοβισμού»718.

716 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
717 Amaya, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020· Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
718 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020

84 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ4. Κατάσταση στα σύνορα με την Κολομβία
Τα σύνορα μεταξύ Βενεζουέλας και Κολομβίας έχουν μήκος περίπου 2 219 χιλιόμετρα καιπεριλαμβάνουν τις πολιτείες Zulia, Táchira, Apure και Amazonas, από την πλευρά της Βενεζουέλας,και τα διαμερίσματα La Guajira, Cesar, Norte de Santander, Boyacá, Arauca, Vichada και Guainía απότην πλευρά της Κολομβίας719. Σύμφωνα με την Υπηρεσία των Ιησουιτών για τους Πρόσφυγες (JRS),μια διεθνής καθολική οργάνωση με παρουσία με πάνω από 50 χώρες η οποία προωθεί καιυπερασπίζεται τα δικαιώματα των προσφύγων, των εκτοπισθέντων και των θυμάτων εμπορίας
ανθρώπων,«η παραμεθόρια περιοχή την οποία μοιράζονται η Κολομβία με τη Βενεζουέλα είναι μιαγεωγραφική περιοχή με έντονα χαρακτηριστικά τα οποία της χαρίζουν κάποια ιδιαιτερότητα
σε σχέση με τα εδάφη του εσωτερικού κάθε χώρας, καθώς και σε σχέση με άλλα σύνορα:πληθυσμοί με πολύ στενούς οικονομικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς ιστορικούς
δεσμούς· επίπεδα κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης κάτω του εθνικού μέσου όρου·παρουσία μεγάλου αριθμού παράνομων ενόπλων ομάδων που μάχονται για τον έλεγχο τωνπαράνομων οικονομιών· εκτενές πορώδες έδαφος που είναι κυρίως αγροτικό ή ζούγκλα καιόπου εκατοντάδες σημεία παράνομης διέλευσης ή “trochas” χρησιμοποιούνται γιαλαθρεμπόριο, διακίνηση ναρκωτικών, διακίνηση όπλων, ορυκτών και ανθρώπων· καιδημόσιες αρχές με περιορισμένες οικονομικές, ανθρώπινες και τεχνολογικές ικανότητες πουπρέπει να διαθέτουν επαρκή κάλυψη και ποιότητα για να ανταποκριθούν στις προκλήσεις
του εδάφους»720.
Τα ποσοστά ανθρωποκτονιών στις παραμεθόριες πολιτείες της Βενεζουέλας για το 2019 είχαν ωςεξής: Zulia (60 θάνατοι ανά 100 000 κατοίκους), Táchira (46), Apure (37), Amazonas (58) και Bolívar(84)721. Η FundaRedes ανέφερε ότι σύμφωνα με έρευνα την οποία διενήργησε βάσει ρεπορτάζ το
2019, 1 850 άτομα σκοτώθηκαν στις πολιτείες Amazonas, Bolívar, Táchira, Falcón, Zulia και Apure,μεταξύ των οποίων 692 που σκοτώθηκαν σε 484 ένοπλες διενέξεις και 91 που απήχθησαν ήεξαφανίστηκαν722. Στα θύματα περιλαμβάνονταν 1 703 άνδρες, 73 γυναίκες και 74 παιδιά723. ΤοΊδρυμα για την Ειρήνη και τη Συμφιλίωση (Pares, Fundación Paz y Reconciliación724) ανέφερε ότι, στην
πλευρά της Κολομβίας από το 2012 έως το 2019 σκοτώθηκαν 4 911 άτομα, ενώ 71 παιδιά και έφηβοιστρατολογήθηκαν διά της βίας από παράνομες ένοπλες ομάδες, 71 561 άτομα εκτοπίστηκαν και 203απήχθησαν725. Σύμφωνα με τη FundaRedes, η Zulia είναι μία από τις πολιτείες όπου ηεγκληματικότητα είναι πιο σοβαρή, ιδίως η αναγκαστική εκτόπιση ιδιοκτητών γης από ένοπλες
ομάδες726.
Η International Crisis Group ανάφερε ότι τα σύνορα με την Κολομβία έχουν καταστεί «πολύευαίσθητο θέμα» και ζήτημα εθνικής ασφάλειας για την κυβέρνηση της Βενεζουέλας το τελευταίο
έτος, καθώς χρησιμοποιούνται ως μέσο αποδυνάμωσης της κυβέρνησης μέσω των προσπαθειών
εισαγωγής ανθρωπιστικής βοήθειας και ως πρόσχημα ξένης στρατιωτικής επέμβασης λόγω των

719 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 6
720 JRS, Informe de contexto: Frontera Colombo-venezolana, April 2019, url, pp. 3, 37
721 OVV, Presentación Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 23
722 FundaRedes, Curva de la violencia en seis estados fronterizos de Venezuela, 2019, url, pp. 2, 3, 12
723 FundaRedes, Curva de la violencia en seis estados fronterizos de Venezuela, 2019, url, p. 12724 Το Pares είναι ΜΚΟ της Κολομβίας που πραγματοποιεί αναλύσεις και έρευνες σχετικά τη δημόσια ασφάλεια, τιςεσωτερικές ένοπλες συγκρούσεις, την εγκληματικότητα, τη διακυβέρνηση και τα ανθρώπινα δικαιώματα (Pares, Sobre
nosotros, n.d., url)
725 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 6.
726 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 85

κατηγοριών της κυβέρνησης της Κολομβίας ότι η Βενεζουέλα φιλοξενεί «τρομοκρατικές ομάδες»όπως οι αποστάτες των FARC και ο ELN727.

727 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020

86 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΧάρτης 4: Παρουσία ένοπλων ομάδων στα σύνορα Βενεζουέλας-Κολομβίας το 2018, Μάιος 2018 ©InSight Crime CC BYNC 3.0728

728 Presence of Armed Groups on the Colombia-Venezuela Border [map], in: InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018],

url, p. 53

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 87

4.1 Ένοπλες ομάδες
Στις παράνομες ένοπλες ομάδες με παρουσία κατά μήκος των συνόρων περιλαμβάνονται οι ομάδες
ανταρτών του ELN και οι αποστάτες των FARC, παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες της Κολομβίας,και ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος729, καθώς και colectivos.730 Σύμφωνα με το Pares, κατάμήκος των συνόρων υπάρχουν 28 παράνομες ένοπλες ομάδες, μεταξύ των οποίων ο ELN, ομάδες
περιφερειακής εμβέλειας, όπως οι EPL, Los Rastrojos, Clan del Golfo και αποστάτες των FARC, καιδιεθνικές εγκληματικές οργανώσεις όπως οι pranes και το καρτέλ Sinaloa731. Επιπλέον, υπάρχουν
διάφορες τοπικές εγκληματικές συμμορίες732 οι οποίες λειτουργούν ως υπεργολάβοι γιαμεγαλύτερες παράνομες ένοπλες ομάδες733. Σύμφωνα με τη FundaRedes, τον Μάιο του 2019δραστηριοποιούνταν στη Βενεζουέλα 28 παρακλάδια παράνομων ένοπλων ομάδων της Κολομβίας,μεταξύ των οποίων οκτώ μέτωπα του ELN, έξι ομάδες αποστατών των FARC, τέσσερα μέτωπα τουEPL και περίπου 10 παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες734. Σύμφωνα με το ίδρυμα Ιδέες για τηνΕιρήνη (FIP, Fundación Ideas para la Paz), μια κολομβιανή ομάδα προβληματισμού που ερευνά τιςσυγκρούσεις στην Κολομβία, ανέφερε ότι παρότι η παρουσία του ELN και των αποστατών των FARCστη Βενεζουέλα καταδεικνύει την ενοποίηση μιας κοινής πολιτικής με το καθεστώς Maduro, οιπαράγοντες αυτοί επωφελούνται «για τώρα» από το «χάος» που επικρατεί στη Βενεζουέλα, το οποίο
τους έχει επιτρέψει να επεκτείνουν και να οργανώσουν τις δράσεις τους στο πλαίσιο παράνομων
οικονομιών και τον έλεγχο του πληθυσμού και των πόρων735.
Η απουσία εθνικών αρχών στα σύνορα μεταξύ Βενεζουέλας και Κολομβίας έχει ενισχύσει τη θέσητων παράνομων ενόπλων ομάδων736, οι οποίες αντικαθιστούν αυτές τις αρχές737, και λειτουργούν ωςde facto δυνάμεις που ασκούν κοινωνικό έλεγχο και προβαίνουν σε χρηματικούς εκβιασμούς, οιοποίοι είναι γνωστοί σε τοπικό επίπεδο ως «φόροι» («impuestos») [ο όρος είναι επίσης γνωστός σετοπικό επίπεδο ως «vacunas»]738. Το Γραφείο του Διαμεσολαβητή της Κολομβίας αναφέρει, γιαπαράδειγμα, ότι οι Los Rastrojos έχουν αντικαταστήσει τις τοπικές αρχές, εκτελώντας επιχειρήσεις
ασφαλείας και αναλαμβάνοντας την «απονομή της δικαιοσύνης» στον παραμεθόριο δήμο του
Puerto de Santander739. Η Human Rights Watch αναφέρει ότι λόγω της απουσίας του κράτους στασύνορα, οι άνθρωποι «απευθύνονται στις ένοπλες ομάδες για να “λύσουν” τα προβλήματά τους»740.
Μεταξύ των παράνομων ενόπλων ομάδων υπάρχουν συνεχείς διαφορές σχετικά με τα έσοδα από τιςδιάφορες παράνομες οικονομίες που είναι παρούσες και στις δύο πλευρές των συνόρων741, και729 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 7; International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 4,

11, 12730 Reuters, EXCLUSIVA-Grupos armados colombianos seducen a venezolanos desesperados, 20 June 2019, url; Caracol,
Nuevo grupo ilegal hace presencia en la zona de frontera, 19 June 2019, url
731 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 7
732 El Universal, Tras cierre de frontera, grupos criminales lucran con venezolanos que cruzan a Colombia, 19 March 2019,
url; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 42
733 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 42
734 FundaRedes, Más de 28 frentes de grupos irregulares armados colombianos operan en Venezuela, 13 May 2019, url
735 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 30
736 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 2; El Espectador, Masacre en la frontera con
Venezuela, 8 March 2020, url; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8
737 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 2; FundaRedes, Grupos armados irregulars explotan
a niños y adolescentes venezolanos en la frontera, 16 December 2019, url
738 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8
739 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 9740 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 49
741 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 6; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8;
Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 2

88 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑεμπλέκονται σε ανθρωποκτονίες742, διακίνηση ναρκωτικών743 και όπλων744, εμπορία ανθρώπων745,
απαγωγές746, εκβιασμό747, καταναγκαστική εργασία, αναγκαστική στρατολόγηση748, αναγκαστική
εκτόπιση749, σεξουαλική βία750, κλοπές βοοειδών751, λαθρεμπόριο752 βενζίνης και βοοειδών από τηΒενεζουέλα στην Κολομβία,753 λεηλασία αγροκτημάτων που παράγουν κρέας και γαλακτοκομικά
προϊόντα754, έλεγχο των σημείων παράνομης διέλευσης των συνόρων755 και παράνομες εξορύξεις756.
Στην έκθεση της International Crisis Group αναφέρεται ότι, σύμφωνα με πηγές κοντά στις ομάδες
Κολομβιανών ανταρτών που βρίσκονται στη Βενεζουέλα, η παράνομη εξόρυξη χρυσού και άλλων
μετάλλων τόσο στην Κολομβία όσο και στη Βενεζουέλα είναι η κύρια πηγή εισοδήματος αυτών τωνομάδων757. Στα σύνορα μεταξύ Βενεζουέλας και Κολομβίας παρατηρούνται σοβαρά ζητήματα
ασφάλειας λόγω των συνεχών διαφορών μεταξύ ενόπλων ομάδων όσον αφορά την εδαφική
επιρροή758. Η Βενεζουέλα είναι επίσης χώρα διέλευσης για κοκαΐνη που μεταφέρεται από τηνΚολομβία στην Καραϊβική, στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη759.
Παράνομες ένοπλες ομάδες δημιουργούν άτυπες συμμαχίες για τη διεκδίκηση εδαφών και τηνκατανομή της διαχείρισης των εσόδων που προέρχονται από παράνομες δραστηριότητες760.
Σύμφωνα με την International Crisis Group, συμμαχίες με σκοπό το κέρδος δημιουργούνται επίσης
μεταξύ παράνομων ενόπλων ομάδων και αξιωματικών ασφαλείας και πολιτικών της Βενεζουέλας761.
Για παράδειγμα, το Pares αναφέρει ότι o ELN δημιούργησε συμμαχία με colectivos της Βενεζουέλας
για τη διεκδίκηση εδαφών από τον EPL και ο EPL δημιούργησε συμμαχία με την Clan del Golfo καιτοπικές οργανώσεις της περιοχής για να πολεμήσει τον ELN762. Ο EPL δημιούργησε συμμαχία με τηνομάδα Los Rastrojos για παύση της επιθετικότητας και κατανομή των εσόδων από εκβιασμούς
επιχειρήσεων, μεταφορικών εταιρειών, εταιρειών συγκομιδής ρυζιού, λαθρεμπόρων βενζίνης καιμεταναστών που διασχίζουν σημεία παράνομης συνοριακής διέλευσης763. Στην έκθεση της
International Crisis Group αναφέρεται ότι οι ομάδες ανταρτών της Κολομβίας αναθέτουν σε τοπικές
742 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 1; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-

19, 16 September 2019, url, p.6
743 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 5; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8
744 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16
September 2019, url, p. 6
745 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8; AFP, Ocho personas muertas por massacre en frontera, 8 March 2020,
url
746 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 1; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 03919, 16 September 2019, url, p. 5
747 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 27; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 03919, 16 September 2019, url, p. 5
748 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 1
749 Caracol, Desplazamiento en Venezuela por grupos armados en frontera, 25 May 2019, url; HRW, "The Guerrillas Are the
Police", January 2020, url, p. 20
750 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 12; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 03919, 16 September 2019, url, p. 6
751 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 9752 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 5; AFP, Ocho personas muertas por massacre en
frontera, 8 March 2020, url; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 6
753 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 8, 22
754 OVV, Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019, url, p. 9755 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16
September 2019, url, p.5
756 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 5; UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet
details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url
757 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 5
758 Infobae, Ocho personas muertas por masacre en frontera de Colombia y Venezuela, 10 March 2020, url
759 UN, INCB, Report of the International Narcotics Control Board for 2019, url, para. 308
760 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 8, 11; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12
September 2019, url, pp. 3-4
761 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020
762 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8
763 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 3

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 89συμμορίες, είτε με τη βία είτε προσφέροντας «ευκαιρίες εργασίας» και τρόφιμα, να ελέγχουν τουςανθρακωρύχους που απασχολούνται σε παράνομες εξορυκτικές δραστηριότητες στη Βενεζουέλα764.
Ωστόσο, η δυναμική των συγκρούσεων είναι ρευστή και οι συμμαχίες μπορεί να διαλυθούν ανά πάσαστιγμή για τη διεκδίκηση εδαφών και εσόδων από παράνομες δραστηριότητες765.
Σύμφωνα με πηγές, και στις δύο πλευρές των συνόρων ξεσπούν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ
παράνομων ενόπλων ομάδων και μεταξύ των ομάδων αυτών και των αρχών766. Ο ELN και η ομάδα
Los Rastrojos ενεπλάκησαν σε ένοπλες συγκρούσεις στον δήμο του Catatumbo, στην πολιτεία τηςZulia, και έως το Boca de Grita767. Σύμφωνα με τον Infobae, κατά τη διάρκεια ένοπλης σύγκρουσης
στις 18 Φεβρουαρίου 2020, οι ομάδες αυτές χρησιμοποίησαν κυλίνδρους αερίου ως βόμβες και ότιη ομάδα Los Rastrojos εκτόπισε τοπικούς γεωργούς για να τοποθετήσει νάρκες κατά προσωπικούενώ οπισθοχωρούσε στο πλαίσιο ένοπλων συγκρούσεων με τον ELN768. Ένοπλες συγκρούσεις
σημειώνονται επίσης μεταξύ των ομάδων Los Rastrojos και Clan del Golfo στις πόλεις Ureña, San
Antonio, Rubio και Capacho, στην πολιτεία Táchira.769 Πολίτες έχουν βρεθεί εν μέσω ένοπλων
συγκρούσεων μεταξύ παράνομων ένοπλων ομάδων770.
Σύμφωνα με πηγές, προκειμένου να διεκδικήσουν και να διατηρήσουν τον έλεγχο, παράνομες
ένοπλες ομάδες που δραστηριοποιούνται και στις δύο πλευρές των συνόρων επιβάλλουν τουςδικούς τους κανόνες και επιβάλλουν τη συμμόρφωση με αυτούς μέσω απειλών και τιμωρίας μεπρόστιμα, καταναγκαστική εργασία, εκτόπιση ή θάνατο771. Ομάδες όπως η Los Rastrojosυπαγορεύουν τους κοινωνικούς κανόνες τους οποίους πρέπει να τηρούν οι κάτοικοι και όσοιδιέρχονται από τα εδάφη τους772 και ομάδες στο Arauca και το Apure επιβάλλουν απαγόρευση
κυκλοφορίας και απαγορεύουν στους μοτοσικλετιστές να φορούν κράνος ώστε τα μέλη τωνπαράνομων ένοπλων ομάδων να μπορούν να τους ταυτοποιούν773. Ένοπλες ομάδες όπως ο ELN καιοι αποστάτες των FARC καλούν άτομα από την Κολομβία να παρουσιαστούν σε στρατόπεδα στην
πλευρά της Βενεζουέλας προκειμένου να καταβάλουν ποσά που προκύπτουν από εκβιασμό και, σεορισμένες περιπτώσεις, για «μη αναφερθέντες λόγους» οι οποίοι συνίστανται συνήθως στηδιατύπωση απειλών κατά του ατόμου774.
Σύμφωνα με πηγές, παράνομες ένοπλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των Los Rastrojos, απειλούν
μέσω φυλλαδίων και μαζικών μηνυμάτων στο WhatsApp με «κοινωνική εκκαθάριση»775 από χρήστες
ναρκωτικών και μαριχουάνας, εργαζόμενους σε σεξουαλικές υπηρεσίες, άτομα ΛΟΑΔ, υπερασπιστές
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων776 και όσους κατηγορούνται για συνεργασία με αντίπαλες ομάδες777.

764 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 6
765 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 9, 23
766 Europa Press, Colombia.- Violentos combates entre el ELN y Los Rastrojos, 16 February 2020, url; El Espectador, Masacreen la frontera con Venezuela, 8 March 2020, url
767 Inforbae, El ELN y paramilitares de Los Rastrojos combaten en Venezuela, 19 February 2020, url
768 Inforbae, El ELN y paramilitares de Los Rastrojos combaten en Venezuela, 19 February 2020, url
769 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 25
770 NTN24, Al menos 20 personas asesinadas por grupos irregulares en la frontera, 31 July 2019, url
771 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 1, 12, 24
772 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 9773 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 26-27
774 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 25-26
775 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 16, 25-26; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana
No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 6
776 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 22
777 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 6

90 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

4.1.1. Ομάδες ανταρτών
4.1.1.1 ELN
Ο ELN είναι ομάδα Κολομβιανών ανταρτών που δημιουργήθηκε το 1964 με μαρξιστική-λενινιστική
ιδεολογία, αλλά αργότερα ενεπλάκη σε απαγωγές, εκβιασμούς και επιθέσεις στις οικονομικές
υποδομές778. Ο ELN είναι η μεγαλύτερη ένοπλη ομάδα στην Κολομβία779. Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό
των μαχητών κυμαίνονται μεταξύ 2 400780, 3 000781 και 4 000782. Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυναςτης Κολομβίας, από τους 2 400 μαχητές του ELN, το 43 % βρίσκονται στη Βενεζουέλα783. Η ηγεσία τουELN αποτελείται από πέντε διοικητές που είναι γνωστοί ως Κεντρική Διοίκηση (COCE, Comando
Central) και οι περιφερειακοί διοικητές του διαθέτουν υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής αυτονομίας784.
Ο ELN, όπως οι αποστάτες των FARC, χρησιμοποιεί τη Βενεζουέλα ως ασφαλές καταφύγιο785,συμπεριλαμβανομένων των ηγετών του οι οποίοι, σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκονται στηΒενεζουέλα786. Ο ELN χρησιμοποιεί επίσης τη Βενεζουέλα ως πηγή εσόδων από παράνομες
δραστηριότητες που εκτελούνται στα σύνορα787.
Ο ELN είναι εγκατεστημένος στρατηγικά κατά μήκος των συνόρων788, με διαδρόμους που συνδέουν
την πλευρά της Κολομβίας με στρατόπεδα στην πλευρά της Βενεζουέλας789. Ο ELN έχει παρουσία σε«τουλάχιστον» 13 από τις 24 πολιτείες της Βενεζουέλας790, ειδικότερα στις πολιτείες Apure, Táchira,
Bolívar και Amazonas791. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ομάδα εγκαθιστά επίσης βάσεις στις πολιτείες
Barinas, Guárico, Lara and Falcón792. Ο ELN έχει, σύμφωνα με πληροφορίες, παρουσία στο Guarero(Zulia) και στο Ureña (Táchira), όπου το αστικό μέτωπο του Carlos Germán Velasco έχει συγκρούσεις
με τοπικές colectivos793. Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας της Κολομβίας, το μέτωπο Norte του ELN
έχει 10 στρατόπεδα στην πολιτεία Zulia· το μέτωπο Oriental έχει 20 στις πολιτείες Apure, Bolívar και
Amazonas· και το μέτωπο Nororiental έχει 20 στην πολιτεία Táchira794. Σύμφωνα με τη FundaRedes,στη Βενεζουέλα δραστηριοποιούνται τα ακόλουθα μέτωπα του ELN: Επιτροπή Juan Velazco, καιμέτωπα Nororiental, Luis Enrique León Guerra, Germán Velazco Villamizar, Parmelio Cuella, Carlos
Alirio Buitrago, Camilo Cienfuegos και Domingo Lain Sanz795. Σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας τηςΚολομβίας, ο ELN έχει τοποθετήσει 1 400 μαχητές στις πολιτείες Táchira, Barinas και Apure, και έχειεγκαταστήσει 10 δίκτυα υποστήριξης και 36 στρατόπεδα στην πλευρά των συνόρων εντός τηςΒενεζουέλας796.

778 InSight Crime, ELN, 16 October 2018, url
779 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 5
780 Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela, 9 November 2019, url
781 CNN, Así es el ELN, 30 August 2019, url
782 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 5
783 Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela, 9 November 2019, url
784 InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
785 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5; FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p.

9786 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 30; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
787 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
788 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 6
789 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 37.
790 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5.
791 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
792 InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
793 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 13, 27.
794 Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela, 9 November 2019, url
795 FundaRedes, Más de 28 frentes de grupos irregulares armados colombianos operan en Venezuela, 13 May 2019, url
796 VOA, El 44% de las tropas del ELN ya residen en Venezuela, 8 November 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 91

Ο ELN ελέγχει αρκετά σημεία παράνομης διέλευσης των συνόρων και επιδίδεται σε διακίνηση
ναρκωτικών και όπλων, σε λαθρεμπόριο797 βενζίνης798 και σε αναγκαστική στρατολόγηση παιδιών,εφήβων και αυτοχθόνων πληθυσμών799. Επιδίδεται επίσης σε εεκβιασμούς,800 μεταξύ άλλων,κατοίκων, ιδιοκτητών γης801 και μεταναστών από τη Βενεζουέλα που διασχίζουν παράνομα τασύνορα802. Ο ELN ελέγχει επίσης παράνομες εξορυκτικές εργασίες στη νότια Βενεζουέλα καιεπεκτείνει τις εργασίες στην ανατολική Βενεζουέλα, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν
διαφορές με τοπικές μαφίες των ορυχείων (sindicatos) στην πολιτεία Bolívar, τον EPL στο Catatumbo
και τη Zulia, και τους Los Rastrojos στη Zulia803. Ο ELN ασκεί σημαντικό κοινωνικό έλεγχο στις περιοχές
όπου δραστηριοποιείται804, μεταξύ άλλων επί των μεταναστών από τη Βενεζουέλα που εισέρχονταιστην Κολομβία805. Σύμφωνα με το InSight Crime, «ενεργεί ως de facto κρατική εξουσία στα προπύργιά
του στις πολιτείες Táchira, Apure and Amazonas»806.
Σύμφωνα με πηγές, ο ELN έχει εικαζόμενους δεσμούς με τις αρχές της Βενεζουέλας807. Σύμφωνα μετο InSight Crime, οι δεσμοί του ELN με τις δυνάμεις ασφαλείας και τις τοπικές αρχές σε ορισμένα
μέρη της παραμεθόριας περιοχής της Βενεζουέλας και στο τόξο εξορύξεων του Orinoco της έχουν
επιτρέψει να λειτουργεί υπό καθεστώς «σχεδόν απόλυτης ατιμωρησίας»808. Ο ELN έχει αναπτύξει
επίσης συμμαχίες με τοπικές ένοπλες colectivos809. Σύμφωνα με τη FundaRedes, ο ELN είναι
στρατηγικός σύμμαχος της κυβέρνησης της Βενεζουέλας υπό την έννοια ότι η στρατιωτική ικανότητα
του ELN μπορεί να αντιπροσωπεύει δύναμη άμυνας για την κυβέρνηση810. O ELN έχει δημιουργήσει
επίσης συμμαχία με τις pranes στη Βενεζουέλα για τη μεταφορά ναρκωτικών προς την ακτή τηςΒενεζουέλας στην Καραϊβική811.

4.1.1.2 Αποστάτες των FARCΟι αποστάτες των FARC είναι πρώην ηγέτες και μαχητές των FARC-EP οι οποίοι αρνήθηκαν νααποστρατευτούν το 2016. Έως την αποστράτευσή τους, οι FARC-EP θεωρούνταν η μεγαλύτερη,
παλαιότερη και σημαντικότερη ομάδα ανταρτών στο δυτικό ημισφαίριο812. Το Pares ανέφερε ότι,κατά μήκος των συνόρων Βενεζουέλας-Κολομβίας, οι αποστάτες των FARC ομαδοποιούνται σε τρεις
δομές περιφερειακής εμβέλειας: μία υπό την ηγεσία του Gentil Duarte, η οποία απαρτίζεται από 11ομάδες αποστατών, μια άλλη υπό την ηγεσία των Iván Márquez και Jesús Santrich, η οποία
απαρτίζεται από 4 ομάδες αποστατών, και μια τρίτη, η οποία αποτελείται από «ανεξάρτητες» δομές
που ασχολούνται με τη διακίνηση ναρκωτικών και βρίσκεται σε διαδικασία διάλυσης813. Πηγές
ανέφεραν ότι αποστάτες των FARC έχουν στρατόπεδα στην πολιτεία Apure814 και πρώην ηγέτες τωνFARC-EP, ο οποίοι ηγούνται των ομάδων αποστατών, αναπτύσσουν σύμφωνα με πληροφορίες
797 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 27.
798 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 27.
799 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 6
800 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url. p. 5; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 13,

27.
801

Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 6; FundaRedes,βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
802 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 27.
803 InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
804 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 16; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
805 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 16.
806 InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
807 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 30; Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela,
9 November 2019, url; InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
808 InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 Jan. 2020, url
809 Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela, 9 November 2019, url
810 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
811 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 39.
812 InSight Crime, FARC, 3 March 2017, url
813 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 8.
814 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 58; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 47.

92 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑδραστηριότητες με βάση τη Βενεζουέλα815. Ορισμένα πρώην μέλη των FARC-EP είναι σήμερα
σημαίνοντα μέλη colectivos, ιδίως της Colectivo de Seguridad Fronteriza (Colectivo για την ασφάλεια
των συνόρων)816.
Η δομή υπό την ηγεσία του Gentil Duarte ενοποίησε τις ομάδες αποστατών των FARC στην περιοχή
του Catatumbo υπό το Μέτωπο 33, το οποίο απαρτίζεται από 300 μέλη, πολλά από τα οποία είναι
πολίτες της Βενεζουέλας817. Άλλο μέτωπο του Gentil Duarte δραστηριοποιείται στην πολιτεία
Amazonas στη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων από την Κολομβία, το Μεξικό και τη Βραζιλία818. H
Human Rights Watch αναφέρει ότι το μέτωπο Martín Villa, μια ομάδα αποστατών των FARC,δραστηριοποιείται στις πολιτείες Apure και Arauca και επιδιώκει να ανακτήσει τα πρώην εδάφη καιστις δύο πλευρές των συνόρων, από τα οποία αποχώρησαν οι FARC-EP μετά την αποστράτευσή
τους819. Η ομάδα, η οποία απαρτίζεται από περίπου 300 μαχητές, έχει στρατολογήσει πολίτες τηςΚολομβίας και της Βενεζουέλας και δραστηριοποιείται σε περιοχές όπου έχει επίσης παρουσία ο
ELN820. Αποστάτες των FARC δραστηριοποιούνται επίσης στους ποταμούς που συνδέουν τηνΚολομβία με τη Βενεζουέλα, με σκοπό τη διακίνηση ναρκωτικών821. Οι ομάδες αποστατών των FARCστη Βενεζουέλα επιδίδονται επίσης σε παράνομες εξορυκτικές δραστηριότητες στις πολιτείες Bolívar
και Amazonas822.
Οι ομάδες αποστατών των FARC και ο ELN συνήψαν συμφωνία παύσης των εχθροπραξιών για τονσυντονισμό των παράνομων δραστηριοτήτων823. Ορισμένες ομάδες αποστατών των FARC έχουν
συμμαχίες με την Κόκκινη Διοίκηση (Comando Vermelho) και την Οικογένεια του Βορρά (FDN, Família
do Norte) στη Βραζιλία, καθώς και με το καρτέλ Sinaloa824.

815 FIP, ¿Qué hacer con el ELN?, January 2020, url, p. 30; InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
816 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
817 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
818 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
819 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 55.
820 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 55; InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
821 El Colombiano, Las disidencias de las Farc se adueñan de los ríos, 14 November 2019, url
822 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
823 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url
824 InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 93Χάρτης 5: Παρουσία αποστατών των FARC στη Βενεζουέλα, Σεπτέμβριος 2019 ©InSight Crime CC BY-NC 3.0825

4.1.1.3 FPLNΟι FPLN [γνωστές και ως «Boliches»826] είναι ένοπλη ομάδα που δημιουργήθηκε στην πολιτεία Apureτη δεκαετία του 1990827. Σήμερα δραστηριοποιείται στις πολιτείες Apure, Barinas, Táchira828 καιGuárico829. Η ομάδα έχει από 1 000 έως 4 000 μέλη830, ορισμένα εκ των οποίων προέρχονται από
colectivos και φιλοκυβερνητικές πολιτικές τοπικές ομάδες831.

825 Ex-FARC Mafia Presence in Venezuela [map], in: InSight Crime, Ex-FARC Mafia: Colombia’s Criminal Army Settling Down

in Venezuela, 4 September 2019, url
826 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
827 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56-57.
828 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56-57
829 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56-57.
830 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
831 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56.

94 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΟι FPLN αποτελούν φράξια των Μπολιβαριανών Απελευθερωτικών Δυνάμεων (FBL, Fuerzas
Bolivarianas de Liberación), υποστηρίζουν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας και, σύμφωνα μεπληροφορίες, συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές και τις δυνάμεις ασφαλείας 832. Σύμφωνα μεπληροφορίες, οι FBL είναι «σχετικά αδρανείς»833. Σύμφωνα με το InSight Crime, οι εγκληματικές
δραστηριότητες των FPLN «έχουν διευκολυνθεί από τους δεσμούς τους με τις δυνάμεις ασφαλείας
και δημόσιους λειτουργούς στην πολιτεία Apure»834. Οι FPLN έχουν, σύμφωνα με πληροφορίες,στενούς δεσμούς με τους αποστάτες των FARC και δεν βρίσκονται πλέον σε σύγκρουση με τον ELN835.
Επίσης, ελέγχουν τα τοπικά δημαρχεία των Páez de Guasdualito και Biruaca (πολιτεία Apure)836.
Βασική πηγή εσόδων των FPLN είναι ο εκβιασμός ντόπιων γαιοκτημόνων, ιδιοκτητών
εκμεταλλεύσεων βοοειδών και μεταναστών που εισέρχονται στην Κολομβία837.

4.1.1.4 Αποστάτες του EPL
Οι αποστάτες του EPL προέκυψαν από την αποστράτευση, το 1991, του EPL, μιας μαοϊστικής ομάδας
ανταρτών της Κολομβίας που δημιουργήθηκε το 1967 ως ένοπλη πτέρυγα του Κομμουνιστικού
Κόμματος της Κολομβίας. Οι αποστάτες του EPL, γνωστοί και ως Los Pelusos, θεωρούνται οργάνωση
του οργανωμένου εγκλήματος που δραστηριοποιείται κυρίως στη διακίνηση ναρκωτικών838. ΣτηΒενεζουέλα, το μέτωπο Fronteras του EPL, σε συμμαχία με την ομάδα Rastrojos, έχει παρουσία στους
δήμους Boca de Grita, La Fría, Orope και Coloncito, στην πολιτεία Táchira. Στην Κολομβία, ο EPL έχειπαρουσία στο διαμέρισμα Norte de Santander με τρία μέτωπα: το Fronteras (Cúcuta), το Libardo
Mora Toro (Catatumbo) και το Elisenio Torres, το οποίο το 2018 επέκτεινε την παρουσία του στοδιαμέρισμα Cesar839.
Κατά μήκος των συνόρων, στόχος του EPL είναι «να τρομοκρατεί και να ασκεί [κοινωνικό] έλεγχο
μέσω του φόβου», καθώς και να επιδίδεται σε δραστηριότητες όπως ανθρωποκτονίες, σφαγές,αναγκαστική στρατολόγηση, αναγκαστική εξαφάνιση, διακίνηση όπλων, λαθρεμπόριο βενζίνης καιανταλλακτικών αυτοκινήτων, και εκβιασμός ατόμων που διασχίζουν σημεία παράνομης συνοριακής
διέλευσης, συμπεριλαμβανομένων μεταναστών από τη Βενεζουέλα και παράτυπων μεταφορέων840.
Στην πλευρά της Κολομβίας, και σε συνεργασία με την ομάδα Los Rastrojos, ο EPL απειλεί μέσωφυλλαδίων για «κοινωνική εκκαθάριση» από χρήστες ναρκωτικών και μαριχουάνας, εργαζόμενους
σε σεξουαλικές υπηρεσίες, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων841 και άτομα ΛΟΑΔ842.

4.1.2 Παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες της Κολομβίας, διεθνικές
εγκληματικές οργανώσεις
Στις δραστηριότητες των κολομβιανών παραστρατιωτικών διάδοχων ομάδων στη Βενεζουέλα
περιλαμβάνονται ανθρωποκτονίες, αναγκαστικές εξαφανίσεις, απειλές843,εκβιασμοί844, παρενόχληση
και απαγωγές χωρικών και γαιοκτημόνων, καθώς και πιστών τσαβιστών και τσαβιστών ηγετών

832 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 56; Infobae, Así entrena el chavismo a civiles en el manejo dearmas, 9 June 2019, url
833 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
834 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
835 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 59.
836 Infobae, Así entrena el chavismo a civiles en el manejo de armas, 9 June 2019, url
837 InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, url
838 InSight Crime, EPL, 14 March 2018, url
839 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 21-22.
840 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 22.
841 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 22
842 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
843 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 4
844 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 4; International Crisis Group,
A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 11

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 95(chavista)845. Η FundaRedes ανέφερε ότι στις παραστρατιωτικές διάδοχες ομάδες πουδραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα περιλαμβάνονται οι Los Urabeños, Los Rastrojos, Las Águilas
Negras846 και Los Botas de Caucho847.
Η Φατρία του Κόλπου (Clan del Golfo), γνωστή και ως Δυνάμεις Αυτοάμυνας του Γκαϊτάν τηςΚολομβίας (AGC, Autodefensas Gaitanistas de Colombia), είναι, όπως και η ομάδα Los Urabeños,οργάνωση διακίνησης ναρκωτικών της Κολομβίας με παραστρατιωτική προέλευση848. Θεωρείται ηισχυρότερη παραστρατιωτική διάδοχη ομάδα που δραστηριοποιείται στην Κολομβία με περίπου
2 500 μαχητές849. Στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, η Clan del Golfo δραστηριοποιείται σταδιαμερίσματα Cesar, Norte de Santander και La Guajira σε συμμαχία με τοπικές εγκληματικές ομάδες
για σκοπούς διακίνησης ναρκωτικών850.
Η ομάδα Los Rastrojos είναι οργάνωση διακίνησης ναρκωτικών από την Κολομβία με
παραστρατιωτική προέλευση851 η οποία δραστηριοποιείται σε διάφορες περιοχές των συνόρων, τόσοστην πλευρά της Κολομβίας όσο και στην πλευρά της Βενεζουέλας852. Η ομάδα Los Rastrojos ελέγχει
πολλές πτυχές της εγκληματικής δραστηριότητας στα σύνορα, συμπεριλαμβανομένων τηςδιακίνησης ναρκωτικών853, της εμπορίας ανθρώπων και του λαθρεμπορίου854. Στη Βενεζουέλα, ηομάδα Los Rastrojos υποστηρίζεται στις δραστηριότητές της από την ομάδα Los Evander [γνωστής
και ως El Evander], μια «παραστρατιωτική» ομάδα της Βενεζουέλας855 που προστατεύει τα δίκτυα καιτις δραστηριότητες της ομάδας Los Rastrojos στη χώρα856. Η ομάδα Los Rastrojos έχει επίσης ισχυρή
παρουσία και ασκεί σημαντικό έλεγχο στις παράνομες διελεύσεις των συνόρων857 μεταξύ τωνπολιτειών Zulia, Táchira και Apure της Βενεζουέλας και του διαμερίσματος Norte de Santander τηςΚολομβίας858. Σύμφωνα με το El Espectador, η ομάδα Los Rastrojos έχει τη βάση των επιχειρήσεώντης στην Boca de Grita από το 2018 για τον συντονισμό του λαθρεμπορίου βενζίνης με τη συνεργασία
μελών της GNB. Διατηρεί επίσης συμμαχία με την ομάδα Los Pelusos για τη διακίνηση ναρκωτικών
και όπλων και την εκτέλεση επιχειρήσεων λαθρεμπορίου καιεκβιασμών859. Η ομάδα Los Rastrojosεπιδίδεται επίσης σε εκβιασμούς στους δήμους Boca de Grita, La Fría, Orope, Coloncito και Ureña,
απειλεί όσους υποβάλλουν καταγγελίες στις αρχές και σκοτώνει μετανάστες από τη Βενεζουέλα οιοποίοι δεν καταβάλλουν τα επιβληθέντα τέλη για τη διέλευση από ένα από τα σημεία παράνομης
συνοριακής διέλευσης τα οποία ελέγχει860. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ομάδα Los Rastrojos έχειδημιουργήσει ξύλινες κατασκευές για τη διάσχιση των συνόρων μεταξύ Βενεζουέλας και Norte de
845 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 11846 Σημείωση: Οι Águilas Negras (Μαύροι Αετοί) ήταν παραστρατιωτική ομάδα που διαλύθηκε γύρω στο 2009 (Infobae,

Quiénes son las Águilas Negras, el fantasma que aterroriza a Colombia, 30 June 2019, url). Σύμφωνα με πηγές, η ομάδα αυτήκαθαυτή δεν υπάρχει (Infobae, Quiénes son las Águilas Negras, el fantasma que aterroriza a Colombia, 30 June 2019, url;
Pares, ¿Qué son las Águilas Negras?, 29 December 2018, url). Ωστόσο, το όνομα «Águilas Negras» χρησιμοποιείται ωςβιτρίνα από εγκληματικές ομάδες, κρατικούς παράγοντες, επιχειρηματίες, πολιτικούς ή πολίτες προκειμένου νααπειλήσουν, να εκφοβίσουν ή να σκοτώσουν, καθώς και για σκοπούς παραπλάνησης των ερευνών (Pares, ¿Qué son lasÁguilas Negras?, 29 December 2018, url).
847 FundaRedes, Más de 28 frentes de grupos irregulares armados colombianos operan en Venezuela, 13 May 2019, url
848 InSight Crime, Urabeños, 14 March 2018, url
849 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 41
850 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 13
851 InSight Crime, Rastrojos, 16 February 2017, url
852 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 5; Pares, Sin dios ni ley, 10
February 2020, url, p. 23
853 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 23
854 InSight Crime, Los Rastrojos enfrentan dos poderosos enemigos en frontera colombo-venezolana, 31 March 2020, url
855 Caraota Digital, El Evander, el brazo paramilitar de los Rastrojos que domina el oriente del país, 17 June 2019, url; Pares,
Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 23
856 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 23; infobae, Surgió un grupo paramilitar venezolano, 17 June 2019, url
857 El Universal, Tras cierre de frontera, grupos criminales lucran con venezolanos que cruzan a Colombia, 19 March 2019,
url; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 23
858 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 23
859 El Espectador, Masacre en la frontera con Venezuela, 8 March 2020, url
860 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 24

96 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑSantander, και χρεώνει μηνιαία τέλη στους κατοίκους για να διασχίσουν τα σύνορα προςοποιαδήποτε πλευρά. Επίσης, καταβάλλει δωροδοκίες στους διοικητές των FANB στην περιοχή ώστενα είναι δυνατή η δωρεάν μεταφορά ναρκωτικών και ανθρώπων861.
Η ομάδα La Línea, εγκληματική ομάδα που διασπάστηκε από την Clan del Golfo το 2013 και έχει τηβάση της στην Cúcuta862, διαχειρίζεται σημεία παράνομης συνοριακής διέλευσης μεταξύ San Antonio
και Ureña (Táchira), και Cúcuta863. Σε αυτά τα σημεία συνοριακής διέλευσης, η La Línea επιδίδεται,σύμφωνα με πληροφορίες, σε εκβιασμό και αναγκαστική στρατολόγηση μεταναστών από τηΒενεζουέλα που εισέρχονται στην Κολομβία, λαθρεμπόριο, ανθρωποκτονίες, σφαγές και
βασανιστήρια864. Σύμφωνα με το Ίδρυμα για την Πρόοδο (Fundación Progresar865), η La Línea, η οποία
έχει στρατολογήσει πολίτες της Βενεζουέλας στις τάξεις της, είναι η πιο βίαιη ομάδα στην περιοχή866.
Το καρτέλ Sinaloa, το οποίο τελεί υπό την προστασία του EPL και της ομάδας Los Rastrojos,χρησιμοποιεί σημεία παράνομης συνοριακής διέλευσης στο Boca de Grita (Táchira) και στο Casigua
El Cubo (Zulia) για τη μεταφορά ναρκωτικών από την Κολομβία στη Βενεζουέλα867. Σύμφωνα μεπληροφορίες, το καρτέλ Sinaloa συνεργάζεται με τον ELN στην πολιτεία Zulia για τη διαμόρφωση
αγρών με βοοειδή σε ζώνες παράνομης διέλευσης. 868 Τα καρτέλ ναρκωτικών αναγκάζουν ιδιοκτήτες
εκμεταλλεύσεων βοοειδών και ιδιοκτήτες γης στις παραμεθόριες πολιτείες να συναινέσουν στηχρήση των εκτάσεών τους ως ζωνών διέλευσης για διακίνηση ναρκωτικών υπό την απειλή δίωξης μετην ψευδή κατηγορία της διακίνησης ναρκωτικών869, υπό την απειλή θανάτου ή αναγκαστικής
εκτόπισης870. Το καρτέλ Jalisco Νέα Γενιά (Jalisco Nueva Generación) επιδίδεται επίσης στη μεταφορά
ναρκωτικών στα σύνορα, από το El Tarra (Norte de Santander) στη Βενεζουέλα871.
Οι La Zona και Los Chacones είναι δύο pranes που σχηματίστηκαν στις φυλακές της Βενεζουέλας και,σε συμμαχία με άλλες εγκληματικές ομάδες, εκτελούν συμβόλαια θανάτου, διακινούν ναρκωτικά
στους δρόμους, διακινούν όπλα και πραγματοποιούν λαθρεμπόριο βοοειδών και βενζίνης από τηΒενεζουέλα στην Κολομβία. Επιπλέον, εκβιάζουν μετανάστες από τη Βενεζουέλα που εισέρχονταιστην Κολομβία μέσω σημείων παράνομης συνοριακής διέλευσης872. Η ομάδα La Zona εκβιάζει άτομα
που μεταφέρουν παράτυπα αγαθά κατά μήκος των συνόρων. Ο Συνήγορος του Πολίτη της Κολομβίας
αναφέρει επίσης την παρουσία της ομάδας Los Mercenarios, μια εγκληματική συμμορία πουδραστηριοποιείται στα σύνορα και επιδίδεται σε απαγωγές, ληστείες και ανθρωποκτονίες873.
Η El Tren de Aragua είναι μια διεθνική εγκληματική συμμορία με βάση στην Táchira και παρουσία
στην Κολομβία, τη Βραζιλία και το Περού874. Επιδίδεται στην εμπορία γυναικών για σκοπούς
σεξουαλικής εκμετάλλευσης από τη Βενεζουέλα στην Κολομβία, προσφέροντας ψεύτικες ευκαιρίες

861 InSight Crime, ¿Por qué Juan Guaidó pasó de Venezuela a Colombia con Los Rastrojos?, 19 September 2019, url
862 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 30
863 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 30; El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con

Venezuela, 3 August 2019, url
864 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 30
865 Το Fundación Progresar είναι ΜΚΟ της Κολομβίας η οποία προωθεί την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στηβορειοανατολική Κολομβία και κατά μήκος των συνόρων της Κολομβίας με τη Βενεζουέλα. Η ΜΚΟ διαθέτει παρατηρητήριο
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εκπονεί εκθέσεις σχετικά με τη βία, τη δημοκρατία και τις ευάλωτες κοινότητες, μεταξύ
άλλων (Fundación Progresar, ¿Quiénes somos?, n.d., url).
866 El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con Venezuela, 3 August 2019, url
867 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 29
868 InSight Crime, Sinaloa: Un visitante que llegó para quedarse en Venezuela, 3 April 2020, url
869 InSight Crime, Sinaloa: Un visitante que llegó para quedarse en Venezuela, 3 April 2020, url; El Pitazo, El narcotráfico
construye pistas clandestinas en fincas zulianas, 12 January 2020, url
870 El Pitazo, El narcotráfico construye pistas clandestinas en fincas zulianas, 12 January 2020, url
871 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 29
872 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 13, 39
873 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 6
874 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 29

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 97εργασίας875, και ελέγχει τα σημεία παράνομης συνοριακής διέλευσης με τον δήμο Villa del Rosario(Norte de Santander) της Κολομβίας876. Η El Tren de Aragua εισήλθε στην Κολομβία με την υποστήριξη
της Clan del Golfo877, αλλά συνεργάζεται επίσης με την ομάδα Los Rastrojos για τη διάπραξη
εγκλημάτων878.

