यसबाट थाहा हुन्छ!
भाडाको आवास छोड्ने बेलाका
पूवार्वस्थामा फकार्उने बुँ दाहरू

मैले भाडाको आवास छोड्ने बेलामाग गिरने खचर्हरूबारे बुझ्न सकें !

मैले कोठा प्रयोग गदार् सावधानी
अपनाउनुपनेर् कु राहरू बुझें!

मैले अनुमित िबना कोठाको िरनोभेट रममर्त गनर् नहुने कु रा बुझ!ें

मैले कोठाको क्षित ममर्त गदार् लाग्ने खचर्भाडामा िदने पक्षले बेहोनेर् हो िक भाडामा िलनेपक्षले बेहोनेर् हो भन्ने कु रा बुझें!

भाडाको आवासमा सनुर् अिघ, बसोबास गिररहेको बेला र छोड्ने बेला गनुपर् नेर् कु राहरूको लािग िभत्री पृष्ठमा हेनहर्ु ोस्!

पूवार्वस्थामा फकार्उने भनेको के हो?
कानुन (मुलुकी ऐन) मा भाडाको आवास छोड्ने बेला कोठा िभत्र तपाईं (भाडामा िलने पक्ष)ले िबगारेको र क्षित गरेको ठाउँ लाई ममर्त गनुर्पनेर् भनेर भिनएको छ।यसलाई "पूवार्वस्थामा फकार्उने" भनेर भिनन्छ।
प्रायजसो भाडामा िदने पक्ष वा व्यवस्थापन कम्पनीको उपिस्थितमा कोठा र कोठाका सहायक उपकरणहरूकोकु न हदसम्म ममर्त गनुर् आवश्यक छ भन्ने कु राको िनरीक्षण गिरन्छ।
भाडाको आवासमा सनेर् बेला भुक्तानी गिरएको "िडपोिजट रकम" बाट ममर्त खचर् आिद घटाएर
बाँकी रहेको रकम भाडामा िदने पक्षद्वारा िफतार् गिरनेछ।"िडपोिजट रकम" भन्दा बढी ममर्त खचर् लाग्ने खण्डमा अपुग रकम भुक्तानी नगरीकन हुँ दैन।भूिम, पूवार्धार, यातायात तथा पयर्टन मन्त्रालयद्वारा तयार गिरएको "पूवार्वस्थामा फकार्उने सँ ग सम्बिन्धत िववादहरू र गाइडलाइन"मा छोड्ने बेला कोठा ममर्त गनेर् खचर् भाडामा िलने पक्ष ले बेहोनेर् हो िक भाडामा िदने पक्ष ले बेहोनेर् होभन्ने कु रा सम्बन्धी सामान्य रूपमा िवचार गनेर् तिरका जनाइएको छ।बेहोनेर् अनुपात िवचार गनेर् तिरका
भाडाको आवासको मूल्य (भवन मूल्य)ग्रेड अप *भाडामा िदने पक्षले बेहोनेर् भागसमय िबतेसँगै हुने पिरवतर्न
बसोबासको क्रममा हुने सामान्य क्षित

