Tuarascáil &Cuntais Bhliantúla
2022

idaireland.com

ÁbharForléargas an Chathaoirligh & an POF

3

Staitisticí

17

Comhshaol, Sóisialta agus Rialachas

23

Ráitis Airgeadais

26

Oifigí Domhanda

80Forléargas an
Chathaoirligh& an POF

Forléargas
an Chathaoirligh & an POF

Anois uair na cinniúna sa timpeallacht
trádála agus infheistíochta domhanda. Leagna forbairtí a rinneadh le dhá mhí dhéag
anuas, bunaithe ar ghníomhaíochtaí a bhain
le beartas tionsclaíoch sna Stáit Aontaithe
agus béim ar na hearnálacha glasa agus
digiteacha san Eoraip agus ar fhorbairt thapa
intleacht shaorga, béim an athuair ar nádúr
claochlaitheach saol an lae inniu ann. I rith
tréimhse ina bhfuil teannas geopholaitiúil
le brath, thugamar faoi deara go bhfuil na
gnéithe seo a leanas den saol ag éirí níos
nasctha - polaitíocht, slándáil, aeráid, trádáil
agus infheistíocht.

Michael Lohan, POF, GFT ÉireannFrank Ryan, Cathaoirleach, GFT Éireann

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 4

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Ionas go mbeidh rath ar Éirinn amach anseo ní mór dúinn dul i muinín an athraithe ionas gombeidh rath ar ár ngeilleagar, bonn fiontraíochta agus pobal.
Ní mór dúinn dul i muinín an chlaochlaithe,mar go bhfuil sé ina ghné lárnach do rathleanúnach ar ár ngeilleagar, ár mbonn
fiontraíochta agus tugann deis dár bpobal
bláthú i ndomhan ina bhfágfar ar leataobh
iad siúd nach dtapaínn an deis tabhairt faoi
dhigitiú agus dícharbónú.
Sa chomhthéacs seo, cuirtear fáilte roimh
uaillmhian an Pháipéir Bháin ar Fhiontraíocht,
fís a shonrú don bheartas fiontraíochta
idir seo agus 2030. Tá GFT Éireann ag
idirghníomhú leis an Roinn Fiontar, Trádála
agus Fostaíochta (RFTF) ar an bPáipéar
Bán, agus nuair a chuirtear chun feidhme
ina iomláine é, cuirfidh sé le hiomaíochas
na hÉireann i ngeilleagar domhanda
dícharbónaithe agus digitithe.

Beidh sé ríthábhachtach dlús a chur lepleananna a bhfuil sé mar aidhm leo
acmhainn iompair an gheilleagair a fheabhsúchun cur ar chumas na hÉireann leanúint araghaidh ag tacú leis na leibhéil infheistíochta
reatha agus lántairbhe a bhaint as na
deiseanna a bheidh ar fáil amach anseo. Tá
aird tarraingthe ag GFT Éireann go minic ar an
ngá atá le príomhchuspóirí a chomhlíonadh
go héifeachtach lena n-áirítear an soláthar
tithíochta nua a mhéadú, an córaspleanála a dhéanamh níos soiléire agusníos comhsheasmhaí, agus dlús a chur lepríomhthionscadail bhonneagair faoin
bPlean Forbartha Náisiúnta. Mar thoradh aréifeacht chlaochlaitheach forbairtí beartais,
geopholaitiúla agus teicneolaíocha le 12 mhíanuas, bhí níos mó béime á leagan ar an ngá
atá le dlús a chur le feidhmiú céimneachfuinneamh in-athnuaite, infheistíochta

a dhéanamh i scileanna digiteacha comhaltaífoirne, tacú le Taighde, Forbairt & Nuálaíocht
agus a chinntiú go bhfuil dreasacht ghlas
agus dhigiteach iomaíoch á tairiscint againn.
Tá cuma mhaith ag bhonn IDC na hÉireanni ndiaidh bliain inar tugadh rátaí fáis
gan choinne faoi deara. Trí dhinimiceas
cliantchuideachtaí agus tacaíocht ó RFTF,
príomhpháirtithe leasmhara agus an obairsheasta atá déanta ag foireann GFT Éireannsa bhaile agus thar lear, anuraidh thaifead
an Ghníomhaireacht bliain bhuacacheile de chruthú fostaíochta, infheistíocht
agus tionchar geilleagrach dearfach ag
na cuideachtaí ilnáisiúnta (CINanna) atá
páirteach inár bpunann cliant. Den chéaduair, mhéadaigh an fhostaíocht dhíreach atáá soláthar ag cliaint GFT Éireann go dtí breis is300,000 agus sháraigh caiteachas geilleagrach
bliantúil cliaint GFT in Éirinn €30bn.

Is fianaise iad na figiúirí gan choinne seo aran tionchar atá ar IDC ar Éirinn agus ar an ról
leanúnach atá ag infheistíocht isteach i ndáil
le fostaíocht agus deiseanna a chruthú dodhaoine ar fud an oileáin seo.
Is mian le GFT aitheantas a thabhairt don
obair mhór atá déanta ag Martin Shanahan
thar ceann na heagraíochta, a d'éirigh asa chúraimí mar POF in 2022 i ndiaidh dó GFT
a threorú trí thréimhse inar tugadh fás IDC
gan choinne faoi deara. Chomh maith leissin, is mian le GFT aitheantas a thabhairt don
obair atá déanta ag Mary Buckley, a bhí agobair mar POF Eatramhach ó mhí Dheireadh
Fómhair 2022 go hAibreán 2023.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 5

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Tá dea-theist le fada an lá ar Éirinn mar shuíomh
iontaofa le hinfheistiú ann.
Tá na hinfheistíochtaí a baineadh amach sa
chéad leath de 2023 ag teacht leis an méida rabhamar ag súil leis, maidir le sruthannadearfacha infheistíochta, ainneoin go raibh
sé níos laige ná H1 2022. Is deacair anleibhéal infheistíochta don dara leath den
bhliain a thuar mar gheall ar an éiginnteacht
a bhaineann leis an ngeilleagar domhanda.
Tá GFT Éireann ag leanúint ar aghaidh ag
obair le cliaint sna hearnálacha cuí, a mbeidh
ról tábhachtach acu ar fad chomh fada isa bhaineann sé le tacú le fás geilleagrach
na hÉireann.
D'ainneoin na ndúshlán atá le sárú faoi
láthair ag daoine a chaill a bpost san earnáil
teicneolaíochta agus go gceapfar dúinn go
gcuirfear stop le hearcaíocht sa bhliain amachromhainn, tá an bonn teicneolaíochta in
Éirinn ag fás le breis is 60 bliain anuas agus
leanfaidh sé ag fás amach anseo.

Agus muid ag féachaint chun cinn chuig
domhan inar dócha go mbeidh tíortha
agus cuideachtaí araon ag baint tairbhe
ag cur chuige níos drogallaí roimh rioscaí,is príomhláidreacht é cur chuige beartais
seasta agus comhsheasmhach na hÉireann,agus a dea-theist mar shuíomh oiriúnach
le hinfheistiú ann. Ba cheart go mbeadhar ár gcumas infheistíocht a mhealladhó infheisteoirí nua agus infheisteoiría bhfuilimid ag obair leo cheana féin.

Bunaithe ar luas an athraithe sa timpeallacht
oibriúcháin, beidh sé mar phríomhbhéim
GFT Éireann leanacht an nasc idir claochlú
agus iomaíochas sa dara leath dá straitéis
2021-24. Ciallaíonn sé sin go mbeidh
tréaniarrachtaí á ndéanamh againn oibriú
i gcomhpháirt le cuideachtaí maidir lehinfheistíochtaí in RD&I, inbhuanaitheacht,
digitiú agus forbairt tallainne, ionas gombeidh ar a gcumas leanúint ar aghaidh ag
fás i ndomhan claochlaithe.

Tá GFT Éireann dírithe ar dheiseanna glasa
agus digiteacha trasearnálacha mar aon
le réimsí fáis in earnálacha sonracha lenan-áirítear teicneolaíocht an airgeadais, cúramsláinte nasctha, ardtáirgí míochaine teiripeacha(ATMTanna), agus an geilleagar digiteach.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 6

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Bhuaigh GFT Éireann 242 infheistíocht in 2022, lena n-áirítear 89 forbairt agus 103 infheistíocht nua.
Is i dtreo suíomhanna réigiúnacha a chuaigh 52% de na hinfheistíochtaí ar fad, nó 127 tionscadal.
Feidhmíocht IDC in 2022
Tá beagnach 1,800 cliantoibríocht cláraithe
i bpunann CINanna GFT Éireann anois a bhfuil
Éire roghnaithe acu mar áit chun forbairt
agus dul chun cinn a dhéanamh, agus tá breis
is aon trian de chliantoibríochtaí lonnaithein Éirinn le haghaidh 20 bliain nó níos mó.
Shroich fostaíocht i mbonn cliant GFT Éireannleibhéil níos airde ná riamh in 2022, an tríú
bliain déag i ndiaidh a chéile de ghlanchruthú
fostaíochta leanúnach. Amhail ag an 31ú
Deireadh Fómhair, 2022, shroich an leibhéal
fostaíochta díreach 301,475, sin méadú
9% i gcomparáid le 2021 agus leibhéal arb
ionann é agus 12% den fhostaíocht náisiúnta
iomlán.1 Le cois na fostaíochta dírí sin, meastar
go bhfuil gach 10 bpost i gcliantchuideachta

1 An Roinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta (RFTF), Suirbhé Fostaíochta Bliantúil (AES) 2022. Léirítear figiúirí fostaíochta ag AES, maidir le poist ag deireadh mhí Dheireadh Fómhair gach bliain.
Bailítear eolas maidir le gnóthachain nó caillteanais sa dá mhí deiridh de gach bliain i suirbhé na bliana dár gcionn
2 RFTF/iolraitheoir fostaíochta 1.8 Indecon

GFT Éireann ag tacú le 8 bpost eile sagheilleagar trí chéile, rud is cúis le breis is542,000 duine a bheith fostaithe go díreachnó go hindíreach.2
Chláraigh GFT Éireann gnóthachain poistde 32,426 agus caillteanais de 8,407 ruda chiallaigh go raibh an glanghnóthachan
fostaíochta cothrom le 24,019.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 7

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Is cliaint réigiúnacha iad 54% de chliantfhostaíocht
iomlán GFT Éireann.

B'ionann é seo agus an leibhéal is airde
cruthaithe fostaíochta riamh agus leibhéal
réasúnta íseal caillteanas mar scair den bhonn
fostaíochta iomlán. Taifeadadh gnóthachain
fostaíochta ar fud na tíre, agus tugadh fás
fostaíochta faoi deara i ngach réigiún in
2022. Bhí fás suntasach go háirithe sa LárOirthear (+13%), Lár na Tíre (+10.5%), sanIardheisceart (+7.5%). Mhéadaigh an leibhéal
fostaíochta iomlán lasmuigh de BhaileÁtha Cliath go 163,653, sin méadú de 7%
i gcomparáid le 2021. Is cliaint réigiúnacha
iad 54% de chliantfhostaíocht iomlán
GFT Éireann.
Bhuaigh GFT Éireann 242 infheistíocht in
2022, lena n-áirítear 89 forbairt agus 103
infheistíocht nua. Is i dtreo suíomhannaréigiúnacha a chuaigh 52% de na
hinfheistíochtaí ar fad, nó 127 tionscadal.
Ciallaíonn sé sin go bhfuil 260 infheistíocht
réigiúnach bunaithe faoi straitéis reatha GFT
Éireann, rud a chiallaíonn go bhfuil gach cumaar an scéal go n-éireoidh linn ár sprioc de

400 a chomhlíonadh sa tréimhse idir 202124. Tugadh le fios go raibh dul chun cinndhéanamh go fóill ag an mbéim leanúnach
atá á leagan ag GFT Éireann ar infheistíochtaíclaochlaitheacha in RD&I, digitiú,
inbhuanaitheacht agus forbairt tallainne
a fheabhsóidh iomaíochas in 2022. Thacaigh
GFT Éireann le breis is 70 de na hinfheistíochtaísin, lena n-áirítear 37 RD&I a raibh caiteachas
gaolmhar luach breis is €1bn luaite leo, agus
21 tionscadal inbhuanaitheachta. I meascna nithe a thacaigh le feidhmíocht láidir
inbhuanaitheachta bhí tacaíochtaí comhshaoil
nua, go háirithe an Scéim Téarnaimh
Inbhuanaithe, agus níos mó béime a bheith
á leagan ag cliaint ar éifeachtúlacht agus
ar dhícharbónú.

Tionchar IDC
Tá léargas níos mine le fáil sa Suirbhé Gnó
Bliantúil ar Thionchar Geilleagrach (SGBTG) isdéanaí atá déanta ag an Roinn ar an tionchar
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 8

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

atá ag cliantchuideachtaí GFT Éireann.
Cuireann na cuideachtaí sin ar bhealachsuntasach lenár ngeilleagar agus sochar trí
fhostaíocht a chruthú, deiseanna a chruthú
agus dul chun cinn a dhéanamh, nuálaíocht,
foinsiú áitiúil, comhtháthú an tslabhraluacha dhomhanda agus cánachas. Shroich
caiteachas i ngeilleagar na hÉireann €31.5bn
in 2021, méadú 8.4% bliain ar bhliain agus
taifeadadh an leibhéal caiteachais is airde
riamh go ndearnadh taifead uirthi.3 Sanáireamh san fhigiúr seo bhí párolla (€19.6bn),
seirbhísí Éireannacha (€8.9bn) agus ábhair
Éireannacha (€3bn), réimsí ina tugadh fás
suntasach faoi deara iontu bliain i ndiaidh
bliana. Agus iarracht á déanamh againn
tionchar IDC in Éirinn a fheabhsú, tá GFT
ag leanúint ar aghaidh ag obair ar bhonn
réamhghníomhach le Fiontraíocht Éireannchun cur leis na naisc atá bunaithe cheana
féin idir fiontair choigríche agus Éireannacha.
Lena chois sin, chaith cliaint GFT Éireann€9.2bn ar chaiteachas caipitil in 2021, sinméadú 8% i gcomparáid leis an mbliain
roimhe sin. Mhéadaigh caiteachas cliaintar T&F intí go suntasach, méadú 17.9% go
dtí €4.8bn. D'fhás easpórtálacha CINanna,príomhfhachtóir i dtéarnamh geilleagrach na
hÉireann, go dtí €315.5bn, sin thart ar 70%
de na heaspórtálacha náisiúnta iomlána in
2021.4 Seachas caiteachas i ngeilleagar na
hÉireann, cuireann cliaint GFT Éireann arbhealach suntasach le hairgeadas poiblí. Tá
earnálacha a bhfuil cliantchuideachtaí GFT
Éireann páirteach iontu freagrach as 70%
d'fháltais cáin chorparáide agus cuireannsiad ar bhealach suntasach le hadmhálachacáin ioncaim.5

3 RFTF, Suirbhé Gnó Bhliantúil ar Thionchar Geilleagrach (SGBTG) 2021
4 Ríomhanna GFT Éireann bunaithe ar shonraí SGBTC agus ar shonraí trádála seachtracha CSO
5	Ríomhanna GFT Éireann bunaithe ar Íocaíochtaí agus Tuairisceáin Íocaíochtaí Cáin Chorparáide
na gCoimisinéirí Ioncaim; bunaithe ar shonraí 2021.
6 RFTF, SGBTC 2021 agus SGB 2022

Forbairt réigiúnach
Soláthraíonn cliantchuideachtaí réigiúnacha
fostaíocht dhíreach agus neamhdhíreach dobhreis is 294,000 duine agus caitheann siad
€15.9bn ar phárolla, ábhair agus seirbhísí
Éireannacha gach bliain.6 Bunaithe ar an
tábhacht a bhaineann leis seo i gcomhthéacs
an tsaoil gheilleagraigh i gcathracha,
bailte agus sráidbhailte ar fud na hÉireann,glacann GFT Éireann leis go bhfuil tábhacht
leis an gcumas leanúint leis an obair agusa áirithiú go bhfuilimid ag tacú leis an mbonn
suntasach de chliaint réigiúnacha dul inoiriúint agus forbairt i ré seo an athraithe.
Príomhcholún de straitéis GFT Éireann é IDC
a úsáid chun tacú le forbairt réigiúnach atá
cothrom agus cothromasach.

Tá gach cuma ar an scéal go n-éireoidh linn
ár sprioc de 400 infheistíocht réigiúnach
(leath dár sprioc infheistíochta iomlán)a chomhlíonadh mar aon leis na spriocanna
aonair don seacht réigiún lasmuigh de BhaileÁtha Cliath. Bhí rath freisin ar infheistíocht
i gcaipitil de réir ár n-ionchas i rith anchéad leath den straitéis. San áireamh sanfheidhmíocht réigiúnach i rith 2021 agus
2022 bhí meascán d'fhorbairtí, infheisteoirí
céaduaire agus tionscadail ar scála. Bhíiarracht chomhpháirteach ag tacú leis na
tionscadail seo, tionscadail a raibh raon
leathan gníomhaithe ón earnáil phoiblí
agus phríobháideach páirteach iontu atá
páirteach san éiceachóras réigiúnach. Beidh
gá le hiarrachtaí mórán mar an gcéanna
i ndáil le saincheisteanna cosúil le bonneagaráitiúil agus soláthar fóntais agus forbairt

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 9

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

tallainne sna míonna agus blianta amachromhainn d'fhonn a áirithiú go n-oibrímid
i gcomhpháirt le cuideachtaí chun na
tionscadail buaite thar thréimhse na straitéisego dáta a chur chun feidhme.
Chomh maith leis sin, tá GFT Éireannairdeallach ar an tábhacht leanúnach
a bhaineann le Baile Átha Cliath mar
phríomhchathair dhomhanda na hÉireannagus príomh-mhealltóir infheistíochta
agus tallainne. Is inneall d'fhás náisiúnta
agus réigiúnach é Baile Átha Cliath,agus roghnaíonn go leor cliaint an
phríomhchathair seo nuair a bhíonn siad ag
infheistiú in Éirinn ar dtús sula bhforbraíonn
siad dara suíomhanna in ionaid réigiúnacha.
Tá sé riachtanach déileáil le bacainníar acmhainn i mBaile Átha Cliath, arbé infhaighteacht tithíochta an bhacainn is mó,
d'fhonn a áirithiú gur féidir leis an gcathair dul
in iomaíocht le hionaid uirbeacha ar scála donchéad ghlúin eile de thionscadail IDC.

Tionscnaimh straitéiseacha
Tá roinnt tionscnamh straitéiseach bunaithe
ag GFT Éireann chun tacú leis na cuspóirí atá
sonraithe i straitéis 2021-24 a chomhlíonadh.
Admhaíonn GFT Éireann an tacaíocht
atá faighte aici ón Státchiste go dtí seochun cabhrú léi na tionscnaimh seo a churi gcrích i bhfianaise na n-éileamh a bhí arairgeadas poiblí le trí bliana anuas mar gheallar Bhreatimeacht, an phaindéim agus anghéarchéim costais maireachtála.
I measc na dtionscnamh atá bunaithechun tacú leis an straitéis tá dhá
phríomhthionscadal atá dírithe ar Thionscal
5.0 chun tacú le claochlú digiteachár n-earnáil ard-déantúsaíochta atá
seanbhunaithe faoin tráth seo. Osclaíodh
Digital Manufacturing Ireland (DMI) go
hoifigiúil i mí Márta 2023.

Is ionad é DMI atá ar fáil do chuideachtaíchun ardréitigh dhigiteacha a fhorbairt
agus a scálú agus feidhmíonn sé mar mholoiliúna, comhoibrithe agus nuálaíochta
san earnáil déantúsaíochta trí chéile. Ina
theannta sin, beidh an síneadh atá curtha
leis an Institiúid Náisiúnta um Thaighde &Oiliúint Bhithphróiseála (NIBRT) i mBaile ÁthaCliath oscailte go luath, rud a chuirfidh lehacmhainn an láithreáin tacú le taighde agus
oiliúint a bhaineann le hardteiripic.
Cinntíonn Clár Réadmhaoine RéigiúnachGFT Éireann soláthar talún, foirgneamh agus
bonneagair i suíomhanna réigiúnacha, deréir mar a theastaíonn a leithéid ó chliaint atá
agus a d'fhéadfadh a bheith ag GFT Éireannagus Fiontraíocht Éireann.

Tá foireann Réadmhaoine GFT Éireanni ndiaidh ocht réiteach as an naoi déag
réiteach foirgnimh a bhí spriocdhírithe faoin
gClár le haghaidh 2021-24 a sholáthar,ainneoin tionchar suntasach COVID-19,
boilsciú, baic sa slabhra soláthair agus
dúshláin a bhain le hacmhainní a fháil sanearnáil tógála. Chomh maith leis sin, tá GFT
Éireann ag leanúint le béim ar leagan arbhunachair talún agus láithreán straitéiseacha
atá dian ar fhóntais chun cumas ár bpunannréadmhaoine a chosaint don todhchaí ionas
go mbeidh sí in ann tacú le tionscadail amachanseo, go háirithe tionscadail mhóra atá
dian ar chaipiteal a bhféadfadh tionchair
shuntasacha réigiúnacha agus náisiúnta
gheilleagracha a bheith orthu.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 10

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Is é an phríomhaidhm atá leis an gclár ná cur ar chumas GFT Éireann feidhmiú mar chomhpháirtí níos éifeachtaíagus níos éifeachtúla do chliantchuideachtaí agus ár bpróisis spriocdhírithe cliaint agus tógála a fheabhsú.
Táthar ag leanúint ar aghaidh le Clár um
Chlaochlú Digiteach GFT Éireann mar a bhí
beartaithe agus tá sé beartaithe ardánbainistíochta caidrimh le cliaint a rolladhamach sna míonna amach romhainn. Isé an phríomhaidhm atá leis an gclár ná
cur ar chumas GFT Éireann feidhmiú marchomhpháirtí níos éifeachtaí agus níoséifeachtúla do chliantchuideachtaí agus ár
bpróisis spriocdhírithe cliaint agus tógála
a fheabhsú.