4.1.3 Καρτέλ των Ήλιων (Cartel de los Soles)Η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου Ναρκωτικών του ΟΗΕ (INCB) ανέφερε ότι το Καρτέλ των Ήλιων είναι έναάτυπο δίκτυο αξιωματικών ασφαλείας της κυβέρνησης στο οποίο έχουν διεισδύσει παράνομες
ένοπλες ομάδες της Βενεζουέλας για τη διευκόλυνση της διακίνησης ναρκωτικών εκτός και εκτός τηςχώρας879. Ομοίως, σύμφωνα με τον ιστότοπο Colombia Reports, το Καρτέλ των Ήλιων είναι μια ομάδα
μελών των ένοπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας με χαλαρή οργάνωση, η οποία επιδίδεται σεδιακίνηση ναρκωτικών, εμπορία ανθρώπων και λαθρεμπόριο στα σύνορα880. Η ομάδα αυτή δενθεωρείται καρτέλ με την παραδοσιακή έννοια της λέξης, αλλά ένα συνονθύλευμα παρατάξεων εντός
των ενόπλων δυνάμεων που λειτουργούν ως οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών881. Σύμφωνα μεπληροφορίες, τα δίκτυα διακίνησης ναρκωτικών δωροδοκούν μέλη του στρατού της Βενεζουέλας γιατη μεταφορά ναρκωτικών από την Κολομβία στη νήσο Margarita882.

4.1.4 Εγχώριες εγκληματικές συμμορίες
4.1.4.1 PranesΟι pranes είναι ηγέτες συμμοριών που κινούν τα νήματα από τις φυλακές της Βενεζουέλας883. Στιςδραστηριότητές τους περιλαμβάνονται η διακίνηση ναρκωτικών, οιεκβιασμοί884, οι απαγωγές και τασυμβόλαια θανάτου885, ενώ εντός των φυλακών επιδίδονται στην πώληση αλκοόλ, ναρκωτικών καιτροφίμων, και στη λειτουργία δικτύων πορνείας886. Επιπλέον, ελέγχουν σημεία παράνομης
συνοριακής διέλευσης με το διαμέρισμα της La Guajira και ασκούν επιρροή στον δήμο του Maicao887.
Επεκτείνονται και ενισχύουν τον κοινωνικό και εδαφικό έλεγχο στην πλευρά της Κολομβίας888. Τοοπλοστάσιο των pranes συνίσταται συνήθως σε αυτόματα όπλα, πιστόλια και χειροβομβίδες πουεισέρχονται κρυφά στις φυλακές με τη βοήθεια της GNB και των φρουρών στην περίμετρο889.
Σύμφωνα με την Transparencia Venezuela, μια συμμορία pran έχει την εξής δομή:•Pran: Ηγέτης

875 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 7-8; Pares, Sin dios ni ley, 10

February 2020, url, p. 29
876 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 29
877 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 29
878 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 7
879 UN, INCB, Report of the International Narcotics Control Board for 2019, url, para. 578
880 Colombia Reports, The Group that could sink Colombia's dispute with Venezuela into utter chaos, 9 March 2019, url
881 InSight Crime, Cartel of the Suns, 31 October 2016, url; Colombia Reports, The Group that could sink Colombia's disputewith Venezuela into utter chaos, 9 March 2019, url
882 InSight Crime, Narcotráfico usa la isla de Margarita, 4 December 2019, url
883 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; Transparencia Venezuela, Crimen organizado ycorrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 16
884 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana
No. 039-19, 16 September 2019, url, p. 5
885 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p.5
886 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 17
887 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 13; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16
September 2019, url, p. 17
888 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 13; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16
September 2019, url, p. 17
889 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 17

98 —

•
•
•

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

Carro [μεταφράζεται ως «αυτοκίνητο»]: Μέλη συμμοριών που συνοδεύουν τον ηγέτη
Luceros [μεταφράζεται ως «αστέρες»]: Δεύτεροι στην ιεραρχία, θεωρούνται οι «στρατηγοί» τηςσυμμορίας
Soldados [μεταφράζεται ως «στρατιώτες»]: Τα υπόλοιπα μέλη της συμμορίας, τα οποία
επιβάλλουν στους κρατουμένους την «causa» ή «αμοιβή», την οποία πρέπει να καταβάλουν στησυμμορία, ή ενεργούν ως «gariteros» [μεταφράζεται ως «φρουροί»] εποπτεύοντας ταστρατηγικά σημεία της φυλακής ή ως εκτελεστές κατά όσων προκαλούν τη συμμορία890.

4.1.4.2 MegabandasΟι megabandas είναι εγκληματικές οργανώσεις που ασχολούνται με διακίνηση ναρκωτικών,εκβιασμούς και απαγωγές891. Οι ομάδες αυτές δεν έχουν πολιτική ιδεολογία και ελέγχουν μιακαθορισμένη περιοχή, αγροτική ή αστική892. Σύμφωνα με το OVV, οι megabandas έχουν δεσμούς μεπεριφερειακές κυβερνήσεις και ελέγχουν τη διανομή κιβωτίων με τρόφιμα από τις CLAP σε γειτονιές
χαμηλού εισοδήματος στις περιοχές υπό τον έλεγχό τους893. Δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη τηχώρα894, κυρίως στις πολιτείες Miranda, Guárico, Carabobo, Aragua, Zulia, Bolívar, Táchira και στηνπρωτεύουσα Caracas, και ασκούν έλεγχο σε μεγάλο ποσοστό του υποκόσμου της χώρας895. Οιοργανώσεις αυτές επεκτείνονται σε άλλες χώρες, όπως η Tren de Aragua, η οποία έχει, σύμφωνα μεπληροφορίες, παρουσία στην Κολομβία και στο Περού896.
Σύμφωνα με το InSight Crime, τον Μάιο του 2018 υπήρχαν μεταξύ 12 και 16 megabandas με περίπου
300 μέλη897. Η Transparencia Venezuela ανέφερε ότι μέχρι το 2017 υπήρχαν 19 megabandas, αλλάέκτοτε ο αριθμός αυξήθηκε898. Σύμφωνα με τις πηγές, οι megabandas συνεργάζονται με pranes γιατην εκτέλεση παράνομων δραστηριοτήτων899.
Οι megabandas διαθέτουν 50 με 60 μέλη, αν και ορισμένες διαθέτουν «εκατοντάδες», και ο τρόπος
διοίκησής τους βασίζεται αυστηρά στην ιεραρχία. Σύμφωνα με την Transparencia Venezuela, ηδιάρθρωση των megabandas έχει ως εξής:••••Cabecilla ή principal [μεταφράζεται ως «ηγέτης»]: Το όνομα της megabanda είναι συνήθως τοπαρωνύμιο του ηγέτη.
Lugartenientes ή luceros [μεταφράζονται ως «υπαρχηγοί» ή «αστέρες»]: Ένα έως τρία άτομα πουσυνοδεύουν τον ηγέτη.
Soldados [μεταφράζεται ως «στρατιώτες»]: Μέλη σε χαμηλότερα επίπεδα της ιεραρχίας.
Gatilleros [μεταφράζεται ως «εκτελεστές»]: Συνήθως νεαροί, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων,που επιτηρούν τις εισόδους του εδάφους το οποίο ελέγχει η megabanda900.

890 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 17
891 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; Transparencia Venezuela, Crimen organizado ycorrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 8
892 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 8
893 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
894 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 13; InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018],
url, p. 8
895 InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, pp. 5-6, 8
896 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 10897 InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, p. 8
898 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 8
899 InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, p. 8; International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020,
url, p. 13
900 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, p. 9

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 99

4.1.4.3 Sindicatos901
Τα sindicatos είναι εγκληματικές ομάδες με ρίζες στον κατασκευαστικό κλάδο, οι οποίες μετά τοξέσπασμα της οικονομικής κρίσης επιδίδονται σε παράνομες εξορυκτικές δραστηριότητες και άλλες
εγκληματικές δραστηριότητες, ανταγωνιζόμενες άλλες εγκληματικές οργανώσεις όπως ο ELN902.
Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη της Κολομβίας, μέλη συμμοριών της Βενεζουέλας
μεταναστεύουν στην Κολομβία, μεταξύ άλλων σε δήμους στην περιοχή των συνόρων, και επιδίδονταισε διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, εκτελούν συμβόλαια θανάτου και εκβιάζουν μετανάστες απότη Βενεζουέλα903. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι ένοπλες ομάδες πολιτών από τη Βενεζουέλα ανέλαβανπρόσφατα «de facto καθήκοντα ασφάλειας, συλλογής πληροφοριών και καταστολής» επί πολιτώντης Βενεζουέλας στην κολομβιανή πλευρά των συνόρων, ιδίως στο Maicao (La Guajira)904.
Η Transparencia Venezuela επισήμανε την ύπαρξη sindicatos στον κατασκευαστικό κλάδο και στονκλάδο του πετρελαίου, τα οποία εκβιάζουν τόσο εργαζομένους, ώστε να «βοηθήσουν» μέλη τους ναεξασφαλίσουν εργασία, όσο και διευθυντές εργοταξίων και διυλιστηρίων, ώστε να προσλάβουν τουςεργαζομένους και να αγοράζουν βιομηχανικά υλικά από εταιρείες τις οποίες επιβάλλουν ταsindicatos. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις εργαζομένων στον κατασκευαστικό κλάδο και διευθυντών
εργοταξίων που δολοφονήθηκαν από sindicatos διότι δεν κατέβαλαν το ποσό του εκβιασμού . Ταsindicatos στην εξορυκτική βιομηχανία ελέγχουν παράνομα ορυχεία, αποφασίζουν ποιος εργάζεταιστα ορυχεία αυτά και καθορίζουν τους δικούς τους κανόνες και κανονισμούς. Μεταξύ 2016 και 2019πραγματοποιήθηκαν πάνω από 40 σφαγές στα ορυχεία της πολιτείας Bolívar905.

4.2 Κυριότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν αποτελέσει αντικείμενο των περισσότερωνκαταγγελιών στην παραμεθόρια περιοχή περιλαμβάνονται τα εξής: αναγκαστική εκτόπιση, απειλές,σφαγές, διαμελισμός θυμάτων, ανθρωποκτονίες, και σεξουαλική βία, και καταναγκαστική
εργασία906.
Μεταξύ 2017 και 2019 σκοτώθηκαν 378 μετανάστες από τη Βενεζουέλα στην κολομβιανή πλευρά
των συνόρων με τη Βενεζουέλα907. Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ιατροδικαστικής (INMLCF,
Instituto Nacional de Medicina Legal y Ciencias Forenses) της Κολομβίας, το 2019 261 πολίτες τηςΒενεζουέλας δολοφονήθηκαν στα διαμερίσματα της Κολομβίας που συνορεύουν με τη Βενεζουέλα,με τους μεγαλύτερους αριθμούς δολοφονιών να καταγράφονται στις πολιτείες Norte de Santander(142 θύματα), Arauca (48) και La Guajira (45)908.
Πηγές αναφέρουν περιπτώσεις ατόμων που δολοφονήθηκαν επί του εδάφους της Βενεζουέλας καιαργότερα οι σοροί τους πετάχτηκαν στην πλευρά της Κολομβίας909. Η Human Rights Watch ανέφερε
ότι, σύμφωνα με αρμόδιους για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Arauca, ορισμένα θύματα
συγκεντρώνονται σε στρατόπεδα παράνομων ένοπλων ομάδων στην πλευρά της Βενεζουέλας, όπου901 Note: The sindicatos [which translates as 'labour unions'] criminal groups are not associated in any way or form withlabour unions (Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020,
url, p. 11).
902 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 14
903 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p.5
904 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019, url, p.5
905 Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado, July 2020, url, pp. 1112
906 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 31
907 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 6.
908 Colombia, INMLCF, Lesiones fatales de ciudadanos venezolanos en Colombia, 2020, url
909 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 15; AFP, Ocho personas muertas por massacre en frontera, 8
March 2020, url; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 7

100 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑδολοφονούνται και στη συνέχεια οι σοροί τους πετιούνται στην Arauca910. Στις 8 Μαρτίου 2020 πηγές
ανέφεραν ότι οκτώ άτομα σκοτώθηκαν στον δήμο La Fría (Táchira) στο πλαίσιο διαμάχης μεταξύ του
ELN και colectivos με την ομάδα Los Rastrojos, και στη συνέχεια οι σοροί τους πετάχτηκαν στην
Cúcuta911. Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη της Κολομβίας, λόγω περιστατικού εσωτερικής
διαμάχης εντός της ομάδας Los Rastrojos, μέλη που επιδιώκουν να αποκτήσουν τον έλεγχο τηςομάδας κάλεσαν στην παραμεθόρια περιοχή μεταξύ Puert Santander (Κολομβία) και Boca de Grita(Βενεζουέλα) τις συζύγους και συντρόφους αρκετών μελών της εν λόγω ομάδας γύρω στις 18 Ιουνίου
2019 και προέβησαν σε σεξουαλική κακοποίηση, βασανιστήρια, φόνο και αναγκαστική εξαφάνιση
σε βάρος τους912.
Μετανάστες από τη Βενεζουέλα, ιδίως γυναίκες και παιδιά, αποτελούν αντικείμενο εμπορίας γιασεξουαλική εκμετάλλευση, καταναγκαστική εργασία και αναγκαστική στρατολόγηση από ένοπλες
ομάδες στα σύνορα913. Στις παράνομες ένοπλες ομάδες που εξαναγκάζουν γυναίκες σε σεξουαλική
εκμετάλλευση περιλαμβάνονται οι EPL914, Los Rastrojos και Tren de Aragua915. Σύμφωνα με πηγές,γυναίκες από τη Βενεζουέλα αποτελούν αντικείμενο εμπορίας για σκοπούς σεξουαλικής
εκμετάλλευσης στα σύνορα με τη Βενεζουέλα, μέσω της προσφοράς ψεύτικων ευκαιριών εργασίας916ή της εξώθησής τους σε πώληση σεξουαλικών υπηρεσιών917. Σε ορισμένες περιπτώσεις
παρακρατούνται τα έγγραφα ταυτότητάς τους918, υποβάλλονται σε «πολλαπλές κακοποιήσεις»919 καιεξαναγκάζονται να πληρώσουν με την εργασία τους για τα ρούχα, τα τρόφιμα και τη «στέγη» πουλαμβάνουν· ωστόσο, ορισμένες φορές το χρέος είναι υπέρογκο και οι γυναίκες δεν μπορούν να τοξεπληρώσουν ποτέ920. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γυναίκες που αποτελούν αντικείμενο
εκμετάλλευσης χρησιμοποιούνται μεταξύ των παράνομων ένοπλων ομάδων ως «νόμισμα» στις
συναλλαγές τους921.
Το Insight Crime ανέφερε ότι οι περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανήλικων μεταναστών απότη Βενεζουέλα είναι «συχνότερες» και ότι αυτές οι περιπτώσεις έχουν επεκταθεί όχι μόνο κατά μήκος
των συνόρων αλλά και σε άλλα τμήματα της Κολομβίας922. Στις 7 Οκτωβρίου 2019 το ειδησεογραφικό
περιοδικό Semana της Κολομβίας ανέφερε ότι οι αρχές στο διαμέρισμα La Guajira εξάρθρωσαν
δίκτυο που απαρτιζόταν από οκτώ Κολομβιανούς και δύο Βενεζουελανούς, οι οποίοι νάρκωναν
ανηλίκους ηλικίας 14 έως 17 ετών από τη Βενεζουέλα προκειμένου να τους εκμεταλλευτούν
σεξουαλικά. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι αρχές της Κολομβίας ανέφεραν ότι το δίκτυο
εκμεταλλευόταν την οικονομική κατάσταση των ανηλίκων προκειμένου να τους στρατολογήσει
έναντι χρημάτων, τροφίμων και στέγης923.

910 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 15
911 AFP, Ocho personas muertas por massacre en frontera, 8 March 2020, url; El Espectador, Masacre en la frontera con

Venezuela, 8 March 2020, url
912 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 8
913 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 22-23; UN OHCHR, Oral Update on the Human Rights Situation in the
Bolivarian Republic of Venezuela, 9 September 2019, url; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 12.
914 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 23, 29
915 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, pp. 23, 29; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12
September 2019, url, pp. 7-8
916 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 7-8; HRW, "The Guerrillas Are
the Police", January 2020, url, p. 35
917 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 35
918 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 35; Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 03719, 12 September 2019, url, pp. 7-8
919 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 8
920 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 35; El Poder, Huir hacia el infierno - Parte II: trata de personasen frontera con Venezuela, 12 March 2020, url, 9:30
921 El Poder, Huir hacia el infierno - Parte II: trata de personas en frontera con Venezuela, 12 March 2020, url, 9:30
922 InSight Crime, Migración aumenta casos de explotación sexual infantil en Colombia, 16 October 2019, url
923 Semana, Aberrante: banda drogaba y disfrazaba niños venezolanos para venderlos sexualmente, 7 October 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 101Πηγές ανέφεραν ότι αναγκαστικές εξαφανίσεις λαμβάνουν χώρα στα σύνορα με την Κολομβία924,τόσο σε επίσημα όσο και σε παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης925. Τα περισσότερα θύματα
είναι νεαρής ηλικίας, συμπεριλαμβανομένων παιδιών926 και μεταναστών από τη Βενεζουέλα927, ιδίως
γυναικών928. Σύμφωνα με την κολομβιανή εφημερίδα El Espectador, η Ένωση Συγγενών Κρατουμένων
και Εξαφανισμένων (ASFADDES, Asociación de Familiares de Detenidos Desaparecidos929) ανέφερε ότιη αναγκαστική εξαφάνιση πολιτών της Βενεζουέλας σχετίζεται κυρίως με περιπτώσεις εμπορίας
γυναικών και κοριτσιών με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση και αναγκαστικής στρατολόγησηςανδρών από παράνομες ένοπλες ομάδες930.
Οι περισσότερες εκτελέσεις και αναγκαστικές εξαφανίσεις πραγματοποιούνται στα σύνορα καθώς,λόγω της απουσίας ελέγχων της μετανάστευσης και της έλλειψης συνεργασίας μεταξύ των αρχών καιτων δύο χωρών, οι έρευνες και η αναζήτηση και ανάκτηση σορών είναι δυσχερείς931. Επιπλέον, στιςπεριπτώσεις αναγκαστικών εξαφανίσεων δεν υποβάλλονται καταγγελίες λόγω φόβου αντιποίνων932.
Σύμφωνα με το Fundación Progresar, και στις δύο πλευρές των συνόρων έχουν εντοπιστεί μαζικοί
τάφοι ατόμων που θεωρούνταν εξαφανισθέντα και, σύμφωνα με κατοίκους του Norte de Santanderστα σύνορα με τη Βενεζουέλα, οι αναγκαστικές εξαφανίσεις λαμβάνουν χώρα εν γνώσει των αρχώντης Κολομβίας και της Βενεζουέλας, οι οποίες σιωπούν και αρνούνται να δράσουν933. Είναι δύσκολονα προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός των περιπτώσεων και παρότι «πολλές» περιπτώσεις δεναναφέρονται, μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου 2019 είχαν αναφερθεί ως «εξαφανισθέντα» έωςέξι άτομα934. Η El Espectador ανέφερε ότι, σύμφωνα με το Fundación Progresar, το 2018 32 πολίτεςτης Βενεζουέλας αναφέρθηκαν ως «εξαφανισθέντες» στο Norte de Santander935.
Παράνομες ένοπλες ομάδες προβαίνουν σε αναγκαστική εκτόπιση των τοπικών πληθυσμών
προκειμένου να επεκτείνουν τον εδαφικό έλεγχο και την εδαφική επιρροή τους936. Σύμφωνα μεπηγές, ένοπλες ομάδες στην Apure προβαίνουν σε απαγωγές γεωργών προκειμένου να αναλάβουν
τη γη τους937. Η FundaRedes ανέφερε ότι, στη Zulia, περίπου 28 ιδιοκτήτες γης έχουν εξαναγκαστείαπό τον ELN να αφήσουν τις εκτάσεις τους προκειμένου να επεκτείνει την εδαφική του βάση938.
Σύμφωνα με προφορική ενημέρωση της OHCHR του ΟΗΕ σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων στη Βενεζουέλα, μεταξύ 22 και 23 Νοεμβρίου 2019 οκτώ άτομα δολοφονήθηκαν σεαυτόχθονη κοινότητα του Pemón, στην πολιτεία Bolívar, από παράνομη ένοπλη ομάδα η οποία
επιδιώκει την κατάληψη γης στο συγκεκριμένο έδαφος για παράνομες εξορυκτικές
δραστηριότητες939.

924 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 8-9; Pares, Sin dios ni ley, 10

February 2020, url, p. 31
925 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 8
926 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 8-9
927 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 9; Pares, Sin dios ni ley, 10
February 2020, url, p. 31
928 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 31
929 Η ASFADDES είναι κολομβιανή ΜΚΟ που υποστηρίζει τη δικαιοσύνη σε περιπτώσεις αναγκαστικών εξαφανίσεων
ατόμων. Η οργάνωση παρέχει υποστήριξη στις οικογένειες θυμάτων κατά την αναζήτηση των συγγενών τους,συμπεριλαμβανομένης ψυχολογικής και νομικής συνδρομής, και στις περιπτώσεις που τα θύματα εντοπίζονται νεκρά,βοήθεια κατά την ταυτοποίηση και επιστροφή των σορών(ASFADDES, Objetivos Institucionales, 2 May 2018, url).
930 El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con Venezuela, 3 August 2019, url
931 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 8-9
932 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 31
933 El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con Venezuela, 3 August 2019, url
934 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, p. 8
935 El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con Venezuela, 3 August 2019, url
936 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 71
937 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 20; FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
938 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
939 UN OHCHR, Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December 2019, url

102 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΕκτοπίσεις πραγματοποιούνται επίσης στο πλαίσιο ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ παράνομων
ένοπλων ομάδων940. Σύμφωνα με το Europa Press, ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του ELN και της ομάδας
Los Rastrojos στην Boca de Grita οδήγησε στην εκτόπιση 300 έως 500 ανθρώπων στο Puerto
Santander (Norte de Santander), στην πλευρά της Κολομβίας941. Στις 22 Ιουνίου 2019 περίπου 1 000άνθρωποι από την Boca de Grita (πολιτεία Táchira) εισήλθαν στην Κολομβία μετά τη διασπορά
φημών ότι επρόκειτο να ξεσπάσουν ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ παράνομων ένοπλων ομάδων στηνπεριοχή. Σύμφωνα με πληροφορίες, οικογένειες επέστρεψαν στην Boca de Grita από φόβο ότι οισυγκρούσεις θα μεταφέρονταν και στην πλευρά της Κολομβίας. Ένοπλες συγκρούσεις έλαβαν,σύμφωνα με πληροφορίες, χώρα στις 18 Ιουνίου 2019 στην Boca de Grita, αφήνοντας πίσωτουλάχιστον 12 νεκρούς και 15 τραυματίες, περιλαμβανομένων μελών της ομάδας Los Rastrojos, ταοποία διέφυγαν στην Κολομβία προκειμένου να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια πριναιχμαλωτιστούν942.
Παράνομες ένοπλες ομάδες στρατολογούν μετανάστες από τη Βενεζουέλα οι οποίοι εισέρχονταιστην Κολομβία μέσω παράτυπων σημείων συνοριακής διέλευσης943. Σύμφωνα με αξιωματικούς τουστρατού της Κολομβίας, ορισμένες παράνομες ένοπλες ομάδες στα σύνορα απαρτίζονται σε ποσοστό
έως 30 % από μαχητές με προέλευση από τη Βενεζουέλα, ορισμένοι εκ των οποίων σκοτώθηκαν στοπλαίσιο επιχειρήσεων ασφαλείας τις οποίες πραγματοποίησε ο στρατός της Κολομβίας σεπαραμεθόριες περιοχές944. Σύμφωνα με τη FundaRedes, το 2018 περίπου 15 000 Βενεζουελανοί
εργάζονταν άμεσα ή έμμεσα για παράνομες ένοπλες ομάδες945. Σύμφωνα με πηγές, παράνομες
ένοπλες ομάδες στρατολογούν παιδιά και στις δύο πλευρές των συνόρων946, συμπεριλαμβανομένων
ομάδων ανταρτών που τα εκπαιδεύουν σε στρατόπεδα στην πλευρά της Βενεζουέλας947. Ηστρατολόγηση ανηλίκων πραγματοποιείται μέσω της διοργάνωσης αγώνων ποδοσφαίρου948 ή μέσωπροσφοράς χρημάτων, ναρκωτικών και εξουσίας949. Η στρατολόγηση διευκολύνεται από τηνανθρωπιστική κατάσταση στη Βενεζουέλα, όπου νεαροί μετανάστες καθίστανται ευάλωτοι σεπαράνομες ένοπλες ομάδες950 σε σημείο να γίνονται μέλη τους εθελοντικά951.
Η FundaRedes ανέφερε ότι, σύμφωνα με επιτόπια έρευνα που διεξήχθη στις πολιτείες Zulia, Táchiraκαι Apure, τοπικοί καθηγητές ανέφεραν ότι το 2019 το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου
ανήλθε σε 78 %. Τα περισσότερα παιδιά που εγκατέλειψαν το σχολείο είναι αγόρια ηλικίας 8 έως 12
ετών, τα οποία, λόγω της οικονομικής κρίσης και της έλλειψης τροφίμων, προσχωρούν σε παράνομες
ένοπλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων του ELN, του EPL, των FPLN και των αποστατών των FARC,οι οποίες καταβάλλουν περίπου 16 δολάρια ΗΠΑ την ημέρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα παιδιά
στρατολογούνται για την εκτέλεση δραστηριοτήτων όπως το λαθρεμπόριο βενζίνης στα σύνορα, ηδιακίνηση ναρκωτικών και οιεκβιασμοί952.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που περιέχονται σε έκθεση της Human Rights Watch report, αποστάτες των
FARC στην Arauca επιδίδονται σε απαγωγές κατοίκων, τους οποίους μεταφέρουν στη συνέχεια
940 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 21
941 Europa Press, Colombia.- Violentos combates entre el ELN y Los Rastrojos, 16 February 2020, url
942 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 5-6
943 Reuters, EXCLUSIVA-Grupos armados colombianos seducen a venezolanos desesperados, 20 June 2019, url; FundaRedes,βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
944 Reuters, EXCLUSIVA-Grupos armados colombianos seducen a venezolanos desesperados, 20 June 2019, url
945 FundaRedes, Grupos armados irregulars explotan a niños y adolescentes venezolanos en la frontera, 16 December 2019,url
946 FundaRedes, Grupos armados irregulars explotan a niños y adolescentes venezolanos en la frontera, 16 December 2019,
url; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 17
947 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 17; FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
948 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 18
949 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
950 VOA, El 44% de las tropas del ELN ya residen en Venezuela, 8 November 2019, url
951 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
952 FundaRedes, Grupos armados irregulars explotan a niños y adolescentes venezolanos en la frontera, 16 December 2019,url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 103κρυφά στη Βενεζουέλα μέσω σημείων τα οποία ελέγχει η GNB, χωρίς να τους σταματούν. Σύμφωναμε άλλες μαρτυρίες, αποστάτες των FARC κάλεσαν έναν Βενεζουελανό 31 ετών στο στρατόπεδό τουςστην Apure και τον ανάγκασαν να εργαστεί χωρίς αμοιβή ως μάγειρας για δύο μήνες προτού
δραπετεύσει, ενώ ένας Κολομβιανός που ενεπλάκη σε διαπληκτισμό με μέλος του ELN σε μπαρ στην
Arauca, μεταφέρθηκε από τον ELN σε στρατόπεδο στην Apure και εξαναγκάστηκε να εργαστεί γιαεπτά μήνες σε αγρόκτημα προτού αφεθεί ελεύθερος953.

4.3 Κρατική απάντηση στην ασφάλεια των συνόρων
Στις δράσεις που ανέλαβαν οι δυνάμεις ασφαλείας κατά παράνομων ενόπλων ομάδων, όπωςαναφέρθηκαν από πηγές, περιλαμβάνονταν τα εξής:
•

•
•
•

Στις 7 Απριλίου 2020 η κυβέρνηση ανέφερε ότι δύο άτομα σκοτώθηκαν από τις FANB κατά τηδιάρκεια ένοπλης σύγκρουσης με την ομάδα Los Rastrojos πέριξ του δήμου Boca del Grita, στηνπολιτεία Táchira. Σύμφωνα με τον πολιτικό εκπρόσωπο της εθνικής κυβέρνησης στην πολιτεία
της Táchira, οι αρχές «μάχονται» ταυτόχρονα κατά της εισβολής της νόσου COVID-19 καιπαραστρατιωτικών διάδοχων ομάδων στη χώρα954.
Στις 26 Μαρτίου 2020 εννέα μέλη της Tren de Aragua σκοτώθηκαν στο πλαίσιο επιχείρησης πουδιεξήχθη από τις δυνάμεις ασφαλείας, με τη συμμετοχή του CICPC και των FAES, στο Maracay,στην πολιτεία της Aragua955.
Στις 8 Φεβρουαρίου 2020 ο στρατός της Βενεζουέλας σκότωσε έξι μέλη της ομάδας Los Rastrojosστον δήμο Ayacucho, στην πολιτεία της Táchira956.
Στις 15 Νοεμβρίου 2019 η El Nacional ανέφερε τη διεξαγωγή κοινής επιχείρησης της GNB και του
CICPC, η οποία οδήγησε στον θάνατο δύο μελών της Tren de Aragua στην πολιτεία της Miranda957.

Μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, μεταξύ άλλων στις παραμεθόριες περιοχές με την Κολομβία,εμπλέκονται όλο και συχνότερα στο οργανωμένο έγκλημα958. Οι δυνάμεις ασφαλείας τηςΒενεζουέλας έχουν επιδείξει ανοχή και έχουν συνεργαστεί με παράνομες ένοπλες ομάδες959 λόγωτης αποδυνάμωσης της επιχειρησιακής ισχύος και της εδαφικής παρουσίας τους960. Ομοίως, η OHCHRτου ΟΗΕ αναφέρει ότι «μετανάστες που εξέρχονται ή εισέρχονται εκ νέου στη Βενεζουέλα είναι
συχνά θύματα εκβιασμού και κατασχέσεων, ιδίως στα χέρια της GNB»961. Στην έκθεση της
International Crisis Group αναφέρεται ότι οι αντάρτες βασίζονται στη συνεργασία των κρατικών
δυνάμεων ασφαλείας για τη μεταφορά και την εξαγωγή χρυσού, οι οποίες έχουν με τη σειρά τους«μεγάλο μερίδιο στα έσοδα»962. Η Human Rights Watch αναφέρει ότι, σύμφωνα με θύματα καιαρμόδιους για τα ανθρώπινα δικαιώματα με τους οποίους συνομίλησε, η GNB συνεργάζεται μεπαράνομες ένοπλες ομάδες προκειμένου να εκβιάσει άτομα που μεταφέρουν αγαθά στην άλληπλευρά των συνόρων με την Κολομβία963.
Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν πραγματοποιήσει «μαζικές» εφόδους κατά megabandas,διαπράττοντας στην πορεία εκτεταμένες παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ωστόσο, αυτές
οι προσπάθειες δεν έχουν οδηγήσει σε μείωση της ισχύος των megabandas. Στο πλαίσιο

953 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 22-23
954 La Prensa de Lara, Abatidos dos paramilitares en la frontera con Colombia, 7 April 2020, url
955 El Pitazo, Cicpc y Faes matan a nueve miembros del Tren de Aragua, 26 March 2020, url
956 El Colombiano, Muertos seis presuntos integrantes de los "rastrojos" en frontera venezolana, 10 February 2020, url
957 El Nacional, Muertos dos integrantes de la banda Tren de Aragua, 15 November 2019., url
958 WOLA, Beyond the Narcostate Narrative, March 2020, url, p.7
959 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 2; HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020,

url, p. 47
960 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 2-3
961 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 73.
962 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 6.
963 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 47-48.

104 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑπροσπάθειας αποκατάστασης της ειρήνης στο Caracas και αδρανοποίησης αυτών των δομών, ηκυβέρνηση «τάχθηκε υπέρ» της δημιουργίας «ζωνών ειρήνης» (zonas de paz) και της σύναψης
συμφωνιών κατάπαυσης των εχθροπραξιών μεταξύ των κρατικών δυνάμεων ασφαλείας καιεγκληματικών ομάδων964. Σε ορισμένες περιοχές χαμηλού εισοδήματος με υψηλά ποσοστά
εγκληματικότητας, η κυβέρνηση συνήψε τέτοιου είδους συμφωνίες με τοπικές εγκληματικές ομάδες
για την εκτέλεση καθηκόντων εξασφάλισης της ασφάλειας των κοινοτήτων λόγω της απουσίας τηςκυβέρνησης, και αυτές οι ομάδες ασκούν έλεγχο επί των εν λόγω κοινοτήτων965. Σύμφωνα με το OVV,αυτές οι «ζώνες ειρήνης» αποτελούν «επίσημη παράδοση της κυριαρχίας του κράτους σεεγκληματικές ομάδες και colectivos, οι οποίες ασκούν απόλυτο έλεγχο επί των εδαφών και εκτελούν
τα καθήκοντα του κράτους»966. Ο καθηγητής πολιτικών επιστημών ανέφερε ότι αυτές οι «ζώνες
ειρήνης» βρίσκονται κυρίως στο Caracas, στις γειτονιές José Félix Ribas, 23 de Enero και La Cota 905,μεταξύ άλλων967.

Χάρτης 6: Ζώνες ειρήνης στη Βενεζουέλα το 2018 ©InSight Crime CC BY-NC 3.0968

Πηγές επισήμαναν την έλλειψη πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε παραμεθόριες περιοχές όπουεγκληματικές ομάδες ασκούν εδαφικό έλεγχο969. Η FundaRedes ανέφερε ότι ο Συνήγορος του Πολίτη
συχνά αρνείται να κινήσει έρευνα και παραπέμπει τον καταγγέλλοντα στην εισαγγελία, η οποία δεν964 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 13-14.
965 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
966 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020967 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
968 Ζώνες ειρήνης στη Βενεζουέλα [χάρτης], στο: InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, σ. 9969 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 105διεξάγει κατάλληλες έρευνες970. Σύμφωνα με τη Human Rights Watch, «η λογοδοσία για καταχρήσειςαπό ένοπλες ομάδες στην πολιτεία Apure είναι ενδεχομένως ελάχιστη, αν όχι παντελώς απούσα»,λόγω της μη ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, της μη καταγγελίας εγκλημάτων λόγω φόβου αντιποίνων
και, στην περίπτωση της πολιτείας Apure, λόγω της δυσκολίας πρόσβασης στο δικαστικό σύστημα,καθώς είναι συγκεντρωμένο στους δήμους Guasdualito και San Fernando971. Σύμφωνα με τονΣυνήγορο του Πολίτη της Κολομβίας, οι τακτικές αυτές «εδραιώνουν έναν νόμο της σιωπής»972, όπουοι πολίτες δεν υποβάλλουν καταγγελίες λόγω φόβου αντιποίνων. Γενικότερα, η OHCHR του ΟΗΕανέφερε ότι «η γενική εισαγγελία, τα δικαστήρια και ο Συνήγορος του Πολίτη συνήθως δεν διεξάγουν
έγκαιρες, αποτελεσματικές, ενδελεχείς, ανεξάρτητες, αμερόληπτες και διαφανείς έρευνες
παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλων εγκλημάτων που διαπράττονται απόκρατικούς παράγοντες, δεν οδηγούν τους δράστες ενώπιον της δικαιοσύνης ούτε προστατεύουν ταθύματα και τους μάρτυρες»973.
Πηγές επισήμαναν ότι οι μετανάστες από τη Βενεζουέλα στην κολομβιανή πλευρά δεν καταγγέλλουνεγκλήματα που διαπράττονται σε βάρος τους λόγω φόβου απέλασης974 ή αντιποίνων975. Η OHCHR τουΟΗΕ ανέφερε επίσης ότι «η διαφθορά, η ατιμωρησία και η έλλειψη επαρκών υπηρεσιών φροντίδας»αποτρέπουν τους μετανάστες να υποβάλουν καταγγελίες976. Η Human Rights Watch ανέφερε ότι,σύμφωνα με ισχυρισμούς. Κολομβιανοί αστυνομικοί έχουν κακοποιήσει σωματικά πολίτες τηςΒενεζουέλας στην Arauca και «δεν τους προστάτευσαν» όταν δέχθηκαν επίθεση από κατοίκους977.

