EASO
Ιράκ: Το κίνημα
διαμαρτυριών και ημεταχείριση διαδηλωτών
και ακτιβιστών
Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες
καταγωγής
Οκτώβριος 2020

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση διατίθενται στο διαδίκτυο
(http://europa.eu)

ISBN 978-92-9485-830-6

doi: 10.2847/377621

BZ-02-20-560-EL-N© European Asylum Support Office, 2020Φωτογραφία εξωφύλλου © Mondalawry, Διαδηλωτές στο Ιράκ, 1 Νοεμβρίου 2019, url (CC BY-SA 4.0)Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής. Για κάθε χρήση ή αναπαραγωγή φωτογραφιών ήάλλου υλικού που δεν υπόκειται στους κανόνες της EASO για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας,πρέπει να ζητείται απευθείας η άδεια των κατόχων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Ευχαριστίες
Η EASO εκφράζει τις ευχαριστίες της στο νορβηγικό Κέντρο Πληροφοριών σχετικά με τις χώρες
καταγωγής, Landinfo , για τη σύνταξη της παρούσας έκθεσης.

Η έκθεση αξιολογήθηκε από τον ακόλουθο φορέα:Αυστρία, Τμήμα πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής, Ομοσπονδιακή Υπηρεσία
Μετανάστευσης και Ασύλου

Επιπλέον, η έκθεση αξιολογήθηκε από τον ακόλουθο εξωτερικό οργανισμό:ACCORD, Αυστριακό Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης για τις χώρες καταγωγής και τοάσυλοΕπισημαίνεται ότι η αναθεώρηση που διενεργήθηκε από τους προαναφερθέντες φορείς, τουςεμπειρογνώμονες και τις οργανώσεις συνέβαλε στην εν γένει ποιότητα της έκθεσης, όμως δεν
συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την εκ μέρους τους επίσημη έγκριση της τελικής έκθεσης, για την οποία
πλήρως υπεύθυνη είναι η EASO.

3

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Περιεχόμενα
Ευχαριστίες ............................................................................................................................................. 3Περιεχόμενα ........................................................................................................................................... 4Αποποίηση ευθύνης ............................................................................................................................... 6
Γλωσσάριο και Συντομογραφίες............................................................................................................. 7Εισαγωγή................................................................................................................................................. 8Μεθοδολογία ..................................................................................................................................... 8Καθορισμός των όρων αναφοράς.................................................................................................. 8Ποιοτικός έλεγχος .......................................................................................................................... 8Πηγές και συλλογή πληροφοριών...................................................................................................... 8Δομή και χρήση της έκθεσης .............................................................................................................. 9Χάρτης ................................................................................................................................................... 11
1. Γενικά στοιχεία ................................................................................................................................. 12
1.1 Κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά παράπονα .......................................................................... 12
1.2 διαμαρτυρίες εντός του 2019, πριν από τον Οκτώβριο ............................................................. 13
2. Διαμαρτυρίες από την 1η Οκτωβρίου 2019 ..................................................................................... 15
2.1 Το κίνημα διαμαρτυριών στη Βαγδάτη και στις νότιες επαρχίες .............................................. 15
2.1.1 Τα αιτήματα των διαδηλωτών ............................................................................................ 15
2.1.2 Κύριες διαμαρτυρίες και τοποθεσίες ................................................................................. 17
2.1.3 Ποιος συμμετέχει στις διαμαρτυρίες;................................................................................. 20
2.1.4 Πώς οργανώνονται οι διαμαρτυρίες; ................................................................................. 22
2.1.5 Πολιτικές πρωτοβουλίες ως απάντηση στις διαμαρτυρίες ................................................ 23
2.2 Άλλες διαμαρτυρίες και διαμαρτυρίες στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν ...................... 25
3. Μεταχείριση διαδηλωτών ................................................................................................................ 29
3.1 Αντιμετώπιση του κινήματος διαμαρτυριών στη Βαγδάτη και στις νότιες επαρχίες ................ 29
3.1.1 Ελευθερία του συνέρχεσθαι και δικαίωμα διαμαρτυρίας ................................................. 29
3.1.2 Αντιμετώπιση διαμαρτυριών .............................................................................................. 29
3.1.3 Συλλήψεις, απαγωγές και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις .................................................... 32
3.1.4 Κράτηση και κακοποίηση .................................................................................................... 33
3.1.5 Στοχοποίηση ατόμων .......................................................................................................... 34
3.1.6 ΜΜΕ και πρόσβαση σε πληροφορίες................................................................................. 35
3.2 Αντίδραση σε άλλες διαμαρτυρίες και σε διαμαρτυρίες στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν
.......................................................................................................................................................... 364Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

4. Λογοδοσία και πρόσβαση σε επανορθωτικά μέτρα ........................................................................ 37
4.1 Έρευνες σχετικά με την υπερβολική χρήση βίας ....................................................................... 37
4.2 Πρωτοβουλίες λογοδοσίας και εφαρμογή στην πράξη ............................................................. 38
4.3 Πρόσβαση σε επανορθωτικά μέτρα .......................................................................................... 39
4.3.1 Πρόσβαση σε αποτελεσματικά επανορθωτικά μέτρα ....................................................... 39
4.3.2 Μετεγκατάσταση και δυνατότητα αποφυγής στοχοποίησης ............................................ 40Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία ................................................................................................................ 41Παράρτημα 2: Όροι αναφοράς ............................................................................................................. 595Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Αποποίηση ευθύνης
Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO (2012)1.
Η έκθεση βασίστηκε σε προσεκτικά επιλεγμένες πηγές πληροφοριών. Τα στοιχεία όλων των πηγώνπου χρησιμοποιήθηκαν παρατίθενται αναλυτικά.
Οι πληροφορίες που περιέχονται στην παρούσα έκθεση έχουν ερευνηθεί, αξιολογηθεί και αναλυθεί
με μεγάλη προσοχή. Ωστόσο, το παρόν έγγραφο δεν παρουσιάζεται ως εξαντλητικό. Αν ένασυγκεκριμένο γεγονός, πρόσωπο ή οργάνωση δεν αναφέρεται στην έκθεση, αυτό δεν σημαίνει ότιτο γεγονός δεν έλαβε χώρα ή ότι το πρόσωπο ή η οργάνωση δεν υπάρχουν.
Επίσης, η παρούσα έκθεση δεν επέχει καθοριστικό χαρακτήρα όσον αφορά την εξέταση ή τηβασιμότητα οποιασδήποτε συγκεκριμένης αίτησης για χορήγηση καθεστώτος διεθνούς προστασίας.
Η ορολογία που χρησιμοποιείται δεν πρέπει να θεωρείται ενδεικτική συγκεκριμένης νομικής θέσης.
Λέξεις όπως «πρόσφυγας», «κίνδυνος» και οι παρεμφερείς όροι χρησιμοποιούνται με τη γενική τουςέννοια και όχι με τη νομική σημασία όπως αυτή ορίζεται στο κεκτημένο της ΕΕ για το άσυλο, στηΣύμβαση του 1951 για το καθεστώς των προσφύγων και στο Πρωτόκολλο του 1967 σχετικά με τοκαθεστώς των προσφύγων.
Η EASO και τα άτομα που ενεργούν για λογαριασμό της δεν φέρουν ευθύνη για τη χρήση τωνπληροφοριών που περιέχονται στην παρούσα έκθεση.
Η σύνταξη της παρούσας έκθεσης ολοκληρώθηκε στις 8 Αυγούστου 2020. Τα γεγονότα που έχουν
μεσολαβήσει από την ημερομηνία αυτή έως σήμερα δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση.
Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο αναφοράς της παρούσας έκθεσης παρέχονταιστην ενότητα «Μεθοδολογία», στην Εισαγωγή.

1 Η μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO μπορεί να τηλεφορτωθεί από την πύλη ΠΧΚ της EASO

https://coi.easo.europa.eu/administration/easo/PLib/2019_EASO_COI_Report_Methodology.pdf

6Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Γλωσσάριο και Συντομογραφίες
AAH, ή Asa’ib ahl al-haqqΈνοπλη ομάδα ευθυγραμμισμένη με το Ιράν με εξέχουσα θέσηεντός των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης (ΔΛΚ)

Harakat hizballah al-nujabaΈνοπλη ομάδα ευθυγραμμισμένη με το Ιράν η οποία συμμετέχει
στις ΔΛΚ

IHCHRΎπατη Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Kata’ib hizballahΈνοπλη ομάδα υποστηριζόμενη από το Ιράν με δεσπόζουσα θέσηεντός των ΔΛΚ

KRI

Kurdistan Region of Iraq (ιρακινή περιοχή του Κουρδιστάν)MuhasasaΑραβικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τοεθνοσεκταριστικό, αναλογικό, σύστημα ποσοστώσεων του Ιράκπου χρησιμοποιείται για την κατανομή πολιτικών θέσεων

OHCHR

Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα
δικαιώματα

Saraya talia al-khurasaniΈνοπλη ομάδα ευθυγραμμισμένη με το Ιράν η οποία συμμετέχει
στις ΔΛΚUNAMI

Αποστολή βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για το ΙράκUNOCHAΓραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕΔΛΚΟι Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης, γνωστές επίσης και ωςΜονάδες Λαϊκής Κινητοποίησης (ΜΛΚ) ή al-Hashd al-Sha’abiΚίνημα αλ-Χίκμα

Γνωστό ως Tayyar al-hikma al-watani, ή Εθνικό Κίνημα Σοφίας,μια πολιτική ομάδα/κόμμα με επικεφαλής τον Ammar al-HakimΠΘΠρωθυπουργός

7Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

ΕισαγωγήΗ έκθεση αποσκοπεί να παράσχει μια επισκόπηση των πολιτικών διαμαρτυριών πουπραγματοποιήθηκαν στο Ιράκ από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως την 31η Ιουλίου 2020, καθώς και τημεταχείριση από κρατικές υπηρεσίες και άλλους φορείς εκείνων που διοργανώνουν ή/και
συμμετέχουν σε τέτοιες διαμαρτυρίες. Η έκθεση εστιάζει κυρίως στις διαμαρτυρίες που ξεκίνησανστη Βαγδάτη και στις νότιες επαρχίες τον Οκτώβριο του 2019 και οι οποίες συνεχίστηκαν γιααρκετούς μήνες, καθώς αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των διαμαρτυριών πουπραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς. Θα καλυφθούν επίσης διαμαρτυρίες πουπραγματοποιήθηκαν σε άλλες τοποθεσίες ή/και σχετικά με άλλα ζητήματα, αν και αυτές ήτανπεριορισμένες τόσο όσον αφορά το εύρος όσο και στη συχνότητά τους, σύμφωνα με τις απαιτήσεις
των όρων αναφοράς.

ΜεθοδολογίαΗ έρευνα για την έκθεση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της
EASO2 και η έκθεση συντάχθηκε σύμφωνα με το εγχειρίδιο σύνταξης και αναφοράς της EASO για τιςεκθέσεις πληροφοριών της EASO για τις χώρες καταγωγής (ΠΧΚ).3 Η έρευνα για την έκθεση
πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2020. Προστέθηκαν συμπληρωματικές
πληροφορίες κατόπιν των παρατηρήσεων της αξιολόγησης από ομοτίμους, πριν την οριστικοποίησητης έκθεσης στις 25 Αυγούστου 2020.

Καθορισμός των όρων αναφοράςΟι όροι αναφοράς καθορίστηκαν κατόπιν διαβουλεύσεων με εμπειρογνώμονες ΠΧΚ και χάραξης
πολιτικής από τις χώρες ΕΕ+, μαζί με το προσχέδιο της παρούσας έκθεσης, στο πλαίσιο της ανάπτυξης
της ενημερωμένης έκδοσης για το έγγραφο καθοδήγησης χώρας της EASO σχετικά με το Ιράκ. Ηπερίοδος αναφοράς ήταν από τον Ιανουάριο του 2019 έως τις 31 Ιουλίου 2020. Οι όροι αναφοράς
για την παρούσα έκθεση παρέχονται στο Παράρτημα.

Ποιοτικός έλεγχος
Σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO, πραγματοποιήθηκε αξιολόγηση ομοτίμων
από ερευνητές ΠΧΚ που προέρχονταν από τα τμήματα που αναφέρονται ως φορείς ελέγχου στοτμήμα Ευχαριστίες.

Πηγές και συλλογή πληροφοριών
Η παρούσα έκθεση βασίζεται σε διάφορες δημόσια διαθέσιμες πηγές. Οι εν λόγω πηγές
περιλαμβάνουν, ενδεικτικά, εκθέσεις και δηλώσεις από οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών, όπως ηΑποστολή βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για το Ιράκ (UNAMI) και η Ύπατη Αρμοστεία τωνΗνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα (OHCHR)· Ιρακινές κυβερνητικές και επίσημες πηγές,όπως το γραφείο του Πρωθυπουργού, οι επιτροπές του ιρακινού κοινοβουλίου και η ημιανεξάρτητη
Ύπατη Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (IHCHR)··διεθνείς ομάδες δικαιωμάτων όπωςτο Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΠΑΔ), η Διεθνής Αμνηστία (ΔΑ) και η Επιτροπή
Προστασίας των Δημοσιογράφων (CPJ)· εκθέσεις από κυβερνητικές υπηρεσίες άλλων χωρών, όπως2 EASO, EASO Country of Origin Information (COI) Report Methodology, June 2019, url
3 EASO, Writing and Referencing Guide for EASO Country of Origin Information (COI) Reports, June 2019, url

8Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ· ακαδημαϊκά ιδρύματα και ομάδες προβληματισμού όπως τοΙνστιτούτο Μέσης Ανατολής (ΙΜΕ) και το Ατλαντικό Συμβούλιο (ΑΣ)· σημαντικές πηγές γνώμης καικαθοδήγησης, όπως τα κηρύγματα της Παρασκευής του μεγάλου αγιατολάχ Αλί αλ Σιστάνι· και ταιρακινά και διεθνή ΜΜΕ.
Όσον αφορά τα ιρακινά ΜΜΕ, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ επισημαίνει ότι «ήταν ενεργά καιεξέφραζαν διάφορες απόψεις, αντανακλώντας σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές απόψεις τωνιδιοκτητών (…) Βαθιά επηρεασμένα, ή απολύτως ελεγχόμενα πολιτικά κόμματα, οι περισσότερες απότις εκατοντάδες ημερήσιες και εβδομαδιαίες έντυπες εκδόσεις, καθώς και δεκάδες ραδιοφωνικοί καιτηλεοπτικοί σταθμοί».4 Επιπλέον, τα ΜΜΕ προέβησαν επίσης σε αυτολογοκρισία, προκειμένου νασυμμορφωθούν με τους κυβερνητικούς περιορισμούς και λόγω του φόβου αντιποίνων.5 Κατάσυνέπεια, οι εκθέσεις ΜΜΕ, όπως και άλλες πηγές, θα πρέπει να διαβάζονται και να ερμηνεύονται
εντός των σχετικών τους πλαισίων. Προκειμένου να αποφευχθεί η μεροληψία, καθώς και οιπαρερμηνείες, και σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εκθέσεων ΠΧΚ της EASO6, έχει γίνει σύγκριση,αντιπαραβολή και επιβεβαίωση των πληροφοριών μέσω διαφορετικών πηγών όπου αυτό ήτανεφικτό και σκόπιμο, μια διαδικασία που συνήθως αναφέρεται ως διασταυρούμενος έλεγχος ήτριγωνισμός.7Συλλέχθηκαν πληροφορίες από διάφορες διαδικτυακές πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένων τόσοδικτυακών τόπων όσο και μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter, το Facebook και τοTelegram. Χρησιμοποιήθηκαν μόνο πληροφορίες από επίσημους λογαριασμούς στα μέσακοινωνικής δικτύωσης, όπως ο λογαριασμός Twitter του γραφείου του πρωθυπουργού του Ιράκ. Όλοτο υλικό που αναφέρεται έχει μεταφορτωθεί και αποθηκευτεί από τον συντάκτη. Όλες οιαναφερόμενες πηγές παρατίθενται στη βιβλιογραφία.
Η παρούσα έκθεση βασίστηκε σε πηγές τόσο από την αγγλική όσο και από την αραβική γλώσσα
προκειμένου να παράσχει μια ολοκληρωμένη εικόνα των διαμαρτυριών και των γεγονότων πουκαλύπτονται. Ο εμπειρογνώμονας του Landinfo που συνέταξε την παρούσα έκθεση στην αγγλική
γλώσσα, χρησιμοποίησε συχνά αραβικές πηγές. Οι περισσότερες αραβικές πηγές που αναφέρονται,συμπεριλαμβανομένων όλων των άρθρων από εφημερίδες, δημοσιεύσεων στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης και πληροφοριών από κυβερνητικούς δικτυακούς τόπους, έχουν μεταφραστεί ανεπίσημααπό τα αραβικά στα αγγλικά από τον εμπειρογνώμονα. Λόγω του όγκου των αραβικών πηγών πουχρησιμοποιήθηκαν, για την αναφορά όλων των εν λόγω μη αγγλόφωνων πηγών, η παρούσα έκθεσηδεν ακολουθεί το εγχειρίδιο σύνταξης και αναφοράς της EASO βάσει του οποίου όποτε μεταφράζεταιμια πηγή περιλαμβάνεται σχετική επισήμανση στην πηγή αναφοράς. Αυτό γίνεται για μεγαλύτερη
ευκολία ανάγνωσης και αποτελεσματικότητα.

Δομή και χρήση της έκθεσηςΗ έκθεση ξεκινά περιγράφοντας συνοπτικά το ιστορικό και το ευρύτερο πλαίσιο των διαμαρτυριών
που πραγματοποιήθηκαν στο Ιράκ τα τελευταία χρόνια, καθώς και τα κοινωνικά και πολιτικά
παράπονα στα οποία βασίστηκαν, πριν προβεί σε μια σύντομη επισκόπηση των διαμαρτυριών πριναπό την 1η Οκτωβρίου 2019. Στη συνέχεια αναφέρεται στις διαμαρτυρίες που έλαβαν χώρα από τονΟκτώβριο και μετά, περιγράφοντας τον τρόπο που ξεκίνησαν, τα αιτήματα που διατυπώθηκαν, τηνέκταση και το εύρος των διαμαρτυριών, τον τρόπο οργάνωσής τους και την πολιτική αντίδραση πουπροκάλεσαν από τις αρχές. Το τρίτο κεφάλαιο αφορά την αντιμετώπιση των διαδηλωτών απόκρατικές υπηρεσίες και άλλους φορείς, μεταξύ άλλων τη χρήση βίας σε βάρος των συμμετεχόντων,τη στοχοποίηση διοργανωτών και ακτιβιστών, συλλήψεις και κράτηση των διαδηλωτών, καθώς και

4 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, pp. 26-27
5 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, pp. 26-27
6 EASO, EASO Country of Origin Information (COI) Report Methodology, June 2019, url, pp. 14-15
7 Stake, R.E., Qualitative Case Studies, 2005.

9Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

επιθέσεις κατά των υπηρεσιών ασφαλείας και της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας. Το τελευταίο
τμήμα αφορά την πρόσβαση σε επανορθωτικά μέτρα, καθώς και τις έρευνες για τη χρήση βίας καιτη λογοδοσία από τους εμπλεκόμενους παράγοντες. Στα εν λόγω τμήματα, ξεχωριστά υποκεφάλαια
αναφέρονται σε διαμαρτυρίες σε άλλα τμήματα της χώρας ή/και εστιάζοντας σε άλλα θέματα. Κατάτον χρόνο της σύνταξης, δεν είναι σαφές εάν οι διαμαρτυρίες θα συνεχιστούν σε μεγάλη κλίμακα
μετά τα μέτρα που επιβλήθηκαν στο Ιράκ για την αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19, όπωςπεριγράφονται κατωτέρω.

10Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Χάρτης

Χάρτης 1: ΟΗΕ, Ιούλιος 2014, Ιράκ8

8 UN, Map No. 3835 Rev. 6, July 2014, url

11Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

1. Γενικά στοιχεία
Πολιτικές διαμαρτυρίες πραγματοποιούνταν συστηματικά στο Ιράκ τα τελευταία έτη, αλλά είχαν
διαφορετικό χαρακτήρα ως προς το εύρος και το αντικείμενο μεταξύ διάφορων περιοχών. Στα τέλητου 2012 και του 2013, πραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες σε περιοχές σουνιτικής πλειονότητας,συμπεριλαμβανομένων των επαρχιών Νινευή, Ανμπάρ, Ντιγιάλα, Σαλά αλ-Ντιν και Κιρκούκ9, πουοδήγησαν σε συχνές συγκρούσεις με δυνάμεις ασφαλείας10, σε ορισμένες από τις οποίες είχαν
εισχωρήσει εξτρεμιστικές ομάδες.11 Οι διαδηλωτές κατηγόρησαν τον πρωθυπουργό al-Maliki γιαδυσμενή διάκριση και περιθωριοποίηση του σουνιτικού πληθυσμού.12 Στην περιοχή του Ιρακινού
Κουρδιστάν (KRI)13, υπήρξαν επαναλαμβανόμενες διαμαρτυρίες ή απόπειρες διαμαρτυριών κατάτων μέτρων λιτότητας και της μη καταβολής μισθών μετά την περικοπή της μεταφοράς κρατικών
κονδυλίων από τη Βαγδάτη, καθώς και την πτώση των τιμών του πετρελαίου το 2014.14 Στη Βαγδάτη
και στις νότιες επαρχίες σιιτικής πλειονότητας, πραγματοποιούνταν διαμαρτυρίες από το 2011,εστιάζοντας συχνά σε παρόμοια παράπονα σχετικά με τη διαφθορά και την έλλειψη ευκαιριών καιυπηρεσιών.15

1.1 Κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά παράποναΤο Ιράκ αποτελείται από νεαρό πληθυσμό, με το 60 % να είναι κάτω των 25 ετών.16 Πολλοί νέοι,ωστόσο, αποκλείονται από την αγορά εργασίας και από το 2016, η ανεργία των νέων ανήλθε στο
36 %, σε σύγκριση με το 16 % στον συνολικό πληθυσμό.17 Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα (ΠΤ),η φτώχεια «αυξήθηκε ραγδαία» τα τελευταία έτη, με το ποσοστό φτώχειας να ανέρχεται στο 30 %στα νότια της χώρας.18 Το κράτος αποδείχθηκε ανίκανο να εξασφαλίσει αδιάλειπτη παροχή
ηλεκτρικής ενέργειας και επαρκών ποσοτήτων ασφαλούς πόσιμου νερού, επιδεινώνοντας τιςεπιπτώσεις των υψηλών καλοκαιρινών θερμοκρασιών.19 Ταυτόχρονα, το Ιράκ κατατάσσεται ως μίααπό τις πιο διεφθαρμένες χώρες στον κόσμο από τη Διεθνή Διαφάνεια (ΔΔ).20 Το κράτος είναι ομεγαλύτερος εργοδότης στη χώρα21 και το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ (USDOS) ανέφερε ότι ονεποτισμός και η υπεξαίρεση κεφαλαίων ήταν «συνήθεις πρακτικές σε όλα τα επίπεδα και σε όλους
τους κλάδους (δια)κυβέρνησης».22

9 New York Time (The), Dozens Killed in Battles Across Iraq as Sunnis Escalate Protests Against Government, 23 April 2013,

url; BBC, Iraqi Sunni protest clashes in Hawija leave many dead, 23 April 2013, url; Guardian (The), Iraq protests signal
growing tension between Sunni and Shia communities, 26 December 2012, url
10 See for instance: BBC, Iraqi Sunni protest clashes in Hawija leave many dead, 23 April 2013, url
11 Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7 February 2020, url; BBC, Iraqi Sunni protest
clashes in Hawija leave many dead, 23 April 2013, url
12 BBC, Iraqi Sunni protest clashes in Hawija leave many dead, 23 April 2013, url; Guardian (The), Iraq protests signal
growing tension between Sunni and Shia communities, 26 December 2012, url
13 The Kurdistan Region of Iraq (KRI) is governed by the autonomous Kurdistan Regional Government (KRG) under the Iraqi
Constitution, and responsible for the governorates of Erbil, Sulaymaniyah, and Dohuk.
14 Reuters, Protests intensify in Iraqi Kurdistan amid economic crisis, 9 February 2016, url; NRT, Protesters briefly blockmajor road in Sulaimani to demand KRG pay salaries, create job opportunities, 21 June 2020, url
15 Hasan, H., Iraq Is Currently Being Shaken by Violent Protests, Carnegie, 4 October 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth
protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url
16 WB, Iraq Economic Monitor : Toward Reconstruction, Economic Recovery and Fostering Social Cohesion, 2018, url, p. 14
17 WB, Jobs in Iraq : A Primer on Job Creation in the Short-Term, 2018, url, p. 6
18 WB, Iraq Economic Monitor : Toward Reconstruction, Economic Recovery and Fostering Social Cohesion, 2018, url, p. 919 BBC, Iraq sweats in near-record heatwave, 22. July 2016, url; Dourian, K., Iraq’s Electricity Challenges Mount as Oil
Revenue Slows to a Trickle, AGSIW, 15 May 2020, url; Al-Jazeera, Electricity cuts across Iraq make life unbearable insummer heat, 31 July 2018, url
20 TI, Country Data – Iraq, n.d., url
21 France24, Still in streets, Iraqis say problem is poverty, 4 December 2019, url
22 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 42

12Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνΟι διαδηλωτές θεώρησαν πως τα εν λόγω ζητήματα συνδέονται μεταξύ τους, κατηγορώντας μέλη τηςπολιτικής ελίτ ότι συγκέντρωναν πλούτο για τους ίδιους και τους συμμάχους τους, στερώντας
ευκαιρίες και υπηρεσίες από τους Ιρακινούς πολίτες, σπαταλώντας τον πετρελαϊκό πλούτο τηςχώρας.23 Το καλοκαίρι του 2018, η έλλειψη επαρκών υπηρεσιών επιδεινώθηκε στην πόλη τηςΒασόρας, όταν χιλιάδες άτομα κατέληξαν στο νοσοκομείο λόγω μολυσμένου πόσιμου νερού.24 Αυτόπυροδότησε τρεις μήνες συνεχών διαμαρτυριών, οι οποίες κάποιες φορές αντιμετωπίστηκαν με«υπερβολική χρήση βίας» εκ μέρους των αρχών25, με αποτέλεσμα πολλούς νεκρούς και τραυματίες.26Διαδηλωτές στην πόλη κατηγόρησαν τα κόμματα που υποστηρίζονται από το Ιράν ότι παρεμβαίνουν
στην ιρακινή πολιτική και ότι μοιράζονται την ευθύνη για τα πολλά προβλήματα του Ιράκ, καιεπιτέθηκαν στο ιρανικό προξενείο φωνάζοντας συνθήματα κατά του Ιράν.27 Οι διαμαρτυρίες
εξαπλώθηκαν σε άλλα μέρη του νότιου Ιράκ, καθώς και στη Βαγδάτη, με αιτήματα πουεπικεντρώθηκαν στις θέσεις εργασίας, στις καλύτερες υπηρεσίες και στην καταπολέμηση τηςδιαφθοράς.28
Δεν υπήρξαν πληροφορίες ότι οι προαναφερθείσες διαμαρτυρίες εξαπλώθηκαν στις περιοχές
σουνιτικής πλειονότητας στο δυτικό και βόρειο Ιράκ, ή στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν. Στηνπεριοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, ωστόσο, πραγματοποιήθηκαν τακτικά διαμαρτυρίες ενάντια σταμέτρα λιτότητας και στη μη καταβολή μισθών. Για παράδειγμα, τον Φεβρουάριο του 201629, και πάλιτον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 201830, δημόσιοι υπάλληλοι διαδήλωσαν ή/και πραγματοποίησαν
απεργίες σε αρκετές πόλεις. Στην τελευταία περίπτωση, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων
Δικαιωμάτων αναφέρει ότι τόσο δημοσιογράφοι όσο και διαδηλωτές συνελήφθησαν και υπέστησανξυλοδαρμούς, καθώς οι αρχές επιχείρησαν να καταστείλουν τις διαμαρτυρίες.31

