European Asylum Support OfficeΙράκΒασικοί
κοινωνικοοικονομικοί
δείκτεςΓια τη Βαγδάτη, τη Βασόρα και τηνΕρμπίλΈκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής

Σεπτέμβριος 2020
SUPPORT IS OUR MISSION

European Asylum Support OfficeΙράκΒασικοί
κοινωνικοοικονομικοί
δείκτεςΓια τη Βαγδάτη, τη Βασόρα και τηνΕρμπίλΈκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής

Σεπτέμβριος 2020

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση διατίθενται στο διαδίκτυο
(http://europa.euhttp://europa.eu).

ISBN: 978-92-9485-827-6

doi: 10.2847/455711

BZ-02-20-561-EL-N© European Asylum Support Office (EASO) 2020Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά.
Κατά την αναπαραγωγή υλικού στην παρούσα δημοσίευση, του οποίου τα δικαιώματα
πνευματικής ιδιοκτησίας ανήκουν σε τρίτους, γίνεται αναφορά στις δηλώσεις περίδικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας των εν λόγω τρίτων μερών.

Cover photo©: David Roberto (iStock), 1174348812: Baghdad, Iraq - July 6, 2019: Many shops
on the street, 15 September 2019, https://www.istockphoto.com/photo/amazing-iraqculture-gm1174348812-326567507

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—3Ευχαριστίες
Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε από τον τομέα ΠΧΚ της EASO. Στην αναθεώρηση της παρούσας
έκθεσης συνεισέφεραν οι ακόλουθες εθνικές υπηρεσίες και οργανισμοί ασύλου και μετανάστευσης:ACCORD, το Αυστριακό Κέντρο Έρευνας για τις Χώρες Προέλευσης και το Άσυλο
Πολωνία, Μονάδα ΠΧΚ, Γραφείο Αλλοδαπών
Κάτω Χώρες, Γραφείο Ανάλυσης Πληροφοριών και Γλώσσας της Χώρας, Υπουργείο
Δικαιοσύνης
Η αναθεώρηση που διενεργήθηκε από τους προαναφερθέντες φορείς, τους εμπειρογνώμονες και τιςοργανώσεις συνέβαλε στην εν γένει ποιότητα της έκθεσης, όμως δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη τηνεκ μέρους τους επίσημη έγκριση της τελικής έκθεσης, για την οποία πλήρως υπεύθυνη είναι η EASO.

4—

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣΠεριεχόμενα
Ευχαριστίες ............................................................................................................................................. 3Περιεχόμενα ........................................................................................................................................... 4Αποποίηση ευθύνης ............................................................................................................................... 7
Γλωσσάριο και Συντομογραφίες............................................................................................................. 8Εισαγωγή............................................................................................................................................... 10Όροι αναφοράς ................................................................................................................................ 10Μεθοδολογία ................................................................................................................................... 10Διάρθρωση και χρήση της έκθεσης.................................................................................................. 11Χάρτης ................................................................................................................................................... 12Γενική επισκόπηση ............................................................................................................................... 13Δημογραφική κατάσταση ................................................................................................................. 13Ανθρωπιστικό πλαίσιο ..................................................................................................................... 14Εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα / επαναπατριζόμενοι .................................................................. 15Αριθμός εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων και επαναπατριζόμενων ...................................... 15Τάσεις ........................................................................................................................................... 16Στέγαση, συνθήκες διαβίωσης και επισιτιστική ασφάλεια ......................................................... 19Πρόσβαση στην εκπαίδευση ....................................................................................................... 21Πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ........................................................................... 23Ευκαιρίες απασχόλησης .............................................................................................................. 24Νομικοί περιορισμοί για τα ταξίδια ή τη διαμονή στο Ιράκ ........................................................ 25Γυναίκες ............................................................................................................................................ 28
Απασχόληση ................................................................................................................................. 28Συνθήκες εργασίας....................................................................................................................... 29Πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη........................................................................... 30Πρόσβαση στην εκπαίδευση / ποσοστά εγκατάλειψης του σχολείου ....................................... 30Ελεύθερη κυκλοφορία ................................................................................................................. 31Επιπτώσεις του COVID-19 στις γυναίκες ..................................................................................... 31Παιδιά ............................................................................................................................................... 32Δίκτυα υποστήριξης ......................................................................................................................... 33Λήψη χαμένων εγγράφων για τους επαναπατριζόμενους και τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα
.......................................................................................................................................................... 35Επιπτώσεις της απώλειας εγγράφων........................................................................................... 35

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—5Ισχύουσες ρυθμίσεις και κανονισμοί .......................................................................................... 36Απόκτηση απολεσθέντων εγγράφων........................................................................................... 37Εμπόδια και δυσκολίες ................................................................................................................ 39Αντίκτυπος του COVID-19................................................................................................................. 39Κοινωνικοοικονομικοί δείκτες στο Ιράκ, με έμφαση στη Βαγδάτη, τη Βασόρα και την Ερμπίλ ......... 42Οικονομία ......................................................................................................................................... 42Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 42Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 44Βασόρα ......................................................................................................................................... 45Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 45Απασχόληση ..................................................................................................................................... 47Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 47Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 49Βασόρα ......................................................................................................................................... 49Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 50Φτώχεια ............................................................................................................................................ 51Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 51Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 52Βασόρα ......................................................................................................................................... 53Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 53Επισιτιστική ασφάλεια ..................................................................................................................... 54Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 54Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 57Βασόρα ......................................................................................................................................... 58Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 58
Υγειονομική περίθαλψη ................................................................................................................... 59Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 59Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 61Βασόρα ......................................................................................................................................... 61Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 62Εκπαίδευση ...................................................................................................................................... 63Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 63Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 65Βασόρα ......................................................................................................................................... 66Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 66

6—

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Συνθήκες στέγασης και διαβίωσης .................................................................................................. 67Γενική επισκόπηση της χώρας ..................................................................................................... 67Βαγδάτη ....................................................................................................................................... 68Βασόρα ......................................................................................................................................... 69Ερμπίλ .......................................................................................................................................... 70Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία ................................................................................................................ 72Παράρτημα 2: Όροι αναφοράς ............................................................................................................. 87

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—7Αποποίηση ευθύνης
Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO (2019)1.
Η έκθεση βασίστηκε σε προσεκτικά επιλεγμένες πηγές πληροφοριών. Τα στοιχεία όλων των πηγώνπου χρησιμοποιήθηκαν παρατίθενται αναλυτικά.
Οι πληροφορίες που περιέχονται στην παρούσα έκθεση έχουν ερευνηθεί, αξιολογηθεί και αναλυθεί
με μεγάλη προσοχή. Ωστόσο, το παρόν έγγραφο δεν παρουσιάζεται ως εξαντλητικό. Αν ένασυγκεκριμένο γεγονός, πρόσωπο ή οργάνωση δεν αναφέρεται στην έκθεση, αυτό δεν σημαίνει ότιτο γεγονός δεν έλαβε χώρα ή ότι το πρόσωπο ή η οργάνωση δεν υπάρχουν.
Επίσης, η παρούσα έκθεση δεν επέχει καθοριστικό χαρακτήρα όσον αφορά την εξέταση ή τηβασιμότητα οποιασδήποτε συγκεκριμένης αίτησης για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Η ορολογία που χρησιμοποιείται δεν πρέπει να θεωρείται ενδεικτική συγκεκριμένης νομικής θέσης.
Λέξεις όπως «πρόσφυγας», «κίνδυνος» και οι παρεμφερείς όροι χρησιμοποιούνται με τη γενική τουςέννοια και όχι με τη νομική σημασία όπως αυτή ορίζεται στο κεκτημένο της ΕΕ για το άσυλο, στηΣύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων και στο Πρωτόκολλο του 1967 για το Καθεστώς
των Προσφύγων.
Η EASO και τα άτομα που ενεργούν για λογαριασμό της δεν φέρουν ευθύνη για τη χρήση τωνπληροφοριών που περιέχονται στην παρούσα έκθεση.
Η σύνταξη της παρούσας έκθεσης ολοκληρώθηκε στις 27 Ιουλίου 2020. Τα γεγονότα που έχουν
μεσολαβήσει από την ημερομηνία αυτή έως σήμερα δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο αναφοράς της παρούσας έκθεσης παρέχονταιστην ενότητα «Μεθοδολογία», στην Εισαγωγή.

1 Η μεθοδολογία της EASO βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις Κοινές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την επεξεργασία τωνπληροφοριών για τις χώρες καταγωγής (ΠΧΚ) (2008), οι οποίες διατίθενται στον δικτυακό τόπο της EASO: url.

8—

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣΓλωσσάριο και Συντομογραφίες
BTI

Bertelsmann Transformation Index (Δείκτης μετασχηματισμού τουιδρύματος Bertelsmann)

CSIS

Center for Strategic and International Studies (Κέντρο Στρατηγικών καιΔιεθνών Σπουδών)CSO

Central Statistical Organisation of Iraq (Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία του
Ιράκ)

DRC

Danish Refugee Council (Συμβούλιο Προσφύγων της Δανίας)DTM

Displacement Tracking Matrix (Πίνακας για την παρακολούθηση τωνεκτοπίσεων)ECHOΓενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και Επιχειρήσεων
Ανθρωπιστικής Βοήθειας

EPIC

Education for Peace in Iraq Center (Κέντρο Εκπαίδευσης για την Ειρήνηστο Ιράκ)FGD

Focus Group Discussion (Συζήτηση σε υποομάδες εστίασης)

HNOΕπισκόπηση Ανθρωπιστικών Αναγκών (UNOCHA)

HPG

Humanitarian Policy Group (Ομάδα ανθρωπιστικής πολιτικής)IDP

Internally Displaced Person (Εσωτερικώς εκτοπισμένο άτομο)

IQDΔηνάριο ΙράκIRC

Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης

ISF

Iraqi Security Forces (ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας)ISIL (επίσης γνωστό Islamic State of Iraq and the Levant (Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και τουως ISIS, IS, Daesh)Λεβάντε)IWPR

Institute for War and Peace Reporting (Ινστιτούτο Αναφορών Πολέμου καιΕιρήνης)KRG

Kurdistan RegionalΚουρδιστάν)KRI

Kurdistan Region of Iraq (ιρακινή περιοχή του Κουρδιστάν)NRC

Norwegian Refugee Council (Συμβούλιο Προσφύγων της Νορβηγίας)OHCHR

Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα

PDS

Public Distribution System (Σύστημα Δημόσιας Διανομής)PHC

Primary Health Care (Πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη)PMU (επίσης PMF)

Popular Mobilisation Units, Popular Mobilisation Forces (Λαϊκές Μονάδες
Κινητοποίησης, Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης)PRS

Poverty Reduction Strategy (Στρατηγική για τη μείωση της φτώχειας)

UNAMIΑποστολή Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για το ΙράκUN-HABITATΠρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς

Government(Περιφερειακή

Κυβέρνησητου

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

UNHCRΎπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες

UNOCHAΓραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ

USD

United States Dollar (Δολάριο Ηνωμένων Πολιτειών)WFPΠαγκόσμιο Επισιτιστικό ΠρόγραμμαΔΟΕΔιεθνής Οργάνωση Εργασίας

ΠΟΥΠαγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

—
9

10 —

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣΕισαγωγή
Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να παράσχει σχετικές πληροφορίες για την αξιολόγηση τουπροσδιορισμού του καθεστώτος διεθνούς προστασίας, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος
πρόσφυγα και του καθεστώτος επικουρικής προστασίας. Ειδικότερα, προορίζεται ναεπικαιροποιήσει το κεφάλαιο σχετικά με την εναλλακτική δυνατότητα εγχώριας προστασίας στοπλαίσιο του επικαιροποιημένου Οδηγού χώρας της EASO για το Ιράκ για το 2020. Σκοπός τηςπαρούσας έκθεσης είναι να παράσχει πληροφορίες σχετικά με βασικούς κοινωνικοοικονομικούς
δείκτες στο Ιράκ, εστιάζοντας στις πόλεις της Βαγδάτης, της Βασόρα και της Ερμπίλ, καιεπισημαίνοντας πτυχές της κατάστασης των γυναικών και των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων
(IDP) στις εν λόγω περιοχές.
Η παρούσα έκθεση αποτελεί επικαιροποίηση της έκθεσης ΠΧΚ της EASO: Βασικοί
κοινωνικοοικονομικοί δείκτες του Ιράκ, url, που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2019.

Όροι αναφοράςΟι όροι αναφοράς της παρούσας έκθεσης βασίζονται στα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν απόεμπειρογνώμονες πολιτικής από χώρες της «ΕΕ+»2 στο πλαίσιο της κατάρτισης κατευθυντήριων
οδηγιών της EASO για το Ιράκ .
Καθορίστηκε ότι η έκθεση θα συγκεντρώνει πληροφορίες για τις κύριες αστικές περιοχές τηςΒαγδάτης, της Βασόρα και της Ερμπίλ στο οικείο εθνικό πλαίσιο. Ζητήθηκε η γνώμη των μελών τουδικτύου ειδικών ΠΧΚ της EASO και του δικτύου καθοδήγησης για τις χώρες καταγωγής της EASO, οιοποίοι παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τους όρους αναφοράς πριν από την οριστικοποίησή τους.
Προστέθηκε μια ενότητα για τις επιπτώσεις της COVID-19 σε διάφορους τομείς, π.χ. την οικονομία,την εκπαίδευση, την ελεύθερη κυκλοφορία, παρά το γεγονός ότι δεν είχε συμπεριληφθεί στους
όρους αναφοράς.

Μεθοδολογία
Η παρούσα έκθεση εκπονείται σύμφωνα με τη μεθοδολογία της EASO για τις εκθέσεις ΠΧΚ (2019)3και το εγχειρίδιο σύνταξης και αναφοράς της EASO για τις εκθέσεις ΠΧΚ (2019)4.
Οι πληροφορίες που παρέχονται στην έκθεση είναι το αποτέλεσμα της έρευνας τεκμηρίωσης
δημόσιων, εξειδικευμένων έντυπων και ηλεκτρονικών πηγών που διεξήχθη έως τις 30 Ιουνίου 2020.
Ορισμένες συμπληρωματικές πληροφορίες προστέθηκαν κατά την οριστικοποίηση της παρούσας
έκθεσης ως απάντηση στις παρατηρήσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας
ποιοτικού ελέγχου έως τις 31 Ιουλίου 2020. Σε αυτή τη διαδικασία ανασκόπησης της ποιότητας,πραγματοποιήθηκε ανασκόπηση από ειδικούς ΠΧΚ από τις χώρες και τους οργανισμούς πουαπαριθμούνται στην ενότητα Ευχαριστίες της παρούσας έκθεσης. Όλα τα σχόλια που διατύπωσαν οιαναθεωρητές συνεκτιμήθηκαν και τα περισσότερα υιοθετήθηκαν στο τελικό κείμενο της παρούσας
έκθεσης. Επιπλέον, και δεδομένου ότι η παρούσα έκθεση αποτελεί επικαιροποίηση τηςπροηγούμενης έκθεσης των βασικών κοινωνικοοικονομικών δεικτών για το Ιράκ που δημοσιεύθηκε
τον Φεβρουάριο 2019, όπου δεν υπήρχαν νέες πληροφορίες, συμπεριλήφθηκαν πληροφορίες απότην εν λόγω έκθεση.

2 Κράτη μέλη της ΕΕ, η Νορβηγία και η Ελβετία
3 Η μεθοδολογία της EASO βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις Κοινές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την επεξεργασία τωνπληροφοριών για τις χώρες καταγωγής (ΠΧΚ) (2008), οι οποίες διατίθενται στον δικτυακό τόπο της EASO: url.
4 https://coi.easo.europa.eu/administration/easo/PLib/2019_EASO_COI_Writing_and_Referencing_Guide.pdf

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—11Το γενικό χρονικό πλαίσιο που καθορίστηκε για το περιεχόμενο της παρούσας έκθεσης ήταν ηκαταγραφή των τάσεων μεταξύ Ιανουαρίου 2019 και Ιουλίου 2020. Οι πηγές δεν διαφοροποιούσαν
πάντα τις πληροφορίες μεταξύ εθνικού, κυβερνητικού και περιφερειακού επιπέδου, ή επιπέδου
πόλης. Οι πληροφορίες ήταν επίσης μερικές φορές διαθέσιμες μόνο για το εθνικό ή το κυβερνητικό
επίπεδο. Η διάκριση γίνεται, κατά περίπτωση, στην έκθεση.

Διάρθρωση και χρήση της έκθεσηςΗ έκθεση χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη: γενική επισκόπηση και δείκτες που σχετίζονται με τις πόλειςτης Βαγδάτης, της Βασόρα και της Ερμπίλ. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τηδημογραφική κατάσταση, το ανθρωπιστικό πλαίσιο, τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα / τουςεπαναπατριζόμενους, τις γυναίκες, τα παιδιά, τα δίκτυα υποστήριξης, τα έγγραφα και τις επιπτώσεις
της COVID-19. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τους κοινωνικοοικονομικούς
δείκτες που καθορίζονται στους όρους αναφοράς. Κάθε ενότητα χωρίζεται σε τέσσερις υποενότητες:επισκόπηση του δείκτη σε εθνικό επίπεδο και ενημέρωση όσον αφορά την κατάσταση σε καθεμίααπό τις τρεις πόλεις (δηλ. Βαγδάτη, Βασόρα και Ερμπίλ) σχετικά με τους δείκτες, δηλαδή οικονομία,απασχόληση, φτώχεια, επισιτιστική ασφάλεια, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, και στέγαση
και συνθήκες διαβίωσης.

12 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης

Χάρτης 1: ΟΗΕ, Ιράκ - Χάρτης αριθ. 3835 αναθ. 6, Ιούλιος 20145

5

UN, Iraq - Map No. 3835 Rev.6, July 2014, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—13

1. Γενική επισκόπηση
1.1 Δημογραφική κατάστασηΣύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών και Εμπορίου της Αυστραλίας (DFAT), η τελευταία πλήρης
εθνική απογραφή πραγματοποιήθηκε το 1987 (η απογραφή του 1997 δεν περιελάμβανε την KRI). Οι
προσπάθειες συλλογής πλήρων απογραφικών στοιχείων παρακωλύθηκαν λόγω προβλημάτων
ανασφάλειας, εσωτερικού εκτοπισμού και ικανοτήτων.6 Η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία του Ιράκ(CSO) υπολόγισε ότι ο πληθυσμός είναι 40 150 200 το 2020 και θα έφτανε τα 51 311 700 το 2030.7
Αξίζει να σημειωθεί ότι προγραμματίζεται νέα απογραφή πληθυσμού και κατοίκων από την CSO καιτο Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (UN-HABITAT) στα τέλη του2020.8Το Ιράκ έχει πολύ υψηλό ποσοστό νέων, καθώς περίπου 37 % του πληθυσμού του είναι ηλικίας
μεταξύ 0 και 14 ετών.9 Περισσότερο από το 70 % του πληθυσμού ζει σε αστικό περιβάλλον, με μεγάλο
μέρος του πληθυσμού να συγκεντρώνεται στο βόρειο, κεντρικό και ανατολικό τμήμα του Ιράκ,κυρίως γύρω από τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα. Οι μεγάλες πόλεις είναι η πρωτεύουσα Βαγδάτη
(7 144 εκατομμύρια κάτοικοι), η Μοσούλη (1 630 εκατομμύρια), η Βασόρα (1 352 εκατομμύρια), τοΚιρκούκ (1 013 εκατομμύρια), η Νατζάφ (0,874 εκατομμύρια) και η Ερμπίλ (0,847 εκατομμύρια).10Η χώρα χωρίζεται διοικητικά σε 18 κυβερνεία, ενώ η Ιρακινή Περιοχή του Κουρδιστάν (KRI, Ντοχούκ,Σουλεϊμανίγια, Ερμπίλ) κυβερνάται ως αυτόνομη περιοχή από την Περιφερειακή Κυβέρνηση τουΚουρδιστάν (KRG).11Οι τρεις μεγαλύτερες δημογραφικές ομάδες στο Ιράκ είναι Σιίτες Άραβες, Σουνίτες Άραβες καιΚούρδοι.12 Υπολογίζεται ότι το 75-80 % των κατοίκων είναι Άραβες και το 15-20 % είναι Κούρδοι. Στιςομάδες μειονοτήτων περιλαμβάνονται Τουρκομάνοι, Γιαζίντι, Σαμπάκ, Kaka’is, Βεδουίνοι, Ρομά,Ασσύριοι, Κιρκάσιοι, Σαβαίοι-Μανδαίοι και Πέρσες. Το Ισλάμ είναι η επίσημη θρησκεία της χώρας,με το 95-98 % του πληθυσμού να είναι Μουσουλμάνοι (περίπου 64-69 % Σιίτες και 29-34 % Σουνίτες).
Οι Χριστιανοί αποτελούν το 1 % του πληθυσμού και άλλες θρησκείες μεταξύ 1 και 4 %.13
Η πλειονότητα του πληθυσμού της KRI αυτοπροσδιορίζονται εθνοτικά ως Κούρδοι και η θρησκεία
τους είναι Σουνίτες Μουσουλμάνοι. Στην KRI η πιο διαδεδομένη γλώσσα είναι τα κουρδικά.14 Η πιοδιαδεδομένη γλώσσα στην υπόλοιπη χώρα είναι τα αραβικά. Λίγοι Ιρακινοί μιλούν αραβικά καικουρδικά. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ Βορρά και Νότου, αν και υπήρξε κάποια
αλληλεπικάλυψη,15 για παράδειγμα, στη Βαγδάτη υπήρχε μια μεγάλη κουρδική κοινότητα πουμιλούσε και τις δύο γλώσσες.16 Οι Κούρδοι στη Βαγδάτη ήταν περίπου 300 000, σύμφωνα με έκθεσηπου δημοσιεύθηκε από το κουρδικό μέσο ενημέρωσης, Rudaw, το 2016.17

6 Australia, DFAT, Country Information Report – Iraq, 17 August 2020, url, p. 10‫( تقديرات سكان العراق ر‬2015-2030) [Iraqi Population Estimates for the Period (2015-2030], 30 June 2020, url
7 Iraq, CSO, ‫للفتة‬ًً‫البشية يوقعان عقدا ر‬‫[ العراق وبرنامج األمم المتحدة للمستوطنات ر‬Iraq and UN8 Iraq, CSO, ‫مشتكا لدعم تنفيذ التعداد العام للسكان نهاية العام الجاري‬HABITAT Sign a Contract to Support Conducting the Demographic Census in the End of This Year], 23 January 2020, url
9 US, CIA, The World Factbook; Iraq; People and Society, 17 June 2020, url
10 US, CIA, The World Factbook; Iraq; Economy, 17 June 2020, url
11 US, CIA, The World Factbook; Iraq, Government, 17 June 2020, url
12 MRG, Iraq, May 2018, url
13 US, CIA, The World Factbook; Iraq, People and Society 17 June 2020, url
14 Encyclopaedia Britannica, Kurd, 21 September 2018, url ; IWPR, Arabic-Kurdish Language Divide, 21 July 2006, url
15 IWPR, Arabic-Kurdish Language Divide, 21 July 2006, url
16 IWPR, Arabic-Kurdish Language Divide, 21 July 2006, url
17 Rudaw, Baghdad’s Kurdish population sees dramatic decline, official data shows, 9 April 2016, url

14 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

1.2 Ανθρωπιστικό πλαίσιο
Στην Επισκόπηση Ανθρωπιστικών Αναγκών (HNO) του Νοεμβρίου 2019, το UNOCHA δήλωσε ότι τοΙράκ παρέμεινε «ασταθές με εκτεταμένες ανησυχίες ανθρωπιστικού χαρακτήρα». Η HNO επεσήμανεότι στο Ιράκ εξακολουθούν να υφίστανται κοινωνικές, σεκταριστικές και εθνοτικές εντάσεις, καθώς
και όλο και πιο έντονη «[π]ολιτική αβεβαιότητα και φυσικές καταστροφές». Η έκθεση προσέθεσε ότιτα πιο ευάλωτα άτομα ήταν εκείνα που εκτοπίστηκαν ως επακόλουθο των συγκρούσεων κατά τηνπερίοδο 2014-2017 κατά του ISIL, και εκείνα τα άτομα των οποίων τα μέσα βιοπορισμού
επηρεάστηκαν.18 Σύμφωνα με το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των ΗΕ, η ανασφάλεια στοΙράκ συνέχισε να «αποτελεί πρόκληση για τις κοινότητες υποδοχής, τα εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα, τους επαναπατριζόμενους και τους φορείς παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς οιεναπομείναντες πυρήνες του ISIL συνεχίζουν να πραγματοποιούν επιθέσεις».19 Η Γενική ΔιεύθυνσηΕυρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας και Επιχειρήσεων Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO) διαπίστωσεότι η ανοικοδόμηση και η ανάπτυξη αποτελούν επιτακτικές ανάγκες και επεσήμανε ότι η κατάστασηασφάλειας στο Ιράκ παρέμεινε ασταθής και ότι «οι μαζικές διαμαρτυρίες ήταν πηγή σοβαρής
ανησυχίας».20Εκτός από την κατάσταση της ασφάλειας, το Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικών Εκτοπισμών
(IDMC) παρατήρησε ότι οι καταιγίδες και οι πλημμύρες προκάλεσαν 37 000 νέους εκτοπισμούς το
2019, καθώς ο Τίγρης και ο Ευφράτης κάθε χρόνο πλημμύριζαν τις παρακείμενες πεδιάδες και τιςαστικές περιοχές κάθε χρόνο. Επιπλέον, ακόμη 34 000 άτομα από το νότιο Ιράκ εκτιμάται ότι είχαν
εκτοπιστεί λόγω της λειψυδρίας στα κυβερνεία της Βασόρας, του Μαϊσάν, του Ντι Καρ και της ΑλΜουτχάνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, πολλά από τα εκτοπισμένα άτομα μετακινήθηκαν σε αστικές
περιοχές.21Στο Ιράκ παραμένουν επί του παρόντος 1 381 332 εκτοπισμένοι,22 το 78 % των οποίων τελούν υπόσυνθήκες παρατεταμένου εκτοπισμού23. Ο παρατεταμένος εκτοπισμός και/ή η επιστροφή
συνοδεύονται από προβλήματα «που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα και την ανάκαμψη», όπως ηέλλειψη μέσων βιοπορισμού, η έλλειψη κοινωνικής συνοχής, η έλλειψη αποκατάστασης σεκαταφύγια και η αδυναμία της τοπικής αυτοδιοίκησης να «ασκεί βασική πολιτική διοίκηση και ναπαρέχει βασικές και εξειδικευμένες υπηρεσίες».24Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των ΗΕ παρατήρησε ότι 4,1 εκατομμύρια άτομα μεταξύ τουεκτοπισμένου πληθυσμού εξακολουθούσαν να χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας.25 Σύμφωνα με το
UNOCHA, 2,8 εκατομμύρια άνθρωποι (δηλαδή το 68 % των ατόμων που χρήζουν βοηθείας)βρίσκονταν «σε κατάσταση επιτακτικής ανάγκης».26 Επιπλέον, στην έκθεση κατάστασης πουκαλύπτει την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2020 έως 31 Μαρτίου 2020, η UNICEF δήλωσε ότι 1,89εκατομμύρια παιδιά στο Ιράκ χρειάζονταν ανθρωπιστική βοήθεια.27Τέλος, το Ιράκ σημείωσε αύξηση στον αριθμό των κρουσμάτων COVID-19. Σύμφωνα με την UNHCR,ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ανήλθε σε 77 506 ως τις 12 Ιουλίου 2020. Πάνω από το
40 % των εν λόγω κρουσμάτων έχουν καταγραφεί στη Βαγδάτη, ακολουθούμενη από τη
18 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2020, url, p. 4
19 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 3
20 ECHO, Iraq, 20 May 2020, url, p. 1
21 IDMC, Global Report on Internal Displacement: Grid 2020, 23 April 2020, url, p. 33
22 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq Master List Report 116, 30 June 2020, url, p. 1
23 IDMC, Global Report on Internal Displacement: Grid 2020, 23 April 2020, url, p. 33
24 UNOCHA, Humanitarian Response Plan: Iraq, January 2020, url, p. 14
25 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 5
26 UNOCHA, Humanitarian Response Plan: Iraq, January 2020, url, p. 14
27 UNICEF, 2020 Internal Displacement Crisis Humanitarian Situation Report, 23 April 2020, available at: url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—15

Σουλεϊμανίγια και τη Βασόρα. Ο αριθμός των θανάτων ανήλθε σε 3 150, και οι αρχές της KRI και τωνκεντρικών και νότιων κυβερνείων επέβαλαν περιοριστικά μέτρα, μεταξύ άλλων απαγόρευση
κυκλοφορίας και ταξιδίων. Η UNHCR παρατήρησε ότι οι ευάλωτες εκτοπισμένες οικογένειες
αντιμετώπιζαν κινδύνους στους οποίους περιλαμβάνονταν οι κοινωνικοοικονομικές συνέπειες πουοφείλονται στην έλλειψη μέσων βιοπορισμού, στην αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας και στηναναστολή των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.28 Στην KRI, ο διεθνής ανθρωπιστικός οργανισμόςCARE (Cooperative for Assistance and Relief Everywhere) πραγματοποίησε έρευνα σε περισσότερους
από 1 400 ανθρώπους και διαπίστωσε ότι το 74 % των ερωτηθέντων αναγκάστηκαν να μειώσουν ταγεύματά τους και το 61 % αναγκάστηκαν να δημιουργήσουν πρόσθετο χρέος για να επιβιώσουν απότην οικονομική κατάσταση που προκλήθηκε από την κρίση της νόσου COVID-19.29

1.3 Εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα / επαναπατριζόμενοι
1.3.1 Αριθμός εσωτερικώς
επαναπατριζόμενωνεκτοπισμένων

ατόμωνκαιΜια έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που δημοσιεύτηκε στις 6 Μαΐου 2020ανέφερε ότι ο αριθμός των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων στο Ιράκ ήταν περίπου 1,4εκατομμύρια στις 27 Ιανουαρίου 2020, οι οποίοι ζουν σε περισσότερες από 3 000 τοποθεσίες σεολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων 67 καταυλισμών εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων.30 ΗΕιδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων
εκτιμά ότι ο αριθμός των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων στο Ιράκ είναι 1,5 εκατομμύριο, εκ τωνοποίων το 70 % βρίσκονται σε «παρατεταμένο εκτοπισμό».31 Τέλος, σύμφωνα με το σύνολο
δεδομένων του Πίνακα για την παρακολούθηση των εκτοπίσεων (DTM) του ΔΟΜ για την περίοδοαπό τον Μάιο έως τον Ιούνιο 2020, ο αριθμός των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων ήταν 1 381 332,εκ των οποίων 35 034 ήταν στη Βαγδάτη, 236 496 στην Ερμπίλ και 6 528 στη Βασόρα.32Όσον αφορά τους επαναπατριζόμενους, το σύνολο δεδομένων του DTM για τον Μάιο και τον Ιούνιο
2020 κατέδειξε ότι ο συνολικός αριθμός των επαναπατριζόμενων ήταν 4 718 130 άτομα, ταπερισσότερα εκ των οποίων είχαν εκτοπιστεί μεταξύ 2014 και 2017. Σύμφωνα με το σύνολο
δεδομένων, πραγματοποιήθηκαν επιστροφές στα ακόλουθα κυβερνεία: Ανμπάρ (1 503 468) –Βαγδάτη (90 228) – Ντοχούκ (768) – Ντιγιάλα (230 244) – Ερμπίλ (53 004) – Κιρκούκ (341 106) –Νινάουα (1 807 170) – Σαλάχ Αλ-Ντιν (692 142).33
Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των ΗΕ ανέφερε ότι από τις 31 Δεκεμβρίου 2019, 4,6εκατομμύρια εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα επέστρεψαν στις περιοχές καταγωγής τους και ότι οιπολιτικές της ιρακινής κυβέρνησης «συνέβαλαν ουσιαστικά στην ενθάρρυνση των επιστροφών·ωστόσο, εκτός από τις αποκλεισμένες επιστροφές, έχουν αναφερθεί πρόωρες, εξαναγκασμένες καιαναγκαστικές επιστροφές». Η έκθεση προσθέτει ότι, στις 31 Δεκεμβρίου 2019, περίπου 1,4εκατομμύρια άτομα παρέμεναν εκτοπισμένα, πολλά από τα οποία είχαν βιώσει αποτυχημένες

28 UNHCR, Iraq: UNHCR COVID-19 Update XII, 12 July 2020, url, p. 2
29 CARE, CARE warns: Rapidly rising COVID-19 cases and massive lack of humanitarian funding put most vulnerable on thebrink of survival in Iraq, 9 July 2020, url
30 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May 2020,
url, p. 11
31 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
32 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq Master List Report 116 May – June 2020, 30 June 2020, url, pp. 2, 3
33 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq Master List Report 116 May – June 2020, 30 June 2020, url, pp. 1, 5

16 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣπροσπάθειες επιστροφής.34 Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο 2020, το UNOCHA δήλωσεότι κατά τον χρόνο της συλλογής και της ανάλυσης των στοιχείων, υπήρχαν 370 000 εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα που ζούσαν σε καταυλισμούς και εκτιμούσε ότι ο αριθμός θα μειωνόταν σε288 000 έως τον Ιανουάριο 2020 και σε 180 000 έως τα τέλη του 2020.35

1.3.2 Τάσεις
Εμπόδια στην επιστροφήΗ έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 6ης Μαΐου 2020 επεσήμανε ότι ο«ρυθμός επιστροφής των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων είχε επιβραδυνθεί σημαντικά το 2019,γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα σημαντικό ποσοστό του εσωτερικώς εκτοπισμένου πληθυσμού στοΙράκ να αντιμετωπίζει παρατεταμένους εκτοπισμούς».36 Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για ταΑνθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων ανέφερε ότι το 70 % όσωνπαρέμεναν εκτοπισμένοι «ήταν εκτοπισμένοι για περισσότερο από τρία χρόνια». Προσέθεσε ότι,σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, το 90 % εξ αυτών «δεν σκοπεύουν να επιστρέψουν
βραχυπρόθεσμα και το 70 % δεν σκοπεύουν να επιστρέψουν μακροπρόθεσμα».37 Έθεσε επίσης τοζήτημα του δευτερογενούς εκτοπισμού και του κινδύνου που παρουσίαζε για τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα που δεν κατάφεραν να επιστρέψουν και μπορεί να «παραμείνουν στο περιθώριο
και να περιέλθουν περαιτέρω σε κατάσταση οικονομικής εξαθλίωσης και κοινωνικής
περιθωριοποίησης».38Η Ομάδα Εργασίας για τις Επιστροφές και ο Πίνακας για την Παρακολούθηση των Εκτοπίσεων τουΔΟΜ κατέδειξαν ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Απριλίου του 2020, δεν έχει πραγματοποιηθεί
καμία επιστροφή σε 269 τοποθεσίες στις εξής περιοχές: Ερμπίλ (45), Νινάουα (115), Κιρκούκ (13),Σαλάχ Αλ-Ντιν (38), Ντιγιάλα (43), Μπαμπίλ (13) και Ανμπάρ (2)39. Το Παρατηρητήριο ΑνθρώπινωνΔικαιωμάτων, παραθέτοντας πληροφορίες από εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής
βοήθειας, δήλωσε ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία επιστροφή σε 242 περιοχές στο Ιράκ, είτελόγω μόλυνσης από κατάλοιπα πολέμου του ISIL είτε λόγω απαγόρευσης επιστροφών πουεπιβλήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας λόγω της αντιληπτής αλληλεγγύης προς τον ISIL.40 Το
UNOCHA ανέφερε επίσης ότι «3 377 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης μολυσμένα με εκρηκτικούς
μηχανισμούς αποκλείουν τις επιστροφές και επηρεάζουν την άσκηση των δικαιωμάτων».41 Η έκθεσητης Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων
Ατόμων προσδιορίζει αρκετά εμπόδια στην επιστροφή των εσωτερικών εκτοπισμένων ατόμων στοΙράκ. Σε αυτά περιλαμβάνονται κατεστραμμένες κατοικίες, δικαιώματα ιδιοκτησίας γης,
μακροχρόνιες διαμάχες για θέματα ιδιοκτησίας, μόλυνση του εδάφους από εκρηκτικά κατάλοιπαπολέμου, έλλειψη ευκαιριών διαβίωσης, περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία, έλλειψηκοινωνικής συνοχής, τραύμα ή φόβος αντιποίνων στις περιοχές προέλευσης, φόβος
επαναδραστηριοποίησης του ISIL και αντιληπτός δεσμός με τον ISIL.42 Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του
34 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 3
35 UNOCHA, Humanitarian Response Plan: Iraq, January 2020, url, p. 14
36 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May 2020,
url, p. 11
37 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 12
38 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
39 RWG and IOM Displacement Tracking Matrix, Areas of origin having witnessed no return, April 2020, url
40 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
41 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 52
42 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, pp. 12-13

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—172019, ο ειδησεογραφικός δικτυακός τόπος New Arab, επικαλούμενος μη προσδιορισμένες εκθέσεις
του ΟΗΕ και του ιρακινού κοινοβουλίου, ανέφερε τρεις λόγους που παρεμποδίζουν την επιστροφή
των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων στις περιοχές προέλευσής τους. Στους ανωτέρω λόγους
περιλαμβάνεται η άρνηση των πολιτοφυλακών που ελέγχουν 16 πόλεις και κωμοπόλεις, όπως οι Jurf
Al-Sakhr, Al-Awesat, Yathreb, Baiji, Rabi'a και Kharaghol, να επιτρέψουν στις οικογένειες ναεπιστρέψουν, την εκτεταμένη καταστροφή σε περιοχές που ανακτήθηκαν από τον ISIL, καθώς καιφυλετικά ζητήματα.43 Σύμφωνα με εκτιμήσεις ενός αξιωματούχου του ιρακινού Υπουργείου
Εσωτερικών, 250 000 οικογένειες θεωρούνταν ότι είχαν δεσμούς με τον ISIL και δεν μπορούσαν ναεπιστρέψουν στις περιοχές προέλευσής τους λόγω αντιρρήσεων από τις ιρακινές αρχές ή τις τοπικές
κοινότητες.44Παρά τα εμπόδια στις επιστροφές που αναφέρθηκαν ανωτέρω, η έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας
του ΟΗΕ παρατήρησε ότι στα πέντε κυβερνεία που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή του ο
ISIL (Σαλάχ Αλ-Ντιν, Ανμπάρ, Νινάουα, Κιρκούκ και Ντιγιάλα), 2 375 έργα σταθεροποίησης στους
τομείς της στέγασης, των μέσων διαβίωσης, της εκπαίδευσης κ.λπ. είχαν ολοκληρωθεί στις 4Απριλίου 2020 και 215 βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τα έργα αυτάεπέτρεψαν την επιστροφή 4,7 εκατομμυρίων Ιρακινών στα σπίτια τους από τις 29Φεβρουαρίου 2020.45Εθελούσιες επιστροφές
Σύμφωνα με την έκθεση του UNOCHA τον Ιανουάριο 2020, ο αριθμός των εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων σε καταυλισμούς μειώθηκε από 449 858 σε 293 402 από τον Ιανουάριο έως τον Νοέμβριοτου 2019. Σύμφωνα με την έκθεση, το παραπάνω ήταν «αποτέλεσμα ενός συνδυασμού εθελούσιων
επιστροφών και αυθόρμητων αναχωρήσεων που οφείλονταν στις αιφνίδιες ενοποιήσεις και στοκλείσιμο καταυλισμών που εκκινήθηκαν από την κυβέρνηση του Ιράκ».46Όσον αφορά τη διαδικασία εθελούσιας επιστροφής, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
ανέφερε ότι τρεις οικογένειες που κατοικούσαν προηγουμένως στον καταυλισμό εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων Kilo-18 στην Ανμπάρ έλαβαν άδεια επιστροφής στην πατρίδα τους αφού είχαν
εκπληρώσει όλες τις απαιτήσεις σύμφωνα με τις οποίες έπρεπε να βρουν έναν ηγέτη της κοινότητας
(προκειμένου να ενεργήσει ως χορηγός) και να προσκομίσουν δέκα μαρτυρίες ότι δεν έχουν υπάρξει
ποτέ υποστηρικτές του ISIL. Επιπλέον, στην έκθεση αναφέρεται η περίπτωση μιας ηλικιωμένης
γυναίκας η οποία κλήθηκε να πληρώσει 40 000 USD στη μεγαλύτερη φυλή της περιοχής για να τηςεπιτραπεί να επιστρέψει στο σπίτι της στην Ανμπάρ.47
Τέλος, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρθηκε σε πιθανές περιπτώσεις
επιθέσεων εκδίκησης εναντίον επαναπατριζόμενων που επέστρεψαν εκουσίως σε τέσσερα χωριάστη Σιντζάρ. Σύμφωνα με την πηγή, 550 αραβικές οικογένειες επέστρεψαν στα χωριά τους καιδιέτρεχαν τον κίνδυνο να δεχθούν επιθέσεις εκδίκησης από τους Γιαζίντι γείτονές τους. Οιεπαναπατριζόμενοι ισχυρίστηκαν ότι τα σπίτια τους καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν από ένοπλες
δυνάμεις μετά τη φυγή τους. Η πηγή προσέθεσε ότι στην περιοχή υπήρχε μόνο μια μικρή μονάδα
του ιρακινού στρατού για να προστατεύσει τις οικογένειες που είχαν επιστρέψει, οι οποίες
ισχυρίστηκαν ότι είχαν δεχθεί επιθέσεις από τοπικές Λαϊκές Μονάδες Κινητοποίησης (PMU).48