Nuair a bheidh an clár curtha i gcrích ba
cheart go mbeadh glacadh le GFT Éireannmar cheann de na gníomhaireachtaí
poiblíochta infheistíochta (GPInna) is fearró thaobh cumas digiteach ar domhan.
Reáchtáil GFT Éireann imeacht cinniúnach
i gcomhpháirt le Bloomberg i gCo. Cill
Mhantáin i mí Aibreáin 2023, tráth ar bhailigh
thart ar 200 ceannaire C-suite agus cinnteoirítábhachtacha domhanda ón earnáil phoiblí
agus phríobháideach le chéile chun páirta ghlacadh i roinnt príomhphainéal agus

imeachtaí déthaobhacha. Deis uathúil ba ea
an chéad Bloomberg New Economy Gateway
Europe, arb é ‘Athdhomhandú’ an téama
a roghnaíodh lena aghaidh, léargas a thabhairtar Éirinn do spriocphobal roghnaithe dechinnteoirí domhanda. Deis a bhí ann
d'Fhoireann Cheannaireachta GFT Éireannlabhairt le cliantchuideachtaí atá bunaithecheana féin agus sprioc-chliantchuideachta,
aithne a chur ar dhaoine agus dlús a chur lehiarrachtaí GFT Éireann infheistíocht
a bhaint amach.
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 11

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Leagfar béim ar leith ar thacú le claochlú - infheistíochtaí spriocdhírithe bunaithe de dheasca
luas an athraithe a bhaineann leis an gclaochlú digiteach agus glas gaolmhar.
Athbhreithniú straitéise
Tá sé mar aidhm le Straitéis GFT Éireann2021-24, Dlús a chur le Téarnamh agus
Fás Inbhuanaithe, lántairbhe a bhaint as na
deiseanna a chruthaíonn IDC chun tacú le fás,tionchar a imirt agus nuálaíocht a dhéanamh,
agus tacú le téarnamh geilleagrach
cothromaithe. Cuireadh tús le hathbhreithniú
lár téarma na straitéise i Ráithe 3 2022. Mar
chuid den athbhreithniú rinneadh measúnúar fheidhmíocht na Gníomhaireachta
i gcomparáid le spriocanna a bhí sonraithe
go dtí seo agus na himpleachtaí atá ag
timpeallacht gheilleagrach dhomhanda agus
náisiúnta atá ag athrú ar an dara leath dethréimhse na straitéise. Bhí an t-athbhreithniú
seo bunaithe ar ionchur ó fhoirne oibríochtúla
GFT Éireann in Éirinn agus thar lear,saineolaithe seachtracha agus forbairtí
beartais náisiúnta ó foilsíodh an straitéis, lenan-áirítear an Páipéar Bán ar Fhiontraíocht agus
an Plean Gníomhaithe ar son na hAeráide.
Tá dul chun cinn suntasach déanta ag GFT
Éireann chomh fada is a bhaineann leis na
cuspóirí atá sonraithe faoin gcúig cholún
straitéiseacha a chomhlíonadh: Fás, Claochlú,
Réigiúin, Inbhuanaitheacht agus Tionchar.
D'éirigh go breá leis an bhfeidhmíocht sachéad leath de thréimhse na straitéise, agusd'éirigh le GFT Éireann thart ar 60% de na
spriocanna a sheachadadh i ndáil le gachceann de na príomhtháscairí feidhmíochta.
Tríd is tríd, ba é tátal an athbhreithnithe gobhfuil straitéis GFT Éireann 2021-24 ailínithe
go maith leis an tírdhreach náisiúnta agus
idirnáisiúnta faoi láthair, agus cuirtear sanáireamh an gá agus an deis a bhaineann leroinnt coigeartuithe a dhéanamh chun anraon iomlán cuspóirí a chomhlíonadh i gcúig
cholún na straitéise.

Dá réir sin, beidh sé mar aidhm ag GFT
Éireann, sa tréimhse den straitéis atá fágtha,
in 2023 agus 2024, spriocanna ceannlíne
na straitéise ceithre bliana a chomhlíonadh.
Leagfar béim ar leith ar thacú le claochlú infheistíochtaí dírithe bunaithe ar luas anathraithe a bhaineann leis an gclaochlú
digiteach agus glas gaolmhar, atá ag tarlú
ag ráta níos tapa ná mar a bhí súil againn
leis ag tús na straitéise. Is iad nuálaíocht,
digitiú agus dícharbónú na fórsaí atá mar
chúis spreagtha leis na cláir oibre beartais
cuideachta, náisiúnta agus AE. Déanfaidh
GFT Éireann tréaniarracht sna réimsí
de riachtanas iomaíochta agus déanfar
iarrachtaí na tacaíochtaí claochlaithe agus
inbhuanaitheachta atá ar fáil do chuideachtaíchun cabhrú le seasmhacht a fhorbairt agus
a chosaint ag a suíomhanna Éireannacha
amach anseo.

I rith 2023 agus 2024, cuirfidh GFT
Éireann tús leis an obair ullmhúchán
dá céad straitéise eile. Tríd an méid sin
a dhéanamh ag an gcéim thosaigh seo,déanfaidh an Ghníomhaireacht iarracht
glacadh le dearcadh fadtéarmach agus
bunaithe ar mhisean maidir le deiseanna
IDC a bhaineann le claochluithe glasa agus
digiteacha, ailínithe le cuspóirí straitéiseachanáisiúnta lena n-áirítear an Páipéar Bán arFhiontraíocht. Áirítear anseo, mar shampla,
braislí teicneolaíochta straitéiseacha armórscála a fhorbairt a d'fhéadfaí a úsáid
mar fheithiclí chun tacú le forbairt earnálach
agus réigiúnach, agus dlús a chur le fás agus
naisc níos fearr idir CIN agus CIN agus idir CIN
agus FBM.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 12

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

An TodhchaíBaineann deacracht leis an bpíblíne
tionscadail maidir le IDC in Éirinn don daraleath de 2023 agus 2024 a thuar mar gheallar éiginnteacht faoi ionchais gheilleagracha
dhomhanda sa ghearrthéarma, agus tágnéithe áirithe den timpeallacht oibriúcháindhomhanda athraithe go buan. I measc na
n-athruithe seo tá beartais thionsclaíocha
níos gníomhaí, dlús leanúnach an
chlaochlaithe ghlais agus an athraithe
theicneolaíoch, an chastacht bhreisea bhaineann le caidreamh geopholaitiúil,
agus an suntasach dá bharr sin a bhaineann lecinnteoireacht gheo-eacnamaíocht.

Téama athfhillteach agus atá
fadmharthanach is cosúil é tionchar agus
scaipeadh an teannais gheopholaitiúil idir na
bloic thrádála is mó ar domhan chuig beartais
gheilleagracha, trádála agus infheistíochta.
Tá níos mó béime á leagan ar earnálacha
ardteicneolaíochta, glasa agus arddéantúsaíochta anois i mbeartas tionsclaíoch,bearta slándála náisiúnta agus creataífóirdheontais nach bhfuil chomh dian sin sna
Stáit Aontaithe, san Eoraip agus in áiteanna
eile de bhrí go bhfuil iarrachtaí á déanamh
ag tíortha acmhainní straitéiseacha a threisiú
nó a chosaint. Cruthóidh díriosciú poitéinsiúil
slabhraí soláthair straitéiseacha feadh líne
geopholaitiúla costais agus deiseanna dothíortha agus do chuideachtaí araon.

Ceanglaíonn an t-ionchas go mbeifí sanáireamh fiú dá leithéid de thionscadail gombeadh an acmhainn iompair riachtanach ag
tír ina geilleagar chun cuideachtaí a chumasú
chun infheistíochtaí a chur chun feidhme gorathúil, lena n-áirítear tithíocht d'fhostaithe
agus naisc fóntais dá monarchana. Ní ag Éireamháin atá a leithéid de dhúshláin le sárú
agus is fianaise é cumas comhsheasmhachna tíre infheistíocht a bhuachan le dhá bhliain
anuas, lena n-áirítear roinnt tionscadal
mórscála, ar mhealltacht na hÉireann chomhfada is a bhaineann le IDC.

Baineann dúshlán le dul in iomaíocht letíortha níos mó le haghaidh tionscadal
infheistíochta mar gheall ar nádúr iomaíochna ndreasachtaí atá á dtairiscint.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 13

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Dá ainneoin sin, is léir ó rannpháirtíochtGFT Éireann le cliantchuideachtaí go
gceanglaíonn mealltacht na hÉireanna chothabháil béim chomhsheasmhach aracmhainn iompair an Stáit a fheabhsú.
Príomhchumasóir d'fhás leanúnach IDC
é méadú tapa ar an soláthar de thithíocht
nua, go háirithe san earnáil chíosa áit a bhfuil
na fadhbanna acmhainne is géire. Forbairt
dhearfach í go bhfuil beagnach 30,000 teachcríochnaithe in 2022 – an figiúr is airde lebreis is deich mbliana anuas. Ainneoin go
bhfuil costais tógála arda agus coinníollacha
airgeadais níos doichte ag cur isteach aran earnáil tógála tithe, baineann tábhacht
ar leith le dul chun cinn i gcomparáid leisna spriocanna agus cuspóirí atá sonraithei Straitéis 'Tithíocht do Chách' an Rialtais.
Sa bhreis ar thithíocht, tá gá leanúnach ann
freisin déileáil le bacainní eile a bhaineannle hacmhainn bonneagair. Teastaíonn
infheistíocht i mbonneagar fisiciúil agus
digiteach na hÉireann ionas gur féidir leanúint
ar aghaidh le fás geilleagrach amach anseo.

Áirítear sa Phlean Forbartha Náisiúnta
leasaithe, luach €165bn, béim ar thionscadaillena mbaineann tábhacht straitéiseachi gcomhthéacs GFT Éireann, cosúil le nascacht
feabhsaithe laistigh de agus i réigiúin trí
infheistíocht i soghluaisteacht inbhuanaithe
agus déileáil le bacainní sa ghréasán bóithre.
Forbairt ar cuireadh fáilte roimpi iad na beartaa fógraíodh i mí Márta i mbliana a bhfuil sé
mar aidhm leo seachadadh príomhthionscadalfaoin bPlean Forbartha Náisiúnta a fheabhsú.
Riachtanas bunúsach atá ag cuideachtaí nuaira bhíonn siad ag smaoineamh ar infheistíocht
a dhéanamh é fóntais a chur ar fáil agus
a sholáthar ar bhealach inacmhainne, lenan-áirítear fuinneamh, uisce agus fuíolluisce.
Ní féidir le hÉirinn dul in iomaíocht ar bhealach
inchreidte le haghaidh infheistíochta, go
háirithe tionscadail déantúsaíochta atá dianar chaipiteal san earnáil Teicneolaíochta
agus Eolaíochtaí na Beatha, gan na saoráidí
bunúsacha seo a bheith ar fáil.

Tá GFT Éireann ag leanúint ar aghaidh ag
obair leis na príomhpháirtithe leasmhara sa
spás seo, lena n-áirítear CRU, Eirgrid agus
Uisce Éireann, d'fhonn a áirithiú go bhfuil
réitigh iomaíocha fiontraíochta ar fáil do
ghnóthaí ar spéis leo infheistíocht agus
forbairt a dhéanamh in Éirinn.
Cuireadh fáilte chroíúil roimh an tacaíocht
a tairgeadh do chuideachtaí trí Scéim
Géarchéime Fiontraíochta na hÚcráine agus an
Scéim Tacaíochta Fuinnimh Ghnó Shealadach(STFGS), mar fhreagairt don mhéadú suntasachar phraghsanna fuinnimh. Tarraingíonn na
costais fuinnimh arda san Eoraip i gcoibhneas
le dlínsí eile, go háirithe na Stáit Aontaithe, airdar an tábhacht a bhaineann le haistriú níos tapana hÉireann, agus an AE go ginearálta, ionas gombeidh níos mó úsáide á baint as fuinneamh
in-athnuaite. Is ionann an Cuspóir Náisiúnta
Aeráide, astaíochtaí carbóin a laghdú 51% in
2030, i gcoibhneas le bonnlíne 2018, agus
dúshlán iomaíochais agus riachtanas iomaíoch.

Tá GFT Éireann ag obair ar bhonn
réamhghníomhach le RFTF maidir legníomhaíochtaí na Gníomhaireachta chuntacú leis an gcuspóir náisiúnta, agus ledícharbónú fiontraíochta, mar atá sonraithesa Phlean Gníomhaithe ar son na hAeráide.
Trí dhíriú ar astaíochtaí ón bhonn IDC
a laghdú 35%, tá GFT Éireann ag obair leis
na cliaint atá aici faoi láthair chun a lorg
carbóin a laghdú. Níos faide anonn sa bhliain
in 2023, déanfaidh GFT Éireann breithmheas
aeráide ar thograí tionscadail atá dian archaipitil ó cliaint nua agus cliaint dá cuidcheana féin mar chuid d'obair leanúnach
atá á déanamh le RFTF chun costas carbóina chomhtháthú i meastóireachtaí tionscadailagus chun cuspóirí laghdaithe carbóina leabú in oibríochtaí ghníomhaireachtaí
fiontraíochta na hÉireann.
De réir mar a bheidh an geilleagar trí chéile ag
athrú, déanfar dul chun cinn i ndáil le hearnáil
na gaoithe eischósta a fhorbairt a bheidh
riachtanach chun an meascán athnuaiteán
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 14

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

san eangach leictreachais a mhéadú.
Tá neart airde tarraingthe ar an bpoitéinseal
a bhaineann le gaoth ón talamh in Éirinn,
mar aon leis an bpoitéinseal a bhaineann letionscail nua a fhorbairt atá nasctha leis na
deiseanna a bhaineann le gaoth ón talamh.
Éilíonn an fhís chlaochlaitheach seo d'Éirinn
faoin mbliain 2030 agus ina dhiaidh dul chuncinn leanúnach inniu maidir le ceantanna
eischósta, próisis phleanála éifeachtacha
agus toiliú muirí.
Tá tionchar ag cúrsaí pleanála ar iomaíochas
na hÉireann sna réimsí thuasluaite ar fad,lena n-áirítear tithíocht agus iompar poiblí
agus gaoth ón talamh. Réimse a bhfuil sé decháil ar go mbaineann riosca leis le blianta
beaga anuas is é éifeachtacht an chórais
pleanála agus nádúr cosanta an phróisis
athbhreithnithe bhreithiúnaigh.
Tá béim leagtha ag GFT Éireann ar riachtanas
go mbeadh tionscadail chaipitil faoi réirseiceálacha agus nach mór go mbeadh

iarmhéideanna éifeachtúil, soiléir
agus comhsheasmhach.
Bainfidh tábhacht le cur chun feidhme anollchóirithe atá beartaithe a dhéanamh ar
an reachtaíocht phleanála, ag eascairt as an
athbhreithniú a rinne an tArd-Aighne in 2022,
agus cinnteofar go mbeidh na hacmhainní
ag An Bord Pleanála/An Coimisiún Pleanálachun córas níos éifeachtaí a chumasú,
córas a bheidh tábhachtach chomh fada isa bhaineann le hiomaíochas na hÉireann sa
réimse seo a fheabhsú.
Tá tús áite á thabhairt d'infhaighteacht
tallainne i gcinntí a bhaineann le suíomhanna
idirnáisiúnta agus is í an infhaighteacht sin
a bhí mar bhonn le rath na hÉireann IDC
a mhealladh. Tá sé riachtanach leanúint araghaidh le tallann in Éirinn a chothú agus
a fhorbairt, agus ag am céanna a bheith
toilteanach fáiltiú roimh thallann ó thar lear.

Tá ardmheas ag cliantchuideachtaí GFT
Éireann ar na daoine ardoilte atá ar fáil in
Éirinn, cibé acu ón gcóras oideachais tríú
leibhéal, trí phrintíseachtaí nó gur daoine
ó fud an domhain iad, atá ag cur futha in
Éirinn anois.
Oibríonn an t-éiceachóras náisiúnta maidir lehoiliúint agus páirtithe leasmhara oideachaisi ndlúthpháirt leis an earnáil thionsclaíoch arbhealach nach bhfuil le tabhairt faoi deara
lasmuigh d'Éirinn. Dá réir sin, tá an córas
solúbtha agus is féidir leis freagairt go tapa
do riachtanais athraitheacha scileannasan earnáil thionsclaíoch agus cúrsaí eile
a sholáthar atá ailínithe go dlúth leis na
riachtanais sin. De réir mar a mhéadaíonn
an claochlú digiteach an gá atá le cúrsaí
uasoiliúna i ngach earnáil den gheilleagar,
is den tábhacht é go bhfuil éiceachórais
oideachais agus oiliúna na hÉireann ag dulin oiriúint go leanúnach chun freastal ar anéileamh sin.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 15

Forléargas an Chathaoirligh& an POF

Conclúid
De réir mar atá GFT Éireann ag feidhmiú, go
héiginnte, laistigh de mhargaí domhanda
agus ag déileáil leis na dúshláin a bhaineannle hacmhainn iompair na hÉireann, táseasmhacht ag baint lena réimse fócais
agus lena straitéis. Ar dtús, trí leanúint leagus rannpháirtíocht le cliaint a fheabhsú.
Ar an dara dul síos, trí chláir oibre maidir le
RD&I, digitiú, inbhuanaitheacht agus forbairt
tallainne a chumasú go réamhghníomhachagus tallann a fhorbairt mar bhealachchun fad saoil, iomaíochas agus deiseannaa áirithiú i ndáil le ceannaireacht agus fás ár
mboinn cliant amach anseo.

Príomhthosaíocht do GFT Éireann, tharthréimhse na straitéise atá fágtha, isé na spriocanna claochlaitheacha seo
a chomhlíonadh agus, ailínithe leis an
bPáipéar Bán ar Fhiontraíocht, don chuid
eile den tréimhse deich mbliana seo. Tá
GFT Éireann ag súil le bheith ag obair
i gcomhpháirt le RFTF, príomhpháirtithe
leasmhara agus cliantchuideachtaí, fad
is atá iarracht á déanamh aici fostaíocht
a chruthú, deiseanna a chur ar fáil agus
tairbhe a bhaint as ré seo an chlaochlaithe
ghlais agus dhigitigh.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 16

StaitisticíGFT Éireann
Táscairí 2022

242

21

54%

103

37

52%

89

€1bn

94%

13

€4.8bn€63,594

Infheistíocht
Ceadaithe san Iomlán

infheistíocht i
Láithreáin ÚrnuaInfheistíocht leathnaithe

Infheistíocht oiliúna

Tabhair faoi deara * Baineann na sonraí maidir le caiteachas T&F intí le 2021

Infheistíocht
Chomhshaoil/
Inbhuanaithe

infheistíocht i dTaighde,
Forbairt & Nuálaíocht

d'Infheistíocht in
infheistíochtaí Taighde,
Forbartha & Nuálaíochta

Caiteachas Iomlán
T&F intíde Phoist Ceadaithe
Lasmuigh de BhaileÁtha Cliathd'Infheistíochtaí
Lonnaithe Lasmuighde Bhaile Átha Cliathde Phoist Ceadaithe
a bhfuil Tuarastail sa bhreisar €35,000 luaite leo

An Meántuarastal in
Infheistíochtaí

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 18

Staitisticí

Bunús Cuideachtaí ar Thacaigh GFT Éireann leo in 2022
Bunús

Fostaíocht i gCuideachtaí a bhfuil GFT ag Tacú leo

An Líon Cuideachtaí

Fostaíocht Iomlán

Na Stáit Aontaithe

947

208,958

An Ghearmáin

103

14,744

An Ríocht Aontaithe

179

11,819An Fhrainc

80

9,049

An Chuid Eile den Eoraip

193

22,679An Chuid Eile den Domhan

294

34,226

1,796

301,475

IomlánFoinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022. Tabhair faoi deara: Tá fostaithe lánaimseartha agus páirtaimsearthasan áireamh.

2022
Post Cruthaithe

32,426

Foinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022

Fostaíocht i gCuideachtaí a bhfuil GFT ag Tacú leo
2021

2022

Fostaíocht Iomlán

277,456

301,475

Lánaimseartha

257,757

280,890Eile

19,69920,585

Athrú glan ar fhostaíocht iomlán

16,69324,019% Athrú glan ar fhostaíocht iomlán

6.4%

8.7%

Foinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022, Sonraí sraith ama
Tabhair faoi deara: Cuimsítear i bhFostaíocht eile fostaithe a bhfuil conarthaí páirtaimseartha agus gearrthéarmacha acu

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 19

Staitisticí

Fostaíocht Iomlán de réir an Réigiúin i gCuideachtaí a bhfuil GFT Éireann ag tacú leo

Réigiún

2018

2019

2020

2021

2022

% Athrú2021/2022

Teorainn

7,681

8,153

8,246

8,358

8,885

6.3%

Baile Átha Cliath

100,181

109,605

114,950

124,714

137,822

10.5%

An Lár-Oirthear

17,81818,496

18,72819,337

21,861

13.1%

An tIarthar Láir

22,50823,95824,24925,10926,004

3.6%

Lár na Tíre

5,859

6,372

6,438

6,939

7,665

10.5%

An tOirdheisceart

13,414

13,507

13,976

15,062

15,520

3.0%

An tIardheisceart

42,17043,841

46,34048,59452,228

7.5%

An tIarthar

26,401

27,197

27,83629,34331,490

7.3%

Iomlán236,032

251,129

260,763

277,456

301,475

8.7%

Foinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022
Tabhair faoi deara: Tá fostaithe páirtaimseartha, sealadacha agus gearrthéarmacha san áireamh.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 20

Staitisticí

Fostaíocht Iomlán de réir na hEarnála i gCuideachtaí a bhfuil GFT Éireann ag tacú leo

Earnáil

2018

2019

2020

2021

2022

% Athrú2021- 2022

Gnó, Airgeadas & Seirbhísí Eile

41,70845,93948,13851,73656,426

9.1%

Faisnéis & Cumarsáid

87,814

94,18598,042

106,315

116,192

9.3%

Déantúsaíocht Nua-aimseartha

84,647

89,107

92,71697,006105,199

8.4%

Déantúsaíocht Thraidisiúnta

21,863

21,89821,86722,39923,658

5.6%

Gach Earnáil

236,032

251,129

260,763

277,456

301,475

8.7%

Foinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 21

Staitisticí

Tionchar Geilleagrach IDC• Mhéadaigh easpórtálacha cliant GFT 8.7% go dtí €315.5bn in 2021.