1.2 διαμαρτυρίες εντός του 2019, πριν από τον Οκτώβριο
Στις 22 Μαρτίου 2019 ξέσπασαν αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες στη Μοσούλη μετά από ατύχημα
οχηματαγωγού την προηγούμενη ημέρα κατά το οποίο σχεδόν 100 άτομα έχασαν τη ζωή τους.32 Οιδιαδηλωτές θεώρησαν ότι το ατύχημα προκλήθηκε λόγω διαφθοράς και αμέλειας της τοπικής
κυβέρνησης. Το ιρακινό κοινοβούλιο ψήφισε άμεσα για τη διερεύνηση του ατυχήματος καθώς καιγια την απόλυση του Κυβερνήτη της επαρχίας της Νινευή33, και στη συνέχεια εκδόθηκε ένταλμα για23 DW, Iraq protests: Demonstrators in Basra storm Iran's consulate, 7 September 2018, url; DW, What's behind theprotests in Iraq?, 5 October 2019, url; Dodge, T., Corruption Continues to Destabilize Iraq, Chatham House, 1 October 2019,
url; Hasan, H., Iraq Is Currently Being Shaken by Violent Protests, Carnegie, 4 October 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth
protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url;
24 Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΠΑΔ) δήλωσε ότι 118 000 άτομα νοσηλεύτηκαν με συμπτώματα πουσυνδέονταν με την ποιότητα του νερού, ενώ το NPR και το Vox αναφέρθηκαν σε «χιλιάδες» νοσηλείες, ΠΑΔ, Παγκόσμια
έκθεση 2020 – Ιράκ, 2020, url· NPR, Μήνες διαμαρτυριών ταλανίζουν την πρωτεύουσα του πετρελαίου Βασόρα,27 Σεπτεμβρίου 2018, url; Vox, The violent protests in Iraq, explained, 8 September 2018, url
25 HRW, World Report 2019 – Iraq, 2019, url
26 Reuters, Unrest intensifies in Iraq as Iranian consulate and oil facility stormed, 7 September 2018, url; HRW, World
Report 2019 – Iraq, 2019, url; BBC, Basra protests: Rioters attack Iran consulate, 7 September 2018, url; HRW, Iraq: Security
Forces Fire on Protesters, 24 July 2018, url; AI, Iraq: Effective investigations needed into death of protesters in Basra, 7September 2018, url
27 Guardian (The), Protesters set fire to Iranian consulate in Basra, 7 September 2018, url
28 DW, Protests spread from oil-rich Basra across southern Iraq, 15 July 2018, url
29 Reuters, Protests intensify in Iraqi Kurdistan amid economic crisis, 9 February 2016, url
30 HRW, Kurdistan Region of Iraq: Protesters Beaten, Journalists Detained, 15 April 2018, url; Δανία, Αρχή Μετανάστευσης
της Δανίας και Νορβηγία, Landinfo, Βόρειο Ιράκ - Κατάσταση ασφάλειας και κατάσταση για εσωτερικά εκτοπισμένα
άτομα (ΕΕΑ) στις επίμαχες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας εισόδου και πρόσβασης στην περιοχή τουΙρακινού Κουρδιστάν (KRI), Νοέμβριος 2018, url, p. 25
31 HRW, Kurdistan Region of Iraq: Protesters Beaten, Journalists Detained, 15 April 2018, url
32 Reuters, Grief turns to anti-government anger after boat capsize in Iraq's Mosul, 22 March 2019, url; EPIC, ISHM: MARCH
15-21, 2019, 21 March 2019, url
33 Iraqi Parliament Council, 2019 / ‫ آذار‬24 / ‫) االحد‬5( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions and recommendations from session 5,
Sunday 24 March 2019], 24 March 2019, url

13Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώντη σύλληψή του.34 Στις 15 Μαΐου, τέσσερα άτομα έχασαν τη ζωή τους και 17 τραυματίστηκαν στηνπόλη Νατζάφ κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών που ξεκίνησαν κατόπιν πρωτοβουλίας του Muqtada
al-Sadr.35 Λίγες μέρες αργότερα, «χιλιάδες υποστηρικτές» του al-Sadr συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες
απαιτώντας από το Ιράκ να απέχει από οποιαδήποτε σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.36 Στιςαρχές Αυγούστου, οι διαδηλωτές φέρονται να απέκλεισαν τον δρόμο Μοσούλ-Ερμπίλ ως απάντησηστην απόφαση του Πρωθυπουργού να αποσύρει τις δυνάμεις των ΔΛΚ από την περιοχή.37Τον Μάιο του 2019, διαδηλωτές κατέβηκαν για άλλη μια φορά στους δρόμους της Βαγδάτης, στηΒασόρα και σε άλλα τμήματα του νότιου Ιράκ, απαιτώντας καλύτερες υπηρεσίες και ευκαιρίες καθώς
και καταπολέμηση της διαφθοράς.38 Στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου, οι δυνάμεις ασφαλείας
κατέστειλαν τις διαμαρτυρίες στη Βασόρα, συλλαμβάνοντας πολλούς διαδηλωτές, καθώς καιδημοσιογράφους. Οι διαδηλωτές ανέφεραν επίσης ότι υπέστησαν εκφοβισμό από τις δυνάμεις
ασφαλείας και από «ένοπλες ομάδες».39 Στις 19 Ιουλίου, «χιλιάδες» υποστηρικτές του κινήματος
Hikma40 διαδήλωσαν στη Βαγδάτη και τις νότιες επαρχίες, απαιτώντας καλύτερες υπηρεσίες καικαταπολέμηση της διαφθοράς.41 Επίσης τον Ιούλιο, εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
μια «γενική πρόσκληση σε διαδήλωση».42 Τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, απόφοιτοιπανεπιστημίων πραγματοποίησαν διαμαρτυρίες και διαμαρτυρίες έξω από κυβερνητικά υπουργείαστη Βαγδάτη, απαιτώντας θέσεις εργασίας και ευκαιρίες.43 Μέχρι τον Σεπτέμβριο, ακτιβιστές στοδιαδίκτυο καλούσαν ανθρώπους να συμμετάσχουν σε διαμαρτυρίες την 1η Οκτωβρίου.44 Στις27 Σεπτεμβρίου, η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Adel Abdel Mahdi ανακοίνωσε την απόλυση τουαντιστράτηγου Abdel Wahhab al-Saadi, του ευρέως σεβαστού αναπληρωτή προϊσταμένου τηςΑντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας (CTS) που θεωρήθηκε ήρωας του αγώνα εναντίον του ISIS.45 Ο al-Saadiμετατέθηκε σε δουλειά γραφείου στο Υπουργείο Άμυνας.46 Η κίνηση, η οποία επικρίθηκε γιαεξυπηρέτηση των συμφερόντων του Ιράν και των συμμάχων του στις ΔΛΚ, προκάλεσε οργή στοδιαδίκτυο και θεωρείται ότι συνέβαλε σε σημαντικό βαθμό στη λαϊκή κινητοποίηση πουακολούθησε.47

34 Al-Mada Paper, ‫ أيام من إقالته‬3 ‫[ القضاء يالحق محافظ نينوى بعد‬The Judiciary is pursuing the Governor of Nineweh three days

after his dismissal], 27 March 2019, url
35 Kurdistan24, Deadly anti-corruption protests restart in Iraq’s Najaf, 16 May 2019, url
36 Middle East Eye, Thousands of Iraqis protest against potential war between US and Iran, 24 May 2019, url
37 Rudaw, Iraqi PM assures eventual Hashd al-Shaabi withdrawal from Nineveh Plains, 10 August 2019, url. Οι Δυνάμεις
Λαϊκής Κινητοποίησης (ΔΛΚ), γνωστές επίσης ως Μονάδες Λαϊκής Κινητοποίησης (ΜΛΚ) ή al-Hashd al-Sha’bi, είναι μιακεντρική οργάνωση που αποτελείται από αρκετές μονάδες πολιτοφυλακής, η οποία δημιουργήθηκε το καλοκαίρι του2014 με δηλωμένο στόχο να πολεμήσει το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος (IS). Από το 2016, οι ΔΛΜ είναι επίσημα και νόμιμα
τμήμα του μηχανισμού ασφαλείας του ιρακινού κράτους: Knights, M. et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s
popular mobilization forces, WINEP, March 2020, url, pp. 3-9
38 Sweden, Lifos, Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The
demonstrations in Iraq – evolution or revolution?], 2 December 2019, url, p. 5; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9
October 2019, 22 October 2019, url, p. 3
39 Middle East Eye, Threats and arrests face Basra activists as they call for jobs, water and electricity, 6 July 2019, url;National (The), Worries over warnings to Iraqi media covering Basra protests, 4 July 2019, url
40 Political group/party led by Ammar al-Hakim, which on 16 June 2019 declared itself part of the parliamentary opposition,
albeit a ‘loyal’ (to the government) opposition. See: Al-Rahim, R., A shift in Iraqi politics: An opposition emerges, AC, 16 July
2019, url
41 Rudaw, People protest lack of services, water across Iraq, 19 July 2019, url
42 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 3
43 Al-Jazeera, Iraq protests: Thousands of graduates demand jobs from government, 5 September 2019, url
44 Sweden, Lifos, Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The
demonstrations in Iraq – evolution or revolution?], 2 December 2019, url, p. 7; Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Reporton the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019, url, p. 1
45 VOA, Controversy Grips Iraq After Removal of Top Commander, 28 September 2019, url
46 Euronews, Is this Iraqi General behind Iraq's wave of protests?, 3 October 2019, url
47 International Crisis Group, Widespread Protests Point to Iraq’s Cycle of Social Crisis, 10 October 2019, url; Sweden, Lifos,
Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The demonstrations in Iraq –evolution or revolution?], 2 December 2019, url, p. 7; VOA, Controversy Grips Iraq After Removal of Top Commander, 28

14Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

2. Διαμαρτυρίες από την 1η Οκτωβρίου 2019
2.1 Το κίνημα διαμαρτυριών στη Βαγδάτη και στις νότιες επαρχίες
Την 1η Οκτωβρίου, οι διαμαρτυρίες στη Βαγδάτη και σε πολλές άλλες επαρχίες σηματοδότησαν τηναρχή του «μεγαλύτερου μαζικού κινήματος διαμαρτυριών στη σύγχρονη ιστορία του Ιράκ»48, πουδιήρκεσε αρκετούς μήνες. Οι διαμαρτυρίες μπορούν να χωριστούν σε τρία στάδια. Πρώτον,διαμαρτυρίες που έλαβαν χώρα από την 1η έως τις 9 Οκτωβρίου 2019, οπότε και διακόπηκαν λόγωτης σιιτικής εορτής του Arbaeen και λόγω των φαινομένων βίας που παρατηρήθηκαν.49 Υπήρξαν
γρήγορα καλέσματα για νέες διαμαρτυρίες για τις 25 Οκτωβρίου 201950, και αυτές διήρκεσαν έωςτον Μάρτιο/Απρίλιο του 2020, οπότε και σταμάτησαν σε μεγάλο βαθμό λόγω της πανδημίας Covid19.51 Επισημαίνεται ότι σημειώθηκε σύντομη παύση των διαμαρτυριών μετά τη δολοφονία τουδιοικητή των δυνάμεων Quds της IRGC, Qassim Sulaimani, και του αναπληρωτή ηγέτη των ΔΛΜ, Abu
Mahdi al-Muhandis, κατά τη διάρκεια επίθεσης των ΗΠΑ με μη επανδρωμένα σκάφη στις
3 Ιανουαρίου 2020.52 Τέλος, ξεκίνησαν νέες διαμαρτυρίες τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2020, αν καιμε σημαντικά λιγότερους συμμετέχοντες.53 Οι διαμαρτυρίες θεωρήθηκαν ως μέρος του ίδιου
κινήματος διαμαρτυριών, αν και ασαφώς προσδιορισμένες χωρίς οργανωμένη ηγεσία, αλλάχαρακτηριζόμενες από παρόμοιες απαιτήσεις, τακτικές και από κοινά στοιχεία όσον αφορά ταδημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων.54

2.1.1 Τα αιτήματα των διαδηλωτώνΟι διαμαρτυρίες δεν διέθεταν ηγεσία που θα μπορούσε να παρουσιάσει αιτήματα εκ μέρους εκείνων
που συμμετείχαν55, αλλά σύμφωνα με διαθέσιμες πηγές, μπορούν να προσδιοριστούν βασικά
αιτήματα που καθιστούν ενιαίο το κίνημα. Από την αρχή, τα αιτήματα που τέθηκαν, αναγνωρίστηκαναπό προηγούμενες διαμαρτυρίες.56 Οι διαδηλωτές ζητούσαν οικονομικές μεταρρυθμίσεις, θέσεις

September 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14
October 2019, url
48 UNAMI, For Iraq – The United Nations in Iraq 2019, 31 March 2020, url, p. 5
49 New York Times (The), ‘All of Them Are Thieves’: Iraqis Defy Security Forces to Protest Corruption, 25 October 2019, url;
Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019,url, p. 1; Alhassani, M., ECFR The Evolution of Iraq’s Protests: Excessive Force Pushes Protesters to Adapt, WINEP, 4
February 2020, url
50 Al-Mada Paper, 50 ‫[ دعوى قضائية تالحق رئيس الحكومة والجيش وفصائل الحشد بسبب قمع التظاهرات‬50 Lawsuits against the PM, thearmy, and the PMF for suppressing the demonstrations], 14 October 2019, url; VOA, Firebrand Cleric Green-Lights Fresh
Protests in Iraq, 20 October 2019, url
51 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 6 May 2020, url, para.
15; Asharq al-Awsat, Coronavirus Brings Abrupt End to Iraq Protest Movement, 22 March 2020, url
52 Gulf News, After brief pause, Iraq anti-government protests resume, 20 January 2020, url; Al-Jazeera, Hashd deputy Abu
Mahdi al-Muhandis: Iran's man in Baghdad, 3 January 2020, url; New York Times (The), U.S. Strike in Iraq Kills Qassim
Suleimani, Commander of Iranian Forces, 2 January 2020, url. The IRGC is the Islamic Revolutionary Guard Corps.
53 Al-Arabi al-Jadid, ‫ الكشف عن قتلة المتظاهرين وإقالة المحافظي‬:‫ محافظات عراقية‬4‫[ احتجاجات بـ‬Protests in four Iraqi provinces:disclosure of the killers of protesters and the resignation of the governors], 7 June 2020, url; National (The), Iraq’s newprime minister orders protesters released as rallies resume, 10 May 2020, url;
54 Ali, Z. and Khalaf, S., In Iraq, demonstrators demand change — and the government fights back, 9 October 2019, url;
Hasan, H., Iraq Is Currently Being Shaken by Violent Protests, Carnegie, 4 October 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth
protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9
October 2019, 22 October 2019, url, p. 3; Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫تقرير‬‫[ لجنة حقوق االنسان عن التظاهرات يف العراق‬The Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations inIraq], 17 November 2019, url, p. 4
55 BBC, The Iraq protests explained in 100 and 500 words, 2 December 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9
October 2019, 22 October 2019, url, p. 3
56 US, CRS, Iraq: Protests and the Future of U.S. Partnership, 12 November 2019, url

15Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

εργασίας και ευκαιρίες για τους νέους, κοινωνική δικαιοσύνη, καλύτερες υπηρεσίες, καλύτερη καιαμερόληπτη διακυβέρνηση, αυξημένη λογοδοσία και καταπολέμηση της διαφθοράς.57 Επιπλέον, οιδιαδηλωτές εξέφρασαν την υποστήριξή τους για τον απολυθέντα αντιστράτηγο al-Saadi και την οργήτους για τις ιρανικές και άλλες ξένες παρεμβάσεις στο Ιράκ.58 Μερικοί διαδηλωτές αποδοκίμασανεπίσης την πρόσφατη απομάκρυνση από την κυβέρνηση άτυπων οικισμών.59Μαζί με την ανάπτυξη των διαμαρτυριών, αναπτύχθηκαν ταυτόχρονα και τα σχετικά αιτήματα. Τααρχικά αιτήματα για καλύτερη και πιο υπεύθυνη διακυβέρνηση εξελίχθηκαν σύντομα σε αιτήματα
για συστηματική αλλαγή.60 Τα εν λόγω αιτήματα συνεπάγονταν την παραίτηση της κυβέρνησης καιτη διεξαγωγή εκλογών με βάση τον αναθεωρημένο εκλογικό νόμο61, αλλά και «πλήρη
μεταρρύθμιση»62, συμπεριλαμβανομένων συνταγματικών αλλαγών και τον τερματισμό τουεθνοσεκταριστικού πολιτικού συστήματος του Ιράκ μετά το 2003, γνωστό ως muhasasa.63 Οι κριτικοί
υποστήριξαν ότι το σύστημα, εντός του οποίου οι θέσεις και οι πόροι διαιρούνται με βάση έναεθνοσεχταριστικό σύστημα ποσοστώσεων, επιτρέπει στα μέλη της πολιτικής ελίτ να συγκεντρώνουν
πλούτο για τους ίδιους και τους συμμάχους της εις βάρος του πληθυσμού.64 Πηγές σημειώνουν ότιοι διαμαρτυρίες ήταν ρητώς αντισεχταριστικές, και ότι ένα δημοφιλές σύνθημα ήταν το «θέλουμε
μια πατρίδα».65Οι διαδηλωτές ανταποκρίνονταν επίσης σε γεγονότα ενώ αυτά εξελίσσονταν, προσαρμόζοντας τααιτήματά τους ή προβάλλοντας νέα. Μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού Abdel Mahdi,διαδηλωτές στη Βαγδάτη εξέδωσαν μια ανακοίνωση στις 11 Δεκεμβρίου με αιτήματα για νέοπρωθυπουργό, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, μιας δέσμευσης για «ουσιαστικές
μεταρρυθμίσεις».66 Στις 13 Ιανουαρίου, διαδηλωτές στη Νασιρίγια, και σύμφωνα με τοΠαρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και σε άλλες επαρχίες, απάντησαν σε αυτό που

57 UNAMI, UN Special Representative meets protesters, calls for calm and stresses the importance of a direct dialogue, 2October 2019, url; Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url;Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫[ تقرير لجنة حقوق االنسان عن التظاهرات يف العراق‬The
Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq], 17 November 2019, url, p. 4; DW,
What's behind the protests in Iraq?, 5 October 2019, url; Al-Jazeera, Several killed as Iraq protests escalate, spreadnationwide, 2 October 2019, url
58 Byman, D.l., Is change likely in Iraq?, Brookings, url; Czulda, R., Protests challenge Iran’s future position in Iraq, AC, 2
December 2019, url; DW, What's behind the protests in Iraq?, 5 October 2019, url; Washington Post (The), Hundreds
wounded in Iraq as police fire tear gas, bullets at protesters, 2 October 2019, url
59 Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url; Al-Amal,
and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019, url, p. 1
60 Washington Post (The), Iraqi protests broaden; violent crackdown spirals, 6 October 2019, url; Alaaldin, R., Theirresistible resiliency of Iraq’s protesters, Brookings, 31 January 2020, url
61 Time, Over 300 Killed as Hundreds of Thousands Take Part in Iraqi Protests. What's Behind the Violent Demonstrations?,
13 November 2019, url; Reuters, Iraq passes electoral reforms but deadlock remains, 24 December 2019, url; CRS, Iraq:
Protests and the Future of U.S. Partnership, 12 November 2019, url; Haynes, C., Explainer: Iraq’s autumn of discontent, AC,
18 November 2019, url
62 Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫[ تقرير لجنة حقوق االنسان عن التظاهرات ف العراق‬The‫ي‬
Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq], 17 November 2019, url, p. 4
63 Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url; UNAMI,
Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 2; Alshamary, M. and al-Amin, S., Iraqi protesters demand
constitutional change. Can they make it happen?, Washington Post (The), 7 November 2019, url
64 Dodge, T., Corruption Continues to Destabilize Iraq, Chatham House, 1 October 2019, url; Hasan, H. Iraq Protests: A New
Social Movement Is Challenging Sectarian Power, Carnegie, 4 November 2019, url; Al-Rubaie, A., Despite Political Turmoil
and Coronavirus, Iraq’s Protest Movement Continues, WINEP, 23 March 2020, url; Boot, M., The Deadly Protests Shaking
Iraq: What to Know, CFR, 30 October 2019, url
65 Jiyad, S., Iraq's unsustainable status quo, ECFR, 27 February 2020, url; Alhassani, M., The Evolution of Iraq’s Protests:
Excessive Force Pushes Protesters to Adapt, WINEP, 4 February 2020, url; Salam, D., Will protests herald a new era in Iraqi
politics?, AC, 31 October 2019, url; Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫تقرير لجنة‬‫[ حقوق االنسان عن التظاهرات يف العراق‬The Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq],
17 November 2019, url, p. 4
66 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 21 February 2020, url,para. 716

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

θεώρησαν ως αδράνεια και ζήτησαν από την κυβέρνηση να προβεί σε μεταρρυθμίσεις εντός επτάημερών.67 Όταν ο Mohammed Tawfiq Allawi διορίστηκε πρωθυπουργός την 1η Φεβρουαρίου, οιδιαδηλωτές απέρριψαν άμεσα την κίνηση.68 Ομοίως, όταν ο Adnan al-Zurfi διορίστηκεπρωθυπουργός στις 17 Μαρτίου κατόπιν της αδυναμίας του Allawi να σχηματίσει υπουργικό
συμβούλιο, διαδηλωτές σε αρκετές πόλεις απέρριψαν τον διορισμό.69 Τον Ιούνιο, διαδηλωτές σεαρκετές επαρχίες εστίασαν τα αιτήματά τους στην παραίτηση διοικητών των επαρχιών, καθώς καιστην απόδοση δικαιοσύνης για όσους έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια προηγούμενωνδιαμαρτυριών.70

2.1.2 Κύριες διαμαρτυρίες και τοποθεσίες
Πηγές αναφέρουν ότι οι διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν κυρίως στη Βαγδάτη και στις κεντρικές
και νότιες επαρχίες ως επί το πλείστον σιιτικού πληθυσμού.71 Πιο συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότιπραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες κατά την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου και πάλι στις
25 Οκτωβρίου στις επαρχίες της Καρμπάλα, της Μπάμπιλ, της Βασίτ, της Νατζάφ, της Καντισίγια, τηςΜουτάνα, της Ντι Καρ, της Μαϊσάν και της Βασόρας, εκτός από τη Βαγδάτη. 72 Στη Βαγδάτη, οιδιαμαρτυρίες επικεντρώθηκαν στην πλατεία Ταχρίρ και Κιλάνι, με συχνές συγκρούσεις μεταξύ
διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας που σημειώθηκαν στην al-Jumhuriyya ή πέριξ αυτής και σεάλλες κοντινές γέφυρες.73 Σε άλλες επαρχίες, μερικές από τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες καθώς καιοι περισσότερες βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας ή/και άλλων
ένοπλων ομάδων φαίνεται να πραγματοποιήθηκαν στις πόλεις Νασιρίγια, Μπασρά, Καρμπάλα καιΝατζάφ.74
Ο αριθμός των διαδηλωτών που συμμετείχαν φαίνεται να διέφερε το φθινόπωρο και τον χειμώνα
του 2019 και του 2020, με τις περισσότερες πηγές να αναφέρονται σε «χιλιάδες»75 ή σε μερικές

67 HRW, Iraq: Authorities Violently Remove Protesters, 31 January 2020, url; EPIC, ISHM: JANUARY 9 – JANUARY 16, 2020,

16 January 2020, url
68 Reuters, Iraqi cleric Sadr tells followers to clear sit-ins after PM appointed, 2 February 2020, url; Al-Jazeera, Mohammed
Allawi appointed new Iraq PM, protesters reject him, 1 February 2020, url
69 EPIC, ISHM: MARCH 12 – MARCH 19, 2020, March 19 2020, url
70 Al-Mada Paper, ‫[ متظاهرون يحارصون مكاتب المحافظي إلجبارهم عىل االستقالة‬Protesters surround the offices of Governors to force
their resignation], 7 June 2020, url; Al-Arabi al-Jadid, ‫ الكشف عن قتلة المتظاهرين وإقالة المحافظي‬:‫ محافظات عراقية‬4‫احتجاجات بـ‬[Protests in four Iraqi provinces: disclosure of the killers of protesters and the resignation of the governors], 7 June 2020,url
71 Hasan, H. Iraq Protests: A New Social Movement Is Challenging Sectarian Power, Carnegie, 4 November 2019, url;
Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url; Knights, M., Exposing
and Sanctioning Human Rights Violations by Iraqi Militias, WINEP, 22 October 2019, url; UN Security Council,
Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019, url, para. 2, 11
72 Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url; UNAMI,
Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 2; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December
2019, url, p. 3
73 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 4, 5; Al-Jazeera, Baghdad's commercial hub feels
pinch as Iraq protests continue, 27 November 2019, url; Guardian (The), Protesters burn down Iranian consulate insouthern Iraq, 27 November 2019, url; AI, Iraq: Iranian tear gas grenades among those causing gruesome protester deaths,
31 October 2019, url
74 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 3; Guardian (The), Protesters burn down Iranianconsulate in southern Iraq, 27 November 2019, url; AP, Iraqi protesters attack Iran consulate in Karbala, 3 November 2019,
url; HRW, Iraq: Teargas Cartridges Killing Protesters, 8 November 2019, url; AP, 27 Iraqi protesters shot dead in 24 hours,
violence spirals, 28 November 2019, url; Wing, J., One Of The Deadliest Days Of Protests At Least 25 Killed In Nasiriya,
Musings on Iraq [Blog], 29 November 2019, url
75 Al-Jazeera, Several killed as Iraq protests escalate, spread nationwide, 2 October 2019, url; Al-Sumaria, ‫ساحة التحرير‬‫ صور‬..‫[ تحتضن االف المتظاهرين‬Thousands of demonstrators in Tahrir Square … Pictures], 10 January 2020, url; Al-Mada Paper,‫ محافظات تغلق المدارس والدوائر‬9‫[ المتظاهرون يعودون إىل جرس األحرار و‬Demonstrators return to al-Ahrar bridge and 9 provinces closeschools and offices], 17 November 2019, url

17Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

περιπτώσεις «δεκάδες χιλιάδες»76 άτομα που συμμετείχαν στις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες. Η UNAMIαναφέρει ότι 3 000 άτομα συμμετείχαν στις διαμαρτυρίες στη Βαγδάτη την 1η Οκτωβρίου77, και ότι«από τις 29 Οκτωβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου, ο αριθμός των διαδηλωτών στη Βαγδάτη ανήλθε σεπερίπου ένα εκατομμύριο.»78 Οι αριθμοί φαίνεται να μειώθηκαν τον Φεβρουάριο/Μάρτιο, μεεκθέσεις να αναφέρουν τη συμμετοχή «εκατοντάδων» ατόμων.79 Στις 17 Μαρτίου 2020, ηκυβέρνηση ανακοίνωσε εθνική απαγόρευση κυκλοφορίας λόγω της πανδημίας Covid-19, καιαναφέρθηκε ότι οι διαδηλωτές ανακοίνωσαν μερική αναστολή των διαμαρτυριών λόγω της κρίσης80,αν και ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι συνεχίστηκαν καθιστικές διαμαρτυρίες σε ορισμένα μέρη,συμπεριλαμβανομένης της πλατείας Ταχρίρ στη Βαγδάτη.81 Νέες διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκανστις αρχές Μαΐου και πάλι στις αρχές Ιουνίου, με συμμετοχή εκατοντάδων ατόμων.82 Εκτός από τιςδιαμαρτυρίες και τις καθιστικές διαμαρτυρίες, οι διαδηλωτές σε ορισμένες περιοχές απέκλεισανδρόμους και γέφυρες για να διακόψουν την οικονομική δραστηριότητα, στοχεύοντας, μεταξύ άλλων,το λιμάνι της Βασόρας και εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την παραγωγή πετρελαίου.83 Θα πρέπει
επίσης να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών αναφέρθηκαν πολλές επιθέσεις
εναντίον δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας, συμπεριλαμβανομένων των ιρανικών προξενείων στηΝατζάφ και στην Καρμπάλα.84Δεδομένα ACLED σχετικά με διαμαρτυρίες και ταραχές
συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν (KRI)

στο

Ιράκ

(μη

Το Παρατηρητήριο Πληροφοριών Ένοπλων Συγκρούσεων (Armed Conflict Location & Event Data
Project -ACLED) συλλέγει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με πτυχές της πολιτικής βίαςπαγκοσμίως85, συμπεριλαμβανομένων «εκδηλώσεων διαμαρτυρίας» όπως διαμαρτυρίες καιταραχές. Η EASO χρησιμοποίησε τη διαθέσιμη στο κοινό δέσμη δεδομένων της Έκθεσης Power BI του
ACLED για το Ιράκ (1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Ιουλίου 2020) για τα δεδομένα του ACLED σχετικά μεεκδηλώσεις διαμαρτυρίας, όπως διαμαρτυρίες και ταραχές για αυτήν την έκθεση.86 Το ACLEDκατέγραψε συνολικά 1 558 εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που αναφέρθηκαν ως «διαμαρτυρίες»87 στο

76 Reuters, Iraqi protesters pack Baghdad square, anti-government movement gains momentum, 29 October 2019, url; AP(Associated Press), Iraqi protesters attack Iran consulate in Karbala, 3 November 2019, url
77 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 4
78 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 4
79 Al-Mada Paper, ‫[ ساحات االحتجاج تحض لمفاجأة األحزاب لو تكرر سيناريو تكليف عالوي‬The Protest Sites prepare to surprise theparties if they repeat the scenario of Allawi’s designation], 10 March 2020, url; Sky News Arabia,’ ‫ودعوة لمواجهة‬..‫[ القبعات الزرقاء’تطورات متسارعة بجنوب العراق‬Rapid developments in southern Iraq… Calls to confront the ’Blue
Hats‘], 4 February 2020, url
80 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 6 May 2020, url, para.
15; Asharq al-Awsat, Coronavirus Brings Abrupt End to Iraq Protest Movement, 22 March 2020, url
81 New Arab (The), Protesters face live fire after Iraq partially lifts coronavirus lockdown, 22 April 2020, url; Al-Monitor,
Coronavirus curfew fails to clear Iraqi protest squares, 6 April 2020, url
82 Al-Arabi al-Jadid, ‫ الكشف عن قتلة المتظاهرين وإقالة المحافظي‬:‫ محافظات عراقية‬4‫[ احتجاجات بـ‬Protests in four Iraqi provinces:disclosure of the killers of protesters and the resignation of the governors], 7 June 2020, url; National (The), Iraq’s newprime minister orders protesters released as rallies resume, 10 May 2020, url; Wing, J., Protests Return To Iraq Can New
Govt Respond To Their Demands?, Musings on Iraq [Blog], 14 May 2020, url
83 AP, Anti-government protests cripple major Iraqi port, oil field, 18 November 2019, url; Al-Jazeera, Baghdad'scommercial hub feels pinch as Iraq protests continue, 27 November 2019, url; Rudaw, Protesters being killed by 'third
party', not Iraq’s security forces: defense minister, 16 November 2019, url; EPIC, ISHM: JANUARY 23 – JANUARY 30, 2020,
30 January 2020, url
84 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019,url, para. 2; IHCHR, [Facebook], posted on: 27 October 2019, url; Guardian (The), Protesters burn down Iranian consulate insouthern Iraq, 27 November 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, pp. 2, 4; BBC,Iraq unrest: Protesters attack Iranian consulate in Karbala, 4 November 2019, url
85 ACLED, About ACLED, n.d., url
86 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
87 Το βιβλίο κωδικών του ACLED ορίζει τη διαμαρτυρία ως «δημόσια διαδήλωση στην οποία οι συμμετέχοντες δενπροβαίνουν σε βίαιες ενέργειες, αν και η βία μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον τους. Στις διαμαρτυρίες
συμμετέχουν άτομα και ομάδες που διαδηλώνουν ειρηνικά έναντι κάποιας πολιτικής οντότητας, κυβερνητικού θεσμού,18

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Ιράκ (μη συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν) κατά την περίοδο αναφοράς.
Η Βασόρα ήταν η επαρχία στην οποία πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες διαμαρτυρίες (329),ακολουθούμενη από τη Μουτάνα (226) και τη Ντικάρ (217). Στη Βαγδάτη, την πρωτεύουσα του Ιράκ,πραγματοποιήθηκαν 130 διαμαρτυρίες.88
Σε μεγάλες πόλεις, τα στοιχεία για τις διαμαρτυρίες που καταγράφηκαν από το ACLED ήταν τα εξής:Στην πόλη της Βασόρας, πρωτεύουσα της επαρχίας της Βασόρας, σημειώθηκε ο μεγαλύτερος
αριθμός διαμαρτυριών (199). Ακολούθησε η Ντιβανίγια (πρωτεύουσα της επαρχίας Καντισίγια –168), και η Νασιρίγια (πρωτεύουσα της επαρχίας Ντικάρ – 167). Στην πόλη της Βαγδάτης,πρωτεύουσα του Ιράκ και της επαρχίας της Βαγδάτης, πραγματοποιήθηκαν 62 διαμαρτυρίες κατάτην περίοδο αναφοράς.89Στον πίνακα παρουσιάζονται οι διαμαρτυρίες που πραγματοποιήθηκαν ανά επαρχία και ανάπεριφέρεια.90Διάγραμμα 1: Δεδομένα του ACLED σχετικά με τις διαμαρτυρίες από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως τις 31 Ιουλίου 2020

Για δεδομένα σχετικά με διαμαρτυρίες που το ACLED χαρακτήρισε ως «ταραχές», το οποίο
περιλαμβάνει βίες διαμαρτυρίες91, το ACLED κατέγραψε ότι πραγματοποιήθηκαν 539 τέτοιες
πολιτικής, ομάδας, παραδοσιακού θεσμού, επιχείρησης ή άλλου ιδιωτικού φορέα.» Για πιο λεπτομερείς πληροφορίες
σχετικά με τον ορισμό και τις επιμέρους εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που καταγράφονται στο πλαίσιο «διαμαρτυριών», βλ.
ACLED, ACLED Codebook – 2019, 2019, url, pp. 12-13
88 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
89 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
90 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
91 Το βιβλίο κωδικών του ACLED ορίζει τις «ταραχές» ως «βίαια γεγονότα όπου διαδηλωτές ή το πλήθος συμμετέχουν σεγεγονότα διατάραξης, συμπεριλαμβανομένης ενδεικτικά της ρίψης πετρών, της καταστροφής περιουσίας κ.λπ. Μπορεί ναστοχεύουν άλλα άτομα, περιουσίες, επιχειρήσεις, άλλες ομάδες πρόκλησης ταραχών ή ενόπλους», και να αφορούν

19Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

εκδηλώσεις διαμαρτυρίας στο Ιράκ (μη συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Ιρακινού
Κουρδιστάν) κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, και οι τρεις επαρχίες που επηρεάστηκαν
περισσότερο ήταν οι εξής: Ντικάρ (150), Βαγδάτη (107), Βασόρα (74).92
Σε μεγάλες πόλεις, τα στοιχεία για τις ταραχές που καταγράφηκαν από το ACLED ήταν τα εξής: Στηνπόλη της Νασιρίγια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ντικάρ, σημειώθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός ταραχών
(87). Ακολούθησε η πόλη της Βαγδάτης (πρωτεύουσα του Ιράκ και της επαρχίας της Βαγδάτης –75),και η Βασόρα (πρωτεύουσα της επαρχίας της Βασόρας – 44).93Στον πίνακα παρουσιάζονται οι διαμαρτυρίες που πραγματοποιήθηκαν ανά επαρχία και ανάπεριφέρεια.94Διάγραμμα 2: Δεδομένα του ACLED σχετικά με τις ταραχές από την 1η Ιανουαρίου 2019 έως τις 31 Ιουλίου 2020

2.1.3 Ποιος συμμετέχει στις διαμαρτυρίες;Πηγές δείχνουν ότι οι διαμαρτυρίες στο πλαίσιο του κινήματος διαμαρτυρίας που περιγράφηκε μέχρι
στιγμής πραγματοποιήθηκαν κυρίως στη Βαγδάτη και τις νότιες επαρχίες σιιτικής πλειονότητας. 95
Ενώ συμμετείχε πληθυσμός Σουνιτών στη Βαγδάτη και σε άλλες περιοχές στις οποίες
πραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες, και ενώ μερικοί φέρεται να ταξίδεψαν από άλλα μέρη της χώρας

επιμέρους γεγονότα που περιλαμβάνουν βία, καταστροφική συμπεριφορά, οχλοκρατική βία κ.λπ. Για πιο αναλυτικές
πληροφορίες σχετικά με τον ορισμό και τις επιμέρους εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που εντάσσονται στο πλαίσιο των«ταραχών», βλ. ACLED, ACLED Codebook – 2019, 2019, url, pp. 13-14
92 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
93 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
94 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
95 Sweden, Lifos, Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The
demonstrations in Iraq – evolution or revolution?], 2 December 2019, url, p. 8; UN Security Council, Implementation ofresolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019, url, para. 11; UNOCHA, Iraq: Humanitarian
Bulletin, October 2019, url, p. 3; Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of
October 2019, 10 November 2019, url, p. 1; Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7
February 2020, url; Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October
2019, url20Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

για να συμμετέχουν96, αυτό σήμαινε ότι οι διαδηλωτές ανήκαν κατά κύριο λόγο στο σιιτικό τμήμα
του πληθυσμού.97 Οι πηγές σημειώνουν, ωστόσο, ότι τα αιτήματα των διαδηλωτών «δεν ήτανθρησκευτικής φύσης»98, και ότι οι διαδηλωτές δεν συμμετείχαν σε «σιιτικό κίνημα ανταρσίας».99Κατά την πρώτη περίοδο διαμαρτυριών από την 1η έως τις 9 Οκτωβρίου, οι περισσότερες πηγές
χαρακτηρίζουν τους διαδηλωτές ως «νέους άνδρες», οι οποίοι ήταν συχνά περιθωριοποιημένοι καιάνεργοι ή υποαπασχολούμενοι, καθώς και ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών.100 Υπάρχουν,ωστόσο, αναφορές γυναικών που συμμετείχαν κατά τη διάρκεια της εν λόγω πρώτης φάσης.101
Πολλές πηγές αναφέρουν ότι η σύνθεση των διαδηλωτών άλλαξε όταν ξεκίνησε ο δεύτερος γύρος
διαμαρτυριών στις 25 Οκτωβρίου. Από εκείνη τη χρονική στιγμή, συμμετείχαν «διαδηλωτές απόδημογραφικά διαφορετικές ομάδες»102, καθώς ενώθηκαν με αυτούς γυναίκες, ηλικιωμένοι, μαθητές,φοιτητές και επαγγελματίες.103 Σε διάφορα μέρη, δάσκαλοι, μαθητές και άλλες επαγγελματικές
ομάδες κήρυξαν απεργίες διαρκείας σε ένδειξη στήριξης προς του διαδηλωτές.104 Ο ΟΗΕ δήλωσε ότιοι γυναίκες διαδραμάτισαν πρωτοφανή ρόλο στο κίνημα διαμαρτυριών.105 Σύμφωνα μεπληροφορίες, πρώην μέλη των ΔΛΚ συμμετείχαν επίσης στις διαμαρτυρίες.106Πηγές αναφέρουν ότι οι περισσότεροι από τους διαδηλωτές δεν ανήκαν σε κανένα συγκεκριμένο
πολιτικό κόμμα ή ομάδα, ότι δεν καθοδηγούνταν από κανέναν θρησκευτικό ή πολιτικό ηγέτη, ότι δενσυμφωνούσαν με καμία συγκεκριμένη άποψη ή ιδεολογία και ότι δεν είχαν καμία ενιαία ή επίσημη
ηγεσία.107 Ταυτόχρονα, ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότι οι υποστηρικτές του Muqtada al-Sadrσυμμετείχαν στις διαμαρτυρίες από τις 25 Οκτωβρίου έως τα τέλη Ιανουαρίου, κατόπιν καλέσματοςτου al-Sadr.108 Επομένως, φαίνεται ότι ορισμένες εφημερίδες και άλλες πηγές προέβησαν σεδιάκριση μεταξύ των «διαδηλωτών» χωρίς συγκεκριμένες πολιτικές πεποιθήσεις, και τωνυποστηρικτών του al-Sadr, που συμμετείχαν στις ίδιες διαμαρτυρίες. Δεν βρέθηκαν πληροφορίες
σχετικά με τα σχετικά μεγέθη των δύο ομάδων.

96 Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7 February 2020, url
97 Hasan, H. Iraq Protests: A New Social Movement Is Challenging Sectarian Power, Carnegie, 4 November 2019, url;

Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url
98 Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url
99 Hasan, H. Iraq Protests: A New Social Movement Is Challenging Sectarian Power, Carnegie, 4 November 2019, url
100 Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫[ تقرير لجنة حقوق االنسان عن التظاهرات ف العراق‬The‫ي‬
Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq], 17 November 2019, url; UNAMI,
Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 2; UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin, October 2019,url, p. 3; Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url
101 Al-Jazeera, ‫ نساء عىل خط المواجهة‬..‫[ مظاهرات العراق‬The protests in Iraq.. Women at the line of confrontation], 5 October
2019, url
102 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 2
103 UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin, October 2019, url, p. 3; New York Times (The), ‘All of Them Are Thieves’: Iraqis
Defy Security Forces to Protest Corruption, 25 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November
2019, url, p. 2
104 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2; Wing, J., Iraq Protests Get Huge Boost As
Students And Professional Groups Join In, Musings on Iraq [Blog], 29 October 2019, url; Reuters, Iraqi protesters pack
Baghdad square, anti-government movement gains momentum, 29 October 2019, url
105 UNAMI, For Iraq – The United Nations in Iraq 2019, 31 March 2020, url, p. 8; UNAMI, Briefing to the Security Council by
Jeanine Hennis-Plasschaert 3 March 2020 (as delivered), 3 March 2020, url
106 New York Times (The), ‘All of Them Are Thieves’: Iraqis Defy Security Forces to Protest Corruption, 25 October 2019, url
107 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 3; UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin,
October 2019, url, p. 3; Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫تقرير لجنة حقوق االنسان عن‬‫[ التظاهرات يف العراق‬The Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq], 17 November
2019, url; p. 4; Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url; Salam,D., Will protests herald a new era in Iraqi politics?, AC, 31 October 2019, url; Al-Jazeera, ‫ أسباب التصعيد وسبيل‬..‫مظاهرات العراق‬‫[ الحل‬The protests in Iraq.. The reasons behind the expansion and the path to a solution], 10 October 2019, url
108 VOA, Firebrand Cleric Green-Lights Fresh Protests in Iraq, 20 October 2019, url; New Arab (The), 'We want dignity': Two
killed as massive anti-government protests rock Iraq, 25 October 2019, url; Slim, R., Iraq: Sadr withdraws support forprotests in a political power play, MEI, 27 January 2020, url

21Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

2.1.4 Πώς οργανώνονται οι διαμαρτυρίες;Οι πηγές είναι κατά κάποιο τρόπο αντιφατικές ως προς το πώς ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες. Ενώορισμένες αναφέρουν τις αρχικές διαμαρτυρίες ως «αυθόρμητες»109, άλλες πηγές σημειώνουν ότι τακαλέσματα στις διαμαρτυρίες της 1ης Οκτωβρίου άρχισαν να κυκλοφορούν τον Σεπτέμβριο του
2019.110 Ωστόσο, πολλές πηγές αναφέρουν ότι κανένα συγκεκριμένο κόμμα ή οργανισμός δενξεκίνησε τις διαμαρτυρίες, και ότι ήταν αυθόρμητες υπό την έννοια ότι τα άτομα συμμετείχαν
προκειμένου να εκφράσουν την οργή τους για συγκεκριμένα ζητήματα, καθώς και για τη βίαιη
αντίδραση των αρχών στις πρώτες διαμαρτυρίες.111
Η κινητοποίηση για τις διαμαρτυρίες, τόσο τα πρώτα καλέσματα στις διαμαρτυρίες όσο και ηκινητοποίηση για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων, φέρεται να πραγματοποιήθηκαν
μέσω διαδικτύου112, με μια πηγή να αναφέρει ότι το Facebook υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική
πλατφόρμα.113 Οι αρχές του Ιράκ, ωστόσο, απέκλεισαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο στις
2 Οκτωβρίου για περισσότερες από 24 ώρες, και πάλι για διαφορετικές χρονικές περιόδους, καθώς
εξελίσσονταν οι διαμαρτυρίες.114 Επιπλέον, οι αρχές απέκλεισαν την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης από τις 2 Οκτωβρίου έως τις 21 Νοεμβρίου.115 Ενώ υπήρχε η δυνατότητα πρόσβασης σταμέσα κοινωνικής δικτύωσης με τη χρήση VPN όταν ήταν διαθέσιμο το διαδίκτυο, αυτό θα μπορούσε
να υποδηλώνει ότι άλλοι δίαυλοι επικοινωνίας ήταν επίσης σημαντικοί. Για παράδειγμα, η Ύπατη
Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφέρθηκε ότι κατέφυγε στη χρήση SMS όταν δενήταν διαθέσιμο το διαδίκτυο.116 Λίγες λεπτομέρειες είναι διαθέσιμες σχετικά με εκείνους πουπραγματοποιούν καλέσματα και κινητοποιούν άτομα στο διαδίκτυο (και πιθανώς αλλού) για τησυμμετοχή σε διαμαρτυρίες, αλλά περιγράφονται ως ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών117,πολίτες118 ή διαμορφωτές γνώμης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.119Ορισμένες υπηρεσίες οργανώθηκαν και παρασχέθηκαν για όσους συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες. Γιαπαράδειγμα, στην καθιστική διαμαρτυρία στην πλατεία Ταχρίρ στη Βαγδάτη στήθηκαν σκηνές, στιςοποίες προσφέρθηκε φαγητό, νομικές συμβουλές, και άλλες υπηρεσίες.120 Πηγές αναφέρουν ότι

109 Ali, Z. and Khalaf, S., In Iraq, demonstrators demand change — and the government fights back, 9 October 2019, url;

Salam, D., Will protests herald a new era in Iraqi politics?, AC, 31 October 2019, url; Washington Post (The), Iraqi protests
broaden; violent crackdown spirals, 6 October 2019, url; Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, notsectarian identities, 31 October 2019, url
110 Sweden, Lifos, Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The
demonstrations in Iraq – evolution or revolution?], 2 December 2019, url, p. 7; Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Reporton the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019, url, p. 1
111 Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url; UNOCHA, Iraq:
Humanitarian Bulletin, October 2019, url, p. 3; Al-Jazeera, ‫ أسباب التصعيد وسبيل الحل‬..‫[ مظاهرات العراق‬The protests in Iraq. The
reasons behind the expansion and the path to a solution], 10 October 2019, url; BBC, Iraq protests: Shots fired asdemonstrators defy Baghdad curfew, 3 October 2019, url
112 UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin, October 2019, url, p. 3; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22
October 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October
2019, url
113 International Crisis Group, Widespread Protests Point to Iraq’s Cycle of Social Crisis, 10 October 2019, url
114 Netblocks, Iraq blocks Facebook, Twitter, WhatsApp and Instagram, then shuts down internet amid civil unrest, 2
October 2019, url; Netblocks, Iraq shuts down internet again as protests intensify, 4 November 2019, url; Knights, M.,
Exposing and Sanctioning Human Rights Violations by Iraqi Militias, WINEP, 22 October 2019, url
115 Netblocks, Social media partially unblocked in Iraq after 50 days, 21 November 2019, url
116 Yahoo News, In Iraq protests, counting the dead is a dangerous job, 31 October 2019, url
117 Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url;
UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 2;
118 Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November
2019, url, p. 1
119 International Crisis Group, Widespread Protests Point to Iraq’s Cycle of Social Crisis, 10 October 2019, url
120 France24, Iraq protesters set up free public services in Baghdad’s Tahrir Square, 3 November 2019, url

22Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

αυτό έγινε από «εθελοντές» ή απλώς «διαδηλωτές»121, και ότι δεν ήταν σαφές πώςχρηματοδοτήθηκαν οι εν λόγω προσπάθειες. Ομοίως, αναφέρθηκε ότι εθελοντές του τομέα τηςυγειονομικής περίθαλψης παρείχαν ιατρική βοήθεια για τους διαδηλωτές στην πλατεία122, ενώχρησιμοποιήθηκαν οχήματα Tuk-Tuk ως ασθενοφόρα.123Ωστόσο, οι υποστηρικτές του Muqtada al-Sadr φαίνεται να είχαν οργανωθεί μέσω του κινήματός του.
Ενώ κάποιοι φέρεται να συμμετείχαν αρχικά στις διαμαρτυρίες αυθόρμητα124, ακολουθούσαν τιςεντολές του, όταν αυτός το επιθυμούσε.125 Για παράδειγμα, όταν ο al-Sadr έδωσε την εντολή νααπομακρυνθούν τα οδοφράγματα126, οι οπαδοί του επιτέθηκαν στους πρώην συνδιαδηλωτές τους.127
Κατά τη συμμετοχή τους στις διαμαρτυρίες, το κίνημά του φέρεται να παρείχε υλικοτεχνική
υποστήριξη για τις διαμαρτυρίες.128

2.1.5 Πολιτικές πρωτοβουλίες ως απάντηση στις διαμαρτυρίες
Αρκετές πηγές αναφέρουν ότι οι διαμαρτυρίες την 1η Οκτωβρίου αιφνιδίασαν την κυβέρνηση129,παρά το γεγονός ότι η UNAMI επισημαίνει ότι η κυβέρνηση γνώριζε για τις διαμαρτυρίες εκ τωνπροτέρων και είχε αναπτύξει μεγάλο αριθμό δυνάμεων ασφαλείας.130 Ενώ οι αρχές απάντησαν στηδιαδήλωση με τη χρήση εκτεταμένης βίας, όπως περιγράφεται παρακάτω, η κυβέρνηση προέβη
επίσης στη λήψη μιας σειράς πρωτοβουλιών που αποσκοπούσαν στη συμμόρφωση με τα αιτήματα
των διαδηλωτών. Στις 2 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός, ο Πρόεδρος και ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου
υποσχέθηκαν τη διενέργεια έρευνας για τη βία και τις δολοφονίες.131 Η υπόσχεση αυτήεπαναλήφθηκε από τον πρωθυπουργό πολλές φορές.132 Στις 4 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός
υποσχέθηκε την απελευθέρωση ειρηνικών διαδηλωτών και ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων για τηνκαταπολέμηση της διαφθοράς και την παροχή θέσεων εργασίας και ευκαιριών.133 Η κυβέρνηση
συνέχισε ανακοινώνοντας νέα μέτρα στις 6 και στις 9 Οκτωβρίου, τα οποία περιλάμβαναν τονχαρακτηρισμό όσων έχασαν τη ζωή τους στις διαμαρτυρίες ως μάρτυρες134, γεγονός το οποίο με τησειρά του θα μπορούσε να συνεπάγεται την παροχή αποζημίωσης στις οικογένειές τους.135

121 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2; France24, Iraq protesters set up free public

services in Baghdad’s Tahrir Square, 3 November 2019, url
122 Al-Jazeera, Despite threats, Iraq's medical volunteers keep protests alive, 23 November 2019, url
123 MSF, Tuk-tuks, the ambulances of the nation, 14 January 2020, url
124 Washington Post (The), How powerful cleric Moqtada al-Sadr could snuff out Iraq’s mass street protests, 4 March 2020,
url
125 Reuters, Iraqi security forces raid protest camps after Sadr supporters withdraw, 25 January, url; Washington Post (The),
How powerful cleric Moqtada al-Sadr could snuff out Iraq’s mass street protests, 4 March 2020, url
126 Mu_AlSadr, [Twitter], posted on: 2 February 2020, url
127 Reuters, Iraqi cleric Sadr tells followers to clear sit-ins after PM appointed, 2 February 2020, url
128 Jiyad, S., Iraq's unsustainable status quo, ECFR, 27 February 2020, url
129 Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, 31 October 2019, url; Reuters, Iraqi police
fire on protesters in new unrest, death toll passes 100, 6 October 2019, url; CNN, Iraqi protesters say they have videos ofgovernment atrocities. An internet blackout is stopping the world from seeing them, 9 October 2019, url
130 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 3
131 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019,url, para. 3
132 Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 4 October 2019, url; UN Security Council, Implementation of resolution 2470
(2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019, url, para. 4, 8
133 Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 4 October 2019, url;
134 Reuters, Iraqi PM announces cabinet reshuffle after week of bloody protests, 9 October 2019, url; Iraq, IraqiPMO,[Twitter], posted on: 6 October 2019, url
135 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 9; Iraq, IraqiPMO, [Twitter], posted on: 6
October 2019, url

23Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Στις 8 Οκτωβρίου, το Κοινοβούλιο συγκρότησε μια επιτροπή η οποία ήταν επιφορτισμένη με τηνεποπτεία της ικανοποίησης των αιτημάτων των διαδηλωτών.136 Στις 28 Οκτωβρίου, το Κοινοβούλιο
ψήφισε για τη διάλυση των επαρχιακών συμβουλίων και τη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων τουςστους κυβερνήτες, καθώς και για τη συγκρότηση μιας επιτροπής στην οποία ανατέθηκε το καθήκον
να ελέγξει και να προτείνει τροποποιήσεις στο σύνταγμα μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου.137 Ωστόσο, ηεν λόγω επιτροπή δεν είχε ακόμη δημοσιεύσει αποφάσεις έως την 1η Ιουλίου 2020.138 Δεν είναι
σαφές εάν εφαρμόστηκαν άλλα μέτρα σχετικά με τις θέσεις εργασίας και τις ευκαιρίες.
Ο πρωθυπουργός Mahdi ανακοίνωσε την παραίτησή του στις 29 Νοεμβρίου, και αυτή εγκρίθηκε απότο Κοινοβούλιο την 1η Δεκεμβρίου.139 Ο Mustafa al-Kadhimi εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο ωςπρωθυπουργός, επικεφαλής μιας νέας κυβέρνησης στις 7 Μαΐου.140 Ο Al-Kadhimi υποσχέθηκε νατροποποιήσει τον εκλογικό νόμο και να διενεργήσει πρόωρες εκλογές, να διερευνήσει φαινόμενα
βίας, δολοφονιών και απαγωγών, και να απελευθερώσει όλους τους διαδηλωτές εκτός από εκείνουςπου εμπλέκονταν σε βίαια εγκλήματα, να αποζημιώσει τις οικογένειες των μαρτύρων, νακαταπολεμήσει τη διαφθορά και να βελτιώσει την οικονομία και την παροχή ευκαιριών στους
νέους.141 Στις 9 Μαΐου, ο al-Saadi επανήλθε και προήχθη σε επικεφαλής της CTS142 και στις 10 Μαΐου,το δικαστικό σώμα διέταξε την απελευθέρωση διαδηλωτών σύμφωνα με την υπόσχεση τουπρωθυπουργού.143 Στις 6 Ιουνίου, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε τη σύσταση επιτροπής για τονέλεγχο των κυβερνητών και της έλλειψης κατάλληλων υπηρεσιών στις επαρχίες.144
Πολλές πολιτικές και θρησκευτικές δυνάμεις εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις διαμαρτυρίες. Στις2 Οκτωβρίου, ο Muqtada al-Sadr πραγματοποίησε κάλεσμα σε ειρηνικές διαμαρτυρίες145,ενθαρρύνοντας αργότερα τους δικούς του υποστηρικτές να συμμετέχουν από τις 25 Οκτωβρίου.146 Ο
Al-Sadr απέσυρε την υποστήριξή του στις 24 Ιανουαρίου.147 Σύμφωνα με το συμβούλιο ασφαλείας
του ΟΗΕ, «οι ηγέτες των πολιτικών κομμάτων και συνασπισμών» καταδίκασαν τη βία εναντίον
διαδηλωτών στις 4 Οκτωβρίου.148 Είναι σημαντικό ότι σε πολλές περιπτώσεις ο μεγάλος αγιατολάχ
Αλί αλ Σιστάνι εξέφρασε την υποστήριξή του για τις ειρηνικές διαμαρτυρίες και τα αιτήματα πουυποβλήθηκαν, εξέφρασε την αποδοκιμασία του για την κυβέρνηση την ημέρα που ο πρωθυπουργός
Mahdi ανακοίνωσε την παραίτησή του, και καταδίκασε τη βία και ζήτησε αληθείς και αμερόληπτες
έρευνες σχετικά με αυτήν.149‫ ر‬8 /‫) الثالثاء‬8( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions and recommendations from136 Iraqi Parliament Council, 2019 /‫ترسين االول‬
session 8, Tuesday 8 October 2019], 8 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October
2019, url, p. 9
‫ ر‬28 /‫) االثني‬10( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions and recommendations from137 Iraqi Parliament Council, 2019 /‫ترسين االول‬
session 10, Tuesday 28 October 2019], 28 October 2019, url
138 Iraqi Parliament Council, ‫[ لجنة التعديالت الدستورية‬The Committee for constitutional review], undated, url
139 Washington Post (The), Iraqi prime minister says he will submit resignation to head off further bloodshed, 29 November
2019, url; UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 21 February
2020, url, para. 4
140 Iraq, Iraqi Parliamentary Council, ‫ وزيرا‬15‫[ مجلس النواب يمنح الثقة لحكومة رئيس مجلس الوزراء الكاظم و‬The Parliament confers its‫ي‬trust to the government of prime minister al-Kadhimi and 15 ministers], 7 May 2020, url; France24, Iraq parliament
approves PM Kadhimi's new cabinet after months of deadlock, 7 May 2019, url
141 Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 10 May 2020, url; Iraq, ‫[ مجلس النواب يقر برنامج الحكومة العراقية الجديدة‬The Parliament
approves the program of the new Iraqi government], 7 May 2020, url
142 France24, Iraq's new govt reaches out to October protesters, 9 May 2020, url
143 Al-Jazeera, New Iraq PM releases protesters; promotes respected general, 10 May 2020, url
144 Iraq, IraqiPMO, [Twitter], posted on: 6 June 2020, url
145 Al-Jazeera, Several killed as Iraq protests escalate, spread nationwide, 2 October 2019, url
146 Bobseine, H., Iraqis plan to continue protests Friday. Here’s what might happen, Washington Post (The), 24 October
2019, url
147 Reuters, Iraqi security forces raid protest camps after Sadr supporters withdraw, 25 January, url
148 UN Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of the Secretary-General, 22 November 2019,url, para. 3
149 New Arab (The), Listen to protesters 'before it's too late,' Shia cleric Sistani tells Iraq government, 4 October 2019, url;Wing, J., Najaf and Tehran Pick Sides In Protests, Musings on Iraq [Blog], 2 November 2019, url; Al-Safi, A.,24Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

2.2 Άλλες διαμαρτυρίες και διαμαρτυρίες στην περιοχή τουΙρακινού Κουρδιστάν
Στις 12 και 13 Ιανουαρίου 2020, συγκεντρώθηκαν άνθρωποι έξω από το κτίριο του Κοινοβουλίου τουΚουρδιστάν στο Ερμπίλ για να διαμαρτυρηθούν για την ψήφιση ενός νέου νομοσχεδίου για τημεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, το οποίο θεωρήθηκε ότι διαιωνίζει τιςανισότητες.150 Στις 27 Ιανουαρίου, δυνάμεις ασφαλείας τραυμάτισαν δύο άτομα που συμμετείχαν σεμια διαμαρτυρία ανατολικά της Σουλεϊμανίγια ζητώντας καλύτερες βασικές υπηρεσίες.151 Στις16 Μαΐου, 167 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 8 δημοσιογράφων, συνελήφθησαν στο Νταχούκ, κατάτη διάρκεια διαμαρτυρίας εκπαιδευτικών για μη καταβληθέντες μισθούς.152 Στις 15 Ιουνίου, τοπροσωπικό του τομέα υγειονομικής περίθαλψης πραγματοποίησε διαδήλωση προκειμένου να
διαμαρτυρηθεί για τους μη καταβληθέντες μισθούς στη Σουλεϊμανίγια153, και στις 21 Ιουνίου,διαδηλωτές απέκλεισαν για λίγο δρόμους στην πόλη, διαμαρτυρόμενοι και πάλι για μη
καταβληθέντες μισθούς και απαιτώντας καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης.154 Στα τέλη Μαΐου καιστις αρχές Ιουνίου, πραγματοποιήθηκαν αρκετές διαμαρτυρίες, μεταξύ άλλων στο Ερμπίλ και στηΣουλεϊμανίγια, ως απάντηση στον περιορισμό της κυκλοφορίας των πολιτών που επιβλήθηκε για τηναντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19. Ως απάντηση στις διαμαρτυρίες, οι αρχές μείωσαν μερικούςαπό τους πρόσφατα επιβληθέντες περιορισμούς στις 2 Ιουνίου.155 Στις 6 Ιουλίου,πραγματοποιήθηκαν νέες διαμαρτυρίες για μη καταβληθέντες μισθούς στη Σουλεϊμανίγια.156
Μία πηγή ανέφερε ότι «συμβολικές διαμαρτυρίες» πραγματοποιήθηκαν στις επαρχίες Νινευή,Ανμπάρ και Σαλά αλ-Ντιν, για να τιμήσουν εκείνους που έχασαν τη ζωή τους στις διαμαρτυρίες στηΒαγδάτη και στις κεντρικές και νότιες επαρχίες.157 Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότιτο κίνημα διαμαρτυριών δεν έφτασε στις περιοχές σουνιτικής πλεινότητας158, παρά το γεγονός ότιστις 14 Ιανουαρίου, πραγματοποιήθηκε διαμαρτυρία στη Μοσούλη για την υποστήριξη τωναιτημάτων του κινήματος διαμαρτυριών για μια νέα κυβέρνηση.159 Στις 6 Φεβρουαρίου,πραγματοποιήθηκαν διαμαρτυρίες στις πεδιάδες της Νινευή, απαιτώντας την απόσυρση τωνδυνάμεων των ΔΛΚ από την περιοχή.160

2019/ 11/ 29 ‫ الموافق‬،‫ـه‬1441/‫ ربيع اآلخر‬/2 ‫الصاف يف‬‫[ الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة السيد أحمد‬The second sermon of the Friday‫ي‬prayer given by al-Sayyid [honorific religious title] Ahmad al-Safi 29 November 2019], url; Al-Karbalai, A., ‫الخطبة الثانية لصالة‬2019/ 12/ 6 ‫ الموافق‬،‫ـه‬1441/‫ربيع اآلخر‬/9 ‫الكربالئ يف‬‫[ الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي‬The second sermon of the Friday prayer given‫ي‬by al-Sheykh [honorific religious title] Abdel Mahdi al-Karbalai 6 December 2019], url; Al-Karbalai, A., ‫الخطبة الثانية لصالة‬‫م‬2019 /10 /11 ‫ـه الموافق‬1441‫صفر‬12 ‫الكربالئ يف‬‫[ الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي‬The second sermon of the Friday prayer given by‫ي‬
al-Sheykh [honorific religious title] Abdel Mahdi al-Karbalai 11 October 2019], url
150 EPIC, ISHM: JANUARY 9 – JANUARY 16, 2020, 16 January 2020, url
151 EPIC, ISHM: JANUARY 23 – JANUARY 30, 2020, 30 January 2020, url
152 EPIC, ISHM: MAY 14 – MAY 21, 2020, 21 May 2020, url; CPJ, Security forces in Iraqi Kurdistan detain 8 journalists in
Duhok covering protest; charge 4, 18 May 2020, url; AI, Urgent actions: Police arrest teacher and protest organizer, 26 May
2020, url
153 EPIC, ISHM: JUNE 11 – JUNE 18, 2020, 18 June 2020, url
154 NRT, Protesters briefly block major road in Sulaimani to demand KRG pay salaries, create job opportunities, 21 June
2020, url
155 NRT, New generation movement leader Abdulwahid joins protests in Sulaimani, reaffirms support for their demands, 2June 2020, url; NRT, All shops, businesses to reopen in Sulaimani and Erbil after KRG backtracks on curfew, 2 June 2020, url
156 Nas News, ‫[ مشاهد جديدة من اقتحام المتظاهرين مبن برلمان كردستان ف السليمانية‬New scenes of protesters storming a building of‫ي‬the KRI parliament in Sulaimaniyya], 6 July 2020, url
157 Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7 February 2020, url
158 Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7 February 2020, url; Bobseine, H., Iraqi youth
protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI, 14 October 2019, url
159 Al-Sumaria, ‫[ بالفيديو اهاىل الموصل يطالبون باالرساع ف تشكيل حكومة‬On video the people of Mosul demand swiftness in efforts to‫ي‬‫ي‬form new government], 14 January 2020, url
160 Bas News, ‫[ تظاهرة لنازح وسكان سهل نينوى للمطالبة بإخراج ميليشيات الحشد من مناطقهم‬Protest for displaced and inhabitants of‫ي‬
Ninewa demanding that the militias of the PMF leave their area], 6 February 2020, url

25Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Στα μέσα Ιουλίου, και πάλι στις 26 και 27 Ιουλίου, οι διαδηλωτές κατέβηκαν στους δρόμους
απαιτώντας περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια161, εν μέσω ραγδαίας αύξησης της θερμοκρασίας πουέφτασε σχεδόν τους 52 βαθμούς Κελσίου στη Βαγδάτη.162 Διαμαρτυρίες πραγματοποιήθηκαν στηΒαγδάτη, στη Νατζάφ, στη Μπάμπιλ, στη Ντι Καρ, στην Καρμπάλα, τη Βασίτ, τη Βασόρα και τηνΚαντισίγια163, με πηγές να αναφέρονται σε «δεκάδες», ή σε μία περίπτωση σε «εκατοντάδες»διαδηλωτές.164
Ένα γράφημα με τις κύριες διαμαρτυρίες και τοποθεσίες στο Ιράκ (μη συμπεριλαμβανομένης τηςπεριοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν) και περισσότερα δεδομένα και πληροφορίες περιλαμβάνονταιστο Τμήμα 2.1.2Δεδομένα ACLED σχετικά με διαμαρτυρίες και ταραχές στο Ιράκ στις επαρχίες του Ιρακινού
Κουρδιστάν (KRI)Το Παρατηρητήριο Πληροφοριών Ένοπλων Συγκρούσεων (Armed Conflict Location & Event Data
Project -ACLED) συλλέγει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο σχετικά με πτυχές της πολιτικής βίαςπαγκοσμίως165, συμπεριλαμβανομένων «εκδηλώσεων διαμαρτυρίας» όπως διαμαρτυρίες καιταραχές. Η EASO χρησιμοποίησε τη διαθέσιμη στο κοινό δέσμη δεδομένων της Έκθεσης Power BI του
ACLED για το Ιράκ (1 Ιανουαρίου 2019 έως 31 Ιουλίου 2020) για τα δεδομένα του ACLED σχετικά μεεκδηλώσεις διαμαρτυρίας, όπως διαμαρτυρίες και ταραχές για αυτήν την έκθεση.166 Για στοιχεία
σχετικά με τις διαμαρτυρίες, το ACLED κατέγραψε συνολικά 539 εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, τιςοποίες χαρακτήρισε ως «διαμαρτυρίες»167 στις περιοχές του Ιρακινού Κουρδιστάν κατά την περίοδο
αναφοράς.168
Στο Ιρακινό Κουρδιστάν, οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που κατέγραψε το ACLED ανήλθαν σε 178κυρίως στη Σουλεϊμανίγια και το Ερμπίλ:•••Στην επαρχία της Σουλεϊμανίγια πραγματοποιήθηκαν 114, εκ των οποίων οι 64 στηνπρωτεύουσα, την πόλη της Σουλεϊμανίγια.
Στην επαρχία του Ερμπίλ πραγματοποιήθηκαν 56, εκ των οποίων οι 48 στην πόλη του Ερμπίλ.
Στην επαρχία του Νταχούκ πραγματοποιήθηκαν 8, εκ των οποίων 2 στην πόλη του Νταχούκ,την πρωτεύουσα, και 2 στην περιφέρεια του Ζάχο.169

ً
161 EPIC, ISHM: JULY 9 – JULY 16, 2020, 16 July 2020, url; Al-Mada Paper, ‫احتجاجا عىل انقطاع الكهرباء‬‫تظاهرات فـي وسط العراق وجنوبه‬[Protests in central and south Iraq against blackouts], 26 July 2020, url; Reuters, Two protesters die after clashes with
police in Baghdad, medics and security sources say, 27 July 2020, url
162 AFP, Temperature soars to record-breaking 125 in ancient desert city, 28 July 2020, urlً
163 EPIC, ISHM: JULY 9 – JULY 16, 2020, 16 July 2020, url; Al-Mada Paper, ‫احتجاجا عىل انقطاع الكهرباء‬‫تظاهرات فـي وسط العراق وجنوبه‬[Protests in central and south Iraq against blackouts], 26 July 2020, url; Reuters, Two protesters die after clashes with
police in Baghdad, medics and security sources say, 27 July 2020, url; Al-Mada Paper, ‫متظاهرو ذي قار يعلنون تضامنهم مع متظاهري‬‫[ ساحة التحرير ويتهمون األحزاب الفاسدة بالدفع باتجاه الفوض‬The protestors of Dhi Qar declare their solidarity with the protestors ofTahrir square and accuse the corrupt parties of pushing towards chaos], 27 July 2020, url
164 Al-Sumaria, ‫ تظاهرات ف كربالء‬..‫[ بسبب الكهرباء‬Because of electricity… protests in Karbala], 27 July 2020, url; Al-Mada Paper,‫ي‬‫[ متظاهرو ذي قار يعلنون تضامنهم مع متظاهري ساحة التحرير ويتهمون األحزاب الفاسدة بالدفع باتجاه الفوض‬The protestors of Dhi Qar declaretheir solidarity with the protestors of Tahrir square and accuse the corrupt parties of pushing towards chaos], 27 July 2020,
url
165 ACLED, About ACLED, n.d., url
166 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
167 Το βιβλίο κωδικών του ACLED ορίζει τη διαμαρτυρία ως «δημόσια διαδήλωση στην οποία οι συμμετέχοντες δενπροβαίνουν σε βίαιες ενέργειες, αν και η βία μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί εναντίον τους. Στις διαμαρτυρίες
συμμετέχουν άτομα και ομάδες που διαδηλώνουν ειρηνικά έναντι κάποιας πολιτικής οντότητας, κυβερνητικού θεσμού,πολιτικής, ομάδας, παραδοσιακού θεσμού, επιχείρησης ή άλλου ιδιωτικού φορέα.» Για πιο λεπτομερείς πληροφορίες
σχετικά με τον ορισμό και τις επιμέρους εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που καταγράφονται στο πλαίσιο «διαμαρτυριών», βλ.
ACLED, ACLED Codebook – 2019, 2019, url, pp. 12-13
168 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url
169 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url

26Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Διάγραμμα 3: Δεδομένα του ACLED σχετικά με τις διαμαρτυρίες στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν από την1η Ιανουαρίου 2019 έως τις 31 Ιουλίου 2020

Για στοιχεία σχετικά με τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που το ACLED χαρακτήρισε ως «ταραχές», πουπεριλαμβάνουν βίαιες διαμαρτυρίες170, το ACLED κατέγραψε 8 στο Ιρακινό Κουρδιστάν.171

170 Το βιβλίο κωδικών του ACLED ορίζει τις «ταραχές» ως «βίαια γεγονότα όπου διαδηλωτές ή το πλήθος συμμετέχουν σεγεγονότα διατάραξης, συμπεριλαμβανομένης ενδεικτικά της ρίψης πετρών, της καταστροφής περιουσίας κ.λπ. Μπορεί ναστοχεύουν άλλα άτομα, περιουσίες, επιχειρήσεις, άλλες ομάδες πρόκλησης ταραχών ή ενόπλους, και να αφορούν
επιμέρους γεγονότα που περιλαμβάνουν βία, καταστροφική συμπεριφορά, οχλοκρατική βία κ.λπ.For more detailed
information on the definition and sub-events captured within ‘riots’, see: ACLED, ACLED Codebook – 2019, 2019, url, pp.
13-14
171 EASO analysis based on publicly available ACLED data. ACLED, Curated Data Files, Middle East (1 August 2020), url

27Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Διάγραμμα 4: Δεδομένα του ACLED σχετικά με τις ταραχές στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν από την1η Ιανουαρίου 2019 έως τις 31 Ιουλίου 202028

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

3. Μεταχείριση διαδηλωτών
3.1 Αντιμετώπιση του κινήματος διαμαρτυριών στη Βαγδάτη καιστις νότιες επαρχίες
3.1.1 Ελευθερία του συνέρχεσθαι και δικαίωμα διαμαρτυρίας
Η ελευθερία της έκφρασης, καθώς και η ελευθερία του συνέρχεσθαι και η ειρηνική διαμαρτυρία
κατοχυρώνονται στο άρθρο 38 του ιρακινού συντάγματος.172 H UNAMI δηλώνει περαιτέρω ότι το«διεθνές και εγχώριο νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στο Ιράκ εγγυάται» το δικαίωμα τουσυνέρχεσθαι ειρηνικώς και το δικαίωμα έκφρασης, καθώς και δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία καιτην προσωπική ασφάλεια.173 Ένα νομοσχέδιο για την ελευθερία της έκφρασης, του συνέρχεσθαι καιτης ειρηνικής διαμαρτυρίας που είχε επικριθεί από ομάδες προστασίας δικαιωμάτων υποβλήθηκεεκ νέου στο κοινοβούλιο το 2019174, αλλά δεν αναφέρεται πουθενά στις πηγές που καλύπτουν τιςδιαμαρτυρίες που αποτέλεσαν αντικείμενο έρευνας.
Πηγές αναφέρουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις όπου απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε διαδηλωτές
που συνελήφθησαν, αυτό έγινε με αναφορά στο άρθρο 355 του ιρακινού ποινικού κώδικα, καθώς
και στα άρθρα 222, 226, 230, 240, 342 και 345.175 Μεταξύ άλλων, αυτές αφορούν την προσβολή τωνδημόσιων αρχών, την απειλή της δημόσιας ασφάλειας, την παραβίαση εντολής που δόθηκε απόδημόσιο λειτουργό και την πρόκληση ζημιών σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία.176 Ενώ το Ανώτατο
Δικαστικό Συμβούλιο στις 25 Οκτωβρίου 2019 δήλωσε ότι για πράξεις βίας και καταστροφής
δημόσιας περιουσίας θα μπορούσαν να ασκηθούν διώξεις βάσει της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας,η UNAMI ανέφερε τον Δεκέμβριο του 2019 ότι αυτό δεν είχε γίνει και ότι η δήλωση αποσύρθηκε.177Πολλές πηγές δήλωσαν ότι οι ιρακινές αρχές υποχρεούνται να σέβονται το δικαίωμα στη ζωή και ότιοι δυνάμεις ασφαλείας μπορούν να προβαίνουν μόνο σε λελογισμένη χρήση βίας, όπως απαιτείται
σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.178

3.1.2 Αντιμετώπιση διαμαρτυριώνΟι διαμαρτυρίες αντιμετωπίστηκαν με βία εκ μέρους τόσο των δυνάμεων ασφαλείας όσο και άλλων
δυνάμεων που είναι πιο δύσκολο να εντοπιστούν, προκαλώντας μεγάλο αριθμό θυμάτων. Οι πηγές
αναφέρονται σε αρκετά παρόμοια στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των ανθρώπων που έχασαν τη ζωήτους: περίπου 150 έχασαν τη ζωή τους από την 1η έως τις 9 Οκτωβρίου 2019179· περίπου 100 από τις

172 Iraq, Iraq’s Constitution of 2005, undated, url, p. 15
173 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 2
174 MENA Rights Group, Iraq must halt reintroduction of controversial draft laws harmful to fundamental freedoms, 15 July

2019, url
175 HRW (Human Rights Watch), Iraq: Lethal Force Used Against Protesters, 10 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations
in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, pp. 5-6
176 Iraq, Penal Code Law No (111) of 1969, July 1969 (Amended 14 March 2010), url
177 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 6; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11
December 2019, url, p. 5
178 AI, Iraq: Rein in security forces to prevent a bloodbath, 9. November 2019, url; HRW, Iraq: Protesters Killed by Teargas
Canisters, 27 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 4
179 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 2; UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin,
October 2019, url, p. 3; Reuters, Iraqi security forces killed 149 protesters, most by shots to head, chest: government
inquiry, 22 October 2019, url

29Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

25 Οκτωβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου180· και περίπου 170 από τις 5 Νοεμβρίου έως τις 8 Δεκεμβρίου.181
Μερικές πηγές αναφέρονται σε επιπλέον περίπου 175 νεκρούς μετά τις 10 Δεκεμβρίου, με τοναριθμό των διαδηλωτών να έχει ανέλθει σε 600 συνολικά.182 Η Ύπατη Επιτροπή του Ιράκ για ταΑνθρώπινα Δικαιώματα (IHCHR) αναφέρεται σε συνολικά 528 διαδηλωτές που έχασαν τη ζωή τουςέως τις 20 Φεβρουαρίου.183 Η UNAMI αναφέρεται σε 490 διαδηλωτές που έχασαν τη ζωή τους, αλλάτονίζει ότι αυτό δεν τους περιλαμβάνει όλους, και ότι ο πραγματικός αριθμός είναι υψηλότερος. 184
Οι αριθμοί όσον αφορά τον αριθμό των τραυματιών διαφέρουν περισσότερο, με πηγές νααναφέρονται σε 9 000 έως 25 000 συνολικά.185 Οι περιορισμένες διαμαρτυρίες πουπραγματοποιήθηκαν από τον Μάρτιο του 2020 φαίνεται ότι χαρακτηρίστηκαν από λιγότερη βία·σύμφωνα με αναφορές, λιγότερα από δέκα άτομα έχασαν τη ζωή τους και δεκάδες άτομα
τραυματίστηκαν.186
Η επίσημη έκθεση της κυβέρνησης για τη δολοφονία διαδηλωτών από 1 έως 9 Οκτωβρίου αναφέρειότι το 70% των νεκρών έχασαν τη ζωή τους από πυροβολισμούς στο κεφάλι ή το στήθος.187 Ομοίως,το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) καιη Αποστολή βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για το Ιράκ (UNAMI) δηλώνουν ότι οι περισσότεροι
θάνατοι σημειώθηκαν λόγω της χρήσης πραγματικών πυρών.188 Επιπλέον, αρκετές πηγές αναφέρουνότι περισσότερα από 10 άτομα έχασαν τη ζωή τους από δακρυγόνα στρατιωτικού τύπου που πέταξαν
απευθείας στο κεφάλι και το στήθος των διαδηλωτών.189 Η UNAMI σημείωσε επίσης ότι 19 άτομα
έχασαν τη ζωή τους αφού παγιδεύτηκαν σε κτήρια τα οποία είχαν παραδοθεί στις φλόγες.190 Αρκετές
πηγές δήλωσαν ότι κρατικές δυνάμεις διαφόρων ειδών, συμπεριλαμβανομένων διάφορωναστυνομικών δυνάμεων, στρατιωτικών δυνάμεων και αξιωματικών μυστικών πληροφοριών,συμμετείχαν στη βίαιη αντιμετώπιση των διαμαρτυριών.191 Αυτό επιβεβαιώθηκε στην επίσημη
έρευνα.192 Πηγές σημείωσαν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν
180 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 2; Washington Post (The), An uprising in Iraq is thebroadest in decades. It’s posing an alarming threat to Baghdad and Tehran, 7 November 2019, url; Wing, J., New
Confrontations Between Protesters And Iraqi Security Forces, Musings on Iraq [Blog], 5 November 2019, url
181 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2; Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill
and Absent Justice - A report documenting violations against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019, url, pp. 19-21
182 AI, Iraq: Protest death toll surges as security forces resume brutal repression, 23 January, url; NPR, Iraq's Protests Shook
The Government. Now The Movement Is Nearly Crushed, 21 February 2020, url; USDOS, On Attacks Against Protesters in
Iraq, Press Statement Michael R. Pompeo, Secretary of State, 6 February 2020, url
183 Rudaw, Iraq protester death toll climbs to 528: IHCHR, 20 February 2020, url
184 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 2
185 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2; USDOS, Country Reports on Human Rights
Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 2; Rudaw, Iraq protester death toll climbs to 528: IHCHR, 20 February 2020, url;
UNAMI, Amid ongoing protests and violence, UN urges stepped up efforts to break political deadlock, 30 January 2020, url
186 IHCHR, [Facebook], Posted on: 10 March 2020, url; National (The), Iraq police raid office of pro-Iran militia accused ofshooting protesters, 11 May 2020, url; Nas News, )‫[ مسلحون مجهولون يقتحمون ساحة التحرير وسط بغداد (فيديو‬Unknown gunmen
storm Tahrir square in the heart of Baghdad (video)], url; Shafaaq News, ‫حكوم‬‫ح خالل اشعال النار بمبن‬‫إصابة متظاهرين برصاص ي‬‫ي‬‫[ يف النجف‬Protesters injured by live bullets while setting fire to a government building in Najaf], url; Reuters, Two protesters
die after clashes with police in Baghdad, medics and security sources say, 27 July 2020, url‫[ واع ر‬INA publishes the final report on the investigation of what
187 INA, ‫تنرس التقرير النهائ للجنة التحقيق بأحداث التظاهرات‬‫ي‬
happened during the demonstrations], url; Reuters, Iraqi security forces killed 149 protesters, most by shots to head,chest: government inquiry, 22 October 2019, url
188 UN OHCHR, Press briefing note on Iraq, 8 November 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11
December 2019, url, p. 3
189 HRW, Iraq: Teargas Cartridges Killing Protesters, 8 November 2019, url; AI, Iraq: Iranian tear gas grenades among thosecausing gruesome protester deaths, 31 October 2019, url; AI, Iraq: Rein in security forces to prevent a bloodbath, 9.
November 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 4; Washington Post (The), Fear
spreads among Iraqi protesters as government cracks down, keeps death toll secret, 11 November 2019, url
190 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 4
191 UNAMI provides more details on the agencies involved in their first report on the protests: UNAMI, Demonstrations in
Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 2; HRW, Iraq: New Protester Deaths Despite Order Not to Fire, 4 December
2019, url; AI, Iraq: Rein in security forces to prevent a bloodbath, 9. November 2019, url
192 Reuters, Iraqi security forces killed 149 protesters, most by shots to head, chest: government inquiry, 22 October 2019,url