970 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
971 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 48
972 Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019, url, pp. 6-7
973 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 33
974 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, pp. 40-41; UN OHCHR, Oral Update on the Human Rights Situationin the Bolivarian Republic of Venezuela, 9 September 2019, url
975 UN OHCHR, Oral Update on the Human Rights Situation in the Bolivarian Republic of Venezuela, 9 September 2019, url
976 UN OHCHR, Oral Update on the Human Rights Situation in the Bolivarian Republic of Venezuela, 9 September 2019, url
977 HRW, "The Guerrillas Are the Police", January 2020, url, p. 43

106 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

5. ColectivosΟι απόψεις σχετικά με το τι αντιπροσωπεύουν σήμερα οι colectivos στη Βενεζουέλα διαφέρουν
σημαντικά978. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση θεωρεί τις colectivos «αγγέλους του σοσιαλισμού»,«οργανώσεις που δημιουργήθηκαν για το καλό της κοινότητας [οι οποίες] εργάζονται για τηνκοινωνία, τους ασθενείς, την ειρήνη και κατά του εγκλήματος»979, «πρωτεργάτες της σοσιαλιστικής
επανάστασης»980 και «εργαζομένους στον γεωργικό τομέα»981. Ο Maduro έχει υπερασπιστεί τις
colectivos σε δημόσιες εκπομπές982 και τους έχει ζητήσει να «βγουν στους δρόμους, “σε κάθε γωνιά
για να προασπιστούν την επανάσταση”»983. Αποκαλούνται επίσης «ομάδες ειρήνης» [«cuadrillas depaz»]984. Από την άλλη πλευρά, οι colectivos περιγράφονται από πηγές ως «παραστρατιωτικές
ομάδες»985, «ομάδες επαγρύπνησης», «φιλοκυβερνητικές παραστρατιωτικές ομάδες», «βίαιες παρααστυνομικές αρχές επιβολής του νόμου»986, ομάδες που είναι «εν μέρει κλαμπ μοτοσικλετιστών, ενμέρει ομάδες θανάτου»987, και μια «ανεπίσημη» αστυνομική δύναμη988. Ο Mouttet ανέφερε επίσηςότι ο όρος «colectivos» αντιπροσωπεύει, για την αντιπολίτευση, κάθε ένοπλη ομάδα chavista989.
Ωστόσο, οι colectivos δεν είναι ομοιογενείς990 και δεν ενεργούν όλες ως «παραστρατιωτικές»ομάδες991. Υπάρχουν colectivos που εκτελούν έργο σε επίπεδο κοινοτήτων και προωθούν τακοινωνικά προγράμματα της κυβέρνησης992, όπως η λειτουργία κοινοτικών ραδιοφωνικών σταθμών,η διοργάνωση αθλητικών δραστηριοτήτων για νέους που διατρέχουν κίνδυνο, η διανομή μετρητών
και κιβωτίων τροφίμων που αποστέλλονται από την κυβέρνηση, καθώς και η διοργάνωση τοπικών
αγορών βασικών ειδών διατροφής σε χαμηλότερες τιμές993. Για παράδειγμα, μια ομάδα γυναικών
μπορεί να ασχολείται με την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών και να θεωρείται colectivoχωρίς να καταφεύγει στη βία ή τη χρήση όπλων. Υπό την έννοια αυτή, δεν μπορεί να αποδοθεί στονόρο ένας μόνος ορισμός διότι δεν προσδιορίζεται συγκεκριμένα994. Κατά τον Mouttet, θα ήταν πιοχρήσιμο να αναφέρονται οι colectivos ως «ένοπλες ομάδες»995 παρά ως colectivos996.
Σύμφωνα με τον Velasco, «ο όρος “colectivo” έχει χρησιμοποιηθεί για “πληθώρα” σκοπών σε σημείο
να απολέσει τον διακριτικό του χαρακτήρα». Η ιδέα της colectivo έχει αποκτήσει έναν πολύ ισχυρό
κοινωνικό συμβολισμό για αυτό που πραγματικά είναι997. Η International Crisis Group ανέφερε επίσης

978 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 7; NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio

de Maduro, 22 February 2020, url
979 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
980 CNN, The Venezuelan radio host leading an armed 'colectivo', 24 May 2019, url
981 Clarín, “Brazo armado” Venezuela, 5 April 2019, url
982 InSight Crime, Maduro Relies on 'Colectivos' to Stand Firm in Venezuela, 18 March 2019, url; Al Jazeera, Venezuela: Who
are the colectivos?, 9 May 2019, url
983 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
984 Clarín, “Brazo armado” Venezuela, 5 April 2019, url; Efecto Cocuyo, Así funcionan las "cuadrillas de paz", 7 April 2019, url
985 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url; PROVEA, Colectivos se fortalecen con la anuenciadel Estado, 2 April 2019, url
986 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. Principal Findings, i, 7
987 CNN, The Venezuelan radio host leading an armed 'colectivo', 24 May 2019, url
988 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url; VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep
Maduro in Power, 7 July 2019, url
989 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
990 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
991 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
992 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url; Mouttet, videoconference, 8 May 2020
993 NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio de Maduro, 22 February 2020, url
994 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
995 Given the variety of types of colectivos, this report is focused on 'armed colectivos' and tries, to the extent possible, referto these groups as such.
996 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
997 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 107

ότι «τόσο οι ενάντιοι όσο και οι οπαδοί των colectivos τείνουν να αποδίδουν σχεδόν μυθικές
διαστάσεις στη σπουδαιότητά τους»998.
Η International Crisis Group ανέφερε ότι οι colectivos «έχουν έρθει στο προσκήνιο καθώς η πολιτική
σύγκρουση στη Βενεζουέλα έχει ενταθεί»999. Οι colectivos ασκούν πολιτικό και κοινωνικό έλεγχο στις
γειτονιές1000 στο όνομα της «Μπολιβαριανής επανάστασης»1001. Διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλοστη χρήση καταναγκαστικού ελέγχου επί των διαμαρτυριών1002 μέσω της χρήσης βίας και συχνά σεσυντονισμό με τις δυνάμεις ασφαλείας1003. Σύμφωνα με το InSight Crime, η χρήση colectivos για τηνπραγματοποίηση επιθέσεων κατά της αντιπολίτευσης μεταθέτει από την κυβέρνηση την ευθύνη γιαπαραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ με την πάροδο των ετών οι ομάδες αυτές έχουν
αποκτήσει όλο και περισσότερα όπλα και επιδίδονται συχνά σε εγκληματικές δραστηριότητες1004. Οιcolectivos, από κοινού με τις FAES και τις μπολιβαριανές παραστρατιωτικές ομάδες, θεωρούνται η«ένοπλη πτέρυγα» της κυβέρνησης Maduro1005. Παράλληλα, έχουν συνδεθεί με δραστηριότητες τουοργανωμένου εγκλήματος1006 και ορισμένες διατηρούν, σύμφωνα με πληροφορίες, συμμαχίες με τονELN στα σύνορα με την Κολομβία1007. Η International Crisis Group ανέφερε ότι η άνοδος των colectivosκαι του ELN στα σύνορα αποτελεί ένδειξη «σχετικής δυσπιστίας της κυβέρνησης της Βενεζουέλας
όσον αφορά τις δικές της δυνάμεις ασφαλείας, την αφοσίωσή τους και την ακεραιότητα σε ορισμένα
τμήματα αυτών των δυνάμεων»1008. Ο Velasco ανέφερε ομοίως ότι το γεγονός ότι ο Maduro βασίζεταιστις colectivos οφείλεται στο ότι δεν εμπιστεύεται τις στρατιωτικές δυνάμεις για την καταστολή
διαδηλωτών και κατοίκων κοινοτήτων χαμηλού εισοδήματος1009. Η International Crisis Groupεπισήμανε επίσης ότι «όσο μεγαλύτερη είναι η γεωπολιτική πίεση σε βάρος της Βενεζουέλας και όσομεγαλύτερη είναι η απειλή στρατιωτικής επέμβασης, τόσο περισσότερο μόνη και πολιορκημένη
νιώθει η Βενεζουέλα, και τόσο πιθανότερο είναι να καταφύγει σε ευρύ φάσμα ένοπλων ομάδων σεμια προσπάθεια υπεράσπισης του καθεστώτος»1010.

5.1 Είδη colectivos και δραστηριότητες
Ο Velasco προσδιορίζει τρία είδη colectivos. Το πρώτο είδος έκανε την εμφάνισή του τη δεκαετία του1980 και είχε ιδεολογικούς δεσμούς με ομάδες ανταρτών που δραστηριοποιούνταν από τη δεκαετία
του 1960. Αυτές οι colectivos ήταν ιδεολογικά και πολιτικά ανεξάρτητες και είχαν στρατιωτική
εκπαίδευση, καθώς και τον διττό σκοπό της «εκκαθάρισης των κοινοτήτων» από εγκληματίες καιναρκομανείς και της δημιουργίας πολιτικών και ιδεολογικών δεσμών με τη νεολαία. Όταν ανέλαβε
την εξουσία ο Chávez το 1999, έκανε την εμφάνισή του ένα δεύτερο είδος colectivos με στενή σχέση
με την κυβέρνηση Chávez, οι οποίες παράλληλα διατηρούσαν δεσμούς με τις πρώτες colectivos.
Αυτές οι colectivos δεν ήταν εξίσου ανεξάρτητες με τις προκατόχους τους και θεωρούνταν από τηνκυβέρνηση σημαντικό εργαλείο για την προσέγγιση των κοινοτήτων χαμηλού εισοδήματος με σκοπό

998 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 7
999 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 71000 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32; Al Jazeera, Venezuela: Who

are the colectivos?, 9 May 2019, url
1001 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url; Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9
May 2019, url
1002 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 7; UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republicof Venezuela, 5 July 2019, url, para. 32
1003 UN OHCHR, Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela, 5 July 2019, url, para. 39
1004 InSight Crime, The Armed Groups Propping Up Venezuela's Government, 1 March 2019, url
1005 Clarín, “Brazo armado” Venezuela, 5 April 2019, url
1006 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 81007 Blue Radio, Ocho personas muertas por masacre en frontera, 8 March 2020, url; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020,
url, p. 81008 International Crisis Group, telephone interview, 30 April 2020
1009 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1010 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020

108 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑτην υλοποίηση κυβερνητικών προγραμμάτων και υπηρεσιών. Λάμβαναν χρηματοδότηση από τηνκυβέρνηση και όσο μεγάλωνε η κυβέρνηση τόσο ισχυρότερες γίνονταν οι colectivos, μεταξύ άλλων
και όσον αφορά τη συμμετοχή στο μονοπώλιο της βίας1011. Ο Chávez νομιμοποίησε τις colectivos καιτους παρείχε πόρους για να κερδίσει την αφοσίωσή τους1012. Ωστόσο, όταν πέθανε ο Chávez, ηαφοσίωσή τους επεκτάθηκε στον Maduro1013. Δεδομένης της οικονομικής κρίσης που άρχισε ναπλήττει τη Βενεζουέλα και των λιγότερων πόρων που οι colectivos άρχισαν να λαμβάνουν από τηνκυβέρνηση, έκανε την εμφάνισή του ένα τρίτο είδος colectivos με αυξανόμενο ρόλο στην εκτέλεση
καθηκόντων ασφαλείας. Αυτές οι colectivos έγιναν πηγή ασφάλειας για την κυβέρνηση, μια «δύναμη
κρούσης» ενάντια στις αυξανόμενες κοινωνικές συγκρούσεις και διαδηλώσεις1014. Ο Mouttetεπισήμανε ότι οι πρώτες colectivos συμμετείχαν περισσότερο στο κοινωνικό έργο εντός τωνγειτονιών, οι δεύτερες, με τον Chávez στην εξουσία, συμμετείχαν περισσότερο στην «μπολιβαριανή
επανάσταση», ενώ στις τρίτες περιλαμβάνονται δυνάμεις ασφαλείας που προσποιούνται ότι είναι
colectivos για την εκτέλεση επιχειρήσεων ασφαλείας1015.
Η International Crisis Group προσδιορίζει τρεις κατηγορίες colectivos: Η πρώτη αποτελείται απόομάδες που έκαναν τη εμφάνισή τους τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, οι οποίες είχαν αριστερή
ιδεολογία, ήταν προσηλωμένες στη βελτίωση της ζωής στις κοινότητες μέσω πολιτιστικών
δραστηριοτήτων δημόσιας πολιτικής και τάσσονταν κατά της αστυνομικής καταστολής, αλλάαργότερα ήρθαν πιο κοντά στον Maduro προκειμένου να υπερασπιστούν τη χώρα ενάντια στις
«ιμπεριαλιστικές δυνάμεις». Παράδειγμα αποτελεί η Coordinadora Simón Bolívar στη γειτονιά 23 de
Enero του Caracas. Η δεύτερη κατηγορία αποτελείται από «καιροσκόπους και εγκληματίες πουχρησιμοποιούν τη δήθεν σχέση τους με το κίνημα chavismo προκειμένου να αποκτήσουν
νομιμοποίηση και να δρουν ατιμώρητες». Παράδειγμα ομάδας αυτής της κατηγορίας είναι η Frente
5 de Marzo. Αυτές οι colectivos έχουν δεσμούς με τις δυνάμεις ασφαλείας και την πολιτική ελίτ, ανκαι επιδίδονται επίσης σε δραστηριότητες όπωςεκβιασμούς. Επιτελούν επίσης έργο σε επίπεδο
κοινοτήτων προκειμένου να κερδίσουν υποστήριξη και παρότι «είναι στα μαχαίρια» με τις colectivosπου έχουν πολιτικό προσανατολισμό, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε «περιόδους κρίσης»προκειμένου να «υπερασπιστούν την “επανάσταση” και να ακολουθήσουν τις διαταγές τηςκυβέρνησης». Η τρίτη κατηγορία αποτελείται από «παραστρατιωτικές» και «παρα-αστυνομικές»μονάδες που «συνδέονται άμεσα με το κράτος και αποτελούν συχνά δημιούργημα πολιτικών ήανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων, οι οποίοι τις χρησιμοποιούν ως ιδιωτικές δυνάμεις
κρούσης». Αυτές οι colectivos «δεν έχουν πάντα εδαφική βάση και συνήθως συνυπάρχουν με τις δύοάλλες σε εκδηλώσεις και πρωτοβουλίες που διοργανώνονται από το κράτος», ενώ colectivos αυτού
του είδους, όπως η Tres Raíces στη γειτονιά 23 de Enero, έχουν πραγματοποιήσει, σύμφωνα μεπληροφορίες, κοινές επιχειρήσεις με τις FAES1016.
Σύμφωνα με την PROVEA, η Tres Raíces, μία από τις ισχυρότερες colectivos από άποψη οπλισμού,διαθέτει περίπου 180 μέλη και είναι ιδιοκτήτρια κλωστοϋφαντουργικής εταιρείας και ραδιοφωνικού
σταθμού στη γειτονιά 23 de Enero. Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτή η colectivo κατείχε κατάλογο τωνδικαιούχων CLAP, παρακολουθούσε τη γειτονιά, έλεγχε τις πωλήσεις των τοπικών επιχειρήσεων,εκβίαζε, απήγαγε και, σύμφωνα με ορισμένους κατοίκους, δολοφονούσε μέλη αντίπαλωνσυμμοριών που ήθελαν να εισέλθουν στη γειτονιά1017. Το Al Jazeera ανέφερε ότι η La Piedrita είναι ημεγαλύτερη και ισχυρότερη colectivo στο Caracas1018. Colectivos όπως η Alexis Vive, η οποία έχειεπίσης παρουσία στη γειτονιά 23 de Enero του Caracas ελέγχοντας το μεγαλύτερο μέρος της,1011 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1012 VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep Maduro in Power, 7 July 2019, url
1013 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep Maduro in Power,

7 July 2019, url
1014 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1015 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
1016 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 8-91017 PROVEA, Colectivos se fortalecen con la anuencia del Estado, 2 April 2019, url
1018 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 109

χρησιμοποιούν ένα «μείγμα εκφοβισμού και κατήχησης». Η εν λόγω colectivo παρακολουθεί τηγειτονιά μέσω κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης και διαχειρίζεται ραδιοφωνικό σταθμό για τηδιάδοση φιλοκυβερνητικών μηνυμάτων1019. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι colectivos εμπλέκονται σεδιακίνηση ναρκωτικών,εκβιασμούς 1020, εξωδικαστικές εκτελέσεις, απαγωγές, λαθρεμπόριο βενζίνης
στα σύνορα με την Κολομβία1021, δοσοληψίες ναρκωτικών σε μικρή κλίμακα, ληστείες, πληρωμένες
δολοφονίες, καταπατήσεις ξένης περιουσίας1022, αναγκαστικές εκτοπίσεις1023 και έλεγχο της διανομής
των κιβωτίων με τρόφιμα CLAP1024. Κατηγορούνται επίσης ότι πυροβολούν με αληθινές σφαίρες στοπλαίσιο διαμαρτυριών της αντιπολίτευσης με σκοπό τον εκφοβισμό1025. Το OVV ανέφερε ότι κατά τηδιάρκεια διαμαρτυριών που πραγματοποιήθηκαν με το χτύπημα τηγανιών και κατσαρολών σεμπαλκόνια (cacerolazos) σε γειτονιές χαμηλού εισοδήματος, ένοπλες colectivos πυροβόλησαν κατάκατοικιών ή εισήλθαν σε κατοικίες και εκφόβισαν τους ενοίκους απαγορεύοντάς τους νασυμμετάσχουν σε αυτές τις διαμαρτυρίες1026.
Η International Crisis Group ανέφερε ότι η πρόσφατη κατάπνιξη των διαμαρτυριών σε γειτονιές
χαμηλού εισοδήματος και οι πράξεις καταστολής κατά της αντιπολίτευσης δείχνουν μια μεταστροφή,από τον παραδοσιακό ρόλο των colectivos που εστιαζόταν στην υπεράσπιση των κοινοτήτων, τηνκινητοποίηση σε τοπικό επίπεδο και τον έλεγχο της εφαρμογής των κυβερνητικών πολιτικών
επιτόπου, προς τη χρήση αυτών των δυνάμεων από την κυβέρνηση στο πλαίσιο της ρητορική της γιατον «αγώνα κατά της αυτοκρατορίας», την «αντίσταση» και την «κυριαρχία», όπου οι colectivosανταποκρίνονται στα πολιτικά αιτήματα ηγετικών προσώπων της κεντρικής κυβέρνησης1027.

5.2 Διάρθρωση
Οι colectivos δεν έχουν ομοιογενή διάρθρωση1028 και μπορεί να προκύψουν διαφορές μεταξύ τουςσχετικά με τα συμφέροντα και το έδαφος1029. Οι πηγές αποκλίνουν ως προς το κατά πόσον
διαφορετικές colectivos ενώνονται υπό την ηγεσία μιας ιεραρχίας. Ορισμένες πηγές ανέφεραν ότι οι
colectivos δεν λαμβάνουν εντολές από μια ενιαία ιεραρχική δομή1030, καθώς λειτουργούν ωςαυτόνομες, ανεξάρτητες ομάδες και όταν αναλαμβάνουν τον ρόλο των «δυνάμεων κρούσης»,λειτουργούν εντελώς αυτόνομα1031. Ωστόσο, ο Mármol ανέφερε ότι υπάρχει εθνική γραμματεία τωνcolectivos στο Caracas1032. Πληροφορίες περί κοινής δράσης των colectivos είναι σπάνιες, με εξαίρεση
τα γεγονότα του 2019, όταν η αντιπολίτευση προσπάθησε να εισαγάγει ανθρωπιστική βοήθεια στηΒενεζουέλα· τότε, colectivos από το Caracas και το Maracaibo ήταν παρούσες στις συγκρούσεις πουέλαβαν χώρα στα σύνορα1033.
Ο αριθμός των μελών των colectivos είναι ασαφής, καθώς υπάρχουν επίσης άτυπα παρακλάδια
colectivos1034. Επιπλέον των ίδιων των colectivos, «υπάρχουν ομόκεντροι κύκλοι που σχηματίζονται

1019 VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep Maduro in Power, 7 July 2019, url
1020 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url; Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9

May 2019, url
1021 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
1022 La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019, url
1023 Caracol, Desplazamiento en Venezuela por grupos armados en frontera, 25 May 2019, url
1024 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
1025 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
1026 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
1027 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020
1028 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020; Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url
1029 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url; Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1030 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url; Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
1031 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1032 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201033 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201034 CNN, The Venezuelan radio host leading an armed 'colectivo', 24 May 2019, url; Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου
2020

110 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαπό στενούς υποστηρικτές, όπως μέλη κοινοτικών συμβουλίων, μέλη της οικογένειας και άτομα που,παρόλο που δεν είναι οι ίδιοι μέλη colectivos είναι φιλικά προσκείμενοι προς αυτές τις ομάδες»1035.
Άλλες πηγές αναφέρουν ότι οι αριθμοί κυμαίνονται από 5 000 έως 100 0001036.
Μέλη των colectivos είναι πολίτες, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας1037 και κυβερνητικοί υπάλληλοι1038.
Πολλά μέλη των colectivos είναι επίσης μέλη των Μπολιβαριανών παραστρατιωτικών ομάδων τηςκυβέρνησης, οι οποίες υπάγονται στις ένοπλες δυνάμεις1039 και στις FAES1040. Τα περισσότερα μέλητων colectivos εξαρτώνται από τις παροχές που προσφέρουν αυτές οι ομάδες, στο πλαίσιο μιαςοικονομικής κρίσης που εμποδίζει την ικανότητά τους να παρέχουν στήριξη στις οικογένειές τους1041.
Στις παροχές περιλαμβάνεται η πρόσβαση σε ανταλλακτικά μοτοσικλετών τα οποία δεν είναι άμεσα
διαθέσιμα ή είναι πολύ δαπανηρά, καθώς πολλά μέλη των colectivos εργάζονται ως οδηγοί
μοτοσικλετών-ταξί1042.
Σύμφωνα με πηγές, οι colectivos επικοινωνούν μεταξύ τους1043, συνήθως οι ηγέτες τους, με τα μέσακοινωνικής δικτύωσης όπως το WhatsApp1044. Συνήθιζαν να διοργανώνουν συνελεύσεις όπουαπέστελλαν αντιπροσώπους, αλλά αυτό έχει σταματήσει τους «τελευταίους» μήνες1045.

5.3 Στρατολόγηση
Σύμφωνα με τον Velasco, η στρατολόγηση συνήθως ξεκινά σε ηλικία 15 έως 17 ετών, με τηνεκδήλωση ενδιαφέροντος για συμμετοχή στην colectivo. «Στην αρχή, οι νεοσύλλεκτοι εκτελούν
καθήκοντα παροχής εφοδιαστικής υποστήριξης, διανομής πόρων κ.λπ. Όσο πιο έμπειρο είναι τοάτομο, τόσο περισσότερο συμμετέχει σε καθήκοντα σχετικά με την ασφάλεια, όπως η εκτέλεση
νυχτερινών περιπολιών για την προστασία του εδάφους της ομάδας από εγκληματικές
δραστηριότητες». Η στρατολόγηση δεν είναι υποχρεωτική αλλά εθελοντική, καθώς οι colectivosεπιζητούν την εμπιστοσύνη του ατόμου. 1046 Σύμφωνα με το InSight Crime, πολλά μέλη colectivosφοβούνται ότι θα υπάρξουν αντίποινα αν εγκαταλείψουν την «επανάσταση» της κυβέρνησης1047.
Ωστόσο, ο Velasco ανέφερε ότι μέλη των colectivos μπορούν να εγκαταλείψουν την ομάδα χωρίς
αντίποινα και ότι υπάρχουν μάλιστα μέλη που μετανάστευσαν λόγω της έλλειψης σταθερού
εισοδήματος1048. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας
έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες που να επαληθεύουν τα παραπάνω.

5.4 Περιοχές δράσης
Οι colectivos δεν είναι παρούσες σε ολόκληρη τη χώρα αλλά κυρίως σε μεγάλες αστικές περιοχές1049.
Τον Μάιο του 2018 το InSight Crime ανέφερε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, colectivos
1035 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1036 GlobalPost, Maduro turns to violent ‘mercenary’ colectivos to maintain order, 25 April 2019, url
1037 InSight Crime, The Armed Groups Propping Up Venezuela's Government, 1 March 2019, url; Mármol, βιντεοδιάσκεψη,1η Μαΐου 2020
1038 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url; InSight Crime, The Armed Groups Propping Up
Venezuela's Government, 1 March 2019, url
1039 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, p. 81040 Reuters, Escuadrón de élite de la policía infunde el terror, 14 Novermber 2019, url; Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου
2020
1041 NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio de Maduro, 22 February 2020, url
1042 NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio de Maduro, 22 February 2020, url
1043 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020· Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1044 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1045 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1046 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1047 InSight Crime, The Armed Groups Propping Up Venezuela's Government, 1 March 2019, url
1048 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1049 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 111

δραστηριοποιούνται σε τουλάχιστον 16 πολιτείες, συμπεριλαμβανομένων των Miranda, Aragua,
Carabobo, Lara, Mérida, Táchira, Zulia και Bolívar1050. Ο Mármol ανέφερε ότι colectivos είναι παρούσες
σε περίπου το 30 % των κοινοτήτων1051.
Ο Velasco ανέφερε ότι ελάχιστες colectivos δραστηριοποιούνται πέραν των περιοχών επιρροής τουςκαθώς έχουν «υπερβολικά τοπικό χαρακτήρα και ασκούν υπερβολικά τοπικό έλεγχο, υπό την έννοια
ότι μια colectivo δεν ασκεί έλεγχο επί ολόκληρων γειτονιών, αλλά επί μερικών δρόμων»1052. Ο Mármol
ανέφερε ομοίως ότι οι colectivos είναι ιδιαίτερα «αυτόχθονες» στα εδάφη τους και σέβονται ταεδάφη των άλλων colectivos1053. Σύμφωνα με τον Velasco, μόνο δύο colectivos έχουν ευρύτερη
παρουσία: η Συντονιστική Επιτροπή Simón Bolívar (Coordinadora Simón Bolívar) στη δυτική
Βενεζουέλα και η colectivo Tupamaros. Συγκρούσεις μεταξύ colectivos ξεσπούν για δύο λόγους: οένας είναι ιδεολογικός, καθώς για colectivos που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τηνκυβέρνηση, άλλες colectivos θεωρούν ότι «εγκατέλειψαν την επανάσταση». Συγκρούσεις αυτού τουείδους ξεσπούν κυρίως μεταξύ παλαιότερων colectivos1054.
Στον Χάρτη 7, του Efecto Cucoyo/ Ideografiko απεικονίζεται η παρουσία των «ομάδων ειρήνης» ή
colectivos στη Βενεζουέλα.

Χάρτης 7: Παρουσία των «ομάδων ειρήνης» ή cuadrillas de paz, γνωστών ως colectivos, στη Βενεζουέλα, 7 Απριλίου 2019
© Efecto Cocuyo/Ideografiko1055

1050 InSight Crime, The Devolution of State Power, 18 May 2018, url
1051 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1052 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1053 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1054 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1055 Mapa de la militancia armada de Maduro [map], in: Efecto Cocuyo, Así funcionan las “cuadrillas de paz”, colectivos

armados de Nicolás Maduro, 7 April 2019, url

112 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΠολιτεία

Ομάδες

Πολιτικοί δεσμοί

Apure

Federación Regional de Motorizados delestado de ApureΚυβερνείο

AraguaΔεν προσδιορίζονταιΚυβερνείο και δημοτικό
συμβούλιο

BarinasTupamarosΔεν προσδιορίζονται

BolívarMersuvΆλλες μη προσδιοριζόμενεςΝομοθετικό Συμβούλιο

Μητροπολιτική
περιφέρεια

Frente Motorizado Bolivariano
Colectivo 5 de Marzo
Colectivo Pioneros de Mi Patria
Frente Simón Bolívar
Frente Socialista Nicolás Maduro
Colectivo Alexis Vives
Colectivo La PiedritaΆλλες μη προσδιοριζόμενες
Tupamaros
Alí PrimeraΆλλες μη προσδιοριζόμενες
TupamarosΆλλες μη προσδιοριζόμενες
Frente Motorizado BolivarianoΔημαρχείο Libertador, ANC καιΕθνικό Ινστιτούτο Χερσαίων
Μεταφορών (INTT, Instituto
Nacional de Transporte
Terrestre)Δεν προσδιορίζονται

Trujillo

Frente Motorizado BolivarianoΆλλες μη προσδιοριζόμενες
Δεν προσδιορίζονται

VargasΔεν προσδιορίζονταιΚυβερνείο και SEBIN

Zulia

Δεν προσδιορίζονταιΚυβερνείο, CLAP και Chamba
JuvenilLara

MéridaMirandaTáchiraΚυβερνείο και νομοθετικό
συμβούλιο
Κρατική αστυνομία και GNB
Νομοθετικό Συμβούλιο

Δημαρχείο ValeraΓράφημα 1: Παρουσία των «ομάδων ειρήνης» ή cuadrillas de paz, γνωστών ως colectivos, στη Βενεζουέλα, 7 Απριλίου 2019
© Efecto Cocuyo1056

Η κυβέρνηση του Περού ανέφερε ότι μέλη colectivos της Βενεζουέλας δραστηριοποιούνται στη χώρααπειλώντας ακτιβιστές από τη Βενεζουέλα που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των μεταναστών καιμοιράζοντας φυλλάδια στα οποία οι μετανάστες από τη Βενεζουέλα κατηγορούνται ως«προδότες»1057. Είναι επίσης παρόντα στα σύνορα με την Κολομβία όπου ελέγχουν ορισμένα από τασημεία παράνομης συνοριακής διέλευσης εκβιάζοντας όσους διέρχονται από αυτά,συμπεριλαμβανομένων μεταναστών από τη Βενεζουέλα1058. Για παράδειγμα, το κολομβιανό
ειδησεογραφικό
περιοδικό
Semanaανέφερεότιπαράνομες
ένοπλεςομάδες,συμπεριλαμβανομένων ένοπλων colectivos, βρίσκονται στην παραμεθόρια πόλη La Parada, στην1056 Table 1 created by the author based on: Mapa de la militancia armada de Maduro [map], in: Efecto Cocuyo, Así funcionan

las “cuadrillas de paz”, colectivos armados de Nicolás Maduro, 7 April 2019, url
1057 Diario Las Américas, Gobierno de Perú denuncia envío de colectivos por parte del régimen de Nicolás Maduro, 2 February
2020, url
1058 Reuters, EXCLUSIVA-Grupos armados colombianos seducen a venezolanos desesperados, 20 June 2019, url; Caracol,
Nuevo grupo ilegal hace presencia en la zona de frontera, 19 June 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 113πολιτεία Norte de Santander, η οποία απέχει 15 λεπτά με το αυτοκίνητο από την Cúcuta και από όπουδιέρχονται περίπου 40 000 άτομα την ημέρα. Εκεί επιδίδονται σε εκβιασμούς μεταναστών1059.

5.5 Προφίλ ατόμων που στοχοποιούνται
Σύμφωνα με πληροφορίες, ένοπλες colectivos διαπράττουν βιαιοπραγίες κατά διαδηλωτών,πραγματικών ή εικαζόμενων μελών και ακτιβιστών της αντιπολίτευσης1060, εκλεγμένων
αξιωματούχων, σπουδαστών1061, δημοσιογράφων1062 και επαγγελματιών του κλάδου της υγείας1063. Ο
Velasco ανέφερε επίσης ότι άτομα που εκφράζουν διαφωνία «χωρίς να περιλαμβάνουν στονκατάλογο των λόγων της κρίσης που επικρατεί στη Βενεζουέλα λέξεις όπως “αυτοκρατορία”,“οικονομικές κυρώσεις” και “αντιπολίτευση” θεωρούνται συχνά ως άτομα που χρήζουν
παρακολούθησης»1064. Επιπλέον, οι δυνάμεις ασφαλείας διαβιβάζουν πληροφορίες σε colectivosσχετικά με στοχευόμενα άτομα που έχουν δήθεν εμπλακεί σε πράξεις όπως συμμετοχή σεδιαδήλωση προκειμένου να τους παρακολουθούν εντός των κοινοτήτων1065. Είναι πιθανό ότι οι
colectivos μπορούν να έχουν πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων της κυβέρνησης, καθώς ορισμένα μέλητους είναι επίσης μέλη των δυνάμεων ασφαλείας1066 ή διατηρούν συμμαχίες με τις δυνάμεις
ασφαλείας1067. Σύμφωνα με τον Mármol, «είναι πιθανό, βάσει λογικής ανάλυσης, ότι όταν οιcolectivos ως δομή χρειάζονται πιο στοχευμένες πληροφορίες για κάποιον, το μέλος της colectivoπου είναι επίσης μέλος των δυνάμεων ασφαλείας μπορεί να έχει πρόσβαση στις απαιτούμενες
πληροφορίες από βάσεις δεδομένων της κυβέρνησης»1068.
Σύμφωνα με τον Velasco, το άτομο δεν χρειάζεται να είναι υψηλού κύρους ώστε να αποτελέσει
στόχο· «απεναντίας, πρόσωπα χαμηλού προφίλ θεωρούνται συνήθως από τις colectivos “παράγοντες
αποσταθεροποίησης” που αργότερα μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν». Ο Velascoεξήγησε ότι τα άτομα υψηλού κύρους είναι πιο δύσκολο να ελεγχθούν, γιατί όσο μεγαλύτερο κύρος
διαθέτουν, τόσο πιο δύσκολη καθίσταται η παρενόχληση και η καταστολή τους1069.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο των colectivos στη στόχευση συγκεκριμένων
ομάδων, βλ. κεφάλαιο 3.

5.6 Τρόπος λειτουργίας
Ο Velasco ανέφερε ότι οι colectivos λειτουργούν με δύο τρόπους. Από τη μία πλευρά, δεδομένου ότιοι colectivos έχουν πρόσβαση τόσο στην κυβέρνηση όσο και στις κοινότητες, απολαύουν ενόςβαθμού νομιμοποίησης στις κοινότητες. Υπό την έννοια αυτή, ασκούν έλεγχο εντός των κοινοτήτων
και των κοινοτικών συμβουλίων στο μέτρο που οι συνεδριάσεις που πραγματοποιούν τα συμβούλια
συχνά λαμβάνουν χώρα σε χώρους που ελέγχονται από colectivos, ενώ παράλληλα λειτουργούν ωςειρηνοδίκες για την επίλυση τοπικών διαφορών. Ελέγχουν επίσης τη διανομή των κιβωτίων μετρόφιμα CLAP, η οποία συχνά πραγματοποιείται βάσει των ιδεολογικών δεσμών του ατόμου. Απότην άλλη πλευρά, οι colectivos λειτουργούν ως «δύναμη κρούσης» που συμμετέχει στην1059 Semana, La Parada, el barrio donde gobierna el caos, 9 November 2019, url
1060 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019,url, para. 74
1061 ICC, Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December 2019, url, para. 74
1062 FundaRedes, Curva de la violencia en seis estados fronterizos de Venezuela, 2019, url, p. 91063 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 22; CEPAZ, Encrucijada política en Venezuela, 22 July
2019, url, p. 151064 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1065 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1066 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020· FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020
1067 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020
1068 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1069 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020

114 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ«καταστολή»1070. Ο Mármol σχολίασε ομοίως ότι οι colectivos ρυθμίζουν τοπικές διαφορές όπωςενδοοικογενειακή βία και οφειλές, και ελέγχουν τα δίκτυα διανομής τροφίμων, κάτι που τουςεπιτρέπει να ασκούν κοινωνικό έλεγχο εντός των κοινοτήτων, να προσδιορίζουν ποιος είναι υπέρ τηςκυβέρνησης και ποιος όχι, ποιος είναι «παθητικός» και ποιος είναι «ενεργητικός υποστηρικτής» τηςαντιπολίτευσης, και να ενεργούν αναλόγως. Πρόκειται για κοινωνικό έλεγχο που ασκείται μέσω«ανταμοιβής και τιμωρίας, μέσω της διανομής τροφίμων»1071. Το OVV επισήμανε ότι οι colectivosέχουν συμβάλει στην αποκατάσταση της τάξης στις γειτονιές, μεταξύ άλλων μέσω του ελέγχου τουεγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών εντός αυτών των περιοχών1072. Δεν είναι σαφές αν οιcolectivos ακολουθούν εντολές από την εθνική κυβέρνηση, ωστόσο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι,συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, κάνουν ασαφείς δηλώσεις στην εθνική τηλεόραση οι οποίες
μπορούν να ερμηνευτούν ποικιλοτρόπως, όπως συνέβη τον Μάρτιο του 2019 όταν ο πρόεδροςκάλεσε τις colectivos σε «ενεργό αντίσταση»1073.
Στο πλαίσιο διαμαρτυριών, τα μέλη των colectivos σπάνια καλύπτουν τα πρόσωπά τους1074. Όταν τοκάνουν, χρησιμοποιούν μάσκες του σκι ή μαντίλια και φορούν ρούχα με κομμουνιστικές εικόνες,καθώς και τσαντάκια μέσης ή στρατιωτικά σακίδια όπου κρύβουν όπλα1075. Σύμφωνα μεπληροφορίες, χρησιμοποιούν δακρυγόνα1076, τα οποία είναι διαθέσιμα μόνο στις δυνάμεις
ασφαλείας1077. Οι colectivos κατέχουν άδειες οπλοφορίας που έχουν εκδοθεί από τις δυνάμεις
ασφαλείας1078, κυρίως για αυτόματα πιστόλια, οπλοπολυβόλα και μακρύκαννα όπλα AR-15 και AK471079. Έχουν ραδιοεξοπλισμό για να επικοινωνούν μεταξύ τους και με τις δυνάμεις ασφαλείας καιχρησιμοποιούν μοτοσικλέτες και φορτηγάκια για τη μεταφορά τους1080. Σε ορισμένες περιπτώσεις,διαθέτουν επίσημα διαπιστευτήρια από τις δυνάμεις ασφαλείας ώστε να παρακάμπτουν τα σημεία
ελέγχου1081. Σύμφωνα με πληροφορίες, στα μέλη των colectivos παρέχονται δελτία ταυτότητας με τηνυπογραφή του Maduro, τα οποία τους δίνουν την άδεια να οπλοφορούν, «σύμφωνα με τον οργανικό
νόμο για τις κοινότητες και τα κοινωνικά κινήματα»1082.
Πηγές παρατήρησαν ότι οι colectivos παρακολουθούν συνεχώς τα καλέσματα της αντιπολίτευσης σεδιαμαρτυρίες και κινητοποιούνται αναλόγως1083. Σύμφωνα με τον ισπανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο
NIUS, ένα μέλος της colectivo «Εθνική Ομοσπονδία Μοτοσυκλετιστών» (Federación Nacional deMotorizados) –γνωστή και ως Μηχανοκίνητες Δυνάμεις (Fuerzas Motorizadas), με έδρα στο Caracas–ανέφερε ότι καθήκον τους είναι να πραγματοποιούν «περιπολίες ασφαλείας» με τις μοτοσικλέτες
τους ώστε να «επιβάλλουν την τάξη, να διατηρούν την υφιστάμενη κατάσταση και να ελέγχουν τηναντιπολίτευση της Βενεζουέλας τις ημέρες που καλεί σε διαμαρτυρίες»1084. Σύμφωνα με μέλος τηςίδιας colectivo από το οποίο πήρε συνέντευξη το VICE, στέλνουν ένα ή δύο μέλη να συγκεντρώσουν
πληροφορίες κατά την έναρξη των διαμαρτυριών και όταν η κατάσταση «βγει εκτός ελέγχου,ενεργοποιείται ολόκληρο το παράρτημα του Caracas. Αυτό σημαίνει ότι βγαίνουν στους δρόμους

1070 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1071 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1072 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 20201073 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 20201074 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
1075 La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019, url
1076 La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019, url; Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May

2019, url
1077 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
1078 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url; Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1079 La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019, url
1080 La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019, url
1081 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201082 Clarín, “Brazo armado” Venezuela, 5 April 2019, url
1083 Efecto Cocuyo, Así funcionan las "cuadrillas de paz", 7 April 2019, url; NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio
de Maduro, 22 February 2020, url
1084 NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio de Maduro, 22 February 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 115

2 000-3 000 μοτοσικλετιστές»1085. Το OVV ομοίως ανέφερε ότι όταν η αντιπολίτευση διοργανώνει
συγκέντρωση, οι colectivos στέλνουν γρήγορα πάνω από 50 άτομα με μοτοσικλέτες για ναεκφοβίσουν τους διαδηλωτές1086. Ωστόσο, ο Velasco παρατήρησε ότι οι colectivos πουδημιουργήθηκαν την περίοδο 2016-2017 διαθέτουν μεγαλύτερο συντονισμό και κινητικότητα καιμετακινούνται σε περιοχές όπου πραγματοποιούνται διαμαρτυρίες1087. Ο Mármol ανέφερε επίσης ότιορισμένες colectivos μπορούν να κινητοποιούν γρήγορα τα μέλη τους που διαθέτουν
μοτοσικλέτες1088.
Σύμφωνα με έκθεση του Efecto Cocuyo, η οποία βασίστηκε σε συνεντεύξεις με κατοίκους καιοργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις πολιτείες όπου δραστηριοποιούνται οι colectivos, στιςπολιτείες Zulia, Aragua και Lara, όπου «δεν έχει εντοπιστεί [colectivo] με δομή και ιεραρχία», ηκινητοποίηση εργαζομένων σε κυβερνεία, δημαρχεία και τοπικά συμβούλια γίνεται από πολιτικούς
ακτιβιστές με στενές σχέσεις με τον Maduro. Σύμφωνα με πληροφορίες, δημόσιοι λειτουργοί καιυποστηρικτές της κυβέρνησης διατυπώνουν απειλές στις κοινότητες ώστε να αποτρέψουν τιςδιαμαρτυρίες. Η πρώτη αντιπαράθεση με τους διαδηλωτές συνίσταται συνήθως σε λεκτικές
επιθέσεις και στη φωτογράφιση των συμμετεχόντων. Μόλις η διαδήλωση πάρει βίαιη τροπή, οι
colectivos χρησιμοποιούν πυροβόλα όπλα, πέτρες και σκληρά αντικείμενα για να τη διαλύσουν.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυνάμεις ασφαλείας της κυβέρνησης υποστηρίζουν τις colectivos κατάτη διάρκεια διαμαρτυριών και, σύμφωνα με την PROVEA, οι δυνάμεις ασφαλείας και οι colectivosπροβαίνουν από κοινού σε συλλήψεις των διαδηλωτών1089. Για παράδειγμα, στις 15 Ιανουαρίου 2020,οι εκπαιδευτικοί που διαμαρτύρονταν στο Caracas ζητώντας καλύτερους μισθούς αντιμετωπίστηκαναπό τους colectivos, οι οποίοι τους πέταξαν «βόμβες» με αυγά, κόπρανα και ούρα1090. Δημοσιογράφοιπου κάλυπταν τη διαμαρτυρία αποτέλεσαν επίσης στόχο με κόπρανα, ούρα, πέτρες, μπαστούνια καισφαίρες1091.
Οι colectivos χρησιμοποιούν γκράφιτι για να απειλήσουν τους πολιτικούς και κοινωνικούς ακτιβιστές,καθώς και τους σπουδαστές1092. Στις 10 Μαΐου 2019 ιδιοκτησίες διαφόρων αντιπάλων του Maduroζωγραφίστηκαν με γκράφιτι υπογεγραμμένα από colectivos1093. Τα περισσότερα γκράφιτι σε 10πολιτείες γράφουν, σύμφωνα με πληροφορίες, «ερχόμαστε για σένα», ή «τώρα ερχόμαστε γιασένα», ή «ήρθε η ώρα σου», το όνομα του προσώπου που απειλούν και το όνομα της τοπικής
colectivo1094. Στις 29 Μαρτίου 2020 στον ιστότοπο της Εθνοσυνέλευσης αναφέρθηκε ότι οι οικίες καιοι επιχειρήσεις βουλευτών της Εθνοσυνέλευσης από τις πολιτείες Táchira, Lara, Apure, Bolívar,Trujillo, Anzoátegui, Monagas και Delta Amacuro ζωγραφίστηκαν από colectivos με γκράφιτι όπως«μπολιβαριανή οργή» και «Σε βρήκαμε, colectivo Frontera», πράξεις τις οποίες οι βουλευτές
χαρακτήρισαν ως πράξεις εκφοβισμού και απειλές1095. Σύμφωνα με τον Velasco, οι colectivos σπάνια
πηγαίνουν σε περιοχές υπό την επιρροή της αντιπολίτευσης, με εξαίρεση στιγμές υψηλών
κοινωνικών εντάσεων, οπότε οι colectivos πηγαίνουν σε αυτές τις περιοχές με σκοπό τηνπαρενόχληση και τον εκφοβισμό, περνώντας με τις μοτοσικλέτες τους, κάτι που στη Βενεζουέλα
αποτελεί εικόνα εκφοβισμού. Ορισμένες φορές μέλη των colectivos επικοινωνούν με μεγαλύτερης

1085 VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep Maduro in Power, 7 July 2019, url
1086 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020
1087 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1088 Mármol, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201089 Efecto Cocuyo, Así funcionan las “cuadrillas de paz”, colectivos armados de Nicolás Maduro, 7 April 2019, url
1090 Efecto Cocuyo, 'Por protestar con un lápiz y una pancarta fuimos brutalmente agredidos por colectivos', 15 January 2020,

url
1091 El Nacional, Colectivos chavistas lanzan orina y heces a periodistas, 15 January 2020, url
1092 InSight Crime, Graffiti Death Threats, 22 May 2019, url; OAS, CIDH condena el recrudecimiento de ataques, 14 May 2019,url
1093 InSight Crime, Graffiti Death Threats, 22 May 2019, url; CEPAZ, La formula perfecta para apuntalar la dictadura, January

2020, url; pp. 25-26
1094 InSight Crime, Graffiti Death Threats, 22 May 2019, url
1095 Venezuela, AN, Diputados de la AN están siendo amedrentados, 29 March 2020, url

116 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑηλικίας συγγενείς των στοχευόμενων ατόμων ώστε να τους πείσουν να αποτρέψουν το στοχευόμενο
άτομο από το να συνεχίσει να συμμετέχει σε δραστηριότητες της αντιπολίτευσης1096.
Ο Velasco επισήμανε ότι οι colectivos πυροβολούν επίσης κατά των οικιών στοχευόμενων ατόμων
προκειμένου να τους αναγκάσουν να φύγουν από τη γειτονιά όπου δραστηριοποιείται ησυγκεκριμένη colectivo1097. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέλη της colectivo Colectivos Υπεράσπισηςτων Συνόρων και της Μπολιβαριανής Επανάστασης (Colectivos en Defensa de la Frontera y la
Revolución Bolivariana) στο San Antonio και στην Ureña, στην πολιτεία Táchira, διέσχισαν, στις 15Νοεμβρίου 2019, τους δρόμους με μοτοσικλέτες και μακρύκαννα όπλα, εκτοξεύοντας χειροβομβίδες
κρότου-λάμψης και ζωγραφίζοντας γκράφιτι που αναφέρονταν στην «υπεράσπιση τηςεπανάστασης» και στη «λαϊκή οργάνωση» για την αντιμετώπιση παραστρατιωτικών διάδοχων
ομάδων της Κολομβίας. Η ίδια colectivo έστησε επίσης σημεία ελέγχου στην Ureña για ναπραγματοποιεί ελέγχους σε οχήματα και οδηγούς. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αρχές δενπαρενέβησαν1098.
Σύμφωνα με τον Velasco, οι colectivos παραβιάζουν το δικαίωμα πρόσβασης σε υγειονομική
περίθαλψη για μέλη της αντιπολίτευσης και άλλα στοχευόμενα άτομα μέσω των ιατρικών
αποστολών σε γειτονιές χαμηλού εισοδήματος. Καθώς πολλά μέλη των colectivos έχουν στενές
σχέσεις με γιατρούς αυτών των αποστολών, και τους παρέχουν προστασία, βοήθεια και στήριξη,συχνά τα άτομα που αποτελούν στόχο των colectivos δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια από αυτές τιςαποστολές καθώς θεωρούν, δικαίως ή όχι, ότι οι γιατροί αυτοί αποτελούν «παράρτημα» τωνcolectivos1099. Ο Velasco ανέφερε επίσης ότι οι colectivos μπορεί να αποτελούν εμπόδιο στηνεξασφάλιση εγγράφων ταυτότητας και διαβατηρίων από τα στοχευόμενα άτομα1100. Γιαπερισσότερες πληροφορίες, βλ. κεφάλαιο 6.