Measann an Roinn Fiontar, Trádála agus
Fostaíochta go bhfuil ocht bpost, sagheilleagar trí chéile, á gcruthú ag gach
10 bpost atá cruthaithe go díreach ag
Infheistíocht Dhíreach Eachtrach Coigríoch(IDC). Ciallaíonn sé sin go raibh IDC ag tacúle 542,655 post faoi dheireadh 2022. Tátionchar dearfach ag buntáistí geilleagracha
tánaisteacha ar an tionscal tógála, an earnáil
mhiondíola agus an tionscal fáilteachais.

• D'fhás caiteachas i ngeilleagar na hÉireann 8.4% go dtí €31.5bn in 2021. Cuimsítear anseo caiteachas ar phárolla (€19.6bn),
seirbhísí Éireannacha (€8.9bn) agus ábhair Éireannacha (€3bn).

Cuimsítear i dtorthaí Shuirbhé Gnó Bliantúil arThionchar Geille agrach (SGBTG) le haghaidh
2021 (na sonraí is déanaí atá ar fáil) sonraí
le haghaidh Easpórtálacha, Caiteachas
Gheilleagar na hÉireann, T&F intí agus
caiteachas caipitil mar seo a leanas:• D'fhás Infheistíocht T&F intí 17.9% go dtí €4.8bn in 2021.
• D'infheistigh cliaint GFT €9.2bn i dtionscadail chaipitil in 2021, méadú 8% i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin.
GFT Éireann Costais in aghaidh an Phoist Choimeádta Praghsanna Seasta 2021
GFT Éireann2008/142009/15

2010/16

2011/17

2012/18

2013/19

2014/20

2015/21

2016/22FTJ Coimeádta*49,452

56,97369,611

77,09994,880104,690

110,063

121,861

134,448

CPJS€14,243€11,839€10,239€8,986€7,307€6,751€6,794€6,487€5,582

Foinse: Suirbhé Fostaíochta Bliantúil RFTF 2022
Tabhair faoi deara: Ríomhtar costas an phoist choimeádta trí chaiteachas deontais GFT Éireann do gach gnólacht i rith na tréimhse ríofa a chur san áireamh.
Ní chuirtear ach poist a chruthaítear i rith agus ar marthain go dtí deireadh gach tréimhse seacht mbliana chun sochair sna ríomhanna.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 22

Comhshaol, Sóisialta
agus Rialachas

Comhshaol, Sóisialta
agus Rialachas

An Comhshaol
Tá GFT Éireann ag obair go gníomhach lecliantchuideachtaí maidir le hinfheistíochtaí
inbhuanaitheacht, agus taifeadadh 21
tionscadal inbhuanaitheachta comhshaoil
in 2022, agus cuireadh feidhmíocht
2021 san áireamh, rud a chiallaíonn go
bhfuilimid beagnach leathslí chomh fada isa bhaineann lenár sprioc de 60 infheistíocht
inbhuanaitheacht a chomhlíonadh faoin
mbliain 2024. Chomh maith leis sin, cuireadhobair i gcrích a bhain le tionscnaimh ghlasaníos ginearálta, cosúil le hoibriú i gcomhpháirt
le cliaint chun pleananna gníomhaithe arson na haeráide a fhorbairt agus a bhunú lehaghaidh láithreán in Éirinn agus tairiscint
luacha na hÉireann a fhorbairt chun tionscadailstraitéiseacha a bhuachan sa gheilleagar glas.
Tacaíonn na gníomhaíochtaí seo le hiomaíochas
agus chun láithreáin cliaint in Éirinn a chosaintdon todhchaí agus chomh maith leis sin,cabhraíonn siad le GFT Éireann agus lenachliantchuideachtaí tionchar comhshaoil ár
mbonn GFT in Éirinn a fheabhsú go gníomhach.
Chun spriocanna na hearnála poiblía chomhlíonadh agus d'fhonn a áirithiú
go dtugann GFT Éireann léargas ar dheachleachtas i réimse na hinbhuanaitheachta,lean an Ghníomhaireacht ar aghaidh
ag infheistiú i mbearta chuna hinbhuanaitheacht chomhshaoil
féin a fheabhsú. Oibríonn GFT Éireanni ndlúthpháirt le Fuinneamh Inmharthana na
hÉireann (SEAI) chun faireachán a dhéanamh
ar agus tuairisciú ar ídiú fuinnimh bliantúil,
coigilteas agus astaíochtaí CO2 agus chun
Plean Gníomhaíochta a fhorbairt chuntionscadail phoitéinsiúla coigilte fuinnimh
a shainaithint ar bhonn bliantúil. De réirna sonraí rianaithe agus fíoraithe ag SEAI,d'éirigh le GFT Éireann ídiú fuinnimh a laghdú
48.6% faoi leibhéil bhonnlíne 2011 agus
astaíochtaí CO2 a laghdú 40% i gcomparáid
le meán-bhonnlíne 2016-2018.7

7 SEAI, Feidhmíocht Éifeachtúlachta Fuinnimh na hEarnála Poiblí

Chuir GFT Éireann raon leathan
athbhreithnithe agus tionscnamh
inbhuanaitheachta i gcrích sa phunannréadmhaoine in 2022, lena n-áirítear
maidir le bithéagsúlacht, soghluaisteacht
inbhuanaithe, bonneagar inbhuanaithe
agus athbhreithniú náisiúnta ar roghannafuinnimh in-athnuaite. Tá obair á déanamh
ag an Rannán Réadmhaoine chun
punann GFT Éireann a ailíniú le straitéisí
inbhuanaitheachta náisiúnta, lena n-áirítear
tionscnaimh bhithéagsúlachta a fhorbairt
ag roinnt Páirceanna Gnó GFT Éireannde réir Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta
Bithéagsúlachta 2017- 2021 agus an Phlean
Náisiúnta um Pailneoirí. Le cois uasghráduithea rinneadh sna foirgnimh atá againn faoi
láthair, tá an Rannán Réadmhaoine ag obair
ar fhoirgnimh nua a thógáil mar chuid den
Chlár Tógála Réigiúnach, atá deartha chuncreidiúnú CDFC (Ceannaireacht i nDearadh
Fuinnimh agus Comhshaoil) a bhaint amach.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 24

Comhshaol, Sóisialta
agus Rialachas

Fad is a bhímid ag obair lenár mbonn cliant chun tacú le héagsúlacht agus ionchuimsitheacht,
cuirimid san áireamh an tábhacht a bhaineann lena áirithiú go bhfuilimid ag seasamh le agus ag
déanamh ionadaíochta ar na luachanna sin laistigh de GFT.
Sóisialta
Ar aon dul lenár ngealltanas tacú le téarnamh
ionchuimsitheach agus inbhuanaithe, lean
GFT Éireann le monatóireacht a dhéanamh
ar fheidhmíocht i gcomparáid le gnéithe CSR
agus le rannpháirtíocht le páirtithe leasmharaagus le saineolaithe chun cur lenár dtuiscint
ar na bealaí is féidir linn tacú le torthaí IDC
inbhuanaithe, ionchuimsitheacha.
Tá príomhbhéim á leagan ag GFT Éireannar phost ar ardchaighdeán a bhfuil tuarastal
maith luaite leo a chruthú a chinntíonn
seasmhacht agus ullmhacht d'athrúa tharlóidh in Éirinn amach anseo agus ar anmbonn cliant. In 2021, bhí an meántuarastal
i gcliantchuideachtaí GFT Éireann cothrom le€75,130, 44% os cionn an mheántuarastailnáisiúnta de €52,088.

Ciallaíonn na hathruithe atá ag tarlú go tapa,
agus an tionchar atá aige sin ar riachtanais
scileanna, go bhfuil sé ag éirí níos tábhachtaíde réir a chéile a áirithiú go bhfuil an soláthar
tallainne in ann freastal ar an éileamh sin.
Tá GFT Éireann ag leanúint ar aghaidh lebéim shuntasach a leagan ar thacaíochtaíd'fhorbairt tallainne faoin gcolún Claochlaithe
dár straitéis, agus d'infheistigh cliaint€100 milliún i gcúrsaí oiliúna d'fhostaithein 2021, sin méadú de 9.5% i gcomparáid leisan mbliain roimhe sin.
Fad is a bhímid ag obair lenár mbonn cliant chuntacú le héagsúlacht agus ionchuimsitheacht,
cuirimid san áireamh an tábhacht a bhaineannlena áirithiú go bhfuilimid ag seasamh le agus
ag déanamh ionadaíochta ar na luachanna sinlaistigh de GFT.

Chun tacú lenár bPlean Gníomhaíochta
um Chomhionannas, Éagsúlacht agus
Cuimsiú 2021-24(CÉC), chuir foireann CÉC
GFT Éireann raon gníomhaíochtaí agus
rannpháirtíochtaí i gcrích i rith 2022, lenan-áirítear imeachtaí cúltaca bunaithe ar an
téama 'ionchuimsitheacht' agus seisiúin
eolais maidir le hábhair a bhaineann lemíchumas, néara-éagsúlacht agus tráth den
saol. Lean GFT Éireann ar aghaidh ag obair
i gcomhpháirt leis an Tionscnamh OpenDoors chun deiseanna oibre a chruthú dobhaill de ghrúpaí atá faoi ghannionadaíocht
agus chun tús a chur le próiseas atá ag tacú leglacadh le Prionsabail an Dearaidh Uilíoch.
Tugadh aitheantas do GFT Éireann ag
Gradaim Náisiúnta Éagsúlachta agus
Ionchuimsitheachta 2023, agus bronnadh an

gradam Eagraíocht Earnála Poiblí na Bliana ar
GFT Éireann.
Chomh maith leis sin, bronnadh Creidiúnú
Airgid ar GFT Éireann faoi chlár Infheisteoirí
san Éagsúlacht Ionad na hÉireann don
Éagsúlacht, creidiúnú a thugann aitheantas
don dul chun cinn atá déanta go dtí seo ag
GFT Éireann i ndáil le CÉC. Sa bhreis ar anobair a rinne an fhoireann CÉC, lean Coisteum Fhreagracht Shóisialta Chorparáideach(FSC) GFT Éireann leis an obair iontach atáá dhéanamh chun dlús a chur le hiarrachtaína mball foirne san eagraíocht trí chéile cistía bhailiú agus feasacht ar ár gcomhpháirtithe
carthanachta a mhúscailt, DEBRA Ireland in
2021/2022 agus Cumann Ailse na hÉireannin 2022/2023

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 25

RáitisAirgeadais

An tArd-Reachtaire
Cuntas & Ciste

Tuarascáil le cur i láthairos comhair Thithe an Oireachtais• an ráiteas ar ioncam agus caiteachas agus
cúlchistí ioncaim coinnithe• an ráiteas ar ioncam cuimsitheach

An Ghníomhaireacht
Forbartha Tionscail (Éire)

Tuairim maidir leis na ráitis airgeadais
Tá iniúchadh déanta agam ar ráitis airgeadais
An Ghníomhaireachta Forbartha Tionscail(Éire) (GFT Éireann) don bhliain dar críochan 31 Nollaig 2022 mar a cheanglaítear faoi
fhorálacha mhír 7 den chéad sceideal d'Acht
um Fhorbairt Tionscail, 1993. Cuimsítear sna
ráitis airgeadais:• an ráiteas ar staid airgeadais• an ráiteas ar shreafaí airgid agus
• na nótaí gaolmhara, lena n-áirítear
achoimre ar bheartais chuntasaíochta
shuntasacha.
I mo thuairimse, tugtar léargas fíorcheart
sna ráitis airgeadais ar shócmhainní,dliteanais agus staid airgeadais GFT Éireannar an 31 Nollaig 2022, agus a hioncam agus
caiteachas le haghaidh 2022 de réir an
Chaighdeáin Tuairiscithe Airgeadais (FRS)
102 - An Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais
atá infheidhme sa Ríocht Aontaithe agus
i bPoblacht na hÉireann.

An bonn tuairime
Rinne mé m’iniúchadh ar na ráitis airgeadaisde réir na gCaighdeán Iniúchóireachta
Idirnáisiúnta (CIIanna) mar atá fógartha
ag an Eagraíocht Idirnáisiúnta Uasfhoras
Iniúchóireachta. Tá cur síos déanta ar na
freagrachtaí atá ormsa faoi na caighdeáin
seo sonraithe in aguisín leis an tuarascáil
seo. Tá mise ag feidhmiú neamhspleách ar
GFT Éireann agus tá mo chuid freagrachtaí
eiticiúla eile comhlíonta agam de réir na
gcaighdeán seo.
Creidim go bhfuil an fhianaise iniúchta atá
faighte agam leordhóthanach agus cuí chunbonn le haghaidh mo thuairime a sholáthar.

Tuairisc maidir le faisnéis seachas na ráitis
airgeadais, agus nithe eile
Tá faisnéis áirithe eile i dteannta leis na ráitis
airgeadais tíolactha ag GFT Éireann. San
áireamh ann tá an tuarascáil bhliantúil, an
ráiteas rialachais agus tuarascáil na gcomhaltaí
Boird, agus an ráiteas ar rialú inmheánach.
Tá cur síos déanta ar mo fhreagrachtaítuairisciú maidir le faisnéis den sórt sin,
agus nithe eile a dtuairiscím orthu de réireisceachta, in aguisín leis an tuarascáil seo.
Níl aon rud le tuairisciú agam sachomhthéacs seo.

Seamus McCarthy
An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste
An 15 Meitheamh 2023

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 27

Aguisín leis
an tuarascáil

Freagrachtaí Chomhaltaí an Boird
Mar atá mionsonraithe sa ráiteas rialachais
agus i dtuarascáil chomhaltaí an Bhoird, tá na
comhaltaí Boird freagrach as• na ráitis airgeadais bhliantúla a ullmhú
san fhoirm a fhorordaítear faoi mhír
7 den Chéad Sceideal d'Acht um Fhorbairt
Tionscail, 1993
• lena n-áirithítear go dtugtar léargas
fíorcheart sna ráitis airgeadais deréir FRS102• lena n-áirithítear rialtacht idirbheart• agus lena ndéantar measúnú ar cibé acu
atá nó nach bhfuil bonn cuntasaíochta an
ghnóthais leantaigh oiriúnach, agus
• cibé rialú inmheánach a mheastar a bheith
riachtanach chun ullmhú ráiteas airgeadais
atá gan míshonrú ábhartha a chumasú,cibé mar thoradh ar chalaois nó ar earráid.

Freagrachtaí an Ard-Reachtaire Cuntas
agus Ciste
Ceanglaítear orm faoi mhír 7 den chéad
sceideal d’Acht um Fhorbairt Tionscail, 1993
iniúchadh a dhéanamh ar ráitis airgeadais GFT
Éireann agus tuarascáil a ullmhú ina dtaobh,
le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais.
Is é an cuspóir atá agam nuair atá ant-iniúchadh á dhéanamh agam ná dearbhú
réasúnach a fháil maidir le cibé an bhfuil nó
nach bhfuil na ráitis airgeadais ina n-iomláine
gan míshonrú ábhartha mar gheall ar chalaois
nó earráid. Is leibhéal ard dearbhaitheé dearbhú réasúnach, ach ní hionann é agus
ráthaíocht go dtabharfaidh iniúchadha dhéantar de réir na CIInna míshonrú ábhartha
faoi deara nuair is ann dá leithéid. D’fhéadfadh
míshonruithe eascairt as calaois nó earráid agus
glactar leis go bhfuil siad ábhartha dá bhféadfaí,ina n-aonar nó ina n-iomláine, a bheith ag
súil go réasúnach go mbeidh tionchar acu arna cinntí geilleagracha a dhéanann úsáideoirí
bunaithe ar na ráitis airgeadais seo.

Mar chuid den iniúchadh de réir na CIanna,
bainim feidhm as breithiúnas gairmiúil agus
tugaim aird ar sceipteachas gairmiúil i rith an
iniúchta. Tríd an méid sin a dhéanamh,• Sainaithním agus déanaim measúnúar rioscaí míshonraithe ábhartha na
ráiteas airgeadais cibé más bunaithe archalaois nó earráid atá siad; dearaim
agus cuirim nósanna imeachta iniúchta
i gcrích a fhreagraíonn do na rioscaí
seo; agus faighim fianaise iniúchta atá
leordhóthanach agus oiriúnach chun bonnle haghaidh mo thuairime a sholáthar.
Tá an riosca a bhaineann le míshonrúábhartha ag eascairt as calaois gan
a bheith á haithint níos airde ná riosca
a tharlaíonn mar thoradh ar earráid, de bhrígo bhféadfadh claonpháirteachas, brionnú,
easnaimh d’aon turas, mífhaisnéisí a bheith
i gceist le calaois, nó go bhféadfaí rialú
inmheánach a shárú.

• Tagaim ar thuiscint ar rialú inmheánach
atá ábhartha don iniúchadh chunnósanna imeachta iniúchta a dhearadh
atá oiriúnach sna himthosca, ach ní
chun críche tuairim a chur in iúl maidir lehéifeachtacht na rialuithe inmheánacha.
• Déanaim measúnú ar oiriúnacht na
mbeartas cuntasaíochta a úsáidtear agus arréasúntacht na meastachán cuntasaíochta
agus na nochtuithe gaolmhara.
• Cuirim críoch leis an iniúchadh le tagairtd’oiriúnacht úsáid bhonn cuntasaíochta
an ghnóthais leantaigh agus, bunaithe
ar an bhfianaise iniúchta faighte, agus
tagraím do cibé acu atá nó nach bhfuiléiginnteacht ábhartha ann maidir leteagmhais nó coinníollacha a d’fhéadfadh
amhras suntasach a chaitheamh archumas GFT Éireann leanúint ar aghaidh
mar ghnóthas leantach. Má chinnim gur
ann d’éiginnteacht ábhartha, ceanglaítear
orm aird a tharraingt i mo thuarascáil ar na
nochtuithe gaolmhara sna ráitis airgeadais
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 28

Aguisín leis
an tuarascáil
ar leannó, mura bhfuil a leithéid sin de nochtuithe
leordhóthanach, mo thuairim a athrú. Tá
mo chonclúidí bunaithe ar an bhfianaise
iniúchta a bhí faighte suas go dtí dáta
mo thuarascála. É sin ráite, d’fhéadfadh
teagmhais nó coinníollacha amach anseo
a bheith mar bhonn le deireadh a churle GFT Éireann a bheith ag leanúint araghaidh mar ghnóthas leantach.
• Déanaim measúnú ar chur i láthair, struchtúr
agus ábhar na ráiteas airgeadais trí chéile,lena n-áirítear na nochtuithe, agus cibéan ndéanann nó nach ndéanann na ráitis
airgeadais ionadaíocht ar na hidirbhearta
agus ar na teagmhais bhunúsacha ar shlía thugann léargas cothrom.
Déanaim cumarsáid leo siúd atá freagrach as
rialachas i ndáil le, i measc nithe eile, an raon
feidhme agus uainiú pleanáilte an iniúchta agus
torthaí suntasacha iniúchta, lena n-áirítear
aon easnamh suntasach i rialú inmheánach
a thugaim faoi deara i rith m’iniúchta.

Tuairiscím, de réir eisceachta, más rud é,
i mo thuairimse,• Nach bhfuil an fhaisnéis agus na
míniúcháin ar fad a theastaíonn uaim lehaghaidh m’iniúchta faighte agam, nó• nach raibh na taifid chuntasaíochta
leordhóthanach chun iniúchadhéasca agus ceart na ráiteas airgeadaisa cheadú, nó• nach bhfuil na ráitis airgeadais ag teacht nó
comhaontú leis na taifid chuntasaíochta.

Faisnéis seachas na ráitis airgeadais

Nithe eile a thuairisciú

Ní chlúdaíonn mo thuairim ar na ráitis
airgeadais an fhaisnéis eile a thíolactar leisna ráitis sin, agus ní chuirim aon fhoirm dechonclúid maidir le dearbhú in iúl maidir leis
an bhfaisnéis sin.

Déantar m’iniúchadh trí thagairt a dhéanamh
do na breithniúcháin speisialta atá luaite lecomhlachtaí Stáit i ndáil lena mbainistíocht
agus oibriúchán. Tuairiscím má thugaim
aon ní ábhartha faoi deara i ndáil leis an tslí
a bhfuil gnó poiblí curtha i gcrích.

Maidir leis an iniúchadh atá déanta agam
ar na ráitis airgeadais, ceanglaítear orm
faoi na CIInna an fhaisnéis eile a thíolactar
a léamh agus, tríd an méid sin a dhéanamh,
breithniú a dhéanamh ar cibé acu atá nó
nach bhfuil an fhaisnéis eile ar neamhréir
go hábhartha leis na ráitis airgeadais nó leheolas bailithe i rith an iniúchta, nó an bhfuil
an chuma ar an bhfaisnéis, ar shlí éigin eile,
go bhfuil sí míshonraithe go hábhartha.
Más rud é, bunaithe ar an obair atá curtha
i gcrích agam, go gcinnim go bhfuil míshonrúábhartha na faisnéise eile seo i gceist,
ceanglaítear orm an méid sin a thuairisciú.