43 New Arab (The), ‫النازحي إىل مدنهم‬‫ن‬‫ جدل بشأن خطوات إعادة‬:‫[ العراق‬Iraq: Debate about the Steps of Returning IDPs to Their

Towns/Cities], 16 September 2019, url
44 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
45 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May 2020,
url, p. 11
46 UNOCHA, Humanitarian Response Plan: Iraq, January 2020, url, p. 45
47 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
48 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url

18 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣΑναγκαστικές επιστροφές
Υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών ανέφεραν περιπτώσεις αναγκαστικής επιστροφής εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων, ιδίως μέσω του κλεισίματος και της συγχώνευσης καταυλισμών. Το UNOCHAπροειδοποίησε για τη σοβαρή επίδραση των «ακούσιων και πρόωρων επιστροφών, καιαναγκαστικών αναχωρήσεων σε καταυλισμούς» στη σωματική και ψυχική ευημερία των εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων. Τέτοιες επιστροφές, σύμφωνα με την πηγή, πραγματοποιήθηκαν ιδιαίτεραστη Νινάουα, στη Σαλάχ Αλ-Ντιν, στην Ανμπάρ και στο Κιρκούκ, και συχνά κατέληγαν σε δευτερογενή
εκτοπισμό.49 Η Ενημέρωση Προστασίας της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τουςΠρόσφυγες του Αυγούστου 2019 επεσήμανε ότι οι αναχωρήσεις από καταυλισμούς εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων διπλασιάστηκαν τον Αύγουστο σε σύγκριση με τον Ιούλιο 2019. Η έκθεση
αναφερόταν σε «αναγκαστικές εξώσεις, αναγκαστικές μετεγκαταστάσεις και εξαναγκασμένες
αναχωρήσεις» που προέκυψαν από το κλείσιμο καταυλισμών στη Σαλάχ Αλ-Ντιν, στην Ανμπάρ, στοΚιρκούκ και στη Νινάουα.50 Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των ΗΕ ανέφερε ότι από τις 31
Δεκεμβρίου 2019, 4,6 εκατομμύρια εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα επέστρεψαν στις περιοχές
καταγωγής τους και ότι οι πολιτικές της ιρακινής κυβέρνησης «συνέβαλαν ουσιαστικά στηνενθάρρυνση των επιστροφών· ωστόσο, εκτός από τις αποκλεισμένες επιστροφές, έχουν αναφερθεί
πρόωρες, εξαναγκασμένες και αναγκαστικές επιστροφές».51
Η έκθεση του New Arab ανέφερε επίσης τις πρόσφατες προσπάθειες της ιρακινής κυβέρνησης ναεπιστρέψει τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα στις περιοχές προέλευσής τους, ενώ ορισμένες απότις επιστροφές φέρεται να ήταν αναγκαστικές.52 Ομοίως, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων επεσήμανε ότι περίπου 60 εσωτερικώς εκτοπισμένες οικογένειες αναγκάστηκαν ναεπιστρέψουν στο χωριό καταγωγής τους, Tal Abu Jarad, το οποίο εξακολουθούσε να είναι
κατεστραμμένο. Σύμφωνα με την έκθεση, ένοπλες ομάδες στην περιοχή στρατολογούσαν ένααρσενικό μέλος από κάθε οικογένεια για να συμμετάσχει σε μια «τοπική περιπολία στη γειτονιά».53Σύστημα αποζημίωσης για περιουσιακά στοιχεία που υπέστησαν ζημίες
Όσον αφορά τα υφιστάμενα συστήματα αποζημίωσης, το δίκτυο Global Protection Cluster δήλωσεότι ο Νόμος αριθ. 20 του 2009 προέβλεπε ότι η ιρακινή κυβέρνηση θα «αποζημιώσει όλους τουςπολίτες, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών εκτοπισμένων ατόμων, των οποίων οι περιουσίες
επηρεάστηκαν από περιστατικά που σχετίζονται με τον πόλεμο». Ο εν λόγω Νόμος τροποποιήθηκε
με τον Νόμο αριθ. 57 του 2015, ο οποίος όριζε ότι «όλοι οι Ιρακινοί που πλήττονται ή έχουν πληγεί
κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων και τρομοκρατικών ενεργειών δικαιούνται οικονομική
αποζημίωση». Πέντε κατηγορίες ήταν επιλέξιμες για αποζημίωση, μία εκ των οποίων ήταν ταπεριουσιακά στοιχεία που υπέστησαν ζημίες.54 Επιπλέον, με τον Νόμο αριθ. 2 του 2020 συστήθηκανυποεπιτροπές αποζημίωσης στη Βαγδάτη και την KRI επιπλέον εκείνων που είχαν ήδη συσταθεί στακυβερνεία που πλήττονταν από συγκρούσεις και εκχωρήθηκαν στις υποεπιτροπές περισσότερες
αρμοδιότητες και εξουσίες.55

49 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 52
50 UNHCR, Iraq Protection Update, August 2019, available at: url, p. 1
51 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 3
‫ن‬
52 New Arab (The), ‫النازحي إىل مدنهم‬‫ جدل بشأن خطوات إعادة‬:‫[ العراق‬Iraq: Debate about the Steps of Returning IDPs to Their
Towns/Cities], 16 September 2019, url
53 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
54 Global Protection Cluster, PROPERTY COMPENSATION GUIDELINES: Based on Iraqi Law 20, 2009, Law 57, 2015 (First
Amendment) and Law 2 of 2020 (Second Amendment), March 2020, url, p. 4
55 Global Protection Cluster, PROPERTY COMPENSATION GUIDELINES: Based on Iraqi Law 20, 2009, Law 57, 2015 (First
Amendment) and Law 2 of 2020 (Second Amendment), March 2020, url, p. 5

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—19Σύμφωνα με την έκθεση του Global Protection Cluster, όλοι οι ιδιοκτήτες περιουσιακών στοιχείων
μπορούν να υποβάλουν αξιώσεις αποζημίωσης. Θα πρέπει να υποβάλλεται αντίγραφο έγκυρου
εγγράφου ταυτότητας, μαζί με άλλα έγγραφα, όπως αποδεικτικό κυριότητας του «τίτλου ιδιοκτησίας
του ακινήτου (tapoo)». Σε περίπτωση απώλειας των εγγράφων ιδιοκτησίας, οι ιδιοκτήτες μπορούν
να ζητήσουν την αντικατάστασή τους είτε από τα περιφερειακά γραφεία καταχώρησης ακινήτων είτεαπό το κεντρικό γραφείο στη Βαγδάτη. Εναλλακτικά, ο κάτοχος μπορεί να αποκτήσει ένα έντυπο
απόδειξης ιδιοκτησίας, το οποίο «θα πρέπει να είναι επικυρωμένο από τον Mukhtar, τους ηγέτες τηςκοινότητας, το δημοτικό συμβούλιο, τις τοπικές αρχές και δύο μάρτυρες. Όλοι θα πρέπει ναβεβαιώσουν ότι το ακίνητο ανήκει πραγματικά στον εν λόγω αιτούντα». Μαζί με την αξίωση θαπρέπει επίσης να υποβάλλονται υψηλής ποιότητας φωτογραφίες του κατεστραμμένου ακινήτου καιη ακριβής διεύθυνση του ακινήτου. Για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που εξακολουθούν ναείναι εκτοπισμένα, γραπτές αξιώσεις από τον Mukhtar, τον Δήμαρχο και τους γείτονες μπορούν νααντικαταστήσουν τις φωτογραφίες για την εκτίμηση της ζημιάς.56Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε από την Ομάδα Δικαιωμάτων των Μειονοτήτων στις 22 Ιανουαρίου
2020 ανέφερε ότι από τον Νοέμβριο του 2019, 26 000 οικογένειες από το κυβερνείο της Νινάουα
υπέβαλαν αξιώσεις αποζημίωσης για ζημιές σε περιουσία. Η έκθεση επισήμανε προβλήματα στονμηχανισμό, κυρίως την «πολύπλοκη διαδικασία που απαιτείται για την υποβολή αξίωσης, σεσυνδυασμό με τις σημαντικές καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση και τη φερόμενη διαφθορά».57 Το
UNOCHA παρατήρησε επίσης ότι η πρόσβαση στα συστήματα αποζημίωσης για ζημιές σε ιδιωτικές
ιδιοκτησίες ήταν «εξαιρετικά δύσκολη».58 Το Global Protection Cluster δήλωσε ότι οι διαδικασίες
ήταν «αρκετά σύνθετες, περίπλοκες, κάπως αντιφατικές ή συγκεχυμένες» χωρίς σαφείς οδηγίες ήμηχανισμούς.59 Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς
Εκτοπισμένων Ατόμων σημείωσε ότι «[ο]ι κατεστραμμένες ή ζημιωμένες κατοικίες και άλλαζητήματα που σχετίζονται με τη στέγαση, τη γη και την περιουσία, όπως η έλλειψη τεκμηρίωσης γιατην απόδειξη της ιδιοκτησίας, παραμένουν σημαντικό εμπόδιο για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα στον τόπο καταγωγής τους». Η Ειδική Εισηγήτρια παρατήρησε ότι παρά την ύπαρξη
μηχανισμών αποζημίωσης για περιουσιακά στοιχεία που υπέστησαν ζημίες, τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα είτε δεν γνώριζαν τους εν λόγω μηχανισμούς, είτε αντιμετώπιζαν εμπόδια κατάτην υποβολή αίτησης λόγω ελλιπών εγγράφων.60 Σε μεταγενέστερη έκθεση που δημοσιεύθηκε στις
13 Μαΐου 2020, η Ειδική Εισηγήτρια δήλωσε ότι πολλές αξιώσεις αποζημίωσης δεν είχαν
διεκπεραιωθεί και προσέθεσε ότι «ανησυχία προκαλούν επίσης οι ισχυρισμοί για διαφθορά,νεποτισμό και διακρίσεις κατά τη διεκπεραίωση των αξιώσεων».61

1.3.3 Στέγαση, συνθήκες διαβίωσης και επισιτιστική ασφάλειαΗ Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων
επεσήμανε ότι «τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα εντός και εκτός των καταυλισμών δεν έχουν (ήέχουν περιορισμένη) πρόσβαση σε τροφή, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση καιευκαιρίες διαβίωσης.» Επεσήμανε ότι υπήρχαν εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που ζούσαν σε«υποβαθμισμένα» καταλύματα και ότι το επίπεδο φτώχειας ήταν τόσο υψηλό που κάποια
56 Global Protection Cluster, PROPERTY COMPENSATION GUIDELINES: Based on Iraqi Law 20, 2009, Law 57, 2015 (First

Amendment) and Law 2 of 2020 (Second Amendment), March 2020, url, pp. 5-6
57 MRG, Mosul after the Battle: Reparations for civilian harm and the future of Ninewa, 22 January 2020, url
58 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 52
59 Global Protection Cluster, PROPERTY COMPENSATION GUIDELINES: Based on Iraqi Law 20, 2009, Law 57, 2015 (First
Amendment) and Law 2 of 2020 (Second Amendment), March 2020, url, p. 7
60 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
61 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, A/HRC/44/41/Add.1, 13 May 2020, url, p. 12

20 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα πωλούσαν τα τρόφιμα και άλλα είδη που τους παρέχονταν.62 Τοσύνολο δεδομένων του ΔΟΜ της 12ης Ιουνίου 2020 κατέδειξε ότι από τις 231 590 οικογένειες
εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων, 18 817 ζούσαν σε προσωρινά καταλύματα.63 Το UNOCHAυπολόγισε ότι ο αριθμός των ατόμων που ζούσαν σε προσωρινά καταλύματα, π.χ. ημιτελείς ήεγκαταλελειμμένες δομές, αυτοσχέδια καταλύματα και φθαρμένες σκηνές, ήταν περίπου 700 000και εντόπισαν 1,5 εκατομμύριο άτομα που είχαν ανάγκη στέγης και μη επισιτιστικών ειδών.64Σύμφωνα με το UNOCHA, περίπου 187 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που ζουν εκτός
στρατοπέδων «φοβούνται ότι θα εκδιωχθούν από τη συνήθη κατοικία τους» λόγω αδυναμίας νακαταβάλουν ενοίκιο ή οικογενειακών διαφορών για περιουσιακά θέματα, ενώ το 60 % τωνεπαναπατριζόμενων ανέφεραν ζημίες σε περιουσιακά στοιχεία.65 Ο UNOCHA υποστήριξε επίσης ότιπερίπου 370 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που κατοικούν σε καταυλισμούς και 2εκατομμύρια «άτομα εκτός καταυλισμών» χρειάζονται βοήθεια στην παροχή καταλύματος.
Επιπλέον, περίπου «οι μισές οικογένειες με γυναίκα επικεφαλής που ζουν σε προσωρινό κατάλυμα
έχουν αυξημένες ανάγκες που σχετίζονται με την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα».66 Επιπλέον, το
New Humanitarian δήλωσε ότι το UNDP είχε ξεκινήσει την αποκατάσταση 15 000 κτιρίων στη δυτική
Μοσούλη. Σύμφωνα με την πηγή, το UNDP πραγματοποιούσε μερικές μόνο επισκευές, ενώ «η[αν]οικοδόμηση επαφίεται στην κυβέρνηση και ολόκληρες γειτονιές εξακολουθούν να βρίσκονται
μέσα στα συντρίμμια».67Όσον αφορά τους επαναπατριζόμενους, ο ΔΟΜ σημείωσε ότι συνολικά 27 574, ή 3% όλων τωνεπαναπατριζόμενων οικογενειών ζούσαν σε καταλύματα που χαρακτηρίζονταν ως προσωρινά,δηλαδή ακατοίκητα κτίρια, άτυπους οικισμούς και εγκαταλελειμμένα, θρησκευτικά ή σχολικά κτίρια,σε σύγκριση με 756 623 οικογένειες που ζούσαν σε μη προσωρινά καταλύματα, κυρίως σεοικογένειες υποδοχής, ενοικιαζόμενα σπίτια και κατοικήσιμα κτίρια.68 Στη Βαγδάτη, 13 889
οικογένειες επέστρεψαν σε μη προσωρινά καταλύματα σε σύγκριση με 1 044 που επέστρεψαν σεπροσωρινά καταλύματα. Στην Ερμπίλ, σχεδόν όλες οι επαναπατριζόμενες οικογένειες επέστρεψαν
σε μη προσωρινά καταλύματα.69 Στο Σχέδιο Ανθρωπιστικής Αντιμετώπισης του Ιανουαρίου - Μαΐου
2019, ο UNOCHA παρατήρησε ότι «[σ]χεδόν όλες οι οικογένειες που επέστρεψαν στις περιοχές
προέλευσής τους (περίπου 95 τοις εκατό) επέστρεψαν σε συνήθη κατοικία που βρισκόταν σε καλήκατάσταση». Σύμφωνα με την έκθεση, οι επαναπατριζόμενοι ανέφεραν τους ίδιους λόγους
επιστροφής, μεταξύ των οποίων «βελτιώσεις στην κατάσταση ασφάλειας, παροχή υπηρεσιών καιαποκατάσταση των κατοικιών στις περιοχές προέλευσης».70Στο ενημερωτικό δελτίο του 2019 για το Ιράκ, ο ΔΟΜ δήλωσε ότι το κόστος ενοικίασης για κατοικίεςδύο υπνοδωματίων κυμαινόταν μεταξύ 200-750 USD το 2019 και η τιμή εξαρτάται από την τοποθεσία
και το μέγεθος του ακινήτου. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι άγαμοι άνδρες ήταν ευκολότερο ναενοικιάσουν διαμερίσματα ή στούντιο από ό,τι σπίτια. Επιπλέον, ο ΔΟΜ παρατήρησε ότι δενυπήρχαν κρατικές υπηρεσίες για την παροχή βοήθειας στους επαναπατριζόμενους για την εύρεση
στέγης, και η μοναδική διαθέσιμη επιλογή ήταν τα κτηματομεσιτικά γραφεία. Τέλος, η κυβέρνηση
παρείχε στεγαστικά δάνεια σε πολίτες που κατείχαν εκτάσεις άνω των 100 τετραγωνικών μέτρων και

62 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced

persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
63 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq IDPS Master List: Round 115, 12 June 2020, url, TAB ‘Summary’64 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 57
65 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 54
66 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 57
67 New Humanitarian (The), Nowhere to go: Mosul residents in limbo as camps close, 11 March 2020, url
68 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq: Returnees Master List – Round 115, 12 June 2020, url, Tab ‘Summary’69 IOM, Displacement Tracking Matrix, Iraq: Returnees Master List – Round 115, 12 June 2020, url, Tab ‘Shelter Type by Gov
of Return’
70 UNOCHA, Humanitarian Response Plan: Monitoring Report January – May 2019, 27 August 2019, url, p. 8

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—21που πληρούσαν ορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΔΟΜ, στην KRI τοπρόγραμμα έχει διακοπεί.71Όσον αφορά τις συνθήκες υγιεινής, το UNOCHA εκτίμησε ότι 1,85 εκατομμύρια άνθρωποι σεολόκληρο το Ιράκ βρίσκονταν σε «άμεση ανάγκη για βιώσιμη, ισότιμη πρόσβαση σε ασφαλείς καικατάλληλες υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής», εκ των οποίων το 49 % ήταν γυναίκες
και κορίτσια, 38 % παιδιά και 4 % ηλικιωμένοι.72 Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσηςτης νόσου COVID-19, μια έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας που δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 2020ανέφερε ότι «[π]αρεμβάσεις υγείας, ύδρευσης, υγιεινής και αποχέτευσης για τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα λάμβαναν χώρα τόσο σε καταυλισμούς όσο και εκτός των καταυλισμών».73Όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια, ο UNOCHA δήλωσε ότι «συνολικά 425 000επαναπατριζόμενοι και 125 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα εκτός καταυλισμών βιώνουν
επισιτιστική ανασφάλεια», με τους περισσότερους να βρίσκονται στη Νινάουα, τη Σαλάχ Αλ-Ντιν, τηνΑνμπάρ και την Ντιγιάλα. Η έκθεση πρόσθεσε ότι οι οικογένειες με γυναίκα επικεφαλής ήταν οι πιοευάλωτες και ότι τα κορίτσια ηλικίας μεταξύ 6 και 17 ετών πλήττονταν ιδιαίτερα και «ήταν πιο πιθανό
να στερηθούν τροφή από τους φροντιστές τους και… ήταν πιο επιρρεπή στην ενασχόληση με μη
ασφαλείς δραστηριότητες που αποφέρουν εισόδημα».74 Όσον αφορά το νερό, το UNOCHA δήλωσεότι «46 τοις εκατό των οικογενειών σε καταυλισμούς, 36 τοις εκατό εκτός καταυλισμών και 21 τοιςεκατό των επαναπατριζόμενων οικογενειών αδυνατούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε αρκετό νερόγια οικιακή χρήση».75Όσον αφορά τα μέσα βιοπορισμού, η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα τωνΕσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων δήλωσε ότι η έλλειψη ευκαιριών διαβίωσης έπληττε ιδιαιτέρωςτις οικογένειες με γυναίκα επικεφαλής και αποτελούσε εμπόδιο στην επιστροφή τους στους τόπους
προέλευσής τους.76 Το UNOCHA υπολόγισε ότι 370 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα σεεπίσημους καταυλισμούς, 343 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα εκτός καταυλισμών και 980 000επαναπατριζόμενοι δεν ήταν σε θέση να «επιτύχουν ένα ελάχιστο επίπεδο βιοτικού επιπέδου.77Τέλος, το Health Cluster δήλωσε ότι τον Μάρτιο 2020, το ιρακινό Υπουργείο Μετανάστευσης καιΕκτοπισμού αποφάσισε να αναστείλει την ανθρωπιστική βοήθεια σε εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομαπου διαμένουν σε άτυπους καταυλισμούς στην επαρχία Ανμπάρ. Σύμφωνα με πληροφορίες, μόνο ταεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που ζουν σε καταυλισμούς θα συνεχίσουν να λαμβάνουν βοήθειααπό το Υπουργείο.78

1.3.4 Πρόσβαση στην εκπαίδευσηΣτην Επισκόπηση Ανθρωπιστικών Αναγκών που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 2019, το UNOCHAεκτίμησε ότι το 2020, 1,22 εκατομμύρια εσωτερικώς εκτοπισμένα παιδιά ηλικίας 6-17 ετών θαχρειαστούν κρατική υποστήριξη στον τομέα της εκπαίδευσης. Επί του παρόντος, περίπου 345 000εσωτερικώς εκτοπισμένα παιδιά και 815 500 επαναπατριζόμενα παιδιά «είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και

71 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p.6
72 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 59
73 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May 2020,

url, p. 10
74 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 47
75 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 20
76 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
77 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 20
78 Health Cluster Iraq, Health Cluster Bulletin No. 3, March 2020, url, p. 2

22 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

χρειάζονται υποστήριξη για να αποκτήσουν πρόσβαση στην εκπαίδευση», ιδίως στις πόλεις Νινάουα,Ανμπάρ, Σαλάχ Αλ-Ντιν, Κιρκούκ, Σουλεϊμανίγια, Ερμπίλ και Ντοχούκ.79Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων
εξέφρασε τον προβληματισμό της «για τον βαθμό στον οποίο τα εσωτερικά εκτοπισμένα παιδιά
εντός και εκτός καταυλισμών στερούνται εκπαίδευσης». Πρόσθεσε ότι τα εσωτερικώς εκτοπισμένα
παιδιά σε περιοχές που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή του ISIL υφίσταντο διακρίσεις καιμειωμένη κινητικότητα λόγω ελλιπών εγγράφων. Επιπλέον, τα παιδιά που «γεννήθηκαν ωςαποτέλεσμα πράξης σεξουαλικής βίας» ή που είχαν χάσει τον πατέρα τους, αλλά δεν είχαν
πιστοποιητικό θανάτου, δεν μπορούσαν να λάβουν πιστοποιητικό γέννησης ή άλλες ληξιαρχικές
πράξεις, γεγονός που με τη σειρά του εμπόδιζε την πρόσβασή τους στην εκπαίδευση.80 Μια έκθεσηπου δημοσιεύθηκε από κοινού από την UNAMI και την OHCHR τον Φεβρουάριο 2020 επεσήμανε ότιτα παιδιά και οι νεαροί ενήλικες που ζούσαν σε περιοχές που βρίσκονταν προηγουμένως υπό τηνκατοχή του ISIL είχαν «συσσωρεύσει ένα σημαντικό κενό στις ακαδημαϊκές γνώσεις τους λόγω τωνχαμένων χρόνων εκπαίδευσης και αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες στην εύρεση των απαραίτητωνληξιαρχικών πράξεων για να εγγραφούν στην επίσημη τυπική εκπαίδευση».81 Τέλος, η Ειδική
Εισηγήτρια παρατήρησε ότι πολλά εσωτερικώς εκτοπισμένα παιδιά εργάζονταν για να συνεισφέρουνστο οικογενειακό εισόδημα.82
Η έκθεση της UNAMI και της OHCHR επεσήμανε το κενό στην παροχή εκπαίδευσης για τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα σε περιοχές που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή του ISIL. Σύμφωναμε την έκθεση, παρά την οδηγία της ιρακινής κυβέρνησης η οποία «συνιστά στους δασκάλους νατηρούν τις πάγιες πολιτικές διενέργειας «κατατακτήριων εξετάσεων», ώστε να μπορούν τα παιδιά ναεπανενταχθούν στο τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα», «οι μαθητές που ζούσαν σε περιβάλλονταεσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων συνήθως δεν τοποθετούνταν σε τάξεις κατάλληλες για την ηλικία
τους, αλλά μαζί με μικρότερα παιδιά», με αποτέλεσμα να υπάρχουν υψηλά ποσοστά εγκατάλειψηςστη μέση και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον, οι υπερπλήρεις σχολικές τάξεις και οπεριορισμός του χρόνου, καθώς και τα «κοινωνικά και ατομικά τραύματα που δεν έχουν τύχει
θεραπείας» επιδείνωναν το πρόβλημα.83 Επιπλέον, και σύμφωνα με μια άσκηση χαρτογράφησης πουδιεξήχθη τον Μάιο 2019 από το Camp Coordination and Camp Management Cluster υπό την αιγίδα
των Ηνωμένων Εθνών, δέκα καταυλισμοί εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων δεν διέθεταν καμία
παροχή εκπαίδευσης, ενώ τα σχολεία στη Μοσούλη λειτουργούσαν σε τρεις βάρδιες, γεγονός πουπεριόριζε το σχολικό ωράριο σε τέσσερις ώρες ημερησίως.84 Η UNICEF αναφέρθηκε στις προκλήσεις
στον τομέα της εκπαίδευσης που περιελάμβαναν «περιορισμένη διαθεσιμότητα φυσικών δομών,διδακτικού υλικού και ειδικευμένου προσωπικού».85 Προκειμένου να καλυφθεί αυτό το κενό, τοιρακινό Υπουργείο Παιδείας δημιούργησε το εθνικό Πρόγραμμα Ταχύρρυθμης Μάθησης (ALP), τοοποίο αφορούσε όμως μόνο το πρόγραμμα σπουδών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ωστόσο, ηπλειονότητα των κατοίκων σε καταυλισμούς εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων και σε αγροτικές

79 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 43
80 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced

persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
81 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 4
82 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
83 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 9
84 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 10
85 UNICEF, 2020 Internal Displacement Crisis Humanitarian Situation Report, 23 April 2020, available at: url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—23περιοχές σε κυβερνεία που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή του ISIL δεν μπορούσαν ναεπωφεληθούν από τέτοιες πρωτοβουλίες επειδή στερούνταν ελεύθερης κυκλοφορίας.86Σύμφωνα με την έκθεση της UNAMI και της OHCHR, οι τρέχουσες οδηγίες του Υπουργείου Παιδείας
απαιτούν διάφορα είδη ληξιαρχικών πράξεων για την εγγραφή στο σχολείο. Σύμφωνα μεπληροφορίες, 45 000 παιδιά σε καταυλισμούς εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων δεν διαθέτουν ταεν λόγω έγγραφα και οι περισσότερες από τις οικογένειες που ζούσαν σε περιοχές που βρίσκοντανπροηγουμένως υπό την κατοχή του ISIL έχουν χάσει ουσιώδη έγγραφα. Αυτό έχει αντίκτυπο στηνπρόσβαση στην εκπαίδευση. Το πρόβλημα αφορά κυρίως παιδιά με εκλιπόντα πατέρα, καθώς οιοδηγίες του Υπουργείου Παιδείας απαιτούν την υποβολή εγγράφων ταυτοποίησης τόσο για το παιδίόσο και για τους γονείς.87 Μια έκθεση του Συμβουλίου Προσφύγων της Δανίας (DRC), τουΣυμβουλίου Προσφύγων της Νορβηγίας (NRC) και της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης (IRC)επεσήμανε ότι υπήρχαν διαφορές μεταξύ των κυβερνείων όσον αφορά τα απαιτούμενα έγγραφα γιατην εγγραφή στο σχολείο. Στην έκθεση διαπιστώνεται ότι στη Σαλάχ Αλ-Ντιν, για να εγγραφεί στοσχολείο ένας μαθητής χρειαζόταν μόνο το δελτίο ταυτότητάς του, ενώ στην Ανμπάρ, ζητούνταν ταδελτία ταυτότητας τόσο του μαθητή όσο και των γονέων.88 Τέλος, το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε
οδηγία που «επιτρέπει στα παιδιά σχολικής ηλικίας να εγγραφούν στο σχολείο χωρίς έγγραφα, μετην προϋπόθεση ότι οι γονείς τους θα υποβάλουν τα απαιτούμενα έγγραφα εντός ενός μηνός απότην εγγραφή». Η εν λόγω οδηγία, σύμφωνα με τη UNAMI, δεν ήταν αποτελεσματική λόγω τηςανεπαρκούς διάδοσης της πληροφορίας και της χρονοβόρας διαδικασίας απόκτησης των εγγράφων,η οποία καθυστερούσε για περισσότερο από έναν μήνα.89Όσον αφορά τα παιδιά των επαναπατριζόμενων που φοιτούσαν στο σχολείο στο εξωτερικό, ο ΔΟΜπαρατήρησε ότι ζητούνταν τα ακόλουθα έγγραφα για να εγγραφούν σε σχολεία στο Ιράκ:πιστοποιητικό από το αλλοδαπό σχολείο επικυρωμένο από την ιρακινή πρεσβεία στη χώρα υποδοχής
και τα Υπουργεία Παιδείας / Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ιράκ,ταυτότητα του μαθητή και των γονέων, δελτίο συσσιτίου και προσωπικές φωτογραφίες. Επιπλέον,τα απολυτήρια λυκείου έπρεπε να αναγνωριστούν ως ισοδύναμα από το Υπουργείο Ανώτατης
Εκπαίδευσης.90

1.3.5 Πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη
Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο του ΔΟΜ για το Ιράκ για το 2019, το σύστημα υγείας στο Ιράκείναι προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες. Για τους ενήλικες, για την εισαγωγή στις κλινικές ή τανοσοκομεία απαιτείται μόνο το δελτίο ταυτότητας. Κατά τον εμβολιασμό βρεφών, δίνονται στους
γονείς φυλλάδια και κατάλογοι ελέγχου, τα οποία υποχρεούνται να φέρουν μαζί τους ότανεπισκέπτονται το νοσοκομείο. Οι πληροφορίες που περιέχονται στο φυλλάδιο προκύπτουν από τοπιστοποιητικό γέννησης του βρέφους και τα δελτία ταυτότητας των γονέων.91 Όσον αφορά τηνπρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων παρατήρησεότι όσοι δεν είχαν τα απαραίτητα έγγραφα, δεν είχαν πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και δενμπορούσαν να λάβουν πιστοποιητικό γέννησης για τα παιδιά τους.92

86 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,

February 2020, url, pp. 10-11
87 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 11
88 NRC, et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 11
89 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 12
90 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 991 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 4
92 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url

24 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣΤο UNOCHA διαπίστωσε ότι τα άτομα που χρειάζονταν ανθρωπιστική στήριξη όσον αφορά τηνυγειονομική περίθαλψη ήταν λιγότερα λόγω του κινήματος επιστροφών που είχε ήδηπραγματοποιηθεί και της «σταδιακής αποκατάστασης βασικών κυβερνητικών υγειονομικών
υπηρεσιών στις περιοχές επιστροφής». Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι η ανάγκη για περίθαλψη τωντραυματισμένων στην πρώτη γραμμή και για «υπηρεσίες σωστικής πρωτοβάθμιας
ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης» έπαψε να υφίσταται μετά το τέλος των συγκρούσεων.93 Ωστόσο,το UNOCHA παρατήρησε ότι περίπου 325 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα σε καταυλισμούς και
500 000 εκτός καταυλισμών εξακολούθησαν να χρειάζονται βασικές υπηρεσίες υγείας,«συμπεριλαμβανομένων βασικών υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης πουπαρέχονται από ανθρωπιστικούς εταίρους, οι οποίες καλύπτουν κενά στη δυναμικότητα τηςΔιεύθυνσης Υγείας (DoH)». Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 2 εκατομμύρια επαναπατριζόμενοιδιέτρεχαν τον κίνδυνο αδυναμίας κάλυψης των βασικών υγειονομικών αναγκών τους το 2020 στιςπεριοχές επιστροφής αν οι ανθρωπιστικοί φορείς δεν ήταν σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Τα κυβερνεία της Ανμπάρ, της Μπαμπίλ, της Βαγδάτης, της Ντοχούκ, της Ντιγιάλα, της Ερμπίλ, τουΚιρκούκ, της Νατζάφ, της Νινάουα, της Σαλάχ Αλ-Ντιν και της Σουλεϊμανίγια εξακολουθούσαν νααποτελούν προτεραιότητα για το UNOCHA.94 Επιπλέον, το κόστος των φαρμάκων θεωρήθηκε «τομεγαλύτερο εμπόδιο στην πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες», ενώ συγκεκριμένα φάρμακα γιαχρόνιες ασθένειες δεν ήταν πάντοτε διαθέσιμα ή δεν παρέχονταν πάντα από τη Διεύθυνση Υγείας.95
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 11 Μαρτίου = 2020, το Iraq Protection Cluster διαπίστωσε ότι στηΒαγδάτη, 4 189 άτομα χρειάζονταν ψυχοκοινωνική υποστήριξη το 2020, εκ των οποίων 656 ήτανεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα και 3 472 επαναπατριζόμενοι. Στην Ερμπίλ, ο συνολικός αριθμός τωνατόμων που χρειάζονταν ψυχοκοινωνική υποστήριξη ήταν 10 598, εκ των οποίων 9 764 ήτανεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα και 829 επαναπατριζόμενοι. Η έκθεση ανέφερε ότι το 2019, 13εταίροι υλοποίησης / ΜΚΟ βρίσκονταν στη Βαγδάτη και 16 στην Ερμπίλ, για να καλύψουν τις ανάγκες
ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.96Για πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο της COVID-19 στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης τουΙράκ, ανατρέξτε στην ενότητα 1.8 παρακάτω.

1.3.6 Ευκαιρίες απασχόλησης
Το UNOCHA παρατήρησε ότι η «κύρια ανάγκη ανάκαμψης» για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα
ήταν η πρόσβαση στην απασχόληση και στην εργασία, η τρίτη πιο σημαντική αναφερόμενη ανάγκη
για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα και τους επαναπατριζόμενους, μετά την τροφή και την ιατρική
περίθαλψη.97 Η ολοκληρωμένη αξιολόγηση τοποθεσίας III (Integrated Location Assessment III) τουΔΟΜ, που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2019, δήλωσε ότι η πρόσβαση στην απασχόληση και σταμέσα βιοπορισμού αποτελούσε βασικό προβληματισμό των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων
σχεδόν σε όλες από τις περισσότερες από 4 000 τοποθεσίες που αξιολόγησε το 2018.98 Η έλλειψημέσων βιοπορισμού μεταφράστηκε σε δυσκολίες πρόσβασης σε βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα,είδη οικιακής χρήσης/είδη διατροφής και στέγη.99 Επιπλέον, στην Επισκόπηση Ανθρωπιστικών
Αναγκών του Νοεμβρίου 2019, το UNOCHA δήλωσε ότι «η έλλειψη μέσων βιοπορισμού αποτέλεσε
πρωταρχικό εμπόδιο για τις βιώσιμες επιστροφές, αποτελώντας αντικίνητρο για την επιστροφή τωνεσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων και καταλύτη για τον δευτερογενή εκτοπισμό των

93 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 50
94 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 49
95 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 20
96 Protection Cluster Iraq, Psychosocial Support (PSS) Activities in Iraq: 2019 Achievements & 2020 Needs, 11 March 2020,

url
97 UNOCHA, Iraq: Humanitarian Needs Overview - November 2018, 16 December 2018, url, pp. 51-52
98 IOM, Integrated Location Assessment Part III, 2 January 2019, url, p. 6
99 IOM, Integrated Location Assessment Part III, 2 January 2019, url, pp. 6, 34-35

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—25

επαναπατριζόμενων». Σύμφωνα με την έκθεση, οι επαναπατριζόμενοι και τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα εκτός καταυλισμών μαστίζονταν από τα χρέη και τα επίπεδα ανεργίας στηΝινάουα, την Ανμπάρ, τη Σαλάχ αντ-Ντι, τη Ντιγιάλα, και το Κιρκούκ ήταν υψηλά. Επιπλέον, το
UNOCHA εκτιμά ότι ο αριθμός των ατόμων που χρειάζονται βοήθεια όσον αφορά τα μέσα διαβίωσης
το 2020 είναι 2,39 εκατομμύρια.100 Όσον αφορά την ανεργία μεταξύ των εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων, η Παγκόσμια Τράπεζα ανέφερε στην έκθεσή της τον Ιανουάριο 2018 ότι στα επτά κυβερνείαπου επλήγησαν από συγκρούσεις, όπως η Ανμπάρ, η Μπαμπίλ, η Ντιγιάλα, το Κιρκούκ, η Νινάουα, ηΣαλάχ Αλ-Ντιν και η Βαγδάτη, η ανεργία ανήλθε σε 17. % και η υποαπασχόληση σε 9.7 %. Σύμφωναμε την έκθεση, το ποσοστό ανεργίας στην Ανμπάρ και τη Ντιγιάλα ήταν 33.6 % και 20.7 %αντίστοιχα.101Στο ανθρωπιστικό δελτίο του Απριλίου 2020, το UNOCHA αναφέρθηκε σε μια κυβερνητική
εκστρατεία που έλαβε χώρα στα τέλη του 2019 για την πρόσληψη προσωπικού ασφαλείας. Σύμφωναμε πληροφορίες, η εκστρατεία «είχε ως αποτέλεσμα την πρόσληψη ενός αριθμού εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων (IDP) στις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας (ISF) και ως αστυνομικοί». Σύμφωναμε το δελτίο, το προσωπικό που προσλήφθηκε εργαζόταν εκ περιτροπής εντός ή μεταξύ κυβερνείων
και επέστρεφε στον καταυλισμό διαμονής για διαλείμματα.102Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο του ΔΟΜ για το Ιράκ για το 2019, η ιρακινή κυβέρνηση παρέχει
προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης για να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που αφορούν τηνανεργία και το χαμηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων και για να ανταποκριθεί στις «ανάγκες τουαναδυόμενου ιδιωτικού τομέα». Οι επαναπατριζόμενοι μπορούν να ζητήσουν συνδρομή από τοΥπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και πρέπει να προσκομίσουν το δελτίο ταυτότητας
και δελτία συσσιτίου, καθώς και άλλα διάφορα έγγραφα για να εγγραφούν στο μητρώο τουΥπουργείου.103

1.3.7 Νομικοί περιορισμοί για τα ταξίδια ή τη διαμονή στο ΙράκΤο Αρθρο 44 του Ιρακινού Συντάγματος του 2005 ορίζει ότι «[κ]άθε Ιρακινός έχει το δικαίωμα νακυκλοφορεί, να ταξιδεύει και να διαμένει εντός και εκτός του Ιράκ ελεύθερα».104 Στις 11Φεβρουαρίου 2019, το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο του Ιράκ επανέλαβε ότι οι Ιρακινοί
πολίτες απολαμβάνουν την ελευθερία να ταξιδεύουν εντός και εκτός του Ιράκ και ότι αυτή ηελευθερία δεν μπορεί να περιοριστεί από καμία νομοθεσία.105 Πληροφορίες σχετικά με τους τύπους
εγγράφων που απαιτούνται για εσωτερική κινητικότητα και σχετικά με την ύπαρξη ή μη νομικών
περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία μεταξύ περιφερειών στο Ιράκ παρέχονταν σπανίως και η
βασική πηγή που ερωτήθηκε κατά τη σύνταξη αυτής της έκθεσης ήταν εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα.
Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων
σημείωσε ότι τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα από το Ιράκ αντιμετώπιζαν «πολυάριθμα εμπόδια»στον τρόπο απόκτησης ληξιαρχικών πράξεων. Επεσήμανε τη σημασία αυτών των εγγράφων για «τηνάσκηση ευρέος φάσματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όσον αφορά την πρόσβαση των εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων σε βασικές υπηρεσίες, εκπαίδευση, παροχές υγειονομικής περίθαλψης καικοινωνικής ασφάλισης, στέγαση, έγγεια και ιδιοκτησιακά δικαιώματα και την ελεύθερη

100 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 45
101 World Bank Group, Iraq: Reconstruction and Investment, January 2018, url, p. 32
102 UNOCHA, Humanitarian Bulletin, April 2020, url, p. 1
103 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 5
104 Iraq, Constitution of Iraq, 2005, url, Art. 44‫ ال يجوز تقييد حرية سفر العر ر‬:‫[ المحكمة االتحادية‬Federal Court: Iraqis’ Freedom of Travel inside and
105 Al-Sumaria, ‫اق داخل البالد وخارجها‬‫ي‬
outside Iraq Should not be Curtailed], 11 February 2019, url

26 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣκυκλοφορία».106 Επιπλέον, εξέφρασε την ανησυχία της για «τους περιορισμούς στην ελεύθερη
κυκλοφορία που επιβάλλονται στα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα», ιδίως μέσω της απαίτησης ναλαμβάνουν άδεια ασφαλείας για να μπορούν να ταξιδέψουν. Πρόσθεσε ότι «απαιτούνται άδειες
ασφαλείας, οι οποίες δεν χορηγούνται συχνά σε μέλη οικογενειών που θεωρούνται συνδεδεμένες
με εξτρεμιστικές ομάδες».107 Η έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, της 14ηςΙουνίου 2019, ανέφερε ότι μέλη των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράκ παραδέχτηκαν ότι η απαγόρευση
έκδοσης αδειών ασφαλείας σε εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που ζούσαν υπό τον ISIL είχε ωςστόχο τον περιορισμό των μετακινήσεών τους προκειμένου να τους έχει υπό παρακολούθηση. Ηέκθεση ανέφερε επίσης ότι η κυκλοφορία χωρίς έγκυρο δελτίο ταυτότητας στο Ιράκ μπορεί ναεπέφερε σύλληψη και, κατά συνέπεια, βασανιστήρια.108 Επιπλέον, η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ γιατα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων έκανε αναφορά σε πληροφορίες
σύμφωνα με τις οποίες, τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα ήταν περιορισμένα στους καταυλισμούς
τους και μπορούσαν να επισκεφτούν ιατρικές ή νομικές υπηρεσίες μόνο με συνοδεία.109 Το UNOCHA
παρατήρησε ότι η ανάγκη νομικής συνδρομής των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων και τωνεπαναπατριζόμενων σχετικά με τα έγγραφα πολιτικής κατάστασης και την ιδιοκτησία γης καικατοικίας παρέμεινε υψηλή, με περισσότερες από 500 000 οικογένειες να μην διαθέτουν βασικά
έγγραφα. Σύμφωνα με την έκθεση, τα άτομα που δεν διέθεταν τα εν λόγω έγγραφα διέτρεχαν τονκίνδυνο επιδείνωσης του βιοτικού επιπέδου τους και παραβιάσεων των δικαιωμάτων τους.110Σύμφωνα με μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2019 από το Συμβούλιο Προσφύγωντης Νορβηγίας (NRC), το Συμβούλιο Προσφύγων της Δανίας (DRC) και τη Διεθνή Επιτροπή Διάσωσης(IRC), οι περισσότεροι από τους ερωτηθέντες «ανέφεραν ότι έπρεπε να διαθέτουν τόσο πολιτικό
δελτίο ταυτότητας όσο και άδεια ασφαλείας για να διέλθουν από τα σημεία ελέγχου σε περιοχές πουελέγχονταν προηγουμένως από τον IS». Στη Σαλάχ Αλ-Ντιν, οι άνθρωποι ανέφεραν ότι αντιμετώπισανδυσκολίες στο να ταξιδέψουν εντός του κυβερνείου, είτε επειδή δεν αναγνώρισαν τις άδειες
ασφαλείας που είχαν στα σημεία ελέγχου, είτε επειδή τους ζητήθηκε να λάβουν πρόσθετα «δελτία
ασφαλείας» ή να έχουν χορηγίες.111 Τέλος, το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων
παρατήρησε ότι η μη κατοχή εγγράφων πολιτικής κατάστασης και άδειας ασφαλείας στο Ιράκεπέφερε περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας.112Τον Νοέμβριο 2019, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δημοσίευσε το έγγραφο μετίτλο «Πληροφορίες για τη χώρα προέλευσης σχετικά με τις απαιτήσεις πρόσβασης και διαμονής στοΙράκ (Ενημέρωση Ι)». Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, τα άτομα που προέρχονταν από «περιοχές πουβρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή του ISIS ή που είχαν πληγεί από συγκρούσεις, ιδίως οιΣουνίτες Άραβες (συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που επέστρεφαν στο Ιράκ από τρίτη χώρα)»έπρεπε να έχουν έναν χορηγό για να αποκτήσουν πρόσβαση στα κυβερνεία της Μαϊσάν, τηςΜουτχάνα και της Ντοχούκ. Για την είσοδο στα κυβερνεία της Βαβέλ, της Βαγδάτης, της Βασόρα, τηςΝτιγιάλα, της Ερμπίλ, της Κερμπάλα, του Κιρκούκ, της Νατζέφ, της Καντισίγια, της Σουλεϊμανίγια καιτης Γουασίτ δεν απαιτείται χορηγία. Επιπλέον, «οι απαιτήσεις χορηγίας για την είσοδο στα κυβερνεία

106 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced

persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
107 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,
url
108 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
109 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,url
110 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 52
111 NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 17112 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—27

της Βασόρα, της Ερμπίλ, της Καντισίγια και της Σουλεϊμανίγια από αέρος ή στα εσωτερικά χερσαία
σύνορα καταργήθηκαν στις αρχές του 2019».
Όσον αφορά την κατοικία, η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες παρατήρησε τις ακόλουθες
απαιτήσεις που αφορούσαν άτομα από περιοχές που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την κατοχή τουISIS ή που είχαν πληγεί από συγκρούσεις, ιδίως τους Σουνίτες Άραβες:•Κυβερνείο της Βαγδάτης: δύο χορηγοί από τη γειτονιά στην οποία σκοπεύει να διαμείνει τοάτομο και επιστολή υποστήριξης από τον τοπικό Mukhtar.

