ยัดภในกา้ ย่าานปลาไดอ
งประทปลอัรบร

สิงุ ควรจะทราบ่ ที่คณ่ งการตรวจสารในเรือ
กัมมันตรังสี

ค.ศ. 2023กรมประมงบทนํา

12 ผ่านไปแล้วนับตัง้ แต่เกิดอุบัติภัยโรงไฟานิวเคลียร์ฟกุ ชุ ิ มะไดอิจขิ องบริษัทไฟาโตเกียว

กรมประมงได้ ดํา เนิ นการตรวจสอบความเข้ ม ข้ น ของสาร
กัมมันตภาพรังสีของผลิตภัณฑ์ทางทะเลอย่างต่อเนื่ องหลังเกิดอุบตั ิเหตุและได้เผยแพร่ข้อมูลเพื่อรับประกันความปลอดภัยของ
ผลิตภัณฑ์ทางทะเล ในแผ่นพับนี้ ได้อธิบายถึงความเข้มข้นของ
กัมมันตภาพรังสีซีเซี ยมในผลิตภัณฑ์ทางทะเลที่ลดลงอย่างมากและการวิเคราะห์ทริเทียมที่เริม่ ในงบประมาณ 20221สารบัญ

บทนํ า

1้ ตอนการตรวจสอบสารกัมมันตรังสี ในผลิตภัณฑ์อาหาร
ขัน32สารบัญ้ ตอนการตรวจสอบ
ขัน

3

วิธก
ี ารตรวจสอบ

4สิงั จากการตรวจ่ ที่ ได้รบ

ตรวจระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมในผลิตภัณฑ์
ทางทะเล
สภาพการณ์ การวิเคราะห์กัมมันตรังสีซีเซี ยมในผลิตภัณฑ์
ทางทะเล

5การเปลี่ยนแปลงระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซี ยมในปลาทะเล
6ระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมในปลานํ้าจืด

สภาพการณ์ การวิเคราะห์กัมมันตรังสีซีเซี ยมในปลานํ้าจืด

7การเปลี่ยนแปลงระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซี ยมในปลานํ้าจืดชนิ ดหลักๆ
8การตรวจสอบทริเทียมและนํ้าที่ผ่านการบําบัดด้วย ALPSนํ้าที่ผา่ นการบําบัดด้วย ALPS คืออะไร
ทริเทียมคืออะไร

ผลการวิเคราะห์ทริเทียมสภาพการณ์ การวิเคราะห์ทริเทียม

ข้อมูลอ้างอิง:วิธกี ารวิเคราะห์ทริเทียม

คอลัมน์

99
10
11132

้ ตอนการตรวจสอบสารกัมมันตรังสี ในผลิตภัณฑ์อาหารขัน
ค่ามาตรฐานคืออะไรประเทศญีป่ นไดุ้่กาํ หนดค่ามาตรฐานของสารกัมมันตรังสีในสินค้าบริโภคที่ 100Bq/kg (theJapanese maximum levels in food ; JMLs) เพื่อจุดประสงค์ ในการควบคุมปริมาณการอาบรังสีท่ี ได้รับเพิมั ภิ ยั โรงไฟ¡านิวเคลียร์ให้อยูใ่ นระดับทีม่ ผี ลกระทบตลอดชีวติ่ จากสินค้าบริโภคหลังจากเกิดอุบตตํา่ เพียงพอและไม่เกิด¦ญหา (1 mSv ต่อ©) JMLs เป็ นค่าที่ ได้ลดลงจากค่าสูงสุด (120 Bq/kg) ซึ่ งเป็ นค่าทีค่ าํ นวณออกมาโดยพิจารณาตามรายการอาหารทีบ่ ริโภคและปริมาณการบริโภคตามวัยและเพศซึ่ งจะเป็ นเรือ่ งทีค่ าํ นึงถึงคนทุกวัยตัง้ แต่วยั ทารก นอกจากนี้ ในการสํารวจของกระทรวงสาธารณสุข