Déanaim iarracht teacht ar fhianaise maidir lerialtacht idirbheart airgeadais i rith m’iniúchta.
Tuairiscím má shainaithním aon chásábhartha nuair nár cuireadh airgead poiblí
i bhfeidhm chun na críocha atá beartaithe
nó nuair nach raibh idirbhearta de réir nan-údarás atá á rialú.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 29

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Rialachas
Is Gníomhaireacht Reachtúil neamhspleách
í GFT Éireann a bunaíodh faoi Achtanna
um Fhorbairt Tionscail, 1986 - 2019.
Feidhmíonn an Ghníomhaireacht deréir fhorálacha na nAchtanna agus faoi
choimirce an Aire Fiontair, Trádála agus
Fostaíochta, ag a bhfuil an chumhacht
cistí a sholáthar chun a hoibleagáidía urscaoileadh agus treoracha beartais
ginearálta a eisiúint/faisnéis maidir legníomhaíochtaí na Gníomhaireachta a lorg.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 30

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Ainneoin gurb é príomhfhoinse rialachais
chorparáidigh GFT Éireann na hAchtanna
um Fhorbairt Tionscail, ceanglaítear ar an
nGníomhaireacht freisin raon ceanglas
reachtúil (Náisiúnta agus AE) agus riaracháineile a chomhlíonadh. Dearbhaíonn GFT
Éireann go bhfuil a hoibleagáidí maidir leis na
ceanglais seo ar fad á chomhlíonadh aige. Go
háirithe, tá na nósanna imeachta seo a leanas
bunaithe aici d'fhonn a áirithiú go bhfuilceanglais shonracha á gcomhlíonadh:

1 Ceanglais Ghinearálta Riaracháin agus
Bheartais
Ag leibhéal náisiúnta, oibríonn GFT Éireanni ndlúthchomhar le hoifigigh ón Roinn Fiontar,
Trádála agus Fostaíochta agus le hoifigighó Ranna Rialtais agus Gníomhaireachtaí
Stáit eile chun cuspóirí a chomhlíonadh
agus d'fhonn a áirithiú go bhfuil ceanglais
reachtúla, riaracháin agus Aireachta/Rialtais
á gcomhlíonadh. Ag leibhéal áitiúil, oibríonn
an Ghníomhaireacht le hÚdaráis Áitiúla,
Forais Oideachais Gníomhaireachtaí Stáit
eile agus raon leathan Eagraíochtaí Pobail/Ionadaithe Pobail chun an timpeallachtáitiúil atá riachtanach chun infheistíocht nua
a mhealladh a fhorbairt. Tá GFT Éireann ag
leanúint ar aghaidh le treoir beartais a d'eisighan tAire Fiontar, Trádála agus Fostaíochta
ar an 18 Nollaig 2006 a chur chun feidhme,
a cheanglaíonn ar GFT gach Treoirlíne,
Rialachán Blocdhíolúine, Creat agus scéimábhartha a chomhlíonadh a bhaineann leCúnamh Réigiúnach agus deontais taighde
agus forbartha a sholáthar.

Alt 2.6: Comhlíonta ag Cathaoirleach an
Bhoird i litir ar leith atá curtha ar fáil don Aire
Fiontar, Trádála agus Fostaíochta.

2 Cód Cleachtais chun Comhlachtaí Stáita Rialú (2016)

Alt 1.8 & 7.5 (iii): Tá córas éifeachtach de rialú
inmheánach bunaithe agus á chur i bhfeidhm
ag an nGníomhaireacht (Ráiteas ar Rialú
Inmheánach, leathanach 45).

Ráiteas Comhlíonta
Ghlac an Bord leis an gCód Cleachtais
chun Comhlachtaí Stáit a Rialú (2016)agus tá nósanna imeachta bunaithe chuncomhlíontacht leis an gCód a áirithiú. Bhí
an Cód Cleachtais chun Comhlachtaí Stáita Rialú le haghaidh 2022 á chomhlíonadh
ina iomláine ag GFT Éireann, faoi réirtarscaoilte ón Roinn Fiontar, Trádála agus
Fostaíochta maidir le ceanglas atá sonraithe
i gCiorclán 2014, mar atá luaite sa Ráiteas ar
Rialú Inmheánach.

Alt 9: Tá an beartas Rialtais maidir le páPríomhfheidhmeannach agus fostaithe
Comhlachtaí Stáit á gcomhlíonadh (Ráiteas
Rialachais agus Tuarascáil Chomhaltaí an
Bhoird 2022, leathanaigh 30-40 agus
Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais,leathanaigh 53-79).
Alt 1.15 & 1.17: Cheadaigh an Bord straitéis
ceithre bliana GFT le haghaidh na mblianta
2021-2024. Lena chois sin, bhunaigh an
Bord próisis chun pleanáil chorparáideach
fhónta a áirithiú, etc., mar a cheanglaíonn an

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 31

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

tAlt seo (Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird 2002, leathanach
30, agus Ráiteas ar Rialú Inmheánach,leathanach 45).

3 Ráiteas Cleachtais Sp-It/1/04 na
gCoimisinéirí Ioncaim maidir le Cóireáil
Chánach Luach Saothair Chomhaltaí
Choistí agus Bhoird Stáit agus Státurraithe

Alt 9: Tá fianaise le fáil i nósanna imeachta
taistil GFT le fáil i gceanglais an Rialtais maidir
le beartas taistil agus tá siad á gcomhlíonadh.

Tá an Ráiteas Cleachtais seo á chomhlíonadh
ina iomláine ag GFT Éireann.

Alt 8.47: Deimhníonn Cathaoirleachan Bhoird, sa litir ar leithligh a cuireadh
faoi bhráid an Aire Fiontar, Trádála agus
Fostaíochta, gur chomhlíon GFT a cuidoibleagáidí faoin dlí cánach.
Tá na scéimeanna agus na cláir atá á riar ag
GFT de réir na reachtaíochta atá ag rialú
oibriú na Gníomhaireachta agus tá córais
bhainistíochta riosca oiriúnacha bunaithe.

4 Treoirlínte do Bhreithmheas agus
Bainistíocht Tograí Caiteachais Chaipitil
Tá nósanna imeachta stuama bunaithe
ag GFT Éireann do Bhreithmheas agus
Bainistíocht Tionscadal Caiteachais Chaipitila thagann chun cinn faoi chláir Deontas
Caipitil nó Réadmhaoine. Tá na prionsabailatá sonraithe sna Treoirlínte do Bhreithmheasagus Bainistíocht Tograí Caiteachais Chaipitilá gcomhlíonadh ag na nósanna imeachta sin.

5 Na hAchtanna um Chomhionannas(ina gcuimsítear na hAchtanna um
Chomhionannas Fostaíochta, 2000-2018agus na hAchtanna um Chomhionannas
Fostaíochta, 1998-2015)
Glacann GFT le comhionannas mar
réimse tosaíochta. Tá clár oibre forásach
comhionannais agus éagsúlachta bunaithe
ag an eagraíocht agus tá tionscnaimh
nua á bhforbairt ar bhonn leanúnach. Táardmheas ag GFT Éireann ar éagsúlacht agus
déanann sí iarracht feidhmiú mar fhostóir
comhionann ina spreagtar obair an duine
aonair agus ina léirítear meas ar dhifríochtaí.
Chuige sin, tá GFT Éireann tiomanta d'áirithiú
nach bhfaigheann aon bhall foirne de GFT
Éireann, nó iarrthóir ar fhostaíocht le GFT,
cóir is lú fabhar ná aon duine eile bunaithe
ar inscne, stádas pósta, stádas teaghlaigh,gnéaschlaonadh, reiligiún, aois, míchumas,
cine, ballraíocht i bpobal an lucht siúil nó aon
fhoras eile nach bhfuil ábhartha do dheachleachtas fostaíochta.

Baineann sé seo le hearcaíochta,coinníollacha oibre agus deiseanna forbartha.
Tá GFT tiomanta do chothromaíocht a áirithiú
agus a fhorbairt idir saol oibre agus baile
maidir le gach ball foirne.

6 An tAcht um Shábháilteacht, Sláinte
agus Leas ag an Obair, 2005
Tá GFT Éireann ag leanúint ar aghaidh
le bearta oiriúnacha a fhorbairt chunsábháilteacht, sláinte agus leas gach fostaíagus cuairteoir laistigh dá hoifigí a chosaintchun forálacha an Achta seo a chomhlíonadh.
Cuimsítear anseo an tAcht Sláinte Poiblí(Tobac), 2002 agus 2004.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 32

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

7 An tAcht um Páirteachas Lucht Oibre(Fiontair Stáit), 1988
Tá struchtúir chomhairleacha ag feidhmiú
go héifeachtach laistigh de GFT Éireannagus glactar leo mar ghné aitheanta destruchtúr cumarsáide agus comhairleachna heagraíochta. Fáiltíonn an fhoireannbhainistíochta agus an fhoireann roimh an
gComhchoiste Comhairleach mar phróiseas
dearfach. Lena chois sin, táimid ag leanúint
ar aghaidh ag obair leis an gCeardchumanni GFT Éireann chun dlús a chur le haon
ghníomhaíocht a eascraíonn as an síneadha cuireadh leis an gcomhaontú Building
Momentum le haghaidh 2022 - 2023.

8 An tAcht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995
agus an tAcht um Chaighdeáin in Oifigí
Poiblí, 2001
De réir na nAchtanna thuasluaite, tá ráitis
leasanna comhlánaithe ag gach Comhalta
Boird de GFT Éireann rud a chiallaíonn
go bhfuil forálacha na nAchtannaá gcomhlíonadh.

9 An tAcht um Shaoráil Faisnéise, 2014
Tá an tAcht seo á chomhlíonadh ag GFT
Éireann. Ba cheart iarratais ar fhaisnéis faoin
Acht seo a sheoladh chuig An tOifigeachum Shaoráil Faisnéise, GFT Éireann,
3 Plás na Páirce, Sráid Haiste Uachtarach,
Baile Átha Cliath 2.

10 Éifeachtúlacht Fuinnimh

11 (I) Íoc Pras Cuntas

Chun meabhrán an Rialtais dar dáta
Meitheamh 2001 a chomhlíonadh, baineann
GFT Éireann, le linn di foirgnimh oifige agus
déantúsaíochta a dhearadh, a phleanáil
agus a thógáil ina Páirceanna Gnó agus
Teicneolaíochta, tairbhe as prionsabail‘dea-chleachtais’ i ngach cás. Chomh maithleis sin, tá prionsabail ‘dea-chleachtais’á gcomhlíonadh ag oifigí GFT sna réigiúin.
Tá rátáil BER A2 luaite le Ceanncheathrú
Dhomhanda GFT Éireann ag Three Park
Place agus tá an foirgneamh deimhnithe
mar WiredScore Platinum – foirgneamh
ina bhfuil insliú imchlúdaigh foirgnimh arardchaighdeán, stóráil theirmeach, bailiú
uisce báistí, painéil fhótavoltacha, cumhacht
is teas in éineacht (CHP) chun fuinneamha ghiniúint agus do shoilsiú LED.

Leasaigh Rialacháin (Íocaíochtaí Déanacha
in Idirbhearta Tráchtála) na gComhphobal
Eorpach, 2012, Rialacháin (Íocaíochtaí
Déanacha in Idirbhearta Tráchtála) na
gComhphobal Eorpach, 2013 agus Rialacháin(Íocaíochtaí Déanacha in Idirbhearta
Tráchtála) na gComhphobal Eorpach, 2014,
an tAcht um Íoc Pras Cuntas, 1997. Tá an
fhoireann bhainistíochta sásta gur chomhlíon
GFT forálacha an Achta (arna leasú) i ngach
gníomh réasúnach.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 33

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

11 (II) Íoc Pras le Soláthraí

12 Nochtuithe CosantaFreagrachtaí an Bhoird

Tá GFT Éireann tiomanta dá cuid oibleagáidífaoin Riail Íoc Pras 15 lá a tháinig i bhfeidhm
ar an 1 Iúil 2011.

De réir na gceanglas dlí faoi alt 21 d'Acht
um Nochtadh Cosanta, 2014, tá nósanna
imeachta bunaithe agus á gcothabháil ag
GFT Éireann ionas gur féidir le hoibrithe atá
nó a bhí fostaithe ag GFT Éireann nochtuithe
cosanta a dhéanamh agus chun déileáil
le haon nochtuithe a rinneadh. Tá faisnéis
i scríbhinn curtha ar fáil ag GFT Éireannmaidir le nósanna imeachta a bhaineann lenochtuithe cosanta.

Bunaíodh Bord GFT Éireann faoi Acht um
Fhorbairt Tionscail, 1993. Tá feidhmeanna
an Bhoird leagtha amach in alt 8 den
Acht sin. Tá an Bord freagrach don Aire
Fiontar, Trádála agus Fostaíochta agus
freagrach as dea-rialachas a áirithiú agus
cuirtear an cúram seo i gcrích trí chuspóiríagus spriocanna straitéiseacha a shonrú
agus cinntí straitéiseacha maidir le gachpríomhcheist gnó a dhéanamh. Is é an
Príomhoifigeach Feidhmiúcháin (POF) agus
an fhoireann bhainistíochta shinsearach atá
freagrach as bainistíocht laethúil, rialú agus
treo GFT Éireann. Ní mór don POF agus donfhoireann bhainistíochta shinsearach an treo
straitéiseach ginearálta atá sonraithe ag anmBord a leanúint agus a áirithiú go bhfuil
tuiscint shoiléir ag gach comhalta Boird arna príomhghníomhaíochtaí agus cinntí atá
le cur i gcrích ag an eintiteas, lena n-áirítear
aon rioscaí suntasacha a d’fhéadfadh
a bheith i gceist.

Áirithíonn an fhoráil go ndéanfar íocaíochtaíle soláthraithe, i gcás gach sonrasc bailí,laistigh de 15 lá féilire.
Tuairiscíonn GFT Éireann ar an rannóg“Rialachas Corparáideach” dá suíomh
gréasáin maidir le cur chun feidhme na
rialacha 15 lá maidir le hÍocaíochtaí Prasa.

Níor cuireadh aon nochtadh cosanta faoi
bhráid GFT Éireann in 2022.

Feidhmíonn an POF mar phointe teagmhála
díreach idir an Bord agus foireannbhainistíochta GFT Éireann.
Tá obair agus freagrachtaí an Bhoird sonraithe
sa Lámhleabhar Rialachais Chorparáidighagus tá nithe sonracha a bhfuil cinneadh ledéanamh ag an mBord ina leith sonraithe ann
freisin. I measc na nithe buana a bhreithníonn
an Bord tá:• dearbhú leasa,• tuarascálacha ó choistí,• tuarascálacha airgeadais/cuntaisbhainistíochta,• tuarascálacha feidhmíochta, agus
• nithe forchoimeádta.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 34

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Ceanglaíonn Mír 7 (2) den Chéad Sceideald'Acht um Fhorbairt Tionscail, 1986 ar Bhord
GFT Éireann, na cuntais go léir is cuí agus
is gnách ar an airgead go léir atá faighte
agus caite aici a choimeád, i cibé foirm
a cheadóidh an tAire Fiontar, Trádála agus
Fostaíochta, le toiliú na Roinne Caiteachais
Phoiblí, Seachadadh agus Athchóiriú Phlean
Forbartha Náisiúnta.
Nuair a bhíonn na ráitis airgeadais seo
á n-ullmhú, ceanglaítear ar Bhord GFT Éireann:• beartais chuntasaíochta chuí a roghnú
agus iad a chur i bhfeidhm go
comhsheasmhach,• a shonrú cibé acu ar leanadh nó nár
leanadh caighdeáin chuntasaíochta cuí,faoi réir aon imeachtaí ábhartha arna
nochtadh agus arna míniú sna ráitis
airgeadais.

Tá an Bord freagrach as an bplean agus
buiséad bliantúil a fhaomhadh. Rinneadh
meastóireacht ar fheidhmíocht GFT Éireann
trí thagairt a dhéanamh don phlean agus
buiséad bliantúil ar an 9 Márta 2023.

Tá an Bord freagrach as taifid chuntasaíochta
oiriúnacha a choimeád a nochtann, go
réasúnta cruinn ag tráth ar bith, a staid
airgeadais agus a chuireann ar a cumasa áirithiú go gcomhlíonann na ráitis
airgeadais Mír 7 (2) den Chéad Sceideald'Acht um Fhorbairt Tionscail, 1986. Tá an
Bord freagrach as cothabháil agus sláine
na faisnéise corparáidí agus airgeadais arshuíomh gréasáin GFT Éireann.

Chomh maith leis sin, tá an Bord freagrach
as a shócmhainní a chosaint agus, dá réir sin,bearta réasúnacha a dhéanamh chun calaois
agus mírialtachtaí eile a chosc agus a bhrath.
Measann an Bord go dtugann ráitis
airgeadais GFT Éireann léargas fíorcheartar fheidhmíocht airgeadais agus ar staid
airgeadais GFT Éireann ag an 31 Nollaig 2022.

Struchtúr an BhoirdÁirítear leis an mBord, Cathaoirleach, POF
agus suas le deichniúr gnáthchomhaltaí,agus tá siad ar fad ceaptha ag an Aire Fiontar,
Trádála agus Fostaíochta. Ceaptar comhaltaían Bhoird ar feadh tréimhse cúig bliana agus
buaileann siad le chéile 10 n-uair sa bhliain
nó níos minice más gá. Tá eolas le fáil sa táblathíos maidir le tréimhse cheapacháin na
gcomhaltaí reatha:• breithiúnais agus meastacháin atá
réasúnta agus stuama a dhéanamh,• na ráitis airgeadais a ullmhú ar bhonn
an ghnóthais leantaigh mura bhfuil sé
oiriúnach glacadh leis go leanfaidh sé ag
feidhmiú, agus

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 35

Ráiteas Rialachais agus
Tuarascáil Chomhaltaí an Bhoird

Comhalta Boird

Ról

Dáta CeapthaFrank Ryan

CathaoirleachAn 1 Eanáir 2014. (Ar scor an 31 Nollaig 2018. Athcheaptha ar an 1 Eanáir 2019. Ar scor an 31
Nollaig 2022. Athcheaptha ar an 26 Eanáir 2023.)

Martin Shanahan

POF

An 31 Lúnasa 2014. Ar “saoire gharraíodóireachta” ón 26ú Deireadh Fómhair 2022.
(Éirithe as a chúraimí ar an 25ú Eanáir 2023)

Barry O’Sullivan

Gnáthchomhalta

An 4 Mheán Fómhair 2015. (Ar scor an 31 Nollaig 2018. Athcheaptha ar an 1 Eanáir 2019)

Marian CorcoranGnáthchomhalta

An 26 Lúnasa 2016. (Ar scor an 31 Nollaig 2020. Athcheaptha ar an 1 Eanáir 2021)

Kevin Cooney

Gnáthchomhalta

An 8ú Meitheamh 2018. (Ar scor an 31 Eanáir 2022. Athcheaptha an 2 Feabhra 2023)

Thomas (Tony) Kennedy

Gnáthchomhalta

An 8ú Meitheamh 2018. (Ar scor an 31 Nollaig 2021. Athcheaptha an 2 Márta 2022)

Ann Hargaden

Gnáthchomhalta

An 27 Samhain 2020.

Regina Moran

Gnáthchomhalta

An 27 Samhain 2020.

Bill O’Connell

Gnáthchomhalta

An 27 Samhain 2020.

Declan Hughes

Gnáthchomhalta

An 8 Feabhra 2022.

Mary Buckley

POF Eatramhach

An 26 Deireadh Fómhair 2022. (Éirithe as a cúraimí ar an 16 Aibreán 2023)

Alan Ennis

Gnáthchomhalta

An 21 Feabhra 2023.

Elizabeth Reynolds

Gnáthchomhalta

An 21 Feabhra 2023.

Michael Lohan

POF

An 17 Aibreán 2023.

Rinne an Bord Athbhreithniú Éifeachtachta
agus Meastóireacht Boird, a cuireadh i gcrích
ar an 9 Márta 2023.
Príomhathruithe Pearsanra – Comhaltaíboird thuasluaite. Ag leibhéal na Bainistíochta
Sinsearaí (Bainisteoir Rannáin nó leibhéal
níos airde) rinneadh na hathruithe seo
a leanas i rith 2022: Chuir Martin Shanahan
tús le “saoire gharraíodóireachta” ar an 26
Deireadh Fómhair 2022 agus ceapadh Mary
Buckley mar POF Eatramhach ón dáta go dtí
16 Aibreán 2023. Ceapadh Michael Lohan
mar POF ar an 17 Aibreán 2023.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 36

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Bord 2022
Feidhmíonn an Bord de réir prionsabal
rialachais chorparáidigh dea-chleachtais
agus de réir na dtreoirlínte atá sonraithe
in 'Cód Cleachtais chun Comhlachtaí Stáita Rialú' atá eisithe ag an Roinn Caiteachais
Phoiblí, Seachadadh agus Athchóiriú
Phlean Forbartha Náisiúnta, nuair a bhíonn
a ghníomhaíochtaí féin á dhéanamh aige
agus nuair a bhíonn a gcuid gníomhaíochtaíá ndéanamh ag coistí.
Tá sé freagrach as beartais ghinearálta na
heagraíochta a shonrú agus as maoirseacht
a dhéanamh ar oibriú na heagraíochta.
Cuireann sé na feidhmeanna sin i gcrích
go díreach agus trí oibriú Coistí Boirdar leith. Is í an fhoireann bhainistíochta
feidhmiúcháin atá freagrach as beartas
a chur chun feidhme.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 37

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Tá údarás reachtúil ag an mBord cúnamh
deontais a cheadú suas go dtí na leibhéil atá
leagtha amach sna hAchtanna um Fhorbairt
Tionscail agus cúnamh deontais os cionn
na leibhéal sonraithe sin a mholadh don
Rialtas. De réir na hAchtanna um Eitic in Oifigí
Poiblí, 1995 agus 2001, tíolacann Comhaltaí
Boird GFT Éireann Ráiteas Leasa don Rúnaí
agus don Choimisiún um Chaighdeáin in
Oifigí Poiblí.
De réir ‘An Cód Cleachtais chun Comhlachtaí
Stáit a Rialú’ 2016, tá beartas Rialtais maidir
le pá Príomhfheidhmeannach agus fostaithe
Comhlachtaí Stáit agus treoirlínte Rialtais
maidir le táillí a íoc le Comhaltaí Boird
á gcomhlíonadh go hiomlán ag GFT Éireann.

Frank Ryan
Cathaoirleach, GFT ÉireannThomas (Tony) Kennedy
POF Tawin Consulting

Martin Shanahan
Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, GFT Éireann.
Ar “saoire gharraíodóireachta” ón 26
Deireadh Fómhair 2022. (Éirithe as a chúraimí
ar an 25 Eanáir 2023).