•Κυβερνείο της Ντοχούκ: έγκριση του τοπικού Asayish που λαμβάνεται μέσω του χορηγού απότη Ντοχούκ. Αυτό αφορούσε τους «Άραβες από περιοχές που βρίσκονταν προηγουμένως υπότην κατοχή του ISIS ή που είχαν πληγεί από συγκρούσεις και τους Τουρκομάνους από το ΤαλΆφαρ».

•

Κυβερνείο της Ντιγιάλα: δύο χορηγοί από τη γειτονιά στην οποία σκοπεύει να διαμείνει τοάτομο και επιστολή υποστήριξης από τον τοπικό Mukhtar. Στην περιοχή Khanaqin,«απαιτούνται επιστολές από τρεις υπηρεσίες (γραφείο Mukhtar, Τμήμα Εθνικής Ασφάλειαςκαι Τμήμα Πληροφοριών)».

•Πόλη του Κιρκούκ: απαιτείται μόνο μια επιστολή υποστήριξης από τον τοπικό Mukhtar τηςγειτονιάς στην οποία το άτομο σκοπεύει να διαμείνει. Οι προηγούμενες απαιτήσεις χορηγίας
καταργήθηκαν μετά την αποκατάσταση του ελέγχου της κεντρικής κυβέρνησης στις 16Οκτωβρίου 2017.

•Νότια κυβερνεία: τοπικός χορηγός και επιστολή υποστήριξης από τον τοπικό Mukhtar.

•Κυβερνεία Ερμπίλ και Σουλεϊμανίγια: κάρτες διαμονής (ή κάρτες πληροφοριών) από τοντοπικό Asayish στη γειτονιά στην οποία το πρόσωπο προτίθεται να εγκατασταθεί και δεναπαιτείται χορηγός. Οι άγαμοι Άραβες και Τουρκομάνοι άνδρες έπρεπε να «υποβάλουν
επιστολή υποστήριξης από τον εργοδότη τους για να λάβουν κάρτα διαμονής ισχύος ενόςέτους με δυνατότητα ανανέωσης». Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δήλωσεότι τα άτομα που δεν είχαν μόνιμη απασχόληση λάμβαναν «κάρτα διαμονής ισχύος μόνοενός μήνα με δυνατότητα ανανέωσης», γεγονός που τους δημιουργούσε προβλήματα ναβρουν μόνιμη απασχόληση.

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «[ο]ι προϋποθέσεις
πρόσβασης και διαμονής δεν καθορίζονται πάντα με σαφήνεια ή/και η εφαρμογή τους μπορεί ναδιαφέρει ή να υπόκειται σε αλλαγές, ανάλογα κυρίως με την κατάσταση ασφάλειας» και ότι «οιαπαιτήσεις χορηγίας δεν καθορίζονται γενικά σύμφωνα με τον νόμο ούτε ανακοινώνονται
επίσημα».113Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την απόκτηση απωλεσθέντων εγγράφων απόεπαναπατριζόμενους και εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα, ανατρέξτε στην Ενότητα 1.7 παρακάτω.

113

UNHCR, Iraq: Country of Origin Information on Access and Residency Requirements in Iraq: Ability of Persons Originationfrom Formerly ISIS-Held or Conflict-Affected Areas to Legally Access and Remain in Proposed Areas of Relocation (Update I),
6 November 2019, available at: url, pp. 2, 3

28 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

1.4 Γυναίκες
1.4.1 ΑπασχόλησηΤο Ιρακινό Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018 -2022 αναγνώρισε ότι η συμμετοχή τωνγυναικών στην αγορά εργασίας ήταν ασθενής (14.5 % συνολικά, 12 % στις αγροτικές περιοχές και
14 % στις αστικές περιοχές).114 Σε μια ανάρτηση ιστολογίου που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο τηςΠαγκόσμιας Τράπεζας στις 27 Αυγούστου 2019, οι συντάκτες δήλωσαν ότι το ποσοστό τωνεργαζομένων γυναικών στο Ιράκ ήταν το 19 % του συνολικού πληθυσμού γυναικών ηλικίας 15 ετώνκαι άνω. Όσες είχαν κατώτερο μορφωτικό επίπεδο ήταν συνήθως αυτοαπασχολούμενες ήεργάζονταν σε ανεπίσημες μορφές εργασίας.115 Η Παγκόσμια Τράπεζα, βάσει των εκτιμήσεων τουΔΓΕ, ανέφερε ότι το 30.4 % του γυναικείου εργατικού δυναμικού στο Ιράκ το 2019 ήταν άνεργες.116
Επιπλέον, και σύμφωνα με τη δημογραφική έρευνα του ΔΟΜ το 2018 για την KRI, στο κυβερνείο τηςΕρμπίλ, το 10.7 % των γυναικών ήταν «μέρος του εργατικού δυναμικού», με υψηλότερο ποσοστό στις
αστικές περιοχές (11.1 %) σε σύγκριση με τις αγροτικές (8 %) στην περιοχή KRI.117
Στην έκθεσή του του Νοεμβρίου 2019, η ανθρωπιστική πρωτοβουλία REACH ανέφερε επίσημα
σχέδια και πολιτικές με στόχο την προστασία και την προώθηση της απασχόλησης των γυναικών. Σεαυτά περιλαμβάνονται το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Εφαρμογή του Ψηφίσματος αρ. 1325 τουΣυμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η Εθνική Στρατηγική 2014-2018 για την Προώθηση
του Καθεστώτος των Ιρακινών Γυναικών και ο Εργατικός Νόμος του Ιράκ του 2015. Παρά τιςπροσπάθειες αυτές, η REACH κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπήρξε αξιοσημείωτη ασυνέπεια στην
εφαρμογή των εν λόγω πολιτικών, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα.118Το Ιρακινό Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης 2018-2022 ανέφερε πολλές προκλήσεις που εμπόδιζαν τηναποτελεσματική συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Μεταξύ των προκλήσεων αυτών
ήταν η «ασθενής ενεργοποίηση των νόμων για τη χειραφέτηση των γυναικών» λόγω κοινωνικών καιπολιτιστικών παραγόντων, η κατάργηση του Υπουργείου Γυναικείων Υποθέσεων και του Υπουργείου
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το υψηλό ποσοστό πρακτικών που παραβίαζαν τον Νόμο περίπροσωπικής κατάστασης, όπως οι γάμοι παιδιών. Επιπλέον, η έλλειψη ευαισθησίας για τα θέματα
φύλου στον κρατικό προϋπολογισμό, οι διακρίσεις εις βάρος των γυναικών όσον αφορά τουςκοινωνικούς και οικονομικούς ρόλους, η αύξηση του αριθμού των χηρών και των ορφανών και ηανεπαρκής εκπαίδευση και οι δεξιότητες των γυναικών επηρέαζαν επίσης την απασχόληση τωνγυναικών.119 Οι στόχοι που έθετε το σχέδιο για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης τωνγυναικών περιελάμβαναν τη βελτίωση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας μέσω τηςκατάρτισης και της διευκόλυνσης του δανεισμού, και στον ιδιωτικό τομέα μέσω της αύξησης μικρών
δανείων σε γυναίκες και της εστίασης στην ενεργοποίηση του κεφαλαίου που αφορά τις γυναίκες
στον ιρακινό εργατικό νόμο αριθ. 37/2015.120
Η UNAMI παρατήρησε ότι παράγοντες όπως η βία, η ανασφάλεια, οι απόψεις της κοινωνίας για τιςγυναίκες και η ανεπαρκής εκπλήρωση των κρατικών καθηκόντων επηρέαζαν τον «ρόλο των Ιρακινών
γυναικών στην ανοικοδόμηση της χώρας».121 Επιπλέον, οι Ιρακινές γυναίκες τείνουν να επηρεάζονται
σε μεγάλο βαθμό από την αναξιόπιστη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία «εμποδίζει το
114 Republic of Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018, url, p. 211
115 Canpolat, E. and Maier, E., Powering Women in Iraq, 27 August 2019, url
116 World Bank (The), Unemployment, female (% of female labor force) (modeled ILO estimate) – Iraq, 1 July 2020, url, TAB.

Data
117 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 39
118 REACH, Iraq: Assessment on employment and working conditions of conflict affected women across key sectors,
November 2019, url, p. 3
119 Republic of Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018, url, p. 211
120 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018, url, p. 212
121 UNAMI, Country Profile, n. d., url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—29εισόδημα και την παραγωγικότητα των γυναικείων μικρών επιχειρήσεων και… αποθαρρύνει τιςγυναίκες να συνεχίσουν τις σπουδές τους και/ή να ασχοληθούν με δραστηριότητες που παράγουν
εισόδημα».122Σε μια έρευνα που διενήργησε η Παγκόσμια Τράπεζα στην KRI, περισσότερο από το 70 % τωνερωτηθέντων ανδρών και γυναικών θεωρούσε ότι η απασχόληση των γυναικών στον ιδιωτικό τομέα
ήταν αποδεκτή και περισσότερο από το 50 % των ανέργων γυναικών που ερωτήθηκαν δήλωσαν ότιήταν πρόθυμες να εργαστούν.123 Όσον αφορά τον τύπο απασχόλησης των γυναικών στην πόληΕρμπίλ, το 82.3 % των εργαζόμενων γυναικών απασχολούνταν στον δημόσιο τομέα, το 10.5 % στονιδιωτικό τομέα, το 2.9 % ήταν αυτοαπασχολούμενες και το 1.9 % ήταν εργαζόμενες μεημερομίσθιο.124 Το KRI 2020 Vision δήλωσε ότι περίπου το 80 % των εργαζόμενων γυναικών στην KRI
εργάζονταν στον δημόσιο τομέα.125
Η KRI Vision 2020 αναγνώρισε ότι «οι πολιτισμικές αντιλήψεις συνεχίζουν να περιορίζουν την ίσηπρόσβαση των γυναικών σε πόρους και ηγετικές θέσεις στην κοινωνία». Η έκθεση ανέφερε ότι ηπλειονότητα των γυναικών στην KRI ανέφεραν ότι δεν είχαν τα απαιτούμενα εκπαιδευτικά προσόντα
για να εργαστούν. Ο στόχος της KRG είναι «να περιορίσει το κενό γραμματισμού και σχολικής
φοίτησης μεταξύ ανδρών και γυναικών» και να «διασφαλίσει ότι οι γυναίκες έχουν ίσες ευκαιρίες σεόλες τις δραστηριότητες στην κοινωνία».126

1.4.2 Συνθήκες εργασίας
Η Παγκόσμια Τράπεζα δήλωσε ότι, «ανεξάρτητα από τον τομέα, οι γυναίκες κερδίζουν σημαντικά
λιγότερα από τους άνδρες με παρόμοια χαρακτηριστικά».127 Στην ίδια έκθεση, η Παγκόσμια Τράπεζα
ανέφερε ότι «οι γυναίκες με χαμηλά επίπεδα μόρφωσης και δεξιοτήτων είναι συχνά
αυτοαπασχολούμενες και συγκεντρωμένες σε δραστηριότητες του ιδιωτικού τομέα. Πρόκειταισυνήθως για άτυπες, χαμηλόμισθες θέσεις εργασίας, χωρίς καμία σχεδόν πρόσβαση σε παροχές
όπως ασφάλιση υγείας, άδεια μητρότητας ή συντάξεις», και αυτές που απασχολούνται στην άτυπη
οικονομία δεν δικαιούνται τα μέσα προστασίας του εργατικού κώδικα. Από τις γυναίκες πουσυμμετείχαν στο εργατικό δυναμικό, το 70 % εργάζονταν στον δημόσιο τομέα και ήταν συνήθως
δευτεροβάθμιας ή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.128
Σύμφωνα με τη REACH, 167 από τις 416 γυναίκες που ρωτήθηκαν σε πρώην περιοχές συγκρούσεων,όπως η Ανμπάρ, η Βαγδάτη, η Ντοχούκ, η Ερμπίλ, η Νινάουα, η Σαλάχ Αλ-Ντιν και η Σουλεϊμανίγια,ανέφεραν ότι δεν γνωρίζουν τους εργατικούς νόμους και τις πολιτικές που ισχύουν. Επιπλέον,υπήρχαν περισσότερες συμβάσεις εργασίας μεταξύ των γυναικών που απασχολούνταν στον τομέατης υγείας και της εκπαίδευσης σε σύγκριση με εκείνες που εργάζονταν στη γεωργία. Όσον αφοράτο μέσο μεταφοράς, πολλές ερωτηθείσες ανέφεραν ότι «μετακινούνται από και προς την εργασία
τους με τα πόδια».129 Η REACH διαπίστωσε επίσης ότι «μικρή μερίδα των γυναικών» ανέφερε
περιστατικά λεκτικής ή σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία, δεδομένου του ευαίσθητουχαρακτήρα του θέματος. Από αυτή τη μικρή μερίδα, σχεδόν το 50 % δήλωσε ότι το θύμα τηςπαρενόχλησης εγκατέλειψε την εργασία της ή άλλαξε εργασία.130 Το USDOS σημείωσε ότι οι
122 Canpolat, E. and Maier, E., Powering Women in Iraq, 27 August 2019, url
123 World Bank (The), Helping Women in Kurdistan region of Iraq to Find Jobs, 21 March 2019, url
124 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 100
125 KRG, Ministry of Planning, Kurdistan Region of Iraq 2020: A Vision for the Future, n.d., url, p. 16
126 KRG, Ministry of Planning, Kurdistan Region of Iraq 2020: A Vision for the Future, n.d., url, pp. 11-12
127 World Bank (The), Iraq systematic country diagnostic, 3 February 2017, url, p. 50
128 World Bank (The), Iraq systematic country diagnostic, 3 February 2017, url, p. 49
129 REACH, Iraq: Assessment on employment and working conditions of conflict affected women across key sectors,

November 2019, url, pp. 4-5
130 REACH, Iraq: Assessment on employment and working conditions of conflict affected women across key sectors,
November 2019, url, p. 5

30 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣεσωτερικώς εκτοπισμένες γυναίκες, οι χήρες και οι ανύπαντρες γυναίκες «ήταν ιδιαίτερα ευάλωτες
στην οικονομική εκμετάλλευση και σε συνθήκες απασχόλησης που εισάγουν διακρίσεις» και ότι οιανύπαντρες γυναίκες και οι χήρες αντιμετώπιζαν δυσκολίες κατά τη δήλωση των παιδιών τους.131
Επιπλέον, οι προκλήσεις που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες στην KRI σε σχέση με την απασχόληση ήτανη έλλειψη λύσεων φύλαξης παιδιών, το γεγονός ότι ήταν υποχρεωμένες να επιστρέφουν στο σπίτι
πριν από τις 5 μ.μ. και η «ανεπαρκής νομοθετική προστασία για τις γυναίκες και τις οικογένειες στονχώρο εργασίας».132

1.4.3 Πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψηΤο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης 2018-2022 ανέφερε ότι οι υπηρεσίες υγείας που παρέχονται στιςγυναίκες ήταν ελλιπείς λόγω του «περιορισμένου αριθμού κέντρων αναπαραγωγικής υγείας καιοικογενειακού προγραμματισμού». Η έλλειψη γυναικείου ιατρικού προσωπικού, ιδίως στις
αγροτικές περιοχές και η ανεπαρκής συνειδητοποίηση της σημασίας της έγκαιρης ανίχνευσης
γυναικείων ασθενειών, προστίθεντο στις προκλήσεις που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες στη διαδικασία
ένταξή τους στην αγορά εργασίας στο Ιράκ.133Στον απόηχο της κρίσης COVID-19 στο Ιράκ, το GBV Sub-Cluster δήλωσε ότι «οι γυναίκες και τακορίτσια μπορεί να μην μπορούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης εάνέχουν μολυνθεί, καθώς είναι μη αποδεκτό πολιτισμικά οι γυναίκες και τα κορίτσια να τοποθετούνται
σε χώρους και για τα δύο φύλα χωρίς τους συγγενείς τους». Επιπλέον, οι γυναίκες και τα κορίτσια
μπορεί να μην λάβουν ιατρική περίθαλψη, δεν υπάρχουν διαθέσιμες γυναίκες εργαζόμενες στοντομέα της υγείας, διότι ενδέχεται η οικογένειά τους να μην τους επιτρέπει να υποβληθούν σειατρικές εξετάσεις από άνδρες επαγγελματίες υγείας.134

1.4.4 Πρόσβαση στην εκπαίδευση / ποσοστά εγκατάλειψης τουσχολείουΤο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης 2018-2022 παρατήρησε ότι τα ποσοστά εγγραφής ανδρών μαθητών στηνπρωτοβάθμια, ενδιάμεση και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ήταν υψηλότερα από αυτά των γυναικών.
Η έκθεση πρόσθεσε ότι το ποσοστό εγκατάλειψης του σχολείου στις γυναίκες είναι «υψηλότερο απότους άνδρες και αυξάνεται στα υψηλότερα εκπαιδευτικά στάδια» και ότι οι οικογένειες δεν ήταν«πολύ πρόθυμες να παρέχουν εκπαίδευση στα παιδιά τους που είναι κορίτσια».135 Σύμφωνα με τηνΈκθεση Χώρας του BTI 2020, τα κορίτσια ήταν λιγότερο πιθανό να φοιτήσουν στο σχολείο από ό,τι τααγόρια. Επικαλούμενη την Παγκόσμια Τράπεζα, η έκθεση ανέφερε ότι το 49 % των αγοριών είχαν
εγγραφεί στο σχολείο σε σύγκριση με το 19 % των 17χρονων κοριτσιών. Κατά συνέπεια, οαναλφαβητισμός ήταν υψηλότερος στις γυναίκες (62 % σε σύγκριση με 47 % στους άνδρες).136 Τέλος,η Ιρακινή CSO ανέφερε ότι το ποσοστό αναλφαβητισμού μεταξύ των γυναικών ηλικίας 15-49 ετών το
2018 ήταν 2.3 % στη Βαγδάτη137 και 28.9 % στη Βασόρα138.

131 USDOS, 2019 Country Reports on Human Rights Practices, 11 March 2020, url
132 World Bank (The), Helping Women in Kurdistan region of Iraq to Find Jobs, 21 March 2019, url
133 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018, url, p. 211
134 GBV Sub-Cluster Iraq: Guidance Note on GBV Service Provision during the Time of COVID-19, March 2020 url, p. 2
135 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018, url, p. 209
136 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 23
137 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Baghdad Statistical Summary 2018, 21 June 2020, url‫ي‬

138 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Basra Statistical Summary 2018],21 June 2020, url‫ي‬EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
31

1.4.5 Ελεύθερη κυκλοφορία
Στις 11 Μαΐου 2020, το NRC δημοσίευσε μια έκθεση, η οποία ανέφερε ότι οι εκτοπισμένες γυναίκεςαπό το Ιράκ «έχουν 11 % περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν εμπόδια στο να επιστρέψουν
στην πατρίδα τους έχοντας υποφέρει χρόνια σε καταυλισμούς εκτοπισμένων μετά το τέλος τουπολέμου ενάντια στην οργάνωση «Ισλαμικό Κράτος» στις περιοχές προέλευσής τους.»139 ΤοΥπουργείο Διεθνούς Ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου παρατήρησε ότι «τα κοινωνικά καιπολιτιστικά εμπόδια αναχαιτίζουν επίσης συχνά τη συμμετοχή των γυναικών στο Ιράκ, ιδίως οπατριαρχικός πολιτιστικός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο οι γυναίκες χρειάζονται συχνά άδεια γιανα συμμετάσχουν σε δραστηριότητες εκτός σπιτιού».140 Σύμφωνα με την Έκθεση Χώρας του USDOSσχετικά με τις πρακτικές για τα ανθρώπινα δικαιώματα για το 2019, «ο νόμος και τα έθιμα δενσέβονται γενικά την ελεύθερη κυκλοφορία των γυναικών». Σύμφωνα με πληροφορίες, οι γυναίκες
δεν μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση έκδοσης διαβατηρίου ή να λάβουν πιστοποιητικό
οικογενειακής κατάστασης (το οποίο είναι απαραίτητο για να έχουν πρόσβαση σε πολλές υπηρεσίες)χωρίς τη συγκατάθεση ενός άνδρα κηδεμόνα ή συγγενούς.141 Η οργάνωση Freedom Houseπαρατήρησε την ίδια πρακτική και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η κυκλοφορία των γυναικών
υπόκειται σε νομικούς περιορισμούς».142Η οργάνωση OXFAM δήλωσε ότι σύμφωνα με γυναίκες που ερωτήθηκαν στη Ντιγιάλα, οαποκλεισμός των γυναικών από τα μέσα διαβίωσης στο Ιράκ δεν οφείλεται στις «νομικές ελλείψεις»αλλά στην «περιορισμένη ελευθερία κινήσεων που τους επιβάλλεται είτε από κοινωνικούς κανόνες
είτε από την αντιληπτή έλλειψη ασφάλειας και προστασίας ή και τα δύο».143 Η έκθεση διαπίστωσεότι η παρενόχληση διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας τωνεσωτερικώς εκτοπισμένων γυναικών. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Κιρκούκ άνδρες συγγενείς
έπρεπε να συνοδεύουν τις γυναίκες σε κάθε τους μετακίνηση εκτός σπιτιού ή οι γυναίκες έπρεπε νααποφεύγουν κάθε επαφή με τις κοινότητες υποδοχής. Επιπλέον, οι γυναίκες στην πόλη Hawija, στοκυβερνείο του Κιρκούκ, ελαχιστοποιούσαν τις μετακινήσεις τους στην πόλη «προκειμένου νααποφύγουν τον κίνδυνο επαφής με ένοπλες ομάδες».144
Σε μια δημοσίευση ιστολογίου που δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο της Παγκόσμιας Τράπεζας τονΑύγουστο του 2019, οι συντάκτες ανέφεραν ότι οι γυναίκες του Ιράκ αντιμετώπιζαν «αυξημένη
αίσθηση ανασφάλειας και περιορισμένη κινητικότητα» λόγω της αναξιόπιστης παροχής ηλεκτρικής
ενέργειας, καθώς δεν μπορούσαν να φύγουν από το σπίτι τους τη νύχτα.145

1.4.6 Επιπτώσεις του COVID-19 στις γυναίκες
Στις 23 Μαρτίου 2020, το UNFPA δημοσίευσε μια έκθεση που προειδοποιούσε για τον πιθανό
αντίκτυπο που μπορεί να έχει η κρίση της νόσου COVID-19 στις γυναίκες στο Ιράκ. Σύμφωνα με τηνέκθεση, οι πιθανοί κίνδυνοι περιελάμβαναν περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες, κίνδυνοεκμετάλλευσης και σεξουαλικής βίας, πρόσθετη επιβάρυνση των γυναικών και των κοριτσιών μεκαθήκοντα φροντίδας, αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από την COVID-19, αυξημένο αριθμό
οικογενειών με γυναίκα επικεφαλής λόγω των μέτρων καραντίνας κατά των ανδρών που είναι

139 NRC, Iraqi women denied their property by relatives, tribes and militias, 11 May 2020, url
140 O’Driscoll, D., Women’s participation in peacebuilding and reconciliation in Iraq. K4D Helpdesk Report. Brighton, UK:

Institute of Development Studies, 24 November 2017, url, p. 7
141 USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2019 - Iraq, 11 March 2020
url
142 Freedom House: Freedom in the World 2020 - Iraq, 4 March 2020, url
143 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, p. 23
144 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, pp. 24-25
145 Canpolat, E. and Maier, E., Powering Women in Iraq, 27 August 2019, url

32 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣαρχηγοί της οικογένειας, οικονομικοί περιορισμοί για τις μετανάστριες λόγω των μέτρων
περιορισμού της κυκλοφορίας και περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.146
Η έκθεση του NRC που δημοσιεύθηκε στις 11 Μαΐου 2020 επεσήμανε ότι τα μέτρα που σχετίζονταιμε την COVID-19 που εφαρμόστηκαν στο Ιράκ κατέστησαν τις γυναίκες πιο ευάλωτες. Σύμφωνα με
μια εκτίμηση που διενεργήθηκε από τα κυβερνεία των Ντοχούκ, Νινάουα, Ανμπάρ και Κιρκούκ 147,
«το 66 % των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι δεν θα ήταν σε θέση να πληρώσουν το ενοίκιό τους τουςεπόμενους τρεις μήνες.»148 Επιπλέον, το Institute for War and Peace Reporting (IWPR) ξεκίνησε μιαεκστρατεία για την καταπολέμηση της αύξησης της έμφυλης βίας κατά τη διάρκεια των μέτρων
περιορισμού της κυκλοφορίας λόγω της COVID-19 και αναφέρθηκε σε έναν αστυνομικό διευθυντήτης κοινότητας που δήλωσε ότι «το τμήμα του επικεντρωνόταν στην αντιμετώπιση κοινωνικών
προβλημάτων» κατά των γυναικών, τα οποία έχουν αυξηθεί μετά την έξαρση της κρίσης λόγω τηςπανδημίας».149Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο της COVID-19 στο Ιράκ, ανατρέξτε στηνΕνότητα 1.8 παρακάτω.

1.5 Παιδιά
Σύμφωνα με το USDOS, το Σύνταγμα και η νομοθεσία του Ιράκ «απαγορεύουν τις χειρότερες μορφές
παιδικής εργασίας» και η ελάχιστη ηλικία απασχόλησης είναι τα 15 έτη σε περιοχές υπό την εξουσίατης κεντρικής κυβέρνησης του Ιράκ. Ωστόσο, η έκθεση ανέφερε ότι παιδική εργασία υπήρχε σεολόκληρη τη χώρα.150 Η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία του Ιράκ ανέφερε ότι το ποσοστό παιδικής
εργασίας στο Ιράκ ήταν 7.3 %, σύμφωνα με τις έρευνες πολλαπλών δεικτών (Multiple Indicator
Cluster Surveys) του 2018.151 Πρόσθεσε ότι το 2018, το ποσοστό παιδικής εργασίας στη Βαγδάτη ήταν4.8 %, στο Ερμπίλ 13.1 % και στη Βασόρα 4.9 %.152
Η UNOCHA παρατήρησε ότι η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και η απουσία
δραστηριοτήτων δημιουργίας εισοδήματος οδηγούσαν σε «αρνητικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης,όπως εμπόριο ναρκωτικών και κατάχρηση, παιδική εργασία, πορνεία και πρόωροι γάμοι»153. Η
OXFAM ανέφερε ότι το 70 % των ερωτηθέντων στο πλαίσιο συζητήσεων σε ομάδες εστίασης στηνεπαρχία της Ντιγιάλα δήλωσαν ότι η παιδική εργασία αυξάνεται, ιδίως μεταξύ των χαμηλού
εισοδήματος και άλλων ευάλωτων οικογενειών. Σύμφωνα με την έκθεση, τα παιδιά εργάζονται
συνήθως σε αστικές περιοχές όπως η Jalawla και η Khanaqin, πουλώντας κουλούρια, ως ζητιάνοι ήρακοσυλλέκτες. Μπορεί επίσης να εργάζονται με μερική απασχόληση μετά το σχολείο».154 ΣτοΚιρκούκ, η έκθεση παρατήρησε ότι η παιδική εργασία ήταν σύνηθες φαινόμενο, με τα παιδιά ναεργάζονται ως «κουλουράδες στον δρόμο, ως τεχνίτες σε αγορές ή σε εργοτάξια, με υψηλό κίνδυνοεκμετάλλευσης στην καταναγκαστική εργασία και άλλες μορφές βίας και κακοποίησης».155

146 UNFPA, GBV Sub-Cluster Iraq, Guidance Note on GBV Service Provision during the Time of COVID-19, 23 March 2020, url,p. 2
147 Στην εν λόγω έκθεση, το NRC εξήγησε τη μεθοδολογία ως εξής: «Οι πληροφορίες και η ανάλυση σε αυτήν την έκθεση
βασίζονται στην προγραμματική εμπειρία του NRC στην παροχή βοήθειας σε γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα
στέγασης, γης και ιδιοκτησίας στο Ιράκ, σε εμπεριστατωμένες συνεντεύξεις με γυναίκες και άλλους βασικούς
ενδιαφερόμενους, συζητήσεις σε ομάδες εστίασης, καθώς και επιμέρους συζητήσεις σε ομάδες εστίασης για ομάδες
ανδρών και γυναικών, και σε μια ποσοτική έρευνα μεγάλης κλίμακας για το 2019.»
148 NRC, Broken Home: Women’s housing, land and property rights in post-conflict Iraq, 11 May 2020, url, p. 6
149 IWPR, Iraq: Activists Join Police to Combat Domestic Violence, 19 May 2020, url
150 USDOS, 2019 Country Reports on Human Rights Practices: Iraq, 11 March 2020, url‫ر‬‫[ ر‬Multiple Indicator Cluster Surveys], 21 June 2020, url
151 Iraq, CSO, ‫المؤشات‬‫مؤشات المسح العنقودي المتعدد‬152 Iraq, CSO, 2018 Multiple Indicator Cluster Survey (MICS6 ) Briefing, n. d., url, p. 34
153 UNOCHA, Humanitarian Bulletin, March 2020, 29 April 2020, url, p. 2
154 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, p. 18
155 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, p. 19

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—33

Η OXFAM παρατήρησε ότι υπήρχαν σποραδικές πληροφορίες σχετικά με τη στρατολόγηση παιδιώναπό τον ISIL ή από κρατικές δυνάμεις στη Ντιγιάλα.156 Στο Κιρκούκ, η έκθεση ανέφερε ότιπραγματοποιείτο στρατολόγηση παιδιών από ένοπλες πολιτοφυλακές στην Taza και την Hawija. 157
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη στρατολόγηση παιδιών από διάφορους παράγοντες στοΙράκ, ανατρέξτε στο Κεφάλαιο 3.8.1 της Έκθεσης στόχευσης ατόμων της EASO για το 2019.
Το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων δήλωσε ότι μία από τις πρακτικές πουχρησιμοποιούσαν οι PMU στη Sinsil, στο κυβερνείο της Ντιγιάλα, για να επιτρέψουν την επιστροφή
των οικογενειών εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων ήταν να στρατολογούν ένα αρσενικό μέλος τηςοικογένειας για να ενταχθεί σε μια τοπική ένοπλη μονάδα για να εκτελεί περιπολίες στις γειτονιές. Ηέκθεση αναφερόταν σε μια τοπική πηγή που ισχυριζόταν ότι στις περιπολίες αυτές «υπήρχαν
τουλάχιστον 10 μέλη κάτω των 18 ετών, με το νεότερο να είναι 16». Το Παρατηρητήριο ΑνθρώπινωνΔικαιωμάτων αναγνώρισε ότι «το Ιράκ είχε μεγάλο αριθμό παιδιών στρατιωτών, αλλά έχει κάνει
πραγματικά βήματα την τελευταία δεκαετία για να μειώσει τον βαθμό τους» και προειδοποίησε ότιαυτή η πρακτική «από τις τοπικές ένοπλες ομάδες απειλεί αυτήν την πρόοδο».158 Επιπλέον, μιαέκθεση της Γενικής Συνέλευσης / του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών πουδημοσιεύθηκε στις 9 Ιουνίου 2020 ανέφερε ότι το 2016, στρατολογήθηκαν τρία αγόρια από τιςΙρακινές Δυνάμεις Ασφαλείας και ένα από την PMU.159 Ωστόσο, το USDOS υποστήριξε ότι «[δ]ενυπήρχαν αναφορές ότι το Υπουργείο Άμυνας της κεντρικής κυβέρνησης στρατολογούσε ήεπιστράτευε παιδιά για να υπηρετήσουν στις υπηρεσίες ασφαλείας» και ότι «[η] κυβέρνηση και οιΣιίτες θρησκευτικοί ηγέτες απαγόρευαν ρητά παιδιά κάτω των 18 ετών να υπηρετούν στον στρατό».
Σύμφωνα με την έκθεση, η κυβέρνηση είχε περιορισμένη ικανότητα να ελέγχει τη στρατολόγηση
παιδιών και τη χρήση τους από ορισμένες ομάδες PMU όπως οι Asa'ib Ahl Al-Haqq και Kata'ib
Hezbollah.160

1.6 Δίκτυα υποστήριξης
Σε ένα σχόλιο στην έκθεση του EASO για τους Βασικούς Κοινωνικοοικονομικούς Δείκτες πουδημοσιεύθηκε το 2019, η Δρ. Chatelard161 εξήγησε ότι η πατρωνία ή οι πελατειακές σχέσεις είναι μιαδιαρθρωτική δύναμη στην ιρακινή κοινωνία και η προσφυγή σε μη κρατικά δίκτυα υποστήριξης
αντιπροσωπεύει τον πιο συχνό μηχανισμό αντιμετώπισης που χρησιμοποιείται από όλες τιςκατηγορίες του πληθυσμού για να έχουν πρόσβαση σε κοινωνική προστασία και σε οικονομικούς
πόρους. Εάν δεν υπάρχει κράτος δικαίου και ένα δίκαιο σύστημα για την κατανομή των δημόσιων
πόρων (συμπεριλαμβανομένης ατομικής προστασίας), η πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους απαιτείτη διαμεσολάβηση ισχυρών πολιτικών προσωπικοτήτων, θρησκευτικών ηγετών και άλλων
ανθρώπων επιρροής που εκπροσωπούν τις εκλογικές περιφέρειες με αντάλλαγμα την υποχρέωση
πίστης. «Οι οικογενειακοί δεσμοί (προεκτάσεις των οποίων αποτελούν οι φυλές), οι σχέσεις με τηθρησκευτική κοινότητα, πολιτικά κόμματα, ένοπλες ομάδες ή πολιτοφυλακές, καθώς καιοποιαδήποτε άλλη σχέση την οποία μπορούν οι άνθρωποι να εκμεταλλευτούν με ορισμένο βαθμό
εμπιστοσύνης (όπως γείτονες, συνεργάτες, πρώην συμμαθητές ή μέλη της εθνοθρησκευτικής
κοινότητας) κινητοποιούνται για την εύρεση εργασίας, τη διευκόλυνση διοικητικών διαδικασιών, την

156 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, p. 19
157 OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020, url, p. 20
158 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
159 UN General Assembly and UN security General, Children and armed conflict, A/74/845–S/2020/525,

9 June 2020, url, p.

11
160 USDOS, 2019 Country Reports on Human Rights Practices: Iraq, 11 March 2020, url
161 Ανεξάρτητος σύμβουλος και κοινωνικός επιστήμονας που συνεργάζεται επί του παρόντος με το υποκατάστημα τουΓαλλικού Ινστιτούτου στην Εγγύς Ανατολή, στο Ιράκ (Ερμπίλ)34 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

επίσπευση μιας αίτησης για κοινωνική πρόνοια, την απόκτηση πρόσβασης σε καλύτερη ιατρική
περίθαλψη, τον δανεισμό χρημάτων, κλπ.»162
Το Wasta είναι ένα σύστημα που «περιλαμβάνει πληθώρα φορέων που εμπλέκονται στηδιακυβέρνηση πέραν του επίσημου πολιτικού συστήματος, όπως επιχειρηματίες», το οποίο
επιβάλλει υποχρεώσεις πίστης και υπαγωγής. Ο φυλετισμός διαδραματίζει έναν περίπλοκο ρόλο στοσύστημα wasta σε ολόκληρο το Ιράκ.163 Σύμφωνα με την ομάδα προβληματισμού «The
Conversation», το σύστημα wasta, «που συνίσταται στο να εξυπηρετείς αυτόν που προτιμάς και είναι
δικός σου, όπως οι φίλοι και οι συγγενείς» συνέχιζε να εξυπηρετεί τις ελίτ του Ιράκ που κυβερνούσαν
μέσω αυτού του συστήματος εις βάρος της πλειοψηφίας των πολιτών που έχουν δυσκολίες.164
Στις περιοχές που βρίσκονταν στο παρελθόν υπό την κατοχή του ISIL, η REACH διαπίστωσε ότι 407
από τις 499 γυναίκες που συμμετείχαν σε έρευνες και συζητήσεις σε ομάδες εστίασης «ανέφεραν ότιγια να βρουν εργασία ζητούν βοήθεια από τους φίλους και τους συγγενείς τους και από διάφορα
δίκτυα». Σύμφωνα με την έκθεση, ήταν απαραίτητο να υπάρχουν διασυνδέσεις για την εξασφάλιση
κρατικών συμβάσεων και τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα βασίζονταν περισσότερο σε φίλους καισυγγενείς παρά σε πολιτικές διασυνδέσεις.165 Σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου
2019 και βασίστηκε σε περισσότερες από 1 250 έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στο Mosul και στοTal Afar, το DRC διαπίστωσε ότι οι επενδύσεις σε δίκτυα υποστήριξης, που περιλαμβάνουν μέλη τηςοικογένειας, συγγενείς, φίλους, πολιτιστικές/θρησκευτικές ομάδες και τοπικές επιχειρήσεις ήτανσημαντικές «για την κάλυψη βασικών αναγκών, συχνά μέσω μικρών χρηματικών δανείων ή τηςαπόκτησης αγαθών και υπηρεσιών με πίστωση». Επιπρόσθετα, η διατήρηση αυτών των δικτύων
απαιτούσε κάποιου είδους κοινωνικό πρόσχημα, π.χ. παρακολούθηση κοινωνικών εκδηλώσεων,εκπλήρωση κοινωνικών υποχρεώσεων και ανταποδοτική συμπεριφορά.166 Επιπλέον, η κοινωνική
επένδυση σε τέτοια δίκτυα ήταν προϋπόθεση για την πρόσβαση στον δανεισμό.167 Παρ’ όλα αυτά, ηΟμάδα Ανθρωπιστικής Πολιτικής παρατήρησε ότι στη Μοσούλη «τα δίκτυα που υποστηρίζουν
εκτοπισμένα άτομα ή άτομα υπό τον έλεγχο του ISIL έχουν πλέον διαλυθεί και έχουν αντικατασταθείαπό την αναφερόμενη ατμόσφαιρα δυσπιστίας». Η έκθεση πρόσθεσε ότι ο νεποτισμός και ηδιαφθορά σχετίζονται με την εξασφάλιση θέσεων εργασίας και τη λήψη αποζημιώσεων και ότι ακόμη
και οι προσλήψεις σε ΜΚΟ εξαρτώνται από τις διασυνδέσεις.168