ผลจากการไม่กระจายสินค้าบริโภคที่เกินค่ามาตรฐานเหล่านี้ แรงงานและสวัสดิการร่วมกับสํานั กงานจังหวัดฟุกชุ ิ มะ พบว่าปริมาณการอาบรังสีจากสินค้าบริโภคที่มีสารกัมมันตรังสีที่มาจากอุบัติภัยโรงไฟ¡านิวเคลียร์ มี ไม่ถึง 1/100 ของ 1 mSv ต่อ©ที่ ได้ตัง้ ไว้แหล่งที่มา :เอกสารเรือ่ งอาหารและสารกัมมันตรังสี (กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการ และอื่น ๆ)การรับมือสารกัมมันตรังสีในสินค้าบริโภค (กระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการ) (https://www.mhlw.go.jp/shinsai_jouhou/shokuhin-detailed.html#kijun)ผลการสังเกตการณ์รงั สีในอาหารในชี วติ ประจําวัน (สํานักงานจังหวัดฟุกชุ ิ มะ) (http://www.pref.fukushima.lg.jp/site/portal/nichijoshoku-moni.html)

้ ตอนการตรวจสอบขันหน่ วยงานท้องถิน่ กําหนดแผนการสํารวจทําความเข้าใจและตกลงเลือกรายการที่มจะต้องตรวจสอบตามข้อมูลทางด้านซ้ายและจัดทําแผนงานพื้นที่สํารวจชนิ ดของปลาที่สํารวจ
ความถี่ ในการสํารวจดําเนิ นการสํารวจ

จัดส่งสินค้าเพื่อจําหน่ ายยืนยันความ
ปลอดภัยโดยการตรวจสอบจัดส่งสินค้าเพื่อจําหน่ ายตํา่ กว่า
100 Bq/kgถึงมือผู้บริโภคกรณี ที่เกิน
100 Bq/kgการร้องขอให้ระงับการส่งสินค้าและคําสัง
่จํากัดการส่งสินค้าี่ คี า่ เกิน JMLs เพียง 1 จุด จะมีการร้อง・กรณีทมเรียนจากหน่วยงานท้องถิน่ ให้ระงับสินค้า・หากมีคา่ เกิน JMLs กว่าหลายจุด จะมีการจํากัดการจําหน่ายโดยรัฐบาล

หากสินค้ามีคา่ เกินJMLs หล่ะ...
3ผลิตภัณฑ์ทางทะเลทีเ่ กิน JMLs จะไม่ถกู กระจายออกไปเนื่องจากรัฐบาลและองค์กร้ ถูกกระจายออกไปปกครองท้องถิน่ จะดําเนินมาตรการที่จะไม่ให้ผลิตภัณฑ์นันวิธกี ารตรวจสอบ

ผลการตรวจสอบ

1 ตรวจสอบการรับผลิตภัณฑ์ทางทะเลเมื่อรับผลิตภัณฑ์ทางทะเลจากสะพานปลา

ต่างๆ แล้ว จะมีการยืนยันถึงแหล่งผลิต และชนิ ดของปลา2 วัดความยาว/ชัง่ นํ้าหนักจํานวนสารกัมมันตรังสีที่ตรวจพบ

ออกมาเป็นอย่างนี้ เองตัวอย่างผลการตรวจวัด

106103

1

0500

1000

1500

พลังงาน (KeV)

5 การวิเคราะห์และการแปลผลตรวจวัดระดับความเข้มข้นของสาร

กัมมันตรังสี ต่อเนื้ อตรงส่วนที่ทานได้
1 กิ โลกรัม (Bq/kg)