Kevin Cooney
Iar-Leas-Uachtarán Sinsearach,Iar-Stiúrthóir Bainistíochta EMEA,
CIO, Xilinx Inc

Michael Lohan
Príomhoifigeach Feidhmiúcháin, GFT Éireann(ceaptha ar an 17 Aibreán 2023)
Marian Corcoran
Bunaitheoir MC 2 Change Teoranta
Declan Hughes
Leas-Ard-Rúnaí (Ceaptha mar Ard-Rúnaíar an 1 Meitheamh 2023) An Roinn Fiontar,
Trádála agus Fostaíochta
Barry O’Sullivan
Leas-Uachtarán Déantúsaíochta, Johnson
and Johnson

Ann Hargaden
Iar-Chathaoirleach ag Lisney Ireland.
Bill O’Connell
Príomhoifigeach BOC Consulting Services
Regina Moran
Leas-Uachtarán, Tionscadail Straitéiseacha& Athraithe Fujitsu
Mary Buckley
Príomhoifigeach Feidhmiúcháin Eatramhach,
GFT Éireann (ón 26 Deireadh Fómhair 2022
go dtí an 16 Aibreán 2023)
John Nolan
Rúnaí, GFT Éireann
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 38

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

Tá eolas maidir le struchtúr choiste an Bhoird
le fáil thíos.
An Coiste Iniúchta, Airgeadais agus Riosca
Cabhraíonn agus tacaíonn sé leis an mBorda fhreagrachtaí dlí agus cuntasaíochta
a chomhlíonadh; déanann cumarsáide lehiniúchóirí seachtracha agus meastóireacht
agus rialú ar an bhfeidhm iniúchta
inmheánaigh; déanann athbhreithniúar phleanáil airgeadais agus ar an gcórasrialaithe airgeadais inmheánaigh. Déanannmaoirseacht ar chur chun feidhme bheartas
riosca na heagraíochta lena n-áirítear a clár
rioscaí a fhorbairt agus monatóireacht
a dhéanamh ar shocruithe buiséadaithe
agus baincéireachta.

Comhaltaí 2022
Tony Kennedy(Cathaoirleach)
Declan Hughes
Ann Hargaden
Regina MoranJohn Glennon(Comhalta Seachtrach den Choiste)

An Coiste um Fhorbairt
Réigiúnach agus Réadmhaoine
Tugann sé treoir maidir le cur chun feidhme
gnéithe na forbartha réigiúnaí de Straitéis
GFT. Déanann sé athbhreithniú agus
monatóireacht ar spriocanna réigiúnacha
bliantúla agus carnacha GFT agus
a rannpháirtíocht i bhforbairt straitéisnáisiúnta agus réigiúnach. Déanann sé
athbhreithniú ar bheartas ag féachaint domhaoiniú, soláthar, cothabháil agus diúscairt
réadmhaoine, ceadaíonn sé nósanna
imeachta a bhaineann le próisis tairisceana
agus bronnadh conarthaí agus ceadaíonn sé
caiteachas/díolachán suas go dtí luach €12m.

Comhaltaí 2022
Marian Corcoran(Cathaoirleach)
Declan Hughes
Barry O’Sullivan
Bill O’Connell
Ann Hargaden
Martin Shanahan– go dtí an 26 Deireadh Fómhair 2022
Eileen Sharpe– ón 26 Deireadh Fómhair 2022

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 39

Ráiteas Rialachais agus Tuarascáil
Chomhaltaí an Bhoird

An Coiste um Nuálaíocht agus Forbairt
Inbhuanaithe
Tugann sé treoir maidir leis an tacaíocht
a thugann GFT d'fhorbairt gheilleagrach
inbhuanaithe de réir bheartas an Rialtais;
maidir le tacú le claochlú earnálach
agus tionscail trí nuálaíocht, caipiteal
daonna a fhorbairt agus glacadh lehardteicneolaíochtaí déantúsaíochta; agus
cur leis an méid taighde agus forbartha atá
a dhéanamh ag cuideachtaí.

Comhaltaí 2022

An Coiste um Fhorbairt Eagraíochta

An Coiste Bainistíochta Infheistíochta

Barry O’Sullivan(Cathaoirleach)

Déanann sé athbhreithniú ar fheidhmíocht
na foirne bainistíochta sinsearaí agus
déanann sé pleananna le haghaidh forbairt
agus comharbas na foirne bainistíochta.
Chomh maith leis sin, tugann an Coiste
treoir maidir le forbairt eagraíochta agus
Beartas um Éagsúlacht agus Ionchuimsiú
na Gníomhaireachta.

Déanann sé athbhreithniú ar gach togra lehaghaidh cúnamh deontais agus molann sé
iad don Bhord. Faoi chumhachtaí tarmligthe
ag an mBord, ceadaíonn an Coiste deontais
suas go dtí €900,000.

Kevin Cooney
Declan Hughes
Tony Kennedy
Bill O’Connell
Regina Moran

Comhaltaí 2022
Frank Ryan (Cathaoirleach)
Marian Corcoran
Kevin Cooney
Martin Shanahan– go dtí an 26 Deireadh Fómhair 2022
Mary Buckley– ón 26 Deireadh Fómhair 2022

Comhaltaí 2022
Martin Shanahan(Cathaoirleach – go dtí an 26 Deireadh
Fómhair 2022)
Mary Buckley(Cathaoirleach – ón 26 Deireadh Fómhair 2022)
Eileen Sharpe
Regina Gannon
Denis CurranMichael Lohan– ón 26 Deireadh Fómhair 2022

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 40

Sceideal an Ráitis Rialachais

Sceideal Tinrimh, Táillí agus Costas an Bhoird
Tá sceideal tinrimh maidir le cruinnithe Boird agus Coiste le haghaidh 2022 leagtha amach thíos, lena n-áirítear na táillí agus na costais a fuair gach comhalta.

An Líon CruinnitheFrank Ryan (Cathaoirleach)Martin Shanahan (Príomhfheidhmeannach)Mary Buckley (Príomhfheidhmeannach Eatramhach)
Kevin CooneyMarian Corcoran
Ann Hargaden
Declan Hughes
Tony Kennedy
Regina MoranBill O'Connell
Barry O'Sullivan

Bord

An CoisteIniúchta,
Airgeadais &RioscaAn Coiste
um Fhorbairt
Réigiúnach &Réadmhaoin

An Coiste
um Fhorbairt
Eagraíochta

An Coiste um
Nuálaíocht
& Forbairt
Earnálach

12
12
8
2
11
12
10
12
12
9
11
11

5
2
2
5
5
5
4
-

10
7
9
7
10
9
7

10
10
4
1
10
10
-

7
6
7
5
5
6
7

Táillí 2022€

Costais 2022€

20,52011,97011,97011,970
9,943
11,97011,97011,970102,283

5,821
225
205
490
205
2,058
405
2,418
1,831
13,658In 2022, bhí costais na gComhaltaí Boird cothrom le €13,658 - €6,966 ar chóiríocht €6,692 ar chostais taistil, chothaithe agus bia eile a bhfuil admhálacha ar fáil lena n-aghaidh.
Reáchtáladh cruinniú réigiúnach amháin agus níor reáchtáladh aon chruinniú boird thar lear in 2022.
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 41

Sceideal an Ráitis Rialachais ar lean

Nochtuithe arna gCeangal de réir an Chóid Cleachtais chun
Comhlachtaí Stáit a Rialú (2016)
Tá an Bord freagrach as a áirithiú go bhfuil ceanglais an Chóid Cleachtais chun Comhlachtaí Stáita Rialú (“an Cód”), a d'fhoilsigh an Roinn Caiteachais Phoiblí, Seachadadh agus Athchóiriú Phlean
Forbartha Náisiúnta, i mí Lúnasa 2016. Ceanglaítear na nochtuithe seo a leanas de réir an Chóid.

Miondealú ar Thuarastal Buan
Sochair Fostaithe

Líon Fostaithe (WTE)
2022

2021

€60,000 go dtí €70,000

49

41€70,001 go dtí €80,000

15

23€80,001 go dtí €90,000

37

41€90,001 go dtí €100,000

32

22€100,001 go dtí €110,000

1311€110,001 go dtí €120,000

97€120,001 go dtí €130,000-

3€130,001 go dtí €140,000

12€140,001 go dtí €150,000

1

5€150,001 go dtí €160,000

22€160,001 go dtí €170,000

53€170,001 go dtí €180,000

41€180,001 go dtí €190,000

1-€190,001 go dtí €200,000-

1€200,001 go dtí €210,000

1-€210,001 go dtí €220,000--

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 42

Sceideal an Ráitis Rialachais ar lean

Costais Chomhairleachta

Costais agus Socraíochtaí DlíÁirítear i gCostais Chomhairleachta an costas a bhaineann le comhairle sheachtrach a chur ar fáil
don fhoireann bhainistíochta agus ní áirítear iontu feidhmeanna seachfhoinsithe ‘gnó mar is gnách’.

Taispeántar sa tábla thíos miondealú ar mhéideanna aitheanta mar chaiteachas sa tréimhse
tuairiscithe i ndáil le costais dlí, socraíochtaí agus imeachtaí idir-réitigh agus eadrána a bhaineann leconarthaí le tríú páirtithe. Ní áirítear anseo caiteachas tabhaithe i ndáil le comhairle ghinearálta dlí
a fuair GFT atá nochta sna Costais chomhairleachta thuas.

2022
€’000

2021
€’000

Comhairle Dlí

517

1,327

Meastóireacht agus Staidéar Tráchtála & Teicniúil

490

306

Comhairle Airgeadais / Achtúireach2

12Acmhainní Daonna

58

54

Feabhsú Gnó

23

55

Eile

38

37

1,128

1,791

-

-

1,128

1,791

1,128

1,791

Costais chomhairleachta chaipitlithe
Costais chomhairleachta muirearaithe chuig an gCuntas
Ioncaim agus Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe

2022
€’000

2021
€’000

195

1,138

Íocaíochtaí idir-réitigh agus eadrána--

Socraíochtaí

-

-

195

1,138

Táillí Dlí - Imeachtaí Dlí

Baineann Costais Dlí le hábhar leanúnach a bhfuil baint ag GFT leis.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 43

Sceideal an Ráitis Rialachais ar lean

Caiteachas Taistil agus Cothaithe

Caiteachas Fáilteachais

Tá an caiteachas taistil agus cothaithe á chatagóiriú mar seo a leanas:

Tá an caiteachas fáilteachais seo a leanas san áireamh sa Chuntas Ioncaim agus Caiteachais:

2022
€’000
Baile
- Bord- Fostaithe- Fostaithe

2021
€’000

- Bord--- Fostaithe

-

-

Baile
8

-

1,065

174

Idirnáisiúnta- Bord

2022
€’000

2021
€’000

Idirnáisiúnta
6-- Bord

-

-

732

47

- Fostaithe

-

-

1,811

221

-

-

Thar ceann Bhord GFT Éireann ar an 14 Meitheamh 2023

Michael Lohan
PríomhfheidhmeannachFrank Ryan
Cathaoirleach
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 44

Ráiteas ar
Rialú Inmheánach

Raon Feidhme Freagrachta
Thar ceann Bhord GFT
admhaím an fhreagracht atá ar anmBord a áirithiú go bhfuil córaséifeachtach de rialú inmheánach
á chothabháil agus á fheidhmiú ag
an nGníomhaireacht. Áirítear sa
fhreagracht seo ceanglais an Chóid
Cleachtais chun Comhlachtaí Stáita Rialú (2016).

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 45

Ráiteas ar Rialú
Inmheánach

Aidhm an Chórais
Rialaithe Inmheánaigh
Is é an aidhm atá leis an gcóras rialaithe
inmheánaigh ná riosca a bhainistiú ag
leibhéal measartha seachas deireadh a churle riosca ar fad. Dá réir sin, ní féidir leis an
gcóras ach dearbhú réasúnta seachas
dearbhú absalóideach a sholáthar go bhfuilsócmhainní á gcosaint, go bhfuil idirbheartaá n-údarú agus á dtaifeadadh i gceart,agus go bhfuil earráidí nó mírialtachtaíábhartha á gcosc nó go mbeidís á mbrathar bhealach tráthúil.
Tá an córas de rialú inmheánach, a thagann
leis an treoir atá eisithe ag an Roinn
Caiteachais Phoiblí, Seachadadh agus
Athchóiriú Phlean Forbartha Náisiúnta,bunaithe i GFT Éireann don bhliain dar críochan 31 Nollaig 2022 agus go dtí dáta faofa naráiteas airgeadais.

Tarscaoileadh ó Chiorclán na Roinne
Caiteachais Phoiblí, Seachadadh agus
Athchóiriú Phlean Náisiúnta Forbartha
In 2014, d'eisigh an Roinn Caiteachais
Phoiblí, Seachadadh agus Athchóiriú Phlean
Náisiúnta Forbartha ciorclán a bhaineannle bainistíocht agus cuntasacht as deontais
ó chistí státchiste. Ceanglaíonn sé seo gosonraíonn deontóirí go nochtann faighteoirífaisnéis shonrach ina ráitis airgeadais. San
áireamh anseo tá sonraí maidir le méid an
deontais, an chúis a ndearnadh iarratas archistí agus eolas maidir le rátaí tuarastail atá
bunaithe ag an eintiteas.

Acmhainn Déileáil le Riosca
Tá Coiste Iniúchta, Airgeadais agus Riosca(CIAR) bunaithe ag GFT a bhfuil ceathrar
comhaltaí Boird agus comhalta seachtrachamháin páirteach ann, ag a bhfuil saineolas
airgeadais agus iniúchta, agus tá duine
de na comhaltaí sin ag feidhmiú mar
Chathaoirleach. Bhuail CIAR le chéile cúigbhabhta in 2022.
Tá feidhm iniúchta inmheánaigh
sheachfhoinsithe bunaithe ag GFT, a bhfuildóthain acmhainní ar fáil lena haghaidh agus
a reáchtálann clár oibre atá comhaontaithe
le CIAR.

Tá beartas bainistíochta riosca forbartha
ag CIAR ina sonraítear a inghlacthachtrioscaí, na próisis bhainistíochta riosca atá
bunaithe agus mionsonraí maidir le róil agus
freagrachtaí na mball foirne i ndáil le riosca. Tá
an beartas eisithe chuig na baill foirne ar fada bhfuiltear ag súil a bheidh ag obair laistighde bheartais bhainistíochta riosca GFT, chun
aird na foirne bainistíochta a tharraingt arrioscaí agus ar laigí rialaithe atá ag teacht
chun cinn agus chun freagracht a ghlacadh
as rioscaí agus as rialuithe laistigh dá réimse
oibre féin.

Lorg GFT tarscaoileadh ó na ceanglais seo ónRoinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta, ar anmbonn go bhféadfadh rialuithe láidre idirbhirt
GFT aidhmeanna an Chiorcláin a shásamh.
Ceadaíodh an tarscaoileadh.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 46

Ráiteas ar Rialú
InmheánachCreat Riosca agus Rialaithe
Tá córas bainistíochta riosca curtha chunfeidhme ag GFT a shainaithníonn agus
a thuairiscíonn príomhrioscaí agus na
gníomhartha bainistíochta atá á ndéanamhchun déileáil leis na rioscaí sin, agus chomhfada agus is féidir, chun na rioscaí sin
a mhaolú.
Tá clár rioscaí i bhfeidhm ina sainaithnítear
na príomhrioscaí atá os comhair GFT agus
tá na rioscaí seo sainaitheanta, measúnaithe
agus rangaithe de réir a suntasaí is atá siad.
Déanann CIAR agus an Bord athbhreithniúar an gclár go bliantúil. Úsáidtear toradh na
measúnuithe seo chun acmhainní a phleanáil
agus a leithdháileadh lena áirithiú go bhfuil
rioscaí á mbainistiú ag leibhéal inghlactha.

Tá mionsonraí le fáil sa chlár rioscaí faoi na
rialuithe agus na gníomhartha a theastaíonnchun rioscaí a mhaolú agus tá freagrachti ndáil le feidhmiú rialuithe sannta dobhaill foirne ar leith. Deimhním go bhfuil
timpeallacht rialaithe i bhfeidhm a áirítear
ann na gnéithe seo a leanas:• tá nósanna imeachta le haghaidh gachpríomhphróiseas gnó doiciméadaithe,• tá freagrachtaí airgeadais sannta
ag leibhéal bainistíochta mar aon
le cuntasacht chomhfhreagrach,• tá córas buiséadaithe cuí i bhfeidhm
le buiséad bliantúil a bhfuil an
fhoireann bhainistíochta shinsearachi mbun athbhreithniú a dhéanamh air
go leanúnach,• tá córais bunaithe chun na sócmhainní
a chosaint, agus

Monatóireacht agus Athbhreithniú
Leanúnach• cuimsítear i nósanna imeachta rialaithe
a bhaineann le maoiniú deontais
breithmheas; measúnú teicniúil agus
airgeadais; faomhadh agus íocaíocht
tionscadail a bhain le híoc deontas,
lena n-áirítear anailís costais is tairbhe,measúnuithe teicniúla, garspriocannationscadail a bhunú, íocaíochtaí deréir théarmaí agus choinníollacha
comhaontuithe dlí idir GFT agus andeontaí agus forálacha a bhaineannle haisíocaíocht an deontais muragcomhlíonann an tionscadal na gealltanais
atá tugtha ag an tionscnóir.

Tá nósanna imeachta foirmiúla bunaithechun monatóireacht a dhéanamh ar phróisis
rialaithe agus cuirtear easnaimh rialaithein iúl dóibh siúd atá freagrach as gníomh
ceartaitheach a dhéanamh agus don lucht
bainistíochta agus don Bhord, áit ar cuí, arbhealach tráthúil. Deimhním go bhfuil na
córais mhonatóireachta leanúnacha seo
a leanas bunaithe:• tá príomhrioscaí agus rialuithe gaolmharasainaitheanta agus tá próisis curtha
i bhfeidhm chun monatóireacht
a dhéanamh ar oibriú na bpríomhrialuithe
seo agus aon easnaimh aitheantaa thuairisciú,• tá córais bunaithe a bhfuil sé mar aidhm
leo sláine na gcóras teicneolaíochta
faisnéise agus cumarsáide a áirithiú,Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 47

Ráiteas ar
Rialú Inmheánach

• tá socruithe tuairiscithe bunaithe ag
gach leibhéal ina bhfuil freagracht asbainistíocht airgeadais sannta, agus
• tá athbhreithnithe rialta á ndéanamh ag an
bhfoireann bhainistíochta shinsearach arfheidhmíocht thréimhsiúil agus bhliantúil
agus ar thuarascálacha airgeadais
ina dtugtar léargas ar fheidhmíocht
i gcomparáid le buiséid/réamhaisnéisí.

Soláthar

Athbhreithniú ar Éifeachtacht

Saincheisteanna Rialaithe Inmheánaigh

Deimhním go bhfuil nósanna imeachta
bunaithe ag GFT chun comhlíontacht lerialacha agus treoirlínte soláthair reathaa áirithiú agus i rith 2022 gur bhain eisceacht
amháin leis na rialacha soláthair: Chuir GFT
Éireann tús lena chonradh féin le soláthraíseirbhíse ar an 31 Márta 2020 chun seirbhísí
a sholáthar trí shamhail SaaS, le haghaidh
tréimhse dhá bhliain. I ndiaidh do gach duine
filleadh ar an oifig i mí an Mhárta 2022,
i ndiaidh paindéim gan choinne Covid 19,
agus chun tacú leis an taighde cuimsitheachagus le forbairt na gceanglas mionsonraithe
a bhí riachtanach chun an próiseas soláthaira chríochnú, agus na céimeanna dearaidh
agus imlonnaithe, bronnadh síneadh bliana
ar an gconradh don soláthraí reatha ar an
31 Márta 2022 (€64,575).

Deimhním go bhfuil nósanna imeachta
bunaithe ag IDA chun monatóireacht
a dhéanamh ar éifeachtacht a nósanna
imeachta bainistíochta riosca agus
rialaithe. Tá an mhonatóireacht agus an
t-athbhreithniú atá á ndéanamh ag GFT ar
an gcóras de rialú inmheánach airgeadais
bunaithe ar an obair atá á déanamh ag na
hiniúchóirí inmheánacha agus seachtracha,an Coiste Iniúchta, Airgeadais agus Riosca
a dhéanann maoirseacht ar a gcuid oibre,
agus an fhoireann bhainistíochta shinsearachin GFT atá freagrach as forbairt agus
cothabháil an chreata rialaithe inmheánaigh.

