‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﻰ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‬‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‪:‬‬‫ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫ﻧﺎﺷﺮ ﭼﺎﭘﯽ‪:‬‬‫ﺟﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ‬‫ﻧﺎﺷﺮ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت راﯾﺎﻧﻪ اي ﻗﺎﺋﻤﯿﻪ اﺻﻔﻬﺎن‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 5‬از ‪324‬‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫‪5‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪10‬‬‫ﻣ ﺸ ﺨ ﺼ ﺎ ت ﮐﺘ ﺎ ب‬‫‪10‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪10‬‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪10‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫‪14‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪14‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫‪14‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪14‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪16‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫‪18‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪18‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫‪18‬‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫‪20‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪21‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫‪21‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫‪22‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪24‬‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪24‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫‪24‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫‪24‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫‪25‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫‪25‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 6‬از ‪324‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪26‬‬‫ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪27‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫‪27‬‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫‪27‬‬‫ﻗﺴﻤﺖ اول‪ :‬ﺳﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫‪27‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪28‬‬‫ﺳﺎل وﻓﺎت راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫‪30‬‬‫»ﭼﻬﻞ وﺟﻪ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ »ﺗﺸﺒﯿﻪ« و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر آن« ﺑﺮواﯾﺖ راوﯾﺎن‪:‬‬‫‪31‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪31‬‬‫‪ -1‬ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‬‫‪33‬‬‫‪ -2‬أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫‪55‬‬‫‪ -3‬أﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ رازي‬‫‪70‬‬‫‪ -4‬اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ‬‫‪76‬‬‫‪ -5‬اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﮑﺒﺮي‬‫‪81‬‬‫‪ -6‬ﺣﺎﮐﻢ‬‫‪86‬‬‫‪ -7‬اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫‪94‬‬‫‪ -8‬أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫‪98‬‬‫‪ -9‬ﺑﯿﻬﻘﯽ‬‫‪107‬‬‫‪ -10‬اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫‪110‬‬‫‪ -11‬دﯾﻠﻤﯽ‬‫‪122‬‬‫‪ -12‬ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫‪128‬‬‫‪ -13‬ﻧﻈﻨﺰي‬‫‪130‬‬‫‪ -14‬ﻧﻈﻢ ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ‬‫‪130‬‬‫‪ -15‬ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ‬‫‪132‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 7‬از ‪324‬‬‫‪ -16‬أﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم‬‫‪133‬‬‫‪ -17‬أﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ‬‫‪148‬‬‫‪ -18‬ﻋﻤﺮ ﻣﻼ أردﺑﯿﻠﯽ‬‫‪152‬‬‫‪ -19‬ﺻﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫‪157‬‬‫‪ -20‬ﻧﻈﻢ ﻋّﻄﺎر‬‫‪158‬‬‫‪ -21‬اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ‬‫‪160‬‬‫‪ -22‬ﮐﻨﺠﯽ‬‫‪166‬‬‫‪ -23‬ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي‬‫‪168‬‬‫‪ -24‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ‬‫‪174‬‬‫‪» -25‬ذﮐﺮ أﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﻧﻈﻢ ﻋﻄﺎر«‬‫‪178‬‬‫‪ -26‬ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ أﺣﻤﺪ‬‫‪180‬‬‫‪ -27‬ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي‬‫‪180‬‬‫‪ -28‬اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ‬‫‪182‬‬‫‪ -29‬ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي‬‫‪190‬‬‫‪ -30‬ﺻﻔﻮري‬‫‪192‬‬‫‪ -31‬وﺻﺎﺑﯽ‬‫‪193‬‬‫‪ -32‬ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث‬‫‪195‬‬‫‪ -33‬أﺣﻤﺪ ﺑﺎ ﮐﺜﯿﺮ‬‫‪198‬‬‫‪ -34‬اﻟّﻠﻪ دﯾﺎ‬‫‪200‬‬‫‪ -35‬ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ‬‫‪200‬‬‫‪ -36‬ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ‬‫‪202‬‬‫‪ -37‬وﻟّﯽ اﻟّﻠﻪ‬‫‪203‬‬‫‪ -38‬ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﻨﻌﺎﻧﯽ‬‫‪204‬‬‫‪ -39‬ﻋﺠﯿﻠﯽ‬‫‪207‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 8‬از ‪324‬‬‫‪ -40‬وﻟّﯽ اﻟّﻠﻪ اﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪208‬‬‫ﻗﺴﻤﺖ دوم‪ :‬دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫‪209‬‬‫ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻪ رواﯾﺖ اﻣﺎﻣﯿﻪ‬‫‪209‬‬‫ﻧﺒﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و رد آن‬‫‪212‬‬‫رد ﮐﻼم ﻣﺼﻨ ﻒ ﮐﻪ اﻓﺘﺮاء ﺑﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬‫‪229‬‬‫ﺑﯿﺎن ﻋﺪم اﻋﺘﺒﺎر ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ اﺋﻤﻪ ﻓﻦ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺻﺤﺖ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب را اﻟﺘﺰام ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و رد آن‬‫‪232‬‬‫ﮐﻼم ﻣﺼﻨ ﻒ ﺑﺮ ﺳﻌﯽ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺑﺮاي ﺿﺒﻂ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ و رد آن‬‫‪234‬‬‫ﺻﺮف ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻮدن ﺑﻌﺾ ﺻﻔﺎت ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ و ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎء در ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و رد آن ﺑﻪ ﺑﯿﺴﺖ وﺟﻪ‬‫‪242‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪242‬‬‫وﺟﻪ اول‬‫‪242‬‬‫وﺟﻪ دوم‬‫‪243‬‬‫وﺟﻪ ﺳﻮم‬‫‪246‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم‬‫‪246‬‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫‪247‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺸﻢ‬‫‪247‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ‬‫‪249‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﻢ‬‫‪251‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ‬‫‪252‬‬‫وﺟﻪ دﻫﻢ‬‫‪253‬‬‫وﺟﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫‪255‬‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ‬‫‪255‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫‪256‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫‪257‬‬‫وﺟﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪257‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 9‬از ‪324‬‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪258‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫‪259‬‬‫وﺟﻪ ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫‪259‬‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫‪260‬‬‫وﺟﻪ ﺑﯿﺴﺘﻢ‬‫‪260‬‬‫ﻻزم ﻧﺒﻮدن ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻪ ادات ﺗﺸﺒﯿﻪ و رد آن‬‫‪261‬‬‫ﺗﻨﺰل ﻣﺼﻨ ﻒ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﺎره ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ و رد آن‬‫‪264‬‬‫رد ﻣﺼﻨ ﻒ ﮐﻪ از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳﺘﻌﺎره ﻣﺴﺎوات ﻻزم ﻧﻤﯽ آﯾﺪ‬‫‪265‬‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﯿﺴﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮذر ﺑﻪ ﻋﯿﺴﯽ در اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و رد آن‬‫‪271‬‬‫اﺷﺎره در ﺗﺸﺒﯿﻪ وﺻﻔﯽ اﺳﺖ درآن ﺷﺨﺺ ﻧﻪ ﺑﻪ آن ﻣﺮﺗﺒﻪ و رد آن‬‫‪273‬‬‫ﻣﺴﺎوات ﺑﺎ اﻓﻀﻞ در ﺻﻔﺘﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد و رد آن‬‫‪276‬‬‫ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ وﻗﺘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره و رد آن ‪278‬‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ و رد آن‬‫‪279‬‬‫اﻋﺘﺮاف ﻣﺼﻨ ﻒ ﮐﻪ ﺳﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد‬‫‪294‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫‪321‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 10‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﺮﺷـﻨﺎﺳﻪ ‪ :‬ﮐﻨﺘﻮري ﺣﺎﻣﺪﺣﺴـﯿﻦﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﻗﻠﯽ ‪1246 - 1306‬ق ﺷـﺎرح ﻋﻨﻮان و ﻧـﺎم ﭘﺪﯾـﺪآور ‪ :‬ﻋﺒﻘـﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﻪ اﻻﺋﻤﻪ‬‫اﻻﻃﻬـﺎر‪ /‬ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼمرﺿﺎﺑﻦ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻣﺸـﺨﺼﺎت ﻧﺸـﺮ ‪ :‬ﻗﻢ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻠﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ ‪1416‬ق = ‪.1374 -‬‬‫ﻓﺮوﺳﺖ ‪) :‬ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﻪ ﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﺑﻘﻢ اﻟﻤﺸﺮﻓﻪ‪(801‬‬‫ﺷﺎﺑﮏ ‪ :‬ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪ (1‬؛ ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪(1‬‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘـﺎب ﺣﺎﺿـﺮ ردﯾـﻪاي و ﺷـﺮﺣﯽ اﺳـﺖ ﺑﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸـﺮﯾﻪ اﺛﺮ ﻋﺒـﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤـﺪ دﻫﻠـﻮي ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﻋﺮﺑﯽ‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺑﻨـﺎﻣﻪ ﻋﻨـﻮان دﯾﮕﺮ ‪ :‬اﻟﺘﺤﻔـﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸــﺮﯾﻪ ﺷــﺮح ﻣﻮﺿـﻮع ‪ :‬دﻫﻠـﻮي ﻋﺒــﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤــﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ‬‫اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ‪ --‬ﻧﻘﺪ و ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﺷﯿﻌﻪ ‪ --‬دﻓﺎﻋﯿﻪﻫﺎ و ردﯾﻪﻫﺎ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬اﻣﺎﻣﺖ ‪ --‬اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﻣﺤﺪﺛﺎن ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬دﻫﻠﻮي ﻋﺒﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ﺷﺮح‬‫ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻣﺼـﺤﺢ ﺷـﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪرﺳـﯿﻦ ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ دﻓﺘﺮ اﻧﺘﺸﺎرات اﺳـﻼﻣﯽ رده ﺑﻨﺪي‬‫ﮐﻨﮕﺮه ‪/BP212/5 :‬د‪9‬ت‪1374 30218‬‬‫رده ﺑﻨﺪي دﯾﻮﯾﯽ ‪297/417 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﻠﯽ ‪ :‬م‪3739-77‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﺳﯿـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑّﻠﻤﺎن و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎن و از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﯿﻌﻪ در اواﺋﻞ ﺳـﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي‬‫ﻗﻤﺮي در ﺑﻠﺪه ﻣﯿﺮه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1246‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪.‬‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ را از ﺳﻦ ‪ 6‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ و ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷـﯿﺦ ﮐﺮﻣﻌﻠﯽ ﺷـﺮوع ﮐﺮد‪ .‬اّﻣﺎ ﭘﺲ از ﻣـﺪت ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﭘـﺪر‬‫اﯾﺸﺎن ﺧﻮد ﻋﻬﺪهدار ﺗﻌﻠﯿﻢ وي ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﺎ ﺳﻦ ‪ 14‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاول اﺑﺘﺪاﺋﯽ را ﺑﻪ وي آﻣﻮﺧﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﺳﻦ ‪ 15‬ﺳﺎﻟﮕﯽ و ﭘﺲ از رﺣﻠﺖ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺑﺮاي ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺗﺤﺼﯿﻼت ﺑﻪ ﺳﺮاغ اﺳﺎﺗﯿﺪ دﯾﮕﺮ رﻓﺖ‪.‬‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي و دﯾﻮان ﻣﺘﻨﺒﯽ را ﻧﺰد ﻣﻮﻟﻮي ﺳﯿﺪ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻠﯽ و ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ را ﻧﺰد ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﺗﺴﺘﺮي ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻮم ﺷﺮﻋﯿﻪ‬‫را ﻧﺰد ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ و ﺑﺮادر اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﻫﺮ دو از ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ ﺷﯿﻌﻪ‬‫در ﻫﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ -‬و ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ را ﻧﺰد ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬‫در اﯾﻦ زﻣﺎن اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ را ﮐﻪ از ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺳـﺘﺎدش ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻮد از اﯾﺸﺎن أﺧﺬ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ وي ﺑﺮ آن‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻋﻈﻤﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻗﺪرت ﻧﻘﺪ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﯾﺸﺎن ﭘﺲ از ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺳﺎل ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺑﻪ أﻣﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﺮداﺧﺖ و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﻧﻘﺪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﭘﺪر‬‫ﺑﺰرﮔﻮارش ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺘﻮﺣﺎت ﺣﯿﺪرﯾﻪ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﺗﻘّﯿﻪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل را ﺻﺮف ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 11‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‪ -‬ﮐﻪ رّدﯾﻪاي ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﺑﻮد‪ -‬ﺑﺎ اﺻﻮل ﮐﺘﺐ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﺮد‪.‬‬‫ﻫﻨﻮز از اﯾﻦ ﮐﺎر ﻓﺎرغ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي در رّد ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻓﺮاوان ﻧﺸـﺮ و ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺮ ﻋﻮام و ﺧﻮاص از ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻨﮓ ﺷﺪ‪ .‬از ﯾﮏ ﻃﺮف ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺪﻋﯽ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﻗﺎدر ﺑﺮ ﺟﻮاب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮔﻔﺖ اﮔﺮ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﺟﻮاب ﮐﺘـﺎب ﻣﺮا ﺑﻨﻮﯾﺴـﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤـﺎء ﺑﺰرگ ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﻨـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﺴﺘﺮي و دﯾﮕﺮ أﻋﻼم ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ اوﺿﺎع ﺧﺎص ﺳـﻠﻄﻨﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت دﯾﮕﺮ اﻣﮑﺎن ﺟﻮاب دادن را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ در اﯾﻦ زﻣﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ وارد ﻣﯿـﺪان ﺷـﺪ و در ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺷـﺶ ﻣـﺎه ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم را ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ‬‫ﺣﯿﺮت ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺘﯽ اﺳﺎﺗﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آﻧﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﺸﺮ آن ﭼﻨﺎن ﺿﺮﺑﻪاي ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ وارد ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﭽﯿﮏ از‬‫آﻧـﺎن ﺣﺘﯽ ﺧﻮد ﻣﺆﻟﻒ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﭘﺲ از ﺳﺎﻟﻬـﺎ ﺗﻼش و ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻦ از واﻟﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻋﻬـﺪه‬‫ﺟﻮاب آن ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ از آن ﺑﻪ ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳـﭙﺲ ﻣﺸـﻐﻮل ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ آﺧﺮ ﻋﻤﺮ در اﻣﺮ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺼﻨﯿﻒ آن ﻫّﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪.‬‬‫در ﺳـﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق ﻋـﺎزم ﺳـﻔﺮ ﺣـﺞ و ﺳـﭙﺲ ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿـﺎت ﺷـﺪ اّﻣـﺎ در آﻧﺠـﺎ ﻫﻢ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪ و در ﺣﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ ﯾﺎدداﺷـﺘﻬﺎﯾﯽ از ﮐﺘﺐ ﻧـﺎدر ﺑﺮداﺷﺖ و در ﻋﺮاق در ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺮاق ﺷـﺮﮐﺖ ﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﻮرد اﺣـﺘﺮام ﻓﻮق‪ -‬اﻟﻌـﺎده‬‫اﯾﺸـﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وي ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎر ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب أﺳـﻔﺎر اﻻﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ أﻓﻀﻞ اﻻﺳـﻔﺎر ﮔﺮدآوري‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭘﺮ ﺗﺘﺒﻊ و ﭘﺮ اﻃﻼع و ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر و ﻣﯿﺮاث ﻋﻠﻤﯽ اﺳـﻼﻣﯽ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺣّﺪي ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮان و‬‫ﻣﺘـﺄﺧﺮان و ﺣـﺘﯽ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎء ﭘﯿﺸـﯿﻦ ﺑـﻪ ﭘـﺎﯾﻪ او ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺧـﻮﯾﺶ را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﭘﮋوﻫﺶ در اﺳـﺮار اﻋﺘﻘـﺎدات دﯾﻨﯽ و‬‫ﺣﺮاﺳﺖ اﺳـﻼم و ﻣﺮزﺑـﺎﻧﯽ ﺣﻮزه دﯾﻦ راﺳﺘﯿﻦ ﮔﺬراﻧﯿـﺪ و ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺧﻮد را در راه اﺳـﺘﻮاري ﺣﻘـﺎﯾﻖ ﻣﺴـﻠﻢ دﯾﻨﯽ از دﺳﺖ داد ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺆﻟﻒ رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻدب در اﯾﻦ ﺑﺎره ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬و در ﻣﺪاﻓﻌﻪ از ﺣﻮزه دﯾﺎﻧﺖ و ﺑﯿﻀﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﺎﻋﺎت و دﻗﺎﯾﻖ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ در ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت دﯾﻨﯽ ﻣﺼﺮوف‬‫ﺑﻮده و آﻧﯽ ﻓﺮوﮔـﺬاري ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ او از ﮐﺜﺮت ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﮐﺘـﺎﺑﺖ ﻋﺎﻃـﻞ ﺷـﺪه و در اواﺧﺮ ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﻣﯽﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪«...‬‬‫و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻒ ﻧﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ ﭼﭗ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ از ﮐﺎر ﻣﯽاﻓﺘﺎده اﺳﺖ اﯾﺸﺎن دﺳﺖ از ﮐﺎر ﺑﺮﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ را ﺑﺎ زﺑﺎن‬‫اﻣﻼء ﻣﯽﮐﺮده اﺳﺖ و ﻫﯿﭻ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ اﯾﺸﺎن را از ﺟﻬﺎد ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎز دارد‪.‬‬‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﯾﺸﺎن در ﻫﺠـﺪﻫﻢ ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق دﻋﻮت ﺣﻖ را ﻟﺒﯿـﮏ ﮔﻔﺖ و در ﺣﺴـﯿﻨﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﻏﻔﺮان ﻣﺂب ﻣـﺪﻓﻮن ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮ‬‫وﻓﺎت اﯾﺸﺎن در ﻋﺮاق ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﺘﻌّﺪد ﻓﺎﺗﺤﻪﺧﻮاﻧﯽ را در ﭘﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺷﺮﯾﮏ ﻋﺰا ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺰرﮔﺎن زﯾﺎدي در رﺛﺎء او‬‫ﺑﻪ ﺳﺮودن ﻗﺼﯿﺪه و ﻣﺮﺛﯿﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬‫*ﺧﺎﻧﺪان و ﻧﯿﺎﮐﺎن‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي در داﻣﺎن ﺧﺎﻧـﺪاﻧﯽ ﭼﺸﻢ ﮔﺸﻮد و ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ آﮔﺎه و ﻓﺎﺿـﻼﻧﯽ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬در ﻣﯿﺎن‬‫ﺑﺮادران و ﻓﺮزﻧﺪان و ﻓﺮزﻧﺪزادﮔﺎن وي ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰار و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ‪.‬‬‫از اﯾـﻦ ﺧﺎﻧـﺪان ﻣﻌﻈـﻢ در آﺳـﻤﺎن ﻋﻠـﻢ و ﻓﻘـﺎﻫﺖ ﺳـﺘﺎرﮔﺎﻧﯽ درﺧﺸـﺎن ﺑـﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾـﮏ در ﻋﺼـﺮ ﺧـﻮﯾﺶ راﻫﻨﻤـﺎي‬‫ﮔﻤﺸﺪﮔﺎن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻨﮏ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 12‬از ‪324‬‬‫‪ -1‬ﺟّﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺳﯿﺪ اﷲ ﮐﺮم ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‪.‬‬‫وي ﺟـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و از اﻋﻼـم ﻓﻘﻬـﺎء و زﻫـﺎد زﻣـﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺮاﻣﺎت در ﻧﯿﻤﻪ دوم ﺳـﺪه دوازدﻫﻢ ﻫﺠﺮي اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻋﻼﻗﻪ‬‫زﯾـﺎدي ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺴﺎخ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ و ﮐﺘﺐ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺑﻪ ﺧـﻂ ﺧـﻮد داﺷـﺘﻪ و ﻗﺮآن و ﺣـﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﺰاﺋﺮ و ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﺒﺎﺳـﯽ ﺑﻪ ﺧـﻂ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬واﻟﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫وي واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ و از ﭼﻬﺮهﻫﺎي درﺧﺸﺎن ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات در ﻧﯿﻤﻪ اول ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫او در دوﺷﻨﺒﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎه ذي ﻗﻌﺪه ﺳﺎل ‪ 1188‬ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪ .‬وي از ﺷﺎﮔﺮدان ﺑﺎرز ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي از اﻋﺎﻇﻢ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺷﯿﻌﻪ در ﻗﺮن‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻮده و در اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻣﺤﻘﻘﯽ ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ ﺑﻮد و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ارزﻧﺪهاي از ﺧﻮد ﺑﻪﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﯾﮑﯽ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﭼﻬﺮهﻫﺎي ﻋﻠﻢ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات و از ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﮐﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺘﺒﻊ و اﺳﺘﻘﺼﺎء ﺑﻮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻬﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1260‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺮادر ارﺷﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ‬‫او ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﭘـﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﻓﺮزاﻧﮕـﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ در ﻧﺰد ﭘـﺪرش و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﺷـﺎﮔﺮدي ﻧﻤﻮده اﺳﺖ اّﻣﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت وي در ﻋﻠـﻮم رﯾﺎﺿـﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘـﺎب ﺣـﻞ ﻣﻌﺎدﻻـت ﺟـﺒﺮ و ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ و رﺳـﺎﻟﻪاي در ﻣﺨﺮوﻃـﺎت ﻣﻨﺤﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸـﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻓﯿﻠﺴﻮف و ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﻋﺮﺑﯿﻪ و ﻓﻨﻮن ﻗﺪﯾﻤﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪي ﺑﺮ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺟﺪﯾﺪ و ﻋﻠﻮم رﯾﺎﺿﯽ ﺗﺴﻠﻂ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺎن ﻧا ﮕﻠﯿﺲ در ﺣﯿﺮت ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ اﺳﻼﻣﯽ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮ در ﻓﻨﻮن ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻐﺮب ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در ‪ 27‬رﺑﯿﻊ اﻷول ﺳﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق رﺣﻠﺖ ﮐﺮد‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﺮادر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻓﺮزﻧﺪ اوﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻮده و وﻻدﺗﺶ در ‪ 21‬رﺟﺐ ‪ 1240‬واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻧﺎﻣﯽ ﺷﯿﻌﻪ در ﮐﺸﻮر ﻫﻨﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم در زﻣﯿﻨﻪ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻣﻄـﺎﻟﺐ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﮐﻤﮏ‬‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﺘﺎب را او اﻧﺠﺎم داد اّﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﻬﺮت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم او اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ» ﺷﺬور اﻟﻌﻘﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﻋﯿﺎن« و» ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ و اﻻﺳﺘﺎر ﻋﻦ اﺣﻮال اﻟﮑﺘﺐ و اﻻﺳﻔﺎر«‬‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن در ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺷﻮال ‪ 1286‬ه‪ .‬ق و ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﮐﻮﺗﺎه اّﻣﺎ ﭘﺮﺑﺮﮐﺖ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫وي در ‪ 19‬ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﻪ ‪ 1284‬ه‪ .‬ق ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬او را در ﻋﻠﻢ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺎﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭘـﺪر ﺷـﻤﺮدهاﻧﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺖ زﺣﻤﺎت ﭘﺪرش ﺑﻪ‬‫ﻫـﺪر رود و ﻟﺬا ﺑﻪ ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺮداﺧﺖ و ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺟﻠﺪ دﯾﮕﺮ از آن را ﺑﻪ ﺳـﺒﮏ و ﺳـﯿﺎق ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺗﺄﻟﯿﻒ و ﺑﺎ ﻧﺎم اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﺸـﺮ‬‫ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻣﺘﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬اﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث و رﺟﺎﻟﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺘﺒﻊ و ﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺮﺟﻊ اﻫﺎﻟﯽ ﺑﻼد ﺧﻮد ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻋﻠﻮم را از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد‬‫و ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس اﺧﺬ ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﺸﺎن در ‪ 25‬ذي ﺣﺠﻪ ‪ 1361‬ه‪ .‬ق دار ﻓﺎﻧﯽ را وداع ﮔﻔﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﻪ وﺻـﯿﺘﺶ در ﺟﻮار ﻣﺮﻗﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي در آﮔﺮه ﻫﻨﺪ ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 13‬از ‪324‬‬‫‪ -6‬ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻮن ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻓﺎﺿﻞ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ادﺑﺎء و ﺷﻌﺮاء زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮادرش را در ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎري ﻧﻤﻮد‪ .‬دﯾﻮان‬‫ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﯽ و ﻋﺮﺑﯽ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﯽ ﺑﺮ ﻋﺒﻘﺎت از آﺛﺎر اوﺳﺖ‪.‬‬‫‪ 7‬و ‪ -8‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼﯿﺮ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪان ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﻪ ﻧﻮهﻫﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﯿﺰ از ﻓﻀـﻼء و ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ در ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﻧﺰد اﺳﺎﺗﯿﺪ‬‫ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ ﺗﺤﺼـﯿﻼت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد را ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺷﺆون رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻠﻤﯽ و دﯾﻨﯽ را ﺑﻌﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ و‬‫آﺛﺎر و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌـﺪدي را از ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺎي ﮔـﺬاﺷﺖ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﺳﺎل ‪ 1387‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨـﺪ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و در ﺟﻮار ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش در‬‫ﺻﺤﻦ ﻣﺮﻗـﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷـﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼـﯿﺮ ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧﺎص زﻣﺎﻧﯽ وارد‬‫ﮐﺎرﻫﺎي ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﺪه و از ﺟﺎﻧﺐ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﯿﺎﺑﯽ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫او ﻧﯿﺰ ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﭘﺮﺑﺎر در ﻟﮑﻬﻨﻮ رﺣﻠﺖ ﮐﺮد وﻟﯽ ﺟﺴـﺪ وي را ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼء ﺑﺮده و در ﺻـﺤﻦ ﺷـﺮﯾﻒ و در ﻣﻘﺒﺮه ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮدﻧﺪ‪.‬‬‫*ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫‪ -1‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر) ‪ 30‬ﻣﺠﻠّﺪ(‬‫‪ -2‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم و اﺳﺘﯿﻔـﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم) ‪ 10‬ﻣﺠّﻠـﺪ( ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ‪ 1315‬ه‪ .‬ق ﺑﺤﺚ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾـﻒ اﻟﮑﺘـﺎب و اﺣﻮال‬‫اﻟﺤﺠﮥ و اﺛﺒﺎت وﺟﻮده و ﺷﺮح اﺣﻮال ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و‪[...‬‬‫‪ -3‬ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص) ‪ 5‬ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫‪ -4‬ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟﻤﺸﮑﻼت‬‫‪ -5‬اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺘﺒﺎر ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ آﯾﻪ اﻟﻐﺎر‬‫‪ -6‬اﻓﺤﺎم اﻫﻞ اﻟﻤﯿﻦ ﻓﯽ رّد ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ) ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي(‬‫‪ -7‬اﻟﻨﺠﻢ اﻟﺜﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) در ﺳﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺒﯿﺮ و وﺳﯿﻂ و ﺻﻐﯿﺮ(‬‫‪ -8‬اﻟﺪرر اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎﺗﯿﺐ و اﻟﻤﻨﺸﺂت اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫‪ -9‬زﯾﻦ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ) ﻓﯿﻪ ﻓﺘﺎوﯾﻪ اﻟﻔﻘﻬﯿﮥ(‬‫‪ -10‬اﺳﻔﺎر اﻷﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ اﻓﻀﻞ اﻻﺳﻔﺎر) ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺳﻨﺢ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﻔﺮه إﻟﯽ اﻟﺤﺞ و زﯾﺎرة اﺋﻤﮥ اﻟﻌﺮاق ﺳﻼم اﷲ ﻋﻠﯿﻬﻢ( ‪1‬‬‫‪ -11‬اﻟﺬراﺋﻊ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺸﺮاﺋﻊ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) ﻟﻢ ﯾﺘّﻢ(‬‫‪ -12‬اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐﺮاء) ﻓﻘﻪ ﮐﺎﻣﻞ( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -13‬اﻟﺸﻌﻠﮥ ﻟا ﺠﻮاﻟﮥ) ﺑﺤﺚ ﻓﯿﻪ اﺣﺮاق اﻟﻤﺼﺎﺣﻒ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﻋﺜﻤﺎن( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -14‬ﺷﻤﻊ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ) ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻟﻪ ﻓﯽ رﺛﺎء اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم(‪.‬‬‫‪ -15‬اﻟﻄﺎرف‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ أﻟﻐﺎز و ﻣﻌﻤﯿﺎت‬‫‪ -16‬ﺻﻔﺤﮥ اﻻﻟﻤﺎس ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻻرﺗﻤﺎس) ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ اﻻرﺗﻤﺎﺳﯽ(‬‫‪ -17‬اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ) ﺣﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﺸﺮة ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﮥ( ‪ 2‬ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -18‬ﺷﻤﻊ و دﻣﻊ) ﺷﻌﺮ ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -19‬اﻟﻈﻞ اﻟﻤﻤﺪود و اﻟﻄﻠﺢ اﻟﻤﻨﻀﻮد‬‫‪ -20‬رﺟﺎل ﻟا ﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 14‬از ‪324‬‬‫‪ -21‬درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ‪3‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫اﺷﺎرة‬‫ﺧﺎﻧﺪان ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ از آﻏﺎز ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯽرﯾﺰي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪاي ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮔﺸﺖ و ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي‬‫ﻓﺮاوان و ﻧﻔﯿﺴـﯽ ﺑﻪ ﺗﺪرﯾـﺞ در آن ﮔﺮدآوري ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ‪ 30 / 000‬ﻧﺴـﺨﻪ رﺳـﯿﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در دوران ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم وي ﻧﺎﻣﯿﺪه‬‫ﺷـﺪ و در زﻣﺎن ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﮔﺮﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﮐّﻤﯽ داراي ﻧﻈﺎﯾﺮ ﻓﺮاوان‬‫اﺳﺖ اّﻣﺎ از ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻔﯽ و ﺑﻪ ﺟﻬﺖ وﺟﻮد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻧﺎدر ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫در ﻧﯿﻤﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﮐﻪ ﻧﯿﺮوﻫﺎي اﺳـﺘﻌﻤﺎر ﺑﻪوﯾﮋه اﻧﮕﻠﯿﺲ و ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ ﺑﻪ ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﭘﻬﻨﺎور ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن دوﺧﺘﻪ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﯽﮔﻤﺎن اﺳـﻼم ﺳـّﺪ ﺑﺰرﮔﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ آﻧﺎن ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﻣﺪ ﯾﮑﯽ از ﻋﺎﻟﻤﺎن اﻫﻞ ﺗﺴـﻨﻦ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﺑﻪ»‬‫ﺳﺮاج اﻟﻬﻨﺪ«‬‫ﺷﻬﺮت داﺷﺖ و ﺑﺎ ‪ 31‬واﺳـﻄﻪ ﻧﺴـﺒﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت او را ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺧﻄﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ را در رّد اﻋﺘﻘﺎدات و آراء ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد و آن را» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻧﯿﺎي اﺳـﻼم و واﻗﻌﯿﺘﻬﺎي ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﻼﻣﯽ و ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﺪود و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺪون‬‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( و ﺧﺎﻧـﺪان ﭘﺎﮐﺶ ﻋﻘﺎﯾﺪ‪ ،‬اﺻﻮل‪ ،‬ﻓﺮوع‪ ،‬اﺧﻼق و ﺳﺎﯾﺮ آداب و اﻋﻤﺎل ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺪون رﻋﺎﯾﺖ آداب‬‫ﻣﻨﺎﻇﺮه و اﻣﺎﻧﺖداري در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻫﺪف ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ و اﻓﺘﺮاآت ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﻋﻼﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ أﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸـﻤﯿﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﮐﻪ در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺳـﺮﻗﺘﯽ از ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ ﻣﻮﺑﻘﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي آن را ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه اﺳﺖ ‪ .4‬وي در ﭼﺎپ اول اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺮس از‬‫) ‪ (1‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻤﮑﯿﮥ و اﻟﺴﻮاﻧﺢ اﻟﺴﻔﺮﯾﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﺎ ﮐﺤﺎﻟﻪ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ (2‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﺑﺎﺷﺪ‬‫) ‪ (3‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯽاش در ﻣﺠّﻠﺪ ﻣﺪﻧﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ .(4‬اﻟﺒﺘﻪ ﺧﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﯿﺰ در ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ در ﺑﺤﺚ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در ذﯾﻞ ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ذﻫـﺒﯽ ﺑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و ﻧﺼـﺮ اﷲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷـﻔﯿﻊ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺳﺖ و ﺑﻀـﺎﻋﺖ‬‫ﻣﺰﺟـﺎﺗﺶ ﻣﺴـﺮوق از اﻓـﺎدات او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در) ﺻﻮاﻗﻊ( او را ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻼـﻣﻪ و اﻣـﺎم اﻫـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ وﺻﻒ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻗﻮل او‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ) ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪش در اﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﺎص ﻫﻢ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ) ﺗﺤﻔﻪ( او را ﺑﺎﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻠﻘﺐ‬‫ﻣﯽﺳﺎزد و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﮐﻼﻣﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺷـﯿﻌﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻮاب ﻧﺠﻒ ﺧﺎن اﺳﻢ ﺧﻮد را ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮد و ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب را» ﻏﻼم‬‫ﺣﻠﯿﻢ«‪ -‬ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺎل ﺗﻮﻟّﺪ وي ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺣﺮوف أﺑﺠﺪ ﺑﻮد‪ -‬ﻧﺎﻣﯿﺪ اّﻣﺎ در ﭼﺎپ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮد وي ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬‫در ﺳﺎل ‪ 1227‬ه‪ .‬ق ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻏﻼم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻠﻤﯽ در ﺷـﻬﺮ» ﻣﺪارس« ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﮐﺘﺎب» ﺗﺤﻔﻪ« را از ﻓﺎرﺳـﯽ ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 15‬از ‪324‬‬‫ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮد و در ﺳﺎل ‪ 1300‬ه‪ .‬ق ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﮑﺮي آﻟﻮﺳـﯽ در ﺑﻐﺪاد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺮﺑﯽ آن ﭘﺮداﺧﺖ و آن را اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ‬‫ﻧﺎﻣﯿﺪ و در ﻣﻘﺪﻣﻪاش آن را ﺑﻪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺧﺎن ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﺮد‪ .‬وﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎي ﺳﯿﺎﺳـﯽ و ﮐﻢ ﺑﻮدن وﺳـﯿﻠﻪ ﻃﺒﻊ‬‫از ﭼـﺎپ و اﻧﺘﺸـﺎر آن در ﻋﺮاق ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﺷـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا در ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن و ﺷـﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ اﺟـﺎﻧﺐ ﺑﻮده و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸـﺮ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺒـﺬول ﻣﯽﺷـﺪ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﭘﺲ از ﻣـّﺪﺗﯽ ﻣﺠـّﺪدا در ﻣﺼـﺮ ﭼﺎپ ﺷـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻪ زﺑﺎن اردو در ﻻﻫﻮر‬‫ﭘﺎﮐﺴـﺘﺎن ﺑﻪ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣـﺎل ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﺗﺤّﻮﻻت و اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺘﻌـّﺪد‪ ،‬در اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗﯿﺮه ﺳﺎﺧﺘﻦ رواﺑﻂ ﻓﺮق‬‫اﺳﻼﻣﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺣّﺲ ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ و ﻋﺼﺒّﯿﺖ أﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدي ﮔﺬاﺷﺖ‪ .‬اّﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺼﺪاق ﻋﺪو ﺷﻮد‬‫ﺳﺒﺐ ﺧﯿﺮ اﮔﺮ ﺧﺪا ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﺘﺸﺎر اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳـﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻋّﺪه زﯾﺎدي از ﻋﻠﻤﺎء و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺣﺴﺎس وﻇﯿﻔﻪ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻣﯿﺪان ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‬‫و ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻖ و زﺑﺎن ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺴـﻨﮓ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار در اﯾﻦ‬‫ﻣﯿﺎن ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺘﺒﻊ ﻓﺮاوان و زﺣﻤﺎت ﻃﺎﻗﺖﻓﺮﺳﺎي ﻣﺆﻟﻒ آن از درﺧﺸﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻧﺴـﺨﻪاي ﮐﻪ از ﺗﺤﻔﻪ ﻫﻢاﮐﻨﻮن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭼـﺎپ دﻫﻠﯽ در ﺳـﺎل ‪ 1271‬ه‪ .‬ق اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺒﻊ ﺣﺴـﻨﯽ ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴﻦ آن را در ‪ 776‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ وزﯾﺮي ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﭼﺎپ ﻧﺎم ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟﻒ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﺮﭼﻪ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ و در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ‬‫ﻣﺴّﻠﻤﺎت ﺧﻮد ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﮐﻨﺪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را از ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﺪ وﻟﯽ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻤﻠّﻮ از‬‫اﻓﺘﺮاآت و ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻫﻠﻮي در ﺑﺨﺶ ﻫﻔﺘﻢ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را در دو ﺑﺨﺶ آورده اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺨﺶ اول‪ :‬آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ) ع( اﺳﺘﻨﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ وي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ‪ 6‬آﯾﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ در راﺳـﺘﺎي اﺛﺒـﺎت وﻻـﯾﺖ و اﻣﺎﻣﺖ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﯿﺰ ﻓﻘﻂ ‪ 12‬رواﯾـﺖ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫و در ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺷﯿﻌﻪ را ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ‪ 6‬آﯾﻪ و ‪ 12‬رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ادﻟّﻪ و اﺳﺎﻧﯿﺪ آﻧﻬﺎ را ﻣﺨﺪوش داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺗﺸﯿﻊ و اﻧﺸﻌﺎب آن ﺑﻪ ﻓﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‬‫‪ -2‬در ﻣﮑﺎﺋﺪ ﺷﯿﻌﻪ و ﻃﺮق اﺿﻼل و ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫‪ -3‬در ذﮐﺮ أﺳﻼف ﺷﯿﻌﻪ و ﻋﻠﻤﺎء و ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن‬‫‪ -4‬در اﺣﻮال أﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و ذﮐﺮ رواة آﻧﻬﺎ‬‫‪ -5‬در اﻟﻬﯿﺎت‬‫‪ -6‬در ﻧﺒّﻮت و اﯾﻤﺎن اﻧﺒﯿﺎء) ع(‬‫‪ -7‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫‪ -8‬در ﻣﻌﺎد و ﺑﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ ﺛﻘﻠﯿﻦ‬‫‪ -9‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ در آن ﺧﻼف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‬‫‪ -10‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺧﻠﻔﺎء ﺛﻼﺛﻪ و أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪ -11‬در ﺧﻮاص ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ‪ 3‬ﻓﺼﻞ) اوﻫﺎم‪ -‬ﺗﻌﺼﺒﺎت‪ -‬ﻫﻔﻮات(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 16‬از ‪324‬‬‫‪ -12‬در ﺗﻮّﻻ و ﺗﺒّﺮي) ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﻋﺸﺮه(‬‫ﭘﺲ از آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷﺪ‪ ،‬آﺛﺎر ﻣﺘﻌّﺪدي از ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ در ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺮاق و اﯾﺮان در اﺑﻄﺎل و ﻧﻘﺾ آن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﺑﻪ رّد ﺳﺮاﺳﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺮﺧﯽ ﯾﮏ ﺑﺎب از آن را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ و ﻧﻘﺪ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﻫﻤﻪ اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫در دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬و ﻫﺮ دﻓﺘﺮ وﯾﮋه ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺻﻞ ﮐﺘﺎب‪ ،‬اﺛﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸﻤﯿﺮي دﻫﻠﻮي) م ‪ 1235‬ه‪ .‬ق(‬‫اﻟﺒﺘﻪ ‪ 5‬دﻓﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ آن را دﯾﺪه از ﺑﻘﯿﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺟﻮاﺑﯿﻪﻫـﺎي وي ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻬـﺎي ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺳﻮم‪ ،‬ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ و ﻧﻬﻢ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ اﻋﺘﺮاض ﻫﺸـﺘﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم»‬‫ﺟﻮاب اﻟﮑﯿﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ« ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺢ اﺳﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ و ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ آن در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراي اﺳﻼﻣﯽ ﺗﻬﺮان ﻧﮕﻬﺪاري‬‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺳـﯿﻒ اﷲ اﻟﻤﺴـﻠﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﺨّﺮﺑﯽ دﯾﻦ اﻟﺮﺳﻮل) ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﻪ( اﻟﺼﺎرم اﻟﺘﺒﺎر ﻟﻘّﺪ اﻟﻔّﺠﺎر و ﻗّﻂ اﻻﺷﺮار در ﺷﺶ دﻓﺘﺮ ﺗﺄﻟﯿﻒ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﮐﺒﺮآﺑﺎدي) ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ‪ .1232‬ق(‬‫ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺑـﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات ﺗﺤﻔﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان» ﻣﺘﻦ« و ﮐﻼم ﺧﻮد در رّد آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان»‬‫ﺷﺮح« آورده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺠﻬﯿﺰ اﻟﺠﯿﺶ ﻟﮑﺴﺮ ﺻﻨﻤﯽ ﻗﺮﯾﺶ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻣﺎن اﷲ دﻫﻠﻮي ﻋﻈﯿﻢ آﺑﺎدي) م ‪ 1260‬ه‪ .‬ق(‬‫ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﯾﺖ اﷲ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺎب اول‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺸﯿﻊ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺳـﯿﻒ ﻧﺎﺻـﺮي‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب اﺛﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘـﻮري ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘـﺎت ﺑﻮده و در رّد ﺑـﺎب اول ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺧﺎن ﺷﺎﮔﺮد ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﮐﻮﭼﮑﯽ را ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﺘﺎب اﻷﺟﻮﺑﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻷﺷﺎﻋﺮة را ﻧﻮﺷﺖ و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻔّﺼﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ وي داد‪.‬‬‫ﺑﺎب دوم‪ :‬در ﻣﮑﺎﯾﺪ و ﺣﯿﻠﻪﻫﺎي ﺷﯿﻌﯿﺎن‪:‬‬‫‪ -2‬ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻠﮑﺘﻪ) ‪ .1262‬ق( ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺳﻮم‪ :‬در اﺣﻮال اﺳﻼف و ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن ﺷﯿﻌﻪ‪:‬‬‫ﯾﮑﯽ از دﻓﺘﺮﻫﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﺑﻪ رّد اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻠّﻖ دارد ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪ :‬در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي اﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و رﺟﺎل آن‪:‬‬‫‪ -1‬ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﻌﺰﯾﺰ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻨﺪي إﻟﻪآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ( ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﻠّﺪات ﭼﺎﭘﯽ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رّد ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬اﻟﻬّﯿﺎت‬‫‪ -1‬اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬﯿﺎت ﻓﯽ ﻗﻄﻊ ﺷـﺒﻬﺎت ﻋﺎﺑﺪي اﻟﻌﺰي و اﻟﻼت‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 17‬از ‪324‬‬‫ﮐﻠﮑﺘﻪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﺼﺎص دارد‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺷﺸﻢ‪ :‬در ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي‬‫‪ -1‬ﺣﺴﺎم اﻻﺳﻼم و ﺳﻬﺎم اﻟﻤﻼم‪ ،‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫در رّد اﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽرود آﺛﺎر ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎﯾﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -1‬ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺼﻮارم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي‬‫‪ -2‬اﻟﺒﻮارق اﻟﻤﻮﺑﻘﻪ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬اﻻﻣﺎﻣﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -4‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳـﯽ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻧﻬﻢ آن ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺰاﻋﯽ ﻓﻘﻬﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ‬‫و ﺣّﻠﯿﺖ ﻧﮑﺎح ﻣﻮّﻗﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﻬﺠﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺴﻌﺎدة‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫‪ -6‬اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻌﺒﻘﺮﯾـﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس ﺷﻮﺷﺘﺮي اﺳـﺘﺎد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ ﮐﻪ در ﻫﻨـﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳـﯿﺪه‬‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﺣﻀﺮت وﻟﯽ ﻋﺼﺮ) ﻋﺞ( را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬در آﺧﺮت‬‫‪ -1‬اﺣﯿﺎء اﻟﺴﻨﮥ و اﻣﺎﺗﮥ اﻟﺒﺪﻋﮥ ﺑﻄﻌﻦ اﻷﺳّﻨﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1281‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ اﻟﻨﺰﻫﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺸﻤﯿﺮي ﻧﯿﺰ در ﺧﺼﻮص رّد اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫ﺑﺎب ﻧﻬﻢ‪ :‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻓﻘﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ از اﻟﻨﺰﻫﮥ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت و ﺣّﻞ ﻣﺸﮑﻼت اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﻟﻮي اﻓﺮاد ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺎﻟﭙﻮي ﺳـّﻨﯽ ﮐﺘﺎب رﺟﻮم اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ را در رّد اﯾﻦ دﻓﺘﺮ از ﻧﺰﻫﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳﯽ ﺷﺎﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻧﺰﻫﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ ﺑﻪ اﺑﻄﺎل و اﺳﮑﺎت وي ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﻨﺰﻫﮥ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي در ﻧﻘﺾ ﮐﯿﺪ ﻫﺸـﺘﻢ از اﯾﻦ ﺑﺎب در ﻣﻮﺿﻮع ﻧﮑﺎح ﻣﻮﻗّﺖ و ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ دارد ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ‬‫آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﺸـﺒﻬﻪ ﻋﻦ ﺣّﻠﯿـﮥ اﻟﻤﺘﻌﮥ اﺛﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﯽ ﮐﻪ در ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه و در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻮزه ﻣّﻠﯽ ﮐﺮاﭼﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب دﻫﻢ‪ :‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ‬‫‪ -1‬ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و ﮐﺸﻒ اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﻪ در دو دﻓﺘﺮ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻣﻌﻈﻤﯽ از آن در‬‫ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1283‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ(‬‫‪ -2‬ﺗﮑﺴﯿﺮ اﻟﺼﻨﻤﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻫﻨﺪي‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬ﻃﻌﻦ اﻟﺮﻣﺎح‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي در رّد ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ داﺳﺘﺎن ﻓﺪك و ﺳﻮزاﻧﺪن ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻀﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ‬‫ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1308‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺳﻂ ﺷﯿﺦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي ﺳّﻨﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻘﺾ اﻟّﺮﻣﺎح ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬در اوﻫﺎم و ﺗﻌﺼﺒﺎت ﺷﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 18‬از ‪324‬‬‫‪ -1‬ﻣﺼﺎرع اﻷﻓﻬﺎم ﻟﻘﻠﻊ اﻷوﻫﺎم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري) ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ ﺑﺎب دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺗﻮﻟﯽ و ﺗﺒّﺮي و دﯾﮕﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ‬‫‪ -1‬ذو اﻟﻔﻘﺎر‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي) ﻓﺎرﺳـﯽ( و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ در ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم زﻣﺎن) ﻋـﺞ( از‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮي ﮐﻪ در رّد ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺻﻮارم اﻻﺳـﻼم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي‪ .‬رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺳّﻨﯽ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ‪ -‬ﮐﻪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺳﺖ‪-‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب و اﻟﺼﻮارم اﻻﻟﻬﯿﺎت را ﺑﺎ ﺷـﺒﻬﺎﺗﯽ رّد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن از ﺷﺎﮔﺮدان ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﺎت را ﭘﺎﺳـﺦ‬‫داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﻟـﻮﺟﯿﺰة ﻓﯽ اﻷـﺻﻮل‪ :‬ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨـﺎن ﻫﻨـﺪي‪ ،‬وي در اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﭘﺲ از ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻋﻠﻢ اﺻﻮل و ذﮐﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ داّل ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ) ع( ﺑﻪ ﺗﻌّﺮض و رّد ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﺠﻬﻮﻻت ﺧﻠﻔﺎي ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ را ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺼﺤﯿﻒ اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺜﮥ اﻟﺸﯿﻄﺎﻧﯿﮥ‪ ،‬در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮد آﻟﻮﺳﯽ) ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‪ :‬اﺛﺮ ﺷﯿﺦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺷﯿﺦ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻟﺼﯽ ﮐﺎﻇﻤﯽ) م ‪ 1343‬ه‪ .‬ق(‬‫‪ -4‬رّد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﷲ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ» ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ« اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ) م‪ 1339 .‬ه‪ .‬ق(‪ -‬وي ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ در رّد اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻻﻟﻬﯿﻪ دارد‪.‬‬‫‪ -5‬اﻟﻬﺪﯾﮥ اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ رّد اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ‪ ):‬ﺑﻪ زﺑﺎن اردو( اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎدي ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -6‬اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻤﻨﻘﻠﺒﮥ‪ :‬در ﺟﻮاب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ) ﺑﻪ زﺑﺎن اردو(‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫اﺷﺎرة‬‫) ‪ (1‬ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷﺎﻫﮑﺎر ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در رّد ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‪ -‬ﮐﻪ در رّد ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ -‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت در ﻧﻘﺾ و رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ در زﻣﯿﻨﻪ ادﻟّﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ اﻣﺎﻣﺖ را روﺷﻦ ﮐﻨﺪ و ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﮐﻪ اﺳﻼم آن دﯾﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در درﺑﺎر ﺧﻠﻔﺎ ﻣﻄﺮح ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺣﺮف ﺑﻪ ﺣﺮف ﻣّﺪﻋﯿﺎت دﻫﻠﻮي را ﺑﺎ ﺑﺮاﻫﯿﻦ اﺳﺘﻮار و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﻘﺾ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫وي ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را در دو ﻣﻨﻬﺞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ آﻣﺪه ﺳﺎﻣﺎن ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬در آﯾﺎت‬‫از اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷـﺶ دﻓﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ) ﭼﻮن دﻫﻠﻮي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ‪ 6‬آﯾﻪ از آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ آن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ اﺷﺎره‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ(‬‫) ‪ ](1‬ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻋﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ ﺑﺎء ﺟﻤﻊ ﻋﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭼﯿﺰي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮي ﺧﻮش دارد و اﻧﻮار ﺑﻔﺘﺢ ﻧﻮن و ﺳﮑﻮن واو ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﮔﻞ‬‫و ﯾﺎ ﮔﻞ ﺳﻔﯿﺪ اﺳﺖ‬‫دﺳﺖﻧﻮﺷﺘﻬﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده و ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﭼﺎپ ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪1 .‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ دوم‪ :‬در رواﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 19‬از ‪324‬‬‫در اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﮏ ﯾﺎ دو دﻓﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ذﯾﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻه« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ‬‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﻧـﺎم ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼـﺪ ﺗﻦ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺗـﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺣّﻔﺎظ و ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـّﻨﯽ از آﻏﺎز ﺗﺎ روزﮔﺎر ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺰارﺷﯽ از اﺣﻮال آﻧﻬﺎ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺼﺎدر رواﯾﺖ‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ ﺧﺒﺮ و وﺟﻮه دﻻﻟﯽ و ﻗﺮاﯾﻦ ﭘﯿﭽﯿﺪه آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ) ع( و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت دﻫﻠﻮي‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ اول در ﯾﮏ ﻣﺠﻠـﺪ ‪ 1251‬ﺻـﻔﺤﻪاي و ﺑﺨﺶ دوم در دو ﻣﺠّﻠﺪ در ﺑﯿﺶ از ﻫﺰار ﺻـﻔﺤﻪ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ) ‪ 1293‬و ‪.1294‬‬‫ق( ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه و ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺪ در ده ﺟﻠﺪ ﺣﺮوﻓﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي در ﻗﻢ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﺧﻼﺻﻪ اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻧﺎم ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ‪ 462‬ﺻﻔﺤﻪ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪2 .‬‬‫ دﻓﺘﺮ دوم‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ» ﯾﺎ ﻋﻠﯽ أﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ إﻻ أﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ اﺳﻨﺎد و دﻻﻟﺘﻬﺎ ﺳﺎﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣـﺎن ﺣﯿـﺎت ﻣﺆﻟﻒ در ‪ 977‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﺰرگ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﺳـﺎل ‪ 1295‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷـﺪه و ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﯾﮑﺼـﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد‬‫درﮔﺬﺷﺖ ﻣﻮﻟﻒ در اﺻﻔﻬﺎن اﻓﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﺳﻮم‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» إن ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 585‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ رﺣﻠﯽ در ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﭼﻬـﺎرم‪ :‬وﯾﮋه ﺣـﺪﯾﺚ»‪ ...‬اﻟﻠﻬﻢ اﺋﺘﻨﯽ ﺑـﺄﺣّﺐ ﺧﻠﻘـﮏ إﻟﯿـﮏ ﯾﺄﮐـﻞ ﻣﻌﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻄﯿﺮ« ﮐﻪ درﺑـﺎره داﺳـﺘﺎن ﻣﺮغ ﺑﺮﯾﺎن و آﻣـﺪن‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ) ع( ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﭘﺲ از ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮت) ص( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ).‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ(‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 736‬ﺻﻔﺤﻪ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﺑﺰرگ در ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺑﺴﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي(‬‫ دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‪«...‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در دو ﻣﺠّﻠﺪ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺠّﻠﺪ ﻧﺨﺴﺖ آن در ‪ 745‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1317‬ه‪ .‬ق و ﻣﺠّﻠـﺪ دوم آن در ‪ 600‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ‬‫ﺳﺎل ‪ 1327‬ه‪ .‬ق اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ).‬ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﻈﻔﺮ ﺣﺴﯿﻦ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﺷﺸﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ أراد أن ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯽ آدم و ﻧﻮح‪ ...‬ﻓﯿﻨﻈﺮ إﻟﯽ ﻋﻠﯽ« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﯾﮑﯽ در ‪ 456‬ﺻﻔﺤﻪ و دﯾﮕﺮي در ‪ 248‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1301‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﻟﮑﻬﻨﻮ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬درﺑﺎره ﺧﺒﺮ» ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻓﺮ« ﮐﻪ ﭘﺎﮐﻨﻮﯾﺲ آن ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﮐﻨﺖ أﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻧﻮرا ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟّﻠﻪ ﻗﺒﻞ أن ﯾﺨﻠﻖ اﷲ آدم‪ «...‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر‬‫) ‪ (1‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﺒﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻄﺒﻮع ﻟﮑﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﺼﻨﻒ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺴﯿﺪ رﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﺳﺒﺤﺎن اﻟﺰﻣﺎن‬‫ﻓﯽ ﺟﮑﺮاوان اﻟﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﺼﻨﻒ‪ )...‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ(‬‫) ‪ (2‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺰء ﯾﮑﻢ از ﻣﺠﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ» ﻋﺒﻘﺎت« در ﺗﻬﺮان ﺑﻪ دﺳـﺘﻮر ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺳـﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺪر) ﺳﺎﮐﻦ ﻗﻢ و‬‫ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ (1373‬در ﻗﻄـﻊ رﺣﻠﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﻓﻀـﻼي ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ -‬ﭼﺎﭘﺨـﺎﻧﻪ ﺷـﺮﮐﺖ ﺗﻀـﺎﻣﻨﯽ ﻋﻠﻤﯽ) در ‪ 600‬ﺻـﻔﺤﻪ( ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه‬‫اﺳﺖ ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 786‬ﺻﻔﺤﻪ ﻗﻄﻊ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ‪ :‬ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﺒﺮ راﯾﺖ در ﭘﯿﮑﺎر ﺧﯿﺒﺮ ﮐﻪ روي ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﯾﮏ ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ و اﻟﺤﻖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ) ع(« ﮐﻪ دﺳﺖﻧﻮﺷﺖ ﻧﺎﻗﺼـﯽ از ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 20‬از ‪324‬‬‫دﻓﺘﺮ ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» إن ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺄوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ«‪ .‬از اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ ﭘﺎﮐﻨﻮﺷﺘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ‪).‬‬‫در ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺑﺮرﺳـﯽ اﺳـﻨﺎد و دﻻﻻت ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﻌﺮوف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻔﺎد‪ ].‬ﭼﺎپ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺳﺎل‬‫‪ 1313‬و ‪ 1351‬ه‪ .‬ق اﺻﻔﻬﺎن ‪ 1380‬ه‪ .‬ق) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﻣﺪرﺳﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻬﺪي ‪ 1406‬ه‪ .‬ق اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﭼﺎپ ﺳـﻨﮕﯽ‬‫ﺑﻪ اﻧﺪازه رﺣﻠﯽ ﺧﻮرده و ﻃﺒﻊ ﺣﺮوﻓﯽ آن) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﺑﺎ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ روﺿﺎﺗﯽ در اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم اﻧﺠﺎم ﻧﺎﻣﻪاي ﭘﺮﻓﺎﯾﺪه)‬‫درﺑﺎره ﻋﺒﻘﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺶ و ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ و‪ (...‬ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺸـﺮده ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻓﻮاﯾـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺤﺎت اﻷزﻫﺎر ﻓﯽ ﺧﻼﺻﮥ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ‬‫ﻗﻠﻢ آﻗﺎي ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﯿﻼﻧﯽ ﺑﺪﺳﺖ آورد ﮐﻪ در ‪ 20‬ﺟﻠﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در ﻣﺠﻤﻮع از اﯾﻦ دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬ﭘﻨـﺞ دﻓﺘﺮ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺳﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ و دو دﻓﺘﺮ آن‬‫ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﺳﻠﻮب ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ذﯾﻞ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -4‬ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -5‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ب‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ج‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎﺻﺒﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ ﻓﻘﻂ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﭼﺎپ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻨﺞ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﯿﺮ‪ -‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪ و ﻧﻮه ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ -‬را ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻗﺮار دادﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﻘﺎم‬‫ﺷﺎﻣـﺦ اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺷﻮد و از ﻃﺮﻓﯽ اﯾﻦ دو ﻧﻔﺮ ﻫﻤﺎن ﻣﺴـﯿﺮي را ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬار ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺗﺮﺳـﯿﻢ ﮐﺮده و رﺋﻮس ﻣﻄﺎﻟﺐ و‬‫ﻣﺼﺎدر آﻧﻬﺎ را ﺑﺠﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺳﯿﺮ ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان آﻣﺎده ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪:‬‬‫‪ -1‬ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟﻒ‬‫‪ -2‬ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺟﻠﺪ اول ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧﻮاب ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -3‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻠـﺪ دوم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺷـﺸﻢ و ﺑﺨﺸـﯽ از ﻣﺠّﻠـﺪ ﯾﮑﻢ و ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﺑﻪ ﻧﺎم» اﻟﺜﻤﺮات« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴـﻦ‬‫ﻧﻮاب‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 21‬از ‪324‬‬‫وي ﻫﺮ ﻣﺠّﻠـﺪ از ﻣﻨﻬـﺞ دّوم ﮐﺘﺎب را در ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺟﺰء ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ در ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺒﺎت ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﻮدن‬‫آن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮق ﻋﺎّﻣﻪ ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از زﻣﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم) ص( و ﻋﺼـﺮ ﺻﺪور ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺆﻟّﻒ)‬‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮن ﺑﻪ ﻗﺮن( اﺑﺘـﺪا ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از راوﯾﺎن ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و‬‫ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻌﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل و‬‫ﺗﺮاﺟﻢ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺣـﺪﯾﺜﯽ و ﻣﺼﺎدر ﻣﻮرد وﺛﻮق ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺧﻮد‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬‫و ﺳـﭙﺲ وﺟﻮه اﺳـﺘﻔﺎده و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮ وﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده و در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻠﯿﻪ ﺷـﺒﻬﺎت و اﻋﺘﺮاﺿﺎت وارده از‬‫ﻃﺮف ﻋـﺎﻣﻪ را ﯾـﮏ ﺑﻪ ﯾـﮏ ﻧﻘـﻞ و ﺑﻪ ﻫﻤﻪ آﻧﻬـﺎ ﭘﺎﺳـﺦ داده اﺳﺖ‪ .‬و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮاي رّد دﻟﯿﻠﯽ از آﻧﺎن ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد آﻧﺎن‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻗـﺪرت ﻋﻠﻤﯽ و ﺳـﻌﻪ اﻃﻼع و اﺣﺎﻃﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﺆﻟﻒ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﻣﺜﻼ در‬‫ﯾﮏ ﺟﺎ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ‪ 66‬وﺟﻪ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺨﻄﺌﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﻪ ‪ 165‬ﻧﻘﺾ و ﺗـﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳـﺪ ﺟﻮاب داده و در اﺑﻄﺎل ادﻋﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺘﺮت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي أﻗﺎرب اﺳﺖ و‬‫ﻻزﻣﻪاش واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﻪ ﺑﻮدن ﻫﻤﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﺖ ﻧﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻓﻘﻂ‪ 51 ،‬ﻧﻘﺾ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ او وارد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﺸـﺎن در ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ و ﻣﺒﺤﺚ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻠﯿﻪ ﺟﻬﺎت و ﺟﻮاﻧﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ آﻧﺮا ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده و ﺣﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺘﺒﻊ را‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ درﺟﻪ اداء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﻨـﺪه را ﺑﺮاي ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼﺎدر دﯾﮕﺮ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺟﻢ رﺟﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺣﺎل آﻧﺎن را‬‫ﻧﻮﻋﺎ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و ﻣﻮاﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻢ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﮑﺮده و ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ و اﺳـﺘﺪﻻﻻت وي را از ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺘﺐ او و ﺣﺘﯽ ﮐﻠﻤﺎت اﺳﺎﺗﯿﺪ وي ﻫﻤﭽﻮن‬‫ﭘﺪرش ﺷـﯿﺦ وﻟﯽ اﷲ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ‪ -‬ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺮﮔﺮدان ﻓﺎرﺳﯽ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺖ‪ -‬و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﺑﺰرﮔﺎن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ‪1 .‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﯽ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‪ ،‬آداب و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ و ﻣﻨﺎﻇﺮه را رﻋﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﻃﺮف‬‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺮﭼﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ اﻣﺮ را ﻧﻤﻮده اّﻣﺎ ﺑﺪان ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬از ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻼم ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را درﺑﺎره ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد و ﺑﺎ دﻗﺖ و أﻣﺎﻧﺖ ﻧﻘﻞ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳـﭙﺲ ﻣﺤﻞ اﺷﮑﺎل را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﺟﻮاب ﻧﻘﻀﯽ ﯾﺎ ﺣﻠّﯽ آن ﺑﭙﺮدازد‪ .‬در اﯾﻨﺼﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن ادﻟّﻪ دو‬‫ﻃﺮف ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﻈﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﯾﺎ أﺣﺴﻦ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺲ از ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﻋﯿﻦ ﻋﺒﺎرت دﻫﻠﻮي) ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( را ﺑﺪون ﮐﻢ و ﮐﺎﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ‬‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ او در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘـﺎﺑﺶ از ﺧﻮد ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﺘﻌﺮض ﻣﯽﺷﻮد و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺟﻮاب آن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬اّﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي‬‫اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه را رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﺪﺳـﺘﻮر أﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺎ ﻣّﺪﻋﯽ ﻣﺴﺎس‬‫ﻧـﺪارد« اّﻣﺎ ﺑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﯿﻌﻪ درﺑﺎره اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺷﺎرهاي ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬و ﺑﻌﺪ اﻟﻠﺘﯿﺎ و اﻟﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 22‬از ‪324‬‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﻧﺪارد« اّﻣﺎ دﻟﯿﻞ ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣّﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤـﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي اﺣﺘﺠـﺎج ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘـﺎﺑﻠﺶ آن را ﺣﺠﺖ ﺑﺪاﻧـﺪ ﻧﻪ آن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ در ﻧﺰد ﺧـﻮدش‬‫ﺣﺠﺖ اﺳﺖ و ﺑﻪ آن اﻋﺘﻤﺎد دارد‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺣﻔﺎظ‬‫و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎء آﻧﻬﺎ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ دﻫﻠﻮي اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻠﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻧـﺪارد ﻟﺬا ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ» ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴـّﻨﺘﯽ و ﺳـﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻋﻀﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮاﺟﺬ« ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ را ﻓﻘﻂ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و رّد ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻋﺘﺮاف ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﻨـﺪ از ﻃﺮق اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ رواﯾﺎﺗﯽ را ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻠﺶ ﺑﻪ آن اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﺮده را ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و در اﯾﻦ راه ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻧﮑﺮده و ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﯾﮑﯽ دو ﻧﻔﺮ ﺑﺴﻨﺪه ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ اﺳﻨﺎد آن را ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن را ﻣﯽﺗﻮان در ﺑﺮﺧﻮرد اﯾﺸﺎن ﺑﺎ رواﯾﺖ» اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻠﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‪ -‬ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ» ﻃﯿﺮ«‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ -‬ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮد‪ .‬اﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﻓﻘﻂ از ﻃﺮﯾﻖ» زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ« ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ‪20‬‬‫ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ آن را ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻗﺺ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺟﻤﻠﻪ» أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض«‬‫را ﮐﻪ در ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي آﻣﺪه از آن ﺣﺬف ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺧﺼﻢ ﺑﻪﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ اﺷﺎره ﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﮐﻼم دﻫﻠﻮي را ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ آن را ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬ﺑﺤﺚ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ وارد ﺷـﺪه ﺗﻤـﺎم ﺟﻮاﻧﺐ آن را ﺑﺮرﺳـﯽ ﮐﺮده و ﻣﻮرد دّﻗﺖ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا زﻣـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺣﺮف‬‫ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را اﺑﻄﺎل ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ دﻟﯿﻞ و دو دﻟﯿﻞ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﺑﻪاﻧﺪازهاي دﻟﯿﻞ و ﻣﺪرك‬‫اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ از ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس ﻧﺎﺑﻮد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺪح اﺑﻦ ﺟﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ وارد ﻣﯽﺷﻮد‬‫‪ 156‬وﺟﻪ در رّد آن ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده‪ ،‬ﺗﻤﺎم اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ درﺑﺎره آن ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ‬‫آن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ ﺣﺘﯽ اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در رّد ﻗﻮل دﻫﻠﻮي وارد ﺑﺤﺚ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻼـم اﻓﺮاد دﯾﮕﺮي ﭼﻮن ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻃﺒﺮي و‪ ...‬را ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده و دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻋﻠﯽ) ع( را اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ اّﻣﺎ ﻣﺘﻌﺮض ﺳـﻨﺪ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﺑﺘﺪا ‪ 92‬ﻧﻔﺮ از ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮد) ﭼﻮن از ﻧﻈﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺚ از ﺳـﻨﺪ ﻣﻘـّﺪم ﺑﺮ ﺑﺤﺚ از دﻻﻟﺖ اﺳﺖ( و‬‫ﻋّﻠﺖ ﻣﻄﺮح ﮐﺮدن ﻧـﺎم اﯾﻦ اﻓﺮاد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﯽﺳـﻨﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻣﻨﮑﺮ ﺳـﻨﺪ‪ -‬ﺣﺘﯽ ﺿـﻌﯿﻒ‪ -‬ﺑﺮاي آن ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﺳﭙﺲ ﻧﺎم ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮي ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫د‪ :‬رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ ﺑﺤﺚ‬‫ﯾﮑﯽ از ﻗﻮاﻋﺪي ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد اﺳﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮاﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪه و ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 23‬از ‪324‬‬‫ﻋﻨﻮان دﻟﯿﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اﯾﻦ راه ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺧﻮﺑﯽ دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪:‬‬‫‪ -1‬اﯾﺸـﺎن در ﺻـﺪد آن ﺑـﻮده ﮐﻪ روﺷﻦ ﮐﻨـﺪ دﻫﻠﻮي ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺪﯾـﺪي را در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤـﺎم ﻣﻄـﺎﻟﺐ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﭘﯿﺶ از وي ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻟـﺬا ﺑـﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﺧـﻮد ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ دﻫﻠـﻮي ﺻﻮاﻗﻊ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐـﺎﺑﻠﯽ را ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﻣﻄـﺎﻟﺒﯽ را از ﭘـﺪرش ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎرﻧﺒﻮري‪ -‬ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻤﺮاﻓﺾ‪ -‬ﺑﻪ آن اﻓﺰوده اﺳﺖ و آن را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸﺮﯾﻪ« اراﺋﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ» ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ« وي ﺑﺮﮔﺮدان» ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ« ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﯾﺸﺎن در رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮال ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻗﻮال ﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ اﻓﺮاد داده ﺷﺪه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫ﻣﺜﻼـ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻗﻮل ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﯾﻮاﻗﯿﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﺷـﻤﺎر اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آورده‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬اوﻻ ادﻋﺎي ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از اﻗﺒﺢ اﻓﺘﺮاآت و اﺳـﻤﺞ اﺧﺘﻼﻗﺎت و اوﺿﺢ ﮐﺬﺑﺎت و اﻓﻀـﺢ‬‫ﺧﺰﻋﺒﻼـﺗﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آن ﮐﻪ از ﺗﻔﺤﺺ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗـﺎم ﮐﺘـﺎب» اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤـﺪ اﷲ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﭘﯿﺶ‬‫ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ اﺛﺮي از اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺳﺎﺑﻘﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده‪ ،‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت‬‫ﺧﻮد آن را ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ اﺻﻞ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻧﺪﯾﺪه و ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺑﻮد ﮐﺎش ﺑﺮ‬‫اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪﺣﺖﺳـﺮاﯾﯽ او ﻧﻤﻮده ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰي و اﻟﺨﺴـﺮان ﮔﺮد اﯾﻦ ﮐـﺬب و‬‫ﺑﻬﺘﺎن ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ و‪«...‬‬‫) ‪ (1‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ اﮐﺮم) ص( ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ...:‬و ﻟﮑﻦ اﷲ ﯾﺤﺐ ﻋﺒﺪا إذا ﻋﻤﻞ ﻋﻤﻼ أﺣﮑﻤﻪ‪ .‬اﻣﺎﻟﯽ ﺻﺪوق‪ -‬ص ‪[344‬‬‫‪ -3‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﺎ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺧﻮد ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ﺗﺼﺮﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ اﻗﻮال و اﻧﺘﺴﺎبﻫﺎ روي داده را ﮐﺸﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر دﻫﻠﻮي ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻪ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ و در اﺳـﻨﺎد آن‪ ...‬در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي ﻫﻢ از ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را أﺧﺬ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬وي در اﯾﻦ ﺑﺎره‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﺑﻦ ﺟﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آورده و ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮده و در اﺳـﻨﺎد‬‫آن‪ «...‬ﺳﭙﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ ﭼﻮن ﺑﻪ اﺟﻤﺎع أﻫﻞ ﺧﺒﺮ وﺿﻌﯽ اﺳﺖ و در اﺳﻨﺎد آن‪«...‬‬‫ﭘﺲ اﺟﻤـﺎع اﻫـﻞ ﺧﺒﺮ را در اﯾﻨﺠـﺎ ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﺿـﺎﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮي ﻏﯿﺮ از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر اﺳﺖ ‪ ...‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟّﻠﻪ» ص«‪ :‬ﺧﻠﻘﺖ أﻧﺎ و ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻤﺮان و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻣﻦ ﻃﯿﻨﮥ واﺣﺪة[‬‫ه‪ :‬ذﮐﺮ ﻣﻮارد ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻟﺘﺰام‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد‪ ،‬ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ ﺗﻮﺳﻂ دﻫﻠﻮي و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ وي ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ آن داﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ دﻫﻠﻮي ﺧﻮد را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﻋـﺪه آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ آن ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺧﺼﻮص أﺧﺒﺎر ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺪاﻧﺪ‪ ،‬اﺣﺎدﯾﺚ‬‫آن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ‬‫‪ -2‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺻﻼ ﺑﻪ آن ﮔﻮش داده ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺎﯾﺪ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﺧﺒﺎر ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺮ آﻧﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭼﻮن اﺧﺒﺎر ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪاي ﻧﺰد ﻓﺮﻗﻪ دﯾﮕﺮ ﺣﺠّﯿﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫‪ -4‬اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫اّﻣﺎ در ﻋﻤﻞ در ﻣﻮارد زﯾﺎدي ﺑﺮ ﺧﻼف آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺗﻮﺟﻪ داده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 24‬از ‪324‬‬‫و‪ :‬رّد ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﺎ ﮐﻼم ﺧﻮدﺷﺎن‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد ﻣﻄﺎﻟﺐ دﻫﻠﻮي ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت وي در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﯾﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﭘﺪرش و ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺟﻮاب‬‫داده و آن را ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ز‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ اﺣﺎدﯾﺚ از ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وارد ﺑﺤﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﯽﺷﻮد آن را از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺄن ﺻﺪور و ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و در‬‫ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ دﻗﯿﻖ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻻزم را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ح ‪ :‬ﻧ ﻘ ﺾ و ﻣ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌّﺪد اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را ﺑﺎ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ -‬ﮐﻪ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اذﻋﺎن دارﻧﺪ‪ -‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﺑﯿﺎن ﮐﺮدن ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد آن را ﺑﺎ ﻟﻔﻆ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﺎ در آن اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷـﺪ« ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺑﺎ ﺣـﺪﯾﺚ» اﻷﺋﻤـﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ« ﮐﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺟﻮاب ﺑﻌﺾ اﺳﺘﺪﻻﻻت آﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﺎرض آﻧﻬﺎ از ﮐﺘﺐ و اﻗﻮال ﺧﻮدﺷﺎن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻟﺬا اﺳـﺘﺪﻻل دﻫﻠﻮي ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ» اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺪﯾﺘﻢ« را ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ذّم اﺻـﺤﺎب در ﮐﺘﺐ ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳﻨﮥ‬‫وارد ﺷﺪه ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ دﯾﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ دﯾﻦ و ﻋﻠﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺷـﺮف ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﺷﺘﺒﺎه اﻧﮕﯿﺰﯾﻬﺎي آن‬‫ﭘﺮداﺧﺖ و ﺟﻬﻞ ﭘﺮاﮐﻨﯿﻬﺎي آن را ﺟﺒﺮان و ﺗﻔﺮﻗﻪ آﻓﺮﯾﻨﯿﻬﺎي آن را ﺑﺎزﭘﺲ راﻧﺪه و دروﻏﻬﺎي آن را ﺑﺮ ﻣﻼ ﺳﺎﺧﺖ‬‫در اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﺧﻮﯾﺶ و ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﻣﺂﺧﺬ و اﻃﻼﻋﺎت وﺳﯿﻊ ﻣﯽرود و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل از ﻋﻤﺮ ﺧﻮﯾﺶ را در اﯾﻦ راه‬‫ﺻﺮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪1 .‬‬‫در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪﻫﺎي واﻫﯽ و ﺑﯽرﯾﺸﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺻـﺪم ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮد‪ ،‬اّﻣﺎ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ‬‫ﮐﺎر ﺧﻮد ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﮑﺘﺐ ﺗﺸﯿﻊ و ژرفﻧﮕﺮي ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﯿﻌﯽ و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﻮر اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﯽﮔﺬارد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼـﺪ ﺗﺨﻄﺌﻪ و رّد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ) ع( ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﻔـﺎﻫﯿﻢ ﻋـﺎﻟﯽ اﺳـﻼم‪ ،‬رّد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋـﺎدل‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ،‬ﻃﺮﻓـﺪاري از ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺟﺒـﺎران‪ ،‬دور داﺷـﺘﻦ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﭘﯿﺮوي ﻣﮑﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ ﻇﻠﻢ و ﻇـﺎﻟﻢ در ﺳﺘﯿﺰ اﺳﺖ و ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬‫اﺳـﻼم و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺳﺖ و اﯾﻦ آﺛﺎر از ﺳـﻄﺢ ﯾﮏ ﺷـﻬﺮ و ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺷﺮوع ﺷﺪه و داﻣﻨﻪ آن ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺸﺮي ﻣﯽﮐﺸﺪ‪ .‬ﻟﺬا ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ دﻓﺎع و ﻧﻪ ﻫﺠﻮم در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎدرﺳﺖ دﯾﮕﺮان را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ و ﭘﯿﺮوي از آل ﻣﺤﻤﺪ) ص(‬‫درﺳﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﻖ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪن ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ‪ -‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﺤﯿﺢ آن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫اﻫﻤﯿﺖ ﻫﺮ دﯾﻦ و ﻣﺮام ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻋﻘﻠﯽ و ﻋﻠﻤﯽ آن اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺑﯿـﺎن دﯾﮕﺮ ﻣﻬﻤـﺘﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﯾـﮏ دﯾﻦ و ﻋﻘﯿـﺪه ﺑﺨﺶ اﺟﺘﻬـﺎدي آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 25‬از ‪324‬‬‫اﺳـﺖ ﻧـﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﻠﯿـﺪي‪ .‬ﭼـﻮن اﯾﻦ ﺑﺨﺶ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫـﻮﯾﺖ اﻋﺘﻘـﺎدي و ﺷﺨﺼـﯿﺖ دﯾﻨﯽ ﻓﺮد را ﻣﯽﺳـﺎزد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﮐﻮﺷـﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫ﭘﯿﮕﯿﺮﯾﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ و ﭘﮋوﻫﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮان ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﻋﺘﻘﺎدي را ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺣﺠﻢ دﻻﯾﻞ و ﻣﺴـﺘﻨﺪات دﯾﻦ را ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﺮ‬‫ﺗﻮان اﺳـﺘﺪﻻﻟﯽ و ﻧﯿﺮوي ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ دﯾﻦ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ و ﻧﻘﺎط ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺑﯿﺎن را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و روﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﯾﻨﺎن در واﻗﻊ‬‫ﻫﻮﯾﺖ اﺳﺘﻮار دﯾﻦ را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺟﺎذﺑﻪ ﻣﻨﻄﻖ ﻣﺴﺘﻘﻞ آﯾﯿﻦ ﺣﻖ را ﻧﯿﺮو ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫ﻧﻘﺶ اﺧﻼـص در زﻧـﺪﮔﺎﻧﯽ و ﮐﺎرﻧـﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪاي اﺳﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬﻢ‪ .‬اﮔﺮ زﻧـﺪﮔﯽ و ﮐـﺎر و زﻫـﺪ و وﻓﻮر اﺧﻼص ﻧﺰد اﯾﻦ‬‫ﻋﺎﻟﻤـﺎن ﺑـﺎ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﮕﺮ ادﯾـﺎن و اﻗﻮام و ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎدان و ﻣﺆﻟﻔـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﻣﻘـﺎم و ﻣﺪرﮐﻨـﺪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺷﻮد اﻫﻤﯿﺖ آﻧﭽﻪ ﯾﺎد ﺷـﺪ آﺷـﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺑﺎ اﺧﻼص و ﺑﻠﻨﺪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻘﻮي ﭘﯿﺸﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﮐﻪ در ﻃﻮل ﻗﺮون و اﻋﺼﺎر اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﺋﺐ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﺸﻌﻞ ﻓﺮوزان ﺣﻖ و‬‫ﺣﻖﻃﻠﺒﯽ را ﺳﺮدﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﭼﻨﺎن اﺧﻼﺻﯽ در ﮐﺎر و اﯾﻤﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮﯾﺶ داﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫ﯾﻘﯿﻨـﺎ اﻃﻼـع از اﺣﻮال اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎر و اﺧﻼص آﻧﺎن و ﮐﻮﺷﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در راه ﺧـﺪﻣﺘﻬﺎي ﻣﻘـﺪس و ﺑﺰرگ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪه و ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﺎﻟﻤـﺎﻧﯽ ﮐﻪ در زﯾﺴـﺘﻨﺎﻣﻪ آﻧـﺎن آﻣـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ دوﯾﺴﺖ اﺛﺮ ﺑﻮدهاﻧـﺪ ﯾـﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ .‬آﻧـﺎن از ﻫﻤﻪ ﻟﺤﻈـﺎت ﻋﻤﺮ اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ از ﻫﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺎﻧﯿﻬﺎ و ﻟّﺬﺗﻬﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ اداي رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽزدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت روز و ﺷﺐ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻦ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺑﻮد و ﺟﺰ ﺑﺮاي ﮐﺎرﻫﺎي ﺿـﺮوري از ﺟﺎي ﺧﻮد ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﺎﺳﺖ و‬‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﻗﺪر ﺿﺮورت ﻧﻤﯽﺧﻮرد و ﻧﻤﯽﺧﻮاﺑﯿﺪ‪ ،‬ﺣﺘﯽ در اﻋﻤﺎل و ﻋﺒﺎدات ﺷﺮﻋﯽ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﺮاﺋﺾ اﮐﺘﻔﺎء ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬‫ﺗـﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ وي از ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺑﺎزﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه از ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ رو ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و‬‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و اﮔﺮ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و ﮐﺘﺎب را روي ﺳـﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔـﺬاﺷﺖ و ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﯾـﮥ اﻟﻠّﻪ‬‫اﻟﻌﻈﻤﯽ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻓﺮزﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ »:‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎزه اﯾﺸﺎن را روي ﻣﻐﺘﺴﻞ ﻗﺮار دادﻧﺪ اﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬‫ﯾﮏ ﺧﻂ اﻓﻘﯽ ﺑﺮ روي ﺳﯿﻨﻪ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ از ﻣﺤﻞ ﻗﺮار دادن ﮐﺘﺎب ﺑﺮ آن ﺑﻮد دﯾﺪه ﺷﺪ‪«.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي‪ -‬رﺣﻤﮥ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ از ﺑﺲ ﻧﻮﺷﺖ دﺳﺖ راﺳـﺘﺶ از ﮐﺎر اﻓﺘﺎد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪ ﺷـﻨﺎﺳﺎن اﯾﻨﺴﺎن ﺑﻪ‬‫ﺑﺎزﺳﺎزﯾﻬﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺮوﻫﺎي ﺑﺪﻧﯽ ﺧﻮد را در راه آرﻣﺎﻧﻬﺎي ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻬﺎده و ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻦ ﺑﻪ رﻧﺞ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺗﺎ ﺟﺎﻧﻬﺎي دﯾﮕﺮ ﻣﺮدﻣﺎن آﮔﺎه و آزاد ﮔﺮدد‪.‬‬‫) ‪ (1‬ﺗﻌﺪادي از ﻣﻨﺎﺑﻊ وي ﻣﺜﻞ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﮐﻪ ﺑﻌﺪا ﺑﻪ ﺗﺸـﮑﯿﻞ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪-‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪادي از آﻧﻬﺎ را در ﺿـﻤﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﻪ ﺑﻼد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻔﺮ ﺣﺞ و ﻋﺘﺒﺎت ﺧﺮﯾﺪاري ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎ از‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ و ﻋﺮاق ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﻔﺎدهﻫﺎي ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﺮده و ﺑﻪ ﻧﺴـﺨﻪﻫﺎي اﺻـﻠﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻌـﺪادي از‬‫ﮐﺘﺐ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻌﻀـﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاﯾﺶ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺼﺎدر ﻧﯿﺰ ﻧﺎﭼﺎر ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻼش‬‫ﻓﺮاوان و ﯾﺎ ﺳﺨﺘﯽ از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﯽ اﻓﺮاد ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ آﻗـﺎ ﺑﺰرگ ﭘﺲ از ﺑﺮﺷـﻤﺮدن ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ‪ »:‬اﻣﺮي ﻋﺠﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﻧﻔﯿﺲ و اﯾـﻦ داﯾﺮة اﻟﻤﻌﺎرفﻫـﺎي ﺑﺰرگ را ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑـﺎ ﮐﺎﻏـﺬ و ﻣﺮﮐﺐ اﺳـﻼﻣﯽ) ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎﻏـﺬ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 26‬از ‪324‬‬‫ﻣﺮﮐﺒﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺮزﻣﯿﻨﻬﺎي اﺳـﻼﻣﯽ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪه اﺳﺖ( ﻧﻤﯽﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻘﻮاي ﻓﺮاوان و ورع ﺑﺴﯿﺎر‬‫او ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﺻﻮﻻ دوري وي از ﺑﮑﺎر ﺑﺮدن ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸﻬﻮر ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ«‪.‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي و ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث ﻧﻮري‪ ،‬ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺮﯾﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺣﺎج ﺳﯿﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر‪ ،‬ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و اﮐﺜﺮ ﺑﺰرﮔﺎن آن زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺮ آن ﮐﺘﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻧﺼﺎري ﻫﻨﺪي ﺷـﯿﺮواﻧﯽ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم» ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده و در آن ﺗﺎ ﺑﯿﺴﺖ و‬‫ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﻆ از ﻋﻠﻤﺎء ﻃﺮاز اول ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﮐﺘﺎب در ﯾﮏ ﺳﺎل‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮي ﺷﯿﻌﻪ و ﻣﺴﺘﺒﺼﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺘﺨـﺒﯽ از اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺳـﺎل ‪ 1322‬ه‪ .‬ق ﺑـﻪ ﭼـﺎپ رﺳـﯿﺪه ﮐـﻪ در دو ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺗـﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻘﺮﯾﻈﻬـﺎ و‬‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت رﺳـﯿﺪه و ﺑﺨﺶ دوم آﻧﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت وي و ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي در ﺑﺨﺸﯽ از ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬واﺣﺪ أﺣﺪ أﻗﺪس‪ -‬ﻋﺰت اﺳـﻤﺎﺋﻪ‪ -‬ﮔﻮاه اﺳﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ وﺟﻮد ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﯿﮑﻨﻢ و ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت رﺷـﯿﻘﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﺄﻧﺴﻢ و ﺣﻖ زﺣﻤﺎت و ﺧـﺪﻣﺎت آن وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ را در اﺳـﻼم ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽﺷـﻨﺎﺳﻢ‪ .‬اﻧﺼﺎف ﺗﻮان ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺗﺎﮐﻨﻮن در اﺳـﻼم در ﻓّﻦ ﮐﻼم‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﺗﻤﺎم ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﺣﺴﻨﺎت اﯾﻦ دﻫﺮ و ﻏﻨﺎﺋﻢ اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﺘﺪﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﺻﻼح ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﺑﻪ آن ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮ ﮐﺲ‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد أﺣﻘﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ را ﻓﺮو ﮔﺬاﺷﺖ ﻧﺪارد ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﻖ و ادﺣﺎض ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪﺗﺮ از اﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ‪«.‬‬‫و در ﻧﺎﻣﻪاي دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫» ﻣﻦ در ﮐﺘﺎب ﺷـﻤﺎ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﺎﻟﯽ و ارﺟﻤﻨـﺪ ﺧﻮاﻧﺪم‪ ،‬ﻧﺴـﯿﻢ ﺧﻮش ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮاي ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮدهاﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬‫ﻫﺮ ﻣﺸﮏ ﭘﺮورده و ﻣﻌﺠﻮن دﻣﺎﻏﭙﺮوري ﺑﺮﺗﺮي دارد‪ .‬ﻋﺒﺎرات رﺳﺎي ﮐﺘﺎب‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﭘﺨﺘﮕﯽ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه اﺳﺖ و اﺷﺎرات ﺟﻬﻞ زداي آن ﻣﺎﯾﻪ‬‫دﻗﺖ و آﻣﻮﺧﺘﻦ‪ .‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ؟ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب از ﺳﺮﭼﺸـﻤﻪﻫﺎي ﻓﮑﺮي ﺗﺎﺑﻨﺎك ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺠﺴـﻤﻪ اﺧﻼص‬‫و ﺗﻘﻮي ﺗﺄﻟﯿﻒ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آري ﮐﺘﺎب ﺑﺎﯾﺪ از اﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺆﻟﻒ از اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ و اﮔﺮ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺎد و ﻣﺒﺎد‪«.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧـﺪراﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪﻫـﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔـﺎن ﻫﻨـﺪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ و در آﻧﻬﺎ از ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و آﻧﺎن را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ دﯾﮕﺮ آﺛﺎر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را ﺑﻪ ﭼﺎپ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺿـﻤﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻟﯿﺎﻗﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و اﺗﻘﺎن ﺗﺎ اﻵن از ﺑﻨﺎن ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮي ﺳـﺮ ﻧﺰده و ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ در اﺛﺒﺎت ﺣّﻘﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ و اﯾﻘﺎن ﺗﺎ اﯾﻦ زﻣﺎن‬‫از ﺑﯿﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﺒﺮ ﺧﺒﯿﺮي ﺻﺎدر و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺸـﺘﻪ‪ .‬از ﻋﺒﻘﺎﺗﺶ راﺋﺤﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ وزان و از اﺳـﺘﻘﺼﺎﯾﺶ اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ دﻻﺋﻞ ﻋﯿﺎن و ﻟّﻠﻪ دّر‬‫ﻣﺆﻟّﻔﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻔﻬﺎ‪«...‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮﯾﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 27‬از ‪324‬‬‫» وﺟﻮد آﻧﺠﻨﺎب از آﯾﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﺑﻮد ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﻗﻠﻢ دررﺑﺎر آن ﺑﺰرﮔﻮار‬‫ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در ﻓﻦ ﮐﻼم ﺳّﯿﻤﺎ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺻﺪر اﺳﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن اﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال ﺳﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه و ﺑﺮ آن‬‫ﻧﻤﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ و اﻟﺤﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع و ﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و اﻋﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮت إﻟﻪ‬‫و ﺗﻮﺟﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﺼﺮ روﺣﻨﺎ ﻟﻪ ﻓﺪاه«‪.