Gníomhaireacht Forbartha
Tionscail Éireann
Tuarascáil Bhliantúil
agus Cuntais
2016

www.idaireland.com

Clár na nÁbhar
Forbhreathnú an Chathaoirligh
agus an POF
01
Staitisticí06

Rialachas Corporáideach11

Ráitis Airgeadais

18

Líonra Domhanda Oifigí

39

Forbhreathnú an
Chathaoirligh agus an POF

01

atement from the Chairman and CEO of IDA Ireland
Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF

trategy

Lean GFT Éireann den straitéis: Infheistíocht Eachtrach Dhíreach015, IDA
Irelandnew strategy- Winning:a Ghnóthú
2015published– 2019 a churai bhfeidhm
go céimneachin 2016.

eign Direct
Investment 2015 – 2019. That Strategy sets
Tá cuspóirí an-uaillmhianacha ag GFT Éireann, lena n-áirítear:an extremely ambitious set of targets including:

80,000
Post Nua
0,000- New
Jobs- 900 Infheistíocht
- Méadú 30 – 40% ar infheistíochtaí isteach30 – 40%
increase ininvestmentsi suíomhannaréigiúnacha;
agus
nto regional
locations;and- Caiteachas€3bn arThaighde agus Forbairt

00 Investments

3bn inexpenditure
Is éR&D
cuspóir foriomlán
na straitéise ná go mbainfeadh muintir na hÉireannleas as infheistíocht dhíreach eachtrach agus go mbeadh GFT Éireann ar an
ngníomhaireacht cur chun cinn infheistíochta agus forbartha is rathúla ar domhan.

ultimate goal of the new strategy is for the people ofí 2016 an dara
bliain aforeign
cuireadh an straitéis
agus tá GFTand
Éireannsásta
and toBabenefit
fromdirecti bhfeidhm
investmentforIDA
a thuairisciú gur cuireadh tús iontach le gach gné den straitéis agus go bhfuilimid
and tochun
becomeinvestment
promotion
tosaigh ar árthe
spriocmost– tá breissuccessful
is 200,000 duine ag
obair i gcuideachtaí
eachtrachain Éirinn anois don chéad uair ó bunaíodh an Stát. Is éacht tábhachtach é seo don tír
development
agency in the world.
seo agus léiríonn sé cé chomh iomaíoch is atá sí maidir le gnó a ghnóthú ar fud an
domhain. Tá athbhreithniú meántéarmach á dhéanamh ar an straitéis faoi láthair,
mar a tugadh le fios sa phlean bunaidh.
Chuir an rath leanúnach ar chliantchuideachtaí an GFT go mór leis an bhfás
fostaíochta agus tá laghdú ag teacht go fóill ar an ráta dífhostaíochta in Éirinn.

5 was the first year of implementation of that strategy
IDA Ireland is happy to report that it has made anellent start on all aspects of the strategy.
02

Frank Ryan
CathaoirleachFrank Ryan
Chairman4

Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF
Príomhfhachtóirí

Dearcadh agus Dúshláin

Caitheann GFT Éireann gach lá den bhliain ag iarraidh
infheistíocht mhóibíleach a ghnóthú.

Bliain shuntasach a bhí ann in 2016 ó thaobh an athraithe
pholaitiúil agus eacnamaíoch ar fud an domhain.
Chruthaíodh éiginnteacht shuntasach maidir lehinfheistíocht dhomhanda de bharr Brexit agus anathraithe ar rialtas na Stát Aontaithe.

Tá an infheistíocht dhíreach eachtrach níos iomaíche
ná riamh cheana, agus tá gníomhaireachtaí ar fud
an domhain ag seasamh i gcoinne a chéile chungnó a ghnóthú ó infheisteoirí. Tá íogaireachtaí nan-infheisteoirí ag síor-athrú i gcomhréir le hathruithe archúrsaí polaitiúla agus eacnamaíocha. É sin ráite, tá an
tír seo thar a cosúlacht go fóill ó thaobh IDE de - éiríonn
léi 4.5% de thionscadail IDE san Eoraip agus 7.5% dethionscadail sna hearnálacha ar a ndíríonn GFT a ghnóthú,cé nach bhfuil sí freagrach ach as 1.8% d'OTI an AE.
De ghnáth, is próiseas fada é teacht ar chomhaontú
maidir le hinfheistíocht a bhunú i suíomh áirithe, próiseas
ina ndéanann cuideachta suíomhanna éagsúla a churi gcomparáid, mar aon le cumas na tíre chun riachtanais
agus ionchais shonracha a chomhlíonadh.
Ní dhéanfaidh aon ghnóthas cinneadh chun a ghnó a churar bun in Éirinn bunaithe ar fhachtóir amháin. Ach, in 2016,d'éirigh dhá phríomhfhachtóir i bhfad níos tábhachtaíd'infheisteoirí, is iad sin cobhsaíocht eacnamaíoch agus
pholaitiúil na hÉireann agus tábhacht mhéadaitheachan teachta ar an margadh AE.
Thacaigh príomhghnéithe eile leis na buntáistí seo, amhaila éasca is atá sé gnó a dhéanamh, soláthar tallainne,
taighde nasctha agus teacht ar chuideachtaí úrscothacha
Éireannacha agus idirnáisiúnta atá bunaithe anseo.

03

Tá geilleagar beag agus oscailte ag an tír seo agus tá naisc
an-láidre thrádála aici ar fud an domhain. Tá páirt againn
i sreabhadh domhandaithe eacnamaíoch, áfach, agusd'fhéadfadh tionchair na n-athruithe ar mhargaídomhanda cur isteach orainn. Leanfaidh GFT dedhlúthmhonatóireacht a dhéanamh ar éiginnteacht
mhéadaithe na n-infheisteoirí i ndiaidh na n-imeachtaí
seo le linn na straitéise reatha.
Dhírigh GFT Éireann go mór ar Brexit le déanaí, le hacmhainníméadaithe, le straitéisí nua margaíochta agus le himeachtaía chur ar siúl chun béim a leagan ar oiriúnacht na hÉireanndo chuideachtaí ar mian leo teacht ar an margadh AE
a chothú sa todhchaí.
Tá fás leanúnach ar an bhfostaíocht agus an ráta
laghdaithe dífhostaíochta in Éirinn i gcomhréir le bonn
IDE atá ag cur lena láithreacht in Éirinn faoi láthair.
Ag 6.4%, is é an ráta is ísle le beagnach naoi mbliana.
Athrú suntasach ó bhonn atá ann do gheilleagar na
hÉireann agus ba phríomhchatalaíoch an infheistíocht
eachtrach sa réimse seo.

Martin ShanahanPríomhoifigeach FeidhmiúcháinForbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF
Iomaíochas

Feidhmíocht

Taispeánadh cumas suntasach in Éirinn chun infheistíocht
eachtrach a thógáil isteach. É sin ráite, tá an t-iomaíochasó thíortha eile chun an infheistíocht eachtrach a ghnóthú
níos láidre ná riamh cheana.

Tá 199,877 duine ag obair ag cuideachtaí thar lear anois,
an leibhéal is airde riamh de réir taifead.

Iarrtar i gcónaí ar GFT Éireann cad eile is féidir a dhéanamhchun infheistíocht a ghnóthú don tír seo. Go simplí, caithfimidgach iarracht a dhéanamh ár n-iomaíochas a chothú ar an
méid is mó taobhanna agus is féidir. Roghnaíonn cuideachtaía ngnó a chur ar bun in Éirinn ar iliomad cúiseanna. Bíonn
ar roinnt cuideachtaí seicliostaí coimpléascacha a úsáid,a chuimsíonn 40 athróg éagsúil amhail an t-oideachas,cuntas teiste agus aer-rochtain, chun a chur ar a gcumas
cinneadh a dhéanamh. Is féidir le fachtóirí idir mhéid an spáis
oifige agus na tithíochta cónaithe, aernaisc idirnáisiúnta agus
rátaí cánachais a bheith i gceist anseo.
Leag an Chomhairle Náisiúnta Iomaíochais béim le déanaí aran ngá atá le bonn costais iomaíoch a chaomhnú in Éirinn.
D'fhéadfadh bonn costais iomaíoch fáinne óir a chruthú idir
an boilsciú, ionchais pá agus an t-iomaíochas costais.
D'éiligh GFT Éireann i gcónaí go n-infheisteofaí goleanúnach sa bhonneagar ar fud na Stáit. Chabhródh sé sin
go mór le hiarrachtaí ar infheistíocht eachtrach a ghnóthú.

Chruthaigh cliantchuideachtaí GFT 18,627 post ar an bhfód
i rith na bliana thar raon earnálacha, le glanbhreisiú post
á bhaint amach ag gach réigiún in Éirinn.
Tugtar le fios sna torthaí is déanaí feidhmíocht láidir ag
an eagraíocht maidir lena sprioc 2019 de 80,000 post nua
agus 900 infheistíocht a chomhlíonadh.
Is láidir nár cailleadh níos mó post agus, i gcomhair leholluimhreacha méadaitheacha, rinne sé sin glanfhigiúirí post
atá ag méadú go comhsheasmhach a éascú i gcomhair GFT
Éireann. Ní cheapann GFT Éireann go mairfidh an leibhéal íseal
caillteanas seo go deo. Leanfaidh feidhmeannaigh GFT orthu
ag obair lenár gcliaint chun a chinntiú go ndéanann a ngnó
gach rud is féidir chun go mairfidh siad san fhadtéarma.
Mhéadaigh barrlíon na n-infheistíochtaí a gnóthaíodh i rithna bliana go 244 ó 213 sa bhliain roimhe sin. Mhéadaigh líon
na n-infheistíochtaí ainmneacha nua go 99 ó 94 sa bhliain
roimhe sin. Tá an fheidhmíocht láidir trína cruthaíodh glanlíon
post breise de 11,842 in Éirinn mar thoradh ar shraith
fhíorláidir infheistíochtaí nua agus laghdú ar chaillteanais
phoist sa phunann fostaíochta. Bhí na caillteanais mar
chéatadán den phunann fhoriomlán fostaíochta ag anleibhéal ab ísle le 19 mbliana anuas (1997).

Bhí na hinfheistíochtaí seo a leanas ar na
príomhinfheistíochtaí a baineadh amach in 2016:-- Fógra ó Oracle go bhfuil sé beartaithe aige 450 duine nua
a earcú chun a ghnó néil a spreagadh-- Cinneadh First Data chun Mol Taighde agus Forbartha
a fhorbairt san Aonach, Co. Thiobraid Árann, ina n-oibreoidhsuas le 300 fostaí ardoilte-- D'oscail Credit Suisse urlár trádála na hOifige Tosaigh i mBaileÁtha Cliath, ina n-oibreoidh 100 ball foirne nua-- Thosaigh Hubspot ag earcú 320 duine breise chun freastal
ar an bhfás todhchaíoch-- D'fhógair Shire go bhfuil sé beartaithe aige cur lena chumas
domhanda monaraíochta biteicneolaíochta le hinfheistíocht
US$400m agus 400 post nua a chruthú nuair a bheidh
a thionscadal i nDún Búinne, Co. na Mí tagtha chun críche-- Bhunaigh Kellton Tech Solutions Limited, cuideachta
domhanda TF, a cheanncheathrú do réigiún na hEorpa,
an Mheánoirthir agus na hAfraice i nDroichead Átha, Co. Lú,a chruthóidh 100 post thar thréimhse cúig bliana-- D'fhógair Wayfair Inc. (NYSE:W), ceann de na miondíoltóirí is
mó ar líne do throscán agus fearas tí agus do mhaisiúcháin go
ndéanfar a Lárionad Oibríochtaí Eorpach ilteangach i nGaillimh
a leathnú, a chruthóidh timpeall 160 post nua-- D'fhógair Amazon go gcruthóidh sé 500 post nua i mBaileÁtha Cliath-- D'fhógair Surmodics i nGaillimh go ndéanfaidh sé infheistíocht
€16.5m agus go gcruthóidh sé 100 post nua i mBéal Áthana Sluaighe-- Bhunaigh Fazzi Healthcare Services cuideachta nua códúcháinagus seirbhísí cúram sláinte i Luimneach, a chruthóidh
300 post thar thréimhse cúig bliana.

04

Forbhreathnú an Chathaoirligh agus an POF
Réigiúin

Foireann na hÉireann

Tháinig méadú ar líon na bpost thar raon suíomhannaréigiúnacha uile GFT in 2016. Tá 59% den fhostaíocht
lasmuigh de Bhaile Átha Cliath. Bhí 52% de na poist(ollmhéid) arna gcruthú ag cliaint GFT bunaithe lasmuighde Bhaile Átha Cliath in 2016.

Bíonn cabhair agus cúnamh ó na páirtithe leasmhara go léirar fud an chórais leathain de dhíth ar GFT chun a chuid oibre
a dhéanamh. Sa chomhthéacs sin, tá GFT Éireann ag súil lenabheith ag obair le Taoiseach Leo Varadkar TD agus leis an
Tánaiste agus an Aire Fiontar agus Nuálaíochta, Frances
Fitzgerald TD. Ba mhaith leis an nGníomhaireacht buíochasó chroí a ghabháil le Enda Kenny TD as a bheith sásta i gcónaíbuaileadh le cliaint GFT ar fud an domhain. Ba mhaith linnbuíochas speisialta a ghabháil freisin leis na hAirí Post,
Fiontar agus Nuálaíochta atá ag dul as oifig, Mary Mitchell
O’Connor TD agus Richard Bruton TD. Rinne an bheirt acu
an-éascaíocht ar mhéadú leanúnach ar IDE isteach chunna hÉireann le linn a dtréimhsí sa RPFN. Ba mhaith le GFT
Éireann buíochas a ghabháil freisin leis an Aire Airgeadais
atá ag dul as oifig, Michael Noonan TD as a chuid oibre go
léir ar son GFT Éireann, sa bhaile agus thar lear araon.

Cé go bhfuil ann go fóill do threocht dhomhanda
IDE a dhéanamh i lárionaid mhóra uirbeacha, taispeánann
staitisticí GFT a láidre agus seasmhaí atá an IDE
i suíomhanna réigiúnacha.
Faightear infheistíochtaí le cabhair ón bpobal iomlán
fiontair áitiúil agus is mian le GFT aitheantas a thabhairtd'iarrachtaí na gcomhairlí contae, na n-ionadaithe áitiúlaagus na ngnóthais go léir a chabhraigh le hÉirinn a dhíol
mar shuíomh infheistíochta in 2016.
Lean GFT ar aghaidh lena phlean tógála réadmhaoine in2016 agus fuarthas tionóntaí do shuíomhanna i bPort Láirge
agus i mBaile Átha Luain. Tá foirgnimh i Sligeach, Caisleán an
Bharraigh agus Trá Lí beagnach críochnaithe freisin agus tá
spéis ag cliant san áis i Sligeach. Tagann Trá Lí agus Caisleán
an Bharraigh faoi chlár margaíochta GFT anois. Áirítear
suíomhanna i nGaillimh, i nDún Dealgan agus i Luimneach aran gcéad chéim thógála eile, agus tá sé beartaithe ag GFT
bheith ar an láthair sna suíomhanna sin roimh dheireadh
2017. Tá na foirgnimh eile sa chlár beartaithe do
Cheatharlach, do Bhaile Átha Luain agus do Phort Láirge.
Tá obair ar na foirgnimh sin le tosú in 2018.

Tá GFT Éireann ag súil lena bheith ag obair le baill uile na
Comh-Aireachta nua agus leis na hionadaithe poiblí go léir.

Don Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta a thuairiscíonn
GFT Éireann agus oibríonn sé i ndlúth-chomhpháirtíocht
chomh maith leis an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus
Trádála agus lena ngréasán ambasáidí, le gníomhaireachtaí
Rialtais eile amhail Fiontraíocht Éireann, Fondúireacht
Eolaíochta Éireann, an tÚdarás um Ard-Oideachas, Solas,an GNBS, Eirgrid, GBCN, Coillte, na húdaráis áitiúla, Fáilte
Éireann agus lena lán eagraíochtaí earnála príobháidí agus
Comhlachas Tráchtála.
An uirlis mhargaíochta is cumhachtaí atá ag GFT ná
a chliaint agus is mian linn aitheantas a thabhairt chomhmaith don líon mór cuideachtaí ilnáisiúnta agus
Éireannacha a chuir a gcuid ama ar fáil go fial le bualadh lehinfheisteoirí ionchasacha a thug cuairt ar Éirinn in 2016.
Agus ar ndóigh is mian linn buíochas a ghabháil le foireann
GFT Éireann, dream a mbíonn na torthaí seo á dtiomáint ag
a n-obair agus a dtiomantas. Tá an fhoireann seo bunaithe in
Éirinn agus thar lear, ach cibé áit a bhfuil siad, tá a ndíograis,
a dtreallús agus a bhfuinneamh á n-aithint anseo.

Frank Ryan
Cathaoirleach05

Martin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachStaitisticí06

StaitisticíTír Thionscnaimh Cuideachtaí ar Thug GFT ÉireannTacaíocht Dóibh 2016

Táscairí GFT ÉireannTáscaire

Luach 2016

Tír Thionscnaimh

Líon na gCuideachtaí

Fostaíocht Iomlán*Líon Iomlán Infheistíochtaí Faofa

244

Stáit Aontaithe

722

144,058

Líon na dTionscadal Láithreáin Úrnua

99

An Ghearmáin

92

12,160

Líon na dTionscadal Leathnaithe

91

An Ríocht Aontaithe

111

8,332

Líon na dTionscadal Taighde, Forbartha agus Nuálaíochta

54

An Fhrainc

61

6,671

Infheistíocht i dTionscadail Taighde, Forbartha agus Nuála€1.12bn

An Chuid Eile den Eoraip

169

16,217% d'Infheistíochtaí Lonnaithe lasmuigh de Bhaile Átha Cliath

43%

An Chuid Eile den Domhan

163

12,4391,318

199,877

Meántuarastal sna hInfheistíochtaí

€51,237

Caiteachas iomlán intí ar Thaighde agus Forbairt€1.5bnIomlán

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RPFN 2016.
Nóta * Baineann na sonraí caiteachais intí ar Thaighde agus Forbairt le 2015.

07Nóta: Fostaithe lánaimseartha agus páirtaimseartha san áireamh.

Staitisticí (ar leanúint)Fostaíocht Iomlán de réir Réigiúin i gComhlachtaí
ar Thug GFT Éireann Tacaíocht Dóibh

Fostaíocht i gCuideachtaí lena dTacaíonn an GFT
2016

Poist Bhreise*

Réigiún GFT

2012

2013

2014

2015

2016

18,627
Baile ÁthaCliath &Oirthear Láir

Foinse: GFT Éireann 2016

Fostaíocht i gCuideachtaí lena dTacaíonn an GFT%
Athrú
2015/2016

76,320 81,150 84,510 90,765 96,300

6.1%

Iarthar Láir

13,900 14,107 14,714 15,627 17,143

9.7%

2015

2016

Oir-Dheisceart

12,072 12,003 12,462 12,693 13,369

5.3%

Fostaíocht Iomlán*

188,035

199,877

Iar-Dheisceart

27,921 29,064 30,319 34,232 36,059

5.3%

Lánaimseartha

168,860

180,838

Lár Tíre

3,937

3,915

4,023

4,280

1.4%

Eile

19,17519,039Teorainn

8,661

9,127

9,677 10,090 10,656

5.6%

Glanathrú san fhostaíocht iomlán

12,818

11,842

Iarthar18,171 18,956 19,512 20,406 22,070

8.1%

GFT Éireann

160,982 168,322 175,217 188,035 199,877

6.3%% Glanathú san fhostaíocht iomlán

6.3%

4,222

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RPFN 2016, Sonraí amshraithe.

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RPFN 2016.

Nóta: Áirítear ar an bhFostaíocht Eile fostaithe páirtaimseartha agus fostaithe
ar conradh gearrthéarmach.

Nóta: Áirítear ann fostaithe páirtaimseartha, sealadacha agus fostaithe ar conradh
gearrthéarmach.

* Bhí 52% de na poist (ollmhéid) arna gcruthú ag cliaint GFT bunaithe lasmuighde Bhaile Átha Cliath.

08

Staitisticí (ar leanúint)Fostaíocht iomlán de réir earnála i gCuideachtaí lena dtacaíonn GFT Éireann
Earnáil

2012

2013

2014

2015

2016

% athrú
2015/2016

Táirgí Cógaisíochta

22,346

22,79923,08425,02926,880

7.4%

Trealamh Ríomhaireachta, Leictreonach agus Optúil

16,31017,292

18,12020,454

20,213

1.2%

Ionstraimí agus Soláthairtí Leighis/Fiaclóireachta

25,49625,652

26,663

26,903

28,911

7.5%

Miotail & Innealtóireacht

11,272

11,325

11,145

11,441

11,482

0.4%

Tionsclaíocht Ilghnéitheach

6,847

7,067

6,828

7,175

7,421

3.4%

(bogearraí san áireamh)

78,711

84,18789,377

97,033104,970

8.2%

Iomlán160,982

168,322

175,217

188,035

199,877

6.3%

Seirbhísí Idirnáisiúnta & Airgeadais

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RPFN 201609

Staitisticí (ar leanúint)Tionchar Eacnamaíoch IDE:
Measann an Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta go gcruthaítear ochtÁirítear ar thorthaí an tsuirbhé SBGTE (Suirbhé Bliantúil Gnó ar Thionchar

bpost eile sa gheilleagar ginearálta mar thoradh ar gach deich bpost

Eacnamaíoch) le haghaidh 2015 (na sonraí is déanaí a bhfuil fáil orthu)

a chruthaítear go díreach mar gheall ar an Infheistíocht Dhíreach Eachtrach

na sonraí seo a leanas maidir le hOnnmhairí, Caiteachas Gheilleagar na(IDE). B'ionann é sin agus 59,779 post ar thacaigh IDE leo ag deireadhhÉireann, Taighde agus Forbairt inmheánach agus caiteachas caipitil:na bliana 2016. Bíonn tionchar dearfach ag sochair thánaisteacha-- Tháinig méadú 13.1% go dtí €148.5bn ar onnmhairí chliaint GFT in 2015.

eacnamaíocha ar an tionscal tógála, ar an earnáil mhiondíola agus ar-- Tháinig méadú 2.4% go dtí €18.8bn ar chaiteachas sa gheilleagar
Éireannach in 2015.

an tionscal fáilteachais.

-- Is ionann é sin agus caiteachas párolla (€10bn), seirbhísí Éireannacha(€5.2bn), agus ábhair Éireannacha (€3.6bn).
-- Tháinig méadú 3.4% go dtí €1.53bn ar an infheistíocht inmheánach
Taighde agus Forbartha in 2015.
-- D'infheistigh cliaint GFT €5.5bn i dtionscadail chaipitil in 2015.

Costas GFT Éireann in aghaidh an Phoist Choimeádta ag Buanphraghsanna 2016

GFT Éireann (€)

2004-20102005-20112006-20122007-20132008-20142009-20152010-2016

13,96013,876

13,457

12,716

11,955

10,578

9,148

Foinse: Suirbhé Bliantúil Fostaíochta an RPFN 2016Nóta: Déantar an costas in aghaidh an phoist chothaithe a ríomh trí chaiteachas deontais GFT Éireann do gach gnólacht i dtréimhse an ríomha a chur san áireamh.
Ní dhéantar ach poist a cruthaíodh agus a cothaíodh le linn agus suas go dtí deireadh gach tréimhse seacht mbliana a chur do shochar sna ríomhanna.

10Rialachas
Corporáideach11

Bord 2016
Feidhmíonn an Bord de réir na bprionsabal dea-chleachtais
um rialachas corparáideach agus de réir na dtreoirlínteatá leagtha amach sa Chód Cleachtais um Rialachas
Comhlachtaí Stáit arna eisiúint ag an Roinn Caiteachais
Phoiblí agus Athchóirithe, ina chuid gníomhaíochtaí féinagus san úsáid a bhaineann sé as coistí araon.
Tá sé freagrach as beartais ghinearálta na heagraíochta
a cheapadh agus a cuid oibriúcháin a mhaoirsiú. Déanannsé na feidhmeanna seo go díreach agus trí Choistí Boirdfócasaithe a fheidhmiú. Is í an fhoireann bhainistíochta
feidhmiúcháin atá freagrach as an mbeartas a chur chunfeidhme.
Tá údarás reachtúil ag an mBord chun cúnamh deontaisa fhaomhadh suas go dtí na leibhéil atá sonraithe sna
hAchtanna um Fhorbairt Tionscail agus cúnamh deontais
sa bhreis ar na leibhéil shonraithe a mholadh don Rialtas.
De réir na nAchtanna um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus
2001, soláthraíonn Comhaltaí Boird GFT Éireann Ráiteas
Leasanna don Rúnaí agus don Choimisiún um Chaighdeáinin Oifigí Poiblí.

Frank Ryan
Cathaoirleach, GFT Éireann

Tinreamh na gComhaltaí Boird ag Cruinnithe an
Bhoird in 2016 (11 chruinniú in 2016)*

Martin ShanahanPríomhoifigeach Feidhmiúcháin, GFT Éireann

Tinreamh Chomhaltaí an Bhoird
Frank Ryan - Cathaoirleach

11 chruinniú

Martin Shanahan

10 gcruinniú

Alan Gray

10 gcruinniú

John Murphy

7 gcruinniú

Lionel Alexander

10 gcruinniú

Caroline Dowling

5 chruinniú

Geraldine McGinty

11 chruinniú

Peter Cassells

8 chruinniú

Denis Collins

11 chruinniú

Barry O’Sullivan

10 gcruinniú

Anne Fitzsimons

4 chruinniú

Peter Cassells
Stiúrthóir Feidhmiúcháin, Institiúid Edward M Kennedy,
Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Maigh Nuad, Co. Cill Dara

Marian Corcoran

4 chruinniú

Dermot Mulligan

3 chruinniú

John Murphy 3
Ard-Rúnaí, An Roinn Post,
Fiontar agus Nuálaíochta* 10 gcruinniú sceidealta Boird agus 1 chruinniú
speisialta

Lionel Alexander
Cathaoirleach, Institiúid Teicneolaíochta Thrá LíGeraldine McGinty
Ollamh Cúnta Raideolaíochta,
Weill Cornell Medical College, Nua-Eabhrac
Raideolaí Comhairleach Cúnta,New York Presbyterian Hospital
Alan Gray 1
Cathaoirleach, London Economics
Comhpháirtí Bainistíochta, Indecon International
Comhairleoirí Eacnamaíocha
Stiúrthóir, Tedcastle Oil Products
Stiúrthóir, Hillington Investments
2

I gcomhréir leis an gCód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí
Stáit, cloíonn GFT Éireann go hiomlán le beartas an Rialtais
i ndáil le pá Príomhoifigigh Feidhmiúcháin agus fostaithe
Comhlachtaí Stáit agus le treoirlínte an Rialtais i ndáil le táillí
a íoc le Comhaltaí Boird.

12

Bord 2016 (ar leanúint)Denis J Collins
POF, Smarter Dynamics
Cathaoirleach, LearnLode Ltd
Anne Fitzsimons
POF - Services Integration Hub IBM
Global Business Services
Stiúrthóir, IBM Ireland
4

Marian Corcoran 5
Bunaitheoir MC 2 Change Limited
Dermot Mulligan 6
Ard-Rúnaí Cúnta
An Rannán Nuálaíochta & Infheistíochta
An Roinn Post, Fiontar & Nuálaíochta
Caroline Dowling
Uachtarán an Ghrúpa Ghnó, Aonad Gnó
Líonra Chomhtháite agus Aonad Gnó
Seirbhísí Domhanda, Flextronics
Barry O’Sullivan
Bainisteoir Ginearálta, Johnson and Johnson
Vision Care (Vistakon)
Comhalta boird, Comhlachas
Tráchtála Mheiriceá
Deirdre Lyons
Rúnaí, GFT Éireann13

Anne Fitzsimons 4- ceaptha mar stiúrthóir ar 26 Lúnasa 2016
Marian Corcoran 5- ceaptha mar stiúrthóir ar 26 Lúnasa 2016
Dermot Mulligan 6- ceaptha mar stiúrthóir ar 12 Deireadh Fómhair 2016
John Murphy 3- imithe ar scor óna phost mar stiúrthóir an 30 MeánFómhair 2016
Alan Gray 1- imithe ar scor óna phost mar stiúrthóir an 31 Nollaig 2016
Peter Cassells 2- imithe ar scor óna phost mar stiúrthóir an 31 Nollaig 2016

Coistí an Bhoird agus an Coiste Infheistíochta Bainistíochta
Tugtar achoimre ar struchtúr coistí an Bhoird thíos.
An Coiste Iniúchóireachta, Airgeadais agus Riosca
Cuidíonn sé agus tacaíonn sé leis an mBord i ndáil lena
fhreagrachtaí dlíthiúla agus cuntasaíochta a chomhlíonadh;déanann sé cumarsáid le hiniúchóirí seachtracha agusdéanann sé measúnú agus rialú ar an bhfeidhm iniúchta
inmheánaigh; déanann sé athbhreithniú ar phleanáilairgeadais agus ar an gcóras um rialú inmheánachairgeadais. Déanann sé maoirseacht freisin ar chur chunfeidhme bheartas riosca na heagraíochta lena n-áirítearforbairt a chlár riosca agus monatóireacht ar shocruithe
buiséadaithe agus baincéireachta.
Comhaltaí 2016:
Peter Cassells (Cathaoirleach)John Murphy/Dermot Mulligan
Denis Collins
Geraldine McGinty
Anne Fitzsimons
An Coiste MaoineDéanann sé athbhreithniú ar bheartas i ndáil le maoiniú,
soláthar, cothabháil agus diúscairt maoine, déanann sé
nósanna imeachta a fhaomhadh maidir le tairiscintí agus
bronnadh conarthaí agus déanann sé caiteachas/díolacháinsuas le €12 mhilliún a fhaomhadh.
Comhaltaí 2016:
Lionel Alexander (Cathaoirleach)Martin Shanahan
Alan GrayPeter Cassells

14

An Coiste Forbartha Réigiúnaí
Soláthraíonn an Coiste Forbartha Réigiúnaí treoir faoi
ghnéithe forbartha réigiúnaí de Straitéis GFT a chur chunfeidhme. Déanann sé athbhreithniú agus monatóireacht
ar spriocanna réigiúnacha bliantúla agus carnacha GFT
agus ar a rannpháirtíocht i bhforbairt straitéise náisiúnta
agus réigiúnaí.

An Coiste Forbartha Bainistíochta agus Luach SaothairDéanann sé athbhreithniú ar fheidhmíocht na foirne
bainistíochta sinsearaí agus téann sé i mbun pleanála
don fhorbairt agus don chomharbas bainistíochta.
Déanann an Coiste athbhreithniú freisin ar luach saothairna bainistíochta sinsearaí i gcomhthéacs threoirlínte
an Rialtais.

Comhaltaí 2016:
Alan Gray (Cathaoirleach)
Barry O’Sullivan
John Murphy/Dermot Mulligan
Mary Buckley
Denis Collins

Comhaltaí 2016:
Frank Ryan (Cathaoirleach)Martin Shanahan
Lionel Alexander
Caroline Dowling

An Coiste Forbartha Earnála
Déanann an Coiste Forbartha Earnála athbhreithniúar thionscnaimh/infheistíochtaí earnála agus tugann
sé moltaí don Bhord fúthu. Déanann sé monatóireachtar thionscnaimh earnála agus déanann sé deimhin de go
bhfuil an bonneagar ann chun tacú leis na tionscnaimh.
Déanann sé athbhreithniú ar an dul chun cinn atá déanta
maidir le tionscadal infheistíochta na hInstitiúide Náisiúnta
um Thaighde agus um Oiliúint Bhithphróiseála (INTOB)
chun deimhin a dhéanamh de go bhfuil torthaí á mbaintamach aige i gcomhréir leis na cuspóirí agsu coinníollachaarna bhfaomhadh ag Bord GFT.
Forbairt Earnála
Comhaltaí an Choiste 2016:
Geraldine McGinty (Cathaoirleach)
Barry O’Sullivan
Lionel Alexander
Marian Corcoran

An Coiste Infheistíochta Bainistíochta
Déanann siad athbhreithniú ar gach togra cúnamh
deontais agus molann siad don Bhord iad. Faoi
chumhachtaí a bhí tarmligthe ag an mBord, ceadaíonn
an Coiste deontais suas le huasmhéid €500,000.
Comhaltaí 2016
Martin Shanahan (Cathaoirleach)Mary Buckley
Eileen Sharpe
Regina Gannon

Rialachas CorporáideachIs gníomhaireacht reachtúil uathrialach é GFT Éireanna bunaíodh faoi na hAchtanna um Fhorbairt Tionscail1986 - 2014. Feidhmíonn an Ghníomhaireacht i gcomhréir
le forálacha na nAchtanna agus faoi choimirce an Aire Post,
Fiontar agus Nuálaíochta, a bhfuil sé de chumhacht aigenó aici cistí a sholáthar chun a cuid oibleagáidí a churi gcrích agus treoracha ginearálta beartais a eisiúint/eolas
a lorg faoi ghníomhaíochtaí na Gníomhaireachta.
Cé gurb iad na hAchtanna um Fhorbairt Tionscail anphríomhfhoinse rialachais chorparáidigh do GFT Éireann,tá dualgas ar an nGníomhaireacht freisin cloí le raon
riachtanas reachtúil (náisiúnta agus AE) agus riaracháineile. Dearbhaíonn GFT Éireann go bhfuil a cuid oibleagáidí
comhlíonta aici maidir leis na riachtanais seo ar fad. Tá na
nósanna imeachta seo a leanas i bhfeidhm aici d’fhonncloí le riachtanais shonracha a chinntiú go háirithe:
1 Riachtanais Ghinearálta Riaracháin agus Bheartais
Go náisiúnta, oibríonn GFT Éireann i gcomhar le hoifigighna Roinne Post, Fiontar agus Nuálaíochta agus le hoifigighó Ranna Rialtais agus Gníomhaireachtaí Stáit eile, chun a cuid
cuspóirí a chur chun cinn agus le cinntiú go bhfuil riachtanais
reachtúla, riaracháin agus Aireachta/Rialtais á gcomhlíonadh.
Ag leibhéal áitiúil, oibríonn an Ghníomhaireacht le hÚdaráisÁitiúla, Forais Oideachais, Gníomhaireachtaí Stáit eile agusréimse leathan Eagraíochtaí Áitiúla/Ionadaithe Poiblí chunan timpeallacht áitiúil atá riachtanach chun infheistíocht nua
a mhealladh a fhorbairt. Tá GFT Éireann ag leanúint de threoir
beartais eisithe ag an Aire Post, Fiontar agus Nuálaíochta ar
18 Nollaig 2006 a chur chun feidhme, treoir ina sonraítear
an méid seo a leanas:

15“Ghlac an Coimisiún Eorpach le Treoirlínte um Chúnamh
Réigiúnach do na tréimhsí 2007 - 2013 agus 2014 - 2020,
maraon le Rialacháin Bhlocdhíolúine don dá thréimhse, ruda fhágann gur féidir scéimeanna um chúnamh réigiúnacha fheidhmiú gan cead a fháil roimh ré ón gCoimisiún Eorpach.
D’fhonn cloí leis na riachtanais a eascraíonn ó na Treoirlínte
nua agus ó naRialacháin Blocdhíolúine, táthar tar éis
Rialacháin Riaracháin um Chúnamh Réigiúnach maidir lescéimeanna um chúnamh réigiúnach don Fhorbairt Tionscaildon dá thréimhse a chur i gcrích freisin. Soláthraíonn
GFT deontais taighde agus forbartha freisin i gcomhréir
le Creatchlár an Chomhphobail um Chúnamh Stáit do
Thaighde, Forbairt agus Nuálaíocht 2006”.

Alt 9.1.1: Tá beartas an Rialtais um pá na bPríomhoifigeach
Feidhmiúcháin agus na bhfostaithe i gcomhlachtaí Stáitá chomhlíonadh (Bord 2016, leathanach 12 agus Nótaí
ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais Uimh 8, leathanaigh 29-30).

2 Cód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit (2016)
Tá tús na tréimhse tuairiscithe airgeadais (.i. an 1 Eanáir 2016)
roimh an 1 Meán Fómhair 2016 (dáta éifeachta an Chód
Cleachtais nua um Rialachas Comhlachtaí Stáit 2016) agus,
mar sin, roghnaigh GFT leagan 2009 an Chód Cleachtais um
Rialachas Comhlachtaí Stáit a chur chun feidhme maidir leRáitis Airgeadais na bliana 2016. Cloíodh leis an gCód
Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit 2009.

Alt 9.3.1: Léiríonn nósanna imeachta taistil GFT Éireannriachtanais beartas taistil an Rialtais agus táthar ag cloí leis
na nósanna imeachta sin.

Alt 2.6: Arna gcomhlíonadh ag Cathaoirleach an Bhoird i litir
ar leithligh tugtha don Aire Post, Fiontar agus Nuálaíochta.

Tá na scéimeanna agus na cláir arna riar ag GFT Éireanni gcomhréir leis an reachtaíocht a rialaíonn feidhmiú
na Gníomhaireachta agus tá córais bhainistíochta rioscaábhartha i bhfeidhm.

Ailt 1.8, 7.7 & 7.5 (iii): Tá córas éifeachtach um rialú
inmheánach airgeadais á chothú agus á fheidhmiú
ag an nGníomhaireacht (Ráiteas ar Rialú Inmheánach
Airgeadais, leathanach 19).

Ailt 1.15 agus 1.17: Rinne an Bord straitéis cúig bliana GFT“Infheistíocht Dhíreach Eachtrach a Ghnóthú 2015-2019”a fhaomhadh. Chomh maith leis sin, ghlac an Bord leis an
straitéis Fís 2020. Lena chois sin, tá an Bord tar éis próisisa bhunú d’fhonn pleanáil chorparáideach fhónta a chinntiú,etc., de réir mar a éilítear san Alt seo (Ráiteas ar Rialú
Inmheánach Airgeadais, leathanach 19 agus Bord 2016,
leathanach 12).

Alt 8.47: Deimhníonn Cathaoirleach an Bhoird, sa litir arleithligh a thugtar don Aire Post, Fiontar agus Nuálaíochta,
go bhfuil GFT Éireann tar éis a cuid oibleagáidí de réir andlí cánach a chomhlíonadh.

3 Ráiteas Cleachtais Sp-It/1/04 na gCoimisinéirí Ioncaim
ar Chóireáil Cánach Luach Saothair do Chomhaltaína gCoistí agus na mBord Stáit agus Stát-Urraithe
Cloíonn GFT Éireann leis an Ráiteas Cleachtais seo go hiomlán.

Rialachas Corporáideach (ar leanúint)4 Treoirlínte maidir le Luacháil agus Bainistiú Tograí
Caiteachas CaipitilTá nósanna imeachta láidre bunaithe le fada ag GFT Éireanni ndáil le Luacháil agus Bainistiú na dTionscadal Caiteachas
Chaipitil a eascraíonn ó chláir na nDeontas Caipitil nó
Maoine. Tá na prionsabail atá sonraithe sna Treoirlínte do
Luacháil agus Bainistiú na dTograí Caiteachais Chaipitilá gcomhlíonadh ag na nósanna imeachta seo.
5 Na hAchtanna um Chomhionannas Fostaíochta,
1998 agus 2004Tá an comhionannas mar thosaíocht bhunaidh ag GFT. Tá clároibre forásach comhionannais agus éagsúlachta ag aneagraíocht agus tá tionscnaimh nua á bhforbairt ar bhonn
leanúnach. Tá meas ag GFT Éireann ar an éagsúlacht agusdéanann sí gach iarracht feidhmiú mar fhostóir comhionannais
a spreagann ionchur an duine aonair agus a léiríonn meas ar
dhifríochtaí. Chuige seo, tá sí tiomanta do chinntiú nachbhfaighidh aon chomhalta foirne de chuid GFT Éireann, náiarrthóir ar fhostaíocht in GFT Éireann, cóir is lú fabhar ná duine
ar bith eile ar fhorais gnéis, stádas pósta, stádas teaghlaigh,gnéaschlaonta, creidimh, aoise, míchumais, cine, nó toisc gur
den lucht siúil iad nó ar aon fhorais eile nach mbaineann ledea-chleachtas fostaíochta. Baineann sé seo le hearcaíocht,
coinníollacha oibre agus deiseanna forbartha.
Tá GFT tiomanta do thimpeallacht chothromaithe oibre/
saoil a chothú agus a fhorbairt don fhoireann trí chéile.
6 An tAcht um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an
Obair, 2005
Déanann an tAcht seo, a tháinig in áit fhorálacha an Achta
um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas, 1988, comhdhlúthú
agus nuashonrú ar an dlí atá ann faoi láthair. Leanann GFT
Éireann le bearta oiriúnacha a ghlacadh de láimh chunsábháilteacht, sláinte agus leas gach fostaí agus cuairteora

16

laistigh dá hoifigí a chosaint agus ar mhaithe le forálacha
an Achta seo a chomhlíonadh. Baineann sé seo freisin leis
na hAchtanna Sláinte Poiblí (Tobac) 2002 agus 2004.
7 An tAcht um Páirteachas Lucht Oibre (Fiontair Stáit),1988
Tá struchtúir chomhairleacha ag feidhmiú go héifeachtach
in GFT Éireann agus is gné aitheanta iad de struchtúrcumarsáide agus comhairleach na heagraíochta. Glacann
anlucht bainistíochta agus an fhoireann araon leis an
gComhchoiste Comhairleach mar phróiseas dearfach. Ina
theannta sin, tá socrú breise comhpháirtíochta bunaithe leis
na Ceardchumainn chun gníomhaíochtaí a bhaineann le
Comhaontú Náisiúnta Bhóthar Haddington a bhrú chun cinn.
8 An tAcht um Eitic in Oifigí Poiblí, 1995 agus an tAcht
um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí, 2001
I gcomhréir leis na hAchtanna anseo thuas tá ráitis leasa
a chloíonn le forálacha na nAchtanna comhlánaithe ag
Comhaltaí Boird agus comhaltaí foirne GFT Éireann a bhfuil
poist ainmnithe acu.
9 An tAcht um Shaoráil Faisnéise, 2014
Cloíonn GFT Éireann leis an Acht seo. Ba chóir iarratais
ar fhaisnéis faoin Acht seo a sheoladh chuig an
bhFeidhmeannas um Shaoráil Faisnéise, GFT Éireann,
Teach Pháirc Wilton, Plás Wilton, Baile Átha Cliath 2.
10 Éifeachtúlacht Fuinnimh
I gcomhlíonadh mheamram an Rialtais ó mhí an
Mheithimh 2001, úsáideann GFT Éireann prionsabail an‘dea-chleachtais’ i gcónaí i ndáil le dearadh, pleanáilagus tógáil foirgneamh oifige agus déantúsaíochta ina
Páirceanna Gnó agus Teicneolaíochta. Chomh maith leissin, tá prionsabail an ‘dea-chleachtais’ á gcomhlíonadhag oifigí GFT Éireann sna réigiúin.

11 (I) Íoc Pras Cuntas
Leasaíodh an tAcht um Íoc Pras Cuntas 1997 (an tAcht),a tháinig i bhfeidhm an 2 Eanáir 1998, ag Rialacháin na
gComhphobal Eorpach (Íocaíocht Dhéanach in IdirbheartaTráchtála) 2002.
Tá an lucht bainistíochta sásta gur chloígh an GFT le forálacha
an Achta sna gnéithe ábhartha uile.
11 (II) Íocaíocht Phras le SoláthraitheTá GFT Éireann tiomanta dá hoibleagáidí faoin Riail Íoc Pras
15 lá a chomhlíonadh, riail a tháinig i bhfeidhm an 1 Iúil 2011.
Cinntíonn an fhoráil seo go ndéanfar íocaíochtaí lesoláthraithe i ndáil le gach sonrasc bailí faighte laistighde 15 lá féilire.
Tuairiscíonn GFT Éireann ar bhonn ráithiúil sa chuid ‘Rialachas
Corparáideach’ (Corporate Governance) den láithreángréasáin ar chur chun feidhme na Rialach Íoc Pras 15 lá.
12 Nochtadh CosantaI gcomhréir leis an gceanglas dlíthiúil faoi alt 21 den Acht um
Nochtadh Cosanta 2014, tá nósanna imeachta deimhnithe
agus á gcothú ag GFT Éireann maidir le nochtadh cosantaag oibrithe a bhí, nó atá fostaithe ag GFT Éireann agus chundéileáil leis an nochtadh a dhéantar. Fuair an fhoireannfaisnéis scríofa ó GFT Éireann a bhain le nósanna imeachta
um nochtadh cosanta.
Ní dhearnadh aon nochtadh cosanta le GFT Éireann in 2016.

Tuarascáil an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste
le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais
An Ghníomhaireacht Forbartha Tionscail (Éire)Tá iniúchadh déanta agam ar ráitis airgeadais
Ghníomhaireacht Forbartha Tionscail Éireann don bhliain dar
críoch 31 Nollaig 2016 faoin Acht um Fhorbairt Tionscail,1993. Cuimsíonn na ráitis airgeadais an ráiteas ioncaim agus
caiteachais agus cúlchistí ioncaim choinnithe, an ráiteas faoi
ioncam cuimsitheach, an ráiteas faoin staid airgeadais,an ráiteas faoi shreafaí airgid agus na nótaí gaolmhara.
Ullmhaíodh na ráitis airgeadais san fhoirm atá forordaithe
faoi mhír 7 den chéad sceideal den Acht, agus i gcomhréir leisan gcleachtas cuntasaíochta a bhfuil glacadh coitianta leis.
Freagrachtaí Chomhaltaí an Bhoird
Tá an Bord freagrach as ullmhú na ráiteas airgeadais, as
cinntiú go dtugann siad léargas ceart agus cóir agus
as rialtacht na n-idirbheart a chinntiú.
Freagrachtaí an Ard-Reachtaire Cuntas agus CisteTá sé de fhreagracht orm iniúchadh a dhéanamh ar na ráitis
airgeadais agus tuairisciú orthu de réir an dlí is infheidhme.
Cuirtear m’iniúchadh i gcrích le tagairt do na gnéithe
speisialta a ghabhann le bainistiú agus le feidhmiú
comhlachtaí Stáit.
Déantar m’iniúchadh de réir na gCaighdeán Idirnáisiúnta
Iniúchóireachta (An Ríocht Aontaithe agus Éire) agus
i gcomhlíonadh na gCaighdeán Eiticiúil d’Iniúchóirí
de chuid an Bhoird um Chleachtais Iniúchóireachta.

17

Raon an iniúchta ar na ráitis airgeadais
Is éard atá i gceist le hiniúchadh ná fianaise a fháil ar na
suimeanna agus an nochtadh atá sna ráitis airgeadais, fianaise
ar leor í chun dearbhú réasúnach a thabhairt go bhfuil na ráitis
airgeadais saor ó aon mhíráiteas ábhartha, cibé an mar gheallar chalaois nó earráid é. Cuimsíonn sé sin measúnú ar–	cé acu an bhfuil nó nach bhfuil na beartais chuntasaíochta
feiliúnach do chúinsí na Gníomhaireachta, agus an bhfuil
siad curtha i bhfeidhm go comhsheasmhach agus nochta
go himleor–	réasúntacht na meastachán suntasach cuntasaíochta
a rinneadh agus na ráitis leictreonacha airgeadaisá n-ullmhú, agus
– cur i láthair foriomlán na ráiteas airgeadais.
Féachaim, leis, le fianaise a fháil i gcúrsa an iniúchta arrialtacht na n-idirbheart airgeadais. Chomh maith leis sin,léigh mé tuarascáil bhliantúil na Gníomhaireachta chunneamhréireanna ábhartha leis na ráitis airgeadais iniúchta
a aithint agus chun aon eolas a bhfuil an chuma air go bhfuilsé mícheart ó thaobh ábhair de bunaithe ar, nó atá ag teacht
salach go hábhartha leis an eolas a fuair mé féin le linn dom
an t-iniúchadh a dhéanamh. Má thugaim aon mhíráitisnó neamhréireachtaí dealraitheacha ábhartha faoi deara,déanaim breithniú ar na himpleachtaí do mo thuarascáil féin.
Tuairim ar na ráitis airgeadais
Maidir leis na ráitis airgeadais, is é mo thuairim go
dtugann siad–	léargas ceart agus cóir ar shócmhainní, dliteanais
agus staid airgeadais na Gníomhaireachta amhail ar
31 Nollaig 2016 agus ar a hioncam agus a caiteachas
le haghaidh 2016, agus
–	gur ullmhaíodh iad i gceart de réir an chleachtais
chuntasaíochta a bhfuil glacadh coitianta leis.

Is é mo thuairim gur leor taifid chuntasaíochta na
Gníomhaireachta chun go bhféadfaí na ráitis airgeadaisa iniúchadh go héasca agus go cuí. Tá na ráitis airgeadais
ag teacht leis na taifid chuntasaíochta.
Nithe a dtuairiscím de réir eisceachta orthu
Tuairiscím de réir eisceachta mura bhfuil an fhaisnéis agus
na míniúcháin uile a theastaigh uaim do m’iniúchadhfaighte agam, nó–	má aimsím aon chás ábhartha nuair nach raibh airgeadá úsáid chun na críche a leagadh síos ina leith nó sachás nár chloígh na hidirbhearta leis na húdaráis a bhíá rialú, nó–	mura bhfuil an t-eolas atá tugtha i dtuarascáil
bhliantúil na Gníomhaireachta ag teacht leis na ráitis
airgeadais ghaolmhara ná leis an eolas a fuair mé i rith
an iniúchta, nó–	mura léiríonn an ráiteas ar rialú inmheánach airgeadaiscloí na Gníomhaireachta leis an gCód Cleachtais um
Rialachas Comhlachtaí Stáit, nó–	go bhfuil nithe ábhartha eile ann a bhaineann leisan mbealach inar cuireadh gnó poiblí i gcrích.
Níl aon rud le tuairisciú agam maidir le hábhair nachndéantar a thuairisciú ach go heisceachtúil.

Seamus McCarthy
An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste
22 Meitheamh 2017RáitisAirgeadais18Ráiteas ar an Rialú Inmheánach Airgeadais
Thar ceann Bhord an GFT, aithním ár bhfreagracht as cinntiú
go gcoinníonn agus go bhfeidhmíonn an Ghníomhaireachtcóras éifeachtúil um rialú inmheánach airgeadais.
Ní féidir leis an gcóras ach deimhniú réasúnta seachas
deimhniú lándearfa a thabhairt go bhfuil sócmhainní
cosanta, go bhfuil idirbhearta údaraithe agus taifeadta
go cuí, agus go bhfuil earráidí nó mírialtachtaí ábhartha
coiscthe nó go n-aithneofaí iad in am tráthúil.
Tá bearta déanta ag an mBord chun a chinntiú go bhfuil
timpeallacht rialaithe chuí i bhfeidhm trí:-- nósanna imeachta foirmiúla a bhunú trí mheánfeidhmeanna coistí éagsúla chun monatóireacht
a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí agus chunsócmhainní na heagraíochta a chosaint;-- freagrachtaí agus cumhachtaí bainistíochta a shainiú
agus a dhoiciméadú go soiléir;-- cultúr láidir freagrachta a fhorbairt ar leibhéil uilena heagraíochta.
Tá próisis curtha ar bun ag an mBord freisin chun rioscaígnó a aithint agus a mheas. Baintear é seo amach ar roinnt
bealaí lena n-áirítear:-- oibriú go dlúth leis an Rialtas agus le gníomhaireachtaí
agus institiúidí éagsúla d’fhonn a chinntiú go mbíonn
tuiscint shoiléir ar chuspóirí GFT agus tacaíocht dostraitéisí na Gníomhaireachta chun na spriocanna
sin a bhaint amach;-- athbhreithnithe rialta a dhéanamh ar phleanannastraitéiseacha gearrthéarmacha agus fadtéarmacha
agus measúnú a dhéanamh ar na rioscaí i ndáil leis
na pleananna sin a thabhairt chun críche;-- spriocanna bliantúla agus níos fadtéarmaí a leagansíos do gach réimse dár ngnó á leanúint ag tuairisciú
rialta ar na torthaí a bhaintear amach;-- athbhreithnithe rialta a dhéanamh ar fhorbairtí agus
ar straitéisí inár n-earnálacha gnó;-- nósanna imeachta agus forálacha fairsingecaighdeánacha a bhunú agus a fhorfheidhmiú faoina
bhféadfaí cúnamh airgeadais a chur ar fáil do

19thionscadail, lena n-áirítear forálacha ag éileamhaisíocaíochta mura gcomhlíonann an tionscadalna gealltanais atá déanta ag an tionscnóir.
Tá an córas um rialú inmheánach airgeadais bunaithe archreat de bhainistíocht faisnéise rialta, nósanna imeachta
riaracháin lena n-áirítear leithscaradh dualgas, agus córas
tarmligin agus cuntasachta. Áirítear ann ach go háirithe:-- córas buiséadta cuimsitheach le buiséad bliantúil
a athbhreithníonn agus a aontaíonn an Bord;-- athbhreithnithe rialta déanta ag an mBord ar
thuarascálacha airgeadais tréimhsiúla agus bliantúlaa léiríonn feidhmíocht airgeadais i gcomparáid leréamh-mheastacháin;-- spriocanna a leagadh síos chun feidhmíocht airgeadais
agus eile a thomhas;-- treoirlínte rialaithe um infheistíocht chaipitil atá
sainithe go soiléir;-- disciplíní foirmiúla um bainistíocht tionscadail.
Tá feidhm iniúchta inmheánaigh sheachfhoinsithe ag an
GFT, a thuairiscíonn díreach chuig Coiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca an Bhoird. Tagann an coiste seo lechéile ar bhonn ráithiúil ar a laghad chun athbhreithniú
a dhéanamh ar thuarascálacha arna n-ullmhú ag an rannógIniúchta Inmheánaigh agus ag rannóga eile. Coinníonn an
Coiste Iniúchóireachta, Airgeadais agus Riosca an Bord aran eolas maidir le nithe atá pléite aige.
Feidhmíonn an fheidhm iniúchta inmheánaigh i gcomhréir
leis an gCreat-Chód Dea-Chleachtais atá leagtha amach sa
Chód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit. Cinneannan Coiste Iniúchóireachta, Airgeadais agus Riosca plean
oibre rollach trí bliana um Iniúchadh Inmheánach agusdéantar athbhreithniú air ar bhonn bliantúil de réir mar
is gá. Tugann an plean oibre reatha aird ar réimsí riosca
fhéideartha a aithnítear i gcleachtadh measúnaitheriosca a bhí curtha i gcrích ag lucht bainistíochta agus
é athbhreithnithe ag an gCoiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca agus ag an mBord.

Soláthraíonn an tIniúchóir Inmheánach tuarascálacharáithiúla don Choiste ar thascanna atá curtha i gcrích. Díríonn
na tuarascálacha seo aird ar easnaimh nó laigí, más ann dóibh,
sa chóras um rialú inmheánach airgeadais agus ar na bearta
ceartaitheacha molta ba cheart a chur i bhfeidhm nuair is gá.
D'eisigh an Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe
ciorclán sa bhliain 2014 a bhain le deontais ó chistí
Státchiste a bhainistiú agus le cuntasacht ina leith. Éilítear
ar dheontóirí sa chiorclán sin a shonrú gur gá d'fhaighteoirídeontas eolas sainiúil a nochtadh ina ráitis airgeadais.
Áirítear ar an bhfaisnéis sin sonraí faoi mhéid an deontais
agus faoi conas a úsáidtear na cistí agus eolas faoi rátaí
tuarastail an eintitis. D'iarr GFT tarscaoileadh i leith na
gceangaltas sin ar an Roinn Post, Fiontair agus Nuálaíochta,
toisc go gcomhlíonann rialuithe láidre trasghníomhaíochta
GFT aidhmeanna an Chiorcláin. Fuair GFT an tarscaoileadh.
Bíonn monatóireacht agus athbhreithniú an Bhoird aréifeachtacht an chórais um rialú inmheánach airgeadais
faoi thionchar obair an Iniúchóra Inmheánaigh, obairan Choiste Iniúchóireachta, Airgeadais agus Riosca,
dream a dhéanann maoirseacht ar obair an Iniúchórainmheánaigh, agus obair na mbainisteoirí feidhmiúcháinlaistigh de GFT Éireann atá freagrach as forbairt agus
cothabháil an chreata um rialú airgeadais.
Deimhním, maidir leis an mbliain dar críoch 31 Nollaig 2016,
go ndearna an Bord athbhreithniú ar an gcóras um rialú
inmheánach airgeadais.
Sínithe thar ceann an Bhoird

Frank Ryan
Cathaoirleach
8 Meitheamh 2017RáiteasRáiteas arar Fhreagrachtaí
Fhreagrachtaí Chomhaltaí
Chomhaltaí anan Bhoird
BhoirdTuarascáil Chomhaltaí an Bhoird
Don bhliain dar críoch 31 Nollaig 2016
Bunaíodh Gníomhaireacht Forbartha Tionscail (GFT)
Éireann an 1 Eanáir 1994 faoi fhorálacha an Achta
um Fhorbairt Tionscail, 1993.

Ceanglaíonn Mír 7(2) den Chéad Sceideal leis an Acht
um Fhorbairt Tionscail, 1993 ar an nGníomhaireacht
gach cuntas cuí agus gnách i ndáil leis an airgeada fuarthas agus a caitheadh a choinneáil, ina leithéidd’fhoirm agus a d’fhéadfadh an tAire Post, Fiontar
agus Nuálaíochta a fhaomhadh le toiliú an Aire
Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe. Agus na
cuntais sin á n-ullmhú, ceanglaítear ar an mBord:.
Agus iad ag ullmhú na gcuntas seo, is gá don GFT:
--

--

--

--

20

 eartais chuntasaíochta oiriúnacha a roghnú
bagus iad a chur i bhfeidhm ar bhonn
comhsheasmhach reithiúnais agus meastacháin a dhéanamhbatá réasúnta agus stuama
 a Ráitis Airgeadais a ullmhú ar bhonn gnóthaisnleantaigh ach amháin sa chás gur míchuí
a thoimhdiú go leanfaidh an Ghníomhaireacht
i mbun feidhmel ua cé acu ar leanadh nó nár leanadh caighdeáin
infheidhmithe chuntasaíochta, faoi réir imeachtaíábhartha ar bith atá nochta agus mínithe sna ráitis
airgeadais.

Tá an Bord freagrach as leabhair chuntais chuía choinneáil a nochtann le cruinneas réasúnta ag
am ar bith staid airgeadais na Gníomhaireachta agus
a chuireann ar a cumas a chinntiú go gcloíonn na Ráitis
Airgeadais le Mír 7(2) den Chéad Sceideal den Acht um
Fhorbairt Tionscail,1993. Tá an Bord freagrach freisin
as sócmhainní uile na Gníomhaireachta a chosaintagus dá réir sin as bearta réasúnta a dhéanamh deláimh chun calaois agus mírialtachtaí eile a chosc
agus a bhrath.
Thar ceann an Bhord an GFT:
Dáta: 8 Meitheamh 2017

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachPeter Cassells
Cathaoirleachan Choiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca

Ráiteas faoi Ioncam agus Caiteachas
agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe
Nótaí
IoncamDeontais Oireachtais
An Ciste Oiliúna Náisiúnta
Aisíocaíochtaí Deontas
Ioncam Cíosa
Ioncam Eile
Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní
Maoiniú Iarchurtha Glan i gcomhair Pinsean

Caiteachas
Deontais Iníoctha
Speansais Cur Chun Cinn, Riaracháin agus Ghinearálta
Muirir Éalaithe ó Léas
Muirir i leith Foirgnimh Thionsclaíocha
Muirir Dímheasa
Muirir Bearnúcháin / (Cealuithe)
Costais Phinsin

Barrachas na Bliana roimh Leithreasaí
Ranníocaíocht leis an Státchiste
Aistriú (go) Caipitil
Barrachas na bliana i ndiaidh Leithreasaí
Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh ar 1 Eanáir
Iarmhéid Tugtha ar Aghaidh ar 31 Nollaig 2016

21

2
3
4
5
6
19 (f)Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016

2016
€’000

2015
€’000

155,515
3,000
346
753
2,286
1,333
6,138
169,371

155,713
3,000
2,536
1,143
2,113
5,440
4,948
174,893

Baineann na suimeanna
a thaispeántar faoi Ioncam agus
Caiteachas le gníomhaíochtaí
leanúnacha. Cuimsíonn an
Ráiteas Ioncaim, Caiteachais
agus Cúlchistí Ioncaim gachgnóthachan agus caillteanasa aithníodh sa bhliain.
Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh
Airgid agus Nótaí 1 go dtí 25 mar
chuid de na Ráitis Airgeadais seo.
Thar ceann an Bhord an GFT:

7
8 (a)
8 (g)
9
10
10
19 (c)

11
12

95,61345,5094,758
7,749(36,064)
6,511
124,076

98,56344,780
9,400
3,168
3,872
6,036
165,819

45,295(331)(40,552)
4,412

9,074
(766)
8,308

(3,452)(11,760)

960(3,452)

Dáta: 8 Meitheamh 2017

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachPeter Cassells
Cathaoirleachan Choiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca

Ráiteas faoi Ioncam Cuimsitheach
Nótaí
Barrachas roimh Leithreasaí

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016

2016

2015

€’000

€’000

45,295

9,074

Gnóthachan / (caillteanas) ó thaithí ar oibleagáidí sochar scoir

19 (d)

117(666)

Athrú ar bhoinn tuisceana atá mar bhonn le luach reatha na n-oibleagáidí sochar scoir

19 (d)(27,764)(3,532)

Gnóthachan / (caillteanas) iomlán achtúireach sa bhliain(27,647)(4,198)

Coigeartú ar mhaoiniú sochair iarchurtha scoir

27,647

4,198

Ioncam Cuimsitheach iomlán sa bhliain

45,295

9,074

Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh
Airgid agus Nótaí 1 go dtí 25 mar
chuid de na Ráitis Airgeadais seo.
Thar ceann an Bhord an GFT:
Dáta: 8 Meitheamh 2017

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachPeter Cassells
Cathaoirleachan Choiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca

22

Ráiteas faoin Staid Airgeadais

Amhail ar 31 Nollaig 2016

Nótaí
Sócmhainní Seasta Inláimhsithe
Maoin Thionsclaíoch
Sócmhainní Seasta Eile
Sócmhainní DoláimhsitheSócmhainní Teileachumarsáide

13
14
15

Iomlán na Sócmhainní Inláimhsithe agus DoláimhsitheSócmhainní Reatha
Suimeanna Infhaighte
Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim
Dliteanais Reatha
Suimeanna Iníoctha

2016
€’000

2015
€’000

152,724592
153,316

112,088676
112,764--

153,316

112,764

16

15,340
6,993
22,33314,0699,249
23,31817(9,082)(6,654)

13,251

16,664Glansócmhainní Reatha
Infháltais Fhadtéarmacha
Suimeanna Infhaighte: suimeanna a bheidh dlite tar éis níos mó ná bliain amháin

16

139

210

Suimeanna Iníoctha Fadtéarmacha
Suimeanna Iníoctha: suimeanna dlite tar éis níos mó ná bliain amháin

17-(3,000)Forálacha
Forálacha le haghaidh Dliteanas agus Muirear

18(12,430)(17,326)

PinsinSócmhainn Iarchurtha Mhaoinithe Pinsean
Dliteanas Pinsin

19 (f)
19 (e)

139,918(139,918)

106,133(106,133)

154,276

109,312

153,316960
154,276

112,764(3,452)
109,312Glansócmhainní Iomlána
In ionannas:
An Cuntas Caipitil
Cúlchistí Ioncaim Coinnithe

23

12

Tá an Ráiteas faoi Shreabhadh
Airgid agus Nótaí 1 go dtí 25 mar
chuid de na Ráitis Airgeadais seo.
Thar ceann an Bhord an GFT:
Dáta: 8 Meitheamh 2017

Frank Ryan
CathaoirleachMartin Shanahan
An PríomhfheidhmeannachPeter Cassells
Cathaoirleachan Choiste Iniúchóireachta,
Airgeadais agus Riosca

Ráiteas faoi Shreabhadh Airgeadais

Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016

2016
€’000

2015
€’000

45,295

9,074(28,651)336(250)(1,333)(4)(331)(1,271)
2,428(4,896)71(3,000)

3,506
366
(70)
(5,440)(4)(2,564)
3,224(5,769)
62
3,000

8,394

5,385

Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta
ÉadálachaDiúscairtí
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Infheistíochta(15,431)
4,777(10,654)(8,529)9,401
872

Sreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí MaoiniúcháinÚs Bainc Faighte
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Maoiniúcháin

4
4

4
4

Glan(laghdú) / Glanmhéadú ar Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim
Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ar 1 Eanáir(2,256)
9,249

6,261
2,988

Airgead Tirim agus Coibhéisí Airgid Thirim ar 31 Eanáir

6,993

9,249

Nótaí
Glansreafaí Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
Ioncam Breise thar Chaiteachas(Méadú) / Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta- Maoin Thionsclaíoch- Sócmhainní Seasta Eile agus Sócmhainní Teileachumarsáide
Caiteachas Caipitlithe
Brabús ar Dhiúscairt SócmhainníÚs BaincRanníocaíocht leis an Státchiste(Méadú) ar Shuimeanna Infhaighte dlite taobh istigh de bhliain amháin
Méadú ar mhéideanna Iníoctha dlite taobh istigh de bhliain amháin(Laghdú) ar Fhorálacha agus ar Mhuirir
Laghdú ar mhéideanna Infhaighte dlite tar éis níos mó ná bliain amháin(Laghdú) / Méadú ar mhéideanna Cuntas Iníoctha dlite tar éis níos mó ná bliain amháin
Glan-insreabhadh Airgid ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin

24

10
10
8 (a)
6
5
11
16
17
18
16
17

Nótaí leis na Ráitis Airgeadais
1

Beartais Chuntasaíochta

Tá bunús na cuntasaíochta agus beartais shuntasachachuntasaíochta atá glactha ag an GFT leagtha amachthíos. Bhí siad go léir curtha i bhfeidhm go
comhsheasmhach i rith na bliana agus sa bhliain roimhe:(A) EOLAS GINEARÁLTA
Bunaíodh Gníomhaireacht Forbartha Tionscail (GFT)
Éireann ar 1 Eanáir 1994 faoi fhorálacha an Achta um
Fhorbairt Tionscail, 1993. Tá príomhoifig GFT Éireannsuite i dTeach Pháirc Wilton, Baile Átha Cliath 2.
Is Aonán Leasa Phoiblí (ALP) í GFT Éireann. Cuireannaonán leasa phoiblí earraí nó seirbhísí ar fáil don
phobal i gcoitinne, do phobal nó don leas sóisialta
agus i gcás go gcuirtear cothromas ar bith ar fáil, tásé ann le tacú le príomhchuspóirí an aonáin seachas
le toradh airgeadais a chur ar fáil do sholáthraithe
cothromais, scairshealbhóirí nó baill.
Is é príomhchuspóir GFT Éireann mar atá leagtha
amach i gCuid II M8 den Acht um Fhorbairt Tionscail(GFT Éireann) 1993 ná:--bunú agus forbairt gnóthas tionsclaíoch ón iasachta chur chun cinn sa Stát seo.
--infheistíochtaí a dhéanamh i, agus tacaí a chur ar fáil
do ghnóthais thionsclaíocha a chloíonn le riachtanais
na n-achtachán atá i bhfeidhm i láthair na huaire.
--scéimeanna, deontais agus áiseanna airgeadais eilea riar, trína ndéantar Cistí an Aontais Eorpaigh agus
cistí eile dá leithéid a dháileadh de réir mar a bhíonnúdaraithe ó am go ham ag an Aire Caiteachais Phoiblí
agus Athchóirithe agus feidhmeanna eile a chur i gcríchde réir mar a bhíonn sannta ag an Aire di ó am go ham.

25(B) RÁITEAS CLOÍ AGUS BUNÚS AN ULLMHÚCHÁIN
Táthar tar éis na Ráitis Airgeadais a ullmhú i gcomhréir
leis an gcoinbhinsiún costais stairiúil, agus iad
mionathraithe i gcomhréir le Caighdeán Tuairiscithe
Airgeadais 102 (CTA 102), rud atá eisithe ag an
gComhairle um Thuairisciú Airgeadais, san fhoirm atá
faofa ag an Aire Post, Fiontar agus Nuálaíochta le toiliú
an Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe.
Is é airgeadra léirithe Ráitis Airgeadais GFT Éireann ná anEuro. Meastar gurb é airgeadra feidhmiúil GFT Éireannná an Euro ós rud gurb é an phríomhthimpeallacht
eacnamaíoch ina bhfuil an Ghníomhaireacht ag oibriú.
(C) IONCAM
Deontais Oireachtais
Is gnách ioncam a aithint ar bhonn fabhruithe: isé an t-aon eisceacht ná Deontais Oireachtais, rudaía aithnítear ar bhonn fáltais airgid.
Aisíocaíochtaí Deontas a Íocadh
Is gá deontais a íocadh a aisíoc i gcásanna áirithe,amhail leachtú/díscaoileadh na cuideachta a fuair iad,nó mura gcloítear le coinníollacha an deontais.
Aithnítear aisíocaíochtaí deontais i gcásanna gur
dócha go bhfaighidh an GFT ar ais iad agus gur féidir
an méid a mheas go réasúnta iontaofa; déantar iada chuntas mar sin ar bhonn fabhruithe.
Ioncam Úis
Aithnítear ioncam úis ar bhonn fabhruithe le modhan ráta úis éifeachtaigh.
Ioncam Cíosa
Cuimsíonn cíosanna méideanna dlite faoi théarmaí na
gcomhaontuithe léasa, le haghaidh tréimhsí suas le
35 bliain, agus iad déanta idir an Ghníomhaireacht agus
tionóntaí, muirir ar úsáid na dtailte neamhfhorbartha
agus muirir chothabhála eastáit gearrtha ar thionóntaí
agus bíonn cuntas déanta orthu ar bhonn fabhraithe.

Don
Don
Bhliain
BhliaindardarCríochCríoch3131
Nollaig
Nollaig
2016
2016

Ioncam Eile
Aithnítear ioncam eile ar bhonn fabhruithe.
(D) SÓCMHAINNÍ SEASTA INLÁIMHSITHE
Cuimsíonn Sócmhainní Seasta Inláimhsithe:(i)	Talamh a choimeádtar chun críocha na forbartha
tionsclaíche.
(ii) Oibreacha forbartha suímh.
(iii)	Foirgnimh thionsclaíocha léasaithe le tionóntaí lenan-áirítear foirgnimh i mbun díolacháin sa chás nachraibh an teideal gafa ag deireadh na bliana.
(iv)	Réadmhaoin fholamh atá ar fáil do chur chun cinn
tionsclaíoch nó i mbun díolacháin sa chás nach raibh
an teideal gafa ag deireadh na bliana.
(v)	Sócmhainní Seasta eile amhail trealamhríomhaireachta agus oifige, daingneáin, feistí agus
motarfheithiclí.
Luaitear Sócmhainní Inláimhsithe Seasta ar a gcostas
lúide dímheas carntha agus foráil do bhearnú. Déantar
cur ar fáil do dhímheas ar gach sócmhainn inláimhsithe
seachas talamh ar rátaí a ríomhtar chun an costasa dhísríobh, lúide luach measta iarmharach gachsócmhainne ar bhonn líne dírí thar an saol úsáideachmeasta mar seo a leanas:(i) Foirgnimh
3% in aghaidh na bliana(ii) Forbairt Suímh
10% in aghaidh na bliana(iii)	Trealamh Oifige /Daingneáin & Feistí 20% in aghaidh na bliana(iv) Ríomhairí
33% in aghaidh na bliana(v) Mótarfheithiclí
25% in aghaidh na bliana(vi) Talamh
0% in aghaidh na bliana
Is ionann an luach iarmharach agus an méid measta
a gheofaí ó dhiúscairt sócmhainne i láthair na huairetar éis do chostais mheasta na diúscartha a bheith
bainte, má bhí an tsócmhainn ag aois nó i riocht
cheana a bheifí ag súil leis ag deireadh a saoil úsáidigh.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016
Bearnú Maoine, Gléasra agus Trealamh
D’fhéadfaí forálacha le haghaidh bearnú a dhéanamhi ndiaidh athbhreithnithe ar na sócmhainní seasta agus
na sócmhainní teileachumarsáide arna gcur i gcríchag oifigigh de chuid GFT Éireann nó ag luachálaithe
neamhspleácha, mar is cuí, dá léireodh teagmhaisnó athruithe ar chúinsí nó ar dhálaí eacnamaíocha
go mb’fhéidir nach mbeidh méid glanluacha nasócmhainní in-aisghabhála go hiomlán. Aithneofara leithéid de chur ar fáil sa Ráiteas Ioncaim, Caiteachais
agus Cúlchistí Ioncaim Choinnithe sa bhliain ina
ndéantar iad. I gcás ina léiríonn athbhreithniú ina
dhiaidh sin nach ann níos mó do na cúinsí as ar eascairforáil le haghaidh bearnú, nó go bhfuil athrú ábhartha
tagtha orthu, déanfar an fhoráil charntha le haghaidh
bearnú a laghdú dá réir. Má tá fianaise oibiachtúil ann
ar bhearnú luach sócmhainne, aithnítear caillteanas
bearnúcháin sa Ráiteas Ioncaim, Caiteachais agus
Cúlchistí Ioncaim Choinnithe sa bhliain. Coimeádtar
cuntas ar chealuithe bearnúcháin ó na blianta roimhe sa
Ráiteas Ioncaim agus Caiteachais agus Cúlchistí Ioncaim
Choinnithe. Áirítear sa chostas i ndáil le talamh, forbairtsuímh agus maoin thionsclaíoch cionroinnt na gcostas
riaracháin a ghabhann le gnóthú nó forbairt nasócmhainní.
(E) MAOIN THIONSCLAÍOCH
Maoin Thionsclaíoch atá san áireamh i sócmhainníseasta inláimhsithe, táthar tar éis í a fháil, a fhorbairt
nó a thógáil chun críocha cuidiú le cur chun cinn
agus forbairt tionscail agus ní mheastar gur maoin
infheistíochta atá inti, ach gnáthshócmhainní seasta.
Tá Ioncam agus Caiteachas maidir le hidirbhearta
Maoine Tionsclaíche leagtha amach i nóta 22 dena Ráitis Airgeadais trí mheán meamraim.
(F) SÓCMHAINNÍ SEASTA DOLÁIMHSITHE
Cuimsíonn Sócmhainní Seasta Doláimhsithe sócmhainníteileachumarsáide atá mar cheart úsáide dochealaithe

26

sciar shainithe de líonra teileachumarsáide domhanda
go ceann tréimhse 25 bliain ó 2000.
(G) SUIMEANNA INFHAIGHTE
Aithnítear suimeanna infhaighte ar luach cóir, lúide
soláthar d'fhiacha amhrasacha. Foráil ar leith atá sanfhoráil d'fhiacha amhrasacha, agus cuirtear ar bun
í nuair atá fianaise oibiachtúil ann nach mbeidh
GFT ábalta na suimeanna uile atá ag dul dó a bhailiú.
Aithnítear gach gluaiseacht san fhoráil d'fhiacha
amhrasacha sa Ráiteas Ioncaim, Caiteachais agus
Cúlchistí Ioncaim Choinnithe.
Cuimsíonn suimeanna infhaighte:(i)	Réadmhaoin díolta ar bhonn iarchurtha. Gearrtar ús ar
na suimeanna seo ag Rátaí Iasachtaí an Státchiste arnamoladh ag an Roinn Airgeadais nó ag an Ráta Tagartha
Lascaine AE de réir mar is infheidhme.
(ii)	Cíosanna dlite faoi théarmaí na gcomhaontuithe léasa,
do thréimhsí suas le 35 bliain, déanta idir an
Ghníomhaireacht agus tionóntaí, muirir le haghaidhúsáid na dtailte neamhfhorbartha agus muirir
chothabhála eastáit gearrtha ar thionóntaí.
(iii)	Táillí ó roghanna ceannaigh tugtha ar réadmhaoin GFT,éarlaisí íoctha ag GFT chun réadmhaoin a cheannachsa chás nach bhfuiltear tar éis an teideal a thabhairt
don Ghníomhaireacht ag 31 Nollaig, agus soláthar
seirbhísí eile.
(iv)	Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt nó léasú
sócmhainní teileachumarsáide.
(v)	Suimeanna dlite i ndáil le comhshocruithe.
(vi)	Suimeanna dlite i ndáil le hiasachtaí tugtha agus úsina leith.
(H)	CUIMSÍONN SUIMEANNA INÍOCTHA MÉIDEANNAINÍOCTHA I NDÁIL LE(I) Creidiúnaithe agus Fabhruithe.
(ii)	Deontais atá tar éis teacht in aibíocht íocaíochta nuair
a chloíonn an deontaí le coinníollacha ordaithe.
(iii)	Éarlaisí do dhíolacháin neamhchríochnaithe.

(I)	CUIMSÍONN FORÁLACHA LE HAGHAIDH DLITEANASAGUS MUIREAR(i)	Suimeanna soláthartha i ndáil le costais fhéideartha
maidir le foráil trochlaithe léasanna oibriúcháin.
(ii)	Suimeanna soláthartha nuair a mheastar go sáróidh
na costais todhchaí ag éirí as léasanna oibriúcháinna suimeanna in-aisghabhála ó fholéasaithe.
(J) AIRGEADRAÍ COIGRÍCHE
Aistrítear sócmhainní agus dliteanais a ainmnítearin airgeadraí eachtracha ar na rátaí malairte atái bhfeidhm ar dháta an Ráitis faoin Staid Airgeadais.
Aistrítear ioncaim agus costais ag na rátaí malairteatá i bhfeidhm ag dátaí na n-idirbheart bunúsach.
Déileáiltear sa Chuntas Oibriúcháin agus Caiteachais
agus i gCúlchistí Ioncaim Choinnithe le brabúisagus caillteanais ag eascairt ó aistrithe airgeadraí
eachtracha agus ar imréiteach na suimeanna infhálaagus iníoctha in airgeadra eachtrach.
(K) LÉASANNA
Déileáiltear sna Ráitis Airgeadais leis na cíosanna faoi
léasanna oibriúcháin de réir mar a bhíonn siad dlite.
I gcás maoine tionsclaíche atá ar fáil lena cur chuncinn, déanann an Ghníomhaireacht foráil, nuair isinfheidhme, le haghaidh íocaíochtaí cíosa na todhchaí.
(L) SOCHAIR D'FHOSTAITHE
Sochair Ghearrthéarmacha
Aithnítear sochair ghearrthéarmacha amhail pá saoire
mar chostas sa bhliain agus bíonn sochair a bhíonn
fabhraithe ag deireadh na bliana san áireamh san fhigiúr
Suimeanna Iníoctha sa Ráiteas faoin Staid Airgeadais.
Sochair Scoir
Rinne an tAcht um Fhorbairt Tionscail (Forfása dhíscaoileadh ) 2014 (Uimh 13/2014), a ritheadh
le bheith ina dhlí ar an 16 Iúil 2014, foráil do dhíscaoileadh
Forfás agus do bhunú GFT Éireann, Fhiontar Éireann agus
Fhondúireacht Eolaíochta Éireann mar fhostóirí dlíthiúlaNótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016ar leith forbraíonn gach gníomhaireacht a scéim pinsin
féin agus tugann siad le fios go mbeidh an lucht oibrea bhí ina mbaill de Scéim Pinsin Forfás ag dul isteachi Scéim nua na Gníomhaireachta ar théarmaí aoisliúntais
atá chomh fabhrach leis na téarmaí a bronnadh orthu faoi
Scéim Forfás díreach roimh an dáta aistrithe, agus
beidh foireann na ngníomhaireachtaí ina mbaill dena scéimeanna seo; na heagraíochtaí seo ag déanamh
cuntasaíochta do Dhliteanais ghaolmhara Pinsin faoi
CTA102. Beidh freagracht dhlíthiúil ar an Roinn Post,
Fiontar agus Nuálaíochta i leith na Scéimeanna Pinsin atáann faoi láthair, pinsinéirí agus iarbhaill foirne le sochairchoinnithe ó Fhorfás.
Faoin Acht Um Pinsin na Seirbhíse Poiblí (Scéim Aonair
agus Forálacha eile) 2012 beidh daoine a théann
isteach sa tseirbhís poiblí in n-iontrálaithe den chéaduair ar 1 Eanáir 2013 nó ina dhiaidh sin ina mbaill den
Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí Aonair. Tá freagracht
dhlíthiúil iomlán ar an GFT as a bhfostaithe mar
fhostóir dhlíthiúil orthu. Áirítear anseo freagracht
i leith phinsean na bhfostaithe reatha a d’éirigh as
tar éis 16 Iúil 2014. Léiríonn na Ráitis Airgeadais na
costais phinsin i leith bhaill foirne an GFT atá á n-íoc
ag an Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí Aonair.

27

Léiríonn costais phinsin an GFT scéimeanna
neamhchistithe pinsin le sochar sainithe, a mhaoinítear
in aghaidh na bliana ar bhonn íoc mar a úsáidtear
ón airgead atá ar fáil chuige, lena n-áirítear airgeada chuirtear ar fáil tríd an Roinn Post, Fiontar agus
Nuálaíochta agus ó ranníocaíochtaí áirithe a bhaintear
de thuarastail foirne. Léiríonn costais phinsin na sochair
phinsin a ghnóthaigh fostaithe i rith an tréimhse agusléirítear na costais mar ghlaniomlán ranníocaíochtaícoinnithe pinsin foirne. Aithnítear méid atá
comhfhreagrach leis an ranníocaíocht phinsin mar
ioncam sa mhéid is a bhfuil sé in-aisghabhála, agus
cuidíonn deontais, a fhaightear i rith na bliana lehíocaíochtaí pinsin a chomhlíonadh, leis an mbrúa sheachaint. Léirítear gnóthachain nó caillteanais

achtúireacha a thagann chun cinn i ndliteanais scéimesa Ráiteas Ioncaim Chuimsithigh agus aithnítear
coigeartú comhfhreagrach sa mhéid in-aisghabhála
ón Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta. Léiríonn
dliteanais phinsin luach láithreach na n-íocaíochtaípinsin todhchaí atá tuillte ag an bhfoireann go dtí seo.
Léiríonn maoiniú pinsin iarchurtha an tsócmhainnchomhfhreagrach atá le haisghabháil amach anseo
ón Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta. Déantar
dliteanais scéim pinsin a thomhas ar bhonn achtúireachtrí mhodh chreidiúint réamh-mheasta an aonaid.
(M)	BREITHIÚNAIS, MEASTACHÁIN AGUS BOINN
TUISCEANA RÍTHÁBHACHTACHA
Agus beartais chuntasaíochta GFT Éireann á gcur
i bhfeidhm, is gá do lucht bainistíochta breithiúnais,
meastacháin agus boinn tuisceana a thabhairt/adhéanamh faoi mhéideanna glanluacha sócmhainní
agus dliteanas nach bhfuil follasach ó fhoinsí eile.
Tá na meastacháin agus na boinn tuisceana ghaolmhara
bunaithe ar thaithí stairiúil agus tosca eile a mheastara bheith bainteach. D'fhéadfadh fíorthorthaí a bheith
difriúil leis na meastacháin seo. Déantar athbhreithniú
leanúnach ar na meastacháin agus na boinn tuisceana
bhunúsacha. Aithnítear leasuithe ar mheastacháinchuntasaíochta sa tréimhse ina ndéantar athmheasar an meastachán má théann an leasú i bhfeidhm ar an
tréimhse sin amháin, nó sa tréimhse sin agus i dtréimhsí
ina dhiaidh sin má théann an leasú i bhfeidhm arthréimhsí i láthair na huaire agus amach anseo. Bhí antionchar is mó ag na breithiúnais agus meastacháin seo
a leanas ar mhéideanna a aithnítear sna ráitis airgeadais:
Luachanna iarmharacha agus dímheas sócmhainní
Tá lucht bainistíochta tar éis athbhreithniúa dhéanamh ar shaol agus luachanna gaolmhara
iarmharacha shócmhainní na n-aicmí sócmhainní
seasta go léir agus tá sé mar chonclúid acu go bhfuilsaol agus luachanna iarmharacha na sócmhainní cuí.

Athbhreithnithe bearnúcháin ar shócmhainní
Déantar athbhreithniú bearnúcháin ar shócmhainní
a ndéantar amúchadh orthu cibé uair a thugann
teagmhais nó athruithe ar dhálaí le fios go bhfuil anseans ann nach féidir an méid glanluacha a fháil ar ais.
Aithnítear caillteanas bearnúcháin i leith an mhéid lenasáraíonn suim ghlanluacha na sócmhainne a mhéid
in-aisghabhála. Is ionann an méid in-aisghabhála agus
an ceann is airde de luach cóir sócmhainne lúide costas
díola agus luach úsáide.
Oibleagáid na sochar scoir
Bíonn na boinn tuisceana atá mar bhonn leis na
luachálacha achtúireacha a gcinntear na méideanna atá
aitheanta sna ráitis airgeadais dóibh (lena n-áirítear rátaílascaine, rátaí méadaithe ar leibhéil cúitimh agus rátaí
básmhaireachta amach anseo), bíonn siad nuashonraithe
go bliantúil i bhfianaise dálaí reatha eacnamaíocha agus
maidir le hathruithe bainteacha ar théarmaí agus
coinníollacha na bpleananna pinsean agus iar-scoir.
D'fhéadfadh na nithe seo a leanas dul i bhfeidhm ar na
boinn tuisceana:(i)	an ráta lascaine, athruithe ar an ráta fáltais ar bhannaícorparáideacha ardchaighdeáin(ii)	leibhéil chúitimh amach anseo, dálaí margaidhsaothair amach anseo(iii) athruithe ar dhéimeagrafaic
Forálacha
Déanann an Ghníomhaireacht foráil d'oibleagáidí dlí agus
cuiditheacha, agus tá a fhios aici go bhfuil siad seo gan
íoc ar dháta dheireadh na tréimhse. Is gnách na forálacha
seo a dhéanamh i bhfianaise eolais stairiúil nó ábhartha
eile, agus iad athraithe do threochtaí le déanaí pé áitar bainteach. Ach is meastacháin iad de na costais
airgeadais a bhaineann le teagmhais a bhfuil an seans ann
nach dtarlóidh siad go ceann roinnt blianta. Mar thoradh
air seo agus an leibhéal éiginnteacha a bhaineann leis na
torthaí deiridh, d'fhéadfadh an fíorthoradh a bheith
difriúil go mór leis an méid a measadh.

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016
2

Deontais Oireachtais

4Soláthraítear na Deontais Oireachtais faoi alt 35 den Acht um Fhorbairt Tionscail(Fondúireacht Eolaíochta Éireann) 2003. B’ionann an comhiomlán a soláthraíodh
don GFT i ndáil le Deontais do Thionscal agus Deontais do Mhaoin Thionsclaíochsa tréimhse idir 1 Eanáir 1994 agus 31 Nollaig 2016 agus €2.508bn.
Cuimsíonn na Deontais Oireachtais mar atá sonraithe sna Ráitis Airgeadais na
suimeanna airgid seo a íocadh trí vóta 32: - Poist, Fiontair agus Nuálaíocht:
2016
2015
Deontais um Chaiteachas
€’000
€’000
ar Chur Chun Cinn agus ar
RiarachánVóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (i)39,865 39,713
92,756 98,000
Vóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (ii)
Deontas do Thionsclaíocht
Deontas um Réadmhaoin
Thionsclaíoch

Vóta 32 - Fo-mhírcheann A5 (iii)

3

An Ciste Oiliúna NáisiúntaÁirítear leis na híocaíochtaí deontais oiliúna €9.729m (féach nóta 7) íocaíochtaí
deontais oiliúna dear luach €3 mhilliún (€3 mhilliún in 2015) a íocadh le cistí
a fuarthas tríd an Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta ón gCiste Náisiúnta Oiliúna,
a riartar trí Fho-mhírcheann B3 na Roinne Oideachais agus Scileanna. Cloíonn na
híocaíochtaí a rinneadh le riachtanais reachtúla an Chiste mar a cuireadh ar fáil inalt 7 den Acht um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000.

28

5

Ioncam Eile
Ioncam ó fholigean Réadmhaoine athshannta ó ForfásCóiríocht Oifige ar Léas a fholigean leis an earnáil phríobháideachÚs BaincIoncam Táille i ndáil le Tailte NeamhfhorbarthaÚs ar Idirbhearta Maoine Tionsclaíche
Ioncam Ilghnéitheach

22,894 18,000
155,515 155,713

Tá an Deontas um Chaiteachas ar Chur chun Cinn agus ar Riarachán ar €39.865m
luaite gan ranníocaíochtaí pinsin fostaithe ar luach €943,538 (€886,433 - 2015),
a cuireadh ar ais go dtí an Státchiste, a bheith curtha san áireamh.

Aisíocaíochtaí Deontas
Nuair a sháraíonn cliantchuideachta na coinníollacha i gcomhaontú deontais, bíonn an
deontas in-aisghabhála. I gcaitheamh na bliana, fuair an Ghníomhaireacht €346 milliún(€2.536m in 2015) ar ais maidir le haisíocaíochtaí deontais.

6

Brabús ar Dhiúscairt Sócmhainní
Comaoin (táillí agus costais dhíreacha ghlana)
Costais Stairiúla
Cuntas forálacha bearnúcháin
Cuntas forálacha dímheasa

2016
€’000
1,917
4
251
54
60
2,286

2015
€’000
226
1,583
4
227
27
46
2,113

2016
2015
€’000
€’000
4,777
9,401
(7,598) (12,753)
1,071
2,008
3,083
6,784
1,333
5,440

	Tá an brabús ar dhiúscairt €1.333m luaite mar gan caillteanais €0.196m a bheith
curtha san áireamh.

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)
7

Deontais Iníoctha
Caipiteal
Fostaíocht
T agus F
Oiliúint
Deontais Eile

2016
€’000
19,504
18,97944,765
9,729
2,636
95,613

2015€’000
13,095
20,24055,5958,808
825
98,5638

Costais Cuir chun Cinn, Riaracháin agus Ghinearálta(a)Táillí, costais agus luach saothair comhaltaí
boird – féach 8 (d)Costais eile luach saothair – féach 8 (b)Margaíocht, comhairliúchán, poiblíocht agus fógraíocht
Riarachán Ginearálta
Costais maoine léasaithe neamhthionscaila athshannadh ó Forfás*Táille Iniúchóireachta
Soláthar in aghaidh Fiacha AmhrasachaLúide: Caipitliú caiteachais a bhaineann le forbairt maoine
tionsclaíche

2016
€’000

2015
€’000

279
24,346
10,022
11,042

248
23,098
8,710
11,932

50
20

1,187
50
(375)

(250)
45,509(70)
44,780*Costais réadmhaoine san áireamh ar léas a foirceannadh i mí na Nollag 2015

29

2016
€’000
23,043
1,303
24,3462015€’000
21,885
1,213
23,098In 2016, baineadh €843k de thobhach pinsin agus íocadh leis an Roinn Post, Fiontar
agus Nuálaíochta é.
8

8

(b)
Is iad na costais eile luach saothair atá i gceist::Pá agus tuarastailÁSPC Fostóra
Costais pinsean - ranníocaíocht an fhostóra(c)Miondealú Tuarastal Buan
Sochair d'Fhostaithe€60,000 go €70,000€70,001 go €80,000€80,001 go €90,000€90,001 go €100,000€100,001 go €110,000€110,001 go €120,000€120,001 go €130,000€130,001 go €140,000€140,001 go €150,000€150,001 go €160,000€160,001 go €170,000

Líon na bhFostaithe (CL)
2016
2015
38
35
26
31
26
25
11
10
1
1
3
3
2
3
1
1
1

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)
8(d)Ba é seo a leanas luach saothair chomhaltaí an Bhoird::
Frank Ryan (Cathaoirleach)Martin Shanahan (Príomhfheidhmeannach)
Lionel Alexander
Mary Campbell (Imithe ar scor 2015)
Peter Cassells
Denis Collins
Marian Corcoran (Ceaptha 2016)
Caroline Dowling
Paul Duffy (Imithe ar scor 2015)
Anne Fitzsimons (Ceaptha 2016)
Alan Gray
Geraldine McGinty
John Murphy
Barry O’Sullivan

2016€
20,52011,97011,97011,9704,183
4,183
11,97011,97088,7362015€
20,52011,97011,9703,757
11,9703,757
63,944Tháinig caiteachas Chomhaltaí an Bhoird in 2016 go €22,244, miondealaithe mar
seo: €9,603 do chóiríocht agus €12,641 do chostais eile taistil, chothabhála agus
dheimhnithe bia.
Luach Saothair an Phríomhfheidhmeannaigh
An tUas. Martin Shanahan

2016€
168,2102015€
168,210

Iomlán

168,210

168,210

Faigheann an Príomhoifigeach Feidhmiúcháin (POF) tuarastal bliantúil de €168,210
mar aon le húsáid carr cuideachta (rud ar tháinig deireadh leis an 28 Feabhra 2016)
faoi réir sochair chomhchineáil €2,345 (€14,070 in 2015). Ní théann teidlíocht phinsin
an POF thar ghnáthshocrúcháin chaighdeánacha phinsin na hearnála poiblí.

30

8

(e)
Cíos Bliantúil Iníoctha i ndáil le Cóiríocht Oifige Léasaithe
Líon na
nOifigíDáta Éaga
Léasa

Cíos Comhlán Cíos Comhlán
Iníoctha 2016 Iníoctha 2016*
€’000

€’000

Ceannoifig

1

2019

4,625

2,043

Oifigí Réigiúnacha

4

2017-2028

323

323

Oifigí Thar Lear

18

2016-2021

2,007

2,007

6,955

4,373

*Áirítear anseo suimeanna a fuarthas ó chomhlachtaí Stáit eile agus ó thionóntaípríobháideacha atá i gcuid de na foirgnimh oifige atá i gceist.
(i)	I gcás na Ceannoifige agus deich n-oifig thar lear, is amhlaidh go bhfuil anchóiríocht comhlonnaithe le Gníomhaireachtaí Stáit eile agus / nó le Misinde chuid Rialtas na hÉireann.
(ii) Rinneadh athnuachan ar dhá léas oifige in 2016 thar lear.
(iii) Tá clásal scoir in 2017 agus 2022 ag léas oifige réigiúnaí amháin.
(iv)	Níl aon réadmhaoin a úsáidtear nó atá ar fáil do chóiríocht a cuid foirne faoiúinéireacht na Gníomhaireachta.

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)8(f)Tiomantais faoi Léasanna Oibriúcháin
An 31 Nollaig, b’ionann an gealltanas faoi léasanna oibriúcháin agus €26.2m. Beidh deireadh leis na léasanna seo mar seo a leanas:
2016
€’000

31

2015
€’000

Maoin
­neamh-thionsclaíoch

Maoin
thionsclaíochÁitithe faoi
léasanna

Maoin
thionsclaíochar fáil i gcomhair
cur chun cinn

Maoin
Neamhthionsclaíoch
Athluaite

Maoin Thionsclaíochá hÚsáid faoi Léasanna
Athluaitelaistigh de bhliain amháin

6,955

765

1,458

6,730

1,957

Maoin
Thionsclaíoch ar
Fáil i gComhair
Cur Chun Cinn
Athluaite
2,630

sa dara go dtí an cúigiú bliain
agus na blianta sin san áireamh

13,950117

295

17,217

1,258

2,321

breis is cúig bliana

2,663

-

-

488

-

-

23,568881

1,754

24,435

3,215

4,951

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)
8(g)Muirir Éalaithe ó Léas 2015
Bhí leas bunaidh na léas-seilbhe, léas iomlán deisiúcháin agus árachais ar feadh
65 bliain tógtha i dTeach Carrisbrook ag an gComhairle Oiliúna (AnCO – réamhtheachtaí
FÁS/SOLAS) in 1969. Tugadh an léas don iar-Údarás Forbartha Tionscail in 1976 agus
tugadh é ina dhiaidh sin do Forfás in 1994. Sular díscaoileadh Forfás in 2014, bhí Teach
Carrisbrook tugtha do GFT Éireann.
Bhí 85% de Theach Carrisbrook folamh ar feadh roinnt blianta, cé go raibh sé
á mhargú go gníomhach ag Forfás agus an GFT i ndrochdhálaí margaidh. Bhí an costas
ard ar athchóiriú ar an bpríomhchúis nár baineadh comhaontú amach chun anfoirgneamh a fholigean. Anuas air sin, ní raibh foirgneamh iomlán ag an GFT mar
gheall ar an léas le tionónta go dtí 2025, rud a chuireann teorainn leis an oiread
margaíochta is féidir a dhéanamh air.
Rinne an GTF breithniú in 2015 ar roinnt roghanna maidir le húsáid an fhoirgnimh
amach anseo. Tar éis dóibh machnamh a dhéanamh ar na roghanna, chinn an GFT
ar éirí as an léas le héifeacht ó Nollaig 2015 agus ba é an rogha ba shaoire don Stát.
Chuaigh an GTF i mbun comhaontú chun iomlán €9.4m a íoc leis an tiarna talún thar
3 bliana (luach reatha €8.93m), agus bhí €2.4m i gceist leis an gcéad íocaíocht i Nollaig
2015 le híocaíochtaí breise de €4 in 2016. Rinne an GTF cinneadh sa chomhthéacs go
bhfuil dliteanas conarthach ar an Stát cíos a íoc thar an gcuid eile den léas go dtí 2034
agus dliteanais bhreise i gceist ó léas iomlán deisiúcháin agus árachais.
Bhí an íocaíocht €9.4m (luach reatha €8.93m) i bhfad níos fearr ná leanúint den léasar ghlanluach measta reatha €22.58m thar an gcuid eile de shaol an léasa, méid arb
ionann é agus coigilteas mór don stát, is é sin, méid measta €13.65m.

32

9Muirir i leith Foirgnimh Thionsclaíocha
Cuimsíonn na costais seo na glanchostais a bhaineann le foirgnimh thionsclaíocha atá
curtha ar fáil ag an earnáil phríobháideach agus costais chothabhála maidir le gachfoirgneamh tionsclaíoch atá ag an GFT is féidir a chur chun cinn. Cuimsíonn na costais:
costais ghairmiúla, dlí agus chomhairleachta €1.64m [2015 €1.008m], glanchostais
oibriúcháin léasa €3.966m [€4.236m - 2015] agus costais chothabhála ionad gnó ar€4.048m [2015 €3.693m], agus iad laghdaithe ag an nglanghluaiseacht forálacha maidir
le léasanna oibriúcháin (mar atá leagtha síos i nóta 18) ar luach €4.896m [2015 €5.769m].

10 Laghdú ar Luach Sócmhainní Seasta
Muirir Dímheasa- Maoin Thionsclaíoch- Sócmhainní Seasta Eile
Muirir Bearnúcháin / (Cealuithe)- Maoin Thionsclaíoch

Nótaí

2016
€’000

2015
€’000

13
14

7,413
336

3,506
366

13

(36,064)(28,315)

3,872

Ríomhtar dímheas d’fhonn costas sócmhainní a dhíscríobh lúide, nuair is infheidhme,
aon fhoráil bhearnúcháin le linn na coda eile dá saolré measta úsáideach. Ní dhéantar
aon fhoráil do dhímheas maidir le talamh ná infheistíochtaí.
Tagann muirir bearnúcháin aníos nuair is mó an luach de réir na leabhar ar Mhaoin
Thionsclaíoch agus Sócmhainní Teileachumarsáide ná a luach measta in-aisghabhála.
Tagann cealuithe bearnúcháin aníos nuair is soiléir go bhfuil luach in-aisghabhála na
Maoine Tionsclaíche nó na Sócmhainní Teileachumarsáide níos mó ná an luach de réirna leabhar, suas go dtí luach an bhearnúcháin bhunaidh.

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)
11 Ranníocaíocht leis an Státchiste
Trí chomhaontú leis an Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta, tá fáltais
ó ghníomhaíochtaí poiblíochta agus riaracháin, aisíocaíochtaí deontais, fáltais CSTE
(ESF), díolachán maoine tionsclaíche agus teacht isteach ó dhíolachán nó/agus léasú
sócmhainní teileachumarsáide, más amhlaidh go bhfuil siad níos mó ná riachtanais
chaiteachais na Gníomhaireachta, tá siad in-aisíoctha leis an Státchiste. Áirítear
i measc na ranníocaíochtaí €331m (€Nialas in 2015) leis an Státchiste in 2016:
2016
€’000
331
331

RiarachánAisíocaíochtaí Deontas
Sócmhainní Teileachumarsáide

2015
€’000
-

12 Caipiteal
Ar 1 Eanáir
Glanghluaiseachtaí ar:- Maoin Thionsclaíoch- Sócmhainní Seasta Eile
Aistriú ón Ráiteas Ioncaim
agus Caiteachais agus
Cúlchistí Ioncaim Choinnithe
Ar 31 Nollaig

Nótaí

€’000

13
14

40,636
(84)

2016
€’000
112,764

€’000

2015
€’000
111,998766
112,764

Iomlán€’000

Ar 1 Eanáir

264,446

152,702

22,795

7,821

447,764Méid breise
Aistrithe

3,571
-

2,736
-

(1,952)

9,122
1,952

15,429-Diúscairtí

(4,159)(3,064)(142)-(7,365)

Ar 31 Nollaig

263,858

152,374

20,701

18,895455,828

7,836

5,962

1,017

181,964(5,898)
-

(376)
(548)
-

548
-

(36,064)(1,071)

1,938

5,038

1,565

144,829-

141,447

13,132(867)

153,712-6,543(2,712)225(1,081)
(138)

645
1,081
-

7,413
(2,850)-145,278

12,138859

158,275

Ar 31 Nollaig

127,570

5,158

3,525

16,471

152,724

Ar 1 Eanáir

97,297

3,419

3,701

7,671

112,088

Foráil do Bhearnúchán
Ar 1 Eanáir
167,149
Muirear / (Cealú)
don Bhliain(29,790)
AistritheDiúscairtí
(1,071)
Ar 31 Nollaig

707
59
40,552
153,316

13 Sócmhainní Seasta Inláimhsithe – Maoin Thionsclaíoch
TalamhForbairt
Maoin
Maoin
Suímh thionsclaíoch thionsclaíochÁitithe faoiar fáilléasannai gcomhair
cur chun cinn
Costas
€’000
€’000
€’000
€’000

136,288

Foráil do Dhímheas
Ar 1 Eanáir
Muirear don
Bhliain
AistritheDiúscairtí
Ar 31 Nollaig
Glanmhéid na Leabhar

Glanghluaiseacht don Bhliain

33

40,636

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)(a)	Áirítear sa tábla thuas suim a bhaineann le comhaontú a rinne an Ghníomhaireacht
in 2004 le Comhairle Contae Fhine Gall le tailte a fhorbairt i mBaile Bhlainséir,
Baile Átha Cliath ar leis an chomhairle iad, chun iad a dhíol ina dhiaidh sin le fiontair
thionsclaíocha. Faoi théarmaí an tsocrúcháin, tá GFT freagrach as feabhsúcháinbhonneagracha a dhéanamh ar na tailte. Íocann an Ghníomhaireacht as costais
iomlána na hoibre seo agus tá sí i dteideal leath de na fáltais ó dhíolacháin ar bitha fháil. €Nialas an ghlansuim leabhair a chuimsítear thuas maidir leis an socrú seo.
14 Sócmhainní Seasta Eile
Mótarfheithiclí

CostasAr 1 Eanáir
Méid breise
Aistriú ó ghníomhaireacht stáit eileDiúscairtí
Ar 31 Nollaig
Foráil do Dhímheas
Ar 1 Eanáir
Muirear don Bhliain
Aistriú ó ghníomhaireacht stáit eileDiúscairtí
Ar 31 Nollaig

34

€’000
12
(12)

Trealamh Oifige agus
Ríomhaireachta,
Daingneáin agus Feistis

Iomlán€’000
10,565252(221)
10,596€’000
10,577252(233)
10,59615 Sócmhainní Teileachumarsáide
Agus é ag gníomhú de bhun cinneadh Rialtais, chuaigh GFT Éireann, i gcomhar leis an Roinn
Fiontar Poiblí (arb í an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil
anois í), i mbun conarthaí in 1999 do cheannach sócmhainní teileachumarsáide i bhfoirm
ceart dochloíte chun leas a bhaint as cion ainmnithe de líonrateileachumarsáide domhanda
ar feadh tréimhse 25 bliain ón mbliain 2000 ar aghaidh.
Díoladh cuid den toilleadh a cheannaigh GFT Éireann le roinnt soláthróirí seirbhíse.
Tá costas stairiúil €38.85 milliún ar na sócmhainní fágtha, méid a díscríobhadh trímhuirear bearnúcháin €21 milliún in 2002 agus dímheas comhchruinnithe €17.85m
thar 8 mbliana ó 2000, rud a raibh glanluach leabhar nialais i gceist leis
16 Suimeanna Infhaighte

12
(12)
-

9,889
336
(221)
10,004

9,901
336
(233)
10,004Glanmhéid na Leabhar
Ar 31 Nollaig
Ar 1 Eanáir

-

592
676

592
676

Glanghluaiseacht don Bhliain

-

(84)

(84)

Suimeanna a bheidh dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Infhála agus Réamhíocaíochtaí
Soláthar le haghaidh Fiacha Amhrasta
Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt Maoine
TionsclaícheÚs InfhálaSuimeanna a bheidh dlite tar éis níos mó ná bliain amháin:
Suimeanna dlite i ndáil le diúscairt Maoine Tionsclaíche

2016
€’000
16,612(1,271)

2015€’000
15,344(1,274)(1)
15,340(1)
14,069139
15,479210
14,279

Cuimsíonn figiúr na gCuntas Infhaighte agus Réamhíocaíochtaí ar luach €16.612m
méid €3m maidir le híocaíocht €3m a bhí faofa ag an mBord le Comhairle Contae
Shligigh le cabhrú le forbairt bóthair a mhaoiniú i mBaile Shligigh. Beidh an bóthar mar
fheabhsú ar an teacht ar na tailte atá faoi úinéireacht na Gníomhaireachta d'fhonnpáirc ghnó a fhorbairt. Tá an Ghníomhaireacht tiomanta €2m breise a chur ar fáil don
fhorbairt, rud a íocfar in 2017 nuair a bheidh an tionscadal tosaithe.

Nótaí
(ar(arleanúint)
Don
DonBhliain
Bhliaindar
darCríoch
Críoch3131
Nollaig
Nollaig2016
2016
Nótaí ag
ag gabháil
gabháilleis
leisnanaRáitis
RáitisAirgeadais
Airgeadais
leanúint)
17 Suimeanna Iníoctha
2016
€’000
8,857
225
9,082

2015
€’000
6,457
197
6,654

Suimeanna a bheidh dlite tar éis níos mó ná bliain amháin:
Méideanna dlite i leith éirí as léas
9,082

3,000
9,654

Suimeanna a bheidh dlite laistigh de bhliain amháin:
Cuntais Iníoctha agus Fabhruithe
Suim atá dlite ar Dhíolacháin Neamhchríochnaithe

18 Foráil do Dhliteanais agus MuirirForáil le haghaidh Léasanna Oibriúcháin
1 Eanáir
Glan(laghdú) don bhliain
Iomlán ar 31 Nollaig

2016
€’000
17,326(4,896)
12,4302015€’000
23,095(5,769)17,326

Cuimsíonn an Soláthar do Léasanna Oibriúcháin:- 	Costais fhéideartha ar athchóiriú foirgnimh a bhaineann le hoibleagáidí faoi
léasanna oibriúcháin.
-	Costais todhchaí ag éirí as léasanna oibriúcháin a mheastar a sháróidh na
suimeanna is in-aisghabhála ó fholéasaithe.

19 Pinsin(a)
Tá freagracht ar an GFT i leith costais phinsin do bhaill foirne a théann ar scor tar éis
16 Iúil 2014, faoin Acht um Fhorbairt Tionscail (Acht um Fhorfás a Dhíscaoileadh2014). Beidh na baill foirne a bhí ina mbaill de Scéim Pinsin Forfás ag dul isteachi Scéim nua an GFT ar théarmaí aoisliúntais atá chomh fabhrach leis na téarmaía bronnadh orthu faoi Scéim Forfás díreach roimh an dáta aistrithe ó Fhorfás go dtí an
GFT. Beidh na catagóirí foirne seo a leanas sa GFT faoi chumhdach scéim an GFT:
Baill Foirne Chumhdaithe(a)	Baill foirne a earcaíodh suas go dtí 5 Aibreán 1995 agus a bhí inphinsin tar éis andáta sin.
(b) Baill foirne a earcaíodh tar éis 5 Aibreán 1995 agus roimh 1 Eanáir 2013.
(c)	Baill foirne a earcaíodh ó 1 Eanáir 2013 ar baill iad den Scéim Pinsean Seirbhíse
Poiblí Aonair.
Áirítear scéimeanna do Chéilí agus do Pháistí i ngach ceann de na Scéimeanna.
Tháinig an Scéim nua Seirbhíse Poiblí Aonair (“Scéim Aonair”) in éifeacht ar 1 Eanáir
2013. Beidh daoine a théann isteach sa tseirbhís poiblí ina n-iontrálaithe den chéaduair an 1 Eanáir 2013 nó ina dhiaidh sin ina mbaill den Scéim Pinsean Seirbhíse Poiblí
Aonair, i gcoitinne. Leagtar amach rialacha na Scéime Aonair san Acht um Pinsin
Seirbhíse Poiblí (Scéim Aonair agus Forálacha eile) 2012. Ní chuirtear dliteanais
phinsin i leith na ndaoine atá fostaithe faoin Scéim Seirbhíse Poiblí Aonair ar feadh
tréimhse is giorra ná dhá bhliain san áireamh i ríomh pinsean, mar nach ngnóthóidh
siad cearta pinsin go dtí go mbeidh dhá bhliain curtha isteach acu.
Déanann GFT na glanchostais a bhaineann le gnáthscor a shásamh. Íoctar na costais
seo as ioncam reatha. Úsáidtear ranníocaíochtaí a fhaigheann an GFT ó bhaill foirne
sna scéimeanna ranníocaíochta neamhchistithe mar atá leagtha amach thuas chuncuid de na dliteanais reatha phinsin a mhaoiniú. Faoin Acht um Bearta Airgeadais(Forálacha Ilghnéitheacha) 2009, aistríodh na sócmhainní a bhain leis an Iar-Údarás
Forbartha Tionscail go dtí an Cúlchiste Náisiúnta Pinsean ar 31 Nollaig 2009. Tá na
scéimeanna pinsin atá bainteach leis an dá chiste seo bailí go fóill do bhaill atá ann
cheana féin gan cur isteach ar shochair ná ar fhorálacha ábhartha do bhaill. Cuireann
GFT Éireann ranníocaíochtaí fostaithe ar ais go dtí an Státchiste. Chuir an GFT €943k
de ranníocaíochtaí fostaithe ó na scéimeanna seo ar ais go dtí an Státchiste in 2016agus íoctar costais phinsin de réir Deontas Oireachtais Vóta 32 Fo-mhírcheann A5 (i).

35

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016(b) Nochtadh Pinsin faoi FRS102
Éilíonn an Caighdeán Tuairiscithe Airgeadais (CTA102) go léireoidh na ráitis airgeadaisluach cothrom na sócmhainní agus na ndliteanas ó oibleagáidí aoisliúntais fostóra agus
aon mhaoiniú ábhartha, agus go mbeidh na costais a bhaineann le sochair aoisliúntais
a chur ar fáil aitheanta sna tréimhsí cuntasaíochta ina ngnóthaíonn fostaithe iad.
(c) Anailís ar Mhuirear Iomlán Pinsin

2016
€’000
4,605
2,849
(943)
6,511

2015
€’000
4,605
2,317
(886)
6,036

(d) Anailís ar mhéid a aithníodh sa Ráiteas faoi Ioncam Cuimsitheach
€’000
117
(Caillteanais) / gnóthachain taithí(27,764)
Athruithe sna Boinn Tuisceana (Caillteanais)(Caillteanas) / Gnóthachan Achtúireach(27,647)

€’000
(666)
(3,532)(4,198)(e) Dliteanas Pinsin
Athrú ar Dhliteanais Scéimeanna Pinsin
Iarmhéid Tosaigh
Costas Seirbhíse Láithreach
Costais ÚisÍocaíochtaí do Phinsinéirí
Caillteanas achtúireach
Luach Reatha Oibleagáidí na Scéime ar 31 Nollaig€’000
106,133
4,605
2,849(1,316)
27,647
139,918€’000
96,987
4,605
2,317(1,974)
4,198
106,133

2016€’000
Maoiniú in-aisghabhála i leith Chostais Phinsin na Bliana Láithrí 7,454(1,316)
Maoiniú i gcomhair Pinsin a íoc
6,138

2015
€’000
6,922
(1,974)
4,948

Costais SeirbhíseÚs ar Dhliteanais Scéim Pinsin
Ranníocaíochtaí Fostaithe a úsáidtear in íocaíocht Phinsean(f) Glanmhaoiniú iarchurtha do phinsin i mbliana

36

Aithníonn an GFT mar shócmhainn méid atá comhfhreagrach leis an dliteanas
neamhchistithe iarchurtha le haghaidh pinsean de réir na mbonn tuisceana a leagtar
amach thíos agus de réir roinnt imeachtaí san am a chuaigh thart. I measc na gcásannaseo áirítear an bonn reachtúil le haghaidh bhunú na scéimeanna aoisliúntais, agus anbeartas agus cleachtas atá ann i leith maoiniú i gcomhair pinsin seirbhíse poiblí lenan-áirítear ranníocaíochtaí fostaithe agus an próiseas meastachán bliantúil. Níl aon
fhianaise ann a thabharfadh le fios don GFT nach mbeidh an beartas maoinithe seo
in ann suimeanna dá leithéid a sheasamh i gcomhréir leis an gcleachtas reatha.
Luach €139.918m san iomlán a bhí ar an tsócmhainn iarchurtha mhaoinithei gcomhair pinsean ar 31 Nollaig 2016 (2015 - €106.133m). Bunaítear cainníochtú
an dliteanais ar bhoinn tuisceana airgeadais a leagtar amach i nóta 19 (g). Déantar
na boinn tuisceana atá in úsáid, agus atá bunaithe ar chomhairle achtúireacha,
a mholadh don Roinn Post, Fiontar agus Nuálaíochta.
(g) Luacháil
Bunaíodh an luacháil atá in úsáid le haghaidh nochtadh FRS102 ar luacháil iomlán
achtúireach ar 31 Nollaig 2016. Ba iad seo a leanas na boinn tuisceana airgeadais
a cuireadh i bhfeidhm le dliteanais scéime faoi CTA102 a ríomh amhail ar 31 Nollaig;
Modh Luachála- Aonad réamhmheasta
Ráta Lascaine
Méaduithe ar thuarastailtodhchaíMéaduithe ar phinsin stáit
todhchaíMéaduithe ar phinsin
todhchaíBoilsciú Amach Anseo
Bliain ina mbaintear
amach aois 65
Ionchas Saoil - Fir
Ionchas Saoil - Mná

2016
2015
2014
1.90% sa bhliain 2.70% sa bhliain 2.40% sa bhliain
3.35% sa bhliain 3.20% sa bhliain 2.75% sa bhliain
3.35% sa bhliain 3.20% sa bhliain 2.75% sa bhliain
2.85% sa bhliain 2.70% sa bhliain 2.25% sa bhliain
1.85% sa bhliain 1.70% sa bhliain 1.25% sa bhliain
2016
21.1
23.6

2036
23.6
25.7

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 2016(h) Stair na nOibleagáidí Sochair Shainithe - Tosaithe in 2014
2016
2015
Ag deireadh na bliana 31 Nollaig
€’000
€’000
Oibleagáid Sochair Shainithe
139,918
106,133

2014€’000
96,987Gnóthachain / (Caillteanais) ó Thaithí ar Dhliteanais na Scéime:
Méid
117
(666)
Mar Chéatadán de Dhliteanais na Scéime
0.1%(0.6%)

2,442
2.5%

22 Ioncam agus Caiteachas Maoine Tionsclaíche(Caillteanas) / gnóthachan iomlán aitheanta sa Ráiteas faoi Ioncam Cuimsitheach:Méid(27,647)(4,198)2,041
Mar Chéatadán de Dhliteanais na Scéime (19.8%)(4.0%)
2.0%
20 Gealltanais
Meastar gurb ionann na híocaíochtaí sa todhchaí ar dócha iad a bheith ag eascairt as
Gealltanais Deontais agus €331m ar 31 Nollaig 2016 (2015: €298m). B'ionann Gealltanais
Chaipitiúla gan íoc ar 31 Nollaig 2016 ar chonarthaí chun Maoin Thionsclaíoch a fháil agus
a fhorbairt agus €23m (2015: €13m).
21 Cánachas
Foráiltear díolúine ó cháin in alt 227 den Acht Comhdhlúite Cánacha 1997 d’ioncam
na gcomhlachtaí stáit neamhthráchtála. Níl feidhm ag an díolúine seo maidir le húsó thaiscí. Nuair a bhíonn an t-ús infhaighte faoi réir cánach ag an bhfoinse (e.g. DIRT),
cuirtear an ghlansuim infhaighte do shochar an Chuntais Oibriúcháin.
Táthar tar éis leas a bhaint as díolúine ó chánachas áitiúil i roinnt tíortha ina
bhfeidhmíonn an Ghníomhaireacht faoi alt Seirbhísí Rialtais an chomhaontaitheábhartha um chánachas dúbailte. Leanann an Ghníomhaireacht lena hathbhreithniú
ar an staid sin, agus í ag féachaint go gníomhach le soiléiriú a fháil an mbaineann aon
chánacha fostaíochta thar lear le haon cheann de na dlínsí inar baineadh leas as andíolúine seo. D’fhéadfadh dliteanas cánacha eascairt ón athbhreithniú ach i bhfianaise
na héiginnteachta maidir leis an tsuim, más ann di, i leith dliteanais theagmhasaighfhéideartha ar bith dá leithéid, ní dhearnadh aon fhoráil ina leith sna ráitis airgeadais
don bhliain dar críoch 31 Nollaig 2016.

37

Ioncam:Deontas an Oireachtais
Ioncam Cíosa Chliantchuideachtaí GFT Éireann
Ioncam Táille i ndáil le Tailte NeamhfhorbarthaÚs ar Idirbhearta Maoine Tionsclaíche
Brabús ar Dhiúscairt Maoine Tionsclaíche

Caiteachas:
Costais Cuir chun Cinn, Riaracháin agus Ghinearálta
Muirir i leith Foirgnimh Thionsclaíocha
Muirir agus Forálacha Dímheasa
Glanghluaiseacht don Bhliain
Aistrigh (go) Caipitil
Ranníocaíocht chuig gníomhaíochtaí Cur chun Cinn
agus Riaracháin

Nótaí
2
5
5

9
10

12

2016
€’000
22,894
753
251
54
1,315
25,2672015€’000
18,000
1,143
227
27
5,440
24,837

1,322
4,758(28,651)(22,571)

1,355
3,168
3,506
8,029

47,838(40,636)

16,808
(707)

7,202

16,101

Nótaí ag gabháil leis na Ráitis Airgeadais (ar leanúint) Don Bhliain dar Críoch 31 Nollaig 201623 Nochtadh maidir le Páirtithe Gaolmhara
Féach ar Nóta 8 chun miondealú ar luach saothair agus na sochair a íocadh lepríomhphearsana bainistíochta a fheiceáil le do thoil.
Is iondúil go bhféadann an Ghníomhaireacht deontais a fhaomhadh agus socruithe
conartha eile a dhéanamh le fiontair ina bhfuil comhaltaí Boird de chuid an GFT
fostaithe nó ina bhfuil leasanna eile acu.
Ghlac an Ghníomhaireacht le nósanna imeachta de réir na dtreoirlínte a d’eisigh an
Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe maidir le leasanna pearsanta comhaltaí
Boird agus tá na nósanna imeachta sin comhlíonta ag comhaltaí Boird agus ag annGníomhaireacht. Le linn 2016, bhí nochtadh de dhíth i gcás ceithre idirbheart óirbhain na ceaduithe agus íocaíochtaí deontais ábhartha le cuideachtaí ina bhfuil
comhaltaí Boird fostaithe nó a bhfuil baint éigin eile acu leo. Dhá cheadú deontais arluach €12.41m agus €3.49m agus dhá íocaíocht deontais ar luach €2.47m agus €6.4m
ó cheaduithe deontais go dtí seo a bhí sna hidirbhearta.
Má bhíonn cásanna de choinbhleacht leasa fhéideartha i gceist, ní fhaigheann
comhaltaí an Bhoird doiciméid Boird agus ní bhíonn siad páirteach ar bhealach ar bitheile i bplé faoi na hidirbhearta seo. Coinnítear clár agus tá sé ar fáil ar iarratas maidir
le gach cás dá leithéid.
24 Dliteanas Teagmhasach
Rinne GFT conradh le soláthraí seirbhíse chun infheistíochtaí díreacha eachtracha
a ghnóthú, go háirithe i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide, rud a chruthóidh poist
inbhuanaithe. Cuireadh síneadh ama bliana amháin leis an gconradh an 25 Márta
2016 chun é a thabhairt chun deiridh ar bhealach eagraithe. Rinneadh foráil sa
chomhaontú d'íocaíocht a dhéanamh leis an soláthraí seirbhíse ar dháta foirceanta
an chonartha a ríomhfar trí scrúdú a dhéanamh ar chruthú post, agus déantar foráil
sna ráitis airgeadais don íocaíocht seo a bheith ina meastachán GFT is fearr den tsuim
iníoctha.
25 Faomhadh na Ráiteas Airgeadais
Rinne an Bord na Ráitis Airgeadais a fhaomhadh ar 8 Meitheamh 2017.

38

Líonra Domhanda
Oifigí

39

Líonra Domhanda Oifigí

Moscó

Éire

LondainFrankfurt
Páras
ChicagoTuaisceart
California
Deisceart
California

Béising

BostúnSúl

NuaEabhrac

AustinTóiceoAtlantaShang-hai
ShenzhenMumbaiSingeapór

Sao Paulo

SydneyChun tuilleadh eolais a fháil faoi Infheistiú in Éirinn,téigh chuig www.idaireland.com