Níor tarraingíodh aird ar aon laigí sa rialú
inmheánach in 2022 a cheanglaíonn go
nochtfar iad sna ráitis airgeadais.
Sínithe thar ceann an Bhoird

Frank Ryan
Cathaoirleach14ú Meitheamh 2023

Deimhním go ndearna an Bord athbhreithniú
bliantúil ar éifeachtacht na rialuithe
inmheánacha ar an 9 Márta 2023.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 48

An Ráiteas ar Ioncam agus Caiteachas agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Nótaí
IoncamDeontais Oireachtais
Ciste Náisiúnta Oiliúna
Aisíocaíochtaí Deontais
Ioncam Cíosa
Ioncam Eile
Brabús / (Caillteanas) ar Dhiúscairt Sócmhainní
Glanmhaoiniú Pinsin Iarchurtha

5
6
20(f)

Caiteachas
Deontais Iníoctha
Costais Phoiblíochta, Riaracháin agus Ghinearálta
Muirir Foirgneamh Tionsclaíoch
Muirir Dímheasa
Muirir / (Aisiompuithe) Bearnúcháin
Costais Phinsin

7
8
9
10
10
20(c)

Farasbarr don Bhliain roimh Leithreasuithe
Ranníocaíocht chuig an Státchiste
Aistriú (chuig) Caipiteal(Easnamh) / Barrachas don bhliain i ndiaidh Leithreasuithe
Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh an 1 Eanáir
Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh ag an 31 Nollaig 2022

2
3
4

11
12

2022
€’000

2021
€’000

225,256
3,000
211
4,057
328
21,7808,440
263,072

200,236
3,000
4,766
3,996
497
1,779
7,253
221,527

123,826
61,135
7,103
15,031(5,837)
9,856
211,11451,958(57,191)(5,233)32,552
27,319105,429
63,193
5,715
17,717(14,813)8,607
185,848
35,679(36,759)(1,080)33,63232,552Baineann méideanna taispeánta faoi Ioncam
agus Caiteachas le gníomhaíochtaí leantacha.
Áirítear i Ráiteas an Chuntais Ioncaim agus
Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe
gach gnóthachan agus caillteanas aitheantasa bhliain.
Is cuid de na Ráitis Airgeadais seo an Ráiteas
ar Shreafaí Airgid agus nóta 1 go 26.
Thar ceann Bhord GFT:
Dáta: An 14 Meitheamh 2023

Frank Ryan
CathaoirleachMichael Lohan
Príomhfheidhmeannach

Tony Kennedy
Cathaoirleach
An Coiste Iniúchta, Airgeadais& Riosca
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 49

Ráiteas ar Ioncam Cuimsitheach
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Nótaí
Barrachas roimh Leithreasuithe

2022
€’000

2021
€’000

51,95835,679Gnóthachan / (caillteanas) de bharr ar oibleagáidí sochair scoir20(d)(11,687)305

Athrú ar fhoshuíomhanna atá mar bhonn le luach láithreach na n-oibleagáidísochair scoir20(d)79,131(2,234)(Caillteanas) achtúireach iomlán sa bhliain

67,444(1,929)Coigeartú ar mhaoiniú sochair scoir iarchurtha(67,444)

1,929

Ioncam Cuimsitheach eile don bhliain

51,95835,679Is cuid de na Ráitis Airgeadais
seo an Ráiteas ar Shreafaí Airgid
agus nóta 1 go 26.
Thar Ceann Bhord GFT:
Dáta: An 14 Meitheamh 2023

Frank Ryan
CathaoirleachMichael Lohan
Príomhfheidhmeannach

Tony Kennedy
Cathaoirleach
An Coiste Iniúchta, Airgeadais & Riosca

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 50

Ráiteas ar Staid an Airgeadais
Amhail ag an 31 Nollaig 2022
2021
€’000

13
14

335,079
4,779
339,858

274,7887,879
282,66715

339,858

282,667

Frank Ryan
Cathaoirleach

16
17

8,583
24,7631,810
35,156

5,488
32,865300
38,653

Michael Lohan
Príomhfheidhmeannach

18(7,712)27,444(5,961)
32,692

17

-

-

19

(125)

(140)

20 (f)
20 (e)

160,308(160,308)
367,177

219,312(219,312)
315,21912

339,858
27,319367,177

282,667
32,552
315,219

Nótaí
Sócmhainní Seasta Inláimhsithe
Réadmhaoin Thionsclaíoch
Sócmhainní Seasta Eile
Sócmhainní Doláimhsithe
Sócmhainní Teileachumarsáide
Sócmhainní Inláimhsithe agus Doláimhsithe Iomlána
Sócmhainní Reatha
FardalInfháltais
Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim
Dliteanais Reatha
Míreanna Iníoctha
Glansócmhainní Reatha
Infháltais Fhadtéarmacha
Infháltais: méideanna dlite i ndiaidh níos mó ná bliain amháin
Forálacha
Forálacha le haghaidh Dliteanas agus Muirear
PinsinSócmhainn Mhaoinithe Pinsin Iarchurtha
Dliteanas Pinsin
Glansócmhainní Iomlána
Ag déanamh ionadaíochta ar:
Cuntas Caipitil
Cúlchistí Ioncaim Coinnithe

Is cuid de na Ráitis Airgeadais seo an Ráiteas
ar Shreafaí Airgid agus nóta 1 go 26.

2022
€’000

Thar ceann Bhord GFT:
Dáta: an 14 Meitheamh 2023

Tony Kennedy
Cathaoirleach
An Coiste Iniúchta, Airgeadais & Riosca

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 51

Ráiteas ar Shreafaí Airgid
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Nótaí
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
Barrachas Ioncaim thar Caiteachas
Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta- Réadmhaoin Thionsclaíoch- Sócmhainní Seasta Eile & Sócmhainní Teileachumarsáide
Caiteachas Caipitlithe(Brabús) ar Dhiúscairt SócmhainníÚs Bainc(Méadú) ar Fhardal
Laghdú ar mhéideanna Infháltais dlite laistigh de bhliain amháin year
Méadú/(Laghdú) ar Mhíreanna Iníoctha dlite laistigh de bhliain amháin(Laghdú) ar Fhorálacha agus Muirir
Laghdú ar mhéideanna Infháltais dlite i ndiaidh níos mó ná bliain amháin
Glan-Insreabhadh Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta
Éadálacha
Diúscairtí
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta
Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí MaoinitheÚs Bainc Faighte
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Maoinithe
Glan Mhéadú (Laghdú) in Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim
Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ar an 1 Eanáir
Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim ar an 31 Nollaig

10
10
8 (a)
6
5
16
17
18
19
17

2022
€’000

2021
€’000

51,95835,6795,394
3,800(1,319)(21,780)(6)(3,095)
8,102
1,751
(15)
44,790(2,129)5,033(777)(1,779)(5,488)
3,256
(952)
(210)
288
32,921(85,321)42,035(43,286)(49,592)
12,485(37,107)

6
6
1,510
300
1,810

(4,186)4,486
300

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 52

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

1 Beartais Chuntasaíochta
Tá an bonn cuntasaíochta agus na beartais
chuntasaíochta shuntasacha arna nglacadh
ag GFT sonraithe thíos. Tá siad curtha
i bhfeidhm go comhsheasmhach i rith na
bliana agus i rith na bliana roimhe:(a) Faisnéis Ghinearálta
Tá ceannoifig GFT Éireann lonnaithe ag Three
Park Place, Sráid Haiste Uachtarach, BaileÁtha Cliath 2, D02 FX65.
Is Eintiteas Leasa Phoiblí (ELP) é GFT
Éireann. Soláthraíonn Eintiteas leasa phoiblíearraí nó seirbhísí don phobal i gcoitinne,
don phobal nó don leas sóisialta agus sa
chás go bhfuil cothromas á sholáthar, tá sé
á dhéanamh chun tacú le príomhchuspóirí
an eintitis seachas chun toradh airgeadaisa áirithiú do sholáthraithe, scairshealbhóirí nó
comhaltaí cothromais.

• tacú le bunú agus forbairt, sa Stát, gnóthais
tionsclaíocha ó lasmuigh den Stát chuninfheistíochtaí a dhéanamh in• agus tacaíochtaí a chur ar fáil do ghnóthais
tionsclaíocha de réir cheanglais na
n-achtachán atá i bhfeidhm ag an am.
• a leithéid de scéimeanna, deontais agus
saoráidí airgeadais eile a cheanglaíonn
eisíocaíocht Cistí an Aontais Eorpaigh agus
aon chistí eile dá leithéid a d'fhéadfadh
a bheith á n-údarú ó am go ham ag an Aire
Caiteachais Phoiblí, Sheachadadh Phlean
Forbartha Náisiúnta agus Athchóirithe,agus a leithéid d'fheidhmeanna eile
a d'fhéadfadh an tAire a shannadh ó am go
ham a chur i gcrích.

(b)	Ráiteas Comhlíonta agus Bonn
Ullmhúcháin
Ullmhaíodh na Ráitis Airgeadais deréir choinbhinsiún an chostais stairiúil,
modhnaithe chun Caighdeán Tuairiscithe
Airgeadais 102 (FRS 102) a chomhlíonadh
atá eisithe ag an gComhairle Tuairiscithe
Airgeadais san fhoirm atá ceadaithe ag an
Aire Fiontar, Trádála agus Fostaíochta le toiliú
an Aire Caiteachais Phoiblí, Sheachadadh PFN
agus Athchóirithe.
Is é an Euro an t-airgeadra atá in úsáid i RáitisAirgeadais GFT Éireann. Glactar leis gurb
é an Euro airgeadra feidhmiúil GFT Éireannde bhrí gurb é sin an t-airgeadra atá in úsáid
sa phríomhthimpeallacht gheilleagrach ina
bhfuil an ghníomhaireacht ag feidhmiú.

(c)	Ioncam
Deontais Oireachtais
Go ginearálta, aithnítear ioncam ar bhonn
fabhruithe: is é an t-aon eisceacht na
Deontais Oireachtais a aithnítear ar bhonn
fáltas airgid.
Aisíoc Deontas Íoctha
Bíonn deontais íoctha in-aisíoctha inimthosca áirithe, cosúil le leachtú /díscaoileadh na cuideachta fála, nó muragcomhlíontar coinníollacha an deontais.
Aithnítear aisíocaíochtaí deontais nuair iscosúil go mbeidh an t-airgead á fháil ag
GFT agus nuair is féidir an tsuim a mheas
go hiontaofa; dá réir sin, tugtar cuntas orthu
ar bhonn fabhruithe.
Ioncam Úis
Aithnítear ioncam úis ar bhonn fabhruithe tríúsáid a bhaint as modh an ghlanráta úis.

Tá príomhchuspóir GFT Éireann sonraithe
i gCuid II S8 d'Acht um Fhorbairt Tionscail(GFT Éireann), 1993:
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 53

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Ioncam Cíosa(e) Sócmhainní Seasta Inláimhsithe

Cuimsítear i gcíosanna méideanna dlite
faoi théarmaí comhaontuithe léasa lehaghaidh tréimhsí suas go dtí 35 bliain, idir an
Ghníomhaireacht agus tionóntaí, muirir chunúsáid a bhaint as tailte neamhfhorbartha
agus muirir cothabhála eastáit billeáilte
chuig tionóntaí agus arna gcuntas arbhonn fabhruithe.

Cuimsítear i Sócmhainní Seasta Inláimhsithe:

Ioncam Eile
Déantar ioncam eile a aithint arbhonn fabhruithe.

(d) Deontais Iníoctha
Fabhraítear deontais sna Ráitis Airgeadais
nuair a bhíonn na coinníollacha sonraithe
comhlíonta ag an deontaí.

(i)

Talamh atá á choimeád chun críche
forbairt thionsclaíoch.

(ii) Oibreacha forbartha láithreáin.
(iii) Foirgnimh thionsclaíocha léasaithe dothionóntaí lena n-áirítear foirgnimh atáá ndíol ach raibh an teideal aistrithe ag
deireadh na bliana.
(iv) Réadmhaoin fholamh atá ar fáil chuncríocha tionsclaíocha nó atá á díol
ach nach raibh an teideal aistrithe ag
deireadh na bliana.
(v) Sócmhainní Seasta Eile lena n-áirítear
trealamh ríomhaireachta a bhfuil luachníos mó ná €650 luaite leis agus trealamh
agus daingneáin agus feistis a bhfuil
luach níos mó ná €1,000 luaite leo.

Sonraítear Sócmhainní Seasta Inláimhsithe
ag costas lúide dímheas carntha agus foráil
le haghaidh bearnúcháin. Déantar foráil lehaghaidh dímheasa ar gach sócmhainní
inláimhsithe seachas talamh ag rátaí arnaríomh chun an costas, lúide luach iarmharachmeasta, a bhaineann le gach sócmhainna dhíscríobh de réir méid cothrom thara saolré úsáideach measta, mar seo a leanas:(i)

Foirgnimh

3 % sa bhliain(ii) Forbairt Láithreáin

10 % sa bhliain(iii) Trealamh Oifige /Daingneáin & Feistis

20 % sa bhliain(iv) Ríomhairí

33 % sa bhliain(v) Talamh

0 % sa bhliain

Is éard atá i gceist le luach iarmharach
ná an méid measta a bheadh á fháil faoi
láthair dá ndéanfaí sócmhainn a dhiúscairt,i ndiaidh chostais mheasta na diúscartha
a asbhaint, dá mbeadh an tsócmhainn ag
aois agus sa riocht a mbeifí ag súil leis ag
deireadh a saolré úsáideach.

Bearnúchán Réadmhaoine,
Gléasra agus TrealamhD'fhéadfaí forálacha bearnúcháin a dhéanamhi ndiaidh athbhreithnithe a dhéanamh
ar shócmhainní seasta agus sócmhainníteileachumarsáide déanta ag oifigí de chuid
GFT Éireann nó luachálaithe neamhspleácha,más cuí, má thugann teagmhais nó athruithe
ar imthosca nó coinníollacha geilleagracha
le fios go mb'fhéidir nach mbeadh suimghlanluacha na sócmhainní in-aisghabhála
go hiomlán. Aithneofar aon fhorálacha dáleithéid sa Ráiteas Ioncaim agus Caiteachais
agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe sa bhliain
lena mbaineann siad. Sa chás go dtugtar lefios in athbhreithniú a dhéantar ina dhiaidh sinnach ann níos mó do na himthosca atá marbhonn le foráil bhearnúcháin nó go bhfuil siad
athraithe go hábhartha, laghdófar an fhoráil
bhearnúcháin charntha dá réir.
Má tá fianaise oibiachtúil ann maidir lebearnúchán luach sócmhainne, aithnítear
caillteanas bearnúcháin sa Ráiteas Ioncaim
agus Caiteachais agus i gCúlchistí Ioncaim
Coinnithe don bhliain.
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 54

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Déantar cuntas ar aisiompuithe a rinneadh
i mblianta roimhe sin tríd an Ráiteas
Ioncaim agus Caiteachais agus i gCúlchistí
Ioncaim Coinnithe.

Trí mheabhrán, tá eolas maidir le hIoncam
agus Caiteachas a bhaineann le hidirbhearta
Réadmhaoin Thionsclaíoch le fáil i nóta 23
a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais.

(f) Réadmhaoin Thionsclaíoch(g) Sócmhainní Seasta Doláimhsithe:

Tá Réadmhaoin Thionsclaíoch atá sanáireamh i sócmhainní seasta inláimhsithe
sealbhaithe, forbartha nó tógtha chuncríche cabhrú le poiblíocht agus forbairt
an tionscail agus ní ghlactar lena leithéidmar réadmhaoin infheistíochta ach mar
ghnáthshócmhainní seasta.

San áireamh i Sócmhainní Seasta
Doláimhsithe tá sócmhainníteileachumarsáide arb ionann iad agus
ceart úsáide dochloíte cuid ainmnithe deghréasán teileachumarsáide domhanda
le haghaidh tréimhse 25 bliain ó 2000.

San áireamh i gcostas talún, forbairt láithreáinagus réadmhaoin thionsclaíoch tá cionroinnt
costas riaracháin a bhaineann le héadáil nó
forbairt na sócmhainní.

(h) Fardal
Is éard atá i gceist anseo ná roinnt fardal atáá gcoimeád le dáileadh gan mhionchomaoin
nó le haghaidh mionchomaoin, arna
dtomhas ag an gcostas coigeartaithe isísle, nuair is infheidhme, le haghaidh aon
chaillteanas poitéinsiúil seirbhíse agus
costas athsholáthair.

(i) Infháltais
Aithnítear infháltais ag luach cóir, lúide foráil
le haghaidh fiacha amhrasacha. Is foráil
shonrach í an fhoráil le haghaidh fiacha
amhrasacha, agus bunaítear í nuair atá
fianaise oibiachtúil ann nach mbeidh GFT in
ann na méideanna ar fad atá dlite dó a bhailiú.
Aithnítear gach gluaiseacht san fhoráil lehaghaidh fiacha amhrasacha sa Ráiteas
Ioncaim agus Caiteachais agus sna Cúlchistí
Ioncaim Coinnithe. Áirítear i measc infháltas:(i)

Réadmhaoin díolta ar bhonn iarchurtha.
Gearrtar ús ar na méideanna seo ag Rátaí
Iasachta Státchiste arna mholadh ag an
Roinn Airgeadais nó ag Ráta Tagartha
Lascaine an AE de réir mar is cuí.

(iii) Táillí a bhaineann le roghanna
ceannaigh tugtha i ndáil le réadmhaoin
GFT, taiscí íoctha ag GFT chunréadmhaoin a cheannach sa chásnach raibh an teideal aistrithe chuig an
nGníomhaireacht ag an 31 Nollaig, agus
seirbhísí eile a sholáthar.
(iv) Méideanna dlite i ndáil le diúscairt nó
léasú sócmhainní teileachumarsáide.
(v) Méideanna dlite i ndáil le socruithe
comhpháirteacha.
(vi) Méideanna dlite i ndáil le hiasachtaíréamhíoctha agus ús a bhaineann leo.

(ii) Cíosanna dlite faoi théarmaícomhaontuithe léasa le haghaidh
tréimhsí suas go dtí 35 bliain, idir an
Ghníomhaireacht agus tionóntaí,muirir chun úsáid a bhaint as tailte
neamhfhorbartha agus muirir
chothabhála eastáit billeáilte
chuig tionóntaí.
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 55

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022(j)	Cuimsítear i míreanna iníocthamíreanna iníoctha a bhaineann le:(i)Creidiúnaithe agus Fabhruithe.

(ii) Tá deontais iníoctha de réir nóta (d)(iii) Taiscí le haghaidh díolachánneamhchríochnaithe.

(k)	Cuimsítear i bhforálacha le haghaidh
dliteanas agus muirear:(i)

Méideanna curtha ar fáil i ndáil lecostais fhéideartha a bhaineann le foráil
trochlaithe léasanna oibriúcháin.

(ii) Méideanna curtha ar fáil sa chás gomeastar go sáróidh costais todhchaíocha
a easraíonn as léasanna oibriúcháinna méideanna atá in-aisghabhálaó fho-léasaithe.

(l) Airgeadra Eachtrach(n) Sochair Fostaithe

Aistrítear sócmhainní agus dliteanais
airgeadaíochta atá ainmnithe i airgeadraí
eachtracha ag na rátaí malairte atá
i bhfeidhm ar dháta an Ráitis ar Staid an
Airgeadais. Aistrítear ioncaim agus costais ag
na rátaí malairte atá i bhfeidhm ag dátaí nan-idirbheart bunúsach.

Sochair Ghearrthéarmacha

Déileáiltear le brabúis agus caillteanais ag
eascairt as aistrithe airgeadra eachtraighagus nuair a réitítear méideanna infhála agus
iníoctha in airgeadra eachtrach sa Ráiteas
Ioncaim agus Caiteachais agus sna Cúlchistí
Ioncaim Coinnithe.

Sochair Scoir(m) Léasanna
Déileáiltear leis na cíosanna faoi léasanna
oibriúcháin sna Ráitis Airgeadais de réir mara bhíonn siad dlite. Chomh fada is a bhaineann leréadmhaoin thionsclaíoch atá ar fáil chun críche
poiblíochta, déantar foráil, más cuí, le haghaidhíocaíochtaí cíosa a bheidh á ndéanamh ag annGníomhaireacht amach anseo.

Aithnítear sochair ghearrthéarmacha cosúil lepá saoire mar chostas sa bhliain, agus áirítear
sochair atá fabhraithe ag deireadh na bliana
i bhfigiúr na Míreanna Iníoctha sa Ráiteas ar
Staid an Airgeadais.

Rinneadh foráil in An tAcht um Fhorbairt
Tionscail (Díscaoileadh Forfás), 2014 (Uimh.
13 de 2014) a ritheadh le bheith ina dhlí ar an
16 Iúil 2014 chun Forfás a dhíscaoileadh agus
foráladh ann freisin le haghaidh: GFT Éireann,
Fiontraíocht Éireann agus Fondúireacht
Eolaíochta Éireann a bhunú mar fhostóirí
dlíthiúla ar leithligh; gach gníomhaireacht ag
forbairt a scéim pinsin féin agus tugadh faoi
deara go mbeadh comhaltaí foirne atá/a bhí
páirteach i Scéim Pinsin Forfás ag glacadh
páirte i Scéimeanna nua na Gníomhaireachta
bunaithe ar théarmaí aoisliúntais nachraibh níos fabhraí ná na téarmaí a bhíbunaithe faoi Scéim Forfás díreach roimh andáta aistrithe, agus go mbeadh comhaltaífoirne na ngníomhaireachtaí páirteach sna
scéimeanna sin mar bhaill; agus go mbeadh

cuntas á dhéanamh ag na gníomhaireachtaí
sin ar na Dliteanais Phinsin ghaolmhara faoi
FRS102. Glacann an Roinn Fiontar, Trádála
agus Fostaíochta le freagracht dhlíthiúil
as scéimeanna pinsin, pinsinéirí agus
iarchomhaltaí foirne Forfás a bhfuil sochairchaomhnaithe acu.
Faoi Acht um Pinsin na Seirbhíse Poiblí(Scéim Aonair agus Forálacha Eile), 2012,bíonn iontrálaithe nua sa tSeirbhís Phoiblí
ar nó i ndiaidh an 1 Eanáir 2013 ina
gcomhaltaí de Scéim Pinsin na Seirbhíse
Poiblí (“Scéim Aonair”).
Tá an fhreagracht dhlíthiúil iomlán ar GFT
as a fostaithe mar a bhfostóir dlíthiúil. San
áireamh anseo tá an fhreagracht as pinsin
na bhfostaithe reatha a bheidh ag dul ar scori ndiaidh an 16 Iúil 2014. Tá léargas le fáil sna
Ráitis Airgeadais freisin ar chostais pinsin
fhoireann GFT atá clúdaithe ag an Scéim
Pinsean Seirbhíse Poiblí Aonair.
Léirítear i gcostais phinsin GFT scéimeanna
pinsin le sochar sainithe, atá á maoiniú gobliantúil ar bhonn íoc mar a thuillir ó airgead
atá ar fáil, lena n-áirítear airgead atá á churar fáil ag an Roinn Fiontar, Trádála agus
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 56

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022
Fostaíochta agus ó ranníocaíochtaí áirithe
asbhainte as tuarastail foirne.

(o)	Breithiúnais, Meastacháin agus
Toimhdí Criticiúla

Luachanna iarmharacha
agus dímheas sócmhainníIs éard atá i gceist le costais phinsin ná
sochair phinsin atá tuillte ag fostaithe
i rith na tréimhse agus taispeántar iad mar
ghlan-ranníocaíochtaí pinsin comhaltaífoirne coimeádta. Aithnítear méid atá ag
comhfhreagairt leis an muirear pinsin mar
ioncam a mhéid is atá sé in-aisghabhála, agus
fritháirithe ag deontais a fhaightear sa bhliainchun íocaíochtaí pinsin a chomhlíonadh.