3 บดสับ

บดสับผลิตภัณฑ์ทางทะเลในส่วนที่

4 ใส่ลงในเครือ่ งมือวิเคราะห์

ทานได้ (ส่วนใหญ่จะเป็ นส่วนเนื้ อ)ให้ละเอียดเป็นการตรวจสอบที่ผ่านกระบวนการที่เข้มข้นจริงๆนะ4ตรวจระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมในผลิตภัณฑ์ทางทะเล
สภาพการณ์ การวิเคราะห์กมั มันตรังสีซีเซียมในผลิตภัณฑ์ทางทะเลทันทีที่หลังจากเกิดอุบัติภัยโรงไฟานิวเคลียร์ ที่จังหวัดฟุกชุ ิ มะพบว่า มีตวั อย่างผลิตภัณฑ์้ จํานวนตัวอย่างที่เกิน JMLsจํานวนประมาณ 30% ทีเ่ กิน JMLs (100 Bq/kg) แต่หลังจากนัน้ ทีมค่อย ๆ ลดลงตามเวลาที่ผา่ นไป ตัง้ แต่ 2015 เป็ นต้นมา มีเพียงแค่ 4 ตัวอย่างเท่านัน่ คี า่เกิน JMLs ในจังหวัดฟุกชุ ิ มะ นอกเหนือจากจังหวัดฟุกชุ ิ มะ ไม่พบตัวอย่างที่เกิน JMLs เลยนับตัง้ แต่เดือนกันยายน 2014 เป็ นต้นมาข้อมูล ณ วันที่ 31 มกราคม 2023จังหวัดฟุกชุ ิมะเกิน 100 Bq/kgจํานวนตัวอย่างรวมทัง้ หมด : 74,742 ตัวอย่าง
จํานวนตัวอย่างทีเ่ กิน 100 Bq/kg : 2,101

ตํา่ กว่า 100 Bq/kgจํานวนตัวอย่างที่ ไม่เกิน 100 Bq/kg : 72,641(จํานวนตัวอย่าง)10,000
8,000

35%

2,000
0

0013%

1,077

40

1,997 5,479

7,666

2%

8,705

0.5%

8,633

8,559

0%

0%

51

10,000

9,866

8,000

05

6,229

30

15,456

2

3,975

3,984

0

20

3,116

100.02% 0% 0.03% 0.05% 0%0จํานวนตัวอย่างรวมทัง้ หมด : 84,361 ตัวอย่าง
จํานวนตัวอย่างที่เกิน 100 Bq/kg : 177จํานวนตัวอย่างที่ ไม่เกิน 100 Bq/kg : 84,184(จํานวนตัวอย่าง)

2,000

0%

0

ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 ค.ศ. 2013 ค.ศ. 2014 ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ( )12,0004,000

18,842จังหวัดอื่นๆนอกเหนือจากจังหวัดฟุกช
ุ ิมะ

6,000

（%）

50

0791

6,000
4,000

48181

อัตราส่วนเกิน

112

50

12

9,528

2

8,992

0
7,745

0
7,086

4,249
3%

（%）

0.5% 0.1% 0.02% 0%0%06,317

0%005,579
0%05,245
0%

00%

03020

7,978
5,185

400%

6,414

100%

ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 ค.ศ. 2013 ค.ศ. 2014 ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ( )0การเปลี่ยนแปลงระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมในปลาทะเลทันทีที่หลังจากเกิดอุบัติเหตุข้นึ มีตวั อย่างที่เกิน JMLs (100 Bq/kg) อยู่บ้าง แต่เมื่อเวลาผ่านไป
ระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซี ยมก็ค่อยๆ ลดลงอย่างรวดเร็ว จนใน®จจุบันนานๆ ครัง้
ถึงจะพบตัวอย่างที่เกิน JMLs และส่วนใหญ่พบว่า ไม่ถึงค่าขีดจํากัดในการตรวจหา

15,00014,000134Cs+137Cs (Bq/kg)

13,00012,000
5,000
4,000
3,000
2,000

100Bq/kg

1,000

ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 ค.ศ. 2013 ค.ศ. 2014 ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ค.ศ. 2023พบว่าไม่ถงึ ค่า()ขีดจํากัด
ในการตรวจหา (*)

1,400

134Cs+137Cs (Bq/kg)

1,300
500
400
300
200
100

พบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัด
ในการตรวจหา (*)ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ค.ศ. 2023

()

*เกีย
่ วกับการพบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหาจะมีคาํ อธิบายโดยละเอียดอยูใ่ นคอลัมน์ท้ายเล่ม6ระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมในปลานํ้าจืด
สภาพการณ์ การวิเคราะห์กมั มันตรังสีซีเซียมในปลานํ้าจืดทันทีที่หลังจากเกิดอุบัติเหตุโรงไฟ¢านิวเคลียร์ มีการพบตัวอย่างผลิตภัณฑ์ทเ่ี กิน JMLs (100Bq/kg) เป็ นจํานวนมาก แต่เมื่อเวลาผ่านไป ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ทเ่ี กิน JMLs ก็ได้ลดลงข้อมูล ณ วันที่ 31 มกราคม 2023จังหวัดฟุกชุ ิมะจํานวนตัวอย่างรวมทัง้ หมด : 8,589 ตัวอย่าง