Υπηρεσίες πρόνοιας
Το ενημερωτικό δελτίο του ΔΟΜ για το Ιράκ για το 2019 ανέφερε ότι η Ιρακινή κυβέρνηση παρείχε
βασικές υπηρεσίες όπως δωρεάν εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη και μερίδες τροφίμων σεόλους τους πολίτες χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των επαναπατριζόμενων. Το σύστημαπρόνοιας διέφερε μεταξύ δήμων και επαρχιών και υπήρχαν κριτήρια, βάσει των οποίων
αξιολογήθηκαν περιπτώσεις ατόμων με ευπάθειες, π.χ. άτομα με ειδικές ανάγκες και οικογένειες μεχήρες. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας ίσχυαν για τους επαναπατριζόμενους που ήθελαν να εγγραφούν
στα γραφεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και έπρεπε να προσκομίσουν τοδελτίο ταυτότητας και το δελτίο συσσιτίου τους, καθώς και άλλα έγγραφα που μπορεί να ζητούσε τοΥπουργείο.169 Εκτός από κυβερνητική βοήθεια, το UNOCHA δήλωσε στην παγκόσμια ανθρωπιστική
επισκόπηση του 2020 ότι «οι ανθρωπιστικές οργανώσεις θα παρέχουν υποστήριξη στους ιδιαίτερα
162

Chatelard, G., Σχόλιο που διατυπώθηκε κατά την αναθεώρηση της έκθεσης της EASO «Ιράκ - Βασικοί
Κοινωνικοοικονομικοί Δείκτες 2019», 19 Οκτωβρίου 2018
163 Hesselink, E., On Coercion and Persuasion: How militia group Hashd al-Shaabi made strategic use of legitimacy sources inestablishing civilian compliance in Ninewa governorate, Iraq, in 2017 and 2018, Utrecht University, 2 August 2019, url, p. 27
164 Conversation (The), Iraq’s discontent – its roots and how to begin fixing it, 23 October 2019, url
165 REACH, Iraq: Assessment on employment and working conditions of conflict affected women across key sectors,
November 2019, url, p. 26
166 DRC and UKAID, Household Debt in Iraq: Borrowing in a time of Crisis, 23 October 2019, url, p. 10
167 DRC and UKAID, Household Debt in Iraq: Borrowing in a time of Crisis, 23 October 2019, url, p. 24
168 HPG, The humanitarian response in Iraq: Support beyond international assistance in Mosul, July 2019, url, p. 21
169 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 7

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—35ευάλωτους επαναπατριζόμενους σχετικά με την ευημερία και το βιοτικό τους επίπεδο». Σύμφωναμε την έκθεση, το 2020 θα δοθεί έμφαση στα 1,8 εκατομμύρια άτομα πιο ευάλωτα άτομα από τα4,1 εκατομμύρια άτομα που χρειάζονται βοήθεια στο Ιράκ.170
Σύμφωνα με μια έκθεση του UNOCHA που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο 2019, τα παιδιά εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων που διαμένουν εκτός καταυλισμών, καθώς και τα ευάλωτα παιδιά στιςκοινότητες υποδοχής «χρειάζεται να έχουν ισχυρότερους δεσμούς με τα δίκτυα ασφαλείας όσοναφορά την κοινωνική προστασία για να διασφαλιστεί η πρόσβασή τους στην εκπαίδευση». 171
Επιπλέον, μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο 2019 από το DRC επισήμανε ότι οι οικογένειες
με γυναίκα επικεφαλής ήταν πιο ευάλωτες στον στιγματισμό και στον αποκλεισμό λόγω της έλλειψης
«ισχυρών δικτύων κοινοτικής υποστήριξης ώστε να μπορέσουν να κινηθούν σε δυνητικά εχθρικά
περιβάλλοντα».172

1.7 Λήψη χαμένων εγγράφων για τους επαναπατριζόμενους
και τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα
1.7.1 Επιπτώσεις της απώλειας εγγράφωνΟι ομάδες βοήθειας υπολόγισαν ότι «στις αρχές του 2019 τουλάχιστον 156 000 εκτοπισθέντες είχαν
χάσει τουλάχιστον ορισμένες από τις ουσιώδεις ληξιαρχικές πράξεις τους».173 Μια κοινή έκθεση πουδημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2019 από το Συμβούλιο Προσφύγων της Νορβηγίας (NRC), τοΣυμβούλιο Προσφύγων της Δανίας (DRC) και τη Διεθνή Επιτροπή Διάσωσης (IRC) ανέφερε ότι,σύμφωνα με εκτιμήσεις, σε 80 000 οικογένειες σε ολόκληρο το Ιράκ υπάρχουν μέλη που έχουν χάσει
τουλάχιστον ένα έγγραφο πολιτικής κατάστασης.174 Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες
ανέφερε ότι από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο 2019, πραγματοποιήθηκε μια αξιολόγηση αναγκώναπό πολλαπλούς συγκεντρωτικούς φορείς/ (Multi-Cluster Needs Assessment), η οποία αποκάλυψεότι «σχεδόν 2,9 εκατομμύρια άτομα, συμπεριλαμβανομένων των εκτοπισμένων εντός και εκτός
καταυλισμών, καθώς και των επαναπατριζόμενων, έχουν χάσει τουλάχιστον ένα είδος ληξιαρχικής
πράξης».175Ένα έγγραφο έρευνας πολιτικής του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας που δημοσιεύθηκε τονΦεβρουάριο 2020 ανέφερε ότι τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα εγγράφονταν από το Υπουργείο
Μετανάστευσης και Εκτοπισμού. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκδόθηκαν ειδικές ταυτότητες για τιςεγγεγραμμένες οικογένειες εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων, ώστε να μπορούν να λάβουν κρατική
βοήθεια και βοήθεια από ΜΚΟ.176
Σύμφωνα με την Landinfo, η ταυτότητα είναι απαραίτητη, «δεδομένου ότι χρησιμοποιείται σε όλεςτις επαφές με τις δημόσιες αρχές, την υπηρεσία υγείας, τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, τασχολεία και κατά την αγορά και πώληση σπιτιών και αυτοκινήτων. Επιπλέον, η ταυτότητα πρέπει ναπροσκομιστεί κατά την υποβολή αίτησης για άλλα επίσημα έγγραφα, για παράδειγμα
διαβατήριο.»177 Επιπλέον, η δυσκολία απόκτησης πιστοποιητικού θανάτου ή αγνοουμένου

170 UNOCHA, Global Humanitarian Overview 2020, 4 December 2019, url, p. 45
171 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 43
172 NRC, Barriers from Birth: Undocumented children in Iraq sentenced to a life on the margins, April 2019, url, p. 14
173 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
174 NRC,et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 5
175 UNHCR, Iraq: UNHCR Civil Documentations for IDPs, 20 November 2019, available at: url, p. 1
176 Phadera, L. et al, Iraq’s Universal Public Distribution System : Utilization and Impacts During Displacement, World Bank
Group, February 2020, url, p. 6
177 Norway, Landinfo, Iraq: Travel documents and other identity documents, 16 December 2015, url, p. 17

36 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ«επηρεάζει την ικανότητα των γυναικών να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες» στις περιπτώσεις όπουτα σχετικά έγγραφα εκδόθηκαν στο όνομα του συζύγου ή του πατέρα τους. Αυτές οι περιπτώσεις
περιλάμβαναν και τις διεκδικήσεις μη καταβληθέντων μισθών συζύγων.178

1.7.2 Ισχύουσες ρυθμίσεις και κανονισμοίΗ έκθεση της UNAMI και της OHCHR του Φεβρουαρίου 2020 ανέφερε ότι «σύμφωνα με το νόμο περίπολιτικής κατάστασης, τα έγγραφα ταυτότητας πρέπει να ανανεώνονται στον τόπο καταγωγής τουαιτούντος, το οποίο σημαίνει ότι τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα πρέπει να επιστρέψουν για τονσκοπό αυτόν στην πατρίδα τους». Η έκθεση πρόσθεσε ότι η επιστροφή εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων σε περιοχές που βρίσκονταν στο παρελθόν υπό την κατοχή του ISIL ήταν προβληματική λόγω«τοπικών διαταγμάτων και απειλών βίας».179 Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα
Δικαιώματα των Εσωτερικώς Εκτοπισμένων Ατόμων παρατήρησε επίσης ότι ίσχυε η πρακτική ταεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα να πρέπει να μεταβούν στον τόπο καταγωγής τους για να λάβουν
έγγραφα πολιτικής κατάστασης, σύμφωνα με τη νομοθεσία του Ιράκ. Ωστόσο, έκανε αναφορά σε μιαπρωτοβουλία της ιρακινής κυβέρνησης και των ανθρωπιστικών εταίρων «να στείλουν κινητές
μονάδες σε ορισμένους καταυλισμούς εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων».180
Σε μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο 2019, η UNHCR ανέφερε ότι συνεργάστηκε με τοΥπουργείο Εσωτερικών «για την υλοποίηση κινητών αποστολών με σκοπό την αποστολή
κυβερνητικών αξιωματούχων για την έκδοση εγγράφων πολιτικής κατάστασης σε εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα που βρίσκονταν εντός και εκτός καταυλισμών». Σύμφωνα με πληροφορίες, τουπουργείο ξεκίνησε αποστολές για την έκδοση εγγράφων πολιτικής κατάστασης σε εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα σε 15 καταυλισμούς στα κυβερνεία της Ερμπίλ, της Ντοχούκ, της Νινάουα, τηςΣουλεϊμανίγια και του Κιρκούκ. Έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2019, το Υπουργείο Εσωτερικών κατάφερε
να εκδώσει 9 678 πιστοποιητικά πολιτικής κατάστασης, 17 854 πιστοποιητικά ιθαγένειας, 471 ενιαία
εθνικά δελτία ταυτότητας σε τρία κυβερνεία.181Την 1η Νοεμβρίου 2019, το μέσο ενημέρωσης Kirkuk Now ανακοίνωσε το άνοιγμα του πρώτου
κέντρου όπου θα εκδίδεται η νέα Εθνική Κάρτα στη Μοσούλη, στο κυβερνείο της Νινάουα.182 Το θέματων ηλεκτρονικών βιομετρικών καρτών ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο 2015183 και σύμφωνα με το Kirkuk
Now, η Εθνική Κάρτα θα αντικαταστήσει τέσσερα άλλα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένης τηςταυτότητας και οι διαδικασίες για την απόκτηση του νέου εγγράφου είναι πολύ απλούστερες, καθώς
οι αιτούντες μπορούν να κλείσουν ραντεβού μέσω διαδικτύου. Η πηγή ανέφερε τον κυβερνήτη τηςΝινάουα, ο οποίος δήλωσε ότι οι αρχές σκοπεύουν να ανοίξουν και άλλα γραφεία σε ολόκληρο τοκυβερνείο.184 Σε δελτίο Τύπου που εκδόθηκε στις 31 Οκτωβρίου 2019, η UNHCR ανακοίνωσε τηνίδρυση αυτού του Εθνικού Κέντρου Εγγράφων Ταυτοποίησης στο κυβερνείο της Νινάουα. Σύμφωνα,ωστόσο, με την UNHCR, η νέα Εθνική Κάρτα θα αντικαταστήσει μόνο δύο έγγραφα πολιτικής
κατάστασης, συγκεκριμένα τα στοιχεία της ταυτότητας πολιτικής κατάστασης και το πιστοποιητικό
ιθαγένειας. Η UNHCR δήλωσε επίσης ότι έως τα τέλη του 2020, στη Νινάουα θα έχουν επωφεληθεί

178

NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 21
179 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 12
180 OHCHR, End of Mission Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February 2020, 27 February 2020,url
181 UNHCR, IRAQ | UNHCR CIVIL DOCUMENTATION FOR IDPS, December 2019, url, p. 2‫[ البطاقة الوطنية الموحدة تدخل ن‬Unified National Card Enters into Force in Ninawa for
182 Kirkuk Now, ‫حت التنفيذ نق نينوى للمرة األوىل‬‫ي‬the First Time], 1 November 2019, url
183 EASO, Iraq: Internal Mobility, February 2019, url, p. 21‫[ البطاقة الوطنية الموحدة تدخل ن‬Unified National Card Enters into Force in Ninawa for
184 Kirkuk Now, ‫حت التنفيذ نق نينوى للمرة األوىل‬‫ي‬the First Time], 1 November 2019, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—37

από το νέο κέντρο 600 000 άτομα.185 Στις 10 Φεβρουαρίου 2020, το Υπουργείο Εσωτερικών του Ιράκανακοίνωσε το κλείσιμο τριών παλαιών γραφείων έκδοσης εγγράφων πολιτικής κατάστασης στοκυβερνείο του Μαϊσάν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την καθιέρωση του νέου συστήματοςΕθνικής Κάρτας.186 Τέλος, το Iraq Network Press, μια πλατφόρμα μέσων ενημέρωσης, ανέφερε ότιυπήρχαν καταγγελίες για ένα λάθος στο πεδίο του τύπου αίματος στη νέα Εθνική Κάρτα, με πολίτες
να κατηγορούν τις αρχές ότι στο πεδίο είναι προεπιλεγμένο το O+.187Όσον αφορά την έκδοση καρτών πολιτικής κατάστασης για τους Ιρακινούς πολίτες που ζουν στοεξωτερικό, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράκ δήλωσε ότι «Το Προξενικό Τμήμα οργανώνει ταέγγραφα για την απόκτηση της Κάρτας πολιτικής κατάστασης και τα αποστέλλει στη Γενική
Διεύθυνση Ταξιδίων και Υπηκοότητας / Διεύθυνση πολιτικής κατάστασης». Σύμφωνα με τοΥπουργείο, ο αιτών πρέπει να υποβάλει αίτηση «που χρησιμοποιείται για να εκδώσει Κάρτα
πολιτικής κατάστασης για πρώτη φορά ή για να την ανανεώσει ή για να ζητήσει αποζημίωση ή έντυποαντικατάστασης σε περίπτωση απώλειας με την κυκλική σφραγίδα του προξενείου». Το έντυπο
μπορεί να συμπληρωθεί από τον επικεφαλής της οικογένειας, τη «νοικοκυρά της οικογένειας», τονιδιοκτήτη του αρχείου, τον κηδεμόνα ή τον νομικό εκπρόσωπο. Πρέπει να περιλαμβάνει τιςακόλουθες πληροφορίες: «[τ]ον αριθμό της σελίδας, το αρχείο, το όνομα του καταλόγου και τουκυβερνείου, όπου έλαβε χώρα η εγγραφή σύμφωνα με την απογραφή του 1957 και πλήρεις
περιγραφές και τα ονόματα των ατόμων για τα οποία ο αιτών θέλει να εκδώσει προσωπικό δελτίο.
Ο αιτών πρέπει να υπογράψει και να γράψει το πλήρες ονοματεπώνυμο και τη διεύθυνσή του στοπαρεχόμενο πεδίο και το έντυπο πρέπει να σφραγιστεί από τον πρόξενο.» Επιπλέον, πρέπει νακαταβληθεί ποσό 750 IQD (που ισοδυναμεί με 1 USD ανάλογα με την πηγή) και ο αιτών μπορεί ναεξουσιοδοτήσει έναν άλλο Ιρακινό πολίτη που διαμένει στο Ιράκ να προωθήσει την αίτηση στο Τμήμα
Πολιτικών Υποθέσεων. Μόλις εκδοθεί, το Τμήμα Εθνικότητας και Πολιτικής Κατάστασης στέλνει τοδελτίο στο Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο με τη σειρά του το στέλνει στην πρεσβεία ή στην οικεία
αποστολή.188 Οι ίδιες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στους ιστοτόπους των πρεσβειών του Ιράκ στιςΒρυξέλλες189, το Βερολίνο190, τη Βιέννη191, και τη Βέρνη192 μεταξύ άλλων.

1.7.3 Απόκτηση απολεσθέντων εγγράφων
Στην έκθεση της UNAMI και της OHCHR, περιγράφεται η τρέχουσα διαδικασία για την απόκτηση νέωνεγγράφων προσωπικής κατάστασης στο Ιράκ. Το πρώτο βήμα είναι η υποβολή αίτησης άδειας
πρόσβασης σε διαβαθμισμένες πληροφορίες μέσω της υποβολής του ονοματεπώνυμου στιςδυνάμεις πληροφοριών ασφαλείας στην περιοχή του αιτούντος. Τα ονόματα διασταυρώνονται μεμια βάση δεδομένων συνεργαζόμενων μελών του ISIL, και η αίτηση απορρίπτεται αν το όνομα ενόςσυγγενούς εμφανιστεί στη βάση δεδομένων. Επιπλέον, σύμφωνα με την έκθεση, είχαν αναφερθεί
στην UNAMI περιστατικά άρνησης πρόσβασης σε διαβαθμισμένες πληροφορίες, καταστροφής
αιτήσεων και/ή παλαιών εγγράφων, και σύλληψης αιτούντων.193 Έκθεση που δημοσιεύθηκε

185 UNHCR, Press Release - With the support of UNHCR: Inauguration of the first National Identification Document Centre in

Ninewa Governorate, 31 October 2019, available at: url
186 Iraq, Ministry of Interior, ‫[ محافظة ميسان تعلن ايقاف العمل بثالثة دوائر لغرض العمل بالبطاقة الوطنية‬Missan governorate announces
the closure of three departments in order to switch to the National Card], 10 February 2020, url
187 INP Plus, ‫ فما هو؟‬.. ‫[ !خطأ فادح نق إصدار البطاقة الوطنية العراقية الموحدة نق عدة محافظات عراقية‬A Grave Error in the Issue of the Iraqi‫ي‬‫ي‬
Unified National Card in Several Iraqi Governorates.. What Is It?], 25 June 2019, url
188 Iraq, Ministry of Foreign Affairs, THE CIVIL STATUS ID, n. d., url
189 Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Brussels, The Civil Status ID, n. d., url
190 Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Berlin, The Civil Status ID, n. d., url
191 Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Vienna, The Civil Status ID, n. d., url
192 Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Bern, The Civil Status ID, n. d., url
193 UNAMI and OHCHR, The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on access to education,
February 2020, url, p. 12

38 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

νωρίτερα από το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων στις 14 Ιουνίου 2019 περιέγραψε τηνίδια διαδικασία.194Όσον αφορά τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που αποκτούν διαβάθμιση ασφαλείας, τοΠαρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων περιέγραψε διαφορετικές πρακτικές σε διαφορετικές
τοποθεσίες. Αρχικά, αναφέρθηκε σε μια διαδικασία που ονομάζεται tabriya (αθώωση), στο πλαίσιοτης οποίας οι οικογένειες των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων με αγνοούμενο συγγενή μπορούν
να υποβάλουν καταγγελία εις βάρος του εν λόγω συγγενούς για διασύνδεση με τον ISIL ενώπιον
δικαστή. Ο δικαστής εκδίδει τότε ένα έγγραφο που επιτρέπει στην οικογένεια να αποκτήσει
διαβάθμιση ασφαλείας. Η πηγή αναφέρθηκε σε μια γυναίκα στην Qaim η οποία φέρεται ναεξαναγκάστηκε να υποβληθεί σε tabriya μετά την επιστροφή της. Επιπλέον, η tabriya απορρίπτεταισε ορισμένες περιοχές όπου ισχύει η «καθολική απαγόρευση» της επιστροφής οικογενειών
εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων που συνδέονται με τον ISIL. Η δεύτερη πρακτική έγκειται στηνέκδοση ειδικών ροζ δελτίων ταυτότητας στην Karma, στο κυβερνείο του Anbar, σε περισσότερες από
200 επαναπατριζόμενες οικογένειες που έχουν συγγενείς που εικάζεται ότι συνδέονται με τον ISIL.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι αρχές της πόλης δήλωσαν ότι «οι οικογένειες επιτρέπεται ναεπιστρέψουν στην πατρίδα τους και να χρησιμοποιήσουν τα έγγραφα για να περάσουν από τασημεία ελέγχου, όμως θα χαρακτηρίζονται μόνιμα από τα ροζ δελτία». Η τρίτη πρακτική αφορά τονεξαναγκασμό ενός αρσενικού μέλους της οικογένειας να καταταγεί στην τοπική ένοπλη ομάδα της
PMU, στην Sinsil, στο κυβερνείο Diyala, για να πραγματοποιεί «τοπικές περιπολίες» χωρίς αμοιβή.195Τέλος, σύμφωνα με την έκθεση των NRC/DRC/IRC τα άτομα με αγνοούμενο ή θανόντα συγγενή δενμπορούσαν να αποκτήσουν έγγραφα έως ότου η κυβέρνηση εντοπίσει τη σορό του συγγενούς τους.
Δεδομένης της δυσκολίας απόδειξης του θανάτου, οι συγγενείς πρέπει να δηλώσουν τον αγνοούμενο
σε ένα αστυνομικό τμήμα με τη μαρτυρία δύο ανδρών ή τεσσάρων γυναικών. Το Δικαστήριο Ποινικής
Έρευνας θα ανοίξει στη συνέχεια έναν φάκελο και οι συγγενείς καλούνται να δημοσιεύσουν μιαεπίσημη ανακοίνωση σε κάποια εφημερίδα. Εάν παρέλθουν δύο έτη χωρίς να υπάρχουν νεότερα γιατον αγνοούμενο, οι συγγενείς του μπορούν να αιτηθούν να κηρυχθεί νεκρός από το Δικαστήριο πουείναι αρμόδιο για υποθέσεις προσωπικής κατάστασης, αν και η εν λόγω διαδικασία μπορεί ναδιαρκέσει έως και τέσσερα έτη σύμφωνα με την πηγή.196 Μια έκθεση της 5ης Ιουνίου 2018 τουΣυμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρεται σε ένα «πιστοποιητικό απουσίας» το οποίο
εκδίδεται από δικαστή και έχει ισχύ για τρία έτη. Σύμφωνα με την έκθεση, «αυτά τα πιστοποιητικά
μπορεί να μην χορηγούνται σε οικογένειες αγνοουμένων ατόμων που πιθανολογείται ότι είναι μέλητου ISIL, μεταξύ άλλων και ατόμων που αγνοούνται αφού παραδόθηκαν στις δυνάμεις ISF ή σεπαρόμοιες δυνάμεις».197Όσον αφορά τους Ιρακινούς που διαμένουν στο εξωτερικό, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράκδήλωσε ότι η διαδικασία απόκτησης ενός απολεσθέντος εγγράφου είναι παρόμοια με την τακτική
διαδικασία που περιγράφεται στην ενότητα 1.7.2 ανωτέρω. Η μόνη διαφορά έγκειται στο ότι οπρόξενος πρέπει να καταγράψει τη δήλωση του αιτούντος η οποία πρέπει να περιλαμβάνει
πληροφορίες για τον τόπο, τον χρόνο και τον τρόπο απώλειας του εγγράφου.198

194 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
195 HRW, Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019, url
196

NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 21
197 UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions on her
mission to Iraq, 5 June 2018, url, pp. 15-16
198 Iraq, Ministry of Foreign Affairs, THE CIVIL STATUS ID, n. d., url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
39

1.7.4 Εμπόδια και δυσκολίεςΗ έκθεση των NRC/DRC/IRC της 16ης Σεπτεμβρίου 2019 επεσήμανε μια σειρά από προκλήσεις πουαντιμετώπισαν τα άτομα με απολεσθέντα έγγραφα στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν
καινούρια. Η πρώτη πρόκληση είχε να κάνει με το υπέρογκο κόστος: άτομα που πέρασαν αποσυνέντευξη για τη μελέτη δήλωσαν πως χρειάστηκε να πληρώσουν 200 000 IQD (δηλαδή 148 EUR199)για την απόκτηση αστικής ταυτότητας, και 50 000 IQD (δηλαδή 37 EUR) για μια εξέταση αίματος πουαπαιτείται για την επισημοποίηση των γάμων στην Tikrit. Επιπλέον, οι ερωτηθέντες επεσήμαναν τηνευρεία διαφθορά, δωροδοκία και τον νεποτισμό (Wasta), ιδίως στη Μοσούλη.200 Επιπλέον, ουπερβολικός συνωστισμός στις αστικές διευθύνσεις (που παρατηρείται κυρίως στη Salah Al-Din καιτη Ninawa), τα διασκορπισμένα δικαστήρια και η γραφειοκρατία κατέστησαν δύσκολη τηνπροσπάθεια των Ιρακινών για την απόκτηση εγγράφων. Στη Μοσούλη, εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα και επαναπατριζόμενοι επεσήμαναν σημαντικές καθυστερήσεις στη διαδικασία ανανέωσης
εγγράφων, γεγονός που δεν τους επέτρεπε να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους.201 Τέλος,επειδή τα άτομα χωρίς επίσημα έγγραφα υποχρεούνται να μεταβούν στον τόπο καταγωγής τους γιατην αντικατάσταση των εγγράφων τους, πολλοί εξ αυτών αδυνατούν για οικονομικούς λόγους ήλόγους ασφαλείας. Όσοι δεν επιτρέπεται να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους συχνά δενμπορούν να προχωρήσουν περαιτέρω με τη διαδικασία απόκτησης εγγράφων.202

1.8 Αντίκτυπος του COVID-19
Σύμφωνα με τη δήλωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στις 17 Ιουλίου 2020, ο αριθμός
των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων COVID-19 ανήλθε σε 83 867, με τους θανάτους στο Ιράκ νααγγίζουν τους 3 432.203 Στην προσπάθεια περιορισμού της εξάπλωσης της πανδημίας, η ιρακινή
κυβέρνηση επέβαλε πανεθνική απαγόρευση κυκλοφορίας που τέθηκε σε ισχύ στις 17 Μαρτίου 2020.
Στην KRI, η απαγόρευση κυκλοφορίας ξεκίνησε στις 14 Μαρτίου 2020.204 Σύμφωνα με την ενημέρωση
της UNHCR της 12ης Ιουλίου 2020 για την πανδημία COVID-19, η KRG επέκτεινε τους περιορισμούς
μετακινήσεων μέχρι νεωτέρας και απαγόρευσε τις μετακινήσεις μεταξύ των κυβερνείων. Ηκυβέρνηση του Ιράκ επέβαλε μερική απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 19:00 έως τις 06:00 κατά τηδιάρκεια των εργάσιμων ημερών και για 24 ώρες τα Σαββατοκύριακα στα κεντρικά και νότια
κυβερνεία. Επιπλέον, οι μαζικές συγκεντρώσεις έχουν απαγορευτεί, ενώ η πλειονότητα τωνδημόσιων χώρων θα παραμείνουν κλειστοί σε εθνικό επίπεδο μέχρι νεωτέρας.205
Το UNOCHA δημοσίευσε έκθεση για τον αντίκτυπο της COVID-19 και τα συνακόλουθα μέτρα
περιορισμού της κυκλοφορίας που επιβλήθηκαν στα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα. Στοναντίκτυπο της COVID-19 συγκαταλέγεται η καθυστερημένη διανομή χρημάτων, ο περιορισμός τωνμετακινήσεων καθώς και οι αυξημένες τιμές και η έλλειψη προϊόντων. Επιπλέον, το UNOCHA
παρατήρησε ότι «μερικά εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα κατέφυγαν στη συνεργασία με μηεξουσιοδοτημένους προμηθευτές για την εξασφάλιση μετρητών, οι οποίοι τους επέβαλαν μιαυπέρογκη προμήθεια για πρόσβαση στα χρήματά τους» λόγω του κλεισίματος των τραπεζών. Τέλος,το UNOCHA επίσης ανέφερε ότι λόγω του αντικτύπου της COVID-19 στην ιρακινή οικονομία, το WFP

199 Ισοτιμίες από url πρόσβαση στις 9 Ιουνίου 2020
200

NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, p. 19
201 NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, pp. 17, 20
202 NRC et al., Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services and excluded fromreconstruction efforts, 16 September 2019, url, pp. 20-21
203 WHO, WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard: Iraq, 21 June 2020, url
204 Health Cluster Iraq, Health Cluster Bulletin No. 3, March 2020, url, p. 3
205 UNHCR, IRAQ | UNHCR COVID-19 UPDATE XII, 12 July 2020, url, p. 1

40 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

επέκτεινε τον κατάλογο των «ατόμων που θεωρείται ότι υπόκεινται σε μεγαλύτερο κίνδυνοεπισιτιστικής ανασφάλειας» ώστε να συμπεριληφθούν επιπλέον 10 000 εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα και 35 000 πρόσφυγες.206
Έκθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που εκδόθηκε στις 6 Μαΐου 2020 αναφέρει ότι η κρίσητης νόσου COVID-19 και όλα τα συνακόλουθα μέτρα πρόληψης εγείρουν «ανησυχίες σχετικά με τηνοικονομική ευημερία του πληθυσμού και την πρόσβαση σε πόρους υγείας». Σύμφωνα με την έκθεση,πραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες ενάντια στα επιβαλλόμενα μέτρα και τον αντίκτυπό τους στη ζωήτων ανθρώπων τόσο στη Βαγδάτη όσο και σε άλλες περιοχές.207 Σε ενημέρωσή του προς τοΣυμβούλιο Ασφαλείας στις 12 Μαΐου 2020, η Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα τωνΗνωμένων Εθνών για το Ιράκ αναφέρει ότι η επιβληθείσα απαγόρευση κυκλοφορίας «είχε σχεδόν
ως αποτέλεσμα τη στασιμότητα της εμπορικής δραστηριότητας, θέτοντας σε ακόμα μεγαλύτερο
κίνδυνο την ήδη προβληματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται πολλοί Ιρακινοί οι οποίοι
εξαρτώνται από τα ημερομίσθιά τους για να θρέψουν τους ίδιους και τις οικογένειές τους». 208
Σύμφωνα με το DRC, τα περιοριστικά μέτρα που επέβαλε η κυβέρνηση του Ιράκ «έχουν ήδηδραματικές συνέπειες για την οικονομία της χώρας». Αναφέρεται ότι το 83 % των ερωτηθέντων στιςπεριοχές που αξιολογήθηκαν π.χ. Ντοχούκ, Ερμπίλ, Ντιγιάλα και Salah Al-Din, ζούσαν σε νοικοκυριά
όπου κανένα μέλος δεν εργαζόταν, και το 97.7 % αναφέρει ότι αναγκάστηκε να επιβαρυνθεί με χρέηγια την κάλυψη των βασικών αναγκών.209
Επιπλέον, η UNAMI αναφέρει ότι έχει γίνει αποδέκτης «αξιόπιστων αναφορών κοινωνικού
στιγματισμού κατά ατόμων που έχουν μολυνθεί στο πλαίσιο της κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων
λεκτικών και σωματικών επιθέσεων εις βάρος των ίδιων και της περιουσίας τους».210 Η έκθεση
αναφέρει ότι η κρίση της νόσου COVID-19, σε συνδυασμό με την πτώση στις τιμές του πετρελαίου,έχουν επηρεάσει σημαντικά την οικονομική κατάσταση του Ιράκ.211 Η Έκθεση του Συμβουλίου
Ασφαλείας σχετικά με την εφαρμογή του ψηφίσματος 2470 (2019) αναφέρει ότι στις 7 Απριλίου
2020, η ιρακινή κυβέρνηση διέθεσε το ποσό των 600 δισεκατομμυρίων IQD (500 εκατομμυρίων USD)για «τον μετριασμό του οικονομικού αντικτύπου του περιορισμού κυκλοφορίας σε περίπου
10 εκατομμύρια πολίτες τους επόμενους δύο μήνες».212Όσον αφορά τον αντίκτυπο της COVID-19 στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης του Ιράκ, το κέντρο
Education for Peace in Iraq Center (EPIC) διαπίστωσε την εκθετική αύξηση στον αριθμό κρουσμάτων
COVID-19 από τα μέσα Μαΐου. Η έκθεση προσέθεσε ότι η «κατάσταση σε πολλά νοσοκομεία του Ιράκέχει επιδεινωθεί ραγδαία, καθώς τα κύματα νέων κρουσμάτων έχουν αναδείξει την αδυναμία τωννοσοκομείων να ανταποκριθούν στην έντονη πίεση και το καταπονημένο και ανεπαρκές προσωπικό
τους».213 Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, το 6.2 % των κρουσμάτων COVID-19 αφορούσε
επαγγελματίες παροχής υπηρεσιών υγείας214, γεγονός που ενδέχεται να έχει καταστροφικές
επιπτώσεις για το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης στο Ιράκ, το οποίο ήδη υφίσταται πιέσεις απότον περιορισμένο αριθμό των επαγγελματιών παροχής υπηρεσιών υγείας.215 Τέλος, η έκθεση του

206 UNOCHA, Humanitarian Bulletin, April 2020, url, p. 3
207 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6May 2020,

url, p. 13
208 UNAMI, Briefing to the Security Council by Special Representative of the United Nations Secretary-General for Iraq Jeanine
Hennis-Plasschaert, 12 May 2020, url
209 DRC, Labor Market and Livelihoods Competency Assessment : Iraq, April 2020, url, p. 15
210 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May
2020, url, p. 9
211 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May
2020, url, p. 13
212 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May
2020, url, p. 3
213 EPIC, IRAQ’S HEALTH SYSTEM AT RISK: THE STRUGGLE TO FIGHT COVID-19 AND SAVE LIVES, 25 June 2020, url, pp. 1-2
214 WHO, Iraq COVID-19 dashboard, n. d., url
215 EPIC, IRAQ’S HEALTH SYSTEM AT RISK: THE STRUGGLE TO FIGHT COVID-19 AND SAVE LIVES, 25 June 2020, url, p. 3

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—41

EPIC πιθανολογεί ότι ο πραγματικός αριθμός θανάτων από COVID-19 είναι υψηλότερος σε σχέση με
τα επίσημα στοιχεία λόγω της δυσκολίας καταγραφής των θανάτων εκτός νοσοκομείων.216
Τέλος, αναφορικά με τον αντίκτυπο της COVID-19 στην εκπαίδευση, η UNICEF αναφέρει ότι τασχολεία στο Ιράκ παραμένουν κλειστά από τις 27 Φεβρουαρίου 2020 για τον περιορισμό τηςδιασποράς του ιού. Το κλείσιμο των σχολείων έπαιρνε παράταση κάθε φορά που το Υπουργείο
Υγείας παρέτεινε την απαγόρευση κυκλοφορίας και τον περιορισμό των μετακινήσεων. Αυτό τοκλείσιμο, σύμφωνα με τη UNICEF, «στερεί από όλα τα παιδιά σχολικής ηλικίας, τα οποία αποτελούν
περίπου το 30 τοις εκατό ενός εκτιμώμενου πληθυσμού 37 εκατομμυρίων, την πρόσβαση στημάθηση».217

216 EPIC, IRAQ’S HEALTH SYSTEM AT RISK: THE STRUGGLE TO FIGHT COVID-19 AND SAVE LIVES, 25 June 2020, url, p. 5
217 UNICEF, 2020 Internal Displacement Crisis Humanitarian Situation Report, 23 April 2020, available at: url42 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

2. Κοινωνικοοικονομικοί δείκτες στο Ιράκ, μεέμφαση στη Βαγδάτη, τη Βασόρα και τηνΕρμπίλ2.1 Οικονομία
2.1.1 Γενική επισκόπηση της χώρας
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 2019, η Παγκόσμια Τράπεζα αναφέρεται στην«ευρεία» ανάκαμψη της οικονομίας του Ιράκ χάρη στην αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και σεβελτιώσεις στους τομείς της γεωργίας και της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η επέκταση τουτομέα του πετρελαίου εκτιμήθηκε στο 4.4 % και ο τομέας των υπηρεσιών επίσης φάνηκε να έχειβελτιωθεί.218 Επιπλέον, σύμφωνα με την έκθεση η κατανάλωση «ανέκαμψε» το 2019, ενώ «οισυνολικές επενδύσεις» σημείωσαν μικρή πρόοδο λόγω των «συνεχόμενων περιορισμών ως προς τηδιαχείριση των δημόσιων επενδύσεων και το δυσμενές επιχειρηματικό περιβάλλον».219 Το δημόσιο
χρέος αυξήθηκε το 2019 λόγω της αυξημένης εξάρτησης από την εγχώρια χρηματοδότηση. 220
Σύμφωνα με τον Δείκτη Μετασχηματισμού του ιδρύματος Bertelsmann Stiftung (BTI), ο ιδιωτικός
τομέας στο Ιράκ είναι πολύ αδύναμος και η «οικονομία είναι σε μεγάλο βαθμό δημόσια ήημιδημόσια».221
Παρά τις ανωτέρω παρατηρήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας το πρώτο μισό του 2019, η Ειδική
Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Ιράκ προέβλεψε τον Μάιο του2020 ότι η συρρίκνωση της ιρακινής οικονομίας θα ανέλθει στο 9,7 %.222 Σύμφωνα με τον BTI για τηνπερίοδο αναφοράς 1 Φεβρουαρίου 2017 - 31 Ιανουαρίου 2019, η οικονομία του Ιράκ κατετάγη 168ησε σύνολο 190 χωρών παγκοσμίως, και συνεπώς είναι «μία από τις πλέον αδύναμες χώρες στονκόσμο». Οι παράγοντες που συνέβαλαν σε αυτή την κατάσταση ήταν η διαφθορά και η πολιτική
αστάθεια, καθώς και «οι απαιτήσεις θεώρησης, οι ελλείψεις ηλεκτρικής προμήθειας, οι τελωνειακοί
κανονισμοί, οι αναξιόπιστοι μηχανισμοί επίλυσης διαφορών και η έλλειψη πρόσβασης στηχρηματοδότηση».223 Σύμφωνα με την πηγή, «οι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης είναι οι βασικοί
φορείς επενδύσεων στο Ιράκ, ενώ τα υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών συμβάλλουν επίσης
σημαντικά στον ιδιωτικό τομέα», που παρέμεινε αδύναμος.224 Επιπλέον, η CSO αναφέρει ότι τοποσοστό πληθωρισμού αυξήθηκε κατά 0.7 % για την περίοδο Ιουλίου - Σεπτεμβρίου 2019 σεσύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.225

218 World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating Opportunity for Iraq’s

Youth, Fall 2019, url, p. 3
219 World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating Opportunity for Iraq’s
Youth, Fall 2019, url, p. 4
220 World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating Opportunity for Iraq’s
Youth, Fall 2019, url, p. 7
221 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 19
222 UNAMI, Briefing to the Security Council by Special Representative of the United Nations Secretary-General for Iraq Jeanine
Hennis-Plasschaert, 12 May 2020, url
223 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 20
224 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 21
225 Iraq, CSO, ‫مـؤش ـرات اإلنــذار المبك ــر للـرب ــع الثالث لس ــنة‬2019 [Early Warning Indicators for the Third Quarter of 2019], 2019, url, p.
5

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—43Σύμφωνα ε τον δείκτη BTI, η ιρακινή οικονομία εξαρτάται από τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου,καθώς το 90 % των κρατικών εσόδων προέρχεται από το πετρέλαιο.226 Αυτή η κατάσταση, σύμφωναμε το UNOCHA, έχει ως αποτέλεσμα υψηλά ποσοστά ανεργίας, διότι ο δημόσιος τομέας έχει καταστεί
ο βασικός εργοδότης, ενώ ο ιδιωτικός τομέας δεν είναι σε θέση να απασχολήσει «τους χιλιάδες
αποφοίτους που αναζητούν εργασία».227 Το Παγκόσμιο Βιβλίο Ενημέρωσης της CIA αναφέρει επίσηςότι ο κλάδος του πετρελαίου κυριαρχεί στην οικονομία, και αντιστοιχεί περίπου στο 85 % τωνκρατικών εσόδων και το 80 % των κερδών συναλλάγματος.228Κατόπιν απόφασης του OPEC για μείωση της παραγωγής πετρελαίου, η KRG και η κυβέρνηση τουΙράκ συμφώνησαν να μειώσουν την παραγωγή αναλόγως.229 Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ «ηΒαγδάτη και η Ερμπίλ εξακολούθησαν να διαβεβαιώνουν ότι η κατανομή των μισθών στους
κρατικούς υπαλλήλους δεν θα επηρεαστεί» από την παγκόσμια μείωση των τιμών πετρελαίου.
Επιπλέον, η έκθεση αναφέρει ότι η KRG ανακοίνωσε ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην KRI θαεξακολουθούσαν να λαμβάνουν τους μισθούς τους.230 Ωστόσο, το New Arab αναφέρει ότι στα μέσαΑπριλίου, η Βαγδάτη αποφάσισε να σταματήσει να χορηγεί στην KRI το μερίδιο του ομοσπονδιακού
προϋπολογισμού της και ανέφερε ότι υπάρχουν εκκρεμείς πληρωμές από την Ερμπίλ. Σύμφωνα μετην ίδια πηγή, ο προϋπολογισμός που χορηγείται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην KRG κάθεμήνα αντιστοιχεί στο 50 % των δημόσιων μισθών της περιοχής.231Αρκετές πηγές αναφέρουν ότι η διαφθορά και ζητήματα που αφορούν τη διακυβέρνηση αποτελούν
τις βασικές προκλήσεις για την ιρακινή οικονομία. Η Παγκόσμια Τράπεζα θεωρεί την αδύναμη
διακυβέρνηση και την ευρεία διαφθορά ως βασικούς παράγοντες που παρεμποδίζουν την ανάπτυξητου ιδιωτικού τομέα.232 Ο BTI παρατηρεί ότι «η διαφθορά και η έλλειψη θεσμικής ικανότητας
εξακολουθούν να είναι ενδημικά φαινόμενα που υπονομεύουν την κυβερνητική ικανότητα
προστασίας των κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών αποτελεσμάτων και τις πολιτικές ελευθερίες
και τα δικαιώματα των πολιτών».233 Επιπλέον, η ίδια πηγή επαναλαμβάνει ότι τα υψηλά επίπεδα
διαφθοράς και το ασθενές κράτος δικαίου έχουν καταστρέψει «την ήδη καταρρακωμένη
οικονομία».234 Επιπλέον, η Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών γιατο Ιράκ δηλώνει ότι η διαφθορά αποτελεί «πιθανότατα τη μεγαλύτερη πηγή δυσλειτουργιών στοΙράκ», επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών του Ιράκ και αποθαρρύνει τους επενδυτές.235
Σύμφωνα με τον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας του 2020 που δημοσιεύτηκε από το Heritage
Foundation, «η δωροδοκία, η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ο νεποτισμός,και η κατάχρηση δημοσίων πόρων είναι συχνά φαινόμενα» και οι κυβερνητικοί υπάλληλοιεμπλέκονται σε φαινόμενα διαφθοράς και παραμένουν ατιμώρητοι.236
Ο αντίκτυπος της κρίσης της νόσου COVID-19 και της κατακόρυφης πτώσης των τιμών του πετρελαίου
στην οικονομική κατάσταση του Ιράκ προκαλεί ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία. Η έκθεση τουΣυμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών επαναλαμβάνει ότι «η οικονομική κατάσταση του Ιράκέχει πληγεί σοβαρά από την πανδημία της COVID-19 και από την παγκόσμια πτώση των τιμών
226 Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 19
227 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 11
228 US, CIA, The World Factbook: Iraq, 17 June 2020, url
229 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May

2020, url, p. 4
230 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May
2020, url, p. 3
231 New Arab (The), In Iraqi Kurdistan, plunging oil prices raise fears of economic collapse, 28 May 2020, url
232 World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating Opportunity for Iraq’s
Youth, Fall 2019, url, p. 11
233 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 4
234 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 27
235 UNAMI, Briefing to the Security Council by Special Representative of the United Nations Secretary-General for Iraq Jeanine
Hennis-Plasschaert, 12 May 2020, url
236 Heritage Foundation (The), 2020 Index of Economic Freedom: Iraq, 2020, url, p. 265

44 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣπετρελαίου.»237 Η Έκθεση παρακολούθησης της ιρακινής αγοράς από το WFP που δημοσιεύτηκε τονΑπρίλιο 2020 εκφράζει την ίδια ανησυχία. Η εν λόγω έκθεση παρατηρεί ότι η κρίση της νόσου COVID19 και η παγκόσμια μείωση των τιμών πετρελαίου ενδέχεται να αντιστρέψουν «τα οικονομικά κέρδη
του προηγούμενου έτους» κατά το οποίο σημειώθηκε αύξηση του ΑΕΠ ύψους 4.4 %.238
Η Παγκόσμια Τράπεζα δηλώνει ότι «οι Ιρακινοί βγήκαν στους δρόμους τον Οκτώβριο του 2019 για να
διαμαρτυρηθούν για την έλλειψη θέσεων εργασίας, την αυξανόμενη διαφθορά και τη χαμηλή
ποιότητα υπηρεσιών. Οι διαδηλωτές ήταν κατά κύριο λόγο νέοι, από 18 έως 30, και κινητοποιήθηκαναπό κοινωνικές απαιτήσεις».239 Σύμφωνα με το άρθρο του Al-Monitor της 21ης Μαΐου 2020, οιδιαδηλώσεις στο Ιράκ αναζωπυρώθηκαν μετά από περίπου δύο μήνες.240 Ένα πρόσφατο κύμαδιαμαρτυριών υποκινήθηκε από μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση στον απόηχο της οικονομικής κρίσηςτης χώρας. Στις 17 Ιουνίου 2020, το Aljazeera ανέφερε ότι εκατοντάδες άνθρωποι βγήκαν στους
δρόμους σε κεντρικές και νότιες επαρχίες του Ιράκ για να διαμαρτυρηθούν για την απόφαση τηςκυβέρνησης να καταργήσει τις αποζημιώσεις/μισθούς που κατέβαλε στους πρόσφυγες της Rafha. 241
Σύμφωνα με το Iraq Business News, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε στις 9 Ιουνίου 2020 ναπεριορίσει τις πληρωμές σε πρώην πολιτικούς κρατούμενους, τους επονομαζόμενους Κρατούμενους
της Rafha, σε ένα άτομο ανά οικογένεια, δηλ. στον επικεφαλής του νοικοκυριού, υπό τηνπροϋπόθεση ότι ο ίδιος δεν λαμβάνει άλλον κυβερνητικό μισθό.242 Στο παρελθόν,όλα τα μέλη243αυτών των οικογενειών λάμβαναν επιδόματα.