Nuair a bhíonn beartais chuntasaíochta GFT
Éireann á gcur i bhfeidhm, ceanglaítear aran bhfoireann bhainistíochta breithiúnais,
meastacháin agus toimhdí a dhéanamh
maidir le suimeanna glanluacha sócmhainní
agus dliteanas nach bhfuil soiléir ó fhoinsí
eile. Tá na meastacháin agus toimhdí
gaolmhara bunaithe ar eispéireas stairiúil
agus fachtóirí eile a mheastar atá ábhartha.
Ní gá go mbeadh na torthaí ag teacht leisan meastacháin.

Tá athbhreithniú déanta ag an bhFoireann
Bhainistíochta ar shaolré sócmhainní agus
luachanna iarmharacha gaolmhara gachaicme sócmhainne seasta, agus cinneadh go
bhfuil saolré sócmhainne agus luachanna
iarmharacha oiriúnach.

Léirítear gnóthachain nó caillteanais achtúireacha
ar dhliteanais na scéime sa Ráiteas ar Ioncam
Cuimsitheach, agus aithnítear coigeartú
comhfhreagrach sa mhéid in-aisghabhála ón
Roinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta.
Léiríonn dliteanais phinsin luach láithreachna n-íocaíochtaí pinsin sa todhchaí atá tuillte
ag comhaltaí foirne go dáta. Is ionann anmaoiniú pinsin iarchurtha agus an tsócmhainnchomhfhreagrach atá le haisghabháil amachanseo ón Roinn Fiontar, Trádála agus Fostaíochta.
Déantar dliteanais na scéime pinsina thomhas ar bhonn achtúireach trí úsáid
a bhaint as modh na n-aonad creidmheasa
réamh-mheasta.

Déantar athbhreithniú leanúnach ar na
meastacháin agus toimhdí bunúsacha.
Aithnítear leasuithe ar na meastacháinchuntasaíochta sa tréimhse ina ndéantar
an meastachán a leasú mura mbaineann an
leasú ach leis an tréimhse sin, nó i dtréimhse
an leasaithe agus i dtréimhsí amach anseo
má tá tionchar ag an leasú ar thréimhsí reatha
agus ar thréimhsí amach anseo.
Is ag na breithiúnais agus na meastacháin
seo a leanas a bhí an éifeacht is suntasaí ar na
méideanna aitheanta sna ráitis airgeadais:

Athbhreithnithe bearnúcháin ar shócmhainní
Déantar athbhreithniú ar shócmhainní atá
faoi réir amúchta le haghaidh bearnúcháinbunaithe ar cibé imeachtaí nó athruithe arimthosca a thugann le fios go mb’fhéidir
nach mbeadh an tsuim ghlanluacha
in-aisghabhála. Aithnítear caillteanas
bearnúcháin don mhéid a bhfuil suimghlanluacha na sócmhainne ag sárú a méidin-aisghabhála. Is é an méid in-aisghabhála anméid is airde de luach cóir sócmhainne lúide
an costas díolacháin agus an luach úsáide.
Oibleagáid sochair scoir
Déantar na foshuíomhanna atá mar bhonn leis
na luachálacha achtúireacha lena n-aithnítear
na méideanna sna ráitis airgeadaisa chinneadh (lena n-áirítear rátaí lascaine, rátaíméadaithe ar leibhéil chúitimh amach anseo
agus rátaí básmhaireachta), a nuashonrú gachbliain bunaithe ar choinníollacha geilleagracha

reatha, agus ar aon athruithe ábhartha arthéarmaí agus ar choinníollacha an tsochairscoir agus na bpleananna iar-scoir.
D’fhéadfadh go mbeadh tionchar ag na nithe
seo a leanas ar na foshuíomhanna:(i)

an ráta lascaine, athruithe sa ráta sochair arbhannaí corparáideacha d'ardchaighdeáin(ii) leibhéil chúitimh amach anseo, coinníollacha
mhargadh an tsaothair amach anseo(iii) athruithe ar dhéimeagrafaic
Forálacha
Déanann an Ghníomhaireacht forálacha
le haghaidh oibleagáidí dlíthiúla agus
cuiditheacha, arb eol di atá gan íoc ag dáta
deiridh na tréimhse. Go ginearálta, déantar
na forálacha seo bunaithe ar fhaisnéis stairiúil
nó ar fhaisnéis thábhachtach eile agus tá siad
coigeartaithe le haghaidh treochtaí a tugadh
faoi deara le déanaí más cuí. Is meastacháin iad,áfach, de chostais airgeadais teagmhas nachdtarlódh le haghaidh roinnt blianta b’fhéidir. Mar
thoradh air seo agus an leibhéal éiginnteachta
a bhaineann leis na torthaí deiridh, d’fhéadfadh
go mbeadh difríocht shuntasach idir an toradh
iarbhír agus an toradh a mheastar.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 57

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

2

Deontais Oireachtais

3

Soláthraítear na Deontais Oireachtais faoi alt 35 d'Acht um Fhorbairt Tionscail (Fondúireacht
Eolaíochta Éireann), 2003.
Cuimsítear sna Deontais Oireachtais a thaispeántar sna Ráitis Airgeadais na suimeanna seo a leanasa íocadh ó Vóta 32 - Fiontar, Trádáil agus Fostaíocht:
2022
€’000

2021
€’000

Deontas do Phoiblíocht
agus Caiteachas Riaracháin

Vóta 32 - Fo-cheannteideal A5 (i)57,75653,036

Deontas don Earnáil
Thionsclaíoch

Vóta 32 - Fo-cheannteideal A5 (ii)

120,441

98,500

Deontas do Réadmhaoin
Thionsclaíoch

Vóta 32 - Fo-cheannteideal A5 (iii)San áireamh sna híocaíochtaí deontais oiliúnade €15.976m (féach nóta 7) tá íocaíochtaídeontais oiliúna de €3m (€3m in 2021) a íocadh
trí chistí a fuarthas ón Roinn Fiontar, Trádála
agus Fostaíochta agus ón gCiste Náisiúnta
Oiliúna, atá á riar tríd an Roinn Oideachais. Táceanglais reachtúla an Chiste á gcomhlíonadhag íocaíochtaí déanta mar a fhoráiltear in alt 7
d'Acht um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000.

4
47,059225,256

Sonraítear an Deontas do Chaiteachas Poiblíochta agus Riaracháin ag €57.756m glan arranníocaíochtaí pinsin fostaí de €1,154,460 (€1,096,697 - 2021) íoctha leis an Státchiste.

48,700200,236

Ciste Náisiúnta Oiliúna

Aisíocaíochtaí Deontais

Nuair a sháraíonn cliantchuideachta
coinníollacha comhaontú deontais, bíonn
an deontas in-aisghabhála. I rith na bliana,
d'in-aisghabháil an Ghníomhaireacht€0.211m (€4.766m in 2021) a bhain lehaisíocaíochtaí deontais.

5

Ioncam Eile
2022
€’000

2021
€’000

6

-

Ioncam Táillí
a bhain le Tailte
Neamhfhorbartha

172

144

Ús ar Idirbhearta
Réadmhaoin
Thionsclaíoch

83

334

IoncamIlghnéitheach

67

19

328

497

Ús Bainc

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 58

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

6

Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní

7
2022
€’000

2021
€’000

Comaoin (gan táillí agus costais dhíreacha a chur san áireamh)

42,035

12,485

Costais Stairiúla(31,696)(17,741)-

Cuntas na forála bearnúcháin
Cuntas na forála dímheasa

Deontais Iníoctha
2022
€’000

2021
€’000

Caipiteal

27,45915,795

Fostaíocht

4,958

4,471

2,221

T&F

75,177

67,144

11,441

4,814

Oiliúint

15,976

17,801

21,7801,779

Deontais Eile

256

218

123,826

105,429

Cuimsítear sa bhrabús ar dhiúscairt brabúis de €23.162m, caillteanais de €1.382m a bhí mar bhonn
le glanbhrabús ar dhiúscairt de €21.780m

In 2022, íocadh €10.652m (2021 - €3.494m) faoi Tháirgí Míochaine do scéim Covid 19 agus €147k(2021 - €390k) faoi Scéim Leanúnachais Gnó Covid 19.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 59

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

8(a)Costais Phoiblíochta, Riaracháin agus Ghinearálta

8

2022
€’000

2021
€’000

393

319

Costais luacha saothair eile - féach 8 (b)31,626

Margaíocht, comhairliúchán, promóisin agus fógraíocht
Riarachán ginearálta(b)
Cuimsítear i gcostais luacha saothair eile:

2022
€’000

2021
€’000

Sochair ghearrthéarmacha foirne

29,51027,32429,335

Ranníocaíocht fostóra do leas sóisialta

2,113

2,010

11,68719,021

Sochair Foirceanta--

18,596

15,343

Costais sochair scoir

3

1

Táille iniúchta

62

62

31,62629,335

Foráil d'Fhiacha amhrasacha

90

(110)

(1,319)(777)

61,13563,193

Táillí chomhaltaí an bhoird, costais agus luach saothair an POF

Lúide: Caipitliú caiteachais a bhaineann le forbairt réadmhaointhionsclaíoch

Ag deireadh na bliana, bhí an líon iomlán comhaltaí foirne (WTE) fostaithe cothrom le 338 (2021: 328)

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 60

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

8(c)Sochair Ghearrthéarmacha Foirne

8

2022
€’000

2021
€’000

Bunphá

29,50527,324

Ragobair5-

Liúntais--

29,51027,324

In 2022, tá €825k de Ranníocaíocht Aoisliúntais Bhreise asbhainte agus íoctha leis an Roinn Fiontar,
Trádála agus Fostaíochta.

(d)Miondealú ar Thuarastal Buan

Líon Fostaithe (WTE)
Sochair Fostaithe€60,000 go dtí €70,000€70,001 go dtí €80,000€80,001 go dtí €90,000€90,001 go dtí €100,000€100,001 go dtí €110,000€110,001 go dtí €120,000€120,001 go dtí €130,000€130,001 go dtí €140,000€140,001 go dtí €150,000€150,001 go dtí €160,000€160,001 go dtí €170,000€170,001 go dtí €180,000€180,001 go dtí €190,000€190,001 go dtí €200,000€200,001 go dtí €210,000€210,001 go dtí €220,000

2022

2021

49
15
37
32
13
9
1
1
2
5
4
1
1
-

41
23
41
22
11
7
3
2
5
2
3
1
1
-

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 61

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

8(e)Príomhphearsanra Bainistíochta

8(f)Luach Saothair an PhríomhfheidhmeannaighÁirítear sa phríomhphearsanra bainistíochta in EFT Éireann comhaltaí an Bhoird, an Príomhoifigeach
Feidhmiúcháin Eatramhach, an Stiúrthóir Feidhmiúcháin agus na Bainisteoirí Rannáin. Tá eolas
maidir le luach iomlán na sochar fostaí do phríomhphearsanra bainistíochta sonraithe thíos:

2022
€’000

2021
€’000

Bunphá

1,825

1,787

Liúntais--

Sochair foirceanta--Árachas Sláinte

-

-

1,825

1,787

2022
€

2021
€

Martin Shanahan(chuir tús le ‘saoire gharraíodóireachta’ ar an 26 Deireadh
Fómhair 2022. D'éirigh sé as a chúraimí ar an 25 Eanáir 2023 Cuimsítear sa luach saothair ‘saoire gharraíodóireachta’ agus
saoire bhliantúil fabhraithe).

238,508

192,105

Mary Buckley(ceaptha mar POF Eatramhach ón 26 Deireadh Fómhair 2022 go
dtí an 16 Aibreán 2023).

38,925-

Iomlán277,433

192,105

Faigheann an Príomhoifigeach Feidhmiúcháin (POF) tuarastal bliantúil de €212,941 éifeachtach ón
1 Iúil 2022. Ní sháraíonn teidlíocht phinsin an POF gnáthshocruithe pinsin na hearnála poiblí agus tá
sé á chothabháil faoi Scéim Pinsin GFT, agus tá na catagóirí seo a leanas i bhfeidhm:
Martin Shanahan - Comhaltaí foirne earcaithe i ndiaidh an 5 Aibreán 1995 agus roimh an 1 Eanáir 2013.
Mary Buckley - Comhaltaí foirne earcaithe suas go dtí an 5 Aibreán 1995.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 62

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

8(g)
Cíos Bliantúil Iníoctha i ndáil le Cóiríocht Oifige Léasaithe

(i)

Cíos
Comhlán
Iníoctha€’000

Cíos Glan
Iníoctha€’000

An Líon
Oifigí

Dáta Éaga
an Léasa

Ceannoifig

1

2043

7,769

3,924

Oifigí Réigiúnacha

32022-2028

117

117

Oifigí Thar Lear

19

2022-2029

2,438

2,438

10,324

6,479

Chomh fada is a bhaineann leis an gCeannoifig agus deich n-oifig thar lear, tá cóiríocht
comhlonnaithe le Gníomhaireachtaí Stáit eile agus / nó Misin de chuid Rialtas na hÉireann.
Cuimsítear i gcíos glan iníoctha méideanna faighte ó chomhlachtaí Stáit eile agus tionóntaí
príobháideacha a bhfuil cuid de na foirgnimh oifige in úsáid acu.

(ii) D'athnuaigh GFT Éireann trí léas thar lear in 2022.
(iii) Tá léasanna sínithe le haghaidh dhá oifig thar lear ina bhfuil clásal scoir in 2024.
(iv) Tá réadmhaoin amháin faoi úinéireacht na Gníomhaireachta a úsáidtear nó atá ar fáil mar spásoifige don fhoireann.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 63

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

8(h)Gealltanais faoi Léasanna Oibriúcháin

Ag an 31 Nollaig, tá an gealltanas faoi léasanna oibriúcháin cothrom le €166.036m. Rachaidh na léasanna seo in éag mar seo a leanas:

2022
€’000

2021
€’000

Réadmhaoin
Neamhthionsclaíoch

Réadmhaoin
ThionsclaíochÁitithe faoi léasanna

Réadmhaoin
Thionsclaíoch Ar Fáil
Le cur chun cinnlaistigh de bhliain amháin

10,324-

idir an dara agus an cúigiú bliain, an dábhliain sin san áireamh

35,160níos mó ná 5 bliana

Réadmhaoin
Neamhthionsclaíoch

Réadmhaoin
Thionsclaíoch Áitithefaoi léasanna

Réadmhaoin
Thionsclaíoch Ar Fáil
Le cur chun cinn-

10,321----

36,487--

120,552--

128,633--

166,036--

175,441--

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 64

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

9

Muirir Foirgneamh Tionsclaíoch

Cuimsítear sna muirir seo na costais ghlanaa bhaineann le foirgnimh thionsclaíocha
curtha ar fáil ag an earnáil phríobháideachagus costais chothabhála a bhaineann legach foirgneamh tionsclaíoch faoi sheilbh
GFT ar féidir poiblíocht a dhéanamh air.
Cuimsítear sna costais seo: costais ghairmiúla,
dhlíthiúla agus chomhairleachta €2.189m[2021 €2.99m], glanchostais oibriúcháinléasa Nialas [2021 (€0.006m)] agus costais
chothabhála páirc ghnó €4.929m [2021€2.941m], laghdaithe ag glanghluaiseacht
ar fhorálacha a bhaineann le léasanna
oibriúcháin (mar atá sonraithe i nóta 19)€0.015m [2021 €0.21m].

10 	Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta

11 Ranníocaíocht chuig an Státchiste

2022

2021

Nótaí

€’000

€’000

- Réadmhaoin Thionsclaíoch

13

11,231

12,684- Sócmhainní Seasta Eile

14

3,800

5,033

13

(5,837)(14,813)

9,194

2,904

Muirir Dímheasa

Muirir / (Aisiompuithe) Bearnúcháin- Réadmhaoin Thionsclaíoch

I rith 2022 agus 2021, fuair GFT Éireanncead ó RFTF Ioncam Acmhainní Dílse gintea choimeád. Bhí Ioncam acmhainní dílse
os cionn an leibhéil seo agus aon Ioncam
Acmhainní Dílse neamhúsáidte in-aisíocthale RFTF, mar ranníocaíocht don Státchiste.
In 2022, fuair GFT cead ó RFTF an €0.449m
d'Ioncam Acmhainní Dílse neamhúsáidte
in 2021 a choimeád, rud ba chúis leranníocaíocht nialasach don Státchiste. Lorg
GFT Éireann cead ó RFTF chun an €0.422m
d'Ioncam Acmhainní Dílse neamhúsáidte
a choimeád in 2022.

Ríomhtar dímheas chun costas na sócmhainní lúide, más cuí, aon fhoráil bhearnúcháin a dhíscríobhthar a saolré úsáideach fágtha. Ní dhéantar aon fhoráil le haghaidh dímheas i ndáil leis an talamh
nó infheistíochtaí.
Bíonn muirir bhearnúcháin i gceist sa chás go sáraíonn luach de réir na leabhar Réadmhaoin
Thionsclaíoch nó Sócmhainní Teileachumarsáide a luach in-aisghabhála measta. Bíonn
aisiompuithe bearnúcháin i gceist sa chás go bhfuil fianaise shoiléir ann go sáraíonn luach inaisghabhála na Réadmhaoine Tionsclaíche nó na Sócmhainní Teileachumarsáide a luach de réir na
leabhar, suas go dtí méid an bhearnúcháin bhunaidh.
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 65

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

12 Caipiteal

Nótaí

€'000

2022
€'000

€'000

282,667

Ag an 1 Eanáir

2021
€'000
245,908

Glanghluaiseachtaí ar:- Réadmhaoin Thionsclaíoch

13

60,29139,350- Sócmhainní Seasta Eile

14

(3,100)(2,591)

Aistriú ó Ráiteas an Chuntais Ioncaim agus Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim Coinnithe

57,19136,759Ag an 31 Nollaig

339,858

282,667

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 66

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022
13 Sócmhainní Seasta Inláimhsithe - Réadmhaoin Thionsclaíoch 2022

CostasAg an 1 Eanáir
Breiseanna
Aistrithe
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Foráil Bhearnúcháin
Ag an 1 Eanáir
Muirear / (Aisiompú) don Bhliain
Aistrithe
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Foráil Dímheasa
Ag an 1 Eanáir
Muirear don Bhliain
Aistrithe
Cuntas dímheasa ar Dhiúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Glanluach de réir na Leabhar
Ag an 31 Nollaig
Ag an 1 Eanáir
Glanghluaiseacht don Bhliain

Talamh€’000

Forbairt
Láithreáin€’000

Réadmhaoin ThionsclaíochÁitithe faoi léasanna€’000

Réadmhaoin Thionsclaíoch
Ar Fáil Le cur chun cinn€’000

Iomlán€’000

261,497
25,006(17,034)
269,469

162,596
19,943(12,878)
169,661

42,5003,267
8,032
53,79964,59037,719(8,032)
94,277531,183
85,935(29,912)587,206

90,299(5,837)84,462

-

977
(23)
954

68
23
91

91,344(5,837)85,507-

146,426
6,755(9,662)
143,519

13,354
1,428
312
15,094

5,271
3,048
(312)
8,007

165,051
11,231(9,662)
166,620

185,007

26,14237,751

86,179335,079

171,198

16,17028,16959,251

274,788
60,291

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 67

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022
Sócmhainní Seasta Inláimhsithe - Réadmhaoin Thionsclaíoch - 2021

CostasAg an 1 Eanáir
Breiseanna
Aistrithe
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Foráil Bhearnúcháin
Ag an 1 Eanáir
Muirear / (Aisiompú) don Bhliain
Aistrithe
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Foráil Dímheasa
Ag an 1 Eanáir
Muirear don Bhliain
Aistrithe
Cuntas dímheasa ar Dhiúscairtí
Ag an 31 Nollaig
Glanluach de réir na Leabhar
Ag an 31 Nollaig
Ag an 1 Eanáir
Glanghluaiseacht don Bhliain

Talamh€’000

Forbairt
Láithreáin€’000

Réadmhaoin ThionsclaíochÁitithe faoi Léasanna€’000

Réadmhaoin Thionsclaíoch
Ar Fáil Le cur chun cinn€’000

Iomlán€’000

259,471
11,115(9,089)261,497

152,312
15,341(5,057)
162,596

42,240260
42,50046,89921,210(3,519)64,590500,92247,926(17,665)
531,183

104,938(14,639)
90,299

174
(174)
-

977
977

2,289
(2,221)
68

108,378(14,813)(2,221)
91,344-140,985
9,534(4,093)
146,426

12,172
1,109
73
13,354

3,949
2,041
(73)
(646)
5,271

157,106
12,684(4,739)165,051

171,198
154,533

16,170
11,15328,16929,091

59,251
40,661

274,788
235,438
39,350(a) San áireamh sa tábla thuas tá méid a bhaineann le socrú comhpháirteach ar ghlac an Ghníomhaireacht páirt ann in 2004 le Comhairle Contae Fhine Gall chun tailte
a fhorbairt i mBaile Bhlainséir, Co. Bhaile Átha Cliath, a bhí faoi úinéireacht na Comhairle, chun díol ina dhiaidh sin do ghnóthais thionsclaíocha. Faoi théarmaí an
Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 68
tsocraithe, tá GFT freagrach as feabhsuithe bonneagair a dhéanamh ar na tailte. Tá an Ghníomhaireacht freagrach as costais iomlána na hoibre seo agus tá
sí i dteideal leath d'fháltais aon díolachán a fháil. Tá an glanmhéid de réir na leabhar san áireamh thuas a bhaineann leis an socrú seo cothrom le €Nialas.

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

14 Sócmhainní Seasta Eile
2022
Trealamh Oifige agus Trealamh
Ríomhaireachta, Daingneáin & Feistis€’000
CostasAg an 1 Eanáir
Breiseanna
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig

2021

Iomlán€’000

Trealamh Oifige agus Trealamh
Ríomhaireachta, Daingneáin & Feistis€’000

Iomlán€’000

25,720705(1,784)
24,641

25,720705(1,784)
24,641

23,3532,443(76)
25,72023,3532,443(76)
25,720Foráil Dímheasa
Ag an 1 Eanáir
Muirear don Bhliain
Diúscairtí
Ag an 31 Nollaig

17,8413,800(1,779)19,862

17,8413,800(1,779)19,862

12,883
5,033(75)
17,841

12,883
5,033(75)
17,841Glanluach de réir na Leabhar
Ag an 31 Nollaig
Ag an 1 Eanáir
Glanghluaiseacht don Bhliain

4,779
7,879
(3,100)

4,779
7,879
(3,100)7,879
10,470(2,591)

7,879
10,470(2,591)

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 69

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

15 Sócmhainní Teileachumarsáide
Ag feidhmiú de bhun chinneadh Rialtais,
ghlac GFT Éireann, i gcomhpháirt leis an
Roinn Fiontair Phoiblí (an Roinn Cumarsáide,Fuinnimh agus Acmhainní Nádúrtha anois),páirt i gconarthaí in 1999 chun sócmhainníteileachumarsáide a cheannach i bhfoirm
ceart úsáide dochloíte a bhain le húsáid
a bhaint as cuid ainmnithe de ghréasán
teileachumarsáide domhanda le haghaidh
tréimhse de 25 bliain ón mbliain 2000
ar aghaidh.

Díoladh cuid den acmhainn a cheannaigh
GFT le roinnt soláthraithe seirbhíse. Tá costas
stairiúil de €38.85m luaite leis na sócmhainnífágtha, atá díscríofa trí mhuirear bearnúcháinde €21m in 2002 agus dímheas comhlán de€17.85m thar thréimhse 8 mbliana ó 2000,
rud ba chuid le glanluach de réir na leabharde €Nialas.

16 Fardal

2022
€’000

2021
€’000

Fardal

8,583

5,488

Iomlán ag an 31 Nollaig

8,583

5,488

San áireamh i bhfardal tá déantúsaíocht dhigiteach agus sócmhainní TF sealbhaithe ag GFT
atá beartaithe a nuachan le haghaidh comaoin nialasach in 2023, mar chuid de Thionscnamh
Straitéiseach Náisiúnta in Ard-déantúsaíocht.
D'éascaigh GFT Digital Manufacturing Ireland Limited a bhunú mar eagraíocht taighde agus
teicneolaíochta tionscaltreoraithe a bhfuil a bord neamhspleách féin aici (le comhalta d'Fhoireann
Feidhmiúcháin GFT ceaptha mar Stiúrthóir Neamhfheidhmiúcháin) agus foireann cheannaireachta
feidhmiúcháin, a fheidhmíonn go neamhspleách. Le haghaidh tréimhse de 11 mhí (Noll 2021Samh 2022), sholáthair GFT maoiniú eatramhach (€485k) chun tairbhe Digital Manufacturing
Ireland chun íoc as Tuarastail, Costais & Speansais Ghaolmhara.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 70

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

17 Infháltais

2022
€’000

2022
€'000

2021
€’000

2021
€'000

Méideanna dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Infhála agus Réamhíocaíochtaí

25,142

33,219Foráil d'Fhiacha amhrasacha

(379)

(354)
24,76332,865--24,76332,865

Méideanna dlite i ndiaidh níos mó ná bliain amháin:
Méid dlite ó fho-léasaí i ndáil le costais feistitheSan áireamh sna hinfháltais agus réamhíocaíochtaí tá méideanna de €15.473m in íocaíochtaí síos ar idirbhearta réadmhaoine, fianaise ar íocaíochtaí le cuntais eascró aturnaetha ar cheannacháinréadmhaoine, dhá idirbheart a cuireadh i gcrích i Ráithe 1 2023, agus tá sé beartaithe dhá idirbheart eile a chur i gcrích i Ráithe 2 2023 mar aon le hidirbheart amháin i Ráithe 4 2023.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 71

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

18 Míreanna Iníoctha

19 Foráil le haghaidh Dliteanas agus Muirear

2022
€’000
Méideanna dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Iníoctha agus Fabhruithe
Méid dlite ar Dhíolacháin Neamhchríochnaithe
Fabhruithe Íocaíochtaí Deontais

2022
€’000

2021
€’000

Ag an 1ú Eanáir

140

350

2021
€’000
Foráil do Léasanna Oibriúcháin

7,032

5,631

680

330

Glan (laghdú) don bhliain

(15)

(210)

-

-

Iomlán ag an 31 Nollaig

125

140

7,712

5,961

Cuimsítear san Fhoráil do Léasanna Oibriúcháin:- Costais athchuir tógála poitéinsiúla a bhaineann le hoibleagáidí faoi léasanna oibriúcháin.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 72

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

20 Pinsin(a) Tá GFT freagrach as costais phinsin bhaill
foirne atá ag dul ar scor ó GFT i ndiaidh
an 16 Iúil 2014, faoi Acht um Fhorbairt
Tionscail (Díscaoileadh Forfás), 2014.
Glacann baill foirne a bhí/atá páirteachi Scéim Pinsin Forfás páirt i Scéim GFT
nua agus baineann siad tairbhe astéarmaí aoisliúntais atá chomh fabhrach
céanna lena dtéarmaí faoi Scéim Forfás
díreach roimh dháta aistrithe Forfás go
GFT. Clúdaíonn GFT na catagóirí foirne
seo a leanas:
Baill Foirne Clúdaithe(a) Baill foirne earcaithe suas go dtí an
5 Aibreáin 1995 a bhí rangaithe marchomhaltaí foirne inphinsin i ndiaidhan dáta sin.
(b) Baill foirne earcaithe i ndiaidh an
5 Aibreán 1995 agus roimh an
1 Eanáir 2013.

(c) Baill foirne earcaithe ón 1 Eanáir
2013, ar baill den Scéim Pinsean
Seirbhíse Poiblí Aonair iad.
(d) Baill foirne earcaithe ón 1 Eanáir
2013, a ghlac páirt i Scéim Pinsean
Forfás (Scéim GFT nua anois) debhrí go raibh siad páirteach i scéim
seirbhíse poiblí eile roimhe seo (gansos níos mó ná sé mhí sa tseirbhís
i ndiaidh an 1 Eanáir 2013).
Tá scéimeanna Céilí agus Leanaíbunaithe mar chuid de gach Scéim.
Cuireadh tús leis an Scéim Pinsean
Seirbhíse Poiblí Aonair nua (“an Scéim
Aonair”) le héifeacht ón 1 Eanáir 2013.
Go ginearálta, is comhaltaí den Scéim
Aonair iad na hiontrálaithe nua ar
fhostaíocht seirbhíse poiblí inphinsin
ar nó i ndiaidh an 1 Eanáir 2013. Tárialacha na Scéime Aonair sonraithe in
Acht Pinsin na Seirbhíse Poiblí (Scéim
Aonair agus Forálacha Eile), 2012. Níl
dliteanais phinsin a bhaineann leis
na daoine sin atá fostaithe faoi Scéim

Aonair na Seirbhíse Poiblí le haghaidhníos lú ná 2 bhliain san áireamh sa ríomh
pinsin de bhrí nach mbeidh cearta pinsin
fabhraithe acu go dtí 2 bhliain i ndiaidh
na seirbhíse a sholáthar.
Íocann GFT na costais ghlanaa eascraíonn as gnáthscor. Íoctar na
costais seo as ioncam reatha. Úsáidtear
ranníocaíochtaí faighte ag GFT ó bhaill
foirne atá páirteach sna scéimeannaranníocaíochta neamh-mhaoinithe
thuas chun na dliteanais phinsin
leanúnacha a pháirtmhaoiniú.
Faoi Acht um Bearta Airgeadais(Forálacha Ilghnéitheacha), 2009,
aistríodh sócmhainní an Iar-údaráis
Forbartha Tionscail chuig Ciste an
Chúlchiste Náisiúnta Pinsean ar an
31 Nollaig 2009. Tá na scéimeanna
pinsin a bhaineann leis an dá chiste
seo fós i bhfeidhm do chomhaltaí
reatha agus ní bheidh aon tionchar arshochair nó foráil ghaolmhar le haghaidh
na gcomhaltaí. Íocann GFT Éireannranníocaíochtaí fostaí leis an Státchiste.
D'íoc GFT ranníocaíochtaí fostaí iomlánade €1.154m le haghaidh na scéimeanna
seo don Státchiste in 2022 agus íoctar
costais phinsin tráth scoir trí Dheontas
Oireachtais Vóta Uimh. 32
fo-cheannteideal A5 (i).

(b) Nochtadh Pinsin faoi FRS102
Ceanglaíonn Caighdeán Tuairiscithe
Airgeadais 102 (FRS102) go léirítear
i ráitis airgeadais ag luach cóir nasócmhainní agus dliteanas a eascraíonn
ó oibleagáidí luacha saothair fostóra
agus aon mhaoiniú gaolmhar, agus
go dtí aithnítear ann na costaisa bhaineann le sochair aoisliúntais sna
tréimhsí cuntasaíochta ina dtuilleann
fostaithe iad.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 73

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022(c) Anailís ar an Muirear Pinsin Iomlán(e) Dliteanas Pinsin
2022
€’000

2021
€’000

Costais seirbhíse

8,392

8,033

Athrú ar Dhliteanais Scéim Pinsin

Ús ar Dhliteanais Scéim Pinsin

2,618

1,671

Iarmhéid Tosaigh

Ranníocaíochtaí Fostaithe úsáidte chun Pinsin a íoc(1,154)(1,097)

9,856

8,607

(d) Anailís ar an méid aitheanta sa Ráiteas ar Ioncam Cuimsitheach
2022
€’000

2021
€’000

Gnóthachain / (Caillteanais) a tharla(11,687)305

Athruithe ar thoimhdí Gnóthachan / (Caillteanais)

79,131(2,234)

Gnóthachan / (Caillteanas) Achtúireach

67,444(1,929)

2022
€’000

2021
€’000

219,312210,130

Costas Seirbhíse Reatha

8,392

8,033

Costais Úis

2,618

1,671

Íocaíochtaí le Pinsinéirí(2,570)(2,451)

Gnóthachan / (Caillteanas) Achtúireach(67,444)

1,929

Luach Láithreach Oibleagáidí Scéimeanna ag an 31 Nollaig

160,308219,312

2022
€’000

2021
€’000

Maoiniú In-aisghabhála i ndáil le costais phinsin na Bliana Reatha

11,0109,704

Maoiniú chun Pinsin a íoc(2,570)(2,451)

8,440

7,253

(f) Glanmhaoiniú Iarchurtha do Phinsin sa Bhliain

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 74

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

Aithníonn GFT ann na mar shócmhainnméid atá ag comhfhreagairt leis an dliteanas
iarchurtha neamh-mhaoinithe le haghaidh
pinsean, bunaithe ar an tacar foshuíomhannaar a ndéantar cur síos thíos, agus roinnt
teagmhas a tharla roimhe seo. Áirítear
i measc na n-imeachtaí seo an bonn reachtúil
do bhunú na scéime aoisliúntais, agus anbeartas agus an cleachtas atá i bhfeidhm
faoi láthair i ndáil le pinsin seirbhíse poiblía mhaoiniú, lena n-áirítear ranníocaíochtaíó fhostaithe agus an próiseas meastachán
bliantúil. Níl aon fhianaise ag GFT nachleanfaidh an beartas maoinithe seo lena
leithéid sin de mhéideanna a chomhlíonadh
de réir an chleachtais reatha.
Bhí an tsócmhainn mhaoinithe iarchurtha
le haghaidh pinsean ag an 31 Nollaig 2022
cothrom le €160.308m (2021 - €219.312m).
Tá cainníochtú an dliteanais bunaithe ar na
foshuíomhanna airgeadais atá leagtha amach
i nóta 20(g). Is í an Roinn Fiontar, Trádála agus
Fostaíochta a mholann na toimhdí a úsáidtear,atá bunaithe ar chomhairle achtúireach.

(g) Luacháil
Tá an luacháil a úsáideadh le haghaidh nochtuithe FRS102 bunaithe ar luacháil achtúireach iomlán ag an 31 Nollaig 2022. Seo a leanas na toimhdí
airgeadais a úsáidtear chun dliteanais scéime a ríomh faoi FRS102 ag an 31 Nollaig;

Modh luachála - Aonad réamh-mheasta

2022

2021

2020

2019

2018

Ráta lascaine

3.6% sabhliain.

1.2% sabhliain.

0.8% sabhliain.

1.20% sabhliain.

1.90% sabhliain.

Méaduithe tuarastail sa todhchaí

4.10% sabhliain.

3.50% sabhliain.

3.00% sabhliain.

3.00% sabhliain.

3.30% sabhliain.

Méaduithe ar an bpinsean stáit sa todhchaí

4.10% sabhliain.

3.50% sabhliain.

3.00% sabhliain.

3.00% sabhliain.

3.30% sabhliain.

Méaduithe pinsin sa todhchaí

3.60% sabhliain.

3.00% sabhliain.

2.50% sabhliain.

2.50% sabhliain.

2.80% sabhliain.

Boilsciú sa Todhchaí

2.60% sabhliain.

2.00% sabhliain.

1.50% sabhliain.

1.50% sabhliain.

1.80% sabhliain.

An bhliain ina shlánaítear 65 bliain d'aois

2022

2042

Ionchas saoil - fear

21.9

24.2

Ionchas saoil - bean

24.3

26.3

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 75

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022(h)	Stair na nOibleagáidí le Sochar Sainithe - Tosaithe 2014

2022
€’000

2021
€’000

2020
€’000

2019
€’000

2018
€’000

160,308219,312210,130

176,782

153,942(11,687)305(7,344)

344

3,954

(7.3%)

0.1%(3.5%)

0.2%

2.6%

Méid

67,444(1,929)(26,468)(15,716)

5,660

Céatadán na nDliteanas Scéime

42.1%(0.9%)(12.6%)(8.9%)

3.7%

An Bhliain dar Críoch an 31 Nollaig
Oibleagáid le Sochar Sainithe
Gnóthachain / (caillteanais) ó thaithí ar Dhliteanais Scéime:Méid
Céatadán na nDliteanas Scéime(Caillteanas) / gnóthachan iomlán aitheanta sa Ráiteas ar Ioncam Cuimsitheach:

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 76

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

21 Gealltanais

22 Cánachas

Meastar go mbeidh íocaíochtaí i gceist amachanseo a eascróidh as Gealltanais Deontais
cothrom le €240m amhail ag an 31 Nollaig
2022, meastacháin iníoctha mar seo a leanas;
2023 €94m, 2024 €65m, 2025 €44m, 2026
€21m, 2027 €10m, 2028 €5m, 2029 €1m.
(Ag an 31 Nollaig 2021 bhí an meastachán
cothrom le €261m, meastacháin iníoctha
mar seo a leanas; 2022 €102m, 2023 €63m,
2024 €45m, 2025 €28m, 2026 €14m,
2027 €6m, 2028 €3m). Bhí Gealltanais
Chaipitil gan íoc ag an 31 Nollaig 2022
a bhain le conarthaí d'éadáil agus d'fhorbairt
Réadmhaoin Thionsclaíoch cothrom le€30m (2021: €81m).

Foráiltear in Alt 227 d'Acht um Chomhdhlúite
Cánacha, 1997, díolúine ó cháin d'ioncam
comhlachtaí stáit neamhthráchtála.
Ní bhaineann an díolúine seo le hús ar
thaiscí. Sa chás go bhfuil ús infhála faoi réir
cánach ag an bhfoinse (e.g. DIRT), cuirtear
an glanmhéid infhála chun sochair don
Chuntas Oibriúcháin.
I roinnt tíortha ina bhfuil an Ghníomhaireacht
ag feidhmiú, tá tairbhe bainte as cánachasáitiúil faoi airteagal na Seirbhísí Rialtais
den chomhaontú ábhartha maidir lecánachas dúbailte.

Tá an staid seo faoi athbhreithniú leanúnach
ag an nGníomhaireacht a bhfuil soiléiriú
á lorg aici maidir le cibé acu atá nó nach bhfuil
cánacha fostaíochta thar lear i gceist in aon
dlínse ar baineadh tairbhe as an díolúine seo
inti. D'fhéadfadh dliteanas cánacha a bheith
mar thoradh ar an athbhreithniú seo ach
i bhfianaise na héiginnteachta a bhaineannle méid, más ann dá leithéid, a leithéid dedhliteanas teagmhasach, níl aon fhoráil
déanta sna ráitis airgeadais don bhliain dar
críoch an 31 Nollaig 2022.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 77

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

23 	Ioncam agus Caiteachais Réadmhaoin Thionsclaíoch

Nótaí

2022
€’000

2021
€’000

2

Ioncam Cíosa Cliantchuideachtaí GFT Éireann

1,774

1,694

47,05948,700

Costais Phoiblíochta, Riaracháin agus Ghinearálta

4,057

3,996

Muirir Foirgneamh Tionsclaíoch

9

7,103

5,715

Muirir agus Forálacha Dímheasa

10

5,394

(2,129)14,271

5,280

58,82649,672(60,291)(39,350)(1,465)

10,322

Ioncam Táillí a bhain le Tailte Neamhfhorbartha

5

172

144

Ús ar Idirbhearta Réadmhaoin Thionsclaíoch

5

83

334

21,726

1,778

73,09754,952

Brabús ar Dhiúscairt Réadmhaoin Thionsclaíoch

2021
€’000

Caiteachas:

Ioncam:Deontas Oireachtais

Nótaí

2022
€’000

Glanghluaiseacht don Bhliain
Aistriú (chuig) Caipiteal
Ranníocaíochtaí le haghaidh gníomhaíochtaí Poiblíochta
agus Riaracháin

12

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 78

Nótaí a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais ar lean
Don Bhliain Dar Críoch an 31 Nollaig 2022

24 Nochtuithe Páirtithe Gaolmhara
Féach ar Nóta 8, áit a bhfuil miondealú ar anluach saothair agus ar an sochair íoctha leis anbpríomhphearsanra bainistíochta.
I rith an ghnáthchúrsa gnó, féadfaidh an
Ghníomhaireacht deontais a cheadú agus
páirt a ghlacadh i socruithe conarthacha legnóthais ina bhfuil comhaltaí Bhoird GFT
fostaithe nó a bhfuil leas acu iontu ar shlí eile.
Ghlac an Ghníomhaireacht le nósanna
imeachta de réir na dtreoirlínte atá eisithe ag
an Roinn Caiteachais Phoiblí, Seachadadh
agus Athchóiriú Phlean Forbartha Náisiúnta,i ndáil le leasanna pearsanta a bheith
á nochtadh ag comhaltaí Boird agus chloígh
na comhaltaí Boird agus an Ghníomhaireacht
leis na nósanna imeachta sin. I rith 2022,
cheangail idirbheart amháin nochtadh maidir
le hioncam luach €1.233m a bhí faighte.
Baineann an t-idirbheart le cuideachta ina
raibh comhalta Boird fostaithe.

I gcásanna ina bhféadfadh coinbhleacht leasa
a bheith i gceist, ní fhaigheann comhaltaí
Boird doiciméid an Bhoird nó ní ghlacann siad
páirt in ar shlí ar bith eile nó ní fhreastalaíonn
siad ar phlé a bhaineann leis na hidirbhearta
seo. Coimeádtar clár de gach cás dá leithéidagus tá sé ar fáil ar iarratas.

25 Dliteanas Teagmhasach
Ghlac GFT Éireann páirt i gcomhaontú lesoláthraí seirbhíse arb é an aidhm a bhí leis
infheistíochtaí díreacha eachtracha beaga
a bhuachan, go háirithe i bhfiontair bheaga
agus mheánmhéide, chun poist inbhuanaithe
a chruthú. Chuaigh an conradh leis ansoláthar seirbhíse in éag ar an 26 Márta
2017. De réir na hoibleagáide conarthaí sachomhaontú, rinne GFT íocaíocht leis ansoláthraí seirbhíse in 2017.

Ríomhadh an íocaíocht, a ndearnadh
foráil di i Ráitis Airgeadais 2016, trí thagairt
a dhéanamh don fhostaíocht a d'fhéadfaía chruthú amach anseo. De bhrí go raibh
an líon post a cruthaíodh agus a fíoraíodh
ina dhiaidh sin níos lú ná an líon posta ndearnadh foráil dó san íocaíocht sin, tá
páirt-aisíocaíocht ar an íocaíocht iarrtha.
Ina theannta sin, bhí cuid de na híocaíochtaía rinne GFT leis an soláthraí seirbhíse faoin
gconradh bunaithe ar phoist nach raibh
ann don tréimhse íosta a bhí sonraithe sachonradh, agus tá aisíocaíocht le haghaidh
na n-íocaíochtaí seo á lorg ón soláthraíseirbhíse freisin. Tá áitiú GFT á dhíospóidiú ag
an soláthraí seirbhíse agus tá damáistí á lorg
aige ó GFT don sárú conartha líomhanta.
Táthar ag déileáil leis an gceist seo mar chuidd'imeachtaí eadrána leanúnacha idir napáirtithe. “Modúl candaim” a bheidh sa chéad
chéim eile de na himeachtaí eadrána ina
ndéanfaidh an tEadránaí cinneadh maidir leisan airgead, más cuí, atá dlite do na páirtithefaoi seach.

26 Faomhadh na Ráiteas Airgeadais
Cheadaigh an Bord na Ráitis Airgeadais ar an
11 Bealtaine 2023.

Tuarascáil Bhliantúil GFT Éireann 2022 79

Oifigí Domhanda
An Eoraip
1
Éire
2
An Fhrainc
3
An Ghearmáin
4
An Ríocht Aontaithe

Meiriceá Thuaidh
5Atlanta6
Bostún7
Chicago8
Nua-Eabhrac
9Seattle10 Tuaisceart California
11 Deisceart California
12 Austin
13 Toronto

An Aigéan Chiúin agus An Áise14 An Astráil
15 An tSín Béising
16 An tSín Shang-hai
17 An tSín Shenzhen
18 An India
19 An tSeapáin
20 Singeapór
21 An Chóiré

7 13

9

6

10
11

12

5

1

4
3
2

8

15

21

19

16

17

18
20

14

idaireland.com