เกิน 100 Bq/kgจํานวนตัวอย่างที่เกิน 100 Bq/kg : 375

ตํา่ กว่า 100 Bq/kgจํานวนตัวอย่างที่ ไม่เกิน 100 Bq/kg : 8,214(จํานวนตัวอย่าง)

4

1,200
1,000
800
600

2732%

173

200
057

88

13%

400

567372อัตราส่วนเกิน

626
8%

697

628
1%

30

1,179
904

742

0.6%

1%

2778

0.6% 0.3%

0%จํานวนตัวอย่างที่เกิน 100 Bq/kg : 372

163

3,0000（%）

50

232,0007100%

522,5000384

จํานวนตัวอย่างที่ ไม่เกิน 100 Bq/kg : 17,771(จํานวนตัวอย่าง)

500

0.5%

20

ผลิตภัณฑ์ตวั อย่างที่เกินค่ามาตรฐานค่อยๆ
ลดลงเลยนะเนี่ ยจํานวนตัวอย่างรวมทัง้ หมด : 18,143 ตัวอย่าง

1,000

426

0

ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 ค.ศ. 2013 ค.ศ. 2014 ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ()จังหวัดอื่นๆนอกเหนือจากจังหวัดฟุกชุ ิมะ

1,500

40084

911

3%

50

57（%）

2,560
19%

114
482

72,5732,2146%

402%

1%

1,781

7
1,530

3
1,300

0
1,204

0.4% 0.5% 0.2%

0%

30

2
1,004

1
1,044

0.2% 0.1%

01,0830%

0996

20
100%

ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012 ค.ศ. 2013 ค.ศ. 2014 ค.ศ. 2015 ค.ศ. 2016 ค.ศ. 2017 ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ()0การเปลี่ยนแปลงระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมใน
ปลานํ้าจืดชนิ ดหลักๆเมื่อเปรียบเทียบกับปลานํ้าเค็ม ปลานํ้าจืดจะมีแนวโน้มการขับถ่ายสารจําพวกเกลือ (เช่ นโซเดียม โพแทสเซี ยม เป็ นต้น) ที่ ได้จากอาหารออกจากร่างกายได้ยาก และเนื่องจากซี เซี ยมมีคุณสมบัติที่คล้ายกับโพแทสเซี ยมมากที่จาํ เป็ นต่อการดํารงชี วติ จึงทําให้ขับถ่ายออกจากร่างกายได้ยากเช่ นกัน้ ง ได้รบ้ งดูในขณะเดียวกัน เนื่ องจากปลาอิวะนะและปลายะมะเมะ ซึ่ งเป็ นปลาเพาะเลียั การเลียด้วยอาหารผสมทีม่ กี ารควบคุม จึงไม่พบตัวอย่างที่ตรวจเจอกัมมันตรังสีซีเซี ยมเกิน JMLs เลยตัวอย่างปลานํ้าจืด (ปลาอิวะนะตามธรรมชาติ, ปลายะมะเมะตามธรรมชาติ)ปลาอิวะนะ (ตามธรรมชาติ)ปลายะมะเมะ (ตามธรรมชาติ)19,000400

134Cs+137Cs (Bq/kg)

18,000300
200

3,000100พบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัด
ค.ศ. 2018 ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020 ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ค.ศ. 2023ในการตรวจหา (*)

2,000()100Bq/kg

1,000พบว่าไม่ถึงค่า
ขีดจํากัด
ในการตรวจหา (*)ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012ค.ศ. 2013

ค.ศ. 2014

ค.ศ. 2015

ค.ศ. 2016

ค.ศ. 2017

ค.ศ. 2018

ค.ศ. 2019 ค.ศ. 2020

ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ค.ศ. 2023

()ตัวอย่างปลานํ้าจืด (ปลาอิวะนะที่เพาะเลี้ยง, ปลายะมะเมะที่เพาะเลี้ยง)้ ง)ปลาอิวะนะ (ที่เพาะเลีย้ ง)ปลายะมะเมะ (ที่เพาะเลีย