2.1.2 ΒαγδάτηΗ πόλη της Βαγδάτης είναι η πρωτεύουσα του Ιράκ και έδρα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης τηςχώρας. Ένα μεγάλο μέρος του κατασκευαστικού κλάδου του Ιράκ, εκτός της βαριάς βιομηχανίας,εδρεύει εκεί. Η κυβέρνηση είναι ο βασικός εργοδότης της πόλης.244 Το κυβερνείο της Βαγδάτης είναιτο κέντρο του οικονομικού, εμπορικού, τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού τομέα του Ιράκ. Επίσης,είναι ένας σημαντικός κόμβος για τον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καθώς και γιατην παραγωγή καπνού, δέρματος και τσιμέντου. Ο Διεθνής Αερολιμένας της Βαγδάτης είναι ο
βασικός αερολιμένας της χώρας και η πρωτεύουσα διαθέτει εξαιρετικές οδικές και σιδηροδρομικές
συνδέσεις με την υπόλοιπη χώρα. Στη Βαγδάτη, λειτουργούν τέσσερα πανεπιστήμια και πολλά
εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα.245
Οι New York Times περιγράφουν αρκετές παράλληλες κρίσεις που βιώνει το Ιράκ,συμπεριλαμβανομένης της κατακόρυφης πτώσης των τιμών πετρελαίου, της COVID-19 και τηςπανεθνικής απαγόρευσης κυκλοφορίας για την επιβράδυνση της διάδοσης του ιού, τωναντικυβερνητικών διαδηλώσεων και των επιθέσεων που ξεκίνησαν από πολιτοφυλακές πουστηρίζονται από το Ιράν κατά των αμερικανικών στρατευμάτων. Σύμφωνα με την πηγή, «οιεργαζόμενοι του κατασκευαστικού τομέα, οι πωλητές του δρόμου, οι εγχώριοι εργαζόμενοι και οι

237 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General, S/2020/363, 6 May

2020, url, p. 13
238 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 2
239 World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating Opportunity for Iraq’s
Youth, Fall 2019, url, p. 13
240 Al-monitor, Iraqi protests resume as new government builds support for reform, 21 May 2020, url
241 Aljazeera, ‫ من هم ولماذا يتظاهرون اآلن؟‬..‫[ الرفحاويون نق العراق‬Rafhawis in Iraq.. Who Are They and Why Are They Protesting‫ي‬Now?], 17 June 2020, urlΣύμφωνα με την ίδια πηγή, οι πρόσφυγες της Rafha θεωρούνται από την ιρακινή νομοθεσία ως ακτιβιστές που συμμετείχαν
στην επανάσταση του 1991 κατά του καθεστώτος του Saddam Hussein και οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τοΙράκ και να μεταβούν στην όμορη πόλη της Rafha στη Σαουδική Αραβία.
242 Iraq Business News, Cabinet Ends Double Payments to fmr Detainees at Camp Rafha, 24 June 2020, url
243 NRT, Iraq cuts benefits to families who sheltered in Rafha camp during gulf war, 22 June 2020. url
244 Encyclopaedia Britannica, Iraq, 25 October 2018, url
245 NCCI, Baghdad Governorate Profile, December 2015, url, p. 2

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—45οδηγοί ταξί έχουν εξαναγκαστεί να παραμείνουν σπίτι» λόγω της απαγόρευσης κυκλοφορίας και«βρίσκονται στο όριο της πείνας».246

2.1.3 Βασόρα
Σύμφωνα με τον Sajad Jiyad, οι εξαγωγές πετρελαίου της Βασόρας αποτελούσαν περίπου το 98 %των ομοσπονδιακών εσόδων του Ιράκ για το 2019, «με μηνιαίο μέσο όρο περίπου 6,5δισεκατομμυρίων». Παρά τις μαζικές εξαγωγές πετρελαίου, ο ίδιος παρατηρεί ότι η φτώχεια και ηέλλειψη βασικών υπηρεσιών ήταν εμφανείς στο κυβερνείο και αποτέλεσαν τον κινητήριο μοχλό τωνδιαδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2018 και το 2019. Επιπλέον, ο ίδιος αναφέρεται σεζητήματα διακυβέρνησης που αντιμετωπίζει η Βασόρα από το 2003, ιδίως όσον αφορά τη λογοδοσία
των τοπικών και ομοσπονδιακών κυβερνήσεων. Τέλος, συμπεραίνει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης τουπληθυσμού (ο τρέχων πληθυσμός ανέρχεται σε 4 εκατομμύρια στην πόλη της Βασόρας και 1εκατομμύριο στο αγροτικό τμήμα του κυβερνείου), η μετανάστευση από την εξοχή στις πόλεις λόγωτης κλιματικής αλλαγής, η παγκόσμια πτώση στις τιμές πετρελαίου και η κρίση της νόσου COVID-19
ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία της Βασόρας.247
Στις 3 Ιανουαρίου 2020, το Al-Arabiya ανέφερε ότι η αμερικανική πρεσβεία στη Βαγδάτη προέτρεψε
όλους τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράκ, στον απόηχο της στόχευσης τουδιοικητή της Ιρανικής Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς (IRGC) και ενός διοικητή ιρακινής
πολιτοφυλακής σε αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ. Το Υπουργείο Πετρελαίου του Ιράκ ανακοίνωσε
ότι μερικοί Αμερικανοί πολίτες που εργάζονται στον τομέα του πετρελαίου στη Βασόρα έφυγανκατόπιν σχετικής οδηγίας της αμερικανικής πρεσβείας.248

2.1.4 ΕρμπίλΗ οικονομία της KRI χαρακτηρίζεται κυρίως από την κρατική απασχόληση, τις κατασκευές, τχονδρεμπόριο και λιανεμπόριο, και τη γεωργία. Επίσης, διαθέτει αναπτυσσόμενη βιομηχανία
πετρελαίου..249 Σε έκθεση του 2016, η Παγκόσμια Τράπεζα αναφέρει ότι η οικονομία της KRIκυριαρχείται από την κρατική απασχόληση η οποία αποτελεί πάνω από το 50 % της συνολικής
απασχόλησης, και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βιομηχανία πετρελαίου.250 Σύμφωνα μεέκθεση του Minority Rights Group International του 2017, «το 90 % του συνόλου των εσόδων τηςΚουρδικής κυβέρνησης προέρχονται από τους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου».251Το κυβερνείο της Ερμπίλ είναι το εμπορικό και διοικητικό κέντρο της KRI. Είναι πλούσιο σε φυσικούς
πόρους, ειδικά σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ενώ η προμήθεια τροφίμων εξαρτάται από τη
γεωργία και τα τρόφιμα που εισάγονται από το Ιράν και την Τουρκία.252 Σύμφωνα με τον ΔΟΜ, «ηπόλη της Ερμπίλ είναι εμπορικό κέντρο του Ιράκ και αποτελεί σημείο διέλευσης για τα περισσότερα
εισαγόμενα υλικά που φτάνουν στη χώρα από το εξωτερικό, ιδίως από την Τουρκία».253 Η Ερμπίλ
αποτελεί πόλο έλξης για τους επισκέπτες και αντιπροσωπεύει τα δύο τρίτα των τουριστικών αφίξεων

246 New York Times (The), Oil Prices Crash, Virus Hits, Commerce Stops: Iraq Is in Trouble., 29 March 2020, url
247 Jiyad, S., Failure of Governance in Basra puts all of Iraq at Risk, LSE, 2 April 2020, url
248 Al-Arabiya, Iraq oil ministry confirms US oil workers leaving Basra, 3 January 2020, url
249 Georges, V., et. al, Initiatives to Improve Quality of Education in the Kurdistan Region — Iraq: Administration, School

Monitoring, Private School Policies, and Teacher Training. Kurdistan Regional Government, 2016, url, pp. 3-4
250 World Bank (The), The Kurdistan region of Iraq - Reforming the economy for shared prosperity and protecting thevulnerable, 2016, url, pp. x-xi
251 MRG, Crossroads: The future of Iraq’s minorities after ISIS, 7 June 2017 url, p. 21
252 IOM, Community Stabilization Handbook: An overview of community transition and recovery achievements in Iraq 20152016, 19 January 2017, url, p. 138
253 IOM, Community Stabilization Handbook: An overview of community transition and recovery achievements in Iraq 20152016, 19 January 2017, url, p. 138

46 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣστην περιοχή της KRI.254 Σύμφωνα με ανάλυση που πραγματοποίησε το 2017 ο Mark A. DeWeaver,οικονομολόγος στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Iraq Sulaimani, η KRI έχει εισέλθει στο τρίτο έτοςτης οικονομικής ύφεσης που ξεκίνησε μετά την παγκόσμια κατακόρυφη πτώση των τιμών τουπετρελαίου του 2014 (που μειώθηκαν κατά 50 % στο δεύτερο εξάμηνο του έτους).255 Μετά απόεντάσεις που σημειώθηκαν το 2014 σχετικά με την κατανομή των εσόδων πετρελαίου μεταξύ τηςπεριφερειακής και ομοσπονδιακής κυβέρνησης256, οι σχέσεις της Ερμπίλ με τη Βαγδάτη
επιδεινώθηκαν μετά από το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας που διεξήγαγε η KRG τον Σεπτέμβριο του2017 όπου ένα συντριπτικό ποσοστό των ψηφισάντων (93 %) τάχθηκε υπέρ της απόσχισης από τοΙράκ.257 Τόσο η Βαγδάτη όσο και οι όμορες χώρες του Ιράκ, Τουρκία και Ιράν, καθώς και οι δυνάμεις
της Δύσης ήταν αντίθετες με το δημοψήφισμα το οποίο συνοδεύτηκε από την επιβολή στρατιωτικών
και οικονομικών αντιποίνων από τη Βαγδάτη, όπως το αναγκαστικό κλείσιμο του Διεθνούς
Αερολιμένα της Ερμπίλ και η εκ νέου ανάκτηση του ελέγχου αμφισβητούμενων εδαφών όπως ηπεριοχή της Kirkuk που είναι πλούσια σε πόρους πετρελαίου.258
Η Παγκόσμια Τράπεζα σημείωσε τον Απρίλιο του 2018 ότι λόγω των ποινικών μέτρων του Ιράκ «η
KRG έχει χάσει το 50 % των εσόδων της από το πετρέλαιο» και ότι «ο ομοσπονδιακός
προϋπολογισμός προτείνει μείωση των μεταφορών από τον εθνικό προϋπολογισμό προς την KRG
από 12 τρισεκατομμύρια ID [περίπου 8,86 δισεκατομμύρια EUR] το 2017 σε 6,7 τρισεκατομμύρια ID[περίπου 4,95 δισεκατομμύρια EUR] το 2018 και απαιτεί από την KRG να μεταβιβάσει όλες τιςεναπομείνασες εξαγωγές πετρελαίου στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση».259 Η Παγκόσμια Τράπεζα
επισημαίνει ότι το χαμηλότερο επίπεδο μεταφορών ενδέχεται να είναι ανεπαρκές για την κάλυψη
των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και του στρατού της KRG και «θα μπορούσε να επιδεινώσει
περαιτέρω την ευάλωτη κατάστασή της».260 Σε έκθεση που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2018, τοInstitute of Peace των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμά ότι το «χρέος της KRG ανέρχεται σε τουλάχιστον17 δισεκατομμύρια USD [περίπου 15 δισεκατομμύρια EUR], και συνεπώς είναι μη βιώσιμο καιπιθανότατα υπερβαίνει το 100 % του ΑΕΠ της περιοχής».261
Η πρόσφατη κατακόρυφη πτώση των τιμών πετρελαίου έχει επιδεινώσει την οικονομική κρίση στηνKRI σύμφωνα με το New Arab. Η ίδια πηγή αναφέρει τη δήλωση του πρωθυπουργού της KRG ο οποίος
τονίζει ότι «η κουρδική οικονομία παρουσίασε μείωση κατά τουλάχιστον 90 % μετά την πρόσφατηπτώση των τιμών πετρελαίου». Η κρίση έπληξε όλους τους τομείς της οικονομίας
συμπεριλαμβανομένου του τομέα των υπηρεσιών και των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, σταμέσα Μαΐου υπήρχαν σχέδια για τη διαφοροποίηση της οικονομίας και την επένδυση σε τομείς
πέραν του πετρελαίου, όπως η γεωργία, η βιομηχανία και ο τουρισμός.262

254 World Bank (The), The Kurdistan region of Iraq - Reforming the economy for shared prosperity and protecting thevulnerable (Vol. 2): Main report, 2016 url, p. 52
255 DeWeaver, M. A., Making Ends Meet: Economic Reforms in the Kurdistan Region of Iraq, in IRIS Iraq Report , American
University of Iraq-Sulaimani, 2017, url, p. 2
256 CRF, The Time of the Kurds, 29 July 2015, url
257 Reuters, Iraqi Kurds gear up for elections hoping to end turmoil, 11 September 2018, url
258 IPS, Homebound: Hardship Awaits Internally Displaced Iraqis, 18 April 2018, url
259 World Bank (The), Iraq Economic Monitor From War to Reconstruction and Economic Recovery, April 2018 url, p. x
260 World Bank (The), Iraq Economic Monitor From War to Reconstruction and Economic Recovery, April 2018 url, p. 15
261 USIP, Kurdistan Region’s Debt Crisis Threatens Iraq’s Economy, 9 May 2018, url
262 New Arab (The), In Iraqi Kurdistan, plunging oil prices raise fears of economic collapse, 28 May 2020, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—47

2.2 Απασχόληση
2.2.1 Γενική επισκόπηση της χώρας
Το 2017, ο δημόσιος τομέας ήταν ο μεγαλύτερος εργοδότης του Ιράκ, αντιπροσωπεύοντας κατάπροσέγγιση το 42 %-50 %263 και ακόμα και το 60 % του συνολικού αριθμού θέσεων εργασίας.264 Στοντομέα, απασχολούνταν άτομα κυρίως στους τομείς της εκπαίδευσης, της άμυνας και του Υπουργείου
Εσωτερικών. Οι μισθοί του δημόσιου τομέα αντιστοιχούσαν στο 40 % του κυβερνητικού
προϋπολογισμού το 2017.265 Η ίδια τάση παρατηρήθηκε και στην KRI. Εκτιμάται ότι το 2016 οδημόσιος τομέας, εξαιρουμένου του δημόσιου τομέα στην KRG, αντιστοιχούσε περίπου σε
1,8 εκατομμύρια υπαλλήλους. Οι περισσότερες θέσεις (περισσότερες από 650.000) προσφέρονταναπό το Υπουργείο Παιδείας.266 Εκτιμάται ότι ο δημόσιος τομέας στην KRI το 2018 αντιστοιχούσε σε682.021 θέσεις εργασίας.267
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) εκτιμά ότι το 2017 περίπου το 40 % των συνολικών
εργαζομένων στο Ιράκ ήταν αυτοαπασχολούμενοι.268 Στον ιδιωτικό τομέα, ο κλάδος των κατασκευών
αντιπροσώπευε το 15 % της απασχόλησης. Υπήρχαν κατασκευαστικές εταιρείες στον ιδιωτικό τομέα,αλλά το 97 % ήταν μεγάλες κρατικές εταιρείες. Επιπλέον, η γεωργία ήταν ο έκτος μεγαλύτερος
οικονομικός τομέας, αλλά οι πολυετείς συγκρούσεις, η κλιματική αλλαγή, οι νομοθετικές προκλήσεις
και οι περιορισμένες επενδύσεις τον επηρέασαν αρνητικά.269
Η αδήλωτη ή ανεπίσημη εργασία αντιπροσώπευε περίπου το 20 % της απασχόλησης του Ιράκ.270 ΟιΙρακινοί αντιμετώπισαν τον ανταγωνισμό στην αγορά εργασίας από αλλοδαπούς εργαζομένους, πουκατοικούν και εργάζονται στο Ιράκ είτε νόμιμα είτε παράνομα. Τα ΜΜΕ ανέφεραν οι εργοδότες
μπορεί να προτιμούν αλλοδαπούς εργάτες είτε επειδή διαθέτουν ειδικά προσόντα είτε διότι ήτανπρόθυμοι να αποδεχτούν χαμηλότερους μισθούς.271
Σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) της 26ης Μαΐου 2020,
δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για την ανεργία στο Ιράκ, αλλά οι δείκτες δείχνουν ότι «το Ιράκμπορεί να χρειαστεί να δημιουργήσει περίπου 300 000-450 000 επιπλέον θέσεις εργασίας για τουςνεαρούς πολίτες του σε ετήσια βάση κατά την περίοδο 2020-2030».272 Σύμφωνα με έκθεση του DRCπου δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο 2020, 2,5 εκατομμύρια άνεργοι Ιρακινοί είχαν άμεση ανάγκη
εργασίας.273 Με βάση τα δεδομένα του 2017, το WFP υπολόγισε ότι τα ποσοστά ανεργίας ανήλθανστο 10.8 % και ξεπέρασαν το 15 % σε 11 επαρχίες. Επιπλέον, τα ποσοστά ανεργίας ξεπέρασαν το 25 %σε ορισμένες επαρχίες της Muthanna, της Thi-Qar, της Wasit, της Missan και της Salah Al-Din.274 Ο
παρακάτω χάρτης παρουσιάζει τα ποσοστά ανεργίας στο Ιράκ:263 IMF, Iraq – Selected Issues: IMF Country Report 17/252, August 2017, url, pp. 5-6
264 BTI, Iraq Country Report, 2018, url, p. 30 ; Mirza, A. “The Rentier Trap in Iraq: Comments and Recommendations’’, cited

in: Atlantic council, Beyond Security: Stabilization, Governance, and Socioeconomic Challenges in Iraq, July 2018, url
265 IMF, Iraq – Selected Issues: IMF Country Report 17/252, August 2017, url, pp. 5-6
266 IMF, Middle East and Central Asia Department, Public Wage Bills in the Middle East and Central Asia, 2018, url, p. 51
267 LSE Middle East Centre Blog, url, 31 July 2018, url
268 World Bank Data, Self-employed, total (% of total employment) (modelled ILO estimate), September 2018, url
269 DRC, Labor Market and Livelihoods Competency Assessment : Iraq, April 2020, url, pp. 9-10
270 Gunter, F. R., The Political Economy of Iraq, Cheltenham, Elgar 2013, p. 195
271 Arab Weekly (The), Foreign workers seeking jobs in Iraq despite perils, 18 February 2018, url; Washington Post (The),
Protests are mounting in Iraq? Why?, 21 July 2018, url
272 CSIS, Strategic Dialogue: Shaping a U.S. Strategy for the “Ghosts” of Iraq, 26 May 2020, url, p. 31
273 DRC, Labor Market and Livelihoods Competency Assessment : Iraq, April 2020, url, p. 9274 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 40

48 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης 2: Ποσοστό ανεργίας 2019 σύμφωνα με το WFP βάσει των στοιχείων του 2016 275

Σύμφωνα με το Βιβλίο Ενημέρωσης της CIA, και βάσει των εκτιμήσεων του 2017, η ανεργία στους
νέους 15-24 ετών ανήλθε σε 25.6 % συνολικά, 22 % για τους άνδρες και 63.3 % για τις γυναίκες.276
Βάσει των εκτιμήσεων της ΔΟΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα τόνισε ότι δεν σημειώθηκε σχεδόν καμία
μεταβολή στα ποσοστά ανεργίας του 2019 σε σύγκριση με το 2018. Σύμφωνα με τα δεδομένα, ηανεργία άγγιξε το 12.86 % το 2018 και το 12.82 % το 2019277· το ποσοστό για τους άνδρες ανήλθε στο10.10 % το 2018 και στο 10.08% το 2019278 και στο 30.85 % το 2018 και το 30.40 % το 2019 για τιςγυναίκες279.
Σύμφωνα με το Ενημερωτικό Δελτίο του ΔΟΜ για το Ιράκ, η βελτίωση της κατάστασης ασφαλείας
οδήγησε σε αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως στις απελευθερωμένες περιοχές όπουδημιουργήθηκαν θέσεις εργασίας στους τομείς του τουρισμού και της ψυχαγωγίας. Σύμφωνα με τοΕνημερωτικό Δελτίο, οι μισθοί κυμάνθηκαν από 200 USD σε 2 500 USD ανάλογα με το επίπεδο
εκπαίδευσης και τις δεξιότητες των εργαζομένων. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν κέντρα απασχόλησης
στις περισσότερες πόλεις, και η κυβέρνηση ενέκρινε ένα πρόγραμμα «παροχής συνδρομής σεεργαζομένους με μισθό χαμηλότερο από ένα δολάριο ανά ημέρα και σε ανέργους». Τέλος, ο ΔΟΜπαρατήρησε ότι δεν προσφέρθηκε χρηματική συνδρομή ανεργίας σε εθνικό επίπεδο.280

275 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 42
276 US, CIA, The World Factbook: Iraq, 17 June 2020, url
277 World Bank (The), Unemployment, total (% of total labor force) (modelled ILO estimate), 21 June 2020, url, TAB: Data
278 World Bank (The), Unemployment, male (% of male labor force) (modelled ILO estimate), 21 June 2020, url, TAB: Data
279 World Bank (The), Unemployment, female (% of female labor force) (modelled ILO estimate), 21 June 2020, url, TAB: Data
280 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 5

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
49

2.2.2 Βαγδάτη
Σύμφωνα με το WFP, το κυβερνείο της Βαγδάτης παρουσίασε τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας πουκυμαίνονταν από 6 έως 10 % (στοιχεία 2016)281, ενώ η ανεργία στα άτομα ηλικίας 15 – 24 ετώνκυμαινόταν από 5 έως 7 % (στοιχεία 2017)282. Σύμφωνα με την CSO, στη Βαγδάτη η ανεργία στους
νέους 15-24 ετών ανερχόταν στο 18.6 % το 2016283, ενώ το συνολικό ποσοστό ανεργίας το 2017 ήταν9.3 %.284 Κατά την προετοιμασία της παρούσας έκθεσης, δεν ήταν δυνατή η εξεύρεση πιο πρόσφατωνστοιχείων.

2.2.3 Βασόρα
Οι ευκαιρίες απασχόλησης στο νότιο Ιράκ περιγράφονται ως «περιορισμένες» λόγω της κυριαρχίας
της βιομηχανίας πετρελαίου και το DFAT αναφέρει ότι το 2018 παρατηρήθηκε μετακίνηση κατοίκων
σε άλλες περιοχές του Ιράκ, όπως η Βαγδάτη, προς αναζήτηση απασχόλησης.285
Το πετρέλαιο ήταν ο βασικός πυλώνας της οικονομίας, αλλά αντιστοιχούσε μόλις στο ένα τοις εκατό
του εργατικού δυναμικού σε εθνικό επίπεδο.286 Οι εταιρείες πετρελαίου στη Βασόρα
προσλαμβάνουν συχνά αλλοδαπούς εργαζομένους αντί για ιρακινούς, και με αυτόν τον τρόπο
πυροδοτούν την απογοήτευση του τοπικού πληθυσμού που πλήττεται από υψηλότερα ποσοστά
ανεργίας στον Νότο.287 Κατά συνέπεια, η κυβέρνηση ενέκρινε έναν κανονισμό που απαιτεί το 50%
των εργαζομένων σε αλλοδαπές εταιρείες πετρελαίου να είναι Ιρακινοί.288 Το NRC διεξήγαγε
αξιολόγηση της αγοράς στη Βασόρα και διαπίστωσε ότι το 80 % των ερωτηθέντων εργοδοτών
θεωρούν ότι ο ιδιωτικός τομέας στη Βασόρα είναι ο βασικός τομέας που προσφέρει απασχόληση. Το
60 % των ερωτηθέντων ανέφερε ότι το βασικό είδος επιχείρησης είναι το εμπόριο, ενώ το «7 %απάντησε ότι τα κύρια είδη επιχειρήσεων στη Βασόρα είναι η παραγωγή βασικών μετάλλων, ηδασική παραγωγή, η υγεία, η μηχανική και η ηλεκτρική μηχανική παραγωγή πετρελαίου και φυσικού
αερίου, καθώς και οι τομείς της διύλισης πετρελαίου και της παροχής υπηρεσιών».289Η αγροτική απασχόληση στο κυβερνείο της Βασόρας βασίζεται κυρίως στη γεωργία. Ο τομέας τηςγεωργίας έχει επηρεαστεί αρνητικά από την αλατότητα του νερού και τη λειψυδρία του 2018.290
Στο πλαίσιο διερευνητικής αποστολής τον Σεπτέμβριο του 2018, το NRC διαπίστωσε ότι οι κάτοικοιτης Βασόρας επεσήμαναν ότι η ανεργία είχε επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, ότι οι ένοπλες
δυνάμεις ήταν «συχνά ο μοναδικός εργοδότης», και ότι ήταν πολύ δύσκολο να βρουν οποιαδήποτε
εργασία, ακόμα και ημερήσια.291 Σύμφωνα με μερικούς αναλυτές, η επιστροφή μελών των πρώην
Λαϊκών Δυνάμεων Κινητοποίησης (PMF) που είχαν φύγει για να πολεμήσουν τον ISIL έχειδημιουργήσει επιπρόσθετη πίεση στις υπηρεσίες και τη ζήτηση εργασίας.292 Όσον αφορά τιςοικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέες γενιές, το NRC πήρε συνέντευξη από 40 νέους
που αναζητούν εργασία στη Βασόρα. Από τις απαντήσεις τους προέκυψε ότι οι προκλήσεις για την

281 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 42
282 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 43‫[ ر‬Employment and Unemployment Indicators], n. d., url
283 Iraq, CSO, ‫مؤشات التشغيل والبطالة‬284 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018],n. d., url‫ي‬

285 Australia, DFAT, Country Information Report – Iraq, 9 October 2018, url, p. 30
286 National (The), In Iraq’s oil-rich Basra, shanty towns flourish, 19 April 2018, url
287 National (The), In Iraq’s oil-rich Basra, shanty towns flourish, 19 April 2018, url;

Al Monitor, Basra protests spark
government scramble to create jobs, 22 August 2018, url
288 Al Monitor, Basra protests spark government scramble to create jobs, 22 August 2018, url
289 NRC, Market Assessment Report: Basra City, November 2019, url, pp. 15-16
290 NRC, Basra Livelihoods Technical Assessment, 21 October 2018, url
291 NRC, Basra Fact-Finding Mission Report #2, 22 September 2018, url, p. 3; the FFM took place from 26 to 29 August 2018
292 FP, Northern Iraq May Be Free, but the South is Seething, 9 November 2018, url; NRC, Basra Fact Finding Mission Report#1, 9 September 2018, url, p. 2, the FFM took place from 26 to 29 August 2018

50 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

απασχόληση των νέων ήταν «η διαφθορά (34 %), η έλλειψη ευκαιριών απασχόλησης (20 %), ηπροτίμηση πρόσληψης αλλοδαπών εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα (18 %), η έλλειψη εμπειρίας
και δεξιοτήτων στους νέους (9 %), τα έθιμα και οι παραδόσεις (5 %) και η έλλειψη εθνικής παραγωγής
(14 %)».293Τέλος, το WFP αναφέρει ότι το κυβερνείο της Βασόρας είχε ποσοστό ανεργίας 11 – 15 % (στοιχεία
2016)294, ενώ η ανεργία στους νέους 15 – 24 ετών ήταν 8-10 % (στοιχεία 2017).295 Σύμφωνα με τηνCSO, τα ποσοστά της ανεργίας στους νέους 15-24 ετών στη Βασόρα ανέρχονταν σε 25.5 % το 2016296
και σε 7.6 % συνολικά το 2017.297 Κατά την προετοιμασία της παρούσας έκθεσης, δεν ήταν δυνατή ηεξεύρεση πιο πρόσφατων στοιχείων.

2.2.4 Ερμπίλ
Σύμφωνα με δημογραφική έρευνα του ΔΟΜ το 2018, η συμμετοχή του εργατικού δυναμικού στηνΕρμπίλ ανερχόταν σε 65.9 % για τους άνδρες και 14.8 % για τις γυναίκες.298 Όσον αφορά τον τύποαπασχόλησης, τα δεδομένα του ΔΟΜ αποδεικνύουν ότι το 43.7 % του εργατικού δυναμικού τηςΕρμπίλ εργαζόταν στον δημόσιο τομέα, το 13 % στον ιδιωτικό τομέα, το 18.7 % ήταναυτοαπασχολούμενοι, και το 19.2 % ήταν εργαζόμενοι με ημερομίσθιο.299
Στο κυβερνείο της Ερμπίλ, η πλειονότητα του πληθυσμού απασχολείται στον δημόσιο τομέα και το
78 % του εργαζόμενου πληθυσμού έχει συνάψει γραπτή σύμβαση απασχόλησης, ενώ η άτυπη
απασχόληση παρατηρείται περισσότερο σε τομείς όπως οι κατασκευές και τοχονδρεμπόριο/λιανεμπόριο.300 Σε αυτούς τους τομείς, η UNHCR αναφέρει ότι «μόνο το 30 % τωνεργαζομένων απασχολούνται νομίμως και λαμβάνουν ημερομίσθια αντί για μισθούς».301
Το WFP παρατηρεί ότι τα ποσοστά ανεργίας στο κυβερνείο της Ερμπίλ κυμάνθηκαν μεταξύ 11 % και
15 % (στοιχεία του 2016).302 Η ανεργία στους νέους 15-24 ετών άγγιζε το 8-10 % βάσει των δεδομένων
του 2017.303 Σύμφωνα με την CSO, το ποσοστό ανεργίας στους νέους 15-24 ετών στην Erbil ανερχόταν
σε 13.6 % το 2016.304 Κατά την προετοιμασία της παρούσας έκθεσης, δεν ήταν δυνατή η εξεύρεση
πιο πρόσφατων στοιχείων.

293 NRC, Market Assessment Report: Basra City, November 2019, url, p. 26
294 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 42
295 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 43‫[ ر‬Employment and Unemployment Indicators], n. d., url
296 Iraq, CSO, ‫مؤشات التشغيل والبطالة‬297 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018], n. d., url‫ي‬

298 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 105
299 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 100
300 UNHCR, Displacement as challenge and opportunity Urban profile: Refugees, internally displaced persons and hostcommunity Erbil Governorate, Kurdistan Region of Iraq, April 2016, url, p. 34
301 UNHCR, Displacement as challenge and opportunity Urban profile: Refugees, internally displaced persons and hostcommunity Erbil Governorate, Kurdistan Region of Iraq, April 2016, url, p. 30
302 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 42
303 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 43‫[ ر‬Employment and Unemployment Indicators], 21 June 2020, url
304 Iraq, CSO, ‫مؤشات التشغيل والبطالة‬EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—51

2.3 Φτώχεια
2.3.1 Γενική επισκόπηση της χώραςΟ BTI αναφέρει ότι το 22.5 % του ιρακινού πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, και ταποσοστά φτώχειας κυμαίνονται από 3,5 έως 12.5 % στην KRI και αγγίζουν το 41.2 % σε περιοχές πουβρίσκονταν στο παρελθόν υπό την κατοχή του ISIL και το 30 % στις νότιες επαρχίες.305 Επιπλέον, η
UNESCO παρατηρεί ότι το ποσοστό φτώχειας «με βάση τον κατά κεφαλήν δείκτη φτώχειας στα 1,90
δολάρια ανά ημέρα» είναι 2.5 % του πληθυσμού.306 Η Ειδική Αντιπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας
των Ηνωμένων Εθνών για το Ιράκ προβλέπει ότι τα ποσοστά της φτώχειας θα διπλασιαστούν και θααγγίξουν το 40 % το 2020.307 Στις 2 Ιουλίου 2020, στον σταθμό Al-Sumariya ο ιρακινός Υπουργός
Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ανακοίνωσε ότι λόγω της κρίσης της νόσου COVID-19 και τηςκατακόρυφης πτώσης των τιμών πετρελαίου, η φτώχεια στο Ιράκ αυξήθηκε από 22 % σε 34 %.308Στο Ιράκ, το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας είναι «εκτεταμένο» διότι ένα μεγάλο ποσοστό τουπληθυσμού απασχολείται στον δημόσιο τομέα ή λαμβάνει συντάξεις.309 Ο ΔΟΜ παρατηρεί ότι οιεργαζόμενοι του δημόσιου τομέα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στην ηλικία των 65 ετών μετά από
25 έτη εργασίας. Ωστόσο, στη Βαγδάτη οι εργαζόμενοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στην ηλικία
των 55 ετών και μετά από 25 έτη εργασίας ή 15 έτη εργασίας για εργαζομένους με προβλήματα
υγείας. Όσον αφορά τον ιδιωτικό τομέα, ο ΔΟΜ δηλώνει ότι «ορισμένοι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό
τομέα μπορεί να λαμβάνουν επίδομα σύνταξης, το οποίο διαχειρίζεται ο εργοδότης τους».310Σύμφωνα με το WFP, υπήρχαν μηχανισμοί ανακούφισης από τη φτώχεια και εφαρμόζονταν από τηνκυβέρνηση. Σε αυτούς συγκαταλέγονται το Σύστημα Δημόσιας Διανομής (PDS) στο πλαίσιο τουοποίου διανέμονται μερίδες φαγητού σε πάνω από το 95 % των ιρακινών οικογενειών, το Δίκτυο
Κοινωνικής Προστασίας (που υποστηρίζει πάνω από 1,2 εκατομμύρια ευάλωτες ιρακινές οικογένειες
μέσω της παροχής οικονομικών διχτύων και διχτύων κοινωνικής ασφάλειας), εκπαιδευτικές
επιδοτήσεις και η δημόσια περίθαλψη.311 Το PDS εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά έχει επηρεαστείαπό την πολιτική αστάθεια στη χώρα, και οι παροχές δεν παραδίδονται τακτικά.312 Το USDOS
παρατηρεί ότι το PDS έχει εφαρμοστεί «κατά σποραδικό και ακανόνιστο τρόπο, με περιορισμένη
πρόσβαση στις πρόσφατα απελευθερωμένες περιοχές». Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν διανέμονταιόλα τα εμπορεύματα σε μηνιαία βάση, και το σύστημα δεν ήταν προσβάσιμο σε όλα τα εσωτερικώς
εκτοπισμένα άτομα, διότι προϋπέθετε ότι οι πολίτες «θα εξαργυρώσουν τις μερίδες του PDS ή άλλες
υπηρεσίες μόνον στον εγγεγραμμένο τόπο κατοικίας τους».313Η ιρακινή κυβέρνηση παρουσίασε τη Στρατηγική Μείωσης της Φτώχειας (PRS) για την περίοδο 20182022. Στόχος της PRS είναι να αντιμετωπίσει προκλήσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και τησταθερότητα, την ορθή διακυβέρνηση, τη δίκαιη κατανομή και διαφοροποίηση των εσόδων, τονμετριασμό του αρνητικού αντικτύπου των οικονομικών μεταρρυθμίσεων στους φτωχούς, και το305 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 17
306 UNESCO, Iraq : General Information, n. d., url
307 UNAMI, Briefing to the Security Council by Special Representative of the United Nations Secretary-General for Iraq Jeanine

Hennis-Plasschaert, 12 May 2020, url
308 Al-Sumariya, ‫ بالمئة نق البالد‬34 ‫ اىل‬22 ‫[ العمل تعلن زيادة نسبة الفقر من‬Ministry of Labour announces that poverty rates increased‫ي‬from 22 % to 34 % in the country], 2 July 2020, url
309 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, pp. 22-23
310 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 7
311 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 40
312 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 22
313USDOS, 2019 Country Reports on Human Rights Practices, 11 March 2020, url

52 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

υψηλό κόστος του πολέμου κατά της τρομοκρατίας και της κρίσης των εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων στον απόηχο του πολέμου κατά του ISIL.314
Η Δρ. Chatelard σχολιάζει ότι οι γυναίκες χωρίς άρρενες συγγενείς, συμπεριλαμβανομένων τωνοικογενειών με γυναίκα επικεφαλής, των διαζευγμένων γυναικών και των χήρων βρίσκονται σεευάλωτη θέση τόσο από οικονομική άποψη όσο και από την άποψη της έκθεσής τους σεπαρενόχληση, και δυσκολεύονται να βρουν απασχόληση, ενώ σημειώνει ότι η κατάσταση δεν είναι
εμφανώς καλύτερη για τις χήρες, που «επίσης στερούνται της προστασίας από έναν άνδρα συγγενή
και των απαραίτητων διασυνδέσεων για την εξεύρεση απασχόλησης και τη συντήρηση των τέκνων
τους».315 Το UNOCHA ανέφερε το 2017 ότι τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα, ιδίως οι γυναίκες σεοικογένειες με γυναίκα επικεφαλής, οι χήρες, οι ανάπηρες γυναίκες και τα κορίτσια και οι έφηβες,κινδύνευαν να πέσουν θύματα κακοποίησης και αντιμετώπιζαν δυσκολίες στη λήψη ανθρωπιστικής
βοήθειας.316 Οι εσωτερικώς εκτοπισμένες οικογένειες με γυναίκα επικεφαλής εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων στη Βαγδάτη είχαν υψηλότερη αναλογία ατόμων χωρίς κάποιο μέσοεπιβίωσης και βασίζονταν ιδίως στην ανθρωπιστική βοήθεια και την κυβερνητική συνδρομή για τηνκάλυψη των βασικών αναγκών τους.317