5.7 Χρηματοδότηση και υποστήριξηΗ χρηματοδότηση των colectivos προέρχεται τόσο από νόμιμες όσο και από παράνομες
δραστηριότητες. Η νόμιμη χρηματοδότηση προέρχεται από την κυβέρνηση υπό τη μορφή άμεσωνενισχύσεων1101, οι οποίες μειώνονται με την πάροδο του χρόνου· από συμβάσεις που έχουν συνάψει
με την κυβέρνηση για τη διανομή των κιβωτίων τροφίμων CLAP στις κοινότητες, δραστηριότητα πουκαθίσταται όλο και πιο επικερδής· από την πώληση φαρμάκων σε υπέρογκες τιμές· και απόεπιχειρήσεις τις οποίες κατέχουν και διοικούν1102. Ο Velasco ανέφερε ότι παρότι η χρηματοδοτική
στήριξη μειώνεται με την πάροδο των ετών, καθήκοντα όπως η διανομή των κιβωτίων τροφίμων
CLAP αποτελούν ισχυρό εργαλείο για τον έλεγχο της κοινότητας1103. Στις παράνομες δραστηριότητες
περιλαμβάνονται η πώληση και η διανομή ναρκωτικών, ο εκβιασμός και τα παράνομα τυχερά
παιχνίδια1104. Καθώς η καταβολή χρημάτων από την κυβέρνηση μειώνεται, οι colectivos επιδίδονταιόλο και περισσότερο σε διακίνηση ναρκωτικών καιεκβιασμούς1105. Ο Velasco ανέφερε ότι οι colectivosλαμβάνουν μη υλική στήριξη υπό τη μορφή δικαστικής προστασίας από την κυβέρνηση, ώστε ναείναι προστατευμένες έναντι διώξεων, και οι ομάδες αυτές υποστηρίζονται επίσης από τον πρόεδρο
και τον αντιπρόεδρο, οι οποίες αναφέρονται στις colectivos σε τηλεοπτικές εκπομπές1106. Το OVV

1096 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201097 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201098 El Colombiano, Noches de terror en la frontera, 20 November 2019, url
1099 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1100 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1101 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 48; InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018],

url, p. 52
1102 InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, p. 52
1103 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201104 InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], url, p. 52
1105 InSight Crime, GameChangers 2019, 18 January 2020, url
1106 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 117ανέφερε ομοίως ότι η κυβέρνηση παρέχει τόσο υλική όσο και μη υλική στήριξη, όπωςχρηματοδότηση κοινοτικών ραδιοσταθμών, συστημάτων κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης,δραστηριοτήτων, και χρηματοδότηση για την απόκτηση πυροβόλων όπλων, καθώς και σιωπηρή
εξουσία και διακριτική ευχέρεια για την ανάληψη ενεργειών1107.

5.8 Σχέση με τις δυνάμεις ασφαλείας
Σύμφωνα με τον Infobae, η σχέση μεταξύ των colectivos και της κυβέρνησης και των δυνάμεων
ασφαλείας της «εξαρτάται από τις συνθήκες που επικρατούν σε έναν δεδομένο τόπο και χρόνο, απότη θέση που κατέχει η colectivo στη σκακιέρα της ισχύος και από την ευκολία με την οποία δρα σταεδάφη της»1108. Σύμφωνα με τον Velasco, οι colectivos δεν υπάγονται στις δυνάμεις ασφαλείας·ωστόσο, δεδομένου ότι έχουν στενή σχέση με μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, οι colectivos μπορούν
να επικοινωνούν με αξιωματικούς κοντινών δυνάμεων ασφαλείας προτού προβούν σε κάποια
ενέργεια. Μολαταύτα, ο Maduro καθιέρωσε στενή σχέση μεταξύ των FAES και των colectivos σε μιαπροσπάθεια να δώσει στις δεύτερες έναν πιο «επίσημο ρόλο» εντός του κρατικού μηχανισμού. Ο
Velasco ανέφερε επίσης ότι «πρόκειται για μια συγκεκαλυμμένη μορφή αμοιβαίας εξάρτησης»,καθώς «όσο μεγαλύτερη πρόσβαση αποκτούν οι colectivos στην κυβέρνηση, τόσο περισσότερο
εξαρτάται η κυβέρνηση από αυτές»1109. Ορισμένα μέλη των colectivos είναι επίσης μέλη τωνδυνάμεων ασφαλείας1110.
Η International Crisis Group ανέφερε ότι οι «colectivos δεν είναι απαραιτήτως παθητικοί δέκτες
κυβερνητικών εντολών. Διάφορες ομάδες εντός της κυβέρνησης της Βενεζουέλας ελέγχουν χωριστές
colectivos, με αποτέλεσμα να μην συμπίπτουν πάντα τα συμφέροντα των ομάδων. Σε αρκετές
περιπτώσεις, οι δυνάμεις ασφαλείας συγκρούστηκαν ανοικτά με τις colectivos, αναγκάζοντας τηνκυβέρνηση να πάρει δύσκολες αποφάσεις σχετικά με το με ποια πλευρά να ταχθεί». Για παράδειγμα,το 2014, ο υπουργός Εσωτερικών Miguel Rodríguez Tórres παύθηκε από τον Maduro μετά τον θάνατο
πέντε ηγετών της colectivo σε αντιπαραθέσεις με την αστυνομία. Ο Rodríguez Tórres συνελήφθη μετην κατηγορία της «κατασκοπείας» και εξακολουθούσε να είναι υπό κράτηση τον Φεβρουάριο του2020. Από την άλλη πλευρά, ενώ ο υπουργός Άμυνας, Vladimir Padrino López, έχει αναφέρει ότι οιένοπλες δυνάμεις είναι θεσμικά υπεύθυνες για την παροχή ασφάλειας και ότι «υποχρεούνται ναπολεμούν όλες τις ένοπλες ομάδες που βρίσκονται στη χώρα», η υποστήριξη των colectivos από τον
Maduro «περιορίζει τις ένοπλες δυνάμεις να λάβουν δράση εναντίον τους»1111.

5.9 Απάντηση του κράτους στις colectivosΣύμφωνα με τον Velasco, όσον αφορά την κρατική προστασία, «δεν υπάρχουν μέσα έννομης
προστασίας» για τα θύματα των colectivos1112. Η International Crisis Group ανέφερε ομοίως ότι τοκράτος είναι «παντελώς ανίκανο να παράσχει προστασία» ενάντια στις colectivos καθώς τα τελευταία
χρόνια όλες οι κρατικές υπηρεσίες και φορείς μετατρέπονται σε «κομματικά εργαλεία» και δενυπάρχει πραγματικά ανεξάρτητος φορέας που να ενεργεί εξ ονόματος των πολιτών1113. Στις colectivosέχει επιτραπεί να ενεργούν με ατιμωρησία λόγω της στήριξης που παρέχουν στην κυβέρνηση όσον1107 OVV, βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 20201108 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url
1109 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1110 InSight Crime, The Armed Groups Propping Up Venezuela's Government, 1 March 2019, url; Mármol, βιντεοδιάσκεψη,1η Μαΐου 2020
1111 International Crisis Group, A Glut of Arms, 20 February 2020, url, pp. 10-111112 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 20201113 International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020

118 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαφορά την αντιμετώπιση των διαδηλώσεων κατά της κυβέρνησης και τον εκφοβισμό τωναντιπάλων1114.
Σύμφωνα με έρευνα της CEPAZ μεταξύ των βουλευτών της Εθνοσυνέλευσης, το 73.1 % εξ αυτών
ανέφεραν ότι έχουν αποτελέσει αντικείμενο «εκφοβισμού» ή «επίθεσης» από colectivos. Χωρίς ναπαράσχει περισσότερες λεπτομέρειες, η έρευνα αναφέρει ότι το 65,4 % όσων έπεσαν θύματα
ενεργειών colectivos υπέβαλαν καταγγελία στις αρχές και το 88,5 % αυτών των καταγγελιών δενπροχώρησαν στο δικαστικό σύστημα1115.
Οι αρχές σπάνια θέτουν υπό κράτηση μέλη colectivos1116. Ο ηγέτης της colectivo La Piedrita, Valentín
Santana, παραμένει ελεύθερος παρά το γεγονός ότι έχουν εκδοθεί σε βάρος του τρία εντάλματασύλληψης για ανθρωποκτονία και απόπειρα ανθρωποκτονίας. Ο αστυνομικός διευθυντής πουδιέταξε τη διεξαγωγή επιχείρησης για την αντιμετώπιση ένοπλων colectivos που πυροβολούσαν κατάδιαδηλωτών από κυβερνητικό κτίριο στο προπύργιο της αντιπολίτευσης στην Altamira, στο Caracas,την 1η Μαΐου, «παύθηκε με συνοπτικές διαδικασίες από τα καθήκοντά του διότι ενεπλάκη με τουςενόπλους»1117. Πηγές ανέφεραν ότι την 1η Μαΐου 2019 η αστυνομία της Lara έλαβε εντολές από«ανωτέρους», σύμφωνα με ισχυρισμούς από τον Γραμματέα Ασφάλειας και Δημόσιας Τάξης τουκυβερνείου της Lara, να απελευθερώσει έξι από τα επτά μέλη colectivo που είχαν τεθεί υπό κράτηση
πριν από δύο ώρες για κλοπές σε βάρος πολιτών εν μέσω των διαδηλώσεων, επίθεση κατάδιαδηλωτών και πυροβολισμό αστυνομικού κατά τη διαδικασία της θέσης υπό κράτησης. Σύμφωναμε πληροφορίες, οι άνδρες χρησιμοποιούσαν φορτηγάκι χωρίς πινακίδα κυκλοφορίας που έφερε τηνένδειξη «Επαναστατική Μπολιβαριανή Κυβέρνηση»[Gobierno Bolivariano Revolucionario]. Σύμφωνα
με αστυνομικούς του αστυνομικού τμήματος, το άτομο που παρέμεινε υπό κράτηση δεν είχε ποινικό
μητρώο και θα κατηγορείτο για παράνομη οπλοφορία1118. Στις 15 Ιουνίου 2020 ο ηγέτης της colectivo
Tupamaros, José Tomás Pinto Marrero, τέθηκε υπό κράτηση από το CICPC για την εικαζόμενη
εμπλοκή του στον θάνατο ενός 16χρονου1119. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών
περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την κράτηση.
Για πληροφορίες σχετικά με τις colectivos και την εσωτερική μετεγκατάσταση, βλ. κεφάλαιο 3.11.6.

1114 InSight Crime, Maduro Relies on 'Colectivos' to Stand Firm in Venezuela, 18 March 2019, url; CEPAZ, La formula perfecta

para apuntalar la dictadura, January 2020, url; p. 51115 CEPAZ, La formula perfecta para apuntalar la dictadura, January 2020, url; pp. 31-33
1116 Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas, 11 January 2020, url
1117 Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019, url
1118 Crónica Uno, Seis de siete colectivos detenidos por Polilara fueron liberados, 3 May 2019, url; La Prensa de Lara, Policías
indignados por la liberación de colectivos, 3 May 2019, url
1119 El Pitazo, PERFIL | José Pinto: el líder Tupamaro señalado por homicidio, 15 June 2020, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 119

6. Έγγραφα ταυτότητας
6.1 Δελτία ταυτότητας
Το εθνικό δελτίο ταυτότητας της Βενεζουέλας (Cédula de identidad) είναι το έγγραφο ταυτότητας πουχρησιμοποιείται εντός της Βενεζουέλας και είναι απαραίτητο για την έκδοση διαβατηρίου1120. Τοεθνικό δελτίο ταυτότητας μπορεί να εκδοθεί και να ανανεωθεί μόνο στα γραφεία της Διοικητικής
Υπηρεσίας Ταυτοποίησης, Μετανάστευσης και Αλλοδαπών (SAIME, Servicio Administrativo deIdentificación, Migración y Extranjería) στη Βενεζουέλα1121.
Προκειμένου να λάβουν το εθνικό δελτίο ταυτότητας, τα πρόσωπα άνω των 18 ετών πρέπει ναυποβάλουν το πρωτότυπο και επικυρωμένο αντίγραφο της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως (Acta deNacimiento ή Partida de Nacimiento), η οποία πρέπει να είναι καταχωρισμένη στο ληξιαρχείο
(Registro Civil). Η ληξιαρχική πράξη γεννήσεως πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 81 τουοργανικού νόμου για το ληξιαρχείο (Ley Orgánica de Registro Civil)1122. Το άρθρο 81 του οργανικού
νόμου για το ληξιαρχείο ορίζει τα εξής:«Άρθρο 81. Όλες οι [ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως] πρέπει να περιλαμβάνουν τα ακόλουθαχαρακτηριστικά:1. Αριθμός της [ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως].
2. Στοιχεία του αρμόδιου υπαλλήλου: μεταξύ άλλων, όνομα, επώνυμο, αριθμός εθνικού
δελτίου ταυτότητας, θέση και διοικητική διάταξη υπό την οποία ενεργεί, με αναφορά τουαριθμού του ψηφίσματος, του μέσου δημοσίευσης και της ημερομηνίας.
3. Ημέρα, μήνας και έτος της σύνταξης της [ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως] ή ημερομηνία
καταχώρισης του σχετικού συμβάντος.
4. Ώρα, ημέρα, μήνας και έτος του συμβάντος που καταχωρίζεται.
5. Τόπος του συμβάντος, καθώς και περιστάσεις υπό τις οποίες έλαβε χώρα.
6. Όνομα, επώνυμο, αριθμός εθνικού δελτίου ταυτότητας, ιθαγένεια, ηλικία, επάγγελμα καιτόπος διαμονής των προσώπων που αναφέρονται στη [ληξιαρχική πράξη γεννήσεως],ανεξαρτήτως του χαρακτήρα τους.
7. Προσδιορισμός των υποβληθέντων δικαιολογητικών.
8. Ειδικά χαρακτηριστικά και ειδικές περιστάσεις κάθε πράξης.
9. Δακτυλικά αποτυπώματα.
10. Υπογραφές όσων συμμετείχαν στις πράξεις και στα γεγονότα που υπόκεινται σεκαταχώριση. Εάν αυτοί δεν γνωρίζουν ή δεν μπορούν να γράψουν, το πράττουν δύο άλλαπρόσωπα που υπογράφουν και καταγράφουν την κατάσταση.
11. Προσδιορισμός του αυτόχθονου πληθυσμού, της πόλης ή της κοινότητας στην οποία
ανήκει το πρόσωπο, καθώς και των προσώπων που είναι παρόντα κατά την καταχώριση»1123.
Στους ανηλίκους ηλικίας 9 έως 18 ετών εκδίδεται επίσης εθνικό δελτίο ταυτότητας βάσει των ίδιων
απαιτήσεων. Το εθνικό δελτίο ταυτότητας εκδίδεται δωρεάν και ισχύει για δέκα έτη τόσο για τους1120 Venezuela, Embajada en Canadá, ¿Por qué es necesaria la Cédula de Identidad?, n.d., url
1121 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Preguntas frecuentes, n.d., url
1122 Venezuela, SAIME, Cedulación – Documento de identidad por primera vez, n.d., url
1123 Venezuela, Ley Orgánica de Registro Civil, 2009, url

120 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑενηλίκους όσο και για τους ανηλίκους1124. Το εθνικό δελτίο ταυτότητας παραδίδεται εντός 21εργάσιμων ημερών1125.
Χωρίς να παρέχονται πρόσθετες πληροφορίες, στον ιστότοπο της SAIME αναφέρεται ότι η ανανέωση
του εθνικού δελτίου ταυτότητας γίνεται δωρεάν και ανανεώσεις πραγματοποιούνται σε περίπτωσηλήξης της ισχύος, απώλειας, κλοπής ή φθοράς του δελτίου, αλλαγής στην οικογενειακή κατάσταση ήτροποποίησης των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο δελτίο1126. Σύμφωνα με την εφημερίδα
TalCual, η μόνη απαίτηση για την ανανέωση του εθνικού δελτίου ταυτότητας είναι η γνωστοποίηση
του αριθμού του στο γραφείο SAIME και ο χρόνος διεκπεραίωσης είναι 15 εργάσιμες ημέρες1127.

6.2 Διαβατήρια
Για να αποκτήσουν διαβατήριο, οι αιτούντες πρέπει να ζητήσουν ραντεβού στον ιστότοπο της
SAIME1128. Το τέλος της αίτησης καταβάλλεται ηλεκτρονικά όταν ζητείται το ραντεβού1129. Το τέλος
διαβατηρίου συνδέεται με το Petro, ένα κρυπτονόμισμα υπό τη διαχείριση του κράτους τηςΒενεζουέλας, και καθορίζεται σε 3,35908 petros [περίπου 197,75 USD1130] για νέο διαβατήριο και σε1,67954316 petros [περίπου 98,87 USD1131] για παράταση της ισχύος1132.

6.2.1 Εντός της Βενεζουέλας
Στη Βενεζουέλα, οι αιτήσεις υποβάλλονται στη SAIME και οι ενήλικες άνω των 18 ετών πρέπει ναεπιδείξουν τον σειριακό αριθμό του ραντεβού. Οι ανήλικοι κάτω των 18 ετών πρέπει να υποβάλουν,επιπλέον, αντίγραφο της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως και να συνοδεύονται από τουλάχιστον έναναπό τους γονείς. Οι γονείς που δεν είναι πολίτες της Βενεζουέλας πρέπει να προσκομίσουν τοδιαβατήριό τους. Εάν ένας από τους γονείς έχει αποβιώσει, ο άλλος γονέας πρέπει να παράσχει τοπρωτότυπο του πιστοποιητικού θανάτου και εάν και οι δύο γονείς έχουν αποβιώσει ή έχουν
απολέσει την επιμέλεια του παιδιού, ο νόμιμος κηδεμόνας πρέπει να είναι δεόντως διαπιστευμένοςαπό το Δικαστήριο για την Προστασία των παιδιών και την εφήβων (Tribunal de Protección de Niños,
Niñas y Adolescentes). Επιπλέον, τα παιδιά ηλικίας από 9 έως 18 ετών πρέπει να διαθέτουν εθνικό
δελτίο ταυτότητας1133. Όταν το διαβατήριο είναι έτοιμο για παραλαβή από τη SAIME, ο αιτών
λαμβάνει σχετική γνωστοποίηση1134.

6.2.2 Από το εξωτερικό
Στον ιστότοπο του προξενείου της Βενεζουέλας στο Μπιλμπάο αναφέρεται ότι για την απόκτησηδιαβατηρίου στο συγκεκριμένο προξενείο οι αιτούντες πρέπει να υποβάλουν δύο αντίγραφα τηςαίτησης διαβατηρίου από τον ιστότοπο της SAIME, αντίγραφο και πρωτότυπο του εθνικού δελτίου
ταυτότητας και της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως, πρωτότυπο και αντίγραφο του προηγούμενουδιαβατηρίου ή έγγραφο της αστυνομίας σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής, έντυπο αίτησης από τοπροξενείο, αντίγραφο εγγραφής στο προξενείο, επίσημη βεβαίωση από τις τοπικές αρχές ότι ο αιτών

1124 Venezuela, SAIME, Cedulación – Documento de identidad por primera vez, n.d., url
1125 El Pitazo, Claves: Cómo tramitar la cédula de identidad por primera vez, 13 February 2020, url
1126 Venezuela, SAIME, Cedulación, n.d., url
1127 TalCual, Para renovar la cédula el único requisito es saber el número del documento, 30 October 2019, url
1128 Venezuela, SAIME, Pasaporte, n.d., url
1129 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Expedición / renovación de pasaportes para

menores de edad, n.d., url
1130 Venezuela, Petro, El Petro, n.d., url
1131 Venezuela, Petro, El Petro, n.d., url
1132 VTV, Costo de trámite de pasaporte y prórroga, 9 January 2020, url
1133 Venezuela, SAIME, Pasaporte – Pasaporte ordinario, n.d., url
1134 Confidential source, Correspondence, June 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 121διαμένει για τουλάχιστον τρεις μήνες στη δικαιοδοσία του προξενείου και αποδεικτό πληρωμής τωνπροξενικών τελών1135. Οι ανήλικοι πρέπει να υποβάλουν δύο αντίγραφα της αίτησης διαβατηρίουαπό τον ιστότοπο της SAIME, πρωτότυπο και αντίγραφο της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως,πρωτότυπο και αντίγραφο του προηγούμενου διαβατηρίου ή έγγραφο της αστυνομίας σε περίπτωσηαπώλειας ή κλοπής, αντίγραφο εγγραφής στο προξενείο, αντίγραφα του εθνικού δελτίου ταυτότητας
και των δύο γονέων, εξουσιοδότηση από τον απόντα γονέα εάν μόνο ένας μπορεί να επισκεφτεί τοπροξενείο και αποδεικτικό καταβολής των προξενικών τελών1136.

6.2.3 Παράταση της ισχύος διαβατηρίων που έχουν λήξει
Στις 8 Οκτωβρίου 2017 η κυβέρνηση της Βενεζουέλας εξέδωσε το διάταγμα αριθ. 3 097, βάσει τουοποίου η ισχύς διαβατηρίων που έχουν λήξει ή πρόκειται να λήξουν εντός έξι μηνών μπορεί ναπαραταθεί για δύο επιπλέον χρόνια. Η παράταση της ισχύος συνίσταται σε ένα αυτοκόλλητο πουτοποθετείται στο διαβατήριο με φωτογραφία του κατόχου, προσωπικά στοιχεία και χαρακτηριστικά
ασφαλείας όπως κρυφές εικόνες, μικρoστoιχεία και σειριακοί αριθμοί που διαβάζονται κάτω απόφθορίζον φως. Η παράταση ισχύος εφαρμόζεται μόνο σε βιομετρικά διαβατήρια που είναι σε καλήκατάσταση και έχουν τουλάχιστον δύο κενά φύλλα ή τέσσερις κενές σελίδες1137.
Προκειμένου να αιτηθεί παράταση της ισχύος, ο κάτοχος πρέπει να κάνει αίτηση στον ιστότοπο της
SAIME, να συμπληρώσει την ηλεκτρονική αίτηση, να καταβάλει το τέλος στον ίδιο ιστότοπο και ναεκτυπώσει την απόδειξη. Χωρίς να παρέχονται περισσότερες πληροφορίες, στον ιστότοπο τουπροξενείου της Βενεζουέλας στο Μπιλμπάο αναφέρεται ότι αναρτώνται σε αυτό οι αριθμοί τωνεθνικών δελτίων ταυτότητας για τα οποία εγκρίθηκε η παράταση της ισχύος από τη SAIME και μπορεί
να τοποθετηθεί η σχετική ένδειξη στο διαβατήριο. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η παράταση τηςισχύος, οι αιτούντες πρέπει να προσκομίσουν στο προξενείο το πρωτότυπο και αντίγραφο τουδιαβατηρίου, το πρωτότυπο και αντίγραφο του εθνικού δελτίου ταυτότητας και αποδεικτικό τηςεγγραφής στο προξενείο. Οι αιτούντες ηλικίας κάτω των 18 ετών πρέπει να συνοδεύονται και από τιςδύο γονείς. Εάν ένας από τους γονείς δεν είναι παρών, ο γονέας που συνοδεύει το παιδί πρέπει ναπροσκομίσει εξουσιοδότηση από τον απόντα γονέα, επικυρωμένη από το Συμβούλιο για τηνΠροστασία των παιδιών και των εφήβων (Consejo de Protección del Niño, Niña y Adolescente), ήεπικυρωμένη με επισημείωση της Χάγης1138 (apostilla) εάν ο γονέας βρίσκεται εκτός Βενεζουέλας.
Επιπλέον, οι ανήλικοι αιτούντες άνω των 9 ετών πρέπει να προσκομίσουν το πρωτότυπο εθνικό
δελτίο ταυτότητας1139.

6.3 Πρόσβαση στα έγγραφαΣύμφωνα με την JRS, η λήψη ή η ανανέωση εγγράφων ταυτότητας στη Βενεζουέλα, όπως ληξιαρχικές
πράξεις γεννήσεως, διαβατήρια και δελτία ταυτότητας, αποτελεί «μακρά και επίπονη διαδικασία»και παρότι για τους ανηλίκους η διαδικασία είναι «ευκολότερη», οι αιτούντες πρέπει να δαπανήσουν
πολλές ώρες και να σταθούν σε μεγάλες ουρές αναμονής προκειμένου να υποβάλουν αίτηση γιααυτά τα έγγραφα1140. Σύμφωνα με τον Mouttet, η εξασφάλιση εγγράφων είναι δύσκολη διότι η

1135 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Solicitud de cita para renovar pasaporte paramayores de edad, n.d., url
1136 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Expedición / renovación de pasaportes para
menores de edad, n.d., url
1137 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Prórroga de pasaportes, n.d., url
1138 Η επισημείωση «πιστοποιεί τη γνησιότητα των σφραγίδων και των υπογραφών υπαλλήλων επί δημόσιων εγγράφων
όπως ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως, δικαστικές διαταγές ή κάθε άλλο έγγραφο που έχει εκδοθεί από δημόσια αρχή, ώστε
να μπορούν να αναγνωριστούν σε ξένες χώρες που είναι μέλη της σύμβασης της Χάγης του 1961» (US, Department of State,
Apostille Requirements, n.d., url).
1139 Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Prórroga de pasaportes, n.d., url
1140 JRS, Informe de contexto: Frontera Colombo-venezolana, April 2019, url, p. 42

122 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΒενεζουέλα είναι χώρα με μεγάλη γραφειοκρατία και ο μακρύς χρόνος αναμονής οφείλεται στη«γραφειοκρατική αταξία» και στη «λειτουργική ανικανότητα»1141. Σε μελέτη που εκπονήθηκε από ταΚοινοτικά Κέντρα Μάθησης (CECODAP, Centros Comunitarios de Aprendizaje), μια ΜΚΟ τηςΒενεζουέλας που υπερασπίζεται τα δικαιώματα των παιδιών και των εφήβων, αναφέρεται ότιπερίπου ένας στους πέντε Βενεζουελανούς εγκαταλείπει τη χώρα χωρίς κατάλληλα έγγραφα λόγωτης δυσκολίας εξασφάλισης εγγράφων στη Βενεζουέλα, όπως δελτία ταυτότητας, διαβατήρια,πιστοποιητικά ποινικού μητρώου και επισημειώσεις1142. Οι φορείς της Βενεζουέλας δεν λειτουργούν
σωστά και είτε δεν μπορούν είτε δεν είναι πρόθυμοι να εκδώσουν ή να ανανεώσουν έγγραφαταυτότητας1143.

6.3.1 Ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως (Acta de Nacimiento ή Partida deNacimiento)
Η JRS ανέφερε ότι δεν καταχωρίζονται δεόντως όλες οι γεννήσεις στη χώρα, λόγω της έλλειψης
υλικών όπως χαρτί, μελάνι και εκτυπωτές, με αποτέλεσμα πολλά παιδιά να μην είναι επισήμως
καταχωρισμένα1144. Σύμφωνα με μελέτη του Angeyeimar Gil, καθηγητή στο Κεντρικό Πανεπιστήμιοτης Βενεζουέλας, στην οποία αναφέρεται η Crónica Uno, μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου 2018, γιαπερίπου 32 110 παιδιά από τα 45 090 που γεννήθηκαν στο Caracas το 2018 δεν εκδόθηκε
πιστοποιητικό γεννήσεως (certificado de Nacimiento) λόγω ελλείψεων σε χαρτί ασφαλείας στανοσοκομεία1145. Το πιστοποιητικό γεννήσεως αποτελεί προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης
ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως εντός 90 ημερών από τη γέννηση του παιδιού. Μετά την παρέλευσηαυτής της προθεσμίας, το παιδί θα πρέπει να καταχωριστεί «πρόχειρα» ενώπιον του Συμβουλίου γιατην προστασία των παιδιών προκειμένου να «νομιμοποιηθεί». Σύμφωνα με την Crónica Uno, τασυμβούλια δεν χρησιμοποιούν το ίδιο υπόδειγμα και τα έντυπα καταχώρισης συμπληρώνονται χωρίς
ακρίβεια από τους αρμόδιους υπαλλήλους1146. Σύμφωνα με δύο εμπιστευτικές πηγές πουαναφέρονται στην έκθεση χώρας 2020 του Υπουργείου Εξωτερικών των Κάτω Χωρών, η έλλειψη τουκατάλληλου χαρτιού για την έκδοση ληξιαρχικών πράξεων γεννήσεως έχει δημιουργήσει εμπόδια
στην πρόσβαση των πολιτών σε άλλα έγγραφα, όπως διαβατήρια, καθώς για την υποβολή αίτησης
διαβατηρίου απαιτείται επικυρωμένο αντίγραφο της ληξιαρχικής πράξης γεννήσεως1147.

6.3.2 Εθνικά δελτία ταυτότητας (Cédula de identidad)
Το El Pitazo ανέφερε ότι όλα τα γραφεία της SAIME πρέπει να εκδίδουν εθνικά δελτία ταυτότητας·ωστόσο, συχνά οι ενδιαφερόμενοι παραπέμπονται σε άλλα γραφεία της SAIME για τη λήψη τουεγγράφου λόγω της έλλειψης προμηθειών ή προβλημάτων με τη σύνδεση δικτύου1148. Η
Transparencia Venezuela ανέφερε ότι ορισμένοι αιτούντες περιμένουν πάνω από ενάμισι έτος για τοεθνικό δελτίο ταυτότητάς τους. Η ίδια πηγή αναφέρει το παράδειγμα ενός αιτούντος ο οποίος
περιμένει περίπου 20 μήνες για να λάβει το εθνικό δελτίο ταυτότητας και χρησιμοποιεί ως μέσοταυτοποίησης την Carnet de la Patria και το χαρτί απαλλαγής από τον στρατό1149.

1141 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
1142 CECODAP, Informe especial de peligros y vulneraciones a los derechos humanos de niños, niñas y adolescentes, 18

November 2019, url, p. 121143 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 431144 JRS, Informe de contexto: Frontera Colombo-venezolana, April 2019, url, p. 421145 Crónica Uno, Al menos 32.119 niños nacidos en Caracas en 2018 no tuvieron acceso al certificado de nacimiento, 15 July
2019, url
1146 Crónica Uno, Al menos 32.119 niños nacidos en Caracas en 2018 no tuvieron acceso al certificado de nacimiento, 15 July
2019, url
1147 Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report Venezuela 2020), June
2020, url, p. 27
1148 El Pitazo, Claves: Cómo tramitar la cédula de identidad por primera vez, 13 February 2020, url
1149 Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 123

6.3.3 Διαβατήρια
Σύμφωνα με την Transparencia Venezuela, ο διευθυντής της SAIME ανέφερε ότι οι υπηρεσίες πουπαρέχονται από τη SAIME είναι «γρήγορες και απλές», προσθέτοντας ότι κατά το πρώτο εξάμηνο του2019 η SAIME εξέδωσε 479 000 διαβατήρια1150.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, είναι δύσκολη η εξασφάλιση διαβατηρίων της Βενεζουέλας1151. Οδιεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι τα προβλήματα στην έκδοση διαβατηρίων άρχισαν το 2016 μεσφάλματα στο σύστημα και έλλειψη προμηθειών1152. Σύμφωνα με την έκθεση του OAS, τα
διαβατήρια είναι διαθέσιμα στους πλέον «προνομιούχους», σε όσους έχουν «διασυνδέσεις, χρόνο
και χρήματα» για να τα αποκτήσουν1153. Πηγές ανέφεραν ότι η επεξεργασία των αιτήσεων
διαβατηρίων μπορεί να διαρκέσει αρκετούς μήνες1154, έναν χρόνο1155 ή και «χρόνια»1156. Χωρίς ναπαράσχει περισσότερες πληροφορίες, η εμπιστευτική πηγή με την οποία υπήρξε επικοινωνία για τηνπαρούσα έκθεση ανέφερε ότι οι χρόνοι παράδοσης διαφέρουν μεταξύ των περιφερειών. Η ίδια πηγήανέφερε ότι μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η SAIME είναι η «έλλειψη λειτουργικότητας»στη χώρα λόγω της έλλειψης πόρων, προμηθειών και προσωπικού1157.
Πηγές ανέφεραν ότι ορισμένοι αιτούντες καταφεύγουν σε δίκτυα διαφθοράς εντός της SAIMEπροκειμένου να επιταχύνουν την επεξεργασία της αίτησής τους για την έκδοση διαβατηρίου1158. Ηδυνατότητα ταχείας διεκπεραίωσης αιτήσεων διαβατηρίων που παρέχεται από τη SAIME, γνωστή
ως«pasaporte express», η οποία θα έπρεπε να ολοκληρώνεται εντός μίας εβδομάδας, καταγράφει
καθυστερήσεις1159. Η Transparencia Venezuela ανέφερε το παράδειγμα ενός αιτούντος διαβατήριο
εξπρές ο οποίος περιμένει πάνω από έναν χρόνο και του οποίου η αίτηση δεν εμφανίζεται στηνιστοσελίδα αιτήσεων της SAIME1160.
Στις 15 Μαρτίου 2020 το El Pitazo ανέφερε ότι ορισμένοι αιτούντες δεν μπορούν να αποκτήσουν
διαβατήριο διότι τα δακτυλικά αποτυπώματά τους απορρίπτονται από το σύστημα της SAIME,μεταξύ άλλων λόγω «σφαλμάτων» κατά τη λήψη των δακτυλικών αποτυπωμάτων του αιτούντος γιαπρώτη φορά, ή διότι ο αιτών έλαβε το εθνικό δελτίο ταυτότητας για πρώτη φορά στο πλαίσιο μαζικής
εκστρατείας σε περιφερειακό επίπεδο για την έκδοση του εγγράφου. Οι θιγόμενοι πρέπει νααπευθυνθούν στο γραφείο της SAIME στο Caracas και «να μιλήσουν απευθείας με τον διευθυντή της
SAIME», και ορισμένοι περιμένουν, σύμφωνα με πληροφορίες, «μήνες ή και χρόνια» για να λάβουντο διαβατήριο1161. Μεταξύ άλλων «παρατυπιών» στη SAIME, τις οποίες ανέφεραν πηγές,περιλαμβάνονται η ειδοποίηση περί έγκρισης της παράτασης ισχύος του διαβατηρίου χωρίς να έχειληφθεί η έγκριση από τον αιτούντα, η μη δυνατότητα προγραμματισμού ραντεβού στον ιστότοπο

1150 Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1151 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 43; El Pitazo, Falta de aprobación de huella dactilar deja

a venezolanos sin pasaporte, 15 March 2020, url
1152 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
1153 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 431154 Confidential source, Correspondence, June 2020
1155 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 43; Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27
denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1156 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1157 Confidential source, Correspondence, June 2020
1158 Transparencia Venezuela, El Saime da un tiro de gracias a derechos a la identidad, 21 November 2019, url; OAS, Informedel Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 431159 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1160 Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1161 El Pitazo, Falta de aprobación de huella dactilar deja a venezolanos sin pasaporte, 15 March 2020, url124 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

της SAIME1162, η διαγραφή της αίτησης διαβατηρίου από το σύστημα1163 και η καταβολή των τελών
ηλεκτρονικά χωρίς τη λήψη σχετικής ειδοποίησης1164.

6.3.4 Η χρήση «διευκολυντών» («gestores»)Σύμφωνα με τα CECODAP, η πρόσληψη «διευκολυντών» [στη Βενεζουέλα η πρακτική είναι γνωστήως «gestoría» και ως «διευκολυντής» ως «gestor»] αποτελεί έναν«μηχανισμό διαφθοράς και κερδοσκοπίας που μετέτρεψε την πρόσβαση σε έγγραφαταυτότητας σε κάτι εμπιστευτικό και πολύ δαπανηρό [...] Προέκυψε λόγω ελλείψεων στηδιαχείριση και ενός συστήματος που καθυστερεί την έγκαιρη πρόσβαση και απόκτηση
εγγράφων ταυτότητας. Αυτό συμβαίνει στη SAREN και τη SAIME, δηλαδή στις υπηρεσίες πουείναι αρμόδιες για την έκδοση ληξιαρχικών πράξεων γεννήσεως, εθνικών δελτίων
ταυτότητας και διαβατηρίων»1165.
Το El Diario de Caracas ανέφερε ότι, δεδομένων των καθυστερήσεων στη λήψη εγγράφων στηΒενεζουέλα, οι «διευκολυντές» έχουν αναλάβει «σημαντικό ρόλο» καθώς προσφέρουν τηνεπιτάχυνση κάθε διαδικασίας αίτησης μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η κυβέρνηση
«εθελοτυφλεί» και δεν έχει κάνει πολλά για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση1166.
Πιστοποιητικά ποινικού μητρώου (Certificado de Antecedentes Penales ή Certificación de Antecedents
Penales), τα οποία παρέχονται δωρεάν από το Υπουργείο Εσωτερικών, Δικαιοσύνης και Ειρήνης εντός
διαστήματος έως έξι μηνών ενώ παλαιότερα χρειάζονταν δύο ημέρες, μπορούν να εξασφαλιστούν
μέσω «διευκολυντών» έναντι 80 USD1167. Οι «διευκολυντές» μπορεί να χρεώσουν για τηνεπισημείωση, η οποία διεκπεραιώνεται σε τέσσερις μήνες έναντι τριών ημερών παλαιότερα, μεταξύ
20 και 350 USD, ανάλογα με τον αριθμό των εγγράφων στα οποία πρέπει να τοποθετηθεί
επισημείωση και έως 180 USD στην περίπτωση ενός μόνο εγγράφου1168. Το κόστος για ληξιαρχικές
πράξεις γεννήσεως που λαμβάνονται μέσω «διευκολυντών» κυμαίνεται από 250 έως 2 000 USD1169.
Το εθνικό δελτίο ταυτότητας μπορεί να ληφθεί «εντός λεπτών» μέσω ενός δικτύου gestores, στοοποίο συμμετέχουν υπάλληλοι της SAIME, έναντι 30 USD1170, μεταξύ άλλων και για όσους δενεπιθυμούν να περιμένουν σε μεγάλες ουρές αναμονής για να λάβουν το έγγραφο1171. Οι χρεώσεις γιαδιαβατήρια που αποκτώνται μέσω «διευκολυντών» διαφέρουν μεταξύ των πηγών και κυμαίνονταιμεταξύ 300 και 3 000 USD1172, μεταξύ 1 000 και 6 000 USD1173 ή μεταξύ 2 000 και 5 000 USD1174.
Η El Diario de Caracas παρέθεσε την ανώνυμη δήλωση υπαλλήλου της SAIME, σύμφωνα με τον οποίοένα διαβατήριο στη μαύρη αγορά μπορεί να αποκτηθεί εντός 15 ημερών έναντι 5 000 USD· η υψηλή
προμήθεια οφείλεται στο ότι το δίκτυο «διευκολυντών» αποτελείται από πολλά άτομα, μεταξύ τωνοποίων το άτομο με το οποίο γίνεται η επαφή, ο υπάλληλος που καταχωρίζει την αίτηση και ουπάλληλος που εκτυπώνει το διαβατήριο, καθένας εκ των οποίων λαμβάνει ποσό που μπορεί να1162 Transparencia Venezuela, El Saime da un tiro de gracias a derechos a la identidad, 21 November 2019, url
1163 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url; Transparencia Venezuela, El Saime da un tiro degracias a derechos a la identidad, 21 November 2019, url
1164 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1165 CECODAP, Violación del derecho a la identidad, July 2019, url, p. 25-26
1166 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1167 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1168 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1169 Crónica Uno, Al menos 32.119 niños nacidos en Caracas en 2018 no tuvieron acceso al certificado de nacimiento, 15 July
2019, url
1170 Analítica, Hasta dos meses por una cédula esperan quienes no pagan "gestores verdes" en el Saime, 28 July 2019, url
1171 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
1172 Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1173 OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019, url, p. 43
1174 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 125ανέλθει σε 4 000 USD τον μήνα1175. Η Analítica ανέφερε ότι οι πολίτες αναγκάζονται να καταφύγουν
σε «διευκολυντές» για να λάβουν κάποιο έγγραφο από τη SAIME καθώς οι πιστωτικές κάρτες τουςδεν έχουν το απαραίτητο όριο για την καταβολή των τελών1176.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η SAIME έθεσε υπό κράτηση «αρκετούς» υπαλλήλους της για συμμετοχή
σε δίκτυα που εξέδιδαν διαβατήρια1177. Σύμφωνα με τον διευθυντή της SAIME, 126 υπάλληλοι έχουν
εμπλακεί σε υποθέσεις διαφθοράς και 65 έχουν συλληφθεί1178. Στην απάντηση της κυβέρνησης στηνέκθεση αποστολής της OHCHR του ΟΗΕ αναφέρεται ότι η εισαγγελία καταχώρισε 85 υποθέσεις
διαφθοράς εντός της SAIME μεταξύ των ετών 2017 και 2019, στο πλαίσιο των οποίων διερευνήθηκαν
196 υπάλληλοι, απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε βάρος 87 και καταδικάστηκαν 341179.
Ο Velasco ανέφερε ότι τα άτομα που αποτελούν στόχο colectivos αντιμετωπίζουν συχνά εμπόδια
στην εξασφάλιση δελτίων ταυτότητας και διαβατηρίων. Ο Velasco εξήγησε ότι καθώς ορισμένα μέληcolectivos έχουν δεσμούς με κρατικές οντότητες και φορείς όπως η SAIME, δημαρχεία, σχολεία,πανεπιστήμια και υπουργεία, εάν το άτομο χαρακτηρίζεται μέλος ή υποστηρικτής τηςαντιπολίτευσης και χρειάζεται κάποιο έγγραφο ταυτότητας, πρέπει να ανταποκριθεί σε«ανυπέρβλητες» απαιτήσεις τις οποίες επιβάλλουν οι υπάλληλοι ώστε να μπορέσει να αποκτήσει τααπαιτούμενα έγγραφα. Ως παράδειγμα, ο Velasco ανέφερε ότι τα τελευταία δύο χρόνια αυτό έχεισυμβεί στο πλαίσιο ειδικών επισκέψεων που πραγματοποίησε η SAIME σε περιθωριοποιημένες
γειτονιές για την έκδοση εθνικού δελτίου ταυτότητας, ένα έγγραφο που καθίσταται απαραίτητο γιανα μεταναστεύσει κάποιος1180.