30

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

πραγματικά πυρά για να επιτεθούν σε διαδηλωτές και να διαλύσουν καθιστικές διαμαρτυρίες καιοδοφράγματα. Για παράδειγμα, οι δυνάμεις ασφαλείας φέρονται να πυροβόλησαν και να σκότωσαν15 άτομα στη Βαγδάτη στις 6 Οκτωβρίου193, 18 άτομα στην Καρμπάλα στις 28 Οκτωβρίου194, καιπερισσότερα από 20 άτομα στη Νασιρίγια στις 28 Νοεμβρίου.195Οι πηγές δήλωσαν ότι συμμετείχαν και άλλες δυνάμεις, αν και δεν είναι πάντα σαφές τι είδους
δυνάμεις είναι αυτές. Οι πηγές συχνά αναφέρονται σε συμμετοχή «μονάδων πολιτοφυλακής»196, καιαρκετές πηγές αναφέρουν ότι οι δυνάμεις που αποτελούν μέρος των ΔΛΚ είναι υπεύθυνες για πολλέςαπό τις θανατηφόρες επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ελεύθερων σκοπευτών εναντίον
διαδηλωτών.197 Αρκετές πηγές αναφέρονται σε «μονάδες πολιτοφυλακής που υποστηρίζονται απότο Ιράν»198, ενώ κάποιες πηγές, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης των ΗΠΑ, χαρακτηρίζουν τον
Asa’ib ahl al-Haqq199 ως υπεύθυνο για τη δολοφονία διαδηλωτών.200 Πηγές αναφέρουν επίσης ότι οι
εν λόγω δυνάμεις κατά καιρούς φαίνεται να ενεργούν σε συντονισμό με δυνάμεις ασφαλείας, γιαπαράδειγμα σε μια επίθεση στην πλατεία Ταχρίρ τον Δεκέμβριο του 2019, η οποία είχε ωςαποτέλεσμα τον θάνατο δεκάδων διαδηλωτών.201
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι αρκετά μέλη των δυνάμεων ασφαλείας φαίνεται να έχασαν τηζωή τους και εκατοντάδες να έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών: Η επίσημη
έρευνα την οποία δημοσίευσε η κυβέρνηση στις 22 Οκτωβρίου 2019 αναφέρει ότι 8 μέλη τωνδυνάμεων ασφαλείας έχασαν τη ζωή τους και 1 287 τραυματίστηκαν.202 Από τις 9 Δεκεμβρίου 2019,
η UNAMI αναφέρει ότι 424 άτομα έχασαν τη ζωή τους και 8 758 τραυματίστηκαν και ότι τα εν λόγωστοιχεία περιλαμβάνουν «μέλη των δυνάμεων ασφαλείας του Ιράκ».203 Η UNAMI σημειώνει επίσηςότι τα εν λόγω στοιχεία είναι ελλιπή.204 Η UNAMI αναφέρει επίσης ότι διαδηλωτές σκότωσαν ένανηγέτη μιας συνδεδεμένης με τις ΔΛΚ ομάδα και τον αδελφό του στην Αλ Αμάρα στις 25 Οκτωβρίου.205

193 HRW, Iraq: Lethal Force Used Against Protesters, 10 October 2019, url; Washington Post (The), Iraqi military admits to‘excessive force’ in crackdown against protesters, 7 October 2019, url
194 BBC, Iraq protests: Upsurge in violence despite Baghdad curfew, 30 October 2019, url; Reuters, Iraqi protesters pack
Baghdad square, anti-government movement gains momentum, 29 October 2019, url‫[ مفوضية حقوق االنسان ر‬IHCHR register an increase in the
195 IHCHR, ‫تؤرس ارتفاع معدالت العنف ف تظاهرات بغداد وعدد من المحافظات‬‫ي‬level of violence in the protests in Baghdad and several provinces], 4 December 2019, url; AP, Iraqi prime minister to resignin wake of deadly protests, 29 November 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url,
pp. 3, 7
196 UN OHCHR, Press briefing note on Iraq, 8 November 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11
December 2019, url
197 New York Times (The), Iraq Will Prosecute Military and Police Leaders Over Protest Shootings, 22 October 2019, url;
HRW, Iraq: Lethal Force Used Against Protesters, 10 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11
December 2019, url; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 2
198 Knights, M., Exposing and Sanctioning Human Rights Violations by Iraqi Militias, WINEP, 22 October 2019, url; Mansour,
R. et al, These Iraqi militias are attacking protesters and getting away with it. Here’s why, Washington Post (The), 18
November 2019, url
199 Asa’ib ahl al-Haqq, The League of the Righteous, is a powerful Iran-aligned Shia militia that plays a highly influential partin the PMF, which also has been deployed in Syria, and which has been accused of numerous attacks (including killings andkidnappings) on civillians: EASO, EASO Country of Origin Information Report - Iraq Targeting of Individuals, March 2019, url,
pp. 187, 190; Knights, M. et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s popular mobilization forces, WINEP, March
2020, url
200 USDOT, Treasury Sanctions Iran-Backed Militia Leaders Who Killed Innocent Demonstrators in Iraq, 6 December 2019,
url; HRW, Iraq: Lethal Force Used Against Protesters, 10 October 2019, url
201 HRW, Iraq: State Appears Complicit in Massacre of Protesters, 16 December 2019, url; USDOS, Country Reports on
Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 4; AI, Iraq: Testimonies emerge of coordinated attacks which killed atleast 20 protesters, 7 December 2019, url
202 New York Times (The), Iraq Will Prosecute Military and Police Leaders Over Protest Shootings, 22 October 2019, url;‫[ واع ر‬INA publishes the final report on the investigation of what happened
INA, ‫النهائ للجنة التحقيق بأحداث التظاهرات‬‫تنرس التقرير‬‫ي‬
during the demonstrations], url
203 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2
204 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 2
205 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 3; Smyth, P. Iran Is Losing Iraq’s Tribes, WINEP, 4
December 2019, url

31Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Επιπλέον, στις 12 Δεκεμβρίου, διαδηλωτές φέρεται να σκότωσαν ένα δεκαπεντάχρονο αγόρι στηΒαγδάτη.206

3.1.3 Συλλήψεις, απαγωγές και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις
Κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών συνελήφθησαν πολλά άτομα. Η UNAMI, αναφερόμενη στηνΎπατη Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (IHCHR), αναφέρει «1 055 συλλήψεις πουσυνδέονται με διαμαρτυρίες» μεταξύ 1 και 9 Οκτωβρίου.207 Εντός μιας εβδομάδας, όλοι, εκτός από21 από αυτούς φέρεται να αφέθηκαν ελεύθεροι.208 Στις 9 Δεκεμβρίου, η UNAMI αναφέρει «χιλιάδες»διαδηλωτές που συνελήφθησαν από την 1η Οκτωβρίου και έπειτα, συνήθως χωρίς ένταλμα, καιεπιβεβαιώνει ότι «οι περισσότεροι διαδηλωτές αφέθηκαν ελεύθεροι και σε όσους παρέμειναν υπόκράτηση απαγγέλθηκαν κατηγορίες σύμφωνα με τον Ιρακινό Ποινικό Κώδικα».209 Έως τις
18 Δεκεμβρίου 2019, 2 700 άτομα είχαν αποφυλακιστεί, σύμφωνα με δικαστικές πηγές που ανέφερε
το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ.210 Έως τα μέσα Φεβρουαρίου 2020, είχαν συλληφθεί 2 800άτομα, εκ των οποίων όλα πλην 38 αφέθηκαν ελεύθερα, σύμφωνα με την Ύπατη Επιτροπή του Ιράκγια τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.211 Όπως προαναφέρθηκε, ο πρωθυπουργός al-Kadhimi υποσχέθηκε
στις 10 Μαΐου να αφήσει ελεύθερους ειρηνικούς διαδηλωτές, υποδεικνύοντας ότι ορισμένοι
εξακολουθούσαν να κρατούνται.212
Πηγές αναφέρουν ότι δεκάδες άτομα απήχθησαν κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών. Στις28 Δεκεμβρίου 2019, η Ύπατη Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δήλωσε ότι 68 άτομα
είχαν απαχθεί ή εξαφανιστεί213, και στις 21 Μαΐου 2020, ένα από τα μέλη της δήλωσε ότι είχαν
απαχθεί 75 άτομα από την 1η Οκτωβρίου, εκ των οποίων 25 είχαν αφεθεί ελεύθερα.214 Στις23 Μαΐου 2020, η UNAMI δήλωσε ότι επιβεβαίωσε 99 περιπτώσεις αγνοουμένων διαδηλωτών που
αφορούσαν 123 άτομα, εκ των οποίων τα 25 εξακολουθούσαν να αγνοούνται.215 Αρκετές πηγές
δηλώνουν ότι οι απαγωγές φαίνεται να είχαν ως στόχο γνωστούς ακτιβιστές, άτομα που συμμετέχουν
ή/και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις διαμαρτυρίες και άτομα που ασκούν κριτική στις αρχές
και στις ένοπλες ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.216 Η Επιτροπή Προστασίας τωνΔημοσιογράφων (CPJ) ανέφερε επίσης ότι απήχθησαν δημοσιογράφοι.217 Η UNAMI ανέφερε ότιομάδες που περιγράφονται ως «μονάδες πολιτοφυλακής» θεωρήθηκαν υπεύθυνες για τις
απαγωγές.218 Αρκετές πηγές ανέφεραν ότι δυνάμεις που ανήκουν στις ΔΛΚ ήταν υπεύθυνες γιαπεριπτώσεις απαγωγών219, με μία να αναφέρει ότι, σε σχέση με μια συγκεκριμένη υπόθεση, η Kata’ib

206 Washington Post (The), Iraq’s Sistani condemns protesters’ lynching of teenage boy in Baghdad, 13 December 2019, url
207 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 63
208 HRW, Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq

1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 6
209 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 5
210 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 6
211 Rudaw, Iraq protester death toll climbs to 528: IHCHR, 20 February 2020, url
212 Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 10 May 2020, url; Iraq, ‫[ مجلس النواب يقر برنامج الحكومة العراقية الجديدة‬The Parliament
approves the program of the new Iraqi government], 7 May 2020, url
213 IHCHR, [Telegram], posted on: 28 December 2019, url
214 EPIC, ISHM: MAY 14 – MAY 21, 2020, 21 May 2020, url
215 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 2
216 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 3; AI, Iraq: End ‘campaign of terror’ targeting
protesters, 13 December 2019, url; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 26
217 CPJ, One journalist killed, another missing amid protests in Iraq, 9 December 2019, url
218 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 6; UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3 rd update,
23 May 2020, url, p. 4; Wing, J., Iraqi Forces Kidnapping Protesters In Intimidation Campaign, Musings on Iraq [Blog], 20
November 2019, url; Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill and Absent Justice - A report documenting violations
against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019, url, p. 8
219 Knights, M., Exposing and Sanctioning Human Rights Violations by Iraqi Militias, WINEP, 22 October 2019, url; AI, Iraq:
Stop security forces from threatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url

32Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Hizballah220 ήταν μία από τις εμπλεκόμενες μονάδες.221 Η UNAMI σημείωσε ότι «η συμμετοχή
“συνηθισμένων” εγκληματικών συμμοριών είναι επίσης απίθανη, καθώς δεν έχουν αναφερθεί
αιτήματα για λύτρα ή άλλα εγκληματικά κίνητρα».222

3.1.4 Κράτηση και κακοποίηση
Αναφερόμενες στη γενική κατάσταση κράτησης, πηγές αναφέρουν ότι στις φυλακές και τιςεγκαταστάσεις κράτησης του Ιράκ υπάρχουν φαινόμενα κακοποίησης και βασανιστηρίων. ΤοΠαρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρει ότι η ομάδα «έλαβε αναφορές για εκτεταμένη
χρήση βασανιστηρίων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, από δυνάμεις του Ιράκ και του Ιρακινού
Κουρδιστάν προκειμένου να αποσπάσουν ομολογίες, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2019.223 Ομοίως, τουπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ αναφέρει ότι σε κρατικές εγκαταστάσεις του Ιρακινού Κουρδιστάν
και στο υπόλοιπο Ιράκ πραγματοποιούνταν βασανιστήρια και κακοποιήσεις, με τους Σουνίτες
Άραβες κρατούμενους να είναι εξαιρετικά εκτεθειμένοι.224 Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑαναφέρει «σκληρές» και «απειλητικές για τη ζωή» συνθήκες κράτησης, αλλά σημειώνει ότι ηκατάσταση είναι γενικά καλύτερη στο Ιρακινό Κουρδιστάν.225
Η UNAMI ανέφερε ότι οι διαδηλωτές που συνελήφθησαν και κρατήθηκαν από δυνάμεις ασφαλείας
φαίνεται να υπέστησαν ξυλοδαρμούς και κακοποίηση, και ότι δεν τους επετράπη να επικοινωνήσουν
με τις οικογένειές τους ή τον έξω κόσμο.226 Το Reuters αναφέρεται σε «δύο ιρακινούς αξιωματούχους
ασφαλείας» που ισχυρίζονται ότι οι ξυλοδαρμοί και οι ηλεκτροπληξίες των κρατουμένων δεν είναι
«ασυνήθιστο» φαινόμενο και ότι οι κρατούμενοι αναγκάζονται να υπογράψουν δήλωση μη
συμμετοχής σε άλλες διαμαρτυρίες προτού αφεθούν ελεύθεροι.227 Άλλες πηγές αναφέρουν επίσης
τις εν λόγω αναγκαστικές δηλώσεις καθώς και ξυλοδαρμούς.228
Επιπλέον, πηγές αναφέρουν κακοποίηση και βασανιστήρια, συμπεριλαμβανομένων σοβαρών
ξυλοδαρμών και ηλεκτροπληξία διαδηλωτών οι οποίοι έχουν απαχθεί.229 Αυτό αναφέρεται ότισυμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια «ανακρίσεων», όπου οι απαγωγείς αναζητούν πληροφορίες
σχετικά με τη συμμετοχή τους σε διαμαρτυρίες και τις πολιτικές τους πεποιθήσεις και τουςαναγκάζουν να υπογράψουν δηλώσεις μη συμμετοχής τους σε άλλες διαμαρτυρίες.230 Μια πηγήαναφέρει επίσης ότι οι «ανακριτές» αναζητούσαν πληροφορίες για άλλους διαδηλωτές.231 Δεν είναι
πάντοτε σαφές ποιος είναι υπεύθυνος για τις εν λόγω απαγωγές και ανακρίσεις, αλλά η UNAMIσημειώνει ότι από τους επιζώντες από τους οποίους πήραν συνεντεύξεις κανένας δεν «πίστευε ότιοι “επίσημες” ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας ήταν άμεσα υπεύθυνες για την απαγωγή τους».232 Πηγές
220 Kata’ib Hizballah is an Iran-aligned Shia militia that is part of and has a dominant position within the PMF: Knights, M.

et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s popular mobilization forces, WINEP, March 2020, url
221 Wing, J., Iraqi Forces Kidnapping Protesters As Part Of Intimidation Campaign, Musings on Iraq [Blog], 9 December 2019,url
222 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 5
223 HRW, World Report 2020 – Iraq, 2020, url
224 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, pp. 6-7
225 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, pp. 8-11
226 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, pp. 2, 5, 6
227 Reuters, Threats, arrests, targeted killings silence Iraqi dissidents, 29 November 2019, url
228 Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill and Absent Justice - A report documenting violations against peacefulprotesters in Iraq, 22 December 2019, url, p. 13; AI, Iraq: Stop security forces from threatening, forcibly disappearing andabusing activists, 18 October 2019, url; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 6;
Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019,url, p. 4
229 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 4; Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill and
Absent Justice - A report documenting violations against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019, url, p. 13
230 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p 4; AI, Iraq: Stop security forces from threatening,
forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url
231 Reuters, Threats, arrests, targeted killings silence Iraqi dissidents, 29 November 2019, url
232 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, pp. 4-5

33Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

υπέδειξαν «μονάδες πολιτοφυλακής»233, καθώς και δυνάμεις που αποτελούν μέρος των ΔΛΚ ήευθυγραμμισμένων με το Ιράν δυνάμεων234, ως υπεύθυνα μέρη.

3.1.5 Στοχοποίηση ατόμων
Πηγές αναφέρουν ότι γνωστοί ακτιβιστές, διοργανωτές και άτομα που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλοστις διαμαρτυρίες, άτομα που ασκούν κριτική τις αρχές ή τις δυνάμεις που ανήκουν στις ΔΛΚ, καθώς
και δημοσιογράφοι έχουν στοχοποιηθεί και έχουν υποστεί απειλές, εκφοβισμούς, απαγωγές,συλλήψεις, κακομεταχείριση και δολοφονίες.235 Ορισμένες πηγές αναφέρονται σε συστηματικές καιοργανωμένες προσπάθειες, ή ακόμη και σε οργανωμένη «εκστρατεία» που έχουν ως στόχο νααποτρέψουν άτομα να συμμετέχουν ή/και να διοργανώνουν διαμαρτυρίες και να ασκούν κριτική.236
Πηγές επίσης αναφέρονται σε ιατρικό προσωπικό που στοχοποιείται κατά τη διάρκεια και μετά τοτέλος των διαμαρτυριών.237 Πηγές αναφέρονται σε πολλά παραδείγματα στοχευμένων επιθέσεων,όπως τη δολοφονία ενός γνωστού ζευγαριού ακτιβιστών στις 2 Οκτωβρίου στη Βασόρα238· μιαεθελόντρια ιατρό που έλαβε απειλητική επιστολή στο σπίτι της239· τη δολοφονία του διευθυντή ενόςτηλεοπτικού καναλιού με δεσμούς με την αντιπολίτευση240· και τους πυροβολισμούς μέσα απόαυτοκίνητο με στόχο έναν γνωστό ακτιβιστή στη Βασόρα στις 17 Ιουλίου 2020.241 Αν και δενβρέθηκαν στοιχεία σχετικά με τον συνολικό αριθμό ακτιβιστών που έχασαν τη ζωή τους, το Reutersαναφέρει πηγές οι οποίες δηλώνουν ότι τουλάχιστον έξι ακτιβιστές έχασαν τη ζωή τους τον τελευταίο
χρόνο από τα τέλη Νοεμβρίου 2019 και έπειτα.242 Το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων
Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα αναφέρεται σε τρεις ακτιβιστές που έχασαν τη ζωή τους από
τις 8 έως τις 14 Δεκεμβρίου 2019.243Πηγές αναφέρουν ότι οι επιθέσεις και οι απαγωγές φαίνεται να ήταν προσχεδιασμένες και καλάοργανωμένες. Ορισμένες πηγές παραπέμπουν σε αναφορές σύμφωνα με τις οποίες άτομα πουεικάζεται ότι ήταν αξιωματικοί μυστικών υπηρεσιών καθώς και άγνωστοι άνδρες εμφανίστηκαν σεδιαμαρτυρίες και τράβηξαν φωτογραφίες ατόμων που συμμετείχαν.244 Πηγές αναφέρονται επίσης
σε φήμες για την ύπαρξη μιας «μαύρης λίστας» καταζητούμενων διαδηλωτών που καταρτίστηκε από

233 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 4; Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill and

Absent Justice - A report documenting violations against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019, url, p. 8
234 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 6; AI, Iraq: Stop security forces fromthreatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url; Al-Rubaie, A., Despite Political Turmoil andCoronavirus, Iraq’s Protest Movement Continues, WINEP, 23 March 2020, url
235 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 8; UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5November 2019, url, p. 6; UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 6; UNAMI,
Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 3; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11March 2020, url, p. 26; UN OHCHR, Press briefing on Iraq, 20 December 2019, url; EPIC, ISHM: JANUARY 23 – JANUARY 30,
2020, 30 January 2020, url
236 AI, Iraq: Stop security forces from threatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url; AI, Iraq:
End ‘campaign of terror’ targeting protesters, 13 December 2019, url; Al-Rubaie, A., Despite Political Turmoil andCoronavirus, Iraq’s Protest Movement Continues, WINEP, 23 March 2020, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update,
23 May 2020, url, p. 5
237 HRW, Iraq: Security Forces Attack Medics Treating Protesters, 14 November 2019, url; AI, Iraq: Rein in security forces toprevent a bloodbath, 9. November 2019, url
238 Washington Post (The), Iraq is under curfew and Internet blackout as government tries to curb protests, 3 October
2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 8
239 Al-Jazeera, Despite threats, Iraq's medical volunteers keep protests alive, 23 November 2019, url
240 CPJ, Al-Rasheed TV CEO Nizar Thanoun shot and killed in Baghdad, 12 February 2020, url
241 NINA, ‫[ اصابة ناشط مدئ بنيان مسلحي وسط البضة‬Civil society activist shot and injured by gunmen in central Basra], 17 July‫ي‬
2020, url
242 Reuters, Threats, arrests, targeted killings silence Iraqi dissidents, 29 November 2019, url
243 UN OHCHR, Press briefing on Iraq, 20 December 2019, url
244 Washington Post (The), Fear spreads among Iraqi protesters as government cracks down, keeps death toll secret, 11November 2019, url; Al-Jazeera, Despite threats, Iraq's medical volunteers keep protests alive, 23 November 2019, url

34Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

την κυβέρνηση.245 Η UNAMI αναφέρει ότι «οι περισσότεροι απαχθέντες ανέφεραν ότι εκείνοι πουτους ανέκριναν γνώριζαν πολλές πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητά τους και τις δραστηριότητές
τους που σχετίζονταν με τις διαμαρτυρίες».246 Πηγές αναφέρουν ότι οι απαγωγές
πραγματοποιήθηκαν με παρόμοιο τρόπο, με άτομα τα οποία απήχθησαν κοντά στους τόπους
διεξαγωγής των διαμαρτυριών ή ενώ κατευθύνονταν προς αυτούς, κοντά στα σπίτια τους, ή κατά τηδιάρκεια τακτικών και καθορισμένων μετακινήσεών τους, συχνά από άνδρες που φορούσαν μάσκες
ή/και ήταν οπλισμένοι, και οι οποίοι τους ανάγκαζαν να μπουν με τη βία στα οχήματά τους. 247 Ενώοι πηγές δήλωσαν ότι συχνά δεν είναι σαφές ποιοι είναι οι δράστες, υποδεικνύουν τόσο τις ιρακινές
δυνάμεις ασφαλείας όσο και ένοπλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων δυνάμεων που αποτελούν
μέρος των ΔΛΚ, ως υπεύθυνες για τη στοχοποίηση ατόμων.248

3.1.6 ΜΜΕ και πρόσβαση σε πληροφορίες
Πηγές αναφέρουν τουλάχιστον πέντε δημοσιογράφους που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια
διαμαρτυριών, και αρκετούς οι οποίοι τραυματίστηκαν, συνελήφθησαν, απειλήθηκαν,παρενοχλήθηκαν, απήχθησαν και εμποδίστηκαν με άλλους τρόπους να κάνουν τη δουλειά τους.249
Υπεύθυνες ήταν τόσο οι κρατικές υπηρεσίες και οι δυνάμεις ασφαλείας, όσο και δυνάμεις πουαποτελούν μέρος των ΔΛΚ.250 Στις 5 Οκτωβρίου 2019, ένοπλες δυνάμεις εισέβαλαν σε πολλούς
τηλεοπτικούς σταθμούς, έκλεψαν εξοπλισμό και κακομεταχειρίστηκαν υπαλλήλους.251 Το υπουργείο
Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι δυνάμεις που ενεπλάκησαν ήταν η Saraya talia al-khurasani252καιη Harakat hizballah al-nujaba253, και υπέδειξε τον Asa’ib ahl al-haqq ως υπεύθυνο για μια επίθεση σετηλεοπτικό σταθμό την επόμενη μέρα254. Όλες αποτελούν μέρος των ΔΛΚ.255 Στις 24 Οκτωβρίου,σύμφωνα με πληροφορίες, οι αρχές απαγόρευσαν τη ζωντανή κάλυψη από την πλατεία Tahrir.256 Στις12 Νοεμβρίου, οι ιρακινές αρχές διέταξαν οκτώ τηλεοπτικούς σταθμούς, τέσσερις από τους οποίους
στοχοποιήθηκαν στις 5 Οκτωβρίου, καθώς και τέσσερις ραδιοφωνικούς σταθμούς, να κλείσουν, και

245 AI, Iraq: Stop security forces from threatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url; HRW,

Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url
246 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 4
247 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 4; Euro-Med, Iraqi Protests: An Audacity to Kill and
Absent Justice - A report documenting violations against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019, url, pp. 8-9; AI,
Iraq: Stop security forces from threatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url
248 HRW, Iraq: Abductions Linked to Baghdad Protests, 2 December 2019, url; AI, Iraq: Stop security forces fromthreatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url; AI, Iraq: End ‘campaign of terror’ targeting
protesters, 13 December 2019, url; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 6; UN
OHCHR, Press briefing on Iraq, 20 December 2019, url
249 CPJ, Hisham Fares al-Adhami killed, 4 October 2019, url; UNAMI, Amid ongoing protests and violence, UN urges steppedup efforts to break political deadlock, 30 January 2020, url; CPJ, One journalist killed, another missing amid protests in Iraq,
9 December 2019, url; CPJ, Al-Rasheed TV CEO Nizar Thanoun shot and killed in Baghdad, 12 February 2020, url; UNAMI,
Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 7
250 UNAMI, Amid ongoing protests and violence, UN urges stepped up efforts to break political deadlock, 30 January 2020,
url; CPJ, One journalist killed, another missing amid protests in Iraq, 9 December 2019, url; UNAMI, Demonstrations in Iraq
1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 7
251 CPJ, Unidentified assailants raid 4 broadcasters in Baghdad, assault staffers, 7 October 2019, url; UNAMI,
Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 7; USDOS, Country Reports on Human Rights Practices –Iraq, 11 March 2020, url, p. 27
252 Saraya talia al-Khurasani is an Iran-aligned Shia militia that is part of the PMF, which also has been deployed in Syria:
Knights, M. et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s popular mobilization forces, WINEP, March 2020, url, p. 205
253 Harakat hizballah al-Nujaba is an Iran-aligned Shia miltia that is part of the PMF, and which also has been deployed in
Syria: Knights, M. et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s popular mobilization forces, WINEP, March 2020, url,
p. 204; EASO, EASO Country of Origin Information Report - Iraq Targeting of Individuals, March 2019, url, pp. 195-196
254 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 27
255 Knights, M. et. al., Honored not contained. The Future of Iraq’s popular mobilization forces, WINEP, March 2020, url, pp.
204-209
256 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 635Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

ζήτησαν από πέντε άλλους σταθμούς να τροποποιήσουν την κάλυψη τους.257 Οι δυνάμεις ασφαλείας
εισέβαλαν στα γραφεία ενός από τους εν λόγω τηλεοπτικούς σταθμούς στις 26 Νοεμβρίου.258 Στις28 Ιανουαρίου 2020, δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν στα γραφεία της Dijla TV, ενός από τουςσταθμούς που έκλεισαν τον Νοέμβριο.259
Όπως προαναφέρθηκε, οι ιρακινές αρχές διέκοψαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο σε αρκετές
περιπτώσεις και προσπάθησαν να απαγορεύσουν την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γιαπερισσότερες από 50 ημέρες, καθιστώντας δύσκολο για τους διαδηλωτές και άλλα άτομα νακοινοποιούν και να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες.260