2.3.2 ΒαγδάτηΟ Κοινωνικοοικονομικός Άτλας του WFP για το Ιράκ περιλαμβάνει τις εξής πέντε κατηγορίες δεικτών
πλούτου για τη Βαγδάτη: οι πιο φτωχοί (17 %), η κατώτερη μεσαία τάξη (24 %), η μεσαία τάξη (19 %),η ανώτερη μεσαία τάξη (21 %) και οι ευπορότεροι (19 %). Όσον αφορά τα περιουσιακά στοιχεία τουνοικοκυριού, ο Άτλας διακρίνει τις εξής κατηγορίες για τη Βαγδάτη: ιδιοκτήτης (67 %), μίσθωση
(19 %), δωρεάν παροχή κατόπιν συμφωνίας του ιδιοκτήτη (11 %) και τυχαία κατοικία (3 %).318Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πρωτοβουλίας για τη φτώχεια και την ανθρώπινη ανάπτυξη τηςΟξφόρδης για το 2019, το 1.14 % του πληθυσμού του κυβερνείου της Βασόρας ζούσε σε συνθήκες
ακραίας φτώχειας και το 4 % ήταν ευάλωτο στη φτώχεια το 2018.319
Η Βαγδάτη διαθέτει υψηλό ποσοστό εσωτερικώς εκτοπισμένων οικογενειών με γυναίκα επικεφαλήςπου διαμένουν σε καταυλισμούς (24 % των ερωτηθέντων της έρευνας της REACH του Απριλίου
2018).320 Ο ΔΟΜ σημείωσε και μεγάλο αριθμό ευάλωτων ομάδων στον πληθυσμό τον Οκτώβριο του2017: «Η Βαγδάτη φιλοξενεί το 17 % των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων που χρήζουν
προστασίας, το 30 % των μητέρων κάτω των 18 ετών, το 18 % των οικογενειών με γυναίκα
επικεφαλής και το 17 % όλων των σωματικώς και/ή πνευματικώς μειονεκτούντων ατόμων. Επίσης,συνολικά το 5 % των επαναπατριζόμενων με σωματικές και/ή πνευματικές δυσκολίες φιλοξενούνταιστο κυβερνείο».321
Εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα και επαναπατριζόμενοι στη Βαγδάτη αναφέρουν ότι η βασική
ανησυχία για όσους διαμένουν στη Βαγδάτη ήταν η πρόσβαση στην απασχόληση.322 Ο ΔΟΜαναφέρει ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις το 88 % των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων εξαρτώνταιαπό κέρδη ανεπίσημης εργασίας, λιγότερο από το 20 % αυτών εξαρτώνται από συντάξεις, το 17 %εξαρτώνται από στήριξη από οικογένεια και φίλους και το 26 % στηρίζονται σε βοήθεια σε314 Iraq, Ministry of Planning, Strategy for the Reduction of Poverty in Iraq 2018-2022, January 2018, url, pp. 1-2
315 Chatelard, G., Σχόλιο που διατυπώθηκε κατά την αναθεώρηση της παρούσας έκθεσης, 19 Οκτωβρίου 2018
316 UNOCHA, Humanitarian needs overview, January 2017, p. 15, url
317 REACH, Comparative Multi-Cluster Assessment of IDPs Living in Camps, April 2018, url, p. 18
318 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 101
319 Alkire, S. et al., The Global Multidimensional Poverty Index (MPI), Oxford Poverty and Human Development Initiative,

2019, url, Tab 5.1 MPI Region
320 REACH, Comparative Multi-Cluster Assessment of IDPs Living in Camps, April 2018, url, p. 15
321 IOM, Iraq Displacement Tracking Matrix, Integrated Location Assessment II, Governorate Profiles, October 2017, url, p. 5
322 IOM, Iraq Displacement Tracking Matrix, Integrated Location Assessment II, Governorate Profiles, October 2017, url, p.
32

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—53μετρητά.323 Σε κοινή μελέτη τους, ο ΔΟΜ και το Πανεπιστήμιο Georgetown αναφέρουν ότι, σεσύγκριση με άλλα κυβερνεία, η Βαγδάτη εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά εσωτερικώς
εκτοπισμένων ατόμων (73.7 %) που είναι σε θέση να διασφαλίσουν ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο. Οιτοπικές φιλανθρωπικές οργανώσεις και οργανώσεις βοήθειας με έδρα τη Βαγδάτη διαδραματίζουν
σημαντικό ρόλο στην παροχή συνδρομής για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα που κατοικούν στηνπρωτεύουσα. Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων είχαν ήδησυγγενείς που κατοικούσαν στην πόλη και τους παρείχαν συνδρομή.324

2.3.3 Βασόρα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πρωτοβουλίας για τη φτώχεια και την ανθρώπινη ανάπτυξη τηςΟξφόρδης για το 2019, το 2.25 % του πληθυσμού του κυβερνείου της Βασόρας ζούσε σε συνθήκες
ακραίας φτώχειας και το 8.79 % ήταν ευάλωτο στη φτώχεια το 2018.325
Η φτώχεια παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις μεταξύ των επαρχιών του κυβερνείου τηςΒασόρας.326 Η Παγκόσμια Τράπεζα διαπίστωσε το 2015 ότι η επαρχία της Βασόρας είχε το υψηλότερο
ποσοστό φτώχειας στο κυβερνείο, ακολουθούμενη από τις επαρχίες Al Zubair, Al Khaseeb, Al Qurna,
Al Hartha, Al Deer, και Shatt Al Arab.327
Στην πόλη της Βασόρας, η επαιτεία έχει αναδειχθεί σε σημαντικό πρόβλημα, ενώ οι επαίτες
δημιουργούν οργανωμένες ομάδες και συμμορίες, και συνδέονται ή διευθύνονται από εγκληματικά
δίκτυα.328 Έχουν υπάρξει αναφορές για γυναίκες που ναρκώνουν τα παιδιά τους και τα παίρνουν μαζίτους για επαιτεία.329 Στις φτωχές περιοχές της Βασόρας, δημιουργούνται συμμορίες που ψάχνουν τααπορρίμματα των ευπορότερων κατοίκων της πόλης για να κερδίσουν λίγα χρήματα.330

2.3.4 Ερμπίλ
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Πρωτοβουλίας για τη φτώχεια και την ανθρώπινη ανάπτυξη τηςΟξφόρδης για το 2019, μηδέν τοις εκατό του πληθυσμού του κυβερνείου της Ερμπίλ ζούσε σεσυνθήκες ακραίας φτώχειας και το 5.32 % ήταν ευάλωτο στη φτώχεια το 2018.331
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Παγκόσμιας Τράπεζας για το 2015, το ποσοστό της φτώχειας στοκυβερνείο της Ερμπίλ ήταν 4.1 %.332 Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΟΜ από το 2018, το 29 % τωνερωτηθέντων νοικοκυριών στο κυβερνείο της Ερμπίλ ζούσε με μηνιαίο εισόδημα από 500 000 έως
750 000 IQD (περίπου 368 – 550 EUR), ενώ το 25.9 % είχε εισόδημα από 250 000 έως 500 000 IQD(περίπου 184 – 368 EUR) και το 21.1 % είχε μηνιαίο εισόδημα από 750 000 έως 1 000 000 IQD(περίπου 550 – 735 EUR).333 Το 8.2 % των ερωτηθέντων νοικοκυριών του κυβερνείου της Ερμπίλ
ζούσε με μηνιαίο εισόδημα κάτω των 250 000 IQD (περίπου 184 EUR). Κατά τη σύγκριση με άλλα323 IOM, Iraq Displacement Tracking Matrix, Integrated Location Assessment II, Governorate Profiles, October 2017, url, p.

25
324 IOM, SFS/Georgetown University, Access to durable solutions among IDPs in Iraq; Part One, April 2017, url, p. 23
325 Alkire, S. et al., The Global Multidimensional Poverty Index (MPI), Oxford Poverty and Human Development Initiative,

2019, url, Tab 5.1 MPI Region
326 NCCI, Basrah Governorate Profile, December 2015, url, p. 5
327 World Bank The), Where are Iraq’s Poor: Mapping Poverty in Iraq, 2015, url, p. 56
328 Niqash, Mister can you spare a dinar – life with the beggar mafia of Basra, 30 January 2014, url
329 Niqash, Mister can you spare a dinar – life with the beggar mafia of Basra, 30 January 2014, url
330 Niqash, Mister can you spare a dinar – life with the beggar mafia of Basra, 30 January 2014, url
331 Alkire, S. et al., The Global Multidimensional Poverty Index (MPI), Oxford Poverty and Human Development Initiative,
2019, url, Tab 5.1 MPI Region
332 World Bank (The), Where are Iraq’s Poor: Mapping Poverty in Iraq, 2015, url, p 28
333 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 44

54 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣκυβερνεία της KRI, τα νοικοκυριά με το υψηλότερο εισόδημα ήταν περισσότερα στην Ερμπίλ
(16 %).334Σύμφωνα με τα πορίσματα της δημογραφικής έρευνας του ΔΟΜ στην KRI το 2018, οι οικογένειες μεγυναίκα επικεφαλής είναι περισσότερες στην Ερμπίλ (10.7 %) και στη Sulaimaniya (11.2 %) και, σεγενικές γραμμές, είναι περισσότερες σε αγροτικές περιοχές (11 % έναντι 8 %).335 Οι οικογένειες μεγυναίκα επικεφαλής έχουν λιγότερες ευκαιρίες απασχόλησης λόγω των οικιακών ευθυνών και τουστίγματος που συνοδεύει την απασχόληση μιας διαζευγμένης ή χήρας γυναίκας.336 Χωρίς καμία πηγήεισοδήματος, οι οικογένειες με γυναίκα επικεφαλής είναι πιο πιθανόν να λαμβάνουν στήριξη απότην οικογένεια, τους φίλους και άλλους φορείς.337 Ο ΔΟΜ αναφέρει ότι «σχεδόν το 50 % τωνοικογενειών με γυναίκα επικεφαλής βασίζονται και στις συντάξεις ως πηγή εισοδήματος, όπως ήταναναμενόμενο, λαμβάνοντας υπόψη ότι συχνά οι γυναίκες γίνονται επικεφαλής της οικογένειας σεμεγαλύτερη ηλικία μετά την απώλεια του συζύγου τους».338

2.4 Επισιτιστική ασφάλεια
2.4.1 Γενική επισκόπηση της χώραςΤο Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης του Ιράκ για την περίοδο 2018-2022 προειδοποίησε πως 4 095 377
ντόναμ (περίπου 4 095 τετραγωνικών χιλιομέτρων) αγροτικής γης στο Ιράκ κινδυνεύουν απόερημοπόιηση.339
Στον Κοινωνικοοικονομικό Άτλαντα του Ιράκ για το 2019, το WFP εκτιμά ότι το 2017 το 11 % τωνΙρακινών οικογενειών βασίζονταν στη γεωργία για να ζήσουν, η οποία τη βασική πηγή επισιτιστικής
ασφαλείας της χώρας. Η γεωργία αντιπροσώπευε το 9 % του συνολικού ΑΕΠ, και μόνο το 27 % τουεδάφους του Ιράκ ήταν κατάλληλο για καλλιέργεια. Επιπλέον, σύμφωνα με την έκθεση οι ακραίες
καιρικές αλλαγές, η υποβάθμιση της γης, και ο εκτοπισμός και οι ζημίες στις υποδομές λόγω πολέμου
θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή για τη γεωργία του Ιράκ.340
Όσον αφορά τα ποσοστά των ιρακινών οικογενειών που πλήττονται από την επισιτιστική
ανασφάλεια, το WFP αναφέρει ότι το 1,8 των ανδρών σε αστικές περιοχές και το 4.9 % των ανδρών
σε αγροτικές περιοχές πλήττονται από επισιτιστική ανασφάλεια, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά στιςγυναίκες ανέρχονται σε 1.5 % και 7.6 % αντίστοιχα.341 Οι χάρτες που ακολουθούν παρουσιάζουν τηνκατανομή της επισιτιστικής ανασφάλειας ανά φύλο και σε επίπεδο κυβερνείου, καθώς και τις ζώνες
επισιτιστικής ασφάλειας του Ιράκ:334 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 44
335 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 22
336 Kaya, Z. N. and Luchtenberg, K. N., Displacement and Women’s Economic Empowerment: Voices of Displaced Women in

the Kurdistan Region of Iraq, 2018, url, p. 23
337 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 45
338 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 45
339 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 226
340 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 19
341 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 34

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης 3: Ποσοστό νοικοκυριών που πλήττονται από επισιτιστική ανασφάλεια για το 2019 σύμφωνα με το WFP βάσει
στοιχείων του 2016 342

342 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 34

—
55

56 —

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης 4: Ζώνες επισιτιστικής ασφάλειας για το 2019 σύμφωνα με το WFP343

Σύμφωνα με το WFP, τα ποσοστά των ατόμων που είναι ευάλωτα στην επισιτιστική ανασφάλεια ήτανκατά πολύ υψηλότερα, και άγγιζαν το 50 % περίπου στις αστικές περιοχές και το 60 % στις αγροτικές
περιοχές.344
Όσον αφορά τους υδάτινους πόρους στο Ιράκ, το Υπουργείο Σχεδιασμού σημειώνει ότι υπάρχει ένασημαντικό πρόβλημα με τους υδάτινους πόρους το οποίο οφείλεται σε εξωτερικούς και εσωτερικούς
παράγοντες, όπως η μείωση της στάθμης του Ευφράτη και του Τίγρη, η κλιματική αλλαγή και ταυψηλά επίπεδα μόλυνσης.345 Ο BTI αναφέρει ότι ο κύριος λόγος λειψυδρίας στο Ιράκ είναι «οαυξανόμενος αριθμός έργων και φραγμάτων που επηρεάζουν τη ροή του Τίγρη και του Ευφράτη»στην Τουρκία.346 Το Ιράκ βίωσε παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και επί δεκαετίες είχεπεπαλαιωμένες υποδομές ύδρευσης, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προσφέρει νερό καιυπηρεσίες αποχέτευσης στους κατοίκους του. Οι αγροτικοί πληθυσμοί αντιμετωπίζουν τιςσοβαρότερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε καθαρό νερό και αποχέτευση.347 Η πρόσβαση σε νερόέχει βελτιωθεί από το 2010, ωστόσο, πολλοί Ιρακινοί εξακολουθούν να βασίζονται σε «πρόχειρα
πηγάδια, υδροφόρες κρατικών αρχών και ΜΚΟ και αναξιόπιστα συστήματα ύδρευσης», ενώ το γλυκό
νερό της χώρας συνεχίζει να εξαντλείται.348 Υπάρχουν αναφορές για λειψυδρία.349
Σε έκθεση του στις 30 Απριλίου 2020, το WFP παρατήρησε μια τάση συσσώρευσης τροφίμων κατάτην περίοδο του εγκλεισμού λόγω της COVID-19, η οποία πυροδότησε την αύξηση των τιμών των

343 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 33
344 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 35
345 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, pp. 132-133
346 BTI, 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, url, p. 25
347 IRIN, Water shortage leads people to drink from rivers, 18 February 2007, url
348 EPIC, Drought in the land between two rivers, 18 July 2017, url
349 World Bank (The), Iraq Economic Monitor, October 2018, url, p. 6

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—57τροφίμων προς τα τέλη Μαρτίου. Ωστόσο, οι τιμές σταθεροποιήθηκαν τον Απρίλιο χάρη στα μέτρα
ελέγχου των τιμών και τη διανομή βασικών τροφίμων μέσω του Συστήματος Δημόσιας Διανομής. Το
WFP δηλώνει εντούτοις ότι «η παγκόσμια πτώση των τιμών πετρελαίου οδήγησε σε σημαντική
μείωση των εσόδων για τις οικονομίες που βασίζονται στο πετρέλαιο, όπως η ιρακινή, καιπροειδοποίησε ότι εάν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα είναι δύσκολο να διατηρηθούν δίκτυα
κοινωνικής ασφάλειας όπως το Δημόσιο Σύστημα Διανομής».350 Ο μέσος όρος διαθεσιμότητας
τροφίμων σε εθνικό επίπεδο ήταν 8,5 στα 10, και οι αγορές ανά τη χώρα φάνηκαν ιδιαίτερα
ανθεκτικές ως προς την αλυσίδα εφοδιασμού.351 Όσον αφορά τις τιμές των τροφίμων, το WFP
σημειώνει ότι η ετήσια τιμή (y/y) αλευριού στο Ιράκ ήταν κατά 21 % υψηλότερη το 2019. Ηυψηλότερη ετήσια αύξηση τιμής παρατηρήθηκε στα αυγά (28 %), ενώ προϊόντα όπως οι ντομάτες
και τα φασόλια παρουσίασαν μηνιαίες αυξήσεις τιμής 24 % και 15 % αντίστοιχα.352

2.4.2 ΒαγδάτηΟ Κοινωνικοοικονομικός Άτλας του WFP για το Ιράκ αναφέρει ότι το 53 % των νοικοκυριών δεναντιμετώπιζε προβλήματα επισιτιστικής ασφάλειας, το 46 % διασφάλιζε οριακά την επισιτιστική
ασφάλεια και το 1 % πληττόταν από επισιτιστική ανασφάλεια.353 Το Παρατηρητήριο Αγοράς του WFPγια το Ιράκ δεν εντόπισε σημαντικές αλλαγές στις μηνιαίες τιμές στις αγορές της Βαγδάτης για τηνπερίοδο Μαρτίου-Απριλίου, αλλά δεν προέβη σε σημαντικές προβλέψεις για μελλοντικές αλλαγές.354
Η παραγωγή σιταριού στο κυβερνείο της Βαγδάτης μειώθηκε σημαντικά, από 159 984 τόνους το 2017
σε 91 141 τόνους το 2018. Ομοίως, η παραγωγή κριθαριού μειώθηκε από 10 378 τόνους το 2017 σε
5 466 τόνους το 2018. Ωστόσο, η παραγωγή χουρμάδων σημείωσε αύξηση από 124 176 τόνους το
2017 σε 130 593 τόνους το 2018.355
Η Παγκόσμια Τράπεζα αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Βαγδάτης είναι αντιμέτωποι με καθημερινές
διακοπές της υδροδότησης, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Οι ξηρασίες356, οι ανεπαρκείς
υποδομές, καθώς και η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού και η εισροή εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων οδηγούν σε λειψυδρία και στην έξαρση μεταδοτικών ασθενειών. Οι διαρροές σωλήνων
αποχέτευσης μολύνουν τα δίκτυα πόσιμου νερού. Συνεπώς, οι οικογένειες υποχρεώνονται να«δαπανούν ένα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους σε ιατρική περίθαλψη και στην αγορά
εμφιαλωμένου νερού».357Το πόσιμο νερό και το νερό για γεωργικές εργασίες που είναι διαθέσιμο στη Βαγδάτη είναι χαμηλής
ποιότητας. Εκτιμάται ότι το επίπεδο μόλυνσης οργανικών ενώσεων στο νερό της πρωτεύουσας είναι
τρεις φορές υψηλότερο από τα εθνικά όρια και τα όρια του ΠΟΥ. Στην πόλη Sadr, για παράδειγμα, ημόνη πηγή καθαρού νερού είναι το εμφιαλωμένο νερό, το οποίο όμως δεν είναι προσβάσιμο για τουςπιο φτωχούς.358

350 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 4
351 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 3
352 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 4353 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 101
354 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 3
355 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018], n. d., url‫ي‬

356 Al Jazeera, Iraqi farmers, including in the areas near Baghdad Iraq's farmers hit hard by water shortages, 3 August 2018,

url
357 World Bank (The), Iraq: 5 Million Residents in Baghdad to Benefit from Improved Water Supply and Wastewater Services,

31 February 2018, url, EPIC, Drought in the land between two rivers, 18 July 2017, url
358 EPIC, Drought in the land between two rivers, 18 July 2017, url

58 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

2.4.3 ΒασόραΤο Παρατηρητήριο Αγοράς του WFP για το Ιράκ εντόπισε αμελητέες αλλαγές στις μηνιαίες τιμές στιςαγορές της Βασόρας για την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου, αλλά δεν προέβη σε σημαντικές
προβλέψεις για μελλοντικές αλλαγές.359
Η παραγωγή σιταριού μειώθηκε στο μισό στο κυβερνείο της Βασόρας: από 38 643 τόνους το 2017 σε
15 637 τόνους το 2018. Ομοίως, η παραγωγή κριθαριού μειώθηκε από 1 225 τόνους το 2017 σε 584τόνους το 2018. Η παραγωγή χουρμάδων, ωστόσο, παρέμεινε σχεδόν η ίδια: από 37 556 τόνους το
2017 σε 37 816 τόνους το 2018.360
Το 2015, υπήρχαν αναφορές ότι στη Βασόρα τα ποσοστά πρόσβασης στο δημόσιο δίκτυο ύδρευσης
και σε «βελτιωμένες πηγές νερού» ήταν υψηλά και ξεπερνούσαν τον μέσο όρο, ωστόσο, η ποιότητα
του νερού ήταν κακή.361 Η πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό ήταν ένα από τα βασικά προβλήματαστη Βασόρα.362 Το γλυκό νερό στο Νότιο Ιράκ, ιδίως στη Βασόρα, προερχόταν κυρίως από την υδάτινη
οδό Shatt Al-Arab που έχει γίνει ιδιαίτερα αλμυρή λόγω των ανάντη φραγμάτων, της ξηρασίας καιτης ρύπανσης. Τα τελευταία χρόνια, οι ξηρασίες είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των καλλιεργειών,όπως το ρύζι και το σιτάρι.363 Κατόπιν διερευνητικής αποστολής στην πόλη της Βασόρας τονΣεπτέμβριο του 2018, το NRC διαπίστωσε ότι η κρίση νερού είχε επηρεάσει δυσμενώς τους κατοίκους
που ασχολούνταν με τη γεωργία στις αγροτικές περιοχές γύρω από τη Βασόρα364, και εξανάγκασε3 780 ανθρώπους από αγροτικές περιοχές να εκτοπιστούν τον Αύγουστο του 2018.365 Λόγω τηςλειψυδρίας, σημειώθηκε αύξηση στη μετατόπιση από τις αγροτικές στις αστικές περιοχές τονΣεπτέμβριο του 2018.366 Τον Νοέμβριο του 2018, ο ΔΟΜ ανέφερε ότι ο αριθμός των οικογενειών πουεκτοπίστηκαν λόγω της κρίσης νερού και της ξηρασίας στα νότια κυβερνεία ήταν 3 522 (οιπερισσότερες εκ των οποίων βρίσκονταν στην Thi Qar).367

2.4.4 ΕρμπίλΤο Παρατηρητήριο Αγοράς του WFP για το Ιράκ διαπίστωσε μεγάλες αλλαγές στις μηνιαίες τιμές στιςαγορές της Ερμπίλ για την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου, με υψηλή προβλεψιμότητα για μελλοντικές
αλλαγές.368
Η πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό ήταν σχεδόν καθολική στο κυβερνείο της Ερμπίλ, καθώς το
89.7 % των νοικοκυριών χρησιμοποιούσε το δημόσιο δίκτυο/βρύση ως πηγή φρέσκου νερού, ενώ το
8.9 % βασιζόταν σε πηγάδια.369 Σύμφωνα με διάφορες πηγές, η λειψυδρία στην KRI μπορεί ναπροκύψει ως αποτέλεσμα της ραγδαίας αύξησης του πληθυσμού και των αποβλήτων.370 Η ποιότητα
του πόσιμου νερού της Ερμπίλ αξιολογήθηκε ως εντός των αποδεκτών ορίων.371 Οι κατοικίες στην359 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 3
360 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018], n. d., url‫ي‬

361 NCCI Iraq, Basrah Governorate Profile, December 2015,

url, p. 5

362 UNIAU, Basrah Governorate Profile, November 2010, available at: url, p. 1
363 Bloomberg, Basra’s Tap Water is Too Salty and Polluted Even for Washing, 2 August 2018, url
364 NRC, Basra Fact-Finding Mission Report #2, 22 September 2018, url, p. 3; η διερευνητική αποστολή πραγματοποιήθηκεαπό τις 26 έως τις 29 Αυγούστου 2018.
365 NRC, Iraq: Basra’s children face disease outbreak in rundown schools, 23 October 2018, url
366 NRC, Basra Fact Finding Mission Report #1, 9, September 2018, url, p. 8; η διερευνητική αποστολή πραγματοποιήθηκεαπό τις 26 έως τις 29 Αυγούστου 2018.
367 IOM, Iraq Water Crisis (Central/South), November 2018, url
368 WFP, Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020, url, p. 3
369 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018 url, p. 50
370 Denmark, DIS, The Kurdistan Region of Iraq (KRI): Access, Possibility of Protection, Security and Humanitarian Situation,
11 April 2016, url, p. 59; Rudaw, Erbil water shortages to be solved by new pipeline: governor, 8 July 2018, url
371 Jadoon, S., et al., Evaluation of Drinking Water Quality in Erbil City Kurdistan, Region-Iraq, Journal of Environment andEarth Science, Vol.5, No.21, 2015, url, p. 17

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—59Ερμπίλ ήταν εξοπλισμένες με εγκαταστάσεις αποχέτευσης. όπως η σύνδεση με δημόσιο δίκτυο
αποχέτευσης με καλυμμένο κανάλι (25,6) ή σηπτικές δεξαμενές (71,8).372

2.5 Υγειονομική περίθαλψη
2.5.1 Γενική επισκόπηση της χώρας
Σε έκθεση της 2ας Μαρτίου 2020, το Reuters αναφέρει ότι «το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης
του Ιράκ βρίσκεται σε κρίση» και πλήττεται από ελλείψεις φαρμάκων και ιατρικού προσωπικού. ΤοReuters παρατηρεί ότι το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης στο Ιράκ είναι συγκεντρωτικό, και,συνεπώς, η Βαγδάτη λαμβάνει «το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης» και η Βασόρα
υποχρηματοδοτείται. Η έκθεση προσθέτει ότι «ενώ στο υπόλοιπο Ιράκ υπάρχει αντιστοιχία 1,1νοσοκομειακών κλινών και 0,8 ιατρών ανά 1 000 κατοίκους, στο Κουρδιστάν υπάρχει αντιστοιχία 1,5κλινών και 1,4 ιατρών». Για την ενίσχυση του συστήματος υγείας, το Υπουργείο Υγείας επέτρεψε τιςεπενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, που είχαν ως αποτέλεσμα αύξηση 4 % του αριθμού των κλινών ανά
1 000 άτομα στο πρώτο εξάμηνο του 2019 στη χώρα. 373 Η Υπηρεσία Έρευνας του Κογκρέσου (CRS)τόνισε ότι τα συστήματα υγείας του Ιράκ (τόσο το δημόσιο όσο και το ιδιωτικό) πλήττονται απόπεριορισμένη ικανότητα και σημαντικές ελλείψεις. Η έκθεση, που παραπέμπει στην Παγκόσμια
Τράπεζα, ανέφερε ότι «το Ιράκ διαθέτει περίπου 0,8 ιατρούς και 1,3 νοσοκομειακές κλίνες ανά 1 000κατοίκους (κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο των 1,5 και 2,7 αντίστοιχα)».374
Το WFP παρατ΄ρησε ότι το ιρακινό κράτος προσέφερε «καθολική υγειονομική περίθαλψη καιιατρικές προμήθειες σε επιδοτούμενο κόστος» σε όλους τους Ιρακινούς. Η ίδια πηγή ανέφερε επίσης
ότι ανά 100 000 άτομα αντιστοιχεί λιγότερο από ένα νοσοκομείο. Σύμφωνα με την έκθεση
«παρατηρούνται ακόμα χαμηλότερα ποσοστά νοσοκομείων και ιατρών στα κυβερνεία του Kirkuk,του Thi-Qar, του Nainawa, του Maysan και του Anbar».375

372 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 49
373 Reuters, The medical crisis that’s aggravating Iraq’s unrest, 2 March 2020, url
374 CRS, Iraq and U.S. Policy, 16 June 2020, url, p. 2
375 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 40

60 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης 5: Αριθμός νοσοκομείων ανά πληθυσμό 100 000 κατοίκων για το 2019 σύμφωνα με το WFP376

Στο Ενημερωτικό Δελτίο 2019 για το Ιράκ, ο ΔΟΜ επεσήμανε ότι τα δημόσια νοσοκομεία και κλινικές
επέβαλαν ελάχιστες χρεώσεις, αλλά ενδέχεται να μην παρέχουν όλες τις ιατρικές υπηρεσίες.
Επιπλέον, οι περισσότερες από τις υποδομές είχαν αποκατασταθεί, με εξαίρεση τις πρόσφατααπελευθερωμένες περιοχές. Ο ΔΟΜ αναφέρει ότι μπορεί να υπάρχει χρόνος αναμονής για ορισμένες
ιατρικές ειδικότητες, ιδίως στις μεγάλες πόλεις. Επιπλέον, οι ασθενείς θα πρέπει να επισκέπτονται
πρώτα μια κλινική για διάγνωση πριν απευθυνθούν στην κατάλληλη εγκατάσταση υγείας. Το κόστος
των ιατρικών υπηρεσιών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (π.χ. ηλικία και φύλο) και το κόστος
των φαρμάκων εξαρτάται από τις διαγνώσεις. Επιπλέον, στα δημόσια νοσοκομεία τα φάρμακα
παρέχονται σε μικρότερο κόστος αλλά παρουσιάζονται ελλείψεις.377 Το Reuters κάνει αναφορά στιςδηλώσεις του πρώην Υπουργού Υγείας ο οποίος υποστήριξε ότι το 2018 «περισσότερα από το 85 %των φαρμάκων στον κατάλογο βασικών φαρμάκων του Ιράκ ήταν είτε σε έλλειψη είτε πλήρως μηδιαθέσιμα», ενώ τα φάρμακα για την αντιμετώπιση του καρκίνου ήταν «τα πιο σπάνια και αυτά πουδιακινούνταν λαθραία πιο συχνά». Επιπλέον, σύμφωνα με το Reuters, τα φαρμακεία ήταν γεμάτααπό λαθραία φάρμακα που ήταν είτε ανασφαλή είτε ληγμένα.378Μολονότι δεν υπάρχουν πολλά αξιόπιστα δεδομένα για την περίοδο μετά το 2008, η επιδείνωση τηςκατάστασης ασφαλείας μετά την επίθεση του ISIL το 2014 έχει εντείνει την ανάγκη ψυχικής
φροντίδας και εξειδικευμένου προσωπικού, σύμφωνα με το EPIC.379 Εκτιμάται ότι το 2018 το 15 % με
20 % του πληθυσμού της χώρας αντιμετώπιζε ψυχικά προβλήματα.380 Σε συνέντευξή τους στοLandinfo και το DIS, εκπρόσωποι του ΠΟΥ σημείωσαν ότι, όσον αφορά την ψυχική υγεία, το 2018«υπήρχαν τεράστιες ανάγκες και οι διαθέσιμες υπηρεσίες δεν κάλυπταν τη ζήτηση».381 Οιαυξανόμενες ανάγκες ψυχικής υγείας δεν έχουν καλυφθεί λόγω έλλειψης εξειδικευμένου

376 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 51
377 IOM, Country Factsheet: Iraq, 2019, url, p. 4
378 Reuters, The medical crisis that’s aggravating Iraq’s unrest, 2 March 2020, url
379 EPIC, Iraq’s quiet mental health crisis, 05 May 2017, url
380 Rudaw, Seminar examines mental health challenges in post-conflict Iraq, 2 April 2018, url
381 Denmark, DIS, Norway, Landinfo, Northern Iraq: Security situation and the situation for internally displaced persons (IDPs)

in the disputed areas, incl. possibility to enter and access the Kurdistan Region of Iraq (KRI), 5 November 2018, url, p. 54

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—61προσωπικού. Σύμφωνα με το IRIN news, υπάρχουν μόλις 80 κλινικοί ψυχολόγοι στη χώρα, οι οποίοι
συνεργάζονται με έναν περιορισμένο αριθμό ψυχιάτρων.382

2.5.2 Βαγδάτη
Σύμφωνα με τον Κοινωνικοοικονομικό Άτλαντα του WFP, και βάσει στοιχείων του 2017, ένα κρατικό
νοσοκομείο αντιστοιχούσε σε 140 001-177 000 κατοίκους του κυβερνείου της Βαγδάτης. Όσοναφορά τον συνολικό αριθμό νοσοκομείων (δημόσιων και ιδιωτικών), το WFP εκτιμά ότι ο αριθμός
τους ανερχόταν σε 50-95 στο κυβερνείο της Βαγδάτης, με το ποσοστό των ιατρών ανά 10 000 άτομα
να κυμαίνεται από 10,1 έως 15 %.383 Επιπλέον, τα ποσοστά θνησιμότητας στη Βαγδάτη για τα παιδιά
κάτω των πέντε ετών κυμαίνονταν από 20,1 έως 30 %.384 Η CSO αναφέρει ότι το 2017 λειτουργούσαν
95 κρατικά νοσοκομεία και 257 κέντρα πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.385 Σύμφωνα με τοΕθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022, και βάσει στοιχείων του 2016, υπήρχε έλλειμμα
110 κρατικών νοσοκομείων και 538 πρωτοβάθμιων μονάδων υγείας στη Βαγδάτη μεταξύ τωντυπικών και των πραγματικών αριθμών.386
Σύμφωνα με τον Διαδραστικό Πίνακα Ελέγχου του Ιρακινού Τομέα Υγείας του ΠΟΥ για το 2018, στοκυβερνείο της Βαγδάτης, έξι οργανώσεις λειτουργούσαν εγκαταστάσεις υγείας σε 12 τοποθεσίες.
Στις εν λόγω εγκαταστάσεις, συγκαταλέγονταν μία εγκατάσταση ψυχικής υγείας και οκτώεγκαταστάσεις θεραπείας κοινών ασθενειών.387 Σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική Συνεργασίας τουΠΟΥ στο Ιράκ, παρέχονταν ανεπαρκείς υπηρεσίες ψυχικής υγείας ως πρωτοβάθμια φροντίδα σε όλοτο Ιράκ. Το 2016, άνοιξαν δύο κέντρα διαχείρισης τραυμάτων στη Βαγδάτη. Σε έκθεσή τους το 2016,
η UNAMI και η OHCHR αναφέρουν ότι έχουν εγγραφεί στο μητρώο του Υπουργείο Εργασίας καιΚοινωνικών Υποθέσεων 45 ΜΚΟ με έδρα τη Βαγδάτη που παρέχουν ιατρική υποστήριξη σε άτομα με
αναπηρία. Σύμφωνα με τις ΜΚΟ που συμμετείχαν στην έρευνα της έκθεσης UNAMI/OHCHR,
λειτουργούσε μόνο ένα κέντρο για τεχνητά άκρα και ιατρικά μαξιλάρια στη Βαγδάτη και έναεξειδικευμένο νοσοκομείο για άτομα με αναπηρία με κακώσεις νωτιαίου μυελού.388

2.5.3 Βασόρα
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 2 Μαρτίου 2020, το Reuters δήλωσε ότι το σύστημα υγειονομικής
περίθαλψης στη Βασόρα υποχρηματοδοτείται, παρά τη μαζική παραγωγή πετρελαίου τουκυβερνείου. Σύμφωνα με την έκθεση, οι ιατροί και οι νοσηλευτές της Βασόρας αντιμετώπιζαν«υπερβολικό φόρτο εργασίας,» Επιπλέον, η Βασόρα πλήττεται από ελλείψεις σε ζωτικής σημασίας
ιατρικό εξοπλισμό, και διαθέτει μόνο τρεις αξονικούς τομογράφους και έναν μαγνητικό τομογράφοανά ένα εκατομμύριο κατοίκους, «σε αντίθεση με έναν μέσο όρο 34 αξονικών τομογράφων και 24μαγνητικών τομογράφων στις ανεπτυγμένες χώρες».389
Σύμφωνα με τον Κοινωνικοοικονομικό Άτλαντα του WFP, και βάσει στοιχείων του 2017, υπήρχε ένακρατικό νοσοκομείο ανά 177 001-227 100 κατοίκους του κυβερνείου της Βασόρας.390 Το WFP
σημειώνει ότι το κυβερνείο της Βασόρας διέθετε 16-26 δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία, ενώ τοποσοστό ιατρών ανά 10 000 άτομα ανερχόταν σε 8.1-10 %.391 Επιπλέον, τα ποσοστά θνησιμότητας
382 IRIN News, Iraq’s growing mental health problem, 16 January 2017, url
383 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, pp. 51,52
384 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 61
385 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018], n. d., url‫ي‬

386 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 173
387 WHO, Iraq Health Cluster Response Monitoring Interactive Dashboard 2018, url
388 UNAMI, Report on the Rights of Persons with Disabilities in Iraq, December 2017, url, p. 12-13
389 Reuters, The medical crisis that’s aggravating Iraq’s unrest, 2 March 2020, url
390 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 51
391 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, pp. 51-52

62 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣγια παιδιά κάτω των πέντε ετών κυμαίνονταν από 30,1 έως 40 %.392 Η CSO αναφέρει ότι το 2017υπήρχαν 246 εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης στη Βασόρα, εκ των οποίων 19 ήταν κρατικά
νοσοκομεία και 139 ήταν κέντρα πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.393 Σύμφωνα με το Εθνικό
Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022, και βάσει στοιχείων του 2016, υπήρχε έλλειμμα 42κρατικών νοσοκομείων και 154 πρωτοβάθμιων μονάδων υγείας στη Βασόρα μεταξύ των τυπικών καιτων πραγματικών αριθμών.394

2.5.4 Ερμπίλ
Στα τρία κυβερνεία της KRI, το ποσοστό των κρατικών νοσοκομείων ανά αριθμό κατοίκων ήτανσημαντικά υψηλότερο, δηλ. υπήρχε ένα νοσοκομείο ανά 60 000-75 000.395 Σύμφωνα με το WFP, τοκυβερνείο της Ερμπίλ διέθετε 27-49 δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία και ένα υψηλότερο ποσοστό
ίσο με 15,1-19 ιατρών ανά 10 000 κατοίκους.396 Επιπλέον, τα ποσοστά θνησιμότητας για παιδιά κάτωτων πέντε ετών κυμαίνονταν από 10,1 έως 20 % στην Ερμπίλ.397 Ακόμα, το Reuters παρατηρεί ότιστην KRI, αντιστοιχούσαν 1,5 νοσοκομειακές κλίνες ανά 1 000 κατοίκους.398 Σύμφωνα με το Εθνικό
Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022, και βάσει στοιχείων του 2016, υπήρχε έλλειμμα 11κρατικών νοσοκομείων και πλεόνασμα 96 πρωτοβάθμιων μονάδων υγείας στην Ερμπίλ μεταξύ τωντυπικών και των πραγματικών αριθμών.399
Πολλές από τις βασικές υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας παρέχονταν στην KRI, ωστόσο με μησυστηματικό τρόπο.400 Το σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας καλύπτει όλους τους Ιρακινούς,συμπεριλαμβανομένων και των ιρακινών πολιτών που δεν κατοικούν στην KRI. Ωστόσο, τα άτομαπου δεν κατοικούν στην KRI και δεν έχουν ιρακινή ιθαγένεια δεν δικαιούνται πρόσβαση σεεγκαταστάσεις υγείας και φάρμακα επί ίσοις όροις με τους πολίτες του Κουρδιστάν.401 Η ίδια πηγήσημειώνει ότι «όλοι οι πολίτες είναι επιλέξιμοι για ένα ευρύ φάσμα υγειονομικής περίθαλψης,οδοντικής υγιεινής και υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης σε δημόσια νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια
Φροντίδα Υγείας. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες υπόκεινται σε περιορισμούς ως προς τονπροϋπολογισμό, τον διαθέσιμο εξοπλισμό και τα φάρμακα, την εκπαίδευση και την κατάρτιση τουπροσωπικού».402 Οι Σύριοι πρόσφυγες που διαμένουν στην KRI είχαν το δικαίωμα πρόσβασης στηδημόσια υγειονομική περίθαλψη.403 Η κατανομή των κέντρων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας δενήταν απαραίτητα ομοιόμορφη σε όλη την Περιφέρεια του Κουρδιστάν, ενώ τα κυριότερα κέντρα
Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εξυπηρετούσαν έναν υπερβολικά μεγάλο αριθμό ασθενών, ενώπαράλληλα ο αριθμός ασθενών στα δευτερεύοντα κέντρα ήταν υπερβολικά χαμηλός. Τα κέντρα πουπαρέχουν υπηρεσίες σε ένα μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού διέθεταν, ωστόσο, περισσότερους
ιατρούς και νοσηλευτές σε σχέση με τα δευτερεύοντα κέντρα.404 Τον Αύγουστο του 2018, το Rudawαποκάλυψε την παράνομη εισαγωγή φαρμάκων, μεταξύ των οποίων και παραποιημένων φαρμάκων,στην KRI.405

392 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 61
393 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018], n. d., url‫ي‬