भाडा शुल्कमा समावेश हुने भागसामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर् सावधानी कतर्व्यको उल्लङ्घन
जानाजान र लापरवाही
अन्यभाडामा िलने पक्षले बेहोनेर् भाग100 (%)नविनिर्मतसनेर्छोड्नेसमय* ग्रेड अप: छोड्ने बेला पुरानो भएका सहायक उपकरणहरूलाई हटाई नयाँ उपकरणहरू राख्ने आिद गरी भवनको मूल्य बढाउने ममर्तहरू आिदभाडामा िलने पक्ष ले बेहोनेर् पूवार्वस्थामा फकार्उने ममर्त भनेको बसोबासको क्रममा भएका क्षितहरू आिद मध्ये समय िबतेसँगै हुनेपिरवतर्न र बसोबासको क्रममा हुने सामान्य क्षित बाहेकका भाडामा िलने पक्ष ले जानाजान र लापरवाही, सामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर्
सावधानी कतर्व्यको उल्लङ्घन तथा अन्य सामान्य प्रयोगको सीमा नाघेर प्रयोग गरेको कारण हुने क्षित आिदको ममर्त हो।बुँ दाहरूभुक्तानी गनर् बाँकी कोठा भाडा आिद नभएको अवस्थामा सफासँ ग कोठा प्रयोग गरे को भएमा िडपोिजटरकम िफतार् गिरन्छ। तर सामान्यतया प्रयोग गनेर् तिरका खराब भई कोठा िभत्र क्षित भएमा, फोहोर गरे मा रसहायक उपकरणहरू िबगारे को खण्डमा छोड्ने बेला ममर्त खचर् माग गिरन्छ ।भाडामा िदने पक्ष ले बेहोनेर् र भाडामा िलने पक्ष ले बेहोनेर् खचर्हरूको उदाहरण••भाडामा िदने पक्ष===पानी प्रयोग गनेर् ठाउँबाथटब, शौचालय, बेिसनको पानीको दाग, ढुसी आिद(प्रयोग अविधको अपयार्प्त सफाइ, ममर्तसम्भारको नितजास्वरूप फोहोर दाग भएको खण्डमा)(सामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर् सावधानी कतर्व्यको उल्लङ्घन)भाडामा िदने पक्ष=भाडामा िलने पक्षसहायक उपकरणबाथटब, बाथ बोइलर आिद पिरवतर्न (क्षित आिदनभएको तर त्यसपिछ बसोबास गनेर् व्यिक्त सुरिक्षत
गनर्को लािग गिरने कु राहरू)•=तातामी

िकचेनको तेलको फोहोर (प्रयोग पिछ खराबममर्तसम्भारको कारण ध्वाँसो वा तेल लागेकोखण्डमा) (सामान्य प्रयोगको सीमा बािहर)सतहलाई िभत्रपिट्ट प्रयोग र सतह पिरवतर्न=भाडामा िलने पक्षभाडामा िदने पक्ष•झ्याल, ढोका, पाटेर्सन आिदपानी प्रयोग गनेर् ठाउँग्याँस स्टोभ राख्ने ठाउँ र भेिन्टलेसन फ्यानको तेलको
फोहोर, ध्वाँसो (अपयार्प्त ममर्तसम्भारको कारण भएकाकु राहरू) (सामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर् सावधानीकतर्व्यको उल्लङ्घन) = भाडामा िलने पक्ष•भुईँजाली भएको िससाको िचकार्इ(सं रचनाको कारण आफै भएका कु राहरू)=•िभत्ता (वाल क्लोथ)रङ खुइिलने (घाम र भवनको सं रचनात्मक त्रुिटको कारणपानी चुहावट आिदले गदार् भएका कु राहरू)=भाडामा िदने पक्ष•िभत्ता (वाल क्लोथ)•भाडामा िलने पक्ष•िभत्ता (वाल क्लोथ)िफ्रजको पछािडको भागको िभत्ताको कालोदाग (अथार्त् िबजुली जलन) (बसोबासकोक्रममा हुने सामान्य क्षित) = भाडामा िदने पक्ष=भाडामा िदने पक्ष•भाडामा िलने पक्षजिडत उपकरणहरूको खराबी, प्रयोग गनर् नसिकने(उपकरणको िटकाउ आयुको कारण हुने कु राहरू)प्रकाश जडान गनेर् मेटल िफिटङ नभएको िसिलङमा भाडामा
िदने पक्षको सहमित िबना सीधै जडान गरेको प्रकाश
उपकरणको दाग (सामान्य प्रयोगको सीमा बािहर)•फिर्नचरको दाग (बसोबासको क्रममा हुने सामान्य क्षित)अनुिचत िनयिमत ममर्तसम्भार अथवा प्रयोग िविध उल्लङ्घनको
कारण सहायक उपकरणको क्षित(सामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर् सावधानी कतर्व्यको उल्लङ्घन)िसिलङ=भुईँसहायक उपकरणहाउस िक्लिनङ (िक्लिनङ कम्पनीले गनेर्)(भाडामा िलने पक्षले िनयिमत सरसफाइ गिररहेको खण्डमा)=••सम्पूणर् आवास क्षेत्र