3.2 Αντίδραση σε άλλες διαμαρτυρίες και σε διαμαρτυρίες στηνπεριοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν
Πηγές αναφέρουν ότι οι αρχές περιόρισαν τη δυνατότητα πραγματοποίησης διαμαρτυριών σεπεριοχές σουνιτικής πλειονότητας.261 Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,συνελήφθησαν άτομα όχι μόνο επειδή απηύθυναν κάλεσμα για διαμαρτυρίες, αλλά και επειδή
απλώς εξέφρασαν την υποστήριξή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για διαμαρτυρίες πουπραγματοποιούνταν αλλού.262
Στην περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, οι αρχές φαίνεται πως επιχείρησαν να αποτρέψουν τηδιεξαγωγή διαμαρτυριών και να διαλύσουν τις διαμαρτυρίες που ήδη βρίσκονταν σε εξέλιξη, όπωςπροαναφέρθηκε. Στις 16 Μαΐου 2020, οι αρχές συνέλαβαν προληπτικά μεγάλο αριθμό ακτιβιστών
και δημοσιογράφων.263 Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι «οι δυνάμεις της κεντρικής
κυβέρνησης και του Ιρακινού Κουρδιστάν συνέλαβαν και έθεσαν υπό κράτηση διαδηλωτές καιακτιβιστές που ασκούσαν κριτική στην κεντρική κυβέρνηση και στο Ιρακινό Κουρδιστάν, αντίστοιχα,σύμφωνα με δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων, ΜΚΟ, καθώς και δημοσιεύματα στον Τύπο».264

257 CPJ, Iraq media regulator orders closure of 12 broadcast news outlets, 25 November 2019, url; Al-Monitor, Iraq clamps

down on media and broadcast networks covering protests, 28 November 2019, url
258 AP, 27 Iraqi protesters shot dead in 24 hours, violence spirals, 28 November 2019, url
259 EPIC, ISHM: JANUARY 23 – JANUARY 30, 2020, 30 January 2020, url
260 Netblocks, Iraq blocks Facebook, Twitter, WhatsApp and Instagram, then shuts down internet amid civil unrest, 2
October 2019, url; Netblocks, Iraq shuts down internet again as protests intensify, 4 November 2019, url; Netblocks, Social
media partially unblocked in Iraq after 50 days, 21 November 2019, url
261 Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC, 7 February 2020, url; HRW, Iraq: Arrests for
Voicing Protest Solidarity, 4 November 2019, url
262 HRW, Iraq: Arrests for Voicing Protest Solidarity, 4 November 2019, url
263 EPIC, ISHM: MAY 14 – MAY 21, 2020, 21 May 2020, url; CPJ, Security forces in Iraqi Kurdistan detain 8 journalists in
Duhok covering protest; charge 4, 18 May 2020, url; AI, Urgent actions: Police arrest teacher and protest organizer, 26 May
2020, url
264 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 26

36

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

4.
Λογοδοσίακαιεπανορθωτικά μέτρα

πρόσβασησε4.1 Έρευνες σχετικά με την υπερβολική χρήση βίας
Η UNAMI δήλωσε ότι η ιρακινή κυβέρνηση έχει την ευθύνη όχι μόνο να επιτρέψει τις ειρηνικές
διαμαρτυρίες, αλλά και να λάβει τα «κατάλληλα προληπτικά μέτρα» για την προστασία τωνδιαδηλωτών από επιθέσεις που διαπράττονται, για παράδειγμα, από ένοπλες ομάδες.265 Απαιτείται
επιπλέον από το κράτος να προβαίνει σε διερεύνηση και σε διώξεις παράνομων πράξεων.266
Στις 12 Οκτωβρίου 2019, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη σύσταση μιας ερευνητικής επιτροπής πουεπιφορτίστηκε με τον εντοπισμό των δραστών πράξεων βίας και την προσαγωγή τους στηδικαιοσύνη267, και η έκθεση της επιτροπής δημοσιοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2019.268 Η έκθεση
αναγνώρισε την υπερβολική χρήση βίας εκ μέρους των δυνάμεων ασφαλείας269 και υπέδειξε
«δεκάδες» ανώτερους στρατιωτικούς και αστυνομικούς διοικητές οι οποίοι αντιμετωπίζουν ποινικές
διώξεις.270 Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων άσκησε ωστόσο κριτική στην έκθεση,επειδή δεν αναφέρθηκε σε σοβαρές πράξεις κακοποίησης και στον ρόλο των ΔΛΚ.271 Ομοίως, ομεγάλος αγιατολάχ Αλί αλ Σιστάνι άσκησε κριτική στην έκθεση και ζήτησε τη διενέργεια ανεξάρτητης
έρευνας.272 Πηγές αναφέρουν επίσης ότι πολλοί διαδηλωτές θεώρησαν την έκθεση ανεπαρκή ήδήλωσαν απογοητευμένοι από την ατιμωρησία για τους θανάτους και τους τραυματισμούς πουπροκλήθηκαν λόγω της υπερβολικής χρήσης βίας, γεγονός το οποίο με τη σειρά του συνέβαλε στιςνέες διαμαρτυρίες της 25ης Οκτωβρίου.273
Επιπλέον, πηγές αναφέρουν ότι κάποιες φορές οι ιρακινές αρχές δεν ήθελαν να αναλάβουν
οποιαδήποτε ευθύνη ή να μοιραστούν πληροφορίες: Στις 16 Νοεμβρίου, ο υπουργός Άμυνας δήλωσεότι υπεύθυνοι για τη δολοφονία διαδηλωτών ήταν «τρίτοι» και όχι οι δυνάμεις ασφαλείας.274 Στηνέκθεσή της για τις διαμαρτυρίες, η μόνιμη επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο ιρακινό
κοινοβούλιο σημείωσε ότι τα αρμόδια υπουργεία και οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν συνεργάστηκαν
πλήρως με την επιτροπή.275 Πηγές αναφέρουν επίσης ότι οι ιρακινές αρχές ανάγκασαν νοσοκομεία
και νεκροτομεία να αποκρύψουν στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των νεκρών και των τραυματιών

265 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, pp. 2, 14
266 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 14
267 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 9; Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 13

October 2019, url
268 Reuters, Iraqi security forces killed 149 protesters, most by shots to head, chest: government inquiry, 22 October 2019,
url; New York Times (The), Iraq Will Prosecute Military and Police Leaders Over Protest Shootings, 22 October 2019, url;‫[ واع ر‬INA publishes the final report on the investigation of what happened
INA, ‫النهائ للجنة التحقيق بأحداث التظاهرات‬‫تنرس التقرير‬‫ي‬
during the demonstrations], url
269 UNAMI, Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019, 22 October 2019, url, p. 9; Reuters, Iraqi security forces killed 149
protesters, most by shots to head, chest: government inquiry, 22 October 2019, url
270 New York Times (The), Iraq Will Prosecute Military and Police Leaders Over Protest Shootings, 22 October 2019, url
271 HRW, Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url
272 Al-Karbalai, A., ‫م‬2019/ 10/ 25 ‫ الموافق‬،‫ ـه‬1441 /‫ صفر‬/26 ‫[ الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي الكربالئ ف‬The‫ي ي‬
second sermon of the Friday prayer given by al-Sheykh [honorific religious title] Abdel Mahdi al-Karbalai 25 October 2019],
url
273 Al-Amal, and Al-Namaa, Preliminary Report on the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November
2019, url, p. 1; UNOCHA, Iraq: Humanitarian Bulletin, October 2019, url, p. 3
274 Rudaw, Protesters being killed by 'third party', not Iraq’s security forces: defense minister, 16 November 2019, url
275 Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫تقرير لجنة حقوق االنسان عن التظاهرات ف العراق‬‫ي‬[The Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations in Iraq], 17 November 2019, url, p. 437Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών.276 Ομοίως, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε ότι η Ύπατη
Επιτροπή του Ιράκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κάποια στιγμή «διέκοψε για λίγο τη δημοσίευση
του αριθμού των θανάτων που σχετίζονταν με διαμαρτυρίες» λόγω πιέσεων που ασκήθηκαν από τογραφείο του πρωθυπουργού.277 Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ σημείωσε επίσης ότι «οιπροσπάθειες για την επίτευξη λογοδοσίας ήταν περιορισμένες.»278 Στις 10 Μαΐου 2020, οπρωθυπουργός al-Kadhimi ανακοίνωσε τη σύσταση μιας νέας ερευνητικής επιτροπής, πουυποσχέθηκε την απόδοση δικαιοσύνης και η οποία θα «αναγκάσει όσους εμπλέκονται στηδολοφονία Ιρακινών να λογοδοτήσουν».279 Στις 27 Ιουλίου 2020, μετά το θάνατο δύο διαδηλωτώνστη Βαγδάτη280, ο πρωθυπουργός al-Kadhimi υποσχέθηκε τη διενέργεια ταχείας έρευνας, τααποτελέσματα της οποίας θα έπρεπε να του παρουσιαστούν εντός 72 ωρών.281

4.2 Πρωτοβουλίες λογοδοσίας και εφαρμογή στην πράξη
Πηγές αναφέρουν ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας
απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους, ή συνελήφθησαν, κατηγορήθηκαν ή καταδικάστηκαν ή για ταοποία εκδόθηκαν εντολές σύλληψης, λόγω της άσκησης βίας κατά διαδηλωτών: Την
1η Δεκεμβρίου 2019, το ποινικό δικαστήριο στο Ουαζίτ καταδίκασε έναν αστυνομικό σε θάνατο καιέναν ακόμη σε επτά χρόνια φυλάκιση για «συμμετοχή στη δολοφονία διαδηλωτών».282 Την ίδιαημέρα, σύμφωνα με πληροφορίες εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης και ταξιδιωτική απαγόρευση για τονπρόσφατα απολυθέντα επικεφαλής του πυρήνα αντιμετώπισης κρίσεων των δυνάμεων ασφαλείαςστο Ντι Καρ.283 Στις 4 Δεκεμβρίου, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δήλωσε ότι δενγνώριζε άλλους αξιωματικούς ασφαλείας στους οποίους να είχαν ασκηθεί διώξεις.284 Στις17 Δεκεμβρίου, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ σημείωσε ότι «ένας στρατηγός και αρκετοί
αξιωματικοί ήταν υπό έρευνα».285 Στις 9 Ιουνίου 2020, οι αρχές στο Ντι Καρ δήλωσαν ότι είχαν
εκδοθεί εντάλματα σύλληψης για 17 αξιωματικούς και αξιωματούχους που εμπλέκονταν σεπεριστατικά βίας κατά διαδηλωτών, συμπεριλαμβανομένου ενός πρώην αρχηγού της αστυνομίας.286
Στις 30 Ιουλίου, ο υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι συνελήφθησαν τρία μέλη των δυνάμεων
ασφαλείας για τη δολοφονία δύο διαδηλωτών στη Βαγδάτη, σύμφωνα με την προαναφερθείσα
υπόσχεση του πρωθυπουργού al-Kadhimi.287 Δεν είναι σαφές ποια μέτρα, εάν υπάρχουν, ελήφθησαν
σε σχέση με εκείνα που αναφέρθηκαν στην επίσημη έρευνα της 22ας Οκτωβρίου.
Υπάρχουν λίγες πληροφορίες σχετικά με μέτρα που ελήφθησαν έναντι άλλων ενόπλων δυνάμεωνπου εμπλέκονται σε περιστατικά βίας κατά διαδηλωτών. Στις 11 Μαΐου 2020, ο πρωθυπουργός alKadhimi ανακοίνωσε ότι δυνάμεις ασφαλείας είχαν θέσει υπό κράτηση «εκείνους που ήτανυπεύθυνοι για την επίθεση κατά διαδηλωτών στη Βασόρα».288 Αυτό αφορούσε μέλη μιαςπολιτοφυλακής που υποστηρίζεται από το Ιράν, την Thar Allah, η οποία σκότωσε έναν διαδηλωτή
276 Washington Post (The), Fear spreads among Iraqi protesters as government cracks down, keeps death toll secret, 11November 2019, url; AFP, In Iraq protests, counting the dead is a dangerous job, 31 October 2019, url
277 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 46
278 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 2
279 Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 10 May 2020, url
280 Reuters, Two protesters die after clashes with police in Baghdad, medics and security sources say, 27 July 2020, url
281 Iraq, PMO (Prime Minister’s Office), ‫[ نص كلمة رئيس مجلس الوزراء السيد مصطف الكاظم‬The text of the speech of the Prime‫ي‬
Minister Mr. Mustafa al-Kadhimi], 27 July 2020, url
282 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 5; HRW, Iraq: New Protester Deaths Despite
Order Not to Fire, 4 December 2019, url; HRW, Iraq: State Appears Complicit in Massacre of Protesters, 16 December 2019,url
283 HRW, Iraq: New Protester Deaths Despite Order Not to Fire, 4 December 2019, url
284 HRW, Iraq: New Protester Deaths Despite Order Not to Fire, 4 December 2019, url
285 USDOS, Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020, url, p. 2
286 EPIC, ISHM: JUNE 4 – JUNE 11, 2020, 11 June 2020, url
287 Washington Post (The), Iraq’s prime minister announces early elections, which will be held next year, 1 August 2020, url;Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 30 July 2020, url; MAKadhimi, [Twitter] posted on: 30 July 2020, url
288 MAKadhimi, [Twitter], posted on: 11 May 2020, url

38Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

στις 10 Μαΐου.289 Στις 11 Ιουνίου, οι ιρακινές αρχές ανακοίνωσαν ότι ένα άτομο συνελήφθη, μεταξύ
άλλων, γιατί «μαχαίρωσε και σκότωσε ειρηνικούς διαδηλωτές».290Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δυνάμεις ασφαλείας άλλαξαν τη συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια
των διαμαρτυριών: Στις 4 Νοεμβρίου, η UNAMI σημείωσε ότι «ιδιαίτερα στη Βαγδάτη, οι δυνάμεις
ασφαλείας επέδειξαν μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση και οργάνωση στη γενική αστυνόμευση τωνδιαμαρτυριών από τις 25 Οκτωβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου».291 Στις 9 Δεκεμβρίου, ωστόσο, η UNAMIσημείωσε ότι «σε αντίθεση με την περίοδο από τις 25 Οκτωβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου, οι θάνατοικαι οι τραυματισμοί από τα λεγόμενα μη φονικά όπλα μειώθηκαν σημαντικά στη γέφυρα
Jumhuriyah, με αναφορές για δύο θανάτους που οφείλονταν σε σοβαρά τραύματα απόδακρυγόνα.»292

4.3 Πρόσβαση σε επανορθωτικά μέτρα
4.3.1 Πρόσβαση σε αποτελεσματικά επανορθωτικά μέτρα
Υπάρχουν εξαιρετικά λίγες πληροφορίες σχετικά με την πρόσβαση σε αποτελεσματικά
επανορθωτικά μέτρα. Στις 23 Μαΐου, η UNAMI σημείωσε ότι «ενώ η κυβέρνηση κατέβαλε μερικές
προσπάθειες για τον εντοπισμό εκείνων που αναφέρθηκαν ως αγνοούμενοι (…), η UNAMI δενγνωρίζει επίσημες έρευνες που διενήργησαν οι αρχές επιβολής του νόμου για τον εντοπισμό τωναγνοουμένων ή για τον εντοπισμό και τη δίωξη των υπευθύνων».293 Ομοίως, το Παρατηρητήριο
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρει αρκετές περιπτώσεις στις οποίες μέλη οικογενειών ανέφερανστην αστυνομία ότι υπήρχαν αγνοούμενοι αλλά δεν έλαβαν καμία βοήθεια.294 Η Διεθνής Αμνηστία
και η UNAMI αναφέρουν περιπτώσεις στις οποίες μέλη οικογενειών ή κάποιο θύμα ανέφεραν
απαγωγές στην αστυνομία, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα απειλές κατά της οικογένειας και εκνέου απαγωγή του θύματος από την ίδια ομάδα, αντίστοιχα.295 Στις 17 Μαΐου, ο πρωθυπουργός alKadhimi σύμφωνα με πληροφορίες ανέθεσε στο «υπουργείο Εσωτερικών “να χρησιμοποιήσει όλους
τους διαθέσιμους πόρους” προκειμένου να αποκαλύψει τη μοίρα των απαχθέντων και των βίαια
εξαφανισθέντων Ιρακινών».296
Στις 13 Οκτωβρίου, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρθηκε σε έναειδησιογραφικό ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο η κυβέρνηση είχε αρχίσει να αποζημιώνει τουςτραυματίες και τις οικογένειες όσων έχασαν τη ζωή τους.297 Στις 30 Ιουλίου 2020, η Washington Postανέφερε ότι κάθε οικογένεια διαδηλωτή που έχασε τη ζωή του θα λάμβανε αποζημίωση ύψους
περίπου 8 400 δολαρίων ΗΠΑ.298

289 National (The), Iraq police raid office of pro-Iran militia accused of shooting protesters, 11 May 2020, url
290 National (The), Iraq makes arrest over attacks on anti-government protesters, 11 June 2020, url
291 UNAMI, Demonstrations in Iraq: update, 5 November 2019, url, p. 6
292 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 4
293 UNAMI, Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May 2020, url, p. 5
294 HRW, Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url
295 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 6; AI, Iraq: Stop security forces fromthreatening, forcibly disappearing and abusing activists, 18 October 2019, url
296 EPIC, ISHM: MAY 14 – MAY 21, 2020, 21 May 2020, url
297 HRW, Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url
298 Washington Post (The), Iraq’s prime minister announces early elections, which will be held next year, 1 August 2020, url

39Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

4.3.2 Μετεγκατάσταση και δυνατότητα αποφυγής στοχοποίησης
Πολλές πηγές αναφέρονται σε ακτιβιστές και διαδηλωτές που μετεγκαταστάθηκαν σε άλλα μέρη τουΙράκ ή κρύφτηκαν προκειμένου να αποφύγουν τη στοχοποίησή τους.299 Σε τουλάχιστον μίαπερίπτωση, ακτιβιστές που εγκατέλειψαν τη χώρα στοχοποιήθηκαν κατά την επιστροφή τους: έναζευγάρι ακτιβιστών που είχε αυτοεξοριστεί στην Τουρκία και το οποίο άλλαξε τη διεύθυνσή του κατάτην επιστροφή του στο Ιράκ και έπαψε να συμμετέχει σε διαμαρτυρίες, αργότερα πυροβολήθηκε
θανάσιμα στο σπίτι του από άγνωστους ένοπλους οι οποίοι σύμφωνα με ακτιβιστές δούλευαν γιαμια μονάδα πολιτοφυλακής που υποστηριζόταν από το Ιράν.300 Επιπλέον, το Παρατηρητήριο
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αναφέρεται σε μια περίπτωση στην οποία ο αδελφός ενός άνδρα που είχεεγκαταλείψει την πόλη του, συνελήφθη και ανακρίθηκε από μια άγνωστη ένοπλη ομάδα που δενείχε καταφέρει να εντοπίσει έναν άνδρα που αρχικά αναζητούσε.301

299 UNAMI, Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11 December 2019, url, p. 6; HRW, Iraq: Government Promises Action On

Security Force Abuse, 24 October 2019, url; Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s
next, MEI, 14 October 2019, url
300 Reuters, Threats, arrests, targeted killings silence Iraqi dissidents, 29 November 2019, url
301 HRW, Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24 October 2019, url

40Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Παράρτημα 1: Βιβλιογραφία
Public sources
Abdulhadi, R., Iraqi protestors unite behind demands, not sectarian identities, AC (Atlantic Council),
31 October 2019, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/iraqi-protestors-unite-behinddemands-not-sectarian-identities/, accessed 2 July 2020
Accuweather, Temperature soars to record-breaking 125 in ancient desert city, 28 July 2020,
available at: https://news.yahoo.com/temperature-soars-124-ancient-desert-204217413.html,
accessed 4 August 2020
ACLED (Armed Conflict Event and Location Data Project), ACLED Codebook – 2019, 2019,https://acleddata.com/download/2827/, accessed 6 September
AFP (Agence France-Presse), In Iraq protests, counting the dead is a dangerous job, 31 October 2019,available at: https://news.yahoo.com/iraq-protests-counting-dead-dangerous-job094351518.html?guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&gu%E2%80%A6, accessed 3
July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Effective investigations needed into death of protesters in Basra, 7September 2018, https://www.amnesty.org/en/documents/mde14/9055/2018/en/, accessed 30
June 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Stop security forces from threatening, forcibly disappearing andabusing activists, 18 October 2019, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/10/iraq-stopsecurity-forces-from-threatening-forcibly-disappearing-and-abusing-activists/, accessed 7 July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Iranian tear gas grenades among those causing gruesome protester
deaths, 31 October 2019, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/10/iraq-gruesome-stringof-fatalities-as-new-tear-gas-grenades-pierce-protesters-skulls/, accessed 6 July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Rein in security forces to prevent a bloodbath, 9. November 2019,https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/11/iraq-rein-in-security-forces-to-prevent-abloodbath/, accessed 6 July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Testimonies emerge of coordinated attacks which killed at least 20
protesters, 7 December 2019, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/12/iraq-testimoniesemerge-of-coordinated-attacks-which-killed-at-least-20-protesters/, accessed 7 July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: End ‘campaign of terror’ targeting protesters, 13 December 2019,https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/12/iraq-end-campaign-of-terror-targetingprotesters/, accessed 7 July 2020
AI (Amnesty International), Iraq: Protest death toll surges as security forces resume brutal
repression, 23 January 2020, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/01/iraq-protestdeath-toll-surges-as-security-forces-resume-brutal-repression/, accessed 7 July 2020
AI (Amnesty International), Urgent actions: Police arrest teacher and protest organizer, 26 May
2020, https://www.amnesty.org.uk/urgent-actions/police-arrests-teacher-and-protest-organizer,
accessed 20 August 2020
Alaaldin, R., The irresistible resiliency of Iraq’s protesters, Brookings, 31 January 2020,
https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2020/01/31/the-irresistible-resiliency-of-iraqsprotesters/, accessed 2 July 202041Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Al-Amal (Iraqi al-Amal Association) and Al-Namaa (Center for Human Rights), Preliminary Report on
the Violation Against the Iraq Protest of October 2019, 10 November 2019, https://iraqialamal.org/wp-content/uploads/2019/11/AlNamaa-Protest-report.pdf, accessed 1 July 2020
Al-Arabi al-Jadid, ‫ الكشف عن قتلة المتظاهرين وإقالة المحافظين‬:‫ محافظات عراقية‬4‫[ احتجاجات بـ‬Protests in four
Iraqi provinces: disclosure of the killers of protesters and resignation of the governors], 7 June 2020,
https://www.alaraby.co.uk/%D8%AA%D8%AC%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B4%D9%81-%D8%B9%D9%86-%D9%82%D8%AA%D9%84%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%86%D9%88%D8%A5%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D9%8A%D9%86, accessed 2 July
2020
Alhassani, M., ECFR The Evolution of Iraq’s Protests: Excessive Force Pushes Protesters to Adapt,
WINEP (The Washington Institute for Near East Policy), 4 February 2020,
https://www.washingtoninstitute.org/fikraforum/view/the-evolution-of-iraqs-protests-excessiveforce-pushes-protesters-to-adapt, accessed 3 July 2020
Ali, Z. and Khalaf, S., In Iraq, demonstrators demand change — and the government fights back,Washington Post (The), 9 October 2019,https://www.washingtonpost.com/politics/2019/10/10/iraq-protestors-demand-changegovernment-is-fighting-back/, accessed 1 July 2020
Al-Jazeera, Electricity cuts across Iraq make life unbearable in summer heat, 31 July 2018,https://www.aljazeera.com/news/2018/07/electricity-cuts-iraq-life-unbearable-summer-heat180731111220743.html, accessed 30 June 2020
Al-Jazeera, Iraq protests: Thousands of graduates demand jobs from government, 5 September
2019, https://www.aljazeera.com/news/2019/09/iraq-protests-thousands-graduates-demand-jobsgovernment-190905103347165.html, accessed 1 July 2020
Al-Jazeera, Several killed as Iraq protests escalate, spread nationwide, 2 October 2019,https://www.aljazeera.com/news/2019/10/iraqi-police-open-fire-day-protests-hit-baghdad191002120630933.html, accessed 2 July 2020
Al-Jazeera, ‫ نساء على خط المواجهة‬..‫[ مظاهرات العراق‬The protests in Iraq.. Women at the line ofconfrontation], 5 October 2019,https://www.aljazeera.net/news/politics/2019/10/5/%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D
8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D8%A9, accessed 3 July 2020
Al-Jazeera, ‫ أسباب التصعيد وسبيل الحل‬..‫[ مظاهرات العراق‬The protests in Iraq.. The reasons behind the
expansion and the path to the solution], 10 October 2019,https://www.aljazeera.net/news/politics/2019/10/10/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%
D9%82-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF, accessed 3 July 2020
Al-Jazeera, Despite threats, Iraq's medical volunteers keep protests alive, 23 November 2019,https://www.aljazeera.com/news/2019/11/threats-iraq-medical-volunteers-protests-alive191123150547201.html, accessed 3 July 202042Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Al-Jazeera, Baghdad's commercial hub feels pinch as Iraq protests continue, 27 November 2019,https://www.aljazeera.com/ajimpact/baghdad-commercial-hub-feels-pinch-iraq-protests-continue191126120706297.html, accessed 6 July 2020
Al-Jazeera, Adel Abdul Mahdi, an Iraqi prime minister 'doomed to fail', 1 December 2019,https://www.aljazeera.com/news/2019/10/adel-abdul-mahdi-iraqi-prime-minister-doomed-fail191030184440653.html, accessed 1 July 2020
Al-Jazeera, Hashd deputy Abu Mahdi al-Muhandis: Iran's man in Baghdad, 3 January 2020,
https://www.aljazeera.com/news/2020/01/hashd-deputy-abu-mahdi-al-muhandis-iran-manbaghdad-200103071943304.html, accessed 25 August 2020
Al-Jazeera, Mohammed Allawi appointed new Iraq PM, protesters reject him, 1 February 2020,
https://www.aljazeera.com/news/2020/02/iraq-president-appoints-mohammed-allawi-pm-state-tv200201150554113.html, accessed 2 July 2020
Al-Jazeera, New Iraq PM releases protesters; promotes respected general, 10 May 2020,
https://www.aljazeera.com/news/2020/05/iraq-al-kadhimi-pledges-release-anti-governmentprotesters-200510032625751.html, accessed 6 July 2020
Al-Karbalai, A., /11 ‫هـ الموافق‬1441‫صفر‬12 ‫الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي الكربالئي في‬‫م‬2019 /10 [The second sermon of the Friday prayer given by al-Sheykh [honorific religious title]
Abdel Mahdi al-Karbalai 11 October 2019], available at the official website of the Imam Hussein Holy
Shrine, https://www.imamhussain.org/fridaysermon/27319, accessed 20 August 2020
Al-Karbalai, A., ‫ الموافق‬،‫ هـ‬1441 /‫ صفر‬/26 ‫الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي الكربالئي في‬‫م‬2019/ 10/ 25 [The second sermon of the Friday prayer given by al-Sheykh [honorific religious title]
Abdel Mahdi al-Karbalai 25 October 2019], available at the official website of the Imam Hussein Holy
Shrine, https://www.imamhussain.org/fridaysermon/27321, accessed 9 July 2020
Al-Karbalai, A., ‫ الموافق‬،‫هـ‬1441/‫ربيع اآلخر‬/9 ‫الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة الشيخ عبد المهدي الكربالئي في‬
2019/ 12/ 6 [The second sermon of the Friday prayer given by al-Sheykh [honorific religious title]
Abdel Mahdi al-Karbalai 6 December 2019], available at the official website of the Imam Hussein
Holy Shrine, https://www.imamhussain.org/fridaysermon/27480, accessed 8 July 2020
Al-Mada Paper, ‫ أيام من إقالته‬3 ‫[ القضاء يالحق محافظ نينوى بعد‬The Judiciary is pursuing the Governor of
Ninweh three days after his dismissal], 27 March 2019,https://almadapaper.net/view.php?cat=217558, accessed 1 July 2020
Al-Mada Paper, 50 ‫[ دعوى قضائية تالحق رئيس الحكومة والجيش وفصائل الحشد بسبب قمع التظاهرات‬50
Lawsuits against the PM, the army, and the PMF for suppressing the demonstrations], 14 October
2019, https://almadapaper.net/view.php?cat=222067, accessed 6 July 2020
Al-Mada Paper, ‫ محافظات تغلق المدارس والدوائر‬9‫[ المتظاهرون يعودون إلى جسر األحرار و‬Demonstrators
return to al-Ahrar bridge and 9 provinces close schools and offices], 17 November 2019,https://almadapaper.net/view.php?cat=222756, accessed 6 July 2020
Al-Mada Paper, ‫[ ساحات االحتجاج تحضر لمفاجأة األحزاب لو تكرر سيناريو تكليف عالوي‬The Protest Sites
prepare to surprise the parties if they repeat the scenario of Allawi’s designation], 10 March 2020,
https://almadapaper.net/view.php?cat=225251, accessed 6 July 2020
Al-Mada Paper, ‫[ متظاهرون يحاصرون مكاتب المحافظين إلجبارهم على االستقالة‬Protesters surround theoffices of Governors to force their resignation], 7 June 2020,
https://almadapaper.net/view.php?cat=227359, accessed 2 July 2020
Al-Mada Paper, ‫[ تظاهرات فـي وسط العراق وجنوبه احتجا ًجا على انقطاع الكهرباء‬Protests in central andsouth Iraq against blackouts], 26 July 2020, https://www.almadapaper.net/view.php?cat=228753,
accessed 4 August 202043Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Al-Mada Paper, ‫متظاهرو ذي قار يعلنون تضامنهم مع متظاهري ساحة التحرير ويتهمون األحزاب الفاسدة بالدفع‬‫[ باتجاه الفوضى‬The protestors of Dhi Qar declare their solidarity with the protestors of Tahrir square
and accuse the corrupt parties of pushing towards chaos], 27 July 2020,
https://www.almadapaper.net/view.php?cat=228772, accessed 4 August 2020
Al-Monitor, Iraq clamps down on media and broadcast networks covering protests, 28 November
2019, https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/11/iraq-protests-media.html, accessed 7
July 2020
Al-Monitor, Coronavirus curfew fails to clear Iraqi protest squares, 6 April 2020, https://www.almonitor.com/pulse/originals/2020/04/iraq-coronavirus-covid-19-protesters.html, accessed 6 July
2020
Al-Rubaie, A., Despite Political Turmoil and Coronavirus, Iraq’s Protest Movement Continues, WINEP(The Washington Institute for Near East Policy), 23 March 2020,
https://www.washingtoninstitute.org/fikraforum/view/despite-political-turmoil-and-coronavirusiraqs-protest-movement-continues, accessed 2 July 2020
Al-Safi, A., 11/ 29 ‫ الموافق‬،‫هـ‬1441/‫ ربيع اآلخر‬/2 ‫الخطبة الثانية لصالة الجمعة بإمامة السيد أحمد الصافي في‬
2019/ [The second sermon of the Friday prayer given by al-Sayyid [honorific religious title] Ahmad
al-Safi 29 November 2019], available at the official website of the Imam Hussein Holy Shrine,
https://www.imamhussain.org/fridaysermon/27413, accessed 9 July 2020
Alshamary, M. and al-Amin, S., Iraqi protesters demand constitutional change. Can they make it
happen?, Washington Post (The), 7 November 2019,https://www.washingtonpost.com/politics/2019/11/07/iraqi-protesters-demand-constitutionalchange-can-they-make-it-happen/, accessed 18 August 2020
Al-Sumaria, ‫[ بالفيديو اهالي الموصل يطالبون باالسراع في تشكيل حكومة‬On video the people of Mosul
demand swiftness in efforts to form new government], 14 January 2020,
https://www.alsumaria.tv/news/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D9%88/331565/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D9%88%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B5%D9%84%D9%8A%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%88%D9%86%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B9-%D9%81%D9%8A%D8%AA%D8%B4%D9%83%D9%8A%D9%84-%D8%AD%D9%83, accessed 10 July 2020
Al-Sumaria, ‫ صور‬..‫[ ساحة التحرير تحتضن االف المتظاهرين‬Thousands of demonstrators in Tahrir Square… Pictures], 10 January 2020,
https://www.alsumaria.tv/news/%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D8%A9/331205/%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%AA%D8%B6%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1, accessed 6 July 2020
Al-Sumaria, ‫ تظاهرات في كربالء‬..‫[ بسبب الكهرباء‬Because of electricity… protests in Karbala], 27 July
2020,
https://www.alsumaria.tv/news/%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/352912/%D8%A8%D8%B3%D8%A8%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%87%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A1%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%8A%D9%83%D8%B1%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%A1, accessed 4 August 2020
AP (Associated Press), Iraqi protesters attack Iran consulate in Karbala, 3 November 2019,https://apnews.com/7512be9e7f25430cbdbfecf758f3dad7, accessed 6 July 202044Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνAP (Associated Press), Anti-government protests cripple major Iraqi port, oil field, 18 November
2019, https://apnews.com/1f77f93a74e341449c197e344d6b5163, accessed 6 July 2020
AP (Associated Press), 27 Iraqi protesters shot dead in 24 hours, violence spirals, 28 November 2019,https://apnews.com/de6d09e824b54091a070d5a815e93a2a, accessed 6 July 2020
AP (Associated Press), Iraqi prime minister to resign in wake of deadly protests, 29 November 2019,https://apnews.com/14bcd26984de4de2a2c039cb3505e3f8, accessed 7 July 2020
Asharq al-Awsat, Coronavirus Brings Abrupt End to Iraq Protest Movement, 22 March 2020,
https://english.aawsat.com/home/article/2193021/coronavirus-brings-abrupt-end-iraq-protestmovement, accessed 6 July 2020
Badawi, T., Why Arab Sunnis are disengaged from Iraq’s protests, AC (Atlantic Council), 7 February
2020, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/why-arab-sunnis-are-disengaged-fromiraqs-protests/, accessed 30 June 2020
Bas News, ‫[ تظاهرة لنازحي وسكان سهل نينوى للمطالبة بإخراج ميليشيات الحشد من مناطقهم‬Protest for displaced
and inhabitants of Ninewa demanding that the militias of the PMF leave their area], 6 February
2020, http://www.basnews.com/ar/babat/579687, accessed 10 July 2020
BBC, Iraqi Sunni protest clashes in Hawija leave many dead, 23 April 2013,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-22261422, accessed 30 June 2020
BBC, Iraq sweats in near-record heatwave, 22. July 2016, https://www.bbc.com/news/world-middleeast-36867138, accessed 30 June 2020
BBC, Basra protests: Rioters attack Iran consulate, 7 September 2018,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-45453215, accessed 30 June 2020
BBC, Iraq protests: Shots fired as demonstrators defy Baghdad curfew, 3 October 2019,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49919919, accessed 3 July 2020
BBC, Iraq protests: Upsurge in violence despite Baghdad curfew, 30 October 2019,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50225055, accessed 7 July 2020
BBC, Iraq unrest: Protesters attack Iranian consulate in Karbala, 4 November 2019,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50287644, accessed 18 August 2020
BBC, The Iraq protests explained in 100 and 500 words, 2 December 2019,https://www.bbc.com/news/world-middle-east-50595212, accessed 2 July 2020
Bobseine, H., Iraqi youth protesters: Who they are, what they want, and what’s next, MEI (Middle
East Institute), 14 October 2019, https://www.mei.edu/publications/iraqi-youth-protesters-whothey-are-what-they-want-and-whats-next, accessed 30 June 2020
Bobseine, H., Iraqis plan to continue protests Friday. Here’s what might happen, Washington Post
(The), 24 October 2019, https://www.washingtonpost.com/politics/2019/10/24/iraqis-plancontinue-protests-friday-heres-what-might-happen/, accessed 18 August 2020
Boot, M., The Deadly Protests Shaking Iraq: What to Know, CFR (Council on Foreign Relations), 30
October 2019, https://www.cfr.org/in-brief/deadly-protests-shaking-iraq-what-know, accessed 3
July 2020
Byman, D.l., Is change likely in Iraq?, Brookings, https://www.brookings.edu/blog/order-fromchaos/2019/12/20/is-change-likely-in-iraq/, accessed 2 July 2020
CNN, Iraqi protesters say they have videos of government atrocities. An internet blackout is stopping
the world from seeing them, 9 October 2019, https://edition.cnn.com/2019/10/09/middleeast/iraqprotests-footage-arwa-damon-color-intl/index.html, accessed 2 July 202045Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

CPJ (Committee to protect journalists), Iraq suspends U.S.-funded broadcaster Al-Hurrah overcorruption report, 3 September 2019, https://cpj.org/2019/09/iraq-suspends-us-fundedbroadcaster-al-hurrah-over/, accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), Hisham Fares al-Adhami killed, 4 October 2019,https://cpj.org/data/people/hisham-fares-al-adhami/, accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), Unidentified assailants raid 4 broadcasters in Baghdad,
assault staffers, 7 October 2019, https://cpj.org/2019/10/four-baghdad-broadcasters-raidedstaffers-assaulte/, accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), Iraq media regulator orders closure of 12 broadcast news
outlets, 25 November 2019, https://cpj.org/2019/11/iraq-media-regulator-orders-closure-of-12broadcas/, accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), One journalist killed, another missing amid protests in Iraq, 9
December 2019, https://cpj.org/2019/12/one-journalist-killed-another-missing-amid-protest/,
accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), Al-Rasheed TV CEO Nizar Thanoun shot and killed in
Baghdad, 12 February 2020, https://cpj.org/2020/02/al-rasheed-tv-ceo-nizar-thanoun-shot-andkilled-in/, accessed 7 July 2020
CPJ (Committee to protect journalists), Security forces in Iraqi Kurdistan detain 8 journalists in Duhok
covering protest; charge 4, 18 May 2020, https://cpj.org/2020/05/security-forces-in-iraqi-kurdistandetain-8-journa/, accessed 9 July 2020
Czulda, R., Protests challenge Iran’s future position in Iraq, AC (Atlantic Council), 2 December 2019,https://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/protests-challenge-irans-future-position-in-iraq/,
accessed 2 July 2020
Denmark, Danish Immigration Service (DIS) and Norway, Landinfo, Northern Iraq - Security situationand the situation for internally displaced persons (IDPs) in the disputed areas, incl. possibility toenter and access the Kurdistan Region of Iraq (KRI), November 2018, https://landinfo.no/wpcontent/uploads/2018/11/Northern-Iraq-Security-IDPs-disputetd-areas-Udl%C3%A6ndingestyrelsenLandinfo-November-2018.pdf, accessed 19 August 2020
Dodge, T., Corruption Continues to Destabilize Iraq, Chatham House, 1 October 2019,https://www.chathamhouse.org/expert/comment/corruption-continues-destabilize-iraq, accessed
30 June 2020
Dourian, K., Iraq’s Electricity Challenges Mount as Oil Revenue Slows to a Trickle, AGSIW (The Arab
Gulf States Institute in Washington), 15 May 2020, https://agsiw.org/iraqs-electricity-challengesmount-as-oil-revenue-slows-to-a-trickle/, accessed 30 June 2020
DW (Deutsche Welle), Protests spread from oil-rich Basra across southern Iraq, 15 July 2018,https://www.dw.com/en/protests-spread-from-oil-rich-basra-across-southern-iraq/a-44678926,
accessed 30 July 2020
DW (Deutsche Welle), Iraq protests: Demonstrators in Basra storm Iran's consulate, 7 September
2018, https://www.dw.com/en/iraq-protests-demonstrators-in-basra-storm-irans-consulate/a45405936, accessed 30 June 2020
DW (Deutsche Welle), What's behind the protests in Iraq?, 5 October 2019,https://www.dw.com/en/whats-behind-the-protests-in-iraq/a-50712024, accessed 30 June 2020
EASO (European Asylum Support Office), EASO Country of Origin Information Report - Iraq Targetingof Individuals, March 2019, https://www.easo.europa.eu/sites/default/files/publications/EASO-COIReport-Iraq-Targeting-Individuals.pdf, accessed 25 August 202046Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνEASO (European Asylum Support Office), EASO Country of Origin Information (COI) Report
Methodology, June 2019,https://coi.easo.europa.eu/administration/easo/PLib/2019_EASO_COI_Report_Methodology.pdf,
accessed 29 June 2020.
EASO (European Asylum Support Office), Writing and Referencing Guide for EASO Country of Origin
Information (COI) Reports, June 2019,https://coi.easo.europa.eu/administration/easo/PLib/2019_EASO_COI_Writing_and_Referencing_G
uide.pdf, accessed 29 June 2020.
Euro-Med (Human Rights Monitor), Iraqi Protests: An Audacity to Kill and Absent Justice - A report
documenting violations against peaceful protesters in Iraq, 22 December 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Iraqreport.pdf, accessed 7 July 2020
Euronews, Is this Iraqi General behind Iraq's wave of protests?, 3 October 2019,https://www.euronews.com/2019/10/03/is-this-iraqi-general-behind-iraq-s-wave-of-protests,
accessed 1 July 2020
France24, Iraq protesters set up free public services in Baghdad’s Tahrir Square, 3 November 2019,https://www.france24.com/en/20191103-iraq-protesters-set-up-free-public-services-in-baghdad-stahrir-square, accessed 3 July 2020
France24, Still in streets, Iraqis say problem is poverty, 4 December 2019,https://www.france24.com/en/20191204-still-in-streets-iraqis-say-problem-is-poverty, accessed 30
June 2020
France24, Iraq parliament approves PM Kadhimi's new cabinet after months of deadlock, 7 May
2019, https://www.france24.com/en/20200506-iraq-prime-minister-mustafa-al-kadhimi-parliamentcabinet, accessed 6 July 2020
France24, Iraq's new govt reaches out to October protesters, 9 May 2020,
https://www.france24.com/en/20200509-iraq-s-new-govt-reaches-out-to-october-protesters,
accessed 6 July 2020
Guardian (The), Iraq protests signal growing tension between Sunni and Shia communities, 26
December 2012, https://www.theguardian.com/world/2012/dec/26/iraq-protests-tension-sunnishia, accessed 18 August 2020
Guardian (The), Protesters set fire to Iranian consulate in Basra, 7 September 2018,https://www.theguardian.com/world/2018/sep/07/protesters-set-fire-to-iranian-consulate-inbasra, accessed 1 July 2020
Guardian (The), Iraqi president names Adel Abdul-Mahdi as next prime minister, 3 October 2018,https://www.theguardian.com/world/2018/oct/03/iraqi-president-names-adel-abdul-mahdi-asnext-prime-minister, accessed 1 July 2020
Guardian (The), Protesters burn down Iranian consulate in southern Iraq, 27 November 2019,https://www.theguardian.com/world/2019/nov/27/protesters-burn-down-iranian-consulate-insouthern-iraq, accessed 6 July 2020
Gulf News, After brief pause, Iraq anti-government protests resume, 20 January 2020,
https://gulfnews.com/world/mena/after-brief-pause-iraq-anti-government-protests-resume1.69126326, accessed 25 August 2020
Hasan, H., Iraq Is Currently Being Shaken by Violent Protests, Carnegie Middle East Center, 4 October
2019, https://carnegie-mec.org/diwan/79993, accessed 30 June 202047Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Hasan, H. Iraq Protests: A New Social Movement Is Challenging Sectarian Power, Carnegie Middle
East Center, 4 November 2019, https://carnegie-mec.org/2019/11/04/iraq-protests-new-socialmovement-is-challenging-sectarian-power-pub-80256, accessed 2 July 2020
Haynes, C., Explainer: Iraq’s autumn of discontent, AC (Atlantic Council), 18 November 2019,https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/explainer-iraqs-autumn-of-discontent/,
accessed 3 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Kurdistan Region of Iraq: Protesters Beaten, Journalists Detained, 15
April 2018, https://www.hrw.org/news/2018/04/15/kurdistan-region-iraq-protesters-beatenjournalists-detained, accessed 30 June 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Security Forces Fire on Protesters, 24 July 2018,https://www.hrw.org/news/2018/07/24/iraq-security-forces-fire-protesters, accessed 30 June 2020
HRW (Human Rights Watch), World Report 2019 – Iraq, 2019, https://www.hrw.org/worldreport/2019/country-chapters/iraq, accessed 30 June 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Lethal Force Used Against Protesters, 10 October 2019,https://www.hrw.org/news/2019/10/10/iraq-lethal-force-used-against-protesters, accessed 6 July
2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Government Promises Action On Security Force Abuse, 24
October 2019, https://www.hrw.org/news/2019/10/24/iraq-government-promises-action-securityforce-abuse, accessed 7 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Protesters Killed by Teargas Canisters, 27 October 2019,https://www.hrw.org/news/2019/10/27/iraq-protesters-killed-teargas-canisters, accessed 6 July
2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Arrests for Voicing Protest Solidarity, 4 November 2019,https://www.hrw.org/news/2019/11/04/iraq-arrests-voicing-protest-solidarity, accessed 3 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Teargas Cartridges Killing Protesters, 8 November 2019,https://www.hrw.org/news/2019/11/08/iraq-teargas-cartridges-killing-protesters, accessed 6 July
2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Security Forces Attack Medics Treating Protesters, 14 November
2019, https://www.hrw.org/news/2019/11/14/iraq-security-forces-attack-medics-treatingprotesters, accessed 8 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Abductions Linked to Baghdad Protests, 2 December 2019,https://www.hrw.org/news/2019/12/02/iraq-abductions-linked-baghdad-protests, accessed 8 July
2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: New Protester Deaths Despite Order Not to Fire, 4 December
2019, https://www.hrw.org/news/2019/12/04/iraq-new-protester-deaths-despite-order-not-fire,accessed 9 July 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: State Appears Complicit in Massacre of Protesters, 16 December
2019, https://www.hrw.org/news/2019/12/16/iraq-state-appears-complicit-massacre-protesters,
accessed 7 July 2020
HRW (Human Rights Watch), World Report 2020 – Iraq, 2020, https://www.hrw.org/worldreport/2020/country-chapters/iraq, accessed 30 June 2020
HRW (Human Rights Watch), Iraq: Authorities Violently Remove Protesters, 31 January 2020,
https://www.hrw.org/news/2020/01/31/iraq-authorities-violently-remove-protesters, accessed 2
July 202048