134Cs+137Cs (Bq/kg)

400
300
200100พบว่าไม่ถึงค่าขีดจํากัด
ค.ศ. 2011 ค.ศ. 2012ในการตรวจหา (*)ค.ศ. 2013

ค.ศ. 2014

ค.ศ. 2015

ค.ศ. 2016ค.ศ. 2017

ค.ศ. 2018

ค.ศ. 2019ค.ศ. 2020

ค.ศ. 2021 ค.ศ. 2022 ค.ศ. 2023

()*เกีย่ วกับการพบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหาจะมีคาํ อธิบายโดยละเอียดอยู่ในคอลัมน์ท้ายเล่ม8การตรวจสอบทริเทียมและนํ้าที่ผ่านการบําบัดด้วย ALPSนํ้าที่ผ่านการบําบัดด้วย ALPS คืออะไรนํ้าที่ผา่ นการบําบัดด้วย ALPS คือนํ้าที่ผา่ นการบําบัดให้สะอาดเพื่อให้ตรงตามมาตรฐานข้อบังคับที่กาํ หนดโดยรัฐบาลเมื่อต้องการปล่อยนิวไคลด์นอกเหนือจากทริเทียมสู่สิ่งแวดล้อมโดย้ สูง (ALPS : Advanced Liquid Processing System) ฯลฯใช้ ระบบแปรรูปของเหลวขันนํ้าที่ผา่ นการบําบัดด้วย ALPS จะถูกเจือจางความเข้มข้นของทริเทียมให้ตาํ่ กว่า 1,500เบ็กเคอเรลต่อลิตรด้วยนํ้าทะเลก่อนที่จะปล่อย เหล่านี้เป็ นประมาณ 1/7 ของเกณฑ์เสนอแนะ
คุณภาพนํ้าบริโภคขององค์การอนามัยโลก (WHO)ทริเทียมคืออะไรทริเทียม (³H) เป็ นไฮโดรเจนชนิ ดหนึ่งหรือที่เรียกว่าซั งจูซุยโซะ (ในภาษาญี่ปน)ุ่ นอกจากจะเกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่อไฮโดรเจนถูกกระทบด้วยรังสีคอสมิก ฯลฯ แล้ว ยังเกิดขึ้นจากการทํางานของโรงไฟºานิวเคลียร์และการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ ฯลฯ อีกด้วย ทริเทียมปล่อยรังสีที่เรียกว่ารังสีบีตา และจํานวนครึง่ หนึ่งจะเปลี่ยนเป็ นฮีเลียม-3 ที่ ไม่ปล่อยกัมมันตภาพรังสีในช่ วงเวลา

12.3 ¿ทริเทียมมีอยู่ทวั่ ไปในนํ้าทะเล นํ้าจืด นํ้าฝน และนํ้าประปาในรูปของนํ้าทริเทียมที่รวมตัวกับออกซิ เจน และทริเทียมหลายสิบเบ็กเคอเรลก็มีอยู่ในร่างกายของเราเสมอรังสีบีตาที่ปล่อยออกมาจากทริเทียมนี้จะอ่อนแรงมากจนแม้แต่กระดาษแผ่นเดียวก็ไม่สามารถ้ ระดับของผลกระทบต่อร่างกายมนุษย์ (ค่าสัมประสิทธิปเคลื่อนผ่านได้ ดังนัน์ ริมาณรังสีที่มีประสิทธิภาพ) จึงอยู่ที่ประมาณ 1/700 ของซี เซี ยม-137 นอกจากนี้คดิ กันว่าไม่จาํ เป็ นต้อง้ จึงไม่รวมอยู่ในการควบคุมค่าเกณฑ์สําหรับคํานึ งถึงผลกระทบของทริเทียมในอาหาร ดังนันอาหาร้ ทริเทียมที่เข้าสู่รา่ งกายของมนุษย์และอาหารทะเลจะแสดงลักษณะเกือบจะเหมือนยิง่ ไปกว่านัน้ จึงไม่สะสมอยู่ในร่างกายและไม่เข้มข้นกันกับนํ้า และถูกขับออกจากร่างกายค่อนข้างเร็ว ดังนันเช่ นกัน ซึ่ งแตกต่างจากกัมมันตภาพรังสีซีเซี ยมอิเล็กตรอน