6.4 Πλαστά έγγραφαΟ διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι στη Βενεζουέλα υπάρχουν δίκτυα που ασχολούνται με την
πλαστογράφηση εθνικών δελτίων ταυτότητας, καθώς και δίκτυα διαφθοράς στα οποία συμμετέχουν
δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι επιδίδονται στην εξασφάλιση γνήσιων εθνικών δελτίων ταυτότηταςτης Βενεζουέλας με δόλια μέσα1181.
Στις 20 Νοεμβρίου 2018 το Extra ανέφερε ότι οι αρχές της Κολομβίας έθεσαν υπό κράτηση γυναίκααπό τη Βενεζουέλα η οποία είχε στην κατοχή της πλαστή κάρτα μετανάστευσης της Κολομβίας· η ενλόγω κάρτα αποκτήθηκε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς, μέσω «μεσάζοντα» στην πόλη Tunja τηςΚολομβίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, ο «μεσάζων» πρόσφερε την πώληση πλαστών εγγράφων
μέσω σελίδας στο Facebook έναντι 50 000 έως 80 000 πέσο Κολομβίας [περίπου μεταξύ 11,87 EUR
και 19 EUR]1182.
Στις 23 Μαρτίου 2019 το Noticiero Venevisión ανέφερε ότι η PNB εξάρθρωσε δύο δίκτυα
πλαστογράφησης εγγράφων στο Caracas. Στο υλικό που κατασχέθηκε περιλαμβάνονταν εκτυπωτές,σφραγίδες από καουτσούκ διαφόρων κρατικών υπηρεσιών, ληξιαρχικά πιστοποιητικά, άδειες
ταξιδιού για ανηλίκους και ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως1183.

1175 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url
1176 Analítica, Hasta dos meses por una cédula esperan quienes no pagan "gestores verdes" en el Saime, 28 July 2019, url
1177 El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares, 2 July 2019, url; Transparencia Venezuela, Transparencia recibió

27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1178 Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime, 1 August 2019, url
1179 Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation of human rights in the
Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019, url, para. 66
1180 Velasco, βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020
1181 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020
1182 Extra, Viajó a Sogamoso con documentos falsos, 20 November 2018, url
1183 Noticiero Venevisión, PNB desmanteló dos bandas delictivas por falsificación de documentos y sellos públicos, 23 March
2019, url126 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΣτις 9 Οκτωβρίου 2019 το ACN ανέφερε ότι οι αρχές έθεσαν υπό κράτηση ένα άτομο στο Carlos Arvelo(πολιτεία Carabobo) το οποίο διατηρούσε παράνομο κατάστημα «αποκατάστασης δελτίων
ταυτότητας»1184.
Τον Μάρτιο του 2020 πηγές ανέφεραν ότι το CICPC έθεσε υπό κράτηση δύο αδερφούς στοBarquisimeto, στην πολιτεία Lara, με την κατηγορία της πλαστογράφησης εγγράφων ταυτότητας καιτης πώλησής τους σε άτομα με «προβλήματα με τον νόμο»1185 «που έπρεπε να εγκαταλείψουν τηχώρα»1186. Η Prensa de Lara ανέφερε ότι ένας από τους κρατούμενους χρησιμοποιούσε μέσακοινωνικής δικτύωσης για να «προσφέρει τις υπηρεσίες του»1187.
Στις 6 Φεβρουαρίου 2020 πηγές ανέφεραν ότι οι αρχές της Κολομβίας εξάρθρωσαν δίκτυο 13 ατόμων
τα οποία πλαστογραφούσαν έγγραφα όπως αντίγραφα τραπεζικών λογαριασμών και φορολογικές
δηλώσεις προκειμένου να αποκτήσουν γνήσιες άδειες παραμονής, άδειες διέλευσης, κολομβιανά
διαβατήρια και κολομβιανή ιθαγένεια. Το δίκτυο απαρτιζόταν από υπαλλήλους του Εθνικού
Ληξιαρχείου, συμβολαιογράφους και υπάλληλο της Migración Colombia που νομιμοποιούσε τομεταναστευτικό καθεστώς παράτυπων μεταναστών ώστε να μπορέσουν να αποκτήσουν αυτά ταέγγραφα. Πολίτες της Βενεζουέλας, της Κίνας, της Κούβας, του Μεξικού και του Ισημερινού ήταν,σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ των ατόμων που απόκτησαν αυτά τα έγγραφα έναντι κόστους έως
30 εκατομμύρια πέσο [περίπου 7 115 EUR]1188.

6.5 Carnet de la Patria
Η Carnet de la Patria (κάρτα της πατρίδας) δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2017 ως μηχανισμός
πρόσβασης στα κιβώτια με τρόφιμα των CLAP και σε άλλες παροχές της κυβέρνησης1189, όπωςεπιδόματα1190, η δυνατότητα αποταμίευσης και πληρωμής λογαριασμών σε petros1191, και ηαποστολή και η λήψη εμβασμάτων από το εξωτερικό σε κρυπτονόμισμα1192. Η Carnet de la Patria δενείναι μόνο μια «φυσική» κάρτα, αλλά μια ψηφιακή πλατφόρμα που συγκεντρώνει πληροφορίες
σχετικά με το πρόσωπο για τους σκοπούς της πρόσβασης στις παροχές της Carnet de la Patria1193.
Αυτή η ψηφιακή πλατφόρμα είναι η πλατφόρμα Patria (Sistema Patria ή Plataforma Patria), όπου τοπρόσωπο πρέπει να είναι καταχωρισμένο για να έχει πρόσβαση στην Carnet de la Patria1194. Η
πλατφόρμα αποθηκεύει πληροφορίες σχετικά με τους αιτούντες, όπως προσωπικούς,κοινωνικοοικονομικούς και οικογενειακούς δεσμούς, και περιέχει μητρώο δικαιούχων και
συμμετεχόντων σε δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνικά προγράμματα. Επιπλέον, η πλατφόρμα
προσφέρει ένα «εικονικό πορτοφόλι» (Monedero Virtual) για την πραγματοποίηση μεταφορών
χρημάτων και πληρωμών, και μια ηλεκτρονική κάρτα με κώδικα QR που χρησιμοποιείται επίσης γιατην πραγματοποίηση πληρωμών και την εξασφάλιση πρόσβασης σε δημόσια αγαθά καιυπηρεσίες1195.

1184 ACN, Presas dos mujeres por venta de droga y falsificación de documentos, 9 October 2019, url
1185 El Carabobeño, Capturado dos presuntos falsificadores de cédulas en Lara, 9 March 2020, url; La Prensa de Lara,

Detenidos por comercializar documentos falsos, 10 March 2020, url
1186 La Prensa de Lara, Detenidos por comercializar documentos falsos, 10 March 2020, url
1187 La Prensa de Lara, Detenidos por comercializar documentos falsos, 10 March 2020, url
1188 El Colombiano, Esta banda cobraba 30 millones de pesos por un pasaporte colombiano, 6 February 2020, url; El Heraldo,
Capturan a 13 personas señaladas de tramitar documentos falsos, 6 February 2020, url
1189 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 1-2; Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη,
14 Μαΐου 2020
1190 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url; El Pitazo, Claves: Conozca cómo se cobran los bonos,
28 April 2020, url
1191 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url
1192 Venezuela, Patria, Manual del Sistema de Remesas a Venezuela de la Plataforma Patria, n.d., url
1193 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 21194 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url
1195 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 1

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 127Πηγές ορίζουν την Carnet de la Patria ως έγγραφο ταυτότητας1196 ή «έγγραφο ιδεολογικής
ταυτότητας» που αντικαθιστά το επίσημο εθνικό δελτίο ταυτότητας1197. Ο καθηγητής πολιτικών
επιστημών εξήγησε ότι «η Carnet de la Patria υποτίθεται ότι προορίζεται για άτομα πουυποστηρίζουν την κυβέρνηση, ωστόσο πολλοί άνθρωποι σε περιθωριοποιημένες κοινότητες, οιοποίοι δεν υποστηρίζουν την κυβέρνηση, αναγκάζονται να αποκτήσουν την Carnet de la Patria ώστενα έχουν πρόσβαση σε άκρως απαραίτητα τρόφιμα και άλλη οικονομική βοήθεια». Οι άνθρωποι
εξαρτώνται από τη βοήθεια της κυβέρνησης και φοβούνται ότι αν δεν υποστηρίζουν την κυβέρνηση,αν δεν «συμμορφώνονται», μπορεί να αποκλειστούν από τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης1198.
Η Carnet de la Patria θεωρείται από πηγές ως μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου μέσω της χρήσης
τροφίμων για κομματικά οφέλη1199. Για παράδειγμα, επικριτές της κυβέρνησης υφίστανταιδιακρίσεις κατά τη διανομή κιβωτίων τροφίμων των CLAP1200. Κατά τη διάρκεια εκλογών, οι πολίτες
υποχρεούνται να εγγράφονται με την Carnet de la Patria σε περίπτερα του PSUV κοντά σε εκλογικά
κέντρα μετά την ψήφο ως τρόπος ελέγχου και άσκησης πίεσης στους ψηφοφόρους1201. Η OHCHR τουΟΗΕ αναφέρθηκε σε μαρτυρίες ατόμων που δήλωσαν ότι κατά τις εκλογές του Μαΐου του 2018δέχθηκαν απειλές από μέλη των CLAP ότι «δεν θα λάμβαναν πια κιβώτια με τρόφιμα των CLAP εάνδεν ψήφιζαν το PSUV ή επειδή είχαν, δήθεν, συμμετάσχει σε διαμαρτυρίες κατά της κυβέρνησης»1202.
Προκειμένου να έχει πρόσβαση στα επιδόματα που παρέχονται από την κυβέρνηση, το άτομο πρέπει
να σκανάρει τον κώδικα QR που είναι τυπωμένος στο πίσω μέρος της κάρτας με έναν αριθμό κινητού
τηλεφώνου. Εάν το άτομο δεν διαθέτει κινητό τηλέφωνο, πρέπει να αποστείλει τον κώδικα QR στηνηλεκτρονική διεύθυνση του συστήματος, μαζί με τον αριθμό τηλεφώνου του, προκειμένου να«εξομαλυνθεί το καθεστώς» και να λάβει τα επιδόματα1203. Ωστόσο, το να είναι κάποιοςκαταχωρισμένος στο σύστημα Patria δεν αποτελεί εγγύηση λήψης των επιδομάτων, καθώς δίδονται«τυχαία». Τα επιδόματα κατατίθενται στον προσωπικό λογαριασμό του συστήματος Patria και απόεκεί το άτομο μπορεί να μεταφέρει τα ποσά σε προσωπικό τραπεζικό λογαριασμό1204.
Σε περίπτωση που το άτομο έχει απολέσει ή έχει ξεχάσει τα στοιχεία σύνδεσης, πρέπει νακαταχωρίσει τον αριθμό τηλεφώνου του στον ιστότοπο της Τράπεζας της Βενεζουέλας και ναρυθμίσει εκ νέου τα στοιχεία σύνδεσης1205.
Στις 23 Μαρτίου 2020 στον ιστότοπο του συστήματος Patria αναφερόταν ότι οι ιδιωτικές επιχειρήσεις
υποχρεούνται να αναφορτώνουν και να ενημερώνουν στο σύστημα Patria τα στοιχεία τωνανθρώπινων πόρων τους, ώστε οι υπάλληλοι να λαμβάνουν επιδόματα προς συμπλήρωση τουτακτικού μισθού1206.
Σύμφωνα με την Transparencia Venezuela, η Carnet de la Patria είναι πολιτικό εργαλείο πουχρησιμοποιείται για την άσκηση πολιτικής και εκλογικής επιρροής μέσω της παροχής
«κινήτρων/ανταμοιβής στους υποστηρικτές, με την εγγραφή όσων φοβούνται τον “ρεαλιστικά
ακραίο χαρακτήρα” και τα αντικίνητρα/την απουσία των αντιπάλων»1207. Σύμφωνα με την1196 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url
1197 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020· δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου

2020
1198 Καθηγητής πολιτικών επιστημών, βιντεοδιάσκεψη, 14 Μαΐου 2020
1199 OVCS, Conflictividad social 2019, 24 January 2019, url, p. 23; OAS, Informe del Grupo de Trabajo de la OEA, June 2019,url, p. 31
1200 HRW, World Report 2020, 2020, url, p. 631
1201 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 49
1202 UN OHCHR, Human rights violations in the Bolivarian Republic of Venezuela: a downward spiral with no end in sight, June
2018, url, p. 51
1203 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url
1204 El Pitazo, Claves: Conozca cómo se cobran los bonos, 28 April 2020, url
1205 ACN, Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020, url
1206 Venezuela, Patria, 'Actualización de la información del personal que labora en instituciones privadas', 23 March 2020,
url
1207 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 7

128 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑTransparencia Venezuela, υπάρχουν μαρτυρίες ότι η Carnet de la Patria ζητείται για την πρόσβαση σευπηρεσίες υγείας, σε ορισμένα σημεία πώλησης φαρμάκων, καθώς και για την απόκτηση καιανανέωση εθνικού δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου1208.

6.6 Δικαστικές κλητεύσεις (citatorios)Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης, οιπληροφορίες σχετικά με τις δικαστικές κλητεύσεις ήταν ελάχιστες.
Σύμφωνα με την έκθεση του OMCT και λοιπών, στα θύματα στο πλαίσιο δικαστικών διαδικασιών καιστους νόμιμους εκπροσώπους τους συχνά απαγορεύεται η πρόσβαση σε δικαστικά έγγραφα τωνυποθέσεών τους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δικαστές επιβάλλουν κυρώσεις στους νόμιμους
εκπροσώπους επειδή κρατούν σημειώσεις ή φωτογραφίζουν το δικαστικό έγγραφο, ή ότανπροσπαθούν να βγάλουν αντίγραφα κατόπιν έγκρισης σχετικού αιτήματος1209.
Το OMCT και λοιποί ανέφεραν ότι τα δικαστικά έγγραφα αποτελούν αντικείμενο παράνομης
παραποίησης με την παράτυπη αφαίρεση ή προσθήκη σελίδων1210.
Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν
πρόσθετες πληροφορίες.

6.7 Εντάλματα σύλληψης (orden de arresto)Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης, οιπληροφορίες σχετικά με τα εντάλματα σύλληψης ήταν ελάχιστες.
Το άρθρο 236 του οργανικού νόμου για την ποινική δικονομία (Código Orgánico Procesal Penal) ορίζει
τα εξής:«Άρθρο 236. Ο δικαστής ελέγχου [Juez de Control], κατόπιν αιτήματος της εισαγγελίας,μπορεί να διατάξει προληπτική στέρηση της ελευθερίας του κατηγορουμένου εφόσον
συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις:
1. αξιόποινη πράξη που χρήζει επιβολής ποινής φυλάκισης και για την οποία δενπροβλέπεται ποινική δίωξη·2. βάσιμα στοιχεία που οδηγούν στην πεποίθηση ότι ο κατηγορούμενος είναι ο δράστης ήσυνεργός στη διάπραξη αξιόποινης πράξης·3. εύλογο τεκμήριο, βάσει εκτίμησης των περιστάσεων της συγκεκριμένης υπόθεσης,κινδύνου διαφυγής ή παρεμπόδισης της έρευνας για την αλήθεια όσον αφορά μιασυγκεκριμένη πράξη της έρευνας.
Εντός 24 ωρών από το αίτημα του εισαγγελέα, ο δικαστής ελέγχου αποφασίζει επ’ αυτού.
Εάν ο δικαστής ελέγχου θεωρεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στοπαρόν άρθρο για την επιβολή προληπτικής στέρησης της ελευθερίας, πρέπει να εκδώσει
ένταλμα σύλληψης του κατηγορουμένου κατά του οποίου ζητήθηκε το μέτρο.
Εντός 48 ωρών από τη σύλληψή του, ο κατηγορούμενος οδηγείται ενώπιον του δικαστή, γιατην ακροαματική διαδικασία παρουσία των διαδίκων και, κατά περίπτωση, του θύματος, καιο δικαστής αποφασίζει σχετικά με τη διατήρηση του επιβληθέντος μέτρου ή τηναντικατάστασή του με ένα λιγότερο επαχθές.

1208 Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria, [2019], url, p. 61209 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 46
1210 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 46

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 129

Εάν ο δικαστής συμφωνήσει να διατηρήσει το προληπτικό μέτρο της στέρησης τηςελευθερίας κατά την προπαρασκευαστική φάση, ο εισαγγελέας πρέπει να απαγγείλει τηνκατηγορία, να ζητήσει την απελευθέρωση ή, κατά περίπτωση, να αρχειοθετήσει τηδιαδικασία εντός 45 ημερών μετά την απόφαση του δικαστηρίου.
Μετά τη λήξη αυτής της περιόδου χωρίς απαγγελία κατηγορίας από τον εισαγγελέα, οκρατούμενους απελευθερώνεται, με απόφαση του δικαστή ελέγχου ο οποίος μπορεί ναεπιβάλει υποκατάστατο προληπτικό μέτρο.
Σε κάθε περίπτωση, ο δικαστής της δίκης, κατόπιν αιτήματος της εισαγγελίας, διατάσσει τηνπροληπτική στέρηση της ελευθερίας του κατηγορουμένου όταν συντρέχουν τεκμηριωμένοι
λόγοι να θεωρηθεί ότι δεν θα συμμορφωθεί με τις πράξεις της διαδικασίας, σύμφωνα με ταπροβλεπόμενα στο παρόν άρθρο.
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις ακραίας ανάγκης και επείγοντος χαρακτήρα, και εφόσον
συντρέχουν οι παραδοχές του παρόντος άρθρου, ο δικαστής ελέγχου, κατόπιν αιτήματος τηςεισαγγελίας, εγκρίνει με κάθε κατάλληλο μέσο τη σύλληψη του ατόμου που αποτελεί
αντικείμενο της έρευνας. Η έγκριση αυτή πρέπει να επικυρώνεται με κοινοποίηση εντός
δώδεκα ωρών μετά τη σύλληψη και στις άλλες περιπτώσεις ακολουθείται η διαδικασία πουπροβλέπει το παρόν άρθρο»1211.
Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν
πρόσθετες πληροφορίες.

1211 Venezuela, Código Orgánico Procesal Penal, 2012, url

130 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

7. Είσοδος και έξοδος
Η Βενεζουέλα έχει έξι επίσημα χερσαία σημεία συνοριακής διέλευσης1212, συμπεριλαμβανομένων
πέντε με την Κολομβία1213. Δεν υπάρχουν επίσημα σημεία συνοριακής διέλευσης με την Γουιάνα1214.
Ο διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι τα επίσημα χερσαία σημεία συνοριακής διέλευσης τηςΒενεζουέλας είναι τα ακόλουθα:Συνοριακός σταθμόςΤόποςΔιεθνής γέφυρα Simón Bolívar

Táchira – Norte de Santander (Κολομβία)Διεθνής γέφυρα General Francisco de Paula Táchira – Norte de Santander (Κολομβία)SantanderΔιεθνής γέφυρα Puente Unión

Táchira – Norte de Santander (Κολομβία)La Raya – Paraguachón

Zulia – Guajira (Κολομβία)Διεθνής γέφυρα General José Antonio Páez

Apure – Arauca (Κολομβία)Santa Elena de Uairén – Pacaraima

Bolívar – Pacaraima (Βραζιλία)Επιπλέον, ο διεθνής οργανισμός Α επισήμανε ότι η Βενεζουέλα έχει θαλάσσιες συνδέσεις με τηνΑρούμπα, το Μπονέρ και το Κουρασάο, καθώς και με το Τρινιδάδ και Τομπάγκο1215.
Ο διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι για την είσοδο και την έξοδό τους από τη χώρα, τα άτομα
ελέγχονται από την υπηρεσία μετανάστευσης, ενώ σε έλεγχο υποβάλλονται επίσης οι αποσκευές
τους για την ανίχνευση ναρκωτικών και για λόγους ασφάλειας. Ο έλεγχος κατά την είσοδο και έξοδο
είναι «συνήθως αυστηρός» λόγω της πολιτικής κατάστασης και όλες οι πολίτες υποβάλλονται σε«αυστηρό έλεγχο» κατά την επιστροφή. Μεταξύ των υπηρεσιών που είναι παρούσες στους
συνοριακούς ελέγχους περιλαμβάνονται η SAIME, η αστυνομία μετανάστευσης, η SEBIN, η PNB καιη GNB. Όπως στις περισσότερες χώρες, οι αρχές φωτογραφίζουν τους επιβάτες και παίρνουν ταδακτυλικά αποτυπώματά τους1216. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών περιορισμών τηςπαρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες.

7.1 Παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης
Πηγές ανέφεραν ότι τα παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης (trochas) είναι συνήθη στα χερσαία
σύνορα της Βενεζουέλας1217. Ο διεθνής οργανισμός A ανέφερε ότι στην Táchira, για παράδειγμα,υπάρχουν 126 γνωστά παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης, με «πολλά ακόμη» στις πολιτείες
Zulia και Apure. Στα σύνορα με τη Βραζιλία, που είναι «πυκνότερα» λόγω της ζούγκλας και λιγότερο
κατοικημένα, υπάρχουν επίσης «πολυάριθμα» παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης, ενώ στασύνορα με τη Γουιάνα, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν επίσημα σημεία συνοριακής διέλευσης, όλα τασημεία διέλευσης είναι παράτυπα1218.

1212 International Organisation A, telephone interview, 12 June 20201213 Colombia, Pasos de frontera, 17 June 2020, url
1214 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
1215 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
1216 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020
1217 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020; Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 50
1218 International Organisation A, telephone interview, 12 June 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 131

Η έλλειψη εγγράφων εκθέτει τους μετανάστες, ιδίως τις γυναίκες, σε κινδύνους: «κατάχρηση
εξουσίας, υποχρέωση καταβολής δωροδοκιών, μεταξύ άλλων και σεξουαλικής φύσης, ή αύξηση τωντελών λόγω έλλειψης εγγράφων ή απλώς λόγω διακρίσεων»1219. Παράνομες ένοπλες ομάδες στασύνορα Βενεζουέλας-Κολομβίας χρησιμοποιούν τα παράτυπα σημεία συνοριακής διέλευσης για ναεκβιάζουν ανθρώπους που διέρχονται από αυτά1220. Η El Universal ανέφερε ότι το κάθε παράτυπο
σημείο συνοριακής διέλευσης διαχειρίζεται μια συγκεκριμένη παράνομη ένοπλη ομάδα1221.
Σύμφωνα με πηγές, οι μετανάστες πληρώνουν για να διέλθουν από τα trochas, με τις τιμές νακυμαίνονται από 1 000 πέσο Κολομβίας [περίπου 0,23 EUR]1222 έως 100 000 πέσο Κολομβίας [περίπου 23,2 EUR]1223. Σύμφωνα με πηγές, παράνομες ένοπλες ομάδες στα σύνορα κλέβουν ταέγγραφα ταυτότητας από μετανάστες από τη Βενεζουέλα όταν εισέρχονται στην Κολομβία1224 και«πολλές» γυναίκες και παιδιά εξαναγκάζονται σε σεξουαλική επαφή με μέλη των παράνομων
ένοπλων ομάδων ως μορφή πληρωμής για την είσοδό τους στην Κολομβία1225. Περιπτώσεις
εκβιασμού μεταναστών από τη Βενεζουέλα έχουν επίσης αναφερθεί στα σύνορα μεταξύ Κολομβίας
και Ισημερινού1226.

7.2 Είσοδος στην Κολομβία
Προκειμένου να εισέλθουν στην Κολομβία, οι υπήκοοι της Βενεζουέλας μπορούν να επιδείξουν
έγκυρο διαβατήριο που έχει εκδοθεί από τη Βενεζουέλα και/ή διαβατήριο που έχει λήξει εντός τηςτελευταίας πενταετίας, εφόσον έχει εκδοθεί μετά το 2015. Μπορούν επίσης να εισέλθουν με τοεθνικό δελτίο ταυτότητάς τους. Εάν ο πολίτης της Βενεζουέλας εισέλθει στη Βενεζουέλα ωςτουρίστας, η διάρκεια της παραμονής είναι 90 ημέρες και μπορεί να παραταθεί για ακόμη 90 ημέρες,διάστημα μετά το οποίο απαιτείται θεώρηση για την παραμονή του ατόμου. Για τους μετανάστεςαπό τη Βενεζουέλα που εισέρχονται στην Κολομβία μέσω παράτυπου σημείου συνοριακής διέλευσης
και έχουν επίσημη προσφορά εργασίας, η κυβέρνηση της Κολομβίας θέσπισε την ειδική άδεια γιατην προώθηση της νομιμοποίησης (PEPFF, Permiso Especial para el Fomento de la Formalización) [τονΦεβρουάριο του 2020], της οποίας η ισχύς κυμαίνεται μεταξύ έξι μηνών και δύο ετών. Την PEPFF
μπορεί να ζητήσει δυνητικός εργοδότης από το Υπουργείο Εργασίας της Κολομβίας1227.

7.3 Μεταχείριση συγκεκριμένων στοχοποιούμενων προφίλ κατάτην είσοδο και έξοδο
Η παρούσα υποενότητα καλύπτει πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση συγκεκριμένων
στοχοποιούμενων προφίλ κατά την είσοδο και έξοδο, καθώς λόγω των χρονικών περιορισμών δενήταν δυνατή η κάλυψη των πληροφοριών για όλα τα προφίλ.
Σύμφωνα με την έκθεση του OMCT και λοιπών, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων,ιδίως εκείνοι που συνεργάζονται με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έχουν αποτελέσει
αντικείμενο παρενόχλησης και εκφοβισμού κατά την έξοδο από τη χώρα ή την είσοδο σε αυτήν, ιδίως

1219 Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil, 1 June 2019, url, p. 261220 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 14; El Universal, Tras cierre de frontera, grupos criminales lucran con

venezolanos que cruzan a Colombia, 19 March 2019, url
1221 El Universal, Tras cierre de frontera, grupos criminales lucran con venezolanos que cruzan a Colombia, 19 March 2019,url
1222 Pares, Sin dios ni ley, 10 February 2020, url, p. 14.
1223 El Tiempo, Grupos criminales cobran hasta $ 100.000 por dar paso en la frontera, 18 March 2020, url
1224 El Poder, Huir hacia el infierno - Parte II: trata de personas en frontera con Venezuela, 12 March 2020, url, 9:55
1225 El Poder, Huir hacia el infierno - Parte II: trata de personas en frontera con Venezuela, 12 March 2020, url, 1:10; El Diario,
Explotación sexual y tráfico de personas, la realidad de cientos de venezolanos, 24 September 2019, url
1226 International Organisation B, telephone interview, 13 May 2020; La Silla Vacía, Al riesgo del Covid se suman amenazas y
extorsiones a retornados venezolanos, 9 June 2020, url
1227 International Organisation B, telephone interview, 13 May 2020

132 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑαπό τη SAIME και την Εθνική Ολοκληρωμένη Υπηρεσία για τη διαχείριση τελωνειακών δασμών καιφόρων (SENIAT, Servicio Nacional Integrado de Administración Aduanera y Tributaria). Τα μέληοργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών έχουν αποτελέσει αντικείμενο παρακολούθησης κατά τηνάφιξή τους στο αεροδρόμιο· έχουν δεχθεί απειλές κατά τον έλεγχο από τις υπηρεσίες
μετανάστευσης, μεταξύ άλλων απειλή ακύρωσης των διαβατηρίων τους και άλλων εγγράφων
ταυτότητας· έχουν υποβληθεί σε παράτυπες ανακρίσεις οι οποίες εστιάζουν, κατά την έξοδο από τηχώρα, στον σκοπό του ταξιδιού και το επάγγελμα, και, κατά την είσοδο, στις δραστηριότητες τουατόμου κατά την παραμονή του στο εξωτερικό· έχουν ελεγχθεί αυθαίρετα οι αποσκευές τους· καιέχουν ληφθεί φωτογραφίες τους1228.
Το OMCT και λοιποί επισήμαναν ότι έχουν υπάρξει περιπτώσεις στις οποίες υπάλληλοι τωνυπηρεσιών πληροφοριών με πολιτικά ρούχα φωτογράφισαν μέλη οργανώσεων της κοινωνίας τωνπολιτών στο αεροδρόμιο και στη συνέχεια οι φωτογραφίες αυτές εμφανίστηκαν στα μέσαεπικοινωνίας στο πλαίσιο μιας «ρητορικής στιγματισμού», με έναν κόκκινο κύκλο να υποδεικνύει τοάτομο που εκφοβίζεται. Έχουν υπάρξει επίσης περιπτώσεις γνωστοποίησης της διαδρομής τουατόμου στα μέσα επικοινωνίας, με αποτέλεσμα να εκτίθεται σε παρενόχληση και εκφοβισμό. Το CDJ
έχει καταγράψει περιπτώσεις μελών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών τα οποία
αναγκάστηκαν να κατέβουν από το αεροπλάνο μετά την επιβίβασή τους προκειμένου να γίνει
«έλεγχος τελευταίας στιγμής των αποσκευών τους», παρόλο που είχαν ελεγχθεί ήδη πολλές
φορές1229. Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, εκπρόσωπος του Fundación
Reflejos de Venezuela1230 ανέφερε ότι όταν ταξίδευε για συνάντηση με τον OAS, την κατέβασαν απότο αεροπλάνο πριν από την αναχώρηση προκειμένου να ελεγχθούν για δεύτερη φορά οι αποσκευές
της. Όταν επέστρεψε στη Βενεζουέλα, την ρώτησαν σχετικά με τις δραστηριότητές της στο εξωτερικό
και την φωτογράφισαν1231. Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, εκπρόσωπος της
Unión Afirmativa de Venezuela, μιας οργάνωσης της κοινωνίας των πολιτών με βάση στη Βενεζουέλαη οποία προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΔ1232, ανέφερε ότι όταν φεύγουν απότη χώρα τούς φωτογραφίζονται από τις δυνάμεις ασφαλείας1233. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, γενικά, ηπαρενόχληση και ο εκφοβισμός εξαρτώνται από τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα και συνήθως
εντείνονται όταν πρόκειται να συμμετάσχουν σε διεθνείς συναντήσεις στο εξωτερικό, γιαπαράδειγμα με την IACHR1234. Η FundaRedes ανέφερε ομοίως ότι οι ακτιβιστές παρακολουθούνται
επίσης όταν φεύγουν από τη χώρα και όταν εισέρχονται σε αυτήν. Στόχο αποτελούν ιδίως όσοισυμμετέχουν σε συναντήσεις με την IACHR. Σύμφωνα με τη FundaRedes, ως προφύλαξη οιπερισσότεροι ακτιβιστές δεν αποκαλύπτουν τις μετακινήσεις τους στο πλαίσιο των ταξιδιών τους ήτη φύση της συμμετοχής τους στο εξωτερικό πριν από την επιστροφή τους στη χώρα1235.
Ο διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι τα άτομα που θεωρούνται αντιφρονούντες υπόκεινται σεμεγαλύτερο έλεγχο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε κράτηση, ενώ τα άτομα που αποτελούν
αντικείμενο εν εξελίξει δικαστικής διαδικασίας, αν εντοπιστούν, τίθενται κατά κανόνα υπό κράτηση.
Μέλη του στρατού που προσπαθούν να εισέλθουν στη χώρα παραπέμπονται σε στρατιωτικό
δικαστήριο. Σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό Α, τουλάχιστον 75 πρώην μέλη του στρατιωτικού
προσωπικού είχαν λιποτακτήσει και τέθηκαν υπό κράτηση κατά την είσοδό τους στη χώρα1236. Γιαπερισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα μέλη του στρατού, βλέπε κεφάλαιο 3.6. Στην έκθεση χώρας

1228 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 63
1229 OMCT et al., Venezuela "Enemigos internos", March 2020, url, p. 63
1230 Fundación Reflejos de Venezuela is a Venezuelan human rights organisation created in 2004 that advocates for theeradication of discrimination, mistreatment and inequality towards 'vulnerable groups' (Fundación Reflejos de Venezuela,
Directorio, n.d., url).
1231 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201232 Unión Afirmativa de Venezuela, ¿Quiénes somos?, n.d., url
1233 Unión Afirmativa de Venezuela, videoconference, 24 April 20201234 Unión Afirmativa de Venezuela, videoconference, 24 April 20201235 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 20201236 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 1332020 του Υπουργείου Εξωτερικών των Κάτω Χωρών αναφέρεται ότι, σύμφωνα με εμπιστευτικές
πηγές, μεταξύ των οποίων πρώην «υψηλόβαθμος» αξιωματούχος της κυβέρνησης της Βενεζουέλας,υπάρχουν κατάλογοι καταζητούμενων ατόμων υπό τη διαχείριση της SAIME, οι οποίοι
χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο επιβατών, και σε αυτούς τους καταλόγους έχουν πρόσβαση η
SEBIN, η DGCIM, το CICPC, οι FAES και η GNB1237. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός των χρονικών
περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες που να επαληθεύουν ταπαραπάνω.
Ο διεθνής οργανισμός Α ανέφερε, όσον αφορά τη μεταχείριση κατά την επιστροφή στη Βενεζουέλα
αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε, ότι η αναγνώριση των πολιτών τηςΒενεζουέλας ως «προσφύγων» στο εξωτερικό αποτελεί «ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα» το οποίο ηκυβέρνηση αρνείται να δεχθεί, καθώς για την κυβέρνηση δεν υπάρχουν «Βενεζουελανοί πρόσφυγες»αλλά «Βενεζουελανοί μετανάστες»1238.
Σύμφωνα με πηγές, υπάρχουν περιπτώσεις ατόμων που επέστρεψαν λόγω της πανδημίας και οιοποίοι τέθηκαν υπό παρακολούθηση από την κυβέρνηση, καταχωρίστηκαν στο σύστημα Patria 1239και ερωτήθηκαν πού βρίσκονταν εκτός Βενεζουέλας, ποιος ήταν ο προορισμός τους στη Βενεζουέλα
και ποιος ήταν ο σκοπός της παραμονής τους στη Βενεζουέλα1240. Επιπλέον, σύμφωνα μεπληροφορίες, όσοι επιστρέφουν εγγράφονται σε διαύλους μέσων κοινωνικής δικτύωσης υπό τηδιαχείριση αξιωματούχων, ώστε να παρακολουθούνται1241. Σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό Α,έχουν υπάρξει αναφορές για στιγματισμό όσων επιστρέφουν στο πλαίσιο της πανδημίας. Γιαπαράδειγμα, στην πολιτεία Táchira, κάτοικοι επιτέθηκαν με πέτρες κατά λεωφορείων που μετέφερανεπιστρέφοντες και συγκόλλησαν τις εισόδους σχολείων ώστε να αποτρέψουν τη χρήση τους ωςκέντρα υποδοχής. Όσοι επιστρέφουν αντιμετωπίζουν επίσης στιγματισμό αφού εγκατασταθούν
στους τόπους καταγωγής τους από αποστολές της Βενεζουέλας, ακόμη και αφού δοθούν
διαβεβαιώσεις ότι ο επιστρέφων δεν πάσχει από COVID-191242. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός τωνχρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες.
Ο διεθνής οργανισμός Α επισήμανε επίσης ότι η πολιτική πόλωση στη Βενεζουέλα έχει επίσης
επίπτωση στη μεταχείριση πολιτών της Βενεζουέλας που επιστρέφουν στη χώρα, υπό την έννοια ότιμπορεί να θεωρηθούν είτε «φιλοκυβερνητικοί» είτε «προδότες» της αντιπολίτευσης, χωρίς ναυπάρχει μέση κατάσταση, και ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μετανάστες που επιστρέφουν
σε μια γειτονιά όπου υπερτερούν οι οπαδοί της κυβέρνησης χαρακτηρίζονται ως «προδότες». Το ίδιοσυμβαίνει στις γειτονιές που είναι υπέρ της αντιπολίτευσης, όπου χαρακτηρίζονται «chavistas»,«κατάσκοποι» και «υποστηρικτές της κυβέρνησης», οι οποίοι «υποβλήθηκαν σε πλύση εγκεφάλου»,διότι έλαβαν βοήθεια από την κυβέρνηση για να επιστρέψουν. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, εξ όσωνγνωρίζει, δεν υπάρχουν στοιχεία για περιπτώσεις σωματικών επιθέσεων κατά επιστρεφόντων μετάτην επιστροφή τους στις κοινότητες καταγωγής τους1243. Στις πηγές που εξετάστηκαν εντός τωνχρονικών περιορισμών της παρούσας έκθεσης δεν βρέθηκαν πρόσθετες πληροφορίες που ναεπαληθεύουν τα παραπάνω.

7.4 Σχέδιο επιστροφής στην πατρίδα (Plan Vuelta a la Patria)Το σχέδιο επιστροφής στην πατρίδα, στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών, αποτελεί
κυβερνητική πρωτοβουλία η οποία δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2018 για την παροχή βοήθειας
1237 Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report Venezuela 2020), June

2020, url, p. 141238 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020
1239 FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020· Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1240 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1241 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201242 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 20201243 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020

134 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑσε Βενεζουελανούς που επιθυμούν να επιστρέψουν στη Βενεζουέλα. Το σχέδιο συνίσταται στηδημιουργία αεροπορικών και χερσαίων διαδρόμων για την οικειοθελή επιστροφή Βενεζουελανών
που βρίσκονται στο εξωτερικό και των οικογενειών τους, οι οποίοι δεν διαθέτουν τους αναγκαίους
πόρους για να χρηματοδοτήσουν την επιστροφή τους1244.
Για να κάνει κάποιος αίτηση για εγγραφή στο πρόγραμμα, πρέπει να είναι υπήκοος της Βενεζουέλας.
Η εγγραφή πραγματοποιείται στις διπλωματικές αποστολές της Βενεζουέλας στο εξωτερικό και οιαιτούντες πρέπει να υποβάλουν «επικαιροποιημένες και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τηνκατάσταση του υπηκόου στο εξωτερικό» και να παρευρεθούν σε «συναντήσεις ελέγχου» όπωςπρογραμματίζονται από τη διπλωματική αποστολή στην οποία υπάγεται ο υπήκοος τηςΒενεζουέλας1245. Το El Pitazo ανέφερε ότι οι ζητούμενες πληροφορίες συνίστανται στη διεύθυνση στηΒενεζουέλα και στο εξωτερικό, στον αριθμό τηλεφώνου και στην ηλεκτρονική διεύθυνση1246. Αφούβρεθούν στη Βενεζουέλα, οι αποστολές της Βενεζουέλας «παρακολουθούν το άτομο που επιστρέφειή την οικογενειακή μονάδα ώστε να διευκολυνθεί η αποτελεσματική και ταχεία ενσωμάτωσή τουςστην κοινωνία»1247.
Σε έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων αναφέρεται ότι στις 10 Φεβρουαρίου 2020 είχαν
επαναπατριστεί 17 522 Βενεζουελανοί βάσει του σχεδίου, με τους υψηλότερους αριθμούς ναπροέρχονται από τη Βραζιλία (7 285), το Περού (4 259), τον Ισημερινό (3 242), τη Χιλή (1 136), και τηνΚολομβία (764). Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι το 69 % των επιστροφών πραγματοποιήθηκαν διάξηράς και το 31 % διά αέρος. Στην έκθεση αναφέρεται επίσης ότι 100 426 Βενεζουελανοί έχουν
εγγραφεί προς επαναπατρισμό1248.

7.5 Εσωτερική μετακίνησηΟ διεθνής οργανισμός Α ανέφερε ότι τα σημεία ελέγχου των δυνάμεων ασφαλείας εντός τηςΒενεζουέλας είναι συνήθη σε ολόκληρη τη χώρα λόγω της ύπαρξης, κατά την κυβέρνηση, «απειλής
για την εδαφική της ασφάλεια»1249. Ο Mouttet επισήμανε ότι οι μετακινήσεις μεταξύ πολιτειών
μπορεί να αποτελούν κίνδυνο λόγω των σημείων ελέγχου των δυνάμεων ασφαλείας,συμπεριλαμβανομένης της GNB και της τοπικής αστυνομίας. Ο Mouttet εξήγησε ότι οι έλεγχοι στασημεία ελέγχου είναι ασυνεπείς ως προς το ποιος επιτρέπεται να περάσει και δεδομένου ότι δενυπάρχουν σαφείς εντολές, οι έλεγχοι εξαρτώνται από τον επικεφαλής αστυνομικό. Επιπλέον,δεδομένου ότι στη Βενεζουέλα υπάρχουν πολλές απαιτήσεις και άδειες όσον αφορά τη χρήση ενόςοχήματος, εάν οι αρχές θέλουν να θέσουν κάποιον υπό κράτηση, μπορούν για παράδειγμα ναβασιστούν σε μια άδεια που λείπει ή σε μια απαίτηση που δεν εκπληρώνεται1250. Εμπιστευτική πηγή,η οποία παρατίθεται στην έκθεση χώρας 2020 του Υπουργείου Εξωτερικού των Κάτω Χωρών,ανέφερε ότι μπόρεσε να περάσει από τα σημεία ελέγχου των δυνάμεων ασφαλείας χωρίς έγγραφα,με δωροδοκία, ενώ δύο άλλες εμπιστευτικές πηγές ανέφεραν ότι ταξίδεψαν μέσω της Βενεζουέλας
με τα έγγραφα ταυτότητας άλλου ατόμου χωρίς να συναντήσουν κανένα πρόβλημα1251.