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνIHCHR (Iraqi High Commission for Human Rights), ‫مفوضية حقوق االنسان تؤشر ارتفاع معدالت العنف في‬‫[ تظاهرات بغداد وعدد من المحافظات‬IHCHR register an increase in the level of violence in the protests in
Baghdad and a number of provinces], 4 December 2019,http://ihchr.iq/index.php?name=News&file=article&sid=2876, accessed 7 July 2020
IHCHR (Iraqi High Commission for Human Rights), [Telegram], posted on: 28 December 2019,https://t.me/Ihchr/517, accessed 7 July 2020
IHCHR (Iraqi High Commission for Human Rights), [Facebook], posted on: 27 October 2019,https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=520532838501662&id=213437619211187,
accessed 8 July 2020
IHCHR (Iraqi High Commission for Human Rights), [Facebook], Posted on: 10 March 2020,
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=617965902091688&id=213437619211187,
accessed 7 July 2020
INA (Iraqi News Agency), ‫[ واع تنشر التقرير النهائي للجنة التحقيق بأحداث التظاهرات‬INA publishes the final
report on the investigation of what happened during the demonstrations],
https://www.ina.iq/96207/%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AA%D9%86%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%84%D8%AC%D9%86%D8%A9%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D9%82%D9%8A%D9%82%D8%A8%D8%A3%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA, accessed 7 July
2020
International Crisis Group, Widespread Protests Point to Iraq’s Cycle of Social Crisis, 10 October
2019, https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/gulf-and-arabianpeninsula/iraq/widespread-protests-point-iraqs-cycle-social-crisis, accessed 1 July 2020
Iraq, Government of Iraq, ‫[ مجلس النواب يقر برنامج الحكومة العراقية الجديدة‬The Parliament approves the
program of the new Iraqi government], 7 May 2020, https://gds.gov.iq/ar/iraqs-parliamentapproves-government-programme/, accessed 6 July 2020
Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 4 October 2019,https://twitter.com/IraqiGovt/status/1180107871331196928, accessed 6 July 2020
Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 13 October 2019,https://twitter.com/IraqiGovt/status/1183301705401880576, accessed 8 July 2020
Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 10 May 2020,
https://twitter.com/IraqiGovt/status/1259426482709041153, accessed 6 July 2020
Iraq, IraqiGovt, [Twitter], posted on: 30 July 2020,
https://twitter.com/IraqiGovt/status/1288892941512200194, accessed 4 August 2020
Iraq, Iraqi Parliament Council, 2019 / ‫ آذار‬24 / ‫) االحد‬5( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions andrecommendations from session 5, Sunday 24 March 2019], 24 March 2019,https://ar.parliament.iq/2019/03/24/%d9%82%d8%b1%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa%d9%88%d8%aa%d9%88%d8%b5%d9%8a%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d9%84%d8%ac%d9%84%d8%b3%d8%a9-5-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%ad%d8%af-24%d8%a2%d8%b0%d8%a7%d8%b1-2019/, accessed 1 July 2020
Iraq, Iraqi Parliament Council, 2019 /‫ تشرين االول‬8 /‫) الثالثاء‬8( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions andrecommendations from session 8, Tuesday 8 October 2019], 8 October 2019,https://ar.parliament.iq/2019/10/08/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B5%D9%8A%D8%A7%D8%AA49Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%B3%D8%A9-8%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%A7%D8%A1-8%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%8A/, accessed 6 July 2020
Iraq, Iraqi Parliament Council, 2019 /‫ تشرين االول‬28 /‫) االثنين‬10( ‫[ قرارات وتوصيات الجلسة‬Decisions
and recommendations from session 10, Tuesday 28 October 2019], 28 October 2019,https://ar.parliament.iq/2019/10/28/%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B5%D9%8A%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%B3%D8%A9-10%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D9%86%D9%8A%D9%86-28%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D9%86/, accessed 6 July 2020
Iraq, Iraqi Parliament Council, ‫[ لجنة التعديالت الدستورية‬The Committee for constitutional review],
undated,https://ar.parliament.iq/%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%AC%D8%A7%D9%86/%D9%84%D8%AC%D
9%86%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B9%D8%AF%D9%8A%D9%84%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9/, accessed 6 July
2020
Iraq, Iraqi Parliamentary Council, ‫ وزيرا‬15‫مجلس النواب يمنح الثقة لحكومة رئيس مجلس الوزراء الكاظمي و‬[The Parliament confers its trust to the government of prime minister al-Kadhimi and 15 ministers],
7 May 2020, https://ar.parliament.iq/2020/05/07/%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%a8-%d9%8a%d9%85%d9%86%d8%ad%d8%a7%d9%84%d8%ab%d9%82%d8%a9-%d9%84%d8%ad%d9%83%d9%88%d9%85%d8%a9%d8%b1%d8%a6%d9%8a%d8%b3-%d9%85%d8%ac%d9%84/, accessed 6 July 2020
Iraq, IraqiPMO, [Twitter], posted on: 6 October 2019,https://twitter.com/IraqiPMO/status/1180808431386669058, accessed 6 July 2020
Iraq, IraqPMO, [Twitter], posted on: 6 June 2020,
https://twitter.com/IraqiPMO/status/1269163550901252098, accessed 6 July 2020
Iraq, Iraq’s Constitution of 2005, Comparative Constitutions Project, undated,
https://www.constituteproject.org/constitution/Iraq_2005.pdf?lang=en, accessed 6 July 2020
Iraq, Penal Code Law No (111) of 1969, July 1969 (Amended 14 March 2010),
https://www.refworld.org/docid/452524304.html, accessed 6 July 2020
Iraq, PMO (Prime Minister’s Office), ‫[ نص كلمة رئيس مجلس الوزراء السيد مصطفى الكاظمي‬The text of the
speech of the Prime Minister Mr. Mustafa al-Kadhimi], 27 July 2020, https://pmo.iq/press2020/27-7202003.htm, accessed 4 August 2020
Iraq, Standing Committee on Human Rights – Iraqi Parliamentary Council, ‫تقرير لجنة حقوق االنسان عن‬‫[ التظاهرات في العراق‬The Report of the Standing Committee on Human Rights on the Demonstrations
in Iraq], 17 November 2019, https://ar.parliament.iq/2019/11/17/%d9%84%d8%ac%d9%86%d8%a9%d8%ad%d9%82%d9%88%d9%82-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%b5%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d9%82%d8%b1%d9%8a%d8%b1%d9%87%d8%a7%d8%a8%d8%b4%d8%a3%d9%86-%d8%a7%d9%84/, accessed 1 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: MARCH
15-21, 2019, 21 March 2019, https://enablingpeace.org/ishm199/#Headline3, accessed 19 August
2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: MARCH
22 – 28, 2019, 28 March 2019, https://enablingpeace.org/ishm200/, accessed 30 June 202050Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνEPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM:
JANUARY 9 – JANUARY 16, 2020, 16 January 2020, https://enablingpeace.org/ishm237/, accessed 2
July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM:
JANUARY 23 – JANUARY 30, 2020, 30 January 2020, https://enablingpeace.org/ishm239/, accessed 6
July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM:FEBRUARY 13 – FEBRUARY 20, 2020, 20 February 2020, https://enablingpeace.org/ishm242/,
accessed 6 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: MARCH
12 – MARCH 19, 2020, 19 March 2020, https://enablingpeace.org/ishm246/, accessed 2 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: MAY 14– MAY 21, 2020, 21 May 2020, https://enablingpeace.org/ishm255/, accessed 7 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: JUNE 4 –JUNE 11, 2020, 11 June 2020, https://enablingpeace.org/ishm258/, accessed 9 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: JUNE 11– JUNE 18, 2020, 18 June 2020, https://enablingpeace.org/ishm259/, accessed 10 July 2020
EPIC (Enabling Peace in Iraq Center), ISHM (Iraq Security and Humanitarian Monitor), ISHM: JULY 9 –JULY 16, 2020, 16 July 2020, https://enablingpeace.org/ishm263/, accessed 4 August 2020
Jiyad, S., Iraq's unsustainable status quo, ECFR (European Council on Foreign Relations), 27 February
2020, https://www.ecfr.eu/article/iraqs_unsustainable_status_quo, accessed 3 July 2020
Knights, M., Exposing and Sanctioning Human Rights Violations by Iraqi Militias, WINEP (TheWashington Institute for Near East Policy), 22 October 2019,https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/exposing-and-sanctioning-human-rightsviolations-by-iraqi-militias, accessed 3 July 2020
Knights, M., Malik, H. and al-Tamimi, A. J., Honored not contained. The Future of Iraq’s popularmobilization forces, WINEP (The Washington Institute for Near East Policy), March 2020,
https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/PolicyFocus163KnightsMalikTamimi-v3.pdf, accessed 19 August 2020
Kurdistan24, Deadly anti-corruption protests restart in Iraq’s Najaf, 16 May 2019,https://www.kurdistan24.net/en/news/03f7c3b4-6f0c-4a38-95da-fd583285fe3f, accessed 1 July
2020
MAKadhimi, [Twitter], posted on: 11 May 2020,
https://twitter.com/MAKadhimi/status/1259853700635467783, accessed 9 July 2020
MAKadhimi, [Twitter] posted on: 30 July 2020,
https://twitter.com/MAKadhimi/status/1288886721451634693, accessed 4 August 2020
Mansour, R., Cambanis, T., and Hanna, M.W., These Iraqi militias are attacking protesters andgetting away with it. Here’s why, Washington Post (The), 18 November 2019,https://www.washingtonpost.com/politics/2019/11/18/these-iraqi-militias-are-attackingprotesters-getting-away-with-it-heres-why/, accessed 7 July 2020
MENA Rights Group, Iraq must halt reintroduction of controversial draft laws harmful tofundamental freedoms, 15 July 2019, https://www.menarights.org/en/articles/iraq-must-haltreintroduction-controversial-draft-laws-harmful-fundamental-freedoms, accessed 6 July 202051Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Middle East Eye, Thousands of Iraqis protest against potential war between US and Iran, 24 May
2019, https://www.middleeasteye.net/news/thousands-iraqis-protest-against-potential-warbetween-us-and-iran, accessed 18 August 2020
Middle East Eye, Threats and arrests face Basra activists as they call for jobs, water and electricity, 6
July 2019, https://www.middleeasteye.net/news/threats-and-arrests-face-basra-activists-they-calljobs-water-and-electricity, accessed 1 July 2020
MSF (Médecins sans frontiers), Tuk-tuks, the ambulances of the nation, 14 January 2020,
https://www.msf.org/iraqs-tuk-tuk-drivers-are-ambulances-nation, accessed 3 July 2020
Mu_AlSadr, [Twitter], posted on: 2 February 2020,
https://twitter.com/Mu_AlSadr/status/1223896218784477184, accessed 3 July 2020
Nas News, )‫[ مسلحون مجهولون يقتحمون ساحة التحرير وسط بغداد (فيديو‬Unknown gunmen storm Tahrirsquare in the heart of Baghdad (video)], https://www.nasnews.com/view.php?cat=29152, accessed
7 July 2020
Nas News, ‫[ مشاهد جديدة من اقتحام المتظاهرين مبنى برلمان كردستان في السليمانية‬New scenes of protesters
storming a building of the KRI parliament in Sulaimaniyya], 6 July 2020,
https://www.nasnews.com/view.php?cat=34749, accessed 4 August 2020
National (The), Worries over warnings to Iraqi media covering Basra protests, 4 July 2019,https://www.thenational.ae/world/mena/worries-over-warnings-to-iraqi-media-covering-basraprotests-1.882962, accessed 1 July 2020
National (The), Iraq’s new prime minister orders protesters released as rallies resume, 10 May 2020,
https://www.thenational.ae/world/mena/iraq-s-new-prime-minister-orders-protesters-released-asrallies-resume-1.1017431, accessed 6 July 2020
National (The), Iraq police raid office of pro-Iran militia accused of shooting protesters, 11 May 2020,
https://www.thenational.ae/world/mena/iraq-police-raid-office-of-pro-iran-militia-accused-ofshooting-protesters-1.1017818#8, accessed 7 July 2020
National (The), Iraq makes arrest over attacks on anti-government protesters, 11 June 2020,
https://www.thenational.ae/world/mena/iraq-makes-arrest-over-attacks-on-anti-governmentprotesters-1.1032318, accessed 9 July 2020
National Iraqi News Agency (NINA), ‫[ اصابة ناشط مدني بنيران مسلحين وسط البصرة‬Civil society activist
shot and injured by gunmen in central Basra], 17 July 2020,
http://ninanews.com/Website/News/Details?key=844555, accessed 4 August 2020
Netblocks, Iraq blocks Facebook, Twitter, WhatsApp and Instagram, then shuts down internet amid
civil unrest, 2 October 2019, https://netblocks.org/reports/iraq-blocks-facebook-twitter-whatsappand-instagram-amid-civil-unrest-zA4zGlyR, accessed 3 July 2020
Netblocks, Iraq shuts down internet again as protests intensify, 4 November 2019,https://netblocks.org/reports/iraq-shuts-down-internet-again-as-protests-intensify-Q8oOWz8n,
accessed 3 July 2020
Netblocks, Social media partially unblocked in Iraq after 50 days, 21 November 2019,https://netblocks.org/reports/social-media-partially-unblocked-in-iraq-after-50-days-18lJJrBa,
accessed 3 July 2020
New Arab (The), Listen to protesters 'before it's too late,' Shia cleric Sistani tells Iraq government, 4October 2019, https://english.alaraby.co.uk/english/news/2019/10/4/top-shia-cleric-sistaniendorses-iraq-protests, accessed 6 July 202052Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστώνNew Arab (The), 'We want dignity': Two killed as massive anti-government protests rock Iraq, 25
October 2019, https://english.alaraby.co.uk/english/news/2019/10/25/we-want-dignity-massiveanti-government-protests-rock-iraq, accessed 3 July 2020
New Arab (The), Protesters face live fire after Iraq partially lifts coronavirus lockdown, 22 April 2020,
https://english.alaraby.co.uk/english/news/2020/4/22/protesters-shot-after-iraq-partially-liftscoronavirus-lockdown, accessed 6 July 2020
New York Time (The), Dozens Killed in Battles Across Iraq as Sunnis Escalate Protests Against
Government, 23 April 2013, https://www.nytimes.com/2013/04/24/world/middleeast/clashes-atsunni-protest-site-in-iraq.html, accessed 28 July 2020
New York Times (The), Iraq Will Prosecute Military and Police Leaders Over Protest Shootings, 22
October 2019, https://www.nytimes.com/2019/10/22/world/middleeast/iraq-protests-generalscourt.html, accessed 7 July 2020
New York Times (The), ‘All of Them Are Thieves’: Iraqis Defy Security Forces to Protest Corruption,
25 October 2019, https://www.nytimes.com/2019/10/25/world/middleeast/iraq-protests.html,
accessed 3 July 2020
NPR (National Public Radio), Months Of Protests Roil Iraq's Oil Capital Basra, 27 September 2018,https://www.npr.org/2018/09/27/651508389/months-of-protests-roil-iraqs-oil-capital-basra,
accessed 30 June 2020
NPR (National Public Radio), Iraq's Protests Shook The Government. Now The Movement Is Nearly
Crushed, 21 February 2020, https://www.npr.org/2020/02/21/807725624/iraqs-powerful-protestsforced-political-change-now-they-re-nearly-crushed?t=1592228629976&t=1594108933126,
accessed 7 July 2020
NRT (Nalia Radio and Television), New generation movement leader Abdulwahid joins protests in
Sulaimani, reaffirms support for their demands, 2 June 2020,
https://www.nrttv.com/En/News.aspx?id=21673&MapID=1, accessed 10 July 2020
NRT (Nalia Radio and Television), All shops, businesses to reopen in Sulaimani and Erbil after KRG
backtracks on curfew, 2 June 2020, https://nrttv.com/En/News.aspx?id=21678&MapID=1, accessed
10 July 2020
NRT (Nalia Radio and Television), Protesters briefly block major road in Sulaimani to demand KRG
pay salaries, create job opportunities, 21 June 2020,
https://www.nrttv.com/En/News.aspx?id=22023&MapID=1, accessed 10 July 2020
Reuters, Protests intensify in Iraqi Kurdistan amid economic crisis, 9 February 2016,
https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-iraq-protests-idUSKCN0VI11X, accessed 30 June
2020
Reuters, Unrest intensifies in Iraq as Iranian consulate and oil facility stormed, 7 September 2018,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/protesters-in-basra-storm-iranian-consulate-asdeadly-demonstrations-rage-idUSKCN1LN1M9, accessed 30 June 2020
Reuters, Grief turns to anti-government anger after boat capsize in Iraq's Mosul, 22 March 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-ferry/grief-turns-to-anti-government-anger-after-boatcapsize-in-iraqs-mosul-idUSKCN1R31RF, accessed 30 June 2020
Reuters, Iraqi police fire on protesters in new unrest, death toll passes 100, 6 October 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-police-fire-on-protesters-in-new-unrestdeath-toll-passes-100-idUSKCN1WL06W, accessed 6 July 202053Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Reuters, Iraqi PM announces cabinet reshuffle after week of bloody protests, 9 October 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-pm-announces-cabinet-reshuffle-afterweek-of-bloody-protests-idUSKBN1WO124, accessed 6 July 2020
Reuters, Iraqi security forces killed 149 protesters, most by shots to head, chest: government
inquiry, 22 October 2019, https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-security-forceskilled-149-protesters-most-by-shots-to-head-chest-government-inquiry-idUSKBN1X116T, accessed 7
July 2020
Reuters, Iraqi protesters pack Baghdad square, anti-government movement gains momentum, 29
October 2019, https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-protesters-pack-baghdadsquare-anti-government-movement-gains-momentum-idUSKBN1X80KI, accessed 3 July 2020
Reuters, Iraqi protesters reject leadership changes, demand systemic overhaul, 31 October 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-protesters-reject-leadership-changesdemand-systemic-overhaul-idUSKBN1XA1PU, accessed 6 July 2020
Reuters, Threats, arrests, targeted killings silence Iraqi dissidents, 29 November 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-dissent-crackdown-insight/threats-arrests-targetedkillings-silence-iraqi-dissidents-idUSKBN1Y326O, accessed 8 July 2020
Reuters, Iraq passes electoral reforms but deadlock remains, 24 December 2019,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraq-passes-electoral-reforms-but-deadlockremains-idUSKBN1YS157, accessed 2 July 2020
Reuters, Iraqi security forces raid protest camps after Sadr supporters withdraw, 25 January,https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-security-forces-raid-protest-camps-aftersadr-supporters-withdraw-idUSKBN1ZO0AN, accessed 3 July 2020
Reuters, Iraqi cleric Sadr tells followers to clear sit-ins after PM appointed, 2 February 2020,
https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/iraqi-cleric-sadr-tells-followers-to-clear-sit-insafter-pm-appointed-idUSKBN1ZW0DW, accessed 2 July 2020
Reuters, Iraq lifts suspension of Reuters licence, 19 April 2020, https://www.reuters.com/article/usiraq-reuters/iraq-lifts-suspension-of-reuters-licence-idUSKBN2210LB, accessed 7 July 2020
Reuters, Two protesters die after clashes with police in Baghdad, medics and security sources say, 27
July 2020, https://www.reuters.com/article/us-iraq-protests/two-protesters-die-after-clashes-withpolice-in-baghdad-medics-security-sources-idUSKCN24S1FA, accessed 4 August 2020
Rudaw, People protest lack of services, water across Iraq, 19 July 2019,https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/190720191, accessed 1 July 2020
Rudaw, Iraqi PM assures eventual Hashd al-Shaabi withdrawal from Nineveh Plains, 10 August 2019,https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/10082019, accessed 1 July 2020
Rudaw, Protesters being killed by 'third party', not Iraq’s security forces: defense minister, 16
November 2019, https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/16112019, accessed 8 July 2020
Rudaw, Iraq protester death toll climbs to 528: IHCHR, 20 February 2020,
https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/20022020, accessed 6 July 2020
Salam, D., Will protests herald a new era in Iraqi politics?, AC (Atlantic Council), 31 October 2019,https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/%ef%bb%bfwill-protests-herald-a-new-era-iniraqi-politics/, accessed 3 July 2020
Shafaaq News, ‫[ إصابة متظاهرين برصاص حي خالل اشعال النار بمبنى حكومي في النجف‬Protesters injured
by live bullets while setting fire to a government building in Najaf],
https://www.shafaaq.com/ar/%D8%A3%D9%85%D9%80%D9%86/%D8%A5%D8%B5%D8%A7%D8%
A8%D8%A9-%D9%85%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%8654

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

%D8%A8%D8%B1%D8%B5%D8%A7%D8%B5-%D8%AD%D9%8A-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%85%D8%A8%D9%86%D9%89-%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D9%8A%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%AC%D9%81/, accessed 7 July 2020
Sky News Arabia, ’ ‫ودعوة لمواجهة‬..‫[ القبعات الزرقاء’تطورات متسارعة بجنوب العراق‬Rapid developments insouthern Iraq… Calls to confront the ’Blue Hats‘], 4 February 2020,
https://www.skynewsarabia.com/middle-east/1318140%D8%AA%D8%B7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%AA%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%B9%D8%A9%D8%A8%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%A9%D9%84%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A1, accessed 6 July 2020
Slim, R., Iraq: Sadr withdraws support for protests in a political power play, MEI (Middle East
Institute), 27 January 2020, https://www.mei.edu/blog/iraq-sadr-withdraws-support-protestspolitical-power-play, accessed 3 July 2020
Stake, R.E., Qualitative Case Studies, in: Denzin, N.K. and Lincoln, Y.S. (ed.), The Sage Handbook of
Qualitative Research Third Edition, Sage Publications, London, 2005, pp. 443-467.
Sweden, Lifos (Lifos, Center för landinformation och landanalys inom migrationsområdet),
Lägesanalys: Demonstrationarna i Irak – evolution eller revolution? [Situation analysis: The
demonstrations in Iraq – evolution or revolution?], 2 December 2019,https://lifos.migrationsverket.se/dokument?documentAttachmentId=47331, accessed 1 July 2020
TI (Transparency International), Country Data – Iraq, undated,
https://www.transparency.org/en/countries/iraq, accessed 30 June 2020
Time, Over 300 Killed as Hundreds of Thousands Take Part in Iraqi Protests. What's Behind theViolent Demonstrations?, 13 November 2019, https://time.com/5723831/iraq-protests/, accessed 2
July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), UN Special Representative meets protesters,
calls for calm and stresses the importance of a direct dialogue, 2 October 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/UNAMI%20PR%2002%20Oct%20protesters%20meeting%20EN.pdf, accessed 2 July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Demonstrations in Iraq 1- 9 October 2019,
Human Rights Special Report, 22 October 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/UNAMI%20Special%20Report%20on%20De
monstrations%20in%20Iraq_22%20October%202019.pdf, accessed 1 July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Demonstrations in Iraq: update, 5 November
2019,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/2nd%20UNAMI%20Special%20Report%20o
n%20Human%20Rights%20in%20Iraq%20Demonstrations_5%20November%202019.pdf, accessed 2
July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Demonstrations in Iraq – 2nd update, 11
December 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/3rd%20UNAMI%20report_Human%20Rights%20and%20Demonstrations_9%20Dec%202019.pdf, accessed 2 July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Amid ongoing protests and violence, UN urges
stepped up efforts to break political deadlock, 30 January 2020,55

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

https://reliefweb.int/report/iraq/amid-ongoing-protests-and-violence-un-urges-stepped-effortsbreak-political-deadlock, accessed 7 July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Briefing to the Security Council by Jeanine
Hennis-Plasschaert 3 March 2020 (as delivered), 3 March 2020,
http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=11936:briefing-to-the-securitycouncil-by-jeanine-hennis-plasschaert-3-march-2020-as-delivered&Itemid=728&lang=en, accessed 3
July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), For Iraq – The United Nations in Iraq 2019, 31
March 2020,
http://www.uniraq.com/index.php?option=com_k2&view=itemlist&layout=category&task=category&id=154&Itemid=608&lang=en&limitstart=42, accessed 1 July 2020
UNAMI (United Nations Assistance Mission for Iraq), Demonstrations in Iraq: 3rd update, 23 May
2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/3rd%20Update%20on%20Demonstrations%20-%20Abductions_23%20May%202020.pdf, accessed 7 July 2020
UNOCHA (UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), Iraq: Humanitarian Bulletin,
October 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/humanitarian_bulletin_october_2019.pdf,
accessed 3 July 2020
UN OHCHR (UN Office of the High Commissioner for Human Rights), Press briefing note on Iraq, 8November 2019,https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25263&LangID=E,
accessed 7 July 2020
UN OHCHR (UN Office of the High Commissioner for Human Rights), Press briefing on Iraq, 20
December 2019,https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=25446&LangID=E,
accessed 8 July 2020
United Nations (UN) Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of theSecretary-General, 22 November 2019,https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/S_2019_903_E.pdf, accessed 3 July 2020
United Nations (UN) Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of theSecretary-General, 21 February 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Implementation%20of%20resolution%2024
70%20%282019%29%20-%20Report%20of%20the%20SecretaryGeneral%20%28S2020140%29%20%5BENAR%5D.pdf, accessed 2 July 2020
United Nations (UN) Security Council, Implementation of resolution 2470 (2019) - Report of theSecretary-General, 6 May 2020,
https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/S_2020_363_E.pdf, accessed 6 July 2020
US, CRS (Congressional Research Service), Iraq: Protests and the Future of U.S. Partnership, 12
November 2019, https://fas.org/sgp/crs/mideast/IN11195.pdf, accessed 2 July 2020
USDOS (US Department of State), On Attacks Against Protesters in Iraq, PRESS STATEMENT MICHAEL
R. POMPEO, SECRETARY OF STATE, 6 February 2020, https://www.state.gov/on-attacks-againstprotesters-in-iraq/, accessed 7 July 2020
USDOS (US Department of State), Country Reports on Human Rights Practices – Iraq, 11 March 2020,
https://www.state.gov/wp-content/uploads/2020/03/IRAQ-2019-HUMAN-RIGHTS-REPORT-1.pdf,
accessed 29 June 202056Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

USDOT (US Department of the Treasury), Treasury Sanctions Iran-Backed Militia Leaders Who Killed
Innocent Demonstrators in Iraq, 6 December 2019, https://home.treasury.gov/news/pressreleases/sm847, accessed 7 July 2020
VOA (Voice of America), Controversy Grips Iraq After Removal of Top Commander, 28 September
2019, https://www.voanews.com/middle-east/controversy-grips-iraq-after-removal-topcommander, accessed 1 July 2020
VOA (Voice of America), Firebrand Cleric Green-Lights Fresh Protests in Iraq, 20 October 2019,https://www.voanews.com/middle-east/firebrand-cleric-green-lights-fresh-protests-iraq, accessed 3
July 2020
Vox, The violent protests in Iraq, explained, 8 September 2018,https://www.vox.com/world/2018/9/7/17831526/iraq-protests-basra-burning-governmentbuildings-iran-consulate-water, accessed 30 June 2020
Washington Post (The), With Iraq on edge, prime minister’s resignation sets up political crisis, 1
December 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqs-prime-minister-stepsdown-with-country-on-edge/2019/12/01/8c2d1480-137b-11ea-924c-b34d09bbc948_story.html,
accessed 1 July 2020
Washington Post (The), Hundreds wounded in Iraq as police fire tear gas, bullets at protesters, 2October 2019, https://www.washingtonpost.com/world/hundreds-wounded-in-iraq-as-police-firetear-gas-bullets-at-protesters/2019/10/01/f546d54e-e466-11e9-b0a6-3d03721b85ef_story.html,
accessed 2 July 2020
Washington Post (The), Iraq is under curfew and Internet blackout as government tries to curb
protests, 3 October 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraq-under-curfewand-news-blackout-as-government-wrestles-to-halt-protests/2019/10/03/dbf89288-e5a8-11e9b7da-053c79b03db8_story.html, accessed 8 July 2020
Washington Post (The), Iraqi security forces open fire on anti-government protesters as top clericbacks demands, 4 October 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqs-topshiite-cleric-backs-protesters-demands-security-forces-arrest-wounded-civilians-fromhospitals/2019/10/04/d4bb60f4-e625-11e9-b0a6-3d03721b85ef_story.html, accessed 3 July 2020
Washington Post (The), Iraqi protests broaden; violent crackdown spirals, 6 October 2019,https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqi-protests-broaden-violent-crackdownspirals/2019/10/06/ded1113a-e6eb-11e9-b0a6-3d03721b85ef_story.html, accessed 2 July 2020
Washington Post (The), Iraqi military admits to ‘excessive force’ in crackdown against protesters, 7
October 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqi-military-admits-toexcessive-force-in-crackdown-against-protesters/2019/10/07/2fb11db6-e908-11e9-a3297378fbfa1b63_story.html, accessed 7 July 2020
Washington Post (The), An uprising in Iraq is the broadest in decades. It’s posing an alarming threat
to Baghdad and Tehran, 7 November 2019,https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/an-uprising-in-iraq-is-the-broadest-indecades-its-posing-an-alarming-threat-to-baghdad-and-tehran/2019/11/06/82c695a8-ff38-11e98341-cc3dce52e7de_story.html, accessed 7 July 2020
Washington Post (The), Fear spreads among Iraqi protesters as government cracks down, keeps
death toll secret, 11 November 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/fearspreads-among-iraqi-protesters-as-government-cracks-down-keeps-death-tollsecret/2019/11/11/be210a28-03f9-11ea-9118-25d6bd37dfb1_story.html, accessed 7 July 2020
Washington Post (The), Iraqi prime minister says he will submit resignation to head off further
bloodshed, 29 November 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqi-prime57

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

minister-says-he-will-submit-resignation-to-head-off-further-bloodshed/2019/11/29/69fe282a12a6-11ea-9cd7-a1becbc82f5e_story.html, accessed 6 July 2020
Washington Post (The), Iraq’s Sistani condemns protesters’ lynching of teenage boy in Baghdad, 13
December 2019, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqs-sistani-condemnsprotesters-lynching-of-teenage-boy-in-baghdad/2019/12/13/16941970-1db3-11ea-9ddd3e0321c180e7_story.html, accessed 8 July 2020
Washington Post (The), Iraq’s prime minister announces early elections, which will be held next year,
1 August 2020, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/iraqs-prime-ministerannounces-early-elections-which-will-be-held-next-year/2020/07/31/7075a272-d34a-11ea-826bcc394d824e35_story.html, accessed 4 August 2020
WB (World Bank), Iraq Economic Monitor : Toward Reconstruction, Economic Recovery andFostering Social Cohesion, 2018,
http://documents1.worldbank.org/curated/en/980021539372476570/pdf/130798-WP-P164676Iraq-EcoMonitor-Fall-2018-10-12-18-web.pdf, accessed 30 June 2020
WB (World Bank), Jobs in Iraq : A Primer on Job Creation in the Short-Term, 2018,
http://documents1.worldbank.org/curated/en/255111529495871846/pdf/Jobs-in-Iraq-a-primer-onjob-creation-in-the-short-term.pdf, accessed 30 June 2020
Wing, J., Iraq Protests Get Huge Boost As Students And Professional Groups Join In, Musings on Iraq
[Blog], 29 October 2019, http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/10/iraq-protests-get-huge-boostas.html, accessed 3 July 2020
Wing, J., Najaf and Tehran Pick Sides In Protests, Musings on Iraq [Blog], 2 November 2019,http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/11/najaf-and-tehran-pick-sides-in-protests.html, accessed
6 July 2020
Wing, J., New Confrontations Between Protesters And Iraqi Security Forces, Musings on Iraq [Blog], 5November 2019, http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/11/new-confrontations-betweenprotesters.html, accessed 7 July 2020
Wing, J., Iraqi Forces Kidnapping Protesters In Intimidation Campaign, Musings on Iraq [Blog], 20
November 2019, http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/11/iraqi-forces-kidnapping-protestersin.html, accessed 7 July 2020
Wing, J., One Of The Deadliest Days Of Protests At Least 25 Killed In Nasiriya, Musings on Iraq [Blog],
29 November 2019, http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/11/one-of-deadliest-days-of-protestsat.html, accessed 6 July 2020
Wing, J., Iraqi Forces Kidnapping Protesters As Part Of Intimidation Campaign, Musings on Iraq
[Blog], 9 December 2019, http://musingsoniraq.blogspot.com/2019/12/iraqi-forces-kidnappingprotesters-as.html, accessed 7 July 2020
Wing, J., Protests Return To Iraq Can New Govt Respond To Their Demands?, 14 May 2020,
http://musingsoniraq.blogspot.com/2020/05/protests-return-to-iraq-can-new-govt.html, accessed 6
July 202058Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Παράρτημα 2: Όροι αναφοράς
Τα κινήματα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών/ακτιβιστών στο ΙράκΗ περίοδος αναφοράς είναι από τον Ιανουάριο του 2019 έως τις 31 Ιουλίου 2020.
Η έκθεση πρέπει να στοχεύει στην κάλυψη των κινημάτων διαμαρτυριών και της μεταχείρισης τωνδιαδηλωτών γενικά, καθώς και εκείνων που συμμετέχουν πιο ενεργά στη διοργάνωση διαμαρτυριών.
Θα πρέπει να καλύπτει όλο το Ιράκ, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής του Ιρακινού Κουρδιστάν,κατά περίπτωση. Μεταξύ άλλων, με στόχο την κάλυψη των ακόλουθων θεμάτων έρευνας:❑ Υπόβαθρο / πλαίσιο
-Πολιτικό υπόβαθρο και λόγοι διεξαγωγής διαμαρτυριών

-Κύριες διαμαρτυρίες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη δεδομένη χρονική περίοδο και τιςκύριες τοποθεσίες /κομβικά σημεία (hotspots) διεξαγωγής

-Ποιος συμμετέχει σε διαμαρτυρίες (ποιοι είναι εκείνοι που συμμετέχουν πιο ενεργά στηδιοργάνωση διαμαρτυριών);-Πώς διοργανώνονται οι διαμαρτυρίες και από ποιον (π.χ. άτομα, ομάδες, ΜΚΟ,συγκεκριμένους τομείς;)-Πολιτική αντίδραση: πρωτοβουλίες και εφαρμογή στην πράξη

❑ Μεταχείριση διαδηλωτών
Αυτό το τμήμα θα πρέπει να αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση/άλλοι σχετικοί φορείς
αντιμετώπισαν τις διαμαρτυρίες και να αναφέρει τη σχετική νομοθεσία που αφορά τις διαμαρτυρίες
(ελευθερία του συνέρχεσθαι, σχετικές διατάξεις του ποινικού δικαίου).
Θα πρέπει επίσης να εξετάζει την αντιμετώπιση των συμμετεχόντων σε διαμαρτυρίες/διαδηλώσεις
κατά τη διάρκεια αυτών και μετά την ολοκλήρωσή τους:-Απάντηση κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών (π.χ. βία, συλλήψεις, δολοφονίες) και ποιοςστοχοποιείται

-Αντιμετώπιση σε μεταγενέστερο στάδιο λόγω συμμετοχής/διοργάνωσης διαμαρτυριών (π.χ.
επιτήρηση, σύλληψη, κακομεταχείριση/διακρίσεις, εξαφανίσεις, δολοφονίες)-Ποιος στοχοποιείται;-Συνθήκες κράτησης, δίωξη, καταδίκες και εκτέλεση ποινών για διαδηλωτές ή διοργανωτές
διαμαρτυριών

Τέλος, θα πρέπει να εξετάζει τις δυνατότητες που έχουν οι διαδηλωτές να αποφύγουν τηνκακομεταχείριση και να ζητούν αποζημιώσεις:

59-Πρόσβαση σε αποτελεσματικά μέτρα προσφυγής, συμπεριλαμβανομένου του εάν οιδιαδηλωτές ή οι ακτιβιστές που υπέστησαν ζημία λόγω συμμετοχής σεδιαμαρτυρίες/πολιτικές δραστηριότητες υποβάλλουν αστυνομικές ή δικαστικές καταγγελίες·αποτελεσματικότητα της υποβολής καταγγελιών-Εάν κάποιο άτομο μπορεί να μετεγκατασταθεί σε άλλη περιοχή για να αποφύγει/γλιτώσει τηστοχοποίηση

Έκθεση πληροφοριών για τις χώρες καταγωγής | Ιράκ: Το κίνημα διαμαρτυριών και η μεταχείριση διαδηλωτών καιακτιβιστών

Doi: 10.2847/377621

60