อิเล็กตรอนโปรตอนโปรตอน

ไฮโดรเจน
(¹H)

นิวตรอน นิวตรอนทริเทียม

³H

ไฮโดรเจนHออกซิ เจนO

ทริเทียม
(Tritium, ³H)

ความแตกต่างระหว่างอะตอมของไฮโดรเจนและอะตอมของทริเทียม(ไดอะแกรมแผนผัง)โมเลกุลของนํ้าทริเทียม(ไดอะแกรมแผนผัง)เว็บไซต์ของกรมประมง ผลกระทบของสารกัมมันตภาพรังสีต่อผลิตภัณฑ์ทางทะเลและการรับมือดังกล่าว เกี่ยวกับทริเทียม
https://www.jfa.maff.go.jp/j/koho/saigai/index.html

9ผลการวิเคราะห์ทริเทียม
สภาพการณ์ การวิเคราะห์ทริเทียมการตรวจสอบทริเทียมได้ดาํ เนินการกับผลิตภัณฑ์ทางทะเลที่ข้นึ Ã่งที่จากฮอกไกโดถึงจังหวัดชิ บะ ส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดฟุกชุ ิ มะ ใน¿งบประมาณ 2022 มีการตรวจสอบทัง้ 86 ตัวอย่างใน
จังหวัดฟุกชุ ิ มะ และ 130 ตัวอย่างนอกจังหวัดฟุกชุ ิ มะ รวมเป็ น 216 ตัวอย่าง (ทัง้ หมด 46ชนิ ด รวมหอยและสาหร่ายทะเล ฯลฯ) ซึ่ งผลลัพธ์ดงั กล่าวตํา่ กว่าขีดจํากัดในการตรวจหา

ทัง้ หมด

ความเข้มข้นของทริเทียมในผลิตภัณฑ์ทางทะเล (ผลการวิเคราะห์)（Bq/kg）

10,000เกณฑ์เสนอแนะคุณภาพนํ้าบริโภคของ
องค์การอนามัยโลก (WHO) : 10,000 (Bq/L)

1,000
100
10ขีดจํากัดในการตรวจหา

10.1

1 กรกฎาคม2022

1 สิงหาคม2022

1 กันยายน2022

1 ตุลาคม 1 พฤศจิกายน 1 ธันวาคม
2022
2022
2022

1 มกราคม20231 กุมภาพันธ์ (วันที่เก็บตัวอย่าง)2023

ความเข้มข้นของทริเทียมในน้ำทะเล

（Bq/L）

10,0001,000100ค่าทีว่ ดั ได้

10
1
0.1

1 พฤษภาคม2021

1 กรกฎาคม
2021

1 กันยายน
2021

1 พฤศจิกายน2021

1 มกราคม2022

1 มีนาคม2022(วันที่เก็บตัวอย่าง)กราฟเกี่ยวกับความเข้มข้นทริเทียมในนํ้าทะเลนี้ จดั ทําขึ้นโดยกรมประมงตามฐานข้อมูลรังสีในสิ่งแวดล้อมฐานข้อมูลรังสี ในสิ่งแวดล้อม
https://www.kankyo-hoshano.go.jp/data/database/10ข้อมูลอ้างอิง วิธกี ารวิเคราะห์ทริเทียม

เนื่องจากการตรวจสอบทริเทียมดําเนินการโดยใช้ นํ้าทริเทียมในตัวอย่าง จึงต้องระมัดระวังไม่

ให้ตวั อย่างสัมผัสกับนํ้าอื่นๆ และส่งผลกระทบต่อผลการตรวจสอบ นอกจากนี้ ยังแตกต่างกับ
การวิเคราะห์ซีเซี ยมและต้องใช้ เวลาในการวิเคราะห์ทริเทียม โดยปกติต้องใช้ เวลาประมาณ 1

ถึง 2 เดือนนับจากเวลาที่ขนส่งผลิตภัณฑ์ทางทะเลไปยังสถาบันวิเคราะห์จนกระทัง่ ได้ผลการ