भाडामा िदने पक्षएयर किन्डसनर (भाडामा िलने पक्षको स्वािमत्वमा रहेको एयरकिन्डसनर) जडान गदार् भएको िभत्ताको पेचको प्वाल र दाग(बसोबासको क्रममा हुने सामान्य क्षित) = भाडामा िदने पक्षभाडामा िदने पक्ष•साँचो़साँचो पिरवतर्न (क्षित नभएको वा नहराएको खण्डमा) = भाडामा िदने पक्षसाँचोको क्षित (अनुिचत प्रयोग) वा हराएको कारण पिरवतर्न = भाडामा िलने पक्षिवशेष गरी भाडामा िलने पक्षले बेहोनुर्पनेर् उच्च सम्भावना भएका के सहरू•भाडामा िलने पक्षको सामान्य रूपमा अपनाउनुपनेर् सावधानी कतर्व्यको
उल्लङ्घन तथा जानाजान र लापरवाहीको उदाहरण•घर सनेर् क्रममा कोतिरएर भएका क्षितहरू
•पानीका थोपाहरूलाई त्यितकै छोडेको कारण िवस्तार भएका ढुसी र दागहरू
•तातामी, वाल क्लोथ र फ्लोिरङमा लेिखएका कु राहरू
•पालेको जनावरले िभत्ता आिदमा गरेको क्षितहरू•अन्य सामान्य प्रयोग सीमा बािहर पनेर् प्रयोगहरूको उदाहरण

•चुरोट आिदको दाग र गन्ध•िभत्ता आिदको िकलाको प्वाल र पेचको प्वाल (यसमा एयर किन्डसनर जडान पदैर्न)•सम्झौता िववरणको कारण भाडामा िलने पक्षले बेहोनुर्पनेर् के सहरूजसरी प्रयोग गरे तापिन भाडामा िलने पक्षले बेहोनेर् भनेर गिरने िवशेष
सम्झौताको उदाहरण

•हाउस िक्लिनङ
•एयर किन्डसनर िक्लिनङ

समस्या िबना भाडाको आवास छोड्नको लािग गनुर्पनेर् महत्त्वपूणर् कु राहरू
सनुर् अिघ कोठामा िबिग्रएका कु राहरू छ वा छै न, "हालको िस्थित िनश्चयपत्र" प्रयोग गरी िनश्चय गनुहर् ोस्।यिद िबिग्रएका कु राहरू भएमा व्यवस्थापन कम्पनी र भाडामा िदने पक्षलाई िरपोटर् गनुहर् ोस्।"हालको िस्थित िनश्चयपत्र (उदाहरण)"भवन अनुसार बेहोनेर् अनुपात िवचार गनेर् तिरका र गाइडलाइन फरक हुने हुनाले
सम्झौतापत्रको िवशेष सम्झौताको िववरण राम्रोसँ ग िनश्चय गनुर्होस्।
छोड्ने बेलाको प्रिक्रया र पूवार्वस्थामा फकार्उने सामान्य िनयमहरू ठीकसँ ग बुिझराख्नु महत्त्वपूणर् हुन्छ।
छोड्ने बेला चाँडो व्यवस्थापन कम्पनी र भाडामा िदने पक्षलाई सम्पकर् गरी राम्रोसँ ग प्रिक्रयाहरू िनश्चय गनुर्होस्।
सामान्य रूपमा दैिनक जीवन िबताए तापिन भवन अनुसार ढुसी र दागहरू उत्पन्न हुने अवस्थाहरू पिन हुन्छन्।
ढुसी र दागहरूलाई त्यित्तकै छोडेर िवस्तार भयो भने भाडामा िलने पक्षले बेहोनुर्पनेर् उच्च सम्भावना हुने हुनाले
िनयिमत रूपमा कोठाको सरसफाइ र हावाको आवतजावत गराउनु महत्त्वपूणर् हुन्छ।

प्रायः सोिधने प्रश्नहरू

Qमैले इन्टरनेटमा सचर् गरेर हेदार् महँ गो पूवार्वस्थामा फकार्उने खचर् माग Qलामो समय बसेको कोठा छोड्ने बेला लापरवाहीको कारण भएको क्षित
गिरएको के स भेटें। भाडाको आवास छोड्ने बेला मसँ ग पिन महँ गो रकमआिद भएमा सम्पूणर् ममर्त खचर् बेहोनुर्पछर् ?
माग गिरने हो िक भनेर िचन्ता लागेको छ।AAINVOICE●●● ●●●
Qकोठा िभत्रको सहायक उपकरण खराब भएकोले मैले इन्टरनेटमा ममर्तगनेर् कम्पनी खोजेर ममर्त गनर् लगाए पिन हुन्छ?
Aसवर्प्रथम सम्झौता िववरण िनश्चय गनुर्होस्। यिदपूवार्वस्थामा फकार्उने कु रासँ ग सम्बिन्धत समस्या छभने जापान भाडाको आवास व्यवस्थापन सं घकोहोमपेजमा परामशर्को लािग नाम लेखाउन सिकनेहुनाले त्यसको उपयोग गनुर्होस्।सामान्यतया सहायक उपकरण आिदको प्रयोग वषर्लाई ध्यानमा राखी, जित धेरै वषर् भयोत्यितनै भाडामा िलने पक्षले बेहोनेर् खचर् कम हुन्छ।¥,-■■■........... ○○○○■■■........... ○○○○

Japan Property Management Association
website (in Japanese).

https://www.jpm.jp/ष सम्झौता अन्तगर्त हाउस िक्लिनङ भाडामा िलने पक्षले बेहोनेर्Qिवशेभनेर लेिखएको अवस्थामा सफा गरेर छोडेपिन िक्लिनङ खचर्भुक्तानी गनुर्पछर् ?

Aिवशेष सम्झौताको िववरण बुझरे सहमत भई सम्झौता गरेको खण्डमासामान्यतया िवशेष सम्झौताको िववरण बमोिजम खचर् बेहोनेर् पक्ष िनधार्रणगिरन्छ।राम्रोसँ ग नबुझके ो सम्झौता िववरणभएमा िरयल स्टेटको कायार्लयमा
सम्पकर् गरी िनश्चय गनुर्होस्।

सामान्यतया भाडामा िदने पक्षले तोके को ममर्त गनेर्
कम्पनीद्वारा ममर्त गिरन्छ।
सवर्प्रथम व्यवस्थापन कम्पनी वा भाडामा िदनेपक्षलाई सम्पकर् गनुर्होस्।आफै ले िनणर्य गरी ममर्त गनर् अनुरोध गरेको
खण्डमा भाडामा िदने पक्षले तोके को कम्पनीको अनुमािनत रकम नाघेको खचर्को भागतपाईंलाई बेहोनर् लगाइने सम्भावना हुनाले ध्यान िदनुहोस्।यो बाहेक अन्य क्षित भएको अवस्थाको िजम्मेवारी पिन िलन लगाइने अवस्थाहरू पिनहुन सक्छन्।QA

म आफ्नो इच्छा अनुसार कोठा िरनोभेट गनर् चाहन्छु ।िरनोभेट गदार् हुन्छ?
साथै एयर किन्डसनर जडान गनर् चाहन्छु । जडान गदार् हुन्छ?
भाडामा िदने पक्षको अनुमित िबना िरनोभेट गनुर् हुँ दैन।कदम कदािचत अनुमित िबना िरनोभेट गरेको खण्डमा पूवार्वस्थामा फकार्उनको लािगमहँ गो खचर् लाग्न सक्छ।
साथै एयर किन्डसनर जडान गनर्को लािग भाडामा िदने पक्षसँ ग अिग्रम रूपमा अनुमितिलनुहोस्।
छोड्ने बेला जडान गिरएको एयर किन्डसनर हटाउनु पनेर्छ।

Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism
Japan Property Management Association2023.3