1244 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria, n.d., url
1245 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria sigue en marcha con casi 16

mil repatriados hasta la fecha, 21 September 2019, url
1246 El Pitazo, Cómo registrarse en el Plan Vuelta a la Patria para regresar a Venezuela, 8 May 2020, url
1247 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria sigue en marcha con casi 16
mil repatriados hasta la fecha, 21 September 2019, url
1248 Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria, February 2020, url
1249 Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020
1250 Mouttet, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020
1251 Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report Venezuela 2020), June
2020, url, p. 13

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 135

8. Κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ
8.1 ΝομοθεσίαΤο άρθρο 21 του Συντάγματος ορίζει τα εξής:«Όλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου και κατά συνέπεια:
1. Δεν επιτρέπονται οι διακρίσεις λόγω φυλής, φύλου, θρησκευτικών πεποιθήσεων ήκοινωνικής θέσης, ούτε, εν γένει, οι διακρίσεις που αποσκοπούν ή έχουν ως αποτέλεσμα τηνακύρωση ή την καταπάτηση της αναγνώρισης, απόλαυσης ή άσκησης, επί ίσοις όροις, τωνδικαιωμάτων και ελευθεριών κάθε ατόμου.
2. Η νομοθεσία διασφαλίζει νομικές και διοικητικές συνθήκες ώστε η ισότητα ενώπιον τουνόμου να καθίσταται πραγματική και ουσιαστική· θεσπίζει θετικά μέτρα υπέρ οποιασδήποτε
ομάδας που υφίσταται διακρίσεις, περιθωριοποιείται ή είναι ευάλωτη· προστατεύει ιδίως
όσους, λόγω οποιασδήποτε από τις ανωτέρω περιστάσεις, βρίσκονται σε προδήλως αδύναμη
θέση· και τιμωρεί όσους κακοποιούν ή κακομεταχειρίζονται τα άτομα αυτά. […]»1252.
Στην απόφαση αριθ. 190 του 2008 το τμήμα συνταγματικών υποθέσεων του TSJ έκρινε τα εξής:«Το άρθρο 21 του Συντάγματος δεν αποτελεί, με κανέναν τρόπο, περιοριστικό κανόνα, αλλάαναγνωρίζει το δικαίωμα στην ισότητα και στη μη διάκριση από οποιονδήποτε αυθαίρετο
παράγοντα που θα μπορούσε να ακυρώσει ή να θίξει την αναγνώριση, την απόλαυση ή τηνάσκηση των δικαιωμάτων κάθε ατόμου επί ίσοις όροις, δηλαδή το Σύνταγμα απαγορεύει τηνάνιση μεταχείριση για άτομα που βρίσκονται σε ανάλογη ή παρόμοια κατάσταση,ανεξάρτητα από το αν το κίνητρο των διακρίσεων είναι μεταξύ αυτών που περιλαμβάνονταιστην εν λόγω συνταγματική διάταξη»1253.
Στο πλαίσιο βιντεοδιάσκεψης για την παρούσα έκθεση, η AC Venezuela Igualitaria, οργάνωση τηςκοινωνίας των πολιτών η οποία παρέχει κατάρτιση και εκστρατείες ευαισθητοποίησης σχετικά με τονσεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου1254, ανέφερε ότι παρόλο που οργανώσεις τηςκοινωνίας των πολιτών οι οποίες υπερασπίζονται τα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΔ χρησιμοποιούν
την απόφαση αριθ. 190 σε πιθανές περιπτώσεις διακρίσεων ή παραβιάσεων των δικαιωμάτων
ατόμων ΛΟΑΔ, είναι «πολύ δύσκολο να χρησιμοποιηθεί η απόφαση αυτή διότι δεν υπάρχουν
διαδικασίες εκτέλεσης της απόφασης και διότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν έχουν σχετική
κατάρτιση»1255.
Οι σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν ποινικοποιούνται από τη νομοθεσία, αλλάποινικοποιούνται στην πράξη1256. Επιπλέον, πρόσωπα που ανήκουν στον στρατό και έχουν σχέση μεάτομα του ίδιου φύλου τιμωρούνται βάσει του άρθρου 565 του οργανικού κώδικα στρατιωτικής
δικαιοσύνης1257. Το άρθρο 565 του οργανικού κώδικα στρατιωτικής δικαιοσύνης ορίζει τα εξής:«Αξιωματικός που διαπράττει πράξεις οι οποίες προσβάλλουν ή μειώνουν την αξιοπρέπειά
του ή επιτρέπει τέτοιες πράξεις, χωρίς να προσπαθήσει να τις αποτρέψει με μέσα που1252 Venezuela, Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela 1999 (Amended), 2009, Translated by William S. Hein &Co., Inc., url
1253 Venezuela, TSJ, Sentencia No. 190, 28 February 2008, url
1254 AC Venezuela Igualitaria, Quiénes somos?, n.d., url
1255 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1256 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1257 ILGA, State-sponsored Homophobia, December 2019, url, p. 36; AC Venezuela Igualitaria, videoconference, 30 April 2020

136 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑεπιτρέπονται από τον νόμο, τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης ενός έως τριών ετών καιαπόλυση από τις ένοπλες δυνάμεις.
Η ίδια ποινή επιβάλλεται σε κάθε μέλος του στρατού που προβαίνει σε σεξουαλικές πράξεις
ενάντιες στη φύση»1258.
Το άρθρο 565 αποτέλεσε αντικείμενο αγωγής από την AC Venezuela Igualitaria το 2016, αλλά τονΑπρίλιο του 2020 δεν είχε εκδοθεί απόφαση επ’ αυτής1259. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερεότι το άρθρο αυτό εφαρμόζεται κυρίως σε άνδρες και άτομα φορείς του ιού HIV και ότι, παρότι
διερευνώνται βάσει του άρθρου αυτού, ο ρόλος τους στις ένοπλες δυνάμεις «σταδιακά
περιορίζεται», π.χ. τους στέλνουν ή τους αναθέτουν θέσεις γραφείου μέχρι την οριστική απόλυσή
τους1260.
Η Βενεζουέλα δεν αναγνωρίζει τους γάμους ή τα σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ατόμων του ίδιου
φύλου1261. Νομοσχέδιο το οποίο υποβλήθηκε στην Εθνοσυνέλευση το 2014 για την αναγνώριση τωνγάμων μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν έχει προχωρήσει, ενώ δεν έχει εκδοθεί απόφαση επίαγωγής που υποβλήθηκε το 2015 στο TSJ σχετικά με τους γάμους μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου1262.
Η νομοθεσία δεν επιτρέπει αλλαγή του φύλου στα έγγραφα ταυτότητας1263. Το TSJ δεν έχειαποφανθεί επί αγωγής που κατατέθηκε το 2016 και αφορούσε την προτίμηση της ταυτότητας φύλου
στα έγγραφα ταυτότητας1264. Το 2010 τροποποιήθηκε ο νόμος για το εθνικό μητρώο προκειμένου ναεπιτρέπεται σε διεμφυλικά άτομα να αλλάζουν το όνομά τους, αλλά μέχρι σήμερα κανένα
διεμφυλικό άτομο δεν έχει μπορέσει να κάνει κάτι τέτοιο1265.
Ο οργανικός εργασιακός νόμος περιλαμβάνει τον σεξουαλικό προσανατολισμό στους λόγους
απαγόρευσης των διακρίσεων στην απασχόληση1266. Άλλοι νόμοι στους οποίους έχουν ενσωματωθεί
διατάξεις για την προστασία του σεξουαλικού προσανατολισμού είναι το διάταγμα με ισχύ νόμου
για τα θεσμικά όργανα στον τραπεζικό τομέα (Decreto con Rango, Valor y Fuerza de Ley deInstituciones del Sector Bancario) στο άρθρο 1721267, και ο νόμος για τη ρύθμιση και τον έλεγχο τωνμισθώσεων κατοικιών (Ley para la Regularización y Control de los Arrendamientos de Vivienda) στοάρθρο 51268.
Ο συνταγματικός νόμος κατά του μίσους και υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης και της ανοχής περιέχει
διατάξεις που ποινικοποιούν το μίσος για λόγους σεξουαλικού προσανατολισμού. Ωστόσο, ο νόμος
δεν έχει εφαρμοστεί σε περιπτώσεις διακρίσεων σε βάρος ατόμων ΛΟΑΔ1269. Μολαταύτα,υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, πολιτικά κόμματα, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και άλλοι έχουν
χρησιμοποιήσει γλώσσα που εισάγει διακρίσεις δημοσίως, χωρίς να υπάρξουν συνέπειες1270.

1258 Venezuela, Código Orgánico de Justicia Militar, 1998, url
1259 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1260 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1261 ILGA, State-sponsored Homophobia, December 2019, url, 530; Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5Μαΐου 20201262 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 20201263 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 20201264 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 20201265 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 20201266 Venezuela, Ley Orgánica del Trabajo, los Trabajadores y las Trabajadoras, 2012, url, Art. 211267 Venezuela, Decreto con Rango, Valor y Fuerza de Ley de Instituciones del Sector Bancario, 2014, url
1268 Venezuela, Ley para la Regularización y Control de los Arrendamientos de Vivienda, 2011, url
1269 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
1270 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 137

8.2 Διακρίσεις και βίαΣε έρευνα που διεξήχθη από την Tamara Adrián1271 σχετικά με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες γιατα άτομα ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα και στο εξωτερικό1272 αναφέρεται ότι οι διακρίσεις σε βάρος ατόμων
ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα οφείλονται στην έλλειψη δημόσιων πολιτικών που να προωθούν την ισότητα
και να καταπολεμούν τις διακρίσεις και τη βία, ιδίως στο σχολείο, στον χώρο εργασίας, στανοικοκυριά και στους δημόσιους χώρους. Η έρευνα της Adrián παρείχε τα ακόλουθα συνολικά
ποσοστά ατόμων ΛΟΑΔ που υφίστανται διακρίσεις και λεκτική παρενόχληση: ομοφυλόφιλοι (72 %),λεσβίες (68 %), αμφιφυλόφιλοι (55 %), διεμφυλικές γυναίκες (75 %) και διεμφυλικοί άνδρες
(93 %)1273. Η Unión Afirmativa de Venezuela επισήμανε στο πλαίσιο της συνέντευξης ότι οι διακρίσειςαπό την κοινωνία περιστρέφονται γύρω από το χάσμα μεταξύ των γενεών, όπου άτομα κάτω των 35ετών είναι πιο ανοικτά στη σεξουαλική πολυμορφία σε σχέση με τις γενιές μεγαλύτερης ηλικίας. Ηαπόρριψη των διεμφυλικών ατόμων είναι πιο διαδεδομένη σε σχέση με τα άλλα άτομα ΛΟΑ, και οιάνδρες που είναι φορείς του ιού HIV «θεωρείται αυτόματα ότι είναι ομοφυλόφιλοι»1274. Σύμφωναμε την έρευνα της Adrián, ποσοστό 70 % των λεσβιών, 69 % των ομοφυλόφιλων, 52 % των
αμφιφυλόφιλων, 100 % των διεμφυλικών γυναικών και 86 % των διεμφυλικών ανδρών υπέστησανδιακρίσεις σε δημόσιους χώρους1275.
Αντιμετωπίζουν επίσης περιορισμούς στην πρόσβαση στα κιβώτια τροφίμων των CLAP, καθώς οιαρμόδιοι για την παράδοσή τους έχουν διακριτική ευχέρεια ως προς το ποιος τα λαμβάνει1276. ΣτοCaracas υπάρχει κυβερνητική υπηρεσία για τα άτομα ΛΟΑΔ που παρέχει τα κιβώτια με τρόφιμα μεαντάλλαγμα τη λήψη της Carnet de la Patria και τη συμμετοχή σε συγκεντρώσεις υπέρ τηςκυβέρνησης. Πέραν των κιβωτίων με τρόφιμα, τα επιδόματα που παρέχει η κυβέρνηση δεν δίνονται
σε ενώσεις ατόμων του ίδιου φύλου διότι δεν αναγνωρίζονται από το κράτος, και τα διεμφυλικά
άτομα δεν λαμβάνουν τα κιβώτια με τρόφιμα των CLAP διότι το φύλο τους δεν αντιστοιχεί σε αυτόπου αναφέρεται στα δελτία ταυτότητάς τους1277. Σύμφωνα με την έρευνα της Adrián, ποσοστό 17 %των λεσβιών, 6 % των ομοφυλόφιλων και 3 % των διεμφυλικών δεν λαμβάνουν τα κιβώτια μετρόφιμα διότι βρίσκονται σε ένωση ατόμων του ίδιου φύλου, και ποσοστό 20 % των διεμφυλικών
γυναικών και 43 % των διεμφυλικών ανδρών δεν λαμβάνουν τα κιβώτια με τρόφιμα λόγω τηςταυτότητας φύλου τους1278.

1271 Η Tamara Adrián είναι καθηγήτρια στο UCV και στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο (Universidad Metropolitana) (Adrián,Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 1). Η Adrián είναι βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης της Βενεζουέλας απότο 2016, πρόεδρος της Επιτροπής της Διεθνούς Ημέρας κατά της Ομοφοβίας και της Τρανσφοβίας, πρόεδρος τουδιοικητικού συμβουλίου της GATE: Παγκόσμια Δράση για την ισότητα των διεμφυλικών ατόμων, και μέλος τηςεπιστημονικής επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη σεξουαλικότητα της UNESCO. H Adrián υπήρξε γραμματέας
της Διεθνούς Ένωσης Λεσβιών, Ομοφυλόφιλων, Αμφιφυλόφιλων, Διεμφυλικών και Μεσοφυλικών (ILGA) από το 2010 έωςτο 2013 (Vital Voices, Tamara Adrián, url).
1272 Η έρευνα πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά μεταξύ 14 και 28 Αυγούστου 2019 και πρόσκληση για συμπλήρωση τηςέρευνας αναρτήθηκε σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, το Twitter και το Instagram. Αποτελείτοαπό δύο ερωτηματολόγια, ένα για τα άτομα ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα, με δείγμα 306 απαντήσεων, και ένα για τα άτομα ΛΟΑΔστο εξωτερικό, με ένα δείγμα 302 απαντήσεων. Ο συνολικός αριθμός των ερωτηματολογίων που ενεργοποιήθηκαν ήταν4 803, ωστόσο για την έρευνα ελήφθησαν υπόψη μόνο 686 καθώς η ολοκλήρωση του ερωτηματολογίου αποτελούσε μίααπό τις προϋποθέσεις. Στην τελική έκθεση δεν περιλαμβάνεται η κατάσταση των μεσοφυλικών ατόμων στη Βενεζουέλα,καθώς μόνο ένα άτομο συμπλήρωσε την έρευνα «με ανακολουθίες» στη Βενεζουέλα και μόνο δύο άτομα συμπλήρωσαντην έρευνα από το εξωτερικό. Σύμφωνα με την Adrian, η έρευνα είναι «η πρώτη που ρίχνει φως στα διάφορα είδη βίας» σεβάρος των ατόμων ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα. Η τυπική απόκλιση ήταν 3,5 %. (Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December
2019, url, pp. 15-16)
1273 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 47-49
1274 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1275 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 76,
1276 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1277 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1278 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 323, 325

138 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑΌσον αφορά τις διακρίσεις στην απασχόληση, πηγές ανέφεραν ότι εξαρτώνται από το παρουσιαστικό
του ατόμου ΛΟΑΔ1279. Η AC Venezuela Igualitaria ανέφερε ότι «εάν το άτομο είναι ομοφυλόφιλος μεανδρικό παρουσιαστικό ή λεσβία με γυναικείο παρουσιαστικό, το πιθανότερο είναι ότι δεν θααντιμετωπίσει προβλήματα στην εξασφάλιση εργασίας. Εάν ο εργοδότης ή οι συνάδελφοι το μάθουν,αλλά το άτομο “συνεχίσει να έχει πρέπουσα συμπεριφορά”, δεν θα αντιμετωπίσει προβλήματα 1280.
Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ομοίως ότι «για τις λεσβίες και τους ομοφυλόφιλους τωνοποίων ο ανδρισμός ή η θηλυκότητα δεν είναι ορατά, δεν υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα. Το πρόβλημαπροκύπτει όταν ο ανδρισμός στις λεσβίες και η θηλυκότητα στους ομοφυλόφιλους καθίστανταιορατά. Τότε επέρχεται η απόρριψη». Στον χώρο εργασίας η απόρριψη εκδηλώνεται με αστεία,σχόλια και τη μη ανάθεση καθηκόντων διότι τα άτομα θεωρούνται «ανίκανα»1281. Τα άτομα ΛΟΑΔτων οποίων το παρουσιαστικό διαφέρει από το βιολογικό φύλο τους βρίσκουν συνήθως άτυπη,χαμηλά αμειβόμενη απασχόληση ως πλανόδιοι πωλητές, υπάλληλοι ασφάλειας, καθώς και σε
τηλεφωνικά κέντρα και καταστήματα καλλυντικών1282. Η έρευνα της Adrián παρείχε τα ακόλουθαποσοστά ατόμων ΛΟΑΔ που υφίστανται διακρίσεις και λεκτική παρενόχληση στον χώρο εργασίας:ομοφυλόφιλοι (29 % διακρίσεις, 20 % λεκτική παρενόχληση), λεσβίες (32 %, 20 %), αμφιφυλόφιλοι(16 %, 23 %), διεμφυλικές γυναίκες (57 %, 67 %) και διεμφυλικοί άνδρες (57 %, 50 %)1283.
Συχνά τα άτομα ΛΟΑΔ δεν αναφέρουν τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους σε επαγγελματίες τουκλάδου της υγείας λόγω φόβου ότι θα τα χλευάσουν. Η AC Venezuela Igualitaria έχει καταγράψει
περιπτώσεις ατόμων ΛΟΑΔ τα οποία απεβίωσαν σε νοσοκομεία διότι επαγγελματίες του κλάδου τηςυγείας δεν ήξεραν πώς να χειριστούν ένα άτομο του οποίου το φύλο στο έγγραφο ταυτότητας δενσυνέπιπτε με το παρουσιαστικό του1284. Σύμφωνα με πηγές, σε διεμφυλικά άτομα δεν παρέχεται
ιατρική θεραπεία1285, τα στέλνουν από το ένα νοσοκομείο στο άλλο και τυγχάνουν κακομεταχείρισης
κατά τη σωματική εξέταση1286. Επιπλέον, τα διεμφυλικά άτομα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στηνπρόσβαση σε ορμονική θεραπεία και λόγω της δομής της υγειονομικής περίθαλψης στη χώρα, ταπερισσότερα καταφεύγουν σε αυτοθεραπεία ή φεύγουν από τη χώρα για να εξασφαλίσουν
κατάλληλη υγειονομική περίθαλψη1287. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ότι τα ζευγάρια
ίδιου φύλου δεν μπορούν να δηλώσουν τον σύντροφό τους ως δικαιούχο σε προγράμματαυγειονομικής περίθαλψης1288. Σύμφωνα με την έρευνα της Adrián, το 83 % των λεσβιών,ομοφυλόφιλων και διεμφυλικών λαμβάνουν «πάντα» τα φάρμακα και την ορμονική θεραπεία πουχρειάζονται, ενώ το 13 % απάντησε «σχεδόν πάντα». Στην περίπτωση των διεμφυλικών γυναικών, το
33 % τα λαμβάνει «πάντα», το 17 % «σχεδόν πάντα», το 17 % «ορισμένες φορές» και το 35 %«σπάνια». Όσον αφορά τους διεμφυλικούς άνδρες, το 67 % ανέφερε ότι τα λαμβάνει «πάντα» και το
20 % «σχεδόν πάντα»1289.
Όσον αφορά την πρόσβαση σε στέγη, παρότι υπάρχει νομοθεσία που απαγορεύει τις διακρίσεις
λόγω ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού κατά την πρόσβαση σε στέγη, είναι
δύσκολη η προσφυγή κατά αποφάσεων καθώς οι ιδιοκτήτες κατοικιών απολαμβάνουν μεγάλης

1279 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
1280 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1281 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1282 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1283 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 65, 68, 70
1284 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1285 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη,
5 Μαΐου 2020
1286 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1287 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1288 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1289 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 354

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 139

διακριτικής ευχέρειας στην εκμίσθωση ακινήτων1290. Τα ζευγάρια του ίδιου φύλου αντιμετωπίζουν
επίσης δυσκολίες και πρέπει να κρύβουν τη σχέση τους ώστε να έχουν πρόσβαση σε κατοικία1291.
Το Fundación Reflejos de Venezuela ανέφερε ότι η κοινωνική αποδοχή σε αστικές/αγροτικές περιοχές
εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η γεωγραφική περιοχή και οι θρησκευτικές
πεποιθήσεις. Διακρίσεις υπάρχουν επίσης εντός του νοικοκυριού· το 75 με 80 % των διακρίσεων
λαμβάνουν χώρα στο σπίτι λόγω κοινωνικών, πολιτισμικών και θρησκευτικών πρακτικών1292. Ηέρευνα της Adrián παρείχε τα ακόλουθα ποσοστά ατόμων ΛΟΑΔ που υφίστανται διακρίσεις καιλεκτική παρενόχληση στα νοικοκυριά τους: λεσβίες (60 % διακρίσεις, 58 % λεκτική παρενόχληση),ομοφυλόφιλοι (51 %, 40 %), αμφιφυλόφιλοι (65 %, 58 %), διεμφυλικές γυναίκες (50 %, 50 %) καιδιεμφυλικοί άνδρες (86 %, 71 %). Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 100 % των Βενεζουελανών
διεμφυλικών γυναικών που ζουν στο εξωτερικό ανέφεραν ότι εκδιώχθηκαν από το σπίτι τους ότανήταν στη Βενεζουέλα, ενώ το ποσοστό των Βενεζουελανών διεμφυλικών ανδρών στο εξωτερικό ήταν33 %1293.
Είναι δύσκολο να διαπιστωθεί η κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα,συμπεριλαμβανομένης της στοχευμένης βίας, διότι δεν υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία,εκτός εάν αναφέρονται από τα μέσα ενημέρωσης1294, αλλά συχνά τα εν λόγω μέσα δεν κατανέμουν
την επιθετική συμπεριφορά ανά φύλο και αναφέρουν ότι το θύμα ήταν «ομοφυλόφιλος». Επιπλέον,συχνά τα μέλη της οικογένειας αντιτίθενται στη διάδοση πληροφοριών σχετικά με ένα βίαιο έγκλημαπου διαπράχθηκε σε βάρος του ΛΟΑΔ συγγενή, λόγω ντροπής1295.
Σύμφωνα με πηγές, «οι πλέον ευάλωτοι πληθυσμοί» στη βία είναι τα διεμφυλικά άτομα1296, τα άτομα
με διαταραχές φύλου1297 και οι «θηλυπρεπείς ομοφυλόφιλοι»1298. Σύμφωνα με το Fundación Reflejosde Venezuela, λεσβίες έχουν υποστεί «διορθωτικό βιασμό» σε γειτονιές1299. Διεμφυλικά άτομα έχουν
αποτελέσει θύματα κυκλωμάτων εμπορίας ανθρώπων για σκοπούς σεξουαλικής εκμετάλλευσης1300.
Σύμφωνα με την έρευνα της Adrián, συνολικά, το 38 % των διεμφυλικών γυναικών, το 22 % τωνομοφυλόφιλων, το 21 % των διεμφυλικών ανδρών, το 5 % των αμφιφυλόφιλων και το 4 % των
λεσβιών στη Βενεζουέλα έχουν υποστεί σωματική βία επειδή είναι ΛΟΑΔ. Σύμφωνα με την έρευνα,το 2 % των λεσβιών, το 7 % των ομοφυλόφιλων και το 33 % των διεμφυλικών γυναικών υπέβαλανκαταγγελία στις αρχές, κάτι που δεν έπραξαν αμφιφυλόφιλοι και διεμφυλικοί άνδρες, και σε όλες τιςκαταγγελίες δεν ασκήθηκε δίωξη κατά του δράστη1301.

8.3 Κατάσταση των οργανώσεων υπεράσπισης των ατόμων ΛΟΑΔΟι διαφορές μεταξύ των οργανώσεων ΛΟΑΔ αυξάνονται στο πλαίσιο της πολιτικής πόλωσης στηχώρα1302. Εντός της κοινότητας ΛΟΑΔ, οι οργανώσεις ΛΟΑΔ που θεωρούνται chavistas αισθάνονται

1290 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1291 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1292 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1293 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 86, 90, 95-96
1294 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
1295 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1296 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
1297 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1298 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1299 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1300 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020; El Diario, Explotación sexual y tráfico de personas, larealidad de cientos de venezolanos, 24 September 2019, url
1301 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 133-134, 189-192
1302 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020

140 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑστιγματισμένες, ενώ όσες θεωρούνται οπαδοί της αντιπολίτευσης νιώθουν ότι θα μπορούσαν ναυποστούν «δίωξη» από την κυβέρνηση1303.
Η μετανάστευση είναι καταστροφική για το κίνημα ΛΟΑΔ στη Βενεζουέλα, καθώς πολλές οργανώσεις
διαλύθηκαν επειδή τα μέλη τους μετανάστευσαν1304. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ότι«σε πολλές περιπτώσεις, ένας ή δύο ακτιβιστές είναι οι πρωτεργάτες των οργανώσεων και ότανφεύγουν από τη χώρα οι οργανώσεις αυτές εξαφανίζονται»1305. Περίπου το 75 % των ακτιβιστών
ΛΟΑΔ έχουν φύγει από τη χώρα1306. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ότι το 2017 υπήρχαν
12 οργανώσεις, το 2018 μειώθηκαν σε έξι και το 2019 υπήρχαν 121307. Σύμφωνα με την έρευνα τηςAdrián, οι λόγοι για τους οποίους τα άτομα έφυγαν από τη Βενεζουέλα ήταν οικονομικοί (73 %),πολιτικοί (57 %), η απασχόληση (39 %) και οι διακρίσεις (27 %)1308. Η έλλειψη πόρων είναι ηκυριότερη πρόκληση καθώς οι οργανώσεις δεν λαμβάνουν χρηματοδότηση από την κυβέρνηση ήδιεθνείς οργανισμούς1309, παρά τον αυξανόμενο αριθμό αιτημάτων παροχής συνδρομής, μεταξύ
άλλων σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας1310.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της AC Venezuela Igualitaria, οι οργανώσεις ΛΟΑΔ «δεν αντιμετωπίζουν
προκλήσεις στο έργο τους. Τα τελευταία χρόνια, έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη προβολή στα μέσαενημέρωσης. Όταν διοργανώνουν διαδηλώσεις στην Εθνοσυνέλευση ή στο TSJ, τυγχάνουν
ικανοποιητικής μεταχείρισης από την GNB». Η ίδια πηγή ανέφερε ότι πράξεις βίας κατά μελών
οργανώσεων ΛΟΑΔ «διαπράττονται περισσότερο μεμονωμένα και όχι με γενικευμένο τρόπο»,μεταξύ άλλων και όσων αφορά λιγότερο γνωστούς ακτιβιστές1311. Ωστόσο, σύμφωνα με την Unión
Afirmativa de Venezuela, η αντιμετώπιση των οργανώσεων ΛΟΑΔ έχει δύο όψεις υπό την έννοια ότιοι φιλοκυβερνητικές οργανώσεις έχουν μεγαλύτερη προβολή, ενώ άλλες οργανώσεις «διώκονται»,όχι από την κυβέρνηση αλλά από κυβερνητικούς υπαλλήλους1312. Οργανώσεις ΛΟΑΔ έχουν
αποτελέσει αντικείμενο επιθέσεων, μεταξύ άλλων και από φιλοκυβερνητικές ομάδες. Ορισμένα
παραδείγματα βλάβης την οποία έχουν υποστεί οργανώσεις ΛΟΑΔ είναι ο εκφοβισμός των μελών
τους, οι επιθέσεις στο πλαίσιο διαδηλώσεων, η παρενόχληση1313, το χακάρισμα των ιστοσελίδων
τους και η εξαπόλυση κατηγοριών ότι είναι «αντι-ιμπεριαλιστές» («antiimperialistas»), «τσιράκια τηςκυβέρνησης των ΗΠΑ» («peones del gobierno estadounidense») και «φασίστες» («fascistas»)1314. ΤοFundación Reflejos de Venezuela ανέφερε ότι το ίδρυμα έπαυσε τον πολιτικό ακτιβισμό τουπροκειμένου να εστιάσει στην πρόληψη των διακρίσεων. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, πολλές
επιθέσεις κατά οργανώσεων ΛΟΑΔ προήλθαν από colectivos ακτιβιστών ΛΟΑΔ, και όταν οι ακτιβιστές
ΛΟΑΔ γίνονται πολιτικά δραστήριοι, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή τους σε διαδηλώσεις, τυγχάνουν
κακομεταχείρισης από τις αρχές, με αποτέλεσμα ορισμένοι εξ αυτών να αποφασίσουν να φύγουναπό τη χώρα. Επιπλέον, κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν εκφοβίσει οργανώσεις ΛΟΑΔ πουπαρέχουν ψυχολογική βοήθεια δωρεάν αναφέροντας ότι «αυτά τα προγράμματα προσφέρονται ήδηαπό την κυβέρνηση». Η ίδια πηγή ανέφερε ότι όταν μια οργάνωση είναι γνωστή, αυτό μπορεί ναπροκαλέσει προβλήματα στους εθελοντές της καθώς μπορεί να εκτεθούν σε παρενόχληση καιαπόλυση από την εργασία τους. Ενώ υποβάλλουν καταγγελία στην εισαγγελία για πράξεις που1303 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1304 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020· Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24Απριλίου 2020
1305 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1306 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1307 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1308 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 38
1309 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020; Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1310 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1311 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 20201312 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 20201313 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020· Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24Απριλίου 20201314 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 141

διαπράττονται σε βάρος τους, πρέπει επίσης να υποβάλουν καταγγελία στους διεθνείς οργανισμούς
για την εξασφάλιση προστασίας1315.
Το Fundación Reflejos de Venezuela ανέφερε ότι δεν υπάρχουν zonas rosas στο Caracas, αλλά μπαρπου αποκαλούνται lugares de ambiente («ατμοσφαιρικοί χώροι»).1316 Η Unión Afirmativa deVenezuela ανέφερε ότι τα άτομα ΛΟΑΔ εκδηλώνονται ανοιχτά σε πολύ συγκεκριμένους χώρους,όπως κέντρα ομορφιάς, και κατά τον εορτασμό ειδικών εκδηλώσεων για τα άτομα ΛΟΑΔ. Ηπαρέλαση ομοφυλοφίλων πραγματοποιείται στη Βενεζουέλα σε ετήσια βάση από το 2000 με
χρηματοδότηση της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών, πολιτικών καιπολιτιστικών πράξεων που συνδέονται με την εκδήλωση. Η παρέλαση ομοφυλοφίλων διοργανώνεταιαπό φιλοκυβερνητικές οργανώσεις ΛΟΑΔ, ωστόσο στην εκδήλωση συμμετέχουν και άλλες
οργανώσεις1317.

8.4 Κρατική προστασία
Η Unión Afirmativa ανέφερε ότι τα άτομα ΛΟΑΔ μπορούν να υποβάλουν καταγγελίες για διακρίσεις
και βία σε βάρος τους στην εισαγγελία, στον Συνήγορο του Πολίτη ή στην αστυνομία1318. Ωστόσο, ταάτομα ΛΟΑΔ συνήθως δεν καταγγέλλουν περιπτώσεις παραβιάσεων των δικαιωμάτων τους ή βίαςσε βάρος τους1319. Τα άτομα ΛΟΑΔ βρίσκονται αντιμέτωπα με «αισθήματα φόβου, ενοχής καιντροπής» όταν αποφασίζουν αν θα υποβάλουν ή όχι καταγγελία1320 και συχνά γίνονται ξανάθύματα1321. Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν υποστεί χλευασμό, δεν τα έχουν πάρει σοβαρά1322 καιέχουν υποστεί κακομεταχείριση από τις αρχές1323. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ότι στις
περισσότερες περιπτώσεις το βάρος της απόδειξης φέρε το άτομο ΛΟΑΔ και ότι όταν προσπαθούν
να υποβάλουν καταγγελία παραπέμπονται από τον έναν κρατικό φορέα στον άλλο έως ότου ταθύματα παραιτηθούν από την προσπάθεια. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι σε περιπτώσεις καταγγελιών
κατά κυβερνητικού αξιωματούχου ή κρατικής υπηρεσίας, οι αρχές καθυστερούν την εξέτασή τουςέως ότου παρέλθει η προθεσμία παραγραφής, προκειμένου να μην εκδώσουν απόφαση κατά τηςκυβέρνησης1324.
Το Fundación Reflejos de Venezuela ανέφερε ότι δεν υπάρχει συνέπεια στην καταχώριση τωνκαταγγελιών μεταξύ των φορέων και όταν άτομα και οργανώσεις ΛΟΑΔ υποβάλλουν καταγγελίες,αναζητούν συγκεκριμένο υπάλληλο για τον οποίο γνωρίζουν ότι είναι ευνοϊκά διακείμενος προς ταάτομα ΛΟΑΔ. Το ίδρυμα παρέχει κατάρτιση ευαισθητοποίησης σε τοπικούς αστυνομικούς, αλλά ηκατάρτιση πηγαίνει χαμένη διότι υπάρχει συχνή εναλλαγή προσωπικού. Υπάρχουν επίσης
περιπτώσεις στις οποίες το άτομο ΛΟΑΔ πρέπει να αποδείξει τη διάπραξη άλλων εγκλημάτων προςδιερεύνηση από τις αρχές, τα οποία δεν σχετίζονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Οιπερισσότερες καταγγελίες που υποβάλλονται στην εισαγγελία από άτομα ΛΟΑΔ προέρχονται απόακτιβιστές. Τα περισσότερα θύματα δεν υποβάλλουν καταγγελίες και όταν το κάνουν δεν δίνουν
συνέχεια σε αυτές λόγω φόβου ή επειδή έφυγαν από τη χώρα1325. Σύμφωνα με την έρευνα της Adrián,ποσοστό 94 % των λεσβιών, 91 % των ομοφυλόφιλων, 94 % των αμφιφυλόφιλων, 67 % των1315 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201316 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201317 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1318 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1319 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020· Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 118
1320 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1321 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 20201322 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 20201323 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201324 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 20201325 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020

142 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

διεμφυλικών γυναικών και 100 % των διεμφυλικών ανδρών στη Βενεζουέλα δεν υπέβαλανκαταγγελίες για διακρίσεις και λεκτικές παρενοχλήσεις1326.
Δεν υπάρχουν ειδικά για τα άτομα ΛΟΑΔ πρωτόκολλα όσον αφορά τη διερεύνηση εγκλημάτων πουσχετίζονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου1327. Οι φορείς σπάνια
διερευνούν περιπτώσεις διακρίσεων ή παραβιάσεων των δικαιωμάτων των ατόμων ΛΟΑΔ1328 διότι
τα άτομα ΛΟΑΔ θεωρούνται «μειονότητα», ιδίως εκείνα με μικρή οικονομική ή πολιτική επιρροή1329.
Τα εγκλήματα κατά ατόμων ΛΟΑΔ θεωρούνται από τις αρχές «εγκλήματα πάθους (crímenes
pasionales)1330, αποτέλεσμα «ξεκαθαρίσματος λογαριασμών» (ajustes de cuentas)1331 ή θεωρείται ότιτα άτομα ΛΟΑΔ «πήγαιναν γυρεύοντας»1332. Καταγγελίες που υποβάλλονται στον Συνήγορο τουΠολίτη δεν προχωρούν. Είναι αποτελεσματικότερη η καταγγελία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης1333.
Στη Βενεζουέλα δεν υπάρχουν εξειδικευμένοι φορείς παροχής βοήθειας σε άτομα ΛΟΑΔ πουπέφτουν θύματα διακρίσεων ή βίας και υποστήριξη1334, όπως ψυχολογική και νομική βοήθεια,παρέχεται από οργανώσεις ΛΟΑΔ της κοινωνίας των πολιτών1335. Το Καθολικό Πανεπιστήμιο AndrésBello (UCAB, Universidad Católica Andrés Bello) και το Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας (UCV,
Universidad Central de Venezuela) λειτουργούν νομικό γραφείο, αλλά αυτές οι υπηρεσίες είναι πολύπεριορισμένες1336. Στο Caracas υπήρχε καταφύγιο που παρείχε βοήθεια σε άστεγα άτομα ΛΟΑΔ, αλλάέκλεισε το 20171337 ή το 20141338. Η Unión Afirmativa de Venezuela ανέφερε ότι υπάρχει επίσης
γραφείο εντός του Υπουργείου για τις Γυναίκες και την Ισότητα των Φύλων για άτομα ΛΟΑΔ, αλλά οιδραστηριότητες και η βοήθεια που παρέχει είναι «άγνωστες». Η εξασφάλιση κάποιου είδους
προστασίας των δικαιωμάτων τους είναι περισσότερο εφικτή στα αστικά κέντρα παρά σεαπομακρυσμένες περιοχές, καθώς στις περιοχές αυτές δεν υπάρχουν πολλές οργανώσεις ΛΟΑΔ καιτα στοιχεία σχετικά με την κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ είναι «λίγα»1339.

1326 Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, pp. 118-1201327 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 20201328 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020; Adrián, Para dejar de ser fantasmas, December 2019, url, p. 118
1329 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1330 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020· AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30Απριλίου 2020
1331 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1332 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1333 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020
1334 AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020· Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24Απριλίου 2020
1335 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1336 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1337 Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020
1338 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020
1339 Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 143Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία
Προφορικές πηγές, συμπεριλαμβανομένων ανώνυμων πηγών
Amaya, Víctor, βιντεοδιάσκεψη, 29 Μαΐου 2020. Ο Amaya είναι επικεφαλής συντάκτης του τομέα
οικονομίας και πολιτικής της εφημερίδας TalCual της Βενεζουέλας. Είναι επίσης συντάκτης στοEspaja.com, έναν ιστότοπο επαλήθευσης γεγονότων που υποστηρίζεται από την Transparencia
Venezuela και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ξένος ανταποκριτής για το Radio France Internationale καιτη La Razón (Ισπανία).
Εμπιστευτική πηγή, αλληλογραφία, Ιούνιος 2020.
Fundación Reflejos de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 5 Μαΐου 2020. Το Fundación Reflejos deVenezuela είναι οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Βενεζουέλας, η οποία συστάθηκε το 2004και υπερασπίζεται την εξάλειψη των διακρίσεων, της κακομεταχείρισης και της ανισότητας σε βάρος
των «ευάλωτων ομάδων». Το Fundación Reflejos de Venezuela παρέχει κατάρτιση
ευαισθητοποίησης, μεταξύ άλλων σε κέντρα υγείας, κυβερνητικούς φορείς και πανεπιστήμια.
FundaRedes, βιντεοδιάσκεψη, 6 Μαΐου 2020. Η FundaRedes είναι ΜΚΟ της Βενεζουέλας πουπαρακολουθεί τη βία και τις παράνομες ένοπλες ομάδες στη Βενεζουέλα, με ιδιαίτερη έμφαση στιςπολιτείες που συνορεύουν με την Κολομβία. Έχει έξι παρατηρητήρια παραβιάσεων των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων σε πολιτείες στα σύνορα. Η FundaRedes δημοσιεύει μηνιαίες εκθέσεις κατάστασης
σχετικά με τη βία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Η μεθοδολογία την οποία ακολουθεί η FundaRedesσυνίσταται στην παρακολούθηση των μέσων ενημέρωσης και των ειδήσεων, στην πραγματοποίηση
συνεντεύξεων με πηγές και στην επιτόπια τεκμηρίωση θυμάτων εγκλημάτων.
International Crisis Group, τηλεφωνική συνέντευξη, 30 Απριλίου 2020Διεθνής οργανισμός Α, τηλεφωνική συνέντευξη, 12 Ιουνίου 2020.
Διεθνής Οργάνωση Β, τηλεφωνική συνέντευξη, 13 Μαΐου 2020.
Δημοσιογράφος, τηλεφωνική συνέντευξη, 8 Ιουνίου 2020. Ο δημοσιογράφος είναι εγκατεστημένοςστη Βενεζουέλα και καλύπτει τις ένοπλες δυνάμεις εδώ και πάνω από 20 χρόνια.
Mármol, F., βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020. Ο Fermín Mármol είναι ποινικολόγος, καθηγητής καιδιευθυντής του Ινστιτούτου Ποινικών Επιστημών και Εγκληματολογίας (Instituto de Ciencias Penales,
Criminalística y Criminología) του πανεπιστημίου Santa María.
Mouttet, J-B, βιντεοδιάσκεψη, 8 Μαΐου 2020. Ο Jean-Baptiste Mouttet είναι ανεξάρτητος
δημοσιογράφος που κάνει ρεπορτάζ για τη Νότια Αμερική για πάνω από δέκα χρόνια. Ήτανανταποκριτής στη Βενεζουέλα για τη γαλλική ημερήσια εφημερίδα La Croix μεταξύ 2010 και 2012 καιεργάστηκε για τον ιστότοπο Mediapart έως το 2019, κάνοντας ρεπορτάζ για τις εκλογές στηΒενεζουέλα. Στα θέματα για τα οποία έκανε ρεπορτάζ στη Βενεζουέλα περιλαμβάνονταν ηκατάσταση στις γειτονιές χαμηλού εισοδήματος, η οικονομική κρίση και η εξορυκτική εκμετάλλευση
στο Arco Minero (κράτος της Βολιβίας).
OVV (Observatorio Venezolano de Violencia), βιντεοδιάσκεψη, 4 Μαΐου 2020. Το ONV είναι
οργανισμός της Βενεζουέλας που συλλέγει και παράγει στατιστικές εκθέσεις σχετικά με τηνεγκληματικότητα στη χώρα. Το OVV έχει οκτώ παρατηρητήρια στη χώρα που συνεργάζονται μετοπικά πανεπιστήμια υπό τον συντονισμό του Εργαστηρίου Κοινωνικών Επιστημών (LACSO,
Laboratorio de Ciencias Sociales).
Καθηγητής πολιτικών επιστημών, 14 Μαΐου 2020. Καθηγητής πολιτικών επιστημών καικοινωνικοπολιτικών συγκρούσεων ο οποίος ειδικεύεται στις πολιτικές συγκρούσεις και στακοινωνικά κινήματα στη Βενεζουέλα. Η πηγή έχει δημοσιεύσει πολυάριθμες εκθέσεις σχετικά με τηδημοκρατία, την κοινωνική ανάπτυξη και τη διακυβέρνηση στη Βενεζουέλα.

144 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

Unión Afirmativa de Venezuela, βιντεοδιάσκεψη, 24 Απριλίου 2020. Η Unión Afirmativa deVenezuela είναι οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών της Βενεζουέλας η οποία συστάθηκε το 2000
και προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΔ και υπερασπίζεται την αναγνώριση τωννομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων τους.
Velasco, Α., βιντεοδιάσκεψη, 1η Μαΐου 2020. Ο Alejandro Velasco είναι ιστορικός της σύγχρονης
Λατινικής Αμερικής του οποίου η έρευνα και η διδασκαλία εστιάζονται στους τομείς των κοινωνικών
κινημάτων, του αστικού πολιτισμού και του εκδημοκρατισμού. Ο Velasco έχει διδάξει μαθήματα
σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις πολιτισμικές σπουδές και τα αστικά κοινωνικά κινήματα.
AC Venezuela Igualitaria, βιντεοδιάσκεψη, 30 Απριλίου 2020. Η AC Venezuela Igualitaria είναι
οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών της Βενεζουέλας η οποίας παρέχει κατάρτιση καιευαισθητοποίηση σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου καιδιοργανώνει εκστρατείες για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ατόμων ΛΟΑΔ.