วิเคราะห์

นํ้าที่รวบรวมได้

3

บดสับ

ละลายนํ้าที่รวบรวมได้ ในลักษณะนํ้าแข็ง

1ทําให้ส่วนที่กนิ ได้ที่มีลกั ษณะเป็ นเนื้ อบดสับละเอียดกลายเป็ นแผ่น
บางเพื่อแช่แข็ง

2ดึงนํ้า

ดึงนํ้าออกจากเนื้ อบดแช่แข็งโดย่ งทําแห้งแช่แข็งแบบใช้เครือ
สุญญากาศ

11

4

กลัน
่ นํ้าที่รวบรวมไว้

นํ้ามันและโปรตีนที่มีอยู่ในนํ้า
ที่รวบรวมไว้จะแตกตัวออกและกลัน่ เป็ นนํ้าสะอาด

6การวิเคราะห์และการ
แปลผล่ งมือวิเคราะห์วัดด้วยเครือ่ งนั บรังสีจากที่เรียกว่าเครือ
แสงวับแบบของเหลว5ผสมสารตัวกระทําและปล่อยทิง้ ไว้ผสมนํ้าที่ถกู กลัน่ กับสารตัวกระทําแล้วปล่อยทิ้งไว้ในที่มืด
และเย็น
12คอลัมน์

ความร่วมมือกับสํานั กงานพลังงานปรมาณูระหว่าง ประเทศ (IAEA)จากผลที่ IAEA ทําการตรวจวัดสารกัมมันตรังสีในกลุม่ ตัวอย่างเดียวกันกับที่สถาบันวิเคราะห์ของญี่ปนใช้
ุ่ได้ผลยืนยันว่า วิธกี ารตรวจวัดของสถาบันวิเคราะห์ของญีป่ ุ่ นมีความเหมาะสม มีความแม่นยํา และมีความสามารถสูงคอลัมน์

การเปลี่ยนแปลงระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซียมก่อนเกิดอุบตั ิภัยโรงไฟานิ วเคลียร์ตัง้ แต่ 1983 ถึง 2010 ระดับความเข้มข้นของกัมมันตรังสีซีเซี ยม (137Cs) ที่อยูใ่ นผลิตภัณฑ์ทางทะเล เช่ น ปลา ปลาหมึก ฯลฯ อยู่ในระดับที่ตาํ่ กว่า 1 Bq/kg กัมมันตรังสีซีเซี ยมที่อยูใ่ นสิ่งแวดล้อมนี้มอี ยูม่ านานแล้วตัง้ แต่อดีต อันเนื่องมาจากการทดลองทางนิวเคลียร์ในชั้น
บรรยากาศที่ ได้มีการทดลองกันมากในแถบประเทศขัว้ โลกเหนือ

Bq/kg (อาหารทะเลสด)3

ซี เซี ยม 1372

ก่อนเกิดอุบตั ิภยั โรงไฟ านิ วเคลียร์กม็ ีสารกัมมันตรังสี
ซีเซียมอยู่บ้างแล้ว

1ค่าขีดจํากัด

ค.

ค.

ศ.

19

ที่ตรวจวัดได้

8
ศ. 3
1
ค. 98
ศ. 4
1
ค. 985
ศ.
1
ค. 98
ศ. 6
1
ค. 987ศ.
1
ค. 988
ศ.
1
ค. 98
ศ. 9
1
ค. 990
ศ.
1
ค. 99
ศ. 1
199
ค.
ศ. 2
1
ค. 993
ศ.
1
ค. 99
ศ. 4
1
ค. 995ศ.
1
ค. 99
ศ. 6199ค.
ศ. 71
ค. 998
ศ.
1
ค. 99
ศ. 92
ค. 000
ศ.
2
ค. 00
ศ. 1
200
ค.
ศ. 2
2
ค. 003
ศ.
2
ค. 00
ศ. 42
ค. 005
ศ.
2
ค. 00
ศ. 62
ค. 007ศ.
2
ค. 008ศ.
2
ค. 00
ศ. 92010สารกัมมันตรังสี

ระดับความเข้มข้นของการเปลี่ยนแปลงของกัมมันตรังสีซีเซี ยมในผลิตภัณฑ์ทางทะเล (137Cs)

ที่ส่มุ ตัวอย่างกราฟด้านบนเป็ นการแสดงค่าการวัดในทะเลที่อยู่รอบๆโรงไฟานิวเคลียร์ทวั่ ประเทศสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ทเ่ี ว็บไซต์ของสถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมทางทะเล “การเาระวังแหล่งทําประมง”(URL: https://www.kaiseiken.or.jp/publish/itaku/itakuseika.html)

13คอลัมน์

ขีดจํากัดในการตรวจหา คืออะไร?