394 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 173
395 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 51
396 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, pp. 51,52
397 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 61
398 Reuters, The medical crisis that’s aggravating Iraq’s unrest, 2 March 2020, url
399 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 173
400 Moore, M., Ross C. A. et al., The future of health care in the Kurdistan Region – Iraq, 2014, url, p. 70
401 Moore, M., Ross C. A. et al., The future of health care in the Kurdistan Region – Iraq, 2014, url, p. 60
402 Moore, M., Ross C. A. et al., The future of health care in the Kurdistan Region – Iraq, 2014, url, p. 60
403 Ceasefire Centre for Civilian Rights, Asuda, Broken Lives: Violence against Syrian refugee women and girls in the Kurdistan

Region of Iraq, March 2018, url, p. 4
404 Moore, M., Ross C. A. et al., The future of health care in the Kurdistan Region – Iraq, 2014, url
405 Rudaw, 27 August 2018, KRG cracks down on counterfeit medications worth millions, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—63

2.6 Εκπαίδευση
2.6.1 Γενική επισκόπηση της χώρας
Στην έκθεση του για το 2019, το κίνημα της κοινωνίας των πολιτών «Global Campaign for Education»επεσήμανε αύξηση της χρηματοδότησης για την εκπαίδευση το 2019. Ωστόσο, η εν λόγω αύξηση,σύμφωνα με την ίδια πηγή δεν θα μπορούσε να επαρκεί για την αποκατάσταση των χιλιάδων
σχολείων που έχουν καταστραφεί κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων σε περιοχές που βρίσκοντανστο παρελθόν υπό την κατοχή του ISIL.406 Ο BTI αναφέρει ότι το Ιράκ πλήττεται από «αδύναμες
εκπαιδευτικές υποδομές, ιδίως σε περιοχές που έχουν απελευθερωθεί από την ομάδα του IS».
Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα στα πέντε σχολεία καταστράφηκε κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων
με το ISIL.407
Το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022 σημειώνει ότι τα ποσοστά εγγραφής τωναγοριών στην πρωτοβάθμια, μέση και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ήταν υψηλότερα από αυτά τωνκοριτσιών σύμφωνα με στοιχεία του 2016. Επίσης, τα ποσοστά εγκατάλειψης του σχολείου απόκορίτσια ήταν υψηλότερα από εκείνα των αγοριών.408 Ο BTI παρατηρεί ότι οι δεκαετίες συγκρούσεων
οδήγησαν σε μείωση της φοίτησης στο σχολείο, ιδίως επειδή ορισμένες οικογένειες και παιδιά
θεωρούν ότι το μέλλον τους δεν διαγράφεται λαμπρό».409 Η CSO παρέχει τα εξής στοιχεία για τοσχολικό έτος 2018/2019 σε εθνικό επίπεδο:•••Πρωτοβάθμια εκπαίδευση: Αριθμός σχολείων 17 235 – Εγγραφές 6 501 053 – Περιπτώσεις
εγκατάλειψης του σχολείου 127 891 – Αριθμός καθηγητών 290 664.
Δευτεροβάθμια εκπαίδευση: Αριθμός σχολείων 8 139 – Εγγραφές 3 140 110 – Περιπτώσεις
εγκατάλειψης του σχολείου 72 658 – Αριθμός καθηγητών 168 330.
Επαγγελματική εκπαίδευση: Αριθμός σχολείων 314 – Εγγραφές 50 603 – Περιπτώσεις
εγκατάλειψης του σχολείου 1 607 – Αριθμός καθηγητών 10 976.410

Οι ακόλουθοι χάρτες δείχνουν τα ποσοστά φοίτησης στην πρωτοβάθμια, μέση και ανώτερη
δευτεροβάθμια εκπαίδευση ανά φύλο:406 Global Campaign for Education, Iraq Spotlight Report 2019, 2019, url, p. 7
407 BTI, Iraq Country Report, 2018 url, p. 25
408 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 209
409 BTI, Iraq Country Report, 2018, url, p. 25‫[ ر‬Education Indicators], n. d., url
410 Iraq, CSO, ‫مؤشات التعليم‬64 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Χάρτης 6: Ποσοστό φοίτησης στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για το 2019 σύμφωνα με το WFP411

Χάρτης 7: Ποσοστό φοίτησης στην κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση για το 2019 σύμφωνα με το WFP412

411 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 84
412 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 85

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—65Χάρτης 8: Ποσοστό φοίτησης στην ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση για το 2019 σύμφωνα με το WFP413

2.6.2 Βαγδάτη
Τα ποσοστά εγγραφής στα σχολεία για το σχολικό έτος 2016/2017 ήταν 97 % για το δημοτικό, 67.7 %για το γυμνάσιο, 34.6 % για το προπαρασκευαστικό σχολείο και 66.3 % για το λύκειο.414 Η CSO
αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2017/2018 1 573 526 μαθητές ήτανεγγεγραμμένοι σε σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και 788 082 σε σχολεία δευτεροβάθμιας
εκπαίδευσης της Βαγδάτης.415 Επίσης, το WFP παρουσίασε τις ακόλουθες κατηγορίες εκπαίδευσης
των μελών νοικοκυριών άνω των 10 ετών: αναλφάβητοι (9 %), άτομα που έχουν μόνο την ικανότητα
ανάγνωσης (2 %), άτομα που έχουν την ικανότητα ανάγνωσης και γραφής (14 %), άτομα που έχουν
ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια εκπαίδευση (33 %), άτομα που έχουν ολοκληρώσει τη μέσηεκπαίδευση (15 %), άτομα που έχουν ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (12 %), άτομα πουκατέχουν δίπλωμα (5 %) και άτομα που έχουν ολοκληρώσει την ανώτατη εκπαίδευση (9%).416Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης, «χρειάζονται 2 908 κτίρια για νηπιαγωγεία, 2 849 κτίρια
για δημοτικά, και 353 κτίρια για γυμνάσια και λύκεια στη Βαγδάτη» προκειμένου να φτάσουμε τοντυπικό αριθμό βάσει των κριτηρίων των κατοίκων της Βαγδάτης.417
Σε αντίθεση με την υπόλοιπη χώρα, όπου τα ιδιωτικά σχολεία δεν είναι ακόμη ανεπτυγμένα, στηΒαγδάτη εκτιμάται ότι λειτουργεί το 5 % των ιδιωτικών σχολείων.418 Πρόσβαση σε εκπαίδευση

413 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 86
414 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 170
415 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018], n. d., url‫ي‬

416 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 101
417 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 170
418 World Bank (The), Iraq: reconstruction and investment, part 2, January 2018, url, p. 25

66 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

υψηλότερης ποιότητας σε ιδιωτικά και διεθνή σχολεία στη Βαγδάτη είχαν οι εύπορες οικογένειες. Ομέσος όρος διδάκτρων για ένα ιδιωτικό σχολείο ήταν περίπου 1 300 USD (1 145 EUR) τον μήνα.419

2.6.3 Βασόρα
Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022, στο σχολικό έτος 2016/2017 ταποσοστά εγγραφής στα σχολεία της επαρχίας της Βασόρας ήταν 96.5 % για το δημοτικό, 59.8 % γιατο γυμνάσιο, 28.2 % για το προπαρασκευαστικό σχολείο και 60.8 % για το λύκειο.420 Επιπλέον, στηνεπαρχία της Βασόρας υπήρχε έλλειψη 1 022 κτιρίων για παιδικούς σταθμούς και 734 κτιρίων γιαδημοτικά σχολεία, και πλεόνασμα 47 κτιρίων για σχολεία μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης.421 Η CSO
αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2017/2018, 602 512 μαθητές ήταν εγγεγραμμένοι
σε σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και 291 393 σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.422

2.6.4 Ερμπίλ
Σύμφωνα με έρευνα του 2018, το WFP αναφέρει ότι το ποσοστό των παιδιών που φοιτούν στοδημοτικό στην επαρχία της Ερμπίλ κυμαίνεται από 20,1 έως 25 %.423 Μια κοινή έκθεση τουΣυμβουλίου Προσφύγων της Ερμπίλ, του ΔΟΜ, του Κοινού Κέντρου Συντονισμού Κρίσεων, της
UNHCR, του UN-HABITAT, του OCHA και του UNFPA αναφέρει ότι «η βασική και η δευτεροβάθμια
εκπαίδευση παρέχονται κυρίως στα δημόσια σχολεία, τα οποία είναι δωρεάν για τους κατοίκους τηςΠεριοχής του Κουρδιστάν».424 Η οικονομική κρίση στην KRI έχει πλήξει σημαντικά τη χρηματοδότηση
της εκπαίδευσης η οποία μειώνεται συνεχώς από το σχολικό έτος 2012-2013, με αποτέλεσμα ναπλήττει σοβαρά το κυβερνείο της Ερμπίλ, όπου το ποσοστό εκτέλεσης του προϋπολογισμού για τηνεκπαίδευση μειώθηκε από το 45,9 % για το σχολικό έτος 2012-2013 σε 3,7 % για το σχολικό έτος2015-2016.425
Το κυβερνείο της Ερμπίλ διαθέτει τρία πανεπιστήμια και αρκετά κολέγια και άλλες εκπαιδευτικές
εγκαταστάσεις. 426 Σύμφωνα με τη δημογραφική έρευνα του ΔΟΜ το 2018, το κυβερνείο της Ερμπίλ
παρουσίασε κάποια από τα υψηλότερα επίπεδα γραμματισμού στην KRI, καθώς περίπου το 80 % τωνερωτηθέντων ανέφεραν ότι μπορούν να διαβάσουν και να γράψουν.427 Το επίπεδο σχολικής
φοίτησης στο κυβερνείο της Ερμπίλ ανερχόταν σε 37 %, ενώ το 45.9 % δεν φοιτούσε στο σχολείο
εκείνη την περίοδο και το 17.1 % δεν είχε ποτέ φοιτήσει στο σχολείο.428 Ένα άρθρο στοOpendemocracy.net αναφέρει ότι «οι περισσότερες περιπτώσεις εγκατάλειψης του σχολείου στηνπόλη Sulaimaniya οφείλονταν σε οικονομικά προβλήματα. Επίσης, το άρθρο αναφέρει ότι το 25 %των σχολείων της KRI ήταν «εντελώς ακατάλληλα» και το 50 % των σχολείων χρήζουν ανακαίνισης.429
Δεν ήταν δυνατή η εύρεση επιβεβαιωτικών πληροφοριών.

419 Australia, DFAT, Country Information Report Iraq, 9 October 2018, url, p. 9420 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 170
421 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 171
422 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018],21 June 2020, url‫ي‬

423 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 83
424 UNHCR, Displacement as challenge and opportunity Urban profile: Refugees, internally displaced persons and hostcommunity Erbil Governorate, Kurdistan Region of Iraq, April 2016, url, pp. 23-24
425 UNICEF, The Cost and Benefits of Education in Iraq: An analysis of the education sector and strategies to maximize thebenefits of education, 21 May 2017, available at: url, p. 33
426 NCCI, Erbil Governorate Profile, December 2015, url, p. 3427 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 34
428 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 35
429 Open Democracy, Corruption corrodes Kurdish education, 15 October 2018, url

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—67

2.7 Συνθήκες στέγασης και διαβίωσης
2.7.1 Γενική επισκόπηση της χώρας
ΣτέγασηΣύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022, υπήρχε στεγαστικό έλλειμα 2,5εκατομμυρίων μονάδων στο Ιράκ έως το τέλος του 2016, το 50 % του οποίου στα κυβερνεία τηςΒαγδάτης και του Ninawa. Επίσης, το σχέδιο αναφέρει «συνεχή κενά στην παροχή στέγασης στις
επαρχίες και μεταξύ των αγροτικών και αστικών περιοχών». Η ραγδαία ανάπτυξη του πληθυσμού καιη συνεχής ανάπτυξη σε άτυπους οικισμούς εντός των πόλεων και γύρω από αυτές (κυρίως στηΒαγδάτη και τη Βασόρα) αντικατοπτρίζουν την τρέχουσα στεγαστική κατάσταση στο Ιράκ.430Στην Επισκόπηση Ανθρωπιστικών Αναγκών του Νοεμβρίου 2019, το UNOCHA παρατηρεί ότι περίπου
700 000 άνθρωποι (από τα 2,4 εκατομμύρια όσων έχουν ανάγκη στέγης και βοήθειας σε είδη εκτός
τροφίμων) εξακολουθούσαν να διαμένουν σε προσωρινά καταλύματα, όπως αυτοσχέδια
καταλύματα, ημιτελή ή εγκαταλελειμμένα κτίρια, φθαρμένες σκηνές ή δημόσια κτίρια.431 Όσοναφορά τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα, το 2018 η καταστροφή κατοικίας αποτελούσε την«πρωταρχική αιτία» εκτοπισμού σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις σύμφωνα με τονΔΟΜ, που σημείωσε ότι οι σοβαρότερες καταστροφές κατοικιών έλαβαν χώρα στην Anbar, και ότι ταεσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα ήταν πολύ πιο πιθανόν να αναφέρουν την καταστροφή της κατοικίας
τους ως λόγο για τη μη επιστροφή τους.432

Ηλεκτρική ενέργεια, υγιεινή, αποχέτευση και εξυγίανση
Το UNOCHA ανέφερε τον Φεβρουάριο του 2018 ότι 5,4 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ιράκ χρειάζοντανυποστήριξη για το νερό, την υγιεινή και την αποχέτευση.433 Εκτιμήθηκε ότι τον Δεκέμβριο του 2018αυτός ο αριθμός μειώθηκε στα 2,3 εκατομμύρια άτομα που χρειάζονται πρόσβαση σε νερό καιαποχέτευση.434 Η UNICEF σημείωσε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως και την 31η Μαρτίου 2020,
1,85 εκατομμύρια άνθρωποι, εκ των οποίων 851 000 παιδιά και 943 000 γυναίκες, είχαν ανάγκη
τουλάχιστον μιας μορφής ανθρωπιστικής υποστήριξης ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής.435
Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάζει συνεχώς ελλείψεις. Ήδη πριν από τη σύγκρουση,υπήρχαν αναφορές για ανεπαρκή προμήθεια. Η πολυετής παραμέληση είχε ως αποτέλεσμαερειπωμένη υποδομή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι διακοπές ρεύματος ήταν πολύ συχνό
φαινόμενο.436 Στο πλαίσιο της έκθεσής του ILA III το 2019, ο ΔΟΜ αναφέρει ότι, σε γενικές γραμμές,ο δημόσιος ηλεκτρισμός ήταν διαθέσιμος στις περισσότερες κατοικίες σε τοποθεσίες όπουκατοικούσαν τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα/οι επαναπατριζόμενοι, αλλά η διαθεσιμότητα
ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τηνπεριοχή. Τα νότια κυβερνεία είχαν 20 ώρες ηλεκτρισμού την ημέρα, ενώ το Ninawa και το Salah alDin είχαν τη χαμηλότερη διαθεσιμότητα (10 ώρες ανά ημέρα).437 Στις 4 Ιουνίου 2020, το Reutersανέφερε ότι το Ιράκ έχει συνάψει συμφωνία με το Ιράν για την εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας γιαδύο χρόνια (2020 και 2021).438 Ωστόσο, λόγω των αμερικανικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στοΙράν, η ιρακινή κυβέρνηση σχεδιάζει να στραφεί στις χώρες του Κόλπου για ενεργειακό εφοδιασμό.
430 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 158
431 UNOCHA, Humanitarian Needs Overview: Iraq, November 2019, url, p. 57
432 IOM, Reasons to Remain – Categorizing Protracted Displacement in Iraq, November 2018, url, p. 13
433 UNOCHA, Iraq: 2018 Humanitarian Response Plan, 14 February 2018, url, p. 5
434 UNOCHA, Iraq: Humanitarian Needs Overview - November 2018, 16 December 2018, url, pp. 6, 37
435 UNICEF, 2020 Internal Displacement Crisis Humanitarian Situation Report, 23 April 2020, available at: url, p. 3
436 World Bank (The), Iraq Economic Monitor, From War to Reconstruction and Economic Recovery, 2018, url, p. 6
437 IOM, Integrated Location Assessment Part III, 2 January 2019, url, p. 30
438 Reuters, Iran signs two-year contract with Iraq to export electricity: IRNA, 4 June 2020, url

68 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Σύμφωνα με την Al-Mada, το 80 % του έργου για τη σύνδεση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας τουΙράκ με το δίκτυο του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου έχει ολοκληρωθεί.439 Ο σταθμός
Kurdistan 24, παραθέτοντας δημοσίευση του AFP, αναφέρει ότι η συμφωνία «χαιρετίστηκε ωςσυμφωνία-ορόσημο και αναμένεται να προσφέρει 500 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας στουπερφορτωμένο δίκτυο του Ιράκ έως το 2020».440
Ο ΔΟΜ παρατηρεί ότι σε εθνικό επίπεδο «οι πλέον αναποτελεσματικοί τομείς (από άποψη
υποδομών και υπηρεσιών) φαίνεται να ήταν η αποχέτευση και η διαχείριση/διάθεση αποβλήτων,που υπήρχαν αλλά λειτουργούσαν μόνο σε τοποθεσίες όπου κατοικούσε μόλις το 10 % τωνεπαναπατριζομένων και το 40 % των εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων περίπου. Αν και αυτές οιυπηρεσίες υπήρχαν κυρίως στην KRI, το βασικό πρόβλημα στα βόρεια-κεντρικά κυβερνεία φαίνεταινα ήταν η απουσία και των δύο αυτών υπηρεσιών, ενώ στον Νότο υπήρχαν αναφορές γιαδυσλειτουργία».441
Μεγάλα τμήματα του ιρακινού πληθυσμού δεν είχαν σύνδεση σε συστήματα αποχέτευσης.442 Ησύγκρουση με τον ISIL έχει επηρεάσει την κατάσταση των κρίσιμων υποδομών του Ιράκ, ιδίως σεδυσπρόσιτες περιοχές, και σε περιοχές που έχουν προσφάτως ανακτηθεί από τον ISIL, ενώ οι
μεγαλύτερες ζημίες πλήττουν τους μη εκτοπισμένους πληθυσμούς.443 Το UNOCHA αναφέρει ότι 1,4εκατομμύρια άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων από τακυβερνεία Ninawa, Kirkuk, Salah al-Din, και Anbar, που κατοικούσαν σε 33 καταυλισμούς, είχαν
ανάγκη υποστήριξης σε νερό και αποχέτευση και πρόσβασης λόγω ανεπαρκών εγκαταστάσεων καικάλυψης αποχέτευσης.444

2.7.2 Βαγδάτη
Σύμφωνα με χάρτη του WFP, στο κυβερνείο της Βαγδάτης υπήρχαν 334-1022 άτυποι οικισμοί.445
Βάσει των εκτιμήσεων του 2017, το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022 αναφέρει
την ύπαρξη 1 022 άτυπων οικισμών και 136 689 ανεπίσημων μονάδων στέγασης στην επαρχία τηςΒαγδάτης.446
Όσον αφορά την ύδρευση και την αποχέτευση, ο Κοινωνικοοικονομικός Άτλας του WFP σημειώνειότι το 70 % των νοικοκυριών στη Βαγδάτη είχε συνεχή διαθεσιμότητα σε πόσιμο νερό, ενώ το 30 %αντιμετώπιζε διακοπές στη διαθεσιμότητα. Επιπλέον, το 91 % αντλούσε πόσιμο νερό από το γενικό
δίκτυο, ενώ το 9 % κατανάλωνε εμφιαλωμένο νερό.447 Η CSO αναφέρει ότι το 2017 το 86.9 % τωνκατοίκων της Βαγδάτης εξυπηρετούνταν από τα δίκτυα πόσιμου νερού.448 Το Εθνικό Σχέδιο
Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022 σημειώνει ένα έλλειμμα ύψους 35 % στην κάλυψη της ζήτησης
πόσιμου νερού στα προάστια της Βαγδάτης.449
Επίσης, το ίδιο Σχέδιο αναφέρει ότι το σύστημα αποχέτευσης στη Βαγδάτη είναι παλιό, «έχει υπερβεί
τον προβλεπόμενο χρόνο ζωής του» και αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα ιδίως την εποχή των

439 Al-Mada, ‫ من خطوط النقل الخليجية‬% 80 ‫[ الكهرباء تعلن إكمال‬Electricity Department announces that 80 % of the GCC lines havebeen finalised], 26 June 2020, url
440 Kurdistan 24, US hails Gulf Arab plan to supply electricity to Iraq, 17 July 2020, url
441 IOM, Integrated Location Assessment Part III, 2 January 2019, url, p. 28
442 BTI, Iraq Country Report, 2018 url, p. 8
443 REACH, Iraq, Multi-Cluster Needs Assessment (MCNA), December 2017, url, p. 4
444 UNOCHA, Iraq: Humanitarian Needs Overview - November 2018, 16 December 2018, url, p. 37
445 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 46
446 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 158
447 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 101
448 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018],n. d., url‫ي‬
449 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 161

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—69βροχών.450 Ο Άτλας του WFP αναφέρει ότι το 52 % των τουαλετών είχαν σιφόνι και το 48 % όχι.451 Η
CSO αναφέρει ότι το 2017 το 75,9 % των κατοίκων της Βαγδάτης είχαν σύστημα αποχέτευσης.452
Ο ΔΟΜ δηλώνει ότι σε γενικές γραμμές οι υποδομές στη Βαγδάτη φαίνεται να λειτουργούν. 453
Ωστόσο, οι διακοπές ρεύματος ήταν συχνό φαινόμενο.454 Οι ζημίες στις κατοικίες του κυβερνείου τηςΒαγδάτης υπολογίζονται σε 337,5 δισεκατομμύρια IQD (251,2 εκατομμύρια EUR).455 Σημαντικές
καταστροφές σε κατοικίες σημειώθηκαν κυρίως στις περιοχές Abu Ghraib (3 %) και Mahmoudiya(7 %).456
Η μεγάλη εισροή εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων και μεταναστών προς αστικές περιοχές έχειπροσθέσει αυξημένη πίεση στη στεγαστική αγορά της Βαγδάτης.457 Σύμφωνα με μια ακαδημαϊκή
μελέτη του 2018, εκτιμάται ότι 187 000 στεγαστικές μονάδες στη Βαγδάτη (περίπου το 31 % τουστεγαστικού αποθέματος της πρωτεύουσας) ήταν ακατάλληλες. Οι στεγαστικές ελλείψεις,παράλληλα με την έλλειψη κατασκευαστικών υλικών και τις ελλείψεις στις υπηρεσίες στις αστικές
περιοχές ήταν οι κύριοι λόγοι αύξησης του στεγαστικού κόστους.458 Οι τιμές των κατοικιών στηΒαγδάτη ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή, και είναι χαμηλότερες εκτός κέντρου. Ο ΔΟΜ ανέφερε
ότι μια μη επιπλωμένη κατοικία 200m2 στα προάστια της Βαγδάτης θα μπορούσε να μισθώνεται
έναντι 100-300 USD [87-263 EUR), ενώ στο κέντρο της Βαγδάτης μια κατοικία ίδιου μεγέθους θακόστιζε 750-1000 USD [658-877 EUR].459
Όσον αφορά το κόστος διαβίωσης στο Ιράκ, o ΔΟΜ αναφέρει ότι κατά μέσο όρο μια οικογένεια
ξοδεύει ανά μήνα: 13 USD [11 EUR] για αέριο, 9-22 USD [8-19 EUR] για νερό, 22-30 USD [19-26 EUR]για τον δημόσιο ηλεκτρισμό και το ίδιο ποσό για τις ιδιωτικές ή κοινοτικές γεννήτριες.460

2.7.3 Βασόρα
Σύμφωνα με χάρτη του WFP, το κυβερνείο της Βασόρας έχει το ίδιο ποσοστό άτυπων οικισμών με τηΒαγδάτη, δηλαδή 334-1022.461 Σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022,υφίστανται 677 άτυποι οικισμοί και 62 602 ανεπίσημες μονάδες στέγασης στην επαρχία τηςΒασόρας.462
Σε έκθεση της 22ας Ιουλίου 2019, το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων αναφέρει ότι οιιρακινές αρχές «δεν κατάφεραν να διαχειριστούν κατάλληλα και να ρυθμίσουν τις πηγές νερού τουΙράκ, με αποτέλεσμα να στερούν από τους ανθρώπους που κατοικούν στο νότιο κυβερνείο τηςΒασόρας στο Ιράκ το δικαίωμά τους σε ασφαλές πόσιμο νερό». Σύμφωνα με την έκθεση, η βασική
πηγή νερού για τη Βασόρα είναι ο ποταμός Shatt Al-Arab με τα κανάλια γλυκού νερού του. ΤοΠαρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων επισημαίνει επίσης ότι περισσότεροι από 300.000κάτοικοι στο κυβερνείο της Βασόρας δεν είναι συνδεδεμένοι με το δίκτυο ύδρευσης και

450 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 163
451 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 101
452 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ بغداد‬Statistical Summary Baghdad 2018], n. d., url‫ي‬

453 IOM, Iraq Displacement Tracking Matrix, Integrated Location Assessment II, Governorate Profiles, October 2017, url, p.

10
454 Reuters, As Baghdad life improves, some still seek refuge in its past, url
455 World Bank, Iraq reconstruction & investment part 2 Damage and Needs Assessment of Affected Governorates, January

2018, url, p. 16
456 IOM, Iraq Displacement Tracking Matrix, Integrated Location Assessment II, Governorate Profiles, October 2017, url, p. 6
457 World Bank, Iraq - Systematic Country Diagnostic, 3 February 2017, url, p. 44
458 Al-Hafith, Omar, B.K. Satish (et al.), A systematic assessment of architectural approaches for solving the housing problem
in Iraq, in: Frontiers of Architectural Research, July 2018, url, p. 2
459 IOM, Information on Return and Reintegration in Iraq, December 2015, url, pp. 7-8
460 IOM, Information on Return and Reintegration in Iraq, December 2015, url, p. 5
461 WFP, Iraq Socio-economic Atlas, 2019, url, p. 46
462 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 158

70 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

αποχέτευσης, με αποτέλεσμα «τη μόλυνση των υπόγειων υδάτων με λύματα και την παράνομη
είσοδο στο δίκτυο σωλήνων για την πρόσβαση σε νερό, με αποτέλεσμα την έκθεση των συστημάτων
σε απώλεια εισοδήματος, μειωμένη πίεση νερού και ενδεχόμενη μόλυνση». Επίσης, οι δημόσιες
μονάδες ύδρευσης στη Βασόρα δεν διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνολογία για «την απομάκρυνσητων διαλυμένων συστατικών από την εισβολή του θαλασσινού νερού από το Shatt Al-Arab, μεαποτέλεσμα το χλώριο να είναι λιγότερο αποτελεσματικό για την απομάκρυνση βλαβερών ουσιών».
Τέλος, η αλατότητα και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την ποιότητα του νερού έχουν
επηρεάσει τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία στο κυβερνείο.463 Η CSO αναφέρει ότι το 2017το 90 % των κατοίκων της Βασόρας εξυπηρετούνταν από τα δίκτυα πόσιμου νερού.464 Όσον αφορά
την υδρευτική κάλυψη, το Εθνικό Σχέδιο Ανάπτυξης για την περίοδο 2018-2022 σημειώνει έναέλλειμμα ύψους 26 % στην κάλυψη της ζήτησης πόσιμου νερού στην επαρχία της Βασόρας.465 Η CSO
αναφέρει ότι το 2017 μόλις το 34.1 % των κατοίκων της Βαγδάτης είχαν σύστημα αποχέτευσης466.
Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, το Arab Gulf States Institute in Washington (AGSIW) σημειώνειότι οι γραμμές υψηλής έντασης υπέστησαν ζημιές κατά τα έτη των συγκρούσεων, και ότι, μολονότιοι ζημίες σημειώθηκαν κυρίως στον Βορρά, «επηρέασαν ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένηςτης νότιας επαρχίας παραγωγής πετρελαίου της Βασόρας, διότι όλα τα κυβερνεία είναι
διασυνδεδεμένα από το εθνικό δίκτυο.467 Σύμφωνα με άρθρο του Meed, μια πηγή επιχειρηματικών
διαβαθμισμένων πληροφοριών και οικονομικής ανάλυσης, που δημοσιεύτηκε στις 12 Ιουνίου 2020,το Ιράκ εισήγαγε κατά μέσον όρο 1 200 MW ηλεκτρικής ενέργειας από το Ιράν. Επίσης, η ίδια πηγήαναφέρει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ανεξάρτητο έργο ηλεκτρικής ενέργειας (δηλ. το εργοστάσιο
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Rumaila) κοντά στη Βασόρα, και ότι το δεύτερο στάδιο έχειξεκινήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, το έργο θα παράγει 3 000 MW.468
Στις 26 Νοεμβρίου του 2019, το Al-Monitor αναφέρθηκε σε «θανατηφόρες διαμαρτυρίες» στηΒασόρα, όπου σκοτώθηκαν αρκετά άτομα.469 Στις 3 Οκτωβρίου του 2019, το BBC ανέφερε ότι στηΒασόρα ο κόσμος διαμαρτυρόταν επί εβδομάδες για τις ελλείψεις ηλεκτρικού ρεύματος, το μη
ασφαλές πόσιμο νερό, τη διαφθορά και την ανεργία.470 Στις 24 Νοεμβρίου 2019, το Euronewsανέφερε ότι «εδώ και εβδομάδες σημειώνονται διαμαρτυρίες στη Βασόρα για τη χαμηλή ποιότητα
υπηρεσιών, και ιδίως για τις χρόνιες ελλείψεις καθαρού νερού και τις σοβαρές διακοπές παροχής
ρεύματος που έχουν ως αποτέλεσμα οι κάτοικοι να έχουν ηλεκτρικό ρεύμα για λίγες ώρες κάθεμέρα».471

2.7.4 Ερμπίλ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΟΜ για το 2018, «σχεδόν όλες οι οικογένειες του κυβερνείου τηςΕρμπίλ διαθέτουν κατάλληλη στέγαση, όπως ένα ολόκληρο σπίτι για ένα νοικοκυριό (92.1 %)· ένασπίτι που μοιράζονται περισσότερες από μία οικογένειες (6.3 %)· ή ένα διαμέρισμα (1.4 %)».472 Τοποσοστό αστικοποίησης στο κυβερνείο της Ερμπίλ εκτιμάται ότι υπερβαίνει το 80 % λόγω τηςεισροής οικονομικών μεταναστών και εσωτερικώς εκτοπισμένων ατόμων.473 Κατόπιν αξιολόγησης το

463 HRW, Basra is Thirsty: Iraq’s Failure to Manage the Water Crisis, 22 July 2019, url
464 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018], n. d., url‫ي‬

465 Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018-2022, June 2018, url, p. 161
466 Iraq, CSO, 2018 ‫[ الموجز االحصائ البرصة‬Statistical Summary Basra 2018], n. d., url‫ي‬

467 AGSIW, Iraq’s Electricity Challenges Mount as Oil Revenue Slows to a Trickle, 15 May 2020, url
468 Meed, The 3,000MW Rumaila plant is being developed as an independent power project, Power Technology, 12 June

2020, url
469 Al-Monitor, Protests spread in oil-rich Basra as death toll rises, 26 November 2019, url
470 BBC, Iraq protests: Curfew imposed in Baghdad amid widespread unrest, 3 October 2019, url
471 Euronews, Iraq protests: Basra streets fill with black smoke, burning tyres, 24 November 2019, url
472 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 48
473 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 14

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—71

2017, ο ΔΟΜ έκρινε ότι οι υποδομές λειτουργούσαν κατά το μεγαλύτερο βαθμό σε όλες τιςεπαρχίες.474
Σύμφωνα με τη δημογραφική έρευνα που διεξήγαγε ο ΔΟΜ το 2018 στην KRI «η πρόσβαση στοδίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας είναι καθολική, αλλά η παροχή είναι περιορισμένη και τα νοικοκυριά
έχουν κατά μέσον όρο παροχή ρεύματος για 17 ώρες κάθε μέρα».475 Στο κυβερνείο της Ερμπίλ, ομέσος αριθμός ωρών παροχής δημόσιας ηλεκτρικής ενέργειας ανά ημέρα είναι 15,6.476

474 IOM, Integrated Location Assessment Part II – Governorate Profiles, October 2017, url, p. 14
475 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 50
476 IOM, Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July 2018, url, p. 50

72 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία
Προφορικές πηγές:Chatelard, G., Σχόλιο που διατυπώθηκε κατά την αναθεώρηση της έκθεσης της EASO «Ιράκ - Βασικοί
Κοινωνικοοικονομικοί Δείκτες 2019», 19 Οκτωβρίου 2018Δημόσιες πηγές:AGSIW (The Arab Gulf States Institute in Washington), Iraq’s Electricity Challenges Mount as Oil
Revenue Slows to a Trickle, 15 May 2020, https://agsiw.org/iraqs-electricity-challenges-mount-asoil-revenue-slows-to-a-trickle/, accessed 23 July 2020
Al-Arabiya, Iraq oil ministry confirms US oil workers leaving Basra, 3 January 2020,
https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/01/03/Dozens-of-US-oil-workerspreparing-to-leave-Iraq-after-air-strike-sources, accessed 30 June 2020
Al-Hafith, Omar, B.K. Satish, A., Bradbury, S., De Wilde, P., systematic assessment of architectural
approaches for solving the housing problem in Iraq, in: Frontiers of Architectural Research, July
2018,
https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S2095263518300402?token=1D731083D714503531BB0B
C3FD7F8C3D82BE107F4CA8E1DF4CEE54F4A4A39A04ACF462AF7947DDFC50265C610ED8592A,
accessed 5 June 2020
Aljazeera, Iraqi farmers, including in the areas near Baghdad Iraq's farmers hit hard by water
shortages, 3 August 2018, https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2018/08/iraq-farmers-hithard-water-shortages-180802193258236.html, accessed 20 June 2020

‫ن‬

Aljazeera, ‫ من هم ولماذا يتظاهرون اآلن؟‬..‫[ الرفحاويون يق العراق‬Rafhawis in Iraq.. Who Are They and Why
Are They Protesting Now?], 17 June 2020,
https://www.aljazeera.net/news/2020/6/17/%D8%B1%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%A1%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%B9%D9%86%D9%85%D8%AD%D8%AA%D8%AC%D8%B2%D9%8A-%D8%B1%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%A1%D9%81%D9%8A, accessed 23 June 2020
Alkire, S., Kanagaratnam, U. and Suppa, N., The Global Multidimensional Poverty Index (MPI), Oxford
Poverty and Human Development Initiative, 2019, https://data.humdata.org/dataset/iraqpopulation-and-poverty-data, accessed 20 July 2020
Al-Mada, ‫ من خطوط النقل الخليجية‬% 80 ‫[ الكهرباء تعلن إكمال‬Electricity Department announces that
80 % of the GCC lines have been finalised], 26 June 2020,
https://www.almadapaper.net/view.php?cat=227998, accessed 26 July 2020
Al-Monitor, Basra protests spark government scramble to create jobs, 22 August 2018, available bysubscription at: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/08/iraq-oil-companies-jobsprotests.html, accessed 24 July 2020
Al-Monitor, Basra protests spark government scramble to create jobs, 22 August 2018, available bysubscription at: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2018/08/iraq-oil-companies-jobsprotests.html, accessed 30 June 2020
Al-Monitor, Iraqi protests resume as new government builds support for reform, 21 May 2020,
available by subscription at: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/05/iraq-kadimiprotests.html, accessed 22 July 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—73

Al-Monitor, Protests spread in oil-rich Basra as death toll rises, 26 November 2019, available bysubscription at: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/11/iraq-basra-protests.html,
accessed 13 June 2020

‫ن‬

Al-Sumaria, ‫ بالمئة يق البالد‬34 ‫ اىل‬22 ‫[ العمل تعلن زيادة نسبة الفقر من‬Ministry of Labour announces thatpoverty rates increased from 22 % to 34 % in the country], 2 July 2020,
https://www.alsumaria.tv/news/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/350591/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%86%D8%B2%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%82%D8%B1-%D9%85%D9%86-22-%D8%A7%D9%84%D9%89-34%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A6%D8%A9%D9%81%D9%8A?utm_campaign=magnet&utm_source=entity_page&utm_medium=related_articles, accessed 26 July 2020

‫ر‬

Al-Sumaria, ‫ ال يجوز تقييد حرية سفر العرا يق داخل البالد وخارجها‬:‫[ المحكمة االتحادية‬Federal Court: Iraqis’
Freedom of Travel inside and outside Iraq Should not be Curtailed], 11 February 2019,https://www.alsumaria.tv/news/260552/, accessed 1 September 2020
Arab Weekly (The), Foreign workers seeking jobs in Iraq despite perils, 18 February 2018,https://thearabweekly.com/foreign-workers-seeking-jobs-iraq-despite-perils, accessed 21 July 2020
Australia, DFAT (Department of Foreign Affairs and Trade), Country Information Report – Iraq, 17
August 2020, https://www.dfat.gov.au/sites/default/files/country-information-report-iraq.pdf,
accessed 31 August 2020
BBC, Iraq protests: Curfew imposed in Baghdad amid widespread unrest, 3 October 2019,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49909774, accessed 3 July 2020
Bertelsmann Stiftung, BTI 2018 Country Report, 2018, http://www.btiproject.org/fileadmin/files/BTI/Downloads/Reports/2018/pdf/BTI_2018_Iraq.pdf, accessed 25 July
2020
Bertelsmann Stiftung, BTI 2020 Country Report — Iraq, 29 April 2020, https://www.btiproject.org/content/en/downloads/reports/country_report_2020_IRQ.pdf, accessed 3 July 2020
Bloomberg, Basra’s Tap Water is Too Salty and Polluted Even for Washing, 2 August 2018,https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-08-02/water-crisis-salts-the-earth-in-iraq-s-longneglected-south, accessed 18 June 2020
Canpolat, E. and Maier, E., Powering Women in Iraq, 27 August 2019,https://blogs.worldbank.org/energy/powering-women-iraq , accessed 25 July 2020
CARE, CARE warns: Rapidly rising COVID-19 cases and massive lack of humanitarian funding put mostvulnerable on the brink of survival in Iraq, 9 July 2020, https://reliefweb.int/report/iraq/care-warnsrapidly-rising-covid-19-cases-and-massive-lack-humanitarian-funding-put-most, accessed 20 July
2020
Ceasefire Centre for Civilian Rights, Asuda, Broken Lives: Violence against Syrian refugee women andgirls in the Kurdistan Region of Iraq, March 2018, https://www.ceasefire.org/wpcontent/uploads/2018/05/MRG_CFRep_EN_SyrRef_Mar18.pdf, accessed 18 July 2020
Conversation (The), Iraq’s discontent – its roots and how to begin fixing it, 23 October 2019,https://theconversation.com/iraqs-discontent-its-roots-and-how-to-begin-fixing-it-124959, accessed
18 June 2020
CRF (Council on Foreign Relations), The Time of the Kurds, 29 July 2015,
https://www.cfr.org/interactives/time-kurds?cid=otr-marketing-use-Kurds_InfoGuide#!/, accessed
19 July 2020

74 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

CSIS (Center for Strategic and International Studies), Strategic Dialogue: Shaping a U.S. Strategy forthe “Ghosts” of Iraq, 26 May 2020, https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fspublic/publication/200526_Ghosts_of_Iraq.pdf, accessed 29 May 2020
Denmark, DIS (Danish Immigration Service), Norway, Landinfo, Northern Iraq: Security situation andthe situation for internally displaced persons (IDPs) in the disputed areas, incl. possibility to enterand access the Kurdistan Region of Iraq (KRI), 5 November 2018,https://coi.easo.europa.eu/administration/denmark/PLib/IRAQ_Report_on_security_IDPs_and_acce
ss.pdf, accessed 19 July 2020
Denmark, DIS (Danish Immigration Service), The Kurdistan Region of Iraq (KRI): Access, Possibility ofProtection, Security and Humanitarian Situation, 11 April 2016, https://www.nyidanmark.dk//media/Files/US/Landerapporter/FactfindingreportKurdistanRegionofIraq11042016.pdf?la=enGB&hash=8F7A27A4E41780A5FFB64DE5487EAFF8B998952C, accessed 20 July 2020
DeWeaver, M. A., Making Ends Meet: Economic Reforms in the Kurdistan Region of Iraq, in IRIS Iraq
Report, American University of Iraq-Sulaimani, 2017,
http://auis.edu.krd/iris/sites/default/files/IIR_Making%20Ends%20Meet_DeWeaver_2017.pdf,
accessed 29 May 2020
DRC (Danish Refugee Council) and UKAID, Household Debt in Iraq: Borrowing in a time of Crisis, 23
October 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Assessment%20on%20the%20Working%20
Conditions%20of%20Women%20across%20Key%20Sectors%20-%20Final%20Report%20%20Iraq.pdf, accessed 13 June 2020
DRC (Danish Refugee Council), Labor Market and Livelihoods Competency Assessment : Iraq, April
2020,
https://www.humanitarianresponse.info/sites/www.humanitarianresponse.info/files/assessments/
drc_labor_market_and_livelihoods_competency_assessment.pdf, accessed 20 July 2020
EASO (European Asylum Support Office), Iraq: Internal Mobility, February 2019,https://www.easo.europa.eu/sites/default/files/publications/Iraq-Internal-Mobility.pdf, accessed 24
July 2020
ECHO (European Civil Protection and Humanitarian Aid Operations), Iraq, 20 May 2020,
https://ec.europa.eu/echo/printpdf/where/middle-east/iraq_en, accessed 20 July 2020
Encyclopaedia Britannica, Iraq, 25 October 2018, https://www.britannica.com/place/Iraq, accessed
3 June 2020
Encyclopaedia Britannica, Kurd, 21 September 2018, https://www.britannica.com/topic/Kurd,
accessed 3 June 2020
EPIC (Education for Peace in Iraq Center), Drought in the land between two rivers, 18 July 2017,https://www.epic-usa.org/iraq-water/, accessed 18 June 2020
EPIC (Education for Peace in Iraq Center), Iraq’s health system at risk: the struggle to fight covid-19
and save lives, 25 June 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/enablingpeace.orgIRAQS%20HEALTH%20SYSTEM%20AT%20RISK%20THE%20STRUGGLE%20TO%20FIGHT%20COVID19%20AND%20SAVE%20LIVES.pdf, accessed 28 June 2020
EPIC (Education for Peace in Iraq Center), Iraq’s quiet mental health crisis, 05 May 2017,https://www.epic-usa.org/iraq-mental-health/, accessed 18 July 2020
Euronews, Iraq protests: Basra streets fill with black smoke, burning tyres, 24 November 2019,https://www.euronews.com/2019/11/24/iraq-protests-basra-streets-fill-with-black-smoke-burningtyres, accessed 1 July 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ—75