Δημόσιες πηγές

24horas.cl, Nicolás Maduro: "Aquí no ha habido detención de periodistas", 4 February 2019,https://www.youtube.com/watch?v=wmS3FNbNKxM, accessed 18 June 2020
ABC, Diosdado Cabello ordena perseguir a los académicos venezolanos por revelar las cifras delCovid-19, 15 May 2020, https://www.abc.es/internacional/abci-diosdado-cabello-ordena-perseguiracademicos-venezolanos-revelar-cifras-covid-19202005141739_noticia.html?ref=https:%2F%2Fwww.google.com%2F, accessed 6 June 2020
ACN (Agencia Carabobeña de Noticias), Cómo solicitar el Carnet de la Patria, 13 February 2020,
https://www.acn.com.ve/como-solicitar-carnet-patria/, accessed 5 May 2020
ACN (Agencia Carabobeña de Noticias), Presas dos mujeres por venta de droga y falsificación dedocumentos, 9 October 2019, https://www.acn.com.ve/presas-mujeres-venta-droga-falsificacion/,
accessed 30 April 2020
AC Venezuela Igualitaria, Quiénes somos?, n.d., available at:https://www.venezuelaigualitaria.org/p/quienes-somos.html, accessed 18 June 2020
Adrián, T., Para dejar de ser fantasmas: Informe comparative de condiciones sociales, económicas yculturales de la población LGBT venezolana en Venezuela y en el extranjero, December 2019,https://www.academia.edu/41502594/Para_dejar_de_ser_Fantasmas_Tamara_Adrian_Estudio_LGB
T-Venezuela_exilio, accessed 4 June 2020
AFP (Agence France-Presse), Así son las "farmacias" callejeras en la frontera entre Colombia y
Venezuela, 9 February 2019, https://www.eluniversal.com.mx/mundo/asi-son-las-farmaciascallejeras-en-la-frontera-entre-colombia-y-venezuela-0, accessed 20 May 2020
AFP (Agence France-Presse), Ocho personas muertas por massacre en frontera de Colombia y
Venezuela, 8 March 2020, https://www.bluradio.com/judicial/ocho-personas-muertas-por-masacreen-frontera-de-colombia-y-venezuela-244111-ie5117000, accessed 18 June 2020
Agencia EFE, Acorralan a Nicolás Maduro; EU, Canadá y otros 11 países lo desconocen, 24 January
2019, https://www.excelsior.com.mx/global/acorralan-a-nicolas-maduro-eu-canada-y-otros-11paises-lo-desconocen/1292212 - view-2, accessed 21 May 2020
Agencia EFE, El primer reporte científico del COVID-19 en Venezuela crea cisma con el chavismo, 14
May 2020, https://www.efe.com/efe/america/politica/el-primer-reporte-cientifico-del-covid-19-envenezuela-crea-cisma-con-chavismo/20000035-4246986, accessed 6 June 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 145

Agencia EFE, Guaidó designa nuevos enviados diplomáticos de Venezuela ante Grecia e Israel, 21
August 2019, https://www.efe.com/efe/america/mundo/guaido-designa-nuevos-enviadosdiplomaticos-de-venezuela-ante-grecia-e-israel/20000012-4046735, accessed 8 June 2020
Agencia EFE, La Fiscalía de Venezuela pide al Supremo declarar organización criminal al partido
Voluntad Popular, 25 May 2020, https://www.efe.com/efe/america/politica/la-fiscalia-devenezuela-pide-al-supremo-declarar-organizacion-criminal-partido-voluntad-popular/200000354254915, accessed 14 June 2020
Agencia EFE, La inflación venezolana superó el 9.500 % en 2019, según el Banco Central, 5 February
2020, https://www.efe.com/efe/america/economia/la-inflacion-venezolana-supero-el-9-500-en2019-segun-banco-central/20000011-4166345, accessed 26 May 2020
Agencia EFE, Maduro ordena una "cuarentena total" en Venezuela para frenar el coronavirus, 17
March 2020, https://www.efe.com/efe/america/sociedad/maduro-ordena-una-cuarentena-total-envenezuela-para-frenar-el-coronavirus/20000013-4197504, accessed 17 June 2020
Agencia EFE, Requesens tilda de pantomima al juicio en su contra por atentado a Maduro, 9 January
2020, https://www.elnuevoherald.com/noticias/mundo/america-latina/venezuelaes/article239113198.html, accessed 20 May 2020
Al Jazeera, Venezuela: Who are the colectivos?, 9 May 2019,https://www.aljazeera.com/blogs/americas/2019/05/venezuela-colectivos-190506163125345.html,
accessed 26 April 2020
AI (Amnesty International), Annual Report 2019, February 2020,
https://www.amnesty.org/download/Documents/AMR0113532020ENGLISH.PDF, accessed 26
March 2020
AI (Amnesty International), Darvinson Rojas released on bail, 29 May 2020,
http://www.amnesty.org.uk/darvinson-rojas-released-bail, accessed 13 June 2020
AI (Amnesty International), Henderson Maldonado, detenido por acompañar y documentar una
protesta, 1 April 2020, https://www.amnistia.org/ve/blog/2020/04/14258/henderson-maldonadodetenido-por-acompanar-y-documentar-una-protesta, accessed 19 June 2020
AI (Amnesty International), Urgent Action: Opposition members face ongoing threats, 2 March 2020,
https://www.amnesty.org/download/Documents/AMR5318792020ENGLISH.pdf, accessed 24 March
2020
AI (Amnesty International), Urgent Action: Prisoner of conscience's life at grave risk, 27 January
2020, https://www.amnesty.org/download/Documents/AMR5317132020ENGLISH.pdf, accessed 9
June 2020
AI (Amnesty International), Urgent Action: Representative's right to fair trial ignored, 3 December
2019, https://www.amnesty.org/download/Documents/AMR5315132019ENGLISH.pdf, accessed24
March 2020
Analítica, Hasta dos meses por una cédula esperan quienes no pagan "gestores verdes" en el Saime,
28 July 2019, https://www.analitica.com/actualidad/actualidad-nacional/hasta-dos-meses-por-unacedula-esperan-quienes-no-pagan-gestores-verdes-en-el-saime/, accessed 19 May 2020
AP (Associated Press), Sources: Guaido Allies Take Slice of First Venezuela Budget, 23 April 2020,
https://www.voanews.com/americas/sources-guaido-allies-take-slice-first-venezuela-budget,
accessed 21 May 2020
Argus, Venezuela’s degraded bauxite, alumina ops halted, 29 October 2019,https://www.argusmedia.com/en/news/2004784-venezuelas-degraded-bauxite-alumina-ops-halted,
accessed 14 June 2020

146 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑAS/COA (Americas Society/Council of the Americas), The Pressure on Venezuela's National
Assembly, 15 January 2020, https://www.as-coa.org/articles/pressure-venezuelas-nationalassembly, accessed 23 March 2020
ASFADDES (Asociación de Familiares de Detenidos Desaparecidos), Objetivos Institucionales, 2 May
2018, https://asfaddes.org/objetivos-institucionales/, accessed 10 June 2020
AT&T, AT&T Announces Closing of DIRECTV Latin America Operations in Venezuela, 19 May 2020,
https://about.att.com/story/2020/directv_latin_america_venezuela.html, accessed 11 June 2020
BBC, ¿Qué implica que grandes países desconozcan la Constituyente de Maduro en Venezuela?, 31
July 2017, https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40772187, accessed 25 May 2020
BBC, Coronavirus en Colombia y Venezuela | "Crucé todo un país a pie para nada": los venezolanos
que intentan regresar a su país y cuyo gobierno ahora les restringe la entrada, 10 June 2020,
https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-52988879, accessed 17 June 2020
BBC, Crisis en Venezuela: qué está pasando en el Sebin, el temido servicio de inteligencia al que
señalan de conspirar contra Nicolás Maduro, 6 May 2019, https://www.bbc.com/mundo/noticiasamerica-latina-48165702, accessed 9 July 2020
BBC, Juan Guiadó, president de la Asamblea Nacional de Venezuela, se juramenta como "president
encargado" del país, 23 January 2019, https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina46979533, accessed 21 May 2020
BBC, Smartmatic, la empresa a cargo del sistema de votación en Venezuela, denuncia"manipulación" en la elección de la Constituyente y el CNE lo niega, 2 August 2017,https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-40804551, accessed 25 May 2020
BBC, 'Tortured' Venezuela captain buried without wife's consent, 11 July 2019,https://www.bbc.com/news/world-latin-america-48949723, accessed 18 June 2020
BBC, Tribunal Supremo de Venezuela declara "en desacato" a la Asamblea Nacional de mayoría
opositora, 11 January 2016,
https://www.bbc.com/mundo/noticias/2016/01/160111_venezuela_tsj_descato_asamblea_dp,
accessed 18 June 2020
BBC, Venezuela's top court ousts leaders of two opposition parties, 17 June 2020,
https://www.bbc.com/news/world-latin-america-53080659, accessed 18 June 2020
Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report: Venezuela, 2020, https://www.btiproject.org/content/en/downloads/reports/country_report_2020_VEN.pdf, accessed 17 June 2020
Blue Radio, Ocho personas muertas por masacre en frontera, 8 March 2020,
https://www.bluradio.com/judicial/ocho-personas-muertas-por-masacre-en-frontera-de-colombiay-venezuela-244111-ie5117000, accessed 18 April 2020
Brookings Institution, Venezuela refugee crisis to become the largest and most underfunded inmodern history, 9 December 2019, https://www.brookings.edu/blog/upfront/2019/12/09/venezuela-refugee-crisis-to-become-the-largest-and-most-underfunded-inmodern-history/, accessed 18 June 2020
Caracol, Desplazamiento en Venezuela por grupos armados en frontera, 25 May 2019,https://caracol.com.co/emisora/2019/05/25/cucuta/1558812921_688497.html, accessed 14 April
2020
Caracol, Nuevo grupo ilegal hace presencia en la zona de frontera, 19 June 2019,https://caracol.com.co/emisora/2019/06/19/cucuta/1560950475_351417.html, accessed 13 June
2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 147

Caraota Digital, El Evander, el brazo paramilitar de los Rastrojos que domina el oriente del país, 17June 2019, https://www.caraotadigital.net/nacionales/el-evander-el-brazo-paramilitar, accessed 15
April 2020
Caraota Digital, Roberto Marrero cumplió 400 días preso por el régimen de Maduro, 24 April 2020,
https://www.caraotadigital.net/hoy/roberto-marrero-cumplio-400-dias-preso-por-el-regimen-demaduro, accessed 20 May 2020
CECODAP (Centros Comunitarios de Aprendizaje), Informe especial de peligros y vulneraciones a losderechos humanos de niños, niñas y adolescentes en contextos de movilidad humana. 2019, 18
November 2019, https://drive.google.com/open?id=119LyA98k_NSdr6SqutVlf7CGq4Rne3r_,
accessed 13 May 2020
CECODAP (Centros Comunitarios de Aprendizaje), Violación del derecho a la identidad de las niñas,
niños y adolescentes en 2018: Informe somos noticia de CECODAP, July 2019,https://drive.google.com/drive/folders/1mPrwHhWRnUHjZJuzfmDgzDGbwHlkxEPo, accessed 19
May 2020
Centro Virtual Cervantes, A Dios rogando y con el mazo dando, n.d.,
https://cvc.cervantes.es/lengua/refranero/ficha.aspx?Par=58061&Lng=0, accessed 18 June 2020
CEPAZ (Centro de Justicia y Paz) et al., Exigimos el fín de la política sistemática de criminalización adefensores y defensoras de derechos humanos en Venezuela, 21 February 2020,
https://cepaz.org/documentos_informes/exigimos-el-fin-de-la-politica-sistematica-decriminalizacion-a-defensores-y-defensoras-de-derechos-humanos-en-venezuela/, accessed 21 May
2020
CEPAZ (Centro de Justicia y Paz), 2019 Encrucijada política en Venezuela: Entre la represión y la
emergencia humanitaria compleja, 16 July 2019, https://cepaz.org/wpcontent/uploads/2019/07/INFORME-CEPAZ-DEFINITIVO.pdf, accessed 26 March 2020
CEPAZ (Centro de Justicia y Paz), La formula perfecta para apuntalar la dictadura: Asedio a la
Asamblea Nacional de Venezuela, January 2020, https://cepaz.org/wp-content/uploads/2020/01/Lafo%CC%81rmula-perfecta-para-apuntalar-la-dictadura-2.pdf, accessed 27 March 2020
CEPAZ (Centro de Justicia y Paz), Sentencias del Tribunal Supremo de Justicia que afectan a la
Asamblea Nacional 2015-2019, 2019, https://cepaz.org/wp-content/uploads/2020/01/SENTENCIASDEL-TRIBUNAL-SUPREMPO-DE-JUSTICIA-QUE-AFECTAN-A-LA-ASAMBLEA-NACIONAL-2015-2019.pdf,
accessed 21 May 2020
CEPAZ (Centro de Justicia y Paz), Sobre Cepaz, n.d., https://cepaz.org/sobre-cepaz/ - cepazMision,accessed 18 June 2020
CFR (Council on Foreign Relations), Venezuela's Chavez Era, n.d.,
https://www.cfr.org/timeline/venezuelas-chavez-era, accessed 18 June 2020
CIJ (Comisión Internacional de Juristas), El Tribunal Supremo de Justicia de Venezuela: un
instrumento del Poder Ejecutivo, July 2017, available at:https://www.refworld.org.es/pdfid/59c15e0e4.pdf, accessed 10 June 2020
Clarín, "Brazo armado" Venezuela: así son y operan los"colectivos" chavistas, la cara más oscura delrégimen, 5 April 2019, https://www.clarin.com/mundo/venezuela-operan-colectivos-chavistas-caraoscura-regimen_0_7iNN45eNr.html, accessed 5 April 2020
CNN, Así es el ELN, la guerrilla con la que se quiere aliar la disidencia de las FARC, 30 August 2019,https://cnnespanol.cnn.com/2019/08/30/una-guerrilla-mas-pequena-y-con-menos-capacidadbelica-asi-es-el-eln-la-guerrilla-con-la-que-se-quieren-aliar-las-disidencia-de-las-farc/, accessed 21
April 2020

148 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

CNN, The Venezuelan radio host leading an armed 'colectivo' in support of Maduro, 24 May 2019,https://edition.cnn.com/2019/05/24/americas/venezuela-colectivos-oppman-intl/index.html,
accessed 27 April 2020
COFAVIC (Comité de Familiares de Víctimas de los Sucesos de Febrero-Marzo de 1989), Qué es
Cofavic, n.d., http://www.cofavic.org/, accessed 26 May 2020
Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 037-19, 12 September 2019,http://www.indepaz.org.co/wp-content/uploads/2020/02/AT-N%C2%B0-037-19-NSANT-PuertoSantander.pdf, accessed 19 April 2020
Colombia, Defensoría del Pueblo, Alerta Temprana No. 039-19, 16 September 2019,http://www.indepaz.org.co/wp-content/uploads/2020/02/AT-N%C2%B0-039-19-LAG-Maicao.pdf,
accessed 19 April 2020
Colombia, INMLCF (Instituto Nacional de Medicina Legal y Ciencias Forenses), Lesiones fatales deciudadanos venezolanos en Colombia, 2020, https://www.medicinalegal.gov.co/lesiones-fatales-deciudadanos-venezolanos-en-colombia, accessed 18 June 2020
Colombia, Pasos de frontera, 17 June 2020, https://www.dian.gov.co/aduanas/Paginas/Pasos-deFrontera.aspx, accessed 17 June 2020
Colombia Reports, The Group that could sink Colombia's dispute with Venezuela into utter chaos, 9March 2019, https://colombiareports.com/the-groups-that-could-sink-colombias-dispute-withvenezuela-into-utter-chaos/, accessed 18 April 2020
COVITE, A.C., Escasez de medicamentos en Venezuela ronda entre 48% y 79% para el mes deoctubre, 11 November 2019, https://conviteac.org.ve/escasez-de-medicamentos-en-venezuelaronda-entre-48-y-79-para-el-mes-de-octubre/, accessed 17 July 2020
Correo del Orinoco, Tal día como hoy nació Marío Briceño Iragorry, 15 September 2019,http://www.correodelorinoco.gob.ve/tal-dia-como-hoy-nacio-mario-briceno-iragorry/, accessed 17
July 2020
CPJ (Committee to Protect Journalists), Las autoridades venezolanas aplican ley contra el odio al
periodista Wilmer Quintana por publicar mensajes en Facebook y lo detienen, 13 August 2019,https://cpj.org/es/2019/08/las-autoridades-venezolanas-aplican-ley-contra-el/, accessed 14 June
2020
Crónica Uno, Al menos 32.119 niños nacidos en Caracas en 2018 no tuvieron acceso al certificado denacimiento, 15 July 2019, https://cronica.uno/el-certificado-de-nacimiento-no-se-entrega-enmuchos-centro-de-salud/, accessed 19 May 2020
Crónica Uno, RAAS: Las nuevas piezas en la maquinaria de persecusión del Gobierno, 12 November
2018, https://cronica.uno/raas-las-nuevas-piezas-en-la-maquinaria-de-persecusion-del-gobierno/,
accessed
Crónica Uno, Seis de siete colectivos detenidos por Polilara fueron liberados por órdenes superiores,
3 May 2019, https://cronica.uno/seis-de-siete-colectivos-detenidos-por-polilara-fueron-liberadospor-ordenes-superiores/, accessed 27 April 2020
Diario Las Américas, Gobierno de Perú denuncia envío de colectivos por parte del régimen deNicolás Maduro, 2 February 2020, https://www.diariolasamericas.com/america-latina/gobiernoperu-denuncia-envio-colectivos-parte-del-regimen-nicolas-maduro-n4192228, accessed 30 April
2020
DW (Deutsche Welle), Iran tankers come to the rescue of oil-starved Venezuela, 27 May 2020,
https://www.dw.com/en/iran-tankers-come-to-the-rescue-of-oil-starved-venezuela/a-53586364,
accessed 17 July 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 149

DW (Deutsche Welle), "Misiones médicas" cubanas: ¿cuántas, dónde y por qué?, 7 April 2020,
https://www.dw.com/es/misiones-m%C3%A9dicas-cubanas-cu%C3%A1ntas-d%C3%B3nde-y-porqu%C3%A9/a-53054180, accessed 18 June 2020
EASO (European Asylum Support Office), Latest Asylum Trends – April 2020,
https://www.easo.europa.eu/latest-asylum-trends , accessed 18 June 2020
EASO (European Asylum Support Office), Latest Asylum Trends – 2019 Overview, 26 February 2020,
https://www.easo.europa.eu/asylum-trends-annual-overview , accessed 18 June 2020
Efecto Cocuyo, 'Por protestar con un lápiz y una pancarta fuimos brutalmente agredidos por
colectivos', relata maestra jubilada, 15 January 2020, https://efectococuyo.com/lahumanidad/protesta-de-maestros-en-caracas-recibio-duro-ataque-de-los-colectivos/, accessed 23
April 2020
Efecto Cocuyo, Así funcionan las "cuadrillas de paz", colectivos armados de Nicolás Maduro, 7 April
2019, https://efectococuyo.com/sucesos/asi-funcionan-las-cuadrillas-de-paz-colectivos-armados-denicolas-maduro, accessed 23 April 2020
Efecto Cocuyo, Atribuyen más de 158 ejecuciones extrajudiciales a las Faes entre enero y marzo de2020, 19 May 2020, https://efectococuyo.com/la-humanidad/atribuyen-mas-de-158-ejecucionesextrajudiciales-a-las-faes-entre-enero-y-marzo-de-2020/, accessed 11 June 2020
Efecto Cocuyo, Con sentencias 155 y 156, TSJ habilita al president Maduro a legislar y bloquea a laAN, 30 March 2017, https://efectococuyo.com/politica/con-sentencias-155-y-156-tsj-habilita-alpresidente-maduro-a-legislar-y-bloquea-a-la-an/, accessed 21 May 2020
Efecto Cocuyo, El TSJ ha cambiado la directiva de siete partidos de oposición, 16 June 2020,
https://efectococuyo.com/cocuyo-chequea/tsj-cambiado-directiva-siete-partidosoposicion/?fbclid=IwAR1iVy4IX8pwDkdasRqNYuzJCsAl1mHPRmSfzSE-a1rQNsUW9jzltNNX1zY,
accessed 17 July 2020
Efecto Cocuyo, Faes allanan residencias de la urbanización Sucre en Barquisimeto tras protestas por
fallas de servicios, 20 May 2020, https://efectococuyo.com/la-humanidad/faes-allanan-residenciasde-la-urbanizacion-sucre-en-barquisimeto-tras-protestas-por-fallas-de-servicios/, accessed 19 June
2020
Efecto Cocuyo, Instigación al odio y asociación para delinquir, delitos más imputados durante lacuarentena, 15 April 2020, https://efectococuyo.com/coronavirus/instigacion-al-odio-y-asociacionpara-delinquir-delitos-mas-imputados-en-cuarentena-segun-defensores/, accessed 14 June 2020
Efecto Cocuyo, Tarek William Saab: 559 funcionarios vinculados a extorsión y secuestros, 23 October
2019, https://efectococuyo.com/sucesos/tarek-william-saab-559-funcionarios-vinculados-aextorsion-y-secuestros/, accessed 22 May 2020
Efecto Cocuyo, Ubch toma policlínica Guayana, 27 October 2019,https://efectococuyo.com/salud/ubch-toma-la-policlinica-guayana-y-pide-convertirla-en-una-clinicapopular/, accessed 19 May 2020
El Carabobeño, Capturado dos presuntos falsificadores de cédulas en Lara, 9 March 2020,
https://www.el-carabobeno.com/capturados-falsificadores-cedulas/, accessed 30 April 2020
El Colombiano, Esta banda cobraba 30 millones de pesos por un pasaporte colombiano, 6 February
2020, https://www.elcolombiano.com/colombia/banda-falsificaba-documentos-con-nacionalidadcolombiana-para-extranjeros-GG12413036, accessed 2 April 2020
El Colombiano, Las disidencias de las Farc se adueñan de los ríos, 14 November 2019,https://www.elcolombiano.com/colombia/las-disidencias-se-aduenan-de-los-rios-EM11955122,
accessed 13 April 2020

150 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑEl Colombiano, Muertos seis presuntos integrantes de los "rastrojos" en frontera venezolana, 10
February 2020, https://www.elcolombiano.com/colombia/abatidos-seis-integrantes-de-losrastrojos-en-la-frontera-venezolana-FD12440858, accessed 13 April 2020
El Colombiano, Noches de terror en la frontera, 20 November 2019,https://www.elcolombiano.com/internacional/noches-de-terror-en-la-frontera-GB11982141,
accessed 27 April 2020
El Diario de Caracas, Corrupción, burocracia y dólares: las trabas para emigrar de una Venezuela
inmersa en crisis, 2 July 2019, https://medium.com/@ElDiariodeCCS/corrupción-burocracia-ydólares-las-trabas-para-emigrar-de-una-venezuela-inmersa-en-crisis-149b7f212572, accessed 19
May 2020
El Diario de Guayana, Aprobada creación de Unamujer, 9 March 2015,
https://www.eldiariodeguayana.com.ve/aprobada-creacion-de-unamujer/, accessed 19 May 2020
El Diario, Explotación sexual y tráfico de personas, la realidad de cientos de venezolanos, 24
September 2019, https://eldiario.com/2019/09/24/explotacion-sexual-y-trafico-de-personas-larealidad-de-cientos-de-venezolanos/, accessed 16 June 2020
El Espectador, Los desaparecidos que nadie busca en la frontera con Venezuela, 3 August 2019,https://www.elespectador.com/colombia2020/justicia/desaparecidos/los-desaparecidos-que-nadiebusca-en-la-frontera-con-venezuela-articulo-874245, accessed 21 April 2020
El Espectador, Masacre en la frontera con Venezuela: enfrentamiento entre armados deja 8
muertos, 8 March 2020, https://www.elespectador.com/noticias/judicial/masacre-en-la-fronteracon-venezuela-enfrentamiento-entre-armados-deja-8-muertos-articulo-908311, accessed 14 April
2020
El Estímulo, Fuertes disturbios en Upata, al sur de Venezuela, por falta de comida, 23 April 2020,
https://elestimulo.com/fuertes-disturbios-en-upata-al-sur-de-venezuela-por-falta-de-comida/,
accessed 19 June 2020
El Heraldo, Capturan a 13 personas señaladas de tramitar documentos falsos a migrantes, 6
February 2020, https://www.elheraldo.co/colombia/capturan-13-personas-senaladas-de-tramitardocumentos-falsos-migrantes-699631, accessed 2 April 2020
El Nacional, Colectivos chavistas lanzan orina y heces a periodistas, 15 January 2020,
https://elcomercio.pe/mundo/venezuela/colectivos-chavistas-lanzaron-orina-y-heces-a-periodistasque-cubrian-protesta-de-maestros-en-venezuela-plaza-bolivar-caracas-noticia/?ref=ecr, accessed 13
April 2020
El Nacional, Muertos dos integrantes de la banda Tren de Aragua, 15 November 2019,https://www.elnacional.com/venezuela/muertos-dos-integrantes-de-la-banda-tren-de-aragua/,accessed 13 April 2020
El Nuevo Herald, ¿Pretende Maduro expropiar las miles de viviendas vacías que dejó el éxodo
venezolano?, 26 September 2019, https://www.elnuevoherald.com/noticias/mundo/americalatina/venezuela-es/article235461097.html, accessed 13 June 2020
El Pitazo, Cicpc y Faes matan a nueve miembros del Tren de Aragua, 26 March 2020,
https://elpitazo.net/sucesos/cicpc-y-faes-matan-a-nueve-miembros-del-tren-de-aragua/, accessed
13 April 2020
El Pitazo, Claves: Cómo tramitar la cédula de identidad por primera vez, 13 February 2020,
https://elpitazo.net/gran-caracas/claves-como-tramitar-la-cedula-de-identidad-por-primera-vez/,
accessed 19 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 151

El Pitazo, Claves: Conozca cómo se cobran los bonos a través del Carnet de la Patria, 28 April 2020,
https://elpitazo.net/politica/claves-conozca-como-se-cobra-el-bono-de-bs-250-000-este-6sep/,
accessed 12 May 2020
El Pitazo, Cómo registrarse en el Plan Vuelta a la Patria para regresar a Venezuela, 8 May 2020,
https://elpitazo.net/migracion/claves-como-registrarse-en-el-plan-vuelta-a-la-patria-para-regresara-venezuela/, accessed 17 June 2020
El Pitazo, El narcotráfico construye pistas clandestinas en fincas zulianas, 12 January 2020,
https://elpitazo.net/reportajes/el-narcotrafico-construye-pistas-clandestinas-en-fincas-zulianas/,accessed 22 April 2020
El Pitazo, Faes mató a 158 personas de enero a marzo de 2020 en Venezuela, 19 May 2020,
https://elpitazo.net/sucesos/faes-mato-a-158-personas-de-enero-a-marzo-de-2020-en-venezuela/,accessed 17 June 2020
El Pitazo, Falta de aprobación de huella dactilar deja a venezolanos sin pasaporte, 15 March 2020,
https://elpitazo.net/investigacion/falta-de-aprobacion-de-huella-dactilar-deja-a-venezolanos-sinpasaporte/, accessed 16 May 2020
El Pitazo, PERFIL | José Pinto: el líder Tupamaro señalado por homicidio, 15 June 2020,
https://elpitazo.net/politica/perfil-jose-pinto-lider-del-partido-tupamaros-y-senalado-por-elasesinato-de-un-joven/, accessed 12 July 2020
El Poder, Huir hacia el infierno - Parte II: trata de personas en frontera con Venezuela, 12 March
2020, https://www.youtube.com/watch?v=3Z3W-D8HpfA, accessed 16 June 2020
El Tiempo, Cientos de venezolanos regresan a casa en medio de la pandemia, 4 April 2020,
https://www.eltiempo.com/colombia/otras-ciudades/venezolanos-regresan-a-su-pais-en-medio-depandemia-por-el-coronavirus-480914, accessed 17 June 2020
El Tiempo, Grupos criminales cobran hasta $ 100.000 por dar paso en la frontera, 18 March 2020,
https://www.eltiempo.com/colombia/otras-ciudades/cierre-de-frontera-con-venezuela-panoramade-medidas-por-coronavirus-en-norte-de-santander-474356, accessed 18 June 2020
El Tiempo, Regresar a su país, el nuevo drama de los venezolanos, 15 June 2020,
https://www.eltiempo.com/mundo/venezuela/que-pasa-con-los-venezolanos-que-buscan-regresara-su-pais-505094, accessed 17 June 2020
El Universal, Tras cierre de frontera, grupos criminales lucran con venezolanos que cruzan a
Colombia, 19 March 2019, https://www.eluniversal.com.mx/mundo/tras-cierre-de-frontera-gruposcriminales-lucran-con-venezolanos-que-cruzan-colombia, accessed 18 June 2020
Espacio Público, Lo público es privado – Persecución a trabajadores públicos, 2 May 2019,http://espaciopublico.ong/lo-publico-es-privado-persecucion-de-trabajadores-publicos/ - _ftn9,
accessed 18 June 2020
Espacio Público, ¿Quiénes somos?, n.d., http://espaciopublico.ong/quienes-somos/, accessed 13
June 2020
Espacio Público, Detienen al equipo de VPI TV por hacer encuestas en una gasolinera, 6 June 2020,
http://espaciopublico.ong/detienen-al-equipo-de-vpi-tv-por-hacer-encuestas-en-una-gasolinera/,
accessed 13 June 2020
Espacio Público, Otorgan medida de casa por carcel al periodista Wilmer Quintana, 20 August 2019,http://espaciopublico.ong/otorgan-medida-de-casa-por-carcel-al-periodista-wilmer-quintana/,
accessed 14 June 2020
Europa Press, Colombia.- Violentos combates entre el ELN y Los Rastrojos en la frontera entre
Colombia y Venezuela, 16 February 2020, https://www.notimerica.com/politica/noticia-colombia-

152 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑviolentos-combates-eln-rastrojos-frontera-colombia-venezuela-20200216225008.html, accessed 20
April 2020
Éxodo A.C., Consulta a organizaciones de la sociedad civil: Las mujeres, adolescentes y niñas en el
cntexto migratorio venezolano: Prácticas en la identificación y acompañamiento de víctimas detrata, esclavitud sexual y prostitución forzada, 1 June 2019, http://exodo.org.ve/wpcontent/uploads/2019/05/Informe-Exodo.pdf, accessed 29 March 2020
Extra, Viajó a Sogamoso con documentos falsos, 20 November 2018,https://boyaca.extra.com.co/noticias/judicial/viajo-sogamoso-con-documentos-falsos-481758,
accessed 2 April 2020
FIDH (International Federation for Human Rights/ Fédération internationale pour les droits
humains), Venezuela: Acts of harassment and defamation against Provea, 7 May 2020,
https://www.fidh.org/en/issues/human-rights-defenders/venezuela-acts-of-harassment-anddefamation-against-provea, accessed 26 May 2020
FIP (Fundación Ideas para la Paz), ¿Qué hacer con el ELN?: Opciones ante una derrota militar lejana y
un diálogo improbable, January 2020,
http://ideaspaz.org/media/website/FIP_NE_QuehacerELN_Final.pdf, accessed 21 April 2020
Foro Penal, Reporte sobre la represión en Venezuela: Reporte anual año 2019, 23 January 2020,
https://foropenal.com/reporte-sobre-la-represion-en-venezuela-ano-2019/, accessed 25 May 2020
Foro Penal, Situación actual de los pueblos y comunidades indígenas ante la pandemic del COVID 19,
April 2020, https://foropenal.com/reporte-especial-pueblos-y-comunidades-indigenas-envenezuela-ante-la-pandemia-covid-19/, accessed 9 June 2020
Foro Penal, What is Foro Penal?, n.d., https://foropenal.com/en/nosotros/, accessed 9 June 2020
Foro Penal and Robert F. Kennedy Human Rights, Enforced Disappearance as a Tool of Political
Repression in Venezuela, 2020, https://rfkhumanrights.org/assets/images/RFKHumanRightsVenezuelaDisappearances-English.pdf, accessed 10 July 2020
France24, "El único respaldo que necesitamos es el que está aquí", Luis Parra en France 24, 10
January 2020, https://www.france24.com/es/20200110-el-%C3%BAnico-respaldo-que-necesitamoses-el-que-est%C3%A1-aqu%C3%AD-luis-parra-en-france-24, accessed 25 May 2020
Fundación Progresar, ¿Quiénes somos?, n.d., http://www.funprogresar.org/la-fundacioacuten.html,
accessed 17 July 2020
Fundación Reflejos de Venezuela, Directorio, n.d.,
https://www.fundacionreflejosdevenezuela.com/directorio/, accessed 18 June 2020
FundaRedes, Curva de la violencia en seis estados fronterizos de Venezuela, 2019,https://fundaredes.org/curva/01-curvadelaviolencia2019-largo.pdf, accessed 29 April 2020
FundaRedes, Grupos armados irregulars explotan a niños y adolescentes venezolanos en la frontera,
16 December 2019, https://www.fundaredes.org/2019/12/16/grupos-armadas-irregulares-explotana-ninos-y-adolescentes-venezolanos-en-la-frontera/, accessed 21 April 2020
FundaRedes, Más de 28 frentes de grupos irregulares armados colombianos operan en Venezuela,
13 May 2019, https://www.fundaredes.org/2019/05/13/mas-de-28-frentes-de-grupos-irregularesarmados-colombianos-operan-en-venezuela/, accessed 21 April 2020
GlobalPost, Maduro turns to violent ‘mercenary’ colectivos to maintain order, 25 April 2019,https://www.pri.org/stories/2019-04-25/maduro-turns-violent-mercenary-colectivos-maintainorder, accessed 11 July 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 153

HelpAge, Older People in Venezuela: Factsheet, November 2019,https://www.helpage.org/download/5dd7ac3d19c31, accessed 25 May 2020
HRW (Human Rights Watch), Dozens Killed, Injured in Venezuela Prison Uprising, 4 May 2020,
https://www.hrw.org/news/2020/05/04/dozens-killed-injured-venezuela-prison-uprising, accessed
18 June 2020
HRW (Human Rights Watch), "The Guerrillas Are the Police": Social Control and Abuses by Armed
Groups in Colombia’s Arauca Province and Venezuela’s Apure State, January 2020,
https://www.hrw.org/sites/default/files/report_pdf/colombia0120_web.pdf, accessed 31 March
2020
HRW (Human Rights Watch), Venezuela: Extrajudicial Killings in Poor Areas, 18 September 2019,https://www.hrw.org/news/2019/09/18/venezuela-extrajudicial-killings-poor-areas, accessed 25
May 2020
HRW (Human Rights Watch), Venezuelan Human Rights Group Under Attack, 8 May 2020,
https://www.hrw.org/news/2020/05/08/venezuelan-human-rights-group-under-attack, accessed 26
May 2020
HRW (Human Rights Watch), Venezuela’s Humanitarian Emergency: Large-Scale UN Response
Needed to Address Health and Food Crises, 4 April 2019,https://www.hrw.org/report/2019/04/04/venezuelas-humanitarian-emergency/large-scale-unresponse-needed-address-health, accessed 9 July 2020
HRW (Human Rights Watch), World Report 2020, 2020,
https://www.hrw.org/sites/default/files/world_report_download/hrw_world_report_2020_0.pdf,
accessed 25 May 2020
ICC (International Criminal Court), Report on Preliminary Examination Activities 2019, 5 December
2019, https://www.icc-cpi.int/itemsDocuments/191205-rep-otp-PE.pdf, accessed 12 March 2020
ICRC (International Committee of the Red Cross), Caracas Regional Delegation, Informe operacional:
Actividades 2019, January 2020,
https://www.icrc.org/es/download/file/113314/cicrvenezuela_actividades2019.pdf, accessed 31
March 2020
IFEX, IFEX-ALC condemns arrest of journalist Darvinson Rojas, calls for his release, 27 March 2020,
https://ifex.org/ifex-alc-condemns-arrest-of-journalist-darvinson-rojas-calls-for-his-release/,
accessed 13 June 2020
ILGA (International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association), State-sponsored
Homophobia, December 2019,https://ilga.org/downloads/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2019_light.pdf, accessed16 June
2020
IMC (International Medical Corps), Venezuela & Colombia: Complex Emergency Situation Report #9,
24 February 2020, available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/IntlMedCorpsVenezuelaColombia_SitRep09.pdf, accessed 31 March 2020
IMF (International Monetary Fund), República Bolivariana de Venezuela, n.d.,
http://www.imf.org/en/Countries/VEN - countrydata, accessed 18 June 2020
Infobae, Así entrena el chavismo a civiles en el manejo de armas en la frontera entre Venezuela yColombia, 9 June 2019, https://www.infobae.com/america/venezuela/2019/06/09/asi-entrenanguerrilleros-chavistas-a-civiles-en-el-manejo-de-armas-en-la-frontera-entre-venezuela-y-colombia/,
accessed 21 April 2020

154 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑInfobae, Así torturan a los militares detenidos por causas políticas en el centro de Inteligencia delrégimen venezolano, 14 June 2020, https://www.infobae.com/america/venezuela/2020/06/14/asitorturan-a-los-militares-detenidos-por-causas-politicas-en-el-centro-de-inteligencia-del-regimenvenezolano/, accessed 28 June 2020
Infobae, El impactante video que muestra cómo torturan a los presos en una comisaría venezolana,
4 October 2019, https://www.infobae.com/america/venezuela/2019/10/04/el-impactante-videoque-muestra-como-torturan-a-los-presos-en-una-comisaria-venezolana/, accessed 18 June 2020
Infobae, El régimen de Nicolás Maduro utiliza la Ley del Odio para perseguir a quienes critiquen al
gobierno o protesten contra los malos servicios públicos, 17 April 2020,
https://www.infobae.com/america/venezuela/2020/04/17/el-regimen-de-nicolas-maduro-utiliza-laley-del-odio-para-perseguir-a-quienes-critiquen-al-gobierno-o-protesten-contra-los-malos-serviciospublicos/, accessed 14 June 2020
Infobae, Ocho personas muertas por masacre en frontera de Colombia y Venezuela, 10 March 2020,
https://www.infobae.com/america/colombia/2020/03/10/ocho-personas-muertas-por-masacre-enfrontera-de-colombia-y-venezuela/, accessed 21 April 2020
Infobae, Quiénes son las Águilas Negras, el fantasma que aterroriza a Colombia, 30 June 2019,https://www.infobae.com/america/colombia/2019/06/30/quienes-son-las-aguilas-negras-elfantasma-que-aterroriza-a-colombia/, accessed 11 July 2020
Infobae, Radiografía de los colectivos chavistas: qué bandas armadas controlan cada zona deVenezuela y quiénes son sus líderes, 11 January 2020,
https://www.infobae.com/america/venezuela/2020/01/11/radiografia-de-los-colectivos-chavistasque-bandas-armadas-controlan-cada-zona-de-venezuela-y-quienes-son-sus-lideres/, accessed 23
April 2020
Infobae, Surgió un grupo paramilitar venezolano al servicio de la temida banda Los Rastrojos y ganaterreno en la frontera con Colombia, 17 June 2019,https://www.infobae.com/america/venezuela/2019/06/17/surgio-un-grupo-paramilitar-venezolanoal-servicio-de-la-temida-banda-los-rastrojos-y-gana-terreno-en-la-frontera-con-colombia/, accessed
21 April 2020
Infobae, El ELN y paramilitares de Los Rastrojos combaten en Venezuela muy cerca de los comandosdel ejército, que no interviene, 19 February 2020,
https://www.infobae.com/america/venezuela/2020/02/19/guerrilleros-del-eln-y-paramilitares-delos-rastrojos-combaten-muy-cerca-de-los-comandos-del-ejercito-venezolano-que-no-interviene/,
accessed 21 April 2020
InSight Crime, ¿Por qué Juan Guaidó pasó de Venezuela a Colombia con Los Rastrojos?, 19
September 2019, https://es.insightcrime.org/noticias/analisis/por-que-juan-guaido-paso-devenezuela-a-colombia-con-los-rastrojos/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Capital Murder: 2019 Homicide Rates in Latin America’s Capital Cities, 5 March 2020,
https://www.insightcrime.org/news/analysis/2019-homicides-latin-america-capital/, accessed 18
June 2020
InSight Crime, Cartel of the Suns, 31 October 2016, https://www.insightcrime.org/venezuelaorganized-crime-news/cartel-de-los-soles-profile/, accessed 21 April 2020
InSight Crime, ELN in Venezuela, 28 January 2020, https://www.insightcrime.org/venezuelaorganized-crime-news/eln-in-venezuela/, accessed 21 April 2020
InSight Crime, ELN, 16 October 2018, https://www.insightcrime.org/colombia-organized-crimenews/eln-profile/, accessed 22 April 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 155

InSight Crime, EPL, 14 March 2018, https://www.insightcrime.org/colombia-organized-crimenews/epl/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Ex-FARC Mafia: Colombia’s Criminal Army Settling Down in Venezuela, 4 September
2019, https://www.insightcrime.org/news/analysis/ex-farc-mafia-colombias-criminal-army-findinghome-venezuela/, accessed 27 June 2020
InSight Crime, FARC en Venezuela, 13 April 2020, https://es.insightcrime.org/venezuela-crimenorganizado/farc-en-venezuela/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, FARC, 3 March 2017, https://www.insightcrime.org/colombia-organized-crimenews/farc-profile/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, FBL/FPLN, 15 July 2019, https://www.insightcrime.org/venezuela-organized-crimenews/fbl/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, GameChangers 2019: As Venezuela Sinks, Maduro’s Criminal Ties Keep Him Afloat, 18
January 2020, https://www.insightcrime.org/news/analysis/gamechangers-venezuela-madurocriminal-ties/, accessed 27 April 2020
InSight Crime, Graffiti Death Threats – Venezuela's New Tool of Fear, 22 May 2019,https://www.insightcrime.org/news/analysis/graffiti-death-threats-venezuela-tool-fear/, accessed
27 April 2020
InSight Crime, Los Rastrojos enfrentan dos poderosos enemigos en frontera colombo-venezolana, 31
March 2020, https://es.insightcrime.org/noticias/analisis/los-rastrojos-enfrentan-dos-poderososenemigos-en-frontera-colombo-venezolana/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Maduro Relies on 'Colectivos' to Stand Firm in Venezuela, 18 March 2019,https://www.insightcrime.org/news/brief/maduro-calls-colectivos-amid-conflict-rise-venezuela/,accessed 27 April 2020
InSight Crime, Migración aumenta casos de explotación sexual infantil en Colombia, 16 October
2019, https://es.insightcrime.org/noticias/noticias-del-dia/migracion-aumenta-casos-deexplotacion-sexual-infantil-en-colombia/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Narcotráfico usa la isla de Margarita en Venezuela como puerta a Europa, 4 December
2019, https://es.insightcrime.org/noticias/noticias-del-dia/narcotrafico-usa-la-isla-de-margarita-envenezuela-como-puerta-a-europa/, accessed 13 April 2020
InSight Crime, Rastrojos, 16 February 2017, https://www.insightcrime.org/colombia-organizedcrime-news/rastrojos-profile/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Sinaloa: Un visitante que llegó para quedarse en Venezuela, 3 April 2020,
https://es.insightcrime.org/noticias/analisis/sinaloa-un-visitante-que-llego-para-quedarse-envenezuela/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, The Armed Groups Propping Up Venezuela's Government, 1 March 2019,https://www.insightcrime.org/news/analysis/armed-groups-propping-venezuelas-government/,
accessed 27 April 2020
InSight Crime, The Devolution of State Power: The 'Colectivos', 18 May 2018,https://www.insightcrime.org/investigations/devolution-state-power-colectivos/, accessed 23 April
2020
InSight Crime, Urabeños, 14 March 2018, https://www.insightcrime.org/colombia-organized-crimenews/urabenos-profile/, accessed 22 April 2020
InSight Crime, Venezuela: A Mafia State?, [2018], https://es.insightcrime.org/wpcontent/uploads/2018/05/Venezuela-a-Mafia-State-InSight-Crime-2018.pdf, accessed 27 April 2020

156 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

InSight Crime, Venezuelan Government Turned Drug Dens into 'Torture Houses', 26 March 2019,https://www.insightcrime.org/news/brief/venezuelan-government-turned-drug-dens-into-torturehouses/, accessed 28 April 2020
InSight Crime, Venezuela Prison Implodes Under Additional Strain From Coronavirus, 12 May 2020,
https://www.insightcrime.org/news/analysis/venezuela-prison-implodes-coronavirus/, accessed 11
July 2020
International Crisis Group, A Glut of Arms: Curbing the Threat to Venezuela from Violent Groups,
Latin America Report No. 78, 20 February 2020, https://d2071andvip0wj.cloudfront.net/078-a-glutof-arms_0.pdf, accessed 11 June 2020
International Crisis Group, Imagining a Resolution of Venezuela's Crisis, Latin America Report No. 79,
11 March 2020, https://d2071andvip0wj.cloudfront.net/079-venezuela-peace-plan_0.pdf, accessed
25 May 2020
International Crisis Group, Seizure of Parliament Plunges Venezuela into Deeper Turmoil, 7 January
2020, https://www.crisisgroup.org/latin-america-caribbean/andes/venezuela/seizure-parliamentplunges-venezuela-deeper-turmoil, accessed 25 May 2020
International Crisis Group, Under a Merciless Sun: Venezuelans Stranded Across the Colombian
Border, 25 February 2020, https://www.crisisgroup.org/latin-americacaribbean/andes/colombiavenezuela/under-merciless-sun-venezuelans-stranded-across-colombianborder, accessed 18 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Venezuelan Refugee and Migrant Crisis, n.d.,
https://www.iom.int/venezuela-refugee-and-migrant-crisis, accessed 19 June 2020
IPYS (El Instituto Prensa y Sociedad), Quiénes somos, n.d., https://www.ipys.org/quienes-somos,
accessed 9 June 2020
IPYS (El Instituto Prensa y Sociedad), Voces en el paredón: Reporte Annual IPYSve 2019, February
2020, https://ipysvenezuela.org/download/27754/, accessed 27 May 2020
JRS (Jesuit Refugee Service), Informe de contexto: Frontera Colombo-venezolana, April 2019,https://jesuitas.lat/attachments/article/1327/Informe de contexto COL - VEN.pdf, accessed 22 April
2020
La Opinión, ¿Quiénes son los colectivos?, 27 February 2019,https://www.laopinion.com.co/frontera/quienes-son-los-colectivos-172188 - OP, accessed 23 April
2020
La Prensa de Lara, Abatidos dos paramilitares en la frontera con Colombia, 7 April 2020,
https://www.laprensalara.com.ve/nota/100000504/2020/04/abatidos-dos-paramilitares-en-lafrontera-con-colombia, accessed 19 June 2020
La Prensa de Lara, Detenidos por comercializar documentos falsos, 10 March 2020,
https://www.laprensalara.com.ve/nota/13957/2020/03/dos-detenidos-por-comercializardocumentos-falsos, accessed 2 April 2020
La Prensa de Lara, Las RAAS: Nuevo mecanismo de control social, 11 November 2019,https://www.laprensalara.com.ve/nota/8237/2019/11/las-raas--nuevo-mecanismo-de-controlsocial, accessed 9 July 2020
La Prensa de Lara, Policías indignados por la liberación de colectivos, 3 May 2019,https://www.laprensalara.com.ve/nota/-4802/2019/05/policias-indignados-por-la-liberacion-decolectivos, accessed 27 April 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 157

La Silla Vacía, Al riesgo del Covid se suman amenazas y extorsiones a retornados venezolanos, 9 June
2020, https://lasillavacia.com/al-riesgo-del-covid-se-suman-amenazas-y-extorsiones-retornadosvenezolanos-77060, accessed 17 June 2020
La Tercera, Según el INE de Maduro, la tasa de pobreza cae en Venezuela, 17 October 2019,https://www.latercera.com/pulso/noticia/segun-ine-maduro-la-tasa-pobreza-caevenezuela/864605/, accessed 26 May 2020
Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 1,
December 2019, https://2479be6a-2e67-48df-9858103ea763ef46.filesusr.com/ugd/0f3ae5_6bf4b730d6ab43589a30c303dd01880b.pdf, accessed 21
May 2020
Médicos por la Salud, Encuesta nacional de hospitales – ENH19: Balance final 2019 – Parte 2,
December 2019, https://2479be6a-2e67-48df-9858103ea763ef46.filesusr.com/ugd/0f3ae5_c166cd75f2754b0995805aab87307be3.pdf, accessed 22
May 2020
Médicos por la Salud, Nosotros, n.d., https://www.encuestanacionaldehospitales.com/, accessed 21
May 2020
Monitor de Víctimas, ¿Quiénes somos?, n.d., https://monitordevictimas.com/nosotros/, accessed 11
June 2020
Monitor de Víctimas, Denuncian ejecuciones del Cicpc en El Junquito y Caricuao, 3 March 2020,
https://monitordevictimas.com/ejecucion-2/denuncian-ejecuciones-del-cicpc-en-el-junquito-ycaricuao/, accessed 11 June 2020
MPI (Migration Policy Institute), An Uneven Welcome: Latin American and Caribbean Responses to
Venezuelan and Nicaraguan Migration, February 2020,
https://www.migrationpolicy.org/sites/default/files/publications/Venezuela-NicaraguaMigration2020-EN-Final.pdf, accessed 18 July 2020
Netherlands, Ministry of Foreign Affairs, Algemeen Ambtsbericht Venezuela 2020 (Country Report
Venezuela 2020), June 2020,
https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/ambtsberichten/2020/06/11/alge
meen-ambtsbericht-venezuela-juni2020/Algmeen+Ambtsbericht+Venezuela+%28juni+2020%29.pdf, accessed 28 June 2020
New York Times (The), Nicolás Maduro usó a médicos cubanos y a los servicios de salud parapresionar a los votantes, 16 March 2019,https://www.nytimes.com/es/2019/03/17/espanol/america-latina/maduro-voto-medicinascuba.html, accessed 25 May 2020
NIUS, Así son los colectivos 'chavistas' al servicio de Maduro, 22 February 2020,
https://www.niusdiario.es/internacional/colectivos-chavistas-servicio-maduro-milicias-urbanasparamilitares_18_2902995046.html, accessed 28 April 2020
Noticiero Venevisión, PNB desmanteló dos bandas delictivas por falsificación de documentos y sellos
públicos, 23 March 2019, http://www.noticierovenevision.net/noticias/nacional/pnb-desmantelodos-bandas-delictivas-por-falsificacion-de-documentos-y-sellos-publicos, accessed 2 April 2020
NTN24, Al menos 20 personas asesinadas por grupos irregulares en la frontera colombo-venezolana,
31 July 2019, https://www.ntn24.com/america-latina/venezuela/al-menos-20-personas-asesinadaspor-grupos-irregulares-en-la-frontera, accessed 22 April 2020
OAS (Organization of American States), CIDH condena el recrudecimiento de ataques contra losmiembros de la Asamblea Nacional de Venezuela, 14 May 2019,https://www.oas.org/es/cidh/prensa/comunicados/2019/115.asp, accessed 19 June 2020

158 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑOAS (Organization of American States), Informe del Grupo de Trabajo de la OEA para abordar lacrisis de migrantes y refugiados venezolanos en la región, June 2019,http://www.oas.org/documents/spa/press/OEA-informe-migrantes-venezolanos-espanol.pdf,
accessed 25 May 2020
OMCT (World Organisation Against Torture), FIDH (International Federation for Human Rights/
Fédération internationale pour les droits humains), COFAVIC (Comité de Familiares de Víctimas delos Sucesos de Febrero-Marzo de 1989), Vicaría de Derechos Humanos de Caracas, CDJ (Centro Para
Los Defensores y La Justicia), Venezuela "Enemigos internos" – La Defensa de Derechos Humanos
Bajo Ataque, March 2020,
https://www.omct.org/files/2020/03/25727/venezuela_informe_2020.03_resumen_ejecutivo.pdf,
accessed 28 May 2020
OVCS (Observatorio Venezolano de conflictividad Social), ¿Quiénes comos?, n.d.,
https://www.observatoriodeconflictos.org.ve/quienes-somos, accessed 19 June 2020
OVCS (Observatorio Venezolano de conflictividad Social), Aumenta el control social, discriminación yrepresión en Venezuela: Red de Articulación y Acción Socio Política (Raas), 29 March 2018,https://www.observatoriodeconflictos.org.ve/sin-categoria/aumenta-el-control-socialdiscriminacion-y-represion-en-venezuela-red-de-articulacion-y-asociacion-politica-raas, accessed 28
May 2020
OVCS (Observatorio Venezolano de conflictividad Social), Conflictividad social 2019, 24 January 2019,http://www.observatoriodeconflictos.org.ve/oc/wp-content/uploads/2020/01/INFORMEANUALOVCS2019-1.pdf, accessed 23 May 2020
OVCS, (Observatorio Venezolano de conflictividad Social), Escasez de gasolina y colapso de servicios
básicos: Conflictividad social – Venezuela, Mayo 2020, 11 June 2020,
https://www.observatoriodeconflictos.org.ve/tendencias-de-la-conflictividad/3409, accessed 19
June 2020
OVP (Observatorio Venezolano de Prisones), 47 muertos y 75 heridos es la cifra extraoficial devíctimas por un motín en Cepella, 2 May 2020, https://oveprisiones.com/47-muertos-y-75-heridoses-la-cifra-extraoficial-de-victimas-por-un-motin-en-cepella/, accessed 10 July 2020
OVP (Observatorio Venezolano de Prisones), La violencia ganó territorio en los calabozos policiales
durante 2019, 10 June 2020, https://oveprisiones.com/la-violencia-gano-territorio-en-los-calabozospoliciales-durante-2019/, accessed 19 June 2020
OVP (Observatorio Venezolano de Prisones), Desnutrición y tuberculosis fueron las principalescausas de muerte en las cárceles durante 2019, 22 May 2020,
https://oveprisiones.com/desnutricion-y-tuberculosis-fueron-las-principales-causas-de-muerte-enlas-carceles-durante-2019/, accessed 19 June 2020
OVV (Observatorio Venezolano de Violencia), 2018 – La violencia presenta nuevos rostros en el en el
país: el empobrecimiento y la letalidad policial, 30 December 2018,https://observatoriodeviolencia.org.ve/news/ovv-lacso-informe-anual-de-violencia-2018/, accessed
OVV (Observatorio Venezolano de Violencia), Historia, n.d.,
https://observatoriodeviolencia.org.ve/sobre-nosotros/, accessed 18 June 2020
OVV (Observatorio Venezolano de Violencia), Informe Anual de Violencia 2019, 27 December 2019,https://observatoriodeviolencia.org.ve/wpcontent/uploads/2019/12/INFORME_ANUAL_DE_VIOLENCIA_2019.pdf, accessed 22 April 2020
OVV (Observatorio Venezolano de Violencia), Presentación Informe Anual de Violencia 2019, 27
December 2019, https://observatoriodeviolencia.org.ve/wpcontent/uploads/2019/12/Presentacio%CC%81n_Informe_Anual_2019.pdf, accessed 22 April 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 159

PAHO (Pan American Health Organization), Measles outbreak in Venezuela is under control, 30
January 2020,
https://www.paho.org/hq/index.php?option=com_content&view=article&id=15705:measlesoutbreak-in-venezuela-is-under-control&Itemid=1926&lang=en, accessed 18 July 2020
Pares, ¿Qué son las Águilas Negras?, 29 December 2018, https://pares.com.co/2018/12/29/que-sonlas-aguilas-negras/, accessed 11 July 2020
Pares (Fundación Paz y Reconciliación), Sin dios ni ley: Un análisis de la situación de seguridad en lafrontera colombo-venezolana, 10 February 2020, https://pares.com.co/wpcontent/uploads/2020/02/INFORME-DE-SEGURIDAD-EN-LA-FRONTERA-1.pdf, accessed 17 June 2020
Pares (Fundación Paz y Reconciliación), Sobre nosotros, n.d., https://pares.com.co/nosotros/,
accessed 18 June 2020
PBS (Public Broadcasting Service), Venezuela Supreme Court orders takeover of 2 major politicalparties, 16 June 2020, https://www.pbs.org/newshour/world/venezuela-court-orders-takeover-ofleading-opposition-party, accessed 18 June 2020
Perfil, Un video filtrado revela cómo la policía de Venezuela tortura a los presos, 4 October 2019,https://www.perfil.com/noticias/internacional/un-video-filtrado-revela-como-la-policia-devenezuela-tortura-a-los-presos.phtml, accessed 18 June 2020
PROVEA (Programa Venezolano de Educación Acción en Derechos Humanos), Colectivos sefortalecen con la anuencia del Estado, 2 April 2019,https://www.derechos.org.ve/actualidad/colectivos-se-fortalecen-con-la-ausencia-del-estado,
accessed 29 April 2020
PROVEA (Programa Venezolano de Educación Acción en Derechos Humanos), Exigimos justicia con
caso de reportero perseguido y amenazado de Bolívar, 9 April 2020,
https://www.derechos.org.ve/actualidad/exigimos-justicia-olivar-caso-8, accessed 14 June 2020
PROVEA (Programa Venezolano de Educación Acción en Derechos Humanos), Nuestra historia, n.d.,
https://www.derechos.org.ve/provea, accessed 8 June 2020
PROVEA (Programa Venezolano de Educación Acción en Derechos Humanos), Primer mes Estado de
Alarma: Furia Bolivariana pone en cuarentena derechos civiles y políticos de los venezolanos, 13
April 2020, https://www.derechos.org.ve/actualidad/primer-mes-estado-de-alarma-furiabolivariana-pone-en-cuarentena-derechos-civiles-y-politicos-de-los-venezolanos, accessed 19 June
2020
PROVEA (Programa Venezolano de Educación Acción en Derechos Humanos), Todo enemigo se
presume culpable, 2019, https://www.derechos.org.ve/web/wp-content/uploads/todoenemigo.pdf, accessed 11 July 2020
PSUV (Partido Socialista Unido de Venezuela), RAAS (Partido Socialista Unido de Venezuela): Modelo
de unidad superior para la defensa de la nación, 27 March 2018,
http://www.psuv.org.ve/portada/psuvred-articulacion-y-accionmodelounidaddefensa-nacion/ - .Xs4jRMzat8, accessed 28 May 2020
Reuters, Disappeared Venezuelan legislator being held in state detention: lawyer, 21 January 2020,
https://www.reuters.com/article/us-venezuela-politics/disappeared-venezuelan-legislator-beingheld-in-state-detention-lawyer-idUSKBN1ZK23N, accessed 20 May 2020
Reuters, Escuadrón de élite de la policía infunde el terror en los barrios de Venezuela, 14 Novermber
2019, https://www.reuters.com/investigates/special-report/venezuela-violence-police-es/, accessed
30 April 2020

160 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

Reuters, EXCLUSIVA-Grupos armados colombianos seducen a venezolanos desesperados, 20 June
2019, https://lta.reuters.com/articulo/venezuela-colombia-gruposarmados-idLTAKCN1TL120-OUSLT,
accessed 13 June 2020
RNV (Radio Nacional de Venezuela), Red de Articulación y Acción Sociopolítica (RAAS) del Partido
Socialista Unido de Venezuela (PSUV), 14 January 2020,
https://www.youtube.com/watch?v=yxtlN4vo7Pg, accessed 28 May 2020
Semana, Aberrante: banda drogaba y disfrazaba niños venezolanos para venderlos sexualmente, 7
October 2019, https://www.semana.com/nacion/articulo/aberrante-banda-drogaba-y-disfrazabaninos-para-venderlos-sexualmente/635003, accessed 22 May 2020
Semana, Gobierno asegura que el 43% del ELN está en Venezuela, 9 November 2019,https://www.semana.com/nacion/articulo/gobierno-de-colombia-asegura-que-el-43-del-eln-estaen-venezuela/631534, accessed 21 April 2020
Semana, La Parada, el barrio donde gobierna el caos, 9 November 2019,https://www.semana.com/nacion/articulo/la-parada-el-barrio-donde-gobierna-el-caos/639641,
accessed 13 June 2020
TalCual, Para renovar la cédula el único requisito es saber el número del documento, 30 October
2019, https://talcualdigital.com/para-renovar-la-cedula-el-unico-requisito-es-saber-el-numero-deldocumento/, accessed 13 May 2020
The Conversation, Brazil’s humane refugee policies: Good ideas can travel north, 11 February 2020,
https://theconversation.com/brazils-humane-refugee-policies-good-ideas-can-travel-north-130749,
accessed 1 April 2020
Guardian (The), Juan Guidó's chief of staff arrested by Venezuelan agents, 21 March 2019,https://www.theguardian.com/world/2019/mar/21/juan-guaido-claims-venezuela-intelligenceagents-arrested-chief-of-staff-roberto-marrero, accessed 20 May 2020
Transparencia Venezuela, 4 años de CLAP: Coacción, corrupción y hambre, April 2020,
https://transparencia.org.ve/wp-content/uploads/2020/04/Informe-CLAP-2020.pdf, accessed 19
May 2020
Transparencia Venezuela, Crimen organizado y corrupción en Venezuela: Un problema de Estado,
July 2020, https://transparencia.org.ve/wp-content/uploads/2020/07/Crimen-organizado-ycorrupcio%CC%81n-en-Venezuela-Un-problema-de-Estado-completo.pdf, accessed 18 July 2020
Transparencia Venezuela, El carnet de la Patria: Símbolo de un clientelismo ilícito, [2019],
https://transparencia.org.ve/wp-content/uploads/2019/08/2-Carnet-de-la-Patria-Informe-CarlosAponte.pdf, accessed 19 May 2020
Transparencia Venezuela, El Saime da un tiro de gracias a derechos a la identidad y al libre tránsito,
21 November 2019, https://transparencia.org.ve/el-saime-da-un-tiro-de-gracia-a-derechos-a-laidentidad-y-al-libre-transito/, accessed 19 May 2020
Transparencia Venezuela, Las irregularidades del proceso electoral convocado por la Constituyente,
16 September 2018, https://transparencia.org.ve/wp-content/uploads/2018/08/Informe-electoraldel-20-de-mayo.pdf, accessed 18 June 2020
Transparencia Venezuela, Transparencia recibió 27 denuncias contra el Saime en el primer semestre
de 2019, 1 August 2019, https://transparencia.org.ve/transparencia-recibio-27-denuncias-contra-elsaime-en-el-primer-semestre-de-2019/, accessed 19 May 2020
UCAB (Universidad Católica Andrés Bello), UCV (Universidad Central de Venezuela), USB(Universidad Simón Bolívar), ¿Qué es la ENCOVI?, n.d. https://encovi.ucab.edu.ve/que-es-la-encovi/,accessed 26 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 161

UCAB (Universidad Católica Andrés Bello), encovi 2019, 2020,
https://www.proyectoencovi.com/encovi-2019, accessed 17 July 2020
UCAB, (Universidad Católica Andrés Bello), Encuesta Nacional De Condiciones De Vida 2019-2020,
2020, , accessed 17 July 2020
UCAB (Universidad Católica Andrés Bello), Licencia para protestar: La decisión del Tribunal Supremode Justicia del 24 de abril de 2014 y el incremento de la represión en el marco de las manifestaciones
pacíficas, June 2014, http://w2.ucab.edu.ve/tl_files/CDH/Lineastematicas/licencia para
protestar.pdf, accessed 26 May 2020
UN (United Nations), INCB (International Narcotics Control Board), Report of the International
Narcotics Control Board for 2019,https://www.incb.org/documents/Publications/AnnualReports/AR2019/Annual_Report_Chapters/E
nglish_ebook_AR2019.pdf, accessed 22 April 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Laboratorio deCiencias Sociales (LACSO), 2 December 2019, https://data.humdata.org/organization/lacso, accessed
8 June 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Latin America and the
Caribbean: Migratory Routes of Venezuelan Population, 18 September 2018,https://www.humanitarianresponse.info/sites/www.humanitarianresponse.info/files/2018/10/2018
0918-Migratory Routes of Venezuelan Population.pdf, accessed 30 June 2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Bachelet deeply concerned by death in custody of Captain Acosta Arévalo in Venezuela, 1 July 2019,https://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=24770, accessed 18 June
2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Human Rights in the Bolivarian Republic of Venezuela: Report of the United Nations HighCommissioner for Human Rights on the situation of Human rights in the Bolivarian Republic ofVenezuela, 5 July 2019,https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/RegularSessions/Session41/Documents/A_HRC_41_18.d
ocx, accessed 9 June 2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Human rights violations in the Bolivarian Republic of Venezuela: a downward spiral with no end insight, June 2018, https://www.ohchr.org/Documents/Countries/VE/VenezuelaReport2018_EN.pdf,
accessed 11 July 2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Oral Update on the Human Rights Situation in the Bolivarian Republic of Venezuela, 9 September
2019, https://www.ohchr.org/en/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=24958&LangID=E,
accessed 10 March 2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Outcomes of the investigation into allegations of possible human right violations of the human rights
to life, liberty and physical and moral integrity in the Bolivarian Republic of Venezuela, 1 July 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/A_HRC_44_20_AUV.pdf, accessed 17 July2020
UN (United Nations), OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights),
Venezuela: Commissioner Bachelet details plans for new human rights assistance, 18 December
2019, https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25438&LangID=E,
accessed 10 March 2020

162 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

UNFPA, Dignity and strength: Venezuelan refugees and migrants in Colombia, 5 June 2019,https://www.unfpa.org/news/dignity-and-strength-venezuelan-refugees-and-migrants-colombia,
accessed 21 July 2020
UNHCR/IOM (United Nations High Commissioner for Refugees/International Organization for
Migration), R4V (Coordination Platform for Refugees and Migrants), R4V (Coordination Platform for
Refugees and Migrants from Venezuela), Refugees and Migrants from Venezuela, n.d.,
https://r4v.info/en/situations/platform, accessed
UNHCR/IOM (United Nations High Commissioner for Refugees/International Organization for
Migration), R4V (Coordination Platform for Refugees and Migrants), Situation Response for
Venezuelans, n.d., https://data2.unhcr.org/en/situations/platform, accessed 17 July 2020
UN (United Nations), Protocol and Liaison Service, Heads of State, Heads of Government, Ministersof Foreign Affairs, 16 June 2020,
https://protocol.un.org/dgacm/pls/site.nsf/files/HSPMFM/$FILE/Hspmfm.pdf, accessed 18 June
2020
UN (United Nations), UNICEF (United Nations Children's Fund), Humanitarian Situation Report,
January 2020,
https://www.unicef.org/appeals/files/UNICEF_Venezuela_Humanitarian_Situation_Report_Jan_202
0.pdf, accessed 30 May 2020
UN (United Nations), UNICEF (United Nations Children's Fund), Situation Report, April 2020,
https://www.unicef.org/appeals/files/UNICEF_Venezuela_Situation_Report_15_March_30_April_20
20(1).pdf, accessed 30 May 2020
UN (United Nations), WFP (World Food Programme), Venezuela Food Security Assessment, 23
February 2020, https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Main Findings WFP Food
Security Assessment in Venezuela_January 2020-2.pdf, accessed 30 May 2020
Unión Afirmativa de Venezuela, ¿Quiénes somos?, n.d.,
http://www.unionafirmativa.org.ve/quienes-somos/, accessed 18 June 2020
US (United States), CIA (Central Intelligence Agency), The World Factbook: Venezuela, 4 August
2020, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_ve.html, accessed 6
August 2020
US (United States), CIA (Central Intelligence Agency), Venezuela Administrative, 2007,https://www.cia.gov/library/publications/resources/cia-maps-publications/mapdownloads/venezuela-admin.jpg/image.jpg, accessed 19 June 2020
US (United States), CIA (Central Intelligence Agency), Venezuela Transportation, 2007,https://www.cia.gov/library/publications/resources/cia-maps-publications/mapdownloads/venezuela-transport.jpg/image.jpg, accessed 19 June 2020
US (United States), Department of State, Apostille Requirements, n.d.,
https://travel.state.gov/content/travel/en/records-and-authentications/authenticate-yourdocument/apostille-requirements.html, accessed 10 July 2020
US, Securities and Exchange Commission, SEC Web Site Privacy and Security Policy, n.d.,
https://www.sec.gov/privacy.htm#dissemination, accessed 20 July 2020
US (United States), USAID, Crisis regional por la situación en Venezuela, 12 February 2020, available
at: https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/12.02.20 - USG Hoja Informativa No. 1 Crisis Regional por la Situacion de Venezuela.pdf, accessed 30 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 163

Venezuela, AN (Asamblea Nacional), Diputados de la AN están siendo amedrentados, 29 March
2020, https://presidenciave.com/parlamento/diputados-de-la-an-estan-siendo-amedrentados-porcolectivos-afectos-al-regimen-de-maduro/, accessed 23 April 2020
Venezuela, AN (Asamblea Nacional), Angel Alvarado: "La inflación en Venezuela cerro en más de
7.374% en 2019", 13 January 2020, http://www.asambleanacionalvenezuela.org/noticias/angelalvarado-la-inflacion-en-venezuela-cerro-en-mas-de-7374-en-2019, accessed 26 May 2020
Venezuela, AN (Asamblea Nacional), Inflación se ubica en 80% y la acumulada en 341,61, 11 May
2020, http://asambleanacionalvenezuela.org/noticias/inflacion-de-abril-se-ubica-en-80-y-laacumulada-en-34161, accessed 26 May 2020
Venezuela, AN (Asamblea Nacional), Informe especial sobre la situación de parlamentarios
venezolanos, 14 August 2019,http://asambleanacionalvenezuela.org/documentos/documentos/documentos_1565797801.pdf,
accessed 1 April 2020
Venezuela, CICPC (Cuerpo de Investigaciones Científicas Penales y Criminalísticas), ¿Quiénes somos?,n.d., http://www.cicpc.gob.ve/index.php/12-servicios/27-quienes-somos.html, accessed 22 May
2020
Venezuela, Código Orgánico de Justicia Militar, 1998,
https://docs.venezuela.justia.com/federales/codigos/codigo-organico-de-justicia-militar.pdf,
accessed 2 June 2020
Venezuela, Código Orgánico Procesal Penal, 2012, available at :https://www.unodc.org/res/cld/document/ven/2012/codigo-organico-procesalpenal_html/CODIGO_ORGANICO_PROCESAL_PENAL_2012.pdf, accessed 2 June 2020
Venezuela, Constitution of the Bolivarian Republic of Venezuela 1999 (Amended), 2009, Translatedby William S. Hein & Co., Inc., https://www.constituteproject.org/constitution/Venezuela_2009,
accessed 22 May 2020
Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Preguntas frecuentes,
n.d., http://www.consulvenbilbao.org/preguntas_frecuentes.html, accessed 14 May 2020
Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Expedición / renovaciónde pasaportes para menores de edad, n.d., http://www.consulvenbilbao.org/tramites_5_2.html,
accessed 14 May 2020
Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Solicitud de cita pararenovar pasaporte para mayores de edad, n.d., http://www.consulvenbilbao.org/tramites_5.html pasaporte%20mayores, accessed 14 May 2020
Venezuela, Consulado de la República Bolivariana de Venezuela en Bilbao, Prórroga de pasaportes,
n.d., http://www.consulvenbilbao.org/tramites_5_prorrogas.html, accessed 14 May 2020
Venezuela, Decreto con Rango, Valor y Fuerza de Ley de Instituciones del Sector Bancario, 2014,
http://www.bcv.org.ve/marco/decreto-ley-de-instituciones-del-sector-bancario, accessed 2 June
2020
Venezuela, Embajada en Austria, Informe de Venezuela sobre la Resolución 6/2, 7 June 2017,
available at :https://www.unodc.org/documents/treaties/UNCAC/WorkingGroups/workinggroup2/2017-August24-25/Contributions_NV/Venezuela_SP.pdf, accessed 22 May 2020
Venezuela, Embajada en Canadá, ¿Por qué es necesaria la Cédula de Identidad?, n.d.,
http://www.misionvenezuela.org/V2/index.php/servicios-consulares/venezolanos/cedula-deidentidad, accessed 18 June 2020

164 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

Venezuela, GNB (Guardia Nacional Bolivariana), Misión, n.d.,
http://www.guardia.mil.ve/web/mision/, accessed 22 May 2020
Venezuela, Ley Constitucional contra el Odio, por la Convivencia Pacífica y la Tolerancia, 2017,
available at : https://albaciudad.org/2017/11/este-es-el-contenido-de-la-ley-contra-el-odio-por-laconvivencia-pacifica-y-la-tolerancia/, accessed 3 June 2020
Venezuela, Ley de Conscripción y Alistamiento Militar, 2009, available at:https://www.civilisac.org/civilis/wp-content/uploads/ley-de-conscripcion-y-alistamiento-militar-11.pdf, accessed 13 May 2020
Venezuela, Ley Orgánica de Registro Civil, 2009,http://www4.cne.gob.ve/web/normativa_electoral/ley_organica_registro_civil/titulo4.php - cap2,
accessed 10 March 2020
Venezuela, Ley Orgánica del Trabajo, los Trabajadores y las Trabajadoras, 2012, available at :http://www.apufat.org/wp-content/uploads/2014/06/Ley-Orgánica-del-Trabajao-y-losTrabajadores-LOTT.pdf, accessed 2 June 2020
Venezuela, Ley para la Regularización y Control de los Arrendamientos de Vivienda, 2011, available
at : https://amerika21.de/files/a21/mietengesetz-venezuela.pdf, accessed 2 June 2020
Venezuela, Mapa Político de la República Bolivariana de Venezuela, n.d., available at: US (UnitedStates), Securities and Exchange Commission, EX-99.D 2 d255060dex99d.htm EXHIBIT D, 30
September 2016,
https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/103198/000119312516727765/d255060dex99d.htm,
accessed 17 July 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Fuerza Armada, n.d.,
http://www.mindefensa.gob.ve/mindefensa/fuerza-armada/, accessed 18 June 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para la Defensa, República Bolivariana de Venezuela,
Ministerio del Poder Popular para la Defensa, Aviación Militar Bolivariana, Comando General, Oficinade los Consejos de Investigación, Notificación, 5 May 2020, published in Correo del Orinoco, 13 May,
2020, http://www.correodelorinoco.gob.ve/wp-content/uploads/2020/05/Edición-Impresa-Correodel-Orinoco-N°-3.771-Miércoles-13-de-mayo-de-2020.pdf, accessed 27 June 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para las Relaciones Interiores, Justicia y Paz, Reseña, n.d.,
http://www.policianacional.gob.ve/index.php/resena/, accessed 22 May 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria, n.d.,
http://mppre.gob.ve/temas/vuelta-a-la-patria/, accessed 17 June 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria sigue enmarcha con casi 16 mil repatriados hasta la fecha, 21 September 2019,http://mppre.gob.ve/2019/09/21/plan-vuelta-a-la-patria-16-mil-peru/, accessed 17 June 2020
Venezuela, Ministerio del Poder Popular para Relaciones Exteriores, Plan Vuelta a la Patria, February
2020, http://mppre.gob.ve/wp-content/uploads/2020/02/2020-0210_Bolet%C3%ADn_Vuelta_a_la_Patria.pdf, accessed 17 June 2020
Venezuela, Patria, 'Actualización de la información del personal que labora en instituciones
privadas', 23 March 2020, https://blog.patria.org.ve/actualizacion-informacion-personal-laborainstituciones-privadas/, accessed 10 May 2020
Venezuela, Patria, Manual del Sistema de Remesas a Venezuela de la Plataforma Patria, n.d.,
https://blog.patria.org.ve/remesas-a-venezuela/manual-de-usuario/, accessed 10 May 2020
Venezuela, Petro, El Petro, n.d., https://www.petro.gob.ve/, accessed 14 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 165

Venezuela, Report by the United Nations High Commissioner of Human Rights on the situation ofhuman rights in the Bolivarian Republic of Venezuela: Comments by the State, 5 July 2019,https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/RegularSessions/Session41/Documents/A_HRC_41_18_A
dd.1.docx, accessed 10 March 2020
Venezuela, SAIME (Servicio Administrativo de Identificación, Migración y Extranjería), Cedulación –Documento de identidad por primera vez, n.d.,
http://www.saime.gob.ve/identificacion/cedulacion/primera_vez, accessed 14 May 2020
Venezuela, SAIME (Servicio Administrativo de Identificación, Migración y Extranjería ), Cedulación,n.d., http://www.saime.gob.ve/identificacion/cedulacion, accessed 5 May 2020
Venezuela, SAIME (Servicio Administrativo de Identificación, Migración y Extranjería ), Pasaporte –Pasaporte ordinario, n.d., http://www.saime.gob.ve/identificacion/pasaporte/ordinario, accessed 5
May 2020
Venezuela, SAIME (Servicio Administrativo de Identificación, Migración y Extranjería ), Pasaporte,n.d., https://tramites.saime.gob.ve/, accessed 5 May 2020
Venezuela, TSJ (Tribunal Supremo de Justicia), La Institución, http://www.tsj.gob.ve/-/sobre-eltribunal, accessed 30 May 2020
Venezuela, TSJ (Tribunal Supremo de Justicia), Sentencia No. 190, 28 February 2008,
http://historico.tsj.gob.ve/decisiones/scon/febrero/190-280208-03-2630.HTM, accessed 26 May
2020
Venezuela, TSJ (Tribunal Supremo de Justicia), Sentencia No. 276, 24 April 2014,
https://vlexvenezuela.com/vid/gerardo-sanchez-chacon-593352510, accessed 26 May 2020
Venezuela, TSJ (Tribunal Supremo de Justicia), Tribunal de Caracas privó de libertad a tres
cuidadanos por estafa en DIRECTV, 9 June 2020, http://www.tsj.gob.ve/-/tribunal-de-caracas-privode-libertad-a-tres-ciudadanos-por-estafa-en-caso-directv, accessed 10 June 2020
Venezuela, Vicepresidencia de la República Bolivariana de Venezuela, Plan Chamba Juvenil mantiene
activo nuevo registro para jóvenes entre 15 y 35 años, n.d., http://vicepresidencia.gob.ve/planchamba-juvenil-mantiene-activo-nuevo-registro-para-jovenes-entre-15-y-35-anos/, accessed 23 May
2020
VICE, How Venezuela's Fearsome "Colectivos" Help Keep Maduro in Power, 7 July 2019,https://www.vice.com/en_us/article/gy493m/how-venezuelas-fearsome-colectivos-help-keepmaduro-in-power, accessed 11 June 2020
VICE, Jailed DirecTV Execs Accused of Destabilizing the Economy in Venezuela, 10 June 2020,
https://www.vice.com/en_us/article/n7wzvx/jailed-directv-execs-accused-of-destabilizing-theeconomy-in-venezuela, accessed 11 June 2020
Vital Voices, Tamara Adrián, https://www.vitalvoices.org/people/tamara-adrian/, accessed 17 July2020
VOA (Voice of America), El "gran confinamiento" desata ola de desempleo en Venezuela, 18 May
2020, https://www.voanoticias.com/portada/el-gran-confinamiento-desata-ola-de-desempleo-envenezuela, accessed 10 June 2020
VOA (Voice of America), El 44% de las tropas del ELN ya residen en Venezuela, 8 November 2019,https://www.voanoticias.com/a/generalnavarro-eln-venezuela-maduro-guerrilla-conflictomindefensa-colombia/5157099.html, accessed 22 April 2020
VPItv, EN VIVO - Elección de la nueva directiva de la Asamblea Nacional 2020, 5 January 2020,
https://www.youtube.com/watch?v=-tC_6Qt8MfA, accessed 10 June 2020

166 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑVTV (Venezolana de Televisión), Costo de trámite de pasaporte y prórroga continúan anclados alvalor del Petro, 9 January 2020, https://www.vtv.gob.ve/pasaporte-prorroga-costo-anclado-petro/,
accessed 14 May 2020
VTV (Venezolana de Televisión), Hasta la fecha suman 14.381 Unidades de Batalla Blívar-Chávez con
su jefe o jefa, 16 November 2019, https://www.vtv.gob.ve/unidades-ubch-venezuela-marchacabello-maduro/, accessed 19 May 2020
VTV (Venezolana de Televisión), Jefe de Estado destacó el profundo carácter nacionalista de Briceño
Iragorry, 15 September 2019, https://www.vtv.gob.ve/caracter-nacionalista-briceno-iragorry/,
accessed 10 July 2020
VTV (Venezolana de Televisión), Jefe de Estado: Frente Francisco de Miranda, 29 June 2019,https://www.vtv.gob.ve/frente-francisco-miranda-chavez/, accessed 19 May 2020
VTV (Venezolana de Televisión), Presidente Maduro reafirmó labor de Misiones y Grandes Misiones
para el pueblo venezolano, 19 January 2020, https://www.vtv.gob.ve/maduro-labor-misionesgrandes-misiones/, accessed 12 July 2020
VTV (Venezolana de Televisión), Presidente Maduro rechaza campaña de descrédito contra FAES y
PNB dirigida desde EE.UU., 20 December 2019, https://www.vtv.gob.ve/maduro-denuncia-eeuucampana-descredito-faes-pnb-final/, accessed 22 May 2020
Washington Post (The), How bad is Venezuela’s economy? Even the criminals are struggling to getby., 8 March 2019, https://www.washingtonpost.com/world/how-bad-is-venezuelas-economy-eventhe-criminals-are-struggling-to-get-by/2019/03/07/1ccb653e-3c75-11e9-b10bf05a22e75865_story.html, accessed 7 July 2020
Washington Post (The), With low turnout, Venezuela’s election will create what opponents call
‘puppet congress’, 31 July 2017, https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/defyinginternational-calls-venezuela-holds-contentious-election/2017/07/30/be3cd614-7089-11e7-8c17533c52b2f014_story.html, accessed 7 July 2020
WOLA (Washington Office on Latin America), Beyond the Narcostate Narrative: What U.S. Drug
Monitoring Data Says About Venezuela, March 2020, https://www.wola.org/wpcontent/uploads/2020/04/Narcostate-memo-EDITED.pdf, accessed 22 May 2020

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

— 167Παράρτημα 2: Όροι εντολής
1. Πολιτική και ανθρωπιστική κατάσταση•Πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τηνανθρωπιστική κατάσταση (από τον Ιούνιο του 2019)-Μεταχείριση των μελών της αντιπολίτευσης και των υποστηρικτών της.

-Πληροφορίες σχετικά με τη μετανάστευση, την επισιτιστική ανασφάλεια, την κακήδιατροφή και την πρόσβαση σε τρόφιμα, βασικά φάρμακα και ιατρική θεραπεία, καθώς
και τον αντίκτυπο του κορονοϊού στο σύστημα υγείας.

2. Κατάσταση ασφάλειας στα σύνορα
•Παρουσία κολομβιανών ενόπλων ομάδων στη Βενεζουέλα, συμπεριλαμβανομένων ομάδων
του οργανωμένου εγκλήματος, παραστρατιωτικών και ανταρτών· πληροφορίες σχετικά με
τις περιοχές δράσης, τις δραστηριότητες και τη σχέση με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας.

•Εκτόξευση απειλών/στόχευση πολιτών της Βενεζουέλας (στη Βενεζουέλα και σε συνοριακές
περιοχές εντός της Κολομβίας) από εγκληματικές ομάδες της Κολομβίας.

•Απάντηση του κράτους της Βενεζουέλας στις δραστηριότητες ενόπλων ομάδων στις
παραμεθόριες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του επιχειρησιακού ελέγχου και τηςπροστασίας που διατίθεται στα θύματα.

3. Colectivos•

Πληροφορίες σχετικά με τις colectivos, μεταξύ άλλων σχετικά με τα είδη, τη δομή, τιςπεριοχές και τους τρόπους δράσης, τις επικοινωνίες, τις δραστηριότητες και τη σχέση μετην κυβέρνηση.

•Προφίλ στοχευόμενων ατόμων.
-Κατά πόσον οι colectivos έχουν πρόσβαση σε κυβερνητικές βάσεις δεδομένων, όπωςβάσεις δεδομένων της αστυνομίας/των υπηρεσιών πληροφοριών, για τη στόχευση
ατόμων.

-Ικανότητα των colectivos να εντοπίζει άτομα που έφυγαν από την περιοχή όπουδραστηριοποιούνταν και μετακινήθηκαν σε άλλο τμήμα της χώρας.

•Ο ρόλος των colectivos στο πλαίσιο διαμαρτυριών· κατά πόσον οι colectivos ενεργούν
παράλληλα με τις δυνάμεις ασφαλείας.

•Απάντηση του κράτους σε μέλη colectivos και άλλους μη κρατικούς παράγοντες που έχουν
διαπράξει εγκλήματα.

4. Κατάσταση των υφιστάμενων και πρώην κρατικών υπαλλήλων
•Μεταχείριση υφιστάμενων και πρώην κυβερνητικών υπαλλήλων που υποστηρίζουν τηναντιπολίτευση, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας· αντίποινα για μησυμμετοχή σε κυβερνητικές εκδηλώσεις και/ή δραστηριότητες· παρακολούθηση από τοκράτος.

168 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ•Μεταχείριση κρατικών υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων των δημοσίων υπαλλήλων, τωνκαθηγητών και των μελών των δυνάμεων ασφαλείας, που φεύγουν από την κυβέρνηση·κατά πόσον το κράτος τούς θεωρεί «αντιφρονούντες».

•Ικανότητα των μελών των δυνάμεων ασφαλείας που παραιτούνται από τις θέσεις τους ναεξασφαλίσουν ταξιδιωτικό έγγραφο και να φύγουν από τη χώρα.

•Ικανότητα πρώην κυβερνητικών υπαλλήλων να εξασφαλίσουν απόδειξη εργασίας μετά τηναποχώρηση, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών, και κατά πόσον ο λόγος
αποχώρησης αναφέρεται στο έγγραφο.

•Μεταχείριση των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

5. Έγγραφα ταυτότητας και δικαστικά έγγραφα•Απαιτήσεις και διαδικασίες για την έκδοση και την ανανέωση εγγράφων ταυτότητας,συμπεριλαμβανομένων διαβατηρίων και εθνικών δελτίων ταυτότητας, εντός της χώρας καιαπό το εξωτερικό.

•Δικαστικές κλητεύσεις και εντάλματα σύλληψης, συμπεριλαμβανομένης της εκδίδουσας
αρχής και των διαδικασιών έκδοσης· περιγραφή των εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων
των χαρακτηριστικών ασφαλείας· κατά πόσον είναι δυνατή η λήψη αντιγράφων εκτός τηςχώρας ή από τρίτο.

•Συχνότητα και διαθεσιμότητα πλαστών εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων εγγράφων
ταυτότητας και δικαστικών εγγράφων.

•Κάρτα της πατρίδας (carnet de la patria), συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών έκδοσης,της χρήσης και των φυσικών χαρακτηριστικών· κατά πόσον οι παροχές συνδέονται με τιςπολιτικές απόψεις και/ή την κομματική ταυτότητα ενός ατόμου.

6. Διαδικασίες εισόδου και εξόδου
•Διαδικασίες εξόδου και εισόδου σε αερολιμένες και χερσαία και ποτάμια σημεία
διέλευσης.

•Πληροφορίες σχετικά με τις παράνομες συνοριακές διελεύσεις.

•

Πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς όσον αφορά το ποιος μπορεί ή δεν μπορεί ναφύγει από τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των μελών της αντιπολίτευσης και τωνυποστηρικτών, καθώς και ατόμων που καταζητούνται από την κυβέρνηση.

•Μεταχείριση όσων επιστρέφουν από το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των επικριτώντης κυβέρνησης, ατόμων που επιδίδονται σε αντικυβερνητικές δραστηριότητες στα μέσακοινωνικής δικτύωσης ενώ βρίσκονται στο εξωτερικό, ατόμων που ήταν προηγουμένως υπόκράτηση στη Βενεζουέλα και αιτούντων άσυλο των οποίων η αίτηση απορρίφθηκε.

7. Κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ•Κατάσταση των ατόμων ΛΟΑΔ, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας, της μεταχείρισηςαπό τις αρχές και την κοινωνία, της κρατικής προστασίας και των υπηρεσιών υποστήριξης.

EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ— 169

170 —EASO ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ – ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ: ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΧΩΡΑ

doi: 10.2847/771440