● หมายถึง ความเข้มข้นตํา่ งมือวิเคราะห์สามารถตรวจวัดปริมาณสารที่มีอยู่่ สุดที่เครือที่เป็นเาหมายการวิเคราะห์ถึงแม้จะวิเคราะห์ด้วยเครือ่ งมือชนิดเดียวกัน หากปริมาณและนํ้าหนักของตัวอย่างทีใ่ ส่ลงไปในเครือ่ งมือวิเคราะห์และระยะเวลาในการตรวจสอบต่างกัน ค่าขีดจํากัดการตรวจหาก็จะแตกต่าง้ ได้มีการตรวจสอบโดยกําหนดค่าตํา่ สุดกันด้วย ในการตรวจสอบสารกัมมันตรังสีในอาหารนัน

จาก the Japanese maximum levels in food (JMLs : 100 Bq/kg) ตามคู่มอื ของกระทรวงสาธารณสุข แรงงานและสวัสดิการNo.

ชื่อปลา

ชื่อจังหวัดกัมมันตรังสีซีเซี ยม (137Cs) [หน่วย : Bq/kg]

9617ปลามะซะบะจังหวัดมิยากิ

พบว่าไม่ถึงค่าขีดจํากัดในการตรวจหา (<0.571)

9618

ปลามะซะบะจังหวัดมิยากิ

พบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหา (<2.98)

9619

ปลายูเมะคะซะโกะจังหวัดมิยากิ

พบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหา (<3.59)

9620ปลามะอิวะชิ

จังหวัดมิยากิ

พบว่าไม่ถงึ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหา (<4.34)(ที่มา) เรียบเรียงและแก้ ไขจากโฮมเพจของกรมประมง

ตาราง ตัวอย่างของผลการทดสอบสารกัมมันตรังสีในผลิตภัณฑ์ทางทะเลนี่ คอื ค่าขีดจํากัดในการตรวจหา

เมื่อนํ้าหนั กและปริมาณของตัวอย่างผลิตภัณฑ์ท่ีนํามาตรวจสอบ้ ค่าขีดจํากัดในการตรวจหาเพิม่ ขึนก็จะลดลง

14ผลการตรวจสอบสารกัมมันตรังสีในผลิตภัณฑ์ทางทะเลของกรมประมงนี้ มีการเผยแพร่ผา่ นทางโฮมเพจของกรมประมง นอกจากนี้ เราสามารถดูรายละเอียดได้จากแผ่นพับทีม่ กี ารถามตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับสารกัมมันตรังสีในปลาซึ่ งอยู่ในโฮมเพจของสํานั กงานศึกษาวิจัยการประมง

โฮมเพจกรมประมง:https://www.jfa.maff.go.jp/j/housyanou/kekka.html
โฮมเพจสํานั กงานศึกษาวิจัยการประมง “ถาม-ตอบเกี่ยวกับสารกัมมันตรังสีและปลา” :http://www.fra.affrc.go.jp/bulletin/radioactivity_pamphlet2018/cover_index.html

หากได้อา่ นในโฮมเพจและแผ่นพับดังกล่าว
ก็จะได้ทราบข้อมูลที่้ละเอียดมากขึนสารกัมมันตรังสี กรมประมงค้นหาฝ่ายแนะนํ าการวิจัย หน่ วยส่งเสริมการเพาะเลี้ยง กรมประมง

รหัสไปรษณี ย์ 100-8907 1-2-1 คาซุ มิกะเซกิ ชิ โยดะ-คุ โตเกียวศูนย์วจิ ัย สถาบันวิจัยสิง่ แวดล้อมทางทะเล

โทรศัพท์ : 03-6744-2030

รหัสไปรษณี ย์ 299-5105 300 อิวะวะดะ องจุก-ุ มาจิ อิซุมิ-กุน จังหวัดชิ บะโทรศัพท์ : 0470-68-5111