FP (Foreign Policy), Northern Iraq May Be Free, but the South is Seething, 9 November 2018,https://foreignpolicy.com/2018/11/09/northern-iraq-may-be-free-but-the-south-is-seething-basraisis-sistani-pmf-shiites-oil-poverty/, accessed 11 June 2020
Freedom House: Freedom in the World 2020 - Iraq, 4 March 2020
https://www.ecoi.net/en/document/2030805.html, accessed 12 June 2020
GBV Sub-Cluster Iraq: Guidance Note on GBV Service Provision during the Time of COVID-19, March
2020 https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/gbv_sc-covid-19_guidance_note_-iraqmarch_2020.pdf, p. 2, accessed 3 June 2020
Georges, V., Culbertson, S., Constant, L., and Karam, R., Initiatives to Improve Quality of Education in
the Kurdistan Region — Iraq: Administration, School Monitoring, Private School Policies, and Teacher
Training. Kurdistan Regional Government, 2016,
https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR900/RR960/RAND_RR960.pdf,
accessed 27 July 2020
Global Campaign for Education, Iraq Spotlight Report 2019, 2019,https://www.campaignforeducation.org/docs/HLPF/Iraq%20Spotlight%20Report%202019.pdf,
accessed 13 June 2020
Global Protection Cluster, PROPERTY COMPENSATION GUIDELINES: Based on Iraqi Law 20, 2009, Law
57, 2015 (First Amendment) and Law 2 of 2020 (Second Amendment), March 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/property_compensation_guidelines_amend
ed.pdf, accessed 9 June 2020
Gunter, F. R., The Political Economy of Iraq, Cheltenham, Elgar 2013
Health Cluster Iraq, Health Cluster Bulletin No. 3, March 2020,
https://www.ecoi.net/en/file/local/2031037/iraq_hq_bulletin3_march_2020.pdf, accessed 25 July
2020
Heritage Foundation (The), 2020 Index of Economic Freedom: Iraq, 2020,
https://www.heritage.org/index/pdf/2020/book/index_2020.pdf, accessed 1 July 2020
Hesselink, E., On Coercion and Persuasion: How militia group Hashd al-Shaabi made strategic use of
legitimacy sources in establishing civilian compliance in Ninewa governorate, Iraq, in 2017 and 2018,
Utrecht University, 2 August 2019,https://dspace.library.uu.nl/bitstream/handle/1874/384142/Thesis%20CSHR%20%20Emma%20Hesselink%203664201%20Igitur.pdf?sequence=2, accessed 13 June 2020
HPG (Humanitarian Policy Group), The humanitarian response in Iraq: Support beyond international
assistance in Mosul, July 2019, https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/resourcedocuments/12782.pdf, accessed 24 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Basra is Thirsty: Iraq’s Failure to Manage the Water Crisis, 22 July 2019,https://www.hrw.org/report/2019/07/22/basra-thirsty/iraqs-failure-manage-water-crisis, accessed
11 June 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Not a Homecoming, 14 June 2019,https://www.hrw.org/news/2019/06/14/iraq-not-homecoming, accessed 11 June 2020
IDMC (Internal Displacement Monitoring Centre), Global Report on Internal Displacement: Grid
2020, 23 April 2020, https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/2020-IDMC-GRID.pdf,
accessed 14 July 2020
IMF (International Monetary Fund), Iraq – Selected Issues: IMF Country Report 17/252, August 2017,https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2017/08/09/Iraq-Selected-Issues-45175, accessed 5
June 2020

76 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

IMF (International Monetary Fund), Middle East and Central Asia Department, Public Wage Bills in
the Middle East and Central Asia, 2018, https://www.imf.org/en/Publications/Departmental-PapersPolicy-Papers/Issues/2018/01/09/Public-Wage-Bills-in-the-Middle-East-and-Central-Asia-45535,
accessed 25 June 2020

‫ن‬

‫ن‬

INP Plus, ‫ فما هو؟‬.. ‫[ !خطأ فادح يق إصدار البطاقة الوطنية العراقية الموحدة يق عدة محافظات عراقية‬A Grave
Error in the Issue of the Iraqi Unified National Card in Several Iraqi Governorates.. What Is It?], 25
June 2019, https://www.inp.plus/news/70055, accessed 14 June 2020
IOM (International Organization for Migration), Community Stabilization Handbook: An overview ofcommunity transition and recovery achievements in Iraq 2015-2016, 19 January 2017,https://www.dropbox.com/s/9bjxlb9zwxkm37k/IOM_Iraq_Community_Stabilization_Handbook_20
15-2016.pdf?dl=1, accessed 24 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Country Factsheet: Iraq, 2019,https://files.returningfromgermany.de/files/CFS_2019_Iraq_ENG.pdf, accessed 20 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Demographic Survey Kurdistan Region of Iraq, July
2018 http://iomiraq.net/file/56475/download?token=G6lKpomn, accessed 22 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Displacement Tracking Matrix, Iraq IDPS Master List:
Round 115, 12 June 2020, https://data.humdata.org/dataset/2b0573f3-3277-4943-b5368eb651c37e79/resource/ebd44b3d-acb9-486f-8fc7-e30243f30a0c/download/dtm-iraq-idps-masterlist-round-115.xlsx, accessed 19 June 2020
IOM (International Organization for Migration), Displacement Tracking Matrix, Iraq Master List
Report 116, 30 June 2020,
http://iraqdtm.iom.int/images/MasterList/2020721134581_DTM_116_Report_May_June_2020.pdf,
accessed 20 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Information on Return and Reintegration in Iraq,
December 2015,
https://ch.iom.int/sites/default/files/New%20Website%202017/RIF/Country%20Information%20She
et%20Iraq.pdf, accessed 18 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Integrated Location Assessment Part II –Governorate Profiles, October 2017,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/ILA%20II_PART2%20Governorate%20Profiles.pdf, accessed 19 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Integrated Location Assessment Part III, 2 January
2019, https://displacement.iom.int/reports/iraq-%E2%80%94-integrated-location-assessment-part3-january-2019, accessed 19 July 2020
IOM (International Organization for Migration), Iraq Water Crisis (Central/South), November 2018,
http://iraqdtm.iom.int/LastDTMRound/IraqWaterCrisisCentral-SouthNov2018.pdf, accessed 11 June
2020
IOM (International Organization for Migration), Reasons to Remain – Categorizing Protracted
Displacement in Iraq, November 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Categorizing_Protracted_Displacement_in_I
raq_2018-11_IOM_RWG_SI.pdf, accessed 9 June 2020
IOM (International Organization for Migration), SFS/Georgetown University, Access to durable
solutions among IDPs in Iraq; Part One, April 2017,https://georgetown.app.box.com/s/pozrs2p8lqybh5sozeo0szeh81nbbkr0, accessed 19 July 2020
IPS (Inter Press Service), Homebound: Hardship Awaits Internally Displaced Iraqis, 18 April 2018,
http://www.ipsnews.net/2018/04/homebound-hardship-awaits-internally-displaced-EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—77

iraqis/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=homebound-hardship-awaitsinternally-displaced-iraqis, accessed 12 June 2020
Iraq Business News, Cabinet Ends Double Payments to fmr Detainees at Camp Rafha, 24 June 2020,
https://www.iraq-businessnews.com/2020/06/24/cabinet-ends-double-payments-to-fmr-detaineesat-camp-rafha/, accessed 30 June 2020
Iraq, Constitution of Iraq, 2005,
https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005.pdf?lang=en, accessed 1 September
2020
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), 2018 Multiple Indicator Cluster Survey (MICS6 ) Briefing,n. d., https://www.unicef.org/iraq/sites/unicef.org.iraq/files/2019-01/English%20MICS6.pdf,
accessed 4 July 2020ً‫العراق وبرنامج األمم المتحدة للمستوطنات ر‬
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫البشية يوقعان عقدا‬ً ‫ر‬‫[ مشتكا لدعم تنفيذ التعداد العام للسكان نهاية العام الجاري‬Iraq and UN-HABITAT Sign a Contract to Support
Conducting the Demographic Census in the End of This Year], 23 January 2020,
http://cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1259, accessed 29 June
2020
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), 2018 ‫االحصائ البرصة‬‫[ الموجز‬Basra Statistical Summary‫ي‬2018], 21 June 2020,
http://cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1206, accessed 20 July
2020
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), 2018 ‫االحصائ بغداد‬‫[ الموجز‬Baghdad Statistical Summary‫ي‬
2018, 21 June 2020,
http://cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1205, accessed 19 July2020‫( تقديرات سكان العراق ر‬2015-2030) [Iraqi Population
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫للفتة‬Estimates for the Period (2015-2030], 30 June 2020, http://cosit.gov.iq/ar/2013-01-31-08-43-38,
accessed 8 July 2020
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫مـؤش ـرات اإلنــذار المبك ــر للـربــع الثالث لس ــنة‬2019 [Early
Warning Indicators for the Third Quarter of 2019], 2019,http://cosit.gov.iq/documents/national_accounts/national_income/reports/alarm/%D9%85%D8%A
4%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B0%D8%A7%D8%
B1%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A8%D9%83%D8%B1%20%D9%84%D9%84%D8%B1%D8%A8%D8%B9%20%D8%A7%D9%84%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AB%20%D9%84%D8%B3%D9%86%D
8%A9%202019.pdf, accessed 3 July 2020‫[ ر‬Employment and Unemployment
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫مؤشات التشغيل والبطالة‬Indicators], n. d., http://cosit.gov.iq/ar/2013-01-31-08-48-55, accessed 3 July 2020‫[ ر‬Education Indicators], n. d.,Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫مؤشات التعليم‬http://cosit.gov.iq/ar/2013-02-25-07-39-31, accessed 8 July 2020‫ر‬‫[ ر‬Multiple
Iraq, CSO (Central Statistical Organization), ‫المؤشات‬‫مؤشات المسح العنقودي المتعدد‬Indicator Cluster Surveys], 21 June 2020, http://cosit.gov.iq/ar/2013-02-25-07-38-44, accessed 27
June 2020
Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Brussels, The Civil Status ID, n. d.,https://www.mofa.gov.iq/brussels/?page_id=572&lang=en, accessed 1 September 2020

78 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Berlin, The Civil Status ID, n. d.,https://www.mofa.gov.iq/berlin/?page_id=572, accessed 1 September 2020
Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Vienna, The Civil Status ID, n. d.,https://www.mofa.gov.iq/vienna/en/the-civil-status-id/, accessed 1 September 2020
Iraq, Embassy of the Republic of Iraq in Bern, The Civil Status ID, n. d.,https://www.mofa.gov.iq/bern/?page_id=572, accessed 1 September 2020
Iraq, Ministry of Foreign Affairs, THE CIVIL STATUS ID, n. d., https://www.mofa.gov.iq/the-civilstatus-id, accessed 1 September 2020
Iraq, Ministry of Interior, ‫[ محافظة ميسان تعلن ايقاف العمل بثالثة دوائر لغرض العمل بالبطاقة الوطنية‬Missan
governorate announces the closure of three departments in order to switch to the National Card],
10 February 2020, http://www.nid-moi.gov.iq/, accessed 17 June 2020
Iraq, Ministry of Planning, National Development Plan 2018 – 2022, June 2018,https://mop.gov.iq/en/static/uploads/8/pdf/1545900842d4eeeef48c6122449898d79a86b841fb-%D8%AE%D8%B7%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%86%D9%85%D9%8A%D8%A9%20%D
8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A%D8%A9%20(%D8%A7%D9%86%D9%83%D9%84%
D9%8A%D8%B2%D9%8A).pdf, accessed 15 June 2020
Iraq, Ministry of Planning, Strategy for the Reduction of Poverty in Iraq 2018-2022, January 2018,https://mop.gov.iq/en/static/uploads/1/pdf/15192838546d2344468c97dc099300d987509ebf27-Summary.pdf, accessed 13 June 2020
IRIN News, Iraq’s growing mental health problem, 16 January 2017,https://www.thenewhumanitarian.org/feature/2017/01/16/iraq-s-growing-mental-healthproblem?utm_source=IRIN%20%20the%20inside%20story%20on%20emergencies&utm_campaign=d3636c5daaRSS_EMAIL_ENGLISH_ALL&utm_medium=email&utm_term=0_d842d98289-d3636c5daa-15757289,
accessed 2 June 2020
IRIN, Water shortage leads people to drink from rivers, 18 February 2017,
http://www.irinnews.org/report/70243/iraq-water-shortage-leads-people-drink-rivers, accessed 24
June 2020
IWPR (Institute for War and Peace Reporting), Arabic-Kurdish Language Divide, 21 July 2006,
https://iwpr.net/global-voices/arabic-kurdish-language-divide, accessed 3 June 2020
IWPR (Institute for War and Peace Reporting), Iraq: Activists Join Police to Combat Domestic
Violence, 19 May 2020, https://iwpr.net/global-voices/iraq-activists-join-police-combat-domestic,
accessed 9 July 2020
Jadoon, S., Munir, S. and Fareed I., Evaluation of Drinking Water Quality in Erbil City Kurdistan,
Region-Iraq, Journal of Environment and Earth Science, Vol.5, No.21, 2015,
https://www.iiste.org/Journals/index.php/JEES/article/download/27040/27723, accessed 19 July
2020
Jiyad, S., Failure of Governance in Basra puts all of Iraq at Risk, LSE, 2 April 2020,
https://blogs.lse.ac.uk/mec/2020/04/02/failure-of-governance-in-basra-puts-all-of-iraq-at-risk/,
accessed 19 July 2020
Kaya, Z. N. and Luchtenberg, K. N., Displacement and Women’s Economic Empowerment: Voices ofDisplaced Women in the Kurdistan Region of Iraq, 2018, http://www.lse.ac.uk/women-peacesecurity/assets/documents/2018/LSE-WPS-DisplacementEcoEmpowerment-Report.pdf, accessed 7
July 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
79

‫ن‬

‫[ البطاقة الوطنية الموحدة تدخل ن‬Unified National Card Enters
Kirkuk Now, ‫حت التنفيذ يق نينوى للمرة األوىل‬into Force in Ninawa for the First Time], 1 November 2019, http://kirkuknow.com/ar/news/60566,accessed 4 June 2020
KRG (Kurdistan Regional Government), Ministry of Planning, Kurdistan Region of Iraq 2020: A Vision
for the Future, n.d.,
http://www.mop.gov.krd/resources/MoP%20Files/Newsletter/KRG_2020_last_english.pdf, accessed
5 June 2020
Kurdistan 24, US hails Gulf Arab plan to supply electricity to Iraq, 17 July 2020,
https://www.kurdistan24.net/en/news/f87d920c-4da0-4e7e-b29c-adeb670eb779, accessed 26 July2020
LSE Middle East Centre Blog, url, 31 July 2018, http://blogs.lse.ac.uk/mec/2018/07/31/analysinggrowth-trends-in-public-sector-employment-in-iraq/, accessed 18 June 2020
Meed, The 3,000MW Rumaila plant is being developed as an independent power project, PowerTechnology, 12 June 2020, https://www.power-technology.com/comment/iraq-power-plantsecond-phase/, accessed 20 July 2020
Mirza, A. “The Rentier Trap in Iraq: Comments and Recommendations’’, cited in: Atlantic council,
Beyond Security: Stabilization, Governance, and Socioeconomic Challenges in Iraq, July 2018,https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/issue-brief/beyond-securitystabilization-governance-and-socioeconomic-challenges-in-iraq/, accessed 22 July 2020
Moore, M., Ross C. A. Lim, Y. W., Jones, S. S., Overton, A., and Yoong, J. K., The future of health carein the Kurdistan Region – Iraq, 2014,
https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/monographs/MG1100/MG1148-1/RAND_MG11481.pdf, accessed 26 July 2020
MRG (Minority Rights Group), Crossroads: The future of Iraq’s minorities after ISIS, 7 June 2017https://minorityrights.org/wp-content/uploads/2017/06/MRG_Rep_Iraq_ENG_May17_FINAL2.pdf,
accessed 18 July 2020
MRG (Minority Rights Group), Iraq, May 2018, https://minorityrights.org/country/iraq/, accessed 18
July 2020
MRG Minority Rights Group), Mosul after the Battle: Reparations for civilian harm and the future of
Ninewa, 22 January 2020, https://reliefweb.int/report/iraq/mosul-after-battle-reparations-civilianharm-and-future-ninewa, accessed 4 July 2020
National (The), In Iraq’s oil-rich Basra, shanty towns flourish, 19 April 2018,https://www.thenational.ae/in-iraq-s-oil-rich-basra-shanty-towns-flourish-1.722967, accessed 29
June 2020
NCCI Iraq (NGO Coordination Committee for Iraq), Basrah Governorate Profile, December 2015,
https://www.ncciraq.org/images/infobygov/NCCI_Basra_Governorate_Profile.pdf, accessed 2 June
2020
NCCI (NGO Coordination Committee for Iraq), Erbil Governorate Profile, December 2015,
https://www.ncciraq.org/images/infobygov/NCCI_Erbil_Governorate_Profile.pdf, accessed 2 June
2020
NCCI (NGO Coordination Committee for Iraq), Baghdad Governorate Profile, December 2015,
https://www.ncciraq.org/images/infobygov/NCCI_Baghdad_Governorate_Profile.pdf, accessed 2
June 2020

80 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

New Arab (The), In Iraqi Kurdistan, plunging oil prices raise fears of economic collapse, 28 May 2020,
https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2020/5/28/oil-price-crash-plunges-iraqi-kurdistaninto-crisis, accessed 6 July 2020

‫ن‬New Arab (The), ‫النازحي إىل مدنهم‬‫ جدل بشأن خطوات إعادة‬:‫[ العراق‬Iraq: Debate about the Steps of
Returning IDPs to Their Towns/Cities], 16 September 2019,https://www.alaraby.co.uk/society/2019/9/16/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AC%D8%AF%D9%84-%D8%A8%D8%B4%D8%A3%D9%86%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A5%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B2%D8%AD%D9%8A%D9%86-%D8%A5%D9%84%D9%89%D9%85%D8%AF%D9%86%D9%87%D9%85, accessed 18 July 2020
New Humanitarian (The), Nowhere to go: Mosul residents in limbo as camps close, 11 March 2020,
https://www.thenewhumanitarian.org/news-feature/2020/03/11/mosul-iraq-residents-in-limbocamps-close, accessed 12 July 2020
New York Times (The), Oil Prices Crash, Virus Hits, Commerce Stops: Iraq Is in Trouble., 29 March
2020, https://www.nytimes.com/2020/03/29/world/middleeast/virus-iraq-oil.html?auth=loginemail&login=email, accessed 15 July 2020
Niqash, Mister can you spare a dinar – life with the beggar mafia of Basra, 30 January 2014,
http://www.niqash.org/en/articles/economy/3373/mister-can-you-spare-a-dinar-life-with-thebeggar-mafia-of-basra.htm, accessed 3 June 2020
Norway, Landinfo, Iraq: Travel documents and other identity documents, 16 December 2015,
https://www.landinfo.no/asset/3369/1/3369_1.pdf, accessed 11 July 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Barriers from Birth: Undocumented children in Iraq sentenced toa life on the margins, April 2019, https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/barriersfrom-birth---report.pdf, accessed 20 July 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Basra Fact Finding Mission Report #1, 9 September 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/NRC%20Basra%20Key%20Findings_FINAL_9
Oct.pdf, accessed 21 July 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Basra Fact-Finding Mission Report #2, 22 September 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/NRC_2ndBasraMission%20Report_FINAL_9
Oct.pdf, accessed 21 July 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Basra Livelihoods Technical Assessment, 21 October 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Basra%20Livelihoods%20Technical%20Asses
sment%20FINAL.pdf, accessed 12 June 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Broken Home: Women’s housing, land and property rights inpost-conflict Iraq, 11 May 2020, https://www.nrc.no/globalassets/pdf/reports/broken-homes---iraqreport-may-2020/hlp-report-1.8.pdf, accessed 18 June 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), DRC (Danish Refugee Council), and IRC (International Rescue
Committee), Paperless people of post-conflict Iraq: Denied rights, barred from basic services andexcluded from reconstruction efforts, 16 September 2019,https://www.nrc.no/globalassets/pdf/reports/paperless-people-of-post-conflictiraq/paperless_people_medium_single_pages.pdf, accessed 15 June 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Iraq: Basra’s children face disease outbreak in rundown schools,
23 October 2018, https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-basras-children-face-disease-outbreakrundown-schools, accessed 1 July 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
81

NRC (Norwegian Refugee Council), Iraqi women denied their property by relatives, tribes andmilitias, 11 May 2020, https://www.nrc.no/news/2020/may/iraqi-women-denied-their-property-byrelatives-tribes-and-militias/, accessed 4 June 2020
NRC (Norwegian Refugee Council), Market Assessment Report: Basra City, November 2019,https://www.humanitarianresponse.info/sites/www.humanitarianresponse.info/files/assessments/
nrc_basra_market_assessment_report.pdf, accessed 20 July 2020
NRT, Iraq cuts benefits to families who sheltered in Rafha camp during gulf war, 22 June 2020.
https://nrttv.com/En/News.aspx?id=22047&MapID=2, accessed 13 July 2020
OHCHR (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights), End of Mission
Statement by the United Nations Special Rapporteur on the human rights of internally displaced
persons, Ms. Cecilia Jimenez-Damary, upon conclusion of her official visit to Iraq – 15 to 23 February
2020, 27 February 2020,
https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25608&LangID=E,
accessed 9 June 2020
Open Democracy, Corruption corrodes Kurdish education, 15 October 2018,https://www.opendemocracy.net/north-africa-west-asia/aras-ahmed-mhamad/corruptioncorrodes-kurdish-education, accessed 20 July 2020
OXFAM, Protection Landscapes in Diyala and Kirkuk, Iraq, March 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/rr-protection-landscapes-diyala-kirkuk-iraq050320-en.pdf, accessed 8 June 2020
Phadera, L. Sharma, D., and Wai-Poi, M., Iraq’s Universal Public Distribution System : Utilization andImpacts During Displacement, World Bank Group, February 2020,
http://documents.worldbank.org/curated/en/239031582135436157/pdf/Iraqs-Universal-PublicDistribution-System-Utilization-and-Impacts-During-Displacement.pdf, accessed 12 July 2020
Protection Cluster Iraq, Psychosocial Support (PSS) Activities in Iraq: 2019 Achievements & 2020
Needs, 11 March 2020, https://www.ecoi.net/en/file/local/2026362/national_pss_analysis__fnl.pdf, accessed 27 June 2020
REACH, Comparative Multi-Cluster Assessment of IDPs Living in Camps, April 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/irq_report_comparative_multicluster_assessment_of_internally_displaced_people_in_camps_april_2018.pdf, accessed 14 June
2020
REACH, Iraq, Multi-Cluster Needs Assessment (MCNA), December 2017, https://www.impactrepository.org/document/reach/fa0d9456/reach_irq_report_multicluster_needs_assessment_december_2017.pdf, accessed 29 June 2020
REACH, Iraq: Assessment on employment and working conditions of conflict affected women across
key sectors, November 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Assessment%20on%20the%20Working%20
Conditions%20of%20Women%20across%20Key%20Sectors%20-%20Final%20Report%20%20Iraq.pdf, accessed 3 July 2020
Reuters, As Baghdad life improves, some still seek refuge in its past, 9 April 2018,https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-anniversary/as-baghdad-life-improvessome-still-seek-refuge-in-its-past-idUSKBN1HG0YP, accessed 12 June 2020
Reuters, Iran signs two-year contract with Iraq to export electricity: IRNA, 4 June 2020,
https://www.reuters.com/article/us-iran-iraq-electricity/iran-signs-two-year-contract-with-iraq-toexport-electricity-irna-idUSKBN23B131, accessed 2 July 2020

82 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

Reuters, Iraqi Kurds gear up for elections hoping to end turmoil, 11 September 2018,https://www.reuters.com/article/us-iraq-kurds/iraqi-kurds-gear-up-for-elections-hoping-to-endturmoil-idUSKCN1LR209, accessed 30 June 2020
Reuters, The medical crisis that’s aggravating Iraq’s unrest, 2 March 2020,
https://www.reuters.com/investigates/special-report/iraq-health/, accessed 14 July 2020
Rudaw, Baghdad’s Kurdish population sees dramatic decline, official data shows, 9 April 2016,
http://rudaw.net/english/middleeast/iraq/090420162, accessed 11 June 2020
Rudaw, Erbil water shortages to be solved by new pipeline: governor, 8 July 2018,
http://www.rudaw.net/english/lifestyle/080720181, accessed 11 June 2020
Rudaw, KRG cracks down on counterfeit medications worth millions, 27 August 2018,
http://www.rudaw.net/english/kurdistan/270820183, accessed 9 June 2020
Rudaw, Seminar examines mental health challenges in post-conflict Iraq, 2 April 2018,
http://www.rudaw.net/english/lifestyle/020420181, accessed 11 June 2020
RWG (Returns Working Group)/IOM Displacement Tracking Matrix, Areas of origin having witnessed
no return, April 2020, http://iraqrecovery.org/Files/38/2159.pdf, accessed 15 June 2020
O’Driscoll, D., Women’s participation in peacebuilding and reconciliation in Iraq. K4D Helpdesk
Report. Brighton, UK: Institute of Development Studies, 24 November 2017,https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/handle/20.500.12413/13437/239%20Women%27s%20Participation%20in%20Peacebuilding%20Iraq.pdf?sequence=1&isAllowed=y, accessed 20 July
2020
UN General Assembly and UN security General, Children and armed conflict [A/74/845–S/2020/525],
9 June 2020, https://www.un.org/sg/sites/www.un.org.sg/files/atoms/files/15-June2020_Secretary-General_Report_on_CAAC_Eng.pdf, accessed 22 July 2020
UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary
executions on her mission to Iraq [A_HRC_38_44_Add-4], 5 June 2018,https://digitallibrary.un.org/record/1629762, accessed 2 May 2020
UN Human Rights Council, Report of the Special Rapporteur on the human rights of internallydisplaced persons, [A/HRC/44/41/Add.1], 13 May 2020, https://undocs.org/en/A/HRC/44/41/Add.1
ccessed 12 June 2020
UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019): Report of the Secretary-General[S/2020/363], 6 May 2020, https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2020_363.pdf, accessed 12 June 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq)/ OHCHR (Office of the High Commissioner for
Human Rights), The Right to Education in Iraq: Part One: the legacy of ISIL territorial control on
access to education, February 2020, https://www.ohchr.org/Documents/Countries/IQ/202002IraqRightEducationreport.pdf, accessed 12 June 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Briefing to the Security Council by Special
Representative of the United Nations Secretary-General for Iraq Jeanine Hennis-Plasschaert, 12 May
2020, http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=12316:briefing-to-thesecurity-council-by-special-representative-of-the-united-nations-secretary-general-for-iraq-jeaninehennis-plasschaert-12-may-2020&Itemid=728&lang=en accessed 12 June 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Country Profile, n. d.,
http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=941&Itemid=472&lang=en, accessed 9 June 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—
83

UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Report on the Rights of Persons with Disabilities
in Iraq, December 2017,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/UNAMI_OHCHR__Report_on_the_Rights_of_PWD_FINAL_2Jan2017.pdf, accessed 12 June 2020
UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation), Iraq: General
Information, n. d., http://uis.unesco.org/en/country/iq?theme=education-and-literacy, accessed 1
July 2020
UNFPA (United Nations Population Fund), GBV Sub-Cluster Iraq, Guidance Note on GBV Service
Provision during the Time of COVID-19, 23 March 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/gbv_sc-covid-19_guidance_note_-iraqmarch_2020.pdf, accessed 2 July 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), Displacement as challenge andopportunity Urban profile: Refugees, internally displaced persons and host community Erbil
Governorate, Kurdistan Region of Iraq, April 2016,
https://data2.unhcr.org/en/documents/details/43277, accessed 19 July 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), Iraq: Country of Origin Information on
Access and Residency Requirements in Iraq: Ability of Persons Origination from Formerly ISIS-Held or
Conflict-Affected Areas to Legally Access and Remain in Proposed Areas of Relocation (Update I), 6
November 2019, available at: https://www.refworld.org/docid/5dc04ef74.html, accessed 23
September 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), IRAQ | UNHCR COVID-19 UPDATE XII, 12
July 2020, https://reporting.unhcr.org/sites/default/files/UNHCR%20Iraq%20COVID19%20Update%20-%2012JUL20.pdf, accessed 22 July 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), Iraq Protection Update, August 2019,available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Iraq%20Protection%20Update%20%20August%202019.pdf, accessed 19 July 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), Iraq: UNHCR Civil Documentations for
IDPs, 20 November 2019, available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/FACTSHEET_UNHCR%20Civil%20docmentati
on%20for%20IDPs%20%20October%202019.pdf, accessed 5 July 2020
UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees), Press Release - With the support of
UNHCR: Inauguration of the first National Identification Document Centre in Ninewa Governorate,
31 October 2019, available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/191030%20Press%20Release_Mosul%20Uni
fied%20ID.pdf, accessed 14 July 2020
UNIAU (Inter-Agency Information and Analysis Unit), Basrah Governorate Profile, November 2010,
available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D0A91C75A9C5AEFFC12577EB004F81BBFull_Report.pdf, accessed 5 June 2020
UNICEF (United Nations Children's Fund), 2020 Internal Displacement Crisis Humanitarian Situation
Report, 23 April 2020, available at:https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Iraq%20Humanitarian%20Situation%20Rep
ort%20%28IDP%29%20for%20January%20to%20March%202020.pdf, accessed 20 July 2020
UNICEF (United Nations Children's Fund), The Cost and Benefits of Education in Iraq: An analysis of
the education sector and strategies to maximize the benefits of education, 21 May 2017, available

84 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

at: https://reliefweb.int/report/iraq/cost-and-benefits-education-iraq-analysis-education-sectorand-strategies-maximize, accessed 8 June 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Global Humanitarian
Overview 2020, 4 December 2019, https://www.unocha.org/global-humanitarian-overview-2020,
accessed 14 July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian
Bulletin, April 2020, https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-humanitarian-bulletin-april-2020,
accessed 14 July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian
Bulletin, March 2020, 29 April 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/march_2020_humanitarian_bulletin_v1.pdf,
accessed 13 July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian needs
overview, January 2017, https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/irq_2017_hno.pdf,
accessed 16 June 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian Needs
Overview: Iraq, November 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/iraq_hno_2020.pdf, accessed 14 July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian
Response Plan: Iraq, January 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/iraq_humanitarianresponseplan_2020.pdf,
accessed 13 July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Humanitarian
Response Plan: Monitoring Report January – May 2019, 27 August 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/2019_iraq_mid_year_pmr.pdf, accessed 17
July 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Iraq: 2018
Humanitarian Response Plan, 14 February 2018,https://www.humanitarianresponse.info/en/operations/iraq/document/iraq-2019-humanitarianresponse-plan-january-december-2018, accessed 11 June 2020
UNOCHA (United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Iraq: Humanitarian
Needs Overview - November 2018, 16 December 2018,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/irq_2019_hno.pdf, accessed 9 June 2020
US, CIA, The World Factbook: Iraq, 17 June 2020, https://www.cia.gov/library/publications/theworld-factbook/geos/iz.html, accessed 23 July 2020
US, CIA, The World Factbook; Iraq, Government, 17 June 2020,
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html , accessed 23 July 2020
US, CIA, The World Factbook; Iraq, People and Society 17 June 2020,
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html, accessed 23 July 2020
US, CIA, The World Factbook; Iraq; Economy, 17 June 2020,
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html, accessed 23 July 2020
USDOS – US Department of State: Country Report on Human Rights Practices 2019 - Iraq, 11 March
2020 https://www.state.gov/reports/2019-country-reports-on-human-rights-practices/iraq/,
accessed 12 July 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—85

USIP (United States Institute of Peace), Kurdistan Region’s Debt Crisis Threatens Iraq’s Economy, 9
May 2018, https://www.usip.org/publications/2018/05/kurdistan-regions-debt-crisis-threatensiraqs-economy, accessed 21 June 2020
Washington Post (The), Protests are mounting in Iraq? Why?, 21 July 2018,https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2018/07/21/protests-are-mounting-iniraq-why/, accessed 2 July 2020
WFP (World Food Programme), Iraq Market Monitor Report, Issue No. 30, April 2020,
https://docs.wfp.org/api/documents/WFP-0000115738/download/, accessed 5 July 2020
WFP (World Food Programme), Iraq Socio-economic Atlas, 2019,https://www.ecoi.net/en/file/local/2020086/WFP-0000110173.pdf, accessed 25 June 2020
WHO (World Health Organization), Iraq COVID-19 dashboard, n. d.,
http://www.emro.who.int/irq/iraq-infocus/iraq-covid-19-dashboard.html, accessed 24 July 2020
WHO (World Health Organization), Iraq Health Cluster Response Monitoring Interactive Dashboard
2018,
https://app.powerbi.com/view?r=eyJrIjoiMzRiMDA4ZDMtMjEwZi00YmJkLWJlZDMtMjJkOGIyZmUzZDNiIiwidCI6ImY2MTBjMGI3LWJkMjQtNGIzOS04MTBiLTNkYzI4MGFmYjU5MCIsImMiOjh9, accessed 8
June 2020
WHO (World Health Organization), WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard: Iraq, 21 June
2020, https://covid19.who.int/region/emro/country/iq, accessed 14 July 2020
World Bank (The), Helping Women in Kurdistan region of Iraq to Find Jobs, 21 March 2019,https://www.worldbank.org/en/news/feature/2019/03/21/helping-women-in-kurdistan-region-ofiraq-to-find-jobs, accessed 26 June 2020
World Bank (The), Iraq Economic Monitor From War to Reconstruction and Economic Recovery, April
2018 http://documents.worldbank.org/curated/en/771451524124058858/pdf/125406-WP-PUBLICP163016-Iraq-Economic-Monitor-text-Spring-2018-4-18-18web.pdf, 7 June 2020
World Bank (The), Iraq Economic Monitor, October 2018,https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/30563/130798-WP-P164676-IraqEcoMonitor-Fall-2018-10-12-18-web.pdf?sequence=1&isAllowed=y, accessed 7 June 2020
World Bank (The), Iraq systematic country diagnostic, 3 February 2017,
http://documents.worldbank.org/curated/en/542811487277729890/pdf/IRAQ-SCD-FINAL-cleared02132017.pdf, accessed 6 June 2020
World Bank (The), Iraq: 5 Million Residents in Baghdad to Benefit from Improved Water Supply andWastewater Services, 31 February 2018, https://reliefweb.int/report/iraq/iraq-5-million-residentsbaghdad-benefit-improved-water-supply-and-wastewater-services, accessed 7 June 2020
World Bank (The), Iraq: reconstruction and investment, part 2, January 2018,https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/29438/123631.pdf?sequence=4&is
Allowed=y, accessed 22 June 2020
World Bank (The), The Kurdistan region of Iraq - Reforming the economy for shared prosperity andprotecting the vulnerable, 2016,
http://documents.worldbank.org/curated/en/229971468195834145/pdf/106109-WP-P159972-KRGEconomic-Reform-Roadmap-post-Decision-Review-PUBLIC-v1-05-29-16-2.pdf, accessed 13 June
2020
World Bank (The), Unemployment, female (% of female labor force) (modeled ILO estimate) – Iraq, 1
July 2020, http://api.worldbank.org/v2/en/indicator/SL.UEM.TOTL.FE.ZS?downloadformat=excel,
accessed 21 July 2020

86 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

World Bank (The), Unemployment, male (% of male labor force) (modeled ILO estimate), 21 June
2020, http://api.worldbank.org/v2/en/indicator/SL.UEM.TOTL.MA.ZS?downloadformat=excel,
accessed 21 July 2020
World Bank (The), Unemployment, total (% of total labor force) (modeled ILO estimate), 21 June
2020, http://api.worldbank.org/v2/en/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS?downloadformat=excel, accessed
21 July 2020
World Bank (The), Where are Iraq’s Poor: Mapping Poverty in Iraq, 2015,
http://documents.worldbank.org/curated/en/889801468189231974/pdf/97644-WP-P148989Box391477B-PUBLIC-Iraq-Poverty-Map-6-23-15-web.pdf, accessed 5 June 2020
World Bank Data, Self-employed, total (% of total employment) (modelled ILO estimate), September
2018, https://data.worldbank.org/indicator/SL.EMP.SELF.ZS?locations=IQ, accessed 9 July 2020
World Bank Group, Iraq Economic Monitor – Turning the Corner: Sustaining Growth and Creating
Opportunity for Iraq’s Youth, Fall 2019,http://documents.worldbank.org/curated/en/848371571505101026/pdf/Iraq-Economic-MonitorFall-2019-Turning-the-Corner-Sustaining-Growth-and-Creating-Opportunities-for-Iraq-s-Youth.pdf,
accessed 24 June 2020
World Bank, Iraq - Systematic Country Diagnostic, 3 February 2017,
http://documents.worldbank.org/curated/en/542811487277729890/pdf/IRAQ-SCD-FINAL-cleared02132017.pdf, accessed 13 June 2020
World Bank, Iraq reconstruction & investment part 2 Damage and Needs Assessment of Affected
Governorates, January 2018,https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/29438/123631.pdf?sequence=4&is
Allowed=y, accessed 9 June 2020

EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

—87Παράρτημα 2: Όροι αναφοράς
Περίοδος αναφοράς: Ιανουάριος 2019 έως 6 Ιουλίου 2020.

1. Γενική επισκόπηση
Η παρούσα έκθεση θα περιλαμβάνει δύο βασικές ενότητες: μία ενότητα γενικής επισκόπησης, καιμία ενότητα που θα περιλαμβάνει την περιγραφή της κατάστασης σε καθεμία από τις τρεις πόλεις
(Βαγδάτη, Βασόρα και Ερμπίλ) βάσει ενός συνόλου δεικτών.
Η γενική επισκόπηση θα περιλαμβάνει ξεχωριστά κεφάλαια για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα
άτομα/τους επαναπατριζόμενους, τις γυναίκες, τα παιδιά και τους άγαμους.
Το κεφάλαιο για τα εσωτερικώς εκτοπισμένα άτομα/επαναπατριζόμενους θα εστιάσει στις συνθήκες
στέγασης και διαβίωσης, την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την περίθαλψη και την απασχόληση, καιστην απόκτηση απολεσθέντων εγγράφων ταυτότητας (ισχύουσες ρυθμίσεις και κανονισμοί,κατάσταση γραφείων έκδοσης σε περιοχές που έχουν ανακαταληφθεί από τον ISIL).
Το κεφάλαιο για τις γυναίκες θα εστιάσει στην απασχόληση, τις συνθήκες εργασίας, την πρόσβαση
στην περίθαλψη, τα ποσοστά πρόσβασης στην εκπαίδευση/εγκατάλειψης του σχολείου και στιςελεύθερες μετακινήσεις για τις γυναίκες.
Το κεφάλαιο για την κατάσταση των παιδιών θα εστιάσει στην παιδική εργασία (νομοθεσία,στατιστικά στοιχεία, ελλιπείς αναφορές, συχνότητα στις κοινότητες εσωτερικώς εκτοπισμένων
ατόμων/επαναπατριζόμενων και/ή χρήση από ένοπλους φορείς (όπως οι PMU).
Το κεφάλαιο για τα δίκτυα υποστήριξης των άγαμων θα αφορά άνδρες και γυναίκες. Θα εστιάζει σταδίκτυα της οικογένειας και της κοινότητας, στα δίκτυα της πολιτικής και της πατρωνίας και στοννεποτισμό (wasta). Θα καλυφθεί η σημασία των δικτύων για την ασφάλεια, καθώς και η επικράτηση
οργανισμών/συμφωνιών που παρέχουν στήριξη σε άτομα που δεν έχουν κάποιο δίκτυο.

2. Βαγδάτη, Βασόρα και Ερμπίλ ανά δείκτη. Έμφαση στην κατάσταση εντός κάθε πόλης.
Στο παρόν κεφάλαιο, θα εφαρμοστούν οι ακόλουθοι δείκτες: Οικονομία, απασχόληση, φτώχεια,επισιτιστική ασφάλεια, υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και στέγαση και συνθήκες διαβίωσης.
Θα υπάρχουν ξεχωριστές παράγραφοι για κάθε μία από τις τρεις πόλεις για καθένα από τους δείκτες,βάσει μιας περιόδου αναφοράς.

88 —EASO, ΈΚΘΕΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΏΡΕΣ ΚΑΤΑΓΩΓΉΣ ΙΡΑΚ: ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ

doi: 10.2847/455711
doi: