28a. Thân được phủ bởi các tấm sừng; mõm dài có hình dạng quedẹp Body covered with bony plates; snout elongate, flat sticklike …........................................ Họ cá bướm biển Pegasidae(không bao gồm trong sách này not included in this book)28b. Thân không được bao phủ bởi các tấm sừng; mõm có hìnhdạng khác nhau Body not covered with bony plates; shape ofsnout variable ….................................................................. 29
29a. Không có vây bụng hay chỉ là một vệt ở cá thể trưởng thànhPelvic fins absent or vestigial at least in adult …….........…. 30
29b. Có vây bụng (có thể rất nhỏ) Pelvic fins present (may be
minute) …..................................................................…….. 31

29a

29a

29b

30a. Thân thon; cá có kích cỡ rất nhỏ (chỉ đạt đến 3.7 cm SL) Body
slender; small fishes (up to 3.7 cm SL) …….............................
.....................………. Họ cá bụng đầu Phallostethidae (p.81)
30b. Thân cá cao và dẹp bên; cá có kích thước vừa phải, khônggiống như ở 30a Body deep and compressed; moderately
large-sized fishes, not as in 30a ………………….....................
...........................….. Họ cá chim trắng Stromateidae (p.120)
31a. Thân cao và dẹp bên có hình dáng giống như con dao; vâylưng có dạng giống như một cái lông chim; vây hậu môn dài và
nối dính liền tới vây đuôi Body deep and compressed, broad
knife-like; a single feather-like dorsal fin; long-based anal
fin, continuous with caudal fin ……........................................
...................................…. Họ cá thát lát Notopteridae (p.36)
31b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 31a Combinationof characters not as in 31a. …......................…................…. 32
32a. Vây bụng thường nằm xung quanh, hoặc phía sau ở giữa củakhoảng cách từ đầu đến cuống vây hậu môn (có thể hơi nằm
phía trước của điểm giữa đối với giống cá mào gà, Coilia);
vây bụng không có gai Pelvic fins usually located around, or
behind, midpoint of distance between head and origin of anal
fin (may be slightly anterior to the midpoint in an engraulid
genus, Coilia); no pelvic-fin spines .............................…… 32
32b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 32a Combinationof characters not as in 32a ……......................................….. 51

32a

32a

32b

19

33a. Một cặp râu ngắn và to ở cằm; thân có vảy lớn, vảy đường
bên từ 23 đến 26; vây lưng nằm ở phần sau của thân và ngắnhơn so với vây hậu môn A pair of short fleshy barbels onchin; scales on body large, 23–26 lateral-line scales; dorsal fin
located on posterior part of body, with its base much shorter
than anal-fin base ……………… Họ cá rồng Osteoglossidae(không bao gồm trong sách này not included in this book)33b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 33a Combination of characters not as in 33a ……...............……........….. 34
34a. Có tấm họng lớn ở phía dưới đầu Large gular plate onunderside of head …………............................................…. 35
34b. Không có tấm họng Gular plate absent ……...................... 36
34a

34b

35a. Thân thon; tia cuối vây lưng không kéo dài; vảy nhỏ Body
slender; last ray or dorsal fin not elongate; scales small ………
…..................................….. Họ cá cháo biển Elopidae (p.41)
35b. Thân cao hơn; tia cuối vây lưng kéo dài dạng sợi; vảy to Body
deeper; last ray of dorsal fin elongate and filamentous; scales
large …….................….. Họ cá cháo lớn Megalopidae (p.41)
35a

35b

36a. Bụng bao bọc bởi các tầm vảy sừng Belly with a series ofscutes ……….................................................................….. 37
36b. Không có vảy sừng ở bụng No scutes on belly ….........….. 39

35a

35b

37a. Hàm rất dài, kéo dài qua khỏi mí sau của mắt Jaws very long,extending posteriorly well beyond a vertical through hindmargin of eye …………….... Họ cá trỏng Engraulidae (p.45)
37b. Hàm có kích cỡ trung bình, không kéo dài qua khỏi mí saucủa mắt Jaws moderate in size, not reaching posteriorly to avertical through hind margin of eye …........................……. 38

37a

20

37b

38a. Vây hậu môn dài với 30 tia hoặc nhiều hơn Long-based anal
fin, with 30 or more rays …... Họ cá bẹ Pristigasteridae (p.42)

38b. Vây hậu môn ngắn với ít hơn 30 tia Short-based anal fin, withless than 30 rays ….........…..… Họ cá trích Clupeidae (p.42)
39a. Không có răng No teeth on jaws ……................…………. 40
39b. Có răng (hoặc có nhưng rất nhỏ) Teeth on jaws (may be
minute) …………........................................................…… 44
40a. Không có râu hoặc (nếu có) chỉ có 1–2 cặp; không có gai phíadưới mắt Barbels absent or, if present, 1–2 pairs only; nospines below eye …….................................................……. 41
40b. Có 3 hay nhiều hơn 3 cặp râu ngắn; có 1 gai nhỏ phía sau mắt(không có ở một vài loài) 3 or more pairs of short barbels; asmall posteriorly-directed spine below eye (absent in some)…......................................................................................... 43
40a

40b

41a. Miệng nhỏ; vảy nhỏ, số vảy đường bên 75–91; đường bênthẳng; vây đuôi dài và khuyết sâu Mouth small; scales minute,75–91 lateral-line scales; lateral line straight; caudal fin longand deeply forked .............................. Họ cá măng Chanidae(only a single species Chanos chanos, p.48)
41b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 41a Combination of characters not as in 41a ……...............…….....……. 42
41a

41a

41b

42a. Miệng nằm ở mặt bụng và có giác bám; có một miếng phủnhỏ kéo dài dọc theo nắp mang Mouth ventral, modified into asucking organ; a small vertically-elongate opening above gillcover …………..................… Họ cá mai Gylinocheilidae(không bao gồm trong sách này not included in this book)42b. Vị trí và hình dáng của miệng đa dạng; không có miếng phủtrên nắp mang Position and shape of mouth variable; noadditional opening above gill cover ………..............................
................................................. Họ cá chép Cyprinidae (p.49)
42a

42b

42b

21

43a. Vây đuôi có dạng thẳng (hoặc hơi khuyết hoặc hơi tròn);thân thon và dài Caudal fin truncate or rounded, often weakly
emarginate; body slender and elongate ….................................
................................……....……. Họ cá heo Cobitidae (p.63)
43b. Vây đuôi khuyết sâu; thân tương đối cao và dẹp Caudal fin
deeply forked; body deeper ........... Họ cá heo Botiidae (p.62)
44a. Có râu (ở một số loài râu có thể rất ngắn hay biến mất ởgiống Phalacronotus) Barbels present (may be very short orvestigial in a siluid genus Phalacronotus) .....................…. 45
44b. Không có râu Barbels absent ….................................…….47
44a

44b

45a. Vây lưng có một tia vi cứng A single strong dorsal-fin spine…………...........................…… Họ cá ngát Plotosidae (p.68)
45b. Vây lưng không có tia vi cứng No dorsal-fin spines …...… 46
45a

45b

46a. Vây lưng rất dài; có 4 cặp râu dài Dorsal-fin base very long; 4pairs of long barbels ………....….. Họ cá trê Clariidae (p.68)
46b. Vây lưng rất ngắn (ở một số loài không có vây lưng); có 2cặp râu (có thể rất ngắn) Dorsal-fin base very short (dorsal
fin absent in some); 2 pairs of barbels (may be very short or
rudimental) …….....................… Họ cá nheo Siluridae (p.66)
47a. Hàm trên và/hoặc hàm dưới rất dài, giống như cây lao Upper
and/or lower jaws greatly elongate, javelin-like …………. 48
47b. Cả 2 hàm không dài và giống như cây lao Both jaws notelongate and javelin-like …………………............……….. 49
47a

47b

48a. Cả 2 hàm dài, giống như cây lao Both jaws elongate, javelinlike ………........................…… Họ cá nhái Belonidae (p.88)
48b. Hàm dưới dài, giống như cây lao và dài hơn nhiều so với hàmtrên hàm trên có dạng hình tam giác Lower jaw elongate,
javelin-like and much longer than short triangular upper jaw…........................….... Họ cá lìm kìm Hemiramphidae (p.86)

22

49a. Vây hậu môn dài bằng hoặc ngắn hơn vây lưng; vây hậu môncủa cá đực phát triển thành một cơ quan hình que Base ofanal fin as much as, or shorter than, dorsal-fin base; anal fin ofmales modified into a rod-like intromittent organ …................
............................………. Họ cá bảy màu Poeciliidae (p.84)
49b. Vây hậu môn dài hơn nhiều so với vây lưng; vây hậu môn của
con đực không có dạng hình que Base of anal fin much longer
than dorsal-fin base; anal fin of males not rod-like …….. 50♂
♀

50a. Thân khá trong suốt khi còn sống; không có chấm đen trênvây lưng; vây ngực có dạng gần như lưỡi liềm (nhưng khôngtròn) Body semitranslucent when alive; no distinct black spot
on dorsal fin; pectoral fin nearly falcate (rather than rounded)…............................…….. Họ cá sóc Adrianichthyidae (p.85)
50b. Thân không trong suốt; có một chấm đen lớn trên vây lưng;vây đuôi tròn Body not semitranslucent; a large black spot on
dorsal fin; pectoral fin rounded ……………….........................
..................................…. Họ cá bạc đầu Aplocheilidae (p.83)
50a

50b

51a. Có một dãy xương (thường với có một số gai nhỏ) chạy xuyên
ngang giữa má A longitudinal bony ridge (usually with someor more small spines) across middle of cheek ……............. 52
51b. Không có một dãy xương chạy xuyên ngang giữa má No
distinct bony ridge across middle of cheek ………….......... 53
51a

51b

52a. Đầu tương đối cao và dẹp; có một vây lưng liên tục Headmoderately deep, not much depressed; a single continuous
dorsal fin ......................… Họ cá mù làn Scorpaenidae (p.97)
52b. Đầu rất dẹp; có 2 vây lưng Head well depressed; 2 dorsal fins………........................… Họ cá chai Platycephalidae (p.129)
53a. Vây lưng thứ nhất có 3 vi cứng; đầu rộng, nắp mang cónhiều thịt; gốc vây lưng thứ 2 và vây hậu môn đều dài; không
có vảy First dorsal fin with 3 strong spines; head broad, withnumerous fleshy flaps; long-based second dorsal and anal fins;no scales on body ....… Họ cá hàm ếch Batrachoididae (p.95)
53b. Các đặc điểm định dạng không giống như ở 53a Combinationof characters not as in 53a ………………...........…………. 54

23

54a. Có 2 vây lưng cách biệt; gốc vây bụng nằm phía sau so vớigốc vây ngực Two widely–separated dorsal fins; origin ofpelvic fin placed well behind a vertical through pectoral-finbase …..........................................................................…… 55
54b. Các đặc điểm định dạng không như ở 53a Combination ofcharacters no as in 54a …………….....................………… 57
54a

54b

54b

55a. Các tia dưới của vây ngực kéo dài dạng sợi và hầu nhưtách biệt với các tia vi phía trên; mõm tròn và nhô dài hơn
hàm Lower rays of pectoral fin prolonged and thread-like,
separated from main part of the fin; snout rounded and projecting anteriorly beyond jaws …...................................................
.........................................… Họ cá nhụ Polynemidae (p.105)
55b. Vây ngực không có dạng sợi, tia vi tách rời; mõm không nhô
ra dài hơn hàm No thread-like, free pectoral-fin rays; snout
not projecting anteriorly beyond jaws …............................. 56
56a. Vây hậu môn có 3 tia vi cứng Two or 3 anal-fin spines ….......
.................................................... Họ cá đối Mugilidae (p.79)
56b. Vây hậu môn chỉ có 1 tia vi cứng Single anal-fin spine ……...
........................................…............…. Họ cá suốt Atherinidae(không bao gồm ở sách này not included in this book)

56a

56b

57a. Chỉ có 1 vây lưng, và ngắn hơn nhiều so với vây hậu môn;tia mềm thứ nhất của vây bụng kéo dài và có dạng sợi ở nhiều
loài Single dorsal fin, with its base much shorter than anal-finbase; first soft pelvic-fin ray greatly elongate and thread-likein many species ..... Họ cá tai tượng Osphronemidae (p.122)
57b. Vây lưng dài bằng hoặc hơn vây hậu môn; vi mềm thứ nhấtcủa vây bụng kéo khá dài ở một số loài, nhưng không dài nhưdạng sợi Base of dorsal fin(s) as long as, or longer than, analfin base; tip of first soft–pelvic fin ray slightly elongate insome, but not greatly prolonged and thread-like ….............. 58
58a. Chỉ có 1 vây lưng, nằm ở phần nửa sau của thân Single dorsal
fin, confined to posterior half of body ……..............................
.......................................... Họ cá mang rổ Toxotidae (p.111)
58b. Hình dạng của vây lưng đa dạng, nhưng không giống như ở
58a Shape of dorsal fin(s) variable, but not as in 58a ……. 59

24

59a. 2 tia cứng đầu tiên của vây hậu môn tách rời các tia vi cònlại; có một số vảy đường bên (ít nhất ở phần sau của thân) tạo
thành các lớp vảy gai (scute) nhọn ở nhiều loài First 2 anal-fin
spines separated from main part of the fin; some lateral-line
scales (at least those on posterior part of body) modified into
spiny scutes in many species ……..........................................
....................................…..….. Họ cá khế Carangidae (p.98)
59b. Các tia cứng của vây hậu môn không tách rời các tia vi còn lại;không có các lớp vảy gai (scute) nhọn ở mặt bên của thân No
separated anal-fin spines from main part of the fin; no spiny
scutes on side od body …..................................................... 60

59a

59b

60a. Có 5 hoặc nhiều hơn 5 vây phụ nằm phía sau vây lưng thứ hai
và vây hậu môn Five or more finlets behind second dorsal andanal fins ……..............….. Họ cá bạc má Scombridae (p.117)
60b. Không có các vây phụ nằm phía sau vây lưng thứ hai và vây
hậu môn No finlets behind second dorsal and anal fins ….. 61
61a. Vây hậu môn có 2 hoặc nhiều hơn 2 tia vi cứng Two or moreanal-fin spines ................................................…………… 62
61b. Vây hậu môn chỉ có 1 hoặc không có tia vi cứng Single or noanal-fin spine ……………..............................................…. 82

61a

61b

62a. Vây hậu môn có 2 tia vi cứng Two anal-fin spines ……… 63
62b. Vây hậu môn có 3 hoặc nhiều hơn 3 tia vi cứng Three or moreanal-fin spines ……...................................................…… 64

62a

62b

63a. Thân thon; mũi hẹp và nhọn; miệng nhỏ không kéo dài quakhỏi bờ sau của mắt; vây hậu môn dài, có 2 tia vi cứng khá dài
và 18–23 tia vi mềm Body slender; snout narrowly pointed;
mouth small, not reaching to a vertical through anterior
margin of eye; long-based anal fin, with 2 slender spines and
18–23 soft rays ..............……. Họ cá đục Sillaginidae (p.98)
63b. Thân cao vừa phải; hình dáng mõm đa dạng, nhưng không
quá nhọn; vây hậu môn ngắn, có 2 tia vi cứng và 6–8 tia
mềm Body moderately deep; shape of snout variable, but not
narrowly pointed; short-based anal fin, with 2 spines and 6–8
soft rays ................................. Họ cá lù đù Sciaenidae (p.107)

25

64a. Vây hậu môn có 3 tia vi cứng Three anal-fin spines ……... 65
64b. Vây hậu môn có 4 hoặc nhiều hơn 4 tia vi cứng Four or moreanal-fin spines …….............................................…………. 79

64a

64b

65a. Vây bụng không rõ rệt Pelvic fin rudimentary ……................
..............................................…. Họ cá chim Monodactylidae(không bao gồm trong sách này not included in this book)65b. Vây bụng phát triển, đã khá rõ dạng vây bụng Pelvic
fin moderately developed, not rudimentary ………… 66
66a. Vây ngực có dạng hình lưỡi liềm, dài hơn đầu; thân rất cao;miệng rất dài Pectoral fin falcate, longer than head; body
extremely deep; mouth greatly protrusible ...............................
.......................................…. Họ cá hiên Drepaneidae (p.112)
66b. Các đặc điểm định dạng không giống như ở 66a Combinationof characters not as in 66a ….......................................……..67
67a. Có 3 gai cứng, dẹp ở phần sau của nắp mang Three flat
posteriorly-directed spines at posterior part of operculum …...
.……......................................…. Họ cá mú Serranidae (p.97)
67b. Phần sau của nắp mang có 2 gai hoặc ít hơn 2 gai cứngPosterior part of operculum with 2 or less spines ……… 69
67a

67b

68a. Có 2 gai cứng ở phần sau nắp mang, gai ở dưới lớn và cứnghơn gai phía trên; thân và vây đuôi có sọc sẫm màu khác biệtTwo spines at posterior part of operculum, the lower one muchlarger and stronger than upper one; body and caudal fin with
distinct dusky stripes ... Họ cá căng Terapontidae (p.113)
68b. Các đặc điểm nhận dạng không như ở 68a Combination ofcharacters not as in 68a …………..................................….. 69
68a

69a Vây hậu môn có 13 tia mềm hoặc nhiều hơn 13 or more softanal-fin rays……..........................................................…….70
69b Vây hậu môn có ít hơn 12 tia mềm Less than 12 soft anal-fin
rays ……........................................................................….. 71

69a

26

69b

70a. Hàm trên rất dài; Vây đuôi có dạng 2 thùy Upper jaw greatly
protrusible; caudal fin forked ....................................................
............................................ Họ cá liệt Leiognathidae (p.100)

70b. Hàm trên không quá dài; vây đuôi thẳng hoặc Upper jaw notprotrusible; caudal fin truncate..................................................
............................................. Họ cá tai tượng biển Ephippidae(không bao gồm trong sách này not included in this book)
71a. Vây lưng có dạng hình chữ V Dorsal fin with a deep notch .....
............................................................................................. 72
71b. Vây lưng không có dạng hình chữ V Dorsal fin with no
deep notch …………...............................................…… 73
71a

71b

72a. Vây đuôi có dạng 2 thùy Caudal fin forked ……….................
...............................….............. Họ cá sơn Ambassidae (p.95)

72b. Vây đuôi dạng tròn Caudal fin rounded ………..…................
......................................………… Họ cá chẽm Latidae (p.96)

73a. Miệng rất dài; vây đuôi có dạng hình chạc Mouth greatly
protrusible; caudal fin deeply forked …………........................
................................................ Họ cá móm Gerreidae (p.103)
73b. Miệng không dài; vây đuôi dạng tròn, thẳng hoặc hơi lõm
Mouth not greatly protrusible; caudal fin rounded, truncate orslightly emarginated ……................................................… 74
74a. Không có đường bên ở phần phía sau của thân Lateral line
interrupted at posterior part of body ……................……… 75
74b. Đường bên liên tục Lateral line continuous …………...… 76

74a

74b

75a. Chỉ có 1 cặp lổ mũi A single pairs or nares ……......................
............................................... Họ cá rô phi Cichlidae (p.114)

75a

27

75b. Có 2 cặp lổ mũi Two pairs of nares ….....................................
.............................…… Họ cá rô biển Pristolepididae (p.112)75b76a. Nhiều vảy ở khoảng giữa mắt và hàm trên Interspace between
eye and upper jaw largely scaled ……......................................
........................................…… Họ cá sạo Haemulidae (p.104)
76b. Không có vảy ở khoảng giữa mắt và hàm trên Interspace
between eye and upper jaw with no scales …….......……… 77

76a

76b

77a. Phần rìa của nắp mang mềm, mịn Posterior margin of
peropercle smooth …..……....... Họ cá tráp Sparidae (p.105)
77b. Phần rìa nắp mang có hình răng cưa Posterior margin of
preopercle serrated ….............................................………. 78

77a

77b

78a. Vây đuôi thẳng hoặc hơi lõm vào trong Caudal fin truncate orslightly emarginated ….…..... Họ cá hồng Lutjanidae (p.101)

78b. Vây đuôi dạng tròn Caudal fin rounded …………..................
....................................... Họ cá hường vện Lobotidae (p.102)
79a. Vảy rất nhỏ, rất khó đếm nếu không phóng to; đường bênliên tục Scales very minute, difficult to be counted without
magnification; lateral line continuous ……....................….. 80
79b. Vảy to vừa; không có đường bên ở phần sau của thân Scales
moderately large; lateral line interrupted at posterior part ofbody ………...............................................................…….. 81

79a

79b

80a. Thân rất dẹp; vây bụng có 1 tia vi cứng và 5 tia mềm; vây hậu
môn có 4 tia vi cứng Body extremely deep; pelvic fin with 1
spine and 5 soft rays; 4 anal-fin spines …..................................
...............................……… Họ cá nâu Scatophagidae (p.115)

28

80b. Thân không quá dẹp; vây bụng có 2 tia cứng và 3 tia mềm;vây hậu môn có 7 tia cứng Body moderately deep; pelvic fin
with 2 spines and 3 soft rays; 7 anal-fin spines ………….........
.................................................... Họ cá dìa Siganidae (p.116)

80b81a. Miệng nằm ở phía trước tới mắt; vây hậu môn có 9–11 tiacứng và 8–12 tia mềm Mouth located anteroventral to eye;anal fin with 9–11 spines and 8–12 soft rays ………….............
.............................................… Họ cá rô Anabantidae (p.121)
81b. Miệng nằm ở ngay trước mắt; vây hậu môn có 13–15 tia cứngvà 17–19 tia mềm Mouth located in front of eye; anal fin with
13–15 spines and 17–19 soft rays ……….................................
....................................... Họ cá hường Helostomidae (p.121)
82a. Một cặp râu dài ở dưới cằm; 2 vây lưng tách rời; vây đuôidạng hình chạc A pair of long fleshy barbels on chin; 2 well–
separated dorsal fins; caudal fin forked ….................................
.............................................…. Họ cá phèn Mullidae (p.111)
82b. Râu có ở một số loài, nhưng không giống như ở 82a; hìnhdáng vây lưng đa dạng; vây đuôi thường tròn hoặc thẳng
Barbels may be present in a few species, but the condition not
as in 82a; shape of dorsal fin(s) variable; caudal fin usuallyrounded or truncate …………......................................…… 83
83a. Chỉ có một vây lưng dài; vây hậu môn dài; các tia vây bụngtách rời; hàm dưới hơi nhô ra so với hàm trên; có đường bêntrên thân Single long-based dorsal fin; long-based anal fin;separated pelvic fins; lower jaw projecting beyond upper jaw;
lateral line present on body …... Họ cá lóc Channidae (p.124)
83b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 83a Combination of characters not as in 83a ………............................. 84
84a. Đầu rất dẹp; thường có 2 vây lưng tách rời nhau (không có
vây lưng thứ nhất ở giống Tonlesapia); không có vảy; nắpmang có dạng lỗ nhỏ Head greatly depressed; usually 2
separated dorsal fins (1st dorsal fin absent in Tonlesapia); no
scales on body; a small pore-like gill opening ……………......
...................................... Họ cá đàn lia Callionymidae (p.127)
84b. Các đặc điểm nhận dạng không giống như ở 84a Combination of characters not as in 84a ……....................…………. 85
84a

84a

84a

29

85a. Chỉ có một vây ngực dài; vây hậu môn dài; tất cả tia mềm vâylưng và vây hậu môn tách biệt rõ ràng (không phân nhánh);thân không có vảy; vây bụng có 1 tia vi cứng và 2–3 tia mềmSingle long-based dorsal fin; long-based anal fins; all softrays of dorsal and anal fins simple (unbranched); no scales onbody; pelvic fin with 1 spine and 2–3 soft rays …………........
........................................... Họ cá mào gà Blenniidae (p.126)85a85b. Các đặc điểm nhận dạng không như ở 85a Combination ofcharacters not as in 85a ……………..............................….. 86
86a. Các tia vây bụng tách rời thành 2 nhóm Pelvic fins separated….................…………… Họ cá bống đen Eleotridae (p.130)
86b. 2 nhóm tia vây bụng thường dính lại, có dạng đĩa (nếu không,chiều dài vây lưng thứ hai sẽ dài hơn khoảng cách từ cuối vâylưng thứ hai đến cuống vây đuôi) Pelvic fins usually united
medially, forming a disc (if not, the length of base of second
dorsal fin longer than distance from posterior end of second
dorsal fin to base of caudal fin) ……….....................................
....................................... Họ cá bống trắng Gobiidae (p.133)
86b30

MÔ TẢ LOÀISPECIES ACCOUNTS
①

②

③

④

⑤

⑥

Bộ cá vượcOrder PERCIFORMESHọ cá bống trắng Family GOBIIDAE
Một họ thuộc nhóm cá bống, với: A) vây bụng dính liền,tạo thành hình đĩa; B) không đường bên; C) 2 vây lưngtách rời ở nhiều loài, vây thứ nhất có đến 10 (thường 6)
gai.
A family of gobies with: A) united pelvic fins, forminga disc in many species; B) no lateral line on body.; C) 2
separated dorsal fins in many species, the anterior (1st)one with up to 10 (most commonly 6) flexible spines.

BA

Cá bống

D
A

C

E

C

C

Br Fr

Eugnatthogobius kabilia (Herre, 1940)
A) Vây ngực và vây đuôi có nhiều đốmđen nhỏ; B) các vảy có rìa đen mờ, tạothành mạng lưới; C) có 2 sọc đen sau
mắt (con đực không rõ); D) con đực có
hàm rộng; E) con đực có vây đuôi hơi
đỏ. Dài 4,7 cm (SL). Phân bố vùng ẤnĐộ - Tây Thái Bình Dương.
A) Dorsal and caudal fins with manysmall black dots; B) scale pockets witha dusky edge, forming a reticulated
pattern of body; C) 2 black lines onhead through eye (indistinct in males);D) jaws enlarged in males; E) caudal
fin reddish in males. To 4.7 cm SL.
Indo-West Pacific.

< sample page >⑦① Bộ (Tên bộ + biểu tượng của bộ) Order bar (order name + icon)② Đặc điểm của họ (Tên của họ + đặc điểm phân loại) Account offamily (family name + distinguishing characters)③ Tên Tiếng Việt Vietnamese name④ Tên khoa học Scientific name
⑤ Các biểu tượng chỉ vùng phân bố đặc trưng của cá (Ma: biển, Br:nước lợ, Fr: nước ngọt) Icons of main habitats of adult (Ma: coastal
marine area, Br: brackish water area, Fr: freshwater area)⑥ Mô tả đặc điểm của loài bằng Tiếng Việt (Đặc điểm phân loại +kích cỡ lớn nhất + phân bố) Account of species in Vietnamese(distinguishing characters + size + distribution)⑦ Mô tả đặc điểm của loài bằng Tiếng Anh (Đặc điểm phân loại+ kích cỡ lớn nhất+ phân bố) Account of species in English(distinguishing characters + size + distribution)31Bộ cá mập
Order CARCHARHINIFORMESHọ cá mập Family CARCHARHINIDAE

AHọ cá mập có các đặc điểm sau: A) 2 vây lưng không có
tia vi cứng, vị trí vây lưng thứ nhất ngang trước vi hậumôn; B) có 5 khe mang, trong đó 1-3 khe mang cuốinằm sau gốc vi ngực; C) không có râu.
A family of sharks with: A) 2 dorsal fins with no spines,
the anterior one located before a vertical through pelvicfin origin; B) 5 gill slits, the last 1–3 behind pectoral-fin
origin; C) no barbels.

A

C
B

32

D

C
B

Cá nhám

Ma Br Fr

Carcharhinus leucas (Müller &Henle, 1839)
A) Vi lưng thứ 2 đối diện với vi hậumôn; B) mõm ngắn và tròn; C) rănghàm dạng hình tam giác; D) dài thânđến 340 cm (TL). Phân bố ở khu vựcnhiệt đới và cận nhiệt đới.
A) 2nd dorsal fin opposite to anal fin;B) snout short and rounded; C) teeth
on jaws triangular; D) distal marginof anal fin deeply concave. To 340
cm TL. Throughout tropical andsubtropical waters of the world.

Bộ cá đuốiOeder MYLIOBATIFORMESHọ cá đuối bồng Family DASYATIDAE
Họ cá đuối có các đặc điểm như sau: A) thân có dạng đĩatròn hay hình thoi, chiều rộng nhỏ hơn 1,3 lần chiều dài;B) không có vi lưng và vi đuôi C) có đuôi khá dài, dạngroi, có 1-4 gai độc; D) 5 khe mang.
A family of rays with: A) circular or rhomboidal disc, its
width less than 1.3 times of its length; B) no dorsal andcaudal fins; C) tail moderately to greately long, whiplike, with 1–4 poisonous spines; D) 5 gill openings.

B C

A
D

Cá đuối bồng mõn nhọnCA) Có 1 nếp gấp dọc ở giữa phần dướiđuôi; B) mõm rất nhọn; C) đuôi không
có sọc; D) bụng trắng nhạt. Chiều rộngthân đến 29 cm (DW). Phân bố vùngẤn Độ Đương đến Tây Thái BìnhDương.

B

DAA) A low skin fold along ventral midline of tail; B) snout extremely acute;C) tail with no banded pattern; D)ventral surface of disc pale. To 29 cm
DW. Indo-West Pacific.

Cá đuối bồng
E

Ma Br

Himantura walga (Müller & Henle,
1841)

D

C
B

Ma

Dasyatis zugei (Müller & Henle,
1841)

A

A) Không có nếp gấp dọc đường
giữa đuôi; B) mõm hình tam giáchẹp nhọn; C) đuôi ngắn với chiều dàitương đương hoặc dài hơn thân; D) gaitrên đuôi dài hơn ½ đường kính mắt;E) chóp đuôi ở con cái hơi to. Chiều
rộng thân đến 18 cm (DW). Phân bốvùng Ấn Độ Dương đếnTây Thái BìnhDương.
A) No skin folds along ventral midlineof tail; B) snout narrowly triangular;C) tail short, its length subequal orslightly longer than disc; D) thorns on
tail much longer than ½ eye diameter;E) tail of adult female bulbous. To 18
cm DW. Indo-West Pacific.

33

Cá đuối bồng hoa trắng

Ma

Himantura gerrardi (Gray, 1851)
A) Không có nếp gấp dọc đường giữađuôi; B) đuôi rất dài với các vạch màu
đen trắng xen kẽ; C) nửa phần lưngsau thường có các đốm trắng. Chiều
rộng thân đến 90 cm (DW). Phân bốvùng Ấn Độ Dương đến Thái BìnhDương.

CAA) No skin folds along ventral midlineof tail; B) tail very long, alternating
black and white bands; C) posterior
1/2 of upper surface of disc usuallywith diffuse white spots. To 90 cm
DW. Indo-Pacific.

B

Cá đuối bồngMa

Himantura jenkinsii (Annandale,
1909)

B

D
A C

34

A) Không có nếp gấp dọc theo đường
giữa đuôi; B) mõm có dạng tam giác
tù; C) đuôi dài hơn so với chiều rộngđĩa thân; D) gai đuôi to dọc đường
giữa thân và đuôi, cùng với nhiều gai
mềm nhỏ. Chiều rộng thân đến 104 cm(TL). Phân bố vùng Ấn Độ Dương đến
Thái Bình Dương.
A) No skin folds along ventral midlineof tail; B) snout broadly triangular;C) tail slightly longer than disc width(largely cut off in the photo specimen);D) enlarged thorns along midline ofdisc and tail, in addition to numerous
smaller denticles. To 104 cm DW.
Indo-Pacific.

Họ cá đuối bướm Family GYMNURIDAE
Họ cá đuối bướm có các đặc điểm như sau: A) thân códạng elip rộng ngang, chiều ngang lớn hơn 1,5 lần chiều
dài; B) đuôi thon và ngắn hơn so với chiều dài cá.

A

A family of rays with: A) transversely-elongate rhomboid disc, its width more than 1.5 times of its length; B)
tail slender, shorter than disc length.

B

Cá đuối bướm hoa

Ma

Gymnura poecilura (Shaw, 1804)A) Đuôi có 9 hoặc nhiều hơn 9 vạchmàu sậm; B) lưng cá có màu nâu.
Rộng thân đến 82 cm (DW). Phân bốvùng Ấn Độ Dương đến Thái BìnhDương.

B

A) Tail with about 9 or more dusky
bands; B) dorsal surface of discuniformly brownish. To 82 cm DW.
Indo-Pacific.

AHọ cá đuối ó Family MYLIOBATIDAE
Họ cá đuối ó có các đặc điểm như sau: A) Phần đỉnh của
vi ngực nhọn và hơi cong như hình lưỡi liềm; B) mõmtròn hoặc hơi nhọn; C) 2 mắt nằm cùng bên so với đầu;D) chỉ có 1 vây lưng. .

BCA family of rays with: A) apex of pectoral fin angular,
forming a falcate fin; B) rounded or nearly pointed
snout; C) eyes on side of head; D) a single dorsal fin.

AD

Cá đuối ó

Ma

Aetobatus ocellatus (Kuhl, 1823)

CA) Mũi hình chữ V; B) có những đốmtrắng trên lưng; C) rìa của vây bụngtạo thành hình tam giác với trục thân.
Dài tới 300 cm (DW). Phân bố vùngẤn Độ Dương đến Thái Bình Dương.

A
BA) Nasal cartain with a distinct notch;B) white spots on dorsal surface ofdisc; C) anterior margin of pelvic fin
diagonal to body axis. To 300 cm DW.
Indo-Pacific.

Nhìn từ phía dưới của đầu
ventral view of head35Bộ cá thát lát
Order OSTEOGLOSSIFORMESHọ cá thát lát Family NOTOPTERIDAE
Họ cá thát lát thuộc nhóm cá xương có các đặc điểm như
sau: A) Đầu và thân dẹp ngang, cá có dạng hình lưỡidao; B) Vây hậu môn dài nối liền với vây đuôi; C) tia
vây lưng mịn; D) Vây ngực nhỏ.
A family of bony fishes with: A) head and body deep
and greatly compressed, broad knife-like; B) long-based
anal fin, confluent with caudal fin; C) small feather-likedorsal fin; D) minute pelvic fins.

ACD

Cá thát lát còm
A

C

D

B

Fr

Chitala ornata (Gray, 1831)A) Đầu lượn xuống; B) miệng to,hàm kéo dài qua sau mắt; C) vảy trênmá rất nhỏ; D) có nhiều đốm tròn trênthân. Dài thân đến 100 cm (SL). Phânbố lưu vực sông Mê-kông và Chao
Phraya.
A) Dorsal profile of head greatly
humped; B) mouth large, extending
well beyond a vertical through rear
margin of eye; C) scales on cheekminute; D) ocellated spots on body.
To 100 cm SL. Mekong, Chao Phraya
and Meklong basins.

B

Cá thát lát

FrNotopterus notopterus (Pallas, 1769)

A

B

36

C

D

A) Đầu lượn hơi thẳng; B) miệng nhỏ,hàm chỉ dài đến sau mắt; C) vảy trênmá lớn hơn vảy ở thân; D) thân có
màu bạc. Dài thân đến 60 cm (SL).
Phân bố vùng Nam Á và Đông Nam Á.
A) Dorsal profile of head nearlystraight; B) mouth small, not or justreaching to a vertical through rear
margin of eye; C) scales on cheeklarger than body scales; D) body plain
silvery. To 60 cm SL. South andsoutheast Asia.