‬‬‫ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ و اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ اﻟﻤﻨّﺰه ﻋﻦ اﻟّﻨﻘﺺ و اﻟّﺘﻌﻄﯿﻞ اﻟﺒﺮئ ﻋﻦ ﻣﻌﺎرﺿـﮥ ﻧّﺪ و ﻋﺪﯾﻞ اﻟﻤﻘّﺪس‬‫ﻋﻦ ﺷﻮاﺋﺐ اﻻﻓﺘﯿـﺎق و اﻟﺘﻌﻠﯿـﻞ اﻟﻮاﺣـﺪ اﻟﻔﺮد اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﻤﺘﻌـﺎﻇﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﺮﮐﯿﺐ و اﻟّﺘﺤﻠﯿـﻞ ﻓﻔﻬﻢ ﮐّﻞ ﻣﻦ اﻻﮐﯿﺎس و اﺻـﺤﺎب اﻻﺑﻼس ﻋﻦ‬‫ادراك ﮐﻨﻪ ذاﺗﻪ ﮐﻠﯿـﻞ و اﻣﮑـﺎن اﻟﺠﺎﺋﺰات ﻋﻠﯽ وﺟﻮب وﺟﻮده و ﻋﻠّﻮه ﻋﻦ ﺳـﻤﺎت اﻟﺤـﺪوث دﻟﯿﻞ و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﮐﻤﻞ ﺻـﻨﻌﻪ‬‫اﻟﺠﻤﯿﻞ و اﻓﻀﻞ اﺑﺪاﻋﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺻﻔﯿﺎﺋﻪ اﻟﻤﺨﺼﻮﺻﯿﻦ ﺑﮑّﻞ ﻓﻀﻞ ﺟﺰﯾﻞ و اوﻟﯿﺎﺋﻪ اﻟﻤﻌﺼﻮﻣﯿﻦ اﻟّﺸﺎﻓﯿﻦ ﺑﻬﺪاﯾﺎﺗﻬﻢ داء ﮐﻞ ﻋﻠﯿﻞ‬‫و اﻟﻤﺮوﯾﻦ ﺑﻨﻤﯿﺮ ارﺷـﺎداﺗﻬﻢ ﻏّﻠـﮥ ﮐـّﻞ ﻏﻠﯿـﻞ و ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻪ اﻟّﻨﺒﯿﻪ و ﺻـﻔّﯿﻪ اﻟﻮﺟﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﺤـﺎﺋﺰﯾﻦ ﻟﮑّﻞ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺎﺻﺮ اﻟّﺬﻟﯿﻞ اﻟﺨﺎﻃﺊ اﻟﻘﻤّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪3 :‬‬‫اﻟـّﻀ ﺌﯿﻞ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﯽ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري ﺻﺎﻧﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺷـﺮور اﻟّﺘﻤﻮﯾﻪ و اﻟّﺘﺴﻮﯾﻞ اّن ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺠّﻠﺪ اﻟّﺴﺎدس ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻨﻬـﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻃﻬﺎر اﻟﻤﺒﻨّﯽ ﻟﻨﻘﺾ ﻣﺎ اﺑـﺪي ﻋّﻠﺎﻣـﮥ اﻟّﺴـ ﻨّﯿﮥ اﻟﺴـﻨّﯽ اﻟﻔﺨﺎر و ﻣﺤـّﺪﺛﻬﻢ ﻋﻤﺪة‬‫اﻟﮑﺒﺎر اﻟﻤﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺰﯾﻞ دﻫﻠﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻓﻀـﻠﻪ ﻓﯽ ﺷﺎﺳـﻌﮥ اﻻﺻﻘﺎع و اﻻﻗﻄﺎر اﻟﺴﺎﺋﺮ ﻧﺒﻠﻪ ﻓﯽ ﻧﺎزﻋﮥ اﻟﺒﻘﺎع و اﻻﻣﺼﺎر‬‫ﻣﻦ اﻟّﺸـ ﺒﻪ اﻟﻤﺠﺘّﺜـﮥ اﻟﺘﯽ ﻣـﺎ ﻟﻬـﺎ ﻣﻦ ﻗﺮار و اﻟﻮﺳـﺎوس اﻟﻮاﺿـﺤﮥ اﻟـّﺴ ﻘﻮط ﻋﻨـﺪ ارﺑﺎب زﮐﺎء اﻻﺣﻼم و ذﮐﺎء اﻻﻓﮑﺎر و اﻟّﺸـ ﮑﻮك اﻟﻠّﺎﺋﺤﮥ‬‫اﻟﻬﺒﻮط ﻟﺪي اوﻟﯽ ﺛﻮاﻗﺐ اﻻﻓﻬﺎم و ﻧﻮاﻓﺬ اﻻﺑﺼﺎر ﻓﯽ ﺟﻮاب اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺴﺎدس ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﺑﺎب اﻻﻣﺎﻣﮥ اﻟّﺘﯽ‬‫اﺟﺎب ﻋﻨﻬﺎ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﻧﺎﮐﺒـﮥ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﻘﺎﻣﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺘﺤﻔﮥ اﻟﻤﺜﻘﻮﺑﮥ ﺑﺴـﻬﺎم اﻻﻧﻈﺎر اﻟﻤﺼـﻨﻮﻋﮥ ﺑﺎﻻﻧﺘﻬﺎب ﻟﻤﺎ ﻧﻤﻨﻤﻪ و زّوﻗﻪ و ﻫﻤﻬﻢ ﺑﻪ و‬‫ﺗﻔّﻘﻪ اﻟﻤﺨﺘـﺎل اﻟﻔﺨﻮر و اﻟﻤﺤﺘﺎل اﻟﻌﺜﻮر و اﻟﻤﻐﺘﺎل اﻟّﻨﻔﻮر ﻋﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﻨﻮر ﻧﺼـﺮ اﻟﺤﺠّﯽ ﺑﺎﻟﻬﺼـﺮ اﻟﻤﺘﻮاﻧﯽ اﻻﺳـﺮ اﻟﻤﻀـﻄﻠﻊ ﺑﺎﻋﺒﺎء اﻻﺻـﺮ‬‫اﻟﺤﺎﻣـﻞ ﻟﻼـواء اﻟـﻮزر اﻟﻤﻘﺘﺤﻢ ﻓﯽ وﻋﺜـﺎء اﻟﻬﺠﺮ اﻟﻤﺘﻬﺠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑـﺪاﺋﻊ اﻟّﺴـ ﮑﺮ و اﻟّﻨﮑﺮ اﻟﻤﻔﺼـﺢ ﻋﻦ ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻌﺠﺮ و اﻟﺒﺠﺮ اﻟﻤﻌﻘﺒـﮥ ﻟﻠﺰﺟﺮ‬‫اﻟﮑـﺎﺑﻠﯽ اﻟﮑـﺎّب ﻻﻧـﺎء اﻟـّﺪﯾﻦ و اﻟﮑـﺎﺑﯽ اﻟﺨـﺎﺑﯽ اﻻـﺑﯽ ﻋﻦ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟﺤﺮّي ﺑﺎﻟﻬﺠﺮ اﻟﻤﻮﻟﻊ اﻟﻤﺴـﺘﻬﺘﺮ ﺑﺎﻟـّﺼ ﺪود و اﻻﻧﮑﺎر ﻟﺼـﺤﺎح اﻻﺛﺎر و‬‫ﺻﻮادق اﻻﺧﺒﺎر ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪4 :‬‬‫اﻟﺼﻮاﻗﻊ اﻟّـﺬي ﮐﺎن ﻓﯽ ﺣﺠﺐ اﻻﺳـﺘﺘﺎر و ﺻـﻠﻮ ﺑﻌـﺪ ﺻﺪور اﻻﻏﺎرة و اﻻﻧﺘﺤﺎل ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﻨﻄﯿﻖ اﻟﻤﺘﺤﺬﻟﻖ و اﻟﻤﺘﺸّﺪق اﻟﻤﺘﻔﯿﻬﻖ اﻟﻤﮑﺜﺎر‬‫ﻓﯽ ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﺷـﺘﻬﺎر ﻓﺎﻧﻬﺘﮏ ﺧﺪر اﻟﺘﻠﻤﯿﻊ و اﻧﺨﺮق ﺳﺘﺮ اﻟﺘﺨﺪﯾﻊ و ﻋّﺰ اﻻﻋﺘﺬار و اﻟﱠﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ ﻟﻼﻧﺤﯿﺎز و اﻻﺣﺘﺮاز ﻋﻤﺎ ﯾﻮرث اﻟﻐّﺾ و‬‫اﻟـّﺼ ﻐﺎر و ﻫﻮ اﻟﻤﺴّﺪد ﺑﺎﯾﺰاع اﻟﺘﺠّﻨﺐ و اﻟﻠﺤﯽ ﻋﻤﺎ ﯾﻮﺟﺐ اﻻﺗّﺴﺎم ﺑﺎﻟﻌﻮار و اﻟﺸـﻨﺎر و ﻣﻨﻪ اﻻﺳـﺘﻌﺎﻧﮥ ﻓﯽ اﻟﺜﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﺴﮏ ﺑﺤﺒﻞ اﻗﺘﻔﺎء‬‫اﻟﻤﻌﺼﻮﻣﯿﻦ اﻻﻃﻬﺎر ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ ﻏﺴﻖ اﻟّﻠﯿﻞ و ﺗﺒّﻠﺞ اﻟّﻨﻬﺎر‬‫ﻗﺴﻤﺖ اول‪ :‬ﺳﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 28‬از ‪324‬‬‫اﺷﺎره‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺤّﺪث اﻟّﻨﺤﺮﯾﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺸﻢ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را اﻣﺎﻣﯿﻪ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻤّﺴـ ﮏ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺴﺎوات ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء در ﺻـﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ و اﻧﺒﯿﺎ اﻓﻀﻞاﻧـﺪ از ﻏﯿﺮ ﺧﻮد و اﻟﻤﺴﺎوي‬‫ﻟﻼﻓﻀﻞ اﻓﻀﻞ ﻓﮑﺎن ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و اﻻﻓﻀﻞ ﻣﺘﻌّﯿﻦ ﻟﻼﻣﺎﻣﮥ دون ﻏﯿﺮه و ﻓﺴﺎد ﻣﺒﺎدي اﯾﻦ ﺗﻤّﺴﮏ و ﻣﻘﺪﻣﺎت آن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ‬‫ﻫﺮ داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اّول اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ ﻣﻄّﻬﺮ ﺣﻠﯽ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد وارد ﻧﻤﻮده و رواﯾﺖ آن را ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺑﻐﻮي ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻫﺮ دو از ان اﺛﺮي ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن اﻟﺰام دادن اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﯿﺴﺮ‬‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ و ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮره اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ اﺋﻤﻪ ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺎﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪5 :‬‬‫رواﯾـﺖ ﮐﻨﻨـﺪ و ﺻـّﺤﺖ ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺘـﺎب را اﻟـﺘﺰام ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺜـﻞ ﺑﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺑﻘـّﯿ ﻪ اﺻـﺤﺎب ﺻـﺤﺎح و ﺑﺼـّﺤﺖ آن ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺻﺎﺣﺐ آن ﮐﺘﺎب ﯾﺎ ﻏﯿﺮ او از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﻪاي از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳّﻨﺖ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﺎﺧﺮ ﭘﯿـﺪا ﺷﺪﻧﺪ ﻣﺜﻞ دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﭼﻮن دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴﺎن را ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻣﻀـﺒﻮط‬‫ﮐﺮده رﻓﺘﻪاﻧـﺪ و ﺟﺎي ﺳـﻌﯽ در اﻧﻬﺎ ﻧﻤﺎﻧـﺪه ﻣﺎﺋﻞ ﺷﺪﻧـﺪ ﺑﺠﻤﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و اﻟﻤﺘﻮن ﺗﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿﺎض‬‫ﯾﮑﺠﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آورده ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را از ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎزﻧـﺪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﻠﺖ ﻓﺮﺻﺖ و ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد اﻧﻬﺎ را اﯾﻦ‬‫ﻣﻬﻢ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﻧﺸـﺪ اّﻣﺎ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن ﺑﻌـﺪﺗﺮ ﭘﯿـﺪا ﺷﺪﻧـﺪ اﻣﺘﯿﺎز ﮐﺮدﻧﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺟﺪا ﺳﺎﺧﺖ و ﺳـﺨﺎوي ﺣﺴﺎن‬‫ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ را در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺪه ﻧﻮﺷﺖ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ دّر ﻣﻨﺜﻮر ﭘﺮداﺧﺖ و ﺧﻮد ان ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در ﻣﻘﺪﻣﺎت ﮐﺘﺐ ﺧﻮد‬‫اﯾﻦ ﻏﺮض را واﺷـﮕﺎف ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺎل آن ﮐﺘﺐ ﮐﻪ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺼّﻨﻔﯿﻦ آﻧﻬﺎ درﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﺣﺪﯾﺚ ﭼﮕﻮﻧﻪ روا‬‫ﺑﺎﺷـﺪ و ﻟﻬـﺬا ﺻـﺎﺣﺐ ﺟـﺎﻣﻊ اﻻـﺻﻮل ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺧﻄﯿﺐ از ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺮادر رﺿـﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﯿﻌﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﻬﻤﯿﻦ‬‫ﻏﺮض ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﺟﻤﻊ و ﺗﺎﻟﯿﻒ در آﻧﻬﺎ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ و ﺑﺤﺚ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﺻﻠﯽ دارﻧﺪ ﯾﺎ ﻧﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮد از ان ﻗﺴﻢ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫در ﻫﯿـﭻ ﮐﺘـﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷـﺪ و ﻟﻮ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺿـﻌﯿﻒ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﻌﺾ ﺻـﻔﺎت اﻣﯿﺮ را ﺑﺎ‬‫ﺑﻌﻀـﯽ ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿـﺎء ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑـﺎداة ﻣﺘﻌـﺎرﻓﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺜﻞ ﮐﺎف و ﮐﺄّن و ﻣﺜﻞ و ﻧﺤﻮ ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﻠﻮب ﻧﯿﺰ ﻣﯽآﯾﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪6 :‬‬‫ﺑﯿﺎن ﻣﻘﺮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺪر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻓﻼن ﻧﯿﺰ در ﺗﺸﺒﯿﻪ داﺧﻠﺴﺖ و ﻟﻬﺬا ﺷـﻌﺮ ﻣﺸﻬﻮر را ﮐﻪ ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا‬‫ﻣﻦ ﺑﻠﯽ ﻏﻼﻟﺘﻪ ﻗـﺪ زّر أزراره ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻤﺮ و اﯾﻦ دو ﺑﯿﺖ ﻣﺘﻨّﺒﯽ را ﻧﺸـﺮت ﺛﻠﺚ ذواﺋﺐ ﻣﻦ ﺧﻠﻔﻬﺎ ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ ﻓﺎرت ﻟﯿﺎﻟﯽ ارﺑﻌﺎ و اﺳـﺘﻘﺒﻠﺖ ﻗﻤﺮ‬‫اﻟﺴﻤﺎء ﺑﻮﺟﻬﻬﺎ ﻓﺎرﺛﻨﯽ اﻟﻘﻤﺮﯾﻦ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻣﻌﺎ داﺧﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﮔﺬرﯾﻢ اﺳﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي او ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫اﺳﺖ و از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳـﺘﻌﺎره ﻣﺴـﺎوات ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑـﺎ ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﻤﯿـﺪن ﮐﻤـﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺘﺴﺖ و در اﺷـﻌﺎر راﺋـﺞ و ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎك ﺻـﺤﻦ‬‫ﺑﺎدﺷﺎﻫﺎن را ﺑﻤﺸﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰﻫﻬﺎي آﻧﺠﺎ را ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻣﺴﺎوات ﻧﻪ ﻣﯽﻓﻬﻤﻨﺪ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻋﺮ اري ﺑﺎرﻗﺎ‬‫ﺑﺎﻻﺑﺮق اﻟﻔﺮد ﯾﻮﻣﺾ ﻓﯿﮑﺸﻒ ﺟﻠﺒﺎب اﻟﺪﺟﯽ ﺛﻢ ﯾﻐﻤﺾ ﮐﺎن ﺳـﻠﯿﻤﯽ ﻣﻦ اﻋﺎﻟﯿﻪ اﺷـﺮﻗﺖ ﺗﻤّﺪ ﻟﻨﺎ ﮐّﻔﺎ ﺧﻀـﯿﺒﺎ و ﺗﻘﺒﺾ و از ﻣﻀﻤﻮن اﯾﻦ‬‫ﺷﻌﺮ ﻻزم ﻧﻪ ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﻨﺠﻪ ﺣﻨﺎﺋﯽ ﺳـﻠﯿﻤﯽ در ﻟﻤﻌﺎن و درﺧﺸـﻨﺪﮔﯽ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮق ﺑﺎﺷﺪ و در اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﯿﺴـﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻨﻮح و ﻣﻮﺳـﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮ ذر ﺑﻌﯿﺴﯽ ﻣﺮوي ﺷﺪه اﻣﺎ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ ﺧﺪا داد دارﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 29‬از ‪324‬‬‫ﻣﺴﺎوات اﯾﻦ اﺷـﺨﺎص ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺣﻤﻞ ﻧﻨﻤﻮده ﻣﺸﺒﻪ را در رﺗﺒﻪ ﺧﻮد و ﻣﺸّﺒﻪ ﺑﻪ را در رﺗﺒﻪ ﺧﻮد داﺷﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴﻘﻂ اﺷﺎره ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫درﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﮐﻠﻤﺎت وﺟﻮد وﺻﻔﯿﺴﺖ درﯾﻦ ﺷﺨﺺ از اوﺻﺎف ﻣﺨﺘّﺼﻪ ان ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮔﻮ ﺑﺂن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻓﯽ ﻗـّﺼ ﮥ ﻣﺸﺎورة اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﺳﺎري ﺑﺪر ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺎ ﺗﻘﻮﻟﻮن ﻓﯽ ﻫﺆﻻء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪7 :‬‬‫اّن ﻣﺜﻞ ﻫﺆﻻء ﮐﻤﺜﻞ اﺧﻮة ﻟﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻬﻢ ﻗﺎل ﻧﻮح َرﱢب ﻻ َﺗَﺬْر َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﺄْرِض ﻣَِﻦ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ َدﱠﯾﺎرًا‬‫و ﻗﺎل ﻣﻮﺳﯽ َرﺑﱠَﻨﺎ اْﻃِﻤْﺲ َﻋﻠﯽ َأﻣْﻮاﻟ ِِﻬْﻢ َو اْﺷُﺪْد َﻋﻠﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬْﻢ‬‫اﻵﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ َﻓَﻤْﻦ َﺗﺒَِﻌﻨِﯽ َﻓِﺈﱠﻧُﻪ ﻣِﱢﻨﯽ َو َﻣْﻦ َﻋﺼﺎﻧِﯽ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َﻏُﻔﻮٌر َرِﺣﯿٌﻢ‬‫و ﻗﺎل ﻋﯿﺴﯽ ِإْن ﺗَُﻌﱢﺬﺑ ُْﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧُﻬْﻢ ِﻋﺒﺎُدَك َو ِإْن َﺗْﻐِﻔْﺮ ﻟَُﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌِﺰﯾُﺰ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ‬‫رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـّﺤﺤﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﻟﻘـﺪ اﻋﻄﯿﺖ ﻣﺰﻣﺎرا ﻣﻦ ﻣﺰاﻣﯿﺮ آل داود رواه‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣـﻦ ﺳـّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺗﻮاﺿـﻊ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ذّر ﮐـﺬا ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌـﺎب و رواه‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬّي ﺑﻠﻔﻆ آﺧﺮ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻇﻠّﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠّﺖ اﻟﻐﺒﺮاء اﺻﺪق ﻟﻬﺠﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ ذّر ﺷﺒﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺴﺎوات ﺑﺎ اﻓﻀﻞ در ﺻﻔﺘﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻧﻪ ﻣﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ آن اﻓﻀﻞ را ﺻﻔﺎت دﯾﮕﺮاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ آﻧﻬﺎ‬‫اﻓﻀﻞ ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻧﯿﺰ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ وﻗﺘﯽ‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﻧﺒﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻـﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﺻـﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره و دون ﻫﺬا اﻟﻨﻔﯽ‬‫ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺗﻔﺤﺺ واﻗﻊ ﺷﻮد آن ﻗﺪر اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺮوي و ﺛﺎﺑﺘﺴـﺖ‬‫در ﺣﻖ ﻫﯿﭽﯿﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻬـﺬا ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀـﺮت‬‫اﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪8 :‬‬‫و ﻟﻬﺬا ﮐﺎر ﻧا ﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐﻔﺎر و ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣﻠﺘﺴﺖ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺖ و ﮐﺎر اوﻟﯿﺎ از ﺗﻌﻠﯿﻢ‬‫ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺷﺎد ﺑﺎﺣﻮال و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺳﺎﻟﮑﯿﻦ و ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻏﻮاﺋﻞ ﻧﻔﺲ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺰﻫﺪ در دﻧﯿﺎ از ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺮوي ﮔﺸﺖ و ﻋﻘﻠﯿﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻠﮑـﺎت ﻧﻔﺴـﺎﻧّﯿﻪ ﺑﺼـﺪور اﻓﻌـﺎل ﻣﺨﺘّﺼﻪ ﺑﺂن ﻣﻠﮑﺎت ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ در ﻫﺮ ﻣﻌﺮﮐﻪ ﺛﺒﺎت ﻣﯽﮐﻨـﺪ و در‬‫ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻗﺮان و ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﯿﻒ و ﺳـﻨﺎن ﮐﺎر از ﭘﯿﺶ ﻣﯽﺑﺮد دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﺷـﺠﺎﻋﺖ ﻧﻔﺴﺎﻧﯿﻪ اوﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺐ و ﺑﻐﺾ و ﺧﻮف و رﺟﺎ و‬‫دﯾﮕﺮ اﻣﻮر ﺑـﺎﻃﻨﯿﻪ از ﻫﻤﯿﻦ راه اﻓﻌـﺎل و ﻣﻌﺎﻣﻼـت ﻣﻌﻠﻮم ﺗﻮاﻧﮑﺮد ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﯿﺎس اﻣﺘﯿﺎز در ﮐﻤﺎﻻت ﺑﺎﻃﻨﯿﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻪ آﯾﺎ از ﻗﺴﻢ ﮐﻤﺎل‬‫اﻧﺒﯿﺎﺳﺖ ﯾﺎ از ﺟﻨﺲ ﮐﻤﺎل اوﻟﯿﺎ ﺑﺠﺎرﺣﯿﻪ او در ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤـﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد و در ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد‬‫آوردهاﻧﺪ و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ع اﻧّﮏ ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ ﺗﻘﺎﺗﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺘﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ‬‫ﻧﯿﺰ اﺷﺎره ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ و اﻣﺘﯿﺎزﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻗﺮآن ﺑﻮد ﭘﺲ ﮔﻮﯾﺎ زﻣﺎن ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﻘﯿﻪ زﻣﺎن ﻧﺒﻮت ﺑﻮد‬‫و زﻣﺎن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﺑﺘﺪاي دوره وﻻﯾﺖ ﺷﺪ و ﻟﻬﺬا ﺷـﯿﻮخ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺑﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﻓﺎﺗﺢ ﺑﺎب وﻻﯾﺖ ﻣﺤّﻤﺪّﯾﻪ‬‫و ﺧﺎﺗﻢ وﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ و ازﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺟﺪاول از ﺑﺤﺮ ﻋﻈﯿﻢ‬‫ﻣﻨﺸـﻌﺐ ﻣﯽﮐﺮد و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻼﺳﻞ ﺗﻠﻤـﺬ ﻓﻘﻬﺎي ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣﻠﺖ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻧّﻮاب اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ‬‫ﺟﺒﻞ و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﯽرﺳﺪ و رﺷﺤﻪ از ﻋﻠﻮم اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 30‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪9 :‬‬‫ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﻣﻌﻨﯽ اﻣـﺎﻣﺖ ﮐﻪ در اوﻻـد ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑـﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ ﻣﺮد دﯾﮕﺮي را وﺻـﯽ آن ﻣﯽﺳـﺎﺧﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﻄـﺒﯿﺴﺖ ارﺷـﺎد و‬‫ﻣﻨﺒﻌّﯿﺖ ﻓﯿﺾ وﻻﯾﺖ ﺑﻮد و ﻟﻬـﺬا اﻟﺘﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺮ ﮐﺎّﻓﻪ ﺧﻼﺋﻖ از اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻣﺮوي ﻧﺸـﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﯾﺎران ﭼﯿﺪه و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﺧﻮد را‬‫ﺑﺎن ﻓﯿﺾ ﺧﺎص ﻣﺸـﺮف ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را ﺑﻘﺪر اﺳـﺘﻌﺪاد او ﺑﺎﯾﻦ دوﻟﺖ ﻣﯽﻧﻮاﺧﺘﻨﺪ اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﯿﻔﻬﻢ آن ﻫﻤﻪ اﺷﺎرات اﯾﺸﺎن را ﺑﺮ‬‫رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎّﻣﻪ و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺗﺼـّﺮف در اﻣﻮر ﻣﻠﮏ و ﻣﺎل ﻓﺮود آورده در ورﻃﻪ ﺿﻼﻟﺖ اﻓﺘﺎدهاﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ و ذرّﯾﺖ‬‫ﻃﺎﻫﺮه او را ﺗﻤﺎم اﻣﺖ ﻣﺜﻞ ﭘﯿﺮان و ﻣﺮﺷـﺪان ﻣﯽﭘﺮﺳـﺘﻨﺪ و اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨّﯿﻪ را ﺑﺎﯾﺸﺎن واﺑﺴـﺘﻪ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﻓﺎﺗﺤﻪ و درود و ﺻﺪﻗﺎت و ﻧﺬر و‬‫ﻣّﻨﺖ ﺑﻨﺎم اﯾﺸﺎن راﺋـﺞ و ﻣﻌﻤﻮل ﮔﺮدﯾـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﯿﻊ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﺳﺖ و ﻧﺎم ﺷـﯿﺨﯿﻦ را درﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﮐﺴـﯽ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﻪ‬‫ﻣﯽآرد و ﻓﺎﺗﺤﻪ و درود و ﻧـﺬر و ﻣّﻨﺖ و ﻋﺮس و ﻣﺠﻠﺲ ﮐﺴـﯽ ﺷـﺮﯾﮏ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨّﯿﻪ را واﺑﺴـﺘﻪ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﮔﻮ ﻣﻌﺘﻘﺪ‬‫ﮐﻤﺎل و ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﻣﺜﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ و ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻤﺎل اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﺜﺮت و ﺗﻔﻀـﯿﻞ و ﻣﻐﺎﯾﺮﺗﺴﺖ و ﮐﻤﺎﻻت اوﻟﯿﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از وﺣـﺪت و ﺟﻤﻊ و ﻋﯿﻨﯿﺘﺴﺖ ﭘﺲ اوﻟﯿﺎ را ﻣﺮآت ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻌﻞ اﻟﻬﯽ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺻـﻔﺎت او ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺮد و اﻧﺒﯿـﺎ و وارﺛـﺎن ﮐﻤﺎﻻﺗﺸـﺎن را ﻏﯿﺮ از ﻋﻼﻗﻪ ﻋﺒـﺪّﯾﺖ و رﺳﺎﻟﺖ و ﺟﺎرﺣّﯿﺖ ﻋﻼﻗﻪ دﯾﮕﺮ در ﻓﻬﻢ‬‫ﻣﺮدم ﺣﺎﺻﻞ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻬﺖ اﻧﻬﺎ را ﻣﺮآت ﻣﻼﺣﻈﻪ او ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺮد اﻗﻮل ﻣﺴـﺘﻌﯿﻨﺎ ﺑﻠﻄﻒ اﻟﻤﻠﻬﻢ اﻟﺨﺒﯿﺮ از ﻏﺮاﺋﺐ ﻃﺮﯾﻔﻪ و‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻇﺮﯾﻔﻪ ﮐﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﻫﻮﺷﯿﺎر را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪10 :‬‬‫ﻣﺘﺤﯿﺮ و ﺳﺮاﺳـﯿﻤﻪ ﻣﯽﺳـﺎزد و ﻧـﺎﻇﺮ ﻣﺘﺎّﻣﻞ را ﺑﻮادي ﻏﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻐﺮاب ﻣﯽاﻧـﺪازد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻼﻟﺖ‬‫ﺷـﺎن و ﻏـﺎﯾﺖ اﺗﻘـﺎن و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺮﻓﺎن و ﺳـﻤّﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﻋﻠّﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻣﺰﯾـﺪ اﺷـﺘﻬﺎر ﺑﺎﻗﺼﺎي ﺗـﺪﯾﻦ و ورع و اﻧﺼﺎف و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ از ﻫﺰل و‬‫ﻣﺠﻮن و ﺟﺰاف و ﻣﺤﺎﯾـﺪت از ﻣﮑﺎﺑﺮت و ﻣﻌﺎﻧﺪت و اﻋﺘﺴﺎف و ﺗﺼّﺪي ﻣﻘﺎم اﻣﺎﻣﺖ و رﯾﺎﺳﺖ و ﺗﺼّﺪر ﻣﺴـﻨﺪ ارﺷﺎد و ﻫﺪاﯾﺖ و ﺗﺰﯾﯿﻦ‬‫ﻣﺠﻠﺲ اﻓﺎﺿﺖ و اﻓﺎدت و ﺧﻮض در ﻣﻌﺎرك ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﻣﻨﺎﺿـﻠﻪ اﺟّﻠﻪ ﻓﺤﻮل و ﻏﻮص در دﻗﺎﺋﻖ ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل و ﺣﯿﺎزت ﻗﺼﺐ ﺳـﺒﻖ در‬‫ﻣﻀـﻤﺎر ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﻓﺮوع و اﺻﻮل ﭼﻨﺪان در ﮔﺮداب ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻣﻌﺎن ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﺧﻠﻊ رﺑﻘﻪ ﺗﺜّﺒﺖ و ﺗﺎﻧّﯽ و‬‫ﺗﺒّﯿﻦ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ از رّد و اﺑﻄـﺎل و ﺗﮑـﺬﯾﺐ و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﻮﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳـﻼم رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﭘﺎ را ﻓﺮاﺗﺮك‬‫ﻧﻬـﺎده درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم اﻧﮑﺎر ﻣﺤﺾ و اﺑﺎي ﺑﺤﺖ از ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده داد اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﺻـﺪق و‬‫اﻣﺎﻧﺖ و ﺧﺪاﺗﺮﺳـﯽ و ﺣﻖﭘﺮﺳﺘﯽ و ﺧﻮف از ﻣﺆاﺧﺬه دﻧﯿﺎ و آﺧﺮت داده زﺑﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺗﺮﺟﻤﺎن را ﺑﺎﻧﻮاع ﺗﺮّﻫﺎت راﺋﻘﻪ و ﺧﺰﻋﺒﻼت ﻣﻌﺠﺒﻪ‬‫و ﻃﺎّﻣﺎت ﻣﺰﺧﺮﻓﻪ و ﺗﻠﻔﯿﻘﺎت ﻣﻤّﻮﻫﻪ و ﺗﺸـﮑﯿﮑﺎت ﻣﻮﻫﻮﻧﻪ و ﺗﺨﯿﯿﻼت ﻣﻄﻌﻮﻧﻪ وا ﮔﺸﺎده و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ اﻧﺪك ﺑﻬﺮه از ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ و‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺮداﺷﺘﻪ و ﻧﻮري از اﻧﻮار ﻣﻤﺎرﺳﺖ اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر ﺑﺮ ﺟﺒﯿﻨﺶ ﺗﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮو ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ‬‫و اﺟّﻠﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ و اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و رؤﺳﺎي ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ و اﻣﺎﺛﻞ ﺑﺎرﻋﯿﻦ و اﻓﺎﺿﻞ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ و ﺛﻘﺎت ﻣﻌﻈﻤﯿﻦ و اﺛﺒﺎت ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺎﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﺳﺎﻟﯿﺐ ﻣﺘﻨّﻮﻋﻪ و ﻃﺮق ﻣﺘﻌّﺪده ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻨﺸـﺮ و اﺷﺎﻋﺖ و ﺗﺮوﯾﺞ و اذاﻋﺖ‬‫آن ذﺧﯿﺮه ذﮐﺮ ﺟﻤﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪11 :‬‬‫اﻧﺪوﺧﺘﻪ و ﻗﻠﻮب ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﺣﺎﺋﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ را ﺑﺂﺗﺶ ﺷﺮر ﺑﺎر ﺳﻮﺧﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺳﺎل وﻓﺎت راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫و اﯾـﻦ ﺳﺖ اﺳـﺎﻣﯽ ﺟﻤﻌﯽ از ﻧـﺎﻗﻠﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ‪ -1‬اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤـﺎم ﺑﻦ ﻧـﺎﻓﻊ اﻟﺤﻤﯿﺮي ﻣﻮﻻـﻫﻢ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﺷـﯿﺦ‬‫اﻟﺒﺨـﺎري و ﻏﯿﺮه ‪ -2‬و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳـﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﺣﺪ اﺋﻤﺘﻬﻢ اﻻرﺑﻌﮥ ‪ -3‬و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 31‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﺮازي اﻟﻤﺠﺎري ﻟﻠﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ‪ -4‬و اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺸﺎﻫﯿﻨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻟا ﻤﺤّﺪث‬‫اﻟﻤﻔﺴﺮ ‪ -5‬و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒّﻄﯽ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑّﻄـ ﮥ ‪ -6‬و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪوﯾﻪ اﻟﻀّﺒﯽ اﻟﻄﻬﻤﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ‪ -7‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻃﺮاز اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻣﻼذ‬‫اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ‪ -8‬و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ‪ -9‬و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴﺮوﺟﺮدي ‪ -10‬و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻄّﯿﺐ اﻟﺠﻠّـﺎﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ‪ -11‬و اﺑﻮ ﺷﺠﺎع‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ‪ -12‬و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ ﺻﺎﺣﺐ زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ‬‫ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺳﻮرة ﻫﻞ اﺗﯽ ‪ -13‬و اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﻄﻨﺰي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ ‪ -14‬و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﻤﺸﻬﻮر ‪ -15‬و اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﺳـﺤﺎق اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ‪ -16‬و اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ رﺿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ ‪ -17‬و اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺧﻀﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤّﻠﺎ اﻻردﺑﯿﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﻌﺒﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪12 :‬‬‫‪ -18‬و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ‪ -19‬و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺆل ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﺮﺳﻮل ‪ -20‬و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻟا ﮑﻨﺠﯽ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ‪ -21‬و ﻣﺤّﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ‪ -22‬و ﺳّﯿﺪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻣﺼّﻨﻒ ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ‪ -23‬و ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﻣّﻠﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫‪ -24‬و ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ‪ -25‬و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺰاوﻟﯽ‬‫اﻟﺪوﻟﺖآﺑﺎدي اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺑﺮأس اﻟﻔﺼـﺤﺎء ‪ -26‬و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـّﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤّﮑﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤـﮥ ‪ -27‬و‬‫ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺬي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﻮاﺗﺢ ‪ -28‬و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﻟﺼﻔﻮري اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ‪ -29‬و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ‪ -30‬و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸﯿﺮازي اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ‪ -31‬و اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ‪ -32‬و‬‫ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن ﺑﻦ رﺳـﺘﻢ اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ‪ -33‬و ﻣﺤﻤـﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﺳـﺒﻂ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺮﺿﺎ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ‪ -34‬و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺮوﺿﮥ اﻟﻨﺪّﯾﮥ ‪ -35‬و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺻﺎﺣﺐ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ‪ -36‬و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣـﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺴـ ﻬﺎﻟﯽ اﻟّﻠﮑﻬﻨﻮي ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪13 :‬‬‫»ﭼﻬﻞ وﺟﻪ در اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ »ﺗﺸﺒﯿﻪ« و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر آن« ﺑﺮواﯾﺖ راوﯾﺎن‪:‬‬‫اﺷﺎره‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺻـّﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ از ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم واﻟﺪ ﻋّﻠﺎم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و ﻫﻢ‬‫ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﮐﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟﺎزه واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ او ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻧﻘﻞ آن ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﻫﻢ ﺟﻤﻌﯽ از ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ آن ﮐﺴﺎﻧﯽ‬‫ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻣـﺪح و ﺳـﺘﺎﯾﺶ و ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷﺎن در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و او ﺑﻼﻏﺖ و ﻓﺼﺎﺣﺖ و ﺷـﯿﺮﯾﻦ زﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 32‬از ‪324‬‬‫اﺗﺼﺎف او ﺑﺂن ﺷـﻬﺮه آﻓﺎﻗﺴﺖ داده و ﻫﻢ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ و درﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮواﯾﺎت و اﻓﺎداﺗﺸﺎن آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻫﻮاﺧﻮاﻫﺎن و ﻣﻘﻠﺪﯾﻦ ﺧﻮد او از رّد و اﺑﻄﺎل رّد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دلآزرده ﻧﺸﻮﻧﺪ و ﻣﻼﻟﯽ ﻧﺒﺮﻧﺪ‬‫و ﭼﯿﻦ ﺑﺠﺒﯿﻦ ﻧﺸـﮑﻨﻨﺪ و ﺳﺮﮐﻪ ﺑﺮ رو ﻧﻤﺎﻟﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮن اﯾﻦ رو ﺻﺤﯿﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﻣﻮاﻓﻘﺖ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ او و ﻫﻢ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺧﻮد او ﺣﺴﺐ ﻣﺪح‬‫و ﺳـﺘﺎﯾﺶ او در ﺣﻖ ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج او ﺑﺎﻓﺎدات و رواﯾﺎتﺷﺎﻧﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﮑﺮﮔﺰار و ﻣﻨﺖ ﺑﺮدار اﯾﻦ‬‫ﺧﺎﮐﺴﺎر ﺑﯿﻤﻘﺪار ﺷﻮﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ رّد و اﺑﻄﺎل ﻣﻮاﻓﻘﺖ واﺿﺤﺴﺖ ﺑﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ و ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ از اﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫ﻣﻤﺪوﺣﯿﻦ و اﺳـﻼف ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ ﺳﻨّﯿﻪاﻧﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻈﺮ اﯾﻦ رد و اﺑﻄﺎل ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻫﺮ رّد و اﺑﻄﺎل ﮐﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ارﺷﺎدات اﺳﻼف ﺳﻨّﯿﻪ‬‫ﺑﺎ ﮐﻤﺎل و ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ اﻗﺒﺎﻟﺴﺖ ﻣﻘﺎم ﺷـﮑﺎﯾﺖ و ﻣﻼل و ﺟﺎي آزردﮔﯽ و ﮐﻼل ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﻌﻮض ﺷﮑﺮﮔﺰاري و ﻣّﻨﺖ‬‫ﺑﺮداري ﺷـﮑﺎﯾﺖ و ﺑﯿﺰاري و ﮔﺮﯾﻪ و زاري و اﺿﻄﺮاب و ﺑﯿﻘﺮاري آﻏﺎز ﻧﻬﻨﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﻟﻄﯿﻒ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻫﺮ دم آزردﮔﯽ ﻏﯿﺮ‬‫ﺳﺒﺐ را ﭼﻪ ﻋﻼج ﻣﺎ ﺑﺮ ﺷﺘﻢ ز ﻟﻄﻒ ﺗﻮ ﻏﻀﺐ را ﭼﻪ ﻋﻼج و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻣﺘﻦ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب و ﺣﺎﺷﯿﻪ آن و ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪14 :‬‬‫در ﻋّﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ و اﯾﻀﺎح اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـّﻨﯿﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ وﺳـﯿﻠﻪ دﻓﻊ و ﺻـﻤﺖ‬‫اﻧﺤﺮاف از اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و ﺗﺮك ﺗﻤّﺴﮏ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎ اﺳﺎﻣﯽ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در رّد آن ﮐﻮﺷﯿﺪه ذﮐﺮ ﮐﺮده و آن اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺘﺴﺖ و ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر و اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺰول آﯾﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺰول آﯾﻪ ﻣﻮّدت در ﺣﻖ ﺻﻔﻮه ﻧﺠﺒﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺰول آﯾﻪ‬‫ﺗﻄﻬﯿﺮ در ﺣﻖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و رواﯾـﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮ اراده ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ از ﻟﻔـﻆ اﻧﻔﺴـﻨﺎ در آﯾﻪ ﻣﺒـﺎﻫﻠﻪ و رواﯾﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮ اراده‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از ﻟﻔﻆ ﻫﺎدي در آﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َأﻧ َْﺖ ُﻣﻨِْﺬٌر َو ﻟ ُِﮑﱢﻞ َﻗْﻮٍم ﻫﺎٍد‬‫و رواﯾﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮ ﻧﺰول آﯾﻪ َو ﻗُِﻔﻮُﻫْﻢ ِإﱠﻧُﻬْﻢ َﻣْﺴُﺆﻟ ُﻮَن‬‫در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و رواﯾﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮ ﻧﺰول آﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ اﻟﱠﺴﺎﺑ ُِﻘﻮَن اﻟﱠﺴﺎﺑ ُِﻘﻮَن‬‫در ﺳـﺒﻖ اﺳـﻼم ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻫﻢ رّد ﺟﻤﯿﻊ اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﯿﻦ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿـﺪ و ﻋﯿﻦ ارﺿﺎي‬‫ﺧـﺎﻃﺮ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪﺳﺖ ﭘﺲ در ﻫﯿـﭻ ﻣﻘﺎﻣﯽ ازﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت و اﻣﺜﺎل آن در ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﺴﺎﻋـﺪت و ﻣﻮازرت و ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ و‬‫رﺷـﯿﺪ ﻋـﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﺗﻬﺎون و ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﻧﮑﺮدهام و ﻧﮑﺎﯾﺖ و ازراء و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﻣﺘﻮّﺟﻪ ﺑﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﻣﺒﻄﻠﯿﻦ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﺟﻤﯿﻠﻪ ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺣﺎذق و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﻓﺎﺋﻖاﻧـﺪ ﻣﺘﻮّﺟﻪ اﺳﺖ ﮔﻮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻫﻢ ﺑﺴـﺒﺐ اﻧﮑﺎر و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و‬‫اﻓﺘﺨﺎر ﺧﻮد در ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺤﺴﻮب ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪15 :‬‬‫و ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﻣﻮرد ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﮔﺮدد ﻟﮑﻦ ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﺨـﺪام ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم او ﻣﺘﻮّﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ اوﻟﯽ ﮐﻪ آن ﺣﯿﺜﯿﺖ اﺻـﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻨﮑﺮ و ﺟﺎﺣـﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺜﺒﺖ و ﻧﺎﻗـﺪﺳﺖ ﭘﺲ اﺗﺒﺎع ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻄﺎع از رّد اﯾﻦ ﻓﺼﻮل ﻧﺎ ﻣﻘﺒﻮل رﻧﺠﯿﺪه دل و ﻣﻠﻮل و ﻣﺒﺘﻼي‬‫ﺳﻮزش و ﻗﻠﻖ ﻓﻀﻮل ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺣﻀـﺮت ﻣﺨﺎﻃﺐ و رﺷﯿﺪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل در رّد ﺑﻠﯿﻎ اﺑﻄﺎل ﻓﻀﺎﺋﻞ آل ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﺳﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﻠّﯿﺎل ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺒﺘﻬﺞ و ﻣﺴﺮور و ﻣﻨﺒﺴﻂ و ﻣﺤﺒﻮر و ﺷﮑﺮﮔﺰار و ﻣﻤﻨﻮن ﺑﺴﺒﺐ اﯾﻦ رّد ﺻﺪق ﻣﻘﺮون ﺷﻮﻧﺪ‬‫اﻟﺤﺎﺻﻞ ﮐﻤﺎل ﻣﺘﺎﻧﺖ و رزاﻧﺖ ﺗﻤّﺴﮏ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻋﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ ﺻﻠﻮات‬‫اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈـﺎﻋﺖ رّد و اﺑﻄـﺎل اﺣﺘﺠـﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑـﺂن و ﻏﺎﯾﺖ ﺑﺸﺎﻋﺖ و ﺳـﻤﺎﺟﺖ اﻧﮑﺎر ﺑﻮدن آن از‬‫اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ و ﺑﺎﻫﺮ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 33‬از ‪324‬‬‫‪ -1‬ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‬‫اّول آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﮐﻪ از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺣّﺬاق و ﺑﺎرﻋﯿﻦ ﺳـّﺒﺎق و ﻣﻬﺮه آﻓﺎﻗﺴﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎﻗﻮت‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮوﻣﯽ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺸـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ در ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺠﻢ اﻷدﺑﺎء ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﮐﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و‬‫ﺑﻌﺾ ﺟـﺎﺑﺮان ﺣﻮاﺷـﯽ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑـﺪﺳﺖ ﺣﻘﯿﺮ اﻓﺘـﺎده در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻔّﺠﻊ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﻟﻪ ﻗﺼﯿﺪة ذات اﻻﺷﺘﺒﺎه و ﺳﻤﯿﺖ ﺑﺬات اﻻﺷﺒﺎه ﻟﻘﺼﺪه ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮه اﻟﺨﺒﺮ اﻟّﺬي‬‫رواه ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻋﻦ ﻣﻌّﻤﺮ ﻋﻦ اﻟّﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪16 :‬‬‫أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ان ﺗﻨﻈﺮوا اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮح ﻓﯽ ﻫّﻤﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻪ و ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻪ و ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﻨﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﯽ ﻫﺪﯾﻪ و ﺣﻠﻤﻪ ﻓﺎﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺒﻞ ﻓﺘﻄﺎول اﻟﻨﺎس ﻓﺎذا ﻫﻮ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓـﺎورد اﻟﻤﻔّﺠﻊ ذﻟـﮏ ﻓﯽ ﻗﺼـﯿﺪﺗﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮐﺜﯿﺮة و اّوﻟﻬﺎ اّﯾﻬﺎ اﻟّﻠﺎﺋﻤﯽ ﻟﺤّﺒﯽ ﻋﻠّﯿﺎ ﻗﻢ ذﻣﯿﻤﺎ اﻟﯽ اﻟﺠﺤﯿﻢ ﺧﺰّﯾﺎ أ ﺑﺨﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋّﺮﺿﺖ ﻻ‬‫زﻟﺖ ﻣﺬؤدا ﻋﻦ اﻟﻬﺪي ﻣﺰوّﯾﺎ اﺷـﺒﻪ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﻬﻼ و زوﻻ و ﻓﻄﯿﻤﺎ و راﺿـﻌﺎ و ﻏﺬّﯾﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﮐﺂدم إذ ﻋّﻠﻢ ﺷـﺮح اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻤﮑﻨّﯿﺎ و‬‫ﮐﻨﻮح ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻬﻠﮏ ﻣﻦ ﺳّﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﻠﮏ إذ ﻋﻼ اﻟﺠﻮدﯾﺎ و ﺟﻔﺎ ﻓﯽ رﺿﯽ اﻻﻟﻪ اﺑﺎه و اﺟﺘﻮاه و ﻋّﺪه اﺟﻨﺒّﯿﺎ ﮐﺎﻋﺘﺰال اﻟﺨﻠﯿﻞ آزر ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﻫﺠﺮاﻧﻪ اﺑﺎه ﻣﻠّﯿﺎ و دﻋﺎ ﻗﻮﻣﻪ ﻓﺂﻣﻦ ﻟﻮﻃﺎ ﻗﺮب اﻟّﻨﺎس ﻣﻨﻪ رﺣﻤﺎ و رّﯾﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻟّﻤﺎ دﻋﺎه اﺧﻮه ﺳﺒﻖ اﻟﺤﺎﺿﺮﯾﻦ و اﻟﺒﺪوّﯾﺎ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﻪ ذي اﻻﯾﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺷﺒﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋّﻨﯽ ﺧﻔّﯿﺎ اﻧّﻪ ﻋﺎون اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ إذ ﺷﺎد رﮐﻨﻬﺎ اﻟﻤﺒﻨّﯿﺎ و ﻟﻘﺪ ﻋﺎون اﻟﻮﺻّﯽ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ إذ ﯾﻐﺴﻼن ﻣﻨﻬﺎ اﻟّﺼﻔّﯿﺎ‬‫رام ﺣﻤﻞ اﻟّﻨﺒﯽ ﮐﯽ ﯾﻘﻄﻊ اﻷﺻﻨﺎم ﻣﻦ ﺳﻄﺤﻬﺎ اﻟﻤﯿﻮل اﻟﺤﻨّﯿﺎ ﻓﺤﻨﺎه ﺛﻘﻞ اﻟﻨﺒّﻮة ﺣّﺘﯽ ﮐﺎد ﯾﻨﺎد ﺗﺤﺘﻪ ﻣﺜﻨّﯿﺎ ﻓﺎرﺗﻘﯽ ﻣﻨﮑﺐ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠّﯽ ﺻﻨﻮه ﻣﺎ‬‫اﺟّﻞ ذا اﻟﻤﺮﺗﻘّﯿﺎ ﻓﺎﻣﺎط اﻻوﺛﺎن ﻋﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﮑﻌﺒﮥ ﯾﻨﻔﯽ اﻟﺮﺟﺎس ﻋﻨﻬﺎ ﻧﻔﯿﺎ و ﻟﻮ اّن اﻟﻮﺻـّﯽ ﺣﺎول ﻣّﺲ اﻟﻨﺠﻢ ﺑﺎﻟﮑّﻒ ﻟﻢ ﺗﺠﺪه ﻗﺼـّﯿﺎ أ ﻓﻬﻞ‬‫ﺗﻌﺮﻓﻮن ﻏﯿﺮ ﻋﻠّﯽ و اﺑﻨﻪ اﺳﺘﺮﺣﻞ اﻟﻨﺒّﯽ ﻣﻄﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪17 :‬‬‫ﻣﻄّﯿﺎ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﺻـّﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و اﻧﻬﻢ ﺑﺎﺳـﻨﺎد رﺟﺎل ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﺎﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ واﺿﺢ و روﺷﻦ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻣﯽﮔﺮدد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺺ ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق از ﻣﻌﻤﺮ از زﻫﺮي از ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻟا ﻤﺴّﯿﺐ‬‫از أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ روات ﺛﻘﻪ و ﻋﺪول و اﻫﻞ ﺿﺒﻂ و اﺗﻘﺎناﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﺋﻤﻪ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن و ارﮐﺎن اﺳﻼم و اﯾﻤﺎن ﺳﻨﯿﺎﻧﻨﺪ‬‫ﻣﺠـﺎل ﻧﺪارﻧـﺪ ﮐﻪ در ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫـﻞ ﺣﻖ ﺣﺮف ﻗـﺪح و ﺟﺮح اﯾﺸـﺎن ﺑﺮ زﺑﺎن آرﻧـﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ از روات اﺻـﺢ ﺻـﺤﺎح اﯾﺸﺎﻧﻨـﺪ و ﺑﺎﻓﺎدات و‬‫رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات اﻧﺒﺎﻧﻬﺎي اﯾﺸﺎن ﭘﺮﺳﺖ اﮔﺮ ﻗﺪح اﯾﺸﺎن ﮐﻨﻨﺪ ﻗﺪح اﺻﺢ ﺻـﺤﺎح اﯾﺸﺎن ﻻزم آﯾﺪ ﺣﺎﻻ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎل ﭘﺎره از ﺗﺮاﺟﻢ اﯾﻦ‬‫ﺑﺰرﮔﺎن ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ اّﻣﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﭘﺲ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﺎم و ﻣﺘﺒﺤﺮ ﻗﻤﻘﺎم و ﻣﺤّﺪث ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و از اﮐﺎﺑﺮ ﺣﺬاق اﻋﻼم و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﻈﺎم ﺑﻠﮑﻪ اﻣﺎم اﺋّﻤﻪ ﻓﺨﺎم و ﺷـﯿﺦ اﺳﺎﻃﯿﻦ اﺳـﻼﻣﺴﺖ اﺻـﺤﺎب ﺻـﺤﺎح ﺳـّﺘﻪ از رواﯾﺎت او ﺻﺤﺎح ﺧﻮد را ﻣﺸﺤﻮن ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و او را در‬‫ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و وﺛﻮق داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎﻓﺎدات او داﻣﻨﻬﺎي ﺧﻮد ﭘﺮ ﻧﻤﻮده و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻤﺪاﺋﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﺟﻼﺋﻞ اوﺻﺎف ﺣﻤﯿﺪه او را‬‫ﻣﯽﺳـﺘﺎﯾﻨﺪ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ رﺣﻠﺖ ﻧﮑﺮدﻧـﺪ ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي ﮐﺴـﯽ ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ رﺣﻠﺖ‬‫ﮐﺮدن ﺷـﺎن ﺑﺴﻮي ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن و ﻋﺒﺮة اﻟﯿﻘﻈﺎن ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺣﻮادث‬‫اﻟﺰﻣﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟّﺴﻨﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة أي ﺳﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸﺮة و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺮﺗﺤﻞ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻵﻓﺎق اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق‬‫ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤﻤﯿﺮي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 34‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪18 :‬‬‫ﺳّﺖ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ روي ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ و اﻻـوزاﻋﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و رﺣـﻞ إﻟﯿﻪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻗﺒﻞ ﻣﺎ رﺣﻞ اﻟّﻨﺎس اﻟﯽ اﺣـﺪ ﺑﻌﺪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ رﺣﻠﻮا إﻟﯿﻪ روي ﻋﻨﻪ ﺧﻼﺋﻖ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻻﺳﻼم ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺴـ ﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟّﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﻗﯿﻞ ﻣﺎ رﺣﻞ اﻟﯽ اﺣﺪ ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ رﺣﻞ إﻟﯿﻪ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن اﻟﺒﺮﻣﮑﯽ اﻻـرﺑﻠﯽ در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﻓﯽ اﻧﺒﺎء اﺑﻨﺎء اﻟﺰﻣﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ‬‫اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﻣﻮﻟﯽ ﺣﻤﯿﺮ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﻗﯿﻞ ﻣﺎ رﺣﻞ اﻟّﻨﺎس اﻟﯽ اﺣﺪ ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ رﺣﻠﻮا إﻟﯿﻪ ﯾﺮوي‬‫ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ اﻻزدي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﺒﺼﺮي و اﻻوزاﻋﯽ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و روي ﻋﻨﻪ اﻻﺋّﻤﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻌﺼﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و‬‫ﻫﻮ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳّﺖ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳﻨﮥ اﺣﺪي‬‫ﻋﺸـﺮة و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺼﺎد اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻨﻮن و ﻓﺘـﺢ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺑﻌـﺪ اﻻﻟﻒ ﻧﻮن ﻫﺬه‬‫اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺻـﻨﻌﺎء و ﻫﯽ ﻣﻦ اﮐﺒﺮ ﻣﺪن اﻟﯿﻤﻦ و زاد و اﻟﻨﻮن ﻓﯽ اﻟّﻨﺴـﺒﮥ إﻟﯿﻬﺎ و ﻫﯽ ﻧﺴـﺒﮥ ﺷﺎّذة ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﯽ ﺑﻬﺮ اﺑﻬﺮاﻧﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪19 :‬‬‫ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﯾﺼـﺤﺐ اﻟﺰﻣﺎن ﯾﺮي اﻟﻬﻮان ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻨﺸﺪ ﺷﻌﺮا ﻓﺬاك اﻟﺰﻣﺎن ﻟﻌﺒﻨﺎ ﺑﻪ و ﻫﺬا اﻟﺰﻣﺎن ﺑﻨﺎ ﯾﻠﻌﺐ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ وﺣﯿﺪ ﻋﺒﺪ ﻟا ﻐﻨﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﮐﻪ ﻏﻨﯽ از ﻣـﺪح و ﺛﻨـﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاﺳﺖ و ﺟﻼـل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ذﮐﺮ ﻧﺒـﺬي از ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﻓـﺎﺧﺮه و ﻣﺪاﺋـﺢ ﺑـﺎﻫﺮه او در ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺳـﺮور ﺑﻦ راﻓﻊ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﺪث اﻻﺳـﻼم ﺗﻘﯽ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﺛﻢ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟّﺼﺎﻟﺢ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 541‬و ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ اﻟﺒّﻄﯽ و اﺑﺎ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﺧﻠﻘﺎ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺪاﺋﻢ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﻠﻬﻞ اﻟﺤﯿﻨﯽ و ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ ﺳـﻤﻊ‬‫ﻣﻨﻪ و ﻟﻘﯽ ﺑﻌـﺪه ﺑﺎﻻﺟـﺎزة اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ و ﺣـّﺪث ﺑـﺎﻟﮑﺜﯿﺮ و ﺻـّﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺘﺒـﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻤﺼـﺒﺎح و ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺮاد و اﻟﮑﻤﺎل و‬‫اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻏﺰﯾﺮ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺠﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة و رﺳـﻤﺎ ﻣﺎﺷـﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎﻧﻮن اﻟّﺴـ ﻠﻒ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴﺎﻟﻪ‬‫اﺣـﺪ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻻـ ذﮐﺮه ﻟﻪ و ﻻـ ﻋﻦ رﺟﻞ اﻻ ﻗﺎل ﻫﻮ ﻓﻼن ﺑﻦ ﻓﻼن و ﻧﺴـﺒﻪ و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ان رﺟﻼ ﺣﻠﻒ ﺑﺎﻟﻄﻼق اﻧّﮏ ﺗﺤﻔﻆ ﻣﺎﺋـﮥ اﻟﻒ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﻟﻮ ﻗﺎل اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻟﺼـﺪق ﻗﺎل اﻟّﺘﺎج اﻟﮑﻨـﺪي ﻟﻢ ﯾﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻌﺪ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻣﺜﻠﻪ و ﮐﺎن‬‫ﯾﺎﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﯾﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻻ ﺗﺎﺧـﺬه ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻣﮥ ﻻﺋﻢ ﻣﺎت ﺑﻤﺼـﺮ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ ﺛﺎﻟﺚ ﻋﺸـﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ در ﮐﺘﺎب اﻟﮑﻤﺎل از‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻓﺰاري ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﻠﻐﻨﺎ و ﻧﺤﻦ ﺑﺼﻨﻌﺎء ﻋﻨﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪20 :‬‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺗﺮﮐﻮا ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق و ﮐﺮﻫﻮه ﻓﺪﺧﻠﻨﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻏﻢ ﺷﺪﯾﺪ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻗﺪ اﻧﻔﻘﻨﺎ و ﺗﻌﺒﻨﺎ و آﺧﺮ ذﻟﮏ ﺳـﻘﻂ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﻠﻢ ازل ﻓﯽ‬‫ﻏّﻢ ﻣﻦ ذﻟـﮏ اﻟﯽ وﻗﺖ اﻟﺤـّﺞ ﻓﺨﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺻـﻨﻌﺎء اﻟﯽ ﻣـّﮑ ﮥ ﻓﻮاﻓﻘﺖ ﺑﻬﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﻣﺎ اﻟـﺬي ﺑﻠﻐﻨﺎ ﻋﻨﮑﻢ ﻓﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﺑﻠﻐﻨﺎ اﻧّﮑﻢ ﺗﺮﮐﺘﻢ ﺣﺪﯾﺜﻪ و رﻏﺒﺘﻢ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﻟﻮ ارﺗّﺪ ﻋﻦ اﻻﺳﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎ ﺣﺪﯾﺜﻪ و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻧا ّﻪ ﻗﺎل ﻗﺪﻣﺖ ﻣﮑﮥ ﻓﻤﮑﺜﺖ ﺛﻠﺜﮥ اﯾﺎم ﻻ ﯾﺠﯿﺌﻨﯽ اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻤﻀﺖ و ﻃﻔﺖ و ﺗﻌّﻠﻘﺖ ﺑﺎﺳﺘﺎر اﻟﮑﻌﺒﮥ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رّب ﻣﺎ ﻟﯽ‬‫ﮐّﺬاب ﻣﺪﻟّﺲ اﻧﺎ ﻓﺮﺟﻌﺖ اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﺠﺎءوﻧﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﺳﺌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ اﺻﺤﺎب اﻟﺜﻮري ﻓﻘﺎل اّﻣﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و‬‫ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﺰﺑﯿﺮي و اﺑﻮ ﻋﺎﺻﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﮐﻠﻬﻢ ﻓﯽ ﺳﻔﯿﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ و ﻫﻢ دون ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و وﮐﯿﻊ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻗﻠﺖ ﻻﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ أ رأﯾﺖ اﺣﺪا اﺣﺴﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻗﺎل ﻻ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق اﺣـﺪ ﻣﻦ ﺛﺒﺖ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ روي ﻟﻪ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺻـﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 35‬از ‪324‬‬‫اﻟﮑﻤـﺎل ﻣﻦ ﻧﺴـﺨﮥ ﻋﺘﯿﻘـﮥ ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺧّﻂ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﮑﻤﺎل و اﻟﺤﻤـﺪ و اﻟﻤّﻨـﮥ ﻟﻠﺮّب اﻟﻤﺘﻌﺎل و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﻘّﺪﺳـﯽ در رﺟﺎل‬‫ﺻﺤﯿﺤﯿـﻦ ﮐﻪ از ﮐﺘﺐ ﺧـﺎﻧﻪ ﺑﻌﺾ ﻓﻀـﻼي ﺣﯿـﺪرآﺑﺎد ﻧﻘـﻞ آن ﮔﺮﻓﺘﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤـﺎم ﺑﻦ ﻧـﺎﻓﻊ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﻤﯿﺮي ﻣﻮﻻـﻫﻢ‬‫اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﺳﻤﻊ ﻣﻌﻤﺮ او اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و اﻟﺜﻮري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪21 :‬‬‫و ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻋﻨـﺪﻫﻤﺎ روي ﻋﻨﻪ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن ﻋﻨﺪﻫﻤﺎ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻧﺼـﺮ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﻨﺪي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺒﺨﺎري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺒﻠﺨﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ راﻓﻊ و ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ و‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﺤﻠﻮاﻧﯽ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و ﺣّﺠﺎج ﺑﻦ اﻟﺸﺎﻋﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان و ﻋﻤﺮ و اﻟﻨﺎﻗﺪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﺷﺒﯿﺐ ﻋﻨﺪ ﻣﺴﻠﻢ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل وﻟﺪت ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ اﺣﺪي‬‫ﻋﺸـﺮة و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﺎل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻣﺜﻠﻪ و زاد ﻓﯽ اﻟّﻨﺼﻒ ﻣﻦ ﺷﻮال اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر اﻧﺒﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺨّﻔﺎف ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس‬‫اﻟﺴـّﺮاج ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﻋﺴﮑﺮ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻘﻮل إذا اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻌﻤﺮ ﻓﺎﻟﻘﻮل ﻣﺎ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق و از ﺻﺪر ﮐﺘﺎب رﺟﺎل ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﻣﻘّﺪﺳﯽ ﮐﻪ ﺣﻔﺎظ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ ﻋﺪي و دار ﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه و ﺣﺎﮐﻢ و ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻻﺣﻘﯿﻦ‬‫اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺗﺎ وﻗﺖ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ اﺧﺮاج ﺣﺪﯾﺚ او در‬‫ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺣﺪﯾﺚ او ﺣّﺠﺘﺴﺖ ﺑﺴﺒﺐ رواﯾﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ از و در ﺻﺤﯿﺢ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ اﺧﺮاج ﻧﻪ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﮕﺮ از ﺛﻘﻪ ﻋﺪل ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﮐﻪ اﺣﺘﻤـﺎل ﮐﻨـﺪ ﺳﻦ او و ﻣﻮﻟـﺪ او ﺳـﻤﺎع را از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻘـﺪم ﺑﺮ اوﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﯾﻘﯿﻨـﺎ و ﻗﻄﻌﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق ﻧﺰد اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﺑﻦ ﻋـﺪي و دار ﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه و ﺣﺎﮐﻢ ﺣّﺠﺘﺴﺖ و‬‫ﺧﻮد او ﺛﻘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪22 :‬‬‫و ﻋﺪل و ﺣﺎﻓﻈﺴﺖ و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرة اﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﯽ ﺻﺪر رﺟﺎل اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ وّﻓﻘﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻟﻠﻌﻤﻞ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﮐﻤﺎ وّﻓﻘﻨﺎ ﻟﺴﻠﻮك ﺳﻨﮥ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺠﻌﻠﻨﺎ ﻣﻤﻦ اﺑﺘـﺪع ﺑﻌﺪه ﺑﺪﻋﮥ ﻧﺪﻋﻮ إﻟﯿﻬﺎ او ﻋﺼﺒﯿﮥ ﻧﺤّﺚ ﻋﻠﯿﻬﺎ إذ ﮐﺎن ﻗﺪ ﻧّﺺ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﻻت ﺷّﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ ﻫﺬه اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﻤﻨﺼﻮرة و دﻋﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﺎﺳـﺘﺠﯿﺐ ﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻓﯽ ﮐﻞ وﻗﺖ‬‫و زﻣـﺎن ﻣﻦ ﯾﻘﻮم ﺑﻬـﺬا اﻟﺸـﺄن و ﯾﺒّﯿﻨﻪ ﻟﻠّﻨـﺎس ﺣّﻖ اﻟﺒﯿﺎن اﻟﯽ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻟا ﺤﺠﺎج‬‫اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻓﻤّﯿﺰا ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺳﻘﯿﻤﻪ و ﺣﺼﺮا ﻣﻨﻪ ﺟﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯿﻬﻤﺎ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻓﺼﺎر اﻟﺤﺠﮥ ﻻﻫﻞ اﻻﺳﻼم ﻟﻤﺎ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻣﻦ ﺻـﺪق ﻧّﯿﺘﻬﻤﺎ و ﺻـّﺤﮥ ﻋﻘﯿـﺪﺗﻬﻤﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺼﺪاه إذ ﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﺼـﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻣﻦ ﯾﮑﻮن ﻣﻨﺰﻟﺘﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ اﻧﻮاع ﺷّﺘﯽ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ ﻣﻨﺰﻟﺘﻬﻤﺎ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻬﻤﺎ اﻟﺬﯾﻦ اﺧﺮﺟﺎ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻫﺬﯾﻦ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﺛﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻤﺎ‬‫و اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﮐـّﻞ ﻋﺼـﺮ اﻟﯽ ﯾﻮﻣﻨﺎ ﻫـﺬا ﺷـﺮﺣﻮا ﻣﺎ اﺷـﮑﻞ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺜﻬﻤﺎ و ﺧّﺮﺟﻮا ﻋﻠﯽ ﺗﺮاﺟﻤﻬﻤﺎ إذ ﻟﻢ ﯾﻤﮑﻦ اﻟﺰﯾﺎدة ﻓﯽ اﻟﺼـﻨﻌﮥ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﺛﻢ‬‫ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ ﺣﻔﺎظ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ أﺑﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺛّﻢ ﻣﻦ‬‫ﺑﻌﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﯾﻮﻣﻨﺎ ﻫﺬا ﻟﻤﺎ ﺻّﺢ ﻋﻨﺪﻫﻢ اّن ﮐّﻞ ﻣﻦ اﺧﺮﺟﺎ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﯽ ﻫﺬﯾﻦ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ و ان ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪23 :‬‬‫ﯾﮑﻮن ﺣﺪﯾﺜﻪ ﺣّﺠﮥ ﻟﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ إذ ﮐﺎﻧﺎ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎ اﻟّﺎ ﻋﻦ ﺛﻘﮥ ﻋﺪل ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺤﺘﻤﻞ ﺳـّﻨﻪ و ﻣﻮﻟﺪه اﻟّﺴـ ﻤﺎع‬‫ﻣﻤﻦ ﺗﻘّﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﻮﺗﯿﺮة اﻟﯽ ان ﯾﺼﻞ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻻ اﺣﺮﻓﺎ اﺑّﯿﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻌﻬﺎ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺣﺴﺐ ﻣﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻠﻢ ذﻟﮏ ﺻـّﻨﻔﻮا ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺨﺘﺼـﺮة ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﻘﻒ اﻟﻄﺎﻟﺐ اﻟﻤﺒﺘﺪي ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺎﺋﺪة ﻣﻨﻬﺎ و ﻣﺸـﺮوﺣﮥ ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﯾﻐﯿﺐ اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﯽ ﮐﺜﺮة اﻟّﺸـ ﺮح ﻓﺎﻟّﺬي اﺧﺘﺼﺮ اﺷﺎر اﻟﯽ اﻻﺳﻤﺎء ﻓﻘﻂ و اﻟّﺬي ﺷﺮح ذﮐﺮ اﺳﻢ اﻟّﺬي ﻓﯽ اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ و ذﮐﺮ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻤﻦ ﺳﻤﻊ‬‫ﻣﻨﻬﻢ و ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻤﻦ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و ﺧـﺎرج اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﮐﻤـﺎ ﺻـّﻨﻒ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟّﻠﺎﻟﮑﺎﺋﯽ و ﻏﯿﺮه و وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 36‬از ‪324‬‬‫ﻫﺆﻻء اﻟﻤﺘﻘّﺪﻣﯿﻦ و اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻔّﻦ ﻓﻠﻢ ار اﺣﺪا ﺷﻔﯽ ﻓﯽ ﺗﺼﻨﯿﻔﻪ اﻟّﺎ رﺟﻼن ﺳﻠﮑﺎ ﻓﯽ ﺗﺼﻨﯿﻔﻬﻤﺎ ﻃﺮﯾﻘﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻄﺮﯾﻘﯿﻦ ذﮐﺮا اﻻﺳﻢ‬‫و ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻟّﺬﯾﻦ ﺣّﺪث ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب و ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻘﻂ و رﺑّﻤﺎ اﺳﺘﻘﺼﯿﺎ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺪث و ﻟا ﻤﺤّﺪث‬‫ﻋﻨﻪ ﺻـّﻨﻒ اﺣـﺪﻫﻤﺎ اﺳـﻤﺎء ﻣﺎ اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻫﻮ اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﮑﻼﺑﺎذي‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﺻـّﻨﻒ اﻵﺧﺮ ﺑﻌﺪه اﺳـﻤﺎء ﻣﺎ اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ‬‫ﻓﺎﺣﺴﻨﺎ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻤﺎ و اﺟﻤﻼ و ﻟّﻤﺎ رأﯾﺖ اﮐﺜﺮ اﻻﺳﻤﺎء ﻣﺎ اﺗّﻔﻘﺎ ﻋﻠﯿﻪ و اﻗﻠّﻬﺎ ﻣﺎ اﻧﻔﺮدا ﺑﻪ ﺣﺪاﻧﯽ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ان ﺟﻤﻌﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪24 :‬‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﻟﯿﺨّﻒ ﺣﺠﻤﻪ و ﯾﮑﺜﺮ ﻧﻔﻌﻪ ﺛّﻢ اورد ﻣﺎ اورداه و اﺳـﺘﺪرك ﻣﺎ اﻏﻔﻼه و اﺧﺘﺼـﺮ ﻣﺎ ﯾﺴـﺘﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟّﺘﻄﻮﯾﻞ و اﺷﯿﺮ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ‬‫اﻟﺮاوي اﻟـﺬي ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ واﺣﺪ ﻋﻨﺪﻫﻤﺎ او ﻋﻨﺪ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻟﯽ ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ اّﻣﺎ ﺑﺎﺳـﻨﺎده او ﻋﻠّﻮ ﻓﯿﻪ و اﻣﺎ ﺑﻤﺘﻨﻪ ان وﻗﻊ ﻧﺎزﻻ و ﮐﺬﻟﮏ اﺑّﯿﻦ‬‫ﻣـﺎ ﺗﮑﻠّﻢ ﻓﯿﻪ اﻟﺤّﻔـ ﺎظ ﻣﻦ ﻋﻠﻞ اﺣﺎدﯾﺚ ادﺧﻼﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮ اﻟّﺮاوي اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺘﻠﮏ اﻟّﺮواﯾـﮥ و اذﮐﺮ ﻫﻞ ﻟﻤﺎ ﻋﻠّﻞ ﺑﻪ ذﻟﮏ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ وﺟﻪ أم ﻻـ و اﺑّﯿﻦ ﻣﻦ اوردا ﺣـﺪﯾﺜﻪ اﺳﺘﺸـﻬﺎدا ﺑﻪ و ﻣﻦ اورداه ﻣﻘﺮوﻧﺎ ﺑﻐﯿﺮه ﻗﺒﻞ ﻣﺘﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ او ﺑﻌـﺪه ﻣﺮدوﻓﺎ ﺑﻪ و ﻣﻦ اوردا ﻟﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ و اوردا ﻟﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﻟﺒﺎب ﺣﺪﯾﺜﺎ آﺧﺮ ﻓﻨﺴـﺒﺎه اﻟﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻻوﻟﯽ ﻟﺌّﻠﺎ ﯾﻈﻦ اﻧﻬﻤﺎ اﺛﻨﺎن و ﻣﻦ اورداه ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺴﻮب‬‫ﻓﻘﺎﻻ او اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻓﻼن و ﻧﺴﺒﻪ ﻏﯿﺮه و ﻣﻦ اورداه ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮب ﻓﻘﺎﻻ او اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻓﻼن و ﻧﺴﺒﻪ ﻏﯿﺮه و ﻣﻦ ﺣّﺪﺛﺎ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻨﻪ و‬‫وﻗﻊ ﻻﺣـﺪﻫﻤﺎ ﻋﺎﻟﯿﺎ و ﻟﻼﺧﺮ ﻧﺎزﻻ و ارﺗّﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﺴﻖ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻣﺎ اﻧﻔﻘﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﺎ اﻧﻔﺮدا ﺑﻪ و ﻗـّﺪﻣﻨﺎ ﻣﻦ اﺳـﻤﻪ اﺣﻤـﺪ ﻟﯿﺠﻤﻊ ﻣﻌﻨﯿﯿﻦ‬‫اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺗﺒّﺮﮐﺎ ﺑﺎﻻﺑﺘﺪاء ﺑﺎﺳﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻧّﻪ اّول ﺑﺎب اﻻﻟﻒ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻪ و اﻟﻤﻌﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺑﻤّﻨﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ و اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ در ﺑﺎب ارﺑﻌﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ‬‫ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻮﻟﯽ ﺣﻤﺰة اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ ﺳﻤﻊ ﻣﻌﻤﺮا و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪25 :‬‬‫و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺎ ﺣـّﺪث ﻋﻦ ﮐﺘﺒﻪ ﻓﻬﻮ اﺻّﺢ ﯾﻘﻮل اﺿـﻌﻒ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ و ﺷـﯿﻮخ اﺣﻤﺪ و اﻣﺜﺎﻟﻪ ﻧﺤﻮ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻤﺴﺎﻧﯿـﺪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﭘﯿـﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻨﺴﺖ و از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﺷﯿﻮخ اﺣﻤﺪ و اﻣﺜﺎل او ﻣﺜﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮐﻪ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ازو درﯾﻦ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ رواﯾﺖ‬‫ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺛﻘﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ از اﯾﺸﺎن در ﻣﺴـﻨﺪ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ إذا‬‫اﺳـﺘﻨﺎر ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات ﺳـّﻨﯿﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﻣّﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﮥ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ‬‫اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻟﺜﻼﺛـﮥ ﻣﻦ ﻧﺴـﺨﮥ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺧﻄﻮط اﻟﺤﻔﺎظ آﺧﺮﻫﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـّﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻓﺮأﯾﺘﻪ ﻻ ﯾﺮوي ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻟّﺎ ﻋﻦ ﺧﯿﺎر اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﻌﺪول‬‫اﻟﺜﻘﺎت اﻟّـﺬﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﻘﺮون ﺑﺸـﻬﺎدة رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص ﮐﺎﻻﺳﻮد و ﻋﻠﻘﻤـﮥ و ﻋﻄﺎ و ﻋﮑﺮﻣـﮥ و ﻣﺠﺎﻫﺪ و ﻣﮑﺤﻮل و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي و‬‫اﺿـﺮاﺑﻬﻢ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻓﮑّﻞ اﻟّﺮواة اﻟّـﺬﯾﻦ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋـﺪول ﺛﻘﺎت اﻋﻼم اﺧﯿﺎر ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﻢ‬‫ﮐـّﺬاب و ﻻـﻣﺘﻬﻢ ﺑﮑـﺬب و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﯾﺎ اﺧﯽ ﺑﻌﺪاﻟـﮥ ﻣﻦ ارﺗﻀﺎﻫﻢ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن ﯾﺎﺧـﺬ ﻋﻨﻬﻢ اﺣﮑﺎم دﯾﻨﻪ ﻣﻊ ﺷـّﺪة‬‫ﺗﻮّرﻋﻪ و ﺗﺤﺮزه و ﺷـﻔﻘﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻻّﻣـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ و ﻗﺪ ﺑﻠﻐﻨﺎ اﻧّﻪ ﺳـﺌﻞ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻦ اﻻﺳﻮد و ﻋﻄﺎ و ﻋﻠﻘﻤﮥ اّﯾﻬﻢ اﻓﻀﻞ ﻓﻘﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﺑﺎﻫﻞ‬‫ان ﻧﺬﮐﺮﻫﻢ ﻓﮑﯿﻒ ﻧﻔﺎﺿﻞ ﺑﯿﻨﻬﻢ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪26 :‬‬‫ﺣـﺪﯾﺜﯽ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ از اﺧﯿﺎر ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﻋﺪول و ﺛﻘﺎتاﻧﺪ و از ﺧﯿﺮ ﻗﺮون ﺑﺸـﻬﺎدت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﺟﻤﯿﻊ روات ﮐﻪ در ﻣﯿـﺎن اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﯿـﺎن ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻋـﺪول و ﺛﻘـﺎت و اﻋﻼم‬‫اﺧﯿﺎراﻧـﺪ و ﮐﺴـﯽ از اﯾﺸﺎن ﮐﺬاب و ﻣﺘﻬﻢ ﺑﮑﺬب ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺮاي ﺛﺒﻮت ﻋﺪاﻟﺖ اﯾﺸﺎن ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪن اﻣﺎم اﻋﻈﻢ اﯾﺸﺎن را ﺑﺮاي اﺧﺬ‬‫اﺣﮑـﺎم دﯾﻦ ﺧﻮد از اﯾﺸـﺎن و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺷـﺪت ﺗﻮرع و ﺗﺤﺮز و ﺷـﻔﻘﺖ ﺟﻨـﺎﺑﺶ ﺑﺮ اﻣﺖ ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 37‬از ‪324‬‬‫ﻣﺠﺮوﺣﯿﻦ و ﻣﻘﺪوﺣﯿﻦ و ﮐﺬاﺑﯿﻦ و وﺿﺎﻋﯿﻦ اﺣﮑﺎم دﯾﻨﯿﻪ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷـﺮﻋﯿﻪ اﺧﺬ ﮐﻨﺪ ﭘﺲ از ﻋﺒﺎرت ﺷـﻌﺮاﻧﯽ ﺑﺘﺎﮐﯿﺪ اﮐﯿﺪ و اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻧﺰد اﻣﺎم اﻋﻈﻢ و اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع اﯾﺸﺎن ﺑﺎﻻوﻟﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﺧﯿﺎر و ﻣﻘﺘﺪاﯾﺎن اﺑﺮار و ﻋﺪول ﺛﻘﺎت و ﻓﺤﻮل اﺛﺒﺎت‬‫و اﻋﻼـم ﮐﺒﺎر و اﺋّﻤﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر ﺑﻮده و ﭼﺴﺎن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﮐﻪ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ او را ﻣﻘﺘـﺪاي ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﯿـﺪه او را ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﺮاي اﺧﺬ‬‫اﺣﮑﺎم دﯾﻦ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺻّﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ او را ﺑﻤﺪاﺋﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺳﺘﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ اﺗﺤﺎف‬‫اﻟﻨﺒﻼء اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻠﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺨﻀـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺨﻀـﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ‬‫اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻢ ﻟا ّﺪﻣﺸـﻘﯽ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﺤّﺠﮥ اﻟﻤﻔّﺴـ ﺮ ﻧﺎدرة اﻟﻌﺼﺮ ﺑﺠﻮاب ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﺻـﺤﺎب اﻟﺴـﯿﺮ ﮐﺎﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻏﯿﺮه ﯾﺬﮐﺮون ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ أي ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺷﯿﺌﺎ ﺿﻌﯿﻔﺎ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻣﺜﻞ ﻫﺬا و ﻻ رووا ﻣﺎ‬‫ﺗﻘّﺪم ﻗﻮﻟﻨﺎ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ ﻣﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟّﺬﯾﻦ ﯾﻨﻘﻠﻮﻧﻪ ﺑﺎﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﮐﺘﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪27 :‬‬‫و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ اﻟّﻄﻮﺳـﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﻨﺬر و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﮐﺎﺑﺮ اﻟّﺴﺎدة اﻟﺬﯾﻦ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﻣﮥ ﻟﺴﺎن ﺻﺪق و ﺗﻔﺎﺳﯿﺮﻫﻢ ﻣﺘﻀّﻤﻨﻪ ﻟﻠﻤﻨﻘﻮﻻت اﻟﺘﯽ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‬‫و از اﻓﺎده ذﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﺪاي ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻗﻮﻣﺴﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤّﺪث ﻣﺤّﮏ رﺟﺎﻟﺴـﺖ‬‫و ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﺻﺎﺣﺐ ﺻﻮاﻗﻊ او را اﻣﺎم ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﺻﺎﺣﺐ او‬‫ﺑﺨـﺎري و ﺷـﯿﺦ او ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق و اﻣﺜـﺎل اﯾﺸـﺎن ﺗﺮك ﮐﺮده ﺷﻮد دروازه ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺴـﺘﻪ ﺷﻮد و ﮔﻔﺖ و ﺷـﻨﯿﺪن درﯾﻦ ﻓﻦ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﮔﺮدد و‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ و اﺧﺒـﺎر ﺳـﺮور اﻧـﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻣـﺎ اﺗﺼـﻞ اﻟّﻠﯿﻞ ﺑﺎﻟﻨﻬﺎر ﺑﻤﯿﺮد و ﺷﻮﮐﺖ زﻧﺎدﻗﻪ ﺑﺎﺳﺘﯿﻼي اﯾﺸﺎن ﺗﺮﻗﯽ ﮔﯿﺮد و‬‫دّﺟﺎﻟﯿﻦ و ﮐّﺬاﺑﯿﻦ از اﺳﺘﺘﺎر ﺳﺮ ﺑﯿﺮون آرﻧﺪ و ﺑﺘﻀﻠﯿﻞ و ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﺎﻟﻢ ﻫّﻤﺖ ﮔﻤﺎرﻧﺪ و ذﮐﺮ اﯾﻦ ﻣﺮدم در ﻣﯿﺰان ﺑﻤﺘﺎﺑﻌﺖ ﻋﻘﯿﻠﯽ ﺑﺮاي ذّب‬‫ﺣﺮﯾﻢ اﯾﺸﺎن و دﻓﻊ ﻃﻌﻦ ﻃﺎﻋﻨﯿﻨﺴﺖ و اﯾﻨﻬﺎ از ﻋﻘﯿﻠﯽ ﻣﻮﺛﻮقﺗﺮاﻧـﺪ ﺑـﺪرﺟﺎت ﺑﻠﮑﻪ اوﺛﻖاﻧـﺪ از ﺛﻘﺎت ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻪ ﻋﻘﯿﻠﯽ اﯾﺸﺎن را در ﮐﺘﺎب‬‫ﺧـﻮد ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده و در اﯾـﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﯿـﭻ ﻣﺤـّﺪﺛﯽ ﺷـﮏ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﻗـﺎل ﻓﯽ ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ‬‫اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ اﺧﺒﺎر اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻣﺴـﺘﻘﺼﺎة ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﻗـﺪ ﺑـﺪت ﻣﻨﻪ ﻫﻔﻮة ﺛﻢ ﺗﺎب ﻣﻨﻬﺎ و ﻫﺬا اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ ﻗﺪ‬‫ﺷﺤﻦ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﻗﺎل ﻣﺎ اﺳﺘﺼﻐﺮت ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﺣﺪ اﻟّﺎ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﻟﻮ ﺗﺮك ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﺻﺎﺣﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪28 :‬‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﺷـﯿﺨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻋّﻔﺎن و اﺑﺎن اﻟﻌّﻄﺎر و اﺳـﺮاﺋﯿﻞ و ازﻫﺮ اﻟّﺴـ ﻤﺎن و ﺑﻬﺰ ﺑﻦ اﺳﺪ و‬‫ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ و ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﻟﻐّﻠﻘﻨﺎ اﻟﺒﺎب و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﺨﻄﺎب و ﻟﻤﺎﺗﺖ اﻻﺛﺎر و اﺳـﺘﻮﻟﺖ اﻟﺰﻧﺎدﻗﮥ و ﻟﺨﺮج اﻟّﺪّﺟﺎﻟﻮن أ ﻓﻤﺎ ﻟﮏ ﻋﻘﻞ‬‫ﯾﺎ ﻋﻘﯿﻠﯽ أ ﺗـﺪري ﻓﯿﻤﻦ ﺗﺘﮑﻠّﻢ و اﻧﻤﺎ ﺗﺒﻌﻨﺎك ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻨﻤﻂ ﻟﻨﺬّب ﻋﻨﻬﻢ و ﻟﻨﺰّﯾﻒ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧّﮏ ﻻ ﺗﺪري ان ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء‬‫اوﺛﻖ ﻣﻨـﮏ ﺑﻄﺒﻘﺎت ﺑﻞ و اوﺛﻖ ﻣﻦ ﺛﻘﺎت ﮐﺜﯿﺮﯾﻦ ﻟﻢ ﺗﻮردﻫﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﮏ و ﻫـﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻓﯿﻪ ﻣﺤـّﺪث و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣـﺪ اﻻﻋﻼم ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ و ﻣﻌﻤﺮ و ﺛﻮر و ﻋﻨﻪ اﺣﻤـﺪ و اﺳـﺤﺎق و اﻟﺮﻣﺎدي و اﻟﺰﻫﺮي و ﺻـّﻨﻒ‬‫اﻟﮑﺘﺐ ﺗﻮﻓﯽ ﻋﻦ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ ‪ 211‬و اﺑﻮ اﻟﻮﻓﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻄﺮاﺑﻠﺴﯽ در ﮐﺸﻒ ﺣﺜﯿﺚ ﻋﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﻮﺿﻊ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻣﺤّﺪث ﻣﺸـﻬﻮر ﺳـﺮد ﻣﺎ ﺷﺎء ذﮐﺮ اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ ﮐﻼم ﻣﻦ ﺗﮑﻠّﻢ ﻓﯿﻪ و ﻗﺪ ﺻـّﺤﺢ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﺎﻟﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ إذا ﮐﻤﺎ ﺷـﺮﺣﻪ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺣﺎﺷﯿﮥ اﻟﻤﯿﺰان و ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﻮن ﺛﻘﮥ و ﻗﺪ روي ﻟﻪ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﺴّﺘﮥ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ و ﻣﻦ روي‬‫ﻟﻪ اﻟﺸـﯿﺨﺎن ﻓﻘـﺪ ﺟﺎز اﻟﻘﻨﻄﺮة ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺤﺜﯿﺚ اﻗﻮل ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق اﯾﻀﺎ ﻣﻤﻦ‬‫ﺟﺎز اﻟﻘﻨﻄﺮة و ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﻮن ﺛﻘـﮥ و ﻗﺪ روي ﻟﻪ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﺴـﺘﮥ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻐﺰﻧﻮي در ﮐﺸﻒ اﻟﻤﺤﺠﻮب ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 38‬از ‪324‬‬‫رﺑﯿﻊ رواﯾﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻫﺎرون اﻟﺮﺷﯿﺪ ﺑﻤﮑﻪ ﺷﺪﯾﻢ ﭼﻮن ﺣﺞ ﮐﺮدﯾﻢ ﻣﺮا ﮔﻔﺖ اﯾﻨﺠﺎ ﻫﯿﭻ ﻣﺮدي ﻫﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪29 :‬‬‫از ﻣﺮدان ﺧـﺪا ﺗﺎ وﯾﺮا زﯾﺎرت ﮐﻨﯿﻢ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﻠﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺻـﻨﻌﺎﻧﯽ اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮔﻔﺖ ﻣﺮا ﺑﻨﺰدﯾﮏ وي ﺑﺮ ﭼﻮن ﺑﻨﺰدﯾﮏ او ﺷـﺪﯾﻢ زﻣﺎﻧﯽ‬‫ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﭼﻮن ﻗﺼـﺪ ﺑﺎزﮔﺸـﺘﻦ ﮐﺮدﯾﻢ ﻫﺎرون ﺑﻤﻦ اﺷﺎرت ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﺎ از وي ﺑﭙﺮس ﺗﺎ ﻫﯿـﭻ وام داري ﭘﺮﺳـﯿﺪم ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ ﺑﻔﺮﻣﻮد ﺗﺎ‬‫واﻣﺶ ﺑﮕﺬارﻧـﺪ و از آﻧﺠـﺎ ﺑﯿﺮون آﻣـﺪ ﮔﻔﺖ ﯾﺎ ﻓﻀـﯿﻞ دﻟﻢ ﻫﻨﻮز ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدي را ﺑﺒﯿﻨﻢ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ازﯾﻦ ﮔﻔﺘﻢ ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ‬‫اﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ اﻟـﺦ و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺼﺎف ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﺳـﺒﺐ اﻻﺧﺘﻼف ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﺳـﺒﺎب اﻻﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺻـﺤﺎب اﻟّﺮأي اﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻋﺼـﺮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﻟﺰﻫﺮي و ﻓﯽ ﻋﺼـﺮ ﻣﺎﻟﮏ و ﺳﻔﯿﻦ و ﺑﻌﺪ‬‫ذﻟﮏ ﻗﻮم ﯾﮑﺮﻫﻮن اﻟﺨﻮض ﺑﺎﻟﺮاي و ﯾﻬﺎﺑﻮن اﻟﻔﺘﯿﺎ و اﻻﺳﺘﻨﺒﺎط اﻻ ﻟﻀﺮورة ﻻ ﯾﺠﺪون ﻣﻨﻬﺎ ﺑّﺪا و ﮐﺎن اﮐﺒﺮ ﻫّﻤﻬﻢ رواﯾﮥ‬‫ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺳﺌﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻋﻦ ﺷﯽء ﻓﻘﺎل اﻧّﯽ ﻻﮐﺮه ان اﺣّﻞ ﻟﮏ ﺷﯿﺌﺎ ﺣّﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ او اﺣّﺮم‬‫ﻣﺎ اﺣّﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮏ‬‫و ﻗـﺎل ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ ﯾـﺎ اّﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﻻ ﺗﻌﺠﻠﻮا ﺑﺎﻟﺒﻼء ﻗﺒﻞ ﻧﺰوﻟﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻨﻔّﮏ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ان ﯾﮑﻮن ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ إذا ﺳـﺌﻞ ﺳـّﺪ دوري و ﻧﺤﻮ‬‫ذﻟﮏ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠّﯽ و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻓﯽ ﮐﺮاﻫﮥ اﻟﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﺠﺎﺑﺮ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻧّﮏ ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺒﺼﺮة ﻓﻼ‬‫ﺗﻔﺖ اﻟّـﺎ ﺑﻘﺮآن ﻧـﺎﻃﻖ او ﺑﺴـّﻨﮥ ﻣﺎﺿـﯿﮥ ﻓﺎﻧّﮏ ان ﻓﻌﻠﺖ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻫﻠﮑﺖ و اﻫﻠﮑﺖ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻨﻀـﺮ ﻟﻤﺎ ﻗـﺪم اﺑﻮ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﺒﺼـﺮة اﺗﯿﺘﻪ اﻧﺎ و‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻘﺎل ﻟﻠﺤﺴﻦ اﻧﺖ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺎ ﮐﺎن اﺣﺪ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة اﺣّﺐ إﻟﯿﻨﺎ ﻟﻘﺎء ﻣﻨﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪30 :‬‬‫و ذﻟـﮏ اﻧﻪ ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻧﮏ ﺗﻔﺘﯽ ﺑﺮأﯾﮏ ﻓﻼ ﺗﻔﺖ ﺑﺮأﯾﮏ اﻟّﺎ ان ﯾﮑﻮن ﺳـّﻨﮥ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ او ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺰل و ﻗﺎل اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﻨﮑﺪر ان اﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﯿﻦ ﻋﺒﺎده ﻓﻠﯿﻄﻠﺐ ﻟﻨﻔﺴﻪ اﻟﻤﺨﺮج و ﺳـﺌﻞ اﻟﺸﻌﺒﯽ ﮐﯿﻒ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﺼﻨﻌﻮن إذا ﺳﺌﻠﺘﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺒﯿﺮ‬‫وﻗﻌﺖ ﮐﺎن إذا ﺳـﺌﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ اﻓﺘﻬﻢ ﻓﻼ ﯾﺰال ﺣﺘﯽ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻻّول و ﻗﺎل اﻟﺸﻌﺒﯽ ﻣﺎ ﺣّﺪﺛﻮك ﻫﺆﻻء ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺨﺬ ﺑﻪ و ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮه ﺑﺮاﯾﻬﻢ ﻓﺎﻟﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﺤّﺶ اﺧﺮج ﻫﺬه اﻻﺛﺎر ﻣﻦ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺪارﻣﯽ ﻓﻮﻗﻊ ﺷﯿﻮع ﺗﺪوﯾﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻﺛﺮ ﻓﯽ ﺑﻠﺪان‬‫اﻻﺳـﻼم و ﮐﺘﺎﺑﮥ اﻟـّﺼ ﺤﻒ و اﻟﻨﺴﺦ ﺣﺘﯽ ﻗﻞ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن اﻫﻞ اﻟﺮواﯾﮥ اﻟّﺎ ﮐﺎن ﻟﻪ ﺗﺪوﯾﻦ ﺻـﺤﯿﻔﮥ او ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻦ ﺣﺎﺟﺘﻬﻢ ﺑﻤﻮﻗﻊ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﻄﺎف‬‫ﻣﻦ ادرك ﻣﻦ ﻋﻈﻤـﺎﺋﻬﻢ ذﻟـﮏ اﻟّﺰﻣـﺎن ﺑﻼـد اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﻌﺮاق و اﻟﻤﺼـﺮ و اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺨﺮاﺳﺎن و ﺟﻤﻌﻮا اﻟﮑﺘﺐ و ﺗﺘّﺒﻌﻮا اﻟﻨﺴـﺦ و‬‫اﻣﻌﻨﻮا ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺤﺺ ﻋﻦ ﻏﺮﯾﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻧﻮادر اﻻﺛﺮ ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم اوﻟﺌﮏ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻵﺛﺎر ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻻﺣﺪ ﻗﺒﻠﻬﻢ و ﺗﯿّﺴﺮ ﻟﻬﻢ‬‫ﻣـﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﯿّﺴـ ﺮ ﻻﺣـﺪ ﻗﺒﻠﻬﻢ و ﺧﻠﺺ إﻟﯿﻬﻢ ﺷـﯽء ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻃﺮق اﻻﺣـﺎدﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﮐـﺎن ﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻣﺎﺋـﮥ ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻤﺎ ﻓﻮﻗﻬﺎ‬‫ﻓﮑﺸﻒ ﺑﻌﺾ اﻟﻄﺮق ﻣـﺎ اﺳـﺘﺘﺮ ﻓﯽ ﺑﻌﻀـﻬﺎ اﻵﺧﺮ و ﻋﺮﻓﻮا ﻣﺤّﻞ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﻐﺮاﺑـﮥ و اﻻﺳـﺘﻔﺎﺿﮥ و اﻣﮑﻦ ﻟﻬﻢ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺘﺎﺑﻌﺎت و‬‫اﻟﺸﻮاﻫﺪ و ﻇﻬﺮ ﻟﻬﻢ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻟﻢ ﺗﻈﻬﺮ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﻔﺘﻮي ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻﺣﻤﺪ اﻧﺘﻢ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻻﺧﺒﺎر اﻟّﺼﺤﯿﺤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪31 :‬‬‫ﻣّﻨﺎ ﻓﺎذا ﮐﺎن ﺧﺒﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﺎﻋﻠﻤﻮﻧﯽ ﺣﺘﯽ اذﻫﺐ إﻟﯿﻪ ﮐﻮﻓّﯿﺎ ﮐﺎن او ﺑﺼـﺮّﯾﺎ او ﺷﺎﻣّﯿﺎ ﺣﮑﺎه اﺑﻦ اﻟﻬﻤﺎم و ذﻟﮏ ﻷﻧّﻪ ﮐﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ‬‫ﻻ ﯾﺮوﯾﻪ اﻟّﺎ اﻫﻞ ﺑﻠﺪ ﺧﺎّﺻﮥ ﮐﺎﻓﺮاد اﻟﺸﺎﻣّﯿﯿﻦ و اﻟﻌﺮاﻗﯿﯿﻦ او اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺧﺎّﺻﮥ ﮐﻨﺴـﺨﮥ ﺑﺮﯾﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﺮدة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ و ﻧﺴﺨﮥ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﺷﻌﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه او ﮐﺎن اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﯽ ﻣﻘّﻠﺎ ﺧﺎﻣﻼ ﻟﻢ ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﺷـﺮذﻣﮥ ﻗﻠﯿﻠﻮن ﻓﻤﺜﻞ ﻫﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﯾﻐﻔﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﺎّﻣﮥ اﻫﻞ اﻟﻔﺘﻮي‬‫و اﺟﺘﻤﻌﺖ ﻋﻨـﺪﻫﻢ آﺛﺎر ﻓﻘﻬﺎء ﮐّﻞ ﺑﻠﺪ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﮐﺎن اﻟّﺮﺟﻞ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺒﻠﻬﻢ ﻻ ﯾﺘﻤﮑﻦ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻠﺪه و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻬﻢ ﯾﻌﺘﻤـﺪون ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺪاﻟﺘﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺨﻠﺺ إﻟﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪة اﻟﺤﺎل و ﺗﺘﺒﻊ اﻟﻘﺮاﺋﻦ و اﻣﻌﻦ ﻫﺬه‬‫اﻟﻄﺒﻘـﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻔّﻦ و ﺟﻌﻠﻮه ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﺴـﺘﻘّﻠﺎ ﺑﺎﻟﺘـﺪوﯾﻦ و اﻟﺒﺤﺚ و ﻧـﺎﻇﺮوا ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺼـّﺤﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻓﺎﻧﮑﺸﻒ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻬـﺬا اﻟﺘـﺪوﯾﻦ و‬‫اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة ﻣﺎ ﮐﺎن ﺧﻔّﯿﺎ ﻣﻦ ﺣﺎل اﻻﺗﺼﺎل و اﻻﻧﻘﻄﺎع و ﮐﺎن ﺳـﻔﯿﻦ و وﮐﯿﻊ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ﯾﺠﺘﻬـﺪون ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﻼ ﯾﺘﻤّﮑﻨﻮن ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 39‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﺮﻓﻮع اﻟﻤﺘﺼﻞ اﻟّﺎ ﻣﻦ دون اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ ذﮐﺮه اﺑﻮ داود اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﯽ اﻫﻞ ﻣّﮑﮥ و ﮐﺎن اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ ﯾﺮوون ارﺑﻌﯿﻦ‬‫اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻤـﺎ ﯾﻘﺮب ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻞ ﺻـّﺢ ﻋﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻧّﻪ اﺧﺘﺼـﺮ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻣﻦ ﺳـّﺘﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻋﻦ أﺑﯽ داود اﻧﻪ اﺧﺘﺼـﺮ ﺳـﻨﻨﻪ ﻣﻦ‬‫ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﺟﻌﻞ اﺣﻤﺪ ﻣﺴﻨﺪه ﻣﯿﺰاﻧﺎ ﯾﻌﺮف ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪32 :‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﻤـﺎ وﺟـﺪ ﻓﯿﻪ و ﻟﻮ ﺑﻄﺮﯾﻖ واﺣـﺪ ﻣﻦ ﻃﺮﻗﻪ ﻓﻠﻪ اﺻﻞ و اﻟّﺎ ﻓﻼ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﮐﺎن رؤس ﻫﺆﻻء ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘّﻄﺎن و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻣﺴّﺪد و ﻫّﻨﺎد و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳـﺤﺎق‬‫ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ و ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﻗﺮاﻧﻬﻢ و ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ ﻫﯽ اﻟﻄﺮاز اﻻول ﻣﻦ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﻤﺤّﻘﻘﻮن ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﺪ‬‫اﺣﮑﺎم ﻓّﻦ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻣﺮاﺗﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻦ اﻟّﺮأي ان ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﻠﯿﺪ رﺟﻞ ﻣﻤﻦ ﻣﻀـﯽ ﻣﻊ ﻣﺎ ﯾﺮوون‬‫ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﻵﺛﺎر اﻟﻤﻨﺎﻗﻀﮥ ﻟﮑﻞ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﻓﺎﺧﺬوا ﯾﺘﺒﻌﻮن اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و آﺛﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﻮاﻋﺪ اﺣﮑﻤﻮﻫﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ اﻟﻤﺴـﻔﺮ و اﻟﺒﺪر اﻟﻤﻨﺠﻠﯽ روﺷـﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺎره ﺑﻮدﻧﺪ از‬‫ﻓﺘﻮي ﺑﺮاي و اﮐـﺒﺮ ﻫﻢ اﯾﺸـﺎن رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮي ﺑﻮد و ﻃﻮاف ﺑﻠـﺪان در زﻣـﺎن ﺧﻮد ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﺑﺠﻤﻊ ﮐﺘﺐ و ﺗﺘﺒﻊ ﻧﺴـﺦ و اﻣﻌـﺎن در‬‫ﺗﻔﺤﺺ از ﻏﺮﯾﺐ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻧﻮادر اﺛﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪ از اﺣﺎدﯾﺚ و آﺛﺎر آﻧﭽﻪ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻧﺸﺪ ﺑﺮاي ﮐﺴـﯽ ﻗﺒﻞ اﯾﺸﺎن‬‫و ﻣﯿﺴـﺮ ﺷـﺪ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن آﻧﭽﻪ ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﺸﺪ ﺑﺮاي ﮐﺴـﯽ ﻗﺒﻞ اﯾﺸﺎن و رﺳـﯿﺪ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺷـﯽء ﮐﺜﯿﺮ از ﻃﺮق اﺣﺎدﯾﺚ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي ﺑﺴـﯿﺎري از‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻧﺰد اﯾﺸـﺎن ﺻـﺪ ﻃﺮﯾـﻖ ﻣﻮﺟـﻮد ﮔﺮدﯾـﺪ ﭘﺲ ﻣـﺎﻓﻮق آن و ﮐﺸـﻒ ﮐﺮد ﺑﻌﺾ ﻃﺮق ﭼﯿﺰي را ﮐـﻪ ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﺑـﻮد در ﺑﻌﺾ آﺧﺮ و‬‫ﺑﺸـﻨﺎﺧﺘﻨﺪ اﯾﻨﻬـﺎ ﻣﺤـﻞ ﻫﺮ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻏﺮاﺑﺖ و اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ و ﻣﻤﮑﻦ ﺷـﺪ ﺑﺮاي اﯾﺸـﺎن ﻧﻈﺮ در ﻣﺘﺎﺑﻌـﺎت و ﺷﻮاﻫـﺪ و ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﮐﺜﯿﺮه ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻓﺘﻮي و ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪33 :‬‬‫آﺛـﺎر ﻓﻘﻬﺎي ﻫﺮ ﺑﻠـﺪ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺒﻞ اﯾﺸﺎن آدﻣﯽ ﻗﺎدر ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ ﺟﻤﻊ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻠـﺪ ﺧﻮد و اﺻـﺤﺎب آن و ﻧﯿﺰ ﻗﺒﻞ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات اﻋﺘﻤـﺎد ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ در ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺳـﻤﺎء رﺟـﺎل و ﻣﺮاﺗﺐ ﻋـﺪاﻟﺖﺷﺎن ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﺑﺴﻮي اﯾﺸﺎن از ﻣﺸﺎﻫـﺪه و ﺗﺘﺒﻊ ﻗﺮاﺋﻦ و‬‫ﺣﻀﺮات اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ اﻣﻌﺎن درﯾﻦ ﻓﻦ ﻫﻢ ﮐﺮدﻧﺪ و آن را ﺷﯽء ﻣﺴﺘﻘﻞ ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧﺪ ﺑﺘﺪوﯾﻦ و ﺑﺤﺚ و ﻣﻨﺎﻇﺮه ﮐﺮدﻧﺪ در ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ و ﻏﯿﺮ‬‫ان ﭘﺲ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺷـﺪ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺪوﯾﻦ و ﻣﻨﺎﻇﺮه آﻧﭽﻪ ﻣﺨﻔﯽ ﺑﻮد از ﺣﺎل اﺗﺼﺎل و اﻧﻘﻄﺎع و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق از رؤس اﯾﻦ ﻋﻈﻤﺎ و اﻋﺎﻟﯽ‬‫اﯾﻦ ﮐـﺒﺮاﺳﺖ و اﯾﻦ ﻃﺒﻘﻪ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق از رءوس آﻧﺴﺖ ﻃﺮاز اول از ﻃﺒﻘـﺎت ﻣﺤـﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﻓﯿـﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﮐﯿﻒ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻫﻮ‬‫ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻬـﺬا اﻟﻤـﺪح و اﻟﺜﻨﺎء اﻟﺠﻠﻞ و ﻣﻌـﺪود ﻣﻦ رؤس اﻟﻄﺮاز اﻻّول إذا روي ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻧﻔﺲ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و‬‫ﻋّﻈـ ﻢ و ﺑّﺠـ ﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌـّﻮل ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻـ ﺟـﻮر و ﺣﯿـﻒ ﻏﯿﺮ ﻣﻌّﻠـﻞ و از ﻫﻤﻪ ﻟﻄﯿـﻒﺗﺮ و ﻧﻐﺰﺗﺮ ﺳـﺨﻨﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺧـﺎﺗﻤﻪ‬‫ﮐﻼﻣﺴﺖ در ﻣـﺪح ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﺑﻌﺮض رﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻـﺤﺎب اﻓﻬﺎم اﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺴـﺘﻬﺎم ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و آن اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌـﺪده ﺗﺼـﺪﯾﻖ رّب ﻣﻨﻌـﺎم اﺑﻦ ﻫﻤـﺎم را در رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام ﺑﺨﻄﺎب ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳﻼم و ﻣﻘﺘﺪاي اﻋﻼم ﺧﻮد ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﻘﺎم ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺷﺮح اﻟﺼﺪور ﺑﺸﺮح ﺣﺎل اﻟﻤﻮﺗﯽ‬‫و اﻟﻘﺒﻮر ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺨّﻮاص اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ‬‫ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل اوﻗﻔﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺎ ﺷﯿﺦ اﻟّﺴﻮء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪34 :‬‬‫ﻟﻮﻻ ﺷﯿﺒﺘﮏ ﻻﺣﺮﻗﺘﮏ ﺑﺎﻟﻨﺎر ﻓﺎﺧﺬﻧﯽ ﻣﺎ ﯾﺎﺧﺬ اﻟﻌﺒﺪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي ﻣﻮﻻه ﻓﻠّﻤﺎ اﻓﻘﺖ ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺎ ﺷﯿﺦ اﻟّﺴﻮء ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﻣﺜﻞ اﻻّوﻟﯿﻦ ﻓﻠّﻤﺎ اﻓﻘﺖ‬‫ﻗﻠﺖ ﯾﺎ رّب ﻣﺎ ﻟﻬﮑﺬا ﺣّﺪﺛﺖ ﻋﻨﮏ ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﺎ ﺣّﺪﺛﺖ ﻋّﻨﯽ و ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﺑﺬﻟﮏ‬‫ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﻧﺒّﯿﮏ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 40‬از ‪324‬‬‫ﻋﻦ ﺟﺒﺮﺋﯿـﻞ ﻋﻨـﮏ ﯾﺎ ﻋﻈﯿﻢ اﻧﮏ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﺷﺎب ﻟﯽ ﻋﺒـﺪ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﺷـﯿﺒﮥ اﻟّﺎ اﺳـﺘﺤﯿﯿﺖ ﻣﻨﻪ ان اﻋـّﺬﺑﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺎر ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺻـﺪق ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق و ﺻﺪق ﻣﻌﻤﺮ و ﺻﺪق اﻟﺰﻫﺮي و ﺻﺪق اﻧﺲ و ﺻﺪق ﻧﺒّﯿﯽ و ﺻﺪق ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ اﻧﺎ ﻗﻠﺖ ذﻟﮏ اﻧﻄﻠﻘﻮا ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺨّﻮاص اﻟﺸﯿﺦ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ﻗﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎم ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣـﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل اوﻗﻔﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺴﻮء ﻟﻮﻻ ﺷـﯿﺒﺘﮏ ﻻﺣﺮﻗﺘﮏ ﺑﺎﻟّﻨﺎر ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رّب ﻣﺎ‬‫ﻫﮑﺬا ﺣّﺪﺛﺖ ﻋﻨﮏ ﻗﺎل و ﻣﺎ‬‫ﺣـّﺪﺛﺖ ﻋﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤـﺎم ﺛﻨـﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﻧﺒﯿﮏ ﻋﻦ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ‬‫ﻋﻨﮏ ﯾﺎ ﻋﻈﯿﻢ اﻧﮏ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﺷﺎب ﻟﯽ ﻋﺒـﺪ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﺷـﯿﺒﮥ اﻟّﺎ اﺳـﺘﺤﯿﯿﺖ ﻣﻨﻪ ان اﻋـّﺬﺑﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺎر ﻓﻘﺎل ﺻـﺪق ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﺻﺪق ﻣﻌﻤﺮ و‬‫ﺻﺪق اﻟﺰﻫﺮي و ﺻﺪق اﻧﺲ و ﺻﺪق ﻧﺒّﯿﯽ و ﺻﺪق ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ اﻧﺎ ﻗﻠﺖ ذﻟﮏ اﻧﻄﻠﻘﻮا ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪35 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ و اﺧﺮج زاﻫﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺸﺤﺎﻣﯽ ﻓﯽ اﻻﻟﻬّﯿﺎت ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﻗـﺎل ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ ﻟﯽ ﺻـﺪﯾﻘﺎ ﻓﻤﺎت ﻓﺮاﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل وﺑّﺨﻨﯽ و ﻗﺎل ﺧﻠﻄﺖ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ دار اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ‬‫رّب اﺗّﮑﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻀـﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧّﮏ ﻗﻠﺖ اﻧّﯽ ﻻﺳﺘﺤﯿﯽ‬‫ان اﻋّﺬب ذا ﺷﯿﺒﮥ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر ﻗﺎل ﻗﺪ ﻏﻔﺮت ﻟﮏ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﺰاﻫـﺪ ﻗﺎل راﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻗﺎل اﻗﺎﻣﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ و ﻗﺎل ﻟﯽ ﯾﺎ‬‫ﺷﯿﺦ اﻟﺴﻮء ﻣﺎ ذا ﺟﺌﺖ ﺑﻪ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـّﺪﺛﺖ ﺑﻪ ﻗﺎل ﻣﺎ ﻫﻮ ﻗﻠﺖ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻋﻦ رﺳﻮﻟﮏ ﻋﻦ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻨﮏ اﻧّﮏ ﻗﻠﺖ‬‫اﻧّﯽ ﻻﺳـﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪي و اﻣﺘﯽ ﯾﺸـﯿﺒﺎن ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ان اﻋّﺬﺑﻬﻤﺎ ﺑﻨﺎري ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﺻﺪﻗﺖ ﺻﺪق ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺻﺪق ﻣﻌﻤﺮ ﺻﺪق اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﺻﺪق ﻋﺮوة ﺻﺪﻗﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ و ﺻﺪق رﺳﻮﻟﯽ و ﺻﺪق ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺛﻢ اﻣﺮ ﺑﯽ ذات اﻟﯿﻤﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺠﯿـﺢ اﻟّﺼﺎﺋﻎ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎﻧﯽ واﻗﻒ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ‬‫اﻟّﺮّب ﯾﺎ ﺷﯿﺦ اﻟّﺴﻮء ﺣﺘﯽ ﺧﻔﺖ ان اﻟﻘﯽ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر ﺛﻢ ﻗﺎل أ ﺗﻌﺮف اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﯾﺎ رّب ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق اﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪36 :‬‬‫أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﻦ ﻧﺒّﯿﮏ اﻧﮏ ﻗﻠﺖ إذا ﺷﺎب ﻟﺤﯿـﮥ ﻋﺒـﺪا و راس اﻣﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻻ اﻋّﺬﺑﻪ ﻓﻘﺎل اﻟّﺮّب ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﺻﺪق ﻧﺒّﯿﯽ ﺻﺪق اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة‬‫ﺻـﺪق ﺳـﻌﯿﺪ ﺻﺪق اﻟﺰﻫﺮي ﺻﺪق ﻣﻌﻤﺮ ﺻﺪق ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺻﺪﻗﺖ و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺮاﺗﯽ ﻓﯽ ﺟﺰﺋﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻟا ﺒﻐﺪادي‬‫ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻗﺎل راﯾﺖ ﻫﺬه اﻟﻠﯿﻠﮥ ﮐﺄّن اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻗﺪ ﻗﺎﻣﺖ ﻓﻨﻮدي اﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﮐﺜﻢ اﯾﻦ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻻﻋﺬﺑّﻨﮏ ﻋﺬاﺑﺎ ﺷﺪﯾﺪا ﺑﺎﻟﻨﺎر ﻓﻘﻠﺖ اﻟﻬﯽ و ﺳّﯿﺪي ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق‬‫ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﻧﺒّﯿﮏ ﻋﻦ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻨﮏ اﻧﮏ ﺗﺴـﺘﺤﯿﯽ ان ﺗﻌّﺬب ذا ﺷﯿﺒﮥ ﺷﺎﺑﺖ ﻟﮏ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻓﻘﺎل‬‫ﺻـﺪق ﻋﺒـﺪي ﺻﺪق ﺣﺒﯿﺒﯽ ﺻﺪق اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺻﺪق ﺳﺎﻟﻢ ﺻﺪق اﻟﺰﻫﺮي ﺻﺪق ﻣﻌﻤﺮ ﺻﺪق ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق اﻧﯽ ﻻﺳـﺘﺤﯿﯽ ان اﻋّﺬب ذا ﺷـﯿﺒﮥ‬‫ﺷﺎﺑﺖ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم‬‫و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺼـﺪﯾﻖ اﯾﺰد ﺧﻼق ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق را ﺑﺨﻄﺎب ﺷـﯿﺦ آﻓﺎق ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ اﮐﺜﻢ رﺿـﯽ اﻟﻔﻌﺎل ﺣﻤﯿﺪ اﻻﺧﻼق‬‫ﭼﺴﺎن ﺣﻀﺮات ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻧﻬﻤﺎك و اﻏﺮاق در ﻣﺴﺎﻫﻠﻪ و ﻣﺠﺎزﻓﻪ و ارﺳﺎل و اﻃﻼق رواﯾﺖ اﯾﻦ ﻣﺮﺿﯽ ﺧﺎﻟﻖ رزاق را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫و ارﺑﺎب اﺣﻘﺎق اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻮﺳﻮم ﺑﮑـﺬب و وﺿﻊ و اﻓﺘﺮا و اﺧﺘﻼق ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﻨﺎه ﺑﺨﺪا از ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺗﺼﺪﯾﻖ اﺻﺪق اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 41‬از ‪324‬‬‫دﺳﺖ ﺑﺮدارﻧﺪ و ﻣﺜﻞ ﺗﺠﻮﯾﺰ دﯾﮕﺮ ﻗﺒﺎﺋﺢ و ﻓﻈﺎﺋﻊ ﺑﺘﺠﻮﯾﺰ ﺑﻠﮑﻪ اﺛﺒﺎت ﮐﺬب ﻫﻢ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎرﻧﺪ اّﻣﺎ ﺷـﯿﺦ و اﺳﺘﺎد ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻧﺎﻗﺪ اﺑﻮ ﻋﺮوه‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ ﭘﺲ ﺣﺎﺋﺰ ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻌﺎﻟﯽ و ﻓﺎﺋﺰ ﻧﻔﺎﺋﺲ ﻣﻔﺎﺧﺮ و ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻋﺮوه و ﺛﻘﺎي اﻋﺘﻤﺎد ارﺑﺎب ﺻﺤﺎح و ﺣﺎوي ﻓﻀﻞ ﻣﺼﺎص و ﻧﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪37 :‬‬‫ﺻﺮاح اﺳﺖ رﺑﺎع اﺳـﻔﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻤﺤﺎﺳﻦ و ﻣﺪاﺋـﺢ او ﻣﻌﻤﻮر و ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ او ﺑﺮ اﻟﺴـﻨﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣـﺬﮐﻮر و ﭼﺴﺎن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ او از‬‫ﺛﻘﺎت رﺟﺎل و ارﺑﺎب ﮐﻤﺎل و اﺋﻤﻪ ﻣﺘﻔﻘﻬﯿﻦ و ﺣﻔﺎظ ﻣﺘﻮرﻋﯿﻦ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻨﺴﺖ و ﺟﻤﯿﻊ ارﺑﺎب ﺻـﺤﺎح ﺳـّﺘﻪ ﺑﺮ اﺧﺮاج ﺣﺪﯾﺚ او‬‫اﻧﻔـﺎق دارﻧـﺪ و ﻏـﺎﯾﺖ ﻣـﺪح او آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم اﺣﻤـﺪ در ﺣﻖ او ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﺮ را ﺑﺎ ﮐﺴـﯽ ﺿﻢ ﻧﮑﻨﯽ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻌﻤﺮ را ﺑﺮ او ﻣﺘﻘـﺪم‬‫ﻣﯽﯾﺎﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ اﻟﻘﺪﻣﺎء اﺑﻮ ﻋﺮوة ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﻤﻬّﻠﺒﯽ ﻣﻮﻟﯽ آل ازد ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﺼـﺮة ﺳـﮑﻦ اﻟﯿﻤﻦ و ﻫﻮ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و ﮐـﺎن ﻣﻦ ﺛﻘـﺎت اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘـﺎدة و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐـﺜﯿﺮ و أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق‬‫اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و اﻻﻋﻤﺶ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺜﻮري و ﺷﻌﺒﮥ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠّﯿﮥ و ﻣﺮوان اﻟﻔﺰاري و رﺑﺎح‬‫اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺛﻮر و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﻬﺬا اﻟﺮﺟﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻌﻤﺮا ﻓﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫زﻣﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﺳـﺌﻞ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻋﻦ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻓﺎﺟﺎﺑﻨﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ان ﻣﻌﻤﺮا ﻗﺎل ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻗﺎل اّن ﻣﻌﻤﺮا ﺷـﺮب ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﻧﻘﻊ‬‫ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﺟﻠﺴﺖ اﻟﯽ ﻗﺘﺎدة و اﻧﺎ اﺑﻦ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ ﻓﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻻ ﮐﺎﻧّﻪ ﻣﻨﻘﺮ ﻓﯽ ﺻﺪري ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻊ اﻟّﺼﺒﯿﺎن و اﻧﺎ‬‫ﻏﻼم اﻟﯽ ﺟﻨﺎزة اﻟﺤﺴﻦ و ﻃﻠﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـﻨﮥ ﻣﺎت اﻟﺤﺴﻦ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻧﻈﺮت ﻓﺎذا اﻻﺳـﻨﺎد ﯾﺪور ﻋﻠﯽ ﺳـّﺘﮥ ﻓﻼﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة ﺷﻌﺒﮥ و‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ و ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻋﺮوة ﻣﻮﻟﯽ ﺣّﺪان و ﻣﺎت ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪38 :‬‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي اﻧﺘﻬﯽ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﯽ ﺳـﺘﮥ ﻧﻔﺮا درﮐﻬﻢ ﻣﻌﻤﺮ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻻ اﻋﻠﻢ اﺟﺘﻤﻊ ﻻﺣﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﻤﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺠﺎز اﻟﺰﻫﺮي و ﻋﻤﺮو‬‫ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﻣﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق و اﻻﻋﻤﺶ و ﻣﻦ اﻟﺒﺼﺮة ﻗﺘﺎدة و ﻣﻦ اﻟﯿﻤﺎﻣﮥ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻻ ﺗﻀّﻢ اﺣﺪا اﻟﯽ‬‫ﻣﻌﻤﺮ اﻟّﺎ وﺟـﺪت ﻣﻌﻤﺮا اﻃﻠﺐ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف اﻟﻨﻮوي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻷﺳـﻤﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﺸـﻬﻮر‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻧﮑﺎح اﻟﻤﺸﺮك ﺛﻢ اﺟﻞ اﻟﻌﻨﯿﻦ ﺛﻢ اﻻﺷﺮﺑﮥ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺰﻫﺮي و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﻫﻮ ﺑا ﻮ ﻋﺮوة‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و اﺳـﮑﺎن اﻟﻌﯿﻦ ﺑﻦ راﺷﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو اﻟﺒﺼـﺮي ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ و ﻋﺒﺪ اﻟﺴﻼم ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ‬‫اﺧﻮ اﻟﻤﻬﻠﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻـﻔﺮة ﻻـّﻣﻪ ﺳـﮑﻦ اﻟﯿﻤﻦ ادرك اﻟﺤﺴﻦ و ﺣﻀـﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ و ﺳـﻤﻊ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻟﺰﻫﺮي و ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻟﺘﯿﻤﯽ و زﯾﺎد ﺑﻦ ﻋﻼﻗﮥ و اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و ﻗﺘﺎدة و اﻟﺴـﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻣﻨّﺒﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﮑﺪر و زﯾﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻤﺮي و ﻋﺎﺻﻤﺎ‬‫اﻻـﺣﻮل و ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﺠﻮد و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﻣـّﯿ ﮥ و ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﺤـّﺬاء و ﺳـﻬﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ و‬‫ﺧﻼﺋﻖ ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ روي ﻋﻨﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و اﯾﻮب اﻟﺴـﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و ﻫﻢ ﻣﻦ ﺷﯿﻮﺧﻪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻋﺮوﺑـﮥ و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﺷـﻌﺒﮥ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺑﻦ ﻋﻠّﯿﮥ و ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﻬﯿﺐ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ و‬‫ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ زﯾﺎد و ﻏﻨﺪر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪39 :‬‬‫و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤـﺎم و ﺧﻼـﺋﻖ ﻣﻦ اﻻﺋّﻤـ ﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗـﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﺟﻠﺴﺖ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻗﺘﺎدة و اﻧﺎ اﺑﻦ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻨﮥ ﻓﻤﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ اﻟّﺎ ﮐﺎﻧّﻪ ﯾﻨﻘﺶ ﻓﯽ ﺻﺪري و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻻ ﯾﻀﻢ ﻣﻌﻤﺮ اﻟﯽ اﺣﺪ اﻟّﺎ و ﻣﻌﻤﺮا ﻃﻠﺐ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ اول ﻣﻦ رﺣﻞ‬‫اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻌﻤﺮ اﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫﺮي ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﻗﺎل اﺛﺒﺖ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺮي ﻣﺎﻟﮏ و ﻣﻌﻤﺮ و ﯾﻮﻧﺲ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺢ ان‬‫ﻣﻌﻤﺮ اﺷـﺮب ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﻧﻘﻊ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﺻـﻨﻌﺎء اﻟﯿﻤﻦ و ﺗﺰّوج ﺑﻬﺎ رﺣﻞ إﻟﯿﻪ ﺳـﻔﯿﻦ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻫﻨﺎك و ﺳﻤﻊ‬‫ﻫﻮ ﻣﻦ ﺳـﻔﯿﻦ و ﻟﻤـﺎ دﺧـﻞ ﻣﻌﻤﺮ ﺻـﻨﻌﺎء ﮐﺮﻫﻮا ﺧﺮوﺟﻪ ﻣﻦ ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻓﺰوﺟﻮه و اﺗﻔﻘﻮا ﻋﻠﯽ ﺗﻮﺛﯿﻘﻪ و ﺟﻼـﻟﺘﻪ روي ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﻗﯿﻞ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﺎﺋﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺤّﺠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 42‬از ‪324‬‬‫اﺑﻮ ﻋﺮوة اﻻزدي ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﺒﺼـﺮي اﺣـﺪ اﻻﻋﻼم و ﻋﺎﻟﻢ اﻟﯿﻤﻦ ﺣـﺪث ﻋﻦ اﻟّﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و زﯾﺎد ﺑﻦ ﻋﻼﻗـﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﮐـﺜﯿﺮ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾـﺎد اﻟﺠﻤﺤﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﻟﺴـﻔﯿﺎﻧﺎن و اﺑﻦ اﻟﻤﺒـﺎرك و ﻏﻨـﺪر و اﺑﻦ ﻋﻠـّﯿ ﮥ و ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻻﻋﻠﯽ و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﺧﻠﻖ و ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﯾﻮب و اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﻟﯿﺲ ﺗﻀﻢ ﻣﻌﻤﺮا اﻟﯽ اﺣﺪ اﻟّﺎ‬‫وﺟـﺪﺗﻪ ﻓﻮﻗﻪ و ﻗـﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻮ ﻣﻦ اﺛﺒﺖ اﻟّﻨـﺎس ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﺸـﺮة آﻻف ﺣـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪40 :‬‬‫ﺑﻦ زﯾﺎد ﻗﻠﺖ ﻟﻤﻌﻤﺮ ﮐﯿﻒ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻣﻤﻠﻮﮐﺎ ﻟﻘﻮم ﻣﻦ ﻃﺎﺣﯿﮥ ﻓﺒﻌﺜﻮﻧﯽ ﺑﺒّﺮ اﺑﯿﻌﻪ ﻓﻘﺪﻣﺖ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺮاﯾﺖ دارا ﻓﺮاﯾﺖ‬‫ﺷﯿﺨﺎ و اﻟّﻨﺎس ﯾﻌﺮﺿﻮن ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻌﺮﺿﺖ ﻣﻌﻬﻢ و ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻗﺎل ﻃﻠﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـﻨﮥ ﻣﺎت اﻟﺤﺴﻦ و ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﻗﺘﺎدة و ﻟﯽ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ‬‫ﻓﻤـﺎ ﺳـﻤﻌﺘﻪ إذ ذاك ﮐـﺎﻧّﻪ ﻣﮑﺘﻮب ﻓﯽ ﺻـﺪري و ﻟﻘﯿﺖ اﻟﺰﻫﺮي ﺑﺎﻟﺮﺻﺎﻓـﮥ ﻗـﺎل ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑـﮥ روﯾﻨﺎ ﻋﻦ‬‫ﻣﻌﻤﺮﮐﻢ ﻓﺸـّﺮﻓﻨﺎه و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﺮﯾـﺞ ﻗـﺎل ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﻤﻌﻤﺮ ﻓـﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻓﯽ زﻣـﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻌﺚ ﻣﻌﻦ ﺑﻦ زاﺋـﺪة اﻟﯽ ﻣﻌﻤﺮ‬‫ﺑﺬﻫﺐ ﻓﺮّده و ﮐﺘﻢ ذﻟﮏ ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﺎت ﻣﻌﻤﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ زاد اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن و ﺻّﻠﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و اﻻّول اﺻـّﺢ و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﮐﺎن اّول ﻣﻦ ﺻـّﻨﻒ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ‬‫راﺷـﺪ اﺑﻮ ﻋﺮوة اﻻزدي و ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﯿﻤﻦ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻫﻤﺎم و ﻋﻨﻪ ﻏﻨـﺪر و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﻃﻠﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـﻨﮥ‬‫ﻣـﺎت اﻟﺤﺴﻦ و ﻟﯽ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﻻ ﺗﻀّﻢ ﻣﻌﻤﺮا اﻟﯽ اﺣـﺪ اﻟّﺎ وﺟـﺪﺗﻪ ﯾﺘﻘـﺪﻣﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻃﻠﺐ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻟﻠﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻋﺸﺮة آﻻف ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در‬‫رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ ﻫﻮ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻋﺮوة اﻻزدي ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﯿﻤﻦ روي ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻫّﻤﺎم رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻋﻦ اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪41 :‬‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻋﺸـﺮة آﻻـف ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻟﻪ ﺛﻤﺎﻧﻮن و ﺧﻤﺴﻮن ﺳـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻔﺘـﺢ ﻣﯿﻤﯿﻦ و ﺳـﮑﻮن ﻋﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠـﮥ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ذﮐﺮ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻣﻌﻤﺮا ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﺑﯿﻪ ﻓﯽ ﺑﺎب‬‫اﻻﺣﺘﮑﺎر و ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﺮﺑﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﻼﻫﻤﺎ رواﯾﮥ ﻣﺴﻠﻢ و ﻻ ﯾﺪري اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﻤﺬﮐﻮر ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ او ﻏﯿﺮه و‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﮐﺜﯿﺮ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻌﺪوي و ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﻌﻤﺮ اﺳﻠﻢ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﻫﺎﺟﺮ‬‫اﻟﯽ اﻟﺤﺒﺸـﮥ و ﺗﺎّﺧﺮت ﻫﺠﺮﺗﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺛﻢ ﻫﺎﺟﺮ إﻟﯿﻬﺎ و ﺳـﮑﻨﻬﺎ و ﻋﺎش ﻋﻤﺮا ﻃﻮﯾﻼ و ﻫﻮ ﻣﻌﺪود ﻓﯽ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﯿﻬﻢ روي‬‫ﻋﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻀﻢ اﻟﻤﻮّﺣـ ﺪة و ﺳـﮑﻮن اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ و ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﺮوة ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو اﻟﺒﺼـﺮي‬‫ﺳﮑﻦ اﻟﯿﻤﻦ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﮐﺬا ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و ﻓﯽ اﻟﮑﺎﺷﻒ‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷـﺪ اﺑﻮ ﻋﺮوة اﻻزدي ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﯿﻤﻦ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻫّﻤﺎم و ﻋﻨﻪ ﻏﻨﺪر و اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﻃﻠﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺳﻨﮥ ﻣﺎت اﻟﺤﺴﻦ وﻟﯽ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﻻ ﺗﻀّﻢ ﻣﻌﻤﺮا اﻟﯽ اﺣﺪ اﻟّﺎ وﺟﺪﺗﻪ ﯾﺘﻘّﺪﻣﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻃﻠﺐ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻟﻠﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮّزاق ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻋﺸـﺮة آﻻف ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ اﻣﺎ زﻫﺮي ﮐﻪ ﻣﻌﻤﺮ ازو ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده ﭘﺲ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪42 :‬‬‫زاﻫﺮه و ﺣـﺎوي ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه و از اﺋﻤﻪ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻓﻀـﻼء ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣّﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب اﻟﺰﻫﺮي اﻟﻘﺮﺷﯽ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ راي ﻋﺸﺮة‬‫ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﺣﺴﻨﻬﻢ ﺳﯿﺎﻗﺎ ﻟﻤﺘﻮن اﻻﺧﺒﺎر و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿﻼ روي ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 43‬از ‪324‬‬‫اﻟّﻨﺎس ﻣﺎت ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺜﻠﺜﺎء ﻟﺴـﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺒﺮه ﻣﻦ ﻧﺎﺣﯿﮥ اﻟﺸﺎم ﺑﺒﯿﺪاء ﺷﻌﺐ ﻣﺸﻬﻮر ﯾﺰار ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎرﻋﮥ اﻟﻄﺮﯾﻖ اوﺻﯽ ان ﯾﺪﻓﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎرﻋﮥ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﺣﺘﯽ ﯾﻤّﺮ ﺑﻪ ﻣﺎّر ﻓﯿﺪﻋﻮ ﻟﻪ و اﺧﻮه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﮐﺎن اﺳﻦ ﻣﻨﻪ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻤﻊ‬‫اﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻧﺴﺎ و ﻣﺎت ﻗﺒﻞ اﻟﺰﻫﺮي ﺑﺎّﯾﺎم رﺣﻤﻬﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺰﻫﺮي ﺑﻀﻢ اﻟّﺰاي و ﺳـﮑﻮن‬‫اﻟﻬﺎء و ﮐﺴـﺮ اﻟﺮاء ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب ﺑﻦ ﻣّﺮة ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻟﻮّي و ﻫﯽ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺑﻦ زﻫﺮة اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﺰﻫﺮي ﻣﻦ ﺗﺎﺑﻌﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ راي ﻋﺸﺮة ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﺣﺴـﻨﻬﻢ ﺳـﯿﺎﻗﺎ ﻟﻤﺘﻮن اﻻﺧﺒﺎر و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿﻼ روي ﻋﻨﻪ اﻟّﻨﺎس ﻣﺎت ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺜﻠﺜﺎء ﻟﺴﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن‬‫ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ اﻟﺸﺎم و ﻗﺒﺮه ﺑﺒﯿﺪاء ﺷﻌﺐ ﻣﺸﻬﻮر ﯾﺰار و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪43 :‬‬‫اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و ﺳـﻬﻞ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻋﻦ راﻓﻊ ﺑﻦ ﺧﺪﯾﺞ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻋﻨﻪ ﯾﻮﻧﺲ و‬‫ﻣﻌﻤﺮ و ﻣﻠﮏ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻟﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯽ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﺳـﻨﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﻒ و ﺣﺪﯾﺜﻪ اﻟﻔﺎن و ﻣﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺼﻔﻬﺎ ﻣﺴﻨﺪة ﺗﻮﻓﯽ‬‫‪ 124‬ﻓﯽ رﻣﻀﺎن و در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﮐﻪ ﻣﺎﺧﻮذﺳﺖ از ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل و ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ ﺑﺮ ﻧﺴﺨﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﺑﺨﻂ ﭘﺴﺮ ذﻫﺒﯽ و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫ازﯾﻦ ﺣﺎﺷـﯿﻪ در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة ﻧﻘﻠﻬﺎ ﻣﯽآرد ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ ﻗﺎل وﻫﯿﺐ ﺑﻦ ﺧﻠﺪ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ و ﻻ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ‬‫راﯾﺖ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻗﺪ ﺟﺎﻟﺴﺖ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻓﻤﺎ راﯾﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﻤـﺎد ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﻔّﻦ اﻟـﺬي ﻫـﻮ ﻓﯿﻪ و ﻻـ راﯾﺖ ﻣﺜـﻞ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﯽ اﻟﻔّﻦ اﻟـﺬي ﻫﻮ ﻓﯿﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﻨﺠﻮﯾﻪ راي ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﺣﺴـﻨﻬﻢ ﺳﯿﺎﻗﺎ ﻟﻤﺘﻮن اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿﻼ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ‬‫ﮐـﺎن اﻟﺰﻫﺮي ﺛﻘـﮥ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺮواﯾـﮥ ﻓﻘﯿﻬـﺎ ﺟﺎﻣﻌﺎ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ أي ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي اﺣﺪ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻻﻋﻼم اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺣﻔﻆ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟّﺴـ ﺒﻌﮥ و روي ﻋﻦ ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺳﻤﻊ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﺧﻼﺋﻖ و روي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ‬‫اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪44 :‬‬‫ﺳﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ ﻟﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯽ ﺣﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺣﻔﻆ ﻋﻠﻢ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟـّﺴ ﺒﻌﮥ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻟﻢ‬‫ﯾﺒﻖ اﻋﻠﻢ ﺑﺴـّﻨﮥ ﻣﺎﺿـﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﮐـﺬا ﻗﺎل ﻣﮑﺤﻮل و ﻗﺎل اﻟﻠﯿﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻣﺎ اﺳـﺘﻮدﻋﺖ ﻗﻠﺒﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﻓﻨﺴـﯿﺘﻪ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺎن ﻣﻌﻈﻤﺎ واﻓﺮ اﻟﺤﺮﻣـﮥ ﻋﻨـﺪ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻋﻄﺎه ﻣﺮة ﺳـﺒﻌﮥ آﻻف دﯾﻨﺎر و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻣﺎ راﯾﺖ اﻟﺪﯾﻨﺎر و اﻟﺪرﻫﻢ‬‫ﻋﻨـﺪ اﺣـﺪ اﻫﻮن ﻣﻨﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﺰﻫﺮي ﮐﺎﻧّﻬـﺎ ﻋﻨـﺪه ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟﺒﻌﺮ و وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب ﺑﻦ ﻣّﺮة اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﺎﻟﻨﺴﺐ إﻟﯿﻬﻢ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﺣﺪ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫اﻻﻋﻼم ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﻠﻮم اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺳﻤﻊ ﻧﻔﺮا ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ روي ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻗﺘﺎدة و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ‬‫ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻻ اﻋﻠﻢ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﺑﺴّﻨﮥ ﻣﺎﺿﯿﮥ ﻣﻨﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﻤﮑﺤﻮل ﻣﻦ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ راﯾﺖ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﻬﺎب‬‫ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﺰﻫﺮي و ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ‬‫ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﺗﻘﺎﻧﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ رؤس اﻟﻄﺒﻘـﮥ اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻗﯿﻞ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﺑﺴـﻨﮥ او ﺳـﻨﺘﯿﻦ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در‬‫اﺳﻌﺎف اﻟﻤﺒّﻄﺎ ﺑﺮﺟﺎل اﻟﻤﻮّﻃﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪45 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 44‬از ‪324‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻧﺰل اﻟﺸﺎم و روي ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺟﺎﺑﺮ و اﻧﺲ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﺧﻠﻖ ﻣﻤﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ و ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻄﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﻻوزاﻋﯽ و اﻟﻠﯿﺚ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﻨﺠﻮﯾﻪ راي ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﮐﺎن اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﺣﺴﻨﻬﻢ ﻟﻤﺘﻮن اﻻﺧﺒﺎر و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿﻼ و ﻗﺎل اﻟّﻠﯿﺚ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻗّﻂ اﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب و‬‫اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل و ﮐﺎن اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺳـﺘﻮدﻋﺖ ﻗﻠﺒﯽ ﺷـﯿﺌﺎ ﻗّﻂ ﻓﻨﺴـﯿﺘﻪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در رﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺰﻫﺮي اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ زﻫﺮة اﻟﺰﻫﺮي ﻣﻨﺴﻮب‬‫اﻟﯽ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب ﺑﻦ ﻣّﺮة ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻟﻮّي و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻬـﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻌﺮوف اﺣﺪ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم‬‫ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻋﻠﻢ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻧﺲ و ﺳﻬﻞ و اﺑﻦ اﻟﻄﻔﯿﻞ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و روي ﻟﻪ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ‬‫و ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻋﻦ راﻓﻊ ﺑﻦ ﺧﺪﯾـﺞ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ذﻟﮏ ﻣﺮﺳﻞ و روي ﻋﻨﻪ ﯾﻮﻧﺲ و ﻋﻘﯿﻞ و ﻣﻌﻤﺮ و اﻟﺰﺑﯿـﺪي و‬‫ﺷﻌﯿﺐ و ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻗﺘﺎدة و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺧﻼﺋﻖ آﺧﺮون ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻟﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯽ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺎل و‬‫اﺳﻨﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﻒ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪46 :‬‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻻ اﻋﻠﻢ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﺑﺴـّﻨﮥ ﻣﺎﺿـﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﯿﻞ ﻟﻤﮑﺤﻮل ﻣﻦ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ رأﯾﺖ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺎب ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب و روي اّن ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻗﺎل أّي ﺷﯽء ﻋﻨﺪ اﻟّﺰﻫﺮي اﻧﺎ ﻟﻘﯿﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻟﻢ ﯾﻠﻘﻪ و ﻟﻘﯿﺖ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس‬‫و ﻟﻢ ﯾﻠﻘﻪ ﻓﻘـﺪم اﻟﺰﻫﺮي ﻣﮑـﮥ ﻗﺎل اﺣﻤﻠﻮﻧﯽ إﻟﯿﻪ و ﻗـﺪ اﻗﻌـﺪ ﻓﺤﻤﻞ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﮐﯿﻒ راﯾﺖ ﻓﻘﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ راﯾﺖ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﻗّﻂ ﻗﺎل‬‫وﻫﯿﺐ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ و ﻻ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺟﺎﻟﺴﺖ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻓﻤﺎ راﯾﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي و‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و اﺣﺴـﻨﻬﻢ ﺳـﯿﺎﻗﺎ ﻟﻤﺘﻮن اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺮواﯾﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻣﺎت‬‫ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﭘﺲ اﻣﺎم ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻬﺬب و‬‫ﺟـﺬﯾﻞ ﻣﺤﮑﮑﻪ و ﻋـﺬﯾﻖ ﻣﺮّﺟﺒﺴﺖ و ﮐﻤـﺎل ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﻀﻞ و ﻧﺒﺎﻟﺖ او ﻣﺼـﺪاق ﻋﯿﺎن را ﭼﻪ ﺑﯿﺎن اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن ﺑﻦ أﺑﯽ وﻫﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺨﺰوم ﺑﻦ‬‫ﯾﻘﻈـﮥ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ وﻟﺪ ﺳـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ و أم ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﺑﻨﺖ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﺑﻦ‬‫ﺣﺎرﺛﮥ ﺑﻦ اﻻوﻗﺺ ﺑﻦ ﻣﺮة ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻓﺎﻟﺢ ﺑﻦ ذﮐﻮان اﻟﺴﻠﻤﯽ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻓﻘﻬﺎ و دﯾﻨﺎ و ورﻋﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪47 :‬‬‫و ﻋﻠﻤـﺎ و ﻋﺒﺎدة و ﻓﻀـﻼ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﯾﺘﺠﺮ ﻓﯽ اﻟّﺰﯾﺖ و ﮐﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺳـﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ واﻓﻘﻪ اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز و اﻋﺒﺮ اﻟﻨﺎس ﻟﻠﺮؤﯾﺎ ﻣﺎ ﻧﻮدي ﻟﻠﺼـﻠﻮة‬‫ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﻻ و ﺳـﻌﯿﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﯾﻨﺘﻈﺮﻫﺎ و ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﻣﻤﻦ اﺻﻠﺢ ﺑﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻤﺎ ﺑﻮﯾﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﺑﺎﯾﻊ ﻟﻠﻮﻟﯿﺪ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻣﻦ‬‫ﺑﻌﺪه و اﺧﺬ اﻟﺒﯿﻌﮥ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ذﻟﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﺎﯾﻌﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎري اﻧّﮏ ﺗﺼـﻠﯽ ﺑﺤﯿﺚ ﯾﺮاك ﻫﺸﺎم ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﻓﻠﻮ ﻏّﯿﺮت ﻣﻘﺎﻣـﮏ ﺣّﺘﯽ ﻻ ﯾﺮاك و ﮐﺎن ﻫﺸﺎم واﻟﯿﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﻘﺎل ﺳـﻌﯿﺪ اﻧﯽ ﻟﻢ اﻏﯿﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎ ﻗﻤﺘﻪ ﻣﻨـﺬ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻗﺎل‬‫ﻓﺨﺮج ﻣﻌﺘﻤﺮا ﻓﻘﺎل ﻟﻢ اﮐﻦ ﻻﺟﻬـﺪ ﺑـﺪﻧﯽ و اﻧﻔﻖ ﻣﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻟﯿﺲ ﻟﯽ ﻓﯿﻪ ﻧّﯿﮥ ﻗﺎل ﻓﺒﺎﯾﻊ إذا ﻗﺎل أ رأﯾﺖ ان ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻤﯽ ﻗﻠﺒﮏ ﮐﻤﺎ‬‫اﻋﻤﯽ ﺑﺼـﺮك ﻣﻤﺎ ﻋﻠّﯽ و أﺑﯽ ان ﯾﺒﺎﯾﻊ ﻓﮑﺘﺐ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ إﻟﯿﻪ ﻣﺎ دﻋﺎك اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺎ ﮐﺎن‬‫ﻋﻠﯿﻨـﺎ ﻣﻨﻪ ﺷـﯽء ﻧﮑﺮﻫﻪ ﻓﺎﻣـﺎ إذا ﻓﻌﻠﺖ ﻓﺎدﻋﻪ ﻓﺎن ﺑﺎﯾﻊ و اﻻ ﻓﺎﺿـﺮﺑﻪ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻮﻃﺎ و اوﻗﻔﻪ ﻟﻠﻨﺎس ﻓـﺪﻋﺎه ﻫﺸﺎم ﻓﺎﺑﯽ و ﻗﺎل ﻟﺴﺖ اﺑﺎﯾﻊ ﻻﺛﻨﯿﻦ‬‫ﻓﻀـﺮﺑﻪ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻮﻃﺎ ﺛﻢ اﻟﺒﺴﻪ ﺛﯿﺎﺑﺎ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮ و اﻣﺮ ﺑﻪ ﻓﻄﯿﻒ ﺑﻪ ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻐﻮا اﻟﺨﯿﺎﻃﯿﻦ ﺛّﻢ رّده و اﻣﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﺴﺠﻦ ﻓﻘﺎل ﺳﻌﯿﺪ ﻟﻮﻻ اﻧّﯽ ﻇﻨﻨﺖ‬‫اﻧّﻪ اﻟﻘﺘﻞ ﻣﺎ ﻟﺒﺴﺘﻪ ﻗﻠﺖ اﺳﺘﺮ ﻋﻮرﺗﯽ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﻮت ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺛﻼث او ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ اﻻﻣﺎم ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻓﻘﯿﻪ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 45‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪48 :‬‬‫اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﺟﻞ اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ وﻟﺪ ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺷﯿﺌﺎ و ﻫﻮ ﯾﺨﻄﺐ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺜﻤﺎن و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫و ﺳـﻌﺪ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﺧﻠﻖ و ﮐـﺎن واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ واﻓﺮ اﻟﺤﺮﻣـﮥ ﻣﺘﯿﻦ اﻟﺪﯾﺎﻧـﮥ ﻗّﻮاﻻ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻓﻘﯿﻪ اﻟﻨﻔﺲ روي أﺳﺎﻣـﮥ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ اﺣﺪ اﻟﻤﻔﺘﯿﻦ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻏﯿﺮه ﻣﺮﺳـﻼت ﺳﻌﯿﺪ ﺻﺤﺎح و ﻗﺎل ﻗﺘﺎدة ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﮐـﺬا ﻗﺎل اﻟﺰﻫﺮي و ﻣﮑﺤﻮل و ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻻ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اوﺳﻊ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻫﻮ ﻋﻨـﺪي اﺟّﻞ‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ و ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﺟﻮاﺋﺰ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﻟﻪ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ دﯾﻨﺎر ﯾّﺘﺠﺮ ﺑﺎﻟﺰﯾﺖ و ﻏﯿﺮه ﻗﺎل ﺳﻌﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺣـﺪ اﻋﻠﻢ ﺑﻘﻀﺎء ﻗﻀﺎء رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻻ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻣّﻨﯽ ﻗﺎل اﻟﻮاﻗﺪي ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺰﻫﺮي و ﺳﺌﻞ ﻋّﻤﻦ اﺧﺬ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻋﻠﻤﻪ ﻗﺎل ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وّﻗﺎص و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻗﺪ ﺳﻤﻊ‬‫ﻣﻦ ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﻠّﯽ و ﺻـﻬﯿﺐ و ﺟّﻞ رواﯾﺘﻪ اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﮐﺎن زوج ﺑﻨﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﯿﺲ اﺣـﺪ اﻋﻠﻢ ﺑﻘﻀﺎء ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻣﻨﻪ و‬‫روي ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﮐﺎن ﺳـﻌﯿﺪ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﻘﻀﺎء ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻗﺎل ﮐﺎن اﻟﺤﺴﻦ إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯽء ﮐﺘﺐ اﻟﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﯾﺴﺄﻟﻪ ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎزم ان اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﮐﺎن ﯾﺴـﺮد اﻟﺼﻮم و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﺮﻣﻠﮥ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﻌﯿﺪا ﯾﻘﻮل‬‫ﺣﺠﺠﺖ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣّﺠﮥ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻤﺎﺟﺸﻮن ﻋﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ اﻟﺴﺎﺋﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪49 :‬‬‫ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻣﻊ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻓﯽ اﻟّﺴﻮق ﻓﻤّﺮ ﺑﺮﯾﺪ ﻟﺒﻨﯽ ﻣﺮوان ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻦ رﺳﻞ ﺑﻨﯽ ﻣﺮوان اﻧﺖ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﮐﯿﻒ ﺗﺮﮐﺖ‬‫ﺑﻨﯽ ﻣﺮوان ﻗـﺎل ﺑﺨﯿﺮ ﻗـﺎل ﺗﺮﮐﺘﻬﻢ ﯾﺠﯿﻌﻮن اﻟّﻨـﺎس و ﯾﺸـﺒﻌﻮن اﻟﮑﻼـب ﻓـﺎراد ﺷـّﺮا ﺑـﺎﻟﺮﺳﻮل ﻓﻘﻤﺖ إﻟﯿﻪ ﻓﻠﻢ ازل ارﺟﺌﻪ ﺣﺘﯽ اﻧﻄﻠﻖ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﯾﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮏ ﺗﺜّﺒﻂ ﺑـﺪﻣﮏ ﻓﻘﺎل اﺳـﮑﺖ ﯾﺎ اﺣﻤﻖ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺴﺄﻟﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﺧﺬت ﺑﺤﻘﻮﻗﻪ ﻋﻦ ﻣﮑﺤﻮل ﻣﻦ وﺟﻪ ﺿـﻌﯿﻒ اﻧّﻪ ﻗﺎل‬‫ﻟّﻤﺎ ﺑﻠﻐﻪ ﻣﻮت اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ اﺳـﺘﻮي اﻟّﻨﺎس ﻗﺎل ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻗﺎل اﻧّﯽ ﮐﻨﺖ ﻻﺳﯿﺮ اﻻﯾﺎم و اﻟﻠّﯿﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻮاﺣـﺪ ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ان اﻟّﺬي ﺷـﻬﺪ ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﺣﯿﻦ أراد ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن و ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺷـﻬﺪا اﻧﻪ ﻣﺠﻨﻮن ﻓﺨّﻠﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻮﻧﺲ اﻟﻘﻮّي دﺧﻠﺖ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺎذا ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺟﺎﻟﺲ وﺣﺪه ﻗﻠﺖ‬‫ﻣـﺎ ﺷﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﺗﻘﯽ اّن ﯾﺠﺎﻟﺴﻪ اﺣـﺪ ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ اﻓﺮدت ﺳـﯿﺮة ﺳـﻌﯿﺪ ﻓﯽ ﻣﻮﻟﻒ و ﻗـﺪ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ وﻓﺎﺗﻪ ﻋﻠﯽ اﻗﻮال اﻗﻮاﻫﺎ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ‬‫اّرﺧﻬﺎ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﻋﺪي و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﯿﺮ و اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﺎل ﻗﺘﺎة ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻗﺎل‬‫ﺿﻤﺮة ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي او اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﮐﺜﺮ اﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم و ﺳـّﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﺜ ﻤ ﺎ ن و ﺳ ﻌ ﺪ و ﻋﻨ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪50 :‬‬‫اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺛﻘﮥ ﺣﺠﮥ ﻓﻘﯿﻪ رﻓﯿﻊ اﻟﺬﮐﺮ راس ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ ﻋﺎش ﺗﺴـﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و‬‫وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻫـﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﯾﮑﻨﯽ اﺑـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﻟا ﻘﺮﺷـﯽ‬‫اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﻤـﺪﻧﯽ وﻟـﺪ ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺳـّﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻄﺮاز اﻻول ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻮرع و ﻫﻮ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻨﺼﻮص ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ ﺑﺤﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﺑﻘﻀﺎﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻟﻘﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و روي ﻋﻨﻬﻢ و ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟّﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗـﺎل ﻣﮑﺤﻮل ﻃﻔﺖ اﻻرض ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ ﻟا ﻌﻠﻢ ﻓﻤﺎ‬‫ﻟﻘﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺣﺠﺠﺖ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣّﺠﮥ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺗﺴﻌﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن ﺑﻦ أﺑﯽ وﻫﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺎﺋﺬ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻣﺨﺰوم اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ روي ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺮﺳـﻼ و ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﻠﯽ و ﺳـﻌﺪ اﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ ﻋﺎص و اﺑﯿﻪ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 46‬از ‪324‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻠﮥ و أﺑﯽ ذّر و أﺑﯽ اﻟّﺪرداء و ﺣّﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺣﮑﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺰام و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻤﺎزﻧﯽ و ﻋﺘﺎب ﺑﻦ اﺳﯿﺪ و‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺎص و أﺑﯽ ﺛﻌﻠﺒﮥ اﻟﺨﺸـﻨﯽ و أﺑﯽ ﻗﺘﺎدة و أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ و اﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﮐﺎن زوج اﺑﻨﺘﻪ و ﻋﺎﺋﺸﮥ و اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ‬‫ﻋﻤﯿﺲ و ﺧﻮﻟﮥ ﺑﻨﺖ ﺣﮑﯿﻢ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻗﯿﺲ و أّم ﺳﻠﯿﻢ و أّم ﺷﺮﯾﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪51 :‬‬‫و ﺧﻠﻖ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟّﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة و ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﻤﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟّﺰﻧﺎد و ﺳـّﻤﯽ و ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣّﺮة و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻻﻧﺼﺎري و داود ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ و ﻃﺎرق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﺑﻦ ﺷﯿﺒﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻤﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺑﻦ ﺳﻬﯿﻞ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺎرة ﺑﻦ اﮐﯿﻤﮥ و اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺒﺎﻗﺮ و اﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑﺪر و ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ و ﯾﻮﻧﺲ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻗﺎل ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻫﻮ و اﻟﱠﻠﻪ اﺣـﺪ اﻟﻤﻔﺘﯿﻦ و ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻗـﺪﻣﺖ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺴﺎﻟﺖ‬‫ﻋﻦ اﻋﻠﻢ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺪﻓﻌﺖ اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻗﺎل ﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻـﻌﯿﺮ ان ﮐﻨﺖ ﺗﺮﯾﺪ ﻫﺬا ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﻟﻔﻘﻪ ﻓﻌﻠﯿـﮏ ﺑﻬـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﻗـﺎل ﻗﺘـﺎدة ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗّﻂ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ‬‫ﻣﮑﺤﻮل ﻃﻔﺖ اﻻـرض ﮐﻠﻬـﺎ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤـﺎ ﻟﻘﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎن اﻓﻘﻪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻗﺎل ﻟﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ داود ﻋﻦ ﺷﻌﺒﮥ ﻋﻦ اﯾﺎس ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻣﻤﻦ اﻧﺖ ﻗﻠﺖ ﻣﻦ ﻣﺰﯾﻨﮥ ﻗﺎل اﻧﯽ ﻻذﮐﺮ ﯾﻮم ﻧﻌﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻟا ﺨﻄﺎب‬‫اﻟّﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻘﺮن ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻗﺎل و ﻗﺎل ﻟﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﺛﻨﺎ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﻣﺴـﮑﯿﻦ ﻋﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺰاﻋﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻗﺎل‬‫اﻧﺎ اﺻﻠﺤﺖ ﺑﯿﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺎل و ﻗﺎل ﻟﻨﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﻏﯿﻼن ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺰ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل اﻟّﺪوري ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪52 :‬‬‫ﻫﻬﻨﺎ ﻗﻮم ﯾﻘﻮﻟﻮن اﻧّﻪ اﺻـﻠﺢ ﺑﯿﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﻗﺪ رآﻧﯽ ﻋﻤﺮ و ﮐﻨﺖ ﺻـﻐﯿﺮا ﻗﻠﺖ ﯾﻘﻮل وﻟﺪت ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ‬‫ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن ﺳـﻨﯿﻦ ﯾﺤﻔﻆ ﺷـﯿﺌﺎ ﻗﺎل و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﻣﺮﺳﻼت اﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ ﻣﺮﺳﻼت اﻟﺤﺴﻦ و ﻣﺮﺳﻼت‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺻـﺤﯿﺤﮥ اﻻ ﺣﺪﯾﺚ اﻟّﻀﺤﮏ ﻓﯽ اﻟّﺼﻠﻮة و ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎﺟﺮ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﻠﺖ ﻻﺣﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻓﻘﺎل و ﻣﻦ ﻣﺜﻞ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﺛﻘـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺨﯿﺮ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺣـّﺠ ﮥ ﻗﺎل ﻫﻮ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺣّﺠﮥ ﻗﺪ راي ﻋﻤﺮو ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ و إذا ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﻤﻦ‬‫ﯾﻘﺒﻞ و ﻗﺎل ﻟا ﻤﯿﻤﻮﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﺮﺳﻼت ﺳﻌﯿﺪ ﺻﺤﺎح ﻻ ﯾﺮي اﺻّﺢ ﻣﻦ ﻣﺮﺳﻼﺗﻪ و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ اﻓﻀﻞ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻻ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اوﺳﻊ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻗﺎل و إذا ﻗﺎل ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻀﺖ اﻟﺴّﻨﮥ ﻓﺤﺴﺒﮏ ﻗﺎل‬‫و ﻫﻮ ﻋﻨـﺪي اﺟّﻞ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ارﺳﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﺣﺴﻦ و ﻗﺎل اﻟﻠّﯿﺚ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﺎن اﺑﻦ ﻟا ﻤﺴـّﯿﺐ‬‫ﯾﺴـﻤﯽ راوﯾـﮥ ﻋﻤﺮ ﮐـﺎن اﺣﻔـﻆ اﻟّﻨﺎس ﻻﺣﮑﺎﻣﻪ و اﻗﻀـﯿﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ اﺣـﺪ اﻋﻠﻢ ﺑﮑﻞ ﻗﻀﺎء ﻗﻀﺎه‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﮐﻞ ﻗﻀﺎء ﻗﻀﺎه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﻞ ﻗﻀﺎء ﻗﻀﺎه ﻋﻤﺮ ﻣّﻨﯽ ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و اﺣﺴﺒﻪ ﻗﺎل و ﻋﺜﻤﺎن و ﻗﺎل‬‫ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﺎن ﯾﺮﺳﻞ اﻟﯽ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ ﺷﺎن ﻋﻤﺮ و اﻣﺮه و ﻗﺎل ﻣﺎﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺪرك ﻋﻤﺮ و ﻟﮑﻦ ﻟﻤﺎ‬‫ﮐﺒﺮ اﮐّﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺄﻟﮥ ﻋﻦ ﺷﺎﻧﻪ و اﻣﺮه و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪53 :‬‬‫ﻗﺘـﺎدة ﮐـﺎن اﻟﺤﺴﻦ إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﯽء ﮐﺘﺐ اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﻗـﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﮐﺎن رﺟﻼ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻻ ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﻌﻄﺎء و‬‫ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﺑﻀﺎﻋﮥ ﯾﺘﺠﺮ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟّﺰﯾﺖ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻣﺪﻧﯽ ﻗﺮﺷـﯽ ﺛﻘﮥ اﻣﺎم و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻧﺒﻞ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ اﺛﺒﺘﻬﻢ ﻓﯽ أﺑﯽ‬‫ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل اﻟﻮاﻗﺪي ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 93‬ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﻮﻟﯿﺪ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 93‬ﻗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮوا‬‫ﻋﻨﻪ ان ﻣﻮﻟﺪه ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ و اﻻﺳـﻨﺎد إﻟﯿﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﯾﮑﻮن ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻤﺮه ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﻻ ﺳﻨﮥ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻮاﻗﺪي و ﻣّﻤﺎ ﯾﺆّﯾﺪه ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮه اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﺖ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ان اﺧﻮف ﻣﺎ ﻋﻠّﯽ اﻟﻨﺴﺎء و ﺣﮑﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 155‬ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﯾﻘﻮل وﻟﺪت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 47‬از ‪324‬‬‫ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﻣﻀـﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓـﮥ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﯾﺼﺢ ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﺳـﻤﺎع ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻻ إﻻ روﯾﮥ راه ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﯾﻨﻌﯽ اﻟّﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻣﻘﺮن و روي اﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻓﯽ اﻟﻮﺻّﯿﮥ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻓﺤﺪﺛﻨﯽ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺣّﺪﺛﮏ‬‫ﯾﺎ اﺑﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻬﺬا ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺧﺎ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ﺧﺬ و ﻻ ﺗﺴﺄل ﻓﺄﻧﺎ ﻻ ﻧﺄﺧﺬ اﻟّﺎ ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﺳﻞ ﯾﺪﺧﻞ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻤﺠﺎز و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻗﺎل اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫اﻟﻌﺎص و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺗﮑﻠّﻤﻮا ﻓﯽ ﺳﻤﺎع ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻦ ﺻﻔﻮان ﺑﻦ اﻟﻤﻌﻄﻞ و ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪54 :‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻻذان و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻓﻘﻬﺎ و دﯾﻨﺎ و ورﻋﺎ و ﻋﺒﺎدة و ﻓﻀـﻼ و ﮐﺎن اﻓﻘﻪ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤﺠﺎز و اﻋﺒﺮ اﻟّﻨﺎس ﻟﻠﺮؤﯾﺎ ﻣﺎ ﻧﻮدي ﺑﺎﻟـّﺼ ﻼة ﻣﻦ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﻟّﺎ و ﺳـﻌﯿﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺑﺎﯾﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻟﻠﻮﻟﯿﺪ و ﺳﻠﯿﻤﺎن أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ذﻟﮏ ﻓﻀـﺮﺑﻪ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻮﻃﺎ و اﻟﺒﺴﻪ ﺛﯿﺎﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺸـﻌﺮ و اﻣﺮ ﺑﻪ ﻓﻄﯿﻒ ﺑﻪ ﺛﻢ ﺳﺠﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻋﻦ ﻟا ﻮاﻗﺪي‬‫ﻟﻢ ار اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺼـّﺤﺤﻮن ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و ان ﮐﺎﻧﻮا ﻗﺪ رووه ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ وﻗﻊ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺻـﺤﯿﺢ ﻻ ﻣﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫ﺑﺴـﻤﺎﻋﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺮأﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﺪﯾﺠﮥ ﺑﻨﺖ اﻟـّﺴ ﻠﻄﺎن اﻧﺒﺎﮐﻢ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﺷـﻔﺎﻫﺎ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ دﻟﻒ ان ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ ﺗﻐﺮﺑﺎ‬‫اﺧﺒﺮﻫﻢ اﻧـﺎ ﺑا ﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺒﺮﮐـﺎت اﻟﺠﻤـﺎري اﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﯾﺰداد اﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺴـّﻘﺎ ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﻨﺎ ﻣﺴّﺪد ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺪي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ داود و ﻫﻮ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻮد ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻨﺒﺮ ﯾﻘﻮل ﻋﺴـﯽ ان ﯾﮑﻮن ﺑﻌـﺪي اﻗﻮام ﯾﮑـﺬﺑﻮن ﺑﺎﻟﺮﺟﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻻ ﻧﺠـﺪه ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻻ ان ازﯾﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻟﮑﺘﺒﺖ اﻧّﻪ ﺣّﻖ ﻗﺪ رﺟﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و رﺟﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اّﻣﺎ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ ﺑﻼل و ﻋﺘﺎب ﺑﻦ اﺳـﯿﺪ ﻓﻈﺎﻫﺮ‬‫اﻻﻧﻘﻄﺎع ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ وﻓﺎﺗﯿﻬﻤﺎ و ﻣﻮﻟﺪه و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن ﺑﻦ أﺑﯽ وﻫﺐ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎﺋﺬ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻣﺨﺰوم اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﮥ اﺗﻔﻘﻮا ﻋﻠﯽ ان ﻣﺮﺳﻼﺗﻪ اﺻﺢ اﻟﻤﺮاﺳﯿﻞ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪55 :‬‬‫ﻻـ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ ﻟا ﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ اوﺳﻊ ﻋﻠﻤـﺎ ﻣﻨﻪ ﻣـﺎت ﺑﻌـﺪ اﻟﺘﺴـﻌﯿﻦ و ﻗـﺪ ﻧﺎﻫﺰ اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در اﺳـﻌﺎف اﻟﻤﺒﻄﺎ ﺑﺮﺟﺎل اﻟﻤﻮﻃﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن ﺑﻦ أﺑﯽ وﻫﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎﺋﺬ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻣﺨﺰوم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﺳّﯿﺪ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻤﺮو اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ و ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ آﺧﺮﯾﻦ و ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻻﻧﺼﺎري و آﺧﺮون ﻗﺎل‬‫ﻗﺘـﺎدة ﻣـﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗـّﻂ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام ﻣﻨﻪ و ﻗـﺎل ﻣﮑﺤﻮل ﻣﺎ ﻟﻘﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻧّﻪ اﻓﻘﻪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل‬‫اﺣﻤـﺪ اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻻ اﻋﻠﻢ اﺣـﺪا ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اوﺳﻊ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي اﺟّﻞ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻧﺒﻞ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﻫﻮ ﺳّﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﺮاﺳﯿﻞ اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺻﺤﺎح ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﻗﯿﻞ‬‫ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة و ﻗﯿﻞ ﺳـﺒﻊ ﻋﺸـﺮة و ﻗﯿﻞ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﺑﻦ ﺣﺰن اﻟﻘﺮﺷّﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟّﺴﺒﻌﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة‬‫ﻟﺴﻨﺘﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻻرﺑﻊ ﻣﻀﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﺳّﯿﺪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻮرع ﺛﻘﮥ‬‫ﺣّﺠﮥ ﻓﻘﯿﻪ رﻓﯿﻊ اﻟﺬﮐﺮ راس ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻻﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس و ﯾﻘﺎل اﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ﻓ ﯽ ا ﻟﺘ ﺎ ﺑ ﻌﯿ ﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪56 :‬‬‫اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮐﺎن اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺤﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﺑﻘﻀﺎﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻟﻘﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و روي ﻋﻨﻬﻢ روي‬‫ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و ﻋﺎﺋﺸﮥ و أم ﺳـﻠﻤﮥ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻗﺎل ﻣﮑﺤﻮل ﻃﻔﺖ اﻻرض ﮐّﻠﻬﺎ‬‫ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤـﺎ ﻟﻘﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و ﻣﺜـﻞ ﻫـﺬا ﻧﻘﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻣﮑﺤﻮل ﻣﻦ اﻓﻘﻪ ﻗﺎﻻ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 48‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﺴّﯿﺐ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺮﺳﻼت ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ ﻣﺮﺳﻼت اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻ اﻗﺒﻞ اﻟّﺎ ﻣﺮاﺳﯿﻞ اﺑﻦ ﻟا ﻤﺴّﯿﺐ‬‫ﻓﺎﻧّﯽ ﺗﺘّﺒﻌﺘﻬﺎ و وﺟﺪﺗﻬﺎ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻣﺎ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﺣﺪا اوﺳﻊ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﺣﺠﺠﺖ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣّﺠﮥ و ﻓﯽ‬‫رواﯾﮥ ﺧﻤﺴﺎ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺣّﺠﮥ و ﻟﻢ ﯾﻔﺖ ﻣﻨﻪ ﻣّﺪة ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﻟﺘﮑﺒﯿﺮة اﻻوﻟﯽ و اﻟّﺼّﻒ اﻻّول و ﮐﺎن ﯾﺤﻀﺮ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻗﺒﻞ اﻻذان ﻣّﺪة ﺛﻠﺜﯿﻦ‬‫ﺳﻨﮥ و ﯾﺮوي اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺴـﻤﻊ اﻻذان ﻣﻦ ﺣﺠﺮة اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ وﻗﻌﮥ اﻟﺤّﺮة اّﯾﺎﻣﺎ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ زﻣﻦ وﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ و ﻋﺎش ﺗﺴـﻌﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻗﯿﻞ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و اﻣﺎ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﭘﺲ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺒﺎر و اﺋّﻤﻪ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘـﺪار اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ اﺣﺘﯿﺎج‬‫ﺑﺘﻌﺪﯾﻞ و ﺗﻮﺛﯿﻖ اﺣﺪي ﻧﺪارد ﭼﻪ ﺿـﺮورﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪ او از ﮐﻼم ﻣﺨﻠﻮﻗﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪ آﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺰﻋﻢ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺮان ﻧﺎﻃﻘﺴﺖ ﺑﻤﺪح ﮐّﻞ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻢ ﻓﺮوﺗﺮ آﯾﯿﻢ ﺑﺎﺣـﺎدﯾﺚ ﻋﺎّﻣﻪ و ﺧﺎﺻﻪ ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷـﺮف و ﻓﻀـﯿﻠﺖ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه‬‫ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺳّﻨﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻣﻌﻬﺬا ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﯾﺪ اﯾﻀﺎح ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺗﺮﺟﻤﻪ او ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪57 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة اﻟّﺪوﺳـﯽ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و دوس ﻫﻮ‬‫اﺑﻦ ﻋـﺪﻧﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﻫﺮان ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﻻزد ﺑﻦ اﻟﻐﻮث اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﻻﺧﺘﻼف‬‫اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻓﯽ اﺳﻤﻪ اﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﺎم ﺧﯿﺒﺮ و ﺷﻬﺪﻫﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻟﺰﻣﻪ و واﻇﺐ ﻋﻠﯿﻪ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ راﺿﯿﺎ ﯾﺸﺒﻊ‬‫ﺑﻄﻨﻪ و ﮐﺎﻧﺖ ﯾـﺪه ﻣﻊ ﯾﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و ﮐﺎن ﯾﺪور ﻣﻌﻪ ﺣﯿﺜﻤﺎ دار و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﮐﺎن ﯾﺤﻀﺮ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺤﻀﺮه ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر ﻻﺷﺘﻐﺎل اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺘﺠﺎرة و اﻻﻧﺼﺎر ﺑﺤﻮاﺋﻄﻬﻢ و‬‫ﻗﺪ ﺷﻬﺪ ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺎﻧّﻪ ﺣﺮﯾﺺ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﻗﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧّﯽ ﻗﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﮏ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻓﺎﻧّﯽ اﺧﺸـﯽ ان اﻧﺴـﯽ ﻗﺎل اﺑﺴﻂ رداءك ﻗﺎل ﻓﺒﺴـﻄﺘﻪ ﻓﻐﺮف ﺑﯿﺪه ﺛﻢ ﻗﺎل ﺿّﻤﻪ‬‫ﻓﻀﻤﻤﺖ ﻓﻤﺎ ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻌﺪ‬‫و ﻗـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري روي ﻋﻨﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ رﺟـﻞ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ و ﺗﺎﺑﻊ و ﻣّﻤﻦ روي ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺟﺎﺑﺮ و‬‫اﻧﺲ و واﺛﻠﮥ ﺑﻦ اﻻﺳـﻘﻊ و ﻋﺎﺋﺸﮥ اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ ﺛﻢ ﻋﺰﻟﻪ ﺛﻢ اراده ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎﺑﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل‬‫ﯾﺴـﮑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺑﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺷﺎﮐﺮ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﺻﯿﻠﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺼّﻮاف ﺑﺒﻐﺪاد ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ وﮐﯿﻊ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪58 :‬‬‫ﮐﺎن اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﺻﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻦ اﻓﻀﻠﻬﻢ ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻦ ﺧّﯿﺎط ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ‬‫و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﻣﺎت ﺑﺎﻟﻌﻘﯿﻖ و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳﻔﯿﻦ و ﮐﺎن ﯾﻮﻣﺌﺬ اﻣﯿﺮا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﺮوان ﻣﻌﺰول و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ب د ع‬
‫اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة اﻟّﺪوﺳـﯽ ﺻـﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﮐـﺜﺮﻫﻢ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ دوﺳـﯽ ﻣﻦ دوس ﺑﻦ ﻋـﺪﻧﺎن ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫زﻫﺮان ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﻻزد ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻦ ﺧّﯿﺎط و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ اﻟﮑﻠﺒﯽ اﺳـﻤﻪ ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ذي اﻟﺸـﺮي ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ ﺑﻦ ﻋﺘـﺎب ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻـﻌﺐ ﺑﻦ ﻣﻨﺒﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻦ ﻏﻨﻢ ﺑﻦ دوس و ﻗـﺪ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﺳـﻤﻪ‬‫اﺧﺘﻼﻓﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﺳﻢ آﺧﺮ ﻣﺜﻠﻪ و ﻻ ﻣﺎ ﯾﻘﺎرﺑﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ و ﻗﯿﻞ ﺑﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺸﺮﻗﮥ و ﯾﻘﺎل ﺳﮑﯿﻦ ﺑﻦ دوﻣﮥ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ ﻗﺎﻟﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ ﻓﻬﻢ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ ﻏﻨﻢ و ﻗﺎل اﻟﻤﺤﺮر ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﺳﻢ أﺑﯽ‬‫ﻋﺒﺪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻏﻨﻢ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻔّﻠﺎس اﺻﺢ ﺷﯽء ﻗﯿﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﺒﺪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻏﻨﻢ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﮑﻞ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺳﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺘﻌﺒﯿﺪ‬‫ﻓﻼ ﺷﺒﻬﮥ اﻧﻬﺎ ﻏّﯿﺮت ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﺘﺮك اﺳﻢ اﺣﺪ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ او ﻋﺒﺪ ﻏﻨﻢ او ﻋﺒﺪ اﻟﻌّﺰي او ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 49‬از ‪324‬‬‫ﻓﻘﯿﻞ ﮐﺎن اﺳﻤﻪ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم اﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﻋﺪّي ﮐﺎن اﺳﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪59 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠّﯿﮥ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ و ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻗﺎل ﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﺻﺤﺎﺑﻨﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﮐﺎن اﺳﻤﯽ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ ﻓﺴّﻤﺎﻧﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫و اﻧﻤﺎ ﮐّﻨﯿﺖ ﺑﺎﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻻﻧّﯽ وﺟﺪت ﻫّﺮة ﻓﺤﻤﻠﺘﻬﺎ ﻓﯽ ﮐّﻤﯽ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﯽ اﻧﺖ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة و‬‫ﻗﯿﻞ رآه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻓﯽ ﮐّﻤﻪ ﻫّﺮة ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة‬‫و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﺑﺎﺳـﻨﺎدﻫﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤﺮاﺑﻄﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ روح ﺑﻦ ﻋﺒﺎدة ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺳﺎﻣﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ راﻓﻊ ﻗـﺎل ﻗﻠﺖ ﻻـﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻟﻢ اﮐﺘﻨﯿﺖ ﺑـﺎﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗـﺎل اﻣـﺎ ﺗﻔﺮق ﻣﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﺑﻠﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ ﻻﻫﺎﺑـﮏ ﻗـﺎل ﮐﻨﺖ ارﻋﯽ ﻏﻨﻢ اﻫﻠﯽ و‬‫ﮐﺎﻧﺖ ﻟﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﺻـﻐﯿﺮة ﻓﮑﻨﺖ اﺿـﻌﻬﺎ ﺑﺎﻟّﻠﯿﻞ ﻓﯽ ﺷـﺠﺮة ﻓﺎذا ﮐﺎن اﻟﻨﻬﺎر ذﻫﺒﺖ ﺑﻬﺎ ﻣﻌﯽ ﻓﻠﻌﺒﺖ ﺑﻬﺎ ﻓﮑّﻨﻮﻧﯽ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻﺤﺎب‬‫اﻟـّﺼ ّﻔﮥ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﺳﻤﻪ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻮﻻ اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻟﺘﺮﮐﻨﺎ ﻫﺬه اﻷﺳﻤﺎء ﻓﺎﻧﻬﺎ ﮐﺎﻟﻤﻌﺪوم ﻻ ﺗﻔﯿﺪ ﺗﻌﺮﯾﻔﺎ و اﻧّﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺸﻬﻮد‬‫ﺑﮑﻨﯿﺘﻪ و اﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﺎم ﺧﯿﺒﺮ و ﺷﻬﺪﻫﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺛﻢ ﻟﺰﻣﻪ و واﻇﺐ ﻋﻠﯿﻪ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺪﻋﺎ ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻤﻘﺒﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل‬‫ﻗﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺳﻤﻊ ﻣﻨﮏ اﺷﯿﺎء ﻓﻼ اﺣﻔﻈﻬﺎ ﻗﺎل اﺑﺴﻂ رداءك ﻓﺒﺴﻄﺘﻪ ﻓﺤّﺪث ﺣﺪﯾﺜﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻓﻤﺎ ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﺑﻪ‬‫ﻗﺎل و ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪60 :‬‬‫اﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻫﺸـﯿﻢ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻄﺎ ﻋﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻻﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﻧﺖ ﮐﻨﺖ اﻟﺰﻣﻨﺎ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺣﻔﻈﻨﺎ ﻟﺤﺪﯾﺜﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺮﺟﺎء اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻻﺧﺸـﯿﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ‬‫ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي اﺧﺒﺮﻧﺎ زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻋﻦ‬‫اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﻻـﻋﺮج ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑـﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﻗـﺎل اﻧّﮑﻢ ﺗﻘﻮﻟﻮن ان اﺑـﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﯾﮑـﺜﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﻮﻋﺪ ﮐﻨﺖ رﺟﻼ ﻣﺴﮑﯿﻨﺎ اﺧﺬ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻞء ﺑﻄﻨﯽ و ﮐﺎن اﻟﻤﻬﺎﺟﺮون ﯾﺸﻐﻠﻬﻢ اﻟﻘﯿﺎم ﻋﻠﯽ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﺒﺴﻂ ﺛﻮﺑﻪ ﻓﻠﻦ ﯾﻨﺴـﯽ ﺷـﯿﺌﺎ ﺳـﻤﻌﻪ ﻣّﻨﯽ ﻓﺒﺴـﻄﺖ ﺛﻮﺑﯽ ﺣﺘﯽ ﻗﻀـﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﺛﻢ ﺿـﻤﻤﺘﻪ اﻟّﯽ ﻓﻤﺎ‬‫ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﺑﻌﺪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻃﺒﺮزد و ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺼـﯿﻦ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻦ ﻏﯿﻼن اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ اﻟّﺼﺎﺋﻎ اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﻋﻔﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺳـﻨﺎن ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻮدة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ إذا ﻋﺎد‬‫اﻟﺮﺟﻞ اﺧﺎه او زاره ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻃﺒﺖ و ﻃﺎب ﻣﻤﺸﺎك و ﺗﺒّﻮأت ﻣﻦ اﻟﺠﻨﮥ ﻣﻨﺰﻻ‬‫ﻗـﺎل اﻟﺒﺨﺎري روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ رﺟﻞ ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺐ و ﺗﺎﺑﻊ ﻓﻤﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺟﺎﺑﺮ و اﻧﺲ و واﺛﻠﮥ‬‫ﺑﻦ اﻻﺳﻘﻊ و اﺳﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ ﺛﻢ ﻋﺰﻟﻪ ﺛﻢ اراده ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ و ﺳﮑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺑﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪61 :‬‬‫وﻓﺎﺗﻪ ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﻬﯿﺘﻢ ﺑﻦ ﻋﺪي ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻗﯿﻞ‬‫ﻣﺎت ﺑﺎﻟﻌﻘﯿﻖ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﻦ و ﮐﺎن اﻣﯿﺮا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻟﻌّﻤﻪ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﻦ اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮا و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻣﻄّﻮﻻ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة اﻟﺪوﺳـﯽ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 50‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺻـﺨﺮ ﻋﻠﯽ اﻻﺷﻬﺮ و ﮐﺎن اﺳﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻋﺒﺪ ﺷﻤﺲ و ﻗﺎل‬‫ﮐّﻨﺎﻧﯽ أﺑﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻻﻧﯽ ﮐﻨﺖ ارﻋﯽ ﻏﻨﻤﺎ ﻓﻮﺟﺪت اوﻻد ﻫّﺮة وﺣﺸـّﯿﮥ ﻓﻠﻤﺎ اﺑﺼـﺮﻫّﻦ و ﺳﻤﻊ اﺻﻮاﺗﻬﻦ اﺧﺒﺮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ اﺑﻮ ﻫّﺮ و ﮐﺎن‬‫اﺳـﻤﯽ ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ ﻗﺪم اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﻬﺎﺟﺮ اﻟﺜﻤﺎﻧﯽ ﻓﺘﺢ ﺧﯿﺒﺮ ﺣﻔﻆ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و اﺑّﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ و ﮐﻌﺐ و ﻋﻨﻪ اﻻﻏّﺮ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ و ﺑﺸﯿﺮ ﺑﻦ ﻧﻬﯿﮏ و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺰﻫﺮي و ﺣﻤﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و اﺑﻮ ﺻﺎﻟﺢ اﻟّﺴـ ﻤﺎن و ﺧﻼس ﺑﻦ ﻋﻤﺮو و ﺳﺎﻟﻢ اﺑﻮ اﻟﻐﯿﺚ و ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻤﻘﺒﺮي و اﺑﻮه اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ و ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺮﺟﺎﻧﮥ‬‫و ﺳـﻠﻤﺎن اﻻﻏّﺮ و اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳـﻠﻤﺎن اﻻﺷﺠﻌﯽ و اﺑﻮ ﯾﻮﻧﺲ ﺟﺒﯿﺮ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﯾﺴﺎر و ﺷﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ و ﺻﺎﻟﺢ ﻣﻮﻟﯽ اﻟﺘﺆﻣﮥ و ﺿﻤﻀﻢ ﺑﻦ‬‫ﺟﻮس و ﻃـﺎؤس و اﻟﺸـﻌﺒﯽ و اﺑﻮ ادرﯾﺲ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ و اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻨﻬـﺪي و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻻﻋﺮج و ﻋﺮاك ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﮑﺮﻣـﮥ و ﻋﺮوة و‬‫ﻋﻄﺎ و ﻣﺠﺎﻫـﺪ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﺠﻤﺤﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ وردان و ﻧﻌﯿﻢ اﻟﻤﺠﻤﺮ و ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻫﻤﺎم ﺑﻦ‬‫ﻣﻨﺒﻪ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪62 :‬‬‫و ﮐﺎن ﻣﻦ اوﻋﯿـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻔﺘﻮي ﻣﻊ اﻟﺠﻼﻟـﮥ و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺘﻮاﺿﻊ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري روي ﻋﻨﻪ ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻧﻔﺲ او اﮐﺜﺮ و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن‬‫آدم ﺑﻌﯿـﺪ ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻨﮑﺒﯿﻦ اﻓﺮق اﻟﺜﻨّﯿﺘﯿﻦ ﻟﻪ ﺿـﻔﯿﺮﺗﺎن ﺑﺨﻀﺐ ﺑﺎﻟﺠﻤﺮة و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟـّﺼ ّﻔﮥ ﻓﻘﯿﺮا ذاق ﺟﻮﻋﺎ و ﻓﺎﻗـﮥ ﺛﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟّﻨﺒﯽ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺻـﻠﺢ ﺣﺎﻟﻪ و ﮐﺜﺮ ﻣﺎﻟﻪ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﻌـّﺒ ﺪ و اﻟﺬﮐﺮ وﻟﯽ اﻣﺮة اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻧﺎب اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻣﺮوان ﻓﯽ اﻣﺮﺗﻬﺎ و ﮐﺎن ﯾﻤﺮ‬‫ﻓﯽ اﻟﺴﻮق ﯾﺤﻤﻞ اﻟﺤﺰﻣـﮥ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل اوﺳـﻌﻮا اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻟﻼﻣﯿﺮ ﮐﺎن ﻓﯿﻪ دﻋﺎﺑـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ اﻟّﻨﺤﺎس ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ داود ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم و اﻧﺎ ﺑﺴﺠﺴﺘﺎن اﺻّﻨﻒ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﮐّﺚ اﻟﻠﺤّﯿﮥ اﺳﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﯿﺎب ﻏﻼظ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻧﯽ اﺣّﺒﮏ‬‫ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اول ﺻﺎﺣﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻗﺪﻣﺖ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﯾﺎ ﻟﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻃﻮﻟﻬﺎ و ﻋﻨﺎﺋﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻬﺎ ﻣﻦ دارة اﻟﮑﻔﺮ ﻧّﺠﺖ ﻗﺎل و اﺑﻖ ﻟﯽ ﻏﻼم ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺪﻣﺖ و ﺑﺎﯾﻌﺘﻪ اّﻃﻠﻊ اﻟﻐﻼم‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﺬا ﻏﻼﻣﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﻓﻘﻠﺖ ﻫﻮ ﺣّﺮ ﻟﻮﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻋﺘﻘﺘﻪ‬‫اّﯾﻮب ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اّن اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻟﺒﻨﺘﻪ ﻻ ﺗﻠﺒﺴـﯽ اﻟـﺬﻫﺐ ﻓﺎﻧّﯽ اﺧﺸـﯽ ﻋﻠﯿﮏ اﻟّﺬﻫﺐ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل‬‫ﻧﺸﺎت ﯾﺘﯿﻤﺎ و ﻫﺎﺟﺮت ﻣﺴـﮑﯿﻨﺎ و ﮐﻨﺖ اﺟﯿﺮا ﻻﺑﻨـﮥ ﻏﺰوان ﺑﻄﻌﺎم ﺑﻄﻨﯽ و ﻋﻘﺒـﮥ رﺟﻠﯽ اﺣـﺪوﻫﻢ إذا رﮐﺒﻮا و اﺣﺘﻄﺐ إذا ﻧﺰﻟﻮا ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ‬‫اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ ﻟا ّﺪﯾﻦ ﻗﻮاﻣﺎ و اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة اﻣﺎﻣﺎ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﺳﺎﻟﻨﯽ ﻗﻮم ﻣﺤﺮﻣﻮن ﻋﻦ ﻣﺤﻠّﯿﻦ اﻫﺪوا ﻟﻬﻢ ﺻﯿﺪا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪63 :‬‬‫ﻓﺎﻣﺮﺗﻬﻢ ﺑﺎﮐﻠﻪ ﺛﻢ ﻟﻘﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺧﺒﺮﺗﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻮ اﻓﺘﯿﺘﻬﻢ ﺑﻐﯿﺮ ﻫﺬا ﻻوﺟﻌﺘﮏ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﻨﻔﯽ‬‫ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ ﯾﺤﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻻ ﺗﺴﺎﻟﻨﯽ ﻣﻦ ﻫﺬه‬‫اﻟﻐﻨـﺎﺋﻢ ﻓﻘﻠﺖ اﺳﺄﻟـﮏ ان ﺗﻌﻠﻤﻨﯽ ﻣﻤﺎ ﻋﻠﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻨﺰع ﻧﻤﺮة ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮي ﻓﺒﺴـﻄﻬﺎ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﮐﺎﻧﯽ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﻤﻞ ﺗـﺪّب ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﺤـﺪﺛﻨﯽ‬‫ﺣﺘﯽ إذا اﺳﺘﻮﻋﺒﺖ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻗﺎل اﺟﻤﻌﻬﺎ ﻓﺼﺮﻫﺎ إﻟﯿﮏ ﻗﺎل ﻓﺎﺻﺒﺤﺖ ﻻ اﺳﻘﻂ ﺣﺮﻓﺎ ﻣّﻤﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤّﺬاء ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة اﻧﯽ ﻻﺳﺘﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ و اﺗﻮب إﻟﯿﻪ ﮐﻞ ﯾﻮم اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸﺮ اﻟﻒ ﻣﺮة و ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻗﺪر ذﻧﺒﯽ و روي زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤّﺒﺎب ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺮر ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﻦ ﺟـّﺪه اﻧﻪ ﮐﺎن ﻟﻪ ﺧﯿﻂ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻔﺎ ﻋﻘـﺪة ﻻ ﯾﻨﺎم ﺣﺘﯽ ﯾﺴـّﺒﺢ ﺑﻪ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﺟﺌﺖ ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻦ اﻟﻘﺘﺎل ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻟﻘﺪ راﯾﺘﻨﯽ اﺻﺮع ﺑﯿﻦ اﻟﻘﺒﺮ و اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻣﻦ اﻟﺠﻮع ﺣﺘﯽ‬‫ﯾﻘﻮﻟﻮا ﻣﺠﻨﻮن ﻓﯿﺠﻠﺲ اﻟﺮﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﺻﺪري ﻓﺎرﻓﻊ راﺳﯽ ﻓﺎﻗﻮل ﻟﯿﺲ اﻟّﺬي ﺗﺮي اﻧﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﺠﻮع‬‫روي اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻋﻦ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﺜﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﺣّﺒﺐ ﻋﺒﯿﺪك ﻫﺬا ﯾﻌﻨﯽ اﺑﺎ‬‫ﻫﺮﯾﺮة و أّﻣﻪ ﻟا ﯽ ﻋﺒﺎدك اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺣّﺒﺒﻬﻢ إﻟﯿﻬﻤﺎ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻀـﺮة اﻟﻌﺒﺪي ﻋﻦ اﻟﻄﻔﺎوي ﻗﺎل ﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺳـﺘﮥ اﺷـﻬﺮ ﻓﻠﻢ ار رﺟﻼ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 51‬از ‪324‬‬‫ﺳﻠﻢ اﺷّﺪ ﺗﺸﻤﯿﺮا و ﻻ اﻗﻮم ﻋﻠﯽ ﺿﯿﻖ ﻣﻨﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﻋﻦ اﻟﻤﻘﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪64 :‬‬‫ﻗﺎل ﺣﻔﻈﺖ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ وﻋﺎﺋﯿﻦ ﻓﺎّﻣﺎ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻓﺒﺜﺜﺘﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس و اﻣﺎ اﻵﺧﺮ ﻓﻠﻮ ﺑﺜﺜﺘﻪ ﻟﻘﻄﻊ ﻫﺬا اﻟﺒﻠﻌﻮم ﻗﺎل اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟّﺴـ ّﻤﺎن ﮐﺎن اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﻦ اﺣﻔﻆ اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة اﺣﻔﻆ ﻣﻦ‬‫روي اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ دﻫﺮه و روي ﮐﻬﻤﺲ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻘﯿﻖ ﻗﺎل ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﻻ اﻋﺮف اﺣﺪا ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـّﻠﻢ اﺣﻔـﻆ ﻟﺤـﺪﯾﺜﻪ ﻣّﻨﯽ اﺑﻮ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ ﻧـﺎ ﻋﻤﺮان اﻟﻘﻄـﺎن ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ راﻓﻊ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﻧﻪ ﻟﻘﯽ ﮐﻌﺒﺎ ﻓﺠﻌﻞ‬‫ﯾﺤّﺪﺛﻪ و ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﮐﻌﺐ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﺪا ﻟﻢ ﯾﻘﺮأ اﻟﺘﻮراة اﻋﻠﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻫﺸﯿﻢ ﻋﻦ ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻄﺎ ﻋﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧّﻪ ﻗـﺎل ﯾـﺎ اﺑـﺎ ﻫﺮﯾﺮة ان ﮐﻨﺖ اﻟﺰﻣﻨﺎ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ ﺣّﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ ﻋّﺒﺎس ﻟا ﺠﺮﯾﺮي‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻨﻬﺪي ﻗﺎل ﺗﻀـّﯿﻔﺖ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﺳـﺒﻌﺎ ﻓﮑﺎن ﻫﻮ و اﻣﺮأﺗﻪ و ﺧﺎدﻣﻪ ﯾﻌﺘﻘﺒﻮن اﻟﻠّﯿﻞ اﺛﻼﺛﺎ ﯾﺼﻠﯽ ﻫﺬا ﺛﻢ ﯾﻮﻗﻆ اﻵﺧﺮ ﻓﯿﺼﻠﯽ‬‫ﺛﻢ ﯾﻮﻗﻆ اﻟﺜﺎﻟﺚ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻧﺎ اﺑﻦ رواﺣﮥ اﻧﺎ اﻟّﺴـ ﻠﻔﯽ اﻧﺎ اﺑﻦ اﻟﺒﺴـﯿﺮي اﻧﺎ اﻟّﺴـ ﮑﺮي اﻧﺎ اﻟـّﺼ ﻔﺎر اﻧﺎ اﻟّﺮﻣﺎدي اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق اﻧﺎ‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ زﯾﺎد ﻗﺎل ﮐﺎن ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﯾﺒﻌﺚ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺎذا ﻏﻀﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺚ ﻣﺮوان و ﻋﺰﻟﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺒﺚ ان ﺑﻌﺚ اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة و‬‫ﻧﺰع ﻣﺮوان ﻓﻘﺎل ﻟﻐﻼم اﺳﻮد ﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﻼ ﺗﻤﻨﻊ اﻻ ﻣﺮوان ﻓﻔﻌﻞ اﻟﻐﻼم ﺛﻢ ﺟﺎء ﻣﺮوان ﻧﻮﺑﮥ ﻓﺪﺧﻞ و ﻗﺎل ﺣﺠﺒﻨﺎ ﻗﺎل ان اﺣﻖ ﻣﻦ اﻧﮑﺮ‬‫ﻫﺬا اﻧﺖ ﺗﻮّﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪65 :‬‬‫اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻗﺎﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻗﺎل آﺧﺮون ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻗﯿﻞ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﺘﺎﻧﺖ ﺑﻨﯿﺎن رزاﻧﺖ ﻋﻨﻮان ﺑﻌﻮن‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف و اﯾﻘﺎن ﺑﻮﺿﻮح اﻧﺠﺎﻣﯿـﺪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺻـﺤﯿﺢ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎدي ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ‬‫رﺟﺎل آن از ﻣﺒﺘﺪاي ﺳـﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﻨﻘﻄﻊ آن ﮐﺴﺎﻧﯽاﻧﺪ ﮐﻪ ارﺑﺎب ﺻـﺤﺎح ﺳـّﺘﻪ از رواﯾﺎت و اﻓﺎداﺗﺸﺎن ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﺸﺎن‬‫را ﺣّﺠﺖ و ﺳـﻨﺪ و ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﺑﺮ ان اﻋﺘﺒـﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و اﺋﻤﻪ رﺟﺎل و ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮده در ﻣـﺪح و‬‫ﺳﺘـﺎﯾﺶ و ﺗﺒﺠﯿـﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ اﯾﺸﺎن ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﺑﮑﺎر ﺑﺮدهاﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﮔﺮ ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ان ﺑﺎذﻫﺎن ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺳـﻨّﯿﻪ‬‫راﺳـﺦ ﻧﺸﻮد و اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﻧﺴﺎزﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ از ﺗﻌﺼﺐ اﺳـﻤﺞ و ﻣﮑﺎﺑﺮه ﻟﺠﻠﺞ دﺳﺖ ﻧﮑﺸـﯿﺪه ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻗﺪﯾﻤﻪ ﺧﻮد را ﭘﯽ ﺳﭙﺮ ﮐﻨﻨﺪ و‬‫ﺑﺨﺮاﻓـﺎت و ﺗﻮﻫﻤـﺎت و اﻓﺘﺮاءات دﺳﺖ زﻧﻨـﺪ ﭘﺲ ﺟﻮاﺑﺶ ﺟﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ َﺗﻌـﺎﻟَْﻮا َﻧـْﺪُع َأﺑ ْﻨﺎَءﻧـﺎ َو َأﺑ ْﻨـﺎَءُﮐْﻢ َو ﻧِﺴﺎَءﻧﺎ َو ﻧِﺴﺎَءُﮐْﻢ َو َأﻧ ُْﻔَﺴـ ﻨﺎ وَ‬‫َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ ﺛُﱠﻢ َﻧﺒَْﺘِﻬْﻞ َﻓَﻨْﺠَﻌْﻞ ﻟَْﻌَﻨَﺖ اﻟﱠﻠِﻪ َﻋَﻠﯽ اﻟ ْﮑﺎِذﺑ ِﯿَﻦ‬‫و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﺑﻌـﺪ اﺳـﺘﺤﺼﺎن ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻘﺎﺻـﺮ ﻻ ﯾﺮﺗﺎب ﻣﻨﺼﻒ وﺟﯿﻪ ﻓﯽ ﺻـّﺤﮥ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و ﯾﻌﻠﻢ ﻗﻄﻌﺎ و ﺑّﺘﺎ ان اﺑﻄﺎﻟﻪ و اﻧﮑﺎر‬‫رواﯾـﮥ اﻟّﺴـ ﻨﯿﮥ اّﯾـﺎه ﮐـﺬب ﮐﺮﯾﻪ و اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ اﻓﻈﻊ ﺑﻬﺖ و ﺗﻤﻮﯾﻪ و ﻻ ﯾﺸّﮏ ﻓﯽ ﺳـﻤﺎﺟﮥ اﺑﻄﺎﻟﻪ و ﺿـﯿﻊ و ﻻ ﻧﺒﯿﻪ و اﻧﻬﺘﺎك ﺳﺘﺮ‬‫اﻟﻤﺘﻌﺼﺒﯿﻦ اﻟﺮاّدﯾﻦ ﻻـ ﯾﻔﺘﻘﺮ اﻟﯽ ﺑﯿـﺎن و ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻓﻠﯿﺤﺚ اوﻟﯿـﺎء اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨﺎر ﻋﻠﯽ روﺳـﻬﻢ ﺗﺮاب اﻟﻔﯿﺎﻓﯽ و اﻟﻘﻔﺎر ﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ان‬‫رﺋﯿﺴﻬﻢ و ﻋﻤﺎدﻫﻢ و ﮐﻬﻔﻬﻢ و ﺳﻨﺎدﻫﻢ ﻗﺪ ﺟﺎل ﻓﯽ ﻣﻀﻤﺎر اﻟﮑﺬب اﻟﺠﺎﻟﺐ ﻟﻠﺼﻐﺎر و اﻟﺨﺴﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪66 :‬‬‫و اﻧﮑﺮ وﺟﻮد ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـّﻨﯿﮥ ﺑﺎﻻﻋﻼن و اﻻﺟﻬﺎر و ﻫﻞ ﯾﻬﺠﺲ ﺑﺨﻠﺪ ﻋﺎﻗﻞ ارﯾﺐ و ﻓﺎﺿﻞ ﻟﺒﯿﺐ اّن ﻫﻮﻻء‬‫اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺠﻬﺎﺑـﺬة اﻟﺜﻘﺎت و اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻻﺳﺎﺗـﺬة اﻻﺛﺒﺎت اﻟـﺬﯾﻦ ﯾـﺪور ﻋﻠﯿﻬﻢ رﺣﯽ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺘﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻢ ﻣﻘﺒﻮﻟﻮن ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻓﯽ ﻟا ﻘﺪﯾﻢ و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﺮﮐﻦ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺮﮐﻮن إﻟﯿﻬﻢ و ﯾﻌﺘﻤـﺪ اﻗﺼـﯽ اﻻﻋﺘﻤـﺎد ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﯾﺴـﺘﻀﺎء ﺑـﺎﻧﻮارﻫﻢ و ﯾﺴﺎر ﻋﻠﯽ ﻟﻘﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﺂﺛﺎرﻫﻢ و ﯾﺴـﺘﻨﺪ ﻓﯽ‬‫اﻻﺻﻮل و اﻟﻔﺮوع اﻟﯽ اﺧﺒﺎرﻫﻢ إذا رووا ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾﻨﻘﻠﺐ ﺷـﺮﯾﻌﮥ اﻟﻨﻘﺪ ﻇﻬﺮ اﻟﺒﻄﻦ و ﯾﺘﻐﯿﺮ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟّﺴﺒﺮ ﻟﻠﺴـﻨﺪ و‬‫اﻟﻤﺘﻦ و ﯾﻈﻬﺮ ﻟﻠﺴـﯿﺮة اﻟﻘﻮﯾﻤـﮥ ﻓﯽ ﺗﻌـﺪﯾﻠﻬﻢ اﻻﻧﻌﮑﺎس و ﯾﺒـﺪو ﻓﯽ اﻻﻟﺘﺠﺎء و اﻻﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻬـﺪﯾﻬﻢ و آداﺑﻬﻢ و اﻟﺘﺸـﺒﺚ ﺑﺬﯾﻮﻟﻬﻢ و أﻫﺪاﺑﻬﻢ‬‫ﻻﻧﺘﮑﺎس ﻓﯿﺼـﯿﺮ اﻟﺜﻘﺎت ﺟﻔﺎة و اﻻﺛﺒﺎت ﻋﺮاة ﻣﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺣﻔﺎة و اﻟﻤﻌـﺪﻟﻮن ﻣﻮﺻﻮﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﻘـﺪح و اﻟﺘﺠﺮﯾـﺢ و اﻟﻤﻘﺒﻮﻟﻮن ﻣﺮﻣّﯿﯿﻦ ﺑﺎﻟﻄﺮح و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 52‬از ‪324‬‬‫اﻟﺘﻘﺒﯿـﺢ ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻤّﻨـﺎن اﻟﺨﻠّـﺎق اﻟﻤﻨﻌـﺎم اﻟﻤﻔﻀﺎل ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺠﺘـﺪ ﻣﻔﺘﺎق ﻓﯽ اﻻﺻـﯿﻞ و اﻻﺷـﺮاق ﺣﯿﺚ اﺷـﺮق ﺷـﻤﺲ اﻟـّﺼ ﺪق ﻏﺎﯾﮥ‬‫اﻻﺷـﺮاق و اﺋﺘﻠﻖ ﻧﻮر اﻟﺼﻮاب اﺑﻠﻎ اﺋﺘﻼق و ﺗﺒّﻠﺞ ﻧﻮر اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺗﺒّﻠﺠﺎ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﺤﺎق و ﺑﻠﻎ اﻟﺤﻖ اﻻﺑﻠﺞ ﺣﻤﺎدي اﻻﺣﻘﺎق و ﺿـﺮب ﻟﻪ اﻓﺴﺢ رواق‬‫و ﺷـّﺪ ﻟﻪ اﻃﻮل ﻧﻄﺎق و ازﯾـﺢ ﺳـﺮاب اﻟﺨﻼف و اﻟﺸـﻘﺎق ﺑﻬـﺬا اﻟﺒﯿﺎن اﻟّـﺬي اﻓﺤﻢ ﮐّﻞ ﻣﮑﺜﺎر و ﻣﻬـﺬار ﻣﺴـﻼق و اﻟﻘﻢ اﻟﺤﺠﺮ ﻓﯽ ﮐّﻞ ذو‬‫اﻧﻄﻼـق و اﺑﻬﺮ ﮐـّﻞ ﻣﺘـﺪّرب و ﺷـﺎق و ﻗﺎد ارﺑﺎب اﻟـّﺼ ﺪود و اﻟﺠﺤﻮد اﻟﯽ اﻟﺤّﻖ اﻟﻤﺤﻤﻮد و ﺳﺎق و اﻋﺠﺐ ﮐّﻞ ﻧﺎﻇﺮ و راق و اﮐﻔﺄ ﮐﺎس‬‫اﻟﺒﺎﻃﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪67 :‬‬‫و اراق و اﺣﺮق ﻗﻠﻮب اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟّﺼﺎّدﯾﻦ أّي اﺣﺮاق و ازﻋـﺞ اﻟﻤﺠﺘﻮﯾﻦ اﻟّﺮاّدﯾﻦ و اﻗﻠﻘﻬﻢ ﻏﺎﯾﮥ اﻻﻗﻼق و اردي اﻟﻤﺘﻌّﺼﺒﯿﻦ اﻟﻤﺘﻌﺴـﻔﯿﻦ و‬‫اوﺑﻘﻬﻢ اﻧﮑﺮ اﯾﺒﺎق و ﻋّﻨﯽ اﻟﻤﺘﺸـّﺪﻗﯿﻦ اﻟﻤﺘﺼـّﻠﻔﯿﻦ و ارﻫﻘﻬﻢ ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻻرﻫﺎق و ازﻫﻖ ﺗﻠﺒﯿﺴﺎت اﻟﻤﺘﻨّﻄﻌﯿﻦ اﻟﻤﺴّﻮﻟﯿﻦ و ﻣﮑﺮﻫﻢ اﺑﻠﻎ ازﻫﺎق و‬‫ﻣﺮارة اﻟﺨﺠﻞ و اﻟّﻨﺪم و ﺣﺰازة اﻟﻮﺟﻞ و اﻟّﺴﺪم اّﯾﺎﻫﻢ اذاق و ﻣﻦ ﮐﻮارث اﻟﻌﻠﺰ و اﻟﻤﻀﺾ و ﻣﻨﻬﮑﺎت اﻟﺠﺮض و ﺣﺸﺎرج اﻟﻤﺮض دﻫﻤﻬﻢ‬‫ﻣﺎ دﻫﻤﻬﻢ و ﺣﺎق ﺑﻬﻢ ﻣﺎ ﺣﺎق ﻓﺼﺎروا ﻣﺒﻬﻮﺗﯿﻦ ﻣﻤﻘﻮﺗﯿﻦ و ﺳﮑﺎري ﻣﺎ ﺻﺤﺎ اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﺎ اﻓﺎق و اﺟﺮوا ﺳﯿﻼ اﺗّﯿﺎ ﺟﺎرﻓﺎ ﻣﻦ اﺟﺎج ﻋﯿﻮن‬‫اﻵﻣـﺎق و ﺳـﻘﻮا ﻧﻘﯿﻊ اﻟﺘﻨﮑﯿـﻞ و اﻟﺘﻘﺮﯾﻊ و ﺻﺪﯾـﺪ اﻟﺘﻌﯿﯿﺮ و اﻟّﺘـﺎﻧﯿﺐ ﺑﺎﻟﮑﺎس اﻟـّﺪﻫﺎق و ﺟّﺮﻋﻮا ﻣﻦ اﻻﺳـﮑﺎت و اﻟﻨﺠﻪ و اﻟﺠﺒﻪ اﻣّﺮ ﺣﻤﯿﻢ و‬‫اوﺑﯽ ﻏّﺴﺎق و اﻧﺠـﺬم ﻟﻬﻢ ﮐّﻞ ﺣﺒﻞ ﻓﺘﻠﻮه ﻟﺘﺨـﺪﯾﻊ اﻻﻏﻤﺎر اﻟﻔّﺴﺎق و اﻧﺨﺮم ﻣﺎ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺸـﺒﺎك و اﻟﻔﺨﺎخ و اﻟﻤﺼﺎﯾﺪ و اﻻوﻫﺎق و رﺑﻄﻮا‬‫ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﺣﺒﺎل اﻻﻟﺰام و اﻻﻓﺤﺎم ﺑﺎﺷـّﺪ وﺛﺎق و ﻣﺎ اﻟﺘﺎط ﺷـﯽء ﻣﻦ ﺷـﻘﺮﻫﻢ و ﺑﻘﺮﻫﻢ و ﻣﺠﻮﻧﻬﻢ و ﻫﺬرﻫﻢ ﺑﺼـﻔﺮ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻘﻼء و ﻻ‬‫ﻻق ﻓﺎﻧّﻪ ﺛﺒﺖ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺮواﯾـﮥ ﺟﻬﺒـﺬ اﻟﮑﺒﺎر و ﻣﻨﺘﺠﻊ اﻫﻞ اﻵﺛﺎر اﻟﺤﺒﺮ اﻟّﻨﺪس اﻟﻤﻼذ ﻟﻠﺒﺎرﻋﯿﻦ اﻟﺤّﺬاق اﻟﺒﺼـﯿﺮ اﻻﺳـﯽ و اﻟﻨﺎﻗﺪ‬‫اﻟّﻨﻄﺎﺳـﯽ اﻟﻤﺘﻘـّﺪم ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟّﺴـ ّﺒﺎق اﻟّﺬي ﺑّﺬ و ﺷّﻒ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﻮخ اﻻﺳـﻼم و ﻓﺎق و ﺷﺎع و ذاع ﻋﻠّﻮ ﻣﺮﺗﺒﺘﻪ و ﺳـﻤّﻮ ﻣﻨﺰﻟﺘﻪ ﻓﯽ ﻧﺎزﺧﮥ‬‫اﻟﺒﻘﺎع و اﻻﺻﻘﺎع و ﺷﺎﺳﻌﮥ اﻵﻓﺎق و ﻣﺎ ﺣﺠﺮه ﺣﺎﺟﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪68 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣـﺎ ﻋﺴﻒ ﻋـﺎﺳﻒ و ﺣﯿﻒ ﺣـﺎﺋﻒ و ﺟﻨﻒ ﺟـﺎﻧﻒ و زﯾﻎ زاﺋﻒ ﻇﻬﻮر ﻓﻀـﻠﻪ ﻋـﺎق ﻓﻼـ ﯾﺸـﯿﺢ ﺑﻮﺟﻬﻪ ﻋﻦ اﻻﻧﻘﯿـﺎد ﻟﺮواﯾﺘﻪ و‬‫اﻻﻧﻀﻮاء اﻟﯽ دراﯾﺘﻪ اﻟّﺎ ﮐﻞ ﻣﻌﺎّز ﻋﺎق اﻋﻨﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق اﻟﻤﺬﻋﻦ ﻟﺒﺮاﻋﺘﻪ و ﺗﺼّﺪره و ﻧﻬﺎﯾﮥ ﺗﻨﻘﯿﺒﻪ و ﺗﺒّﺤﺮه و اﻗﺼـﯽ ﺗﻨﻘﯿﺮه و ﺗﻤّﻬﺮه‬‫اﺻـﺤﺎب اﻻﻓﻼق اﻟﻤﺪّوخ ﺻـﯿﺖ ﻓﻀـﻠﻪ و ﺑﺮاﻋﺘﻪ اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﻌﺮاق و ﻗﺪ رواه ﺑﺴـﻨﺪ ﻗﺪ ﺣﺼﻞ ﻋﻠﯽ ﺻـّﺤﺘﻪ اﻻﺟﻤﺎع و اﻻﺗﻔﺎق و وﻗﻊ ﻋﻠﯽ‬‫وﺛﺎﻗﺘﻪ اﻻﺻـﻔﺎق و اﻻﻃﺒﺎق ﻓﻼ رﯾﺐ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﻠﯿﺢ اﻟّﺴﯿﺎق اﻟﺬي ﻫﻮ ﺷﻬﺪ ﺣﺎﻟﯽ اﻟﻤﺬاق ﻻﻫﻞ اﻻﯾﻤﺎن و اﻟﻮﻓﺎق و ﺳﻢ‬‫ﻧﺎﻗﻊ زﻋﺎق ﻻﻫﻞ اﻟﻤﺮاء و اﻟﻨﻔﺎق ﻓﺤﺼﻞ اﻟﻤﺒﻄﻠﻮن اﻟﻤـﺪﻏﻠﻮن ﻓﯽ ﺳـﻌﯿﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻓﻈﻊ اﻻﺧﻔﺎق و رﺟﻌﻮا ﻓﯽ ﻧﮑﺮﻫﻢ و ﻫﺠﺮﻫﻢ و ﻋﺠﺮﻫﻢ و‬‫ﺑﺠﺮﻫـﻢ ﺑﺨﻔﯽ ﺣﻨﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﺧﻼـق و ﻣـﺎ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ واق ﮐّﻠـﺎ إذا ﺑﻠﻐﺖ اﻟـﺘﺮاﻗﯽ و ﻗﯿـﻞ ﻣﻦ راق و ﻇّﻦ اﻧّﻪ اﻟﻔﺮاق و اﻟﺘّﻔﺖ اﻟّﺴـ ﺎق‬‫ﺑﺎﻟّﺴـ ﺎق اﻟﯽ رﺑّﮏ ﯾﻮﻣﺌـﺬ اﻟﻤﺴﺎق و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي ﮐﻪ ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ اﺛﺒﺎت رواﯾﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﻧﻤﻮده از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺼـﻨﻔﯿﻦ و ﻣﻠﺠﺎ و ﻣﻼذ اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﺑﺘﻌّﺼﺐ او ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﮐﺮده ﭘﺲ ﻧﻘـﻞ او اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑـﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﺗﻌّﺼﺐ دﻟﯿـﻞ ﻣﺰﯾـﺪ وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد آﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺮﮐﺎه ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي ﺑﺎ وﺻـﻒ‬‫ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﻮارج و ﻧﻮاﺻﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﺎﻟﺠﺎء ﺣﻖ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻗﺼـﯿﺪه ﻣﺘﻀـﻤﻨﻪ آن را ﺑﺎﺳـﺘﺒﺸﺎر و اﺑﺘﻬﺎج ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و رواﯾﺖ آن‬‫ﺑﻌﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﮐﺮده ﭘﺲ در ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﺮاي ﻧﻮاﺻﺐ و ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﻟﺠﺎج ﻫﻢ ﻣﻘﺎم ارﺗﯿﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪69 :‬‬‫و اﺧﺘﻼـج ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﭘﺲ ﻗـﺪح و ﺟﺮح آن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ داﺷـﺘﻦ و ﻧﻮر اﯾﻤـﺎن و اﯾﻘـﺎن ﺑﺎﺑﻄـﺎل آن ﮐﺎﺳـﺘﻦ ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﺧﻮد را از ﺧﻮارج و‬‫ﻧﻮاﺻﺐ ﻫﻢ دورﺗﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻨﺴﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟّﺪر ﯾﺎﻗﻮت ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮوﻣﯽ اﻟّﺘﺎﺟﺮ ﻋﺘﯿﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺒﺨﺎري اﺣـﺪ اﻟّﺘﺠﺎر اﻟﻤﻌﺮوﻓﯿﻦ و ﮐﺎن ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﺑﻼد اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺸﺎم و ﻣﺼـﺮ ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺰارﻣﺮد اﻟﺼـﺮﯾﻔﯿﻨﯽ‬‫ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺒﻐﺪاد اﻣﺎﻟﯽ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﻤﺨﻠﺺ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻫﺰارﻣﺮد ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﺎ ﻣﻠﯿﺢ اﻟﺸـﯿﺒﮥ ﻟﻄﯿﻔﺎ ﻇﺎﻫﺮه اﻟﺨﯿﺮ و اﻟّﺼﻼح و ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 53‬از ‪324‬‬‫ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼـث و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺼـﺮ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎﻗﻮت ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮوﻣﯽ اﻟﺠﻨﺲ و‬‫اﻟﻤﻮﻟﺪ اﻟﺤﻤﻮي اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺪار اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺳـﺮ ﻣﻦ ﺑﻼده ﺻﻐﯿﺮا ﻓﺎﺑﺘﺎﻋﻪ ﺑﺒﻐﺪاد رﺟﻞ ﺗﺎﺟﺮ ﯾﻌﺮف ﺑﻌﺴﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺼﺮ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻤﻮي و ﺟﻌﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﮑّﺘﺎب ﻟﯿﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺿـﺒﻂ ﻣﺘﺎﺟﺮه و ﮐﺎن ﻣﻮﻻه ﻋﺴـﮑﺮ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﺨﻂ و ﻻ ﯾﻌﺮف ﺷﯿﺌﺎ ﺳﻮي اﻟﺘﺠﺎرة و‬‫ﮐﺎن ﺳﺎﮐﻨﺎ ﺑﺒﻐﺪاد و ﺗﺰّوج ﺑﻬﺎ و اوﻟﺪ ﻋّﺪة اوﻻد و ﻟﻤﺎ ﮐﺒﺮ ﯾﺎﻗﻮت اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻗﺮأ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟّﻨﺤﻮ و اﻟّﻠﻐﮥ و ﺷـﻐﻠﻪ ﻣﻮﻻه ﺑﺎﻻﺳﻔﺎر ﻓﯽ ﻣﺘﺎﺟﺮه‬‫ﻓﮑـﺎن ﯾﺘﺮدد اﻟﯽ ﮐّﺶ و ﻋّﻤـ ﺎن و ﺗﻠـﮏ اﻟﻨﻮاﺣﯽ و ﯾﻌﻮد اﻟﯽ اﻟﺸﺎم ﺛﻢ ﺟﺮت ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣﻮﻻه ﻧﺒﻮة اوﺟﺒﺖ ﻋﺘﻘﻪ و اﺑﻌـﺪه ﻋﻨﻪ و ذﻟﮏ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻓﺎﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﻨﺴﺦ ﺑﺎﻻﺟﺮة و ﺣﺼﻠﺖ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻤﻄﺎﻟﻌﮥ ﻓﻮاﺋﺪ ﺛﻢ ان ﻣﻮﻻه ﺑﻌﺪ ﻣّﺪة ﻣﺪﯾﺪة ﻟﻮي ﻋﻠﯿﻪ و اﻋﻄﺎه ﺷﯿﺌﺎ‬‫و ﺳّﻔﺮه اﻟﯽ ﮐّﺶ و ﻟﻤﺎ ﻋﺎد ﮐﺎن ﻣﻮﻻه ﻗﺪ ﻣﺎت ﻓﺤّﺼﻞ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻤﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ ﯾﺪه و اﻋﻄﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪70 :‬‬‫اوﻻد ﻣﻮﻻه و زوﺟﺘﻪ ﻣﺎ ارﺿﺎﻫﻢ ﺑﻪ و ﺑﻘﯿﺖ ﻓﯽ ﯾﺪه ﺑﻘﯿﮥ ﺟﻌﻠﻬﺎ راس ﻣﺎﻟﻪ و ﺳﺎﻓﺮ ﺑﻬﺎ و ﺟﻌﻞ ﺑﻌﺾ ﺗﺠﺎرﺗﻪ ﮐﺘﺒﺎ و ﮐﺎن ﻣﺘﻌـّﺼ ﺒﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻃﺎﻟﻊ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺨﻮارج ﻓﺎﺷﺘﺒﮏ ﻓﯽ ذﻫﻨﻪ ﻣﻨﻪ ﻃﺮف ﻗﻮّي و ﺗﻮّﺟﻪ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث‬‫ﻋﺸﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻗﻌﺪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﺳﻮاﻗﻬﺎ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﯾﺘﻌّﺼﺐ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﮐﻼم اّدي اﻟﯽ ذﮐﺮه ﻋﻠّﯿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺴﻮغ ﻓﺜﺎر اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎدوا ﯾﻘﺘﻠﻮﻧﻪ ﻓﺴﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ و ﺧﺮج ﻣﻦ دﻣﺸﻖ ﻣﻨﻬﺰﻣﺎ ﺑﻌﺪ ان ﺑﻠﻐﺖ اﻟﻘّﺼﮥ اﻟﯽ واﻟﯽ اﻟﺒﻠﺪ ﻓﻄﻠﺒﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺪر‬‫ﻋﻠﯿﻪ و وﺻﻞ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ ﺧﺎﺋﻔﺎ ﯾﺘﺮّﻗﺐ و ﺧﺮج ﻋﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺸـﺮ اﻻول و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث ﻋﺸـﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﺻﻞ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺻﻞ ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ارﺑﻞ و ﺳـﻠﮏ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و ﺗﺤﺎﻣﯽ دﺧﻮل ﺑﻐﺪاد ﻻن اﻟﻤﻨﺎﻇﺮ ﻟﻪ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﮐﺎن ﺑﻐﺪادﯾﺎ و ﺧﺸـﯽ ان ﯾﻨﻘﻞ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻓﯿﻘﺘﻞ ﻓﻠّﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﯾّﺘﺠﺮ ﻓﯽ ﺑﻼدﻫﺎ و اﺳـﺘﻮﻃﻦ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺮو ﻣـّﺪة و ﺧﺮج ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﻧﺴﺄ و ﻣﻀـﯽ اﻟﯽ ﺧﻮارزم و ﺻﺎدﻓﻪ و‬‫ﻫﻮ ﺑﺨﻮارزم ﺧﺮوج اﻟﺘﺘﺮ و ذﻟﮏ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﻓﺎﻧﻬﺰم ﺑﻨﻔﺴﻪ ﮐﺒﻌﺜﻪ ﯾﻮم اﻟﺤﺸـﺮ ﻣﻦ رﻣﺴﻪ و ﻗﺎﺳـﯽ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﻀﺎﺋﻘﮥ و‬‫اﻟﺘﻌﺐ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﯾﮑـّﻞ ﻋﻦ ﺷـﺮﺣﻪ إذا ذﮐﺮه و وﺻـﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻞ و ﻗـﺪ ﺗﻘﻄﻌﺖ ﺑﻪ اﻻﺳـﺒﺎب و اﻋﻮزه دﻧﯽ اﻟﻤﺎﮐﻞ و ﺧﺸﻦ اﻟﺜﯿﺎب و اﻗﺎم‬‫ﺑﺎﻟﻤﻮﺻـﻞ ﻣـّﺪة ﺛﻢ اﻧﺘﻘـﻞ اﻟﯽ ﺳـﻨﺠﺎر و ارﺗﺤﻞ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﺣﻠﺐ و اﻗﺎم ﺑﻈﺎﻫﺮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﺨﺎن اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟّﺘﺎرﯾـﺦ اﻵﺗﯽ ذﮐﺮه ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾﺦ ارﺑﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪71 :‬‬‫اﻟّﺬي ﻋﻨﯽ ﺑﺠﻤﻌﻪ اﺑﻮ اﻟﺒﺮﮐﺎت ﺑﻦ اﻟﻤﺴﺘﻮﻓﯽ اﻟﻤﻘّﺪم ذﮐﺮه ان ﯾﺎﻗﻮت اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻗﺪم ارﺑﻞ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ ﻋﺸﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن ﻣﻘﯿﻤﺎ‬‫ﺑﺨﻮارزم و ﻓﺎرﻗﻬﺎ ﻟﻠﻮاﻗﻌﮥ اﻟﺘﯽ ﺟﺮت ﻓﯿﻬﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺘﺘﺮ و اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺗﮑﺶ ﺧﻮارزم ﺷﺎه و ﮐﺎن ﻗﺪ ﺗﺘّﺒﻊ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و ﺻّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳّﻤﺎه‬‫ارﺷـﺎد اﻷﻟـّﺒ ﺎء اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻷدﺑـﺎء ﯾـﺪﺧﻞ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠّﻠـﺪات ﮐﺒـﺎر و ذﮐﺮ ﻓﯽ اّوﻟﻪ ﻗـﺎل و ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب ﻣـﺎ وﻗﻊ ﻟﯽ ﻣﻦ اﺧﺒـﺎر‬‫اﻟّﻨﺤـﻮﯾﯿﻦ و ﻟا ّﻠﻐـﻮﯾﯿﻦ و اﻟﻨّﺴـ ﺎﺑﯿﻦ و اﻟﻘﺮاء اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﻻﺧﺒـﺎرﯾﯿﻦ اﻟﻤـﻮرﺧﯿﻦ و اﻟﻮّراﻗﯿﻦ و اﻟﮑّﺘـﺎب اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﺻـﺤﺎب اﻟﺮﺳـﺎﺋﻞ‬‫اﻟﻤﺪّوﻧـﮥ و ارﺑﺎب اﻟﺨﻄﻮط اﻟﻤﻨﺴﻮﺑـﮥ اﻟﻤﻌّﯿﻨﮥ و ﮐﻞ ﻣﻦ ﺻـّﻨﻒ ﻓﯽ اﻻدب ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ او ﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﻓّﻨﻪ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎ ﻣﻊ اﯾﺜﺎر اﻻﺧﺘﺼﺎر و اﻻﻋﺠﺎز ﻓﯽ‬‫ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﻻﯾﺠﺎز و ﻟﻢ آل ﺟﻬﺪا ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻟﻮﻓﯿﺎت و ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻟﻤﻮاﻟﯿﺪ و اﻻوﻗﺎت و ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ و ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ اﺧﺒﺎرﻫﻢ و اﻻﺧﺒﺎر ﺑﺎﻧﺴﺎﺑﻬﻢ و‬‫ﺷﯽء ﻣﻦ اﺷـﻌﺎرﻫﻢ ﻓﯽ ﺗﺮدادي اﻟﯽ اﻟﺒﻼد و ﻣﺨﺎﻟﻄﺘﯽ ﻟﻠﻌﺒﺎد و ﺣﺬﻓﺖ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﻗّﻞ رﺟﺎﻟﻪ و ﻗﺮب ﻣﻨﺎﻟﻪ ﻣﻊ اﻻﺳﺘﻄﺎﻋﮥ ﻻﺛﺒﺎﺗﻬﺎ ﺳﻤﺎﻋﺎ‬‫و إﺟﺎزة اﻻ ﻧا ﻨﯽ ﻗﺼﺪت ﺻـﻐﺮ اﻟﺤﺠﻢ و ﮐﺒﺮ اﻟّﻨﻔﻊ و اﺛﺒّﺖ ﻣﻮاﺿﻊ ﻧﻘﻠﯽ و ﻣﻮاﻃﻦ اﺧﺬي ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﻌّﻮل ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻋﻠﯿﻬﻢ و‬‫اﻟﻤﺮﺟﻮع ﻓﯽ ﺻـﺤﮥ اﻟﻨﻘﻞ إﻟﯿﻬﻢ ﺛﻢ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺸﻌﺮاء اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ و اﻟﻘﺪﻣﺎء و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﯾﻀﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان و‬‫ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺠﻢ اﻻدﺑﺎء و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺸـﻌﺮاء و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺸﺘﺮك وﺿـﻌﺎ اﻟﻤﺨﺘﻠﻒ ﺻـﻘﻌﺎ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻨﺎﻓﻌـﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺪأ و اﻟﻤﺂل‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ و ﮐﺘﺎب اﻟﺪول و ﻣﺠﻤﻮع ﮐﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪72 :‬‬‫أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب اﻻﻏﺎﻧﯽ و اﻟﻤﻘﺘﻀﺐ ﻓﯽ اﻟﻨﺴﺐ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧﺴﺎب اﻟﻌﺮب و ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر اﻟﻤﺘﻨﺒﯽ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻫّﻤـ ﮥ ﻋﺎﻟﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 54‬از ‪324‬‬‫ﻓﯽ ﺗﺤﺼﯿﻞ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺨﻤﺮ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در اﺣﻮال ﺳﻨﻪ ﺳﺖ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺎﻗﻮت اﻟّﺮوﻣﯽ ﻟا ﺤﻤﻮي‬‫ﺛﻢ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﺘﺎﺟﺮ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻻدﯾﺐ اﻻﺧﺒﺎري ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻدﺑـّﯿ ﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻻﻧﺴﺎب و اﻟﺒﻠـﺪان و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ‬‫رﻣﻀـﺎن و ﯾـﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در ﺳـﻨﻪ ﻣﺴـﻄﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺎﻗﻮت اﻟّﺮوﻣﯽ اﻟﺤﻤﻮي ﺛﻢ اﻟﺒﻐـﺪادّي اﻟّﺘﺎﺟﺮ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻻدﯾﺐ اﻻﺧﺒﺎري‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻدﺑّﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻻﻧﺴﺎب و اﻟﺒﻠﺪان و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﺳـﺮ ﻣﻦ ﺑﻼده ﺻـﻐﯿﺮا ﻓﺎﺑﺘﺎﻋﻪ ﺑﺒﻐﺪاد رﺟﻞ ﺗﺎﺟﺮ و ﻟﻤﺎ ﮐﺒﺮ ﯾﺎﻗﻮت‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻗﺮأ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻠّﻐﮥ و ﺷـﻐﻠﻪ ﻣﻮﻻه ﺑﺎﻻﺳـﻔﺎر ﻓﯽ ﻣﺘﺎﺟﺮه ﺛﻢ ﺟﺮت ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣﻮﻻه ﻗﻀّﯿﮥ اوﺟﺒﺖ ﻋﺘﻘﻪ ﻓﺎﺑﻌﺪه ﻋﻨﻪ ﻓﺎﺷﺘﻐﻞ‬‫ﺑـﺎﻟﻔﻘﻪ و ﺣﺼـﻠﺖ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻤﻄﺎﻟﻌـﮥ ﻓﻮاﺋـﺪ و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـّﻤﺎه ارﺷﺎد اﻻﻟّﺒﺎء اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻدﺑﺎء ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات و ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻟا ﺸـﻌﺮاء‬‫اﻟﻤﺘـﺄّﺧﺮﯾﻦ و اﻟﻘـﺪﻣﺎء و ﮐﺘﺒﺎ اﺧﺮي ﻋﺪﯾـﺪة و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﻫﻤـﮥ ﻋﺎﻟﯿـﮥ ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻟﻤﻌﺎرف و ﻧﯿﺰ ﯾﺎﻓﻌﯽ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ رﺳﺎﻟﻪ ﯾﺎﻗﻮت ﮐﻪ‬‫ﺑﺼﺎﺣﺐ ﺣﻠﺐ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﺬا ﻣﺎ اﻗﺘﺼـﺮت ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﻄﻮﯾﻠـﮥ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ اﻟﻔﺎﺋﻘﮥ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ اﻟﻤﻮذﻧﮥ ﻟﻪ ﺑﺘﻤﺎم اﻟﺒﻼﻏﮥ و اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ و ﻫﻮ‬‫ﻟﻌﻤﺮي ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﻌﻮت ﻣﻦ ﻧﻔﯿﺲ اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﮐﺎﺳﻤﻪ ﯾﺎﻗﻮت ﺗﻮﻓﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺣﻠﺐ و ﮐﺎن ﻗﺪ وﻗﻒ‬‫ﮐﺘﺒﻪ و ﻟﻤﺎ ﺗﻤّﯿﺰ ﺳﻤﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﯾﻌﻘﻮب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪73 :‬‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﯾـﺎﻗﻮت اﻟّﺮوﻣﯽ اﻟﮑـﺎﺗﺐ اﻟﺤﻤﻮي ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﮐﺎن ذﮐّﯿﺎ ﺣﺴﻦ اﻟﻔﻬﻢ و رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ‬‫اﻟّﻨﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﺒﻼد اﻟﺸﺎم و ﻣﺼـﺮ و اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ و ﺧﺮاﺳﺎن و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺻّﻨﻒ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان و ﻣﻌﺠﻢ اﻷدﺑﺎء و اﺳﻤﺎء اﻟﺠﺒﺎل و اﻻﻧﻬﺎر و‬‫اﻻﻣـﺎﮐﻦ ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠـ ﺎر ﮐﺎن ﻏﺰﯾﺮ اﻟﻔﻀﻞ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﺼـﺤﺒﮥ ﻃﯿﺐ اﻻﺧﻼق ﺣﺮﯾﺼﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻠﺐ و ﻣﺎت ﺑﺤﻠﺐ ﺳـﻨﮥ ‪ 626‬و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ‬‫اﻟّﺴّﺘﯿﻦ ﻗـﺎل ﺑا ﻦ ﺧﻠﮑـﺎن ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﮐـﺎن ﯾﻠّﻘﺐ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ و ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺳﺒﯽ ﺻـﻐﯿﺮا ﻣﻦ ﺑﻼـد اﻟّﺮوم ﻓﺎﺷﺘﺮاه ﺗﺎﺟﺮ ﺣﻤﻮّي ﻓﺮﺑّﺎه و اﻗﺮأه‬‫اﻟﻘﺮآن و ﻋّﻠﻤﻪ اﻟﺨﻂ و ﺻﺮﻓﻪ ﻓﯽ اﻟّﺘﺠﺎرة ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 596‬و ﻟﻪ ﻧﺤﻮ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ و وﻗﻊ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﻐﺪادي ﻓﯽ دﻣﺸﻖ ﻣﻨﺎزﻋﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺒﺪت ﻣﻦ ﯾﺎﻗﻮت ﻣﺎ ﻟﺰم ﻣﻨﻪ اﻧّﻪ ﻧﺴﺐ اﻟﯽ راي اﻟﺨﻮارج ﻓﯽ اﻟﺘﻌّﺼﺐ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﻓﺜﺎروا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻬﺮب و ﺧﺮج ﻋﻦ ﺑﻐﺪاد ﺧﺸـﯿﮥ‬‫ان ﯾﺆﺧـﺬ ﻓﯿﻘﺘـﻞ ﺣﺘﯽ وﺻـﻞ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻤﺮو ﻣـّﺪة اﻟﯽ ان ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺼـﮥ اﻟﺘﺘﺎر ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﺑﻼد اﻟﺸﺎم ﻓﺎّرا ﻓﻘﺎﺳـﯽ ﺷﺪاﺋـﺪ و اﻫﻮاﻻ و‬‫ﮐﺎﻧﺖ اﻟﮑﺎﺋﻨﮥ ﻓﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 617‬و ﻋﺎش اﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 626‬ﻓﻤـﺎت ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﻣﻨﻬﺎ ﻗﻠﺖ و ﻟﻢ ار ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ اﻟﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻟّﻨﺼﺐ ﺑﻞ‬‫ﯾﺤﮑﯽ ﻓﯿﻬـﺎ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺘﻔﻖ ذﮐﺮه و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﮐﻪ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ازو ﻏﺎﯾﺖ ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎ و ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺻﻒ و‬‫اﻃﺮاء ﯾـﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده از ﻋﻠﻤـﺎي ﮐﺒـﺎر ﻋـﺎﻟﯽ ﺗﺒـﺎر و ﻧﺒﻬـﺎي اﺣﺒـﺎر ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨﺎرﺳﺖ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺳﺎﻣﯿﻪ او ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺷﻨﯿﺪي ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﮑﺒﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪74 :‬‬‫در ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻫﻮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر اﻟﺒﻐﺪادي ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﺘﺎرﯾﺦ وﻟﺪ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ ﮐﻠﯿﺐ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ و ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻟﻪ‬‫اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻮاﺳـﻌﮥ اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و ﻣﺼـﺮ و اﻟﺤﺠﺎز و اﺻـﺒﻬﺎن و ﺧﺮاﺳﺎن و ﻣﺮو و ﻫﺮاة و ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﺣّﺼﻞ اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ و‬‫ﺻّﻨﻒ اﻟﺘﺎرﯾـﺦ اﻟـﺬي ذّﯾﻞ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﺳـﺘﺪرك ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﺠﺎء ﻓﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺠّﻠـﺪا دل ﻋﻠﯽ ﺗﺒّﺤﺮه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و‬‫ﺳﻌﮥ ﺣﻔﻈﻪ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺛﻘﮥ ﺣﺠﮥ ﻣﻘﺮﺋﺎ ﻣﺠﻮدا ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﮐﯿﺴﺎ ﻣﺘﻮاﺿـﻌﺎ اﺷـﺘﻤﻠﺖ ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜﮥ آﻻف ﺷـﯿﺦ و رﺣﻞ ﺳـﺒﻌﺎ و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﯾﻘﺎل اﻧّﻪ ﺣﻀـﺮ ﻣﻊ ﺗﺎج اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﮑﻨﺪي ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﻤﻌّﻈﻢ ﻋﯿﺴﯽ و اﻻﺷﺮف ﻣﻮﺳﯽ ﻷﻧّﻪ ذﮐﺮه و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻻﺷﺮف‬‫اﺣﻀـﺮه ﻓﺴﺎﻟﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻋﻦ وﻓﺎة اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﺒﻬﺖ و ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟّﺘﻌﺠﯿﺰ ﻟﻤﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﻘﺪار ﻓﺴـﺒﺤﺎن ﻣﻦ ﻟﻪ اﻟﮑﻤﺎل و‬‫ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب اﻟﻘﻤﺮ اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ذﮐﺮ ﮐـّﻞ ﺻـﺤﺎﺑّﯽ و ﻣـﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب ﮐﻨﺰ اﻻﻣﺎم ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺴـﻨﻦ و اﻻﺣﮑﺎم و‬‫اﻟﻤﺨﺘﻠﻒ و ﻟا ﻤﻮﺗﻠﻒ ذّﯾﻞ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ و اﻟﻤﺘﻔﻖ و اﻟﻤﻔﺘﺮق و ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ اﻟﯽ اﻵﺑﺎء و اﻟﺒﻠﺪان ﮐﺘﺎب ﻋﻮاﻟﯿﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺠﻤﻪ ﺟﻨﮥ‬‫اﻟﻨﺎﻇﺮﯾﻦ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﮑﻤﺎل ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟّﺮﺟﺎل اﻟﻌﻘـﺪ اﻟﻔﺎﺋﻖ ﻓﯽ ﻋﯿﻮن اﺧﺒﺎر اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺗﻮارﯾـﺦ اﻟﺨﻼﺋﻖ اﻟـّﺪّرة اﻟﺜﻤﯿﻨـﮥ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 55‬از ‪324‬‬‫اﺧﺒﺎر اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻧﺰﻫﮥ اﻟﻮري ﻓﯽ اﺧﺒﺎر أّم اﻟﻘﺮي روﺿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ اﯾﻠﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪75 :‬‬‫اﻻزﻫﺎر ﻓﯽ ﻧا ﻮاع اﻻﺷـﻌﺎر ﺳﺎوة اﻟﻮﺣﯿﺪ ﻏﺮر اﻟﻔﻮاﺋﺪ ﺳّﺖ ﻣﺠﻠﺪات ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﺰﻫﺮ ﻓﯽ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺷـﻌﺮاء اﻫﻞ اﻟﻌﺼـﺮ ﮐﺘﺎب ﻧﺤﺎ ﻓﯿﻪ‬‫ﻧﺤﻮ ﻧﺸﻮان ﻟا ﻤﺤﺎﺿﺮة ﻣّﻤﺎ اﻟﺘﻘﻄﻪ ﻣﻦ اﻓﻮاه اﻟﺮﺟﺎل ﻧﺰﻫﮥ اﻟﻄﺮف ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻫﻞ اﻟّﻈﺮف اﺧﺒﺎر اﻟﻤﺸﺘﺎق اﻟﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﻌﺸﺎق اﻟﺸﺎﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻄّﺐ‬‫اﻟﺦ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﺗﺼّﺪر و ﻧﺒﺎﻟﺖ ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺮو اﻋﺘﻤﺎد دارﻧﺪ و‬‫ﺟﺎﺑﺠﺎ در اﻓﺎدات ﺧﻮد ازو ﻧﻘﻠﻬﺎ ﻣﯽآرﻧـﺪ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿـﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و اﻟﻨﺤﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﻧﺲ اﻟﻠﻐﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﺮف ﺑﺼﺎﺣﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﺴـّﺮاج روي ﻋﻦ اﺑﻦ درﯾﺪ و ﻏﯿﺮه ﻗﺎﻟﻪ ﯾﺎﻗﻮت و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺮﮐﺎت ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺴﻌﯿﺪي اﻟﻨﺤﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﯾﺎﻗﻮت ﻋﺎﻟﯽ اﻟﻤﺤﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟّﻠﻐﮥ و اﻻدب اﺣﺪ ﻓﻀﻼء‬‫اﻟﻤﺼـﺮﯾﯿﻦ و اﻋﯿﺎﻧﻬﻢ اﻟﻤﺒﺮزﯾﻦ اﺧـﺬ اﻟﻨﺤﻮ و اﻻدب ﻋﻦ اﺑﻦ ﺑﺎﺷﺎ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﺑﻮ اﻟّﻨﺪي اﻟﻐﻨﺪﺟﺎﻧﯽ ﻗﺎل‬‫ﯾﺎﻗﻮت واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ راﺟـﺢ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟّﻠﻐﮥ و اﺧﺒﺎر اﻟﻌﺮب و اﺷـﻌﺎرﻫﺎ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﺑﻮ اﻟﺮﯾﺤﺎن‬‫اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﯾﺎﻗﻮت و اّﻣﺎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﺠﻮم و اﻟﻬﯿﺌـﮥ و اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺗﻔﻮت اﻟﺤﺼـﺮ راﯾﺖ ﻓﻬﺮﺳـﺘﻬﺎ ﻓﯽ وﻗﻒ اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫ﺑﻤﺮو ﻓﯽ ﺳﺘﯿﻦ ورﻗﮥ ﺑﺨﻂ ﻣﮑﺘﻨﻒ ﮐﺎن ﺣﯿﺎ ﺑﻐﺰﻧﮥ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻓﻼ ﯾﻐﺮرك ﻣّﻨﯽ ﻟﯿﻦ ﻣّﺲ ﺗﺮاه ﻓﯽ دروﺳﯽ‬‫و اﻗﺘﺒﺎﺳﯽ ﻓﺎﻧﯽ اﺳﺮع اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻃّﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪76 :‬‬‫اﻟﯽ ﺣﻮض ﻟا ّﺮدي ﻓﯽ وﻗﺖ ﺑﺎس‬‫‪ -2‬أﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫وﺟﻪ دوم از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻﺤﯿﺢ‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟﻤﺎزﻧﺪراﻧﯽ ﺳـﻘﯽ ﺗﺮﺑﺘﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺑﺸﺂﺑﯿﺐ اﻟﺮﺿﻮان اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و ﺣّﻒ ﻣﺮﻗﺪه‬‫ﺑﺎﻧﻮاع اﻟﻠﻄﻒ اﻟﺼﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﻋـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و اﺑﻦ ﺑّﻄـ ﮥ ﻓﯽ اﻻﺑﺎﻧـﮥ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس‬‫ﮐﻼﻫﻤـﺎ ﻋﻦ اﻟﻨـﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗـﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﺟـﺎﺗﻪ و اﻟﯽ‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ ﺳـﻤﺘﻪ و اﻟﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﯽ ﺗﻤﺎﻣﻪ و ﮐﻤﺎﻟﻪ و ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﺮﺟﻞ اﻟﻤﻘﺒﻞ ﻗﺎل ﻓﺘﻄﺎول اﻟّﻨﺎس اﻋﻨﺎﻗﻬﻢ ﻓﺎذا ﻫﻢ ﺑﻌﻠﯽ ﮐﺎﻧﻤﺎ‬‫ﯾﻨﻘﻠﺐ ﻓﯽ ﺻـﺒﺐ و ﯾﻨﺤـّﻞ ﻋﻦ ﺟﺒﻞ ﺗﺎﺑﻌﻬﻤﺎ اﻧﺲ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧّﻠﺘﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ زﻫـﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻋﻘﺎﺋﻞ ﻓﻮاﺿﻞ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻣﻔﺎﺧﺮ و زواﻫﺮ ﻣﺂﺛﺮ‬‫اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻃﺎب ﺛﺮاه ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺟﺰء اول ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از اﻓﺎدات اﻣﺎﺛﻞ و اﮐﺎﺑﺮ ﺳﻨﯿﻪ درﯾﺎﻓﺘﯽ و ﺷﻨﯿﺪي ﻟﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻋﻬـﺪ ﻣﻊ زﯾﺎدة ﻣﻔﯿﺪة ﺑﺎز ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺼﺪاق ﻫﻮ اﻟﻤﺴﮏ ﻣﺎ ﮐﺮرﺗﻪ ﯾﺘﻀّﻮع ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد و ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻇﺮ را ﺣﺎﺟﺖ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﻤﺠﻠﺪ‬‫دﯾﮕﺮ ﻧﯿﻔﺘـﺪ و ﻋﻤـﺪه اﺳـﺒﺎب ﺗﮑﺮار ﺑﻌﺾ ﻓﻮاﺋـﺪ و ﺗﺮاﺟﻢ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﺘﻌـﺪدﺳﺖ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از ان ﺑﻌﻨـﺎﯾﺖ‬‫رﺑﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﮔﺮدﯾﺪه ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺣﻮاﻟﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده ﺷﻮد ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ از رﺟﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪77 :‬‬‫ﺑﺂن ﻣﻘﺎم ﻗﺎﺻـﺮ ﮔﺮدد و از اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﺮاد ﻣﺤﺮوم ﺷﻮد و در ﺻﻮرت ﺗﮑﺮار و اﻋﺎده ﺑﺎﯾﻦ ﻓﺎﺋـﺪه ﻗﻄﻌﺎ ﻣﺘﻤﺘﻊ و ﺑﺨﻼص از ﺣﺮﻣﺎن و ﺣﯿﺮت‬‫ﻣﻨﺘﻔﻊ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟﺼـﻔﺪي در واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﺳـﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﮥ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 56‬از ‪324‬‬‫ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺴـ ﺮوري اﻟﻤﺎزﻧﺪراﻧﯽ رﺷـﯿﺪ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﻌﯽ اﺣﺪ ﺷـﯿﻮخ اﻟﺸﯿﻌﮥ ﺣﻔﻆ اﮐﺜﺮ اﻟﻘﺮآن و ﻟﻪ ﺛﻤﺎن ﺳﻨﯿﻦ و ﺑﻠﻎ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺸﯿﻌﮥ‬‫ﮐﺎن ﯾﺮﺣﻞ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد ﺛﻢ ﺗﻘـﺪم ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻐﺮﯾﺐ و اﻟﻨﺤﻮ و وﻋﻆ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ اﯾﺎم اﻟﻤﻘﺘﻔﯽ ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﺎﻋﺠﺒﻪ و ﺧﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن‬‫ﺑﻬّﯽ اﻟﻤﻨﻈﺮ ﺣﺴﻦ اﻟﻮﺟﻪ و اﻟﺸـﯿﺒﮥ ﺻـﺪوق اﻟﻠﻬﺠـﮥ ﻣﻠﯿـﺢ اﻟﻤﺤﺎورة واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﺸﻮع و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺘﻬﺠـﺪ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ وﺿﻮء‬‫اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﯽ ﻓﯽ ﺗـﺎرﯾﺨﻪ ﺛﻨـﺎء ﮐﺜﯿﺮا ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎن و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺷـﯿﺦ ﻣﺠـﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب‬‫اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻠﻐـﮥ ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻠﻐـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﺎزﻧـﺪراﻧﯽ رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﻌﯽ ﺑﻠﻎ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟّﻠﻐﮥ و اﻟّﻨﺤﻮ و وﻋﻆ اّﯾﺎم اﻟﻤﻘﺘﻔﯽ ﻓﺎﻋﺠﺒﻪ و ﺧﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ‬‫اﻟﻌﺒـﺎدة داﺋﻢ اﻟﻮﺿﻮء ﻟﻪ ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﺼﻮل ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ و ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﮑﻨﻮن و اﻟﻤﺨﺰون و ﮐﺘـﺎب اﺳـﺒﺎب ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن و ﮐﺘﺎب ﻣﺘﺸﺎﺑﻪ اﻟﻘﺮآن و‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم و اﻟﻄﺮاﺋﻖ ﻓﯽ اﻟﺤﺪود و اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺪﯾﺪة ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻮاﺋﺪ و ﻓﺮاﺋﺪ ﺟّﻤﮥ ﻋﺎش ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻨﮥ اﻻ ﻋﺸـﺮة اﺷـﻬﺮ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ‬‫‪ 588‬ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋﮥ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪78 :‬‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻟا ﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و اﻟّﻨﺤﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺴﺮوري اﻟﻤﺎزﻧﺪراﻧﯽ‬‫رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﻌﯽ ﻗـﺎل اﻟـّﺼ ﻔﺪي ﮐﺎن ﻣﻘـّﺪﻣﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻐﺮﯾﺐ و اﻟﻨﺤﻮ واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺨﺸﻮع اﻟّﻒ اﻟﻔﺼﻮل ﻓﯽ‬‫اﻟﻨﺤﻮ اﺳـﺒﺎب ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن ﻣﺘﺸﺎﺑﻪ اﻟﻘﺮآن ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤﮑﻨﻮن اﻟﻤﺎﺋـﺪة و اﻟﻔﺎﺋـﺪة ﻓﯽ اﻟﻨﻮادر و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪاودي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ آن‬‫از ﮐﺘﺒﺨﺎﻧﻪ ﺑﻌﺾ ﻓﻀـﻼي ﺣﯿـﺪرآﺑﺎد درﯾﻦ اﯾﺎم ﺑﺮﮐﺖ ﻧﻈﺎم ﺑﺴـﻌﯽ ﻣﻮﻓﻮر و ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ ﺗﻤﺎم اﺳـﺘﮑﺘﺎب ﻧﻤﻮدم ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺴـﺮوري اﻟﻤﺎزﻧﺪراﻧﯽ رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﺪ ﺷﯿﻮخ اﻟﺸﯿﻌﮥ اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻘﯽ اﻟﺮﺟﺎل ﺛﻢ ﺗﻔّﻘﻪ و ﺑﻠﻎ‬‫اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﻓﻘﻪ اﻫﻞ ﻣﺬﻫﺒﻪ و ﻧﺒﻎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﺣﺘﯽ ﺻﺎر رﺣﻠﮥ ﺛﻢ ﺗﻘّﺪم ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﺮاءات و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻨﺤﻮ و ﮐﺎن اﻣﺎم ﻋﺼﺮه و‬‫واﺣـﺪ دﻫﺮه و اﻟﺘـﺎﻟﯿﻒ و ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﻋﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﮐﺎﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي ﻻﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎت‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و رﺟﺎﻟﻪ و ﻣﺮاﺳـﯿﻠﻪ و ﻣﺘﻔﻘـﮥ و ﻣﻔﺘﺮﻗـﮥ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻧﻮاﻋﻪ واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻨﻮن ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﯽ ﻣﺎ زال اﻟّﻨﺎس ﺑﺤﻠﺐ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮن اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و اﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﺸـﯿﻌﯽ ﺣﺘﯽ ﻗﺪم اﻟﺮﺷﯿﺪ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ ﺑﻄﮥ‬‫اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺑﺎﻟﻔﺘﺢ و اﻟﺸﯿﻌﯽ ﺑﺎﻟﻀﻢ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ رﺑﺎﻧﯽ و ﺗﺎﯾﯿﺪ ﯾﺰداﻧﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﮐﻤﺎل ﺑﺮاﻋﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪79 :‬‬‫اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ ﺑﺮ اﻟﺴﻨﻪ اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻗﻮم ﺷﺎﻧﯽ ﮐﺎﻟﺼﺒﺢ اﻟﻤﺴﻔﺮ و اﻟﺸﻤﺲ اﻟﻤﻀﯿﺌﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﺻﯽ و اﻟﺪاﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻻﻣﻊ و ﺳﺎﻃﻊ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤـّﺪي ذﮐﯽ و ﻓﻄﯿﻦ و ﻗﻮّي اﻟﺤﺎﻓﻈﮥ ﺑﻮده ﮐﻪ در ﺳﻦ ﻫﺸﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ اﮐﺜﺮ ﻗﺮآن ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺣﻔﻆ ﻓﺮﻣﻮده و ﺻـﺪوق اﻟﻠﻬﺠﻪ و واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ و ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻨﻮن و ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﺸﻮع و اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﺘﻬﺠﺪ و در ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﻏﺮﯾﺐ و ﻟﻐﺖ‬‫و ﻗﺮاآت و ﻧﺤﻮ ﺳﺎﺑﻖ و ﻣﺘﻘـﺪم و اﻣﺎم ﻋﺼـﺮ و واﺣـﺪ دﻫﺮ و در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﺜﻞ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي ﺑﺮاي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻮده ﭼﻄﻮر‬‫ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﺼـﻔﺖ ﺷﻌﺎر ﮐﻪ ﺑﮑﺠﺮوي و ﺗﻌﺴﻒ و ﺗﻌﺼﺐ ﻻﺋﺢ اﻟﻌﯿﺐ و اﻟﺼﻐﺎر ﮔﺮﻓﺘﺎر ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﻧﻘﻞ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را از اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺑﺮاي واﻗﻊ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﺎن ذﻟﮏ ازراء ﻋﻈﯿﻢ و ﻏّﺾ ﮐﺒﯿﺮ ﻣﻦ اﻋﺎﻇﻢ اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻻﻣﺎﺛﻞ و‬‫ﺟﻬﺎﺑـﺬه اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ اﻟﺬﯾﻦ ﺗﺜﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺨﻨﺎﺻـﺮ و ﺗﻌﻘﺪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻻﻧﺎﻣﻞ ﺣﯿﺚ ﻣﺪﺣﻮا ﻣﺪﺣﺎ ﻋﻈﯿﻤﺎ و اﺛﻨﻮا ﺛﻨﺎء ﺑﻠﯿﻐﺎ ﺑﻼ ﺷﺎﺋﺒﮥ اﻟﺠﺎء‬‫و اﺿـﻄﺮار ﻫﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟﺸﺎﺋﺐ ﻣﻔﺎرﻗﻪ ﻓﯽ ﺗﺰﯾﯿﻞ اﻟﺤﻖ ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾـﻒ را از اﻓـﺎدات اﺋﻤـﻪ ﻋـﺎﻟﯽ درﺟـﺎت ﺳـّﻨﯿﻪ ﻫـﻢ ﻇـﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ ﭘﺲ ﺑـﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﻫﻢ ﻣﺠـﺎل ﺗﺸـﮑﯿﮏ و ارﺗﯿـﺎب در ﻧﻘـﻞ اﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺮآﺷﻮب ﻋـﺎﻟﯽ ﺟﻨـﺎب ﻧﺪارﻧـﺪ ﮔﻮ ﻫّﻤﺖ را ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﻣﮑـﺎﺑﺮه و ﻣﺠﺎدﻟﻪ ﺑﺮﮔﻤﺎرﻧـﺪ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي در ﮐﺘﺎب‬‫ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺴﻌﺪا در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﮐﻪ از ﺻﺤﺎﺋﻒ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﯽآرد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 57‬از ‪324‬‬‫روي اﺣﻤﺪ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪80 :‬‬‫اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺷﻊ ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﺎﺋﻒ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب اﻧﮑﺎري ﺑﺮ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﺣﻤﺪ و ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﻼﻣﯽ در ﺻﺤﺖ آن ﻧﻤﻮده و اﻟّﺴﮑﻮت دﻟﯿﻞ اﻟﺘﺴﻠﯿﻢ‬‫ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻔﻬﯿﻢ و ﺗﻠﻤﯿـﺬه اﻟّﺮﺷـﯿﺪ اﻟﺴـﻠﯿﻢ ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻨﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠّـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﺑﻠﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﺎﺋﻒ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ‬‫ﯾﮑﯽ از ﺧﻠﻔـﺎء ارﺑﻌﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﮑﺮماﻧـﺪ ﻧﺰدﯾﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻮﺻﻮفاﻧـﺪ ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﺣﻤﯿـﺪه و ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﯾـﺪ اﯾﻀﺎح ﺗﻤﺎم ﻋﺒﺎرت‬‫ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ از ان ﻋﺪم رد و اﺑﻄﺎل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و ﻋﺪم رد رواﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺑﯿﻬﻘﯽ آن را واﺿـﺢ‬‫ﺷﻮد ﻗﺎل ﻓﯽ ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺴـﻌﺪاء ﻓﯽ اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻻوﻟﯽ اﻟﺠﻠﻮة اﻟﺴﺎﺑﻌﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺼـﯿﺮ ﺑﻪ اﻟّﺮﺟﻞ راﻓﻀـّﯿﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﻬﯿﺪ ﻣﻦ ﻗﺎل ان ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺎن ﻧﺒّﯿﺎ او اﻓﻀﻞ‬‫ﻣﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ و اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ او اﻧﮑﺮ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ او ﺳّﺒﻬﻤﺎ او ﻟﻌﻨﻬﻤﺎ او ﻗﺎل اّن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﻬﻮ راﻓﻀﯽ ﮐﺎﻓﺮ و ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟّﻄﯿﺒﯽ‬‫ﻋﻨﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْذ ُﻫﻤﺎ ﻓِﯽ اﻟ ْﻐﺎِر‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﻣﻦ اﻧﮑﺮ ﺻﺤﺒﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﻊ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﻘﺪ ﮐﻔﺮ‬‫ﻋﻦ اﻟّﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻧﺖ ﺻﺎﺣﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻐﺎر و ﺻﺎﺣﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﻮض‬‫و ﻓﯽ اﻟﺘﺸـﺮﯾﺢ ﻣﻦ ﻗـﺎل ﺣّﺐ ﻋﻠّﯽ ﮐﻔﺮ و رﻓﺾ ﻓﻬﻮ ﺧـﺎرﺟﯽ ﮐـﺎﻓﺮ ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ اﺣّﺒﻪ اﻟﻨﺒّﯽ و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن اﺟﻤﻌﻮن ﻓﺎﻧّﻪ ﯾﺴّﺐ ﻫﺆﻻء‬‫اﻟﮑـّﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺸـ ﻔﺎء ﻣﻦ ﻗﺎل ﻻﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌـﮥ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻀـﻼل او ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا ﯾﻘﺘﻞ ﻷﻧّﻪ ﮐﻔﺮ و ان ﺳـّﺒﻬﻢ ﺑﻐﯿﺮ ﻫـﺬا ﻣﻦ‬‫ﻣﺸﺎﺗﻤﮥ اﻟّﻨﺎس ﻧّﮑﻞ ﻧﮑﺎﻻ ﺷﺪﯾﺪا و ﻣﻦ ﻗﺎل ﻟﻐﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎن ﻓﻼن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻀﻼﻟﮥ ﻧّﮑﻞ ﻧﮑﺎﻻ ﺷﺪﯾﺪا ﺣﺎﺻﻠﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ‬‫ﻋﻠﯽ وﻟﯽ ﺧﺪا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪81 :‬‬‫ﺑﻮده و ﯾﺎ ﻧﺒﯽ ﺑﻮده و ﯾﺎ از ﺑﻨﯽ اﻓﻀﻞ ﺑﻮده و ﯾﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را ﺑـﺪ ﮔﻮﯾﺪ و ﯾﺎ ﻟﻌﻨﺖ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﺳـﺘﺪ ﯾﺎ ﺑﮕﻮﯾﺪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺒﻮده‬‫راﻓﻀـﯽ و ﮐﺎﻓﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ دوﺳﺘﯽ ﻋﻠﯽ وﻟﯽ رﻓﺾ و ﯾﺎ ﮐﻔﺮﺳﺖ ﮐﺎﻓﺮ ﺷﻮد از آﻧﮑﻪ ﺧﺪا و رﺳﻮل ﺧﺪا و ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و‬‫اﻫﻞ اﯾﻤﺎن اﺟﻤﻌﯿﻦ او را دوﺳﺖ داﺷـﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺎﺋـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟّﺴـ ﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﺣّﺐ اﻟﺨﺘﻨﯿﻦ ﭘﺲ ﻣﺮا اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ را ﺑﺪ‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ اﻓﻀﻞ اﻟﻨﺎس ﺑﻌـﺪ اﻟّﻨﺒﯽ اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻻﻓﻀﻞ ﻫﻬﻨﺎ ان ﯾﮑﻮن اﮐﺜﺮ ﺛﻮاﺑﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯿﻪ‬‫ﻓﻘﺎل اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و ﻗﺪﻣﺎء اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﮥ اﻧّﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﻌﮥ و اﮐﺜﺮ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﮥ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﺘﺪل اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﺑﻮﺟﻬﯿﻦ اﻻّول ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﺳﯿَُﺠﱠﻨﺒَُﻬﺎ اﻟ َْﺄﺗ َْﻘﯽ اﻟﱠِﺬي ﯾُْﺆﺗِﯽ ﻣﺎﻟَُﻪ‬‫اﻟﺴﻮرة و اﻟﻤﺮاد ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻨﺪ اﮐﺜﺮ اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ و اﻻﺗﻘﯽ اﮐﺮم ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠن َأْﮐَﺮَﻣُﮑْﻢ ِﻋﻨَْﺪ اﻟﱠﻠِﻪ َأﺗ ْﻘﺎُﮐْﻢ‬‫و اﻻﮐﺮم ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺜﺎﻧﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻃﻠﻌﺖ ﺷﻤﺲ و ﻻ ﻏﺮﺑﺖ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و اﺟﺎب اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑﺎّن ﻫﺬا ﻻ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ ﺑﻞ ﺑﺎّن ﻏﯿﺮه ﻟﯿﺲ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ و اﺣﺘّﺠﺖ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑﺎّن اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻣﺎ ﻋﻘﻠّﯿﮥ او ﻧﻘﻠّﯿﮥ و اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ اّﻣﺎ‬‫ﺑﺎﻟّﻨﺴﺐ او ﺑﺎﻟﺤﺴﺐ و ﮐﺎن ﻋﻠّﯽ اﮐﻤﻞ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ ذﻟﮏ ﻓﻬﻮ اﻓﻀﻞ اّﻣﺎ اﻟّﻨﺴﺐ ﻓﻼﻧﻪ اﻗﺮب اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻌّﺒﺎس و ان ﮐﺎن ﻋّﻢ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑّﻨﻪ ﮐـﺎن اﺧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻻب و ﮐﺎن اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺎ ﻣﻨﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻫﺎﺷـﻤّﯿﺎ ﻣﻦ اﻻب و اﻻّم ﻻﻧﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠّﺐ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ اﺳﺪ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ اﻓﻀﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪82 :‬‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﺻﻄﻔﯽ ﻣﻦ وﻟﺪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺮﯾﺸﺎ و اﺻﻄﻔﯽ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻫﺎﺷﻤﺎ‬‫و اّﻣﺎ اﻟﺤﺴﺐ ﻓﻼن اﺷـﺮف اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﺤﻤﯿﺪة اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ و ﻫﻮ ﻓﯿﻪ اﺗّﻢ و اﮐﻤﻞ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻣﺎ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻼﻧّﻪ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺧﻄﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 58‬از ‪324‬‬‫ﻣﻦ اﺳـﺮار اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و اﻟﻌـﺪل و اﻟﻨﺒﻮة و اﻟﻘﻀﺎء و اﻟﻘـﺪر و اﺣﻮال اﻟﻤﻌﺎد ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻔﺮق ﯾﻨﺘﻬﯽ‬‫ﻧﺴـﺒﺘﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻻﺻﻮل إﻟﯿﻪ ﻓﺎن اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﮥ ﯾﻨﺴﺒﻮن اﻧﻔﺴﻬﻢ إﻟﯿﻪ و اﻻﺷﻌﺮّي اﯾﻀﺎ ﻣﻨﺘﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن ﺗﻠﻤﯿﺬ اﻟﺠﺒﺎﺋﯽ اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ و‬‫اﻧﺘﺴﺎب اﻟﺸﯿﻌﮥ ﺑّﯿﻦ و اﻟﺨﻮارج ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻬﻢ اﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺎس ﻋﻨﻪ اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺋﯿﺲ اﻟﻤﻔّﺴﺮﯾﻦ ﮐﺎن ﺗﻠﻤﯿﺬا ﻟﻪ و ﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﺿﻊ اﻟﺘﯽ ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم دﻗﯿﻘـﮥ ﻣﺜـﻞ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﻟﺤﺴـﺎب و اﻟﺸـﻌﺮ و اﻟّﻨﺠﻮم و اﻟّﺮﻣـﻞ و اﺳـﺮار اﻟﻐﯿﺐ و ﮐـﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻔﻘﻪ و‬‫اﻟﻔﺼﺎﺣﮥ ﻓﯽ اﻟﺪرﺟﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء و ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺤﻮ ﻣﻨﻪ و ارﺷﺪ اﺑﺎ اﻻﺳﻮد اﻟﺪﺋﻠﯽ إﻟﯿﻪ و ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﺴـﻠﻮك و ﺗﺼﻔﯿﮥ اﻟﺒﺎﻃﻦ اﻟﺬي ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻪ اﻟّﺎ‬‫اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻻوﻟﯿﺎء ﺣّﺘﯽ اﺧﺬه ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻣﻨﻪ او ﻣﻦ اوﻻده او ﻣﻦ ﺗﻼﻣﺬﺗﻬﻢ و‬‫روي اﻧّﻪ ﻗـﺎل ﻟﻮ ﮐﺴـﺮت اﻟﻮﺳـﺎدة ﺛﻢ ﺟﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻟﻘﻀـﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﻫـﻞ اﻟﺘﻮراة ﺑﺘﻮراﺗﻬﻢ و ﺑﯿﻦ اﻫـﻞ اﻻﻧﺠﯿـﻞ ﺑـﺎﻧﺠﯿﻠﻬﻢ و ﺑﯿﻦ اﻫـﻞ اﻟّﺰﺑﻮر‬‫ﺑﺰﺑﻮرﻫﻢ و ﺑﯿﻦ اﻫﻞ اﻟﻔﺮﻗﺎن ﺑﻔﺮﻗﺎﻧﻬﻢ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ آﯾﮥ اﻧﺰﻟﺖ ﻓﯽ ﺑّﺮ او ﺑﺤﺮ او ﺳـﻬﻞ او ﺟﺒﻞ او ﺳﻤﺎء او ارض او ﻟﯿﻞ او ﻧﻬﺎر اﻟّﺎ و اﻧﺎ اﻋﻠﻢ‬‫ﻓﯿﻤﻦ ﻧﺰﻟﺖ‬‫و روي اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﻣﺎ ازددت ﯾﻘﯿﻨﺎ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ و‬‫اﻟﻘﻀﺎء ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم و اّﻣﺎ اﻟﺰﻫﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻣﻦ ﺗﺮك اﻟّﻠﺬات اﻟﺪﻧﯿﺎوﯾﮥ و اﻻﺣﺘﺮاز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪83 :‬‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺤﻈﻮرات ﻣﻦ اّول اﻟﻌﻤﺮ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻣﻊ اﻟﻘـﺪرة و ﮐـﺎن زّﻫـ ﺎد اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎﺑﯽ ذر و ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و أﺑﯽ اﻟـﺪرداء ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ و اّﻣﺎ‬‫اﻟﺸﺠﺎﻋﮥ ﻓﻐﻨّﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺸﺮح ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻻ ﻓﺘﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠّﯽ ﻻ ﺳﯿﻒ اﻟّﺎ ذو اﻟﻔﻘﺎر‬‫و ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﯾﻮم اﻻﺣﺰاب ﻟﻀﺮﺑﮥ ﻋﻠّﯽ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﻋﺒﺎدة اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ‬‫و ﮐﺬا اﻟﺴـﺨﺎوة ﻓﺎﻧّﻪ ﺑﻠﻎ ﻓﯿﻬﺎ اﻟّﺪرﺟﮥ اﻟﻘﺼﻮي ﺣّﺘﯽ اﻋﻄﯽ ﺛﻠﺜﮥ اﻗﺮاص ﻣﺎ ﮐﺎن ﻟﻪ و ﻻوﻻده ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻋﻨﺪ اﻻﻓﻄﺎر ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﯾُْﻄِﻌُﻤﻮَن‬‫اﻟﱠﻄﻌﺎَم َﻋﻠﯽ ُﺣﱢﺒِﻪ ﻣِْﺴِﮑﯿﻨًﺎ َو َﯾﺘِﯿﻤًﺎ َو َأِﺳﯿﺮًا‬‫و ﮐﺎن اوﻻده اﻓﻀﻞ اوﻻد اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻫﻤﺎ ﺳّﯿﺪا ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ ﺛﻢ اوﻻد اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻣﺜﻞ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺜﻠﺚ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و اﻟﻨﻔﺲ اﻟﺰﮐّﯿﮥ و اوﻻد اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺜﻞ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻫﻢ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ و ﮐﺎن‬‫اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﻣﺎﻟﮏ رﺣﻤﻬﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻣﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق و اﻟﺒﺎﻗﻮن ﻣﻨﻬﻤﺎ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺒﺴـﻄﺎﻣﯽ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺳﻼم ﺳّﻘﺎء ﻓﯽ دار‬‫ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺼﺎدق و اﻟﻤﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﮐﺎن ﺑّﻮاب داره و اﯾﻀﺎ اﺟﺘﻤﺎع اﻻﮐﺎﺑﺮ و ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﻌﯿﺘﻪ داّل ﻋﻠﯽ‬‫اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ و ﻻ ﻋﺒﺮة ﺑﻘﻮل اﻟﻌﻮام و اّﻣﺎ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﻨﻘﻠّﯿﮥ ﻓﻤﺎ روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻻوﻟﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻄﯿﺮ و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻟﻠّﻬﻢ اﯾﺘﻨﯽ ﺑﺎﺣّﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ ﯾﺄﮐﻞ ﻣﻌﯽ ﻫﺬا اﻟﻄﯿﺮ ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ و اﮐﻞ ﻣﻌﻪ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ‬‫و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﻫﺬا اﻗﻮي ﻣﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﻖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪84 :‬‬‫ﻣﺎ ﻃﻠﻌﺖ ﺷﻤﺲ و ﻻ ﻏﺮﺑﺖ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻷﻧّﻪ‬‫اﻧﻤـﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﻏﯿﺮه ﻟﯿﺲ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ ﻻ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و اﯾﻀﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن اﻟﻐﯿﺮ ﻣﺎ ﮐﺎن اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ ﻻ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﺎ ﯾﮑﻮن ﻓﺠﺎز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 59‬از ‪324‬‬‫ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ ورود ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ و ﯾﮑﻮن ﺑﻌﺪه و اﯾﻀﺎ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﻟﻪ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺧـﺒﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻧّﻤـﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ ان ﻏﯿﺮه ﻣّﻤﻦ ﻫـﻮ ادﻧﯽ ﻣﻦ ﻣﺮاﺗﺐ اﻷﻧﺒﯿـﺎء ﻟﯿﺲ اﻓﻀـﻞ ﻣﻨﻪ ﻟﻘـﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟﻨـﺒّﯿﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻓﺠﺎز ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠّﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﺧﺒﺮ اﻟﺮاﯾﮥ‬‫روي اﻧّﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺚ اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﺧﯿﺒﺮ ﻓﺮﺟﻊ ﻣﻨﻬﺰﻣـﺎ ﺛﻢ ﺑﻌﺚ ﻋﻤﺮ ﻓﺮﺟﻊ ﻣﻨﻬﺰﻣـﺎ ﻓﺒﺎت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‬‫ﻣﻐﺘّﻤﺎ ﻓﻠّﻤﺎ اﺻﺒﺢ ﺧﺮج اﻟﯽ اﻟّﻨﺎس و ﻣﻌﻪ اﻟﺮاﯾﮥ و ﻗﺎل ﻻﻋﻄﯿّﻦ اﻟّﺮاﯾﮥ رﺟﻼ ﯾﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﮐّﺮارا ﻏﯿﺮ ﻓّﺮار ﻓﺘﻌّﺮض‬‫ﻟﻪ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮون و اﻻﻧﺼﺎر ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﯿﻞ اﻧّﻪ ارﻣﺪ اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻓﺘﻔﻞ ﻓﯽ ﻋﯿﻨﯿﻪ ﺛﻢ دﻓﻊ إﻟﯿﻪ اﻟّﺮاﯾﮥ‬‫اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﺧﺒﺮ اﻟّﺴﯿﺎدة‬‫ﻗﺎﻟﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﮐﻨﺖ ﺟﺎﻟﺴﮥ ﻋﻨﺪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ إذ اﻗﺒﻞ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب ﻓﻘﻠﺖ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و أّﻣﯽ أ ﻟﺴﺖ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب‬‫ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻫﻮ ﺳّﯿﺪ اﻟﻌﺮب‬‫اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻮﻟﯽ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و روي اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺷﻊ ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و‬‫اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪85 :‬‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠّﯽ‬‫ا ﻟ ﺴ ﺎدﺳ ﮥ‬‫روي ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ان اﺧﯽ و وزﯾﺮي و ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﺗﺮﮐﻪ ﺑﻌـﺪي ﯾﻘﻀـﯽ دﯾﻨﯽ و ﯾﻨﺠﺰ‬‫وﻋﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫اﻟّﺴﺎﺑﻌﮥ‬‫روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺸﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻓﻘﺪ ﮐﻔﺮ‬‫ا ﻟﺜ ﺎ ﻣﻨ ﮥ‬‫روي اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ذي اﻟﺜﺪّﯾﮥ و ﮐﺎن رﺟﻼ ﻣﻨﺎﻓﻘﺎ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻠﻖ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺧﯿﺮ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ و ﮐﺎن ﻗﺎﺗﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﻔﺎﻃﻤﮥ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اّﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﺧﺘﺎر ﻣﻨﻬﻢ اﺑﺎك و اﺗﺨﺬه ﻧﺒّﯿﺎ ﺛﻢ اّﻃﻠﻊ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻓﺎﺧﺘﺎر ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﻠﮏ‬‫ﻫﺬا ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮا‬‫و اﻟﺤّﻖ اّن ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ ﺑﻞ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﮑّﺮم ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﺎﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﻤﯿﺪة و ﻻ ﯾﺠﻮز اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯿﻬﻢ إذ اﻟﻄﻌﻦ‬‫ﻓﯿﻬﻢ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﮑﻔﺮ و اﻟّﺼﻮاب اّن اﻣﺎﻣﮥ ﮐّﻞ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ ﺣّﻖ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻮة‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠّﯽ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻣّﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟـّﺪرر اﻻﺗﻘﯽ اﻟـﺬي ﯾﺆﺗﯽ ﻣﺎﻟﻪ ﯾﺘﺰّﮐﯽ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ أﺑﯽ اﻟﺪﺣـﺪاح ﻓﯽ دﺳـﺘﻮر اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻗﺎﻟﺖ‬‫اﻟﺸـﯿﻌﮥ إذا ﺗﻌﺎرﺿﺎ ﺗﺴﺎﻗﻄﺎ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اّن ﺑﻌـﺪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﻟﯿﺲ اﺣـﺪ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻻ ﻧﻔﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ‬‫ﻏﯿﺮه ﻗﯿﻞ ﻓﻬﻢ ﺑﺎﻟﻠﻐﮥ اّن ﻏﯿﺮه ﻟﯿﺲ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ و ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻌﺮف ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻓﻀﻞ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺎّﻓﮥ اﻟﻨﺎس و إذا ﻋﺎرض اﻟﻠﻐﮥ رﺟﺢ اﻟﻌﺮف‬‫ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ان ﻏﯿﺮه ﻟﯿﺲ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﻔﻬﻢ ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻏﯿﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 60‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪86 :‬‬‫ﻣﺴـﺘﻮﯾﺎ ﺑﻪ ﻗﻠﻨﺎ ﻟﻔﻆ اﻓﻀﻞ ﯾﻤﻨﻊ اﻟﻤﻤﺎﺛﻠـﮥ و ﻓﻀﻞ اﻟﻐﯿﺮ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﺋـﺪ اﻟﻨﺴـﻔﯽ ﻋﻨـﺪ ﻗﻮﻟﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺒﺸـﺮ ﺑﻌـﺪ ﻧﺒّﯿﻨﺎ و اﻻﺣﺴﻦ ان ﯾﻘﺎل ﺑﻌﺪ‬‫اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﮑﻨﻪ أراد اﻟﺒﻌﺪﯾﮥ اﻟﺰﻣﺎﻧّﯿﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺪ ﻧﺒّﯿﻨﺎ ﻧﺒّﯽ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻻ ﺑّﺪ ﻣﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم إذ ﻟﻮ ارﯾﺪ ﮐّﻞ ﺑﺸﺮ ﯾﻮﺟﺪ ﺑﻌﺪ‬‫ﻧﺒّﯿﻨﺎ اﻧﺘﻘﺾ ﺑﻌﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﻟﻮ ارﯾﺪ ﮐﻞ ﺑﺸﺮ ﯾﻮﻟﺪ ﺑﻌﺪ ﻧﺒّﯿﻨﺎ ﻟﻢ ﯾﻔﺪ اﻟﺘﻔﻀﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻮ ارﯾﺪ ﮐﻞ ﺑﺸﺮ ﻫﻮ ﻣﻮﺟﻮد ﻋﻠﯽ وﺟﻪ‬‫اﻻرض ﻟﻢ ﯾﻔﺪ اﻟﺘﻔﻀﯿﻞ ﯾﻨﺘﻘﺾ ﺑﻌﯿﺴﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻓﯿﻪ اﯾﻀﺎ ﻧﺤﻦ وﺟﺪﻧﺎ دﻻﺋﻞ اﻟﺠﺎﻧﺒﯿﻦ ﻣﺘﻌﺎرﺿﮥ و ﻟﻢ ﻧﺠﺪ ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺌﻠﮥ ﻣﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ‬‫ﺷﯽء ﻣﻦ اﻻﻋﻤﺎل و ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟﺘﻮﻗﻒ ﻓﯿﻪ ﻣﺨّﻠﺎ ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ اﻟﻮاﺟﺒﺎت از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺤﺎﺋﻒ ﺑﻌﺪ‬‫ﻧﻘﻞ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت ﻣﺘﯿﻨﻪ و اﺳـﺘﺪﻻﻻت رزﯾﻨﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺳﺘﺪﻻل ﺳﺖ ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ و ﺑﯿﻬﻘﯽ اﺻـﻼ ﺑﺮّد و اﻧﮑﺎر ﺣـﺪﯾﺚ زﺑﺎن ﻧﮕﺸﺎده و ﻧﻪ رﯾﺒﯽ و ﺗﺸـﮑﯿﮑﯽ در رواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ و ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را‬‫ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﺑﻌﯿـﺪا راه داده ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮن اﺑﻮاب ﺗﻀـﻌﯿﻒ ﺳـﺨﯿﻒ و ﺗﻤﺮﯾﺾ ﻣﺮﯾﺾ ﻣﺴـﺪود ﯾـﺎﻓﺘﻪ و اﺧـﺘﺮاع ﺧﺰﻋﺒﻼـت و‬‫ﺗﻤﻮﯾﻬﺎت و اﺑﺘﺪاع ﺗﺴﻮﯾﻼت و ﺗﺎوﯾﻼت ﻋﻠﯿﻼت را ﻣﻮﺟﺐ ﻇﻬﻮر ﺗﻌّﺼﺐ ﻓﺎﺣﺶ اﻟﻌﻮار و ﻣﺠﺎزﻓﺖ واﺿـﺤﮥ اﻟﺸـﻨﺎر و ﺳﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﻟﻮم و‬‫ﻣﻼم ﺻـﻐﺎر و ﮐﺒﺎر و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻮﺟﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﻋـﺬل و ﻣﺆاﺧـﺬه و اﺣﺘﻘﺎر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﺮ اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﺑﺜﺒﻮت ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺣﻤﯿﺪه ﺑﺮاي ﺟﻤﯿﻊ ﺧﻠﻔﺎ‬‫اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ دﻻﻟﺖ واﺿﺤﻪ و اﺷﺎرت ﻻﺋﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺣﻤﯿﺪه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪87 :‬‬‫ﺑﺮاي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ آن ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﻌﻮن اﻟﻬﯽ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ و اﻣﻮاج‬‫ﺑﺤﺎر زاﺧﺮه ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ آن ﻣﺘـﺪﻓﻖ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ و اﻟﺸـﮑﺮ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﺴـﺘﺒﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺛﺒﻮت ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺣﺴـﺐ‬‫اﻋﺘﺮاف ﻫﺬا اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ َﻓُﻘِﻄَﻊ داﺑ ُِﺮ اﻟ َْﻘْﻮِم اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َو اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َرﱢب اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ‬‫و ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻫﻢ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﮐﻼﻣﯽ در اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار آن ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ اﺛﺒﺎت ادﻟّﻪ‬‫اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ را از ﻣﺸﮑﺎة ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و از ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻧﺴﻔﯽ اﻋﺘﺮاف ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺘﻌﺎرض دﻻﺋﻞ‬‫ﺟﺎﻧﺒﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻌﺎرض دﻻﺋﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ دﻻﺋﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺎرض‬‫در دﻻﺋـﻞ دو ﺟـﺎﻧﺐ وﻗﺘﯽ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دﻻﺋـﻞ ﻫﺮ دو ﺟـﺎﻧﺐ در ﻗّﻮت و ﺻـّﺤﺖ و دﻻـﻟﺖ و وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻣﺘﻤﺎﺛـﻞ و ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ و‬‫ﻣﺘﮑﺎﻓﯽ و ﻣﺘﻌﺎدل ﺑﺎﺷـﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰﻋﻢ ﺳـﻨﯿﻪ دﻻﺋﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ از آﯾﺎت ﻗﺮآن ﺷـﺮﯾﻒ و اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و‬‫آﺛـﺎر ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﺘﻈـﺎﻓﺮه ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ دﻻﺋﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻫﻢ از‬‫آﯾـﺎت ﻗﺮآن ﺷـﺮﯾﻒ و اﺣـﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه و رواﯾﺎت ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ وﻓﯿﺮه ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻗﺮار اﻟﻌﻘﻼء ﻋﻠﯽ اﻧﻔﺴـﻬﻢ ﻣﻘﺒﻮل و‬‫ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﺮدود ﭘﺲ اﻋﺘﺮاف ﺷﺎرح ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﺑﺜﺒﻮت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻌﻠﻮل و ﻣﺪﺧﻮل ﺑﺎ‬‫آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض در ﻃﺮق ﺳـﻨﯿﻪ اﯾﻦ دﻻﺋـﻞ ﻣﺘﻤﺎﺛـﻞ و ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺑﻨﻈﺮ آﻧﮑﻪ دﻻﺋـﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺸﯿﻌﮥ و اﻟﺴّﻨﮥ اﺳﺖ ﻣﻘﺪم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺮ دﻻﺋﻞ اﻓﻀﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪88 :‬‬‫ﻋﻘـﻞ رزﯾﻦ و راي ﻣﺘﯿﻦ ﺣـﺎﮐﻤﺴﺖ ﺑﺘﻘـﺪم دﻻﺋـﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ دواﻋﯽ وﺿﻊ و اﺧﺘﻼق در ان ﺣﺘﻤﺎ و‬‫ﺟﺰﻣﺎ و اﺟﻤﺎﻋﺎ ﻣﻔﻘﻮدﺳﺖ و در ﺑﺎب اﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺳﺒﺎب و دواﻋﯽ ﮐﺜﯿﺮه وﺿﻊ و اﻓﺘﺮا و اﻧﺘﺤﺎل و اﺧﺘﻼق و اﺧﺘﺮاع و اﺑﺘﺪاع ﺑﺴﺒﺐ ﺷﻮﮐﺖ و‬‫ﺻﻮﻟﺖ ﺑﮑﺮﯾﻪ و ﻋﻤﺮﯾﻪ و ﻋﺜﻤـﺎﻧﯿﻪ در اﮐﺜﺮ اﺣﯿـﺎن و ازﻣﺎن و اﻧﻐﻤﺎر و اﺳـﺘﺘﺎر اﻫﻞ ﺣّﻖ در زواﯾﺎي ﺧﻤﻮل و اﺑﺘﻼ ﺑﺎﻧﻮاع ﻣﺤﻦ و ﻓﺘﻦ ﺑﺠﻮر‬‫اﻫـﻞ ﺣﯿﻒ و ﻋـﺪوان ﻣﻮﺟﻮد و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﮐﻪ ﺷﺎرح ﻋﻘﺎﺋـﺪ اﺳـﺘﻌﻔﺎ و ﻓﺎرغﺣﻈﯽ ﺻـﺮﯾﺢ از دﻋﻮي اﻓﻀـﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ داده زﺑﺎن ﺑﻼﻏﺖ‬‫ﺗﺮﺟﻤﺎن را ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻐﻤﻪ ﺧﻮشآﻫﻨﮓ ﮔﺸﺎده ﮐﻪ ﻧﯿﺎﻓﺘﻢ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ را از ان ﻗﺒﯿﻞ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎن ﭼﯿﺰي از‬‫اﻋﻤﺎل و ﻧﯿﺴﺖ ﺗﻮﻗﻒ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺨّﻞ ﺑﭽﯿﺰي از واﺟﺒﺎت ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ از ﻣﺘﻌﻠﻘﺎت اﻋﻤﺎل و ﺗﻮﻗﻒ درﻣﺎن ﻗﺎدح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 61‬از ‪324‬‬‫ﺑﻮاﺟﺒﯽ از واﺟﺒﺎت ﻧﺒﺎﺷـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺠﺸﻢ اﻫﺘﻤﺎم ﮐﻪ ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ و ﻣﺘﻌﺴـﻔﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﻣﻘﺎم در اﺛﺒﺎت آن دارﻧﺪ ﻣﺤﺾ ﻋﺒﺚ و ﻟﻐﻮ و ﺑﯽﮐﺎر و‬‫ﻣﺤﺾ اﺟﻬﺎر و اﻇﻬﺎر ﻏﻠّﻮ ﻓﺎﺣﺶ و ﺗﻌّﻨﺖ ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﻌﻮار و اﻟﺸـﻨﺎر ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﻓﺎﺿﻞ ﺷﻤﺲاﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺷﺮف اﻟﺤﺴﻨﯽ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪﯾﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ آداب اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻟﺸﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺷـﺮف اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ و اﻟﻘﺴﻄﺎس اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺣﺪود ﺳﻨﮥ ‪ 600‬ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸﻒ‬‫اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺻﺤﺎﺋﻒ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم اوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺬي اﺳﺘﺤﻖ اﻟﻮﺟﻮد و اﻟﻮﺣﺪة اﻟﺦ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ و ﺳّﺘﮥ ﺻﺤﺎﺋﻒ و ﺧﺎﺗﻤﮥ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺴـﻄﺎس اﻟﻤﯿﺰان أي اﻟﻤﻨﻄﻖ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ و ﻣﻘﺎﻟﺘﯿﻦ اﻻوﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﻮرات اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﺼﺪﯾﻘﺎت ﻟﺸﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪89 :‬‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ و ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻌـﺎرف ﺷـﺮح ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﮐﺘـﺎب ﺻـﺤﺎﺋﻒ را ﺑﻤﺤﺎﻣـﺪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺳـﺘﻮده و زﺑﺎن‬‫ﺑﻼﻏﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن را ﺑﺎﯾﻦ ﻏﺮر درر ﮐﻠﻤﺎت و ﺟﻮاﻫﺮ زواﻫﺮ ﻓﻘﺮات ﮔﺸﻮده و ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﺤﺠـﺞ اﻟﻘﻄﯿﻌﮥ و اﻟﺪﻻﺋﻞ‬‫اﻟﯿﻘﯿﻨﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺷـﻬﺪ ﺑﻪ ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﻌﻘﻞ ﻣﻦ ﺣﺠﺞ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻼﺳـﻔﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻧّﻤﺎ ﺗﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﺻﻮﻟﻬﻢ و ﻗﻮاﻋﺪﻫﻢ ﯾﻠﻐﯽ‬‫ﺣﺴـﺒﺎن اﻟﻤﺮﯾﺒﯿﻦ و ﯾﻘﻮي اﯾﻤﺎن اﻟﻤﺼﯿﺒﯿﻦ إذ اﻟﺤﻖ ﻻ ﯾﺘﻤﯿﺰ و ﻻ ﯾﻘﺮب اﻻ ﺑﺎﺑﺎﻧﮥ اﻟﺤﺠﮥ و ازاﻟﮥ اﻟﺸﺒﻬﮥ ﻓﺎﻟﺘﻤﺲ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻃﺎﺋﻔﮥ‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻼء ان اﮐﺘﺐ ﻟﻪ ﺷـﺮﺣﺎ واﻓﯿـﺎ ﻟﺒﯿـﺎﻧﻪ ﮐﺎﻓﯿـﺎ ﻟﺘﺒﯿـﺎﻧﻪ ﻣﻊ زﯾﺎدة ﻣﺎ ﯾﺘﻮﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺗﻘﺎن و اﻓﺎدة ﻣﺎ ﯾﻔﺘﻘﺮ إﻟﯿﻪ اﻻﯾﻘﺎن ﻓﺎﻟﺘﺰﻣﺘﻪ و ﺳـﻤﯿﺘﻪ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺼـﺤﺎﺋﻒ و ﻣﻌﺎرف ﺷـﺮح ﺻﺤﺎﺋﻒ از ﮐﺘﺐ ﻣﺸﻬﻮره ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﺷﺮح ﻣﻘﺎﺻﺪ و ﺷﺮح ﻣﻮاﻗﻒ و ﺷﺮح‬‫ﻃﻮاﻟﻊﺳﺖ و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ﺗﻤﺎم ﺑﺮ آن دارﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻣﯽآرﻧﺪ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﺷﺮوﺣﻪ اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺼﺤﺎﺋﻒ اّوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﻟﯿﺲ ﻟﻮﺟﻮده ﺑﺪاﯾﮥ اﻟﺦ و ﻫﻮ ﺷﺮح ﺑﻘﺎل اﻗﻮل‬‫ﻟﻠﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﺷـﯿﺦ ﻧﺠﺪي ﻣﺮواﻧﯽ و ﺣﺎﻣﯽ ﺟﺎﻧﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻻ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺘﻠﺒﺲ ﺑﻠﺒﺎس ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﺗﻤﻮﯾﻪ اﻟﺴـﻔﯿﻪ‬‫ﮐﻪ آن را ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺟﺴـﺎرت و ﺧﺴـﺎرت ﺑﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻟﺴـﻔﯿﻪ ﻣﻮﺳﻮم و ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﻬﺠﻢ و ﺗﻬﻮر و دﯾﮕﺮ ﻫﻔﻮات و ﻣﺠﺎزﻓـﺎت ﺧﻮد را ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﮐﻤﺎل‬‫اﺳﺎءت ادب ﻣﻘﺘﺪاي واﺟﺐ اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده رﺷﯿﺪ ﺳﺪﯾﺪ ﻣﻮﺻﻮم ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ در ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺘﺐ ﮐﻼﻣﯿﻪ ﻋﺪاﻟﺖ را از ﺷﺮوط ﻣﺘﻔﻖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻣﺎﻣﺖ ﮔﺮداﻧﯿﺪهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﻼﻣﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪90 :‬‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺷـﺮح ﻣﻘﺎﺻﺪ و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻗﻒ و ﺷﺮح ﻃﻮاﻟﻊ و ﺷﺮح ﺻﺤﺎﺋﻒ ﻣﻮﺟﻮداﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ در ﻣﺨﺘﺼﺮات ﮐﻼم ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺼّﺮح‬‫ﺑﻪ اﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﺤﺎﺻـﻞ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺣﯿﺮت اﺳﺖ ﮐﻪ اوﻟﯿـﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺎﺷـﺪ اﻟﻤﺤﺎﻣـﺪ ﻧﺎﻗـﺪ اﻟﺴﺎﻟﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﺳـﺪ ﺑﻌـﺪ رواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﻔﯽ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﭼﻮن از اﺋﻤﻪ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻟﻬﺬا رواﯾﺖ او از رواﯾﺎت اﯾﻤﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ از رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﻀـﺤﮏ اﻟﺜﮑﻼن و ﯾﺴﺘﻮﻗﻒ اﻟﻌﺠﻼن و ﯾﺎ‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم اﻧﺒﯿﺎ و اﻓﻀﻞ و ارﺟﺢ از اول ﺑﺎ ﺻـﻔﺎ ﺑﻮده ﻟﻬﺬا او از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺎرج ﺑﻮده ﭘﺲ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ راﺳﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﺪاﺋﺢ زاﻫﺮه و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﻣﻔﺎﺧﺮ‬‫ﻣﺘﻮاﻓﺮه اﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ارﮐﺎن ارﺑﻌﻪ ﺳﻨﯿﺎﻧﺴﺖ از ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ و ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻﮐﻤﺎل اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف اﻟﻨﻮوي و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻـﯾﻮﺑﯽ و ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و رﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي و روض ﺑﺎﺳـﻢ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮزﯾﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮐﻔﻮي و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮءوف ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 62‬از ‪324‬‬‫ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻟﻠﻤﻨﺎوي و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧّﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟّﺰرﻗﺎﻧﯽ و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ و اﻧﺼﺎف ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي و ﻏﯿﺮ آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻏﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪91 :‬‬‫ﻣـﺪﺣﺶ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﯿﺎم ﻣﻘﺎم اﻧﺒﯿﺎ ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ اول او را ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺣﻤﺪ در ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻏـﺪﯾﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺷـﻨﯿﺪي و ﺑﻌﺾ آن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻣﺎزن ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ‬‫ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒـﮥ ﺑﻦ ﻋﮑﺎﺑـﮥ ﺑﻦ ﺻـﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻫﻨﺐ ﺑﻦ اﻓﺼـﯽ ﺑﻦ دﻋﻤﯽ ﺑﻦ ﺟﺪﯾﻠﮥ ﺑﻦ اﺳﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ ﻧﺰار ﺑﻦ‬‫ﻣﻌـﺪ ﺑﻦ ﻋﺪﻧﺎن ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﺮو و ﻣﻮﻟﺪه ﺑﺒﻐﺪاد ﯾﺮوي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻫﺸـﯿﻢ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ روي ﻋﻨﻪ اﻫﻞ ﻟا ﻌﺮاق و‬‫اﻟﻐﺮﺑﺎء ﻣﺎت ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻻزﻣﺎ ﻟﻠﻮرع اﻟﺤّﻔﯽ ﻣﻮاﻇﺒﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎدة اﻟّﺪاﺋﻤﮥ ﺑﻪ اﻏﺎث اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ‬‫اّﻣـﮥ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ذﻟﮏ اﻧﻪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ و ﺑﺬل ﻧﻔﺴﻪ ﻟّﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ ﺣﺘﯽ ﺿـﺮب ﺑﺎﻟّﺴـ ﺒﺎط ﻟﻠﻘﺘﻞ و ﻋﺼـﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﮑﻔﺮ و ﺟﻌﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻪ و ﻣﻠﺠﺄ ﯾﻠﺘﺠﺄ إﻟﯿﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺴـﻨﺪي ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻨﻀـﺮ اﻟﻔّﺮاء ﯾﻘﻮل‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻘﻮل ﻃﻠﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و اﻧﺎ اﺑﻦ ﺳّﺘﮥ ﻋﺸﺮ ﺳﻨﮥ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺒّﺠﻞ و اﻟﻬﻤﺎم اﻟﻤﻔﻀﻞ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻟﺰم اﻻﻗﺘﺪاء و ﻇﻔﺮ ﺑﺎﻻﻫﺘﺪاء ﻋﻠﻢ اﻟﺰﻫﺎد ﻋﻠﻢ اﻟﻨﻘﺎد اﻣﺘﺤﻦ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺤﻨﮥ ﺻﺒﻮرا و اﺟﺘﺒﯽ ﻓﮑﺎن ﻓﯽ اﻟﻨﻌﻤﮥ ﺷﮑﻮرا ﮐﺎن ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻢ واﻋﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪92 :‬‬‫و ﻟﻠﻔﻬﻢ و اﻟﻔﮑﺮ راﻋﯿﺎ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﺎق و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ در اﮐﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ‬‫ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻣﺎزن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺷﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ‬‫ﻋﮑﺎﺑﮥ ﺑﻦ ﺻـﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ اﻣﺎم ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ و ﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟﻮرع و ﮐﺎن اﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺎس ﺑﻤﺬاﻫﺐ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﺻﻠﻪ‬‫ﻣﺮوزي و ﻗﺪﻣﺖ ﺑﻪ أّﻣﻪ ﺑﻐﺪاد و ﻫﻮ ﺣﻤﻞ وﻟﺪﺗﻪ ﺑﻬﺎ ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﻦ ﻋﻠﯿﮥ و ﻫﺸﯿﻢ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ و ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﮑﻮﻓﯿﯿﻦ و اﻟﺒﺼﺮﯾﯿﻦ و‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺸﺎم و اﻟﺠﺰﯾﺮة و ﻣﺤﯿﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺷـﺮف اﻟﻨﻮوي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟّﻠﻐﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻻﻣﺎم‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﮑّﺮر ﻓﯽ اﻟﻤﻬـّﺬب و اﻟﻮﺳـﯿﻂ و اﻟﺮوﺿﮥ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺒﺎرع اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﺘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و ورﻋﻪ و زﻫﺎدﺗﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و وﻓﻮر‬‫ﻋﻠﻤﻪ و ﺳـﯿﺎدﺗﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن ﺑﺎﻟﻤﺜﻨﺎة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﻮف ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻣﺎزن ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﮑﺎﺑﮥ ﺑﻦ ﺻـﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﺑﻦ ﻫﻨﺐ ﺑﮑﺴﺮ اﻟﻬﺎء و‬‫اﺳـﮑﺎن اﻟﻨﻮن و ﺑﻌـﺪﻫﺎ ﻣﻮﺣـﺪة ﺑﻦ اﻓﺼـﯽ ﺑﺎﻟﻔـﺎء و اﻟّﺼﺎد اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ ﺑﻦ دﻋﻤﯽ ﺑﻦ ﺟﺪﯾﻠـﮥ ﺑﻦ اﺳـﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌـﮥ ﺑﻦ ﻧﺰار ﺑﻦ ﻣﻌـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪﻧﺎن‬‫اﻟﺸﯿﺒﺎﻧّﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺛﻢ اﻟﺒﻐﺪادي اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺮج ﻣﻦ ﻣﺮو ﺣﻤﻼ و وﻟﺪ ﺑﺒﻐﺪاد و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ اﻟﯽ أن ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ و دﺧﻞ ﻣﮑﮥ و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟّﺸﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪93 :‬‬‫و اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﮑﻮﻓﮥ و اﻟﺒﺼـﺮة و اﻟﺠﺰﯾﺮة ﺳـﻤﻊ ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘّﻄﺎن و ﻫﺸﯿﻤﺎ و وﮐﯿﻌﺎ و اﺑﻦ‬‫ﻋﻠّﯿﮥ و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﺧﻼﺋﻖ روي ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﻟـﺬﻫﻠﯽ و اﺑﻮ زرﻋـﮥ اﻟّﺮازي و اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻫﺎﻧﯽ اﻟﻄﺎﺋّﯽ اﻻﺛﺮم و اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺼﺎﻏﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻮاري و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ‬‫ﻫـﺎرون و ﺣﻨﺒـﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـﺪارﻣّﯽ ﺣّﺠـ ﺎج ﺑﻦ اﻟﺸﺎﻋﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ و ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨّﻠﺪ‬‫اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ و ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﮥ و ﺧﻼﺋﻖ روﯾﻨﺎ ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ ﻗﺎل راﯾﺖ ﺛﻼﺛـﮥ ﻟﻢ ﺗﺮ ﻣﺜﻠﻬﻢ اﺑـﺪا اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺎ ﻣّﺜﻠﺘﻪ اﻻ‬‫ﺑﺠﺒﻞ ﯾﻨﻔـﺦ ﻓﯿﻪ اﻟﺮوح و ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻣﺎ ﺷـّﺒﻬﺘﻪ اﻻ ﺑﺮﺟﻞ ﻋﺠﻦ ﻣﻦ ﻗﺮﻧﻪ اﻟﯽ ﻗـﺪﻣﻪ ﻋﻘﻼ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﺄّن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 63‬از ‪324‬‬‫ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺻـﻨﻒ و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺴـﻬﺮ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻋﻠﻢ اﺣـﺪا ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﻣﺮ دﯾﻨﻬﺎ اﻟّﺎ ﺷﺎﺑّﺎ ﺑﺎﻟﻤﺸـﺮق ﯾﻌﻨﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒـﻞ و روﯾﻨـﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻗـﺎل ﻗـﺎل ﻟﯽ ﺳـّﯿﺪي اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻻ ﺗﺤـّﺪث اﻟّﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ‬‫ﻧﺠـﺎﻟﺲ اﺣﻤـﺪ ﻓﯿـﺬﮐﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻧﺤﻔـﻆ و ﻧﺘﻘﻨﻪ ﻓـﺎذا اردﻧـﺎ ان ﻧﮑﺘﺒﻪ ﻗـﺎل اﻟﮑﺘﺎب اﺣﻔﻆ ﻓﯿﺜﺐ و ﯾﺠﯽء ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ‬‫ﺟﻤﯿﻞ ﻗﺎل وددت اﻧّﻪ ﻧﻘﺺ ﻣﻦ ﻋﻤﺮي و زﯾﺪا ﻓﯽ ﻋﻤﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و روﯾﻨﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ زرﻋﮥ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪94 :‬‬‫ﻣﺎ راﯾﺖ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺣﺮزت ﮐﺘﺒﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺤﻤﻼ و ﻋـﺪﻻ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻦ ﻇﻬﺮ ﻗﻠﺒﻪ و ذﮐﺮ اﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ اﺑﻮاﺑﺎ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﻞ ﻣﻦ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﺣﻮاﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﻗﺎل‬‫اﺣﻤـﺪ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ ﻗﺎل اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯽ ارﺑﻌﮥ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻫﻮ اﻓﻘﻬﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‬‫و ﻫﻮ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻫﻮ اﮐﺘﺒﻬﻢ ﻟﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و ﻫﻮ اﺣﻔﻈﻬﻢ ﻟﻪ و ﺳﺌﻞ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‬‫ﻓﻘـﺎل ﮐﺎﻧـﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ ﻣﺘﻘﺎرﺑﯿﻦ و ﮐﺎن اﺣﻤـﺪ اﻓﻘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا اﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣـﺪا اﮐﻤﻞ ﻣﻨﻪ‬‫اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ زﻫـﺪ و ﻓﻘﻪ و ﻓﻀﻞ و اﺷـﯿﺎء ﮐﺜﯿﺮة و ﻗﺎل ﻗﺘﯿﺒـﮥ اﺣﻤﺪ اﻣﺎم اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻋﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﻗﺎل ان ﻋﺎش ﻫﺬا اﻟﻔﺘﯽ ﯾﻌﻨﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺴـﯿﮑﻮن ﺣﺠـﮥ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﺎﻗﺪ إذا‬‫واﻓﻘﻨﯽ اﺣﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ اﺑﺎﻟﯽ ﻣﻦ ﺧﺎﻟﻔﻨﯽ و ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ اﻋﻘﻞ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ داود اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﮐﺎن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﺎرع اﻟﻔﻬﻢ ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳـﻘﯿﻤﻪ و ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻗﺎل أﺑﯽ ﺣﺠﺠﺖ ﺧﻤﺲ‬‫ﺣﺠﺞ ﺛﻼث ﻣﻨﻬﺎ راﺟﻼ و اﻧﻔﻘﺖ ﻓﯽ اﺣﺪاﻫﻦ ﺛﻠﺜﯿﻦ درﻫﻤﺎ ﻗﺎل و ﻣﺎ راﯾﺖ أﺑﯽ ﻗﻂ اﺷﺘﺮي رﻣﺎﻧﺎ و ﻻ ﺳﻔﺮﺟﻼ و ﻻ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﮐﻬﮥ اﻟّﺎ ان‬‫ﯾﺸﺘﺮي ﺑّﻄﯿﺨﮥ ﻓﯿﺎﮐﻠﻬﺎ ﺑﺨﺒﺰ او ﻋﻨﺐ او ﺗﻤﺮ ﻗﺎل و ﮐﺜﯿﺮا ّﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺎﺗﺪم ﺑﺎﻟﺨﻞ ﻗﺎل و اﻣﺴﮏ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻣﮑﺎﺗﺒﮥ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ ﻟّﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪95 :‬‬‫ادﺧـﻞ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ و ﻗﺮاه ﻗﺎل و ﻗﺎل أﺑﯽ إذا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪي ﻗﻄﻌﻪ اﻗﺮح ﻗﺎل و رﺑّﻤﺎ اﺷﺘﺮﯾﻨﺎ اﻟﺸـﯽء ﻧﺴﺘﺮه ﻋﻨﻪ ﻟﺌّﻠﺎ ﯾﻮﺑﺨﻨﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻗـﺎل اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ ﻣـﺎ راﯾﺖ ﻣﺼـّﻠﯿﺎ ﻗّﻂ اﺣﺴﻦ ﺻـﻼة ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻻ اﺗﺒﺎﻋﺎ ﻟﻠﺴـﻨﻦ ﻣﻨﻪ و ﻋﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺮازي ﻗﺎل‬‫ﺣﻀﺮت ﺑﻤﺼﺮ ﻋﻨﺪ ﺑّﻘﺎل ﻓﺴﺄﻟﻨﯽ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﻠﺖ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺎﺧﺬ ﺛﻤﻦ اﻟﻤﺘﺎع ﻣّﻨﯽ و ﻗﺎل ﻻ اﺧﺬ ﺛﻤﻨﺎ ﻣﻤﻦ ﯾﻌﺮف اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒـﻞ و ﻗﺎل ﻗﺘﯿﺒـﮥ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ إذا راﯾﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﯾﺤّﺐ اﺣﻤـﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـّﻨﮥ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻣﻦ وﻟـﺪ ﻋﺒﺎدة ﺑﻦ ﻟا ّﺼﺎﻣﺖ‬‫ﻗﯿﻞ ﻟﺒﺸﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﺣﯿﻦ ﺿﺮب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ ﻟﻮ ﻗﻤﺖ و ﺗﮑﻠّﻤﺖ ﮐﻤﺎ ﺗﮑﻠّﻢ ﻓﻘﺎل ﻻ اﻗﻮي ﻋﻠﯿﻪ اّن اﺣﻤﺪ ﻗﺎم ﻣﻘﺎم اﻷﻧﺒﯿﺎء و ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ زرﻋـﮥ ﯾﻘﻮل ﺑﻠﻐﻨﯽ اّن اﻟﻤﺘﻮﮐﻞ أﻣﺮ أن ﯾﻤﺴﺢ اﻟﻤﻮﺿﻊ اﻟﺬي وﻗﻒ اﻟﻨﺎس ﻓﯿﻪ ﻟﻠﺼـﻠﻮة ﻋﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺒﻠﻎ‬‫ﻣﻘـﺎﻣﻬﻢ اﻟﻔﯽ اﻟﻒ و ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋـﮥ اﻟﻒ ﻗـﺎل و ﻗﺎل اﻟﻮرﮐﺎﻧﯽ اﺳـﻠﻢ ﯾﻮم وﻓﺎة اﺣﻤـﺪ ﻋﺸـﺮون اﻟﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﯿﻬﻮد و اﻟﻨﺼﺎري و اﻟﻤﺠﻮس و وﻗﻊ‬‫اﻟﻤﺎﺗﻢ ﻓﯽ ارﺑﻌﮥ اﺻـﻨﺎف اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و اﻟﯿﻬﻮد و اﻟﻨﺼﺎري و اﻟﻤﺠﻮس و اﺣﻮال اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ان ﺗﺤﺼﺮ و ﻗﺪ ﺻّﻨﻒ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﻣﻘﺼﻮدي ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب اﻻﺷـﺎرة اﻟﯽ اﻃﺮاف اﻟﻤﻘﺎﺻـﺪ وﻟـﺪ رح ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ‬‫ﺿﺤﻮة ﯾﻮم ﻟا ﺠﻤﻌﮥ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و دﻓﻦ ﺑﺒﻐﺪاد و ﻗﺒﺮه ﻣﺸﻬﻮر ﻣﻌﺮوف ﯾﺘﺒّﺮك ﺑﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫روﯾﻨﺎ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ دﻣﺸﻖ ﺟﻤﻼ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮات ﻣﻤﺎ روﺋﯽ ﻟﻪ ﻗﺒﻞ وﻓﺎﺗﻪ و ﺑﻌﺪﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪96 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻣـﺎت اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎت رح و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳـﺪ ﺑﻦ‬‫ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻣﺎزن ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﮑﺎﺑﮥ ﺑﻦ ﺻﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻂ ﺑﻦ ﻫﻨﺐ ﺑﻦ اﻓﺼﯽ ﺑﻦ دﻋﻤﯽ ﺑﻦ ﺟﺪﯾﻠﮥ ﺑﻦ اﺳﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ ﻧﺰار ﺑﻦ ﻣﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﺪﻧﺎن اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي اﻻﺻﻞ‬‫ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﻧﺴـﯿﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻣﺎزن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﺎن ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﮑﺎﺑﮥ و ﻫﻮ ﻏﻠﻂ ﻻﻧﻪ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﺷـﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﻻ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 64‬از ‪324‬‬‫ﺑﻨﯽ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺷﯿﺒﺎن و ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻫﻮ ﻋﻢ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺷﯿﺒﺎن ﻓﻠﯿﻌﻠﻢ ذﻟﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺧﺮﺟﺖ أّﻣﻪ ﻣﻦ ﻣﺮو و ﻫﯽ ﺣﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻓﻮﻟﺪﺗﻪ‬‫ﻓﯽ ﺑﻐﺪاد ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ وﻟﺪ ﺑﻤﺮو و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد و ﻫﻮ رﺿـﯿﻊ و ﮐﺎن اﻣﺎم اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺻـّﻨﻒ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴﻨﺪ و ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻐﯿﺮه و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺧﻮاّﺻﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻣﺼـﺎﺣﺒﻪ اﻟﯽ ان ارﺗﺤـﻞ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﻐـﺪاد و ﻣﺎ ﺧّﻠﻔﺖ ﺑﻬﺎ اﺗﻘﯽ و ﻻ اﻓﻘﻪ‬‫ﻣﻦ اﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و دﻋﯽ اﻟﯽ اﻟﻘﻮل ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻘﺮآن ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺐ ﻓﻀـﺮب و ﺣﺒﺲ و ﻫﻮ ﻣﺼّﺮ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺘﻨﺎع و ﮐﺎن ﺿﺮﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮ اﻻﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ‬‫رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﻮﺟﻪ رﺑﻌـﮥ ﯾﺨﻀﺐ ﺑﺎﻟﺤّﻨﺎء ﺧﻀﺎﺑﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻟﺤﯿﺘﻪ ﺷـﻌﯿﺮات ﺳﻮد اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻻﻣﺎﺛﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ آﺧﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪97 :‬‬‫ﻋﺼـﺮه ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻮرع ﺗﻮﻓﯽ ﺿـﺤﻮة ﻧﻬﺎر اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺜﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول و ﻗﯿﻞ ﺑﻞ ﻟﺜﻼث ﻋﺸﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟّﺸـ ﻬﺮ اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﻗﯿﻞ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﺑﺒﻐﺪاد و دﻓﻦ ﺑﻤﻘﺒﺮة ﺑﺎب ﺣﺮب و ﺑﺎب ﺣﺮب ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﺣﺮب ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺪ اﺻـﺤﺎب أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﻨﺼﻮر و اﻟﯽ ﺣﺮب ﻫﺬا ﯾﻨﺴﺐ اﻟﻤﺤّﻠﮥ اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺮﺑﯿﮥ و ﻗﺒﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻬﺎ ﺑﺰار رﺣﻤﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﺣﺮز ﻣﻦ ﺣﻀـﺮ ﺟﻨـﺎزﺗﻪ ﻣﻦ اﻟّﺮﺟـﺎل ﻓﮑﺎﻧﻮا ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ و ﻣﻦ اﻟّﻨﺴﺎء ﺳّﺘﯿﻦ اﻟﻔﺎ و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ اﺳـﻠﻢ ﯾﻮم ﻣﺎت ﻋﺸـﺮون اﻟﻔﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﻨﺼﺎري و ﻟا ﯿﻬﻮد و اﻟﻤﺠﻮس و ذﮐﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﻟﺤﺎﻓﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺒـﺎب اﻟﺴـﺎدس و اﻻـرﺑﻌﯿﻦ ﻣﺎ ﺻﻮرﺗﻪ ﺣـّﺪث اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ ﻗﺎل راﯾﺖ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﻟﺤﺎﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎﻧّﻪ ﺧﺎرج ﻣﻦ ﺑﺎب ﻣﺴـﺠﺪ‬‫اﻟّﺮﺻﺎﻓـﮥ و ﻓﯽ ﮐّﻤﻪ ﺷـﯽء ﯾﺘﺤّﺮك ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ و اﮐﺮﻣﻨﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻟّـﺬي ﻓﯽ ﮐّﻤﮏ ﻗﺎل ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟﺒﺎرﺣﮥ‬‫روح اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻨﺜﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺪّر و اﻟﯿﺎﻗﻮت ﻓﻬـﺬا ﻣﻤﺎ اﻟﺘﻘﻄﺖ ﻗﻠﺖ ﻓﻤﺎ ﻓﻌﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻗﺎل ﺗﺮﮐﺘﻬﻤﺎ و ﻗﺪ زارا‬‫رّب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ و وﺿـﻌﺖ ﻟﻬﻤﺎ اﻟﻤﻮاﺋـﺪ ﻗﻠﺖ ﻓﻠﻢ ﻟﻢ ﺗﺎﮐﻞ ﻣﻌﻬﻤﺎ اﻧﺖ ﻗﺎل ﻗـﺪ ﻋﺮف ﻫﻮان اﻟّﻄﻌﺎم ﻋﻠّﯽ ﻓﺎﺑﺎ ﺣﺘﯽ اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﮑﺮﯾﻢ و‬‫ﻓﯽ اﺟـﺪاده ﺣّﯿﺎن ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺗﺸﺪﯾـﺪ اﻟﯿﺎء اﻟﻤﺜّﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌـﺪ اﻻﻟﻒ ﻧﻮن و ﺑﻘﯿـﮥ اﻻﺟـﺪاد ﻻ ﺣﺎﺟﮥ اﻟﯽ ﺿـﺒﻂ اﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ‬‫ﻟﺸﻬﺮﺗﻬﺎ و ﮐﺜﺮﺗﻬﺎ و ﻟﻮ ﻻ ﺧﻮف اﻻﻃﺎﻟﮥ ﻟﻘّﯿﺪﺗﻬﺎ و راﯾﺖ ﻓﯽ ﻧﺴﺒﻪ اﺧﺘﻼﻓﺎ و ﻫﺬا اﺻّﺢ اﻟﻄﺮق اﻟﺘﯽ وﺟﺪﺗﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪98 :‬‬‫و ﮐﺎن ﻟﻪ وﻟـﺪان ﻋﺎﻟﻤﺎن و ﻫﻤﺎ ﺻﺎﻟـﺢ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎّﻣﺎ ﺻﺎﻟـﺢ ﻓﺘﻘﺪﻣﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﮐﺎن ﻗﺎﺿـﯽ اﺻـﺒﻬﺎن‬‫ﻓﻤﺎت ﺑﻬﺎ و ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اّﻣﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﺑﻘﯽ اﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺣﺪ ﻟﺜﻤﺎن ﯾﻘﯿﻦ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ‬‫و ﻗﯿـﻞ اﻵـﺧﺮة و ﻟﻪ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳـﻨﮥ و ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ و ﺑﻪ ﮐﺎن ﯾﮑّﻨﯽ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم و ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﻋﺼﺮه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺤّﺠﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳﺪ اﻟﺬﻫﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺛﻢ اﻟﺒﻐﺪادي وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺳـﻤﻊ ﻫﺸﯿﻤﺎ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪة و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﺑﻮ زرﻋـﮥ و ﻣﻄّﯿﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي و ﺧﻠﻖ ﻋﻈﯿﻢ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﺟﻨـﺪّﯾﺎ ﻣﻦ اﺑﻨﺎء اﻟـﺪﻋﻮة و ﻣﺎت ﺷﺎﺑّﺎ ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ زرﻋـﮥ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن اﺑﻮك‬‫ﯾﺤﻔـﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ذاﮐﺮﺗﻪ اﻻـﺑﻮاب و ﻗﺎل ﺣﻨﺒﻞ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺣﻔﻈﺖ ﮐﻞ ﺷـﯽء ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ ﻫﺸـﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﻗﺎل‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑّﯽ راﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﮐﺄّن اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﻦ ﺑﺪران ﻗﺎﻻ اﻧﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻧﺎ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻧﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻟا ﻤﺨﻠﺺ‬‫ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻐﻮي ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪99 :‬‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ رﺟﻼـ اﺗﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻧّﯽ ﺷـﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﯾﺸﻖ ﻋﻠّﯽ اﻟﻘﯿـﺎم ﻓﻤﺮﻧﯽ ﺑﻠﯿﻠـﮥ ﻟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮﻓﻘﻨﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﻠﯿﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 65‬از ‪324‬‬‫اﻟﻘﺪر ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟّﺴﺎﺑﻘﮥ‬‫ﻟﻔﻆ اﺣﻤﺪ ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﻣﻌﺎذ ﻗﺎل ﺣﺮﻣﻠﮥ ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﯾﻘﻮل ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد ﻓﻤﺎ ﺧّﻠﻔﺖ ﺑﻬﺎ رﺟﻼ اﻓﻀﻞ و ﻻ اﻋﻠﻢ و ﻻ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اّن اﻟﱠﻠﻪ اّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ ﯾﻮم اﻟﺮّدة و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻮم اﻟﻤﺤﻨﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻟﯽ ارﺑﻌـﮥ اﻓﻘﻬﻬﻢ اﺣﻤـﺪ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ ﻋـّﯿ ﺎش ﻋﻨﻪ أرادوا ان اﮐﻮن ﻣﺜـﻞ اﺣﻤـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﮐﻮن ﻣﺜﻠﻪ اﺑـﺪا و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻫﻤﺎم‬‫اﻟّﺴﮑﻮﻧﯽ ﻣﺎ راي اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣّﻤﺎد اﻟّﻈﻬﺮاﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺛﻮر ﯾﻘﻮل اﺣﻤﺪ اﻋﻠﻢ او ﻗﺎل اﻓﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﺜﻮري ﻗﻠﺖ‬‫ﺳﯿﺮة أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‪ .‬ﻗﺪ اﻓﺮدﻫﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و اﻓﺮدﻫﺎ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪ و اﻓﺮدﻫﺎ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻻﻧﺼﺎري ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﻟﻄﯿﻒ ﺗﻮﻓﯽ‬‫اﻟﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻟﻪ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ ﻋﻨﺪي ﻣﻦ ﻋﻮاﻟﯿﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎن‬‫و ﺣﮑﺎﯾﮥ ﻓﺎّﻣﺎ ﺑﺎﻻﺟﺎزة ﻓﺎﻟﻤﺴﻨﺪ ﮐّﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺛﻤﺎن‬‫ﻋﺸـﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺑﮑﺮة اﻟﻨﻬﺎر ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺷـﯿﺦ اﻻّﻣﮥ و ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﻌﺼﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺬﻫﻠﯽ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي‬‫اﻟﺒﻐـﺪادي اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﺑﺒﻐﺪاد و ﻗﺪ ﺗﺠﺎوز ﺳـﺒﻌﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺑﺎّﯾﺎم و ﮐﺎن اﺑﻮه ﺟﻨﺪّﯾﺎ ﻓﻤﺎت ﺷﺎﺑّﺎ اّول ﻃﻠﺐ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﻫﺸﯿﻢ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﺷﯿﺨﺎ اﺳﻤﺮ ﻣﺪﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪100 :‬‬‫اﻟﻘﺎﻣﮥ ﻣﺨﻀﻮﺑﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺳـﮑﯿﻨﮥ و وﻗﺎر و ﻗﺪ ﺟﻤﻊ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﺧﺒﺎره ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻟﻬﺮوي و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺿﺮوﺑﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و دﻗﺎﺋﻘﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ و ﻃﺮاﺋﻘﻬﺎ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻮرع و ﻏﻮاﻣﻀﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺪ و ﺣﻘﺎﺋﻘﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑـﺎﻓﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮐﺒﺮي ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺣّﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻣﺎزن ﺑﻦ ﺷﯿﺒﺎن ﺑﻦ ذﻫﻞ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﮑﺎﺑﮥ ﺑﻦ ﺻﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ ﻫﮑﺬا ﻧﺴﺒﻪ وﻟﺪه‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻋﺘﻤـﺪه اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻏﯿﺮه اﻟﯽ ان ﻗـﺎل ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺛﻢ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻟﺴـﺒﮑﯽ اﻟﺼﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ اﻟﻨﺎﺻـﺮ ﻟﻠﺴـّﻨﮥ ﺷـﯿﺦ اﻟﻌﺼﺎﺑﮥ و ﻣﻘﺘﺪي اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ و ﻣﻦ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯿﻤﺎ رواه ﺣﺮﻣﻠﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ‬‫ﺑﻐـﺪاد و ﻣـﺎ ﺧﻠﻔﺖ ﺑﻬـﺎ اﻓﻘﻪ و ﻻـ اورع و ﻻ ازﻫـﺪ و ﻻ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻗﺎل اﻟﻤﺰﻧﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻮم اﻟّﺮدة و ﻋﻤﺮ ﯾﻮم اﻟﺴـﻘﯿﻔﮥ و ﻋﺜﻤﺎن ﯾﻮم‬‫اﻟـّﺪار و ﻋﻠﯽ ﯾﻮم ﺻـّﻔﯿﻦ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﯾﻮم اﻟﻤﺤﻨـﮥ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ زرﻋـﮥ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن اﺑﻮك ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ و ﻣﺎ ﯾـﺪرﯾﮏ ﻓﻘﺎل ذاﮐﺮﺗﻪ ﻓﺎﺧـﺬت ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺑﻮاب و ﻋﻦ أﺑﯽ زرﻋـﮥ ﺣﺮز ﮐﺘﺐ اﺣﻤـﺪ ﯾﻮم ﻣﺎت ﻓﺒﻠﻐﺖ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﺣﻤﻼ و‬‫ﻋـﺪﻻ ﻣـﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻬﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻼن و ﻻ ﻓﯽ ﺑﻄﻨﻪ ﺛﻨﺎ ﻓﻼن اﻟّﺎ و ﮐﻞ ذﻟﮏ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮ ﻗﻠﺒﻪ و ﻗﺎل ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫ﮐﺎن وﮐﯿﻊ إذا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻌﺘﻤﮥ ﯾﻨﺼﺮف ﻣﻌﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯿﻘﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﯿﺬاﮐﺮه ﻓﺎﺧﺬ ﻟﯿﻠﮥ ﺑﻌﻀﺎدﺗﯽ اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪101 :‬‬‫ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ارﯾﺪ ان اﻟﻘﯽ ﻋﻠﯿﮏ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻦ ﻗﺎل ﻫﺎت ﻗﺎل ﺗﺤﻔﻆ ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﮐﺬا ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﯿﻘﻮل وﮐﯿﻊ ﻻ ﺛّﻢ ﯾﺎﺧﺬ‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﯿﺦ ﺷـﯿﺦ ﻗﺎل ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﻗﺎﺋﻤﺎ ﺣﺘﯽ ﺟﺎءت اﻟﺠﺎرﯾﮥ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﻗﺪ ﻃﻠﻊ اﻟﮑﻮﮐﺐ او ﻗﺎﻟﺖ اﻟﺰﻫﺮة و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻟﯽ أﺑﯽ ﺧﺪاي‬‫ﮐﺘﺎب ﺷـﺌﺖ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ وﮐﯿﻊ ﻓﺎن ﺷـﺌﺖ ان ﺗﺴﺎﻟﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﮑﻼم ﺣﺘﯽ اﺧﺒﺮك ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد و ان ﺷﺌﺖ ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﺣﺘﯽ اﺧﺒﺮك ﻋﻦ اﻟﮑﻼم و ﻗﺎل‬‫اﻟﺨﻠّـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑـﺎ اﻟﻘﺴﻢ اﺑﻦ اﻟﺨﺘﻠﯽ و ﮐﻔـﺎك ﺑﻪ ﯾﻘﻮل اﮐﺜﺮ اﻟّﻨـﺎس ﯾﻈّﻨﻮن اّن اﺣﻤـﺪ إذا ﺳـﺌﻞ ﮐﺎن ﻋﻠﻢ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﺤﺮﺑّﯽ راﯾﺖ اﺣﻤـﺪ ﮐـﺄّن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻋﻠﻢ اﻷّوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق ﻣﺎ راﯾﺖ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻻ اورع و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي ﻣﺎ ﻧﻈﺮت اﻟﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟّﺎ ﺗـﺬﮐﺮت ﺑﻪ ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري و ﻗﺎل ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺧﯿﺮ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺛﻢ ﻫﺬا اﻟﺸﺎّب‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ إذا راﯾﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﯾﺤّﺐ اﺣﻤـﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـّﻨﮥ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ و ﻗـﺪ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺗﻀّﻢ اﺣﻤـﺪ اﻟﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 66‬از ‪324‬‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﯽ ﮐﺒﺎر اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﻟﻮﻻ اﻟﺜﻮري ﻟﻤﺎت اﻟﻮرع و ﻟﻮﻻ اﺣﻤﺪ ﻻﺣﺪﺛﻮا ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ اﺣﻤﺪ اﻣﺎم اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﮐﻤﺎ‬‫رواه اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء ﻣﻦ روي ﻋﻦ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﻣـﺎت اﻟﺜﻮري و ﻣـﺎت اﻟﻮرع و ﻣﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺎت اﻟﺴـﻨﻦ و ﯾﻤﻮت اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫ﺗﻈﻬﺮ اﻟﺒﺪع و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺴﻬﺮ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻫﻞ ﺗﻌﺮف اﺣﺪا ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻻّﻣﮥ اﻣﺮ دﯾﻨﻬﺎ ﻗﺎل ﻻ اﻋﻠﻤﻪ اﻻ ﺷﺎّب ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪102 :‬‬‫اﻟﻤﺸـﺮق ﯾﻌﻨﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﻦ اﺳـﺤﺎق اﺣﻤﺪ ﺣّﺠﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺧﻠﻘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺛﻮر و ﻗﺪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﺷـﯿﺨﻨﺎ و اﻣﺎﻣﻨﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﻬﺬا ﯾﺴـﯿﺮ ﻣﻦ ﺛﻨﺎء اﻻﺋّﻤﮥ ﻋﻠﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﺦ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل ﺑﻦ اﺳﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮوزي ﺛﻢ اﻟﺒﻐﺪادي ﺧﺮﺟﺖ ﺑﻪ أّﻣﻪ ﻣﻦ‬‫ﻣﺮو و ﻫﯽ ﺣﺎﻣﻞ ﻓﻮﻟـﺪﺗﻪ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﺑﻬﺎ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﻢ ﻃﺎف اﻟﺒﻼد ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠـّﯿ ﮥ و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و‬‫ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘّﻄـ ﺎن و أﺑﯽ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮّزاق و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋّﯿﺎش اﻟﺤﻤﺼـﯽ و‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻏﻨﺪر و ﻣﻌﺘﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮﯾﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﻟﺒﺎﻗﻮن ﻣﻊ اﻟﺒﺨﺎري اﯾﻀﺎ ﺑﻮاﺳﻄﮥ و اﺳﻮد‬‫ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺷﺎذان و اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و وﮐﯿﻊ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و ﻫﻢ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﻗﺘﯿﺒﮥ و‬‫داود ﺑﻦ ﻋﻤﺮو و ﺧﻠﻒ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم و ﻫﻢ اﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻮاري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺼﻮر و‬‫زﯾﺎد ﺑﻦ اﯾﻮب و دﺣﯿﻢ و اﺑﻮ ﻗﺪاﻣـﮥ اﻟﺴﺮﺧﺴـﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ راﻓﻊ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻤﯿﻨﮥ و ﻫﺆﻻء ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و اﺑﻨﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﺻﺎﻟـﺢ و ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻـﺛﺮم و ﺣﺮب اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ و ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨﻠـﺪ و ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﯿﺪع و اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و‬‫آﺧﺮ ﻣﻦ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎ راﯾﺖ ﺧﯿﺮا ﻣﻦ اﺣﻤﺪ ﻣﺎ اﻓﺘﺨﺮ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ ﻗﻂ و ﻗﺎل ﻋﺎرم ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﯾﻮﻣﺎ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪103 :‬‬‫ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻧﮏ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟّﻨﻌﻤﺎن ﻧﺤﻦ ﻗﻮم ﻣﺴﺎﮐﯿﻦ و ﻗﺎل ﺻﺎﻟـﺢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل وﻟﺪت ﺳـﻨﮥ ‪ 164‬ﻓﯽ اّوﻟﻬﺎ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻّول و‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﺎت ﻫﺸﯿﻢ ﺳﻨﮥ ‪ 183‬و ﺧﺮﺟﺖ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻﯾﺎم و دﺧﻠﺖ اﻟﺒﺼـﺮة ﺳﻨﮥ ‪ 186‬و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﺳﻤﻌﺘﻪ‬‫ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺮﯾﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 179‬ﻓﯽ اول ﺳـﻨﮥ ﻃﻠﺒﺖ و ﻫﯽ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﺘﯽ ﻣﺎت ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﺣﺠﺠﺖ ﺳﻨﮥ ‪187‬‬‫و ﻗـﺪ ﻣﺎت ﻓﻀـﯿﻞ و راﯾﺖ اﺑﻦ وﻫﺐ و ﻟﻢ اﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل و ﺣﺠﺠﺖ ﺧﻤﺲ ﺣﺠﺞ ﻣﻨﻬﺎ ﺛﻠﺚ ﺣﺠﺞ راﺟﻼ اﻧﻔﻘﺖ ﻓﯽ اﺣﺪي ﻫﺬه اﻟﺤﺠﺞ‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ درﻫﻤﺎ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺷـﻤﺎس ﺳـﻤﻌﺖ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث ﯾﻘﻮﻻن ﻣﺎ ﻗﺪم اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ اﻟﻔﺘﯽ ﯾﻌﻨﯿﺎن اﺣﻤﺪ‬‫و ﻗﺎل اﻟﻘّﻄﺎن ﻣﺎ ﻗـﺪم ﻋﻠّﯽ ﻣﺜﻞ اﺣﻤـﺪ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻣﺮة ﺣﺒﺮ ﻣﻦ اﺣﺒﺎر ﻫﺬه اﻻﻣﮥ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﻣﺎ راﯾﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻷﺣﺪ اﺷـّﺪ‬‫ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻣﻨﻪ ﻻﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﻣﺎ راﯾﺖ اﻓﻘﻪ ﻣﻨﻪ و ﻻ اورع و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺎﺻﻢ اﺣﻤﺪ اﻣﺎﻣﻨﺎ و ﻗﺎل اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد‬‫و ﻣﺎ ﺧّﻠﻔﺖ ﺑﻬﺎ اﻓﻘﻪ و ﻻ ازﻫـﺪ و ﻻ اورع و ﻻ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺰﯾﺒﯽ ﮐﺎن اﻓﻀﻞ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻣﺎ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺼـﺮﯾﻦ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ اﺣﻤﺪ و ﻻ ارﻓﻊ ﻗﺪرا ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻌﻨﺒﺮي ﺣّﺠﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﺻﺤﺎﺑﻨﺎ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻗـﺎل ﻗﺘﯿﺒـﮥ اﺣﻤـﺪ اﻣـﺎم اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪ ﻟﺴﺖ اﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﻮ ﺟﻠﺴـﻨﺎ ﻣﺠﻠﺴﺎ ﺑﺎﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘﮥ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪104 :‬‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻧﺰه اﻟﻨﻔﺲ ﻓﻘﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﺒﻊ اﻻﺛﺎر ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻨﮥ و ﺧﺒﺮ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺛﻮر اﺣﻤﺪ ﺷﯿﺨﻨﺎ و اﻣﺎﻣﻨﺎ و ﻗﺎل اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺰﯾﺪ‬‫ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ ﻣﺴـﻬﺮ ﻫﻞ ﺗﻌﺮف اﺣـﺪا ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﻣﺮ دﯾﻨﻬﺎ ﻗﺎل ﻻ اﻟّﺎ ﺷﺎّب ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ اﻟﻤﺸـﺮق ﯾﻌﻨﯽ اﺣﻤﺪ و ﻗﺎل ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﻟا ﺤﺎرث‬‫ادﺧﻞ اﻟﮑﯿﺮ ﻓﺨﺮج ذﻫﺒﺎ اﺣﻤﺮ و ﻗﺎل ﺣﺠﺎج ﺑﻦ اﻟﺸﺎﻋﺮ ﻣﺎ رأت ﻋﯿﻨﺎي روﺣﺎ ﻓﯽ ﺟﺴـﺪ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ اﻟـﺪورﻗﯽ‬‫ﻣﻦ ﺳـﻤﻌﺘﻤﻮه ﯾﺬﮐﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﺴﻮء ﻓﺎﺗﻬﻤﻮه ﻋﻠﯽ اﻻﺳﻼم و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي ﮐﺎن اﺣﻤﺪ ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ و ﻣﺎ ﯾﺪرﯾﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 67‬از ‪324‬‬‫ﻗﺎل اﺧﺬت ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺑﻮاب و ﻗﺎل ﻧﻮح ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ راﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﺠﺪ اﻟﺨﯿﻒ ﺳﻨﮥ ‪ 98‬ﻣﺴﺘﻨﺪا اﻟﯽ اﻟﻤﻨﺎرة ﻓﺠﺎءه اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻌﻞ‬‫ﯾﻌﻠﻤﻬﻢ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﯾﻔﺘﯽ اﻟّﻨﺎس و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن أﺑﯽ ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﯾﻮم و ﻟﯿﻠﮥ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ رﮐﻌﮥ و ﻗﺎل ﻫﻼل ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﻣّﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻫـﺬه اﻻّﻣﮥ ﺑﺎرﺑﻌﮥ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻬﻢ ﺑﺎﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺤﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑﺎﺣﻤﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ و ﻟﻮﻻ ذﻟﮏ ﻟﮑﻔﺮ‬‫اﻟّﻨﺎس و ﺑﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻔﯽ اﻟﮑﺬب ﻋﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑﺎﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ ﻓّﺴﺮ اﻟﻐﺮﯾﺐ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس اﻟﺪوري و ﻣﻄّﯿﻦ‬‫و اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ زﯾﺎد و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﺎت ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺜﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة ﺧﻠﺖ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ‪ 241‬ﻟﮑﻦ ﻗﺎل اﻟﻔﻀﻞ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻗﯿﻞ ﺣﺮز ﻣﻦ ﺻّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﮑﺎﻧﻮا ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ رﺟﻞ و ﺳّﺘﯿﻦ اﻟﻒ اﻣﺮأة و ﻗﯿﻞ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن أﺑﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﻗﻮﻟﻮا ﻻﻫﻞ اﻟﺒﺪع ﺑﯿﻨﻨﺎ و ﺑﯿﻨﮑﻢ اﻟﺠّﺒﺎر ﻗﻠﺖ ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻮف اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻗّﺼﮥ اﻟﻤﺤﻨﮥ و ﻗﺪ اﺳﺘﻮﻓﺎﻫﺎ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪105 :‬‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ و ﻗﺒﻠﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻟﻬﺮوي و ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐﺪاد ﻣﺴـﺘﻮﻓﺎة ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﺌﻞ أﺑﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ اﻣﺎم و‬‫ﺣّﺠـ ﮥ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ اﻟﺜﻘـﮥ اﻟﻤﺎﻣﻮن اﺣـﺪ اﻻﺋﻤـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﻤﺬاﻫﺐ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ ﮐﺎن اﻓﻘﻪ‬‫اﻗﺮاﻧﻪ و اورﻋﻬﻢ و اﮐّﻔﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﻟّﺎ ﻓﯽ اﻻﺿﻄﺮاب و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻣﺴﮏ ﻋﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻣﻦ وﻗﺖ اﻻﻣﺘﺤﺎن ﻓﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺮوي اﻻ‬‫ﻟﺒﻨﯿﻪ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﻠﻮرع اﻟﺤﻔّﯽ ﻣﻮاﻇﺒﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺎدة اﻟﺪاﺋﻤـﮥ اﻏﺎث اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اّﻣـﮥ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و ذاك اﻧّﻪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨﮥ و ﺑﺬل ﻧﻔﺴﻪ ﻟﻠّﻪ ﺣﺘﯽ ﺿـﺮب ﺑﺎﻟّﺴـ ﯿﺎط ﻟﻠﻘﺘﻞ ﻓﻌﺼﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﮑﻔﺮ و ﺟﻌﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ‬‫ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻪ و ﻣﻠﺠﺄ ﯾﻠﺠﺎ إﻟﯿﻪ و ﻗﺎل ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﻟﺮﺟﻞ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺳﻞ ﻋﻨﻬﺎ اﺣﻤﺪ ﻓﺎﻧﻪ اﻣﺎم و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻮﺷﻨﺠﯽ ﻣﺎ‬‫رأﯾﺖ اﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻻ اﻋﻘﻞ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي اﻓﻀﻞ و اﻓﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﺜﻮري و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺛﻘﮥ ﺛﺒﺖ ﺻﺪوق ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟّﺰاﻏﻮﻧﯽ ﮐﺸﻒ ﻗﺒﺮ اﺣﻤﺪ ﺣﯿﻦ دﻓﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻓﻮﺟﺪ ﮐﻔﻨﻪ ﺻﺤﯿﺤﺎ ﻟﻢ ﯾﺒﻞ و ﺟﺜﺘﻪ‬‫ﻟﻢ ﺗﺘﻐﯿﺮ و ذﻟﮏ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﻤﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي وﻟﺪ ﺑﺒﻐﺪاد ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺑﻬﺎ ﺳﻨﮥ ‪ 241‬اﺣﺪي‬‫و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻟﻪ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﻮن ﺳﻨﮥ ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪106 :‬‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺰﻫـﺪ و اﻟﻮرع و اﻟﻌﺒﺎدة و ﺑﻪ ﻋﺮف اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟّﺴـ ﻘﯿﻢ و اﻟﻤﺠﺮوح ﻣﻦ اﻟﻤﻌـّﺪل ﻧﺸﺄ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺳﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻬﺎ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و اﻟﮑﻮﻓﮥ و اﻟﺒﺼـﺮة و اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﺸﺎم و اﻟﺠﺰﯾﺮة و ﮐﺘﺐ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ذﻟﮏ اﻟﻌﺼـﺮ‬‫ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﺳﻮاﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﺎه ﺻﺎﻟﺢ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﺣّﺠﺎج اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و اﺑﻮ‬‫زرﻋـﮥ و اﺑﻮ داود اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ اﻟّﺎ اّن اﻟﺒﺨﺎري ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ ﺣـﺪﯾﺜﺎ واﺣﺪا ﻓﯽ آﺧﺮ ﮐﺘﺎب اﻟّﺼﺪﻗﺎت ﺗﻌﻠﯿﻘﺎ و‬‫روي اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻨﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ آﺧﺮ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﺟّﻤﮥ و آﺛﺎره ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻣﺸـﻬﻮرة و ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﺬﮐﻮرة‬‫اﻧﺘﺸـﺮ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و ﺳـﺮي ﺣﻤﺪه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و ﻫﻮ اﺣﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﻤﻮل ﺑﻘﻮﻟﻪ و راﯾﻪ و ﻣﺬﻫﺒﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد ﻗﺎل اﺳﺤﺎق ﺑﻦ‬‫راﻫﻮﯾﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺣـّﺠ ﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺒﯿﺪه ﻓﯽ ارﺿﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد و ﻣﺎ ﺧّﻠﻔﺖ ﺑﻬﺎ اﺣﺪا اﺗﻘﯽ و اورع و ﻻ اﻓﻘﻪ و‬‫ﻻ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺪارﻣﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺳﻮد اﻟﺮاس اﺣﻔﻆ ﻟﺤﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻻ‬‫اﻋﻠﻢ ﺑﻔﻘﻬﻪ و ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﮐﺎن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﯾﺪرﯾﮏ‬‫ذاﮐﺮﺗﻪ ﻓﺎﺧﺬت ﻋﻠﯿﻪ اﻻﺑﻮاب و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ راﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﮐﻞ ﺻـﻨﻒ ﯾﻘﻮل‬‫ﻣﺎ ﺷﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪107 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 68‬از ‪324‬‬‫و ﯾﻤﺴﮏ ﻣﺎ ﺷﺎء و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﻣﺠﺎﻟﺴـﮥ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﺠﺎﻟﺴـﮥ اﻵﺧﺮة ﻻ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻣﺮ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻣﺎ راﯾﺖ‬‫ذﮐﺮ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻗﻂ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺣﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﯿﺮاﺛﻪ ﻣﻦ ﻣﺼـﺮ ﻣﺎﺋﮥ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر ﻓﺤﻤﻞ اﻟﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺛﻼﺛﮥ‬‫اﮐﯿﺎس ﻓﯽ ﮐﻞ ﮐﯿﺲ اﻟﻒ دﯾﻨﺎر ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺬا ﻣﻦ ﻣﯿﺮاث ﺣﻼل ﻓﺨﺬﻫﺎ و اﺳـﺘﻌﻦ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺋﻠﺘﮏ ﻗﺎل ﻻ ﺣﺎﺟﮥ ﻟﯽ ﻓﯿﻬﺎ اﻧﺎ ﻓﯽ‬‫ﮐﻔﺎﯾـﮥ ﻓﺮّدﻫـﺎ و ﻟﻢ ﯾﻘﺒـﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﮐﻨﺖ اﺳـﻤﻊ أﺑﯽ ﮐﺜﯿﺮا ﯾﻘﻮل ﻓﯽ دﺑﺮ ﺻـﻠﻮاﺗﻪ اﻟّﻠﻬّﻢ ﮐﻤﺎ ﺻـﻨﺖ وﺟﻬﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﻐﯿﺮك ﻓﺼﻦ وﺟﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ ﻟﻐﯿﺮك و ﻗﺎل ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ اﻻﺻـﺒﻎ ﮐﻨﺖ ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﺴـﻤﻌﺖ ﺿـّﺠﮥ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎﻟﻮا اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻤﺘﺤﻦ ﻓﺪﺧﻠﺖ ﻓﻠّﻤﺎ ﺿـﺮب ﺳﻮﻃﺎ ﻗﺎل ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺿـﺮب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﻻ ﺣﻮل و ﻻ ﻗﻮة اﻟّﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺿﺮب اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﻗﺎل اﻟﻘﺮآن ﮐﻼم‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻠﻮق ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﺿـﺮب اﻟّﺮاﺑﻊ ﻗـﺎل ﻟﻦ ﯾﺼـﯿﺒﻨﺎ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﮐﺘﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻨﺎ ﻓﻀـﺮب ﺗﺴـﻌﮥ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳﻮﻃﺎ و ﮐﺎﻧﺖ ﺗّﮑـ ﮥ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﺛﻮب‬‫ﻓﺎﻧﻘﻄﻌﺖ ﻓﻨﺰل اﻟّﺴﺮوال اﻟﯽ ﻋﺎﻧﺘﻪ ﻓﺮﻣﯽ اﺣﻤﺪ ﻃﺮﻓﻪ اﻟﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺤﺮك ﺷﻔﺘﯿﻪ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﺎﺳﺮع ﻣﻦ ارﺗﻘﺎء اﻟﺴﺮوال و ﻟﻢ ﯾﻨﺰل ﻓﺪﺧﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺑﻌـﺪ ﺳـﺒﻌﮥ اّﯾﺎم ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ راﯾﺘﮏ ﺗﺤّﺮك ﺷـﻔﺘﯿﮏ ﻓﺎّي ﺷـﯽء ﻗﻠﺖ ﻗﺎل اﻟﻠّﻬّﻢ اﻧّﯽ اﺳﺄﻟﮏ ﺑﺎﺳـﻤﮏ اﻟّـﺬي ﻣﻸت ﺑﻪ اﻟﻌﺮش ان‬‫ﮐﻨﺖ ﺗﻌﻠﻢ اﻧّﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﻮاب ﻓﻼ ﺗﻬﺘﮏ ﻟﯽ ﺳﺘﺮا و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﮑﻨـﺪي راﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﺻـﻨﻊ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﮏ ﻗﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ اﺣﻤﺪ ﺿﺮﺑﺖ ﻓّﯽ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﯾﺎ رّب ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪108 :‬‬‫ﯾﺎ اﺣﻤـﺪ ﻫـﺬا وﺟﻬﯽ ﻓﺎﻧﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﺑﺤﺘﮏ اﻟّﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﻔﻮي در ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻣـﺬﻫﺐ‬‫اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر ﮔﻔﺘﻪ و اﺣـﺪ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻرﺑﻌـﮥ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ ﻫﻼل اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﻗﺎل اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﯽ ارﺑﻌﮥ ﺷـﮑﯿﺮي ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﺧﯿﺎر و ﻧﻮادر اﻻﺧﺒﺎر ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻧّﻪ ﻗﺎل وﻟﺪت ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻّول و اّول ﺳﻤﺎﻋﯽ ﻣﻦ ﻫﺸﯿﻢ ﺳﻨﮥ‬‫ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﮐﺎن اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻗـﺪم ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺴـﻨﮥ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻐـﺪاد و ﻫﯽ آﺧﺮ ﻗﺪﻣـﮥ ﻗﺪﻣﻬﺎ و ذﻫﺒﺖ اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺴﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺧﺮج اﻟﯽ‬‫ﻃﺮﻃﻮس ﻓﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﺑﻨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺗﻮﻓﯽ أﺑﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺿـﺤﻮة و دﻓﻨﺎه اﻟﻌﺼﺮ‬‫ﻟﺜﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺳـّﻨﻪ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻋﻦ أﺑﯽ داود اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ ﻟﻘﯿﺖ‬‫ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤـﺎ رأﯾﺖ ﻣﺜﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺨﻮض ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻤﺎ ﯾﺨﻮض ﻓﯿﻪ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ اﻣﺮ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﻓﺎذا ذﮐﺮ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺗﮑّﻠﻢ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻣﺎ رأت ﻋﯿﻨﯽ ﻣﺜﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻣﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺜﻘﮥ ﻓﻬﻮ أﺑﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل اﺳـﺘﻔﺎد ﻣّﻨﺎ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ ﻧﺴﺘﻔﺪ ﻣﻨﻪ و‬‫ﮐﺎن اﺣﻤﺪ اﺻـﻐﺮ ﻣﻨﻪ ﺑﺎرﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ ﻗﺎل ﺣّﺞ أﺑﯽ ﺧﻤﺲ ﺣﺠﺞ ﺛﻼﺛﺎ ﻣﺎﺷﯿﺎ و ﺛﻨﺘﯿﻦ راﮐﺒﺎ و ﮐﺎن ﺳﺮق ﺛﯿﺎﺑﻪ ﻓﺒﻘﯽ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ اّﯾﺎﻣﺎ ﻓﻌﺮض‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺪﻧﺎﻧﯿﺮ و اﻟﺜﯿﺎب ﻓﺎﺑﯽ ان ﯾﺄﺧﺬ ﻓﻌﺮض ﻋﻠﯿﻪ ان ﯾﻨﺴﺦ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﻨﺴﺦ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺑﺪﯾﻨﺎر ﻓﺎﺷﺘﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪109 :‬‬‫ﺛﻮﺑﺎ ﻓﺸـﻘﻪ ﻧﺼـﻔﯿﻦ ﻓﺎﺗّﺰر ﺑﻨﺼﻔﻪ و ارﺗﺪي ﺑﻨﺼﻔﻪ و ﻋﻦ اﻟﻤﺰﻧﯽ اﻧﻪ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﯾﻘﻮل ﺛﻼﺛﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻋﺮﺑﯽ ﻻ‬‫ﯾﻌﺮب ﮐﻠﻤﮥ و ﻫﻮ اﺑﻮ ﺛﻮر و ﻋﺠﻤّﯽ ﻻ ﯾﺨﻄﺊ ﻓﯽ ﮐﻠﻤﮥ و ﻫﻮ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ و ﺻﻐﯿﺮ ﮐﻠﻤﺎ ﻗﺎل ﺷﯿﺌﺎ ﺻّﺪﻗﻪ اﻟﮑﺒﺎر و ﻫﻮ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻟﻤﺎ ﻇﻬﺮ اﻟﻘﻮل ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ اّﯾﺎم اﻟﻤﺎﻣﻮن و ﺣﻤﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮل ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻘﺮآن ﺣﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻣﻘّﯿﺪا ﻓﻤﺎت اﻟﻤﺎﻣﻮن‬‫ﻗﺒـﻞ وﺻﻮﻟﻪ و ﻟﻤـﺎ وﻟّﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻌﺘﺼﻢ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟّﺮﺷـﯿﺪ ﻃﻠﺒﻪ و ﮐﺎن ﻓﯽ ﺳـﺠﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن و ﮐﺎن اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻟﻤﺎ ﺗﻮّﻓﯽ ﻋﻬـﺪ اﻟﯽ‬‫اﺧﯿﻪ اﻟﻤﻌﺘﺼﻢ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓﮥ و اوﺻﺎه ﺑﺎن ﯾﺤﻤﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮل ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻘﺮآن ﻓﺎﺳـﺘﻤﺮ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﺒﻮﺳﺎ و روي اﻧّﻪ ﻣﮑﺚ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ﺠﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺷـﻬﺮا و ﻟﻢ ﯾﺰل ذﻟﮏ ﯾﺤﻀـﺮ اﻟﺠﻤﺎﻋﺎت ﻓﺎﺣﻀـﺮه اﻟﻤﻌﺘﺼﻢ و ﻋﻘﺪ ﻟﻪ ﻣﺠﻠﺴﺎ ﻟﻠﻤﻨﺎﻇﺮة ﻓﯿﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق و‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ داود و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻓﻨﺎﻇﺮﻫﻢ ﺛﻠﺜﮥ اّﯾﺎم و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻣﻌﻬﻢ ﻓﯽ ﺟﺪال اﻟﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﺎﻣﺮ ﺑﻀـﺮﺑﻪ ﻓﻀـﺮب ﺑﺎﻟّﺴـ ﯿﺎط ﻟﻢ ﯾﺰل‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺒﺮ اﻟﯽ ان اﻏﻤﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﺣﻤـﻞ و ﺻـﺎر اﻟﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﺛﻢ وﻟّﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ اﻟﻮاﺛﻖ ﻓـﺎﻇﻬﺮ ﻣـﺎ اﻇﻬﺮه اﻟﻤﺎﻣﻮن و اﻟﻤﻌﺘﺼﻢ و ﮐﺎن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﯾﺤﻀﺮ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ و ﯾﻔﺘﯽ اﻟﯽ ان ﻣﺎت اﻟﻤﻌﺘﺼﻢ و ﻓﯽ زﻣﺎن اﻟﻮاﺛﻖ ﺻﺎر ﻣﺨﺘﻔﯿﺎ ﻻ ﯾﺨﺮج اﻟﯽ اﻟّﺼﻠﻮة و ﻻ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻻ ﯾﻔﺘﯽ ﻟﻤﺎ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 69‬از ‪324‬‬‫ﻟﻪ اﻟﻮاﺛﻖ و ﻧّﺒﻬﻪ ﺑـﺎن ﻻـ ﺗﺠﻤﻌﻦ إﻟﯿـﮏ اﺣـﺪا و ﻻـ ﺗﺴـﮑﻦ ﻓﯽ ﺑﻠـﺪ اﻧﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﻗﺎم ﻣﺨﺘﻔﯿﺎ اﻟﯽ ان ﻣﺎت اﻟﻮاﺛﻖ و وﻟّﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ اﻟﻤﺘﻮﮐﻞ ﻓﺮﻓﻊ‬‫اﻟﻤﺤﻨﮥ و اﻣﺮ ﺑﺎﺣﻀﺎر اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺎﮐﺮﻣﻪ و اﻃﻠﻖ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪110 :‬‬‫ﻣﺎﻻ ﮐﺜﯿﺮا ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻠﻪ و ﻓّﺮﻗﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﺮاء و اﻟﻤﺴﺎﮐﯿﻦ و اﺟﺮي اﻟﻤﺘﻮﮐﻞ ﻋﻠﯽ اﻫﻠﻪ و وﻟﺪه ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺷﻬﺮ ارﺑﻌﮥ آﻻف درﻫﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺮض اﻻﻣﺎم‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑـﺬﻟﮏ اﻟـﺦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮءوف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻠﻘﺐ زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺤﺪادي اﻟﻤﻨﺎوي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻓﯿﺾ‬‫اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻢ ﻻﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻨﻮن ﯾﻘﺎل اﺳﻨﺪ اﻟﮑﺘﺎب ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ اﺳﻨﺪه اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ أي رووه ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﮐﻤﺴﻨﺪ اﻟﺸﻬﺎب و ﻣﺴﻨﺪ‬‫اﻟﻔﺮدوس أي اﺳـﻨﺎد ﺣﺪﯾﺜﻬﻤﺎ و ﻟﻢ ﯾﮑﺘﻒ ﻓﯽ اﻟﺮﻣﺰ إﻟﯿﻪ ﺑﺤﺮف واﺣﺪ ﮐﻤﺎ ﻓﻌﻞ ﻓﯽ اوﻟﺌﮏ ﻟﺌﻼ ﯾﺘﺼـﺤﻒ ﺑﻌﻼﻣﮥ اﻟﺒﺨﺎري و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ‬‫ﻫﻮ اﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﻨﺎﺻـﺮ ﻟﻠّﺴـ ﻨﮥ اﻟﺼﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺤﻨـﮥ اﻟّﺬي ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ﺑﺎﻟﺒﻐﺪاد اﻓﻘﻪ و ﻻ ازﻫﺪ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﻣﺎم ﻟا ﺤﺮﻣﯿﻦ‬‫ﻏﺴﻞ وﺟﻪ اﻟﺴﻨﮥ ﻣﻦ ﻏﺒﺎر اﻟﺒﺪﻋﮥ و ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤﮥ ﻋﻦ ﻋﻘﯿﺪة اﻻﻣﮥ وﻟﺪ ﺑﺒﻐﺪاد ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و روي ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺑﻦ ﻣﻬﺪي‬‫و ﺧﻠﻖ و ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﯿﺨﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﻣـﺎت ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ارﺗّﺠﺖ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﻤﻮﺗﻪ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻘﺴـﻄﻼﻧﯽ در‬‫ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ در ﻣﻘﺼﺪ اّول در ﻣﻘﺎم ﺗﻘﺪم ﻧﺒﻮت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻌﺮﺑﺎض ﺑﻦ ﺳﺎرﯾـﮥ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﯽ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ أم اﻟﮑﺘﺎب ﻟﺨﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اّن آدم ﻟﻤﻨﺠﺪل ﻓﯽ ﻃﯿﻨﺘﻪ رواه‬‫اﺣﻤﺪ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻤﻨﺠـﺪل ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺮﯾﺤﺎ ﻣﻠﻘﯽ ﻋﻠﯽ اﻻرض ﻗﺒﻞ ﻧﻔـﺦ اﻟﺮوح ﻓﯿﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در‬‫ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّﯿﻪ ﺑﺸﺮح ﻗﻮل ﻣﺼﻨﻒ رواه اﺣﻤﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮوزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪111 :‬‬‫ﺛﻢ اﻟﺒﻐـﺪادي اﺣـﺪ اﻟﮑﺒـﺎر اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﺤﻔـﺎظ اﻟﻄّﻮاﻓﯿﻦ اﻟـّﺼ ﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻠﻮي اﻟـﺬي ﻣّﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻻّﻣـﮥ و ﻟﻮﻻه ﻟﮑﻔﺮ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻨـﮥ ذو‬‫اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺸـ ﻬﯿﺮة و ﺣﺴـﺒﮏ ﻗﻮل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺷﯿﺨﻪ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد ﻓﻤﺎ ﺧّﻠﻔﺖ ﺑﻬﺎ اﻓﻘﻪ و ﻻ ازﻫﺪ و ﻻ اورع و ﻻ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﺑا ﻮ زرﻋﮥ‬‫اﻟﺮازي ﮐﺎن اﺣﻤـﺪ ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﯿﻞ و ﻣﺎ ﯾـﺪرﯾﮏ ﻗﺎل ذاﮐﺮﺗﻪ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﺣﺮز ﻣﻦ ﺣﻀﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﺎل ﻓﮑﺎﻧﻮا ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ و ﻣﻦ اﻟﻨﺴﺎء ﺳﺘﻮن اﻟﻔﺎ و اﺳﻠﻢ ﯾﻮم ﻣﻮﺗﻪ ﻋﺸﺮون اﻟﻔﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﯿﻬﻮد و اﻟﻨﺼﺎري و اﻟﻤﺠﻮس اﻧﺘﻬﯽ و ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﻨﻮوي اﻣﺮ اﻟﻤﺘﻮﮐﻞ ان ﯾﻘﺎس اﻟﻤﻮﺿﻊ اﻟّـﺬي وﻗﻒ ﻟﻠـّﺼ ﻠﻮة ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﻓﺒﻠﻎ ﻣﻘﺎم‬‫اﻟﻔﯽ اﻟـﻒ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و وﻗﻊ اﻟﻤـﺎﺗﻢ ﻓﯽ ارﺑﻌـﮥ اﺻـﻨﺎف ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻟﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼـﺎري و اﻟﻤﺠﻮس و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي واﻟـﺪ ﻣـﺎﺟﺪ‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟـﮥ اﻻﻧﺼـﺎف ﻓﯽ ﺑﯿـﺎن ﺳـﺒﺐ اﻻﺧﺘﻼـف ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺗﻤﻬﯿـﺪ ﻋﻠﻤﺎء ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻘﻪ را ﺑﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺷﺎﻧﺎ و‬‫اوﺳـﻌﻬﻢ رواﯾـﮥ و اﻋﺮﻓﻬﻢ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ رﺗﺒـﮥ و اﻋﻤﻘﻬﻢ ﻓﻘﻬـﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﺛﻢ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫـﻮﯾﻪ اﻟـﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﯿﺾآﺑـﺎدي در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﮐﻪ ﺑﻈﻮاﻫﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽرود و در ﻓﻦ ﻣﻨﯿﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭘﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺑﺲ رﻓﯿﻊ و‬‫ﻣﻨﺰﻟﺘﯽ ﺑﺲ ﻋﻈﯿﻢ دارد اﮐﺜﺮ رواﯾـﺎت ﻣـﺬﻫﺒﺶ ﻣﻮاﻓﻖ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺤﻘﻖ دﻫﻠﻮي ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻓﺘﺎواي اﻣﺎﻣﺴﺖ اﻟـﺦ ﻓﻤﻦ اﻋﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و اﻏﺮب‬‫اﻟﻐﺮاﺋﺐ اّن اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺤﺎذق اﻟﻌﺎﻟﯽ اﻟﻤﻨﺎﺻﺐ اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮐﯿﻒ ﯾﻨﮑﺮ ﮐﻮن ﻫﺬه اﻟّﺮواﯾﮥ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﻟّﺴﻨّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪112 :‬‬‫و ﯾﻨﺎدي ﺟﻬﺎرا ﺑﺎﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﻟﻮ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻊ ان اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﯾﺮوﯾﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺣﺴـﻦ‬‫ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺿﻌﯿﻒ ﻓﻠﯿﺖ ﺷﻌﺮي ﺑﻤﺎ ذا ﯾﺤﺘﺎل اوﻟﯿﺎءه ﻓﯽ ﺗﺼﺪﯾﻖ اﻧﮑﺎره و ﺗﻮﺟﯿﻪ اﻟﻄﺎﻃﻪ و ﺗﺼﻮﯾﺐ اﺑﻄﺎﻟﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺎﻟﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺤﺎﻟﻪ و‬‫اﺛﺒﺎت ﻣﻄﺎﻟﻪ أ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺟﻼﻋـﮥ و ﺟﺴﺎرة و وﻗﺎﺣﮥ و ﺧﺴﺎرة اّن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻗﺎم ﻣﻘﺎم اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﺷّﻒ و‬‫ﺑـّﺬ و رﺟـﺢ ﻋﻠﯽ اﻻول اﻟﻤﻠﺘﺰم ﻟﻠﻮﻓﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﺒﺘﺪﻋﯿﻦ اﻟﻬﺎﻟﮑﯿﻦ اﻟﺨﺎرﺟﯿﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻣﻦ اﺗّﺒﺎع اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟّﻨﮥ و‬‫اﻧّﻪ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺼﻮاب ﻓﺎﻗﺪ اﻟﻤﮑﻨﮥ و اﻟﻤّﻨﮥ و اﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﯽ ﺗﺸﯿﯿﺪ دﯾﻨﻨﺎ ﯾﺪ و ﻻ ﻣّﻨﮥ و ﻻ ﻟﻨﺎ ﻓﯽ ذّﻣﻪ و ﻟﻮﻣﻪ و ﻗﺼﺒﻪ و ﺛﻠﺒﻪ و ﺟﺮﺣﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 70‬از ‪324‬‬‫ﻗـﺪﺣﻪ و إزراﺋـﻪ و اﻟﻐّﺾ ﻣﻨـﻪ ﺿـّﻨﻪ ﻟـﻮ ﯾﺤﺘﺸـﻤﻮن ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺘﺠﺮي و اﻟﺘﻬﺠﻢ و ﯾـﺎﻧﻔﻮن ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺘﻤّﻄﯽ و اﻟﺘﻘﺤﻢ ﻓﯿﻌـﺘﺮﻓﻮن ﺑﺎﻻﻟﺠـﺎء و‬‫اﻻﺿـﻄﺮار ﺑﺨﺮوج اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﻤﺘﻬﻮر اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨـﺎر اﻟﺠـﺎﻟﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و اﺗﺒـﺎﻋﻪ و اﺑﺘﯿـﺎﻋﻪ ﺻـﻨﻮف اﻟﺒﻮار و اﻟﺘﺒـﺎر ﻋﻦ زﻣﺮة اﻟﻤﻠﺘﺰﻣﯿﻦ‬‫ﻟﻠﺼـﺪق و اﻟﺤﯿـﺎء و اﻟﺪﯾﺎﻧـﮥ و اﻟﻌـﺎﮐﻔﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤّﺮي و اﻟﺘﺜﺒﺖ و اﻻﻣﺎﻧـﮥ ﻓﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﻻﺳـﻔﺎر ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن اﻧّﻪ اﻋﻄﯽ زﻣـﺎﻣﻪ و ﻗﯿﺎده اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ‬‫اﻟﻤﮑﺒﻮل ﺑﺤﺪﯾـﺪ اﻟﺘﻌّﺼﺐ اﻟﻤﺮدي اﻟﻘﺎﺋـﺪ اﻟﯽ اﻟﻌـﺎر و اﻟﺸـﻨﺎر ﻓﻠﻢ ﯾﺤﻢ ﺣﻮل اﻻﻃﻼـع و اﻟﻌﺜﻮر ﻋﻠﯽ اﻓـﺎدات اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﻟﮑﺒﺎر و ﻟﻢ ﯾﺤﻆ‬‫ﺑـﺎﻟﻔﺤﺺ و اﻟﺘﻨﻘﯿﺐ و اﻟﻨﻘـﺪ و اﻟﺴﺒﺮ و اﻻﺧﺘﺒـﺎر و ﻟﻢ ﯾﺴﺘﺴـﻌﺪ ﺑﻤﻄﺎﻟﻌـﮥ ﮐﺘﺐ اﻻﺛـﺎر و ﻟﻢ ﯾﺠﺲ ﺧﻼـل دﯾﺎر اﻻﺧﺒﺎر و ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻄﻒ اﺛﻤﺎر‬‫ﺗﻠﮏ اﻻﺷﺠﺎر و ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻦ ازﻫﺎر ﻫﺬه اﻟﺪوﺣﺎت اﻟﻨﺎﻓﺤﮥ اﻻﻧﻮار اﻟﻤﺸﺮﻗﮥ اﻻﻧﻮار اﻟﻌﺰﯾﺰة اﻟﻤﺜﺎر اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ اﻻﻗﺪار اﻟﻐﺎﻟﯿﮥ اﻻﺳﻌﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪113 :‬‬‫ﻓﺘﻔّﻮه ﺑﻤﺎ ﺗﻔﻮه ﻣﻦ اﻟّﺮد و اﻟّﻨﻔﯽ و اﻻﺑﻄﺎل و اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻣﻦ زﻟﻞ اﻻﻗﺪام و ﻋﺜﺎر اﻻﻓﮑﺎر‬‫‪ -3‬أﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ رازي‬‫وﺟﻪ ﺳﻮم از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ آن را ﺑﻮﺟﻪ اﮐﻤﻞ و اﺑﻠﻎ از ﻗﺪري‬‫ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ذﮐﺮ ﮐﺮده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﻓﯽ ﺷﺮح ﺳﻮرة ﻫﻞ اﺗﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺴﺘﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺮ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ ﻗﺎل‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ اﻻﻧﺼﺎري ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﺣﻤﯿـﺪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺣﺠﺮات ﻣـّﮑ ﮥ ﻧﺘـﺬاﮐﺮ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻨﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘـﺎل اّﯾﻬﺎ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺷّﺪﺗﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ زﻫﺎدﺗﻪ و اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و ﺑﻬﺎﺋﻪ و اﻟﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ و اﻣﺎﻧﺘﻪ و اﻟﯽ اﻟﮑﻮﮐﺐ اﻟّﺪّري و اﻟﺸﻤﺲ اﻟﻀﺤّﯽ و اﻟﻘﻤﺮ‬‫اﻟﻤﻀﯽ ﻓﻠﯿﺘﻄﺎول و ﻟﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟّﺮﺟﻞ و اﺷﺎر اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺘﻨﻘﯿـﺪ و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ ﻧﻀﺎ اﻟﺤﺠﺎب ﻋﻦ وﺟﻪ اﻟﺘﺨـﺪﯾﻊ و اﻟﺘـﺪﻟﯿﺲ و اﻣﺎط اﺷﻮاك اﻟﻌﻈﯿﻬـﮥ و‬‫اﻟﺘﻠـﺒﯿﺲ و ازاح وﺳـﺎوس ارﺑـﺎب اﻟﺘﺸـﮑﯿﮏ و اﻟﺘﻌﻤﯿﺶ و ذّر اﻟﻘـﺬي ﻓﯽ ﻋﯿـﻦ ﮐـّﻞ ﻣـﻦ دام اﻻزﻻـل و اﻟﺘﺪﺳـﯿﺲ ﺣﯿﺚ روي اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﻮﺿـﺤﺎ ﻟﺴﺒﯿﻞ اﻟﺤّﻖ ﻟﮑﻞ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ ﻧﻔﯿﺲ ﻓﻼ ﯾﺮوج ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ اﻧﮑﺎر ﺟﺎﺣﺪ ﺧﺴـﯿﺲ و ﻻ ﺗﻨﻔﻊ و ﻻ ﯾﻨﺠﻊ اﺣﺘﯿﺎل ﻣﻦ ﺗﺸـّﺒﺚ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺸﯿﺶ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺣّﺐ اﻟﺒﺎﻃﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪114 :‬‬‫و ﺳـﯿﺲ ﻓﺘﻠـّﺒ ﺪت ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺿﻮﺿﺎء اﻟﻤﮑﺎﺑﺮﯾﻦ ﻓﻼ ﯾﺴـﻤﻊ ﻟﻬﻢ ﻫﻤﺲ و ﻻ ﺣﺴـﯿﺲ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻠﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻟﺤﺎﺋـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﯿﺮ و ﻻ اﻧﯿﺲ و‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﮐﻪ از ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت اﻋﺎﻇﻢ و اﻋﻼم اﺛﺒﺎت اﻓﺎﺧﻢ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﮐﺒﺎر ذوي اﻟﻤﮑﺎرم و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺣّﺬاق ﻋﺎرﻓﯿﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ‬‫ﻣﻌـﺎﻟﻢ و ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﺟﻬﺎﺑـﺬه راﺳـﻤﯿﻦ ﺷـﺮاﺋﻒ ﻣﺮاﺳـﻤﺴﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎ ﺗﻮان ﮐﺮد ﻧﺒـﺬي از ان از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﺳﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و‬‫ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ و دول اﻻﺳـﻼم و ﮐﺎﺷﻒ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن‬‫اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ و ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺠّﺰي ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺠﯿﻢ و ﮐﺴـﺮ اﻟﺰاء اﻟﻤﺸّﺪدة ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺟّﺰ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي اﺻـﺒﻬﺎن ﻣﻨﻬﺎ اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﺮازي و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻧﺤﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﺻـﺒﻬﺎن ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﺟّﺰ ﻗﺎل و ﮐﺎن اﻫﻠﻬﺎ ﯾﻘﺪﻣﻮن ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺣﯿﺎة‬‫أﺑﯽ ﺛﻢ اﻧﻘﻄﻌﻮا ﻋّﻨـﺎ و اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﮐـﺎن اﻣﺎﻣـﺎ ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻓﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻪ ﻣﺮﺣﻠـﮥ اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و ﻣﺼـﺮ و اﻟﻌﺮاق روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﺣﮑﯿﻢ و ﻋﺎﻟﻢ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴﺒﺖ ﺣﻨﻈﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺎﻟّﺮي درب ﻣﺸﻬﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 71‬از ‪324‬‬‫ﯾﻘـﺎل ﻟﻪ درب ﺣﻨﻈﻠـﮥ ﻣﻨﻬـﺎ اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر ﺑﻦ داود ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﺮازي اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه و اﻟﻤﺮﺟﻮع إﻟﯿﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﺸﮑﻼت اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﺪرب و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪115 :‬‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻟﻤﻮﺻﻮﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻟﺤﻔﻆ و اﻟّﺮﺣﻠﮥ و ﻟﻘﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺳـﻤﻊ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و اﺑﺎ زﯾﺪ اﻟﻨﺤﻮي و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ و ﻫﻮذة ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ و اﺑﺎ ﻣﺴﻬﺮ اﻟّﺪﻣﺸﻘﯽ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ اﻟﻤﻮذن و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ اﻟﻤﺼﺮي و اﺑﺎ اﻟﯿﻤﺎن اﻟﺤﻤﺼﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ‬‫و ﮐﺎن اّول ﮐﺘﺒﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ روي ﻋﻨﻪ اﻻﻋﻼم اﻻﺋّﻤﮥ ﻣﺜﻞ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ و اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺼﺮّﯾﺎن و ﻫﻤﺎ‬‫اﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ ﺳـّﻨﺎ و اﻗﺪم ﺳـﻤﺎﻋﺎ و اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و اﻟّﺪﻣﺸﻘﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻮف اﻟﺤﻤﺼﯽ و ﻫﻮﻻء ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ و ﻋﺎﻟﻢ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن و ذﮐﺮ اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ و ﻗﺎل اّول ﺳـﻨﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻗﻤﺖ ﺳـﻨﯿﻦ اﺣﺼـﯿﺖ ﻣﺎ ﻣﺸﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﺪﻣﯽ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻓﺮﺳﺦ ﻟﻢ ازل اﺣﺼﯽ ﺣﺘﯽ‬‫ﻟﻤﺎ زاد ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻓﺮﺳﺦ ﺗﺮﮐﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ ﻣﻦ اﻏﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻏﺮﯾﺒﺎ ﻣﺴـﻨﺪا ﺻﺤﯿﺤﺎ ﻟﻢ اﺳﻤﻊ‬‫ﺑﻪ ﻓﻠﻪ ﻋﻠّﯽ درﻫﻢ ﯾﺘﺼـّﺪق ﺑﻪ و ﻗـﺪ ﺣﻀـﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺧﻠﻖ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺮادي ان ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ اﺳـﻤﻊ ﺑﻪ‬‫ﻟﯿﻘﻮﻟﻮا ﻫﻮ ﻋﻨـﺪ ﻓﻼن ﻓﺎذﻫﺐ ﻓﺎﺳـﻤﻊ و ﮐﺎن ﻣﺮادي ان اﺳـﺘﺨﺮج ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨـﺪي ﻓﻤﺎ ﺗﻬّﯿﺎ ﻻﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ان ﯾﻐﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣـﺪﯾﺜﺎ و ﮐﺎن‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ راﯾﺖ ﺑﻌﺪ اﺳﺤﺎق ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ و ﻻ اﻋﻠﻢ ﺑﻤﻌﺎﻧﯿﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ادرﯾﺲ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﻗـﺎل ﻟﯽ ﻫﺸـﺎم ﺑﻦ ﻋّﻤـ ﺎر ﯾﻮﻣـﺎ أّي ﺷـﯽء ﺗﺤﻔـﻆ ﻣﻦ اﻷذواء ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ذو اﻻﺻﺎﺑﻊ و ذو اﻟﺠﻮﺷﻦ و ذو اﻟﺰواﺋـﺪ و ذو‬‫اﻟﯿﺪﯾﻦ و ذو اﻟﻠﺤّﯿﮥ اﻟﮑﻼﺑﯽ و ﻋﺪدت ﻟﻪ ﺳّﺘﮥ ﻓﻀﺤﮏ و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪116 :‬‬‫ﺣﻔﻈﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﺛﻠﺜﮥ و زدت اﻧﺖ ﺛﻠﺜﮥ ﻣﺎت اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﺎﻟﺮّي ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻻﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ در ‪ 277‬ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟّﺮازي و اﺳﻤﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر و ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ اﻗﺮان اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻟّﻨﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي و اﺑﻨﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻨـﺬر ﺑﻦ داود ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺎﻗـﺪ ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﻐﻄﻔﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﻨﻈﻠﮥ ﺑﻦ ﯾﺮﺑﻮع و ﻗﺒﻞ ﻏﺮوب اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ‬‫ﻷـﻧّﻪ ﮐﺎن ﺳـﮑﻦ ﻓﯽ درب ﺣﻨﻈﻠـﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺮّي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺑﺤﻮر اﻟﻌﻠﻢ ﻃّﻮف اﻟﺒﻼد و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻤﺘﻦ و اﻻﺳـﻨﺎد و ﺟﻤﻊ و ﺻـّﻨﻒ و ﺟﺮح و‬‫ﻋّﺪل و ﺻّﺤﺢ و ﻋﻠّﻞ ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اول ﮐﺘﺎﺑﺘﻪ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻧﻈﺮاء اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﻦ‬‫ﻃﺒﻘﺘﻪ و ﻟﮑّﻨﻪ ﻋّﻤﺮ ﺑﻌﺪه ازﯾﺪ ﻣﻦ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳـﻤﻊ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و اﻻﺻﻤﻌﯽ و ﻗﺒﯿﺼﮥ و‬‫اﺑـﺎ ﻧﻌﯿﻢ و ﻋّﻔﺎن و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ اﻟﻤﻮذن و اﺑﺎ ﻣﺴـﻬﺮ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ و اﺑﺎ اﻟﯿﻤﺎن و ﺳـﻌﯿﺪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ و اﺑﺎ‬‫اﻟﻮﻟﯿـﺪ و آدم ﺑﻦ أﺑﯽ اﯾـﺎس و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺰاﻫـﺪ و اﺑﺎ زﯾـﺪ اﻻﻧﺼﺎري اﻟﻨﺤﻮي و ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻌﺠﻠﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‬‫اﻟﮑﺎﺗﺐ و اﺑﺎ اﻟﺠﻤﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻫﻮذة ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ و ﯾﺤﯿﯽ اوﺣﺎﻇﯽ و اﺑﺎ ﺗﻮﺑﮥ اﻟﺤﻠﺒﯽ و ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا و ﺗﻨﺰل اﻟﯽ ﺑﻨﺪار و أﺑﯽ ﺣﻔﺺ‬‫اﻟﻔﻼس و اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﻤﺮادي ﺛﻢ اﻟﯽ اﺑﻦ وارة و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻮف و ﯾﺘﻌﺬر اﺳﺘﻘﺼﺎء ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ ﻗﺎل ﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪117 :‬‬‫اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﻠّﺒﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗـﺪ ﺟﻤﻌﺖ ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟّﺮازي ﻓﺒﻠﻐﻮا ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺛﻼﺛـﮥ آﻻف ﺣـّﺪث ﻋﻨﻪ وﻟﺪه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ و ﯾـﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻻـﻋﻠﯽ و اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﻮذن ﺷـﯿﺨﺎه و اﺑﻮ زرﻋـﮥ اﻟﺮازي رﻓﯿﻘﻪ و ﻗﺮاﺑﺘﻪ و ﺑا ﻮ زرﻋﮥ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ و اﺣﻤـﺪ اﻟﺮﻣﺎدي و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﻧﺼﺎري و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯿﻤﺎ ﻗﯿﻞ و‬‫اﺑﻮ داود و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﻨﻬﻤﺎ و اﺑﻦ ﺻﺎﻋـﺪ و اﺑﻮ ﻋﻮاﻧﮥ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و ﺣﺎﺟﺐ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ و‬‫زﮐﺮﯾـﺎ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﻠﺨﯽ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻤﺤـﺎﻣﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺨّﻠـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌّﻄـ ﺎر و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻄـﺎن و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻔﺎﻣﯽ و اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺻـﻔﻮان و اﺑﻮ ﺑﺸﺮ اﻟﺪوﻻﺑﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻨﻮﯾﻪ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 72‬از ‪324‬‬‫ﺣّﺪث ﻓﯽ رﺣﻼﺗﻪ ﺑﺎﻣﺎﮐﻦ و ارﺗﺤﻞ ﺑﺎﺑﻨﻪ و ﻟﻘﯽ ﺑﻪ اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و وﮐﯿﻊ‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي ﺛﻨﺎ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﻤﺮادي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي ﺛﻨﺎ داود اﻟﺠﻌﻔﺮي ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﻋﻦ ﮐﺮﯾﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧﯿﺮ ﻧﺴﺎء اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺮﯾﻢ و آﺳﯿﮥ اﻣﺮأة ﻓﺮﻋﻮن و‬‫ﺧﺪﯾﺠـﮥ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي رواه اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻐﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺛﻨﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻗﺎﻻ‬‫اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻤﺎﻫﻮ اﻧﺒﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪118 :‬‬‫اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﯾﺮﻓﻌﻪ ﻗﺎل رﻓﻊ اﻟﻘﻠﻢ ﻋﻦ ﺛﻼﺛﮥ‬‫ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﮐﺎن ﻋﻨـﺪي ﻫـﺬا ﻓﯽ ﻗﺮﻃﺎس ﻓﻀﺎع رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻧﺒﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ ﺛﻨﺎ ﺻﺎﻟـﺢ ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻟﻘﺎﺿﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ واﻟﺪك و ﮐﺎن ﻗﺪ ﻟﻘﯽ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤّﻤﺎﻧﯽ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﺣـﺪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤﻔﺎظ اﻻﺛﺒﺎت اّول ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺣﮑﯽ ﻟﻨﺎ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﯾﻘﻮل ﻧﺤﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﺻـﺒﻬﺎن ﻣﻦ ﻗﺮﯾﮥ ﺟّﺰ و ﮐﺎن اﻫﻠﻬﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻘﺪﻣﻮن ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﯽ ﺣﯿﺎة أﺑﯽ‬‫ﺛﻢ اﻧﻘﻄﻌﻮا ﻋّﻨﺎ ﻗﺎل اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﺧﺘﻼف اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻓﻘﻪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﺟّﺪي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺳـﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘّﻄﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ راﯾﺖ ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﻪ ﻗﺪ راﯾﺖ اﻟﺤﺮﺑﯽ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ راﯾﺖ اﺟﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و ﻻ اﻓﻀﻞ‬‫ﻣﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺮازي اﻧﺒﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮّﻗﺎم ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺪارﺳـﺘﻨﯽ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل ﻟﯽ اﺑﻮ زرﻋﮥ‬‫ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺣﺮص ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻨﮏ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اّن ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻨﯽ ﻟﺤﺮﯾﺺ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ اﺷـﺒﻪ اﺑﺎه ﻓﻤﺎ ﻇﻠﻢ ﻗﺎل اﻟﺮّﻗﺎم ﻓﺴﺄﻟﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﻦ اﺗﻔـﺎق ﮐﺜﺮة اﻟّﺴـ ﻤﺎع ﻟﻪ و ﺳﺆاﻻـﺗﻪ ﻻﺑﯿﻪ ﻓﻘﺎل رﺑّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺎﮐﻞ و اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾﻤﺸـﯽ و اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾـﺪﺧﻞ اﻟﺨﻼء و اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾـﺪﺧﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ ﺷـﯽء و اﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻣﺎ راﯾﺖ ﺑﻌﺪ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ‬‫اﻟﺮازي و ﻻ اﻋﻠﻢ ﺑﻤﻌﺎﻧﯿﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪119 :‬‬‫ﺑﻦ ﺻـﻔﻮان ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﯾﻘﻮل اورع ﻣﻦ رأﯾﺖ ارﺑﻌﮥ آدم و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺰاﻫﺪ و اﺑﻮ زرﻋﮥ اﻟﺮازي ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳـﻢ‬‫ﻓﺬﮐﺮﺗﻪ ﻟﻌﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺮزاد ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﻗﻮل اﺣﻔﻆ ﻣﻦ راﯾﺖ ارﺑﻌﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﻬﺎل اﻟﻀـﺮﯾﺮ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺮﻋﺮة و اﺑﻮ زرﻋﮥ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﯾﻘﻮل اﺑﻮ زرﻋﮥ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻣﺎﻣﺎ ﺧﺮاﺳﺎن و دﻋﺎ ﻟﻬﻤﺎ و ﻗﺎل ﺑﻘﺎؤﻫﻤﺎ ﺻـﻼح ﻟﻠﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎل‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم ﺳـﻤﻌﺖ ﺣﺠﺎج ﺑﻦ اﻟﺸﺎﻋﺮ و ذﮐﺮت ﻟﻪ اﺑﺎ زرﻋـﮥ و اﺑﻦ وارة و اﺑﺎ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺪارﻣﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺑﺎﻟﻤﺸـﺮق اﻧﺒﻞ ﻣﻦ‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﻗﺎل ﻟﯽ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋّﻤﺎر أّي ﺷـﯽء ﺗﺤﻔﻆ ﻣﻦ اﻻذواء ﻗﻠﺖ ذو اﻻﺻﺎﺑﻊ و ذو اﻟﺠﻮﺷﻦ و ذو اﻟﺰواﺋﺪ و ذو اﻟﯿﺪﯾﻦ‬‫و ذو اﻟﻠﺤﯿﮥ اﻟﮑﻼﺑﯽ و ﻋﺪدت ﻟﻪ ﺳـّﺘﮥ ﻓﻀـﺤﮏ و ﻗﺎل ﺣﻔﻈﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﺛﻼﺛﮥ و زدت اﻧﺖ ﺛﻼﺛﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺧﺮاش ﮐﺎن اﺑﻮ‬‫ﺣـﺎﺗﻢ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻻﻣﺎﻧـﮥ و اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و ﻗـﺎل ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠّﺎﻟﮑﺎﺋﯽ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻣﺎﻣﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ذﮐﺮه اﻟﻼﻟﮑﺎﺋﯽ ﻓﯽ ﺷـﯿﻮخ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺛﻘﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺟﺮي ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ أﺑﯽ زرﻋﮥ ﯾﻮﻣﺎ ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺬﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ و ﻋﻠﻠﻬﺎ‬‫و ﮐـﺬﻟﮏ ﮐﻨﺖ اذﮐﺮ ﺧﻄـﺎ اﺣـﺎدﯾﺚ و ﺧﻄﺎ ﻋﻠﻠﻬﺎ و ﺧﻄﺎ اﻟﺸـﯿﻮخ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﻗّﻞ ﻣﻦ ﯾﻔﻬﻢ ﻫـﺬا ﻣﺎ اﻋّﺰ ﻫـﺬا إذا رﻓﻌﺖ ﻫـﺬا ﻣﻦ‬‫واﺣﺪ و اﺛﻨﯿﻦ ﻓﻤﺎ اﻗﻞ ﻣﻦ ﯾﺤﺴﻦ ﻫﺬا و رﺑﻤﺎ اﺷﮏ ﻓﯽ ﺷـﯽء او ﯾﺘﺨﺎﻟﺠﻨﯽ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺎري ان اﻟﺘﻘﯽ ﻣﻌﮏ ﻻ اﺟﺪ ﻣﻦ ﯾﺸـﻔﯿﻨﯽ ﻗﺎل أﺑﯽ‬‫و ﮐﺬﻟﮏ ﮐﺎن اﻣﺮي ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪120 :‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل ﻟﯽ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺗﺮﻓﻊ ﯾﺪﯾﮏ ﻓﯽ اﻟﻘﻨﻮت ﻗﻠﺖ ﻻ ﻓﺘﺮﻓﻊ اﻧﺖ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﻠﺖ ﻓﻤﺎ‬‫ﺣّﺠﺘﮏ ﻗﺎل ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﺎل رواه ﻟﯿﺚ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻢ ﻗﻠﺖ ﻓﺤـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه ﻗﺎل رواه اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌـﮥ ﻗﺎل ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﻠﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 73‬از ‪324‬‬‫رواه ﻋﻮف ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﺣّﺠﺘﮏ ﻓﯽ ﺗﺮﮐﻪ ﻗﻠﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺮﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟّﺎ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﺴﻘﺎء‬‫ﻓﺴـﮑﺖ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ اّول ﮐﺘﺎب اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ ﻟﻪ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺟﺎءﻧﯽ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺟّﻠـﮥ اﺻـﺤﺎب اﻟّﺮأي ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﻔﻬﻢ ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﻌﻪ دﻓﺘﺮ ﻓﻌﺮﺿﻪ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻓﯽ ﺑﻌﻀﻪ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻄﺎ ﻗـﺪ دﺧﻞ ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﺬا ﻣﻨﮑﺮ و‬‫ﺳـﺎﺋﺮ ذﻟـﮏ ﺻـﺤﺎح ﻓﻘـﺎل ﻣﻦ اﯾﻦ ﻋﻠﻤﺖ ان ذاك ﺧﻄـﺎء و ذاك ﺑﺎﻃﻞ و ذاك ﮐـﺬب اﺧﺒﺮك راوي ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺑﺎﻧّﯽ ﻏﻠﻄﺖ او ﺑﺎﻧّﯽ‬‫ﮐـﺬﺑﺖ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐـﺬا ﻗﻠﺖ ﻻ ﻣﺎ ادري ﻫﺬا ﻣﻦ راوﯾﻪ ﻏﯿﺮ اﻧّﯽ اﻋﻠﻢ اّن ﻫﺬا ﺧﻄﺎء و انّ ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻘﺎل ﺗﺪﻋﯽ اﻟﻐﯿﺐ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ادﻋﺎء‬‫ﻏﯿﺐ ﻗـﺎل ﻓﻤـﺎ اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻗﻠﺖ ﻗﻠﺖ ﺳـﻞ ﻋﻤـﺎ ﻗﻠﺖ ﻣﻦ ﯾﺤﺴﻦ ﻣﺜـﻞ ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻓﺎن اﺗﻔﻘﻨﺎ ﻋﻠﻤﺖ اﻧّﺎ ﻟﻢ ﻧﺠﺎزف ﻗﺎل و ﯾﻘﻮل اﺑﻮ زرﻋﮥ‬‫ﮐﻘﻮﻟﮏ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﻫـﺬا ﻋﺠﺐ ﻗﺎل ﻓﮑﺘﺐ ﻓﯽ ﮐﺎﻏـﺬ اﻟﻔﺎﻇﯽ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻗﻠﺖ اﻧّﻪ ﮐـﺬب ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻫﻮ ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻠﺖ‬‫اﻟﮑﺬب و اﻟﺒﺎﻃﻞ واﺣﺪ ﻗﺎل و ﻣﺎ ﻗﻠﺖ اﻧّﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻗﺎل ﻫﻮ ﻣﻨﮑﺮ ﮐﻤﺎ ﻗﻠﺖ و ﻣﺎ ﻗﻠﺖ اﻧّﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎل ﻫﻮ ﺻﺤﯿﺢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻋﺠﺐ ﻫﺬا ﺗﺘﻔﻘﺎن‬‫ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﻮاﻃﺎة ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﮑﻤﺎ ﻗﻠﺖ ﻓﻌﻨﺪ ذﻟﮏ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﺎ ﻟﻢ ﻧﺠﺎزف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪121 :‬‬‫و اﻧّﺎ ﻗﻠﻨﺎ ﺑﻌﻠﻢ و ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻗﺪ اوﺗﯿﻨﺎه و اﻟﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﺻـّﺤﮥ ﻣﺎ ﻧﻘﻮﻟﻪ ان دﯾﻨﺎرا ﺑﻬﺮﺟﺎ ﯾﺤﻤﻞ اﻟﯽ اﻟﻨﺎﻗﺪ ﻓﯿﻘﻮل ﻫﺬا ﺑﻬﺮج و ان ﻗﯿﻞ اﺧﺒﺮك اﻟﺬي‬‫ﺑﻬﺮﺟﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﯿﻞ ﻓﻤﻦ اﯾﻦ ﻗﻠﺖ ﻗﺎل ﻋﻠﻤﺎ رزﻗﺘﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻧﺤﻦ رزﻗﻨﺎ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ذﻟﮏ و ﮐﺬﻟﮏ إذا ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﺟﻮﻫﺮي ﻓّﺺ ﯾﺎﻗﻮت و ﻓّﺺ‬‫زﺟـﺎج ﯾﻌﺮف ذا ﻣﻦ ذا و ﯾﻘﻮل ﮐـﺬﻟﮏ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻧﺤﻦ رزﻗﻨـﺎ ﻋﻠﻤـﺎ ﻻ ﯾﺘﻬّﯿﺄ ﻟﻪ ان ﻧﺨﺒﺮ ﮐﯿﻒ ﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺎّن ﻫـﺬا ﮐـﺬب و ﻫـﺬا ﻣﻨﮑﺮ ﻓﻨﻌﻠﻢ‬‫ﺻّﺤـ ﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻌﺪاﻟـﮥ ﻧـﺎﻗﻠﯿﻪ و ان ﯾﮑﻮن ﮐﻼﻣﺎ ﯾﺼـﻠﺢ ان ﯾﮑﻮن ﮐﻼم اﻟﻨﺒﻮة و ﻧﻌﺮف ﺳـﻘﻤﻪ و اﻧﮑﺎره ﻓﻨﺮّد ﻣﻦ ﻟﻢ ﺗﺼـﺢ ﻋـﺪاﻟﺘﻪ ﻗﺎل و‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﻧﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ ﻣﻦ اﻏﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺻﺤﯿﺤﺎ ﻓﻠﻪ ﻋﻠّﯽ درﻫﻢ ﯾﺘﺼّﺪق ﺑﻪ و ﮐﺎن ﺛّﻢ ﺧﻠﻖ اﺑﻮ زرﻋﮥ‬‫ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و اﻧّﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺮادي ان ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ اﺳـﻤﻊ ﺑﻪ ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن ﻫﻮ ﻋﻨـﺪ ﻓﻼن ﻓﺎذﻫﺐ و اﺳـﻤﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﻬّﯿﺎ ﻻﺣﺪ ان ﯾﻐﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ و‬‫ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻻﺳـﻔﺎﻃﯽ ﻗﺪ وﻟﻊ ﺑﺎﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﺑﺤﻔﻈﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺎ ﺗﺤﻔﻈﻮن ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻨّﻘﺒﻮا ﻓﯽ اﻟﺒﻼد ﻓﺒﻘﯽ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻌﻀﻬﻢ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﻠﺤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺿﺮﺑﻮا ﻓﯽ‬‫اﻟﺒﻼد ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﺪم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺮّي ﻓﺎﻟﻘﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻠﺜﮥ ﻋﺸـﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮف ﻣﻨﻬﺎ اﻻ ﺛﻠﺜﮥ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ و ﺳﺎﺋﺮ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪه و ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻬﺎ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل اّول ﺳـﻨﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻗﻤﺖ ﺳـﺒﻊ ﺳـﻨﯿﻦ اﺣﺼـﯿﺖ ﻣﺎ‬‫ﻣﺸـﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻗـﺪﻣﯽ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻓﺮﺳﺦ ﻗﻠﺖ ﻣﺴﺎﻓﮥ ذﻟﮏ ﻧﺤﻮ ارﺑﻌﮥ اﺷـﻬﺮ ﺳـﯿﺮا ﺑﺠﺎّدة ﻗﺎل ﺛﻢ ﺗﺮﮐﺖ اﻟﻌﺪد ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ‬‫اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪122 :‬‬‫اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﻣﺎﺷـﯿﺎ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﺮﻣﻠﮥ ﻣﺎﺷـﯿﺎ ﺛﻢ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﺛﻢ اﻧﻄﺎﮐﯿﻪ و ﻃﺮﺳﻮس ﺛﻢ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﺣﻤﺺ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﺮّﻗﮥ ﺛﻢ رﮐﺒﺖ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﮐّﻞ‬‫ﻫﺬا ﻓﯽ ﺳـﻔﺮي اﻻّول و اﻧﺎ اﺑﻦ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟﺮّي ﻓﺪﺧﻠﺖ اﻟﮑﻮﻓﮥ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ ﻋﺸﺮة و ﺟﺎﻧﺎ ﻧﻌﯽ اﻟﻤﻘﺮي و اﻧﺎ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ‬‫ﺛﻢ رﺣﻠﺖ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺛﻢ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ اﻟﺮّي ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺣﺠﺠﺖ راﺑﻊ ﺣّﺠﮥ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺣﺞ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﺑﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻔﯽ ﺟﺰءا اﻧﺘﺨﺒﻪ و ﮐﻠﻤﻨﯽ دﺣﯿﻢ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻫﻞ ﻃﺒﺮﯾـﮥ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺴﺄﻟﻮﻧﯽ‬‫اﻟﺘﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﺑﻠﺪة ﯾﮑﻮن ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺜﻞ دﺣﯿﻢ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺣﺪث اﻧﺎ ﺑﻬﺎ ﻓﮑّﻠﻤﻨﯽ دﺣﯿﻢ ﻓﻘﺎل اّن ﻫﺬه ﺑﻠﺪة ﻧﺎﺋﯿﮥ ﻋﻦ ﺟﺎّدة اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻓﻘّﻞ ﻣﻦ ﯾﻘﺪم‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﺤﺪﺷـﺘﻬﻢ ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺑﻘﯿﺖ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺷﻬﺮ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة و ﮐﺎن ﻓﯽ ﻧﻔﺴﯽ ان اﻗﯿﻢ ﺳﻨﮥ ﻓﺎﻧﻘﻄﻌﺖ ﻧﻔﻘﺘﯽ ﻓﺠﻌﻠﺖ‬‫اﺑﯿﻊ ﺛﯿﺎﺑﯽ ﺣﺘﯽ ﻧﻔﺬت و ﺑﻘﯿﺖ ﺑﻼ ﻧﻔﻘﮥ و ﻣﻀـﯿﺖ اﻃﻮف ﻣﻊ ﺻﺪﯾﻖ ﻟﯽ اﻟﯽ اﻟﻤﺸـﯿﺨﮥ و اﺳـﻤﻊ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺎء ﻓﺎﻧﺼﺮف رﻓﯿﻘﯽ و رﺟﻌﺖ اﻟﯽ‬‫ﺑﯿﺘﯽ ﻓﺠﻌﻠﺖ اﺷـﺮب اﻟﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺠﻮع ﺛﻢ اﺻـﺒﺤﺖ ﻓﻐـﺪا ﻋﻠّﯽ رﻓﯿﻘﯽ ﻓﺠﻌﻠﺖ اﻃﻮف ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺟﻮع ﺷﺪﯾﺪ و اﻧﺼـﺮﻓﺖ ﺟﺎﺋﻌﺎ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﻟﻐﺪ ﻏﺪا ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﺳـﺮ ﺑﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﻗﻠﺖ اﻧﺎ ﺿـﻌﯿﻒ ﻻ ﯾﻤﮑﻨﻨﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺿـّﻌﻔﮏ ﻗﻠﺖ ﻻ اﮐﺘﻤﮏ ﻣﻀـﯽ ﯾﻮﻣﺎن ﻣﺎ ﻃﻌﻤﺖ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﺷـﯿﺌﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 74‬از ‪324‬‬‫ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺑﻘﯽ ﻣﻌﯽ دﯾﻨﺎر ﻓﻨﺼـﻔﻪ ﻟﮏ و ﻧﺠﻌﻞ ﻟﮏ اﻟﻨﺼﻒ اﻵﺧﺮ ﻓﯽ اﻟﮑﺮا ﻓﺨﺮﺟﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺼـﺮة و اﺧﺬت ﻣﻨﻪ ﻧﺼﻒ دﯾﻨﺎر و ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ داود اﻟﺠﻌﻔﺮي و ﺻﺮﻧﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺤﺎر و رﮐﺒﻨﺎ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﮑﺎﻧﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪123 :‬‬‫اﻟّﺮﯾﺢ ﻓﯽ وﺟﻮﻫﻨﺎ ﻓﺒﻘﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﺛﻠﺜﮥ اﺷـﻬﺮ و ﺿﺎﻗﺖ ﺻﺪورﻧﺎ و ﻓﻨﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻌﻨﺎ و ﺧﺮﺟﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﺒﺮ ﻧﻤﺸﯽ اﯾﺎﻣﺎ ﺣﺘﯽ ﻓﻨﯽ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟّﺰاد و اﻟﻤﺎء ﻓﺸـﯿﻨﺎ ﯾﻮﻣﺎ ﻟﻢ ﻧﺎﮐﻞ و ﻟﻢ ﻧﺸـﺮب و اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﮐﻤﺜﻠﻪ و اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻤﺴﺎء ﺻـﻠّﯿﻨﺎ و ﮐّﻨﺎ ﻧﻠﻘﯽ ﺑﺎﻧﻔﺴﻨﺎ ﻓﻠﻤﺎ اﺻﺒﺤﻨﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﺜـﺎﻟﺚ ﺟﻌﻠﻨـﺎ ﻧﻤﺸـﯽ ﻋﻠﯽ ﻗـﺪر ﻃﺎﻗﺘﻨﺎ و ﮐّﻨﺎ ﺛﻼﺛـﮥ اﻧﻔﺲ ﺷـﯿﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻮ زﻫﯿﺮ اﻟﻤﺮوزي ﻓﺴـﻘﻂ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﻐﺸـّﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺠﺌﻨﺎ‬‫ﻧﺤﺮﮐﻪ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻌﻘﻞ ﻓﺘﺮﮐﻨﺎه و ﻣﺸﯿﻨﺎ ﻗﺪر ﻓﺮﺳﺦ ﻓﻀﻌﻔﺖ و ﺳﻘﻄﺖ ﻣﻐﺸﯿﺎ ﻋﻠّﯽ و ﻣﻀﯽ ﺻﺎﺣﺒﯽ ﯾﻤﺸﯽ ﻓﺒﺼﺮ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻗﻮﻣﺎ ﻗﺮﺑﻮا ﺳﻔﯿﻨﺘﻬﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﺮ و ﻧﺰﻟﻮا ﻋﻠﯽ ﺑﺌﺮ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﻠﻤﺎ ﻋﺎﯾﻨﻬﻢ ﻟّﻮح ﺛﺒﻮﺑﻪ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﺠﺎءوه و ﻣﻌﻬﻢ ﻣﺎء ﻓﯽ اداوة ﻓﺴـﻘﻮه و اﺧـﺬوا ﺑﯿﺪه ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ اﻟﺤﻘﻮا رﻓﯿﻘﯿﻦ‬‫ﻟﯽ ﻓﻤﺎ ﺷﻌﺮت اﻻ ﺑﺮﺟﻞ ﯾﺼّﺐ اﻟﻤﺎء ﻋﻠﯽ وﺟﻬﯽ ﻓﻔﺘﺤﺖ ﻋﯿﻨﯽ ﻓﻘﻠﺖ اﺳﻘﻨﯽ ﻓﺼّﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺎء ﻣﺸﺮﺑﮥ ﻗﻠﯿﻼ ﻓﺸﺮﺑﺖ و رﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﻧﻔﺴﯽ ﺛﻢ‬‫ﺳﻘﺎﻧﯽ ﻗﻠﯿﻼ و اﺧﺬ ﺑﯿﺪي ﻓﻘﻠﺖ و راي ﺷـﯿﺦ ﻣﻠﻘﯽ ﻓﺬﻫﺐ ﺟﻤﺎﻋﮥ إﻟﯿﻪ و اﺧﺬ ﺑﯿﺪي و اﻧﺎ اﻣﺸﯽ و اﺟّﺮ رﺟﻠﯽ ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻐﺖ ﻋﻨﺪ ﺳﻔﯿﻨﺘﻬﻢ اﺗﻮا‬‫ﺑﺎﻟﺸـﯿﺦ و اﺣﺴـﻨﻮا إﻟﯿﻨﺎ ﻓﺒﻘﯿﻨﺎ اّﯾﺎﻣﺎ ﺣﺘﯽ رﺟﻌﺖ إﻟﯿﻨﺎ اﻧﻔﺴﻨﺎ ﺛﻢ ﮐﺘﺒﻮا ﻟﻨﺎ ﮐﺘﺎﺑﺎ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ راﻧﮥ اﻟﯽ و إﻟﯿﻬﻢ و زّودوﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﻌﮏ و‬‫اﻟﺴﻮﯾﻖ و اﻟﻤﺎء ﻓﻠﻢ ﻧﺰل ﻧﻤﺸـﯽ ﺣﺘﯽ ﻧﻔﺪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻌﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺎء و اﻟﻘﻮت ﻓﺠﻌﻠﻨﺎ ﻧﻤﺸـﯽ ﺟﯿﺎﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﺷّﻂ اﻟﺒﺤﺮ ﺣﺘﯽ دﻓﻌﻨﺎ اﻟﯽ ﺳﻠﺤﻔﺎة ﻣﺜﻞ‬‫اﻟﺘﺮس ﻓﻌﻤﺪﻧﺎ اﻟﯽ ﺣﺠﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﻓﻀـﺮﺑﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮﻫﺎ ﻓﺎﻧﻔﻠﻖ ﻓﺎذا ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺜﻞ ﺻـﻔﺮة اﻟﺒﯿﺾ ﻓﺤﺴـﯿﻨﺎه ﺣﺘﯽ ﺳﮑﻦ ﻋّﻨﺎ اﻟﺠﻮع ﺛﻢ وﺻﻠﻨﺎ اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫راﻧﮥ و اوﺻﻠﻨﺎ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯽ ﻋﺎﻣﻠﻬﺎ ﻓﺎﻧﺰﻟﻨﺎ ﻓﯽ داره ﻓﮑﺎن ﯾﻘﺪم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪124 :‬‬‫ﻟﻨـﺎ ﮐـﻞ ﯾﻮم اﻟﻘﺮع و ﯾﻘﻮل ﻟﺨـﺎدﻣﻪ ﻫـﺎت ﻟﻬﻢ اﻟﯿﻘﻄﯿﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻓﯿﻘـﺪﻣﻪ ﻣﻊ اﻟﺨﺒﺰ اﯾﺎﻣﺎ ﻓﻘﺎل واﺣـﺪ ﻣﻨﺎ اﻻ ﺗـﺪﻋﻮ ﺑﺎﻟﻠﺤﻢ اﻟﻤﺸﻮي ﻓﺴـﻤﻊ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺪار ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﺣﺴﻦ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـﯿﮥ ﻓﺎّن ﺟﺪﺗﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻫﺮوّﯾﮥ و اﺗﺎﻧﺎ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﻠّﺤﻢ ﺛﻢ زّودﻧﺎ اﻟﯽ ﻣﺼﺮه و ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و اﻧﺎ اﺑﻦ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ و ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ ﻋﺘﺎب ﺑﻦ زﻫﯿﺮ اﻟﻬﺮوي ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ ﻟّﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺣﺎﺟﺎ و ﮐﻨﺖ اﻓﯿﺪ اﻟّﻨﺎس ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﻘﺮي و اﻧﺎ ﺑﺎﻟﺮّي ﻓﯿﺨﺮج أﻧﺎس إﻟﯿﻪ ﻓﯿﺴﻤﻌﻮن ﻣﻨﻪ و ﯾﺮﺟﻌﻮن و اﻧﺎ ﺑﺎﻟّﺮي و ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﺪ ﻋﺎرم و ﻫﻮ ﯾﻘﺮأ و‬‫ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﺪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮزوق و ﻫﻮ ﯾﻘﺮأ و ﺳﺮت ﻣﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد ﻣﺎ ﻻ اﺣﺼﯽ ﮐﻢ ﻣﺮة اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻗـﺎل ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﯾﻮﻣـﺎ ﺟﺎﻟﺴـﺎ و رﺟـﻞ ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿـﮥ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ ﻗﺎل ﻓﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻗﺎل‬‫ﮐـﺬب اﻟـّﺪﺟﺎل ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﺷـﯿﺌﺎ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺛﻨﺎ ﻣﺆﻣﻞ ﺑﻦ ﻧﻬﺎب ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون ﻗﺎل ﮐﺎن ﺑﻮاﺳﻂ رﺟﻞ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ اﺣﺮﻓﺎ ﺛﻢ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ اﺧﺮج ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻓﺎﺗﯿﻨﺎه ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﻪ ﻫﻞ ﻋﻨﺪك ﺷﯽء ﻣﻦ ﺗﻠﮏ‬‫اﻻـﺣﺮف ﻓﻘﺎل ﻧﻌﻢ ﻋﻨـﺪي ﮐﺘﺎب ﻋﻦ اﻧﺲ ﻓﻘﻠﻨﺎ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﺎﺧﺮﺟﻪ ﻓﻨﻈﺮﻧﺎ ﻓﺎذا ﻫﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل اﻧﺒﺎ اﻧﺲ ﻓﻘﻠﻨﺎ‬‫ﻫﺬه اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﻘﺎل ﺻﺪﻗﺘﻢ اﻧﺎ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﻗﺎل ﻓﺎﺷـﺘّﺪ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺮف اﻟﺘﯽ ﺳﻤﻌﻨﺎﻫﺎ ﻣﻨﻪ و ﻗﻤﻨﺎ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻬﻤﯿﮥ ﻟﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ و اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻗﺎل ﮐﺎن ﯾﺤﮑﯽ ﻟﻨﺎ ان ﻫﻨﺎ رﺟﻼ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪125 :‬‬‫ﻣﻦ ﻗّﺼﺘﻪ ﻫﺬا ﻓﺤّﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻗﺎل ﮐﺎن ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة رﺟﻞ و اﻧﺎ ﻣﻘﯿﻢ ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﺤّﺪﺛﻨﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻀﺤﺎك ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل‬‫ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟا ﻘﺮآن ﻣﺨﻠﻮﻗـﺎ ﻓﻤﺤـﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺻـﺪري ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و ﮐﺎن ﻗﺮأ اﻟﻘﺮآن ﻓﻨﺴـﯽ اﻟﻘﺮآن ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻗﻞ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻓﯿﻘﻮل ﻣﻌﺮوف ﻣﻌﺮوف و ﻻـ ﯾﺘﮑﻠّﻢ ﺑﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻓﺠﻬـﺪوا ﺑﯽ ان اراه ﻓﻠﻢ اره و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻼﻟﮑﺎﺋﯽ وﺟـﺪت ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ ﻣّﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﻣـﺬﻫﺒﻨﺎ و اﺧﺘﯿﺎرﻧﺎ اﺗﺒﺎع رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و‬‫اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻟﺘﻤﺴﮏ ﺑﻤﺬاﻫﺐ اﻫﻞ اﻻﺛﺮ ﻣﺜﻞ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ و اﺳﺤﺎق و أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ و ﻟﺰوم اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴّﻨﮥ و ﻧﻌﺘﻘﺪ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺮﺷﻪ ﻟَﯿَْﺲ َﮐِﻤﺜْﻠِِﻪ َﺷْﯽٌء َو ُﻫَﻮ اﻟﱠﺴِﻤﯿُﻊ اﻟ َْﺒِﺼﯿُﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 75‬از ‪324‬‬‫و ان اﻻﯾﻤﺎن ﯾﺰﯾﺪ و ﯾﻨﻘﺺ و ﻧﺆﻣﻦ ﺑﻌﺬاب اﻟﻘﺒﺮ و ﺑﺎﻟﺤﻮض و ﺑﺎﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ ﻓﯽ اﻟﻘﺒﺮ و ﺑﺎﻟﺸـﻔﺎﻋﮥ و ﻧﺘﺮّﺣﻢ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ذﮐﺮ اﺷﯿﺎء‬‫إذا وﺛّﻖ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ رﺟﻼ ﻓﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﻮﺛﻖ اﻻ رﺟﻼ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و إذا ﻟّﯿﻦ رﺟﻼ او ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻻ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ ﻓﺘﻮﻗﻒ ﺣﺘﯽ ﺗﺮي ﻣﺎ‬‫ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ﻓﯿﻪ ﻓﺎن وﺛﻘﻪ اﺣﺪ ﻓﻼ ﺗﺒﻦ ﻋﻠﯽ ﺗﺠﺮﯾﺢ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺘﻌّﻨﺖ ﻓﯽ اﻟّﺮﺟﺎل ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﺎح ﻟﯿﺲ ﺑﺤّﺠﮥ ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﻘﻮّي او ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و آﺧﺮ ﻣﻦ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﻫﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮازي ﻋﺎش اﻟﯽ ﺑﻌﺪ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ اﻟﯽ‬‫ان ﻗﺎل اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎت اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻋﺎش ﺛﻠﺜﺎ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪126 :‬‬‫و ﻻـﺑﯽ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﯾـﺎدي اﻟﺸـﺎﻋﺮ ﻣﺮﺛﯿـﮥ ﻃﻮﯾﻠـﮥ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ رواﻫـﺎ ﻋﻨﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ اّوﻟﻬﺎ اﻧﻔﺴـﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﺗﺠﺰﻋﯿﻨﺎ و ﻋﯿﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ‬‫ﺗﺪﻣﻌﯿﻨﺎ اﻟﻢ ﺗﺴﻤﻌﯽ ﺑﮑﺴﻮف اﻟﻌﻠﻮم ﻓﯽ ﺷﻬﺮ ﺷﻌﺒﺎن ﻣﺤﻘﺎ ﻣﺪﯾﻨﺎ اﻟﻢ ﺗﺴﻤﻌﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻋﻠﻢ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻨﺎ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ‬‫ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﻠﺖ رﺣﻞ و ﻫﻮ أﻣﺮد ﻓﺴـﻤﻊ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و اﻻﺻﻤﻌﯽ و اﺑﺎ‬‫ﻧﻌﯿﻢ و ﻫﻮذة ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ و ﻋّﻔﺎن و اﺑﺎ ﻣﺴـﻬﺮ و ﻣﻤﺎ ﺳﻮاﻫﻢ و ﺑﻘﯽ ﻓﯽ اﻟّﺮﺣﻠﮥ زﻣﺎﻧﺎ ﻓﻘﺎل اول ﻣﺎ رﺣﻠﺖ اﻗﻤﺖ ﺳـﺒﻊ ﺳﻨﯿﻦ اﺣﺼﯿﺖ ﻣﺎ ﻣﺸﯿﺖ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗـﺪﻣﯽ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻓﺮﺳـﺦ ﺛﻢ ﺗﺮﮐﺖ اﻟﻌـﺪد و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﻣﺎﺷـﯿﺎ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟّﺮﻣﻠـﮥ ﻣﺎﺷـﯿﺎ ﺛﻢ اﻟﯽ ﻃﺮﺳﻮس وﻟﯽ‬‫ﻋﺸـﺮون ﺳـﻨﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﺤﻖ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺸـﻬﺮﯾﻦ ﻗﺎل و ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﯿﻠﯽ ﻧﺤﻮ ارﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ اﻟﻔﺎ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺼﻔﯽ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻗﻠﺖ و ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻻـﻋﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻮن اﻟﻄـﺎﺋﯽ و اﺑﻮ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻮ ﻋﻮاﻧـﮥ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻄﺎن و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان اﻟﺤّﻠﺎب و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻗﺎل ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﻧﺼﺎري اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﺎ راﯾﺖ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و ﻗﺎل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺎ راﯾﺖ ﺑﻌـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫اﺣﻔـﻆ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ و ﻻـ اﻋﻠﻢ ﻟﻤﻌـﺎﻧﯿﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ و ﻗـﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ اﻟﻮﻟﯿﺪ‬‫اﻟﻄﯿﺎﻟﺴﯽ ﻣﻦ اﻏﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺻﺤﯿﺤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪127 :‬‬‫ﻓﻠﻪ درﻫﻢ و ﮐـﺎن ﺛّﻢ ﺧﻠﻖ اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و اﻧﻤـﺎ ﮐـﺎن ﻣﺮادي ان ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ اﺳـﻤﻊ ﺑﻪ ﻻ ذﻫﺐ ﺑﻪ اﻟﯽ رواﯾـﮥ ﻓﺎﺳـﻤﻌﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﻬّﯿﺎ‬‫ﻻﺣـﺪ ان ﯾﻐﺮب ﻋﻠﯽ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ‪ 277‬ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﺮق اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﺮازي ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ اﻟﺘﺴﻌﯿﻦ و ﮐﺎن ﺑﺎرع اﻟﺤﻔﻆ واﺳﻊ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﻣﻦ اوﻋﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺳﻤﻊ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و اﺑﺎ ﻣﺴـﻬﺮ و ﺧﻠﻘﺎ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن و ﮐﺎن ﺟﺎرﯾﺎ ﻓﯽ ﻣﻀﻤﺎر اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳﻼم‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ أي ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻣﺎت ﺣﺎﻓﻆ زﻣﺎﻧﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟّﺮازي ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ‬‫اﻟﺘﺴـﻌﯿﻦ و ﮐـﺎن ﺟﺎرﯾـﺎ ﻓﯽ ﻣﻀـﻤﺎر أﺑﯽ زرﻋـﮥ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي‬‫اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﻧﺼـﺎري و ﺧﻼﺋﻖ و ﻋﻨﻪ دس و وﻟـﺪه و اﻟﻤﺤﺎﻣﻠﯽ و ﺧﻠﻖ ﻗﺎل ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﻧﺼﺎري ﻣﺎ رأﯾﺖ‬‫اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻣﺎ رأﯾﺖ ﺑﻌﺪ اﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و اﻟﺬﻫﻠﯽ اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ و ﻻ اﻋﻠﻢ ﺑﻤﻌﺎﻧﯿﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﻪ‬‫‪ 277‬و ﻋﺒـﺪ ﻟا ﻮﻫـﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر ﺑﻦ داود ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﻐﻄﻔﺎﻧﯽ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻋﻼم وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺳﻤﻊ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري و اﻻﺻﻤﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة و ﻋﻔﺎن و ﻫﻮذة ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺒﻐﺪاد و اﺑﺎ ﻣﺴﻬﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪128 :‬‬‫و اﺑﺎ اﻟﺠﻤﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺪﻣﺸﻖ و اﺑﺎ اﻟﯿﻤﺎن و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻮﺣﺎﻇّﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺤﻤﺺ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﻤﺼـﺮ‬‫و ﺧﻠﻘـﺎ ﺑـﺎﻟﻨﻮاﺣﯽ و اﻟﺜﻐﻮر و ﺗﺮدد ﻓﯽ اﻟّﺮﺣﻠـﮥ زﻣﺎﻧـﺎ ﻗـﺎل اﺑﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل اّول ﺳـﻨﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻗﻤﺖ ﺳـﺒﻊ ﺳـﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 76‬از ‪324‬‬‫اﺣﺼـﯿﺖ ﻣﺎ ﻣﺸـﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﺪﻣﯽ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ اﻟﻒ ﻓﺮﺳﺦ ﺛﻢ ﺗﺮﮐﺖ اﻟﻌﺪد ﺑﻌﺪد ذﻟﮏ و ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ اﻟﯽ ﻣﺼـﺮ ﻣﺎﺷﯿﺎ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻟﺮﻣﻠﮥ‬‫ﺛﻢ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﺛﻢ اﻟﯽ اﻧﻄﺎﮐﯿـﮥ ﺛﻢ اﻟﯽ ﻃﺮﺳﻮس ﺛﻢ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﺣﻤﺺ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﺮّﻗﮥ ﺛﻢ رﮐﺒﺖ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﮐّﻞ ﻫﺬا و اﻧﺎ اﺑﻦ ﻋﺸـﺮﯾﻦ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﻟﺼـﻔﺎر و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ و ﻋﺒﺪة ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺮوزي و اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺮادي و ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ اﺑﻮ‬‫زرﻋﮥ اﻟﺮازي و اﻟّﺪﻣﺸـﻘﯽ و ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟّﺴﻨﻦ اﺑﻮ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و ﻗﯿﻞ اّن اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ روﯾﺎ ﻋﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ذﻟﮏ و روي ﻋﻨﻪ‬‫اﯾﻀﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و اﺑﻦ ﺻﺎﻋﺪ و اﺑﻮ ﻋﻮاﻧﮥ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻤﺤﺎﻣﻠﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻘﻄﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﺧﻠﻖ‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﺎل ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻟﻘﺎﺿﯽ ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺣﻔﻆ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺎ رأﯾﺖ ﺑﻌﺪ‬‫اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و ﻻ اﻋﻠﻢ ﺑﻤﻌﺎﻧﯿﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳﻤﻌﺖ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ‬‫ﯾﻘﻮل اﺑﻮ زرﻋـﮥ و اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ اﻣﺎﻣـﺎ ﺧﺮاﺳـﺎن ﺑﻘﺎؤﻫﻤﺎ ﺻـﻼح ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب أﺑﯽ اﻟﻮﻟﯿﺪ‬‫اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ ﻣﻦ اﻏﺮب ﻋﻠّﯽ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻓﻠﻪ درﻫﻢ و ﮐﺎن ﺛّﻢ ﺧﻠﻖ اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و اﻧّﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺮادي ان ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ ﻟﻢ اﺳـﻤﻊ ﺑﻪ‬‫ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن ﻫﻮ ﻋﻨﺪ ﻓﻼن ﻓﺎذﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪129 :‬‬‫و اﺳـﻤﻌﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺘﻬّﯿﺎ ﻻﺣﺪ ان ﯾﻐﺮب ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻻﺳﻔﺎﻃﯽ ﻗﺪ وﻟﻊ ﺑﺎﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و ﺑﺤﻔﻈﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺎ‬‫ﺗﺤﻔﻈﻮن ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓَﻨﱠﻘﺒُﻮا ﻓِﯽ اﻟ ْﺒِﻼِد‬‫ﻓﺴـﮑﺘﻮا ﻓﻘﻠﺖ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺻﺎﻟـﺢ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﻠﺤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﺿـﺮﺑﻮا ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﺪم‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺮّي ﻓﺎﻟﻘﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻠﺜـﮥ ﻋﺸـﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮف ﻣﻨﻬﺎ اﻻ ﺛﻠﺜﮥ اﺣﺎدﯾﺚ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ‬‫اﻧﻤﺎ اﻟﻘﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺰﻫﺮي ﻻن ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﮐﺎن إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻨﺘﻬﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺪ ﺟﻤﻌﻪ و ﺻـّﻨﻔﻪ و ﺗﺘﺒﻌﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﻪ‬‫اﻟﺰﻫﺮي اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﯾﺎدي ﯾﺮﺛﯽ اﺑﺎ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﻦ ﻗﺼـﯿﺪة اﻧﻔﺴـﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﺗﺠﺰﻋﯿﻨﺎ و ﻋﯿﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﺗـﺪﻣﻌﯿﻨﺎ اﻟﻢ‬‫ﺗﺴـﻤﻌﯽ ﺑﺄﺳﻮف اﻟﻌﻠﻮم ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ ﺷـﻌﺒﺎن ﻣﺤﻘﺎ ﻣﺪﯾﻨﺎ اﻟﻢ ﺗﺴﻤﻌﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻋﻠﻢ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻨﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن‬‫ﺳﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻟﻪ اﺛﻨﺘﺎن و ﺛﻤﺎﻧﻮن ﺳﻨﮥ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﻤﻨﯽ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﺮق اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﺮازي ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و ﮐﺎن ﺑﺎرع اﻟﺤﻔﻆ واﺳﻊ اﻟﺮﺣﻠﮥ ﻣﻦ اوﻋﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺟﺎرﯾﺎ ﻓﯽ ﻣﻀﻤﺎر اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ زرﻋﮥ اﻟﺮازي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﺑﻮ‬‫ﺣـﺎﺗﻢ اﻟﺮازي اﺣـﺪ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﻦ اﻟﺤﺎدﯾـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪130 :‬‬‫ﺑﻦ داود اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ اﻟﺮازي اﺣﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﺤّﻔﺎظ روي ﻋﻦ اﺣﻤﺪ و آدم ﺑﻦ أﺑﯽ اﯾﺎس و أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ و ﻗﺘﯿﺒﮥ و ﺧﻠﻖ و ﻋﻨﻪ اﺑﻮ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و‬‫اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و آﺧﺮون ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﮐﺎن اﺣﺪ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ اﻻﺛﺒﺎت ﻣﺸـﻬﻮرا ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﺬﮐﻮرا ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ وﺛّﻘﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻗﺎل اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ‬‫ﻗﺪم ﻣﺼﺮ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﮐﺘﺐ ﺑﻬﺎ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺎت ﺑﺎﻟّﺮي ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻗﯿﻞ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ‬‫‪ -4‬اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬـﺎرم از وﺟﻮه اﺑﻄـﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺸﺎﻫﯿﻨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ‬‫آن را رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﮥ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻤـﺪوﺣﻪ ﻣﻔﯿـﺪه اوﺳﺖ و ﺗﺼـﻨﯿﻒ ان ﻣﺜﻞ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺳﺎﺋﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ او‬‫ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺑﮑﺮ اﻣﺖ ﻣﻮروﺛﻪ از ﻣﻌﺠﺰه ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺳﺮاء و ﮐﺮاﻣﺖ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻤﺎ ﺳﯿﻈﻬﺮ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 77‬از ‪324‬‬‫ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣّﺠﺎج ﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻫﺎرون اﻟﻌﺒـﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﺣﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺄدام رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ رّب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ ﺣﯿﺚ ﺷـﺎﻫﺖ ﺑﺮواﯾـﮥ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ وﺟﻮه اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ و ﻫﻤـﺪت زﻋﺎزع اﻟﻤﮑﺎﺑﺮﯾﻦ و ﺳـﮑﻨﺖ ﻗﻌﺎﻗﻊ اﻟﻤﺜﺎﺑﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺘﻮﻫﯿﻦ و اﻟﺘﻬﺠﯿﻦ و ﻇﻬﺮ اﻟﺤﻖ اﻻﺑﻠـﺞ اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻣﺠـﺎل ﻟﻨﻔـﺎق ﺟﺤﻮد اﻟﻤﺨـﺎﻃﺐ اﻟﻔﻄﯿﻦ و ﻻـ ﻣﺴـﺎغ ﻟﺮواج ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻫـﺬا ﻟا ﻔﺎﺿـﻞ‬‫اﻟّﺮزﯾﻦ و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ از اﺟﻠﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ ﺛﻘﺎت ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪131 :‬‬‫ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﺣـﺬاق ﻣﮑﺜﺮﯾﻦ و اﻣﺎﺛﻞ ﺣﻔﺎظ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ و ﻧﺒﻼي ﮐﻤﻼي ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻨﺴﺖ و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻏﺰﯾﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ وﻓﯿﺮه او از اﻧﺴﺎب‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣـﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ از ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻘﺮاء ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﺰري و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮآة‬‫اﻟﺠﻨﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪاودي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و‬‫رﺳـﺎﻟﻪ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﻣﯿﺮ و ﺟّﻨﻪ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴـﻨﻪ ﺑﺎﻟﺴـّﻨﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و در ﺑﺎب‬‫ﮐﺜﺮت ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﻌﺪد ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ اﺋﻤﻪ و ﺟﻬﺎﺑﺬه ﺳـﻨّﯿﻪ ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺳﺎﺑﻖ و در ﺣﯿﺎزت ﺧﺼﻞ ﺳـﺒﻖ درﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ‬‫و ﻣﮑﺮﻣﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮ ﮐـّﻞ ﻣـﺎﻫﺮﯾﻦ و ﺑـﺎرﻋﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻓـﺎﺋﻘﺴﺖ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ اﺋﻤﻪ ﻗﻮم اﯾﻦ ﮐﺜﺮت ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ او را ﮐﻪ ﺑﻮﺻﻒ اﻓﺎده آن را‬‫ﻣﻮﺻﻮف ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺮاﻣﺖ ﻃﯽ زﻣﺎن ﻣﺜﻞ ﮐﺮاﻣﺖ و ﻣﻌﺠﺰه ﻃﯽ ﻣﮑﺎن ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﮔﻤﺎن ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺮاﻣﺖ او را ﺑﻮراﺛﺖ‬‫از ﻟﯿﻠﮥ اﻻﺳـﺮاء و ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر ﺑﻬﻢ رﺳـﯿﺪه و و زن ﺑﺪادي ﮐﻪ ﺑﺎو اﯾﻦ ﺑﺰرگ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻔﯿﺪه در اﺷﺎﻋﺖ ﺳﻨﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻬﺰار و ﻫﻔﺖ و ﺑﺴﺖ‬‫ﻗﻨﻄـﺎر رﺳـﯿﺪه و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﻣﻨﺘﻬـﺎي ﮐﺜﺮت در ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و دﯾﮕﺮي را از اﺳﺎﻃﯿﻦ و اﺋﻤﻪ‬‫ﺧﻮد ﺑـﺎﯾﻦ ﺷـﺮف ﻋﻈﯿﻢ و ﻣﺠـﺪ ﻓﺨﯿﻢ ﻧﻤﯽﻧﻮازﻧـﺪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ‪385‬‬‫ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴﻨﮥ ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪132 :‬‬‫ﺗﻮﻓّﯽ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اّﯾﻮب اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﻮاﻋﻆ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﮐﺎن‬‫ﻣﮑﺜﺮا ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺛﻘﮥ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در ﺳﻨﮥ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﻤﻔّﺴـ ﺮ اﻟﻮاﻋﻆ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻐﺪادي ﻗﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻـّﻨﻔﺖ‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺛﻠـﺜﯿﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎ ﻣﻨﻬـﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻣﺎﺋـﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﺟﺰء و ﻗـﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻔﻮارس اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺟﻤﻊ و ﺻـّﻨﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼـّﻨﻔﻪ اﺣـﺪ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮاء‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻔّﺴﺮ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ روي اﻟﺤﺮوف ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑـﻦ أﺑﯽ داود و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻨّﻘـ ﺎش و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟّﺰﻫﺮي ﺑﻤﺼـﺮ روي اﻟﻘﺮاءة ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻄﻨﺎﺟﯿﺮي ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﺛﻘﮥ ﻣﺸـﻬﻮرا ﻟﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻔﯿﺪة و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﯾﻮم اﻟّﻨﺤﺮ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ در رﺟﺎل ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اّﯾﻮب اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﺳـﻤﻊ ﺷـﻌﯿﺐ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺰّراع و اﺑﺎ ﺟﻨﺪب اﻟﺒﺮﻟﯽ و‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻠﺲ روي ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺘﯿﻘﯽ و اﻟﺸـﯿﺤﯽ و اﻟﺠﻮﻫﺮي و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ وﻟﺪت ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و‬‫اّول ﻣﺎ ﮐﻨﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 78‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪133 :‬‬‫ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺻـّﻨﻒ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎ اﺣﺪﻫﺎ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﻒ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء و ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ اﻟّﺴﺎﺟﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺷـﯿﺌﺎ ﮐـﺜﯿﺮا و ﮐـﺎن ﯾﻘﻮل ﯾﻮﻣـﺎ ﺣﺴـﺒﺖ ﻣـﺎ اﺷـﺘﺮﯾﺖ ﺑﻪ اﻟﺤـﺒﺮ اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﻮﻗﺖ ﻓﮑـﺎن ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ درﻫﻢ ﻗـﺎل‬‫اﻟـﺪراوردي ﮐﻨﺖ اﺷﺘﺮي اﻟﺤﺒﺮ ارﺑﻌﮥ ارﻃﺎل ﺑﺪرﻫﻢ ﻗﺎل و ﻣﮑﺚ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﯾﮑﺘﺐ زﻣﺎﻧﺎ ﻣﺎ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﺸـﯽء ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﺎرﻋﻪ ﻣﺠﺪد دﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ در ﻣﺎﺋﮥ ﺗﺎﺳﻌﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﮐﻪ‬‫در ﮐﺘﺐ وﻗﻔﯿﻪ ﺟﻨﺎب واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺣّﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟﮑﺮاﻣﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻻﻣﻢ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾـﮥ ﻋﻠﻤﺎءﻫﺎ ﮐﺎﻧﺒﯿﺎء ﺑﻨﯽ‬‫اﺳـﺮاﺋﯿﻞ و ﮐﻔﯽ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ﻫﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و اﻻﺋّﻤﮥ اﻻرﺑﻌﮥ اﻟﺬﯾﻦ‬‫اﺧﺘﺮﻋﻮا اﻟﻌﻠﻮم ﮐـﺎﺧﺘﺮاع ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺤﻮ و اﻟﺨﻠﯿـﻞ اﻟﻌﺮوض و اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺠﺮﺟـﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿـﺎن ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﺤﻔـﻆ ﻻﺑﻦ‬‫ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﮐـﺎن ﯾﺤﻔـﻆ ﮐﺘﺒـﺎ ﺣﻤـﻞ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا و ﺣﻔﻆ اﺑﻦ اﻻﻧﺒﺎري ﻓﯽ ﮐﻞ ﺟﻤﻌـﮥ اﻟﻒ ﮐﺮاس و ﺣﻔﻆ‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﺸـﻌﺮ اﺳﺘﺸـﻬﺎدا ﻟﻠﻨﺤﻮ و ﮐﺎن اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﯾﺤﻔﻆ ﻣﻦ ﻣﺮة او ﻧﻈﺮة و اﺑﻦ ﺳـﯿﻨﺎ اﻟﺤﮑﯿﻢ ﺣﻔﻆ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ واﺣﺪة و‬‫أﺑﻮ زرﻋﮥ ﮐﺎن ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ و اﻟﮑﻞ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻔﻮظ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﻟﺒﺨﺎري ﺣﻔﻆ ﻋﺸﺮه أي ﻣﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺘﻬﯽ و‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي در ﺳـﻨﻪ ‪ 385‬ﺧﻤﺲ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻔّﺴﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪134 :‬‬‫اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء و ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ روي اّن آﻣﻨﮥ آﻣﻨﺖ ﺑﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﻬﺎ‬‫ﻓﺮوي اﻟﻄﺒﺮي ﺑﺴـﻨﺪه ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ ان اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﺰل اﻟﺤﺠﻮن ﮐﺌﯿﺒﺎ ﺣﺰﯾﻨﺎ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻪ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻣﺴﺮورا و‬‫ﻗﺎل ﺳﺎﻟﺖ رﺑّﯽ ﻓﺎﺣﯿﯽ ﻟﯽ اﻣﯽ ﻓﺂﻣﻨﺖ ﺑﯽ ﺛﻢ رّدﻫﺎ و رواه اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺎﺳﺦ و اﻟﻤﻨﺴﻮخ ﻟﻪ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﺷﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و رواه أي ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﻫﺬا ﺑﻨﺤﻮه اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﯿﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺜﻘﮥ اﻟﻤﺎﻣﻮن ﺳـﻨﮥ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼّﻨﻔﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴﻨﺪ‬‫اﻟﻒ ﺟﺰء و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء ﻣﺎت ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺎﺳﺦ و اﻟﻤﻨﺴﻮخ ﻟﻪ ﺑﻌﺪ أن اورد ﻗﺒﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺰﯾﺎدة و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻻﺳﺘﻐﻔﺎر و ﺟﻌﻠﻪ ﻣﻨﺴﻮﺧﺎ و روي ﺑﻌﺪه ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻓﻘﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ زﯾﺎد ﻣﻮﻟﯽ اﻻﻧﺼﺎر ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ ﺑﻤﮑﮥ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻏﺰّﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟّﺰﻧﺎد ﻋﻦ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ ان اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻧﺰل اﻟﯽ اﻟﺤﺠﻮن ﮐﺌﯿﺒـﺎ ﺣﺰﯾﻨـﺎ ﻓﺎﻗـﺎم ﺑﻪ ﻣـﺎ ﺷـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟـّﻞ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻣﺴـﺮورا ﻓﻘﻠﺖ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺰﻟﺖ اﻟﯽ اﻟﺤﺠﻮن ﮐﺌﯿﺒﺎ ﺣﺰﯾﻨﺎ‬‫ﻓﺎﻗﻤﺖ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ رﺟﻌﺖ ﻣﺴﺮورا ﻗﺎل ﺳﺎﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ رﺑّﯽ ﻓﺎﺣﯿﯽ أّﻣﯽ ﻓﺂﻣﻨﺖ ﺑﯽ ﺛﻢ رّدﻫﺎ‬‫ﻫﺬا ﻟﻔﻆ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻣﯿﺮ در رﺳﺎﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪135 :‬‬‫اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﻣـﺎ ﺗـﺂﻟﯿﻒ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﻌﻠﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻋﻦ ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﯿﻤﻦ اﻟﮑﻨﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ )‪ (385‬ﻗﺎل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﻌﻘﻮل ﻣﺎ ﻧّﺼﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ‬‫اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﮑﺜﺮة ﻻﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻـّﻨﻒ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﺎﺋﮥ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﺧﻤﺲ‬‫ﻣﺠﻠﺪات و ﻣﺪاد اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻒ ﻗﻨﻄﺎر و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻗﻨﻄﺎر و ﺳـﺒﻌﮥ و ﺳﺒﻌﻮن ﻗﻨﻄﺎرا ﻗﺎل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻫﺬا ﻣﻦ ﮐﺮاﻣﺎت ﻃّﯽ اﻟّﺰﻣﺎن ﮐﺎﻟﻤﮑﺎن ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 79‬از ‪324‬‬‫وراﺛﮥ اﻻﺳـﺮاء و ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻨﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻮة اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﺑﺎﻟﺴـﻨﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻢ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻرﺑﻌﮥ رح ﺑﻞ وﺟﺪ ﺑﻌﺪﻫﻢ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺑﺎﻻﻃﻼق ﻋﻨﺪ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و اﻟّﺮازي و اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و اﻟﺬﻫﺒﯽ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ‬‫ﺣّﺒﺎن و أﺑﯽ ﻣﺼـﻌﺐ و ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻗﺘﺎدة و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و اﺑﻦ ﻃﺮازي و اﻟﺨﻄﯿﺐ و أﺑﯽ زرﻋﮥ و اﻟﻌﺮاﻗﯽ و اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﻟﻄﺒﺮي و داود‬‫اﻟﻈـﺎﻫﺮي و أﺑﯽ ﺛﻮر و اﻟﻠﻘـﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و اﻟﺸـﻌﺮاﻧﯽ و ﻋﻠﯽ اﻟﺨّﻮاص و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ و اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻻﻣﺎم‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ رح و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﻤﺎ ﺗـﺪّل ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺒﻬﻢ و اﻧﮏ ﻟﻮ ﺟﻬﺮت ﺑﻤﺎ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ و ﻟﻢ ﺗﺨﻒ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻣـﮥ ﻻﺋﻢ‬‫ﻟﻘﻠﺖ اّن ﻫﻮﻻء اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﺗﺒﺎع اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺜﺒﺘﻮن ﻣﺬاﻫﺒﻬﻢ ﺑﺎﻧﻮاع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪136 :‬‬‫ﻣﻦ اﻻﻗﯿﺴﮥ و اﻻﺟﺘﻬﺎدات ﮐّﻠﻬﻢ ﻣﺠﺘﻬﺪون ﮐﺎﻻﺋﻤﮥ اﻻرﺑﻌﮥ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ و ﯾﺆﯾﺪ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ اﻧﻪ إذا‬‫ﮐـﺎﻧﺖ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻨﺤﺎ اﻟﻬـّﯿ ﮥ و اﺧﺘﺼﺎﺻﺎت ﻟﺪﻧـّﯿ ﮥ ﻓﻼ ﺑـﺪع ان ﯾـّﺪﺧﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺒﻌﺾ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾّﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻻ‬‫ﺷـﮏ ان اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﻨﻮن اﻟﻤﺘﺪاوﻟـﮥ ﮐـﺎﻧﺖ ﻧﺎﻗﺼـﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺰﻣﺎن ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﮐﻤﺎﻟﻬﺎ اﻟﯿﻮم ﻻﺟﺘﻤﺎع ﻫـﺬه اﻟﺘﺎﻟﯿﻔﺎت اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺤﺼﻮرة و‬‫اﻟﺘﺤﻘﯿﻘـﺎت اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﻌـﺪودة اﻟﺘﯽ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻓﯽ ﻋﻬـﺪﻫﻢ ﻓﻼـ ﺑـّﺪ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮ اوﺳﻊ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺘﻘـﺪم و ﯾﮑﻮن اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﺰﻣـﺎن اﯾﺴـﺮ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻟﺰﻣـﺎن ﮐﻤـﺎ ﺻـّﺮح ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺘﯽ اّدﻋﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ ان ﺛﻠﺚ ﻋﻠﻤﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻻﻣﯿﺮ رح و اﻧﻤﺎ ﻟﻢ ﯾـّﺪﻋﻮا ذﻟﮏ ﻻن اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻫﻮ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻗـﺪ ﻓﻌﻠﻮه ﻻ دﻋﻮاه ﺑﻠﺴﺎﻧﻪ ﻓﻼ ﺣﺎﺟﮥ إﻟﯿﻪ ﻣﻊ ان ﻓﯽ ادﻋﺎﺋﻪ‬‫اﻟﯿﻮم ﻓﺴﺎدا ﻋﻈﯿﻤﺎ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ان اﻟﻤﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﻻ ﯾـﺬروﻧﻪ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻸ ﻗّﻮﺗﻪ ﻓﻠـﺬﻟﮏ ﺗﺮﮐﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻤﻦ ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻟﻢ ﯾﻌﺪوا ﻧا ﻔﺴـﻬﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺑﻞ اﻧﺘﺴـﺒﻮا اﻟﯽ اﻻﺋﻤـﮥ و ﺗﺰّﯾﻮا ﺑﺰّي اﻟﻤﻘﻠـﺪﯾﻦ و ﻟﮑﻦ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮﻫﺐ ﻣﻦ ان ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺪﻫﺮ دواﺋﺮه او ﯾﺠّﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﺮاﺷـﺮه‬‫ﺟﻬﺮ ﺑﻪ و ادﻋﺎه ﻓﻤﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﺛﻮر ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻣﺴـﺘﻘﻼ ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺴـﺘﻘﻞ و ﻗﺎل اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ‬‫ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن اﻧﻪ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻘﻠّﺪ اﺣﺪا و ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﺴـﺘﻘّﻞ و ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﻔﻘﻬﺎء ﮐﺎن اوﻻ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺛﻢ ﺑﻠﻎ درﺟﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﺴﺘﻘّﻞ و ﺷﺎع ﻣﺬﻫﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪137 :‬‬‫و ﮐﺜﺮ اﺗﺒﺎﻋﻪ و ﮐﺎن ﺟﻨﯿﺪ اﻟﺒﻐﺪادي اوﻻ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺒﻪ و ﮐﺎن اﺗﺒﺎﻋﻪ اﻟﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﺨﺎﻣﺲ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري ﻋّﺪه اﻟﺮﻣﻠﯽ و‬‫ﻏﯿﺮه ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻣﺴـﺘﻘﻼ و ﻣﺎ ذﮐﺮوه ﻓﯽ اوﺻﺎﻓﻪ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ اﺳـﺘﻘﻼﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ داود اﻟﻈﺎﻫﺮي ذﮐﺮه اﻟﻠّﻘﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺠﻮﻫﺮة ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﻘﻠﯿﻦ و ﻋّﺪه اﻟﻌﯿﻨﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻤﺬاﻫﺐ اﻟﻤﺘﺒﻮﻋﮥ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن اﻧّﻪ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺴﺘﻘﻞ و‬‫ﺗﺒﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ ﯾﻌﺮﻓﻮن ﺑﺎﻟﻈﺎﻫﺮﯾـﮥ و ﻧﺤﻮه ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ذﮐﺮه اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ ﻣﻦ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻤﺘﺒﻮﻋﯿﻦ ﻓﯽ ﻟا ﻔﺮوع و‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﮐﺎن ﻋﻼﻣـﮥ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻻ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣـﺪا و ﮐﺎن ﻏﺎﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻﺧﺘﻼف و اﻟـﺪﻟﯿﻞ و اﺣﺘﺎج اﻟﯽ ﮐﺘﺒﻪ‬‫اﻟﻤﻮاﻓﻖ و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﮐﺎن ﻋﻼﻣـﮥ ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻻ ﯾﻘﻠﺪ اﺣﺪا و ﯾﻤﯿﻞ اﻟﯽ اﻗﻮال اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﻨﻬﻢ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ وﻫﺐ اﻟﻔﻬﺮي ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﺣﺠﮥ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻻ ﯾﻘﻠﺪ اﺣﺪا و ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻋﻠﻤﺎ ﻗﺪوة ﻣﺠﺘﻬﺪا‬‫ﻻ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣـﺪا ﺗﻌﺼـﺒﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻻﻇﻬﺎره ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ اﻻﺛﺮ ﻓﺪﻓﻌﻬﻢ ﻋﻨﻪ اﻣﯿﺮ اﻻﻧﺪﻟﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺮواﻧﯽ و اﺳـﺘﻨﺴﺦ ﮐﺘﺒﻪ و ﻗﺎل‬‫ﻟﺒﻘﯽ اﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻤﮏ ﻗﺎل ﺑﻘﯽ ﻟﻘﺪ ﻏﺮﺳﺖ ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻏﺮﺳﺎ ﺑﺎﻻﻧﺪﻟﺲ ﻻ ﯾﻘﻠﻊ اﻟّﺎ ﺑﺨﺮوج اﻟّﺪﺟﺎل و ﻣﻨﻬﻢ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـّﯿﺎر ﻣﺼـّﻨﻒ‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻀﺎح ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻘﻠـﺪﯾﻦ ﮐﺎن ﺑﺎرﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻣﺎﻣﺎ ﻣﺠﺘﻬـﺪا ﻻ ﯾﻘﻠـﺪ اﺣﺪا و ﮐﺎن ﻣﺬﻫﺒﻪ اﻟﺤﺠﮥ و اﻟﻨﻈﺮ و ﯾﻤﯿﻞ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻻﻧﺪﻟﺲ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﻨﻈﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪138 :‬‬‫و اﻟﺒﺼـﺮ ﮐـﺬا ﻓﯽ ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ و ﻣﻨﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﯿـﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﺪث اﻟﻌﺮاق اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻـ و ﻏﯿﺮه ﺛﻘـﮥ ﻣـﺎﻣﻮن ﺻـّﻨﻒ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻣﺼـّﻨﻒ ﮐﺎن ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟﻔﻘﻪ و ﮐﺎن إذا ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻣـﺬﻫﺐ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 80‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮐﺎن ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ و ﻟﻢ‬‫ﯾﻘﻠـﺪ اﺣـﺪا و ﮐﺎن اﺑﻦ ﻃﺮازي ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﻗﺎل اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ ﮐﺎن ﻣﺠﺘﻬﺪا ﻻ ﯾﻘﻠﺪ اﺣﺪا ﻗﺎل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﺑﻠﻎ رﺗﺒﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد و دّون ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻣﺬﻫﺒﺎ‬‫ﻣﺴـﺘﻘﻼ و ﻟﻪ اﺗﺒﺎع ﻗّﻠـﺪوه و اﻓﺘﻮا ﺑﻤـﺬﻫﺒﻪ ﯾﺴـّﻤﻮن اﻟﺠﺮﯾﺮﯾـﮥ از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﺟﺘﻬﺎد ﻣﻄﻠﻘﺴﺖ و‬‫ﻣﺜـﻞ دﯾﮕﺮ اﮐـﺎﺑﺮ اﺳـﺎﻃﯿﻦ و اﺟّﻠﻪ اﺋّﻤﻪ دﯾﻦ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻮ ﺛﻮر و ﺑﺨـﺎري و داود ﻇﺎﻫﺮي و اﺑﻦ اﻟﻤﻨـﺬر و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ وﻫﺐ‬‫ﻓﻬﺮي و ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨﻠـﺪ و ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺎر و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﺑﻮده و در اﻇﻬﺎر ﺣﯿﺎزت اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ‬‫از ﻟﻮم ﻻﺋﻤﯿﻦ و ﻋﺬل ﻋﺎذﻟﯿﻦ ﺧﻮﻓﯽ در دل ﺟﺴﺎرت ﻣﻨﺰل ﻧﯿﺎورده و او اﻣﺎم ﻣﻔﯿﺪ ﮐﺒﯿﺮ و ﻣﺤّﺪث ﻋﺮاق و ﺛﻘﻪ و ﻣﺎﻣﻮﻧﺴﺖ و اﺟﺘﻬﺎد او از‬‫ارﺷـﺎد او ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﺤﻤـﺪي اﻟﻤـﺬﻫﺐ أم ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺗـﺎﺑﻊ اﺣـﺎدﯾﺚ و آﺛـﺎر ﻣﺮوﯾﻪ از ﺳـﺮور ﻣﺨﺘﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻻﻃﻬﺎر و ﻣﻌﺮض از اﺧﺘﯿﺎر ﻋﺎر ﺗﻘﻠﯿﺪ و اﺗﺒﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪139 :‬‬‫ﻓﻘﻬﺎء ﺳـّﻨﯿﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر ﺑﻮده و ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﯾﻮب ﺑﻦ ازداد ﺑﻦ ﺳـﺮاح ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺸﺎﻫﯿﻨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ و ﮐﺎن اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﺮواﻟﺮود و ﻧﺴﺐ اﻟﯽ ﺟـّﺪه ﻻﻣﻪ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﻐﺪاد ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﺻﺪوﻗﺎ ﻣﮑﺜﺮا ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ رﺣﻠﮥ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ و اﻟﺤﺠﺎز ﺳﻤﻊ‬‫اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي و اﺑﺎ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺒﺮﻧﯽ و أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ داود و اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻘﺮ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﻔﺎد و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻻزﻫﺮي و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻼل و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻻزﺟﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺘﻨﻮﺧﯽ و اﺑﻮ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﻮﻫﺮي و آﺧﺮ ﻣﻦ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘﺪي ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﺎ اﺑﻦ اﺣﺪ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻨﮥ و‬‫ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺻﻔﺮ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻗﺎل و اّول ﺳﻤﺎﻋﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺻّﻨﻒ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻣﺼّﻨﻒ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﻣﺼّﻨﻔﺎ‬‫اﺣـﺪﻫﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻒ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻣﺎﺋـﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﺟﺰء او اﻟﺰﻫـﺪ ﻣﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و اّول ﻣـﺎ ﺣـّﺪث‬‫ﺑﺎﻟﺒﺼﺮة ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺎل ﮐﺘﺒﺖ ﺑﺎرﺑﻌﻤﺎﺋﮥ رﻃﻞ ﺣﺒﺮ و ﻗﺎل ﺣﺴﺒﺖ ﻣﺎ اﺷﺘﺮﯾﺖ ﺑﻪ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻮﻗﺖ ﻓﮑﺎن ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫درﻫﻢ ﻗﺎل اﻟﺮاوي و ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟّﺪراوردي ﮐّﻨﺎ ﻧﺸﺘﺮي اﻟﺤﺒﺮ ارﺑﻌﮥ ارﻃﺎل ﺑﺪرﻫﻢ ﻗﺎل و ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪140 :‬‬‫ﻣﮑﺚ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﯾﮑﺘﺐ زﻣﺎﻧﺎ و ﮐﺎن ﻟﺤﺎﻧﺎ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻪ ﻗﻠﯿﻼ و ﻻ ﮐﺜﯿﺮا و ﻣﺎت ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠـ ﮥ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻻﻧﺴـﺎب و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻌﺒﺎرة و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻣﻦ ﻋـﺪم ﻣﻌﺮﻓﻪ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻟﻠﻔﻘﻪ اﻧﻤﺎ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ ﻋـﺪم‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻓﻘﻪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ﻻ ﻋـﺪم ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻓﻘﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻼ ﻋﺎﺋﺒـﮥ ﻓﯿﻪ و ﮐﯿﻒ ﯾﻈّﻦ ﻋـﺪم ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻓﻘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا‬‫اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺠﻠﯿـﻞ و ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﻠﻨﺎ ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪي اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻧﻘﻠﻪ ﺑﻞ ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ ﻟا ﻔﺎﺿـﻞ‬‫اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ ﻓﯽ اﻻـﺳﻮة اﻟﺤﺴـﻨﮥ و اّﻣـﺎ ﮐﻮﻧﻪ ﻟّﺤﺎﻧـﺎ ﻓﻠﯿﺲ ذﻟـﮏ ﻃﻌﻨﺎ ﻓﯽ وﺛﻮﻗﻪ و اﻋﺘﻤﺎده و ﻋﻈﻤـﮥ ﺷﺎﻧﻪ ﻓﺎن اﻟﻠﺤﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺎورات ﮐﺜﯿﺮا ّﻣﺎ‬‫ﯾﺘﻌّﻤﺪه اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻞ رﺑّﻤﺎ اﺳﺘﻨﮑﺮوا اﻟﺘﮑﻠّﻢ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟﻨﺤﻮ إذا ﮐﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺎ ﻟﻠﺸﺎﺋﻊ اﻟﻤﺘﺪاول ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن اﻟﻌﺎﻣﮥ ﻗﺎل اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻔّﺮاء ﻗـﺎل ﻗﻄﺮب دﺧـﻞ اﻟﻔﺮاء ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺷـﯿﺪ ﻓﺘﮑّﻠـﻢ ﺑﮑﻼـم ﻟﺤـﻦ ﻓﯿﻪ ﻣّﺮات ﻓﻘـﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟـﺒﺮﻣﮑﯽ اﻧّﻪ ﻗـﺪ ﻟﺤﻦ ﯾـﺎ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻘﺎل اﻟﺮﺷـﯿﺪ أ ﺗﻠﺤﻦ ﻓﻘﺎل اﻟﻔّﺮاء ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اّن ﻃﺒﺎﺋﻊ اﻫﻞ اﻟﺒﺪو اﻻﻋﺮاب و ﻃﺒﺎع اﻫﻞ اﻟﺤﻀﺮ اﻟﻠﺤﻦ ﻓﺎذا ﺗﺤﻔﻈﺖ ﻟﻢ اﻟﺤﻦ‬‫و إذا رﺟﻌﺖ اﻟﯽ اﻟﻄﺒﻊ ﻟﺤﻨﺖ ﻓﺎﺳـﺘﺤﺴﻦ اﻟﺮﺷـﯿﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﻠﺖ و اﯾﻀﺎ ﻓﺎّن ﻋﺎدة اﻟﻤﻨﺘﻬﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ ﻻ ﯾﺘﺸـّﺪﻗﻮن ﺑﺎﻟﻤﺤﺎﻓﻈـﮥ ﻋﻠﯽ اﻋﺮاب ﮐّﻞ‬‫ﮐﻠﻤﮥ ﻋﻨﺪ ﮐّﻞ اﺣﺪ ﺑﻞ ﻗﺪ ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﺑﺎﻟﮑﻼم اﻟﻤﻠﺤﻮن ﺗﻌﻤﺪا ﻋﻠﯽ ﺟﺎري ﻋﺎدة اﻟﻨﺎس و اﻧﻤﺎ ﯾﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﺮز و اﻟﺘﺤﻔﻆ ﻋﻦ اﻟﻠﺤﻦ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ‬‫اﻻﺣﻮال اﻟﻤﺒﺘﺪون اﻇﻬﺎرا ﻟﻤﻌﺮﻓﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﻨﺤﻮ و ﮐﺬﻟﮏ ﯾﮑﺜﺮون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪141 :‬‬‫اﻟﺒﺤﺚ و اﻟﺘﮑﻠﻢ ﺑﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﺘﺮﺳـﻤﻮن ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ و ﯾﻀﺮب ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺜﻞ ﻓﯿﻘﺎل اﻻﻧﺎء إذا ﮐﺎن ﻣﻶن ﮐﺎن ﻋﻨﺪ ﺣﻤﻠﻪ ﺳﺎﮐﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 81‬از ‪324‬‬‫و إذا ﮐﺎن ﻧﺎﻗﺼﺎ اﺿـﻄﺮب و ﺗﺨﻀـﺨﻀﻦ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ و ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ‬‫ﺧﻤﺲ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﻔﺴـﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫واﺣﺪا و ﻋﯿﺒﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻌﺪ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﺑﺸﻬﺮ و ﮐﺎن اﮐﺒﺮ ﻣﻦ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﺑﺘﺴﻊ ﺳﻨﯿﻦ ﻓﺴﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﺪر و اﻟﮑﺒﺎر و‬‫رﺣـﻞ اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و اﻟﺒﺼـﺮة و ﻓﺎرس ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺘـﺪي ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺻـّﻨﻔﺖ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻣﺎﺋـﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﺟﺰءا ﻗـﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺟﻤﻊ و‬‫ﺻّﻨﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼّﻨﻔﻪ اﺣﺪ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺪاودي ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﻟّﺤﺎﻧﺎ و ﮐﺎن ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟﻔﻘﻪ و ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪي اﻟﻤﺬﻫﺐ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻔﯿـﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﺪث اﻟﻌﺮاق اﺑﻮ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺒﻐـﺪادي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟﺰﻫﺪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‬‫ﺳﻤﻊ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و اﻟﺒﻐﻮي و ﻣﻨﻪ اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ و اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و ﺟﻤﻊ اﻻﺑﻮاب و اﻟﺸـﯿﻮخ و ﺻّﻨﻒ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼّﻨﻔﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ و ﻏﯿﺮه ﺛﻘﮥ‬‫ﻣﺎﻣﻮن ﺻّﻨﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼّﻨﻔﻪ اﺣﺪ اﻟّﺎ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻟّﺤﺎﻧﺎ و ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟﻔﻘﻪ ﻣﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪142 :‬‬‫ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 385‬و ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺪاودي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻔﯿﺪ اﻟﻮاﻋﻆ ﻣﺤﺪث اﻟﻌﺮاق اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﺒﻐﺪادي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻒ ﺟﺰء و اﻟﻤﺴﻨﺪ‬‫اﻟﻒ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟّﺰﻫـﺪ ﻣﺎﺋـﮥ ﺟﺰء و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و روي اﻟﺤﺮوف ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫داود و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻨﻘﺎش و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟّﺰﻫﺮي ﺑﻤﺼـﺮ ﺳـﻤﻊ اﻟﺒﺎﻏﻨـﺪي و اﻟﺒﻐﻮي و ﻣﻨﻪ اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ و اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و‬‫ﺟﻤﻊ اﻻﺑﻮاب و اﻟﺸـﯿﻮخ و ﺻـّﻨﻒ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ و ﻏﯿﺮه ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﺻـّﻨﻒ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺼـّﻨﻔﻪ اﺣﺪ اﻻ اﻧّﻪ ﻟّﺤﺎن و ﻻ‬‫ﯾﻌﺮف اﻟﻔﻘﻪ روي اﻟﻘﺮاءات ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻨﺎﺟﯿﺮي ﻣﺎت ﻓﯽ ذي اﻟﺤﺠﮥ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ذﮐﺮه ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺤّﻔـ ﺎظ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﺘﺤﯿﺮم ﮐﻪ اﯾـﺎ اوﻟﯿـﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺣﯿـﺪ ﺑﻌـﺪ ﺳـﻤﺎع رواﯾﺖ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ و ادراك ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺨّﯿﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺒﻬﺮه آن ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر اﻋﺘﺮاف ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺻﺪق و دﯾﺎﻧﺖ و ورع و اﻣﺎﻧﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ راﺳﺖﺑﺎزي و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ از ﺳـﻘﯿﻔﻪﺳﺎزي و آﺗﺶاﻧﺪازي و‬‫ﺣﯿﻠﻪﺑﺎزي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎزي ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﯾﺎ آﻧﮑﻪ دﺳﺖ از ﺗﺴّﻨﻦ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺑﻐﺮض ﺳﺮاﺳﺮ ﻋﻠﺰ و ﻣﻀﺾ ﺗﺼﺪﯾﻖ و ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺼﻮﯾﺐ و ﺗﺴﺪﯾﺪ آن‬‫ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻣﻬﯿﻤﻦ ﺧﺮق ﻋـﺎدت و ﮐﺮاﻣﺖ اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺑﺎ ﺟﻼﻟﺖ را ﻣﺒـّﺪل ﺑﺨﺮق و ﻧﺰق و ﻣﻼﻣﺖ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و ﺣﻀـﺮت او را از اوج ﻣﻨﺘﻬﺎي‬‫ﮐﺜﺮت ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺑﻤﻨﺘﻬـﺎي ﻏﻔﻠﺖ و ذﻫﻮل ﺳـﺨﯿﻒ ﻣﯽاﻧﺪازﻧـﺪ ﻓﻨﻌﻮذ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﻮر ﺑﻌـﺪ اﻟﮑﻮر و ﻣﻦ اﻻﻧﻬﻤـﺎك ﻓﯽ اﻟﺤﯿﻒ و اﻟﺠﻮر و‬‫اﻻﯾﻐﺎل ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻣﻪ اﻟﻌﺴﻒ اﻟﺒﻌﯿﺪ اﻟﻐﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪143 :‬‬‫و اﻻﯾﻀﺎع ﻓﯽ ﺳﺒﺎﺳﺐ اﻟﺘﻌّﻤﻪ و اﻟﺘﻌّﻨﺖ اﻟﺬي ﻃﻮره وراء ﮐﻞ ﻃﻮر‬‫‪ -5‬اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﮑﺒﺮي‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ زﻋﻮم ﻣﻬﯿﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑّﻄﮥ‬‫اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﺒّﻄﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﮐﻪ ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ ﻣﻨﻌﻢ ﺧّﻠﺎق ﻧﺴـﺨﻪ آن در ﺳـﻔﺮ ﻋﺮاق ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺒﺪ ﻣﻔﺘﺎق اﻓﺘﺎد و از ان ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ اﻧﺘﺨﺎب ﮐﺮدم و درﯾﻦ زﻣﺎن‬‫ﻣﯿﻤﻨﺖ اﻗﺘﺮان ﻧﺴـﺨﻪ آن از ﺳّﺮ ﻣﻦ راي ﺑﻌﺾ اﺟّﻠﻪ ﻣﺮّوﺟﯿﻦ آﺛﺎر اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﺻﻄﻔﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﮥ و اﻟّﺜﻨﺎ ﻧﻮﯾﺴﺎﻧﯿﺪه ﻓﺮﺳﺘﺎدﻧﺪ و ﻣﻨﺖ‬‫ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮﯾﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﻧﻬﺎدﻧـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻟﺚ و اﻟﻌﺸـﺮون ﻓﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺂدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 82‬از ‪324‬‬‫ﻋﻠﻤﻪ و اﻧّﻪ ﻣّﺜﻠﻪ ﺑﻨﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﻣّﺜﻠﻪ ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘّﯿﺮ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺑﺪﻣﺸﻖ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ‬‫و ﺳّﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﻬﺮزوري اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﻮ ذّر اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻣﺴـﻌﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﻨﻬﺪي ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﺑﯿﻨﻤﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺮواﯾـﮥ اﺑﻦ ﺑّﻄـ ﮥ ﺑّﺘـﮥ اّن اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺠﺤﻮد ﻧﺎش ﻣﻦ ﻗّﻠﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﺪم اﻟﺨﻔﺮ اﻟﻤﺤﻤﻮد و ان ﻫﺬا اﻟﺼـﻨﯿﻊ اﻟﻔﻈﯿﻊ ﻣﻦ ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﺪﻫﻮر و‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟﺸﺮور ﻣﻌﺪود و ان ﻧﻔﯽ ﮐﻮن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﻟّﺴﻨﯿﮥ ﮐﺬب ﻟﯿﺲ ﻟﺸﻨﺎﻋﺘﻪ ﺣّﺪ ﻣﺤﺪود ﻓﻼ ﯾﺠﺘﺮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪144 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّـﺎ اﻟﻤﺘﻮاﻗـﺢ اﻟﺠﻠﻊ اﻟﺤﻘﻮد و اﻟﻤﺘﻌّﺼﺐ اﻟﻤﺘﺤﺎﻣﻞ اﻟﺸﺎﺣﻦ اﻟﻌﻨﻮد و اﻟﻤﮑﺎﺑﺮ اﻟﻤﺠﺎدل اﻟّﻀﺎﻏﻦ اﻟﮑﻨﻮد و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ از‬‫اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﺟﻠﻪ ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣﻬﺮه ﺣﺬاق ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ و اﻓﺎﺧﻢ زﻫﺎد و اﻋﺎﻇﻢ ﻋﺒﺎد ﺑﺎرﻋﯿﻨﺴﺖ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ او را اﺋّﻤﻪ ﻗﻮم‬‫ﺑﺤﺴﻦ و اﻓﺎده ﻣﻮﺻﻮف ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و ﮐﺮاﻣﺖ اﺳﺘﺠﺎﺑﺖ دﻋﻮت ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺮوزي ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺑﻄﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑّﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮّي اﻟﺒﻄّﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﮑﺒﺮا ﮐﺎن‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻬﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳـﻤﻊ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ ﺻّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﻨﮥ‬‫اﻟﻤﻔﯿـﺪة ﺣـّﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي و أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻋـﺪ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾـﺎد اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي و أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ و أﺑﯽ ذّر ﺑﻦ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯿﯿﻦ و اﻟﻐﺮﺑﺎء و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﯽ اﻟّﺸﺎم و اﻟﺒﺼـﺮة و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﻌﮑﺒﺮّي و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻزﺟﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺒﺮﻣﮑﯽ و‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﺳﻮاﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﻠـﺪه و اﻟﻐﺮﺑﺎء و ﺣﮑﯽ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ رﺟﻊ ﻣﻦ اﻟﺮﺣﻠـﮥ ﻟﺰم ﺑﯿﺘﻪ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺮ ﯾﻮﻣﺎ ﻓﯽ ﺳﻮق و ﻻ رﺋﯽ ﻣﻔﻄﺮا اﻟّﺎ ﻓﯽ‬‫ﯾﻮم اﻻﺿﺤﯽ و اﻟﻔﻄﺮ و ﮐﺎن أّﻣﺎرا ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﮑﺮ اﻟّﺎ ﻏّﯿﺮه و ﺗﮑّﻠﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﻋﻪ ﮐﺘﺎب اﻟّﺴﻨﻦ ﻟﺮﺟﺎء‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺮﺟﺎ ﻓﺎّن اﺑﻦ ﺑّﻄﮥ ﮐﺎن ﯾﺮوﯾﻬﺎ ﻋﻦ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻻردﺑﯿﻠﯽ و ﺣﮑﯽ اﺑﻦ ﺣﻔﺺ ان اﯾﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪145 :‬‬‫ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ رﺟﺎء ﺷﯿﺌﺎ و ﮐﺎن ﯾﺼﻐﺮ ﻋﻦ اﻟّﺴﻤﺎع ﻋﻨﻪ و ﺗﮑﻠّﻤﻮا ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي اﻟﻤﻌﺠﻢ اﯾﻀﺎ و ﻣﺎت ﺑﻌﮑﺒﺮا ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم‬‫ﺳﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮرا ﻗﻠﺖ و زرت ﻗﺒﺮه ﺑﻌﮑﺒﺮا و ﻧﯿﺰ ﺑﺴﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴﺒﺖ ﺣﻨﺒﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻬﺬه‬‫اﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﮑﺒﺮا ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و‬‫ﮐـﺎن ﻓﺎﺿـﻼ زاﻫـﺪا ﺣـّﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ داود روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻮﻫﺮّي و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﺮﻣﮑّﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ زرت ﻗﺒﺮه ﺑﻌﮑﺒﺮا و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪان اﻟﻌﮑﺒﺮّي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺑﻄـﮥ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺒّﻄﯽ و ﻗﺎل ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮّﺣﺪة و اﻟﻄﺎء اﻟﻤﺸّﺪدة اﻟﻤﮑﺴﻮرة‬‫ﻫـﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑّﻄﮥ و ﻫﻮ ﻟﻘﺐ ﻟﺒﻌﺾ اﺟﺪاد اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ إﻟﯿﻪ و ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑّﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮّي‬‫اﻟﺒﻄﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﮑﺒﺮا ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿﻼ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻬﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﻤﻊ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ‬‫ﺻّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴـﻨﮥ اﻟﻤﻔﯿـﺪة ﺣـّﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮّي و أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻋﺪ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري و أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ و أﺑﯽ ذّر ﺑﻦ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯿﯿﻦ و اﻟﻐﺮﺑﺎء و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة و اﻟﺸﺎم و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﻼد روي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪146 :‬‬‫ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﻟﺤﺎﻓـﻆ و اﺑﻮ ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﻌﮑﺒﺮّي و ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻـزﺟﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 83‬از ‪324‬‬‫اﻟﺒﺮﻣﮑّﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺳﻮاﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﻠﺪه و اﻟﻐﺮﺑﺎء و ﺣﮑﯽ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ رﺟﻊ ﻣﻦ اﻟّﺮﺣﻠﮥ ﻟﺰم ﺑﯿﺘﻪ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺮ ﯾﻮﻣﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺳﻮق و ﻻ رﺋﯽ‬‫ﻣﻔﻄﺮا اﻟّﺎ ﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺿﺤﯽ و اﻟﻔﻄﺮ و ﮐﺎن أّﻣﺎرا ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﮑﺮ اﻻ ﻏّﯿﺮه و ﺗﮑّﻠﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﻋﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺴـﻨﻦ ﻟﺮﺟﺎء ﺑﻦ ﻣﺮﺟﺎ ﻓﺎّن اﺑﻦ ﺑّﻄﮥ ﮐﺎن ﯾﺮوﯾﻬﺎ ﻋﻦ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻻردﺑﯿﻠﯽ و ﺣﮑﯽ اﺑﻦ ﺣﻔﺺ اّن اﺑﺎه ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ رﺟﺎء ﺷﯿﺌﺎ و ﮐﺎن‬‫ﯾﺼـﻐﺮ ﻋﻨﻪ و ﺗﮑّﻠﻤﻮا ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي اﻟﻤﻌﺠﻢ اﯾﻀﺎ و ﻣﺎت ﺑﻌﮑﺒﺮا ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﯾﻮم‬‫ﻋﺎﺷﻮراء ﻗﻠﺖ زرت ﻗﺒﺮه ﺑﻌﮑﺒﺮا اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﺒّﻄﯽ ﺛﻢ اﻋﺎد ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و ﻗﺪ ﻣّﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﻬﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﻘﺎل و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻬﺬه اﻟّﻨﺴـﺒﮥ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﺑﻦ ﺑﻄﮥ اﻟﻌﮑﺒﺮّي اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ ﻋﮑﺒﺮا ﺻـّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﮐﺎن ﻓﺎﺿﻼ زاﻫﺪا ﺣّﺪث ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ داود روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻮﻫﺮي و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﺮﻣﮑﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه‬‫اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﻔﺎﺧﺮ و ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻣﺎﺛﺮ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﮐﻪ اﻣﺎم ﻓﺎﺿﻞ و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﻘﯿﻪ و زاﻫﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺣﺴﻨﻪ‬‫ﻣﻔﯿﺪه اﺳﺖ ﺣﻀﺮت او از ﻣﺸﺎﯾﺦ اﺟﺎزه ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﺠّﺪد دﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ در ﻣﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪147 :‬‬‫ﺗﺎﺳـﻌﻪ اﺳﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﻬﺮﺳﺖ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ آن در ﮐﺘﺐ وﻗﻔّﯿﻪ ﺟﻨﺎب واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ أﻋﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯽ دار اﻟﮑﺮاﻣﮥ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺤﺰﻗﯽ اﻧﺒﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ ﻋّﺰ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻨﺎﻧﯽ و ﺑا ﻦ ﺧﺎﻟﮥ‬‫اﻟﺸـﻬﺎب اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺠﻤﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و اﻟﺒﺪر ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻟا ﺤﺎرﺛﯽ‬‫اﻟﻤّﮑﯽ و اﻟﮑﻤﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻘﻠﯿﻮﺑﯽ ﮐّﻠﻬﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻤﺮاﻏﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﺤّﺠﺎر ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب‬‫اﻟﻤﺎرﺳـﺘﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟّﻨﺤﺎس ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺴـﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان‬‫ﺑﻦ ﺑّﻄـ ﮥ إﺟﺎزة اﻧﺎ اﻟﻤﻮﻟّﻒ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﺑﻦ ﺑّﻄﮥ ﺑﻬﺬا اﻟّﺴـ ﻨﺪ إﻟﯿﻪ إﺟﺎزة و واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ از ﻣﺸﺎﯾﺦ اﺟﺎزه واﻟﺪ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﻗﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت او اﻓﺘﺨﺎرا و اﺑﺘﻬﺎﺟﺎ ﺣﻤﺪ اﻟﻬﯽ ﺑﺎﺗﺼﺎل ﺳـﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﻤﺸﺎﯾﺦ ﺳـﺒﻌﻪ ﮐﻪ ﺳـﻨﺪﺷﺎن ﻣﻨﺘﻬﯿﺴﺖ ﺑﺴﯿﻮﻃﯽ و ﺷﯿﺦ‬‫زﮐﺮﯾﺎ ﺑﺠﺎ ﻣﯽآرد ﭘﺲ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ از ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺷـﯿﺦ اﺟﺎزه واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ از ﻣﺸﺎﯾﺦ اﺟﺎزه ﺷـﯿﻮخ واﻟﺪ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺒﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ ارﺷﺎد اﻟﯽ ﻣﻬّﻤﺎت اﻻﺳـﻨﺎد ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻗﺪ اﺗﺼﻞ ﺳـﻨﺪي و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ‬‫ﺑﺴـﺒﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﺠﻠّﮥ اﻟﮑﺮام اﻻﺋّﻤﮥ اﻟﻘﺎدة اﻻﻋﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺤﺘﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺎﻓﻘﯿﻦ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮّي و اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟّﺮداﻧﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﻤﺪﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪148 :‬‬‫و اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اﻟﻤّﮑﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻨﺨﻠﯽ اﻟﻤّﮑﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼﺮي ﺛّﻢ اﻟﻤّﮑﯽ و ﻟﮑّﻞ‬‫واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ رﺳﺎﻟـﮥ ﺟﻤﻊ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﺎ او ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪه اﻟﻤﺘﻨّﻮﻋﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم ﺷّﺘﯽ اّﻣﺎ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻓﺎﺟﺎزﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺬي‬‫ﺟﻤﻌﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ ﻟﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺜﻘﮥ اﻻﻣﯿﻦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ اﻟﺜﻠﺜﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﺳﺮدﻧﺎ اﺳﻤﺎءﻫﻢ ﺑﻌﺪ اﺑﯿﻪ‬‫ﮐّﻠﻬﻢ ﻋﻦ اﻟﺒـﺎﺑﻠﯽ و اّﻣـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﻨـﺎوﻟﻨﯽ ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺗـﺎﻟﯿﻔﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻮ ﻃـﺎﻫﺮ و اﺟـﺎزﻧﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺎ ﻓﯿﻪ اﺑﻮ ﻃـﺎﻫﺮ ﻋﻦ اﻻـرﺑﻌﮥ‬‫اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻋﻨﻪ اﻣﺎ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﺎﺟﺎزﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺻـﻠﮥ اﻟﺨﻠﻒ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺸﺎﻓﻬـﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺼـّﻨﻒ ﻣﮑﺎﺗﺒﮥ ح و اﺟﺎزﻧﯽ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ وﻟـﺪه ﻣﺤﻤـﺪ وﻓـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ح و اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻌﻪ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ ﻋﻤﺮ اﺑﻦ ﺑﻨﺖ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻨﻪ و اﻣﺎ ﻟا ﮑﺮدي‬‫ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻻﻣﻢ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻘﺮاءﺗﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر و اّﻣﺎ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ ﻓﺎﻟّﻒ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﺎج اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﺪّﻫﺎن رﺳﺎﻟﮥ ﺑﺴـﻂ‬‫ﻓﯿﻬـﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪه اﺟـﺎزﻧﯽ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ رواه اﻟﻌﺠﻤﯽ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺎري دروﺳﻪ و اﺧّﺺ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـّﺘﮥ ﺑﮑﻤﺎﻟﻬﺎ ح‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﻟا ﺸﯿﺦ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﻠﻌﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﮑﮥ اواﺋﻞ اﻟﺴّﺘﮥ و ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻣﺴﻨﺪ اﻟّﺪارﻣﯽ و ﻣﻮّﻃﺈ ﻣﺤّﻤﺪ و آﺛﺎره و اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﺴﺎﺋﺮﻫﺎ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 84‬از ‪324‬‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺗﺼـّﺢ ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﻌﺠﯿﻤﯽ اﻣﺎ اﻟﻨﺨﻠﯽ ﻓﻠﻪ رﺳﺎﻟـﮥ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪه اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ ح ﻧﺎوﻟﻨﯿﻬﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﻨﺨﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪149 :‬‬‫و اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺒﺼـﺮّي ﻓﺎﻟّﻒ وﻟـﺪه اﻟﺸـﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ رﺳﺎﻟﮥ اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﻬﺎ و ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺗﺼّﺢ ﻟﻪ رواﯾﺘﻪ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﺟّﺪه اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر و ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻨﻪ اواﺋﻞ اﻟﮑﺘﺐ ح اﺟﺎزﻧﯽ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﮑﻤﺎﻟﻪ ﻋﻨﺪ ﻗﺒﺮ اﻟّﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﻤﺎﺋﻞ اﻟّﺘﺮﻣﺬي ﺑﮑﻤﺎﻟﻪ اﻻ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻤﺮ اﻟّﻨﺴﺎء ﻓﺎﻧّﻪ ﺳـﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ ﻓﺼﻞ ﺳﻨﺪ ﻫﻮﻻء اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﺴﺒﻌﮥ ﯾﻨﺘﻬﯽ‬‫اﻟﯽ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ اﻟﻘﺪوﺗﯿﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮﯾﻦ ﺑﺸـﯿﺦ اﻻﺳﻼم زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺴﯿﻮﻃﯽ اّﻣﺎ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴﺎﻟﻢ ﻟا ﺴـﻬﻮري ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺪاﺋﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻤﺎل ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻋﻦ واﻟﺪه‬‫اﻟّﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻔﻮز ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺰﯾﺎدي ﻋﻦ اﻟﺸـﻬﺎب اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟّﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺣﺠﺎزي‬‫اﻟﻮاﻋﻆ ﻋﻦ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﻠﻘﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺟﻤﯿـﻞ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺮاﻓﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼـل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼـل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻟﻠﺒـﺎﺑﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﮐﺜﯿﺮون ﻏﯿﺮ ﻫﺆﻻء ﯾﻨﺘﻬﻮن اﻟﯽ دﯾﻨﮏ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ و اّﻣﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ اﻻرﺷﺎد ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﺟﻬﻮري ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﺮاﻓﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪150 :‬‬‫و ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﺨّﻔـ ﺎﺟﯽ ﻋﻦ اﻟﺒﺮﻫـﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼـل اﻟـّﺴ ﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺼﺮي و ﻫﻮ ﻏﯿﺮ اﻻﺟﻬﻮري ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﺴﻨﻬﻮري ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و اّﻣﺎ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﻋﺜﻤـﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺠﺰاﺋﺮي ﻋﺮف ﺑﻘـﺪورة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫ﻫﺎرون و أﺑﯽ زﯾﺪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺴـﻔﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد ﻣﻐﺮﺑﯽ و ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﯿﺨﻪ‬‫اﻟﻤﻌﻤﺮ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﺠﻮر ﻋﻦ اﻟﻨﺠﻢ اﻟﻐﯿﻄﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾـﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ اﻻرﺷﺎد ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻻﺟﻬﻮري و ﻗﺎﺿـﯽ‬‫اﻟﻘﻀﺎة اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟّﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺴـ ﺮاج ﻋﻤﺮ اﻟﺠﺎﻣﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺑـﺪر اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﮑﺮﺧﯽ و اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﻠﻘﻤﯽ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و اّﻣﺎ اﻟﮑﺮدّي ﻓﻌﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ روي ﺑﺎﻻﺟﺎزة اﻟﻌﺎّﻣـﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﻤﺲ اﻟّﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و اﮐﺜﺮ اﺧـﺬه ﻗﺮاءة و ﺳـﻤﺎﻋﺎ و ﻣﺸﺎﻓﻬﮥ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸـﻨﺎوي‬‫روي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺪوس ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤّﮑﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاوي ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ‬‫زﮐﺮّﯾﺎ و ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻦ واﻟﺪه ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ زﮐﺮّﯾﺎ و ﻋﻦ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ‬‫زﮐﺮّﯾﺎ و ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪151 :‬‬‫زﮐﺮّﯾﺎ ﺑﻼ واﺳـﻄﮥ و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ وﻟﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟّﺴﯿﻮﻃﯽ و روي اﻟﮑﺮدي اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺳﻠﻄﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻼﻣﮥ اﺧﺬ‬‫ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺰﯾﺎدي و ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ و ﺳﺎﻟﻢ اﻟّﺴﻨﻬﻮري و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻗﺮان اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اّﻣﺎ ﻟا ﻌﺠﯿﻤّﯽ‬‫ﻓﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺜﯿﺮون ﺳـّﻤﺎﻫﻢ ﻟﯽ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ و ﻟﻨﮑﺘﻒ ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﺷـﻬﺮﻫﻢ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻟﺸﻨﺎوي ﻋﻦ واﻟﺪه ﻋﻦ اﻟﺸﻌﺮاوي ﻋﻦ زﮐﺮﯾﺎ و‬‫ﻋﻦ اﻟﺸـﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﻧﺠﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻤﻐﺮﺑﯽ و اﻻﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫اﻟﻄﺒﺮي و اﻣﺎ اﻟﻨﺨﻠﯽ ﻓﺮوي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﻟﮑﺮدي و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﻢ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻟﻄﻮﺧﯽ اﻟﻤﺼـﺮي ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺰاﺣﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋّﻠـﺎن اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻣﮑـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اّﻣﺎ اﻟﺒﺼـﺮي ﻓﻤﺸﺎﯾﺨﻪ ﻫﻢ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 85‬از ‪324‬‬‫اﻟﻨﺨﻠﯽ و اﮐﺜﺮ اﻻﺧـﺬ ﻋﻦ اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و اﻟﮑﺮدي و ﻗـﺪ ﺳـﺮدﻧﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪﻫﻢ و ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ و ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم را ﻣﺤﺾ از ﺧـﺪﻣﺖ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد اﺧﺬ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﺑﻌﻀـﯽ ﮐﺘﺐ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ را‬‫ﻣﺜﻞ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻣﺸـﮑﺎة و ﻣﺴّﻮي ﺷـﺮح ﻣﻮّﻃﺄ ﮐﻪ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺣﺼﻦ ﺣﺼﯿﻦ و ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣﺬي از ﺧﺪﻣﺖ اﯾﺸﺎن ﻗﺮاءة و ﺳﻤﺎﻋﺎ‬‫ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻔﺘﯿﺶ اﺧﺬ ﻧﻤﻮده و ﻗﺪري از اواﺋﻞ ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﻧﯿﺰ ﺑﻄﺮﯾﻖ دراﯾﺖ از اﯾﺸﺎن ﺷﻨﯿﺪه و ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ را‬‫ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪152 :‬‬‫ﺳﻤﺎع ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺘﻈﻢ دارد ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﮐﻪ ﺑﺤﻀﻮر اﯾﺸﺎن ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ و اﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﻫﻢ ﺣﺎﺿـﺮ ﻣﯽﺑﻮد و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و ﺗﻨﻘﯿﺤﺎت اﯾﺸﺎن را‬‫ﻣﯽﺷـﻨﯿﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﻣﻠﮑﻪ ﻣﻌﺘﺪ ﺑﻬﺎ در ﻓﻬﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺣﺎدﯾﺚ و در ادراك دﻗﺎﺋﻖ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﻔﻀﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﺑﻌﺪ از ان ﺑﻨﺎﺑﺮ رﺳﻢ اﺟﺎزت‬‫از ﯾﺎران ﻋﻤﺪه اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﺷﺎه ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﻬﻠﺘﯽ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ وﻟﯽ اﻟﻠّﻬﯽ ﻧﯿﺰ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮد و ﺷﺎه ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﻬﻠﺘﯽ در ﺳـﻤﺎع‬‫و ﻗﺮاءة ﺑﺮ ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺪس ﺳّﺮه و دﯾﮕﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﻣﺤﺘﺮﻣﯿﻦ ﺷﺮﯾﮏ و رﻓﯿﻖ ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎن اول در دﯾﺎر‬‫ﺧﻮد ﺑﻌﻀـﯽ ﮐﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﻣﺸـﮑﺎة و ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺑﺨـﺪﻣﺖ واﻟـﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﮔﺬراﻧﯿـﺪه ﺑﻄﺮﯾﻖ دراﯾﺖ اﺧـﺬ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺑﻮدﻧﺪ و ﺳـﻨﺪ اﯾﺸﺎن ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ زاﻫﺪ ﺗﺎ ﻣﻼ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ دواﻧﯽ ﻣﯽرﺳﺪ و ﺳـﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﯾﺸﺎن در اواﺋﻞ اﻧﻤﻮذج اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ‬‫ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻧﯿﺰ ﺣﻀﺮت واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻓﻘﯿﺮ از ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻓﻀﻞ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﻨﺪ اﯾﻦ دﯾﺎر ﺑﻮدﻧﺪ اﺟﺎزت ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ و ﺳﻨﺪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺰ در رﺳﺎﺋﻞ اﯾﺸﺎن ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ آﺧﺮا ﺣﻀـﺮت واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره و در ﻣّﮑﻪ ﻣﻌّﻈﻤﻪ از اﺟّﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺣﺮﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳـﺘﻔﺎده اﯾﺸﺎن از ﺟﻨﺎب ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺪﻧﯽ ﻗﺪس ﺳّﺮه ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﻪ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﻋﺼﺮ ﺧﻮد‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ درﯾﻦ ﺑـﺎب رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﺳـﻼﻓﻪ و ﻣﺸـﺎﯾﺨﻪ و از ﺣﺴﻦ اﺗﻔﺎﻗـﺎت آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه ﺳـﻨﺪ ﻣﺴـﻠﺴﻞ دارﻧﺪ‬‫ﺑﺼﻮﻓﯿﺎن و ﻋﺮﻓﺎ ﺗﺎ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻧﺼﺎري و ﻫﻮ اﻧّﻪ اﺧﺬ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷﯽ و ﻫﻮ‬‫ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ اﺣﻤﺪ اﻟّﺸﻨﺎوي و ﻫﻮ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘّﺪوس اﻟّﺸﻨﺎوي و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪153 :‬‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻟا ﺒﮑﺮي و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ و اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ و ﻫﻮﻻء ﮐّﻠﻬﻢ ﻣﻦ‬‫اﺟﻠّـﮥ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺪوس ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ و ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب اﻟﺸـﻌﺮاوي و ﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻻﻧﺼﺎري و اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺒﮑﺮي ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟﻠّﻪ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ‬‫زﮐﺮﯾﺎ و ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه و ﻋﻦ اﻟﺰﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و اّﻣﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻓﻌﻦ ﻋّﻤﻪ ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺪس ﺳﺮه از ﺷﯿﺦ ﺣﺴﻦ ﻋﺠﯿﻤﯽ اﺧﺬ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺷﯿﺦ ﻋﺠﯿﻤﯽ‬‫ﺷﺎﮔﺮد ﺷﯿﺦ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺎﺑﻠﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ ﺳﻨﻬﻮري و ﺳﺎﻟﻢ ﺳﻨﻬﻮري از ﺷﯿﺦ ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻏﻨﯿﻄﯽ‬‫ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺠﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﻏﻨﯿﻄﯽ از ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﻧﺼﺎري اﺧﺬ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﺑﻮﺳﺎﺋﻂ ﺑﺴـﯿﺎر از ﺷﯿﺦ‬‫ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ اﺧـﺬ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﻋﺼـﺮ ﺧﻮد در ﻣﮑﻪ ﺑﻮدﻧﺪ اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺷـﯿﺦ‬‫اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ از ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣّﺰاﺣﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺳﺒﮑﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻘﺪﺳﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ‬‫زﮐﺮﯾﺎ و ﻧﯿﺰ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺼﺮي اﺧﺬ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و اﯾﺸﺎن از اﻗﺮان ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ ﺑﻮدﻧﺪ و از ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻧﺨﻠﯽ اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻣﻐﺮﺑﯽ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ازﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰان ﺑﺪو واﺳﻄﻪ‬‫ﯾﺎ ﺳﻪ واﺳﻄﻪ ﺑﻄﺮق ﮐﺜﯿﺮه و ﺷﺠﺮه ﻣﻠﺘﻔﻪ ﺑﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﺷﯿﺦ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪154 :‬‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺨﺎوي و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺳﻨﺒﺎﻃﯽ و ﺳﯿﺪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ ﻣﯽرﺳﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 86‬از ‪324‬‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ و ﺣﺎﻓﻆ وﻗﺖ ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﻨﻬﺎ داﺋﺮ و ﺳﺎﺋﺮ و اﺳﺎﻧﯿﺪ اﯾﻨﻬﺎ در آﻓﺎق ﻣﺸﻬﻮر و ﻣﻌﺮوﻓﺴﺖ‬‫‪ -6‬ﺣﺎﮐﻢ‬‫وﺟﻪ ﺷـﺸﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل زﻋﻢ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪوﯾﻪ ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﻀّﺒﯽ اﻟﻄﻬﻤﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤـﺎﮐﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺑﺎﯾﻦ اﺳﻨﺎد اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺰاﻫﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﺷﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻮاﻋﻆ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻫﺬا‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ وارة ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻌﺒﺴﯽ‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻻزدي ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ اﻟﺤﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻟﻢ اﮐﺘﺒﻪ اﻻ ﺑﻬﺬا اﻻﺳـﻨﺎد و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻓﻬﺬا ﻧﻘﻞ اﻟّﻨﺎﻗﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻫﻮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻌﺮوق اﻻﺷـﺘﺒﺎه و اﻻﻟﺘﺒﺎس‬‫ﺣـﺎﺳﻢ و ﻟﺒﻨﯿـﺎن اﻻﻧﮑـﺎر اﻟﺠـﺎﻟﺐ ﻟﻠﺨﺴـﺎر ﻫـﺎدم و ﻟﻈﻬـﻮر اﻟﻤﺠـﺘﺮﺋﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺑﻄـﺎل و اﻻدﻏـﺎل ﻗـﺎﺻﻢ و ﻟﺤﺒﺎﺋـﻞ اﻟﻤﺴّﻮﻟﯿﻦ و اﻟﺨـﺎدﻋﯿﻦ‬‫اﻟﻤﻤﺎذﻗﯿﻦ ﻓﺎﺻﻢ و ﻷﺷﺮاك اﻟﻤﻠّﺒﺴﯿﻦ و اﻟﻤﺪﻟّﺴﯿﻦ ﺧﺎرم و ﻟﻔﺨﺎخ اﻟﻤﺸّﮑﮑﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪155 :‬‬‫و اﻟﻤﻤّﻮﻫﯿﻦ ﺟﺎزم و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را در آن ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده از ﮐﺘﺐ ﻣﻤـﺪوﺣﻪ ﻣﻌﺘﻤـﺪه ﻣﻌﺘﺒﺮه و‬‫اﺳـﻔﺎر ﺟﻠﯿﻠﮥ اﻟﻘﺪر ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﺸـﻬﻮره اﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﮐﺎﻧﺖ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻣﻦ اﺟّﻞ اﻟﺒﻼد و‬‫اﻋﻈﻤﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﻌﺪ ﺑﻐﺪاد ﻣﺜﻠﻬﺎ و ﻗﺪ ﻋﻤﻞ ﻟﻬﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺗﺎرﯾﺨﺎ ﺧﻀﻊ ﻟﻪ ﺟﻬﺎﺑﺬة اﻟﺤّﻔﺎظ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﺳّﯿﺪ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و‬‫ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ان ﮐﺎن اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻻﺳﻼﻣّﯿﮥ اﻟّﺎ اّن ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻃﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﺮ و ذﻟﮏ ﻻن ﺑﻐﺪاد و ان ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻮد ﺑﻌﺪ‬‫ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر اﻻ ان ﻋﻠﻤﺎءﻫﺎ اﻗـﺪم ﻻﻧﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ دار ﻋﻠﻢ و ﺑﯿﺖ رﯾﺎﺳـﮥ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺮﺗﻔﻊ اﻋﻼم ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺛﻢ ان اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻗﺒﻞ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺑﺪﻫﺮ و ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫ﺟﺎء ﺑﻌـﺪه ﻓﻠﻢ ﯾﺎت اﻟّﺎ و ﻗـﺪ دﺧﻞ ﺑﻐﺪاد ﻣﻦ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻋﺪدا ﻓﺎﺣﺘﺎج اﻟﯽ ﻧﻮع ﻣﻦ اﻻﺧﺘﺼﺎر ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻤﻬﻢ و اّﻣﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﺎﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮه‬‫ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ او ﺷـﯿﻮخ ﺷـﯿﻮﺧﻪ او ﻣّﻤﻦ ﺗﻘﺎرب ﻣﻦ دﻫﺮه ﻟﺘﻘـﺪم اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺗﺎﺧﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﻠﻤﺎ ﻗّﻞ اﻟﻌﺪد ﻋﻨﺪه ﮐﺜﺮ اﻟﻤﻘﺎل و اﻃﺎل ﻓﯽ‬‫اﻟّﺘﺮاﺟﻢ و اﺳـﺘﻮﻓﺎﻫﺎ و ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ واﺿـﺢ اﻟﻌـﺬر اﻟـﺬي اﺑﺪﯾﻨﺎه و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻋﻦ اﺳﺎﻣﯽ اﻟﮑﺘﺐ و‬‫اﻟﻔﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻮارﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻣﻨﻬﺎ ﺗﺎرﯾﺦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻫﻮ‬‫ﮐﺒﯿﺮ اّوﻟﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟـﺬي اﺧﺘﺎر ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟـﺦ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ و ﻋﻨـﺪي ﺳـّﯿﺪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻟﻠﺒﻼد ﻓﺎﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮه ﻣﻦ‬‫اﺷﯿﺎﺧﻪ او اﺷﯿﺎخ اﺷﯿﺎﺧﻪ و ﻏﺎﯾﺖ ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﻘﺪ و ﻣﻬﺎرت و اﻗﺼﺎي ﺣﺬق و ﺑﺮاﻋﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻘﺎم و ﺳﻤﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪156 :‬‬‫رﺗﺒﻪ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺤﻞ و رﻓﻌﺖ ﺷﺎن ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﺣﺎﺟﺖ ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ وﻓﺎﻗﺖ اﯾﻀﺎح و ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻧـﺪارد ﺷـﻤﺲ‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪوﯾﻪ ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ اﻟّﻀّﺒﯽ‬‫اﻟﻄﻬﻤـﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و اﻟﻤﺆﻟّﻒ ﻓﯿﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ‬‫اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻋﺎرﻓﺎ واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟـّﺼ ﻌﻠﻮﮐﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ اﻟﯽ‬‫اﻟﻌﺮاق و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﻟﻔﻘﯿﻪ و ﻗـﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه اﯾﻀﺎ ﺛﻢ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و ﺳـﻤﻌﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻻ‬‫ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة ﻓﺎن ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﯾﻘﺮب ﻣﻦ اﻟﻔﯽ رﺟﻞ ﺣﺘﯽ روي ﻋﻤﻦ ﻋﺎش ﺑﻌـﺪه ﻟﺴـﻌﮥ رواﯾﺘﻪ و ﮐﺜﺮة ﺷـﯿﻮﺧﻪ و ﺻـّﻨﻒ ﻓﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ ﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 87‬از ‪324‬‬‫ﯾﺒﻠﻎ اﻟﻔﺎ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺟﺰء ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺼـﺤﯿﺤﺎن و اﻟﻌﻠﻞ و اﻻﻣﺎﻟﯽ و ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺸـﯿﻮخ و اﻣﺎﻟﯽ اﻟﻌﺸـﯿﺎت و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺸـﯿﻮخ و اّﻣﺎ ﻣﺎ ﺗﻔّﺮد ﺑﺎﺧﺮاﺟﻪ‬‫ﻓﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻋﻠﻤﺎء ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و اﻟﻤﺪﺧﻞ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻣﺎ ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻻﻣـﺎﻣﯿﻦ و ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻣـﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز رﺣﻠﺘﺎن و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺮﺣﻠـﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻧﺎﻇﺮ‬‫اﻟﺤّﻔﺎظ و ذاﮐﺮ اﻟﺸـﯿﻮخ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻬﻢ اﯾﻀﺎ و ﺑﺎﺣﺚ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻓﺮﺿـﯿﻪ و ﺗﻘّﻠﺪ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ‬‫اﯾﺎم اﻟّﺪوﻟﮥ اﻟﺴﺎﻣﺎﻧﯿﮥ و وزارة أﺑﯽ ﻧﺼﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﻌﺘﺒﯽ و ﻗﻠّﺪ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻗﻀﺎء ﺟﺮﺟﺎن ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻨﻔﺬوﻧﻪ ﻓﯽ رﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪157 :‬‬‫ﻣﻠﻮك ﺑﻨﯽ ﺑﻮﯾﻪ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ ‪ 321‬اﺣـﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺛﺎﻟﺚ ﺻـﻔﺮ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﺎل اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻرﺷﺎد ﺗﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و‬‫اﻣﻠﯽ ﺑﻤﺎ وراء اﻟّﻨﻬﺮ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺑﺎﻟﻌﺮاق ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻻزﻣﻪ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘّﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ و ﻧا ﻈﺎرﻫﻤﺎ‬‫و ﺣﻤـﺪوﯾﻪ ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻤﯿﻢ و ﺿّﻢ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﻮاو و ﻓﺘﺢ اﻟﻤﺜّﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻫﺎء ﺳﺎﮐﻨﮥ و اﻟﺒّﯿﻊ‬‫ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮّﺣﺪة و ﮐﺴـﺮ اﻟﯿﺎء اﻟﻤﺜّﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺗﺸﺪﯾﺪﻫﺎ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻋﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﮥ و اﻧّﻤﺎ ﻋﺮف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﺘﻘّﻠﺪه اﻟﻘﻀﺎء و ﻋﻤﺎد اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔـﺪاء اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮّﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻤﺪوﯾﻪ ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ اﻟّﻀّﺒﯽ اﻟّﻄﻬﻤﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و اﻟﻤﺆﻟّﻒ ﻓﯿﻪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ‬‫اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺑﻠﻐﺖ ﻋّﺪة ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯿﻦ و ﺻـّﻨﻒ ﻋّﺪة ﻣﺼّﻨﻔﺎت ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺼﺤﯿﺤﺎن و اﻻﻣﺎﻟﯽ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و‬‫اﻧّﻤـﺎ ﻋﺮف اﺑﻮه ﺑﺎﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻷـﻧّﻪ ﺗﻮﻟّﯽ اﻟﻘﻀـﺎء ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈّﻔﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘـﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ ﺗـﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪوﯾﻪ ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ اﻟـّﻀ ّﺒﯽ اﻟﻄﻬﻤـﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﺤـﺎﮐﻢ‬‫اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﻋﺼﺮه و اﻟﻤﺆﻟّﻒ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻖ إﻟﯿﻪ ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺑﻠﻐﺖ ﺷﯿﻮﺧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪158 :‬‬‫اﻟﻔﯿﻦ و ﻟﻪ اﻟﺼـﺤﯿﺤﺎن و اﻻﻣﺎﻟﯽ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﺮف اﺑﻮه ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﺘﻮﻟﯿﻪ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن‬‫در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬـﺎ اﻻﻣـﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ‬‫اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي اﻣـﺎم اﻫـﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ وﻗﻌﺘﻪ ﮐﺘﺐ ﻋﻦ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯽ ﺷـﯿﺦ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ و ﺻـّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ اﻟـّﺼ ﻌﻠﻮﮐّﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻻزﻣﻪ اﻟّﺪار ﻗﻄﻨﯽ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘّﻔﺎل اﻟﺸﺎﺷﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ‬‫ﺑﻌـﺪ اﻃﻨﺎب در ﻣـﺪح ﺣﺎﮐﻢ و ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﺤﺎﺳﻦ او در ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺣﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻀـﯽ اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺨﻠﻒ ﺑﻌﺪه ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﺛﺎﻣﻦ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻀّﺒﯽ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺜﻘـﮥ اﻟﺜﺒﺖ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺻﺪﻗﻪ و ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣّﻖ ﻣﻌﺮﻓﺘﻪ‬‫اﮐﺜﺮ اﻟّﺮﺣﻠﮥ و اﻟﺴـﻤﺎع ﺣﺘﯽ ﺳﻤﻊ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻣﻦ ﻧﺤﻮ اﻟﻒ ﺷﯿﺦ و ﻓﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ اﮐﺜﺮ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﺳﻨﮥ‬‫ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ او اﻟﻒ ﻗﺎﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳﯽ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ اﻟﻒ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻋﻨﻪ ﺷﺮﺑﺖ ﻣﺎء‬‫زﻣﺰم و ﺳﺄﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﺮزﻗﻨﯽ ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻫﻮ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪون ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻟﻀﺒﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪159 :‬‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻤﺘﻨّﻮﻋـﮥ ﮐﺎن ﻓﺮﯾﺪ ﻋﺼـﺮه و وﺣﯿﺪ وﻗﺘﻪ ﺧﺎّﺻﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟﻪ‬‫ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت اﻟﮑﺒﯿﺮة و اﻟﻐﺮﯾﺒﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ﻓﯽ ﺷﯿﺒﻪ و ﮐﺘﺐ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟّﺴﻤﺎك و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟّﻨﺠﺎر و أﺑﯽ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ‬‫زﯾﺎد و دﻋﻠﺞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺛﻢ وردﻫﺎ و ﻗﺪ ﻏﻠﺐ ﺷـﯿﺒﻪ ﻓﺤّﺪث ﺑﻬﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﻻﺻّﻢ و أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 88‬از ‪324‬‬‫ﻫﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻮارس و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و اّول ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و‬‫ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻّﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟّﻨﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪوﯾﻪ ﺑﻦ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ اﻟّﻀﺒّﯽ اﻟّﻄﻬﻤـﺎﻧّﯽ اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ اﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮد در‬‫ﻋﺼـﺮ ﺧﻮد و در ان ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎ ﺗـﺎﻟﯿﻒ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺜـﻞ آن ﻣﺴـﺒﻮق ﻧﺸـﺪه ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎرف واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﺗﻔّﻘﻪ ﺑﺮ اﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫ﺻﻌﻠـﻮﮐﯽ ﮐﺮده ﺑﻌﺮاق آﻣـﺪ و ﺑﺮ أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه ﻓﻘﯿﻪ ﻗﺮاءت ﻧﻤـﻮد و ﻃﻠﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮد و ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮوي ﻏـﺎﻟﺐ ﺷـﺪ و ﺑـﺪان‬‫ﺷﻬﺮت ﯾﺎﻓﺖ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺷـﻨﯿﺪه ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮخ او ﺑﺪو ﻫﺰار ﮐﺲ ﻣﯽرﺳﺪ از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ او زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪ ﻫﻢ‬‫راوﯾﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺳـﻌﺖ رواﯾﺖ و ﮐﺜﺮت ﺷـﯿﻮخ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﺶ در ﻋﻠﻮم ﺑﯿﮏ ﻫﺰار و ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺟﺰو ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺼـﺤﯿﺤﺎن و اﻟﻌﻠﻞ و اﻻﻣﺎﻟﯽ و‬‫ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺸﯿﻮخ و اﻣﺎﻟﯽ اﻟﻌﺸﯿﺎت و ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺸﯿﻮخ و آﻧﭽﻪ ﺑﺎﺧﺮاج آن ﻣﺘﻔّﺮد ﮔﺸﺘﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺣﺪﯾﺚ و ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪160 :‬‬‫ﻋﻠﻤﺎء ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و اﻟﻤﺪﺧﻞ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻣﺎ ﺗﻔّﺮد ﺑﻪ ﮐّﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯿﺴﺖ‬‫او را ﺑﺴﻮي ﺣﺠﺎز و ﻋﺮاق دو رﺣﻠﺘﺴﺖ رﺣﻠﺖ ﺛﺎﻧﯿﻪ در ﺳـﻨﮥ ﺳّﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺑﻮد ﺑﺎ ﺣّﻔﺎظ ﻣﻨﺎﻇﺮه ﮐﺮده و ﺑﺎ ﺷـﯿﻮخ ﻣﺬاﮐﺮه ﻧﻤﻮده و از‬‫آﻧﻬـﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﺑـﺎ دار ﻗﻄﻨﯽ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ﻧﻤﻮده و وي آن را ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺧﻠﯿﻠﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻرﺷﺎد ﮔﻔﺘﻪ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺷـﻨﯿﺪه و اﻣﻼ در‬‫ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ در ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻧﻤﻮده و در ﻋﺮاق ﺑﺴـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و دار ﻗﻄﻨﯽ ﻻزم او ﮔﺮدﯾﺪه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗّﻔﺎل ﺷﺎﺷﯽ و اﻧﻈﺎر او‬‫از وي راوياﻧﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺷﺪه ﺑﻮد در ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﯿﻦ در اّﯾﺎم دوﻟﺖ ﺳﺎﻣﺎﻧّﯿﻪ و وزارت أﺑﯽ اﻟّﻨﺼﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﻌﺘﺒﯽ‬‫ﺑﻌﺪه ﻗﺎﺿـﯽ ﺟﺮﺟﺎن ﮔﺸﺘﻪ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺷﺪ در ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺎﮐﻢ او را از آن ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻃﻬﻤﺎﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﯿﮑﯽ از‬‫اﺟـﺪاد اوﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﻬﻤﺎن ﻧﺎم داﺷﺖ و اﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ ﺑﻔﺘـﺢ ﻣﻮﺟﺪه و ﺗﺸﺪﯾﺪ ﺗﺤﺘﯿﻪ از آن ﺧﻮاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺟﺪاد او ﺑّﯿﻊ ﺑﻮد ﺑّﯿﻊ را در ﻟﻐﺖ‬‫ﻫﻨـﺪي ﺑﯿﻮﭘﺎري ﻧﺎﻣﻨﺪ ﺗﻮﻟﺪ او در ﺳـﻨﮥ ‪ 321‬اﺣـﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ در ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺑﻮده در ﺻـﻐﺮ ﺳﻦ ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮد ﭘﺪر و‬‫ﻣﺎﻣﻮي او او را ﺑﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﺗﺮﻏﯿﺐ و ﺗﻘﯿﯿـﺪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﭘﺪرش ﻣﺴـﻠﻢ را دﯾﺪه ﺑﻮد و او از ﭘﺪر ﺧﻮد رواﯾﺖ دارد و از اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺻﻢ و اﺑﻮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻـﺧﺮم و اﺑـﻮ اﻟﻌـّﺒ ﺎس ﺑﻦ ﻣﺤﺒﻮب و اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﺴـّﻤﺎك و اﺑﻮ ﻋﻠّﯽ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري و دﯾﮕﺮ اﺟّﻠﻪ ﻋﻠﻤـﺎي اﯾﻦ ﻓﻦ و اﺑﻮ ذر ﻫﺮوي‬‫ﺻﺎﺣﺐ رواﯾﺖ ﺑﺨﺎري و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﺧﻠﯿﻠﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻗﺸـﯿﺮي و ﺑﯿﻬﻘﯽ و دﯾﮕﺮ اﺳﺎﺗـﺬه اﯾﻦ ﺻـﻨﻌﺖ از وي رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮔﻮﯾﻨﺪ در‬‫زﻣﺎن وي ﭼﻬﺎر ﮐﺲ در ﻣﻤﻠﮑﺖ اﺳﻼم ﺳﺮآﻣﺪ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺑﻮدﻧﺪ دار ﻗﻄﻨﯽ در ﺑﻐﺪاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪161 :‬‬‫و ﺣﺎﮐﻢ در ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه در اﺻـﻔﻬﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ در ﻣﺼﺮ در ﻣﯿﺎن اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﮑﻢ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ دار ﻗﻄﻨﯽ‬‫در ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻋﻠﻞ ﻣﻤﺘﺎز و ﻣﺴـﺘﺜﻨﯽ ﺑﻮد و ﺣﺎﮐﻢ در ﻓﻦ ﺗﺼﻨﯿﻒ و ﺗﺮﺗﯿﺐ دﺧﻞ ﺗﻤﺎم داﺷﺖ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه در ﮐﺜﺮت اﺣﺎدﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﺖ واﺳﻌﻪ‬‫ﻣﺘﻔّﻮق ﺑﻮد و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ را در ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺳـﺒﺎب ﺗﺒﺤﺮ زاﺋﺪﺳﺖ وﻓﺎﺗﺶ ﻋﺠﯿﺐ ﻃﻮر واﻗﻊ ﺷﺪ روزي در ﺣّﻤﺎم درآﻣﺪ و ﻏﺴﻞ ﺑﺮآورد ﭼﻮن‬‫از آﻧﺠﺎ ﺑﺮآﻣﺪ آﻫﯽ ﮐﺸـﯿﺪ و ﺟﺎن داد ﻫﻨﻮز ﻟﻨﮓ ﺑﺴـﺘﻪ ﺑﻮد و ﺟﺎﻣﻬﺎ ﻧﭙﻮﺷـﯿﺪه و اﯾﻦ واﻗﻌﻪ در ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ رو داده‬‫ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت ﺑﺨﻮاب دﯾﺪﻧﺪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺘﻢ ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ در ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﮔﻔﺖ در ﻧﻮﺷـﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺘﻬﯽ آري ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭼﯿﺰﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻦ او ﻧﺠﺎت ﻣﯽﺑﺨﺸـﺪ ﺗﺎ ﺑﺨﻮاﻧﺪن و رواﯾﺖ ﮐﺮدن و رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺶ ﺑﻤﺮدم و ﺧﻮد ﺑﺮ ان ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮدن ﭼﻪ رﺳﺪ اﻟّﻠﻬﻢ اﺟﻌﻠﻨﺎ ﻣﻨﻬﻢ و‬‫اﺣﺸﺮﻧﺎ ﻓﯽ زﻣﺮﺗﻬﻢ ﺑﺠﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ارزﻗﻨﺎ ﺷﻔﺎﻋﺘﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ آﻣﯿﻦ ﺣﻤﺪوﯾﻪ ﺑﻔﺘﺢ ﺣﺎ و ﺳﮑﻮن ﻣﯿﻢ و ﺿّﻢ‬‫دال و ﺳـﮑﻮن واو و ﻓﺘـﺢ ﯾـﺎﺳﺖ ﻗـﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن و ﻣﺒـﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﺴﻢ اﻻول ﻓﯽ‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﯾﻨﻘﺴﻢ اﻟﯽ ﻋﺸـﺮة اﻧـﻮاع ﺧﻤﺴـﮥ ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﺘﻔـﻖ ﻋﻠﯽ ﺻـّﺤﺘﻬﺎ و ﺧﻤﺴـﮥ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﯽ ﺻـﺤﺘﻬﺎ اﻟﻨﻮع اﻻـّول ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺘﯿـﺎر‬‫اﻻﻣﺎﻣﯿﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻫﯽ اﻟﺪرﺟﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻫﻮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺬي ﯾﺮوﯾﻪ اﻟﺼـﺤﺎﺑﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر‬‫ﺑﺎﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻟﻪ راوﯾﺎن ﺛﻘﺘﺎن ﺛﻢ ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯽ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺎﻟّﺮواﯾﮥ ﻋﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻪ راوﯾﺎن ﺛﻘﺘﺎن ﺛﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 89‬از ‪324‬‬‫ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺘﻘﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪162 :‬‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﻟﻪ رواة ﻣﻦ اﻟّﻄﺒﻘﮥ اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﺛﻢ ﯾﮑﻮن ﺷـﯿﺦ اﻟﺒﺨﺎري او ﻣﺴـﻠﻢ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ ﻣﺸـﻬﻮرا ﺑﺎﻟﻌﺪاﻟﮥ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻓﻬﺬه اﻟﺪرﺟﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء ﻣﻦ‬‫اﻟﺼﺤﯿﺢ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﯾﺴﯿﺮه ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﺬا اﻟﺸﺮط اﻟﺬي ذﮐﺮﻧﺎه ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻏﯿﺮه اّن ﻫﺬا اﻟﺸﺮط ﻏﯿﺮ‬‫ﻣّﻄﺮد ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﺎﻧّﻬﻤﺎ ﻗـﺪ اﺧﺮﺟﺎ ﻓﯿﻬﻤﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺸـﺮط و اﻟّﻈّﻦ ﺑﺎﻟﺤﺎﮐﻢ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا ﻓﺎﻧّﻪ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﻬـﺬا‬‫اﻟﻔّﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻐﻮاﻣﻀﻪ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺄﺳﺮاره و ﻣﺎ ﻗﺎل ﻫﺬا اﻟﻘﻮل و ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﮑﻢ اﻻ ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻔﺘﯿﺶ و اﻻﺧﺘﺒﺎر و اﻟﺘﯿّﻘﻦ ﻟﻤﺎ ﺣﮑﻢ ﺑﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﺛﻢ ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﺎ ﯾـّﺪﻋﯿﻪ ﻫـﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ اﻧّﻪ ﺗﺘّﺒﻊ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﻓﻮﺟﺪ ﻓﯿﻬﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻟﻢ ﺗﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮط اﻟّﺬي ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﮐﻢ و‬‫ﻫـﺬا ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﯾﻤﮑﻨﻪ ان ﯾﻨﻘﺾ ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﻧﺎﻗﻀﺎ و ﻻ ﯾﺼـﻠﺢ ان ﯾﮑﻮن داﻓﻌﺎ ﻟﻘﻮل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﺎّن اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣﺜﺒﺖ و ﻫـﺬا ﻧﺎف و اﻟﻤﺜﺒﺖ ﯾﻘـﺪم‬‫ﻋﻠﯽ اﻟّﻨـﺎﻓﯽ و ﮐﯿﻒ ﯾﺠﻮز ﻟﻪ ان ﯾﻘﻀـﯽ ﺑﺎﻧﺘﻔﺎء ﻫـﺬا اﻟﺤﮑﻢ ﺑﮑﻮﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺠـﺪه و ﻟﻌﻞ ﻏﯿﺮه ﻗـﺪ وﺟـﺪه و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ و ﺑﻠﻎ ﺳﻮاه و ﺣﺴﻦ اﻟﻈّﻦ‬‫ﺑﺎﻟﻌﻠﻤـﺎء اﺣﺴﻦ و اﻟﺘﻮّﺳـ ﻞ ﻓﯽ ﺗﺼـﺪﯾﻖ اﻗﻮاﻟﻬﻢ اوﻟﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺎﮐﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻔّﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻐﻮاﻣﺾ ان و ﻋﺎرف‬‫ﺑﺎﺳـﺮار آن ﺑﻮده ﻧﻤﯽﮔﻮﯾـﺪ آﻧﭽﻪ را ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﻌـﺪ ﺗﻔﺘﯿﺶ و اﺧﺘﺒـﺎر و ﺗﯿﻘﻦ ﺑـﺂﻧﭽﻪ ﺣﮑﻢ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺛﺒـﺎت ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ دﯾﮕﺮان‬‫ﻣﻘّﺪﻣﺴﺖ و ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ﺑﺤﺎﮐﻢ اﺣﺴﻨﺴﺖ و ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻗﻮل او اوﻻﺳﺖ و ﻓﯽ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺪح اﻟﺠﻠﯿﻞ و اﻟﺜﻨﺎء اﻟﺠﻤﯿﻞ ﻣﺎ ﯾﺮوي اﻟﻐﻠﯿﻞ و‬‫ﯾﺸﻔﯽ اﻟﻌﻠﯿﻞ و ﯾﺴﺘﺎﺻﻞ ﺷﺎﻓﮥ اﻟﻘﺎل و اﻟﻘﯿﻞ و ﯾﺤﺘﺎج اّس اﻻرﺗﯿﺎب و اﻟﺘﺸﮑﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪163 :‬‬‫اﻟﺮﮐﯿـﮏ ﻓﯽ ﺷـﺎن ﻫـﺬا اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻨﺒﯿـﻞ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻬـﺪي ﻣﻦ ﯾﺸﺎء اﻟﯽ ﺳﻮاء اﻟّﺴﺒﯿﻞ و ﻓﺨﺮ رازي در رﺳﺎﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻣـﺬﻫﺐ او‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮون ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﻓﺎﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻗّﻮة و اﺷّﺪﻫﻢ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻫﺆﻻء و ﻫﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺪار ﻗﻄﻨﯽ و‬‫اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﺑـﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ‬‫اﻟﺠﻮزﻗﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻤّﺘﻔﻖ و اﻻﻣﺎم اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺑﺤﺮا ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫اﻟﻠﻐـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ وﺻـﻔﻪ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻤﺎ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﺪﯾﺪ ﻻﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﯾﻌﻨﻮن داود اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻪ َو َأﻟَﱠﻨﺎ ﻟَُﻪ اﻟ َْﺤِﺪﯾَﺪ‬‫ﻓﻬﺆﻻء اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺻـﺪور ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻫﻢ ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ ﻣّﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻌﻈﯿﻢ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻤﺒﺎﻟﻐـﮥ ﻓﯽ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﮑّﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﻔﺮد ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﻣﺂﺛﺮه و ﮐّﻞ ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻌّﻈﻤﯿﻦ ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻌﺘﺮﻓﯿﻦ‬‫ﺑﺘﻘّﺪﻣﻪ و ﺗﻔّﺮده ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ از روي ﻋﻠﻢ و اﻗﻮاﯾﺸﺎن از روي ﻗﻮت و اﺷّﺪ اﯾﺸﺎن از‬‫روي ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﻣﺜﻞ اﺑﻮ داود ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻨﻦ و اﻣﺜﺎﻟﺶ از ﺻﺪور اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﻮده و رازي اﺛﺒﺎت ﺟﻼﻟﺘﺸﺎن ﺷﺎﻓﻌﯽ‬‫ﺑﻤـﺪح و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿـﻞ ﺣـﺎﮐﻢ و اﻣﺜﺎل او ﺷﺎﻓﻌﯽ را ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﻮدي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻷﺳـﻤﺎء ﮔﻔﺘﻪ و اﺿـﺒﻂ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﺳـﻤﺎء‬‫اﻻﺷﺨﺎص و اﻟﻠّﻐﺎت و اﻟﻤﻮاﺿﻊ ﮐّﻞ ﻣﺎ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪164 :‬‬‫ﺿﺒﻂ ﺑﺘﻘﯿﯿـﺪه ﺑﺎﻟﺤﺮﮐﺎت و اﻟّﺘﺨﻔﯿﻒ و اﻟّﺘﺸﺪﯾـﺪ و اّن ﻫـﺬا اﻟﺤﺮف ﺑﺎﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ او اﻟﻐﯿﻦ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﻣﺎ اﺷـﺒﻬﻪ و اﻧﻘﻞ ﮐّﻞ ذﻟﮏ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤّﻘﻘﺎ ﻣﻬـّﺬﺑﺎ ﻣﻦ ﻣﻈﺎﻧّﻪ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪة و ﮐﺘﺐ اﻫﻞ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻓﯿﻪ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺸـﻬﻮرا ﻻ اﺿـﯿﻔﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ اﻟﯽ ﻗﺎﺋﻠﻪ ﻟﮑﺜﺮﺗﻬﻢ و ﻋﺪم اﻟﺤﺎﺟﮥ‬‫إﻟﯿﻪ و ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻏﺮﯾﺒـﺎ اﺿـﯿﻔﻪ اﻟﯽ ﻗـﺎﺋﻠﻪ او ﻧـﺎﻗﻠﻪ و ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻣﻦ اﻷﺳـﻤﺎء و ﺑﯿـﺎن اﺣﻮال اﺻـﺤﺎﺑﻬﺎ ﻧﻘﻠﺘﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤّﻔـ ﺎظ اﻻﻋﻼـم‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻻﻣﺎﻣـﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ و اﻟﻤﻌﺘﻤﺪﯾﻦ ﻋﻨﺪ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ و ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻦ ﺧّﯿﺎط اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﻨﺎن و‬‫اﻟّﻄﺒﻘﺎت اﻟـّﺼ ﻐﯿﺮ و اﻟّﻄﺒﻘﺎت اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻤﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗـﺪي و ﻫﻮ ﺛﻘﮥ و ان ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻮاﻗﺪي ﺿـﻌﯿﻔﺎ و ﻣﻦ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ‬‫ﻻﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟﺜﻘﺎت ﻻﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﺑﮑﺴـﺮ اﻟﺤﺎء و ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ و ﺗﺎرﯾﺦ دﻣﺸﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 90‬از ‪324‬‬‫ﻟﻠﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻮارﯾﺦ اﻟﮑﺒﺎر و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﺳـﻤﺎء اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﺎﻹﺳﺘﯿﻌﺎب ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ و ﮐﺘﺎب‬‫اﺑﻦ ﻣﻨﺪة و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻤﻐﺎزي و اﻟّﺴـ ﯿﺮ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﺿـﺒﻂ اﻷﺳـﻤﺎء ﮐﺎﻟﻤﺆﺗﻠﻒ و اﻟﻤﺨﺘﻠﻒ‬‫ﻟﻠـّﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي و اﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻـ و ﻏﯿﺮﻫـﺎ اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺎﮐﻢ از اﺋّﻤﻪ ﺣّﻔﺎظ‬‫اﻋﻼـﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺸـﻬﻮراﻧﺪ ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ‪ ،‬در ﺑﯿﺎن اﺣﻮال رﺟﺎل و ﻣﻌﺘﻤﺪاﻧـﺪ ﻧﺰد ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻤﺎ و ﻧﯿﺰ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﻧﻮوي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺑﺨﺎري ﺣﺎﮐﻢ از اﻋﻼم ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ و اﺻﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪165 :‬‬‫ﻓﻀـﻞ و ورع و دﯾﻦ و ﺣّﻔـ ﺎظ ﺛﻘـﺎت ﻣﺘﻘﻨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺠـﺎزﻓﺖ در ﻋﺒﺎرات ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺎّﻣﻞ در آن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺣﺮز آن ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و‬‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺑﺮ ﺻﯿﺎﻧﺖ آن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ اﺷّﺪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻣﺪح اﻟﺒﺨﺎري ﻋﻦ ﺟﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﻬﺬه اﺣﺮف ﻣﻦ‬‫ﻋﯿﻮن ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﺻـﻔﺎﺗﻪ و درر ﺷـﻤﺎﺋﻠﻪ و ﺣﺎﻻﺗﻪ اﺷﺮت إﻟﯿﻬﺎ اﺷﺎرات ﻟﮑﻮﻧﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺮوﻓﺎت اﻟﻮاﺿﺤﺎت و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﻻ ﺗﺴﺘﻘﺼﯽ ﻟﺨﺮوﺟﻬﺎ ﻋﻦ‬‫ان ﺗﺤﺼـﯽ و ﻫﯽ ﻣﻨﻘﺴﻤﮥ اﻟﯽ ﺣﻔﻆ و دراﯾﮥ و اﺟﺘﻬﺎد ﻓﯽ اﻟﺘﺤﺼﯿﻞ و رواﯾﮥ و ﻧﺴﮏ و اﻓﺎدة و ورع و زﻫﺎدة و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺗﻘﺎن و ﺗﻤّﮑﻦ و‬‫ﻋﺮﻓﺎن و اﺣﻮال و ﮐﺮاﻣﺎت و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻧﻮاع اﻟﻤﮑﺮﻣﺎت و ﯾﻮﺿﺢ ذﻟﮏ ﻣﺎ اﺷـﺮت إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻗﻮال اﻋﻼم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و اوﻟﯽ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻮرع‬‫و اﻟـّﺪﯾﻦ و اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﻨّﻘﺎد اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ اﻟّﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﺠﺎزﻓﻮن ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎرات ﺑﻞ ﯾﺘﺎّﻣﻠﻮﻧﻬﺎ و ﯾﺤﺮزوﻧﻬﺎ و ﯾﺤﺎﻓﻈﻮن ﻋﻠﯽ ﺻـﯿﺎﻧﺘﻬﺎ اﺷّﺪ اﻟﻤﺤﺎﻓﻈﺎت و‬‫اﻗﺎوﯾﻠﻬﻢ ﺑﻨﺤﻮ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺤﺼـﺮة و ﻓﯿﻤﺎ اﺷـﺮت إﻟﯿﻪ اﺑﻠﻎ ﮐﻔﺎﯾﮥ ﻟﻠﻤﺴﺘﺒﺼﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه و ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ و ﺟﻤﯿﻊ أﺣﺒﺎﺋﻨﺎ‬‫ﻓﯽ دار ﮐﺮاﻣﺘﻪ ﻣﻊ ﻣﻦ اﺻـﻄﻔﺎه و ﺟﺰاه ﻋّﻨﯽ و ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﮐﻤﻞ اﻟﺠﺰاء و ﺣﺒﺎه ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ اﺑﻠﻎ اﻟﺤﺒﺎء و ﻧﯿﺰ ﻧﻮوي در ﻣﻨﻬﺎج ﺷﺮح‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻣﺴﻠﻢ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ اّول ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺻﺤﯿﺤﻪ اﻧّﻪ ﯾﻘﺴﻢ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺛﻠﺜﮥ اﻗﺴﺎم اﻻّول ﻣﺎ رواه اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﻤﺘﻘﻨﻮن و‬‫اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻣﺎ رواه اﻟﻤﺴـﺘﻮدون اﻟﻤﺘﻮّﺳـ ﻄﻮن ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن و اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻣﺎ رواه اﻟـّﻀ ﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﻮن و اﻧّﻪ إذا ﻓﺮغ ﻣﻦ اﻟﻘﺴﻢ اﻻّول اﺗﺒﻌﻪ‬‫اﻟّﺜﺎﻧﯽ و اّﻣﺎ ﻟا ﺜﺎﻟﺚ ﻓﻼ ﯾﻌﺮج ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪166 :‬‬‫ﻓـﺎﺧﺘﻠﻒ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻓﯽ ﻣﺮاده ﺑﻬـﺬا اﻟّﺘﻘﺴـﯿﻢ ﻓﻘـﺎل اﻻﻣﺎﻣـﺎن اﻟﺤﺎﻓﻈـﺎن اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻﺎﺣﺒﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ رﺣﻤﻬﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ان اﻣﻨّﯿﮥ‬‫اﺧﺘﺮﻣﺖ ﻣﺴـﻠﻤﺎ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺒﻞ اﺧﺮاج اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻧّﻪ اﻧﻤﺎ ذﮐﺮ اﻟﻘﺴﻢ اﻻّول ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض و ﻫـﺬا ﻣﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﺸـﯿﻮخ و اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ‬‫اﻟﺤـﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﻮه ﻋﻠﯿﻪ و وﻟﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﮐﺎن‬‫اوﺣـﺪ دﻫﺮه ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟّﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ و ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﮐﺒـﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎﻟﻮا ﺗﺴـﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺤّﻔـ ﺎظ اﺣﺴـﻨﻮا‬‫اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و ﻋﻈﻢ اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺦ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺴـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻻ ﯾﺴـﺘﺜﻘﻞ ﺣﺎﻣﻞ ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﺎت ﻣﺎ اﺷـﺘﻤﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﺜﺮة اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻓﻬﯽ ﻟﻌﻤﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺠﮥ ﻫﺬا‬‫اﻟﮑﺘﺎب و زﯾﻨﮥ ﻫﺬا اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و واﺳﻄﮥ ﻫﺬا اﻟﻌﻘﺪ اﻵﺧﺬ ﺑﻌﻘﻮل اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب و ﻟﻘﺪ ﯾﻌّﺰ ﻋﻠﯽ اﺑﻨﺎء اﻟﺰﻣﺎن ﺟﻤﻌﻬﺎ و ﯾﺒﻌﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ و ﻗـﺪ رﮐﺒﻮا اﻟﻬﻮﯾﻨﺎ و رﮐﻨﻮا اﻟﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ وﺿـﻌﻬﺎ و ﯾﺘﻌـّﺬر ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻫﻢ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻗﻨﻊ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺤﺎﺟـﮥ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻦ اﺳﻢ اﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﻗﻀﺎﻫﺎ ﺻـﻨﻌﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﻢ رﻓﻀﻮا ﻃﻠﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﮑّﻠّﯿﮥ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﺟﻤﻌﻪ ﺑﺎﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻧﻘﻀﻮا ﻗﻮاﻋﺪ اﻻﺋّﻤﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﻗﺎل ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻻﺳـﻨﺎد زﯾﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻤﻦ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻪ ﻓﻬﻮ اﻟّﺴـ ﻌﯿﺪ و رﻓﻀﻮا ﻗﻮل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻻﺳـﻨﺎد اﻟّﺪﯾﻦ و ﻗﻮل اﻟﺜﻮري ﻗﺒﻠﻪ اﻻﺳـﻨﺎد‬‫ﺳﻼح اﻟﻤﻮﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪167 :‬‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻌﺪه ﻃﻠﺐ ﻋﻠّﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﺒﺎءوا ﺑﺎﺛﻢ ﻋﻈﯿﻢ و ﻋﺬاب ﺷﺪﯾﺪ ﻓﺎﻟﺤﻖ ﻗﻮل اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻟﻮﻻ اﻻﺳﻨﺎد ﻟﻘﺎل ﻣﻦ ﺷﺎء‬‫ﻣﺎ ﺷﺎء و ﻃﺮﯾﻖ ﺣّﻔﺎظ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺬﯾﻦ ﻗﺎل ﻣﻨﻬﻢ ﻗﺎﺋﻞ ﻣﺜﻞ اﻟﺬي ﯾﻄﻠﺐ دﯾﻨﻪ ﺑﻼ اﺳـﻨﺎد ﻣﺜﻞ اﻟّﺬي ﯾﺮﺗﻘﯽ اﻟّﺴـ ﻄﺢ ﺑﻼ ﺳـّﻠﻢ ﻓﺎﻧّﯽ ﯾﺒﻠﻎ‬‫اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﻗـﺎل ﻣﻨﻬﻢ اﻻـوزاﻋﯽ ﻣـﺎ ذﻫـﺎب اﻟﻌﻠﻢ اﻻذﻫـﺎب اﻻﺳـﻨﺎد و ﻗﺎل زاﺋـﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ ﻟﮑﻞ دﯾﻦ ﻓﺮﺳﺎن و ﻓﺮﺳﺎن ﻫـﺬا اﻟـّﺪﯾﻦ اﺻـﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 91‬از ‪324‬‬‫اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻓﺮﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻫﻢ اﻟﻘﻮم ﺑﻬﻢ ﮐّﻤﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﻨﻌﻤﺎء ﻓﺎﯾﻦ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮﻧﺎ ﻣﻦ ﺣّﻔﺎظ ﻫﺬه اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼّﺪﯾﻖ و ﻋﻤﺮ اﻟﻔﺎروق و‬‫ﻋﺜﻤﺎن ذي اﻟّﻨﻮرﯾﻦ و ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻃﻠﺤـﮥ و ﺳـﻌﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف و أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠّﺮاح و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و اﺑّﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ و ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻌـﺎذ و ﺑﻼل ﺑﻦ رﺑﺎح و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺎﺋﺸـﮥ و أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و اﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس و‬‫أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺷـﻌﺮي و ﻣﻦ ﻃﺒﻘـﮥ اﺧﺮي ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ و ﻋﻠﻘﻤـﮥ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و اﻻـﺳﻮد ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ و ﻣﺴـﺮوق ﺑﻦ اﻻﺟـﺪع و اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـّﯿﺐ و أﺑﯽ اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ و ﺷـﻘﯿﻖ أﺑﯽ واﺋﻞ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﺨﻌﯽ و أﺑﯽ اﻟﺸـﻌﺜﺎء و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ و ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﻃﺎؤس و اﻻﻋﺮج و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺘﺒـﮥ و ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻋﻄﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح و ﻋﻄﺎ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر و اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ و‬‫أﺑﯽ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ و أﺑﯽ اﻟﺰﻧّﺎد و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و أﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪168 :‬‬‫و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ و ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و اﯾﻮب اﻟـّﺴ ﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻮن و‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوﺑﮥ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ و ﻫﻤﺎم اﻟﺪﺳـﺘﻮاﺋﯽ ﻃﺒﻘﮥ اﺧﺮي و اﻻوزاﻋﯽ و اﻟﺜﻮري و ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ و ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج و اﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ذﺋﺐ و ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻮ اﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ و اﻟﺤّﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ و زاﺋﺪة ﺑﻦ ﻗﺪاﻣﮥ و ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺑﻦ وﻫﺐ و ﻣﻌﺘﻤﺮ‬‫ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن و وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠّﺮاح و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋّﯿﺎش اﺧﺮي و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻋﻔﺎن ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ و آدم ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﯾﺎس و أﺑﯽ اﻟﯿﻤﺎن و أﺑﯽ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و أﺑﯽ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ و اﻟﻘﻌﻨﺒﯽ و أﺑﯽ ﻣﺴـﻬﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﺧﺮي و‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﻨﺒﻞ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟـﺪورﻗﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺼـﺮي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و اﻟﺤﺮث ﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﮑﯿﻦ و ﺣﯿﻮة ﺑﻦ ﺷﺮﯾﺢ اﻟﺤﻤﺼﯽ و ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﻦ ﺧّﯿﺎط و زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب و ﺷﯿﺒﺎن ﺑﻦ ﻓﺮوخ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻨﺎﻗـﺪ و ﻗﺘﯿﺒـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر ﺑﻨـﺪار و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ و ﻣﺴﺪد ﺑﻦ ﻣﺴـﺮﻫﺪ و ﻫﻤﺎم ﺑﻦ ﻋّﻤﺎر و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﺧﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺬﻫﻠﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﺎن اﻟﻤﺮوزي و أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ اﻻﺛﺮم و ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﮑﺸﯽ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷّﺒﻪ اﺧﺮي و أﺑﯽ داود اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﺧﺮي و ﻋﺒﺪان و‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻻﻫﻮازي و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳﻔﯿﻦ و ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪169 :‬‬‫اﻟﻤﺜّﻨﯽ و ﻣﺤّﻤــ ﺪ ﺑـﻦ ﺟﺮﯾﺮ و أﺑﯽ ﺧﺰﯾﻤــﮥ و أﺑﯽ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐـﻮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ أﺑﯽ داود و أﺑﯽ ﻋﺮوﺑـﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ و أﺑﯽ ﻋـﻮاﻧﮥ‬‫اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﺧﺮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و أﺑﯽ ﺣﺎﻣـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟّﺸـ ﺮﻗﯽ و أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ و أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﺪﻏﻮﻟﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ ﻋﻘﺪة و ﺧﯿﺜﻤﮥ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻄﺮاﺑﻠﺴـﯽ و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺒـﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﺧﺮي و أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﻄﺒﺮاﻧّﯽ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣّﺒﺎن و أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﮑﻦ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟّﺴﻨﯽ اﻟﺪﯾﻨﻮري و أﺑﯽ اﺣﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺪّي اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و أﺑﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟّﺒﺎن‬‫و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ و أﺑﯽ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫اﻟﺠﻮزﻗﯽ و أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ اﺧﺮي و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻزدي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﻏﻨﺠﺎر و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﺣﺎزم اﻟﻌﺒﺪوي و‬‫ﺣﻤﺰة اﻟﺴـﻬﻤﯽ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿـﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﺧﺮي و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺼ ﻮري و اﻟﺨﻄﯿـﺐ و اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ و اﺑﻦ ﺣﺰم و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒﺮ و أﺑﯽ اﻟـﻮﻟﯿﺪ‬‫اﻟّﺴﺎﺟﯽ و أﺑﯽ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﻌﺰول اﺧﺮي و أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺤّﺒﺎل و أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻣﺎﮐﻮﻻ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﯿﺪي و أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ و أﺑﯽ‬‫اﻟﻔﻀـﻞ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃـﺎﻫﺮ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ و أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺳـﮑﺮة اﺧﺮي و أﺑﯽ ﻋـﺎﻣﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪون اﻟﻌﺒـﺪري و أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺘﯿﻤﯽ و أﺑﯽ‬‫اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ و أﺑﯽ اﻟﻌﻼء اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪170 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 92‬از ‪324‬‬‫اﻟّﺴـ ﻠﻔﯽ و أﺑﯽ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و أﺑﯽ ﺳﻌﺪ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﺧﻠﻒ ﺑﻦ ﺑﺸﻮال و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺎزﻣﯽ اﺧﺮي و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ‬‫اﻟﻤﻘﺪﺳﯽ و اﺑﻦ اﻻﺧﻀﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟّﺮﻫﺎوي اﺧﺮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻧﻘﻄﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ و اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺼـﺮﯾﻔﯿﻨﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﺧﺮي و ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﻨـﺬري و رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻌﻄﺎر و اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﺪي اﺧﺮي و اﻟﻨﻮوي و اﻟـّﺪﻣﯿﺎﻃﯽ و اﺑﻦ اﻟﻄﺎﻫﺮي و ﻋﺒﯿـﺪ اﻻﺷـﻌﺮي و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻄﺒﺮي و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ اﺧﺮي و‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺤﺎرﺛﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﺤّﺠﺎج اﻟﻤﺰي و اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻓﺘﺢ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺳّﯿﺪ اﻟّﻨﺎس و اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻗﻄﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺤﻠﺒﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ و اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻮاﻟﺪ اﺧﺮي و اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ و‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻬﺆﻻء ﻣﻬﺮة ﻫـﺬا اﻟﻔّﻦ و ﻗـﺪ اﻏﻔﻠﻨﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ و اﻫﻤﻠﻨﺎ ﻋﺪدا ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ و اﻧﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻦ‬‫ذﮐﺮﻧـﺎه ﻟﯿﺘﻨّﺒﻪ ﺑﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻋـﺪاﻫﻢ ﺛﻢ اﻓﻀـﯽ اﻻـﻣﺮ اﻟﯽ ﻃّﯽ ﺑﺴـﺎط اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ راﺳـﺎ و ﻋـّﺪ اﻻﮐﺜـﺎر ﻣﻨﻬﺎ ﺟﻬﺎﻟـﮥ و وﺳﻮاﺳﺎ از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠّﻮ ﻗﺪر و ﺳـﻤّﻮ ﻓﺨﺮ ﺣﺎﮐﻢ ﻋﻤﺪة اﻻﻋﺎﻇﻢ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اّول آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات ﮐﻪ ﺳـﺒﮑﯽ اﺳﺎﻣﯽ ﻣﺘﺒﺮﮐﻪ ﺷﺎن درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ذﮐﺮ ﮐﺮده از اﻫﻞ ﻋﺼـﺮ او ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ و ﻓﺎﺋﻖﺗﺮ و ﺳﺎﺑﻖﺗﺮ‬‫در ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﺣﻔﻆ و اﺗﻘﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و اﻫﻞ ﻋﺼﺮ ﺳﺒﮑﯽ ﺑﭙﺎﯾﻪ و ﻣﺎﯾﻪ ﺷﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪171 :‬‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽرﺳـﻨﺪ و اﻧّﯽ ذﻟﮏ و اﯾﻦ ﻓﺎّن ادﻋﺎء ﻣﺴﺎواﺗﻬﻢ ﻟﻪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺗﻔﻀـﯿﻠﻬﻢ ﮐﺬب ﺑﻼ ﻣﯿﻦ دّوم آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ از‬‫ﺣّﻔﺎظ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﻘـّﺪﺳﻪ ﺑﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از آن واﺿـﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ از ﻃﺒﻘﻪ ﺟﻠﯿﻠﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪه و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻزدي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻏﻨﺠﺎر و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ و أﺑﯽ‬‫ﺣـﺎزم اﻟﻌﺒـﺪوي و ﺣﻤﺰة اﻟّﺴـ ﻬﻤﯽ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿـﻢ اﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺑـﻮده و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از اﺳـﺎﻃﯿﻦ دﯾﻦ و اﺋّﻤﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ و ﻣﺸـﺎﯾﺦ‬‫ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ و اﺳـﻼف ﻣﻌﻈﻤﯿﻦ ﺳـّﻨﯿﻪاﻧﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل او ﻓﻬﺆﻻء ﻣﻬﺮة ﻫﺬا اﻟﻔّﻦ ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ‬‫از ﻣﻬﺮه ﻓـّﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺣـّﺬاق اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ و ﺳـﺒﮑﯽ ﺑﺮ ذﮐﺮ او ﻣﺜـﻞ ذﮐﺮ دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺧـﻮد ﻣﯽﻧـﺎزد ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از آن‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻻﺗﺮﺳﺖ از ﺑﺴـﯿﺎري از اﺋّﻤﻪ ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻪ ﺳـﺒﮑﯽ اﻏﻔﺎل ذﮐﺮ ﺷﺎن ﮐﺮده ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ‬‫آدﻣﯽ ﺑﺬﮐﺮ ﺣﺎﮐﻢ و دﯾﮕﺮان ﺗﻨّﺒﻪ ﺑﺮ دﯾﮕﺮان ﺣﺎﺻﻞ ﺳﺎزد و ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ در‬‫ﺻﻔﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺣﻔﻆ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣـﺪﯾﺤﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻣﻬﺎرت در ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺑﺎ ﺧﻠﻔﺎء راﺷﺪﯾﻦ و اﮐﺎﺑﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﮑﺮﻣﯿﻦ داﺷـﺘﻪ و ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﺴﺎﻫﻤﺘﺸـﺎن و ﻟﻮ ﺑﻌـﺪ ﻋـّﺪة ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺮاﻓﺮاﺧﺘﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ زرﯾﻊ ﮐﻪ در ﺻـﺪر اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮاي ﻫﺮ دﯾﻨﯽ ﻓﺮﺳﺎن ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﻓﺮﺳﺎن اﯾﻦ دﯾﻦ اﺻـﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﭼﻮن ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻨّﺺ ﺳﺒﮑﯽ از اﺻﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ از ﺣﻔﺎظ‬‫ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻣﻬﺮه ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﭘﺲ ﺣﺎﮐﻢ از ﻓﺮﺳﺎن دﯾﻦ و رؤﺳﺎء ﺣﮑﺎم ﺷﺮع ﻣﺒﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺒﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪172 :‬‬‫در ﺣﻖ اﺻـﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿـﺪ رﺿـﺎي ﭘﺮوردﮔـﺎر را از ﺗﻪ دل ﺧﻮاﺳـﺘﮕﺎر و ﺑﮕﻔﺘﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﻫﻢ اﻟﻘﻮم ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤـﺎل ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﻋﻠّﻮ ﻓﺨﺎر اﯾﻦ‬‫اﺋّﻤﻪ ﮐﺒﺎرﺳﺖ و از ﻋﺒﺎرت ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ را از ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﻀﺮات اﺻﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿﺪ و ارﺑﺎب ﺣﻔﻆ و ﺗﻨﻔﯿﺪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل ﺳﺒﮑﯽ ﺑﻬﻢ ﮐّﻤﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﻌﻤﺎء ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﺻﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻧﻌﻤﺎء و اﺳﺒﺎغ آﻻء ﻓﺮﻣﻮده و واﺿﺤﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ را از اﺟّﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﻀـﺮات ﺷـﻤﺎر ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﺎﮐﻢ ﻫﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺴـﺒﺐ او ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻧﻌﻢ و ﺣﻔﻆ از‬‫ﻧﻘﻢ ﻓﺮﻣﻮده دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﺒﮑﯽ ﺣﺎﮐﻢ از اﺻـﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﺣﻔﺎظ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣﻬﺮه ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻌﺪود ﻫﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺪاﺋﺢ‬‫اﺳﻨﺎد ﮐﻪ ﺳﺒﮑﯽ آن را از اﺋﻤﻪ ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﺜﻞ اﯾﻨﮑﻪ اﺳﻨﺎد زﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﭘﺲ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ اﻋﺘﻨﺎ ﺑﺂن ﮐﺮد ﭘﺲ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﺳﻌﯿﺪ و اﯾﻨﮑﻪ‬‫اﺳـﻨﺎد ﻋﯿﻦ دﯾﻨﺴﺖ و اﯾﻨﮑﻪ اﺳـﻨﺎد ﺳـﻼح ﻣﺆﻣﻦ اﺳﺖ و اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺜﻞ ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ دﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﻐﯿﺮ اﺳـﻨﺎد ﻃﻠﺐ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﺜﻞ ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ‬‫ﺳﻄﺢ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮد ﺑﻐﯿﺮ ﺳﻠﻢ و ﻏﯿﺮ ان ﺑﺠﻤﯿﻌﻬﺎ ﺑﺮاي ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ از اﺟﻠﻪ اﺻﺤﺎب اﺳﺎﻧﯿﺪﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺗِﻠَْﮏ َﻋَﺸَﺮٌة ﮐﺎﻣَِﻠٌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 93‬از ‪324‬‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي در ﺷﺮوع ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎّن اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ارﺿﺎه و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﻪ و ﺑﺴﺎﺋﺮ اﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻗﺪ ﺣﯿﺰ ﻟﻪ ﻓﯽ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺴـﻌﺎدة اﻣﻮر ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻓﯽ اﺻـﺤﺎب ﻏﯿﺮه ﻣﻨﻬﺎ اﻧﻬﻢ اﻟﻤﻘّﺪﻣﻮن ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ اﻟﺜﻠﺜﮥ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻔﮥ ﺷـّﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﻨﻬـﺎ ان اﻟﮑﻠﻤـﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﻗـﺎﻟﯿﻢ اﻟﻔﺎﺿـﻠﮥ اﻟﻤﺸـﺎر إﻟﯿﻬﺎ و ﻏﺎﻟﺐ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﮑﺒﺎر اﻟﻌﺎﻣﺮة اﻟﻤﺘﻮﺳـﻄﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟﻤﺘﺄـّﺻ ﻠﮥ ﻟا ّﺘﯽ دﯾﻦ‬‫اﻻﺳﻼم و ﺷﻌﺎر اﻻﺳﻼم ﺑﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪173 :‬‬‫ﻣﻨﺘﻈﻢ ﮐﺎﻟﺤﺠـﺎز و اﻟﯿﻤﻦ و ﻣﺼـﺮ و اﻟّﺸﺎم و اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ و ﺧﺮاﺳﺎن و دﯾﺎر ﺑﮑﺮ و اﻗﻠﯿﻢ اﻟّﺮوم و ﻣﻨﻬﺎ ازدﯾﺎد ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻋﺼـﺮ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ‬‫ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺳـﺒﺒﻪ ﻣﺎ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻇﻬﻮرﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﯽ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﺴﺎﺑﻖ وﺻـﻔﻬﺎ و ﻣﻨﻬﺎ اّن ﮐﺒﺎر اﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اّﻣﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻵﺧـﺬﯾﻦ ﻋﻨﻪ او ﻋﻦ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﮐﺎﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ و اﻟّﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر و اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و‬‫اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ و اﻟﺨﻄﯿﺐ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ از ﮐﺒﺎر اﺋّﻤﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺷﺎﻓﻌﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫آﺧﺬاﻧـﺪ از او ﯾﺎ اﺗﺒﺎع او و ﺑﻮدن ﺣﺎﮐﻢ و اﻣﺜﺎل او از اﺻـﺤﺎب ﺷﺎﻓﻌﯽ از ﺟﻤﻠﻪ اﻣﻮر داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺳـﻌﺎدت ﺷﺎﻓﻌﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن در اﺻـﺤﺎب‬‫دﯾﮕﺮان اﺗﻔﺎق ﻧﯿﻔﺘﺎده و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﻘﺐ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻤﻨﻬﻢ‬‫ﻣﻦ ﻟﻘﺐ ﺑﻪ ﻻﺟﻞ رﯾﺎﺳﮥ دﻧﯿﻮﯾﮥ ﮐﺎﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺪ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮوزي وﻟﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﺑﺒﺨﺎري ﻣﺪة‬‫ﺛﻢ اﺳـﺘﻮزره اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺤﻤﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻧﻮح ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟّﺴﺎﻣﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺮاﺳﺎن و ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﺨﺎري ﮐﺎن ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺑﺨﺎرا ﻣﺪة ﻃﻮﯾﻠﮥ و اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻬﺮان اﻟﺤـّﺪادي اﻟﻤﺮوزي ﮐﺎن ﻗﺎﺿـﯿﺎ ﺑﻤﺮو و ﺑﺨﺎرا و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻟﻘﺐ ﺑﻪ ﻻﺟﻞ اﻟّﺮﯾﺎﺳﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻤﺎ رﺟﻼن ﻓﺎﻗﺎ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮﻫﻤﺎ ﻓﯽ‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪174 :‬‬‫ذﮐﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب و ﻫـﻮ اﻻـﮐﺒﺮ و اﻟﺜـﺎﻧﯽ اﻟﺤـﺎﮐﻢ اﺑـﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪوﯾﻪ اﻟﻨﯿﺴـﺎﺑﻮرّي ﺻـﺎﺣﺐ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺼـﻨﻔﺎت و ﻫﻮ اﻻﺷـﻬﺮ و ﺣﺴﺐ اﻓﺎده واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺎﮐﻢ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺠﺪدﯾﻦ دﯾﻦ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺟﻤﻌﯿﻨﺴﺖ و در ﻣﺎﺋﮥ راﺑﻌﻪ اﺣﯿﺎء دﯾﻦ و اﺣﮑﺎم ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﺧﺒﺮ دادﻧـﺪ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮ راس ﻣﺎﺋـﮥ ﻣﺠـﺪدي ﭘﯿـﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﺎن واﻗﻊ ﺷﺪ و ﺑﺮ ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﻣﺠﺪدي ﮐﻪ از ﺳـﺮ ﻧﻮ‬‫اﺣﯿﺎء دﯾﻦ ﻧﻤﻮد ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪ ﺑﺮ ﻣﺎﺋﮥ اوﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺟﻮر ﻣﻠﮏ را ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺖ و رﺳﻮم ﺻﺎﻟﺤﻪ ﻧﻬﺎد و ﺑﺮ ﻣﺎﺋﮥ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﺎﺳـﯿﺲ‬‫اﺻﻮل و ﺗﻔﺮﯾﻊ ﻓﻘﻪ ﮐﺮد و ﺑﺮ ﻣﺎﺋـﮥ ﺛـﺎﻟﺜﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺷـﻌﺮي اﺣﮑﺎم ﻗﻮاﻋـﺪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﺮده و ﺑﺎ ﻣﺒﺘـﺪﻋﺎن ﻣﻨﺎﻇﺮﻫﺎ ﻧﻤﻮد و در ﻣﺎﺋـﮥ راﺑﻌﻪ‬‫ﺣﺎﮐﻢ و ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن اﺣﮑﺎم ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﺗﻔﺮﯾﻌﺎت ﻓﻘﻬّﯿﻪ آوردﻧﺪ و در ﻣﺎﺋﮥ ﺧﺎﻣﺴﻪ ﻏﺰاﻟﯽ راﻫﯽ‬‫ﺟﺪﯾـﺪ ﭘﯿـﺪا ﮐﺮد و ﻓﻘﻪ و ﺗﺼﻮف و ﮐﻼـم ﺑﺮ ﻫﻢ آﻣﯿﺨﺖ و از ﻣﯿﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ اﯾﻦ ﻓﻨﻮن ﻧﺰاع ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و در ﻣﺎﺋـﮥ ﺳﺎدﺳﻪ اﻣﺎم رازي اﺷﺎﻋﺖ‬‫ﻋﻠﻢ ﮐﻼـم ﮐﺮد و اﻣـﺎم ﻧﻮوي اﺣﮑﺎم ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺗﺎ ﺣﺎل ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﺎﺋـﮥ ﻣﺠـﺪدي ﭘﯿـﺪا ﺷـﺪه آﻣـﺪه اﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ وﺟﻮد رواﯾﺖ ﭼﻨﯿﻦ اﻣﺎم ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪش از ﻣﺠﺪدﯾﻦ دﯾﻦ ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮﺟﻮدﺷـﺎن ﺑﺸـﺎرت داده ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﺣﯿﺎء دﯾﻦ آن ﺣﻀـﺮت و اﺣﮑﺎم و اﺗﻘﺎن ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ در ﻣﺎﺋـﮥ راﺑﻌﻪ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﻏﯿﺮ او ﻣﻘـﺪم ﺑﻮده اﻧﮑﺎر ﺑﺤﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺪر ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻓﺘﺢ اﻟّﺮﺣﻤﺎن ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻘﺮآن ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺳﺘﻤﺪاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪175 :‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻨﻘﻠﺴﺖ از اﺻـﺢ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﮐﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮﻣـﺬي و ﺣﺎﮐﻤﺴﺖ ﮐﺮده ﺷﺪه اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺣـﺎﮐﻢ از اﺻـﺢ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ و ﻗﺮﯾﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮﻣـﺬﯾﺴﺖ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ ﺟﻼﻟـﮥ و وﺛﻮﻗﺎ و ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 94‬از ‪324‬‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﺮواﯾﺎت ﺣﺎﮐﻢ و اﻧﻬﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ از ﻣﻄﺎﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻮاب ازﯾﻦ‬‫دﻟﯿـﻞ اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺳـﺎرق از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ دو ﺑـﺎر ﺑﻮﻗﻮع آﻣـﺪه ﯾـﮏ ﺑـﺎر در دزدي ﺳﻮم ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﻣﻔﺼـﻞ از ﺣـﺎرث ﺑﻦ‬‫ﺣﺎﻃﺐ ﻟﺨﻤﯽ و ﻃﺒﺮاﻧﯽ و ﺣﺎﮐﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺣﺎﮐﻢ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺣﮑﻢ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻧﺰد اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﭼﻬﺎرم از ﻣﻄﺎﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺮ ﺑﻨﻮ ﻓﺰاره ﻧﯿﺰ اﻣﯿﺮ ﻟﺸـﮑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﮐﻢ از ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ‬‫اﮐﻮع رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬‫اﻣﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻐﺰوﻧﺎ ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻓﺰارة ﻓﻠﻤﺎ دﻧﻮﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺎء اﻣﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌّﺮﺳﻨﺎ ﻓﻠﻤﺎ ﺻّﻠﯿﻨﺎ اﻟﺼﺒﺢ اﻣﺮﻧﺎ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻓﺸّﻨﻨﺎ اﻟﻐﺎرة اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و در ﮐﯿـﺪ ﺻـﺪ و دوم ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﻮن رواﯾﺖ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﻧﯿﺰ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ رﺟﻮع ﮐﺮدﯾﻢ ﺑﺮواﯾﺎت ﺻـﺤﺎﺑﻪ دﯾﮕﺮ از اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را‬‫ﻣﻔﺴـﺮ ﯾـﺎﻓﺘﯿﻢ و اﺷـﮑﺎل ﻣﻨـﺪﻓﻊ ﺷـﺪ اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﺑﺎل ﻗﺎﺋﻤﺎ اﻟﺠﺮح ﮐﺎن ﻓﯽ ﻣﺎ ﺑﻀﻪ ﭘﺲ از اﯾﻨﺠﺎ وﺟﻪ‬‫ﻗﯿﺎم ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ اﻧﺘﻬﯽ و در ﮐﯿـﺪ ﻧﻮد و ﯾﮑﻢ ﮔﻔﺘﻪ و اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﭼﻪ ﻗﺴﻢ دﺷـﻤﻨﺎن اﻫﻠﺒﯿﺖ را دوﺳﺖ دارﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي اﯾﺸﺎن‬‫رواﯾﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮن ﻣﻮﺟﻮداﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ ﻣﺎت و ﻫﻮ ﻣﺒﻐﺾ ﻵل ﻣﺤﻤﺪ دﺧﻞ اﻟﻨﺎر و ان ﺻّﻠﯽ و ﺻﺎم‬‫و اﯾﻦ رواﯾﺖ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪176 :‬‬‫ﻃﺒﺮاﻧﯽ و ﺣﺎﮐﻢ آوردهاﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ از اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ رواﯾﺖ او را ﻣﺜﻞ رواﯾﺎت دﯾﮕﺮ‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﻧﺎﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﻋﺠﺐ ﮐﻪ ﺟﺎي ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ رواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ داﻧـﺪ و ﺟﺎي رواﯾﺖ او را اﺻـﻼ اﺻـﻐﺎ ﻧﮑﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن را‬‫ﺑﺮﻣﻼ اﻧﮑﺎر و اﺑﻄﺎل ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﻔﯽ رواﯾﺖ آن از اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ِإﱠن ﻫﺬا ﻟََﺸْﯽٌء ُﻋﺠﺎٌب‬‫و در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ اﺑﻄﺎل از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش ﺧﺎرج ﮔﺮدﯾﺪ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺎﻋﺘﺮاف او ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎ رواﯾﺎت ﮐﺘﺐ‬‫ﺧﻮدش ﻧـﺎﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷـﺪ و در ذﮐﺮ اﯾﻦ رواﯾﺎت رواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ را ذﮐﺮ ﮐﻨـﺪ و ﺑﺎز ﺧﻮد درﯾﻦ ﻣﻘﺎم و ﻣﻘﺎﻣﺎت دﯾﮕﺮ ﻣﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ و‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ رواﯾﺎت ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮه از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻪ او از اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﺧﺎرج ﺑﺎﺷﺪ‬‫‪ -7‬اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷﻬﺮدار ﻫﺬا إﺟﺎزة‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻋﺒـﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪوس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤﻔّﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻟا ﺠﻌﻔﺮي‬‫ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻮرك اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟّﺴـ ﮑﻮﻧﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣّﺠﺎج اﻟﻨﻬـﺪي ﺣـﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﺳﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﺤﺎرث اﻻﻋﻮر ﺻﺎﺣﺐ راﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪177 :‬‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗـﺎل ﺑﻠﻐﻨـﺎ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐـﺎن ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﻘﺎل ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮﺣﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 95‬از ‪324‬‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﺳﺮع ﻣﻦ ان ﻃﻠﻊ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ ﻗﺴﺖ رﺟﻼ ﺑﺜﻼﺛﮥ ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﻬﺬا اﻟﺮﺟﻞ ﻣﻦ ﻫﻮ‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺦ‬‫ﺑﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﯾﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻓﻬـﺬه رواﯾـﮥ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻟـﺬي ﻻ ﯾﺠﺤـﺪ ﺟﻼﻟـﮥ ﺷﺎﻧﻪ و ﺟﻼء اﻣﺮه اﻟّﺎ اﻟﻤﺎرد اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﺤﮑﻢ اﻟﻤﻌﺎﻗـﺪ اﻟﻄﯿﺐ‬‫اﻟﻤﺼﺎدر و اﻟﻌـﺬب اﻟﻤﻮارد و اﻟﻌﺎﻟﯽ اﻟﻤﻄﺎوي و اﻟﻨﻔﯿﺲ اﻟﻤﻌﺎﻫﺪ ﻓﻠﯿﻤﺖ ﻏﯿﻈﺎ و ﺣﻨﻘﺎ ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺟﺎﺣﺪ و ﻟﺠﻮج ﺣﺎﻗﺪ و ﻋﺴﻮف ﺣﺎﺳﺪ و‬‫ﮐﻨﻮد ﻏﯿﺮ راﺷـﺪ و ﻗﺪ اﺧﺬ اوﻟﯿﺎء اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﻘﯿﻢ اﻟﻤﻘﻌﺪ و ﺑّﮑﺘﻬﻢ و ﺳـﮑﺘﻬﻢ اﻟﻤﺬﯾﺐ اﻟﻤﮑﻤﺪ ﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ﻣﺰﯾﺪ ﺻﺪﻗﻪ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي و‬‫ارﺳـﻠﻨﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﻬﺒﺎ ﺛﺎﻗﺒـﮥ راﺟﻤـﮥ ﺗﺘﺮي و ﻋﻈﻤﺖ ﺷـﺎن و رﻓﻌﺖ ﻗـﺪر و ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ و ﺗﺒّﺤﺮ و ﻧﻤّﻬﺮ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و ﻣﻬﺎرت و ﺑﺮاﻋﺖ و ﮐﻤﺎل‬‫اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﻀﻞ و ﻧﺒﻞ و ﺳـﻤﻮ ﻓﺨﺎر اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر ﺑﺮ ﻣﻤﺎرﺳﯿﻦ ﻓﻦ رﺟﺎل و آﺛﺎر ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ اّﻣﺎ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ‬‫ازاﻟﻪ اوﻫﺎم و ﺗﻨﺒﯿﻪ ذاﻫﻠﯿﻦ ﻋﻮام ﻧﺒـﺬي از ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺳـﻨﯿﻪ و ﺑﺮﺧﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠّﯿﻪ او ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺷـﻤﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺜﺒﺖ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﺘﻔﺴﯿﺮ و‬‫اﻟﺘﺎرﯾﺦ و ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪178 :‬‬‫ذﻟﮏ روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﻘّﻄﺎن و ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﻢ اﻟـّﺼ ﻔﺎر و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺤﻄﺒﯽ و‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑـﻦ دﺣﯿﻢ اﻟّﺸـ ﯿﺒﺎﻧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ دﻟﯿـﻞ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﮑـﻮﻓﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺳﻮاري و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺨّﻔﺎف و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﮑّﺮاﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة و‬‫اﺧﻮه ﻋﺒـﺪ اﻟﻮّﻫﺎب و اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﮑﺮوﯾﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ و اﺑﻮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺜﻘﻔﯽ اﻟﺮﺋﯿﺲ و اﺑﻮ ﻣﻄﯿﻊ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻤﺼـﺮي و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﻋﻤﻞ اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﮐﺎن ﻗّﯿﻤﺎ‬‫ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﺑﺼـﯿﺮا ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع ﻣﻠﯿﺢ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 323‬ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻠﺚ ﻣﺎﺋـﮥ و ﻣـﺎت ﻟﺴّﺖ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 410‬ﻋﺸـﺮة و ارﺑﻊ ﻣﺎﺋـﮥ ﯾﻘﻊ ﻋﻮاﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺜﻘﻔـّﯿ ﺎت و ﻏﯿﺮﻫﺎ اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺛﺒﺖ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺛﻘﺘﺴﺖ و از اﮐـﺎﺑﺮ و اﻋـﺎﻇﻢ ﺷـﯿﻮخ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺜـﻞ أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ زﯾﺎد و دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ ﻧﻘﺎد رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺟّﻠﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪه و ﻏﯿﺮ او ﺧﻠـﻖ ﮐـﺜﯿﺮ و ﺟﻢ ﻏﻔﯿﺮ ازو رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻌـﺎﻟﻢ دﯾﻨّﯿﻪ و آﺛـﺎر ﻧﺒـﻮّﯾﻪ ازو ﻓﺮا ﻣﯽﮔﯿﺮﻧـﺪ و او ﻗّﯿﻢ ﺑـﻮد‬‫ﺑﻤﻌﺮﻓﺖ اﯾﻦ ﺷﺎن و ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺮﺟﺎل و ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع و ﻣﻠﯿـﺢ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻮاﺣـﺪة ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ اﻟﺰاﻫﺮة و اﻟﻤﺪاﺋﺢ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻓﮑﯿﻒ‬‫إذا اﺟﺘﻤﻌﺖ و اﺗّﺴـﻘﺖ و اﯾﻨﻌﺖ دوﺣﮥ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﺑﺴﻘﺖ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳﻨﮥ ‪ 310‬ﻋﺸﺮة و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮّﻓﯽ‬‫اﺣﻤﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪179 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻟﺴّﺖ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن و ﻗﺪ ﻗﺎرب اﻟﺘﺴﻌﯿﻦ ﺳﻤﻊ‬‫ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و ﻟا ﻌﺮاق و روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ زﯾـﺎد اﻟﻘّﻄـ ﺎن و ﻃﺒﻘﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﻄﯿﻊ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ‬‫اﻟﻤﺼـﺮّي اﻻﺻﻞ اﻟـّﺼ ّﺤﺎف اﻟّﻨﺎﺳﺦ ﻋﺎش ﺑﻀـﻌﺎ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ ﻋﻠّﻮ اﻻﺳﻨﺎد ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﻟا ّﻨﻘﺎش و‬‫اﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ اﻟﺒﺎوردي و ﻃﺎﺋﻔﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﻄﯿﻊ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ او از ﻓﻘﺮه اﻧﺘﻬﯽ‬‫إﻟﯿﻪ ﻋﻠّﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﻟﻤﻌـﺎن ﻇﻬﻮر دارد از اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ از ﻋﺒﺎرت ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ذﻫﺒﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳـﻢ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻨﺪه و اخ او ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب و اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﮑﺮوﯾﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻘﻔﯽ و ﺧﻠﻘﯽ ﮐﺜﯿﺮ از اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و رواﯾﺖ ﺷـﺨﺺ ﻋـﺪل و ﺛﻘﻪ و ﺟﻠﯿـﻞ از ﺷﺨﺼـﯽ‬‫ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ دﻟﯿﻞ وﺛﻮق و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﺮوي ﻋﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗّﯿﻢ ﻟا ﺠﻮزﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 96‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ در زاد اﻟﻤﻌﺎد ﻓﯽ ﻫـﺪي ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﯽ اﻟﻤﻨﺘﻔﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺒﯿﺮ ﺟﻠﯿﻞ ﯾﻨﺎدي ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﻓﺨﺎﻣﺘﻪ و ﻋﻈﻤﺘﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻗﺪ ﺧﺮج ﻣﻦ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻨﺒّﻮة ﻻ ﯾﻌﺮف اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﺪﻧﯽ رواه ﻋﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة‬‫اﻟّﺰﺑﯿﺮي و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺛﻘﺘﺎن ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﺣﺘّﺞ ﺑﻬﻤﺎ اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري رواه اﺋّﻤﮥ‬‫اﻟّﺴّﻨﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﺗﻠّﻘﻮه ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﻗﺎﺑﻠﻮه ﺑﺎﻟّﺘﺴﻠﯿﻢ و اﻻﻧﻘﯿﺎد و ﻟﻢ ﯾﻄﻌﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪180 :‬‬‫اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ﻻ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ رواﺗﻪ ﻓﻤّﻤﻦ رواه اﻻﻣﺎم ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﯿﻪ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة ﺑﻦ ﻣﺼﻌﺐ ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ اﻟّﺰﺑﯿﺮّي ﮐﺘﺒﺖ إﻟﯿﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺪ ﻋﺮﻓﺘﻪ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﺑﻪ إﻟﯿﮏ ﻓﺤّﺪث ﺑﻪ ﻋّﻨﯽ و‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻟّﻨﺒﯿﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻌـّﺴ ﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و ﻣﻨﻬﻢ ﺣﺎﻓﻆ زﻣﺎﻧﻪ و ﻣﺤـّﺪث اواﻧﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اّﯾﻮب اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ‬‫ﮐﺘﺒﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﺣﺎﻓﻆ اﺻـﺒﻬﺎن و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﻣﻨﻬﻢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼﺮه اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺤّﻔﺎظ ﺳﻮاﻫﻢ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ ﮐﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻣﻨﺠﻠﯽﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ از ﮐﺒﺎر اﺋّﻤﮥ ﺳـﻨﺖ و اﺟّﻠﻪ ﺷـﯿﻮخ ﻣّﻠﺖ و اﻣﺎﺛﻞ ﺣّﻔﺎظ آﺛﺎر و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﺧّﺪام اﺧﺒﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻘّﯿﻢ ﺑﺮواﯾﺖ او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﺜﻞ رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻋﺘﻤﺎد و‬‫اﻋﺘﺒـﺎر و ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ و ﺧﺮوج آن از ﻣﺸـﮑﺎة ﻧﺒّﻮت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺣﺴـﺒﮏ ﻫـﺬا دﻻﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎل اﻻﻋﺘﻤﺎد و اﻟﻮﺛﻮق و ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﻋﺘﺒﺎر و‬‫اﻟﻘﺒﻮل و آﻧﻔﺎ در ذﮐﺮ ﻣﺪاﺋـﺢ ﺣﺎﮐﻢ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺳـﺒﮑﯽ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ را ﻫﻢ از ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﻌﺪود ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ان ﻋﺒﺎرت ﻋﻠّﻮ‬‫ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﺳﻤّﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺸﺮه ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺸﺮه ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪181 :‬‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟّﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﻘّﻄﺎن و ﺧﻠﻘﺎ و ﮐﺎن ﻗّﯿﻤﺎ ﺑﻬﺬا اﻟّﺸﺄن ﺑﺼـﯿﺮا‬‫ﺑﺎﻟّﺮﺟﺎل ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع ﻣﻠﯿـﺢ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 323‬و ﻣـﺎت ﻟﺴّﺖ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 410‬ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺗﻮان داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺒﯿﺮ و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺟﻠﯿﻞ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻠﯿﺤﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺗﺎرﯾﺦ و ﻣﺴﺘﺨﺮج و ﻗّﯿﻢ ﺑﺸﺎن ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺼﯿﺮ ﺑﺮﺟﺎل و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎل‬‫و ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع و ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻃﻼﻋﺴﺖ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺮأ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟََﻘْﺪ ﺟﺎَءُﮐْﻢ َرُﺳﻮٌل ﻣِْﻦ َأﻧ ُْﻔِﺴُﮑْﻢ‬‫ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻔﺎء و ﻗﺎل اﻧﺎ اﻧﻔﺴﮑﻢ ﻧﺴﺒﺎ و ﺻﻬﺮا و ﺣﺴﺒﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ آﺑﺎﺋﯽ ﻣﻦ ﻟﺪن آدم ﺳﻔﺎح ﮐﻠﻨﺎ ﻧﮑﺎح رواه اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻗﺎﻧّﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑّﯽ اﻟﻤﺼﺮّي‬‫در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّّﯿﻪ ﺑﺸـﺮح ﻟﻔﻆ رواه اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟّﺜﺒﺖ اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ‬‫ﺛﻠﺚ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺎرﯾﺦ و اﻟّﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻤﺴﻨﺪ و اﻟﻤﺴﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﮐﺎن ﻗّﯿﻤﺎ ﺑﻬﺬا اﻟّﺸﺄن ﺑﺼﯿﺮا ﺑﺎﻟّﺮﺟﺎل ﻃﻮﯾﻞ‬‫اﻟﺒﺎع ﻣﻠﯿﺢ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺎت ﻟﺴّﺖ ﺑﻘﯿﻦ ﻣﻦ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ ﻓﯽ ﻣﺸﺘﺒﻪ اﻟّﻨﺴﺒﮥ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﯿﻢ و ﺣﮑﯽ‬‫اﺑﻦ ﻧﻘﻄﮥ ﮐﺴﺮﻫﺎ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧّﯿﯿﻦ و اﻟّﺮاء ﺳﺎﮐﻨﮥ و اﻟّﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻣﻀﻤﻮﻣﮥ و اﻟﻮاو ﺳﺎﮐﻨﮥ و اﻟﻤﺜّﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪182 :‬‬‫ﻣﻔﺘﻮﺣﮥ ﺗﻠﯿﻬﺎ ﻫﺎء اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر ﻫﻮﯾﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺛﺒﺖ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ و‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﻣﺴـﻨﺪ و ﻣﺴﺘﺨﺮج و ﻗّﯿﻢ ﺑﺸﺎن ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺼﯿﺮ ﺑﺮﺟﺎل و ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع و ﻣﻠﯿﺢ اﻟﺘﺼﻨﯿﻔﺴﺖ و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤﺮوزي در اﻧﺴـﺎب ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ ﺣﻤﺰة ﺑـﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤـﺆّدب اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘـﻪ روي ﻋﻨﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 97‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ اﻟﻨـﺎس ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﻣﻔﺮدة ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺮدوﯾﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺪان ﻓﯿﻤﺎ رواه ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒّﯽ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ اﻟﺠﻠﺒﯽ در ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟّﻈﻨـﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻫـﻮ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 410‬ﻋﺸـﺮ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرات‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و ﮐﺎﺗﺐ ﭼﻠﭙﯽ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ را ﺑﻠﻘﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺘﻮدهاﻧﺪ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن ﻟﻘﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮ واﻗﻔﯿﻦ اﺻﻄﻼﺣﺎت‬‫ﻓﻦ رﺟﺎل و دراﯾﺖ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺎري در ﻣﺠﻤﻊ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟّﺸـ ﻤﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ‬‫ﺣﺎﻓﻆ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻ اﻟﻘﺮآن ﮐﺬا ذﮐﺮه ﻣﯿﺮك و ﯾﺤﺘﻤﻞ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻟﻠﮑﺘﺎب و اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ اﺻﻄﻼح اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﻣﻦ اﺣﺎط ﻋﻠﻤﻪ‬‫ﺑﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻨﺎ و اﺳـﻨﺎدا و اﻟّﻄﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﻤﺒﺘﺪي اﻟﺮاﻏﺐ ﻓﯿﻪ و اﻟﻤﺤّﺪث و اﻟّﺸـ ﯿﺦ و اﻻﻣﺎم ﻫﻮ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﻟﺤّﺠﮥ ﻣﻦ اﺣﺎط‬‫ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺜﻼﺛﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻨﺎ و اﺳﻨﺎدا و اﺣﻮال رواﺗﻪ ﺟﺮﺣﺎ و ﺗﻌﺪﯾﻼ و ﺗﺎرﯾﺨﺎ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻫﻮ اﻟّﺬي اﺣﺎط ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪183 :‬‬‫اﻟﻤﺮوﯾـﮥ ﮐـﺬﻟﮏ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻟﺮاوي ﻧﺎﻗﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد و اﻟﻤﺤّﺪث ﻣﻦ ﺗﺤﻤﻞ رواﯾﺘﻪ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺪراﯾﺘﻪ و اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻦ روي ﻣﺎ‬‫ﯾﺼﻞ إﻟﯿﻪ و وﻋﯽ ﻣﺎ ﯾﺤﺘﺎج ﻟﺪﯾﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ در اﺻـﻄﻼح ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺎﻃﻪ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﻋﻠﻢ او ﺻـﺪ‬‫ﻫﺰار ﺣﺪﯾﺚ را از روي ﻣﺘﻦ و اﺳـﻨﺎد و ﮐﻔﯽ ﺑﻪ ﺷـﺮﻓﺎ و ﺟﻼﻟﮥ و ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸـﻌﺮاوي ﮐﻪ از اﺟّﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫اﺟﺎزه ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺒﺴﺖ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ او در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷـﻨﯿﺪي در ﮐﺘﺎب ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟّﺴﺎدة اﻻﺧﺒﺎر ﮐﻪ‬‫ﺳﻪ ﺗـﺎ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋـﺘﯿﻘﻪ آن ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از آن ﻣﺤﺸـﯿﺴﺖ ﺑﺨـّﻂ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧـﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ ﺑﻌﻨـﺎﯾﺖ ﭘﺮوردﮔـﺎر ﻧﺰد اﯾﻦ ﺧﺎﮐﺴـﺎر‬‫ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻼل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﯾﻘﻮل اﻟّﺸـ ﺮوط اﻟّﺘﯽ إذا اﺟﺘﻤﻌﺖ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎن ﺳـّﻤﯽ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻫﯽ‬‫اﻟّﺸـ ﻬﺮة ﺑﺎﻟﻄﻠﺐ و اﻻﺧﺬ ﻣﻦ اﻓﻮاه اﻟّﺮﺟﺎل و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﻟﻄﺒﻘﺎت اﻟّﺮواة و ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ و ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟﺴﻘﯿﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﺎ ﯾﺴﺘﺤﻀﺮه ﻣﻦ ذﻟﮏ اﮐﺜﺮ ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺴﺘﺤﻀﺮه ﻣﻊ اﺳﺘﺤﻔﺎظ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻮن ﻓﻬﺬه اﻟّﺸﺮوط ﻣﻦ ﺟﻤﻌﻬﺎ ﻓﻬﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ از اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﻄﻠﺐ و اﺧـﺬ از اﻓﻮاه رﺟـﺎل و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺠﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت روات و ﻣﺮاﺗﺐ ﺷﺎن و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺻـﺤﯿﺢ از‬‫ﺳﻘﯿﻢ ﺑﻮده و ﻣﺴﺘﺤﻀـﺮات او درﯾﻦ ﺑـﺎب زاﺋـﺪ از ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﺤﻀـﺮات او ﺑﻮده و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤّﻔﺎظ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﯾﻄﻠـﻖ ﻫـﺬا اﻻـﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﻬﺮ ﻓﯽ ﻓّﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺨﻼـف اﻟﻤﺤـّﺪث ﺣﺴﺐ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻫﻢ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ از‬‫ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ در ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮده و ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﺰري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪184 :‬‬‫در ﺣﺼﻦ ﺣﺼـﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ اﻟّﺪﻋﺎء ﻟﺮّد اﻟﻘﻀﺎء و اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺳّﯿﺪ اﻷﻧﺒﯿﺎء و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺻﺤﺒﻪ اﻻﺗﻘﯿﺎء‬‫و اﻻﺻـﻔﯿﺎء ﻓـﺎّن ﻫـﺬا اﻟﺤﺼﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻣﻦ ﮐﻼـم ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﺳـﻼح اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ ﺧﺰاﻧـﮥ اﻟّﻨﺒّﯽ اﻻـﻣﯿﻦ و اﻟﻬﯿﮑﻞ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻣﻦ ﻗﻮل‬‫اﻟّﺮﺳﻮل اﻟﮑﺮﯾﻢ و اﻟﺤﺮز اﻟﻤﮑﻨﻮن ﻣﻦ ﻟﻔﻆ اﻟﻤﻌﺼﻮم اﻟﻤﺎﻣﻮن ﺑﺬﻟﺖ ﻓﯿﻪ اﻟّﻨﺼـﯿﺤﮥ و اﺧﺮﺟﺘﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺼﺤﯿﺤﮥ اﺑﺮزﺗﻪ ﻋّﺪة ﻋﻨﺪ ﮐّﻞ‬‫ﺷّﺪة و ﺟّﺮدﺗﻪ ﺟّﻨﮥ ﺗﻘﯽ ﻣﻦ ﺷـﺮ اﻟّﻨﺎس و اﻟﺠّﻨﮥ ﺗﺤّﺼﻨﺖ ﺑﻪ ﻓﯿﻤﺎ دﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺼﯿﺒﮥ و اﻋﺘﺼﻤﺖ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﻇﺎﻟﻢ ﺑﻤﺎ ﺣﻮي ﻣﻦ اﻟّﺴﻬﺎم اﻟﻤﺼﯿﺒﮥ‬‫و ﻗﻠﺖ اﻻ ﻗﻮﻟﻮا اﻟﺸﺨﺺ ﻗﺪ ﺗﻘّﻮي ﻋﻠﯽ ﺿﻌﻔﯽ و ﻟﻢ ﯾﺨﺶ رﻗﯿﺒﻪ ﺧﺒﺄت ﻟﻪ ﺳﻬﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ و ارﺟﻮ ان ﺗﮑﻮن ﻟﻪ ﻣﺼﯿﺒﻪ اﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻈﯿﻢ‬‫ان ﯾﻨﻔﻊ ﺑﻪ و ان ﯾﻔﺮج ﻋﻦ ﮐّﻞ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺴـﺒﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻣﻊ اﻗﺘﺼﺎره و اﺧﺘﺼﺎره ﻟﻢ ﯾﺪع ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ اﻟّﺎ اﺳﺘﺤﻀـﺮه و اﺗﯽ ﺑﻪ و ﻟّﻤﺎ‬‫اﮐﻤﻠﺖ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ و ﺗﻬـﺬﯾﺒﻪ ﻃﻠﺒﻨﯽ ﻋﺪّو ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺪﻓﻌﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻬﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺨﺘﻔﯿﺎ و ﺗﺤـّﺼ ﻨﺖ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺼﻦ ﻓﺮاﯾﺖ ﺳـّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و اﻧﺎ ﺟﺎﻟﺲ ﻋﻠﯽ ﯾﺴﺎره‬‫وﮐﺎﻧّﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ادع اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯽ و ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺮﻓﻊ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﺪﯾﻪ اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻦ و‬‫اﻧﺎ اﻧﻈﺮ إﻟﯿﻬﻤﺎ ﻓـﺪﻋﺎ ﺛﻢ ﻣﺴـﺢ ﺑﻬﻤﺎ وﺟﻬﻪ اﻟﮑﺮﯾﻢ و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺨﻤﯿﺲ ﻓﻬﺮب اﻟﻌـﺪّو ﻟﯿﻠـﮥ اﻻﺣـﺪ و ﻓّﺮج اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﻨﯽ و ﻋﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﺑﺒﺮﮐﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﺪ رﻣﺰت اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﺧّﺮﺟﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 98‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪185 :‬‬‫ﻣﻨ ﻬ ﺎ‬‫ﻫـﺬه اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺤﺮوف ﺗﺪّل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺳـﻠﮑﺖ ﻓﯿﻬﺎ اﺧﺼـﺮ اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ ﻓﺠﻌﻠﺖ ﻋﻼﻣﮥ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري خ و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي ت و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ س و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ق و ﻫﺬه اﻻرﺑﻌﮥ ﻋﮥ و ﻫﺬه اﻟّﺴّﺘﮥ ع و ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﺣﺐ و ﺻﺤﯿﺢ اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻣﺲ‬‫و أﺑﯽ ﻋﻮاﻧﮥ ﻋﻮ و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻣﻪ و اﻟﻤﻮّﻃﺎ ﻃﺎ و ﺳﻨﻦ اﻟّﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻗﻂ و ﻣﺼّﻨﻒ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻣﺺ و ﻣﺴﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ا و اﻟﺒﺰار ر و أﺑﯽ‬‫ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ ص و اﻟـّﺪارﻣﯽ و ﻣﻌﺠﻢ اﻟّﻄﺒﺮاﻧﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ط و اﻻوﺳﻂ ﻃﺲ و اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺻﻂ و اﻟّﺪﻋﺎء ﻟﻪ ﻃﺐ و ﻻﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻣﺮو ﻟﻠﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻓﯽ و اﻟّﺴـ ﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻪ ﺳـﻨﯽ و ﻋﻤﻞ اﻟﯿﻮم و اﻟّﻠﯿﻠـﮥ ﻻﺑﻦ اﻟﺴـّﻨﯽ ي و اﻗﺪم رﻣﺰ ﻣﻦ ﻟﻪ اﻟﻠﻔﻆ و ان ﮐﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﻗﻮﻓﺎ ﺟﻌﻠﺖ ﻗﺒﻞ رﻣﺰه ﻣﻮ‬‫ﻟﯿﻌﻠﻢ اﻧّﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﻟﻤﺎ ﺑﻌﺪه ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ذﻟﮏ ﻗﻠﯿﻞ ﺣﯿﺚ ﻋﺪم اﻟﻤّﺘﺼﻞ او اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻧّﯽ ﻟﻢ اﺟﻌﻞ ﻫﺬه اﻟﺮﻣﻮز اﻻ ﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺮﺑﺄ ﺑﻨﻔﺴـﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ او ﻟﻤﺘﻌﻠﻢ ﯾﺘﻌّﺮف ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ و اﻟّﺎ ﻓﻔﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻻ اﺣﺘﯿﺎج إﻟﯿﻬﺎ ﻟﻌﻤﻮم اﻟّﻨﺎس ﻓﻠﯿﻌﻠﻢ اﻧّﯽ ارﺟﻮ ان ﯾﮑﻮن ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻣـﺎ ﻓﯿﻪ ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻓﺰال اﻻﻟﺘﺒـﺎس و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﻣـﺎ ﻟﻢ ﺗﺠﻤﻌﻪ ﻣﺠّﻠـﺪات ﻣﻦ اﻟﺘﻮاﻟﯿﻒ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﺰري ﮐﺘﺎب اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ را از ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ آن ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﮔﺮداﻧﯿﺪه‬‫و ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و اﻣﺎم اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ داود‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪186 :‬‬‫و ﺗﺮﻣـﺬي و ﻧﺴـﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﺑّﺰار و اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن و ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻋﻮاﻧﻪ و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﻪ و ﻣﺎﻟﮏ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﺮ آن اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﻮده و‬‫ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ رواﯾﺎت اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ را ﺻـﺤﯿﺢ داﻧﺴـﺘﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﻠﯿﻌﻠﻢ اﻧّﯽ ارﺟﻮ ان ﯾﮑﻮن ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﺻـﺤﯿﺤﺎ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر‬‫در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻌّﻠﻘﻪ ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ را ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ دﯾﻠﻤﯽ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻏﯿﺮه‬‫ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚاﻧـﺪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻫﻮﯾـﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺜﺴﺖ و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ذﮐﺮ ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ‬‫ﻣﺸﻬﻮره ﺗﻔﺴﯿﺮ او را ﻣﻘّﺪم ﺑﺮ دﯾﮕﺮ ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫‪ -8‬أﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸـﺘﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄـﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑـﺎر ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨﺎر آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﺳّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧّﻠﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻬـﺬه رواﯾـﮥ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﻟّـﺬي ﻫﻮ ﺗﺎج اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ اﻻﺛﺒﺎت و ﻓﺨﺮ اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﻤﻨﻘﺪﯾﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺎﺳﻢ ﻟﺸـﺒﻬﺎت اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟّﻨﻔﺎة‬‫ﻓﻬﻞ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﯾﻤﮑﻦ ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺨﺒﺮة و اﻻﺳـﺘﺒﺼﺎر اﻹﻟﻈﺎظ و اﻟّﻠﺠﺎج ﻓﯽ اﻟﺮّد و اﻻﻧﮑﺎر و ﻫﻞ ﯾﻤﮑﻦ ﻻﺣﺪ و ان ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﻟا ﺘﻌـّﺼ ﺐ‬‫و اﻻﻋﻮﺟـﺎج و اﻟﺸـﻤﺎس و اﻻﺳـﺘﮑﺒﺎر ان ﯾﻨﮑﺮ ﻓﻀـﻞ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﻌـﺎﻟﯽ اﻟﻔﺨـﺎر او ﯾﺨﺮﺟﻪ ﻣﻦ اﺳـﺎﻃﯿﻦ اﻟـّﺴ ﻨّﯿﮥ اﻟﮑﺒـﺎر و ﯾﻠﺤﻘﻪ ﺑﺎﻟﻬـﺎﻟﮑﯿﻦ‬‫اﻻﺷﺮار ﻓﺎﻋﺘﺒﺮوا ﯾﺎ اوﻟﯽ اﻻﺑﺼﺎر و اﺳﺘﻨﻔﺪوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪187 :‬‬‫اﻻﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻔﺮﻏﻮا اﻻﺳـﺘﻐﺮاب ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﻨﺠﺎر اﻟﺮاّد اﻟﻤﺒﻄﻞ ﻟﺼـﺤﺎح اﻻﺛﺎر و ﻓﻀﺎﺋﻞ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﺮﯾﻔﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﻟﻄﯿﻔﻪ و ﺟﻼﺋﻞ ﺳﺎﻃﻌﻪ و ﻋﻮاﻟﯽ ﻻﻣﻌﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺼﺎ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد و ﻧﺒﺬي‬‫از ان ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘـﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ از ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮازي و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﻨﻬﺎج اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﻨﺒﻠﯽ و زاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 99‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﻌﺎد ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ و اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ او ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ و واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟّﺼﻔﺪي و ﻣﺮآة‬‫اﻟﺠﻨـﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻻﺳـﻨﻮي و اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻤﯿﺲ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟـﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي و ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌـﺎﻟﺒﯽ و ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ و ﻗﻮل‬‫ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟـﻮي ﺣﺴـﻦ زﻣـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ و ﻏﯿﺮ آن ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﻓﺨﺮ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺮازي در ﮐﺘـﺎب ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺷـﺎﻓﻌﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ‬‫اﻟﻤﺘﺄﺧﺮون ﻣﻦ اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻓﺎﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻗﻮة و اﺷـّﺪﻫﻢ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻫﺆﻻء و ﻫﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﺤﺎﻓﻆ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ اﻟﺠﻮزﻗﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺘﻔﻖ و اﻻﻣﺎم اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺨﻄﺎﺑّﯽ اﻟّﺬي ﮐﺎن ﺑﺤﺮا ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪188 :‬‬‫و اﻟّﻠﻐﮥ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ وﺻـﻔﻪ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻤﺎ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﺪﯾﺪ ﻻﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﯾﻌﻨﻮن داود اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻪ َو َأﻟَﱠﻨﺎ ﻟَُﻪ اﻟ َْﺤِﺪﯾَﺪ‬‫ﻓﻬﺆﻻـء ﺻـﺪور ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌـﺪ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻫﻢ ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻌﻈﯿﻢ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و اﻟﻤﺒﺎﻟﻐـﮥ ﻓﯽ اﻟﺜﻨـﺎء ﻋﻠﯿﻪ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت‬‫اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب‬‫ﺣﻠﯿـﮥ اﻻوﻟﯿـﺎء ﮐﺎن ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﺜﻘﺎت اﺧـﺬ ﻋﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ و اﺧـﺬوا ﻋﻨﻪ و اﻧﺘﻔﻌﻮا ﺑﻪ و ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻣﻦ اﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﮑﺘﺐ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ اﺻـﺒﻬﺎن ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ واﻟﺪه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴـﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟّﺼﻮرة و ذﮐﺮ اّن ﺟّﺪه ﻣﻬﺮان اﺳـﻠﻢ اﺷﺎرة اﻟﯽ اﻧّﻪ‬‫اّول ﻣﻦ اﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﺟـﺪاده و اﻧّﻪ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺳـﯿﺄﺗﯽ ذﮐﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ذﮐﺮ اّن واﻟﺪه ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﻋﻨﺪ ﺟّﺪه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ أّﻣﻪ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﯿـﻞ ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ و ﻗﯿـﻞ ﯾﻮم اﻻـﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤـﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﮑﻞ ﻋﻠﻢ رﺟﺎل ﯾﻌﺮﻓﻮن ﺑﻪ و اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺟّﻞ ﻫﺆﻻء و اﻋﻠﻢ ﻗﺪرا و اﻋﻈﻢ‬‫ﺻﺪﻗﺎ و اﻋﻼﻫﻢ ﻣﻨﺰﻟﮥ و اﮐﺜﺮﻫﻢ دﯾﻨﺎ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻨﺎس ﺻﺪﻗﺎ و دﯾﻨﺎ و اﻣﺎﻧﮥ و ﻋﻠﻤﺎ و ﺧﺒﺮة ﺑﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮوﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪189 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺠﺮح و اﻟّﺘﻌﺪﯾﻞ ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﮥ و ﺳـﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘّﻄﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و‬‫وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠّﺮاح و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ‬‫و أﺑﯽ داود و أﺑﯽ زرﻋـﮥ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و أﺑﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺒﺴﺘﯽ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪار ﻗﻄﻨﯽ و اﻣﺜﺎل‬‫ﻫﻮﻻء ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻋﺪدﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺮﺟﺎل و اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ و ان ﮐﺎن ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ذﻟﮏ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻋﺪل‬‫ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﯽ وزن ﮐﻼﻣﻪ ﮐﻤﺎ اّن اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﮐـﺬﻟﮏ و ﻗـﺪ ﺻـّﻨﻒ اﻟﻨﺎس ﮐﺘﺒﺎ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﺻـﻐﺎرا و ﮐﺒﺎرا ﻣﺜﻞ اﻟﻄﺒﻘﺎت ﻻﺑﻦ‬‫ﺳﻌـﺪ و ﺗـﺎرﯾﺨﯽ اﻟﺒﺨـﺎري و اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻨﻘﻮﻟـﮥ ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﻗﺒﻠﻬﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘّﻄﺎن و ﻏﯿﺮه و‬‫ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﻦ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤـﮥ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و ﮐﺘﺎب اﺑﻦ ﻋـﺪي و ﮐﺘﺐ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺗﺎرة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺎﻧﯿـﺪ ﻓﯿﺬﮐﺮ ﻣﺎ اﺳـﻨﺪه اﻟّﺼﺎﺣﺐ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ و اﺳـﺤﺎق و أﺑﯽ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﺪﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ و أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺰار اﻟﺒﺼـﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺗﺎرة ﻋﻠﯽ اﻻﺑﻮاب ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻗﺼـﺪ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﮐﺎﻟﺒﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﻦ ﺧّﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﮐﺎﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ و اﻟﺒﺮﻗـﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﺧﺮج اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺴﻨﻦ ﮐﺎﺑﯽ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 100‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪190 :‬‬‫و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﺧّﺮج اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺴـﻨﻦ ﮐﺎﺑﯽ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﺧّﺮج اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟّـﺬي ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و ﻏﯿﺮﻫﺎ‬‫ﮐﺎﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻏﯿﺮه و ﻫﺬا ﻋﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ ﻋﻠﻮم اﻻﺳـﻼم و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﯿﻢ اﻟﺠﻮزﯾﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ در زاد اﻟﻤﻌﺎد ﻓﯽ‬‫ﻫـﺪي ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺎد ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨﯽ اﻟﻤﻨﺘﻔﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺒﯿﺮ ﺟﻠﯿـﻞ ﯾﻨـﺎدي ﺟﻼﻟﺘﻪ و ﻓﺨﺎﻣﺘﻪ و ﻋﻈﻤﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻗـﺪ ﺧﺮج ﻣﻦ‬‫ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻨﺒّﻮة ﻻ ﯾﻌﺮف اﻻ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤـﺪﻧﯽ رواه ﻋﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة اﻟﺰﺑﯿﺮي و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ‬‫ﮐﺒﺎر اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺛﻘﺘﺎن ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﺣﺘﺞ ﺑﻬﻤﺎ اﻣﺎم و اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري رواه أﺋّﻤﮥ اﻟّﺴّﻨﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ‬‫و ﺗﻠﻘﻮه ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﻗﺎﺑﻠﻮه ﺑﺎﻟﺘﺴﻠﯿﻢ و اﻻﻧﻘﯿﺎد و ﻟﻢ ﯾﻄﻌﻦ اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ﻻ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ رواﺗﻪ ﻓﻤّﻤﻦ رواه اﻻﻣﺎم اﺑﻦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﯿﻪ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴّﻨﮥ و ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺿﻤﺮة ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺿﻤﺮة ﺑﻦ ﻣﺼﻌﺐ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ‬‫اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺘﺒﺖ إﻟﯿﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺪ ﻋﺮﻓﺘﻪ و ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﺖ ﺑﻪ إﻟﯿﮏ ﻓﺤّﺪث ﺑﻪ ﻋﻨﯽ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﻨﺒﯿﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﻟﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻌّﺴﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﺣﺎﻓـﻆ زﻣـﺎﻧﻪ و ﻣﺤـّﺪث اواﻧﻪ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اّﯾﻮب اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣّﯿﺎن اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺴّﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪191 :‬‬‫و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﺣﺎﻓﻆ اﺻـﺒﻬﺎن و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﻣﻨﻬﻢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺤّﻔﺎظ ﺳﻮاﻫﻢ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ ﮐﺒﺪ اﻟﺴﻤﺎء ﻣﻨﺠﻠﯽﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ از ﮐﺒﺎر اﺋّﻤﻪ ﺳّﻨﺖ و اﺟّﻠﻪ ﺷﯿﻮخ ﻣّﻠﺖ و اﻣﺎﺛﻞ ﺣّﻔﺎظ آﺛﺎر و اﻓﺎﺧﻢ ﺧّﺪام‬‫اﺧﺒﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ ﺑﺮواﯾﺖ او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﺜﻞ رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر‬‫و ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ و ﺧﺮوج آن از ﻣﺸـﮑﺎة ﻧﺒّﻮت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ‬‫ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟّﺮاﺑﻊ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺳﺒﻂ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻔﺮﯾﺎﺑﯽ اﻟﺰاﻫـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨّﺠﺎر ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻫﻮ ﺗﺎج اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ و اﺣﺪ اﻻﻋﻼم و ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ اﻟﻌﻠّﻮ ﻓﯽ ﻟا ﺮواﯾﺎت‬‫و اﻟﺤﻔـﻆ و اﻟﻔﻬﻢ و اﻟّﺪراﯾـﮥ و ﮐـﺎن ﺗﺸـّﺪ إﻟﯿﻪ اﻟﺮﺣﺎل و ﺗﻬﺎﺟﺮ اﻟﯽ ﺑﺎﺑﻪ اﻟﺮﺟﺎل و ﮐﺘﺐ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺘﺒﺎ ﺳﺎرت ﻓﯽ اﻟﺒﻼد و اﻧﺘﻔﻌﺖ ﺑﻬﺎ‬‫اﻟﻌﺒﺎد و اﺳﻌﺪت و اﻣﺘﺪت اﯾﺎﻣﻪ ﺣﺘﯽ اﻟﺤﻖ اﻻﺣﻔﺎد ﺑﺎﻻﺟﺪاد و ﺳﻤﻊ ﻓﯽ ﺑﻠﺪه اﺑﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﺎرس اﻟﯽ ان ﻗﺎل‬‫ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎء ﮐﺜﯿﺮة و روي ﻋﻨﻪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻋﻼم و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﻣﻮﻟـﺪه ﻓﻘﺎل وﻟـﺪت ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ‬‫ﻣﺤّﺮم ﺳﺘﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻼث و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﺳﺘﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪192 :‬‬‫اﺷﻬﺮ ﯾﻘﻮل اﺿﻌﻒ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺴﻨﺪ اﻟﺮاﺑﻊ اﻟﺬي ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ اول اﻟﮑﺘﺐ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ‬‫در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺼﻮﻓﯽ اﻻﺣﻮل ﺳـﺒﻂ‬‫اﻟﺰاﻫﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﺒّﻨﺎء ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم و ﻟﻪ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﻮن ﺳﻨﮥ اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻪ اﺑﻮه و اﺳﻤﻌﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و‬‫ﺑﻌﺪﻫﺎ اﺳـﺘﺠﺎز ﻟﻪ ﺧﯿﺜﻤﮥ اﻻﻃﺮاﺑﻠﺴـﯽ و اﻻﺻّﻢ و ﻃﺒﻘﺘﻬﺎ و ﺗﻔّﺮد ﺑﺎﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﻌﻠّﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻊ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺳﺘﺒﺤﺎر ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ روي ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ ﻓـﺎرس و اﻟﻌـّﺴ ﺎل و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺴـﻤﺴﺎر و أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟّﺼّﻮاف و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﻠّﺎد و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و ﺧﺮاﺳﺎن و‬‫ﺻّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺒﺎر اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺳﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻮﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺼّﻮف و اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻀـﺒﻂ واﺣـﺪ اﻋﻼم اﻟـّﺪﯾﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠّﻮ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟّﺪراﯾﮥ رﺣﻞ إﻟﯿﻪ‬‫اﻟﺤّﻔﺎظ ﻣﻦ اﻻﻗﻄﺎر وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و ﻫﻮ ﺳﺒﻂ اﻟﺰاﻫﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺒّﻨﺎء اﺣﺪ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 101‬از ‪324‬‬‫اﺳـﺘﺠﺎز ﻟﻪ اﺑﻮه ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮخ اﻟﻌﺼﺮ ﺗﻔﺮد ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﺎز ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺸﺎم ﺧﯿﺜﻤﮥ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن و ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﻠﺪي و ﻣﻦ واﺳﻂ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﻮذب و ﻣﻦ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر اﻻـﺻّﻢ و ﺳـﻤﻊ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻓﺎرس و‬‫اﻟﻘﺎﺿﯽ أﺑﯽ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌّﺴﺎل و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺴﻤﺴﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪193 :‬‬‫و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻘّﺼﺎر و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﻨـﺪار اﻟﺴـّﻌﺎر و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺑﻨﺪار و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﻈﻬﺮاﻧﯽ و أﺑﯽ اﻟﺸـﯿﺦ و اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ و‬‫رﺣـﻞ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﻓﺴـﻤﻊ ﺑﺒﻐـﺪاد اﺑﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺼّﻮاف و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻟﻬﯿﺜﻢ اﻻﻧﺒﺎري و اﺑﺎ ﺑﺤﺮ اﻟﺒﺮﻧﻬﺎري و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻄﻮﻣﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ واﻟﺪ اﻟﻤﺨﻠﺺ و اﺑﻦ ﺧﻼد اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ و ﺣﺒﯿﺒﺎ اﻟﻘّﺰاز و ﻃﺎﺋﻔﮥ ﮐﺜﯿﺮة و ﺳـﻤﻊ ﺑﻤّﮑﮥ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻻﺟّﺮي و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﻨـﺪي و ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎروق ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻌﺎﻣﺮي و ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻄﻠﯿﺤﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر اﺑـﺎ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﺣﺴـﻨﮏ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ و اﺻـﺤﺎب اﻟّﺴـ ﺮاج ﻓﻤﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ ﮐﻮﺷـﯿﺎر ﺑﻦ‬‫ﻟﺒﺎﻟﯿﺮوز اﻟﺠﯿﻠﯽ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺒﻀﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ و ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺜﻤﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟـﺬﮐﻮاﻧﯽ و ﺗﻮّﻓﯽ‬‫ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺎﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﺧّﺺ ﺗﻼﻣﺬﺗﻪ و ﻗﺪ رﺣﻞ إﻟﯿﻪ و اﮐﺜﺮ ﻋﻨﻪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﺑﻐﺪاد و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ دﺧﻠﻬﺎ و ﻟﮑﻦ اﻟّﻨﺴﯿﺎن ﻃﺒﯿﻌﮥ اﻻﻧﺴﺎن و ﻟﺬﻟﮏ اﻏﻔﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﺬﯾﻞ و ﻣﻤﻦ‬‫روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﯾﻀﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﻤﺆّذن و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺣﺸﯽ و ﻣﺴﺘﻤﻠﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻄﺎر و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸـﯿﺮازي و اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻨﺎ اﺣﻤﺪ اﻟﺤّﺪاد و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ آﺧﺮﻫﻢ وﻓﺎة ﺑا ﻮ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺪﺳﯿﺢ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻗﺪ روي اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪194 :‬‬‫ﻣﻊ ﺗﻘـﺪﻣﻪ ﻋﻦ واﺣـﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺼﻮﻓـّﯿ ﮥ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺶ اﻟﻤﻘﺮي ﺑﺒﻐـﺪاد اﻧﺒﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻵدﻣﯽ و ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺮﻗﻨﺪي ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ‬‫ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﯾﻘﻮل ﻟﻢ ار اﺣﺪا اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻟﺤﻔﻆ ﻏﯿﺮ رﺟﻠﯿﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻟﻌﺒﺪوي اﻻﻋﺮج و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ ﻣﺮﺣﻮﻻ إﻟﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻓﻖ ﻣﻦ اﻵﻓﺎق اﺳـﻨﺪ و ﻻ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﺣّﻔﺎظ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻗـﺪ اﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻨـﺪه و‬‫ﮐﺎن ﮐّﻞ ﯾﻮم ﻧﻮﺑـﮥ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﯾﻘﺮأ ﻣﺎ ﯾﺮﯾﺪه اﻟﯽ ﻗﺮﯾﺐ اﻟﻈﻬﺮ ﻓﺎذا ﻗﺎم اﻟﯽ داره رﺑﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﺟﺰء و ﮐﺎن ﻻ ﯾﻀـﺠﺮ ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻏﺬاء ﺳﻮي اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ او اﻟﺘﺴﻤﯿﻊ و ﻗﺎل ﺣﻤﺰة ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻌﻠﻮي ﮐﺎن اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﻘﯽ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة ﺳﻨﮥ ﺑﻼ‬‫ﻧﻈﯿﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﺷـﺮﻗﺎ و ﻻ ﻏﺮﺑﺎ اﻋﻠﯽ اﺳـﻨﺎدا ﻣﻨﻪ و ﻻ اﺣﻔﻆ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻟﻤﺎ ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻠﯿﮥ ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺣﺎل ﺣﯿﺎﺗﻪ ﻓﺎﺷﺘﺮوه‬‫ﺑﺎرﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ دﯾﻨﺎر و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟّﺴـ ﻠﻔﯽ اﺧﺒﺎر أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ذﮐﺮ ﻣﻦ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ و ﻫﻢ ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ رﺟﻼ و ﻗﺎل‬‫ﻟﻢ ﯾﺼّﻨﻒ ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﺳﻤﻌﻨﺎه ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻘﺎﺳﺎﻧﯽ ﻋﻨﻪ ﺳﻮي ﻓﻮت ﻋﻨﻪ ﯾﺴﯿﺮ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﻫﻮ ﺗﺎج اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ و اﺣﺪ‬‫اﻋﻼم اﻟّﺪﯾﻦ ﻗﻠﺖ و ﻣﻦ ﮐﺮاﻣﺎﺗﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮرة اّن اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺳـﺒﮑﺘﮑﯿﻦ ﻟﻤﺎ اﺳﺘﻮﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﺻﺒﻬﺎن وﻟّﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ واﻟﯿﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و رﺣﻞ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻓﻮﺛﺐ اﻫﻞ اﺻﺒﻬﺎن و ﻗﺘﻠﻮا اﻟﻮاﻟﯽ ﻓﺮﺟﻊ ﻣﺤﻤﻮد إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪195 :‬‬‫و آﻣﻨﻬﻢ ﺣﺘﯽ اﻃﻤـﺎﻧّﻮا ﺛﻢ ﻗﺼـﺪﻫﻢ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻓﯽ اﻟﺠـﺎﻣﻊ و ﻗﺘـﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻘﺘﻠـﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﮐـﺎﻧﻮا ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﻗـﺪ ﻣﻨﻌﻮا اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻦ‬‫اﻟﺠﻠﻮس ﻓﯽ اﻟﺠـﺎﻣﻊ ﻓﺤﺼـﻠﺖ ﻟﻪ ﮐﺮاﻣﺘـﺎن اﻟـّﺴ ﻼﻣﮥ ﻣﻤـﺎ ﺟﺮي ﻋﻠﯿﻬﻢ إذ ﻟﻮ ﮐـﺎن ﺟﺎﻟﺴـﺎ ﻟﻘﺘـﻞ و اﻧﺘﻘـﺎم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻟﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﺳـﺮﯾﻌﺎ و ﻣﻦ‬‫ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ ﺣﻠﯿـﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و ﻫﯽ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﮐﺎن اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻮاﻟﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﯾﺤّﺜﻨﺎ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﯾﺤّﺐ ﺗﺴـﻤﯿﻌﻬﺎ و ﻟﻪ اﯾﻀﺎ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﻣﺴﻠﻢ و ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ اﺻﺒﻬﺎن و ﮐﺘﺎب‬‫ﺻﻔﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و ﺻـّﻨﻒ ﺷﯿﺌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت اﻟّﺼﻐﺎر ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 102‬از ‪324‬‬‫ارﺑﻌﻮن و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳـﻨﮥ ذﮐﺮ اﻟﺒﺤﺚ ﻋﻦ واﻗﻌـﮥ ﺟﺰء ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﺘﯽ اﺗﺨـﺬﻫﺎ ﻣﻦ ﻧﺎل ﻣﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ذرﯾﻌـﮥ اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻗﺪ‬‫ﺣـّﺪث اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻬـﺬا اﻟﺠﺰء و رواه ﻋﻨﻪ اﻻﺛﺒـﺎت و اﻟﺮﺟـﻞ ﺛﻘـﮥ ﺛﺒﺖ اﻣﺎم ﺻﺎدق و إذا ﻗﺎل ﻫـﺬا ﺳـﻤﺎﻋﯽ ﺟﺎز اﻻﻋﺘﻤﺎد ﻋﻠﯿﻪ و ﻃﻌﻦ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﺠﻬﺎل اﻟﻄﺎﻋﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﺋّﻤﮥ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﻘﺎل اّن اﻟّﺮﺟﻞ ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ ﻟﻪ ﺳـﻤﺎع ﺑﻬﺬا اﻟﺠﺰء و ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﺳـّﺒﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺎﺋﻠﻪ ﻓﺎن ﻋﺪم وﺟﺪاﻧﻪ ﻟﺴـﻤﺎﻋﻪ ﻻ‬‫ﯾﮑﻮن ﺳﺒﺐ ﻋﺪم وﺟﻮده و اﺧﺒﺎر اﻟﺜﻘﮥ ﺑﺴﻤﺎع ﻧﻔﺴﻪ ﮐﺎف ﺛﻢ ذﮐﺮ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ ان ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺎ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤّﺰي‬‫ﺣـّﺪﺛﻪ اﻧﻪ راي ﺑﺨـﻂ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﺿـﯿﺎء اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ اﻧّﻪ وﺟـﺪ ﺑﺨـﻂ اﻟﺤﺎﻓـﻆ أﺑﯽ اﻟﺤّﺠﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ اﻧّﻪ ﻗﺎل رأﯾﺖ اﺻﻞ ﺳـﻤﺎع‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻟﺠﺰء ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﻓﺒﻄﻞ ﻣﺎ اﻋﺘﻘﺪوه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪196 :‬‬‫رﯾﺒـﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﻄﺎﻋﻨﻮن ﺛﺎﻧﯿﺎ و ﻫـﺬا اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﻐـﺪادي و ﻫﻮ اﻟﺤﺒﺮ اﻟـﺬي ﯾﺨﻀﻊ ﻟﻪ اﻻﺛﺒﺎت و ﻟﻪ اﻟﺨﺼﻮﺻـﯿﮥ اﻟﺰاﺋﺪة ﺑﺼـﺤﺒﮥ أﺑﯽ‬‫ﻧﻌﯿﻢ ﻗﺎل ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﺑﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﻦ دﻣﺸﻖ ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﻣﻦ ﺑﻐﺪاد ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟـّﺼ ﯿﺮﻓّﯽ اﻧﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻤﻘّﺪﺳـﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ ﯾﺬﮐﺮ اﻧﻪ وﺟﺪ ﺑﺨﻂ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺳﺄﻟﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌّﻄﺎر ﻣﺴﺘﻤﻠﯽ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ ﺟﺰء ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺎﺻﻢ ﮐﯿﻒ ﻗﺮأﺗﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ﮐﯿﻒ رأﯾﺖ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻓﻘﺎل اﺧﺮج اﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﻗﺎل ﻫﻮ ﺳـﻤﺎﻋﯽ ﻓﻘﺮأﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻠﻨﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻫـﺬه ﻟا ﺤﮑﺎﯾﮥ‬‫ﻃﻌﻦ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻞ ﺣﺎﺻـﻠﻬﺎ اّن اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ ﯾﺠـﺪ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﺑﻬﺬا اﻟﺠﺰء ﻓﺎراد اﺳـﺘﻔﺎدة ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻣﺴـﺘﻤﻠﯿﻪ ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑﺎﻧﻪ اﻋﺘﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءة‬‫ﻋﻠﯽ اﺧﺒـﺎر ﻟا ﺸـﯿﺦ و ذﻟـﮏ ﮐـﺎف ﺛﻢ ﻗـﺎل اﻟﻄﺎﻋﻨﻮن ﺛﺎﻟﺜﺎ و ﻗـﺪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﯾﻀﺎ رأﯾﺖ ﻻﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﺷـﯿﺎء ﯾﺘﺴﺎﻫﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻨﻬﺎ ان ﯾﻘﻮل ﻓﯽ‬‫اﻻﺟﺎزة اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﺒﯿﻦ ﻗﻠﺖ ﻫـﺬا ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻋﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺑﺘﻘﺪﯾﺮ ﺛﺒﻮﺗﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻘﺪح ﺛﻢ اﻃﻼق اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻓﯽ اﻻﺟﺎزة ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﻓﺎذا‬‫راه ﻫﺬا اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻋﻨﯽ اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻌّﺪ ﻣﻨﻪ ﺗﺴﺎﻫﻼ و ان ﻋّﺪ ﻓﻠﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﺘﺴﺎﻫﻞ اﻟﻤﺴـﺘﻘﺒﺢ و ﻟﻮ ﺣﺠﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ان ﻻ ﯾﺮووا اﻟّﺎ‬‫ﺑﺼﯿﻐﮥ ﯾﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻟﻀﯿﻌﻨﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟّﺴﻨﮥ و ﻗﺪ دﻓﻊ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﻗﻀﯿﮥ ﺟﺰء ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﺎن اﻟﺤّﻔﺎظ اﻻﺛﺒﺎت رووه‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ﺣﮑﯿﻨﺎ ﻟﮏ ﻧﺤﻦ اّن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪197 :‬‬‫اﺻﻞ ﺳـﻤﺎﻋﻪ وﺟـﺪ ﻓﻄﺎﺣﺖ ﻫـﺬه اﻟﺨﯿﺎﻻت و ﻧﺤﻦ ﻻ ﻧﺤﻔﻆ اﺣـﺪا ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯽ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻘﺎدح و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻏﯿﺮ ﻫﺬه اﻟﻠﻔﻈﮥ اﻟﺘﯽ ﻋﺰﯾﺖ اﻟﯽ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻗﻠﻨـﺎ اﻧّﻬـﺎ ﻟﻢ ﺗﺜﺒﺖ ﻋﻨﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻣﺎﻣﺘﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﻧّﻪ ﻻ ﻋﺒﺮة ﺑﻬـﺬﯾﺎن اﻟﻤﻌﺎدﯾﻦ و اﮐﺎذﯾﺐ اﻟﻤﻔﺘﺮﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻻ ﻧﺤﻔﻆ ﻋﻦ‬‫اﺣـﺪ ﻓﯿﻪ ﮐﻼﻣـﺎ ﺻـﺮﯾﺤﺎ ﻓﯽ ﺟﺮح و ﻻـ ﺣّﻂ و ﻟﻮ ﺣﻔﻆ ﻟﮑﺎن ﺳـّﺒﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺎﺋﻠﻪ و ﻗـﺪ ﺑّﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ ﻣﻦ ﻣﻌﺮﺗﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﻓﯽ‬‫اﺳـﻨﺎد ﻣﺎ ﺣﮑﯽ ﻋﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻤﻦ ﯾﺘﺤﺎﻣﻞ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻟﻤﺨﺎﻟﻔﺘﻪ ﻟﻤـﺬﻫﺒﻪ و ﻋﻘﯿـﺪﺗﻪ ﻓﻼ ﯾﻘﺒﻞ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻟا ّﺘﺴﺎﻫﻞ‬‫اﻟّـﺬي اﺷـﯿﺮ إﻟﯿﻪ ﺷـﯽء ﮐﺎن ﯾﻔﻌﻠﻪ ﻓﯽ اﻻﺟﺎزة ﻧﺎدرا ﻗﺎل ﻓﺎﻧّﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ ﯾﻘﻮل ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﻠـﺪي و ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻻﺻﻢ اﻧﺎ اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﯿﻤﻮن ﺑﻦ راﺷـﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻗﺎل و ﻟﮑﻦ راﯾﺘﻪ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺮي ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل و اﻟﻈﺎﻫﺮ ان ﻫﺬا إﺟﺎزة ﻗﻠﺖ ان ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﻨﺎ‬‫اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﯾﻘﻮل ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﮑﺎن ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯽ ﻇّﻨﻪ اّن اﺑﺎ ﻧﻌﯿﻢ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻌﻪ ﺑﺨﺼﻮﺻﻪ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻓﺎﻻﻣﺮ ﻣﺴـﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﻧّﻪ اﻋﻨﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ‬‫اﻟﺤﺒﺮ اﻟّـﺬي ﻻـ ﯾﻠﺤﻖ ﺷـﺎوه ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻ ﻓﺎﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻗـﺪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻓﻤﻦ اﯾﻦ ﻟﻨﺎ اﻧّﻪ ﯾﻄﻠﻖ ﻫـﺬه اﻟﻌﺒﺎرة ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﮑﻮن‬‫ﺳﻤﺎع ﺛﻢ و ان اﻃﻠﻖ ذاك ﻓﻐﺎﯾﺘﻪ ﺗـﺪﻟﯿﺲ ﺟﺎﺋﺰ ﻗـﺪ اﻏﺘﻔﺮ اﺷّﺪ ﻣﻨﻪ ﻻ ﻋﻈﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﻄﺎﻋﻨﻮن راﺑﻌﺎ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻨﺨﺸﺒﯽ ﯾﻘﻮل ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ أﺑﯽ أﺳﺎﻣﮥ ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪198 :‬‬‫ﻣﻦ اﺑﻦ ﺧّﻠـﺎد ﻓﺤـﺪث ﺑﻪ ﮐّﻠﻪ ﻗﻠﻨﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر و ﻫﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻓﯽ ﻫـﺬا ﻓﺎﻧﺎ راﯾﺖ ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب ﻋﺘﯿﻘـﮥ و ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺧّﻂ أﺑﯽ‬‫ﻧﻌﯿﻢ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﯽ ﻓﻼن اﻟﯽ آﺧﺮ ﺳﻤﺎﻋﯽ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﺴﻨﺪ ﻣﻦ اﺑﻦ ﺧّﻠﺎد ﻓﻠﻌّﻠﻪ روي اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﺎﻻﺟﺎزة و ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ ﺻﻔﺪي در واﻓﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳﺒﻂ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﺒّﻨﺎء اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 103‬از ‪324‬‬‫ﺗﺎج اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ واﺣـﺪ اﻋﻼم اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻪ اﻟﻌﻠّﻮ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﺤﻔﻆ و اﻟﻔﻬﻢ و اﻟّﺪراﯾﮥ و ﮐﺎﻧﺖ اﻟّﺮﺣﺎل ﺗﺸّﺪ إﻟﯿﻪ اﻣﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺘﺒﺎ‬‫ﺳـﺎرت ﻓﯽ ﻟا ﺒﻼـد و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻬﺎ اﻟﻌﺒﺎد و اﻣﺘـﺪت اّﯾﺎﻣﻪ ﺣﺘﯽ اﻟﺤﻖ اﻻﺣﻔﺎد ﺑﺎﻻﺟـﺪاد و ﺗﻔﺮد ﺑﻌﻠّﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﺳـﻤﻊ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن اﺑﺎه و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﺎرس و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟّﻄﺒﺮاﻧﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﺳﻤﺎء ﮐﺜﯿﺮة و ﮐﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟّﺰﻫـﺪ و اﻟﺪﯾﺎﻧـﮥ و ﺻـّﻨﻒ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬـﺎ ﺣﻠﯿـﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﻤﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎوي ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ﻣﺴـﻠﻤﺎ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﻼ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺄﻧﻬﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺎﻫﺎ ﻣﻨﻪ و ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﮐﺎن اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﺳﻤﻌﺎه ﻣّﻤﻦ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻠﺪه و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺠّﻨﮥ و ﺻﻔﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت اﻟّﺼﻐﺎر و ﺑﻘﯽ ارﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ ﺳﻨﮥ ﺑﻼ ﻧﻈﯿﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﺷﺮﻗﺎ و‬‫ﻻ ﻏﺮﺑﺎ اﻋﻠﯽ اﺳـﻨﺎدا ﻣﻨﻪ و ﻻ اﺣﻔﻆ و ﻟﻤﺎ ﮐﺘﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺑﯿﻊ ﺑﺎرﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ دﯾﻨﺎر اﻟﺦ و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪199 :‬‬‫اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﯿﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن و ﻋﺒﺮة اﻟﯿﻘﻈﺎن در ﺳﻨﮥ ‪ 430‬ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮّﻓﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎرف اﺑﻮ‬‫ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻮﻓّﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء و ﮐﺎن ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﻤﻔﯿﺪﯾﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ‬‫اﻻﻓﺎﺿﻞ و اﺧـﺬوا ﻋﻨﻪ و اﻧﺘﻔﻌﻮا ﺑﻪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻗﻠﺖ اّﻣﺎ ﻃﻌﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯿﻬﺎ و ﺗﻨﻘﯿﺼﻪ ﻟﻬﺎ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻗﻮﻟﯽ ﻟﺌﻦ‬‫ذّﻣﻬﺎ ﺟﺎراﺗﻬﺎ و ﺿـﺮاﺋﺮ و ﻋﺎب ﺟﻤﺎﻻ ﻓﯽ ﺣﻼﻫﺎ و ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯽ ﻓﻤﺎ ﺳـﻠﻤﺖ ﺣﺴـﻨﺎء ﻣﻦ ذّم ﺣﺎﺳﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻖ ﻣﻦ ﻋﺪاوة ﻣﺒﻄﻞ ﻣﻊ اﺑﯿﺎت‬‫اﺧﺮي ﻓﯽ ﻣـﺪح اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﺎﻣـﺪ اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﮐﻼﻣﻪ اﻟﻌﺎﻟﯽ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ اﺻـﻔﻬﺎن ﺗﻔّﺮد ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﻌﻠﻮ اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻊ اﻟﺤﻔﻆ‬‫روي ﻋﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ ﺑﺎﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و ﺧﺮاﺳﺎن و ﺻـّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر و ﺷﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺳﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻘﻬﺎي‬‫ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻀﻢ اﻟﻨﻮن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﻠﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻟا ّﺘﺼّﻮف‬‫ﻗـﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ اﻟﻖ ﻓﯽ ﺷـﯿﻮﺧﯽ اﺣﻔـﻆ ﻣﻨﻪ و ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎزم اﻻـﻋﺮج وﻟـﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠـﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﯾﻮم اﻻـﺣﺪ‬‫اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ذﮐﺮ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿﮥ ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ﮐﺘﺎب اﻟﻘﻀﺎء ﻓﯽ‬‫اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻟّﺮواﯾﮥ ﺑﺎﻻﺟﺎزة اﻟﻤﺠﺎز ﯾﺠﻮز ﻟﻪ ان ﯾﺠﯿﺰ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺮوف و ﻧﯿﺰ اﺳـﻨﻮي در ﺷـﺮوع ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎن اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه و ﻧﻔﻌﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪200 :‬‬‫و ﺳﺎﺋﺮ أﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻗﺪ ﺣﯿﺰ ﻟﻪ ﻓﯽ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﻟّﺴﻌﺎدة اﻣﻮر ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻓﯽ اﺻﺤﺎب ﻏﯿﺮه ﻣﻨﻬﺎ اﻧﻬﻢ اﻟﻤﻘّﺪﻣﻮن ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ اﻟﺜﻠﺜﮥ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﺷـﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻨﻬﺎ ان اﻟﮑﻠﻤﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﻔﺎﺿـﻠﮥ اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ اﻟﮑﺒﺎر اﻟﻌﺎﻣﺮة اﻟﻤﺘﻮﺳـﻄﮥ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟﻤﺘﺄﺻـﻠﮥ ﻟا ﺘﯽ دﯾﻦ‬‫اﻻﺳـﻼم و ﺷـﻌﺎر اﻻﺳـﻼم ﺑﻬﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻨﺘﻈﻢ ﮐﺎﻟﺤﺠﺎز و اﻟﯿﻤﻦ و ﻣﺼﺮ و اﻟﺸﺎم و اﻟﻌﺮاﻗﯿﻦ و ﺧﺮاﺳﺎن و دﯾﺎر ﺑﮑﺮ و اﻗﻠﯿﻢ اﻟﺮوم و ﻣﻨﻬﺎ ازدﯾﺎد‬‫ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻋﺼـﺮ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺳـﺒﺒﻪ ﻣﺎ اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻇﻬﻮرﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﯽ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﺴﺎﺑﻖ وﺻﻔﻬﺎ و ﻣﻨﻬﺎ ان‬‫ﮐﺒﺎر اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اّﻣﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻵﺧﺬﯾﻦ ﻋﻨﻪ او ﻋﻦ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﮐﺎﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و اﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر و اﺑﻦ‬‫ﺣـّﺒ ﺎن و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﺨﻄـﺎﺑﯽ و اﻟﺨﻄﯿﺐ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﻟﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫـﺬا و وﻟّﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ در اﺳـﻤﺎء رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻫﻮ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﻤﻌﻤﻮل ﺑﺤـﺪﯾﺜﻬﻢ اﻟﻤﺮﺟﻮع اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﻘﺪر وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 334‬ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ‪430‬‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﺮ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳﻨﮥ و ﻗﺎﺿﯽ ﺗﻘّﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻘﻬﺎي ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟّﺘﺼّﻮف و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪201 :‬‬‫و ﻟﻪ اﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻣﻨﻬـﺎ ﮐﺘـﺎب اﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﻫﻮ ﮐﺘـﺎب ﺟﻠﯿـﻞ ﺣﻔﯿـﻞ و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة و ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 104‬از ‪324‬‬‫اﺻـﻔﻬﺎن ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي ﻟﻢ اﻟﻖ ﻓﯽ ﺷـﯿﻮﺧﯽ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم اﻻﻋﺮج وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺳّﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺗﻮﻓّﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿـﮥ ﻓﯽ أﺛﻨـﺎء ﮐﺘـﺎب اﻟﻘﻀﺎء ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻟّﺮواﯾـﮥ ﺑﺎﻻﺟﺎزة اّن اﻟﻤﺠﺎز ﯾﺠﻮز ﻟﻪ ان‬‫ﯾﺠﯿﺰ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺮوف و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﺪث اﻟﻌﺼـﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﻤﻬﺮاﻧﯽ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻮﻓّﯽ اﻻﺣﻮل ﺳـﺒﻂ اﻟّﺰاﻫﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺒّﻨﺎء وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 336‬و اﺟﺎز ﻟﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ﺗﻔّﺮد ﺑﻬﻢ و رﺣﻠﺖ اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻟﻌﻠﻤﻪ و ﺿـﺒﻄﻪ و ﻋﻠّﻮ اﺳـﻨﺎده ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ ار اﺣﺪا ﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳـﻢ‬‫اﻟﺤﻔـﻆ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و أﺑﯽ ﺣـﺎزم و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻓﻖ ﻣﻦ اﻵﻓﺎق اﺣﻔﻆ و ﻻ اﺳـﻨﺪ ﻣﻨﻪ ﺻـّﻨﻒ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﻤﺴﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﻣﺴﻠﻢ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﺗﺎرﯾﺦ اﺻﺒﻬﺎن و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﺻﻔﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و اﻟّﻄﺐ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﺎت‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳﻨﮥ ‪ 430‬و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺴﺎدة اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺤﻠﯿﮥ و اﻟﻄﺒﻘﺎت و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ وﻟﺪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪202 :‬‬‫و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻋﻦ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ اﺧﺮﺟﻪ اﻫﻞ اﺻﻔﻬﺎن و ﻣﻨﻌﻮه اﻟﺠﻠﻮس ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﺘﻮﻟّﯽ ﻋﻠﯽ اﺻﻔﻬﺎن اﻟﺴﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﺒﮑﺘﮑﯿﻦ و‬‫وﻟّﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ واﻟﯿـﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و رﺣـﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﻮﺛﺐ اﻫـﻞ اﺻـﻔﻬﺎن و ﻗﺘﻠﻮه ﻓﺮﺟﻊ ﻣﺤﻤﻮد إﻟﯿﻬـﺎ و آﻣﻨﻬﻢ ﺣﺘﯽ اﻃﻤـﺄﻧّﻮا ﺛﻢ ﻗﺘﻠﻬﻢ ﺣﺘﯽ اﺗﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻧﺼﻔﻬﻢ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻌّﺪون ذﻟﮏ ﻣﻦ ﮐﺮاﻣﺎت أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و أﻣﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺤﻠﯿﮥ ﻣﻦ ﺻﺪره ﺑﻌﺪ أن ﻧﯿﻒ ﻋﻠﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫و ﺣﺴـﯿﻦ دﯾـﺎرﺑﮑﺮي در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼـﺛﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻣـﺎت ﺣﺎﻓﻆ اﺻـﺒﻬﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻟا ّﺼﻮﻓﯽ اﻻـﺣﻮل ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم و ﻟﻪ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﻮن ﺳـﻨﮥ و اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ اﻟﺠﻌﻔﺮي در‬‫ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻣﺴـﺘﺨﺮج ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ از اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ذﮐﺮ ﺳـﻨﺪ آن و اّول آن ﮔﻔﺘﻪ ﻃﺮاز ﻣﻦ ﺗﻌﺮﯾﻔﻪ ﻗﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺤّﺪث اﻟﻌﺼـﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﻤﻬﺮاﻧﯽ اﻻﺻﺒﻬﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻮﻓﯽ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺳّﺖ و‬‫ﺛﻼـﺛﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و اﺟـﺎز ﻟﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺳـﻨﮥ ﻧﯿـﻒ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻟﻪ ﺳّﺖ ﺳـﻨﯿﻦ اﺑـﻮ اﻟﻌﺒـﺎس اﻻـﺻّﻢ و ﺧﯿﺜﻤـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫اﻻﻃﺮاﺑﻠﺴﯽ و ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﺎﻟﺪي و اﺑﻮ ﻣﻨﻬﺎل ﺑﻦ زﯾﺎد و اﻟﻤﻌﻤﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺷﻮذب و ﻃﺎﺋﻔﮥ ﺗﻔﺮد ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺗﻔﺮد ﺑﺎﻟّﺴﻤﺎع‬‫ﻣﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﺳﻤﻊ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﺎ اﻟﺸﯿﺦ و اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟّﺼﻮاف و اﺑﻦ ﺧﻼد اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻻﺟّﺮي و ﻓﺎروق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫اﻟﺨّﻄﺎﺑﯽ و ﺧﻼﺋﻖ و رﺣﻠﺖ اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻟﻌﻠﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و ﻋﻠّﻮ اﺳﺎﻧﯿﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪203 :‬‬‫و ﺗﻬﯿـﺄ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻟﻘﯽ اﻟﮑﺒـﺎر ﻣـﺎ ﻟﻢ ﯾﻘـﻊ ﻟﺤﺎﻓـﻆ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي و ﻫـﻮ اﺧّﺺ ﺗﻼﻣـﺬﺗﻪ ﺑﻪ و رﺣـﻞ إﻟﯿﻪ و اﮐـﺜﺮ ﻋﻨﻪ و ﺑا ﻮ ﺳـﻌﺪ‬‫اﻟﻤﺎﻟﯿﻨﯽ و اﺑﻮ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆّذن و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤـّﺪاد و اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﻄّﺮز و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺸـﺮوﻃﯽ و ﻏﺎﻧﻢ اﻟﺒﺮﺟﯽ و ﺧﻼﺋﻖ آﺧﺮﻫﻢ وﻓﺎة اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻢ ار اﺣﺪا اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻟﺤﻔﻆ‬‫ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و أﺑﯽ ﺣـﺎزم اﻟﻌﺒـﺪوي ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ اﺧﺒﺎر أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﺴـﻤﯽ ﻧﺤﻮا ﻣﻦ ﻣﺎﺋﺘﯽ ﻧﻔﺲ‬‫ﺣّﺪﺛﻮا ﻋﻨﻪ ﻗﺎل و ﻟﻢ ﯾﺼّﻨﻒ ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ وﻗﺘﻪ ﻣﺮﺣﻮﻻ إﻟﯿﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻓﻖ ﻣﻦ اﻵﻓﺎق اﺣﺪ‬‫اﺣﻔﻆ و ﻻ اﺳـﻨﺪ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﺣّﻔﺎظ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﻗﺪ اﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻨﻪ و ﮐّﻞ ﯾﻮم ﻧﻮﺑﮥ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﯾﻘﺮأ ﻣﺎ ﯾﺮﯾﺪه اﻟﯽ ﻗﺮب اﻟﻈﻬﺮ و إذا ﻗﺎم اﻟﯽ داره رﺑﻤﺎ‬‫ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﺟﺰء و ﮐﺎن ﻻ ﯾﻀﺠﺮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﻏﺬاء ﺳﻮي اﻟﺘﺴﻤﯿﻊ و اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ و ﻗﺎل ﺣﻤﺰة ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻌﻠﻮي ﮐﺎن اﺻﺤﺎب‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﻘﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳﻨﮥ ﺑﻼ ﻧﻈﯿﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﺷﺮﻗﺎ و ﻻ ﻏﺮﺑﺎ اﻋﻠﯽ اﺳﻨﺎدا ﻣﻨﻪ و ﻻ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻟﻤﺎ ﺻّﻨﻒ‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﺣﻤﻞ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﺎﺷﺘﺮوه ﺑﺎرﺑﻌﻤﺎﺋﮥ دﯾﻨﺎر و ﻓﯽ وﻓﯿﺎت ﻻﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ان ﻣﻬﺮان اّول ﻣﻦ اﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﺟﺪاده‬‫و اﻧّﻪ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﺻﺒﻬﺎن ﻟﻪ ﻗﺎل و اﺻﺒﻬﺎن ﺑﮑﺴﺮ اﻟﻬﻤﺰة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪204 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 105‬از ‪324‬‬‫و ﻓﺘﺤﻬﺎ و ﺳـﮑﻮن اﻟّﺼﺎد اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻮّﺣﺪة و ﯾﻘﺎل ﺑﺎﻟﻔﺎء اﯾﻀﺎ و ﻓﯽ اﻟﻘﺎﻣﻮس اﺻـﻠﻪ اّﺻﺖ ﺑﻬﺎن أي ﺳـﻤﻨﺖ اﻟﻤﻠﯿﺤﮥ ﺳّﻤﯿﺖ ﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻫﻮاﺋﻬﺎ و ﻋﺬوﺑﮥ ﻣﺎﺋﻬﺎ ﻓﺨّﻔﻔﺖ و اﻟّﺼﻮاب اﻧﻬﺎ اﻋﺠﻤﯿﮥ و اﺻـﻠﻬﺎ اﺳـﭙﺎﻫﺎن أي اﻻﺟﻨﺎد ﻻﻧّﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﺳـّﮑﺎﻧﻬﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺸﻬﻮرة‬‫ﮐﮑﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻠﻢ و ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ‬‫اﺻـﺒﻬﺎن و ﺻـﻔﮥ اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﻄﺐ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ و اﺷﯿﺎء ﺻﻐﺎر ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳﻨﮥ ﺛﻼﺛﯿﻦ‬‫و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻋﻦ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻻﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ‬‫اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ اوﻟﺶ ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻤﺎﻧﺴﺖ و اول ان ﺣـﺪﯾﺚ ﺟﺒﺮﺋﯿﻠﺴﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺧﻼد ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫أﺳﺎﻣـﮥ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﻤﻘﺮي و ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟّﺼﻮاف ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﮐﻬﻤﺲ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﺮﯾـﺪة اﻻﺳـﻠﻤﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﻌﻤﺮ اﻟﻘﺮﻣﺴـﯿﻨﯽ ﻗـﺎل ﮐﺎن ﻣﻦ اّول ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻟﻘـﺪر ﻣﻌﺒـﺪ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎﻧﻄﻠﻘﺖ اﻧﺎ و‬‫ﺣﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي ﺣﺠﺎﺟﺎ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻓﯽ اواﺋﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻧﺎم و ﻧﺴﺐ او اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ واﺋﻞ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺻﻮﻓﯿﺴﺖ در ﺳﺎل ﺷﺸﺼﺪ و ﺳﯽ و ﺷﺶ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪه و ﺷﺶ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ او را‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﺒّﺮك ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻋﻤـﺪه ﺣـﺪﯾﺚ اﺟﺎزت دادﻧﺪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آﻧﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺻﻢ و ﺧﯿﺜﻤﻪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻃﺮاﺑﻠﺴـﯽ و ﺟﻌﻔﺮ ﺧﺎﻟﺪي و‬‫ﺷﯿﺦ ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺷﻮذﺑﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪205 :‬‬‫و او ﺑـﺎﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻـﯿﺖ ﻣﺘﻔّﺮدﺳﺖ ﺑﻌـﺪ از آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﺟﻮان ﺷـﺪ ﺳـﻤﺎع ﮐﺜﯿﺮ از اﺟّﻠﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮد و ﺗﺨﻤﯽ ﮐﻪ در زﻣﯿﻦ‬‫اﺳـﺘﻌﺪاد او از ﻃﻔﻠﯽ اﻓﺸﺎﻧـﺪه ﺑـﻮد ﺑـﺎر آورد و از ﻃـﺒﺮاﻧﯽ و از اﺑﻮ اﻟﺸـﯿﺦ و از ﺟﻌـﺎﺑﯽ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﻮاف و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺟﺮي و اﺑﻦ ﺧﻼـد‬‫ﻧﺼﯿﺒﯽ و ﻓﺎروق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺧﻄﺎﺑﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺎّﻣﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ از ان ﭼﻮن ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺷﯿﺨﻮﺧﺖ و اﻓﺎده رﺳﯿﺪ ﺣّﻔﺎظ ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴﻮي او‬‫ﺗﻀﺮع آوردﻧﺪ و ﺑﺮ در او ﻫﺠﻮم ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺠﻬﺖ ﻋﻠﻮ اﺳﺎﻧﯿﺪه و وﻓﻮر ﻋﻠﻢ و ﺣﻔﻆ او رﻏﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﺮدم ﺑﺠﻨﺎب او زﯾﺎده‬‫از اﻗﺮان ﺑﻮد ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪادي از اﺧﺺ ﺗﻼﻣﺬه اوﺳﺖ و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺎﻟﯿﻨﯽ و اﺑﻮ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﺆّذن و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺣّﺪاد و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻄﺮز و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﺮوﻃﯽ و دﯾﮕﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺑﺴـﯿﺎر ﺷﺎﮔﺮدان اوﯾﻨﺪ و از ﻧﻮادر ﮐﺘﺐ او ﮐﺘﺎب‬‫ﺣﻠﯿـﮥ اﻻوﻟﯿﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﯿﺮ آن در اﺳـﻼم ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﺸـﺪه و از ﺻـﺒﺢ ﺗﺎ وﻗﺖ ﻇﻬﺮ ﺑﺤﻀﻮر او ﻗﺮأت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﭼﻮن از ﻣﺠﻠﺲ‬‫ﺑﺮﻣﯿﺨﻮاﺳﺖ و ﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﯽرﻓﺖ در راه ﻧﯿﺰ ﺑﻘﺪر ﯾﮏ ﺟﺰو ﻣﺮدم ﺑﺮ وي ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪﻧﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻠﻮل و ﺗﻨﮕﺪل ﻧﻤﯽﺷﺪ و ﻧﻮﺑﺖ او در اﺷﺘﻐﺎل‬‫ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺤﻮي رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ او را ﻏﺬا ﻏﯿﺮ از اﺳﻤﺎع ﺣﺪﯾﺚ و ﺗﺼﻨﯿﻒ آن ﻧﺒﻮد و ﮐﺘﺎب ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء در ﺣﻀﻮر او آن ﺷﻬﺮت و‬‫رواج ﭘﯿـﺪا ﮐﺮد ﮐﻪ در ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر ﺑﭽﻬـﺎر ﺻـﺪ دﯾﻨـﺎر ﺧﺮﯾـﺪه ﺷـﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﺳـﻼم ﺟـّﺪه و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻟﻔﻆ اﺻـﺒﻬﺎن و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ را‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ از آن ﺟﻤﻠﻪﺳﺖ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة در دو ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﻣﺴـﻠﻢ و ﮐﺘﺎب‬‫ﺗﺎرﯾﺦ اﺻﻔﻬﺎن و ﮐﺘﺎب ﺻﻔﮥ اﻟﺠﻨﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟّﻄّﺐ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪206 :‬‬‫و رﺳﺎﺋـﻞ ﻣﺨﺘﺼـﺮه دﯾﮕﺮ ﻫﻢ دارد در ﺳـﻨﻪ ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ و ﺳـﯽ ﻫﺸـﺘﻢ ﻣﺤﺮم رﺣﻠﺖ دار آﺧﺮت ﮐﺮد و ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﻋﻤﺮ داﺷﺖ و‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣـﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗـﺎﺳﻢ اﻟﺘﺮﮐﻤـﺎﻧﯽ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ اّﻣـﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﻘﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﺎت اﻟﮑﺒﺮي اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟّﺼﻮﻓﯽ اﻟﺠـﺎﻣﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺘﺼّﻮف و اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻔـﻆ و اﻟﻀـﺒﻂ واﺣـﺪ اﻻﻋﻼم اﻟّـﺬﯾﻦ ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻓﯽ‬‫اﻟﺮواﯾﮥ و اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺪراﯾﮥ رﺣﻞ إﻟﯿﻪ اﻟﺤّﻔﺎظ ﻣﻦ اﻻﻗﻄﺎر اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﯾﻘﻮل ﻟﻢ ار اﺣﺪا‬‫اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻟﺤﻔﻆ ﻏﯿﺮ رﺟﻠﯿﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻟﻌﺒـﺪوي اﻻﻋﺮج و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ‬‫وﻗﺘﻪ ﻣﺮﺣﻮﻻ إﻟﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻓﻖ ﻣﻦ اﻵﻓﺎق اﺳـﻨﺪ و ﻻ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﺣﻤﺰة ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻌﻠﻮي ﮐﺎن اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﻘﯽ‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ ﺑﻼ ﻧﻈﯿﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﺷﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ اﻋﻠﯽ اﺳﻨﺎدا ﻣﻨﻪ و ﻻ اﺣﻔﻆ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﻫﻮ ﺗﺎج اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ واﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 106‬از ‪324‬‬‫اﻋﻼم اﻟـّﺪﯾﻦ ﺛﻢ ﺑﺴﻂ اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻧﺎل ﻣﻨﻪ ﺣﺴﺪا و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻗﺪر و ﻋﻈﻤﺖ ﻓﺨﺮ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ‬‫اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﺟﻮﯾﻨﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﮐﻪ ﺷـﻬﺮه اﻓﺎق و ﻣﺴـّﻠﻢ اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻬﺮه ﺣﺬاﻗﺴﺖ ﯾﮑﯽ از ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ و ﺗﻼﻣﺬه‬‫اوﺳﺖ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﻌﻘﻮب ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺣﺒﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺿﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻋﻠﻢ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪207 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ اﻣـﺎﻣﺘﻪ اﻟﻤﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﻏﺰارة ﻣـﺎّدﺗﻪ و ﺗﻔّﻨﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻦ اﻻـﺻﻮل و اﻟﻔﺮوع و اﻻـدب و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗـﺪ ﺗﻘـّﺪم‬‫اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ واﻟـﺪه ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة و رزق ﻣﻦ اﻟّﺘﻮّﺳﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﻬـﺪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮه و ﮐﺎن ﯾـﺬﮐﺮ دروﺳﺎ ﯾﻘﻊ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﻋﺪة‬‫اوراق و ﻻ ﯾﺘﻠﻌﺜﻢ ﻓﯽ ﮐﻠﻤـﮥ ﻣﻨﻬﺎ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻓﯽ ﺻـﺒﺎه ﻋﻠﯽ واﻟﺪه أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و ﮐﺎن ﯾﻌﺠﺐ ﺑﻄﺒﻌﻪ و ﺗﺤﺼـﯿﻠﻪ و ﺟﻮدة ﻗﺮﯾﺤﺘﻪ و ﻣﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻣﻦ ﻣﺨﺂﺋـﻞ اﻻﻗﺒﺎل ﻓﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت واﻟـﺪه و ﺗﺼـّﺮف ﻓﯿﻬﺎ ﺣّﺘﯽ زاد ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﺘـﺪﻗﯿﻖ و ﻟّﻤﺎ ﺗﻮّﻓﯽ واﻟـﺪه ﻗﻌـﺪ ﻣﮑﺎﻧﻪ‬‫ﻟﻠﺘﺪرﯾﺲ و إذا ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻣﻀﯽ اﻟﯽ اﻻﺳﺘﺎد أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻻﺳﮑﺎﻓﯽ اﻻﺳﻔﺮاﺋﻨﯽ ﺑﻤﺪرﺳﮥ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺣﺘﯽ ﺣّﺼﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﻢ اﻻﺻﻮل ﺛﻢ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ‬‫ﺑﻐـﺪاد و ﻟﻘﯽ ﺑﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻢ ﺧﺮج اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و ﺟﺎور ﺑﻤـّﮑ ﮥ ارﺑﻊ ﺳـﻨﯿﻦ و ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﯾـﺪّرس و ﯾﻔﺘﯽ و ﯾﺠﻤﻊ ﻃﺮق اﻟﻤـﺬﻫﺐ‬‫ﻓﻠﻬـﺬا ﻗﯿـﻞ ﻟﻪ اﻣـﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ اواﺋﻞ وﻻﯾـﮥ اﻟﺴـﻠﻄﺎن اﻟﺐ ارﺳـﻼن اﻟّﺴـ ﻠﺠﻮﻗﯽ و اﻟﻮزﯾﺮ ﯾﻮﻣﺌـﺬ ﻧﻈﺎم اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺒﻨﯽ ﻟﻪ‬‫اﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﻨﻈﺎﻣـّﯿ ﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﺗﻮﻟّﯽ اﻟﺨﻄﺎﺑـﮥ ﺑﻬـﺎ و ﮐﺎن ﯾﺠﻠﺲ ﻟﻠﻮﻋﻆ و اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة و ﻇﻬﺮت ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﺣﻀـﺮ دروﺳﻪ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﻦ‬‫اﻷﺋّﻤﮥ و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ رﯾﺎﺳﮥ اﻻﺻـﺤﺎب و ﻓّﻮض إﻟﯿﻪ اﻣﻮر اﻻوﻗﺎف و ﺑﻘﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻏﯿﺮ ﻣﺰاﺣﻢ و ﻻ ﻣﺪاﻓﻊ ﻣﺴّﻠﻢ إﻟﯿﻪ‬‫اﻟﻤﺤﺮاب و اﻟﻤﻨﺒﺮ و اﻟﺨﻄﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺪرﯾﺲ و ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺘﺬﮐﯿﺮ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻓّﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻓﯽ دراﯾﮥ اﻟﻤﺬﻫﺐ‬‫اﻟّﺬي ﻣﺎ ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻣﺜﻠﻪ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪208 :‬‬‫اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ اﺳـﺤﺎق اﻟﺸﯿﺮازي ﯾﻘﻮل ﻻﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﯾﺎ ﻣﻔﯿﺪ اﻫﻞ اﻟﻤﺸﺮق و اﻟﻤﻐﺮب اﻧﺖ اﻟﯿﻮم اﻣﺎم اﻻﺋّﻤﮥ و ﺳﻤﻊ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻪ و ﻟﻪ إﺟﺎزة ﻣﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﺸﺎﻣﻞ ﻓﯽ اﺻﻮل‬‫اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟﺒﺮﻫـﺎن ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻪ و ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ و اﻻرﺷـﺎد و اﻟﻌﻘﯿـﺪة اﻟﻨﻈﺎﻣـّﯿ ﮥ و ﻣـﺪارك اﻟﻌﻘﻮل ﻟﻢ ﯾﺘﻤﻪ و ﮐﺘـﺎب ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻧﻬـﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻟﻢ ﯾﺘﻤﻪ و ﻏﯿـﺎث اﻻﻣﻢ ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻣـﮥ و ﻣﻐﯿﺚ اﻟﺨﻠﻖ ﻓﯽ اﺧﺘﯿﺎر اﻻﺣﻖ و ﻏﻨﯿـﮥ اﻟﻤﺴﺘﺮﺷـﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﺨﻼف و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻟا ﮑﺘﺐ و‬‫ﮐﺎن إذا ﺷـﺮع ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ و ﺷـﺮح اﻻﺣﻮال اﺑﮑﯽ اﻟﺤﺎﺿﺮﯾﻦ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﺣﻤﯿﺪة ﻣﺮﺿﯿﮥ ﻣﻦ اّول ﻋﻤﺮه اﻟﯽ آﺧﺮه اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻧّﻪ وﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﺟﻠّﯿﮥ اﻣﺮه ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﮑﺘﺐ و اّن واﻟﺪه اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺎ ﻣﺤّﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﺎن ﻓﯽ اّول ﻋﻤﺮه ﯾﻨﺴﺦ ﺑﺎﻻﺟﺮة‬‫ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ ﻟﻪ ﻣﻦ ﮐﺴﺐ ﯾـﺪه ﺷـﯽء اﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺟﺎرﯾـﮥ ﻣﻮﺻﻮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ و اﻟـّﺼ ﻼح و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﻄﻌﻤﻬﺎ ﻣﻦ ﮐﺴﺐ ﯾﺪه اﯾﻀﺎ اﻟﯽ ان ﺣﺒﻠﺖ ﺑﺎﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻫﻮ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺑﯿﺘﻬـﺎ ﺑﻤﮑﺴﺐ اﻟﺤـّﻞ ﻓﻠّﻤﺎ وﺿـﻌﺘﻪ اوﺻﺎﻫﺎ ان ﻻ ﺗﻤﮑﻦ اﺣـﺪا ﻣﻦ ارﺿﺎﻋﻪ ﻓﺎﺗﻔﻖ اﻧّﻪ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﯾﻮﻣﺎ و ﻫﯽ‬‫ﻣﺘﺎﻟّﻤﮥ و اﻟّﺼﻐﯿﺮ ﯾﺒﮑﯽ و ﻗﺪ اﺧﺬﺗﻪ اﻣﺮأة ﻣﻦ ﺟﯿﺮاﻧﻬﻢ و ﺷﺎﻏﻠﺘﻪ ﺑﺜﺪﯾﻬﺎ ﻓﺮﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ ﻗﻠﯿﻼ ﻓﻠّﻤﺎ راه ﺷﻖ ﻋﻠﯿﻪ و ﻧﮑﺲ راﺳﻪ و ﻣﺴﺢ ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻨﻪ‬‫و ادﺧﻞ اﺻﺒﻌﻪ ﻓﯽ ﻓﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﻔﻌﻞ ﺑﻪ ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ ﻗﺎء ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺷﺮﺑﻪ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﯾﺴﻬﻞ ﻋﻠﯽ أن ﯾﻤﻮت و ﻻ ﯾﻔﺴﺪ ﻃﺒﻌﻪ ﺑﺸﺮب ﻟﺒﻦ ﻏﯿﺮ‬‫أّﻣﻪ و ﯾﺤﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪209 :‬‬‫ﻋﻦ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻠﺤﻘﻪ ﺑﻌﺾ اﻻﺣﯿﺎن ﻓﺘﺮة ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة ﻓﯿﻘﻮل ﻫـﺬا ﻣﻦ ﺑﻘﺎﯾﺎ ﺗﻠﮏ اﻟﺮﺿـﻌﮥ و ﻣﻮﻟـﺪه ﺛﺎﻣﻦ ﻋﺸـﺮ اﻟﻤﺤّﺮم‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﻋﺸـﺮة و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟّﻤﺎ ﻣﺮض ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﺑﺸﺘﻘﺎن ﻣﻮﺻﻮﻓﮥ ﺑﺎﻋﺘﺪال اﻟﻬﻮاء و ﺧّﻔﮥ اﻟﻤﺎء ﻓﻤﺎت ﺑﻬﺎ‬‫ﻟﯿﻠﮥ اﻷرﺑﻌﺎء وﻗﺖ اﻟﻌﺸﺎء اﻵﺧﺮة اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺗﻠﮏ اﻟﻠﯿﻠﮥ و‬‫دﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻐـﺪ ﻓﯽ داره ﺛﻢ ﻧﻘﻞ ﺑﻌـﺪ ﺳـﻨﯿﻦ اﻟﯽ ﻣﻘﺒﺮة اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓـﺪﻓﻦ ﺑﺠﻨﺐ اﺑﯿﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ وﻟـﺪه اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ و اﻏﻠﻘﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 107‬از ‪324‬‬‫اﻻﺳﻮاق ﯾﻮم ﻣﻮﺗﻪ و ﮐﺴﺮ ﻣﻨﺒﺮه ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ و ﻗﻌﺪ اﻟﻨﺎس ﻟﻌﺰاﺋﻪ و اﮐﺜﺮوا ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺮاﺛﯽ اﻟﺦ‬‫‪ -9‬ﺑﯿﻬﻘﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄـﺎل و رّد ﻧﻔﯽ و اﻧﮑـﺎر ﻣﺨـﺎﻃﺐ و اﻻـ ﺗﺒـﺎر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸـﺒﯿﻪ را اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒـﺎرت ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﻧﻘـﻞ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﮐﻪ آن را در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪ آورده و در ان ﻧﻘﻞ اﯾﻦ رواﯾﺖ از اﺣﻤـﺪ و ﺑﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ واﺿـﺤﺴﺖ و ﻫﻢ از ﻋﺒﺎرت اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﺣﺎﮐﻢ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده و دﯾﮕﺮ اﺟّﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﻫﻢ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـّﺒﺎغ و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﯿﺰدي اﻟﻤﯿﺒﺪي و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴـﻤﻌﻪ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺠﯿﺐ ﻓﻬﺬا اﻣﺎم ﺑﯿﻬﻖ اﺑﺎن ﻋﻦ اﻟﺤّﻖ و ﺗﻨﺎول رؤس اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﮑﺴـﺮ و اﻟّﺪّق و ﺻﺪورﻫﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺒﻘﺮ و اﻟﺸّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪210 :‬‬‫و ازال وﺳﻮاﺳـﻬﻢ و ازاح اﻧﺘﮑﺎﺳـﻬﻢ و اﺳـﺘﺎﺻﻞ اﻟﺘﺒﺎﺳﻬﻢ و اﮐﻔﺄ ﮐﺄﺳﻬﻢ و ﻗﻠﻊ اﺳﺎﺳﻬﻢ و اﺑﻄﻞ اﻧﮑﺎرﻫﻢ و ﺻّﻐﺮ ﻓﺨﺎرﻫﻢ و ﻫﺪم دارﻫﻢ و‬‫ﻫﺘﮏ اﺳـﺘﺎرﻫﻢ و اوﺿـﺢ ﺧﺴﺎرﻫﻢ و ﮐﺸﻒ ﺑﻮارﻫﻢ و ﺧﺬل اﻋﻮاﻧﻬﻢ و اﻧﺼﺎرﻫﻢ و ﻣﺤﺎ رﺳﻮﻣﻬﻢ و آﺛﺎرﻫﻢ ﻓﻠﻠّﻪ دّره و ﻋﻠﯿﻪ اﺟﺮه و اﯾﺮاد‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﮐـﺎﻓﯿﺴﺖ در اﻋﺘﺒﺎر آن ﭼﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤـّﺪﺛﺎﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺸـﮑﺎة در ﺣﻖ اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻧّﯽ إذا اﺳـﻨﺪت‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧﯽ اﺳـﻨﺪت اﻟﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ص ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ وﺻﻒ رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻘﻮل‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﺸـﮑﺎة اﺳـﻨﺎد ﺣـﺪﯾﺚ ﺑـﺎو ﻣﺜﻞ اﺳـﻨﺎد آن ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻤﺴﺖ ﻓﻤﺎ ﻟﻠﻤﺠﺎدل ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﻣﺤﻞ‬‫اﻟﮑﻼم و اﻻﺷﺘﺒﺎه ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻏﯿﺮ ﺧﺎف ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻓﻬﺎم و اﻻﻧﺘﺒﺎه ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرت وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة ﺑﺴﻤﻊ اﺻﻐﺎ ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﺷﻨﯿﺪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺻﺪر ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎن اﻟﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻬﺪﯾﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻻ ﯾﺴـﺘﺘّﺐ اﻻ ﺑﺎﻻﻗﺘﻔﺎء ﻟﻤﺎ ﺻﺪر ﻣﻦ ﻣﺸـﮑﺎﺗﻪ و‬‫اﻻﻋﺘﺼﺎم ﺑﺤﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺘّﻢ اﻻ ﺑﺒﯿﺎن ﮐﺸـﻔﻪ و ﮐﺎن ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟـﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴـّﻨﮥ ﻗﺎﻣﻊ اﻟﺒﺪﻋـﮥ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﻔّﺮاء اﻟﺒﻐﻮي رﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺘﻪ اﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎب ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ و اﺿﺒﻂ ﻟﺸﻮارد اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اواﺑﺪﻫﺎ و ﻟﻤﺎ ﺳﻠﮏ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﻻﺧﺘﺼﺎر و ﺣـﺬف اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻨّﻘﺎد و ان ﮐﺎن ﻧﻘﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎﻻﺳـﻨﺎد ﻟﮑﻦ ﻟﯿﺲ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ اﻋﻼم ﮐﺎﻻﻏﻔﺎل ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺳﺘﻮﻗﻔﺖ ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻣﺼﺮه ﻓﺎﻋﻠﻤﺖ ﻣﺎ اﻏﻔﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪211 :‬‬‫و اودﻋﺖ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻣﻘّﺮه ﮐﻤﺎ رواه اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺘﻘﻨﻮن و اﻟﺜﻘﺎت اﻟﺮاﺳـﺨﻮن ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج اﻟﻘﺸـﯿﺮي و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ اﻻﺻﺒﺤﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي و أﺑﯽ داود ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﻻﺷـﻌﺚ اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺪارﻣﯽ و‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟـّﺪارﻗﻄﻨﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ رزﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﻌﺒﺪري و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﻠﯿﻞ ﻣﺎ‬‫ﻫﻮ و اﻧّﯽ إذا ﻧﺴـﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧّﯽ اﺳـﻨﺪت اﻟﯽ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻗﺪ ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻨﻪ و اﻏﻨﻮﻧﺎ ﻋﻨﻪ و ﺳـﺮدت اﻟﮑﺘﺐ و‬‫اﻻﺑﻮاب ﮐﻤﺎ ﺳﺮدﻫﺎ و اﻗﺘﻔﯿﺖ اﺛﺮه ﻓﯿﻬﺎ و ﻗّﺴﻤﺖ ﮐﻞ ﺑﺎب ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺼﻮل ﺛﻠﺜﮥ اّوﻟﻬﺎ ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺸﯿﺨﺎن او اﺣﺪﻫﻤﺎ و اﮐﺘﻔﯿﺖ ﺑﻬﻤﺎ و ان‬‫اﺷﺘﺮاك ﻓﯿﻪ اﻟﻐﯿﺮ ﻟﻌﻠّﻮ درﺟﺘﻬﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﺛﺎﻧﯿﻬـﺎ ﻣـﺎ آورده ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ ﻣﺎ اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺒﺎب ﻣﻦ‬‫ﻣﻠﺤﻘﺎت ﻣﻨﺎﺳـﺒﮥ ﻣﻊ ﻣﺤﺎﻓﻈـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻄﮥ و ان ﮐﺎن ﻣﺎﺛﻮرا ﻋﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻒ و اﻟﺨﻠﻒ ﺛﻢ اﻧّﮏ ان ﻓﻘﺪت ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ ﺑﺎب ﻓﺬﻟﮏ ﻋﻦ ﺗﮑﺮﯾﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 108‬از ‪324‬‬‫اﺳـﻘﻄﻪ و ان وﺟﺪت آﺧﺮ ﺑﻌﻀﻪ ﻣﺘﺮوﮐﺎ ﻋﻠﯽ اﺧﺘﺼﺎره او ﻣﻀﻤﻮﻣﺎ إﻟﯿﻪ ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻓﻌﻦ داﻋﯽ اﻫﺘﻤﺎم اﺗﺮﮐﻪ و اﻟﺤﻘﻪ و ان ﻋﺜﺮت ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼف‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻠﯿﻦ ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻏﯿﺮ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ ﻓﯽ اﻻول و ذﮐﺮﻫﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪212 :‬‬‫ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﯽ ﺑﻌـﺪ ﺗﺘﺒﻌﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻟﻠﺤﻤﯿـﺪي و ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل اﻋﺘﻤـﺪت ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﯿﺤﯽ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻣﺘﻨﯿﻬﻤﺎ و ان راﯾﺖ‬‫اﺧﺘﻼﻓﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﺲ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺬﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﺸـّﻌﺐ ﻃﺮق اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻟﻌﻠﯽ ﻣﺎ اﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺮواﯾﮥ اﻟﺘﯽ ﺳـﻠﮑﻬﺎ اﻟﺸـﯿﺦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻗﻠﯿﻼ ﻣﺎ ﺗﺠـﺪ اﻗﻮل ﻣﺎ وﺟـﺪت ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺻﻮل او وﺟﺪت ﺧﻼﻓﻬﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺎذا وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻧﺴﺐ اﻟﻘﺼﻮر اﻟّﯽ ﻟﻘّﻠﮥ اﻟّﺪراﯾﮥ ﻻ‬‫اﻟﯽ ﺟﻨـﺎب ﻟا ﺸـﯿﺦ رﻓـﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪره ﻓﯽ اﻟـّﺪارﯾﻦ ﺣﺎﺷـﺎ ﻟّﻠـﻪ ﻣﻦ ذﻟـﮏ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ إذا وﻗـﻒ ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ ﻧّﺒﻬﻨـﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ارﺷـﺪﻧﺎ اﻟﯽ ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﻟّﺼﻮاب و ﻟﻢ ان ﺟﻬـﺪا ﻓﯽ اﻟﺘﻨﻘﯿﺮ و اﻟّﺘﻔﺘﯿﺶ ﺑﻘﺪر اﻟﻮﺳﻊ و اﻟﻄﺎﻗﮥ و ﻧﻘﻠﺖ ﻫﺬا اﻻﺧﺘﻼف ﮐﻤﺎ وﺟﺪت و ﻣﺎ اﺷﺎر إﻟﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ‬‫ﻏﺮﯾﺐ او ﺿـﻌﯿﻒ او ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺑّﯿﻨﺖ وﺟﻬﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺸـﺮ إﻟﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل ﻓﻘﺪ ﻗﻔﯿﺘﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﮐﻪ اﻟّﺎ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻟﻐﺮض ﻣﻬﻤﻠﮥ و ذﻟﮏ‬‫ﺣﯿﺚ ﻟﻢ اّﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ رواﯾﺘﻪ ﻓﺘﺮﮐﺖ اﻟﺒﯿﺎض و ان ﻋﺜﺮت ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻟﺤﻘﻪ ﺑﻪ اﺣﺴﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺰاك و ﻣّﻠﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻧّﯽ‬‫إذا ﻧﺴـﺒﺖ اﻟﺤـﺪﯾﺚ أي ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ إﻟﯿﻬﻢ أي اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﺑﺎﺳﺎﻧﯿﺪﻫﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﮐﺎﻧّﯽ‬‫اﺳـﻨﺪت أي اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺮﺟـﺎﻟﻪ اﻟﯽ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ أي ﻓﯿﻤـﺎ إذا ﮐﺎن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻫﻮ اﻟﻐﺎﻟﺐ و اﻟﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ إذا ﮐﺎن‬‫ﻣﻮﻗﻮﻓـﺎ و ﻫﻮ اﻟﻤﺮﻓﻮع ﺣﮑﻤﺎ ﻻﻧّﻬﻢ أي اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﻗـﺪ ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻨﻪ أي ﻣﻦ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﮑﺎﻓﻞ ﺑـﺬﮐﺮﻫﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ أي ﻣﻦ اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﻤﻔﻬﻮم ﻣﻦ‬‫اﺳﻨﺪ ﻋﻠﯽ ﺣّﺪ و ان ﺗﻌﻔﻮا اﻗﺮب ﻟﻠﺘﻘﻮي اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪213 :‬‬‫و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اّن ﻗﻮﻟﻪ َو َأْن َﺗْﻌُﻔﻮا*‬‫ﺑﺘﺎوﯾﻞ اﻟﻤﺼﺪر ﻣﺒﺘﺪأ ﺧﺒﺮه اﻗﺮب ﻟﻠﺘﻘﻮي و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ و ﻋﻔﻮﮐﻢ اﻗﺮب اﻟﯽ اﻟّﺘﻘﻮي ﻧﺤﻮ َأْن َﺗُﺼﻮُﻣﻮا َﺧﯿٌْﺮ ﻟَُﮑْﻢ‬‫ﻓﺎﻟّﺼﻮاب اﻧّﻪ ﻋﻠﯽ ﺣّﺪ اْﻋِﺪﻟ ُﻮا ُﻫَﻮ َأﻗَْﺮُب ﻟ ِﻠﱠﺘْﻘﻮي‬‫ﺛﻢ ﻓﯽ اﺻﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺣّﺪ َو َأْن َﺗْﻌُﻔﻮا َأﻗَْﺮُب ﻟ ِﻠﱠﺘْﻘﻮي‬‫و ﻫﻮ اّﻣﺎ ﺳـﻬﻮ ﻣﻦ اﻟﮑّﺘﺎب او وﻫﻢ ﻣﻦ ﻣﺼّﻨﻒ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﺼﻮاب و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷﺮح ﻓﺎرﺳﯽ ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻤﺎ‬‫رواه اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺘﻘﻨﻮن و اﻟﺜﻘﺎت اﻟﺮاﺳﺨﻮن ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ آن را در ﻣﺼّﻨﻔﺎت ﺧﻮد اﻣﺎﻣﺎن ﮐﻪ اﺳﺘﻮار ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﮐﺎرﻧﺪ و ﻣﻌﺘﻤﺪان‬‫و اﺳـﺘﻮار داﺷـﺘﻪ ﺷـﺪﮔﺎن ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ و اﺳـﺘﻮار و ﭘﺎي ﺑﺮ ﺟﺎياﻧـﺪ در ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤّﺠﺎج اﻟﻘﺸـﯿﺮي و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ اﻻﺻﺒﺤﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي و أﺑﯽ داود ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﻻﺷـﻌﺚ اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺪارﻣﯽ و‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ رزﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﻌﺒﺪري اﯾﻦ ﺳـﯿﺰده ﺗﻦاﻧﺪ از‬‫اﺋّﻤﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ را ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪي ﮐﻪ دارﻧﺪ در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد اﯾﺮاد ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺸـﮑﺎة اﺣﺎدﯾﺚ را ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده و‬‫اﻧـﺪﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺖ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﻠﯿﻞ ﻣﺎ ﻫﻮ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن و ﺑﺴـﯿﺎر اﻧـﺪﮐﺴﺖ ذﮐﺮ ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن و ﭼﻮن‬‫ﺟﺎي آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﮔﻮﯾﺪ ﺳﺨﻦ ﻧﻘﺎد ﺑﺮ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ از ﺟﻬﺖ ﺗﺮك ذﮐﺮ اﺳﻨﺎد آﻣﺪه ﺑﻮد و آن ﺧﻮد ﻫﻨﻮز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪214 :‬‬‫ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎن اﺳـﻨﺎد ذﮐﺮ ﻧﯿﺎﻓﺖ از ﺑﺮاي دﻓﻊ اﯾﻦ ﺗﻮﻫﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و اﻟّﺘﯽ إذا ﻧﺴﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧﯽ اﺳﻨﺪت‬‫اﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ ﭼﻮن ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮدم ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺴﻮي اﯾﻦ اﺋّﻤﻪ ﮔﻮﯾﯿﺎ ﮐﻪ ﻣﻦ اﺳـﻨﺎد ﮐﺮدم و ﺑﺮداﺷـﺘﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺴﻮي آن ﺣﻀـﺮت اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﻟﺘﺰام ﮐﺮده ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ وﺿﻊ آن ﺑﺪاﻧﺪ رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 109‬از ‪324‬‬‫ﻧﮑﻨﺪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺠّﺪد دﯾﻦ ﺳّﻨﯿﻪ در ﻣﺎﺋﮥ ﺗﺎﺳﻌﻪ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺣﮑﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺑﻮﺿﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺗﻌّﻘﺐ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﯿﻬﻘﯽ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻶﻟﯽ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺼﺮي اﻧﺎ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﺑﻮ ﻏّﺴﺎن ﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺮّﻗﺎﺷﯽ ﻋﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑﺪر ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﻤﺎ ﮐّﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻮﺳﯽ ﯾﻮم اﻟﻄﻮر ﮐّﻠﻤﻪ ﺑﻐﯿﺮ اﻟﮑﻼم اﻟﺬي‬‫ﮐﻠّﻤﻪ ﯾﻮم ﻧﺎداه ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﻮﺳـﯽ ﯾﺎ رّب ﻫﺬا ﮐﻼﻣﮏ اﻟﺬي ﮐﻠّﻤﺘﻨﯽ ﺑﻪ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﻮﺳﯽ اﻧﻤﺎ ﮐﻠّﻤﺘﮏ ﺑﻘﻮة ﻋﺸﺮة آﻻف ﻟﺴﺎن وﻟﯽ ﻗّﻮة اﻻﻟﺴﻦ‬‫ﮐّﻠﻬﺎ و اﻧﺎ اﻗﻮي ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﻠّﻤﺎ رﺟﻊ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﯽ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﺻﻒ ﻟﻨﺎ ﮐﻼم اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ إذا ﻻ أﺳﺘﻄﯿﻌﻪ ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﻓﺸّﺒﻪ ﻟﻨﺎ ﻗﺎل اﻟﻢ ﺗﺮوا اﻟﯽ اﺻﻮات اﻟّﺼﻮاﻋﻖ اﻟﺘﯽ ﺗﻘﺘﻞ‬‫ﻓـﺎﻧﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻨﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﻔﻀـﻞ ﻣﺘﺮوك ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻮﺿـﻌﻪ ﻧﻈﺮ ﻓـﺎّن اﻟﻔﻀـﻞ ﻟﻢ ﯾّﺘﻬﻢ ﺑﮑـﺬب و اﮐﺜﺮ ﻣﺎ ﻋﯿﺐ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﻘﺪر و ﻫﻮ ﻣﻦ رﺟﺎل اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﺛﻨﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻪ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب اﻷﺳﻤﺎء و اﻟّﺼﻔﺎت و ﻫﻮ ﻗﺪ اﻟﺘﺰم ان ﻻ ﯾﺨﺮج ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪215 :‬‬‫ﯾﻌﻠﻢ اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮه و ﻗـﺪ اﻟﺘﺰم ان ﯾﺨﺮج ﻓﯿﻪ اﺻـّﺢ ﻣﺎ ورد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻓﯿﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ اﻟﺒّﺘﮥ و ﺷـﯿﺦ‬‫رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ ﺣﺪﯾﺜﯽ درﺑﺎره ﺳﺆال ﻋﺜﻤﺎن از ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻟﺴﻤﻮات و اﻻرض ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻌّﻘﺐ‬‫ﺑـﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟـّﺼ ﻔﺎت و ﻗـﺪ اﻟﺘﺰم ان ﻻـ ﯾﺨﺮج ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﯾﻌﻠﻢ اﻧّﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه و‬‫ﻣﺪاﺋـﺢ زاﻫﺮه ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎء آن ﺗﻮان ﮐﺮد و ﻧﺒﺬي از ان در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﻣﻌﺠﻢ اﻻدﺑﺎء ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي و‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ ﺟﺰري و وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻤﺎة و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ و ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ذﻫﺒﯽ و ﺗﺘﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒـﺎر اﻟﺒﺸـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮐﺒﺮي ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ و ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي و رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و ﻣﻘـّﺪﻣﻪ ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة و ﻣﺮﻗﺎة ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ و‬‫ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ و ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ و ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء ﺷﺎه ﺳﻼﻣﺖ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم و ﺗـﺎج ﻣﮑﻠّﻞ و اﺗﺤﺎف اﻟّﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ وﺟﻪ دﻫﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ اﻧﮑﺎر‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪216 :‬‬‫ﻓﻄﯿﻦ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ آدم و ﻓﻘﻪ ﻧﻮح ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﻧﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻟا ﻌـﺪل اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﺛﻨـﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺛﻨـﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي اﻻـﯾﻠﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﺎن ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ رادان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ آدم و ﻓﻘﻪ ﻧﻮح ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺻﻞ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﻮﺟﻮد ﻋﻨﺪ اﻟﻌﺒﺪ اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﻌﺜﺎر ﻓﻬﺬا اﻟﺠّﻠﺎﺑّﯽ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر اوﺿﺢ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﻻﻋﻼن و اﻻﺟﻬﺎر و ﺟﻠﺐ ﻋﻠﯽ ارﺑﺎب‬‫اﻟﺠﺤـﺪ و اﻻﻧﮑـﺎر اﻧﮑﺮ اﻟﺮدي و اﻣّﺮ اﻟﺒﻮار و اذاﻗﻬﻢ ﻋﻨﻒ اﻟـّﺴ ﯿﺎق و ﻋﻠﺰ اﻟﺘﺒﺎر و اﻇﻬﺮ ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﻇﻬﺎر ان اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ اﻟﻤـﺪﻏﻠﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ‬‫اﻻﻧﺼﺎف ﺧﻼق و ان دﯾﻨﻬﻢ ﻧﻔﺎق و ﻋﻬـﺪﻫﻢ ﺷـﻘﺎق ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺑﮑﺘﺎﺑـﮥ اﻟﻌﻨﻮان و اﻣﺎط ﻋﻨﻪ ﺷـﮑﻮك اﻫﻞ اﻟﺸـﻨﺌﺎن و‬‫اﻟﻌﺪوان و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ و ﻫﻮ اﻟﻤﺴﺘﻌﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 110‬از ‪324‬‬‫‪ -10‬اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫و اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ از اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ و اﺟﻠّﻪ ﻋـﺎرﻓﯿﻦ و اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﺼـّﻨﻔﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻨﺴﺖ ﻋﻠّـﺎﻣﻪ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺣﺎوي‬‫ﻣﻠﮑﺎت اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻧﺒﺬي از ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺪاﺋﺢ زاﻫﺮه او ﯾﺎد ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻧﺴﺎب‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺠّﻠﺎﺑّﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﺠﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟّﻠﺎم و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻨﻘﻮﻃﮥ ﺑﻮاﺣﺪة ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﺠّﻠﺎب و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄّﯿﺐ اﻟﺠّﻠﺎﺑّﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ واﺳﻂ اﻟﻌﺮاق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪217 :‬‬‫ﮐﺎن ﻓﺎﺿﻼ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺮﺟﺎﻻت واﺳﻂ و ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ و ﮐﺎن ﺣﺮﯾﺼﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﻠﺒﻪ رأﯾﺖ ﻟﻪ ذﯾﻞ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﺑﻮاﺳﻂ و ﻃﺎﻟﻌﺘﻪ و اﻧﺘﺨﺒﺖ‬‫ﻣﻨﻪ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ ﻟا ﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﻌّﻄﺎر و ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻟﻨﺎ ﻋﻨﻪ‬‫اﺑﻨﻪ ﺑﻮاﺳﻂ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻃّﺮار اﻟﻮزﯾﺮ و ﻏﺮق ﺑﺒﻐﺪاد ﻓﯽ اﻟﺪﺟﻠﮥ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻞ ﻣﯿﺘﺎ اﻟﯽ واﺳـﻂ‬‫ﻓﺪﻓﻦ ﺑﻬﺎ و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻠّﺎﺑﯽ ﮐﺎن وﻟﯽ اﻟﻘﻀﺎء و اﻟﺤﮑﻮﻣﮥ ﺑﻮاﺳﻂ ﻧﯿﺎﺑﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺨﺘﯿﺎر‬‫اﻟﻤﻨـﺪاﺋﯽ و ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﺳـﻤﻊ اﺑﺎه و اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺨﻠّﺪ اﻻزدي و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻤﺎري‬‫اﻟﻘﺎﺿـﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺑﻮاﺳـﻂ ﻓﯽ اﻟﻨﻮﺑﺘﯿﻦ ﺟﻤﯿﻌـﺎ و ﮐﻨﺖ أﻻزﻣﻪ ﻣـّﺪة ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻮاﺳﻂ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺑﺎﻻﺟﺎزة ﻟﻪ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﻏـﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﺮان اﻟﻨﺤﻮي اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻌﺮوف و ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﻋﺎرف ﺑﺮﺟﺎل واﺳﻂ و ﺣﺪﯾﺚ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺣﺮﯾﺺ ﺑﻮده ﺑﺮ ﺳـﻤﺎع ﺣﺪﯾﺚ و ﻃﻠﺐ آن و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ واﺳﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ او را‬‫دﯾـﺪه و ﺑﻤﻄـﺎﻟﻌﻪ آن ﻣﺸـﺮف ﮔﺮدﯾـﺪه و ﺑﺎﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺮ ان اﻧﺘﺨﺎب از ان ﻧﻤﻮده و ﺑﺮاي ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﭘﺴـﺮ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻃّﺮاد‬‫اﻟﻮزﯾﺮ رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺚ از اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﮐﺮدﻧﺪ ﭘﺲ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺷﯿﺦ ﺳﻤﻌﺎﻧﯿﺴﺖ ﺑﯿﮏ واﺳﻄﻪ و ﭘﺴﺮ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺷﯿﺦ ﺳﻤﻌﺎﻧﯿﺴﺖ ﺑﻼ‬‫واﺳﻄﻪ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺮاي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪218 :‬‬‫ﺳﻤﻌـﺎﻧﯽ از واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪش ﻧﻤﻮده و او ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺷـﯿﺦ ﻋـﺎﻟﻢ و ﻓﺎﺿـﻞ ﺑﻮده و ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ از و اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر در واﺳﻂ ﺷـﻨﯿﺪه و‬‫ﻣﻼزﻣﺖ و ﻋـﺪم ﻣﻔﺎرﻗﺖ او در ﻣﺪت اﻗﺎﻣﺖ واﺳﻂ اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺮ او ﺑﺎﺟﺎزه از أﺑﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﻧﺤﻮي ﺧﻮاﻧﺪه و ﻓﯽ‬‫ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺪﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺰﯾﺪ اﻟﻌﻈﻤﮥ و ﺟﻼﻟﮥ اﻟﺸﺄن و ﺟﻼء اﻻﻣﺮ و وﺿﻮح اﻟﺮﻓﻌﮥ و اﻟّﺴﻨﺎء و ﺳﻄﻮح اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﺒﻬﺎء ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اوﻟﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﺬﮐﺎء و ﮐﺘﺎب ذﯾﻞ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ را ﮐﻪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ذﮐﺮ دﯾﺪن ﺧﻮد آن را و اﻧﺘﺨﺎب ﺧﻮد از ان ﮐﺮده ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻮارﯾﺦ واﺳﻂ ﻣﻨﻬﺎ ﺗﺎرﯾﺦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟّﺪﺑﯿﺜﯽ ﻟا ﻮاﺳﻄﯽ‬‫اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 637‬ﺳـﺒﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و اﻟـﺬﯾﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻻﺑﻦ اﻟﺠّﻠﺎﺑﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻣﺪاﺋﺢ اﺑﻦ ﻣﻐﺎزﻟﯽ‬‫ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺗﻠﻤﯿﺬ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﭘﺴﺮ اوﺳﺖ از اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ اﻋﯿﺎن و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﻘﺎد ﺣﺎوﯾﻦ دراﯾﺖ و‬‫اﺗﻘﺎﻧﺴﺖ و ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺷﺮف و ﺟﻼﻟﺖ ﺑﯿﻦ اﻻﻋﻼم ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻠﻘﺐ ﺟﻤﯿﻞ ﺗﺎج اﻻﺳﻼم ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺳﻨّﯿﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﻬﯿﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ‬‫وﺿـﯿﻪ او ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ و ﻣﻤﺎرﺳـﯿﻦ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل و ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ اﻓﺎدات ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺎج‬‫اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ و ﯾﻘﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺐ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪219 :‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺑﻘﻮام اﻟﺪﯾﻦ ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋّﺰ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري ﻓﯽ اّول ﻣﺨﺘﺼـﺮه ﻓﻘﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ واﺳﻄﮥ ﻋﻘﺪ‬‫اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻋﯿﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺻﺮة و ﯾﺪﻫﻢ اﻟﻨﺎﺻﺮة و إﻟﯿﻪ اﻧﺘﻬﺖ رﯾﺎﺳﺘﻬﻢ و ﺑﻪ ﮐﻤﻠﺖ ﺳﯿﺎدﺗﻬﻢ رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﺷﺮق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 111‬از ‪324‬‬‫اﻻرض و ﻏﺮﺑﻬﺎ و ﺷﻤﺎﻟﻬﺎ و ﺟﻨﻮﺑﻬﺎ و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺳﺎﺋﺮ ﺑﻼد ﺧﺮاﺳﺎن ﻋّﺪة دﻓﻌﺎت و اﻟﯽ ﻗﻮﻣﺲ و اﻟّﺮي و اﺻﺒﻬﺎن و ﻫﻤﺪان و‬‫ﺑﻼـد اﻟﺠﺒـﺎل و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠـﺎز و اﻟﻤﻮﺻﻞ و اﻟﺠﺰﯾﺮة و اﻟﺸﺎم و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد اﻟﺘﯽ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﺎ و ﯾﺘﻌـﺬر ﺣﺼـﺮﻫﺎ و ﻟﻘﯽ ﻟا ﻌﻠﻤﺎء و‬‫اﺧﺬ ﻋﻨﻬﻢ و ﺟﺎﻟﺴـﻬﻢ و روي ﻋﻨﻬﻢ و اﻗﺘﺪي ﺑﺎﻓﻌﺎﻟﻬﻢ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و آﺛﺎرﻫﻢ اﻟﺤﻤﯿﺪة و ﮐﺎن ﻋّﺪة ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺗﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ذﮐﺮ‬‫ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻣﺎﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل و وّدﻋﻨﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﯿﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻧﺰﯾﻞ اﻻﻧﺒﺎر و ﺑﮑﯽ و اﻧﺸﺪﻧﯽ و ﻟﻤﺎ ﺑﺮزﻧﺎ ﻟﺘﻮدﯾﻌﻬﻢ‬‫ﺑﮑﻮا ﻟﻮﻟﺆا و ﺑﮑﯿﻨـﺎ ﻋﻘﯿﻘـﺎ اداروا ﻋﻠﯿﻨـﺎ ﮐﺆوس اﻟﻔﺮاق و ﻫﯿﻬـﺎت ﻣﻦ ﺳـﮑﺮﻫﺎ ان ﻧﻔﯿﻘـﺎ ﺗﻮﻟّﻮا ﻓـﺎﺗﺒﻌﺘﻬﻢ إذ ﺳـﻌﻮا ﻓﺼﺎﺣﻮا اﻟﻐﺮﯾﻖ و ﺻـﺤﺖ‬‫اﻟﺤﺮﯾﻘﺎ و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﻨﮥ اﻟﻐﺰﯾﺮة اﻟﻔﺎﺋﺪة ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد اﻟّﺬي ﺻّﻨﻔﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻫﻮ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴﮥ‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪ او ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﺮو ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﺠّﻠـﺪا و ﮐـﺬﻟﮏ اﻻﻧﺴﺎب ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠـﺪات و ﻫﻮ اﻟﺬي اﺧﺘﺼـﺮه ﻋّﺰ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﺳﺘﺪرك ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﺛﻼث ﻣﺠﻠﺪات و اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻫﻮ اﻟﻤﻮﺟﻮد ﺑﺎﯾﺪي اﻟّﻨﺎس و اﻻﺻﻞ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻮﺟﻮد و ذﮐﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪220 :‬‬‫اﺑﻮ ﺳﻌﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ واﻟﺪه اّن اﺑﺎه ﺣّﺞ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد و ﺳﻤﻊ ﺑﻬﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﮐﺎن ﯾﻌﻆ اﻟّﻨﺎس ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﻨﻈﺎﻣّﯿﮥ و ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﯾﺤّﺼﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺐ و اﻗﺎم ﮐﺬﻟﮏ ﻣّﺪة ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ اﺻـﺒﻬﺎن‬‫ﻓﺴـﻤﻊ ﺑﻬـﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻗﺎم ﺑﻤﺮو اﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺧﺮج اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ و ﺣﻤﻠﻨﯽ‬‫اﺧﯽ إﻟﯿﻬﺎ و ﺳـﻤﻌﻨﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸﯿﺮاوي و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﺮو و ادرﮐﺘﻪ اﻟﻤﻨّﯿﮥ و ﻫﻮ ﺷﺎّب‬‫اﺑﻦ ﺛﻼث و ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدة أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻤﺮو ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺑﻤﺮو ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ ﻏّﺮة رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﺤّﻤﺪ اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﻣﻨﺎﻇﺮا ﻣﺤّﺪﺛﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﺷﺎﻓﻌﯿﺎ‬‫ﺣﺎﻓﻈﺎ و ﻟﻪ اﻻﻣﻼء اﻟـﺬي ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻪ ﺗﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﻮن و اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و اﺑﺎن ﻣﺸـﮑﻼﺗﻬﺎ و ﻟﻪ ﻋﺪة ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺷـﻌﺮ ﻏّﺴـ ﻠﻪ ﻗﺒﻞ‬‫ﻣﻮﺗﻪ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ وﻗﺖ ﻓﺮاغ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ ﺻـﻼة اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﺻﻔﺮ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﯾﻮم اﻟّﺴـ ﺒﺖ ﻋﻨـﺪ واﻟﺪه أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﺴـﻔﺤﻮان اﺣﺪي ﻣﻘﺎﺑﺮ ﻣﺮو رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﺟّﺪه اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻣﺎم ﻋﺼـﺮه ﺑﻼ‬‫ﻣﺪاﻓﻌﮥ اﻗّﺮ ﻟﻪ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﻤﻮاﻓﻖ و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ و ﮐﺎن ﺣﻨﻔﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪221 :‬‬‫ﻣﺘﻌّﯿﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﺋّﻤﺘﻬﻢ ﻓﺤّﺞ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻇﻬﺮ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺤﺠﺎز ﻣﺎ اﻗﺘﻀﯽ اﻧﺘﻘﺎﻟﻪ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻤﺎ‬‫ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﺮو ﻟﻘﯽ ﺑﺴﺒﺐ اﻧﺘﻘﺎﻟﻪ ﻣﺤﻨﺎ و ﺗﻌّﺼﺒﺎ ﺷﺪﯾﺪا ﻓﺼﺒﺮ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﺻﺎر اﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﯾﺪّرس و ﯾﻔﺘﯽ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻨﻬﺎج اﻫﻞ اﻟﺴـّﻨﮥ و اﻻﻧﺘﺼﺎر و اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺪرّﯾﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ‬‫اﻻﺻﻮل اﻟﻘﻮاﻃﻊ و ﻓﯽ اﻟﺨﻼف اﻟﺒﺮﻫﺎن ﯾﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦ اﻟﻒ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺧﻼﻓّﯿﮥ و اﻻوﺳﻂ و اﻻﺻﻄﻼم رّد ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ زﯾﺪ اﻟّﺪﺑﻮﺳﯽ‬‫و اﺟﺎب ﻋﻦ اﻻﺳـﺮار اﻟﺘﯽ ﺟﻤﻌﻬﺎ و ﻟﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ و ﺟﻤﻊ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻒ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻣﺎﺋﮥ ﺷـﯿﺦ و ﺗﮑﻠﻢ‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﺎﺣﺴﻦ و ﻟﻪ وﻋﻆ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﺠﻮدة و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ و ﺗﻮﻓّﯽ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻻّول‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺮو رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻬﻢ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻋﻠﻤﺎء و رؤﺳﺎء و اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺳﮑﻮن‬‫اﻟﻤﯿﻢ و ﻓﺘﺢ ﻟا ﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻧﻮن ﻫﺬه اﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﺳﻤﻌﺎن و ﻫﻮ ﺑﻄﻦ ﻣﻦ ﺗﻤﯿﻢ و ﺳﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﯾﻘﻮل ﯾﺠﻮز ﺑﮑﺴﺮ اﻟﺴﯿﻦ‬‫اﯾﻀﺎ و ﮐﺎن ﻻﺑﯽ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ وﻟـﺪ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﮑﺮ ﺑﻪ واﻟﺪه ﻓﯽ ﺳـﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺎف ﺑﻪ ﻓﯽ ﺑﻼد ﺧﺮاﺳﺎن و‬‫ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و اﺳﻤﻌﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﺼﻞ ﻟﻪ اﻟﻨﺴﺦ و ﺟﻤﻊ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪222 :‬‬‫ﻣﻌﺠﻤﺎ ﻟﻤﺸﺎﯾﺨﻪ ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻋﺸـﺮ ﺟﺰءا و ﻋﻮاﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ ﺿﺨﻤﯿﻦ و ﺷﻐﻠﻪ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻻدب و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﺣﺼﻞ ﻣﻦ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻃﺮﻓﺎ‬‫ﺻﺎﻟﺤﺎ و ﺣﺪث ﺑﺎﻟﮑﺜﯿﺮ و رﺣﻞ إﻟﯿﻪ اﻟّﻄﻼب و ﮐﺎن ﻣﺤﺘﺮﻣﺎ ﺑﺒﻠﺪه و ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻟﺴـﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ذي اﻟﻘﻌﺪة ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 112‬از ‪324‬‬‫و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺮو ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ ﻋﺸﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻦ اﺛﯿﺮ در ﮐﺎﻣﻞ در ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻔﯽ ﻫـﺬه اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﺗﻮّﻓﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و‬‫ﮐﺎن ﻣﮑﺜﺮا ﻣﻦ ﺳـﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻌﻪ ﻏﯿﺮه و رﺣﻞ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺧﺮاﺳﺎن دﻓﻌﺎت و دﺧﻞ ﻟا ﯽ ﺑﻼد‬‫اﻟﺠﺒـﻞ و اﻻﺻـﺒﻬﺎن و اﻟﻌﺮاق و اﻟﻤﻮﺻـﻞ و اﻟﺠﺰﯾﺮة و اﻟﺸـﺎم و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و ﻟﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة ﻣﻨﻬﺎ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﺮو و ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺴﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﺣﺴﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﺷﺎء و ﻗﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﺸﯿﺨﺘﻪ ﻓﺰادت ﻋّﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﻔّﻈﻌﻪ ﻓﻤﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﮐـﺎن ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯿﻘﻮل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء‬‫اﻟّﻨﻬﺮ و ﻫﺬا ﺑﺎرد ﺟّﺪا ﻓﺎّن اﻟﺮﺟﻞ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟّﻨﻬﺮ ﺣّﻘﺎ و ﺳﻤﻊ ﻓﯽ ﻋﺎّﻣﮥ ﺑﻼده ﻣﻦ ﻋﺎّﻣﮥ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﻓﺎّي ﺣﺎﺟﮥ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ اﻟﺒﺎرد‬‫و اﻧﻤﺎ ذﻧﺒﻪ ﻋﻨﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻧّﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ اﺳﻮة ﺑﻐﯿﺮه ﻓﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ اﻟّﺎ ﻣﮑﺜﺮي اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪223 :‬‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﻫﻤﯿﻦ ﺳـﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن ﻣﮑﺜﺮا ﻣﻦ ﺳـﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻌﻪ ﻏﯿﺮه و ﻟﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﻨﮥ اﻟﻤﺸﻬﻮرة‬‫ﻣﻨﻬﺎ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻣﺮو و ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻓﯽ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪات و ﻗﺪ اﺧﺘﺼـﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب اﻟﻤﺬﮐﻮر اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ ﻓﯽ ﺛﻠﺜـﮥ ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻫﻮ اﻟﻤﻮﺟﻮد ﻓﯽ اﯾـﺪي اﻟّﻨﺎس و اﻻﺻﻞ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻮﺟﻮد و ﻟﻪ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗـﺪ ﺟﻤﻊ‬‫ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﻓﺰادت ﻋـّﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ آﻻف ﺷـﯿﺦ و ﻗـﺪ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺎوﻗﻊ ﻓﯿﻪ ﻓﻤﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﺑﺒﻐـﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ ﻋﯿﺴـﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء اﻟﻨﻬﺮ و ﻫﺬا ﺑﺎرد ﺟّﺪ اﻻن اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ‬‫ﺣّﻘـ ﺎ ﻓـﺎّي ﺣﺎﺟـﮥ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘـﺪﻟﯿﺲ و اﻧﻤـﺎ ذﻧﺒﻪ ﻋﻨـﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻧّﻪ ﺷـﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ اﺳﻮة ﺑﻐﯿﺮه ﻓﺎن اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣـﺪ ﻏﯿﺮ‬‫اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدة أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺑﻮه و ﺟّﺪه ﻓﺎﺿﻠﯿﻦ و اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﻣﻨﺴﻮب‬‫اﻟﯽ ﺳـﻤﻌﺎن و ﻫﻮ ﺑﻄﻦ ﻣﻦ ﺗﻤﯿﻢ و اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮّﻓﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﺑﻮ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺼﻮر ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺮوزي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﮑﺜﺮ ﻣﻦ ﺳﻤﺎع اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪224 :‬‬‫ﺳﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ ﺑﻼد ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﺎ ﺗﺰﯾـﺪ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ آﻻف و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺛﻤﺎﻧﯿـﮥ ﻣﺠﻠـﺪات و ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺮو و ﮐﺎن اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﯾﻘﻮل اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧـﺬ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﯾﻌﺒﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻓﻮق ﻧﻬﺮ ﻋﯿﺴـﯽ و ﯾﻘﻮل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﻓﻼن ﺑﻤﺎ وراء اﻟّﻨﻬﺮ و ﻫﺬا ﺑﺎرد ﻓﺎّي ﺣﺎﺟﮥ‬‫ﻟﻠﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ و ﻗﺪ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ذﻧﺒﻪ ﻋﻨﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﻧﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻓﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﻏﯿﺮ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ و‬‫ﻣﻮﻟﺪ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻫﻮ اﻣﺎم اﺑﻦ اﻣﺎم اﺑﻦ اﻣﺎم اﺑﻮ اﻣﺎم ﻓﺎن اﺑﻨﻪ اﺑﺎ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﮐﺎن ﻟﻪ رﺣﻠﮥ اﯾﻀﺎ و‬‫ﻧﺴـﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺳـﻤﻌﺎن ﺑﻄﻦ ﻣﻦ ﺗﻤﯿﻢ و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﺎرع اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺗﺎج اﻻﺳﻼم اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﻣﻌﯿﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻠّﺎﻣـﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ أﺑﯽ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻠﻪ واﻟﺪه اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳﻨﮥ‬‫ﺗﺴﻊ ﻓﻠﺤﻖ ﺑﺤﻀﻮره اﻟﻤﻌﻤﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻐّﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸـﯿﺮوي و ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﻋّﺪة و ﺣﻀـﺮ ﺑﻤﺮو ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ اﻟﮑﺮاﻋﯽ ﻓﻤـﺎت اﺑـﻮه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و ﺗﺮﺑّﯽ ﻣﻊ اﻋﻤـﺎﻣﻪ و اﻫﻠﻪ و ﺣﻔـﻆ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻔﻘﻪ ﺛﻢ ﺣّﺒﺐ إﻟﯿﻪ ﻫـﺬا اﻟﺸـﺄن و ﻋﻨﯽ ﺑﻪ و رﺣـﻞ اﻟﯽ‬‫اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ اﻟﻨﺎﺋﯿﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ اﻟّﺸﺤﺎﻣﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و اﻟﺨﻼل و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪225 :‬‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺮﺟﺎء و ﻃﺒﻘﺘﻬﻤﺎ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻻﻧﺼﺎري و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﺒﻐﺪاد و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮي ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ و‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻤﺼﯿﺼـﯽ ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺑﺨﺎرا و ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﻠﺦ و ﻋﻤﻞ اﻟﻤﻌﺠﻢ ﻓﯽ ﻋّﺪة ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺎن ذﮐﯿﺎ ﻓﻬﻤﺎ ﺳﺮﯾﻊ اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ ﻣﻠﯿﺤﻬﺎ درس و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 113‬از ‪324‬‬‫اﻓﺘﯽ و وﻋﻆ و اﻣﻠﯽ و ﮐﺘﺐ ﻋّﻤﻦ دّب و درج و ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺣّﺠﮥ واﺳﻊ اﻟّﺮﺣﻠﮥ ﻋﺪﻻ دّﯾﻨﺎ ﺟﻤﯿﻞ اﻟّﺴﯿﺮة ﺣﺴﻦ اﻟّﺼﺤﺒﮥ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺤﻔﻮظ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮ ان ﻋﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺳـﺒﻌﮥ آﻻف ﺷـﯿﺦ و ﻫﺬا ﺷﯽء ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﺣﺪ و ﮐﺎن ﻣﻠﯿﺢ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻧﺎﺷﯿﺪ و‬‫اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻟﻄﯿﻒ اﻟﻤﺰاح ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ واﺳﻊ اﻟّﺮﺣﻠﮥ ﺛﻘﮥ ﺻﺪوﻗﺎ دّﯾﻨﺎ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ و ﺣّﺪث ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻗﻠﺖ روي ﻋﻨﻪ وﻟﺪه ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺮو و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻨﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﺳﮑﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻤﮥ و اﺑﻮ روح ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻌﺰ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻬﺮوي و اﺑﻮ اﻟﻀﻮء ﺷـﻬﺎب اﻟّﺴـ ﺪواﻧﯽ و اﻻﻓﺘﺨﺎر ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﺤﻠﺒﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺼﺎﺋﻎ و ﺧﻠﻖ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟا ﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﺮوزي ﻣﺤّﺪث اﻟﻤﺸـﺮق و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟّﺮﺣﻠﮥ اﻟﻮاﺳـﻌﮥ ﻋﺎش ﺳّﺘﺎ و ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺳﻤﻊ ﺣﻀﻮرا ﻣﻦ اﻟّﺴﯿﻮري و أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮑﺮاع رﺣﻞ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﻟﻪ ﺛﻠﺚ و ﻋﺸﺮون ﺳﻨﮥ‬‫ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي و ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﺮاة و ﺑﻐﺪاد و اﺻﺒﻬﺎن و دﻣﺸﻖ و ﻟﻪ ﻣﻌﺠﻢ ﺷﯿﻮﺧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪226 :‬‬‫ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﻘﮥ ﻣﮑﺜﺮا واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻇﺮﯾﻔﺎ ﻟﻄﯿﻔﺎ ﻣﺒّﺠﻼ ﻧﻈﯿﻔﺎ ﻧﺒﯿﻼ ﺷـﺮﯾﻔﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﻏﺮة رﺑﯿﻊ اﻻول ﺑﻤﺮو‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﺎﻓـﻆ ﺧﺮاﺳـﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻤﺮوزي و ﻟﻪ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺟﻤﮥ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻻﻣﺎم ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ذﮐﺮ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري ﻓﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮه ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺳﻌﺪ واﺳﻄﮥ ﻋﻘﺪ ﺑﯿﺖ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻋﯿﻨﻬﻢ اﻟﺒﺎﺻﺮة و ﯾﺪﻫﻢ اﻟﻨﺎﺻﺮة اﻧﺘﻬﺖ رﯾﺎﺳﺘﻬﻢ إﻟﯿﻪ و ﺑﻪ ﮐﻤﻠﺖ‬‫ﺳﯿﺎدﺗﻬﻢ رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﺷـﺮق اﻻرض و ﻏﺮﺑﻬﺎ و ﺷـﻤﺎﻟﻬﺎ و ﺟﻨﻮﺑﻬﺎ و اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺳﺎﺋﺮ ﺑﻼد ﺧﺮاﺳﺎن ﻣّﺮات و‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻣﺲ و اﻟـّﺴ ﺮي و اﺻـﺒﻬﺎن و ﻫﻤـﺪان و ﺑﻼد اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﻤﻮﺻﻞ و اﻟﺠﺰﯾﺮة و اﻟﺸﺎم و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد اﻟﺘﯽ ﯾﻄﻮل‬‫ذﮐﺮﻫﺎ و ﯾﺘﻌـﺬر ﺣﺼـﺮﻫﺎ و ﻟﻘﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﺟﺎﻟﺴـﻬﻢ و اﺧﺬ ﻋﻨﻬﻢ و اﻗﺘﺪي ﺑﺎﻓﻌﺎﻟﻬﻢ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و آﺛﺎرﻫﻢ اﻟﺤﻤﯿﺪة و روي ﻋﻨﻬﻢ و ﮐﺎﻧﺖ ﻋﺪة‬‫ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺗﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ آﻻـف ﺷـﯿﺦ و ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺛﻘـﮥ ﻣﮑﺜﺮا واﺳﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻇﺮﯾﻔﺎ ﻟﻄﯿﻔﺎ ﻣﺒّﺠﻼ ﻧﻈﯿﻔﺎ ﻧﺒﯿﻼ ﺷـﺮﯾﻔﺎ و ﺻـّﻨﻒ‬‫اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﻨﮥ اﻟﻐﺰﯾﺮة اﻟﻔﺎﺋﺪة ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد اﻟّﺬي ﺻّﻨﻔﻪ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪227 :‬‬‫ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠـﺪا و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﺮو ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠـﺪا و اﻻﻧﺴﺎب ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪات و ﻫﻮ اﻟّﺬي اﺧﺘﺼـﺮه اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺰ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﺳـﺘﺪرك ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﺨﺘﺼـﺮه ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠﺪات و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدة أﺑﯽ ﺳﻌﺪ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺑﻮه اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿﻼ ﻣﻨﺎﻇﺮا ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻣﺤّﺪﺛﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺷﺎﻓﻌﯿﺎ و ﻟﻪ ﻋّﺪة ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺷﻌﺮ ﻏﺴﻠﻪ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ و اﻣﻼء ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻖ اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻪ و‬‫ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮه اﻟﻤﺬﮐﻮر وﻗﺖ ﻓﺮاغ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ ﺻﻼة اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ‬‫ﺳﻌـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﺳـﺒﻖ ذﮐﺮ ﺟـﺪه أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻓﯽ اﻷﺳـﻤﺎء‬‫اﻻﺻـﻠّﯿﮥ ﮐـﺎن اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻣﺎﻣـﺎ ﻋﺎﻟﻤـﺎ ﻓﻘﯿﻬـﺎ ﻣﺤـّﺪﺛﺎ ادﯾﺒﺎ ﺟﻤﯿﻞ اﻟـّﺴ ﯿﺮة ﻟﻄﯿﻒ اﻟﻤﺰاج ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻧﺎﺷـﯿﺪ وﻟـﺪ ﺑﻤﺮو ﻓﯽ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي و‬‫اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻓﺴـﻤﻌﻪ اﺑﻮه ﺑﺒﻠـﺪه و ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺛﻢ ﻣﺎت اﺑﻮه و ﻋﻤﺮه ﻧﺤﻮ ارﺑﻊ ﺳّﺘﯿﻦ ﻧﺸﺄ ﺑﯿﻦ اﻫﻠﻪ و ﺑﻨﯽ ﻋّﻤﻪ و‬‫اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﻓﺴﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻃﺎف اﻻﻗﻠﯿﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣّﺮة ﯾﺬﮐﺮان ﻋﺪد ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺳﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ذﻟﮏ ﻻﺣﺪ‬‫و درس ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﻌﻤﯿﺪﯾﮥ و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮة اﻟﻤﻔﯿﺪة اﻟﮑﺒﺎر ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﻤﺮ ﻣﻨﻬﺎ اﻻﻧﺴﺎب ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪات و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺮو‬‫ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪا و ﮐﺘﺎب اﻟّﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﺒﻐﺪاد ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪228 :‬‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪا و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﻟﻤﺸـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺪة اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﮥ و روي ﻋﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﻣﺎت ﺑﻤﺮو ﻏﺮة رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 114‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻻﻣـﺎم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻻﻣـﺎم أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر اﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﺑﻦ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم ﻣﺤـّﺪث‬‫اﻟﻤﺸـﺮق ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿـﺪة اﻟﻤﻤﺘﻌـﮥ و اﻟﺮﯾﺎﺳـﮥ و اﻟﺴﻮدد و اﻻﺻﺎﻟـﮥ ﻗﺎل ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﺑﯿﺘﻪ ارﻓﻊ ﺑﯿﺖ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻻﺳـﻼم و‬‫اﻋﻈﻤﻪ و اﻗﺪﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋّﯿﮥ و اﻻﻣﻮر اﻟﺪﯾﻨّﯿﮥ ﻗﺎل و اﺳﻼف ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ و اﺧﻼﻓﻪ ﻗﺪوة اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﺳﻮة اﻟﻔﻀﻼء اﻻﻣﺎﻣﮥ ﻣﺮﻓﻮﻋﮥ إﻟﯿﻬﻢ‬‫و اﻟﺮﯾﺎﺳـﮥ ﻣﻮﻗﻮﻓﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺗﻘﺪﻣﻮا ﻋﻠﯽ أﺋّﻤﮥ زﻣﺎﻧﻬﻢ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق ﺑﺎﻻﺳـﺘﺤﻘﺎق و وﺛﺒﻮا ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻔﻘﺎﻫﮥ ﻻ ﺑﺎﻟّﺪل و اﻟﻮﻗﺎﺣﮥ اﻧﺘﻬﯽ وﻟﺪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺮو و ﺣﻤﻠﻪ واﻟﺪه اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و اﺣﻀﺮه اﻟّﺴﻤﺎع ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔـﺎر ﻟا ﺸـﯿﺮوي و أﺑﯽ اﻟﻌﻼـء ﻋﺒﯿـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﮐـﺎن ﻗـﺪ اﺣﻀـﺮه ﺑﻤﺮو ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﮑﺮاﻋﯽ و ﻏﯿﺮه ﺛﻢ ﻣـﺎت اﺑﻮه ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮ و اوﺻـﯽ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﺮوروذي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻌﻠﯿﻘـﮥ ﻓﺘﻔّﻘﻪ ﺳـﻌﺪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﻬـّﺬب ﺑﺎﺧﻼﻗﻪ و‬‫ﺗﺮﻗﯽ ﺑﯿﻦ اﻋﻤﺎﻣﻪ و اﻫﻠﻪ ﻓﻠّﻤﺎ راﻫﻖ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺴﻤﺎع و اﺗﺴﻌﺖ رﺣﻠﺘﻪ ﻓﻌّﻤﺖ ﺑﻼد ﺧﺮاﺳﺎن و اﺻﺒﻬﺎن و‬‫ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﻌﺮاق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪229 :‬‬‫و اﻟﺤﺠﺎز و ﻟا ﺸﺎم و ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و زار ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘـﺪس و ﻫﻮ ﺑﺎﯾـﺪي اﻟﻨﺼﺎري و ﺣّﺞ ﻣﺮﺗﯿﻦ ﺳـﻤﻊ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ و ﻫﺒﮥ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي و ﺗﻤﯿﻢ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﺨﻮاري و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﺸﯿﺮي و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻻﻧﺼﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻘﺰاز و ﺧﻼﺋﻖ ﯾﻄﻮل ﺳـﺮدﻫﻢ و اﻟّﻒ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان اﻟﺘﯽ ﺳـﻤﻊ ﺑﻬﺎ و‬‫ﻋﺎد اﻟﯽ وﻃﻨﻪ ﺑﻤﺮو ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻓﺘﺰّوج و وﻟـﺪ ﻟﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﻓﺮﺣﻞ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻮاﺣﯿﻬﺎ و ﻫﺮاة و ﻧﻮاﺣﯿﻬﺎ و ﺑﻠﺦ و‬‫ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﺨﺎرا و ﺧﺮج ﻟﻪ ﻣﻌﺠﻤﺎ ﺛﻢ ﻋﺎد ﺑﻪ اﻟﯽ ﻣﺮو اﻟﻘﯽ ﻋﺼـﯽ اﻟّﺴﻔﺮ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﺷﻖ اﻻرض ﺷﻘﺎ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ و اﻻﻣﻼء و اﻟﻮﻋﻆ‬‫و اﻟﺘﺪرﯾﺲ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮان ﻋﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺳﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻫﺬا ﺷﯽء ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﺣﺪ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ‬‫و اﻗﺮاﻧﻪ و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﮐﺒﺮ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻨﻪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﮑﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﯿﻨﺎ و اﺑﻮ روح‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻬﺮوي و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ و ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﺨّﻔﺎف و آﺧﺮون ﻋﺎد ﺑﻌﺪ ان دّوخ اﻻرض ﺳـﻔﺮ‬‫اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه ﻣﺮو و اﻗﺎم ﻣﺸـﺘﻐﻼ ﺑﺎﻟﺠﻤﻊ و اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و اﻟﺘﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﻌﻤﯿﺪﯾـﮥ و ﻧﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ اﻣﺎﻣﺎ ﻣﻦ أﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﮐـﺜﯿﺮ ﻣـﻦ اﻟﻌﻠـﻮم اﻣّﺴـ ﻬﺎ ﺑﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻼـف ﻓﻨـﻮﻧﻪ و ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟـﺬﯾﻞ ﻓﯽ ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻃﺎﻗـﮥ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﺮو ﮐﺘﺐ ﻣﻨﻪ‬‫ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪230 :‬‬‫ﻃﺎﻗﮥ ﻃﺮاز اﻟﺬﻫﺐ ﻓﯽ ادب اﻟﻄﻠﺐ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻻﺳـﻔﺎر ﻋﻦ اﻻﺳـﻔﺎر ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮون ﻃﺎﻗﮥ اﻻﻣﻼء و اﻻﺳـﺘﻤﻼء ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة‬‫ﻃﺎﻗﮥ اﻟﺘﺬﮐﺮة و اﻟﺘﺒﺼـﺮة ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺸﯿﻮخ ﺛﻤﺎﻧﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ‬‫اﻟّﺘﺤﻒ و اﻟﻬﺪاﯾﺎ ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﺳـﺘﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻟﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮة ارﺑﻌﻮن ﻃﺎﻗﮥ اﻟﺪﻋﻮات اﻟﻤﺮوّﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺤﻀﺮة اﻟّﻨﺒﻮﯾﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة‬‫ﻃﺎﻗـﮥ اﻟﺤّﺚ ﻋﻠﯽ ﻏﺴﻞ اﻟﯿـﺪ ﺧﻤﺲ ﻃﺎﻗﺎت اﻓﺎﻧﯿﻦ اﻟﺒﺴﺎﺗﯿﻦ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗﮥ دﺧﻮل اﻟﺤﻤﺎم ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة ﻃﺎﻗﮥ و ﮐﺎن ﻫّﺬب ﻓﯿﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﺑﯿﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ دﺧﻮل اﻟﺤﻤﺎم ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺻـﻼة اﻟﺘﺴﺒﯿﺢ ﻋﺸـﺮ ﻃﺎﻗﺎت اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ اﻻﻧﺴﺎب ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن‬‫ﻃﺎﻗـﮥ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﺳـّﺘﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﺻـﻼة اﻟـّﺼ ﺒﺢ ﻋﺸـﺮ ﻃﺎﻗﮥ اﻟﻤﺴﺎواة و اﻟﻤﺼﺎﻓﺤﮥ ﻣﻘﺎم اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻻﻣﺮاء ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻤﺸـﺘﺎق اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﻌﺮاق‬‫ﺻﻼـة اﻻﺣﺒـﺎب و رﺣﻤـﮥ اﻻﺻـﺤﺎب اﻻﺧﻄـﺎر ﻓﯽ رﮐﻮب اﻟﺒﺤﺎر اﻟﻬﺮوع اﻟﯽ اﻻوﻃﺎن ﺻﻮم اﯾﺎم اﻟﺒﯿﺾ ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻌﯿـﺪﯾﻦ اﻟﻬـﺪاﯾﺎ و اﻟﺘﺤﺎﯾﺎ‬‫اﻟﺮﺳﺎﺋـﻞ ﻟﻢ ﺗﮑﻤﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺪﯾﮏ ذﮐﺮي ﺣﺒﯿﺐ ﯾﺮﺣﻞ و ﺑﺸـﺮي ﻣﺸـﯿﺐ ﯾﻨﺰل ﮐﺘﺎب اﻟﺤﻼوة ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﻮﻓﺎة ﻟﻠﻤﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟّﺮواة ﺗﻘـﺪﯾﻢ‬‫اﻟﺠﻔﺎن اﻟﯽ اﻟـّﻀ ّﯿﻔﺎن اﻟﺼـﺪق ﻓﯽ اﻟﺼﺪاﻗـﮥ اﻟّﺮﺑـﺢ و اﻟﺨﺴﺎرة ﻓﯽ اﻟﮑﺴﺐ و اﻟّﺘﺠﺎرة اﻻرﺗﯿﺎب ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﮥ اﻟﮑّﺘﺎب ﺣّﺚ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺗﺨﻔﯿﻒ‬‫اﻟّﺼﻠﻮة ﻣﻊ اﻻﺗﻤﺎم ﻓﺮط اﻟﻐﺮام اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﺸﺎم اﻟﺸّﺪ و اﻟﻌّﺪ ﻟﻤﻦ اﮐﺘﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﺳﻌﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪231 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 115‬از ‪324‬‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺳﻮرة ﯾﺲ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸﺎم و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و اﻟﺘﺨﺎرﯾﺞ ذﮐﺮه ﺻﺎﺣﺒﻪ و رﻓﯿﻘﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺛﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﻫﻮ اﻵن ﺷـﯿﺦ ﺧﺮاﺳﺎن ﻏﯿﺮ ﻣـﺪاﻓﻊ ﻋﻦ ﺻﺪق و ﻣﻌﺮﻓﮥ و ﮐﺜﺮة ﺳـﻤﺎع ﻟﻼﺟﺰاء و ﮐﺘﺐ ﻣﺼـّﻨﻔﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺒﻘﯿﻪ ﻟﻨﺸـﺮ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﯾﻮّﻓﻘﻪ‬‫ﻻﻋﻤـﺎل اﻫـﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ اﻟﺜﻠﺚ اﻵﺧﺮ ﻣﻦ ﻟﯿﻠـﮥ ﻏﺮة رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺮو و دﻓﻦ‬‫ﺑﺴﻨﺠﺪان ﻣﻘﺒﺮة ﻣﺮو رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺿﯽ ﻋﻨﺎ و ﻋﻨﻪ و ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻻﻣـﺎم اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﺣـﺪ اﻻﻋﻼم ﻣﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌـّﯿ ﮥ و‬‫اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم ﺗﺎج اﻻﺳﻼم ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﻐﺰﯾﺮة وﻟﺪ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ‪ 506‬ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﻠﺪان و ﻋﻤﻞ ﻣﻌﺠﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺒﺎر ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮ ان ﻋﺪد ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺳـﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﻫﺬا ﺷﯽء ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﺣﺪ ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻇﺮﯾﻔﺎ‬‫ﺣﺎﻓﻈﺎ واﺳﻊ ﻟا ﺮﺣﻠـﮥ ﺛﻘﮥ ﺻﺪوﻗﺎ دّﯾﻨﺎ ﺟﻤﯿﻞ اﻟّﺴـ ﯿﺮة ﻣﻠﯿﺢ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺳـﺮد اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ذﮐﺮ اﻧّﻪ وﺟﺪﻫﺎ ﺑﺨّﻄﻪ ﻓﻤﻨﻬﺎ اﻟﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻣﺮو ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ اﻻﻧﺴﺎب ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﻃﺮاز اﻟﺬﻫﺐ ﻓﯽ ادب اﻟﻄﻠﺐ ﻣﺎﺋﮥ و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗﮥ ﺗﺤﻔﮥ‬‫اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ ﻣﺎﺋﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪232 :‬‬‫و ﺧﻤﺴﻮن ﻃﺎﻗـﮥ ﻋّﺰ اﻟﻌﺰﻟـﮥ ﺳـﺒﻌﻮن ﻃﺎﻗـﮥ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﺳـّﺘﻮن ﻃﺎﻗـﮥ اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺛﻠﺜﻮن ﻃﺎﻗـﮥ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﺧﻤﺲ ﻣﺎﺋﮥ ﻃﺎﻗﮥ و ﺳـﺮد‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﯾﻘـﻊ ﻟﯽ اّن اﻟّﻄﺎﻗـﮥ ﮐﺮاس و ﻟﻢ اره ذﮐﺮ ﮐﺘـﺎب اﻻﻧﺴـﺎب ﻓﯿﻬـﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﻏﺮة رﺑﯿﻊ اﻻـّول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨـﺘﯿﻦ و ﺳـﺘﯿﻦ و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﺎرع اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﺗﺎج اﻻﺳﻼم ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﺮوزي وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 506‬ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و ﻋﻨﯽ ﺑﻬﺬا اﻟﺸﺄن و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻻﻗﺎﻟﯿﻢ و ﺳﻤﻊ‬‫ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ اﻟﺸّﺤﺎﻣﯽ و اﻟﻄﺒﻘﮥ و ﺑﻠﻐﺖ ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺳﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ و ﺻّﻨﻒ اﻟﺬﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺮو و‬‫ادب اﻟﻄﻠﺐ اﻻﻣﻼء و اﻻﺳﺘﻤﻼء ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺸﯿﻮخ و ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان اﻟّﺪﻋﻮات ﺻﻼة اﻟﺘﺴﺒﯿﺢ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ اﻻﻣﺎﻟﯽ اﻻﻧﺴﺎب ﻓﻀﻞ اﻟﺸﺎم ﻣﻦ ﮐﻨﯿﺘﻪ‬‫اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 562‬و ازﻧﯿﻘﯽ در ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ اﻟﺘﻮارﯾـﺦ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻫﻮ ﺗﺎج‬‫اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻈّﻔﺮ اﻟﻤﻨﺼﻮر اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزّي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ رﺣـﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻗﻄﺎر اﻻرض و ﺳﺎﻓﺮ اﻟﯽ ﻣﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﺨﺮاﺳﺎن و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺤﺴﻨﮥ ﻣﻨﻬﺎ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد‬‫ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠّﺪا و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺮو ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠّﺪا و ﮐﺬﻟﮏ اﻻﻧﺴﺎب ﻧﺤﻮ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪات وﻟﺪ ﺑا ﻮ ﺳـﻌﺪ‬‫ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻟا ﺤﺎدي و اﻟﻌﺸﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪233 :‬‬‫ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﺮو ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ ﻏّﺮة اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺑﻮه وﺟﺪه اﯾﻀﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻼء و اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫ﺣﺴـﯿﻦ دﯾﺎرﺑﮑﺮي در ﺧﻤﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻣﺎت ﺣﺎﻓﻆ ﺧﺮاﺳﺎن اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر‬‫اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي و ﻟﻪ ﺳﺖ و ﺧﻤﺴﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻟﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺟّﻤﻪ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤﻔﺎظ در ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ اﻃﻠﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ و ذﮐﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﺿﻤﻦ ﺗﺮﺟﻤﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐﻞ ﻣﻦ ذﮐﺮه‬‫اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟّﺴـ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻣﻨﻬﻢ ﺳﻮي أﺑﯽ ﺳﻌﺪ ﻧﻔﺴﻪ و ﻫﻮ واﺳﻄﮥ ﻋﻘﺪ ﺑﯿﺖ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﺎﺣﺒﺒﻨﺎ ﻧﺬﮐﺮه ﻓﯽ‬‫ذﯾﻞ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﺑﯿﻪ ﻓﻨﻘﻮل ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺮﺣﺎل اﻟﺠّﻮال اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﻮاﻋﻆ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟّﺴـ ﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي وﻟﺪ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ‬‫ﺳﺖ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﺮو و اﺣﻀـﺮه واﻟـﺪه ﻓﯽ ﺻـﻐﺮه ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺮاﻋﯽ و ﻏﯿﺮه ﺛﻢ ﺣﻤﻠﻪ اﻟﯽ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و‬‫اﺣﻀـﺮه اﻟـّﺴ ﻤﺎع ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻐّﻔﺎر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸـﯿﺮوي و أﺑﯽ اﻟﻌﻼء ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺸﯿﺮي و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺛﻢ ﻣﺎت اﺑﻮه ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 116‬از ‪324‬‬‫ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و اوﺻـﯽ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺮوزي ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻌﻠﯿﻘﻪ ﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﺘﻔﻘﻪ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﻬّﺬب‬‫ﺑﺎﺧﻼﻗﻪ ﻓﻠّﻤﺎ راﻫﻖ اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟّﺴﻤﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪234 :‬‬‫و اﺗﺴـﻌﺖ رﺣﻠﺘﻪ ﻓﻌّﻤﺖ ﺑﻼـد ﺧﺮاﺳـﺎن و ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺧﻮارزم و ﻃﺒﺮﺳـﺘﺎن و ﻗﻮﻣﺲ و اﻟّﺮي و اﺻـﺒﻬﺎن و ﻫﻤـﺪان و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﻌﺮاق و‬‫اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﺸﺎم و اﻟﺠﺰﯾﺮة و ﺣـﺞ ﻣﺮﺗﯿﻦ و زار ﺑﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس و ﻫﻮ ﺑﺎﯾﺪي اﻟﻨﺼﺎري ﻓﺴـﻤﻊ ﺑﻬﺬه اﻟﺒﻼد ﺧﻠﻘﺎ ﮐﺜﯿﺮا و اﺟﺎز ﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة‬‫و ﻟﻨﺬﮐﺮ ﻫﻨﺎ ﻧﻔﺮا ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻤﺎع و اﻻﺟﺎزة اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻣﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ و ﻋﺪد ﺷﯿﻮﺧﻪ ﺑﺎﻟّﺴﻤﺎع و اﻻﺟﺎزة ﯾﺒﻠﻎ ﺳﺒﻌﮥ آﻻف ﺷﯿﺦ‬‫و ﻫﺬا ﺷـﯽء ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ ﺳﻮاه و ﻟﻤﺎ رﺟﻊ ﻣﻦ رﺣﻠﺘﻪ ﻋﺎد اﻟﯽ وﻃﻨﻪ ﺑﻤﺮو ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ ﻓﺘﺰّوج و وﻟﺪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈّﻔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﻓﺮﺣﻞ ﺑﻪ اﻟﯽ‬‫ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻧﻮاﺣﯿﻬـﺎ و ﻫﺮاة و ﻧﻮاﺣﯿﻬـﺎ و ﺑﻠـﺦ و ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﺨـﺎرا و ﺧﺮج ﻟﻪ ﻣﻌﺠﻤﺎ ﺛﻢ ﻋﺎد ﺑﻪ اﻟﯽ ﻣﺮو و اﻟﻘﯽ ﻋﺼـﯽ اﻟﺴـﻔﺮ ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ ﺷـﻖ‬‫اﻻـرض ﺷـّﻘﺎ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و اﻻﻣﻼء و اﻟﻮﻋﻆ و اﻟﺘـﺪرﯾﺲ ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﻌﻤﯿﺪﯾـﮥ و ﻧﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﻤﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﺑﻨﻪ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ و‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ اﻻﻧﺪﻟﺴـﯽ اﻟﺠﺒﺎﻧﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺳـﮑﯿﻨﮥ و أﺑﯽ‬‫ﯾﻌﻘﻮب ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﺨّﻔﺎف و أﺑﯽ روح ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻬﺮوي و ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟّﻠﺨﻤﯽ و اﺑﻨﻪ أﺑﯽ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻫـﻞ ﺧﺮاﺳـﺎن و اﻟﻐﺮﺑﺎء و روي ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻻﺟﺎزة اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺤﺎزﻣﯽ‬‫اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻏﯿﺮه و ﮐﺎﻧﺖ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪235 :‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﻮّدة اﮐﯿـﺪة و اﺟﺘﻤﺎع ﻋﻠﯽ اﻟّﻄﻠﺐ و ﻟﻤﺎ ﺗﻔﺎرﻗﺎ و ﻟﺰم ﮐﻞ وﻃﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﻨﻘﻄﻊ ﮐﺘﺐ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﻵﺧﺮ ﻣﻊ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟـّﺪﯾﺎر و ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ دﻣﺸﻖ و ﻗـﺎل ﮐﺘﺐ ﻋّﻨﯽ و ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ و ﮐـﺎن ﻣﺘﺼّﻮﻧـﺎ ﻋﻔﯿﻔﺎ ذّﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﻗﺎل و ﻫﻮ اﻵن ﺷـﯿﺦ‬‫ﺧﺮاﺳﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﺪاﻓﻊ ﻋﻦ ﺻﺪق و ﻣﻌﺮﻓﮥ و ﮐﺜﺮة ﺳـﻤﺎع اﻻﺟﺰاء و ﮐﺘﺐ ﻣﺼـّﻨﻔﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺒﻘﯿﻪ ﻟﻨﺸـﺮ اﻟّﺴّﻨﮥ و ﯾﻮﻓﻘﻪ ﻻﻋﻤﺎل اﻫﻞ اﻟﺠّﻨﮥ و ارﺳﻞ‬‫اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻣﺮة ﮐﺘﺎﺑﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳّﻤﺎه ﻓﺮط اﻟﻐﺮام اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﺸﺎم ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺟﺰاء و ﻣﺎ زال اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﺑﻤﺮو ﻋﻠﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻤﺤﻤﻮدة ﻋﻠﻤﺎ و‬‫ﻋﺒـﺎدة ﯾﻤﻠﯽ و ﯾﻌﻆ و ﯾـﺪّرس و ﯾﺼـّﻨﻒ اﻟﯽ ان ﺗﻮّﻓﯽ و ﮐﺎن ﻋﺎﻟﯽ اﻟﻬّﻤـ ﮥ ﺳـﺮﯾﻊ اﻟﮑﺘﺎﺑـﮥ ﻣﻠﯿﺤﻬﺎ ﻣﻀـﺒﻮط اﻻوﻗﺎت ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﻓﻤﻦ‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﺮو و ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠﺪان و اﻟّﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻻﻧﺴﺎب و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻮﻓﺎة ﻟﻠﻤﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﺮواة و اﻟﺸـﺪ و اﻟﻌﺪ ﻟﻤﻦ اﮐﺘﻨﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﺳـﻌﺪ و ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻤﺸـﺘﺎق اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﻌﺮاق و ﻓﺮط اﻟﻐﺮام اﻟﯽ ﺳﺎﮐﻨﯽ اﻟﺸﺎم و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸﺎم و اﻟﻬﺮوع‬‫اﻟﯽ اﻻوﻃﺎن و ﻃﺮاز اﻟﺬﻫﺐ ﻓﯽ ادب اﻟّﻄﻠﺐ و اﻻﺧﻄﺎر ﻓﯽ رﮐﻮب اﻟﺒﺤﺎر و اﻻﺳـﻔﺎر ﻋﻦ اﻻﺳـﻔﺎر و ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ و اﻟﺮﺑﺢ و اﻟﺨﺴﺎرة ﻓﯽ‬‫اﻟﮑﺴﺐ و اﻟﺘﺠﺎرة و اﻟﻬﺪاﯾﺎ و اﻟﺘﺤﺎﯾﺎ و اﻟﺮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﺘﺬﮐﺮة و اﻟﺘﺒﺼﺮة و اﻻﻣﻼء و اﻻﺳﺘﻤﻼء و اﻻﻣﺎﻟﯽ و اﻟﻤﺴﺎواة و اﻟﻤﺼﺎﻓﺤﮥ و‬‫اﻟﺪﻋﻮات اﻟﻤﺮوﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﺤﻀﺮة اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ و اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ و ﻋّﺰ اﻟﻌﺰﻟﮥ و ذﮐﺮي ﺣﺒﯿﺐ و ﺑﺸﺮي ﻣﺸﯿﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪236 :‬‬‫و اﻟّﺘﺎرﯾﺦ و ﻫﯽ ﻧﺤﻮ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺑﻤﺮو ﻓﯽ اول ﻟﯿﻠﮥ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺴﻨﺠﺪان‬‫ﻣﻘﺒﺮة ﻣﺮو و ﻗﺪ ذﮐﺮ اﻟّﺬﻫﺒﯽ و اﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ اﻟّﺪﯾﻦ اﯾﺎه و ﮐﺬا اﺑﺎه ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺗﺐ ﭼﻠﭙﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن‬‫در ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ اﻧﺴـﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺴـﺎب اﻟّﺴـ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﻫﻮ اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺮوزي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪562‬‬‫اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻔّﻦ و ﺗﻤﺎﻣﻪ ﯾﮑﻮن ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻣﺠﻠﺪات ﻟﮑﻨﻪ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻮﺟﻮد و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺤﺠﻢ‬‫ﻟّﺨﺼﻪ ﻋّﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 63‬ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ زاد ﻓﯿﻪ اﺷـﯿﺎء و اﺳـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﺎﺗﻪ و‬‫ﺳّﻤﺎه اﻟّﻠﺒﺎب اﻟـﺦ و إذا ﺳـﻤﻌﺖ ذﻟﮏ ﮐّﻠﻪ ﻓﻠﻨﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﭘﺲ ﺑـﺪاﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺴـﺐ‬‫اﻓﺎده ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در اﯾﻀﺎح از ﻋﻈﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺪاﺋﺢ ﺟﻤﯿﻠﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 117‬از ‪324‬‬‫ﺳﻤﻌـﺎﻧﯽ وارد ﮐﺮده رﻃﺐ اﻟﻠّﺴﺎن و ﻋـﺬب اﻟﺒﯿﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣﻀـﺮت او را از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻔﺎظ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن ﺷـﻤﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب‬‫ﺗﺮاﺟﻢ اﻟﺤّﻔﺎظ ﮐﻪ آن را از اﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ اﺳـﺘﺨﺮاج ﮐﺮده و در ﺷـﺮوع ان ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻓﻀﺎﻟﻪ و اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺒﯿﺒﻪ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ و ﺻـﺤﺒﻪ و آﻟﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﻬﺬه ﺗﺮاﺟﻢ ﺣّﻔﺎظ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎد اﻻﺛﺮ اﺳـﺘﺨﺮﺟﺘﻬﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻟﻼﻣﺎم ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ ﺳﻌﺪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﺮوزي ﺗﻐﻤـﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻐﻔﺮاﻧﻪ و اﺳـﮑﻨﻪ ﺣﺪﯾﻘﮥ ﺟﻨﺎﻧﻪ دون ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﻊ اﺧﺘﺼﺎر ﻓﯽ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﺘﺮاﺟﻢ دون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪237 :‬‬‫ﺑﻌﺾ و ﺧﺘﻤﺖ ﻋﺒﺎرة ﺻﺎﺣﺐ اﻻﻧﺴﺎب ﻓﯽ ﮐﻞ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻘﻮﻟﯽ اﻧﺘﻬﯽ و زدت ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺘﺮاﺟﻢ ﺑﻌﺪ ﺗﻤﺎم ﻋﺒﺎدة اﻟﻤﻮﻟّﻒ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﺰﯾﺪ ﻓﺎﺋﺪة‬‫ﻣﺼـّﺪرا ﺑﻘـﻮﻟﯽ ﻗﻠﺖ ﺛﻢ اﻧّﯽ اردﻓﺖ اﻻﺳـﻤﺎء ﺑـﺬﮐﺮ اﻟﮑﻨﯽ و اﻻﻧﺴـﺎب و اﻻﻟﻘـﺎب ﻟﯿﺴـﻬﻞ اﺳـﺘﺨﺮاﺟﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻄّﻠـﺎب و اﻟﺘﻮﻓﯿـﻖ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫اﻟّﺘﮑﻼـن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻮاد ﮐﺮﯾﻢ وّﻫﺎب ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻄّﯿﺐ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ذﮐﺮهاي اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺠﻼﺑّﯽ و ﻗﺎل‬‫ﺑﻀﻢ اﻟﺠﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻼم ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻨﻘﻮﻃﮥ ﺑﻮاﺣﺪة ﻫﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﺠّﻠﺎب و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻄّﯿﺐ اﻟﺠّﻠﺎﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ واﺳﻂ اﻟﻌﺮاق ﮐﺎن ﻓﺎﺿـﻼ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺮﺟﺎل واﺳﻂ و ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ و ﮐﺎن ﺣﺮﯾﺼﺎ ﻋﻠﯽ ﺳـﻤﺎع‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﻠﺒﻪ راﯾﺖ ﻟﻪ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻮاﺳﻂ و ﻃﺎﻟﻌﺘﻪ و اﻧﺘﺨﺒﺖ ﻣﻨﻪ ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈّﻔﺮ اﻟﻌّﻄﺎر و ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻟﻨﺎ ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺑﻮاﺳﻂ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻃّﺮاد اﻟﻮزﯾﺮ ﺑﺒﻐـﺪاد و ﻏﺮق ﺑﺒﻐـﺪاد‬‫ﻓﯽ اﻟﺪﺟﻠﮥ ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳﻨﮥ ‪ 483‬ﺛﻠﺚ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺣﻤﻞ ﻣﯿﺘﺎ اﻟﯽ واﺳﻂ ﻓـﺪﻓﻦ ﺑﻬﺎ و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﺠّﻠﺎﺑﯽ و ﮐﺎن وﻟّﯽ اﻟﻘﻀﺎء و اﻟﺤﮑﻮﻣﮥ ﺑﻮاﺳﻂ ﻧﯿﺎﺑﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺨﺘﯿﺎر اﻟﻤﻨﺪاﺋﯽ و ﮐﺎن ﺷﯿﺨﺎ ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﺎﺿﻼ ﺳﻤﻊ اﺑﺎه و ﻏﯿﺮه‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻟا ﮑﺜﯿﺮ ﺑﻮاﺳـﻂ ﻓﯽ اﻟﻨﻮﺑﺘﯿﻦ ﺟﻤﯿﻌـﺎ و ﮐﻨﺖ أﻻزﻣﻪ ﻣـّﺪة ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻮاﺳﻂ و ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺟّﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ و‬‫اﻣﺎﺛﻞ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ و اﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ ﺳّﻨﯿﻪ از اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر دﯾﻨﯿﻪ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪238 :‬‬‫و ﺑﺮواﯾـﺎت و اﻓﺎدات او ﺗﺸـﺒﺚ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﺑﻮ اﻟﮑﺮم ﺧﻤﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﻟﺠﻮزي ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎء اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ و ﺗﻌّﺼﺐ اﻫﻞ‬‫واﺳـﻂ ﺑﺮو از ﻣﻐـﺎزﻟﯽ ﻧﻘـﻞ ﻓﺮﻣﻮده و او را ﺑﺸـﯿﺨﻨﺎ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮده اﻇﻬـﺎر ﺟﻼـﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و اﻋﺘﺒـﺎر و اﻋﺘﻤﺎد او ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻘﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟّﺴـ ﻠﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ ﺧﻤﯿﺴﺎ اﻟﺠﻮزي ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﺼـﺮ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺳـﻘﺎء ﺑﻞ‬‫ﻟﻘﺐ ﻟﻪ ﻣﻦ وﺟﻮه اﻟﻮاﺳـﻄﯿﯿﻦ و ذوي اﻟﺜﺮوة و اﻟﺤﻔﻆ و رﺣﻞ ﺑﻪ اﺑﻮه ﻓﺎﺳـﻤﻌﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ و أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ و اﺑﻦ زﯾﺪان اﻟﺒﺠﻠﯽ و ﻟا ﻤﻔﻀـﻞ‬‫ﺑﻦ اﻟﺠﻨﺪي و ﺑﺎرك اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺳـّﻨﻪ و ﻋﻠﻤﻪ و اﺗﻔﻖ اﻧّﻪ اﻣﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ﻓﻠﻢ ﺗﺤﻤﻠﻪ ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ﻓﻮﺛﺒﻮا ﺑﻪ ﻓﺎﻗﺎﻣﻮه و ﻏّﺴـ ﻠﻮا ﻣﻮﺿـﻌﻪ ﻓﻤﻀـﯽ و‬‫ﻟﺰم ﺑﯿﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺤﺪث اﺣﺪا ﻣﻦ اﻟﻮاﺳـﻄﯿﯿﻦ ﻓﻠﻬﺬا ﻗّﻞ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻨﺪﻫﻢ و ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺑﻪ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‬‫اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺧﻤﯿﺲ ﺟﻮزي از اﮐـﺎﺑﺮ ﺣﻔـﺎظ ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ و اﺟّﻠﻪ اﯾﻘـﺎظ ﻧﺤـﺎرﯾﺮ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن و اﻓﺎﺧﻢ‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ واﻻـ ﺷـﺎنﺳﺖ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔـ ﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم ﻣﺤـّﺪث واﺳﻂ اﺑﻮ اﻟﮑﺮم ﺧﻤﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﺳـﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﻨﺪﯾﻢ و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي و اﺑﺎ ﻧﺼـﺮ اﻟﺰﯾﻨﯽ و ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺠﻠﺠﮥ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﺑﻮاﺳﻂ و ﺑﻐﺪاد و‬‫ﮐﺘﺐ و ﺟﻤﻊ و ﺟﺮح و ﻋﺪل و روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﻮا ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﻤﻘﺮي و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻔﺮﺿﯽ‬‫و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟّﺴﻠﻔﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﻟﺒﺎﻗﻼﻧﯽ ﻣﻘﺮي اﻟﻌﺮاق و آﺧﺮون ﻗﺎل اﻟّﺴﻠﻔﯽ ﺳﺎﻟﺖ ﺧﻤﯿﺲ اﻟﺠﻮزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪239 :‬‬‫ﻋﻦ اﻫـﻞ واﺳﻂ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻓﺎﺟﺎﺑﻨﯽ و ﮐﺎن اﻟّﺴـ ﻠﻔﯽ ﯾﺜﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺛﻘـﮥ ﯾﻤﻠﯽ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل ﻣﻦ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن‬‫ﻻ ﯾﻮﺑﻪ ﺑﻪ و ﻟا ﺠﻮز ﻗﺮﯾـﮥ ﺷـﺮﻗﯽ واﺳﻂ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻧﻘﻄﮥ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻪ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻدب ﻗﺎل و‬‫ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن اﯾﻀﺎ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 118‬از ‪324‬‬‫و ﻓﯿﻬﺎ أي ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﮑﺮم ﺧﻤﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻮاﺳﻄﯽ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﺎﻓﻆ رﺣﻞ و ﺳﻤﻊ ﺑﺒﻐﺪاد ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺒﺴﺮي و ﻃﺒﻘﺘﻪ و ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﺎﺿﻼ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن و ﻋﺒﺮة اﻟﯿﻘﻈﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ اﻟﮑﺮم ﺧﻤﯿﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﻟﺠﻮزي اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺷﺎﻋﺮا و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻤﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﺣﻤﺪ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ اﻟﺠﻌﺪي اﺑﻮ اﻟﮑﺮم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺤّﺪث واﺳﻂ ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ اﻟﯿﺴﺮي و اﺑﺎ ﻧﺼﺮ اﻟﺰﯾﻨﺒﯽ و اﻟﻄﺒﻘﮥ و ﻣﻨﻪ اﻟﺴﻠﻔﯽ و ﺧﻠﻖ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺛﻘـﮥ ﯾﻤﻠﯽ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻻدب ﺟﻤﻊ و ﺟﺮح و ﻋـﺪل وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 442‬ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 510‬و ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻤﺲ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ذﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﺑﻨّﺺ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺠﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ اﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺜﺴﺖ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺳـﻨّﯿﻪ او از ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺳـﺒﮑﯽ و‬‫ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺳـﻨﻮي و درر ﮐﺎﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ اﺳﺪي و ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت‬‫ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﺎزن و ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪240 :‬‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﺳﯿﻮﻃﯽ و روض ﺑﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻮزﯾﺮ و ﻗﻮل ﻣﺒﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳﺨﺎوي و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴﯿﺮ ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ‬‫ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم ازﻧﯿﻘﯽ و ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ‬‫و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﭘﯿﺪا و ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻓﺎدات اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺗﺸـﺒﺚ و ﺗﻤّﺴﮏ ﻧﻤﻮده در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻠّﺎﺑﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺑﻦ اﻟﺴـﻘﺎ ﻣﻦ أﺋّﻤﮥ‬‫اﻟﻮاﺳـﻄﯿﯿﻦ و اﻟﺤّﻔـ ﺎظ اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي ﮐﻪ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺑﺎﻫﺮه او از ﺿﻮء ﻻﻣﻊ‬‫ﺳﺨﺎوي و ﻋﺠﺎﻟﮥ اﻟﺮاﮐﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌّﮑﯽ اﻟﻌﺪﺛﺎﻧﯽ و ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ و ﺟﺬب اﻟﻘﻠﻮب ﺷﯿﺦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ او از ﻧﻮاﻓﺾ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ و ﺻـﺮاط ﺳﻮي ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري و ﺑﻠﻐﮥ‬‫اﻟﻤﺴﯿﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﻣّﮑﯽ و ﺗﻨﻀﯿﺪ اﻟﻌﻘﻮد رﺿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻨﯽ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ و اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓـﮥ اﻟﻤﻘﺎل رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺗﻠﻤﯿﺬ ﻣﺨﺎﻃﺐ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ در‬‫ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﺧﺘﻼـف در وﺟﻮب ﺻـﻼة ﺑﺮ آل ﻧﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣّﻤـ ﺎ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن اﻟﺨﻼـف ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻗﻮل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻻ ﻣﻦ‬‫اﺧﺘﻼف اﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﻤﺎ اﻗﺘﻀﯽ ﮐﻼم اﻟﺮوﺿﮥ و اﺻﻠﻬﺎ ﺗﺮﺟﯿﺤﻪ اّن ﻓﯽ ﮐﻼم اﻟﻄﺤﺎوي ﻓﯽ ﻣﺸﮑﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﺣﺮﻣﻠﮥ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪241 :‬‬‫اﻟﻮﺟﻮب ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺳـﺘﺪل ﺑﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻟﮑﯿﻔﯿـﮥ ﺑﻌـﺪ اﻟﺴﺆال ﻋﻨﻬﺎ ﻗﻠﺖ و ﯾﺸـﻬﺪ ﻟﻪ ﻗﻮل اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧـﺪي اﻟﻤﺪﻧّﯽ ﻓﯽ اول ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻌﺮاج اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻓﻀﻞ آل اﻟﺮﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﻔﻈﻪ و ﻗﺪ ﻗﺎل‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻣﺸـﯿﺮا اﻟﯽ وﺻـﻔﻬﻢ و ﻣﻨّﺒﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺧـّﺼ ﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ رﻋﺎﯾﮥ ﻓﻀﻠﻬﻢ ﯾﺎ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺣﺒﮑﻢ ﻓﺮض ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن ﻣﻨﺰﻟﻪ ﮐﻔﺎﮐﻢ ﻣﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻘﺪر اﻧﮑﻢ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺼّﻞ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻻ ﺻﻼة ﻟﻪ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻧﻈﻢ اﻟـّﺴ ﻤﻄﯿﻦ اﻧّﻪ روي ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻧا ﻪ ﻗـﺎل ﻟﻌﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ إذا ﻫﺎﻟـﮏ اﻣﺮ ﻓﻘـﻞ اﻟّﻠﻬﻢ ﺻّﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻋﻠﯽ آل ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟّﻠﻬّﻢ اﻧّﯽ‬‫اﺳﺎﻟﮏ ﺑﺤّﻖ ﻣﺤّﻤﺪ و آل ﻣﺤّﻤﺪ ان ﺗﮑﻔﯿﻨﯽ ﻣﺎ اﺧﺎف و اﺣﺬر ﻓﺎﻧّﮏ ﺗﮑﻔﯽ ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ‬‫و ﻟﻢ ﯾﻨﺴﺒﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻟﻤﺨﺮﺟﻪ و ﻗﺪ روي ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻨﺎد‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﺻـﻠّﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و ﻋﻠﯽ آل ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﺮة ﻗﻀـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻣﺎﺋﮥ ﺣﺎﺟﮥ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ اﻟﻌّﻄﺎر ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻨﺪي ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺼﺎدق ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﻓﻌﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 119‬از ‪324‬‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺳﺎﻟﺖ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻦ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﮐِﻤْﺸﮑﺎٍة ﻓِﯿﻬﺎ ﻣِْﺼﺒﺎٌح‬‫ﻗﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪242 :‬‬‫اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻟﺸﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ ﻻ َﺷْﺮﻗِﱠﯿٍﮥ َو ﻻ َﻏْﺮﺑ ِﱠﯿٍﮥ‬‫ﻻ ﯾﻬﻮدّﯾﮥ و ﻻ ﻧﺼﺮاﻧّﯿﮥ َﯾﮑﺎُد َزﯾْﺘُﻬﺎ ﯾُِﻀﯽُء َو ﻟَْﻮ ﻟَْﻢ َﺗْﻤَﺴْﺴُﻪ ﻧﺎٌر ﻧُﻮٌر َﻋﻠﯽ ﻧُﻮٍر‬‫ﻗﺎل ﻣﻨﻬﺎ اﻣﺎم ﺑﻌﺪ اﻣﺎم َﯾْﻬِﺪي اﻟﱠﻠُﻪ ﻟ ِﻨُﻮِرِه َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء‬‫ﻗﺎل ﯾﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻻ ﯾﺎﺗﻨﺎ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء‬‫و ﻗﻮﻟﻪ اﻣﺎم ﺑﻌﺪ اﻣﺎم ﯾﻌﻨﯽ أﺋّﻤﮥ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ و ﯾﺘﻤّﺴﮏ ﻓﯿﻪ و ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻬﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻫﻮ اﻟﺒﺎﻗﺮ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأْم َﯾْﺤُﺴُﺪوَن اﻟﱠﻨﺎَس َﻋﻠﯽ ﻣﺎ آﺗﺎُﻫُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِْﻦ َﻓْﻀﻠِِﻪ‬‫ﻗﺎل ﻧﺤﻦ اﻟّﻨﺎس و اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ ﺛﻤﺎﻣـﮥ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و ﻧﺼﺐ اﻟّﺼﺮاط ﻋﻠﯽ ﺷﻔﯿﺮ ﺟﻬﻨﻢ ﻟﻢ ﯾﺠﺰ ﻋﻠﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻣﻌﻪ ﮐﺘﺎب وﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳّﻤﺎك ﺑﻦ ﺣﺮب ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺶ و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻠﻔﻆ اّن ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺐ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬـﺎ ﻏﺮق و اّن ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣّﻄـ ﮥ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺰار ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر ﻧﺤﻮه و‬‫ﮐﺬا اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و زاد ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟّﺪّﺟﺎل‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻬﺒﺎء ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ‬‫ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪243 :‬‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿﮥ و اﻟﺒﺰار و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﻟا ﻤﻔﻀـﻞ‬‫ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺮﺷﯿﺪ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻬﺪي ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻤﻨﺼﻮر ﯾﻘﻮل ﺣّﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺑﻪ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل‬‫و ﻣﻦ ﺗـﺎﺧﺮ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ و اﺧﺮﺟﻪ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﯾﺎس ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ اﻻﮐﻮع ﻋﻦ اﺑﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠّﻢ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ در ﻗﺴﻢ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎب ﮐﻪ در ان ﭘﺎﻧﺰده ذﮐﺮ وارد ﻧﻤﻮده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟّﺴﺎﺑﻊ أي اﻟﺬﮐﺮ اﻟﺴﺎﺑﻊ ذﮐﺮ اّن اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋّﺰ و ﺟﻞ و ﻋﺪ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ان ﻻ ﯾﻌّﺬب اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ و ان ﻻ ﯾﺪﺧﻠﻬﻢ اﻟﻨّﯿﺮان و ﮐّﻠﻔﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺎدﺧﺎﻟﻬﻢ اﻟﺠﻨﺎن و‬‫ﺑ ﺸ ﺎ رﺗ ﻬﻢ ﺑ ﻬ ﺎ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﯾـﺎ ﺑﻨﯽ ﻫـﺎﺷﻢ اﻧّﯽ ﺳـﺄﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ان ﯾﺠﻌﻠﮑﻢ ﻧﺠﺒﺎء رﺣﻤﺎء و ﺳﺄﻟﺘﻪ ان ﯾﻬـﺪي ﺿﺎﻟّﮑﻢ و ﯾﺆﻣﻦ ﺧﺎﺋﻔﮑﻢ و ﯾﺸـﺒﻊ ﺟﺎﺋﻌﮑﻢ و ﻣﺎ‬‫ﺧّﺼﻮا ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺮاﻣﮥ ﺑﺎﻟﺸﻔﺎﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟََﺴْﻮَف ﯾُْﻌِﻄﯿَﮏ َرﺑﱡَﮏ َﻓَﺘْﺮﺿﯽ‬‫ﻧﻘﻞ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس اﻧّﻪ ﻗﺎل رﺿـﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ان ﻻ ﯾﺪﺧﻞ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟّﻨﺎر ﻗﺎﻟﻪ اﻟّﺴﺪي اﻧﺘﻬﯽ و اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ اﻟّﺴـ ﺪي و ﻧﯿﺰ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ در ﻗﺴﻢ ﺛﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺎﺳﻊ أي اﻟﺬﮐﺮ اﻟﺘﺎﺳـﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 120‬از ‪324‬‬‫ذﮐﺮ اﻟﺪﻻﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺷـﺮع ﻣﻦ ﺣّﺒﻬﻢ و وﺟﻮب وّدﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺳﻮرة ﺣﻢ ﻋﺴﻖ ﺧﻄﺎﺑﺎ ﻟﻨﺒّﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪244 :‬‬‫ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ روي اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﺣﯿﺎن ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ واﺣﺪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺸﺎم اﻟﺮﻣﺎﻧﯽ ﻋﻦ زادان ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻓﯿﻨﺎ آل ﺣﻢ آﯾﮥ ﻻ‬‫ﯾﺤﻔﻆ ﻣﻮدﺗﻨﺎ إﻻ ﮐﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺛﻢ ﻗﺮأ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫و ﻗﺪ ﯾﺴﺘﺸﻬﺪ ﻟﻪ أي ﻧﺰول آﯾﮥ اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ آل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺑﻤﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮه ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟـّﺴ ﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس ﻗـﺎل و ﻣﻦ ﯾﻘﺘﺮف ﺣﺴـﻨﮥ ﻧﺰد ﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺣﺴـﻨﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﻮدة ﻵل‬‫ﻣﺤّﻤﺪ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﻦ اﻟّﺴّﺪي‬‫و وﺟﻪ اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ان ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﺑﺎﺛﺮ ﻗﻮﻟﻪ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫و ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ﺑـﺬﻟﮏ ﯾﻔﻬﻢ ان ﻣـﺎ ﻗﺒﻠﻬـﺎ ﮐـﺬﻟﮏ ﻣﻦ اﺟـﻞ اﻟﺘﻨـﺎﺳﺐ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﻣﺎ ﺟﺰم اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و اﻟﺒﻐﻮي ﯾﻨﻘﻠﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻓﯽ‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮه ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎﺛﺮ ذﻟﮏ َأْم َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن اﻓَْﺘﺮي َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ َﮐِﺬﺑًﺎ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو ُﻫَﻮ اﻟﱠِﺬي َﯾْﻘَﺒُﻞ اﻟﱠﺘْﻮﺑََﮥ‬‫ﻓﻘﺎل ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻟﻤﺎ ﻧﺰل ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫اﻵﯾـﮥ ﻗـﺎل ﻗﻮم ﻓﯽ ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ﻣـﺎ ﯾﺮﯾـﺪ اﻟّﺎ ان ﯾﺤﺜﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﻗﺎرﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه و اﺧﺒﺮ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻧﻬﻢ اﺗﻬﻤﻮه ﻓﺎﻧﺰل َأمْ‬‫َﯾُﻘﻮﻟ ُﻮَن اﻓَْﺘﺮي َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ َﮐِﺬﺑًﺎ‬‫اﻵﯾﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﻘﻮم ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺸﻬﺪ اﻧّﮏ ﺻﺎدق ﻓﻨﺰل َو ُﻫَﻮ اﻟﱠِﺬي َﯾْﻘَﺒُﻞ اﻟﱠﺘْﻮﺑََﮥ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺎده و ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﮑﯽ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷﺎﻣﺨﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎذﺧﻪ او از ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺷـﻌﺮاﻧﯽ و رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻﻟّﺒﺎء ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﻔﺎﺟﯽ و ﻧﻮر ﺳﺎﻓﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس و ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻬّﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﺣﺠﺎزي ﺷﺮﻗﺎوي و ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ در ﺻﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ اﻵﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪245 :‬‬‫اﻟﺴﺎدﺳـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأْم َﯾْﺤُﺴُﺪوَن اﻟﱠﻨﺎَس َﻋﻠﯽ ﻣﺎ آﺗﺎُﻫُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِْﻦ َﻓـْﻀ ﻠِِﻪ اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﻦ اﻟﺒﺎﻗﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻧﺤﻦ اﻟّﻨﺎس و اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﮐﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ در ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ آﯾﺖ ﺷـﺸﻢ از آﯾﺎت ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ َأْم َﯾْﺤُﺴُﺪوَن اﻟﱠﻨﺎَس َﻋﻠﯽ ﻣﺎ آﺗﺎُﻫُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻣِْﻦ َﻓْﻀﻠِِﻪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺴـﺪ ﻣﯽﺑﺮدﻧـﺪ ﯾﻬﻮدان ﺑﺮ ﻣﺮدﻣﺎن ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻗﺒﺎﺋﻞ ﻋﺮب ﺑﺪاﻧﭽﻪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ داده اﺳﺖ اﯾﺸﺎن را از ﻓﻀﻞ ﺧﻮد ﮐﻪ آن ﺑﻌﺜﺖ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺖ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﻣﺮاد از ﻧﺎس رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و اﺻﺤﺎب آن ﺣﻀﺮﺗﺴﺖ و ﻣﺮاد از اﻋﻄﺎي‬‫ﻓﻀﻞ ﻧﺒّﻮت و ﮐﺘﺎب و ﻧﺼـﺮت و اﻋﺰازﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﯿﻀﺎوي و ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺒﯿﺎن آورده ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺴﺪ ﻣﯽﺑﺮدﻧﺪ ﺑﺮ ﻧﺒّﻮت رﺳﻮل ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑﺮ اﻋﺰاز او و ﻧﺼـﺮت اﺻـﺤﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ از اﻣﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﻗﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ و اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ ﻣﺮاد ﺑﻨـﺎس درﯾﻦ آﯾﺖ ﯾـﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ رﺳﻮل ﺧـﺪ اﯾﻢ و ﺳـّﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺨﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻘﺎدري در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ ﺛﻤﺎﻣـﮥ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و ﻧﺼﺐ اﻟّﺼﺮاط ﻋﻠﯽ ﺷﻔﯿﺮ ﺟﻬّﻨﻢ ﻟﻢ ﯾﺨﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻣﻌﻪ ﮐﺘﺎب وﻻﯾﮥ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻧﯿﺰ ﺳّﯿﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺷﯿﺨﺎﻧﯽ در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذّر رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻗﻮﻣﻪ ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 121‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪246 :‬‬‫ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫او‬‫ﻣﺜﻞ ﺣّﻄﮥ ﻟﺒﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻫﺬا ﻓﯽ ﻟﻔﻆ و‬‫ﻓﯽ ﻟﻔـﻆ آﺧﺮ اﻻـ ان ﻣﺜـﻞ اﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و زاد ﻓﯽ رواﯾـﮥ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻣﻦ ﻗﺎﺗﻠﻨﺎ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ‬‫ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻊ اﻟﺪّﺟﺎل‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻗـﺎل ﺳـﺎﻟﺖ اﻟﺤﺴﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫َﮐِﻤْﺸﮑﺎٍة ﻓِﯿﻬﺎ ﻣِْﺼﺒﺎٌح‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻟﺸﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻻ َﺷْﺮﻗِﱠﯿٍﮥ َو ﻻ َﻏْﺮﺑ ِﱠﯿٍﮥ‬‫ﻻ ﯾﻬﻮدّﯾﮥ و ﻻ ﻧﺼﺮاﻧّﯿﮥ َﯾﮑﺎُد َزﯾْﺘُﻬﺎ ﯾُِﻀﯽُء َو ﻟَْﻮ ﻟَْﻢ َﺗْﻤَﺴْﺴُﻪ ﻧﺎٌر ﻧُﻮٌر َﻋﻠﯽ ﻧُﻮٍر‬‫ﻣﻨﻬﺎ اﻣﺎم ﺑﻌﺪ اﻣﺎم ﯾﻬﺪي ﻟﻨﻮره ﻣﻦ ﯾﺸﺎء ﻗﺎل ﯾﻬﺪي ﻟﻮﻻﯾﺘﻨﺎ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء‬‫و ﻧﯿﺰ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ ﺛﻤﺎﻣـﮥ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻧﺼﺐ اﻟﺼﺮاط ﻋﻠﯽ ﺷﻔﯿﺮ ﺟﻬّﻨﻢ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﺰ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻌﻪ ﮐﺘﺎب وﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ‬‫در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻵﯾـﮥ اﻟّﺮاﺑﻌـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأْم َﯾْﺤُﺴـ ُﺪوَن اﻟﱠﻨﺎَس َﻋﻠﯽ ﻣﺎ آﺗﺎُﻫُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِْﻦ َﻓـْﻀ ﻠِِﻪ اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺒﺎﻗﺮ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻧﺤﻦ اﻟّﻨﺎس‬‫و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺗﻌّﺼﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ از ﺑـﺎب ﯾـﺎزدﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﮐﻪ از ﻋﻤـﺪه ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ در‬‫ﺻﺮاط اﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ آورده ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪247 :‬‬‫ﯾﻮم اﻟﻐـﺪﯾﺮ را و اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ را و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﻪ ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر و ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺣﻀـﺮت را و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻘﺒﮥ‬‫اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ را و ﻣـﺎ اﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑـﻮ اﻟﻤﺤـﺎﺳﻦ روﯾـﺎﻧﯽ ﺷـﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘـﺎب ﺟﻌﻔﺮﯾـﺎت را و ﻣﻮﻓﻖ ﻣﮑﯽ ﮐﺘـﺎب‬‫اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐﺘﺎب رّد اﻟّﺸﻤﺲ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ و ﺷﯿﺮازي ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﺷﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﮐﺘـﺎب ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ را و ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﻧﻄﻨﺰي ﮐﺘﺎب ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻮﯾﻪ را و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﺴـﻤﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﯾﻀﺎ و ﺑﺼـﺮي ﮐﺘﺎب درﺟﺎت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﺧﻄﯿﺐ ﮐﺘﺎب ﺣﺪاﺋﻖ را و‬‫ﺳـّﯿ ﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺷـﻨﯿﺪم ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهام از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻋﻠﯽ ﻫﺰار ﺟﺰ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ اﻟﻤﺴـﻤﯽ‬‫ﺑﺎﻧﻮار اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻟﻠﻤﻌﯿﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﭘﺲ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾﺪ داد ﮐﻪ از ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﯾﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ در ﻋﺎﻟﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺘّﺒﻊ ﮐﺘﺐ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﻤـﺎم ﻋﻠﻤﺎء ﺷـﯿﻌﻪ در ﻧﻘﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و زﻫﺮاء و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ع ﮐـﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖاﻧﺪ در ﻫﺮ ﺟﺎ از ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽآرﻧـﺪ آري در ﺣﺎل اﺋّﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﻌﺪ‬‫اﮔﺮ ﭼﯿﺰي داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤـﮥ و اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻫـﺬا اﻟﻔﻦ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 122‬از ‪324‬‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﺴﺒﺐ ﻧﻘﻞ از ان ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪248 :‬‬‫ﻗﺮار داده و ﺣﺼـﺮ ﻧﻘﻞ ﺷﺎن در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ازﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫را ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺘﺨﺎر ﺳـّﻨﯿﻪ و ﺛﺒﻮت وﻻي ﺷﺎن داﻧﺴـﺘﻪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﺴﺖ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻣﻮﻓﻖ ﮐﻪ او را اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐـﺎزﻟﯽ و اﺧﻄﺐ ﻫﺮ دو ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖاﻧﺪ و‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻔﺸﺎن در ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺎﯾﻪ اﻓﺘﺨﺎر و اﺳـﺘﺒﺸﺎر و اﺑﺘﻬﺎج و اﺳـﺘﻈﻬﺎر ﺳـّﻨﯿﻪ واﻻﺗﺒﺎر و ﻣﺜﺒﺖ وﻻي ﺷﺎن ﺑﺎ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻧﺰد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎرﺳﺖ و ﻧﻘﻞ ﺷـﯿﻌﻪ از ﮐﺘﺎب اﺑﻦ ﻣﻐﺎزﻟﯽ و اﺧﻄﺐ ﻣﺜﺒﺖ ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺴـﯽ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻨﯽ‬‫ﺷﯿﻌﻪ از ﺳـﻨﯿﺎن ﺟﻤﯿـﻞ اﻻﻗـﺪارﺳﺖ ﭘﺲ ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﻣﻐﺎزﻟﯽ و اﺧﻄﺐ و ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺷﺎن‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺠﻮاب اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﺳـﺮ از ﻗﺒﻮل رواﯾـﺎت و اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺎﺧﺒـﺎر ﺷﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﭘﯿﭽﯿـﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ ﻫﺮ دو را ﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫داﺷﺖ و اّﻣـﺎ زﻋﻢ ﮐﻮن اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤـﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﻓﺒﻄﻼﻧﻪ ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺴﺘﺮﯾﺐ ﻓﯿﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﻤﺎ ﺳـﯿﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺣﺎل ﻣﺼـﻨﻔﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ﺣﯿﺚ‬‫ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ و در ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻐّﻤﻪ ﻫﻢ در اﮐﺜﺮ ﻣﻮﺿﻊ ﻧﻘﻞ از ﺳﻨﯿﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﺮاي اﻟﺰام و اﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ از ﻃﺮق ﺧﻮد ﻓﻀﺎﺋﻞ را در ان وارد ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻓﺮاﺗﺮ از ﺣﺼﺮ و‬‫اﺣﺼـﺎﺳﺖ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ اﮔﺮ ﺑﺮ ان ﻣّﻄﻠﻊ ﻧﺸﻮﻧـﺪ ﭼﻪ ﻋﺠﺒﺴﺖ رﺟﻮع ﺑﮑﺘﺐ رﺟـﺎﻟﯿﻪ و ﮐﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺮام و ﺑﺤﺎر اﻻﻧﻮار ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﮐﺮد ﮐﻪ از ان ﺣﺎل ﺟﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﮐﺘﺐ واﺿﺢ ﺷﻮد و ﻏﺮاﺑﺖ ﻧﻔﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدد‬‫‪ -11‬دﯾﻠﻤﯽ‬‫وﺟﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ از وﺟﻮه ردّ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪249 :‬‬‫و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽﺗﺒﺎر آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﻣﺴﺘﮑﺘﺒﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻓﻘﯿﺮ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺜﺎر ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ ﭘﺮوردﮔﺎر ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﻤﺮا‬‫ﻣـﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ وﻗـﺎره و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺷـّﺪة ﺑﻄﺸﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ زﻫـﺪه ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﺎﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻟا ﻮاﻫﺐ ﻟﻠﻨﻌﻢ اﻟﻌﻈﯿﻤﮥ اﻟﻤﻘﺪار ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﺑﺮواﯾﮥ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻮاﺿﺢ اﻻﻋﺘﻤﺎد و اﻻﻋﺘﺒﺎر ان‬‫اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ ﻟا ﻤﻨﮑﺮﯾﻦ ﻟﯿﺴﻮا ﻣﻦ اﻫﻞ ﺻـﻨﺎﻋﮥ اﻻﺧﺒﺎر و اﻧّﻬﻢ ﻣﺘﺤﺎﻣﻠﻮن ﻣﺮﺗﺒﮑﻮن ﻓﯽ اﻟﺘﻌّﺼﺐ و اﻟﻤﺤﺎﯾـﺪة ﻋﻦ اﻟﻨﻘـﺪ و اﻻﻋﺘﺒﺎر َﻓﺎْﻋَﺘﺒُِﺮوا ﯾﺎ‬‫ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﺑ ْﺼﺎِر‬‫و اﻗﻀﻮا اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر ﮐﯿﻒ اﻧﻬﻤﮏ ﻓﯽ ﺗﻘﻠﯿـﺪ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻊ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﻣﻪ اﻟﺠﻼﻋـﮥ اﻟﻤﻮرﺛﮥ ﻟﻠﺨﺴﺎر و ﻟﻢ ﯾﺤﻆ‬‫ﺑﻘﺴﻂ ﻣﻦ اﻟﻌﺜﻮر و اﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ اﻓﺎدات اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﮑﺒﺎر اﻟـﺬﯾﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻤـﺪار ﻓﯽ اﻻﻋﺼﺎر و إﻟﯿﻬﻢ ﯾﻀـﺮب آﺑﺎط اﻻﺑﻞ ﻓﯽ ﻧﻘﺪ اﻵﺛﺎر و‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار از اﻋﻼـم ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر و ﻓﺨﺎم ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر و ﻋﻈﺎم ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻓﯽ‬‫اﻻﻣﺼﺎر و اﺟﻠّﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﺮّوﺟﯿﻦ اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر و اﻓﺎﺿﻞ ﺧّﺪام رواﯾﺎت و آﺛﺎرﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟّﺮاﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب ﺗـﺪوﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴـﺮو اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻦ‬‫ﻣﺘﺎّﺧﺮي اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ اﻟﻤﻮﺻﻮﻓﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ ﮐﺎن ﻣﺎﻧﻌﺎ ﺑﻤﺎ رزﻗﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ رﯾﻊ اﻣﻼﮐﻪ ﺳﻤﻊ و ﺟﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و رﺣﻞ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪250 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 123‬از ‪324‬‬‫اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﻌﺐ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﮐﺘﺎب ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯿﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﮐﺎن ﻗـﺪ ورد ﻗﺰوﯾﻦ و ﺳـﻤﻊ ﺑﻬﺎ‬‫اﻻﺳﺘﺎذ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﻦ داود اﻟﻤﻘﺮي ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﺑﻬﺬا اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﺳﻨﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﻘﻮﻣﯽ و ﺳﻤﻊ‬‫اﺑﺎ زﯾـﺪ اﻟﻮاﻗـﺪ ﺑﻦ اﻟﺨﻠﯿﻞ ﺑﻘﺮاءﺗﻪ ﺑﻬـﺬا اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و ﺷـﻤﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ در ﮐﺘﺎب ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴـﺮو اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻔﯿﺪ ﻫﻤﺪان و ﻣﺼّﻨﻒ ﺗﺎرﯾﺨﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﺳﻤﻊ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻨﺠﻮﯾﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ و اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﻟﻘﻮﻣﺴﺎﻧﯽ و اﺑﺎ اﻟﻔﺮج ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺠﺮﯾﺮي و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟـﺪﯾﻨﻮري و ﺧﻼﺋﻖ ﺑﻬﻤـﺪان و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن و اﺑﺎ‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﻌﻄﺎر و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴﺮي و ﺧﻠﻘﺎ ﺑﺒﻐﺪاد و ﺑﻘﺰوﯾﻦ و اﻣﺎﮐﻦ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻫﻮ ﺷﺎّب ﮐّﯿﺲ ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ و‬‫اﻟﺨﻠـﻖ ذﮐّﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺻـﻠﺐ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﻗﻠﯿـﻞ اﻟﮑﻼـم ﻗﻠﺖ ﻫـﻮ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و ﻏﯿﺮه اﺗﻘﻦ ﻣﻨﻪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺷـﻬﺮدار و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﺴـﺮي و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌّﻄﺎر و‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و آﺧﺮون اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺋﻤﺎز أﻧﺒﺄ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﻮح ﺛﻨﺎ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻧﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘّﻔﺎل اﻧﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪251 :‬‬‫ﺑﻦ ﺧﺮﺷﮥ اﻧﺒﺄ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﺑﻤّﮑﮥ اﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﻄﻮف ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﺑﺎ ﺳـﻠﻤﮥ اﺧﺒﺮه ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻫﺮﯾﺮة ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﺻﺎم رﻣﻀﺎن اﯾﻤﺎﻧﺎ و اﺣﺘﺴﺎﺑﺎ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘّﺪم ﻣﻦ ذﻧﺒﻪ‬‫ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺳﯿﺮ اﻟّﻨﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو ﺑﻦ ﺧﺴﺮﮐﺎن‬‫اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﻌـﺎﻟﻢ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻤﻮّرخ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ ﻣﺆﻟّﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻫﻤـﺪان وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻃﻠﺐ ﻫﺬا اﻟّﺸﺄن و رﺣﻞ ﻓﯿﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻘﻮﻣﺴﺎﻧﯽ و ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﻓﻨﺠﻮﯾﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻔﻘﺎﻋﯽ و اﺑﺎ ﻧﺼـﺮ اﻟﺰﯾﻨﺒﯽ و اﺑﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻨﺪة و اﺑﺎ اﻟﻔﺮج ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺮﯾﺮي اﻟﺒﺠﻠﯽ و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺪﯾﻨﻮري و ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻄﺎر و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴﺮي و ﻋﺪدا ﮐﺜﯿﺮا ﺣّﺪث ﻋﻨﻪ وﻟﺪه ﺷﻬﺮدار و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﻌّﻄﺎر‬‫و اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﻌّﻄﺎر اﻟﻤﻘﺮي و اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟـّﺴ ّﻠﻔﯽ و اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و ﻋّﺪة ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة‬‫ﺷـﺎّب ﮐّﯿﺲ ﺣﺴﻦ ذﮐّﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺻـﻠﺐ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﮑﻼم ﻗﻠﺖ ﻫﻮ ﻣﺘﻮّﺳﻂ اﻟﺤﻔﻆ و ﻏﯿﺮه اﺑﺮع ﻣﻨﻪ و اﺗﻘﻦ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸـﺮ رﺟﺐ‬‫ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﻟﻪ ارﺑﻊ و ﺳـّﺘﻮن ﺳـﻨﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺎرﯾﺦ ﻫﻤﺪان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪252 :‬‬‫و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﻋﻦ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻏﯿﺮه اﺗﻘﻦ ﻣﻨﻪ ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻪ و رﺣﻞ ﻓﺴﻤﻊ‬‫ﺑﺒﻐﺪاد ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي و ﮐﺎن ﺻـﻠﺒﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع‬‫اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺎرﯾﺦ ﻫﻤﺪان و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺎﻓﯽ اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﮥ‬‫ﮐﺒﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴـﺮو اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺷﺠﺎع اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ ﻣﻮّرخ ﻫﻤﺪان و ﻣﺼّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس وﻟﺪ ﺳﻨﮥ‬‫ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻘﻮﻣﺴﺎﻧﯽ و ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ و اﺑﺎ اﻟﻔﺮج ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺮﯾﺮي اﻟﺒﺠﻠﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎد اﻟﺪﯾﻨﻮري و اﺑﺎ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻌّﻄﺎر و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي و‬‫اﺑـﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﺒﻼد ﮐﺜﯿﺮة روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺷـﻬﺮدار و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ و اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و آﺧﺮون ﮐﺎن ﯾﻠﻘﺐ‬‫اﻟﮑﯿﺎﻣﺎت ﺗﺎﺳﻊ ﺷـﻬﺮ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺷﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳﻨﻮي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﺎﻟّﺸﯿﻦ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو ﺑﻔﺎء و ﻧﻮن و ﺧﺎء ﻣﻌﺠﻤﮥ و ﺳﯿﻦ و راء ﻣﻬﻤﻠﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪﻫﻤﺎ واو‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 124‬از ‪324‬‬‫اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح ﻓﻘـﺎل ﮐـﺎن ﻣﺤـّﺪﺛﺎ واﺳﻊ اﻟّﺮﺣﻠـﮥ ﺣﺴﻦ اﻟَﺨﻠﻖ و اﻟُﺨﻠﻖ ذﮐـّﯿ ﺎ ﺻـﻠﺒﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻗﻠﯿـﻞ اﻟﮑﻼم ﺻـّﻨﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫اﻧﺘﺸﺮت ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪253 :‬‬‫ﻫﻤﺪان وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻘّﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﻪ در‬‫ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو ﺑﻔﺎء و ﻧﻮن و ﺧﺎء ﻣﻌﺠﻤﮥ و ﺳﯿﻦ و راء ﻣﻬﻤﻠﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪﻫﻤﺎ واو اﺑﻮ ﺷﺠﺎع‬‫اﻟـّﺪﯾﻠﻤّﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻣﻦ وﻟﺪ اﻟﻀـّﺤﺎك ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﯽ ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح ﻓﻘﺎل ﮐﺎن ﻣﺤّﺪﺛﺎ واﺳﻊ اﻟّﺮﺣﻠﮥ ﺣﺴﻦ اﻟَﺨﻠﻖ و اﻟُﺨﻠﻖ ذﮐّﯿﺎ‬‫ﺻﻠﺒﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴّﻨﮥ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﮑﻼم ﺻّﻨﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﺷﺘﻬﺮت ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﺣﮑﺎﯾﺎت اﻟﻤﻨﺎﻣﺎت و ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻫﻤﺪان‬‫وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ارﺑﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ‬‫اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﺿـﻌﻒ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ و اﺣﻘﺮﻫﻢ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠّﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻔﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﮑﺮﻣﻪ و وّﻓﻘﻪ‬‫ﻟﺸـﮑﺮ ﻧﻌﻤﻪ ﻟﻤﺎ ﻃﺎﻟﻌﺖ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻗﺪوة اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ ﺣّﺠﮥ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺷـﺠﺎع اﻟﻤّﻠﮥ و اﻟّﺪﯾﻦ ﻧﺎﺻـﺮ‬‫اﻟّﺴـ ّﻨﮥ أﺑﯽ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ روﺣﻪ ﺳﺠﺎل اﻟﺮﺣﻤﮥ اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽ اﻟﺦ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺤّﺪث ﻣﻔﯿﺪ ﻫﻤﺪان و ﻣﺼّﻨﻒ ﺗﺎرﯾﺨﻬﺎ و ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﺳﻤﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب‬‫ﺑﻦ ﻣﻨﺪة و اﺑﻦ اﻟﺒﺴﺮي و اﻟّﻄﺒﻘﮥ و ﻫﻮ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﻏﯿﺮه اﺗﻘﻦ ﻣﻨﻪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪254 :‬‬‫اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﺑا ﻮ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﻄـﺎﺋﯽ و اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﻌّﻄﺎر ﻣﺎت ﻓﯽ ﺗﺎﺳﻊ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ‪ 509‬و ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﻤـﺎﺛﻮر اﻟﺨﻄـﺎب اﻟﻤﺨﺮج ﻋﻠﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﺸـﻬﺎب و اﻟﻔﺮدوس ﻟﻼﻣـﺎم ﻋﻤـﺎد اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ ﺷـﺠﺎع اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟّﻔﻪ‬‫ﻣﺤـﺬوف اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺮﺗّﺒـﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف ﻟﯿﺴـﻬﻞ ﺣﻔﻈﻪ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎزاﺋﻬﺎ ﺑﺎﻟﺤﺮوف ﻟﻠﻤﺨّﺮﺟﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و ﻣﺴـﻨﺪه ﻟﻮﻟـﺪه اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺧّﺮج ﺳﻨﺪ ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ و ﺳّﻤﺎه اﺑﺎﻧﮥ اﻟﺸﺒﻬﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﮐﯿﻔﯿﮥ اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ ﻋﻼﻣﮥ ﻟا ﺤﺮوف‬‫و ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻣﺴﻨﺪ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻤﺤﮥ ﻣﻦ ﺧﺒﺮه ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﻣﻔﯿﺪ ﻫﻤﺪان و ﻣﺼّﻨﻒ ﺗﺎرﯾﺨﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﺳﻤﻊ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻤﺴﺘﻤﻠﯽ و ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻨﺠﻮﯾﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻔّﻘﺎﻋﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟّﺪﯾﻨﻮري و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻣﻨﺪة‬‫و اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي و ﺧﻠﻘﺎ ﺑﻬﻤـﺪان و اﺻـﻔﻬﺎن و ﺑﻐـﺪاد و ﻗﺰوﯾﻦ و اﻣﺎﮐﻦ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺪة ﻫﻮ ﺷﺎّب ﮐّﯿﺲ ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ و اﻟﺨﻠﻖ‬‫ذﮐّﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺻـﻠﺐ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﮑﻼم ﻗﻠﺖ ﻫﻮ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و ﻏﯿﺮه اﺗﻘﻦ ﻣﻨﻪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﺷـﻬﺮدار و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ اﻟﻌّﻄﺎر و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و آﺧﺮون ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﺳﻊ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮﻻت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪255 :‬‬‫اﺳـﻔﺎر و ﻣﻤـﺪوح ﺑﻤﺪاﺋـﺢ ﺑﺴـﯿﺎر و ﻣﻮﺻـﻮف ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒـﺎرﺳﺖ و داﺧـﻞ اﺟـﺎزات ﻋﻠﻤـﺎي ﮐﺒـﺎر و ﻣﺮوّﯾـﺎت اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺟﻠﯿﻞ‬‫اﻟﻔﺨﺎرﺳﺖ ﺧﻮد دﯾﻠﻤﯽ در اّول ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ اّن اﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﻧﻄﻖ ﺑﻪ اﻟﻨﺎﻃﻘﻮن و ﺗﻔّﻮه ﺑﻪ اﻟّﺼﺎدﻗﻮن و و ﻟﻪ ﺑﻪ اﻟﻮاﻣﻘﻮن ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ‬‫و ﺟﻞ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧّﯽ رأﯾﺖ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫﺬا ﺧﺎّﺻﮥ اﻫﻞ ﺑﻠﺪﻧﺎ اﻋﺮﺿﻮا ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺳﺎﻧﯿﺪه و ﺟﻬﻠﻮا ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و اﻟّﺴـ ﻘﯿﻢ‬‫و ﺗﺮﮐﻮا اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﺻـّﻨﻔﻬﺎ أﺋّﻤـ ﮥ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣـﺪﯾﺜﺎ و اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ اﻟّﺘﯽ ﺟﻤﻌﻮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام و اﻵداب و‬‫اﻟﻮﺻﺎﯾﺎ و اﻻﻣﺜﺎل و اﻟﻤﻮاﻋﻆ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻﻋﻤﺎل و اﺷـﺘﻐﻠﻮا ﺑﺎﻟﻘﺼـﺺ و اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺤﺬوﻓﮥ ﻋﻨﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪﻫﺎ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﻌﺮﻓﻬﺎ ﻧﻘﻠﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻟﻢ ﺗﻘﺮأ ﻋﻠﯽ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻃﻠﺒﻮا اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﻟّﺘﯽ وﺿـﻌﻬﺎ اﻟﻘـّﺼ ﺎص ﻟﯿﻨﺎﻟﻮا ﺑﻬﺎ اﻟﻘﻄﯿﻌﺎت ﻓﯽ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﻋﻠﯽ اﻟّﻄﺮﻗﺎت‬‫اﺛﺒﺖ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﯽ ﻫـﺬا اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ اﻟﻒ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻧﯿﻔـﺎ ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟـّﺼ ﻐﺎر ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿـﻞ اﻻﺧﺘﺼـﺎر ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎح و اﻟﻐﺮاﺋﺐ و اﻻـﻓﺮاد و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 125‬از ‪324‬‬‫اﻟﺼـﺤﻒ اﻟﻤﺮوّﯾﮥ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﻟﻌﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﻟﺦ و ﺷﻬﺮدار ﭘﺴﺮ ﺷﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻤﯿﻠﻪ‬‫او اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﮕﻮﺷﺖ ﻣﯽﺧﻮرد در اّول ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﻣﺼـّﻨﻒ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻨﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﻋﺜﺎر‬‫در ﮐﺘﺐﺧﺎﻧﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨّﻮره ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺮﻓﻬﺎ و آﻟﻪ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺻﻼة و ﺗﺤّﯿﮥ رﺳﯿﺪه و از ان ﻋﺒﺎرات ﻋﺪﯾﺪه ﻣﻨﺘﺨﺐ ﮐﺮدم و ﻗﺒﻞ از ﺧﻄﺒﻪ در ان‬‫ﻧﺴﺨﻪ اﯾﻦ ﺳﻄﻮر ﻣﺮﻗﻮم ﺑﻮد ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻻﺟّﻞ اﻟّﺴّﯿﺪ اﻟﮑﯿﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪256 :‬‬‫ﺷﻤﺲ اﻻﺳـﻼم ﺳـّﯿﺪ اﻟﺤّﻔـ ﺎظ ﺗﺎج اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ ﻃّﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮه و اﻋﻠﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟـّﺪارﯾﻦ ذﮐﺮه ﮔﻔﺘﻪ اّﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ اﻗﻮم اﻟّﻄﺮق و اﻟـّﺴ ﺒﻞ و اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺧﺎﺗﻢ اﻷﻧﺒﯿﺎء و‬‫اﻟّﺮﺳﻞ ﻓﺎّن واﻟﺪي اﻻﻣﺎم اﻟﺴـﻌﯿﺪ اﺑﺎ ﺷﺠﺎع ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻪ و ﻧﻮر ﺿﺮﯾﺤﻪ ﺣﯿﻦ ﺟﻤﻊ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﺳﻤﺎﻫﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس اﻧّﻤﺎ‬‫ﺣـﺬف ﻣﻨﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﺎ ﺗﻌّﻤـ ﺪا ﻣﻨﻪ و ﻗﺼـﺪا ﻻﺳـﺒﺎب ﻋـّﺪة اّوﻟﻬﺎ اﻗﺘﺪاء و اﺗّﺴﺎء ﺑﻤﻦ ﺗﻘّﺪﻣﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟﻌﺒﺎدة و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ ﺗﺨﻔﯿﻔﺎ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟّﻄﺎﻟﺒﯿﻦ و ﺗﺴﻬﯿﻼ ﻟﻠﻨﺎﻇﺮﯾﻦ ﻓﯿﻪ و اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ ﻟﻪ و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ ﻗّﻠﮥ رﻏﺒﮥ ﺟﯿﻞ ﻫﺬا اﻟّﺰﻣﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﻨﺪات و ﻋﺪم ﺗﻌﻮﯾﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﺳﺎﻣﯽ اﻟّﺮﺟﺎل ﻣﻦ‬‫اﻟّﺮواة و اﻗﺘﺼﺎرﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﻠّﺐ دون اﻟﻘﺸـﺮ ﻻ اﻧّﯽ ارﯾﺪ ﺑﻘﻮﻟﯽ ﻫﺬا اﻧﮑﺎر ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻻﺳـﻨﺎد و ﻣﻮﺿﻌﻪ ﻣﻦ اﻟّﺪﯾﻦ إذ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻫّﻢ اﻻﻣﻮر و ﻟﻮ ﻻ‬‫اﻻﺳـﻨﺎد ﻟﻤﺎ ﻋﺮف اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻟّﺴﻘﯿﻢ و ﻻ اﻟّﺼﺪق ﻣﻦ اﻟﮑﺬب ﺑﻞ ﯾﺸﺒﻪ اﻻﺳﻨﺎد ﺑﺎﻟﻘﺸﺮ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ان اﻟﻘﺸﺮ ﻫﻮ ﺻﻮان اﻟّﻠﺐ و ﺑﻪ ﯾﺤﻔﻆ و‬‫ﯾﺆﻣﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ان ﯾﻠﺤﻘﻪ اﻵﻓـﺎت ﻓﮑـﺬﻟﮏ اﻻﺳـﻨﺎد ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ ﺻﻮان ﻟﻪ ﻓﺎذا ﻓﺎره ﺗﻄّﺮق إﻟﯿﻪ اﻟﺨﻠﻞ و اﻟﻔﺴﺎد رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻟﻮﻻ اﻻﺳـﻨﺎد ﻟﻘﺎل ﻣﻦ ﺷﺎء ﻣﺎ ﺷﺎء و اﻟﻘﻮل ﻓﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻻﺳـﻨﺎد اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ان ﯾﺘﻀـّﻤﻨﻪ اوراق و ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا ﻣﻮﺿـﻌﻪ و‬‫راﺑﻌﻬﺎ اﻧّﻪ ﺧّﺮﺟﻬﺎ ﻣﻦ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎﺗﻪ و ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺘﺤّﻘﻘﺎ ﻣﺘﯿّﻘﻨﺎ اّن اﮐﺜﺮﻫﺎ ﺑﻞ ﻋﺎّﻣﺘﻬﺎ ﻣﺴﻨﺪة و ﻓﯽ ﻣﺼّﻨﻔﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﺜﻘﺎت و ﻣﺠﻤﻮﻋﺎت‬‫اﻷﺋّﻤﮥ اﻻﺛﺒﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪257 :‬‬‫ﻓﻌﺮاﻫﺎ ﻋﻦ اﻻﺳـﻨﺎد اﺧﺘﺼﺎرا ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻦ ﻋـﺬره ﻓﯽ ﺧﻄﺒـﮥ اﻟﮑﺘﺎب و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﯿﺲ ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻮﺟﻮد ﻣﻔﺘﻮن ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻠﻐﺮر و اﻟـّﺪرر اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ و‬‫اﻟﻔﻮاﺋﺪ اﻟﺠّﻤﮥ و اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮة ﻗﺪ ﻃّﻨﺖ ﺑﻪ اﻵﻓﺎق و ﺗﻨﺎﻓﺴﺖ ﻓﯽ ﺗﺤﻔﻈﻪ اﻟّﺮﻓﺎق ﻟﻢ ﯾﺼـّﻨﻒ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻣﺜﻠﻪ ﺗﻔﺼﯿﻼ و ﺗﺒﻮﯾﺒﺎ و ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻖ‬‫إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﺳـﻼﻓﮥ اﻻّﯾﺎم ﺗﺮﺻـﯿﻔﺎ و ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ ﮐﺄّن ﮐّﻞ ﻓﺼﻞ ﻣﻦ ﻓﺼﻮﻟﻪ ﺣّﻘـ ﮥ ﻵﻟﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻣﻦ اﻟـّﺪرر اﻟﻤﻨﻈﻮﻣـﮥ و اﻟّﻠﺂﻟﯽ اﻟﻤﮑﻨﻮﻧـﮥ او ﺟﻮﻧﮥ ﻋّﻄﺎر‬‫ﻓﺘﻘﺖ ﺑﻔـﺎرات اﻟﻤﺴﮏ ﻣﺸـﺤﻮﻧﮥ و ﮐﻢ ﺿـّﻤﻨﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻻﺧﺒﺎر و ﻏﺮاﺋﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﻮﺟـﺪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻓﻬﻮ‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﮐﺎﻟﻔﺮدوس اﻟّﺘﯽ وﺻـﻔﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻘﺎل و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﺗﺸـﺘﻬﯽ اﻻﻧﻔﺲ و ﺗﻠـّﺬ اﻻﻋﯿﻦ ﻓﺎّﻣﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻘﺪ ﮐﺜﺮت ﻧﺴـﺨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺒﻼـد و اﺷـﺘﻬﺮت ﻓﯿﻤـﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺒـﺎد ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﺑﻠـﺪة ﻣﻦ ﺑﻼد اﻟﻌﺮاق و ﻻ ﮐﻮرة ﻣﻦ اﻗﻄﺎر اﻵﻓﺎق اﻟّﺎ و ﻋﻠﻤﺎءﻫﺎ ﻣﺜﺎﺑﺮون ﻋﻠﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻪ و‬‫أﺋّﻤﺘﻬﺎ ﻣﮑّﺒﻮن ﻋﻠﯽ اﺷﺘﺮاﺋﻪ و ﻧﺴـﺨﻪ و ﻓﻤﻼؤﻫﺎ ﻣﻮاﻇﺒﻮن ﻋﻠﯽ ﻗﺮاءﺗﻪ و ﺣﻔﻈﻪ ﯾﺮﺗﻌﻮن ﻓﯽ رﯾﺎض ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ و ﯾﺠﺘﻨﻮن ﻣﻦ ﺛﻤﺎر ﻓﻮاﺋﺪه ﻓﺴﺎر‬‫ﻣﺴـﯿﺮ اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺑﻠـﺪة و ﻫّﺐ ﻫﺒﻮب اﻟّﺮﯾـﺢ ﻓﯽ اﻟﺒﺮ و اﻟﺒﺤﺮ ﯾﺴﺘﺤﺴـﻨﻪ اﻻﺋّﻤﮥ و اﻟﺤّﻔﺎظ و ﯾﺴـﺘﻔﯿﺪ ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻮّﻋﺎظ و ﺗﺴـﺘﻄﯿﺒﻪ‬‫ﻧﺤﺎرﯾﺮ اﻟﻔﻀـﻼء و ﺗﺮﺗﻀـﯿﻪ اﮐﯿﺎس اﻟﺒﻠﻐﺎء ﻟﻨﻔﺎﺳـﺘﻬﺎ و ﺗﺒﺬل اﻟﻤﻠﻮك اﻟﺮﻏﺎﺋﺐ ﻓﯽ اﺳـﺘﮑﺘﺎﺑﻪ ﻟﺨﺰاﻧﺘﻬﺎ و ﻟﻢ اﺳﻤﻊ اﺣﺪا ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫﺬا اﻟّﺰﻣﺎن‬‫ﻋﺎب ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب او ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺬف اﻻﺳﻨﺎد ﺑﻞ ﻋّﺪوا ذﻟﮏ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﻓﻮاﺋﺪه و اﻋﻈﻢ ﻣﻨﺎﻓﻌﻪ ﻻن ﺗﻨﻘﯿﮥ اﻟﻘﺸﺮ ﻣﻦ اﻟّﻠﺒﺎب ﻣﻦ ﺷﺎن‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ذوي اﻻﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪258 :‬‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﺿﻌﻒ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ و اﺣﻘﺮﻫﻢ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠّﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ ﻋﻔﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﮑﺮﻣﻪ و وّﻓﻘﻪ ﻟﺸـﮑﺮ ﻧﻌﻤﻪ ﻟﻤﺎ ﻃﺎﻟﻌﺖ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻗﺪوة‬‫اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ ﺣﺠـﮥ اﻟﻤﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺷـﺠﺎع اﻟﻤﻠﮥ و اﻟّﺪﯾﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟـّﺴ ّﻨﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ روﺣﻪ‬‫ﺳﺠﺎل اﻟّﺮﺣﻤﮥ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ وﺟﺪﺗﻪ ﺑﺤﺮا ﻣﻦ ﺑﺤﻮر اﻟﻔﻮاﺋﺪ و ﮐﻨﺰا ﻣﻦ ﮐﻨﻮز اﻟّﻠﻄﺎﺋﻒ ﻣﺸﺤﻮﻧﺎ ﺑﺤﻘﺎﺋﻖ اﻻﻟﻔﺎظ اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﻣﺨﺰوﻧﺎ ﻓﯽ ﺣﺪاﺋﻖ ﻓﺼﻮﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 126‬از ‪324‬‬‫دﻗـﺎﺋﻖ اﻵﺛـﺎر اﻟﻤﺼـﻄﻔﻮّﯾﮥ و ﻣﻊ ﮐﺜﺮة ﻓﻮاﺋـﺪه و ﺷـﻤﻮل ﻣﻮاﺋـﺪه ﮐـﺎد ان ﯾﻨﻄﻔﯽ اﻧﻮاره و ﯾﻨﻄﻤﺲ آﺛـﺎره ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﻄﻮﯾﻞ و اﻟّﺰﯾﺎدات و‬‫ﻗﺼﻮر اﻟّﺮﻏﺒـﺎت و اﻧﺨﻔـﺎض اﻟّﻄﻠﺒـﺎت و اﻋﺮاض اﮐﺜﺮ اﻫـﻞ اﻟﻌﺼـﺮ ﻋﻦ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﮑﺘـﺎب و اﻟـّﺴ ﻨﮥ و اﺷـﺘﻐﺎﻟﻬﻢ ﺑﺎﻟﻌﻠﻮم اﻟﻤﺰﺧﺮﻓـﮥ اﻟّﺘﯽ ﯾﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺎﻟﺨﺼﻮﻣﺎت و ﺷـﻐﻔﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﺼـﺺ و اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت و ﻟﻮ ﻻ رﺟﺎل ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻋﺼـﺮ و زﻣﺎن ﺑﻤﺸـّﯿﮥ رّب اﻟﻌّﺰة ﯾﺤﻮﻣﻮن ﺣﻮل‬‫ﺣﻤﯽ اﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﯾـﺬﺑّﻮن ﻋﻦ ﺟﻨﺎب ﻗـﺪﺳﻪ ﺷﻮاﺋﺐ زﯾﻎ اﻫﻞ اﻟﺒﺪﻋـﮥ ﻟﻘﺎل ﻣﻦ ﺷﺎء ﻣﺎ ﺷﺎء ﻓﺠﺰا اﻟﱠﻠﻪ أﺋّﻤﮥ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻋّﻨﺎ و ﻋﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺧﯿﺮا‬‫دﻋﺘﻨﯽ ﺑﻮاﻋﺚ ﺧﺎﻃﺮي اﻟﯽ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻟﺒﺎﺑﻪ و اﺳـﺘﺤﻀﺎر اﺑﻮاﺑﻪ ﺗﺴـﻬﯿﻼ ﻟﻀـﺒﻂ اﻻﻟﻔﺎظ و ﺗﯿﺴـﯿﺮا ﻟﺪرك اﻟﺤّﻔﺎظ ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﻗﻌﺮ ﻫﺬا‬‫اﻟﺒﺤﺮ اﺷـﺮف ﺟﻮاﻫﺮﻫﺎ و ﺟﻨﯿﺖ ﻣﻦ اﻏﺼﺎن رﯾﺎﺿـﻬﺎ ﻧﻔﺲ زواﻫﺮﻫﺎ و ﺳـّﻤﯿﺖ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻫـﺬا روﺿﮥ اﻟﻔﺮدوس و ﺑّﻮﺑﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺑﺎﺑﺎ ﮐﻞ‬‫ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺮواﯾﮥ ﺻﺤﺎﺑّﯽ ﻻ ﻏﯿﺮ اﻟّﺎ اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪259 :‬‬‫اﻵـﺧﺮ ﻓـﺎﻧّﻪ ﯾﺤﺘﻮي ﻋﻠﯽ رواﯾـﺎت ﺷّﺘﯽ و ﻧﺴـﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اّن ﯾﻮّﻓﻘﻨﯽ ﻓﯽ اﺗﻤﺎﻣﻪ ﻟﻤﺎ ﯾﺤّﺐ و ﯾﺮﺿـﯽ اﻧّﻪ ﺧﯿﺮ ﻣﻮّﻓﻖ و ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒـﺎر ﺑﻤﺎﺛﻮر اﻟﺨﻄﺎب اﻟﻤﺨّﺮج ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺸـ ﻬﺎب ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻻﺑﻦ ﺷـﺠﺎع‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ اّوﻟﻪ اّن اﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﻧﻄﻖ ﺑﻪ اﻟّﻨﺎﻃﻘﻮن اﻟﺦ ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧّﻪ اورد ﻓﯿﻪ‬‫ﻋﺸـﺮة آﻻـف ﺣـﺪﯾﺚ و ذﮐﺮ اﻧّﻪ اورد اﻟﻘﻀـﺎﻋﯽ اﯾﻀـﺎ ﻋﺸـﺮة آﻻـف ﺣـﺪﯾﺚ و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس رواﺗﻬـﺎ و رﺗﺒﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺣﺮوف اﻟﻤﻌﺠﻢ‬‫ﻣﺠّﺮدة ﻋﻦ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و وﺿﻊ ﻋﻼﻣـﺎت ﻣﺨّﺮﺟﻪ ﺑﺠـﺎﻧﺒﻪ و ﻋـﺪد رﻣﻮزه ﻋﺸـﺮون و اﻗﺘﻔﯽ اﻟّﺴـ ﯿﻮﻃﯽ اﺛﺮه ﻓﯽ ﺟـﺎﻣﻌﻪ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﺛﻢ ﺟﻤﻊ وﻟـﺪه‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷـﻬﺮدار اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 558‬ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس و رﺗّﺒﻬﺎ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠّﻠﺪات و ﺳـّﻤﺎه‬‫ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﺮدوس ﻟﻠّﺪﯾﻠﻤﯽ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻪ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ أي ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻻﺟﻬﻮري ﻓﯽ ﺣﺮف اﻟﻼم ﻣﻦ ﻓﺼﻞ ﻟﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠّﻨﮥ ﺑﺎﻟّﺮﯾﺤﺎن و ﺣّﻒ اﻟّﺮﯾﺤﺎن ﺑﺎﻟﺤّﻨﺎ‬‫و ﻣﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﺠﺮة اﺣّﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺤّﻨﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ا ﻟ ﯽ ﺗﻤ ﺎ م‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻟﻤـﺎ اﺳـﺮي ﺑﯽ اﺗﯿﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﻮم ﯾﺰرﻋﻮن ﻓﯽ ﯾﻮم و ﯾﺤﺼـﺪون ﻓﯽ ﯾﻮم ﮐّﻠﻤـﺎ ﺣﺼـﺪوا ﻋـﺎد ﮐﻤـﺎ ﮐﺎن ﻗﻠﺖ ﻟﺠﺒﺮﺋﯿﻞ ﻣﻦ ﻫﻮﻻء ﻗﺎل‬‫ﻫﺆﻻء اﻟﻤﺠﺎﻫﺪون ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة‬‫و إﺟﺎزة ﻟﺴﺎﺋﺮه ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ وﻟﺪه اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪260 :‬‬‫ﻟﻠﻤﺴـﻨﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺮوف ﺑﺴﻨﺪه اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺠﻼل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ ﻣﻦ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻠّﻘﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻟّﺘﻨﻮﺧﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟّﺘﻘﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺿﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻤﻘّﺪﺳﯽ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟّﻔﻪ ﻓﺬﮐﺮه و ﻧﯿﺰ‬‫اﮐـﺎﺑﺮ اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻋـﺎﻟﯽ ﺗﺒـﺎر ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﺟﺎﺑﺠﺎ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﻨﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺗﻐﻠﺐ اﻻدﻓﻮي در ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻣﺘﺎع ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻟـّﺴ ﻤﺎع در ﻣﻘﺎم رّد اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺤّﺮﻣﯿﻦ ﻏﻨﺎ ﺑﺎﯾﻪ و اﺳـﺘﻔﺰز ﻣﻦ اﺳـﺘﻄﻌﺖ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺼﻮﺗﮏ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ رﺷﺤﻮه ﺑﻪ ﻣﻦ ان اﺑﻠﯿﺲ‬‫اّول ﻣﻦ ﺗﻐّﻨﯽ ﻟـﻮ ﺻـّﺢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻪ ﺣّﺠـ ﮥ ﻓﻤـﺎ ﮐـّﻞ ﻣـﺎ ﻓﻌﻠﻪ اﺑﻠﯿﺲ ﺣﺮاﻣـﺎ ﻓﻘـﺪ روي اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﺷـﺠﺎع اﻟـّﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴـّﻤﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮدوس ﺑﻤﺎﺛﻮر اﻟﺨﻄﺎب اﻟﻤﺮﺗّﺐ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺸـ ﻬﺎب ﺑﺴﻨﺪه اّن اﺑﻠﯿﺲ اّول ﻣﻦ ﺣﺪا و ﻟﯿﺲ اﻟﺤﺪا ﺣﺮاﻣﺎ اﺗﻔﺎﻗﺎ ﻓﺎن ادﻋﻮا اّن اﻟّﺪﻟﯿﻞ دلّ‬‫ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﺎﺣـﮥ اﻟﺤـﺪاء ﻓﺨﺮج ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻗﻠﻨﺎ و ﻗﺪ دّل اﻟّﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﺑﺎﺣﮥ اﻟﻐﻨﺎء و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﻤﻨﻊ ﻋﻨﻪ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ او‬‫ﻗﻮي ﺻﺎﺣﺐ اﻣﺘﺎع از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳّﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺷﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻻﺳﻨﻮّي اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺟﻌﻔﺮ وﻋﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻدﻓﻮي و ﻫﺬه اﻻرﺑﻌﮥ ﮐﺎﻧﺖ اﻋﻼﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮﺿﻊ واﻟﺪه و ﮐﺎن ﯾﻌﺮف ﺑﮑّﻞ ﻣﻨﻬﺎ و ﻻ‬‫ﯾﻌﺮف اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﺼـﺮّﯾﯿﻦ وﻗﻊ ﻟﻪ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ و ادﻓﻮ ﺑﻠﺪة ﻓﯽ اواﺧﺮ اﻻﻋﻤﺎل اﻟﻘﻮﺻـّﯿﮥ ﻗﺮﯾﺒﮥ ﻣﻦ اﺳﻮان ﮐﺎن اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﺎﺿـﻼ ﻣﺸﺎرﮐﺎ ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻮم ﻣﺘﻌّﺪدة ادﯾﺒﺎ ﺷﺎﻋﺮا ذﮐّﯿﺎ ﮐﺮﯾﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 127‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪261 :‬‬‫ﻃﺎرﺣﺎ ﻟﻠﺘﮑّﻠﻒ ذا ﻣﺮوة ﮐﺒﯿﺮة ﺻـّﻨﻒ ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟّﺴـ ﻤﺎع ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻧﻔﯿﺴﺎ ﺳّﻤﺎه ﺑﺎﻻﻣﺘﺎع اﻧﺒﺄ ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اّﻃﻼع ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺎﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻤﯿﻞ اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻣﯿﻼ‬‫ﮐﺒﯿﺮا و ﯾﺤﻀـﺮه ﺳـﻤﻊ و ﺣـﺪث و درس ﻗﺒـﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺎّﯾـﺎم ﯾﺴـﯿﺮة ﺑﻤـﺪرس اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺬي اﻧﺸﺄه اﻻﻣﯿﺮ ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺒﺎﺑﺎ ﺑﻤﺴـﺠﺪه و اﻋﺎد‬‫ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻟﺼﺎﻟﺤّﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﻫﺮة و ﮐﺎن ﻣﻘﯿﻤﺎ ﺑﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﺰّوج و ﻟﻢ ﯾﻔـّﺴ ﺮ ﻟﻔﻘﺪان داﻋﯿﮥ ذﻟﮏ ﻋﻨﺪه اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻋﻘﺪ ﻋﻠﯽ اﻣﺮأة ﻟﻐﺮض آﺧﺮ ﻣﺎت‬‫ﻗﺒﯿﻞ اﻟّﻄﺎﻋﻮن اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻋﻤﺮه ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﻟّﺴّﺘﯿﻦ و اﻟّﺴـ ﺒﻌﯿﻦ و دﻓﻦ ﺑﻤﻘﺎﺑﺮ اﻟّﺼﻮﻓـّﯿ ﮥ و اﻟّـﺬي ﻧﻌﺮﻓﻪ ﻓﯽ‬‫ادﻓﻮ اﻧﻬﺎ ﺑﺎﻟـّﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﻧﻘﻞ اﻟّﺮﺷﺎﻃﯽ ﻋﻦ اﻟﺘﻌﻔﻮي اّن اﻟّﺬي ﯾﻠﯽ اﻟﻬﻤﺰة ﺗﺎء ﻣﺜﻨﺎة ﻣﻦ ﻓﻮق و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻗﺎل ﺑﺬال ﻣﻌﺠﻤﮥ و ﻗﯿﺎس اﻟّﻨﺴـﺒﮥ‬‫إﻟﯿﻬـﺎ ادﻓﯽ و اﻋﺠﺐ ﻋﺠﺎﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺒﻌﺾ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﯽاﺻﻞ و ﺧﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﻬﺰل ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ در‬‫ﻓﻀـﻞ ﺛـﺎﻟﺚ ﺟﻠﯿﻞ اﻟّﻨﺒﻞ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺗﺸـّﺒﺚ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺒﻮدن او از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺟﺴﺎرت و‬‫ﺧﻼﻋﺖ اﺗّﻬﺎم ﻣﻌﺘﺒﺮ داﻧﺴـﺘﻦ او ﺑﺮ ﺷـﯿﻌﯿﺎن ﮐﺮام ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﻗﺼـﺒﺎت ﺳـﺒﻖ در ﺗﺮوﯾﺞ ارواح ﻣﺴﯿﻠﻤﻪ و ﺳﺠﺎح ﺑﺈﯾﺜﺎر ﭼﻨﯿﻦ ﺻﺪق ﺻﺮاح‬‫ﻣﯽرﺑﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻣﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و اﺑﻮ ﺷـﺠﺎع ﺷـﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻨﺴﺖ و ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﯿﺰ او را‬‫ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﯽداﻧﻨﺪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻘﯽ از اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻫﻤﯿﻦ ﺧﻮاب را ﺑﻬﻤﯿﻦ اﺳـﻠﻮب آورده و ﺧﻮاب ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻧﯿﺰ ﻣﺸـﻬﻮر و ﺻـﺤﯿﺢ‬‫اﻟّﺮواﯾﮥ اﺳﺖ دﯾﻠﻤﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻘﯽ آورده‬‫ﻋﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻻﻗﺎﺗﻞ ﺑﻌﺪ رؤﯾﺎ راﯾﺘﻬﺎ رأﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪262 :‬‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ واﺿـﻌﺎ ﯾـﺪه ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺮش و رأﯾﺖ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ واﺿـﻌﺎ ﯾـﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﻨﮑﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و‬‫رأﯾﺖ ﻋﻤﺮ واﺿـﻌﺎ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﻨﮑﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و رأﯾﺖ ﻋﺜﻤﺎن واﺿﻌﺎ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﻨﮑﺐ ﻋﻤﺮ و رأﯾﺖ دﻣﺎ دوﻧﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎﻟﻮا دم ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﺑﻄﻠﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ‬‫و روي اﺑﻦ اﻟـّﺴ ّﻤﺎن ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯿﺎ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻞ ﯾﻘﻮل اﻟّﻠﻬّﻢ اﻧّﯽ اﺑﺮأ إﻟﯿﮏ ﻣﻦ دم ﻋﺜﻤﺎن و ﻟﻘـﺪ ﻃﺎش ﻋﻘﻠﯽ ﯾﻮم ﻗﺘﻞ‬‫ﻋﺜﻤـﺎن و اﻧﮑﺮت ﻧﻔﺴـﯽ و ﺟـﺎؤﻧﯽ ﻟﻠﺒﯿﻌـﮥ ﻓﻘﻠﺖ اﻻـ اﺳـﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﺑـﺎﯾﻊ ﻗﻮﻣـﺎ ﻗﺘﻠﻮا رﺟﻼ ﻗﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻻ‬‫اﺳﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ رﺟﻞ ﺗﺴﺘﺤﯿﯽ ﻣﻨﻪ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻧّﯽ ﻻﺳﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ان اﺑﺎﯾﻊ و ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺘﯿﻞ ﻓﯽ اﻻرض ﻟﻢ ﯾﺪﻓﻦ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧﺼﺮﻓﻮا ﻓﻠّﻤﺎ دﻓﻦ رﺟﻊ‬‫اﻟّﻨﺎس ﯾﺴﺄﻟﻮن اﻟﺒﯿﻌﮥ ﻓﻘﻠﺖ اﻟﻠّﻬﻢ اﻧّﯽ ﻣﺸﻔﻖ ﻣّﻤﺎ اﻗﺪم ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﺟﺎءت ﻋﺰﯾﻤﮥ ﻓﺒﺎﯾﻌﺖ ﻗﺎل ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﮑﺎﻧّﻤﺎ ﺻﺪع ﻗﻠﺒﯽ‬‫و روي ﻫﻮ اﯾﻀﺎ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔّﯿﮥ اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻗﺎل ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻞ ﻟﻌﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺘﻠﮥ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﯽ اﻟّﺴﻬﻞ و اﻟﺠﺒﻞ‬‫و ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﻠﻐﻪ اّن ﻋﺎﺋﺸﮥ ﺗﻠﻌﻦ ﻗﺘﻠﮥ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺮﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻎ ﺑﻬﻤﺎ وﺟﻬﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﻟﻌﻦ ﻗﺘﻠﮥ ﻋﺜﻤﺎن ﻟﻌﻨﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﻬﻞ و اﻟﺠﺒﻞ‬‫ﻣّﺮﺗﯿﻦ او ﺛﻠﺜﺎ‬‫و روي ﻫﻮ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻋﻨـﺪه ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺒﮑﯽ ﺣّﺘﯽ ﺑﻞ ﻟﺤﯿﺘﻪ و ﻋﻦ ﺟﻨـﺪب ﻗﺎل دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺣـﺬﯾﻔﮥ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻟّﺮﺟﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻘﻠﺖ اراﻫﻢ ﻗﺎﺗﻠﯿﻪ ﻓﻤﻪ ﻗﺎل ان ﻗﺘﻠﻮه ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﻣﻘﺎم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺤّﯿﺮﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ ﺑﻤﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻓﻀﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﯿﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪263 :‬‬‫ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ رواﯾﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺣﮑﺎﯾﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺑﺘﻼ ﺑﺤّﺐ ﺧﻠﻔﺎ رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ و ﻟﻮ‬‫ﮐـﺎن واﺣـﺪا ﺑـﺎ دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ اﺳـﻤﺎن در ﻧﻘﻞ آن ﺳﻮاي رواﯾﺖ ﺧﻮاب اّول ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ دﺳﺖاﻧﺪازﻧـﺪ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﺣـّﺬاق ﺑـﺎ او در رواﯾﺖ آن ﺷـﺮﯾﮏاﻧﺪ ﺑﻤﺜـﺎﺑﻪ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ اﻧﮑﺎر ﺑﻮدن آن از‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻨﻨﺪ و اﻓﺎده ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ در ﻫﯿﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺎب اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻮ ﺑﺴـﻨﺪ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ از ﻗﺒﻮل ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ‬‫ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ آن را ﺑـﺪو ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺟﻤﻌﯽ ﻏﻔﯿﺮ و ﺟﻤﻌﯽ ﮐﺜﯿﺮ از اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ارﺑﺎب ﺻـﺤﺎح و ﻣﺠﺎﻣﯿﻊ و ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 128‬از ‪324‬‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻘﻤﻘﺎم و واﻟﺪه اﻟﻌﻠّﺎم در رواﯾﺖ آن ﺑﺎ دﯾﻠﻤﯽ ﻣﺸﺎركاﻧﺪ ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺎ َﺗْﺄﺗِﯿِﻬْﻢ ﻣِْﻦ آَﯾٍﮥ ﻣِْﻦ آﯾﺎِت َرﺑﱢِﻬْﻢ ِإﻟﱠﺎ ﮐﺎﻧُﻮا َﻋﻨْﻬﺎ‬‫ُﻣْﻌِﺮِﺿﯿَﻦ*‬‫اﻋﺮاض ﺳﺎزﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮔﺮدن ﮐﺒﺮ ﺑﺎﺑﻄﺎل و ﻗﺪح و ﺟﺮح آن ﺑﻤﺼﺪاق َو ﺟﺎَدﻟ ُﻮا ﺑ ِﺎﻟ ْﺒﺎِﻃِﻞ ﻟ ِﯿُْﺪِﺣُﻀﻮا ﺑ ِِﻪ اﻟ َْﺤَﻖ‬‫اﻓﺮازﻧﺪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻣْﻦ َأْﺻَﺪُق ﻣَِﻦ اﻟﱠﻠِﻪ ﻗِﯿًﻠﺎ‬‫َو ِإْن َﯾَﺮْوا ُﮐﱠﻞ آَﯾٍﮥ ﻻ ﯾُْﺆﻣِﻨُﻮا ﺑ ِﻬﺎ َو ِإْن َﯾَﺮْوا َﺳﺒِﯿَﻞ اﻟﱡﺮْﺷِﺪ ﻻ َﯾﱠﺘِﺨُﺬوُه َﺳﺒِﯿًﻠﺎ َو ِإْن َﯾَﺮْوا َﺳﺒِﯿَﻞ اﻟَﻐﱢﯽ َﯾﱠﺘِﺨُﺬوُه َﺳﺒِﯿًﻠﺎ‬‫و از ﻏﺮاﺋﺐ دﻫﻮر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﺣﺎﻣﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻻ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم در ﺗﻤﺎم اﯾﻦ اﻓﺎده ﻣﺤّﯿﺮه‬‫اﻓﻬﺎم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻇﻬﺎر ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺰد ﺳﻨّﯿﻪ و ﺷﯿﻌﻪ ﻫﻢ او را ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺰد‬‫ﺷﯿﻌﻪ و ﺳـّﻨﯽ ﻫﺮ دو ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ و ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ ﺑﻌﮑﺲ آن اﻓﺎده ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ دﯾﻠﻤﯽ ﻧﺰد ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـّﻨﯽ ﻫﺮ دو ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرة‬‫اﻟﻤﻠﺘﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺗﻤﻮﯾﻪ اﻟّﺴﻔﯿﻪ اﻟّﺬي ﺳّﻤﺎه ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻟﺴﻔّﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﭘﺲ اﻧﺼﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪264 :‬‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ راﮐﺐ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﻋﺘﺮت ﺷﯿﻌﯿﺎناﻧﺪ ﮐﻪ در وﻗﺖ ﺧﻮف ﺗﻘّﯿﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﮐﻪ ﺗﻘّﯿﻪ را ﺣﺮام ﻣﯽداﻧﻨﺪ اﻟﺦ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد‬‫ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻫﻢ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎﺋﯽ آﻧﮑﻪ ﻧﺰد ﺷﯿﻌﻪ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﺎﺷﺪ اﻟﺦ ﻓﺎﻧﻈﺮ رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﻫﺬا ﻟا ّﺘﻨﺎﻗﺾ‬‫اﻟّﻈﺎﻫﺮ و اﻟّﺘﮑﺎذب اﻟﻮاﺿـﺢ ﺑﯿﻦ اﻻﺻﻞ و اﻟﻔﺮع اﻟﻤﻘﻄﻮع و ﺗﻌّﺠﺐ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟّﺘﻌﺎﻧﺪ اﻟﻔﺎﺣﺶ و اﻟﺘﻨﺎﮐﺮ اﻟﻠّﺎﺋﺢ ﺑﯿﻦ اﻟّﺘﺎﺑﻊ و اﻟﻤﺘﺒﻮع و ﺑﻄﻼن‬‫رواﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺛﺎﻟﺚ از دﯾﻠﻤﯽ و ﻏﯿﺮ او ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﻣﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ‬‫‪ -12‬ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﻄﺎب ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺑﺎﻟﻔـﺎظ ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ و اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﻌـﺪده رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺳﻮرة ﻫﻞ اﺗﯽ ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﻘـﺪ ﺳﺎﻟﻨﯽ‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﻦ اوﺟﺒﺖ اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺣّﻘﻪ و ذﻣﺎﻣﻪ و اﻟﺰﻣﺖ ﻧﻔﺴﯽ اﺗﺤﺎﻓﻪ اﮐﺮاﻣﻪ ان اذﮐﺮ ﻧﮑﺘﺎ ﻣﻦ ﺷﺮح ﺳﻮرة اﻻﻧﺴﺎن و اﺟﻌﻞ ذﻟﮏ‬‫إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻏﺮر اﻟﺼـﻨﺎﺋﻊ و اﻻﺣﺴﺎن ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ رآﻧﯽ ﻟﺨﺼﺖ ﺑﻌﺾ ﻓﻮاﺋـﺪ ﺳﻮرة اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﺳـﺘﺨﺮﺟﺖ اﺻﻮﻻ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻘﺮآن ﺛﻢ راﺟﻌﻨﯽ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣّﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﻟﯿﮑﻮن ذﻟﮏ ﻟﻪ ﻋﻈﮥ و ذﮐﺮي ﻓﺮاﯾﺖ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﺎﺳﻌﺎﻓﻪ اوﻟﯽ و اﺣﺮي ﻣﺮاﻋﺎة ﻟﺤﻘﻮﻗﻪ و ﺣﻘﻮق اﺳﻼﻓﻪ و ﻣﺒﺎدرة اﻟﯽ اﻧﻌﺎﻣﻪ‬‫و اﺗﺤﺎﻓﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺎة ﻋﻠﯽ اوﻟﯿﺎﺋﻪ و اﺧﻼﻓﻪ ﻓﺎﺑﺘﺪأت ﺑﻌﺪ اﻻﺳﺘﺨﺎرة ﻣﻌﺘﺼﻤﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻧﻌﻢ اﻟﻤﻮﻟﯽ و ﻧﻌﻢ اﻟﻨﺼﯿﺮ و راﻏﺒﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ وﻋﺪ‬‫ﻣﻦ ﺑّﺮ اﺟﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪265 :‬‬‫ﻓﺎّن ذﻟﮏ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺴـﯿﺮ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺸﺎء ﻗـﺪﯾﺮ و ﻟﻘـﺪ ﮐﺎن ﻣﻦ اوﮐـﺪ ﻣﺎ دﻋﺎﻧﯽ إﻟﯿﻪ و اﺷﺪ ﻣﺎ ﺣﺪاﻧﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺪ اﻟّﺬي ﻗّﺪﻣﺖ ذﮐﺮه و ﺑّﯿﻨﺖ‬‫اﻣﺮه ﻇّﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﺠﻬﻼء اﻻﻏﺜﺎم و اﻟﻐﻔﻠﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺒﻼدة اﻧﻌﺎم ﺑﻨﺎ ﻣﻌﺎﺷـﺮ اﻟﮑﺮام و ﺟﻤﺎﻋﮥ اﻫﻞ اﻟﺴـّﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺑﺎﻻﺣﮑﺎم اﻧﺎ ﻧﺴﺘﺠﯿﺰ‬‫اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺣﺒﺎه ﺧﯿﺮ ﻣﺎ ﻟﺪﯾﻪ و ﻓﯽ اوﻻده ﺛﻢ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﻪ و اﺣﻔﺎده و ﮐﯿﻒ ﻧﺴﺘﺠﯿﺰ ذﻟﮏ و ﻫﻮ اﻟّﺬي‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻠﻘﺘﻪ اﻷﺋّﻤﮥ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﻫﻮ ﻣﻮاﻓﻖ ﻟﻼﺻﻮل ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻗﺪ ﮐّﻨﺎ وﻋﺪﻧﺎ ان ﻧﺬﮐﺮ ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﺣﯿﺚ ذﮐﺮﻧﺎ اﻓﺘﺘﺎح اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻫﺬه اﻟّﺴﻮرة ﺑﺤﺪﯾﺚ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم إذ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﮥ ﻣﻦ اﺑﯿﻨﺎ آدم‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺛﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻌﺪه ﻓﺎّوﻟﻬﻢ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﻢ ﻧﻮح اﻟﺼﻔّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺨﻠﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 129‬از ‪324‬‬‫ﺛﻢ ﯾﻮﺳﻒ اﻟـّﺼ ّﺪﯾﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺛﻢ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﻠﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺛﻢ داود ذو اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺛﻢ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟّﺸﺎﮐﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺛﻢ اّﯾﻮب‬‫اﻟّﺼﺎﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺛﻢ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺛﻢ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟّﺮوح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﻢ ﻣﺤّﻤٍﺪ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻧﺎ اﻓﺮد ﻟﮑﻞ واﺣﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺼـﻼ ﻣﺸـﺘﻤﻼ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻨﻈﺮ ﻓﯿﻪ اﻟﻌﺎﻗـﻞ ﻓﯿﺴـﺘﺪّل ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ وراءه و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻠّﺼﻮاب و اﻟّـﺬي ﯾﺆّﯾـﺪ ﻣـﺎ ذﻫﺒﻨﺎ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ذﮐﺮ‬‫ا ﻟﻤ ﺸ ﺎ ﺑ ﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺧﺒﺮﻧﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪266 :‬‬‫ﺟـّﺪي اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺮازي ﻣﺴـﺘﻤﻠﯽ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺒّﺰار ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟﻌﺒﺴـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ اﻻزدي ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ اﻟﺤﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم‬‫ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﮐﺮّﯾﺎ اﻟﺜﻘـﮥ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺨﻮرّي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ اﻟﺮازي و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟّﺮازي و‬‫ﺳﯿﺎق اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﺑﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻌﺒﺴﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻻزدي‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷـﺪ اﻟﺤﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺜﻘﮥ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺳﻬﻞ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ ﺑﺒﻠﺦ ﺑﻘﺮاﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻃﺮﺧﺎن ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ‬‫ﺑﻦ ﻫﺎﻧﯽ اﻟﻤﮑّﺘﺐ اﻟﮑﻨﺪي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺪ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ اﻻزدي ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء‬‫ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﺟﻠﻮﺳﺎ ﻣﻊ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﺎل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ ﺳّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪267 :‬‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺟـّﺪي اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺮوة ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺮﻓـﮥ اﻟﻌﺒﺪي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﻤﺮ ﯾﻌﻨﯽ اﺑـﺎ ﺣﻔﺺ اﻻﺑّـﺎر ﻋﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻋﻦ ﺣﺎرث ﺑﻦ ﺣﺼـﯿﺮة ﻋﻦ أﺑﯽ ﻃﺎرق ﻋﻦ أﺑﯽ رﺑﯿﻌـﮥ ﺑﻦ ﻧﺎﻗـﺪ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯿﮏ ﻣﺜﻞ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ اﺑﻐﻀﺘﻪ ﯾﻬﻮد ﺣﺘﯽ ﺑﻬﺘﻮا أّﻣﻪ و اﺣّﺒﺘﻪ اﻟّﻨﺼﺎري ﺣﺘﯽ اﻧﺰﻟﻮه‬‫ﺑﺎﻟﻤﻨﺰل اﻟﺬي ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﻬﻠﮏ ﻓّﯽ رﺟﻼن ﻣﺤّﺐ ﻣﻄﺮ ﯾﻌّﺮﻓﻨﯽ ﺑﻤﺎ ﻟﯿﺲ ﻓّﯽ و ﻣﺒﻐﺾ ﻣﻔﺘﺮ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﺷﻨﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ ان‬‫ﯾﺒ ﻬﺘﻨ ﯽ‬‫ﻓـﺪﻟّﺖ ﻫـﺬه اﻻﺧﺒﺎر ﻋﻠﯽ ﺣﺴﻦ ﻣﺬﻫﺒﻨﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﻤﺸﺎﺑﻪ و ﻋﻠﯽ اﻧﺎ اﻗﺘﺪﯾﻨﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﮐﻔﺎﻧﺎ ذﻟﮏ ﺷـﺮﻓﺎ و ﻗﺪوة إذ‬‫ﺟﻌﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ وزرا و اﺳﻮة ﻓﻼ ﯾﻈﻨﻦ ﺟﺎﻫﻞ ﻏﺒّﯽ او ﻧﺎﺻﺐ ﻏﻮّي اﻧﺎ ارﺗﮑﺒﻨﺎ ﻣﻄﺎﯾﺎ اﻟﻌـﺪوان و اﻋﺘﺪﯾﻨﺎ ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻘﻨﺎ ﻫﺬا ﺑﻌﺪ ﻫﺬا‬‫اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﺴﺘﻌﺎن ﻣﻦ ﺷّﺮ اﻟﺰﻣﺎن و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﮑﻼن ﻓﯽ ﻣﺼﺎرع اﻟﺤﺪﺛﺎن و ﻧﯿﺰ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺒﺴـﯽ ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ‬‫اﻻﻧﺼـﺎري ﻗـﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﺣﻤﯿـﺪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺣﺠﺮات ﻣـّﮑ ﮥ ﻧﺘـﺬاﮐﺮ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل اّﯾﻬﺎ‬‫اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺷّﺪﺗﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ زﻫﺎدﺗﻪ و‬‫اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و ﺑﻬﺎﺋﻪ و اﻟﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ و اﻣﺎﻧﺘﻪ و اﻟﯽ اﻟﮑﻮﮐﺐ اﻟّﺪّرّي و اﻟﺸﻤﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪268 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 130‬از ‪324‬‬‫اﻟّﻀﺤﯽ و اﻟﻘﻤﺮ اﻟﻤﻀﯽء ﻓﻠﯿﺘﻄﺎول و ﻟﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟّﺮﺟﻞ و اﺷﺎر اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا اﻟﻌﺎﺻـﯽ ﻻﺳﺎس اﺛﺒﺎت ﻫﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ راﺳﻢ و ﻟﻨﻮاﺻﯽ اﻟﻤﺴﺘﺒﺼﺮﯾﻦ ﺑﺴﻤﮥ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و اﺳﻢ و ﻟﺒﻨﺎء اﻻﻧﮑﺎر اﻟﺠﺎﻟﺐ ﻟﻠﺨﺴﺎر ﻫﺎدم‬‫و ﺑﻤﻄﺮﻗﮥ اﻟﺤﻖ راّض ﻟﺮأس ﮐﻞ ﻣﺘﻌّﺼﺐ ﻏﺎﺷﻢ و ﻻﺷـﺮاك اﻻﺿﻼل و اﻟﺘﺴﻮﯾﻞ و اﻻزﻻل و اﻟﺘﻠﻤﯿﻊ ﻫﺎﺷﻢ و ﺑﺎﻟﻌﺠﺰ ﻋﻦ اﻟﺘﻔّﻮه ﺑﺒﻨﺖ ﺷﻔﻪ‬‫ﻟﮑﻞ ﻣﺠﺎدل ﻣﺘﺤﺎﻣﻞ و اﺻﻢ و ﻣﺜﺒﺖ ان اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﺘﻮاﻗﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺎء راﻗﻢ‬‫‪ -13‬ﻧﻈﻨﺰي‬‫وﺟﻪ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﻄﻨﺰي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻮّﯾﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻣﻮﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻗﺎل ﮐّﻨﺎ ﺣﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﻄﻠﻊ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ ﺳّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧّﻠﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﻨﻄﻨﺰي اﻟﻤﺎﻫﺮ ﻓﺘﺢ ﺑﺎب اﻟﺤّﻖ اﻟﻈﺎﻫﺮ ﺑﺮواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻟﻈﻬﺮ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﮐﺎﺳـﺮ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ‬‫ﻻﺣﺪ ﻣﻦ ارﺑﺎب اﻻﻧﺼﺎف ﻣﺠﺎل ﻟﻠﻬﻤﺰ و ﻣﺴﺎغ ﻟﻠﻄﻌﻦ و اﻟﻄﻨﺰ ﺑﻌﺪ ﺳﻤﺎع رواﯾﮥ اﻟﻨﻄﻨﺰّي اﻟﺒﺮي ﻣﻦ اﻟﻐﻤﺰ و ﻧﻄﻨﺰي از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻣﺠﺎد و‬‫اﺟّﻠﻪ ﻓﻀـﻼء ﻧﻘـﺎدﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب در ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﻄﻨﺰي ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﻄﻨﺰي اﻓﻀﻞ ﻣﻦ‬‫ﺑﺨﺮاﺳﺎن و اﻟﻌﺮاق ﻓﯽ اﻟّﻠﻐﮥ و اﻻدب و اﻟﻘﯿﺎم ﺑﺼﻨﻌﮥ اﻟﺸﻌﺮ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﻤﺮو ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻗﺮأت ﻋﻠﯿﻪ ﻃﺮﻓﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪269 :‬‬‫ﻣﻦ اﻻدب و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و اﻏﺘﺮﻓﺖ ﻣﻦ ﺑﺤﺮه ﺛﻢ ﻟﻘﯿﺘﻪ ﺑﻬﻤﺪان ﺛﻢ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﺒﻐﺪاد ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻓﯽ ﻣﺪة ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻬﺎ و ﻣﺎ ﻟﻘﯿﺘﻪ اﻟّﺎ و ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ‬‫و اﻗﺘﺒﺴﺖ ﻣﻨﻪ ﺳـﻤﻊ ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن اﺑﺎ ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﻄﺮز و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺤّﺪاد و ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟّﺮّﺧﯽ و ﺑﺒﻐﺪاد اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺑﯿﺎن اﻟﺮزاز و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻧﺒﻬﺎن اﻟﮑﺎﺗﺐ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ اﺧﯿﺮا ﺑﻤﺮو اﻟﺤﺪﯾﺚ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻄﻨﺰي ﺷﯿﺦ و اﺳﺘﺎد ﺳﻤﻌﺎﻧﯿﺴﺖ و او اﻓﻀﻞ‬‫اﻫـﻞ ﺧﺮاﺳـﺎﻧﺴﺖ در ﻟﻐﺖ و ادب و ﻗﯿـﺎم ﺑﺼـﻨﻌﺖ ﺷـﻌﺮ و ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺑﺮو ادب ﺧﻮاﻧـﺪه و ازو اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎو ﻣﻼﻗﺎت ﻧﻪ ﮐﺮده ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ازو ﮐﺘﺎﺑﺖ و اﻗﺘﺒﺎس ﻧﻤﻮده و آﺧﺮا ﺑﻤﺮو از و ﺳﻤﺎع ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮﻣﻮده و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ دﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮ‬‫ﻗـﺪره و ﺳـﻤّﻮ ﻓﺨﺮه و ﻋﻈﻤﮥ ﺷﺎﻧﻪ و رﻓﻌﮥ ﻣﮑﺎﻧﻪ و اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر ﺑﻤﺪح ﻧﻄﻨﺰي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻃﺎوس‬‫ﻃـﺎب ﺛﺮاه ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺎن ﻧﺎدرة اﻟﻔﻠﮏ و ﻧﺎﺑﻐـﮥ اﻟـﺪﻫﺮ و ﻓﺎق اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﺻـﻼح اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ‬‫اﻟﺼﻔﺪي در واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ اﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﻨﻄﻨﺰي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺑﻠﻐﺎء اﻫﻞ اﻟﻨﻈﻢ و اﻟّﻨﺜﺮ ﺳﺎﻓﺮ اﻟﺒﻼد و‬‫ﻟﻘﯽ اﻻﮐﺎﺑﺮ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺤﻔﻮظ ﻣﺤّﺐ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﻣﮑﺜﺮ اﻟﺼﺪﻗﮥ و اﻟـّﺼ ﯿﺎم و ﻧﺎدم اﻟﻤﻠﻮك و اﻟّﺴﻼﻃﯿﻦ و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ وﺟﺎﻫﮥ ﻋﻈﯿﻤﮥ‬‫ﻋﻨﺪﻫﻢ و ﮐﺎن ﺗّﯿﺎﻫﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺘﻮاﺿﻌﺎ ﻻﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن و ﺧﺮاﺳﺎن و ﺑﻐﺪاد و ﻟﻢ ﯾﺘﻤّﺘﻊ ﺑﺎﻟّﺮواﯾﮥ‬‫‪ -14‬ﻧﻈﻢ ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﻣﺠﺪود ﺑﻦ آدم اﻟﺴﻨﺎﺋﯽ اﻟﻐﺰﻧﻮي ﺑﻌﺾ ﻣﻀﻤﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪270 :‬‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده و آن دﻻﻟﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺑﺮ ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دارد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﻘﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﺷﺮﯾﻌﮥ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﺑﻤﺪح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 131‬از ‪324‬‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻋـﺎﻟﻤﯽ ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻮ ﻧﻮح اﺳـﺘﺎخ ﻋـﺎﻟﻤﯽ ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻮ روح ﻓﺮاخ دل او ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﻟﻔﻆ او آب‬‫زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﻓﻬﺬا اﻟﺤﮑﯿﻢ اﻟﺴـﻨﺎﺋﯽ ﻗﺪ أﺛﺒﺖ ﺑﻨﻈﻤﻪ اﻟﺒﻠﯿﻎ اﻟﻔﺼـﯿﺢ ﺻـﺤﮥ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﺑﻼ ﺗﺸـﮑﯿﮏ و اﻗﻼق ﻓﺎﺿـﺮم ﻧﺎر‬‫اﻟﺠﻮي و اﻟﮑﻤﺪ ﻓﯽ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﻤﻘﺘﻔﯿﻦ ﻵﺛﺎر اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﯽ ﺣﻖ اﻟﻮﺣﯽ اﻟّﺼﺎدق ِإْن ﻫﺬا ِإﻟﱠﺎ اْﺧﺘِﻼٌق‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻀـﯿﺎء ﻣﻔﺎﺧﺮ و ﺳﻨﺎء ﻣﺎﺛﺮ ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ آﻓﺎق و اﮐﻨﺎف ﻣﻮﺗﻠﻖ و ﻣﺘﺎّﺟﺞ و ﺑﻨﻔﺤﺎت ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﻣﮑﺎرم او ارﺟﺎ و اﻃﺮاف‬‫ﻣﺘﺎّرج و ﺑﺤﺎر اﺳﻔﺎر اﻋﻼم ﮐﺒﺎر ﺑﺴﯿﻮل ﻣﺪاﺋﺢ او ﻣﺘﻤّﻮﺟﺴﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺟﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ ﻏﺰﻧﻮي‬‫ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه ﮐﻨﯿﺖ و ﻧﺎم وي اﺑﻮ اﻟﻤﺠـﺪ ﻣﺠـﺪود ﺑﻦ آدﻣﺴﺖ وي ﺑﺎ ﭘﺪر ﺷـﯿﺦ رﺿـﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻻ ﻻ اﺑﻨﺎء ﻋﻢ ﺑﻮدﻧﺪ از ﮐﺒﺮاي ﺷـﻌﺮاي‬‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ اﺳﺖ و ﺳـﺨﻨﺎن وﯾﺮا ﺑﺎﺳﺘﺸـﻬﺎد در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ و ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﻘﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل وي در ﺷﻌﺮ و ﺑﯿﺎن اذواق و‬‫ﻣﻮاﺟﯿـﺪ ارﺑـﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺗﻮﺣﯿـﺪ دﻟﯿﻠﯽ ﻗـﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ ﺳﺎﻃﻊﺳﺖ از ﻣﺮﯾـﺪان ﺧﻮاﺟﻪ ﯾﻮﺳﻒ ﻫﻤـﺪاﻧﯿﺴﺖ و ﺳـﺒﺐ ﺗﻮﺑﻪ وي آن ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺳﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤﻮد ﺳﺒﮑﺘﮕﯿﻦ در ﻓﺼﻞ زﻣﺴﺘﺎن ﺑﻌﺰﯾﻤﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻌﻀﯽ از دﯾﺎر ﮐﻔﺎر ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﺑﻮد از ﻏﺰﻧﯿﻦ و ﺳﻨﺎﺋﯽ در ﻣﺪح وي ﻗﺼﯿﺪه‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد ﻣﯽرﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺮض رﺳﺎﻧﺪ ﺑﺪر ﮔﻠﺨﻨﯽ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﺬوﺑﺎن از ﺣﺪ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺑﯿﺮون رﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮد ﺑﻼي ﺧﻮار زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻻي ﺷﺮاب ﺧﻮردي در آﻧﺠﺎ ﺑﻮد آوازي ﺷﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻗﯽ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭘﺮ ﮐﻦ ﻗﺪﺣﯽ ﺑﮑﻮري ﭼﺸﻢ ﻣﺤﻤﻮد ﺳﺒﮑﺘﮕﯿﻦ‬‫ﺗﺎ ﺑﺨﻮرم ﺳﺎﻗﯽ ﮔﻔﺖ ﻣﺤﻤﻮد ﻣﺮدي ﻏﺎزﯾﺴﺖ و ﺑﺎو ﺷﺎه اﺳﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪271 :‬‬‫ﮔﻔﺖ ﻣﺮد ﮐﯽ ﺑﺲ ﻧﺎﺧﻮﺷـﻨﻮدﺳﺖ آﻧﭽﻪ در ﺗﺤﺖ ﺣﮑﻢ وي درآﻣـﺪه اﺳﺖ در ﺣﯿﺰ ﺿـﺒﻂ در ﻧﯿـﺎورده ﻣﯽرود ﮐﻪ ﻣﻤﻠﮑﺖ دﯾﮕﺮ ﮔﯿﺮد‬‫ﯾﮏ ﻗـﺪح ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺨﻮرد ﺑﺎز ﮔﻔﺖ ﭘﺮ ﮐﻦ ﻗﺪﺣﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﮑﻮري ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺳﺎﻗﯽ ﮔﻔﺖ ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﻣﺮد ﻓﺎﺿﻞ و ﻟﻄﯿﻒ ﻃﺒﻊﺳﺖ ﮔﻔﺖ‬‫وي اﮔﺮ ﻟﻄﯿﻒ ﻃﺒﻊ ﺑﻮدي ﺑﮑﺎري ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮدي ﮐﻪ وﯾﺮا ﺑﮑﺎر آﻣـﺪي ﮔﺰاﻓﯽ ﭼﻨـﺪ در ﮐﺎﻏـﺬي ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﻬﯿـﭻ ﮐﺎر وي ﻧﻪ ﻣﯽآﯾـﺪ و‬‫ﻧﻤﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ وﯾﺮا ﺑﺮاي ﭼﻪ ﮐـﺎر آﻓﺮﯾﺪهاﻧـﺪ ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﭼﻮن آن را ﺷـﻨﯿﺪ ﺣـﺎل ﺑﺮ وي ﻣﺘﻐﯿﺮ ﮔﺸﺖ و ﺑﻪ ﺗﻨـﺒﯿﻪ آن ﻻـﯾﺨﻮار از ﻣﺴﺘﯽ ﻏﻔﻠﺖ‬‫ﻫﻮﺷـﯿﺎر ﺷـﺪ و ﭘﺎي در راه ﻧﻬﺎده ﺑﺴـﻠﻮك ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﺪ در ﺳـﺨﻨﺎن ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ روﻣﯽ ﻗّﺪس ﺳـّﺮه ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﺣﮑﯿﻢ‬‫ﺳﻨﺎﺋﯽ در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻀـﺮ ﺑﻮد در زﯾﺮ زﺑﺎن ﭼﯿﺰي ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺣﺎﺿـﺮان ﮔﻮش ﭘﯿﺶ دﻫﺎﻧﺶ ﺑﺮدﻧـﺪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ ﺑﺎزﮔﺸـﺘﻢ زاﻧﭽﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻢ زاﻧﮑﻪ ﻧﯿﺴﺖ در ﺳـﺨﻦ و در ﻣﻌﻨﯽ ﺳـﺨﻦ ﻋﺰﯾﺰي آن را ﺷـﻨﯿﺪ ﮔﻔﺖ ﻋﺠﺐ ﺣﺎﻟﯿﺴﺖ ﮐﻪ در وﻗﺖ ﺑﺎزﮔﺸـﺘﻦ از ﺳـﺨﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﺴـﺨﻦ‬‫ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮده اﺳﺖ وي ﻫﻤﻮاره ﻣﻨﺰوي و ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻣﯽﺑﻮد و از ﻣﺨـﺎﻟﻄﺖ اﻫـﻞ دﻧﯿـﺎ ﻣﻌﺮض ﯾﮑﯽ از ارﺑﺎب ﺟﺎه و ﺟﻼل را ﻋﺰﯾﻤﺖ آن ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺰﯾﺎرت و ﻣﻼزﻣﺖ وي رود ﺷـﯿﺦ ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﺑﻮي ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﺴﺒﯽ ﻟﻄﺎﺋﻒ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﺗﺎرﯾـﺦ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺣﺪﯾﻘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد ﺑﻨﻈﻢ‬‫آورده ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺑﻌﻀﯽ ﺗﺎرﯾﺦ وﻓﺎت را ﻫﻤﯿﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ و از اﻓﺎده ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻣﺎﻫﺮ ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎل ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ ﻧﺰد ﺳـّﻨﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب دوم ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﯿـﺪ ﺳـﯽ و ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﯾﮏ دو ﺑﯿﺖ در اﺷﻌﺎر ﮐﺒﺮاء ﺳﻨﯿﺎن اﻟﺤﺎق ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻤﻀﻤﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺢ در ﺗﺸﯿﻊ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و ﺑﻬﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪272 :‬‬‫وزن و ﻗﺎﻓﯿﻪ و ﻟﻐﺖ ﻣﺼـﻨﻮع و ﻣﻨﺤﻮت ﺳﺎزﻧﺪ و ﮔﻮﯾﻨﺪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺧﻔﺖ و ﺧﺠﺎﻟﺖ ﺧﻮد اﯾﻦ اﺑﯿﺎت را ﺣﺬف و اﺳـﻘﺎط ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و‬‫اﯾﻦ ﻣﺎﺟﺮا اﮐﺜﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻤﻘﺒﻮﻻن اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ ﻋّﻄﺎر و ﺷـﯿﺦ اوﺣﺪي و ﺷـﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰ و ﺣﮑﯿﻢ ﺳﻨﺎﺋﯽ و ﻣﻮﻻﻧﺎ روم و ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﺷﯿﺮازي و ﺣﻀـﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﻗﻄﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن رو داده و ﺑﺎ ﺷـﻌﺎر اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻗﺪﻣﺎي اﯾﺸﺎن ﺳﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﺎق ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫اﺷـﻌﺎر اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺳﺖ ﯾﺎ راﮐﺒﺎ ﻗﻒ ﺑﺎﻟﻤﺤّﺼﺐ ﻣﻦ ﻣﻨﯽ و اﻫﺘﻒ ﺑﺴﺎﮐﻦ ﺧﯿﻔﻬﺎ و اﻟّﻨﺎﻫﺾ ﺳـﺤﺮا إذا ﻓﺎض اﻟﺤﺠﯿـﺞ اﻟﯽ ﻣﻨﯽ ﻓﯿﻀـﺎ‬‫ﮐﻤﻠﺘﻄﻢ اﻟﻔﺮات اﻟﻔﺎﺋﺾ ان ﮐﺎن رﻓﻀﺎ ﺣّﺐ آل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻓﻠﯿﺸـﻬﺪ اﻟﺜﻘﻼن اﻧّﯽ راﻓﻀـﯽ و ﻏﺮض اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ازﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻮاﺻﺒﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﺮدم را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺮﻓﺾ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺣﺎﻻ در ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺐ ﺷﯿﻌﻪ اﯾﻦ ﺳﻪ ﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺢ در ﺗﺸﯿﻊاﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﺑﺂﻧﻬﺎ‬‫ﻣﻠﺤﻖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺪان ﺑﺮ ﺗﺸﯿﻊ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺗﻤﺴﮏ ﺟﺴﺘﻪ ﻗﻒ ﺛﻢ ﻧﺎد ﻓﺎﻧّﻨﯽ ﻟﻤﺤﻤﺪ و وﺻّﯿﻪ و ﺑﻨﯿﻪ ﻟﺴﺖ ﺑﺒﺎﻏﺾ اﺧﺒﺮﻫﻢ اﻧّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 132‬از ‪324‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻨﻔﺮ اﻟّـﺬي ﺑﻮﻻـء اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻟﯿﺲ ﺑﻨـﺎﻗﺾ و ﻗـﻞ اﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ اﻟّـﺬي ﻗـﺪﻣﺘﻤﻮه ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ رﺿـﯽ و اﯾﻦ ﮐﯿـﺪ اﯾﺸﺎن ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫ﭘﻮچﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران و ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ اﯾﻦ ﻧﺎﻣﺪاران از ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﺑﯿﮏ دو ﺷﻌﺮ ﮐﺬاﺋﯽ‬‫اﯾﺸﺎن را ﺷﯿﻌﯽ ﮔﻤﺎن ﮐﺮدن از اﻃﻔﺎل ﻣﮑﺘﺐ ﻫﻢ ﻧﻪ ﻣﯽآﯾﺪ‬‫‪ -15‬ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ‬‫وﺟﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر آﻧﮑﻪ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻨﺎﺧﺴﺮو اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﮑﯽ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪273 :‬‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﻨﺪي ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻮﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺎﺷﻢ اﻟﻨﻮﻓﻠﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻟّﺴﺒﯿﻌﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ داود‬‫ﻋﻦ ﻧﻔﯿﻊ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻣﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ‬‫و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺷّﺪﺗﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ زﻫﺪه ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺒﻞ ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﯾﻈﻬﺮ رواﯾﮥ ﺷـﻬﺮدار ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻋﺒﺎرة اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم اﯾﻀﺎ ﻓﺎﻧﺘﻈﺮ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟا ﺸـﺮﯾﻒ‬‫اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺮواﯾـﮥ ﻫـﺬا اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و وﺿﺢ اّن اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ و اﻟﺮاّدﯾﻦ اﻧّﻤﺎ اﻏﺘﺎﻟﻬﻢ وﺳﺎوس اﻟﻐﺮور اﻟﻤﺴـﺘﮑﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﯿﻢ اﻟﺨﺒﯿﺮ ﺣﯿﺚ اﻗﺪﻣﻮا‬‫ﻋﻠﯽ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺤّﻖ اﻟﻤﺴـﺘﻨﯿﺮ و اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷﻬﺮدار از اﺋّﻤﻪ ﮐﺒﺎر و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺣّﻔﺎظ ﺟﻠﯿﻞ اﻻﺧﻄﺎر و اﺟّﻠﻪ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻗﺪار و‬‫ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻐﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎرﺳﺖ و ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ او ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟﻨﻬﺎر ﻫﻮﯾﺪا و آﺷـﮑﺎر و ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻣﺪاﺋﺢ او ﺷﺎﺋﻊ و ذاﺋﻊ‬‫در اﻗﻄـﺎر و اﻣﺼﺎر و ﻣـﺬﮐﻮر و ﻣـﺪّون در ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ اﻟﻤﺤـّﺪث اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻬﻤﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻدب ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺳـﻤﻊ اﺑﺎه و‬‫ﻋﺒﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣّﮑﯽ اﻟـّﺴ ﻼر و ﻃﺎﺋﻔﮥ و اﺟﺎز ﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟّﺸـ ﯿﺮازي و ﻋﺎش ﺧﻤﺴﺎ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟّﺴﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪274 :‬‬‫ﮐﺒﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐـﺎن ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻋﺎرﻓـﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻬﻤـﺎ ﻋﺎرﻓـﺎ ﺑﺎﻻدب ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺧﻔﯿﻔﺎ ﻻزﻣﺎ ﻣﺴـﺠﺪه ﻣّﺘﺒﻌﺎ اﺛﺮ واﻟـﺪه ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﮥ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﻤﺎﻋﻪ و ﻃﻠﺒﻪ رﺣﻞ اﻟﯽ اﺻـﺒﻬﺎن ﻣﻊ واﻟـﺪه ﺛّﻢ اﻟﯽ ﺑﻐـﺪاد و ﺳـﻤﻊ اﺑﺎه و اﺑﺎ اﻟﻔﺘـﺢ ﻋﺒـﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣّﮑّﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر‬‫اﻟﮑﺮﺧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻻـﻋﻤﺶ اﻟـﺦ و ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻻﺳـﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺷﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ وﻟﺪه ﻓﯿﻘﺎل ﻟﻪ ﺷـﻬﺮدار و ﯾﮑّﻨﯽ اﺑﺎ ﻣﻨﺼﻮر ﮐﺎن ﻣﺤّﺪﺛﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻدب ﻇﺮﯾﻔﺎ ﻻزﻣﺎ ﻣﺴـﺠﺪه ﺧّﺮج اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻟﮑﺘﺎب‬‫واﻟﺪه اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﻔﺮدوس و رﺗّﺒﻪ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ ﺣﺴـﻨﺎ و ﯾﺴّﻤﯽ اﻟﻔﺮدوس اﻟﮑﺒﯿﺮ و وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ اﻟّﺼﻼح و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ‬‫ﻟﻪ وﻓﺎة و ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻻﺳﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺷﺠﺎع اﻟـّﺪﯾﻠﻤﯽ ﮐﺎن ﻣﺤـّﺪﺛﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻدب ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺧّﺮج اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻟﮑﺘﺎب واﻟﺪه اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﻔﺮدوس ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠّﺪات و رﺗّﺒﻪ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ ﺣﺴـﻨﺎ و‬‫ﯾﺴـّﻤﯽ اﻟﻔﺮدوس اﻟﮑﺒﯿﺮ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺜﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺒﺬة ﻣﻦ ﺧﺒﺮه ﻗﺎل اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷـﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ‬‫ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻧﺴـﺒﻪ اﻟﯽ ﻓﯿﺮوز اﻟـّﺪﯾﻠﻤّﯽ اﻟﻀـّﺤﺎك ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻬﻤﺎ ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻدب ﻇﺮﯾﻔﺎ ﺧﻔﯿﻔﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 133‬از ‪324‬‬‫ﻣﻼزﻣﺎ ﻣﺴﺠﺪه ﻣّﺘﺒﻌﺎ اﺛﺮ واﻟﺪه ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺳﻤﺎﻋﻪ و ﻃﻠﺒﻪ رﺣﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪275 :‬‬‫اﻟﯽ اﺻـﺒﻬﺎن ﻣﻊ واﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ رﺣﻞ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳﻤﻊ اﺑﺎه و ﻣّﮑﯽ اﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮑﺮﺧﯽ و ﺑا ﺎ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟـّﺪوﻧﯽ و اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﻧﺠﻮﯾﻪ و ﻟﻪ إﺟـﺎزة ﻣﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﮐـﺎن ﯾﺠﻤﻊ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻟﻮاﻟـﺪه و رﺗّﺒﻪ ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ‬‫ﻋﺠﯿﺒﺎ ﺣﺴﻨﺎ و ﻗﺪ ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ و ﻫّﺬﺑﻪ و ﻧّﻘﺤﻪ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﻣﺴﻠﻢ اﺣﻤﺪ و ﻃﺎﺋﻔﮥ ﺗﻮﻓّﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺧﻮد‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ دﯾﻠﻤﯽ ﺑﺎﺧﺬ و اﻧﺘﺤﺎل ﻋﺒﺎرت ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ ﺣﺴﺐ داب ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﭘﺴـﺮ او ﺷﻬﺮدار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻨﯿﺖ او اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر در ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻬﻢ آن از ﭘﺪر ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ ﻫﻢ در ﺣّﻖ او ﺑﻔﻬﻢ و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﮔﻮاﻫﯽ‬‫داده و ﻋﻠﻢ ادب را ﻧﯿﺰ ﺧﻮب ﻣﯽداﻧﺴﺖ و ﻣﺮد ﺳـﺒﮏ روح و ﻋﺎﺑﺪ ﺑﻮد و در ﻣﺴـﺠﺪ ﺧﻮد ﻣﻼزﻣﺖ داﺷﺖ و ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﺸﻐﻞ اﺳﺘﻤﺎع ﺣﺪﯾﺚ‬‫و ﻧﻮﺷـﺘﻦ آن ﻣﯽﮔﺬراﻧﯿﺪ و در ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ واﻟﺪ ﺧﻮد ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻮد در ﺳﻔﺮ اﺻﻔﻬﺎن ﺳﺎل ﭘﺎﻧﺼﺪ و ﭘﻨﺞ ﻫﻤﺮاه او ﺑﻮد ﺑﺒﻐﺪاد ﺧﻮد‬‫رﻓﺘﻪ در ﺳـﺎل ﺳـﯽ و ﻫﻔﺖ ﺑﻌـﺪ از ﻣـﻮت ﭘـﺪر ﺧـﻮد از اﺳﺎﺗـﺬه ﺑﺴـﯿﺎر ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻣّﮑﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﮑﺮﺧﯽ و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟـّﺪوﻧﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﻧﺠﻮﯾﻪ و از ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﺤّﺪﺛﺎن اﺟﺎزت ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده و ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺎب ﻓﺮدوس ﺑﺮﯾﻦ وﺿﻊ او داده و اﺳﺎﻧﯿﺪ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫را ﺑﻤﺤﻨﺖ ﺗﻤـﺎم ﺟﻤﻊ ﮐﺮده و ﭼﻮن از ﺗﻨﻘﯿـﺢ و ﺗﻬـﺬﯾﺐ او ﻓـﺎرغ ﺷـﺪ ﭘﺴـﺮ او اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ و ﺟﻤـﺎﻋﺖ دﯾﮕﺮ از‬‫ﺷﺎﮔﺮدان او از وي رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ وﻓﺎت ﺷﻬﺮدار در ﺳﺎل ﭘﺎﻧﺼﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺘﺴﺖ و ﻧﺴﺐ اﯾﻦ ﺧﺎﻧﺪان ﺑﻔﯿﺮوز دﯾﻠﻤﯽ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺗﻞ‬‫اﺳﻮد ﻋﻨﺴﯽ ﺑﻮد در ﺣﻖ او ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ص ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺎز ﻓﯿﺮوز و او ﺻﺤﺎﺑﯿﺴﺖ‬‫‪ -16‬أﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ از وﺟﻮه اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺟﯿﻪ آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪276 :‬‬‫اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾﺪ ﻣﻮّﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﺳـﺤﺎق اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﻨﺎد اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺰاﻫﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﺷﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻮاﻋﻆ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺦ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد‬‫ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻫـﺬا ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻌﺒﺴﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﻻزدي ﻋﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ اﻟﺤﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫـﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان‬‫ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻟﻢ اﮐﺘﺒﻪ اﻟّﺎ ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﻬﺮدار ﻫـﺬا إﺟﺎزة اﺧﺒﺮﻧﯽ أﺑﯽ ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣّﮑﯽ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﻨﺪي ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻣﻮﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﺎﺷﻢ اﻟﻨﻮﻓﻠﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ داود ﻋﻦ ﻧﻔﯿﻊ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻣﻮﻟﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺷّﺪﺗﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ زﻫﺪه ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا‬‫ا ﻟ ﻤ ﻘﺒ ﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪277 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 134‬از ‪324‬‬‫ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب ﻟﻠﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﻬﺮدار ﻫـﺬا إﺟﺎزة ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻋﺒﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪوس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻮرك اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟّﺴـ ﻠﻮي ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣّﺠﺎج اﻟﻨﻬﺪي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﺤﺎرث اﻻﻋﻮر ﺻﺎﺣﺐ راﯾﮥ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﺎ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻓﻘـﺎل ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮﺣـﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﺳـﺮع ﻣﻦ ان ﻃﻠﻊ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ ﻗﺴـﺖ‬‫رﺟﻼ ﺑﺜﻼﺛﮥ ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﻬﺬا اﻟّﺮﺟﻞ ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﯾﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﺑا ﻮ اﻟﻤﻮّﯾـﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اّﯾﺪ اﻟﺤّﻖ ﺗﺎﯾﯿﺪا و وّﻓﻖ ﻟﻨﺼـﺮة اﻟّﺼﺪق و ﺳّﺪد ﻟﺬﻟﮏ ﺗﺴﺪﯾﺪا ﺣﯿﺚ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟا ﺸـﺮﯾﻒ‬‫ﻣﻦ ﺛﻠﺚ ﻃﺮاﺋﻖ ﻋﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻒ ﺳـﻼم و ﺗﺤـّﯿ ﮥ ﻣﺎ ذّر ﺷﺎرق و ﻋـّﺪه ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﻔﺎﺧﺮة و اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺒﺎﻫﺮة اﻟﺘﯽ ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫ﺻـﺪر ﮐﺘـﺎﺑﻪ ﻓﯽ ﺣّﻘﻬﺎ اﻧﻬﺎ ﯾﺴـﯿﺮ ﻣﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﻬﺘﮏ ﻣﻼءة اﻟﮑـﺬب و اﻟﻤﯿﻦ و اﻗﺤﻢ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ ﻓﯽ ﺳـﮑﺮات اﻟﺤﯿﻦ و اﺑﺎن اّن ﺟﺤﻮدﻫﻢ ﻋﯿﻦ‬‫اﻟﺸﻄﻂ و اﻟﺸﯿﻦ و اﻧّﻪ ﻧﺎش ﻣﻦ ﺗﺴﻠّﻂ اﻟﻬﻮي و اﻟّﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪278 :‬‬‫و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم از ﻋﻤﺎﺋﺪ ﻓﻘﻬﺎ و اﺟﻠﻪ ﻧﺒﻬﺎ و اﻋﺎﻇﻢ ﻓﻀﻼ و اﻓﺎﺧﻢ ﮐﻤﻼء و از ﺛﻘﺎت ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و اﺛﺒﺎت ﻧﺤﺎرﯾﺮ و ﺻﺪور اﮐﺎﺑﺮ و ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ‬‫ذوي اﻟﻤﻔـﺎﺧﺮ و ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ ارﺑـﺎب اﻟﻤـﺎﺛﺮﺳﺖ و اﺳﺎﻃﯿﻦ اﻋﯿﺎن و ﻣﻬﺮه ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻋﻤﺎد اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﮑﺎﺗﺐ‬‫اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﮑﺎرم ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـّﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻄﺮزي و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺤﺎﺳـﻦ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر و اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و اﺑﻮ اﻟﺼﻔﺎ ﺻﻼح اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ اﻟﺼﻔﺪي و اﺑﻮ اﻟﻮﻓﺎ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ اﻟﻘﺮﺷـﯽ و ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و ﺟﻼل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﻔﻮي او را ﺑﻤﺤﺎﻣـﺪ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻓﺎﺧﺮه ﺳـﺘﻮدهاﻧﺪ و ﺟﻤﻌﯽ از اﻋﻼم اﺣﺒﺎر و‬‫اﻓﺎﺿـﻞ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد ﻧﻘﻠﻬﺎ آوردهاﻧـﺪ ﻣﺜﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﻦ اﻟﺰرﻧـﺪي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟـﻮزﯾﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ و ﻧـﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـّﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻟﺤﺴـﻨﯽ و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و‬‫ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﺨﺮ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺠﻬﺮﻣﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻄﯿﺮي و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ اﻣﺎ ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎي ﻋﻤﺎد اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﺎﺗﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در‬‫ﮐﺘـﺎب ﺧﺮﯾـﺪة اﻟﻘﺼـﺮ و ﺟﺮﯾـﺪة اﻫـﻞ اﻟﻌﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﺧـﻮارزم اﺑـﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ‬‫اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻣﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻓﻘﻬﺎ و ادﺑﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪279 :‬‬‫و اﻻﻣﺎﺛـﻞ اﻻﮐـﺎرم ﺣﺴـﺒﺎ و ﻧﺴـﺒﺎ و ﻓﻀـﻞ و ﻓﻘﺎﻫﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و ﻣﻬﺎرت و ﺣـﺬاﻗﺖ و وﺛﻮق و اﺷـﺘﻬﺎر و اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ﻋﻤﺎد ﮐﺎﺗﺐ ﻋﺎﻟﯽ‬‫ﻓﺨﺎر ﻣﺴـﺘﻐﻨﯽ از ﺗﺒﯿﯿﻦ و اﻇﻬﺎرﺳﺖ و ﺑﻌﻀـﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻋﺒﺮ و دول اﻻﺳـﻼم ذﻫﺒﯽ و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ‬‫اﺧﺒـﺎر اﻟﺒﺸـﺮ اﺑﻮ اﻟﻔـﺪاء و ﺗﺘﻤـﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﻮردي و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﺳﺪي و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اّﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎء اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺎﺻﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴّﯿﺪ ﻣﻄﺮزي ﺣﻨﻔﯽ اﺧﻄﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 135‬از ‪324‬‬‫ﺧﻮارزم را ﭘﺲ ﺑﺮ ﻣﺘﺘّﺒﻊ اﯾﻀﺎح ﺷﺮح ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﻄﺮزي ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ او را ﺑﺎﻣﺎم اﺟّﻞ ﻋﻠّﺎﻣﻪ وﺻﻒ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻤﻮﻻي اﻟﺼـﺪر اﻟﺴـﻌﯿﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺪ ﺻـﺪر اﻟﺼـﺪور و ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺼـﺪر اﻻﺋّﻤﻪ و اﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﺎء ﺧﻮارزم ﻣﻠﻘﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮔﺎﻫﯽ ﻣﻮﻻي‬‫اﻟﺼـﺪر اﻟﻌّﻠـﺎﻣﻪ و ﮔـﺎﻫﯽ ﻣﻮﻻـي اﻟﺼـﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ در ﺣﻖ او اﻃﻼـق ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﺟﺎﺑﺠـﺎ اﺳـﺘﻨﺎد و اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺮواﯾﺖ و اﻓﺎدات او‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻤﻤﺎ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ زﻫـﺪه أي اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻪ اﻻﻣﺎم اﻻﺟّﻞ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻐﻨﺎﺋﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺮﺳـﯽ اﻟﻤﻌّﺪل اﻧﺎ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻧﺎ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻌّﻄﺎر اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺮاءة ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﻘﺮي ﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ ﺛﻨﺎ ﺣﺴـﯿﻦ‬‫اﻻﺷﻘﺮ ﺛﻨﺎ ﻣﺨّﻠﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻦ اﺳﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻗﺎل ﮐﺎن اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ إذا اﻣﺴﯽ اﺧﺬ ﻗﻄﯿﻔﮥ ﻓﻐّﻄﯽ ﺑﻬﺎ راﺳﻪ و رﺟﻠﯿﻪ و ﺗﺼّﺪق‬‫ﺑﻔﻀﻠﻬﺎ و ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯿﻌﺰﻟﻪ و ﯾﺘﺼّﺪق ﺑﻔﻀﻠﻪ و ﯾﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪280 :‬‬‫اﻟّﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﮐﺎن اﻣﺴـﯽ ﻋﺎرﯾﺎ او ﺟﺎﺋﻌﺎ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻪ ﻋﻨـﺪي ﻓﻀﻞ و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ و ﻣّﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﮐﺜﺮة ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﻻي اﯾﻀـﺎ‬‫ﺑﻬﺬا اﻻﺳـﻨﺎد اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد ﺛﻨﺎ ﺳـّﯿﺎر ﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟّﺴﮑﺮي ﻗﺎل ﻗﺎل اوﯾﺲ‬‫اﻟﻘﺮﻧﯽ ﻻﻋﺒﺪّن اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرض ﮐﻤﺎ ﺗﻌﺒﺪه اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻓﯽ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﮑﺎن إذا اﺳﺘﻘﺒﻞ اﻟﻠﯿﻞ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻧﻔﺲ اﻟﻠﯿﻠﮥ اﻟﻘﯿﺎم ﻓﯿﺼّﻒ ﻗﺪﻣﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﺼﺒﺢ‬‫ﺛﻢ ﯾﺴـﺘﻘﺒﻞ اﻟﻠﯿﻠﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﯾﺎ ﻧﻔﺲ اﻟﻠّﯿﻠﮥ اﻟﺮﮐﻮع ﻓﻼ ﯾﺰال راﮐﻌﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺼـﺒﺢ ﺛﻢ ﯾﺴـﺘﻘﺒﻞ اﻟﻠّﯿﻠﮥ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﯾﺎ ﻧﻔﺲ اﻟﻠّﯿﻠﮥ اﻟﺴﺠﻮد ﻓﻼ‬‫ﯾﺰال ﺳﺎﺟﺪا ﺣﺘﯽ ﯾﺼـﺒﺢ و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ و اﺣﺪ ﺟﻨﺎﺣﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻓﻘﺪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﻮﻻي اﻟﺼﺪر اﻟﺴـﻌﯿﺪ اﻟﺸﻬﯿﺪ ﺻﺪر ﻟا ﺼﺪور‬‫اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ إﺟﺎزة اﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻐﻨﺎﺋﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺮﺳـﯽ اﻟﻤﻌّﺪل اﻧﺎ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺪﻫﻘﺎن اﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﺮّﻃﺎب ﻗﺎل ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺜﻘﻔﯽ و ﺳـﻤﻌﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة‬‫اﻓﺘﺨﺮوا ﺑﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اّن اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻣّﺜﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺻﻮرة ﻃﺎﺋﺮ ﻓﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﺼﺮ ﺟﻨﺎﺣﺎن ﻓﺎذا ﺧﺮﺑﺎ وﻗﻊ اﻻﻣﺮ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ اﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﺎء ﺧﻮارزم ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﺗﻢ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ‬‫ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ اﺗﯽ ﻣﻦ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟّﺮي ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﻨﯽ ﺧﯿﺮا اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﺑﻮ اﻟﻨﺠﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺘّﻤﺎر اﻟﺮازي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪281 :‬‬‫اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻻدﯾﺐ ﺑﻘﺮاءﺗﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺣـّﺪﺛﻨﯽ اﻟﻤﻌﺎﻓﺎ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺜﻠﺞ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﻬﺮام ﻋﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻘّﻄﺎن ﻋﻦ‬‫ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻟﯿﺚ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻮ اّن اﻟّﺮﯾﺎض اﻗﻼم و اﻟﺒﺤﺮ ﻣﺪاد و اﻟﺠّﻦ ﺣّﺴﺎب و‬‫اﻻﻧﺲ ﮐّﺘﺎب ﻣﺎ اﺣﺼﻮا ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﻮﻻي اﻟﺼﺪر ﻋﻦ ﻓﺨﺮ ﺧﻮارزم اﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻧﻬﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻦ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل‬‫ﻫﻮ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻗﯿﻞ ﮐـﺬا و ﻗﺎل ﻓﻼن ﮐـﺬا اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﻮﻻي اﻟﺼـﺪر اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻓﺨﺮ ﺧﻮارزم ﺿـﺮب اﻟﻤﺰاﻣﯿﺮ‬‫ﻣﺜﻼ ﻟﺤﺴﻦ ﺻﻮت داود و ﺣﻼوة ﻧﻐﻤﺘﻪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻮﻻي اﻟﺼﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻓﺨﺮ ﺧﻮارزم ﯾﻘﻮل‬‫ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﯿﻠﮥ وﻟﺪ ﻓﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ارﺗﺠﺲ اﯾﻮان ﮐﺴـﺮي ﻓﺴـﻘﻄﺖ ﻣﻨﻪ ارﺑﻊ ﻋﺸـﺮة ﺷـﺮﻓﮥ و ﺧﻤﺪت ﻧﺎر ﻓﺎرس و ﻏﺎﺻﺖ ﺑﺤﯿﺮة ﺳﺎوة اﻟﺦ و‬‫ﻧﯿﺰ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ اﺿﺎﻋﻮﻧﯽ و أّي ﻓﺘﯽ اﺿﺎﻋﻮا ﺗﻀـﻤﯿﻦ و ﻫﻮ ﻻﻣّﯿﮥ اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟـّﺼ ﻠﺖ و ﺗﻤﺎﻣﻪ ﻟﯿﻮم ﮐﺮﯾﻬﮥ و ﺳﺪاد ﺛﻐﺮ و ﯾﺮوي اﻧّﻪ‬‫ﮐﺎن ﻻﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺟﺎر ﻓﺎﺳﻖ ﯾﺘﻐﻨﯽ ﮐﺜﯿﺮا ﺑﻬﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﻓﺎﺗﻔﻖ ان ﺧﺮج ذات ﻟﯿﻠﮥ ﺳـﮑﺮان ﻓﺎﺧﺬه اﻟﻌﺴـﺲ و ﺣﺒﺲ ﻓﻠﻤﺎ ﺳـﻤﻊ ذﻟﮏ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫ﻧﻬﺾ إﻟﯿﻪ ﻣﺴـﺮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﻐـﺪ و ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺣﺘﯽ اﻃﻠﻖ ﻣﻦ اﻟﺤﺒﺲ ﻓﻠﻤـﺎ ادﺧﻠﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻗـﺎل ﻫـﻞ اﺿـﻌﻨﺎك ﻓﺎﺧـﺬ ﺑﯿـﺪه و ﺗﺎب ﺑﺒﺮﮐﺎت ﺳـﻌﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 136‬از ‪324‬‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻫﺬه اﻟﺤﮑﺎﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻي اﻟّﺼﺪر ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺑﺎﺳﻨﺎده اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪282 :‬‬‫أﺑﯽ ﯾﻮﺳـﻒ ﺑﻠﻔـﻆ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻤـﺎ ذﮐﺮت و ﻣﺪاﺋـﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻓﺨﯿﻤﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻣﻄﺮزي ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ و ﻧـﺎﻇﺮ‬‫وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿـﺎن اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن و ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮐﻔﻮي و اﺛﻤﺎر ﺟﻨّﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ‬‫ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاي ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در ﺗﺬﯾﯿﻞ ﺧﻮد‬‫ﺑﺮ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺴـ ﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿـﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻃـﺎوس ﻃﺎب ﺛﺮاه ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﯿﻘﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﮐﺎن ﺧﻄﯿﺐ‬‫ﺧﻮارزم و ﮐـﺎن ﻓﻘﯿﻬـﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ادﯾﺒـﺎ ﺷـﺎﻋﺮا ﺑﻠﯿﻐـﺎ ﻣﻦ ﺗﻼﻣـﺬة اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي و اﺑﻦ اﻟﻨﺠـﺎر از اﺳﺎﻃﯿﻦ ﮐﺒﺎر و اﺋّﻤﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺠﺎر و ﺟﻬﺎﺑـﺬه واﻻ‬‫ﺗﺒـﺎرﺳﺖ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ او ﺳﺎﺑﻘـﺎ در ﻣﺠﻠـﺪ ﻃﯿﺮ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪ اﻣـﺎ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد‬‫ﺧﻮارزﻣﯽ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را و اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل و اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺮواﯾﺎت و اﻓﺎدات او ﭘﺲ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻗﻮل ﻣﻨﺴﻮب‬‫ﺑﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟّﻨﺎس ﻋﯿﺎل أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﻧﻈﻢ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ اﺧﻄﺐ اﻟﺨﻄﺒﺎء ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟّﺼﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷـﺮف اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﻓﻖ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟّﺼﺪر اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﺎء اﻟﺸـﺮق و اﻟﻐﺮب ﺻﺪر‬‫اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻋـﺪة اﺑﯿﺎت ﻟﻪ ﯾﻤﺪح ﺑﻬﺎ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ رض أﺋّﻤﮥ ﻫﺬه اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺑﻼ رﯾﺐ‬‫ﻋﯿﺎل أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﻧﯿﺰ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟﺼﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷـﺮف اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﻓﻖ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ‬‫ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﯽ ﺟّﺪي اﻟﺒﺪر اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﺎء اﻟﺸﺮق و اﻟﻐﺮب اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻨﻔﺴﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪283 :‬‬‫اﯾـﺎ ﺟﺒﻠﯽ ﻧﻌﻤﺎن ان ﺣﺼﺎﮐﻤﺎ ﻟﺘﺤﺼـﯽ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻧﻌﻤﺎن ﺟﻼﺋﻞ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻘﻪ ﻃﺎﻟﻊ ﺗﺠـﺪ ﺑﻬﺎ دﻗﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎن ﺷـﻘﺎﺋﻖ ﻧﻌﻤﺎن و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺆّﯾـﺪ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﺸـﺪﻧﯽ اﻟﺼـﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟﺼﺪر اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ‬‫ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻤﻮّﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺳـﺮاج دﯾﻨﯽ و اّﻣﺘﯽ اﻟﻬﺪاة اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻏﺪا ﺑﻌﺪ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﺎوي‬‫ﻻﺣﻤـﺪ ﻓﯽ ﺷـﺮﯾﻌﺘﻪ ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﺳـﺪي دﯾﺒﺎج ﻓﺘﯿﺎه اﺟﺘﻬﺎد و ﻟﺤﻤﺘﻪ ﻣﻦ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺧﯿﻔـﮥ و ﻧﯿﺰ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟﺼﺪر‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺆّﯾـﺪ ﻗﺎل اﻧﺸﺪﻧﯽ اﻟﺼﺪر اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻤﻮّﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻏﺪا‬‫ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺧﯿﺮ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ ﮐﺬا اﻟﻘﻤﺮ اﻟﻮّﺿﺎح ﺧﯿﺮ اﻟﮑﻮاﮐﺐ ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ ﺧﯿﺮ اﻟﻘﺮون ﻣﻊ اﻟﺘﻘﯽ ﻓﻤﺬﻫﺒﻪ ﻻ ﺷﮏ ﺧﯿﺮ اﻟﻤﺬاﻫﺐ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮ ﺧﻄﯿﺐ ﺧﻄﺒﺎء ﺧﻮارزم ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓّﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺛﻼﺛﯿﻦ رﺟﻼ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و اﻗﻄﺎر اﻻرﺿﯿﻦ ﻣّﻤﻦ رووا ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻟﻨﻮع اﻟّﺴﺎدس ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ أي ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟّﺘﯽ ﺗﻔّﺮد ﺑﻬﺎ اﻟﺘﻠّﻤـ ﺬ ﻋﻨـﺪ ارﺑﻌﮥ آﻻف ﻣﻦ ﺷـﯿﻮخ أﺋّﻤﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ دون‬‫ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه ﻓﺎﻟـّﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﺛﻘﺎت اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻋﻦ اﻟﺼﺪر اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﺎء ﺧﻮارزم ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ أﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻔﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي ﻋﻦ واﻟﺪه رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪284 :‬‬‫وﻗﻌﺖ ﻣﻨﺎزﻋـﮥ ﺑﯿﻦ اﺻـﺤﺎب اﻻﻣـﺎم اﻻـﻋﻈﻢ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و اﺻـﺤﺎب اﻻﻣـﺎم اﻟﻤﻌّﻈﻢ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ رض ﻓﻔﻀـﻞ ﮐّﻞ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟّﻨﻮع اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ أي ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻟّﺘﯽ ﺗﻔﺮد ﺑﻬﺎ اﻧّﻪ اﺗّﻔﻖ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾّﺘﻔﻖ ﻻﺣﺪ‬‫ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓّﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ رﮐﻦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻣﯿﺮوﯾﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺘﯿﻖ ﺑﻦ داود اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﺬاﻫﺐ‬‫ﻓﯽ ﮐﻼم ﻃﻮﯾﻞ ﻓﺼـﯿﺢ ﺑﻠﯿﻎ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻫﻮ اﻣﺎم اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﺳـﺮاج اﻻّﻣـﮥ ﺿـﺨﻢ اﻟﺪﺳـﯿﻌﮥ اﻟّﺴﺎﺑﻖ اﻟﯽ ﺗـﺪوﯾﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺛﻢ اّﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺑـﺎﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻓﺠﻤﻊ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻋﺼـﻤﮥ ﻣﻨﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻬـﺬه اﻻﻣـﮥ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮ ﻣﻦ اﻻﻋﺼﺎر ﻓﯽ اﻻﻃﺮاف و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 137‬از ‪324‬‬‫اﻻﻗﻄﺎر و ﻧﯿﺰ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻻول ﻓﯽ ذﮐﺮ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﺘﯽ ﺗﻔّﺮد ﺑﻬﺎ اﺟﻤﺎﻋﺎ ﻓﻨﻘﻮل و ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و‬‫ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﮐﺎﻟﺤﺼـﯽ ﻻ ﺗﻌّﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ و ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ان ﺗﺴﺘﻘﺼـﯽ ﻟﮑﻦ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﺧﺎﺻﮥ اﻟّﺘﯽ ﺗﻔّﺮد ﺑﻬﺎ و ﻟﻢ ﯾﺸﺎرﮐﻪ اﺟﻤﺎﻋﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﯾﻤﮑﻦ اﺣﺼﺎؤﻫـﺎ و ﺿـﺒﻄﻬﺎ ﻓﯽ اﻧﻮاع ﻋﺸـﺮة اﻻـّول ﻓﯽ اﻻﺧﺒـﺎر و اﻵﺛـﺎر اﻟﻤﺮوّﯾـﮥ ﻓﯽ ﻣـﺪﺣﻪ دون ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻧّﻪ وﻟـﺪ ﻓﯽ زﻣﺎن‬‫اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﻘﺮن اﻟّـﺬي ﺷـﻬﺪ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ دون ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه اﻟـﺦ و در ﺑﯿﺎن ﻧﻮع اول ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ اﻻّول ﻓﻘـﺪ اﺧﺒﺮﻧﯽ‬‫اﻟﺼﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺆّﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪285 :‬‬‫اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﻋﺪة اﺧﺒﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ و رواﯾﺎت ﻣﺼﻨﻮﻋﮥ‬‫وﻗـﺪ اﻧﺒﺄﻧﯽ ﻟا ـّﺼ ﺪر اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺆّﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ ﺟﺪه ﺻﺪر اﻷﺋّﻤﮥ أﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺮاﺗﻘﯿﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟـّﺴ ﺮاﺟﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﮑﺮاﺑﯿﺴـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻨﺎﺻـﺤﯽ ﻋﻦ اﻟﺰاﻫﺪ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻬﯿﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻄّﻮاﻓﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ اﻟﻄﺎﻫﺮ اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﺼـﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻻدﯾﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﺮ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺮ ﻋﻦ ﺣّﻤﺎد ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﻘﺪس‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي رﺟﻞ ﯾﻌﺮف ﺑﺎﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﻨﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ‬‫و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﺠﻌﻮﻟﻪ ﻣﻔﺘﻌﻠﻪ رواﯾﺎت ﻋﺪﯾـﺪه ﻣﺨﺘﻠﻘﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎد اﺧﻄﺐ در ﻣﺪح أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻋﺪﯾﺪه ﻇﺎﻫﺮﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻮﯾـﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ ﺑﺎﻓـﺎدات و رواﯾـﺎت ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﮐﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزﻣﺴﺖ ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت ﻓﻀـﻞ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻣـﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ اﺧﻄﺐ ﺑﻤﺪاﺋـﺢ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻤﯿﻠﻪ وارد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﺎوﺻﺎف‬‫ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻣﺤﻤﻮدﺳﺖ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺳـﻨّﯿﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﻬّﯿﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﻋﻠّﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ وﺿـّﯿﻪ او در ﮐﺘﺐ أﺋّﻤﻪ اﻋﻼم ﻣﺴﺮود و ﻧﻘﻞ از اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺆّﯾﺪ و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎﻓﺎدات ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﮐﺘﺐ اﮐﺎﺑﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي در ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺸﯽ اﻟﻨﻈﺮ اﻻﺳﺘﺎد ﻧﺠﻢ اﻟﻤﻠﮥ‬‫و اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪286 :‬‬‫ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﻔﺼـﯽ ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﻮارزم و ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد و ﺳﻤﻊ ﺑﻬﺎ و ﺣﺪث ﺑﺪﻣﺸﻖ و وﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﺧﻮارزم و ﺧﻄﺎﺑﺘﻬﺎ ﺑﻌﺪ اﺧﺬ اﻟﺘﺘﺎر ﻟﻬﺎ ﺛﻢ‬‫ﺗﺮﮐﻬﺎ و ﻗـﺪم ﺑﻐـﺪاد ﺣﺎّﺟﺎ ﺛﻢ ﺣـّﺞ و ﺟﺎور و رﺟﻊ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﺎر ﻣﺼـﺮ و ﻗـﺪم دﻣﺸﻖ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻐـﺪاد و دّرس ﺑﻬﺎ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ‬‫ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـّﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ در ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺣﺴﻦ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻣﻮﻟـﺪه ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺎم ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﻔﺼـﯽ ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﻮارزم و ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد و ﺳـﻤﻊ ﺑﻬﺎ و‬‫ﺣـّﺪث ﺑـﺪﻣﺸﻖ و وﻟﯽ ﻗﻀﺎء ﺧﻮارزم و ﺧﻄﺎﺑﺘﻬﺎ ﺑﻌﺪ اﺧﺬ اﻟّﺘﺎﺗﺎر ﻟﻬﺎ ﺛﻢ ﺗﺮﮐﻬﺎ و ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ﺣﺎّﺟﺎ ﺛﻢ ﺣّﺞ و ﺟﺎور و رﺟﻊ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﺎر‬‫ﻣﺼـﺮ و ﻗـﺪم دﻣﺸﻖ ﺛﻢ ﻋـﺎد اﻟﯽ ﺑﻐـﺪاد و دّرس ﺑﻬـﺎ و ﻣـﺎت ﺑﻬـﺎ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـّﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻧﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ رواه ﺣﺴﻦ ﺑﻦ‬‫زﯾﺎد اﻟﻠﺆﻟﺆي و رﺗّﺐ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر اﻟّﺸﯿﺦ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻗﻄﻠﻮﺑﻐﺎ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﺑﺮواﯾﮥ اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻮاب اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪﯾﻦ و‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻟﺠﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻘﻮﻧﻮي اﻟّﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 770‬ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﺷﺮﺣﻪ و‬‫ﺳّﻤﺎه اﻟﻤﺴـﺘﻨﺪ و ﺟﻤﻊ زواﺋﺪه اﺑﻮ اﻟﻤﻮّﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﺳّﺘﻤﺎﺋﮥ اّوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺳﻘﺎﻧﺎ‬‫ﺑﻄﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﺻـﻔﯽ ﺷـﺮاﺋﻊ اﻟﺸـﺮاﺋﻊ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎر اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اوﻏﺎﻧﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ را‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﺧﺘﺼﺮه اﯾﻀﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﺒﻘﺎء اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻀﯿﺎء ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻌﺪوي اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ اوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﷲ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ اﻟﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 138‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪287 :‬‬‫ﻓﻬﺬا ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ اﻟّﺬي ﺟﻤﻌﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﺣﺬﻓﺖ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻨﻪ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﮑّﺮرا ﻋﻨﻪ و ﺳـّﻤﯿﺘﻪ اﻟﻤﺴـﺘﻨﺪ‬‫ﻓﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻟا ﻤﺴـﻨﺪ و ﺗﺎج اﻟـّﺪﯾﻦ دّﻫﺎن در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻄّﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺎب ﺟﻤﻊ اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ ﻟﻼﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻧﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﮑﻮﻓﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة أﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺮوﯾﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻟا ﺤﻨﻔﯿﯿﻦ اﻟﺦ اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﻨﻔﯽ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم راﯾﺲ در ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻀـّﯿﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ‬‫ﮐﻪ ذﮐﺮ آن در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﻧﻤﻮده ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ اّول ﻣﻦ ﺻّﻨﻒ ﻓﯿﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪775‬‬‫ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺧﻄﺒﺘﻪ و ﻟﻢ ار اﺣﺪا ﺟﻤﻊ ﻃﺒﻘﺎت اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ و ﻫﻢ‬‫اﻣﻢ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﻓﺠﻤﻌﻬﺎ ﺑﺎﻣـﺪاد اﻟﺸـﯿﺦ ﻗﻄﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺤﻠﺒﯽ و أﺑﯽ اﻟﻌﻼء اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺎردﯾﻨﯽ ﻓﺼﺎر ﺷـﯿﺌﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﺘﺮاﺟﻢ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻔﻘﻬّﯿﮥ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﮑﯽ ﺧﻄﯿﺐ ﺧﻮارزم اﺳـﺘﺎذ ﻧﺎﺻـﺮ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻐﺮب اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ﻣﻮﻟـﺪه ﻓﯽ ﺣـﺪود ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ذﮐﺮه اﻟﻘﻔﻄﯽ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﻨﺤﺎة ادﯾﺐ ﻓﺎﺿﻞ ﻟﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻدب و روي ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻨﺴـﻔﯽ و ﻣﺎت رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ ﻋﻦ اﻟّﺰﻣﺨﺸـﺮي و ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﻞ زاﻫﺮ و ﻧﺒﻞ ﻣﺎﻫﺮ و ﺣﺎﺋﺰ ﺟﻼﺋﻞ ﻣﺂﺛﺮ و ﺣﺎوي ﻣﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﻔﺎﺧﺮﺳﺖ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي در ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ و اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪288 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ أﺑﯽ اﻟﻮﻓﺎ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﻠﻌﻠﻮم ﻟﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﺎت و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﻮارﯾـﺦ و ﻣﺤﺎﺿـﺮات و‬‫ﺗﻮاﻟﯿﻒ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻼء اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺘﺮﮐﻤﺎﻧﯽ و واﻟﺪه ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺷـﻤﺲ‬‫اﻟّﺪﯾﻦ و ﻓﺨﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﺎردﯾﻨﯽ اﻟﺘﺮﮐﻤﺎﻧﯽ واﻟﺪ ﻋﻼء اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺘﺮﮐﻤﺎﻧﯽ و ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﺮﮐﻤﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺳـﻤﻊ و ﺣﺪث و اﻓﺘﯽ و‬‫درس و ﺻّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾﮥ و اﻟﻄﺮق و اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﯾﺴّﻤﯿﻪ اﯾﻀﺎ اﻟﻤﺠﻤﻮع‬‫و ﺷـﺮح ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻵﺛﺎر ﻟﻠﻄﺤﺎوي و ﮐﺘﺎب اﻟﺪرس اﻟﻤﻨﯿﻔﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﮐﺘﺎب ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء‬‫و اﻟﻠﻐﺎت و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺴـﺘﺎن ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻨﻌﻤﺎن و ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻤﻀّﯿﮥ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺠﻤﻮع‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﻗﻄﻌـﮥ ﻣﻦ ﺷـﺮح اﻟﺨﻼﺻـﮥ ﻓﯽ ﻣﺠﻠّـﺪﯾﻦ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﺎت و ﻓﻮاﺋﺪ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ و اﺧﺬ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻗﻄﻠﻮﺑﻐﺎ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﺘﺮاﺟﻢ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮة ﻓﯽ‬‫اﺧﺒﺎر ﻣﺼـﺮ و اﻟﻘﺎﻫﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻼم ﻣﺤﯿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻮﻓﺎ اﻟﻘﺮﺷﯽ درس و‬‫اﻓﺘﯽ و ﺻـﻨﻒ ﺷـﺮح ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻻﺛﺎر و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿـﮥ و ﺷـﺮح اﻟﺨﻼﺻﮥ و ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و‬‫ﺳّﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻼم ﻣﺤﯿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻮﻓﺎ اﻟﻘﺮﺷﯽ درس ﮔﻔﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪289 :‬‬‫و ﻓﺘﻮي داد و ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮد و ﺷـﺮح ﻣﻌـﺎﻧﯽ اﻵﺛـﺎر و ﺷـﺮح ﺧﻼـﺻﻪ ﻧﻮﺷﺖ ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ و ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ از‬‫ﺗﻮاﻟﯿﻒ اوﺳﺖ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻗﻔﻄﯽ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ او اﺧﻄﺐ را در اﺧﺒﺎر اﻟﻨﺤﺎة ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﻮده ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻘـﺪر و ﺟﻬﺒـﺬ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨﺮ و ﻋـﺎﻟﻢ ﺟﻢ اﻟﻔﻀـﻞ و ﻓﺎﺿﻞ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻨﺒﻠﺴﺖ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮه ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﻔﻄﯽ‬‫اﻟﻮزﯾﺮ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ وزﯾﺮ ﺣﻠﺐ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻨﺤﺎة و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﯿﻤﻦ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺼﺮ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻨﯽ ﺑﻮﯾﻪ‬‫و ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻨﯽ ﺳـﻠﺠﻮق وﻟﺪ ﺑﻘﻔﻂ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺑﺤﻠﺐ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 139‬از ‪324‬‬‫اﻟﻘﻔﻄﯽ ﯾﻌﺮف ﺑﺎﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻻﮐﺮم ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻨﺤﺎة ﻗﺎل ﯾﺎﻗﻮت وﻟﺪ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻘﻔﻂ و ﮐﺎن ﺟﻢ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻨﺒﻞ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻘﺪر إذا ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺎﻟﻨﺤﻮ و اﻟﻠﻐﮥ و اﻟﻘﺮاءة و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻤﻨﻄﻖ و اﻟّﺮﯾﺎﺿـﯿﮥ و اﻟﻨﺠﻮم‬‫و اﻟﻬﻨﺪﺳـﮥ و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ ﻗـﺎم ﺑﻪ اﺣﺴﻦ ﻗﯿﺎم ﮐﺎن ﺳـﻤﺢ اﻟﮑّﻒ ﻃﻠﻖ اﻟﻮﺟﻪ ﺻـّﻨﻒ اﻻﺻـﻼح ﻟﻠﺨﻠﻞ اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎح‬‫ﻟﻠﺠﻮﻫﺮي اﻟﻀﺎد و اﻟﻈﺎء ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﻨﺤﺎة ﺗﺎرﯾﺦ ﻣﺼﺮ اﻟﻤﺤّﻠﯽ ﻓﯽ اﺳﺘﯿﻌﺎب وﺟﻮه ﮐّﻠﺎ اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟّﻄّﯿﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ اﻟﻔـﺎس اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻌﻘـﺪ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻠـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻـﻣﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤّﮑﯽ اﺑﻮ‬
‫اﻟﻤﻮّﯾﺪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﺧﻄﯿﺐ ﺧﻮارزم ﮐﺎن ادﯾﺒﺎ ﻓﺼﯿﺤﺎ ﻣﻔﻮﻫﺎ ﺧﻄﺐ ﺑﺨﻮارزم دﻫﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪290 :‬‬‫و اﻧﺸﺄ اﻟﺨﻄﺐ و اﻗﺮأ اﻟّﻨﺎس و ﺗﺨّﺮج ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﺨﻮارزم ﻓﯽ ﺻـﻔﺮ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳّﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ذﮐﺮه ﻫﮑﺬا اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ‬‫اﻻﺳـﻼم و ذﮐﺮه اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔّﯿﮥ و ﻗﺎل ذﮐﺮه اﻟﻘﻔﻄﯽ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﻨﺤﺎة ادﯾﺐ ﻓﺎﺿﻞ ﻟﻪ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻻدب و روي ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﻟّﻨﺴـﻔﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻧﺴـﺨﮥ ﺑﺨﻂ اﻟﻌﺮب وﻗﻌﺖ اﻟﯽ‬‫اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻌﻤﯿـﺪ ﺑﻠﻄﻒ اﻟّﺮّب اﻟﻤﺠﯿـﺪ ﺑﻌـﺪ اﻟﻔﺤﺺ اﻟﻤﺪﯾﺪ و اﻟﻄﻠﺐ اﻟّﺸﺪﯾﺪ و ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ و ﺣﺬق و ﻧﺒﺎﻟﺖ و ﺗﺒﺤﺮ و اﺗﻘﺎن و ﺑﺮاﻋﺖ و‬‫ﻋﻠﻮ ﺷﺎن و ﻣﻬﺎرت ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻓﺎﺳـﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﮑﺸﻒ ﻗﻨﺎع ﺑﺎﺷﺪ ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳﺨﺎوي و ﺷﺎﻓﻌﯽ در‬‫ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﻻﻫﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘﺎﺳﻊ ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ آن ﮐﻪ ﻣﺰّﯾﻨﺴﺖ ﺑﺨﻂ ﻣﺼـّﻨﻒ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺧﺎﮐﺴﺎر ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺘﻘّﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﺑﻮ اﻟﻄّﯿﺐ و ﺑﻬﺎ اﺷـﺘﻬﺮ اﺑﻦ اﻟﺸـﻬﺎب أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻟﻔﺎﺳﯽ اﻟﻤّﮑّﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم و اﻟﻤﺎﺿﯽ اﺑﻮه و ﯾﻌﺮف‬‫ﺑﺎﻟّﺘﻘﯽ اﻟﻔﺎﺳﯽ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﻤﮑﮥ و ﻧﺸﺄ ﺑﻬﺎ و ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻟﺘﺤﻮﻟﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻊ أّﻣﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ‬‫وﻗﺘﺎ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻋﻨﯽ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺗّﻢ ﻋﻨﺎﯾـﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟﮑﺜﯿﺮ و اﻓﺎد و اﻧﺘﻔﻊ اﻟﻨﺎس ﺑﻪ و اﺧـﺬوا ﻋﻨﻪ و درس و اﻓﺘﯽ و ﺣﺪث ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و‬‫اﻟﻘـﺎﻫﺮة و دﻣﺸﻖ و ﺑﻼـد اﻟﯿﻤﻦ ﺑﺠﻤﻠـﮥ ﻣﻦ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ و ﻣّﺆﻓﺎﺗﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻷﺋّﻤـ ﮥ و ﻓﯽ اﻻﺣﯿﺎء ﺑﻤّﮑـ ﮥ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣّﻤﻦ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ‬‫ﻣﻌﺠﻤﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﻦ ﻟﻔﻈﻪ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪291 :‬‬‫و اﺟﺎز ﻻوﻻدي و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﺎﻟﺤﺠﺎز ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺮض ﻟﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﺗﺼﻨﻒ و ﮐﺎن ﻫﻮ ﯾﻌﺘﺮف ﺑﺎﻟﺘﻠّﻤﺬ ﻟﺸﯿﺨﻨﺎ و ﺗﻘّﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ‬‫ﺣﺘﯽ ﺷﯿﺨﻬﻤﺎ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﮐﻤﺎ ﺛﺒﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﺠﻮاﻫﺮ و ﺧّﺮج ﻟﻪ اﻟﺠﻤﺎل ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻣﻌﺠﻤﺎ ﻣﺎت ﻗﺒﻞ اﮐﻤﺎﻟﻪ و ﮐﺎن ذا ﯾﺪ ﻃﻮﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و اﻟﺘﺎرﯾـﺦ و اﻟّﺴـ ﯿﺮ واﺳﻊ اﻟﺤﻔﻆ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺎﺧﺒﺎر ﺑﻠـﺪه ﻓﺎﺣﯿﯽ ﻣﻌﺎﻟﻤﻬﺎ و اوﺿـﺢ ﻣﺠﺎﻫﻠﻬﺎ و ﺟـّﺪد ﻣﺂﺛﺮﻫﺎ و ﺗﺮﺟﻢ اﻋﯿﺎﻧﻬﺎ ﻓﮑﺘﺐ ﺑﻬﺎ ﺗﺎرﯾﺨﺎ‬‫ﺣﺎﻓﻼ ﺳـّﻤﺎه ﺷـﻔﺎء اﻟﻐﺮام ﺑﺎﺧﺒﺎر اﻟﺒﻠـﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﯽ ﻣﺠّﻠـﺪﯾﻦ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻻزرﻗﯽ و زاد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﺗﺠـّﺪد ﺑﻌـﺪه ﺑﻞ و ﻣﺎ ﻗﺒﻠﻪ و اﺧﺘﺼـﺮه‬‫ﻣﺮارا و ﻋﻤـﻞ اﻟﻌﻘـﺪ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺒﻠـﺪ اﻻﻣﯿﻦ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات ﺗﺮﺟﻢ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﺣّﮑﺎم ﻣﮑـﮥ و وﻻﺗﻬﺎ و ﻗﻀﺎﺗﻬﺎ و ﺧﻄﺒﺎﺋﻬﺎ و‬‫اﺋّﻤﺘﻬﺎ و ﻣﻮذﻧﯿﻬﺎ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟّﺮواة ﻣﻦ اﻫﻠﻬﺎ و ﮐﺬا ﻣﻦ ﺳـﮑﻨﻬﺎ ﺳـﻨﯿﻦ او ﻣﺎت ﺑﻬﺎ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻟﻬﻢ ﻣﺂﺛﺮ ﻓﯿﻬﺎ او ﻓﯽ ﻣﺎ اﺿـﯿﻒ ﻟﻪ‬‫رﺗﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ ﺛﻢ اﺧﺘﺼـﺮه و ﮐـﺬا ذّﯾـﻞ ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻘﯿﯿـﺪ ﻻﺑﻦ ﻧﻘﻄـﮥ و ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﻵﺧﺮﯾﺎت ﺳّﻮد ﻏﺎﻟﺒﻪ و ﻓﯽ اﻻذﮐﺎر و‬‫اﻟـﺪﻋﻮات و ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳـﮏ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺎﻟـﮏ و اﺧﺘﺼـﺮ ﺣﯿـﺎة اﻟﺤﯿﻮان ﻟﻠـﺪﻣﯿﺮي و ﺧّﺮج اﻻـرﺑﻌﯿﻦ اﻟﻤﺘﺒﺎﯾﻨﺎت و اﻟﻔﻬﺮﺳـﺖ‬‫ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﮐﺬا ﺧﺮج ﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ اﻟﺦ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﺎﺳﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺗﻘّﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤّﮑﯽ اﺑﻮ اﻟﻄّﯿﺐ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺟﺎز ﻟﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺤﺐ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺴّﻠﺎر و رﺣﻞ و ﺑﺮع و ﺧّﺮج و اذن ﻟﻪ اﻟﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺑﺎﻗﺮاء اﻟﺤﺪﯾﺚ و درس و اﻓﺘﯽ و‬‫ﺻّﻨﻒ ﮐﺘﺒﺎ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪292 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 140‬از ‪324‬‬‫ﺗﺎرﯾـﺦ ﻣﮑـﮥ و وﻟﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﻤﺎﻟﮑﯿﮥ ﺑﻬﺎ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺎز ﻣﺜﻠﻪ و ﺷـﯿﺦ‬‫ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﻬﺮواﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻨـﺎﻗﺐ و ﻓﻀﺎﺋﻞ زاﻫﺮه او از رﯾﺤﺎﻧـﮥ اﻻﻟﺒﺎء ﺧﻔﺎﺟﯽ و ﺧﻼﺻـﮥ اﻻﺛﺮ ﻣﺤﯿﯽ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﻼم ﺑﺎﻋﻼم‬‫ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن در ﺧﺰاﻧﻪ ﺣﺮم ﻣﮑﻪ زادﻫﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺸـﺮﯾﻔﺎ دﯾﺪم و ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻓﻘﯿﺮ ﻫﻢ اﻟﺤﺎل ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻋﻠﻢ ان ﻣﻦ ﺑﺮﮐﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺴﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﻗﺎﺋﻠﻪ و ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻫﻨﺎك ﺳﻨﺪ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎﻗﻞ اﻟّﺮاوي و ﻣﻦ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﻼ اﻋﺘﻤﺎد ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻟﻨﻘﻞ و ﻻ ﺑﺪ ان‬‫ﯾﮑﻮن رﺟﺎل اﻟّﺴـ ﻨﺪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ ﺑﻬﻢ و اﻟّﺎ ﻓﻼ اﻋﺘﺒﺎر ﻟﺘﻠﮏ اﻟﺮواﯾـﮥ و اﻗـﺪم ﻣﻮّرﺧﯽ ﻣﮑـﮥ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻزرﻗﯽ ﺛﻢ‬‫اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻔﺎﮐﻬﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﻟﺴـّﯿﺪ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴـﻨﯽ‬‫اﻟﻔﺎﺳﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ وﻟﺪه اﻟﺸﯿﺦ ﻋّﺰ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﻓﻬـﺪ و ﻫـﺬا اﻻﺧﯿﺮ ﻣّﻤﻦ ادرﮐﻨﺎه و ﻟﻨﺎ ﻋﻨﻪ رواﯾـﮥ و اّﻣﺎ اﻻّوﻟﻮن ﻓﻨـﺬﮐﺮ ﺳـﻨﺪﻧﺎ إﻟﯿﻬﻢ ﻟﯿﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻠﻨﺎ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﺎّﻣﺎ اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻻزرﻗﯽ ﻓﺮوﯾﻨﺎ‬‫ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﺟﻼء اﺧﯿﺎر و ﻋﻠﻤﺎء ﮐﺒﺎر ﻣﻨﻬﻢ واﻟـﺪي اﻟﻤﺮﺣﻮم ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻼء اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺑﻦ ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﻘـﺎدري اﻟﺨﺮﻗـﺎﻧﯽ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻟﯿﺲ ﺟـّﺪﻧﺎ ﻗﺎﺿـﯽ ﺧﺎن ﻫـﺬا ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺘﺎوي اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ‬‫ﻋﻠﻤﺎء ﻣﺬﻫﺒﻨﺎ ﺑﻞ ﻫﺬا ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻧﻬﺮواﻧﮥ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻬﺎ اﻟﻌﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﻟّﺴﯿﺪ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﯽ اﻟﻤﻮّرخ اﻟﺦ و ﺗﺎج اﻟّﺪﯾﻦ دﻫﺎن ﻣﮑﯽ ﺣﻨﻔﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪293 :‬‬‫ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻮارﯾﺦ ﻣﮑﮥ اﻟﻤﺸـﺮﻓﮥ ﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ اﻟﻔﺎﺳﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﻟا ﻤﺎﻟﮑﯽ‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﻔﺎء اﻟﻐﺮام ﺑﺎﺧﺒﺎر اﻟﺒﻠـﺪ اﻟﺤﺮام و ﻣﺨﺘﺼـﺮاﺗﻪ اﻟﺴـﺒﻌﮥ و اﻟﻌﻘـﺪ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺒﻠـﺪ اﻻﻣﯿﻦ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺜﻠﺜﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ اﺧﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻌﺠﻠﯽ اﻟﺦ اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاي ﺳـّﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻟا ﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل اﺻـﺤﺎب اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻻ ﯾﺒﺮﺣﻮن ﻋﻦ ﻇّﻞ ﻣﻮاﻻﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮون و اﻻﻋﺼﺎر و ارﺑﺎب اﻟﺤّﻖ و اﻻﯾﻘﺎن‬‫ﯾﺒﻮﺣﻮن ﺑﻔﻀﻞ ﻣﺼﺎﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪان و اﻻﻣﺼﺎر و ﯾﺠﻬﺮون ﺑﺘﺨﺼـﯿﺼﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪاﺋﺢ و اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻧﺜﺮا و ﻧﻈﻤﺎ و ﯾﺸـﯿﺮون اﻟﯽ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺪاﺋﺢ و‬‫اﻟﻤﺮاﺗﺐ ارﻏﺎﻣﺎ ﻟﻼﻧﺎف و ﻫﻀـﻤﺎ ﮐﺎﻻﻣﺎم اﻟﻬﻤﺎم و اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻘﻤﻘﺎم و اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺰﮐّﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﻟﻨﺎﻗـﺪ اﻟﻨﺠﯿﺐ ﺿـﯿﺎء اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﺎﻧّﻪ اﻧﺪرج ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ ﻣﺎدﺣﯿﻪ ﺑﻨﻈﺎم ﻧﻈﻤﻪ و اﻧﺪﻣﺞ ﻓﯽ ﻓﻠﮏ ﻧﺎﺻـﺤﯿﻪ ﺑﻌﺼﺎم ﻋﺰﻣﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ و ﻧﺜﺮ اﻟﺪرر ﻣﻦ‬‫ﻓﯿﻪ اﺳﺪ اﻻﻟﻪ و ﺳﯿﻔﻪ و ﻗﻨﺎﺗﻪ ﮐﺎﻟﻈﻔﺮ ﯾﻮم ﺻﯿﺎﻟﻪ و اﻟﻨﺎب ﺟﺎء اﻟﻨﺪاء ﻣﻦ اﻟﺴﻤﺎء و ﺳﯿﻔﻪ ﺑﺪم اﻟﮑﻤﺎة ﯾﻠّﺢ ﻓﯽ اﻟﺘﺴﮑﺎب‬‫ﻻ ﺳﯿﻒ اﻟّﺎ ذو اﻟﻔﻘﺎر و ﻻ ﻓﺘﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻫﺎزم اﻻﺣﺰاب ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم از اﺻﺤﺎب ﻋﻠﻢ و ﻋﺮﻓﺎن و ارﺑﺎب ﺣﻖ و اﯾﻘﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻇﻬﺎر ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤﺪاﺋﺢ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻧﺜﺮ او ﻧﻈﻤﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺎﺷﺎره ﺳﻮي ﻣﺪاﺋﺢ و ﻣﺮاﺗﺐ آن ﺣﻀﺮت ارﻏﺎم آﻧﺎف ﺧﺼﺎم و ﻫﻀﻢ‬‫اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻟﺌﺎم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﺧﻄﺐ اﻣﺎم ﻫﻤﺎم و ﻋﺎﻟﻢ ﻗﻤﻘﺎم و ﺣﺒﺮ ﻓﺎﺿﻞ زﮐﯽ و ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻄﯿﺐ و ﻧﺎﻗﺪ ﻧﺠﯿﺒﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪294 :‬‬‫و ﺑﻨﻈﺎم ﺧﻮد در ﺳـﻠﮏ ﻣﺎدﺣﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻨﺪرج ﺷﺪه و ﺑﻌﺼﺎم ﻋﺰم ﺧﻮد در ﻓﻠﮏ ﻧﺎﺻـﺤﯿﻦ آن ﺣﻀﺮت ﻣﻨﺪﻣﺞ ﮔﺮدﯾﺪه و‬‫ﺑﮕﻔﺘﻦ ﺷﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷﻌﺎر در ﻣﺪح آن ﺣﻀﺮت ﻧﺜﺮ درر از دﻫﺎن ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ‬‫اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ذﮐﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠّﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﻠﻘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه‬‫ﻓﺒﮑﯽ و ﻗﺎل اﺳﺄﻟﮏ ﺑﺤﻖ ﻗﺮاﺑﺘﯽ و ﺻـﺤﺒﺘﯽ اﻻ دﻋﻮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﻘﺒﻀﻨﯽ ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﺄﻟﻨﯽ ان‬‫ادﻋﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻﺟﻞ ﻣﺆّﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﺎﺗﻞ اﻟﻘﻮم ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺪاث ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﻋﻬﺪ اﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 141‬از ‪324‬‬‫اﻗﺎﺗﻞ اﻟّﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻨﺎﮐﺜﻮن ﻗﺎل ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﻨﺎﮐﺜﻮن اﻫﻞ اﻟﺠﻤﻞ و اﻟﻘﺎﺳﻄﻮن‬‫اﻫﻞ اﻟﺸﺎم و اﻟﻤﺎرﻗﻮن اﻟﺨﻮارج رواﻫﻤﺎ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫و ﻗـﺎل رواﻫﻤـﺎ اﻻﻣـﺎم اﻟﻤﻄﻠـﻖ رواﯾـﮥ و دراﯾـﮥ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑـﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﺧﻄﯿﺐ ﺧـﻮارزم اﻟﻤﻮﻓـﻖ اﺑـﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ادام اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤـﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤـﺎﺛﻮر‬‫اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﻤﺎ و ﻣﺸـﻬﻮد ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪﻫﻤﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﻣﺜـﻞ ﺣﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﻣـﺎم ﻣﻄﻠﻘﺴﺖ از روي رواﯾﺖ و‬‫دراﯾﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺟﻤـﺎل ﻋﻠﻢ ﺑﻤـﺎﺛﻮر اﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ او ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ و ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اداﻣﺖ اﯾﻦ ﺟﻤـﺎل از رّب ذو اﻟﺠﻼل‬‫ﻣﻄﻠﻮﺑﺴﺖ اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺳﯿﻮﻃﯽ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪295 :‬‬‫ﻓﯽ ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و اﻟﻨﺤـﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﺳـﺤﺎق اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﻗﺎل اﻟﺼـﻔﺪي ﮐﺎن‬‫ﻣﺘﻤﮑﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻏﺰﯾﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ادﯾﺒﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي و ﻟﻪ ﺧﻄﺐ و ﺷﻌﺮ ﻗﺎل اﻟﻘﻔﻄﯽ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺎﺻﺮ اﻟﻤﻄﺮزي وﻟﺪ‬‫ﻓﯽ ﺣـﺪود ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷﺎﻣﺨﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎذﺧﻪ ﻣﻌﺎﻟﯽ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﻣﺪ‬‫ﻓﺎﺧﺮه ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﺠـﺪد دﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ در ﻣﺎﺋـﮥ ﺗﺎﺳـﻌﻪﺳﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻔﺎي آن ﺗﻮاﻧﮑﺮد و ﻧﺒـﺬي از ان در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫وﻻﯾﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻨﯿﺪي اﻣﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم را ﭘﺲ در ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻣﺬﻫﺐ‬‫اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎن ﺳﻨﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻠﻪ اﻟﺠﺎرﯾﮥ ﻓﯽ ﺑﺮّﯾﺘﻪ و ﻧﻌﻤﺘﻪ اﻟﻠﻄﯿﻔﮥ اﻟﺠﺎرﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﯿﻘﺘﻪ ان ﯾﺤﺪث ﻓﯽ ﮐّﻞ‬‫ﻋﺼـﺮ ﻣﻦ اﻻﻋﺼﺎر ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ اﻟﻤﺪاﺋﻦ و اﻻﻣﺼﺎر ﯾﺘﺠﺎوﻟﻮن ﺗﺠﺎول ﻓﺮﺳﺎن اﻟّﻄﺮاد ﻓﯽ ﻣﻀـﻤﺎر اﻟﻨﻈﺎر و ﯾﺘﺼﺎوﻟﻮن ﺗﺼﺎول آﺳﺎد‬‫اﻟﺠﻼـد ﻓﯽ ﻣﻌﺘﺮك اﻟﺘﻨﻈﺎر ﻟّﻠﻪ دّرﻫﻢ ﻻ زال ﮐّﺮﻫﻢ و ﻓّﺮﻫﻢ ﻓﺠﻌﻞ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ رﻓﯿﻘﻬﻢ و ﺳـّﻬﻞ اﻟﯽ اﻗﺘﺒﺎس اﻟﻌﻠﻢ ﻃﺮﯾﻘﻬﻢ ﺑﺤﯿﺚ ﯾﺠﻤﻊ ﻓﯽ ﮐﻞ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﻤﻞ و ﯾﺸﺎﻫـﺪ ﻓﯿﻬﻢ ﺣﻼوة اﻟﻔﻬﻢ و اﻻﺻﻞ ﻓﯿﻔّﻮض إﻟﯿﻬﻢ ﺧﺪﻣـﮥ اﻟﻘﻀﺎء و اﻟﻔﺘﻮي و ﯾﻔﺎض ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻧﻌﻤﮥ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻟﻌﻘﺒﯽ إذ‬‫ﯾﺘﻢ ﺑﺤﮑﻤﻬﻢ و ﻋﻠﻤﻬﻢ ﺣﮑﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ و ﻣﻬـﺎم اﻻﻣـﮥ و ﯾﻨﺘﻈﻢ ﺑﺮاﯾﻬﻢ و ﻗﻠﻤﻬﻢ ﻣﺼـﻠﺤﮥ اﻟﺨﺎـّﺻ ﮥ و اﻟﻌﺎّﻣـﮥ ﻓﺎّن ﻟﻠّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻗﻀﺎﺋﻪ اﻟّﺴﺎﺑﻖ و‬‫ﻗﺪره اﻟﻼﺣﻖ وﻗﺎﺋﻊ ﻋﺠﯿﺒﮥ ﺗﺮد ﻓﯽ اوﻗﺎﺗﻬﺎ و ﻗﻀﺎﯾﺎ ﻏﺮﺑﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪296 :‬‬‫ﺗﺠﺮي اﻟﯽ ﻏﺎﯾﺎﺗﻬـﺎ و ﻟﻮﻻـ وﺟﻮد ﺗﻠـﮏ اﻟّﻄﺎﺋﻔـﮥ اﻟﻌﻠـّﯿ ﮥ اﻟﻤﺘﺤﻠﯿـﮥ ﺑﺎﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ اﻟﺠﻠـّﯿ ﮥ ﻣﻦ ﯾﻘﻮم ﺑﮑﺸﻒ ﻗﻨـﺎع ﻫـﺬه اﻟﻮﻗـﺎﺋﻊ و ﻣﻦ ﯾﻠﺘﺰم ﺑﺤﻞ‬‫ﻣﺸـﮑﻼت ﻫـﺬه اﻟﺒﺪاﺋﻊ و ﻫﺬا ﻫﺪاﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺬي ﻫﺪاﻧﺎ ﻟﻬﺬا ﺛﻢ اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺳـﺒﻎ ﻣﻦ ﻧﻌﻤﺎﺋﻪ اﻟﻤﺘﻮاﻓﺮة و آﻻﺋﻪ‬‫اﻟﻤﺘﮑﺎﺛﺮة ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻌﺒﺪ اﻟﺬﻟﯿﻞ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺧﺎدم دﯾﻮان اﻟﺸـﺮع اﻟﻤﺼﻄﻔﻮي ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﮑﻔﻮي‬‫ﺑﺼـﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﯿـﻮب ﻧﻔﺴـﻪ و ﺧﺘـﻢ ﻟـﻪ ﺑـﺎﻟﺨﯿﺮ آﺧﺮ ﻧﻔﺴﻪ و ﺟﻌـﻞ ﯾـﻮﻣﻪ ﺧﯿﺮا ﻣﻦ أﻣﺴﻪ ﺣﯿﺚ وّﻓﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺎﺋـﺪ اﺣّﻘﻬـﺎ و اﺗﻘﻨﻬـﺎ و ﯾﺴـّﺮه ﻣﻦ‬‫اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﺻﻮﺑﻬﺎ و اوزﻧﻬﺎ و اﻋﻄﺎه ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﺷـﺮﻓﻬﺎ و اوﻻه ﻣﻦ اﻟﻔﻨﻮن اﻟﻄﻔﻬﺎ و ﻣﻦ ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﻌﻢ اﻟﺠﻠﯿﻠـﮥ و ﺟﻼﺋﻞ ﻫﺎﺗﯿﮏ اﻵﻻء‬‫اﻟﺠﺰﯾﻠـﮥ ﻣﺎ ﺳﺎﻗﻪ اﻟﯽ ﺟﻤﻊ اﺧﺒﺎر ﻓﻘﻬﺎء اﻻﻋﺼﺎر ﻣﻦ ذوي اﻟﻔﺘﯿﺎ و ﻗﻀﺎة اﻻﻣﺼﺎر ﻣﻦ ﻟـﺪن ﻧﺒّﯿﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟﯽ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ‬‫ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻوان ﺣﺴﺐ ﻣﺎ ﻗﻀﻮا و اﻓﺘﻮا و اﻓﺎدوا و اﺳـﺘﻔﺎدوا ﻓﯽ دور ﻣﻦ ادوار اﻟﺰﻣﺎن اﻟـﺦ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟﻈﻨﻮن ذﮐﺮ ان ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﻧﻤﻮده ﮐﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻣﺬﻫﺐ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻟﻠﻤﻮﻟﯽ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﻔﻮي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ‬‫‪ 990‬ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﺧﻄﯿﺐ ﺧﻮارزم اﺳﺘﺎذ اﻻﻣﺎم ﻧﺎﺻﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴّﯿﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻐﺮب‬‫اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ ﻣﻮﻟـﺪه ﻓﯽ ﺣـﺪود ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮐﺎن ادﯾﺒﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﻟﻪ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺗﺎّﻣـﮥ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻻدب اﺧـﺬ ﻋﻦ ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﻨﺴﻔﯽ ﻋﻦ ﺻﺪر اﻻﺳﻼم أﺑﯽ اﻟﯿﺴﺮ اﻟﺒﺰدوي ﻋﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺴّﯿﺎري ﻋﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﻮﻗﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻬﻨﺪواﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪297 :‬‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﮑﺎف ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي‬‫و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟـّﺴ ﯿﺪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻐﺮب ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 142‬از ‪324‬‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن ﺳﺖ و ﮐﺘﺎب او از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺒﺴﺖ و اﺋّﻤﻪ ﺳﻨﯿﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد ﻧﻘﻞ از ان ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴﯽ در‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﯾﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﮑﻔﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺋﺒﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠﯽ راس اﻟﻘﺮن اﻟﺜﺎﻣﻦ رؤس اﻧﻔﺮد ﮐﻞ واﺣﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻔﻀـﻞ ﻓـﺎق ﻓﯿﻪ اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﺎﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ ﺑﮑﺜﺮة اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و اﻟﻤﺠـﺪ اﻟﻠﻐﻮي ﺑﺎﻟﻠﻐـﮥ و اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺑﻌﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻤﺰة اﻟﻔﻨـﺎري ﺑﺎﻻﻃﻼع ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿـﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺮﻓـﮥ ﻓﯽ ﻓﻘﻪ اﻟﻤﺎﻟﮑﯿـﮥ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﻗﺎل و اﻋﻈﻤﻬﻢ اﻟﻔﻨﺎري و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ‬‫ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺗﻔﺘـﺎزاﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﻟﮑﻔﻮي ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺋﺒﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻠﻪ آﺛﺎر‬‫ﺟﻠﯿﻠﮥ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺤﻨﻔّﯿﮥ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ ﯾﻮم اﻻﺛﻨﯿﻦ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﻣﺤﺮم ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﺳﺮﺧﺲ‬‫و دﻓﻦ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﺻـﻨﺪوق ﻗﺒﺮه اﻻ اّﯾﻬﺎ اﻟﺰّوار زوروا و ﺳـّﻠﻤﻮا ﻋﻠﯽ روﺿـﮥ اﻟﺤﺒﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤّﻘﻖ و ﻧﯿﺰ‬‫اﺑﻮ ﻣﻬـﺪي ﻋﯿﺴـﯽ در ﮐﺘـﺎب ﻣﻘﺎﻟﯿـﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻃﺤﺎوي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﮑﻔﻮي ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ ﮐﺘﺎب اﺣﮑﺎم اﻟﻘﺮآن ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺟﺰء و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺸﮑﻞ اﻵﺛﺎر و ﺷﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﺷﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺼﻐﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟﺸﺮوط اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺸﺮوط اﻟﺼﻐﯿﺮ و اﻻوﺳﻂ‬‫و اﻟﺴﺠّﻠﺎت و اﻟﻮﺻﺎﯾﺎ و اﻟﻔﺮاﺋﺾ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪298 :‬‬‫و ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺒﯿﺮ و ﮐﺘـﺎب ﻣﻨـﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﻟﻨﻮادر اﻟﻔﻘﻬﯿـﮥ و ﻟﻪ اﻟﻨﻮادر و اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت و ﮐﺘﺎب اﺧﺘﻼف اﻟﺮواﯾﺎت ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺬﻫﺐ اﻟﮑﻮﻓﯿﯿﻦ و ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد در ﺳـﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﻟﮑﻔﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﮑﺘﺎﺋﺐ‬‫اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻣﺬﻫﺐ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر روي ان اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻻﺣﮑﺎم و اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺣﯿﺪر اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻧﺴﻞ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﺦ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻏﺠـﺪوان ﺑﻐﯿﻦ ﻣﻌﺠﻤﻪ ﻣﮑﺴﻮره و ﺳـﮑﻮن ﺟﯿﻢ ﻧﺎم ﻣﻮﺿـﻌﯿﺴﺖ از ﺗﻮاﺑﻊ ﺑﺨﺎرا ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر و ﮐﻔﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺣﻨﻔﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﺖ‬‫ﺑﻀّﻢ اﻟﻐﯿﻦ اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟﺠﯿﻢ و ﺿﻢ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻗﺮﯾﮥ ﮐﺒﯿﺮة ﻋﻠﯽ ﺳـﺘﮥ ﻓﺮاﺳﺦ ﻣﻦ ﺑﺨﺎرا و ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﮐﺘﺎب ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﻄﺤﺎوي ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﻔﻮي در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب اﺣﮑﺎم اﻟﻘﺮآن زﯾﺎده ﺑﺮ‬‫ﺑﯿﺴﺖ ﺟﺰوﺳﺖ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻪ ﻻﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪاﻧﺪ ﮔﻔﺘﻪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي‬‫ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺑﻌـﺪ ﺗـﺬﮐﺎر اﯾﻦ اﺑﺮار ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و اﻟﺤّﻖ ان ﻟﻌﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻨﺎء ﻋﻠﯽ اﺷـﺘﻬﺎر‬‫ﮐﻔﺮه و ﺗﻮاﺗﺮه و ﻇـﺎﻫﺮ ﺳـﺮه ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻋﺮف ﺗﻔﺎﺻـﯿﻠﻪ اﻟـﺦ اّﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟّﻄﺎﻟﺐ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻤﻘﺮي اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﺑﺮﮐـﮥ اﻟﮑﺘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪه ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻤﻮﺻﻞ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻌﻼء اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻋﺒﺪوس ﻋﻦ اﻟﺸﺮﯾﻒ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤﻔّﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﻓﯽ داره ﺑﺎﺻﺒﻬﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪299 :‬‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓﻮرك اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟّﺴـ ﺮي ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﻟﻤﻨﺬر ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﻋﻤﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ زﯾـﺎد اﻟﺒّﺰاز ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮ ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺷـﺮاﺣﯿﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﮐﺎﺗﺐ ﻋﻠﯽ ع ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﯾﻘﻮل ﺣّﺪﺛﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻧﺎ ﻣﺴﻨﺪه اﻟﯽ ﺻﺪري ﻓﻘﺎل أي ﻋﻠّﯽ اﻟﻢ ﺗﺴﻤﻊ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا‬‫اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُأوﻟﺌَِﮏ ُﻫْﻢ َﺧﯿُْﺮ اﻟ َْﺒِﺮﱠﯾِﮥ‬‫اﻧﺖ و ﺷﯿﻌﺘﮏ و ﻣﻮﻋﺪي و ﻣﻮﻋﺪﮐﻢ اﻟﺤﻮض إذا ﺟﺎءت اﻻﻣﻢ ﻟﻠﺤﺴﺎب ﺗﺪﻋﻮن ﻏّﺮا ﻣﺤّﺠﻠﯿﻦ‬‫ﻗﻠﺖ ﻫﮑﺬا ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠّﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻨﺠﯽ اﺧﻄﺐ را‬‫ﺑﻮﺻﻒ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﺳـﺘﺎﯾﺪ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﺷﺎن ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮ ﻣﻤﺎرﺳﯿﻦ ﻓﻦ دراﯾﺖ و رﺟﺎل ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ و ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 143‬از ‪324‬‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷﺎذان ﻗﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺨﻠّﺪي ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻌﻞ ﻻﺧﯽ‬‫ﻋﻠّﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﮐﺜﺮة ﻓﻤﻦ ذﮐﺮ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻣﻘّﺮا ﺑﻬﺎ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘّﺪم ﻣﻦ ذﻧﺒﻪ و ﻣﺎ ﺗﺎﺧﺮ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻟﻢ‬‫ﺗﺰل اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﺗﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ﻟﺘﻠﮏ اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ رﺳﻢ و ﻣﻦ اﺳﺘﻤﻊ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ اﻟﺬﻧﻮب اﻟﺘﯽ اﮐﺘﺴﺒﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳﺘﻤﺎع و ﻣﻦ ﻧﻈﺮ‬‫اﻟﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب اﻟﺘﯽ اﮐﺘﺴﺒﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﻨﻈﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪300 :‬‬‫اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎدة و ذﮐﺮه ﻋﺒﺎدة و ﻻ ﯾﻘﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻤﺎن ﻋﺒﺪ اﻟّﺎ ﺑﻮﻻﯾﺘﻪ و اﻟﺒﺮاءة ﻣﻦ اﻋﺪاﺋﻪ‬‫ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﮐﺘﺒﻨﺎه اﻻ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﺷﺎذان رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ و ﺗﺎﺑﻌﻪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ زرﻧﺪي از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم‬‫ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﻧﻈﻢ درر اﻟـّﺴ ﻤﻄﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺿﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﮑﯽ ره اﺳﺪ اﻻﻟﻪ و ﺳﯿﻔﻪ و ﻗﻨﺎﺗﻪ‬‫ﮐﺎﻟﻈﻔﺮ ﯾﻮم ﺻﯿﺎﻟﻪ و اﻟّﺘﺎب ﺟﺎء اﻟّﻨﺪاء ﻣﻦ اﻟّﺴﻤﺎء و ﺳﯿﻔﻪ ﺑﺪم اﻟﮑﻤﺎة ﯾﻠّﺢ ﻓﯽ اﻟﺘﺴﮑﺎب‬‫ﻻ ﺳﯿﻒ اﻟّﺎ ذو اﻟﻔﻘﺎر و ﻻ ﻓﺘﯽ اﻟّﺎ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻫـﺎزم اﻻﺣﺰاب اّﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﺮوض اﻟﺒﺎﺳﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﺬّب ﻋﻦ ﺳـﻨﮥ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن وﻗﺖ رﺟﻮع از ﺣّﺞ در ﺣﺪﯾﺪه ﺧﺮﯾﺪ ﮐﺮدم ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﻮﻟّﯽ ﺣﻤﻞ اﻟﺮاس أي راس اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ع ﺑﺸﺮ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ اﻟﮑﻨﺪي و دﺧﻞ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ زﯾﺎد و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل اﻣﻸ رﮐﺎﺑﯽ ﻓّﻀﮥ ذﻫﺒﺎ اﻧﺎ ﻗﺘﻠﺖ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﺤّﺠﺒﺎ ﻗﺘﻠﺖ ﺧﯿﺮ اﻟّﻨﺎس اّﻣﺎ و اﺑﺎ و‬‫ﻟﻘـﺪ ﺻـﺪق ﻫـﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺗﻘﺮﯾﻆ ﻫـﺬا اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻟﺬﺑﯿـﺢ و ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻔﻌﻠﻪ اﻟﻘﺒﯿـﺢ و اﻣﺮ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺎد ﻣﻦ ﻓﻮر راس‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﺣﺘﯽ ﯾﻨﺼﺐ ﻓﯽ اﻟّﺮﻣـﺢ ﻓﺘﺤﺎﻣـﺎه اﻟﻨـﺎس ﻓﻘـﺎم ﻃـﺎرق ﺑﻦ اﻟﻤﺒـﺎرك ﻓﺎﺟـﺎﺑﻪ اﻟﯽ ذﻟـﮏ و ﻓﻌﻠﻪ و ﻧﺎدي ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس و ﺟﻤﻌﻬﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺠﺎﻣﻊ و ﺻﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺧﻄﺐ ﺧﻄﺒﮥ ﻻ ﯾﺤّﻞ ذﮐﺮﻫﺎ ﺛﻢ دﻋﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺎد ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ اﻟﺠﻌﻔﯽ ﻓﺴﻠّﻢ إﻟﯿﻪ راس اﻟﺤﺴﯿﻦ و‬‫روس اﻫﻠﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﺤﻤﻠﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻗـﺪﻣﻮا دﻣﺸﻖ و ﺧﻄﺐ ﺟﺮﯾﺮ ﺧﻄﺒﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺬب و زور ﺛﻢ اﺣﻀـﺮ اﻟﺮاس ﻣﻮﺿـﻌﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي ﯾﺰﯾﺪ ﻓﺘﮑّﻠﻢ‬‫ﺑﮑﻼم ﻗﺒﯿﺢ ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ اﺷﯿﺎخ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪301 :‬‬‫اﻫﻞ اﻟﻨﻘﻞ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺿـﻌﯿﻒ و ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗـﺪ ذﮐﺮه اﺧﻄﺐ اﻟﺨﻄﺒﺎء ﺿـﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﯽ‬‫ﻣﻘﺘﻞ اﻟﺤﺴﯿﻦ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و ﻋﻠﻮ ﻣﻘﺪار و ﺳﻤﻮ ﻓﺨﺎر و ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و اﺷﺘﻬﺎر و ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺛﻮق و اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻟﻮزﯾﺮ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ ﮐﺘﺐ أﺋّﻤﻪ ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺳـﺨﺎوي در ﺿﻮء ﻻﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻦ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻌّﺰ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴـﻨﯽ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ اﺧﻮ اﻟﻬﺎدي اﻻﺗﯽ وﻟﺪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻌﺎﻧﯽ اﻟﻨﻈﻢ ﻓﺒﺮع ﻓﯿﻪ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ اﻟّﺮّد ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺰﯾﺪّﯾـﮥ اﻟﻌﻮاﺻﻢ و اﻟﻘﻮاﺻﻢ ﻓﯽ اﻟﺬّب ﻋﻦ ﺳـّﻨﮥ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ و اﺧﺘﺼـﺮه ﻓﯽ اﻟّﺮوض اﻟﺒﺎﺳﻢ ﻋﻦ ﺳـّﻨﮥ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻏﯿﺮه و ذﮐﺮه ﻟا ﺘﻘﯽ ﺑﻦ‬‫ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﺦ اﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﮥ ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ اﻷﺋّﻤﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﮐﺘﺎب اﻵل ﻻﺑﻦ ﺧﺎﻟﻮﯾﻪ و‬‫رواه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﺑﻼل ﺑﻦ ﺣﻤﺎﻣﮥ ﻗﺎل ﻃﻠﻊ ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ذات ﯾﻮم ﻣﺘﺒّﺴﻤﺎ ﺿﺎﺣﮑﺎ‬‫و وﺟﻬﻪ ﻣﺸـﺮق ﮐـﺪاﺋﺮة اﻟﻘﻤﺮ ﻓﻘـﺎم إﻟﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻟﻨﻮر ﻗﺎل ﺑﺸﺎرة اﺗﺘﻨﯽ ﻣﻦ رﺑّﯽ ﻓﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓـﺎن اﻟﱠﻠﻪ زّوج ﻋﻠـّﯿ ﺎ ﻣﻦ ﻓﺎﻃﻤـﮥ و اﻣﺮ رﺿﻮان ﺧﺎزن اﻟﺠﻨﺎن ﻓﻬّﺰ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ ﻓﺤﻤﻠﺖ رﻗﺎﻗﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺻـﮑﺎﮐﺎ ﺑﻌـﺪد ﻣﺤﺒﯽ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ و اﻧﺸـﺄ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻼﺋﮑـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر و دﻓﻊ اﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﻠﮏ ﺻـّﮑﺎ ﻓﺎذا اﺳـﺘﻮت اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﺑﺎﻫﻠﻬﺎ ﻧﺎدت اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻓﻼ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﺤّﺐ‬‫ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻟا ّﺎ دﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺻّﮑﺎ ﻓﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 144‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪302 :‬‬‫ﻓﮑﺎﮐﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﺼﺎر ﺣﺐ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓﮑﺎك رﻗﺎب رﺟﺎل و ﻧﺴﺎء‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺿـﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﻟﻤﺎ آﺧﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر‬‫و ﻫـﻮ اﻧّﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ آﺧﯽ ﺑﯿﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ و آﺧﯽ ﺑﯿﻦ ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋـﻮف و آﺧﯽ ﺑﯿﻦ‬‫ﻃﻠﺤـﮥ و اﻟﺰﺑﯿﺮ و آﺧﯽ ﺑﯿﻦ أﺑﯽ ذر اﻟﻐﻔـﺎري و اﻟﻤﻘـﺪاد رﺿـﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﻮاخ ﺑﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ و ﺑﯿﻦ اﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﺧﺮج ﻋﻠّﯽ ﻣﻐﻀـﺒﺎ ﺣﺘﯽ اﺗﯽ ﺟـﺪوﻻ ﻣﻦ اﻻـرض و ﺗﻮﺳـﺪ ذراﻋﻪ و ﻧـﺎم ﻓﯿﻪ ﺗﺴـﻔﯽ اﻟﺮﯾـﺢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﺮاب ﻓﻄﻠﺒﻪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓﻮﺟﺪه ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟـّﺼ ﻔﮥ و ﮐﺮة ﺑﺮﺟﻠﻪ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻗﻢ ﻓﻤﺎ ﺻـﻠﺤﺖ ان ﺗﮑﻮن اﻻ اﺑﺎ ﺗﺮاب اﻏﻀـﺒﺖ ﺣﯿﻦ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر و‬‫ﻟﻢ أواخ ﺑﯿﻨﮏ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ اﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻻ ﻧﺒّﯽ ﺑﻌﺪي اﻻ ﻣﻦ اﺣّﺒﮏ ﻓﻘﺪ ﺣّﻒ ﺑﺎﻻﻣﻦ و‬‫اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﻦ اﺑﻐﻀﮏ اﻣﺎﺗﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﺘﮥ ﺟﺎﻫﻠّﯿﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ در ان ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻻﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾﺪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﺮزة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻧﺤﻦ ﺟﻠﻮس ذات ﯾﻮم و اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ﻻ ﺗﺰول ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺮﺟﻞ ﻋﻦ ارﺑﻊ ﻋﻦ ﻋﻤﺮه ﻓﯿﻤﺎ اﻓﻨﺎه و ﻋﻦ ﺟﺴﺪه ﻓﯿﻤﺎ اﺑﻼه و ﻋﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻤﺎ ﮐﺴﺐ و ﻓﯿﻤﺎ اﻧﻔﻘﻪ و ﻋﻦ ﺣّﺒﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻘﺎل‬‫ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﺎ آﯾﮥ ﺣﺒﮑﻢ ﻓﻮﺿﻊ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ راس ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻗﺎل آﯾﮥ ﺣّﺒﯽ ﺣّﺐ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫اﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي اﻟﺤﺴﻨﯽ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ اوﻻ از زرﻧﺪي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ او ﺑﻌﺪ‬‫ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪303 :‬‬‫ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻮاﺣﺪي ﻫﺬه اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﺬي اﺛﺒﺘﻬﺎ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺴﺌﻮل ﻋﻨﻬﺎ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و‬‫روي ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻗُِﻔﻮُﻫْﻢ ِإﱠﻧُﻬْﻢ َﻣْﺴُﺆﻟ ُﻮَن‬‫أي ﻋﻦ وﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ و اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫ﻷـّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ان ﯾﻌﺮف اﻟﺨﻠﻖ اﻧّﻪ ﻻ ﯾﺴﺄﻟﻬﻢ ﻋﻦ ﺗﺒﻠﯿﻎ اﻟّﺮﺳﺎﻟـﮥ اﺟﺮ اﻟّﺎ اﻟﻤﻮّدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ و اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻧﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻮن‬‫ﻫـﻞ و اﻟـﻮﻫﻢ ﺣّﻖ اﻟﻤﻮاﻻـة ﮐﻤـﺎ اوﺻـﺎﻫﻢ اﻟّﻨـﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ أم اﺿﺎﻋﻮﻫـﺎ و اﻫﻤﻠﻮﻫـﺎ ﻓﯿﮑﻮن ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻤﻄﺎﻟﺒـﮥ و اﻟﺘﺒﻌـﮥ و ﺧﻮد‬‫ﺳﻤﻬﻮدي ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣّﺘﺼﻼ ﺑﺂن ﮔﻔﺘﻪ و ﯾﺸﻬﺪ ﻟﺬﻟﮏ ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻔﺎﻗﺴـﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﺮزة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و‬‫ﻧﺤﻦ ﺟﻠﻮس ذات ﯾﻮم و اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿـﺪه ﻻ ﺗﺰول ﻗﺪم ﻋﻦ ﻗﺪم ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟّﺮﺟﻞ ﻋﻦ ارﺑﻊ ﻋﻦ ﻋﻤﺮه ﻓﯿﻤﺎ اﻓﻨﺎه و‬‫ﻋﻦ ﺟﺴﺪه ﻓﯿﻤﺎ اﺑﻼه و ﻋﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻤﺎ اﮐﺘﺴﺒﻪ و ﻓﯿﻤﺎ اﻧﻔﻘﻪ و ﻋﻦ ﺣّﺒﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ آﯾﮥ ﺣّﺒﮑﻢ ﻓﻮﺿﻊ‬‫ﯾﺪه ﻋﻠﯽ راس ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻗﺎل آﯾﮥ ﺣّﺒﯽ ﺣّﺐ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻵل ﻻﺑﻦ ﺧﺎﻟﻮﯾﻪ و‬‫رواه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﺑﻼل ﺑﻦ ﺣﻤﺎﻣﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻃﻠﻊ ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ذات ﯾﻮم‬‫ﻣﺘﺒـّﺴ ﻤﺎ ﺿﺎﺣﮑﺎ و وﺟﻬﻪ ﻣﺸـﺮق ﮐﺪاﺋﺮة اﻟﻘﻤﺮ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺎ‬‫ﻫﺬا اﻟّﻨﻮر ﻗﺎل ﺑﺸﺎرة اﺗﺘﻨﯽ ﻣﻦ رﺑﯽ ﻓﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﺑﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ زّوج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 145‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪304 :‬‬‫ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻣﺮ رﺿﻮان ﺧﺎزن اﻟﺠﻨﺎن ﻓﻬّﺰ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ ﻓﺤﻤﻠﺖ رﻗﺎﻗﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﮑﺎﮐﺎ ﺑﻌﺪد ﻣﺤﺒﯽ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻧﺸﺄ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻼﺋﮑﮥ ﻣﻦ‬‫ﻧﻮر و دﻓﻊ اﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﻠﮏ ﺻّﮑﺎ ﻓﺎذا اﺳﺘﻮت اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﺑﺎﻫﻠﻬﺎ ﻧﺎدت اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻓﻼ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﺤّﺐ ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺎ دﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺻﮑﺎ ﻓﯿﻪ‬‫ﻓﮑﺎﮐﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﺼﺎر اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓﮑﺎك رﻗﺎب رﺟﺎل و ﻧﺴﺎء ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫اﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻧّﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻬﻢ و وﺟﻬﻪ ﻣﺸـﺮق ﮐﺪاﺋﺮة اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺴﺄﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻓﻘﺎل ﺑﺸﺎرة‬‫اﺗﺘﻨﯽ ﻣﻦ رﺑّﯽ ﻓﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﺑﺎّن اﻟﱠﻠﻪ زوج ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻣﺮ رﺿﻮان ﺧﺎزن اﻟﺠﻨﺎن ﻓﻬّﺰ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ ﻓﺤﻤﻠﺖ رﻗﺎﻗﺎ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺻﮑﺎﮐـﺎ ﺑﻌـﺪد ﻣﺤﺒﯽ اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻧﺸﺄ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻼﺋﮑـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر دﻓﻊ اﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﻠﮏ ﺻـّﮑﺎ ﻓﺎذا اﺳـﺘﻮت اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ ﺑﺄﻫﻠﻬﺎ ﻧﺎدت اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﻼـﺋﻖ ﻓﻼ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﺤّﺐ ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺎ دﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺻـّﮑﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﮑﺎﮐﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﺼﺎر اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓﮑﺎك رﻗﺎب رﺟﺎل و ﻧﺴﺎء‬‫ﻣ ﻦ ا ﻣﺘ ﯽ ﻣ ﻦ ا ﻟﻨ ﺎ ر‬‫اﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﮐﻤـﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑـﻦ ﻓﺨﺮ اﻟـّﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ از اﺧﻄﺐ ﺧـﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘـﺎب ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗـﺎﻃﻌﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺻﻮاﻋـﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺧﻮارزﻣﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ روزي ﺑﯿﺮون آﻣـﺪ و روي ﻣﺒﺎرك آن ﺣﻀـﺮت ﻧﻮراﻧﯽ ﺑﻮد ﻣﺜﻞ داﺋﺮه ﻗﻤﺮ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺴﺘﺒﺸـﺮ و ﺧﻮشﺣﺎل ﺑﻮد اﻧﮕﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ از ﺳـﺒﺐ اﯾﻦ ﭘﺮﺳﯿﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺸﺎرﺗﯽ ﺑﻤﻦ رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ از ﺟﺎﻧﺐ ﭘﺮوردﮔﺎر ﻣﻦ در ﺑﺎب ﺑﺮادر و اﺑﻦ ﻋﻢ ﻣﻦ و در ﺑﺎب دﺧﺘﺮ ﻣﻦ ﮐﻪ ﺧﺪاي ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﺗﺰوﯾﺞ ﻧﻤﻮد‬‫ﻋﻠﯽ را ﺑﻔﺎﻃﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪305 :‬‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ و رﺿﻮان ﺧﺎزن ﺟﻨﺎن را اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ درﺧﺖ ﻃﻮﺑﯽ را ﺟﻨﺒﺎﻧﯿـﺪ اﻧﮕﺎه آن درﺧﺖ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﭼﻨـﺪ ﺑﺎر آورد ﺑﻌـﺪد دوﺳـﺘﺎن‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ و در زﯾﺮ ان درﺧﺖ ﻓﺮﺷـﺘﻬﺎ از ﻧﻮر آﻓﺮﯾﺪ و ﺑﺪﺳﺖ ﻫﺮ ﻓﺮﺷـﺘﻪ ﯾﮑﯽ از ان ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ داد ﭘﺲ ﭼﻮن ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﺷﻮد آن ﻓﺮﺷﺘﻬﺎ در‬‫ﻣﯿـﺎن ﺧﻼﺋﻖ ﻣﻨﺎدي ﮐﻨﻨـﺪ و ﻫﯿﭽﮑﺲ از دوﺳـﺘﺎن اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ آن ﻧﺎﻣﻪ از اداي و از آﺗﺶ دوزخ ﺑـﺪﺳﺖ وي دﻫﻨـﺪ ﭘﺲ‬‫ﺑﺮادر و اﺑﻦ ﻋﻢ و دﺧﺘﺮ ﻣﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﻼﺻـﯽ ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﺮدﻣﺎن و زﻧﺎن اّﻣﺖ ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد از آﺗﺶ دوزخ اﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻧّﻪ ﻗـﺎل ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺮأﯾﺖ اﻟّﻨـﺎس ﻣﺠﺘﻤﻌﯿﻦ ﺣﻮل ﻣﻘـﺎم اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺨﻠﯿﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻨﺎ و ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎﻟﻮا راﻫﺐ ﻗﺪ اﺳﻠﻢ و ﺟﺎء اﻟﯽ ﻣّﮑﮥ و ﻫﻮ ﯾﺤﺪث ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻋﺠﯿﺐ ﻓﺎﺷﺮﻓﺖ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻓﺎذا ﻫﻮ ﺷـﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺟـّﺒ ﮥ ﺻﻮف و ﻗﻠﻨﺴﻮة ﺻﻮف ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺠّﺜـﮥ و ﻫﻮ ﻗﺎﻋﺪ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﻘﺎم ﯾﺤﺪث اﻟّﻨﺎس و ﻫﻢ ﯾﺴـﺘﻤﻌﻮن إﻟﯿﻪ ﻗﺎل ﺑﯿﻨﻤﺎ اﻧﺎ‬‫ﻗﺎﻋﺪ ﻓﯽ ﺻﻮﻣﻌﺘﯽ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﯾﺎم إذا ﺷـﺮﻓﺖ ﻣﻨﻬﺎ اﺷـﺮاﻓﻪ ﻓﺎذا ﺑﻄﺎﺋﺮ ﮐﺎﻟّﻨﺴـﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻗﺪ ﺳـﻘﻂ ﻋﻠﯽ ﺻﺨﺮة ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻃﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﺘﻘﺎﯾﺎ ﻓﺮﻣﯽ‬‫ﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﺮﺑﻊ اﻧﺴﺎن ﺛﻢ ﻃﺎر و ﻏﺎب ﯾﺴـﯿﺮا ﺛﻢ ﻋﺎد ﻓﺘﻘﺎﯾﺎ رﺑﻌﺎ آﺧﺮ ﺛﻢ ﻃﺎر ﻓﺪﻧﺖ اﻻﺟﺰاء ﺑﻌﻀﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﺎﻟﺘﺎﻣﺖ ﻓﻘﺎم ﻣﻨﻬﺎ اﻧﺴﺎن ﮐﺎﻣﻞ و‬‫اﻧﺎ اﺗﻌّﺠﺐ ﻣﻤﺎ رأﯾﺖ ﻓﺎذا ﺑﺎﻟّﻄﺎﺋﺮ ﻗـﺪ اﻧﻘّﺾ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﺧﺘﻄﻒ رﺑﻌﻪ ﺛﻢ ﻃﺎر ﺛﻢ ﻋﺎد ﻓﺎﺧﺘﻄﻒ رﺑﻌﺎ آﺧﺮ و ﻫﮑـﺬا ﯾﻔﻌﻞ اﻟﯽ ان اﺧﺘﻄﻔﻪ ﺟﻤﯿﻌﻪ‬‫ﻓﺒﻘﯿﺖ اﺗﻔّﮑﺮ و اﺗﺤّﺴﺮ ﻣﻦ ﻋﺪم ﺳﺆاﻟﯽ ﻟﻪ ﻋﻦ ﻗّﺼﺘﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﺎذا اﻧﺎ ﺑﺎﻟﻄﺎﺋﺮ ﻗﺪ اﻗﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪306 :‬‬‫و ﻓﻌـﻞ ﮐﻔﻌﻠﻪ ﺑﺎﻻـﻣﺲ ﻓﻠّﻤﺎ اﻟﺘﺄﻣﺖ اﻻﺟﺰاء و ﺻﺎرت ﺷـﺨﺼﺎ ﮐﺎﻣﻼ ﻧﺰﻟﺖ ﻣﻦ ﺻﻮﻣﻌﺘﯽ ﻣﺒﺎدرا إﻟﯿﻪ و ﺳﺄﻟﺘﻪ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ اﻧﺖ ﯾﺎ ﻫـﺬا ﻓﺴـﮑﺖ‬‫ﻓﻘﻠﺖ ﺑﺤﻖ ﻣﻦ ﺧﻠﻘﮏ اﻟّﺎ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﺗﻨﯽ ﻣﻦ اﻧﺖ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ اﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ ﻗﻠﺖ ﻓﻤﺎ ﻗّﺼﺘﮏ ﻣﻊ ﻫﺬا اﻟّﻄﺎﺋﺮ ﻗﺎل اﻧّﯽ ﻗﺘﻠﺖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻮّﮐﻞ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯽ ﻫـﺬا اﻟﻄـﺎﺋﺮ ﯾﻔﻌـﻞ ﺑﯽ ﻣﺎ ﺗﺮي ﮐّﻞ ﯾﻮم ﻓﺨﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﺻﻮﻣﻌﺘﯽ و ﺳﺄﻟﺖ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﯽ اﻧّﻪ اﺑﻦ ﻋّﻢ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﺎﺳـﻠﻤﺖ و اﺗﯿﺖ ﻣﺎﺗﺎي ﻫـﺬا اﻟﯽ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﻗﺎﺻـﺪا ﻟﻠﺤّﺞ و زﯾﺎرة اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 146‬از ‪324‬‬‫وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻔﺎﻗﺴـﯽ ﺛﻢ اﻟﻤّﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﺮزة‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻧﺤﻦ ﺟﻠﻮس ذات ﯾﻮم و اﻟّـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ﻻ ﺗﺰول ﻗﺪم ﻋﻦ ﻗﺪم ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺟﻞ ﻋﻦ ارﺑﻊ ﻋﻦ ﻋﻤﺮه ﻓﯿﻤﺎ اﻓﻨﺎه و ﻋﻦ ﺟﺴﺪه ﻓﯿﻤﺎ اﺑﻼه و ﻋﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻣّﻤﺎ اﮐﺘﺴﺒﻪ و ﻓﯿﻤﺎ اﻧﻔﻘﻪ و ﻋﻦ ﺣّﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ آﯾﮥ ﺣّﺒﮑﻢ ﻓﻮﺿﻊ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ رأس ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻗﺎل آﯾﮥ ﺣّﺒﯽ ﺣّﺐ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻄﯿﺮي از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘـﺎب رﯾـﺎض زاﻫﺮه ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ آل ﺑﯿﺖ اﻟﻨـﺒﯽ و ﻋـﺘﺮﺗﻪ اﻟﻄـﺎﻫﺮة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ و‬‫اﻟّﺴﺘﻮن ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻵل ﻻﺑﻦ ﺧﺎﻟﻮﯾﻪ‬‫ورواه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ ﺑﻼل ﺑﻦ ﺣﻤﺎﻣﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻃﻠﻊ ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ذات ﯾﻮم‬‫ﻣﺘﺒّﺴﻤﺎ ﺿﺎﺣﮑﺎ و وﺟﻬﻪ ﻣﺸﺮق ﮐﺪاﺋﺮة اﻟﻘﻤﺮ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪307 :‬‬‫ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻟّﻨﻮر ﻗﺎل ﺑﺸﺎرة اﺗﺘﻨﯽ ﻣﻦ رﺑﯽ ﻓﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ زّوج ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ و اﻣﺮ‬‫رﺿﻮان ﺧﺎزن اﻟﺠﻨﺎن ﻓﻬّﺰ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ ﻓﺤﻤﻠﺖ رﻗﺎﻗﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺻـﮑﺎﮐﺎ ﺑﻌـﺪد ﻣﺤﺒﯽ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻧﺸﺄ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻼﺋﮑﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر و دﻓﻊ اﻟﯽ ﮐﻞ‬‫ﻣﻠﮏ ﺻـّﮑﺎ ﻓﺎذا اﺳـﺘﻮت اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﺑﺎﻫﻠﻬﺎ ﻧﺎدت اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﺋﻖ ﻓﻼ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﺤّﺐ ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻ دﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺻـّﮑﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﮑﺎﮐﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫ﻓﺼﺎر اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋّﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﻓﮑﺎك رﻗﺎب رﺟﺎل و ﻧﺴﺎء ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫اﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﭘﺲ در ﮐﺘﺎب ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻧّﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻬﻢ و وﺟﻬﻪ ﻣﺸـﺮق ﮐﺪاﺋﺮة اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺴﺎﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻓﻘﺎل ﺑﺸﺎرة‬‫اﺗﺘﻨﯽ ﻣﻦ رﺑّﯽ ﻓﯽ اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و اﺑﻨﺘﯽ ﺑﺎّن اﻟﱠﻠﻪ زّوج ﻋﻠّﯿﺎ ﻣﻦ ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﻣﺮ رﺿﻮان ﺧﺎزن اﻟﺠﻨﺎن ﻓﻬّﺰ ﺷـﺠﺮة ﻃﻮﺑﯽ ﻓﺤﻤﻠﺖ رﻗﺎﻗﺎ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺻﮑﺎﮐـﺎ ﺑﻌـﺪد ﻣﺤﺒﯽ اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻧﺸﺄ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻼﺋﮑـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر و دﻓﻊ اﻟﯽ ﮐﻞ ﻣﻠﮏ ﺻـّﮑﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﮑﺎﮐﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﺼﺎر اﺧﯽ و اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و‬‫اﺑﻨﺘﯽ ﻓﮑـﺎك رﻗﺎب رﺟﺎل و ﻧﺴﺎء ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻻ ﯾﺤﺒﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻ ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻘّﯽ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀـﻨﺎ اﻟّﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ‬‫ﺷﻘﯽ‬‫و ﺑﺎﻻـﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋـﺪوان و اﺑﺎ و اﺳـﺘﻨﮑﺎف از ﻗﺒﻮل رواﯾﺎت ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠـﮥ اﻟﺸﺄن‬‫ﻧﻘﻞ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﺣﻤﺎﯾﺖ رواﯾﺖ او ﻣﺜﻞ رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ در ﺑﺎب ﮐﺴـﺮ اﺻـﻨﺎم و ﺑﺮاﺋﺖ آن از‬‫ﻓﻘﺮه ﮐﻪ ﺳﺒﺐ رد و اﺑﻄﺎل ﺑﺰﻋﻢ او ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪308 :‬‬‫واﺿـﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﯿـﺪ ﻫﺸـﺘﺎد و ﭼﻬﺎرم ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و ﻗّﺼﻪ ﺑﺮآﻣﺪن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺮ ﺷﺎﻧﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻨﻮﻋﯽ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺪ ﻫﺮ‬‫ﭼﻨﺪ زﺑﺎن زد ﻋﻮاﻣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻪ ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺘﻬﯽ و در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ را از‬‫ﮐﺘـﺎب اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزﻣﯽ و زﻋﻔﺮاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻟﻘﺎب و ﺷـﯿﺮازي و اﺑﻦ ﻣﻨـﺪه و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و ﺛﻌﻠﺒﻨﯽ و ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫در ان رواﯾـﺎت اﯾﻦ ﻟﻔـﻆ واﻗﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑـﺎر ﻣﺮا ﻧﺘﻮاﻧﯽ ﺑﺮداﺷﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻟﺤﺎل و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﮐﻪ از ﻋﻤﺪه ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ در ﺻـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ آورده ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ ﮐﺘﺎب ﯾﻮم اﻟﻐﺪﯾﺮ را و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﻪ ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر و ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺣﻀﺮت را و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﻨﻘﺒـﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ را و ﻣـﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ روﯾﺎﻧﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘﺎب ﺟﻌﻔﺮﯾﺎت را و ﻣﻮﻓﻖ ﻣﮑﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐﺘﺎب رد اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ ﻋﻠّﯽ و ﺷـﯿﺮازي ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﺷﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﮐﺘـﺎب ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ را و ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﻧﻄﻨﺰي ﮐﺘﺎب ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻮﯾﻪ را و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﺴـﻤﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﯾﻀﺎ و ﺑﺼـﺮي ﮐﺘﺎب درﺟﺎت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﺧﻄﯿﺐ ﮐﺘﺎب ﺣـﺪاﺋﻖ را و ﺳـّﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 147‬از ‪324‬‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺷـﻨﯿﺪم ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهام از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻫﺰار ﺟﺰو اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻧﻮار‬‫اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻟﻠﻤﻌﯿﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﭘﺲ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾـﺪ داد ﮐﻪ از ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﯾﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ در ﻋﺎﻟﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪309 :‬‬‫ﮐﻪ ﺗﻤـﺎم ﻋﻠﻤـﺎي ﺷـﯿﻌﻪ در ﻧﻘـﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و زﻫﺮاء و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ع ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖاﻧﺪ در ﻫﺮ ﺟﺎ از‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽآرﻧـﺪ اري در ﺣﺎل اﺋّﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ اﮔﺮ ﭼﯿﺰي داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻐّﻤﮥ و ﻟا ﻔﺼﻮل‬‫اﻟﻤﻬﻤـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻫـﺬا اﻟﻔﻦ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻋﺒﺎرت اﻧﻮار اﻟﻌﺮﻓﺎن ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ‬‫ذﮐﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﮑﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزﻣﺴﺖ ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﺜﻞ اﺷﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ دﯾﮕﺮ‬‫اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم و اﺋّﻤﻪ اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ اﻓﺎده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻤﺎي ﺷﯿﻌﻪ در ﻧﻘﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺣﻀﺮت زﻫﺮاء و ﺣﺴﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ اﻓﻀﻞ اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴـﻼم ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖاﻧﺪ و در ﻫﺮ ﺟﺎ از ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽآرﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﻣﺜـﻞ دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﻘﻞ از و و‬‫اﻣﺜﺎل او ﺑﺰﻋﻢ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ و ﻣﻮرد ﻃﻌﻦ ﻣﻌﮑﻮس و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﻣﻨﮑﻮس و ﺗﻌﺮﯾﺾ ﻣﺪﺳﻮس و‬‫ﻋﯿﺐ ﻣﻨﺤﻮس و ﻏﻤﺰ ﻣﻐﺸﻮش و ﻟﻤﺰ ﻣﺨـﺪوش ﺣﻀـﺮت ﻣﺨﺎﻃﺐ دﻗﯿﻖ اﻟﻨﻈﺮ ﺷﺪﻧﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﺑﻌﺪ ﺳـﻤﺎع اﻓﺎده‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ اﺣﺪﯾﺮا از ﻣﺸـﮑﮑﯿﻦ و ﻣﺠﺎدﻟﯿﻦ ﺟﺎي دم زدن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ و اﻓﺤﺎم و اﺳﮑﺎت و ﺗﻘﺮﯾﻊ و ﺗﺒﮑﯿﺖ ﺑﻤﻘﺎم ﺑﺲ ﻋﺎﻟﯽ رﺳﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺳـﺨﻦ ﻧﻐﺰﺗﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺪح و ﺟﻼـﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و اﻋﺘﺒـﺎر و اﻋﺘﻤﺎد اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم از ﮐﻼم ﻋﻤـﺪة اﻟﻤﺘﻌﺼﺒﯿﻦ و‬‫رﺋﯿﺲ اﻟﻤﺠﺎدﻟﯿﻦ و ﻓﺨﺮ اﻟﻤﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿـﺪر ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ او را در ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ و اﺣﺎﻃﻪ ﺟﻮاﻧﺐ و اﻃﺮاف و ﺧﻮض در‬‫دﻗﺎﺋﻖ و ﺗﻤﯿﺰ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻣﯽﻧﻬﻨﺪ ﺑﺴﺒﺐ آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪310 :‬‬‫ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ در ﻋﺎر اﺳﺘﺮاق و اﻧﺘﺤﺎل ﮔﺮﻓﺘﺎراﻧـﺪ و ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮد را ازﯾﻦ ﻧﻘﯿﺼﻪ دور و در ﻣﯽﮐﺸـﺪ ﮐﻤﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺻـﺪر ﻣﻨﺘﻬﯽ‬‫اﻟﮑﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺬﮐﻮر در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ از ﮐﺘﺎب ﻋﻘﻮد اﻟﺠﻤﺎن ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫اﻟﻨﻌﻤﺎن ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼـﻨﻒ ﮐﺘﺎب ﺿـﺨﯿﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد‬‫ﮐﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ او ﻧﺰﯾـﻞ ﺑﺮﻗـﻮﻗﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﺛﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑـﺎﺣﺴﻦ اﻋﻤـﺎﻟﻪ ﻫﻢ ﺗﺒﺤﺮ اﺑـﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ در ﻋﻠـﻮم ﻋﺮﺑﯿﻪ و دﯾﮕﺮ ﻓﻨـﻮن ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﻈﻬﻮر ﻣﯽاﻧﺠﺎﻣـﺪ و ﺣﺎل ﮐﺘﺎب ﻣﻠﮏ ﻋﺎدل ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ اّﯾﻮب ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺿﻮح ﻣﯽﭘﯿﻮﻧـﺪد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺒﺎرﺗﺶ ﺑﻌﯿﻨﻬﺎ ﻣﻠﺤﻮظ ﺷﻮد ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﻦ‬‫ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺬ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎوﻓﺮ ﻧﺼـﯿﺐ اﻣﺎ ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻼم ﻓﻘﺪ ﺗﻘّﺪم اﻧّﻪ ﺑﻠﻎ ﻓﯿﻪ ﻣﺒﻠﻐﺎ ﯾﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻻﺻﺎﺑﻊ و‬‫ﻧﺎﻫﯿـﮏ ﺑﻪ اﻧﻪ ﺳـّﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﻈﺮ و اﻟﻘﯿـﺎس و اﺻﺎﺑـﮥ اﻟﺮاي ﺣﺘﯽ ﻗـﺎﻟﻮا ﻓﯿﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻣـﺎم اﻫـﻞ اﻟّﺮأي و اّﻣﺎ ﻋﻠﻢ اﻻدب و اﻟﻨﺤﻮ ﻓﺒﻠﻎ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﻐﺎﯾـﺎت و ﻻ اﻟﺘﻔﺎت اﻟﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﺑﻌﺾ اﻋـﺪاﺋﻪ ﻓﻘـﺪ ذﮐﺮ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻌﻈﻢ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ اّﯾﻮب ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﻘﻬـّﯿ ﮥ اﻟﺘﯽ ﺑﻨﯽ اﺑﻮ‬‫ﺣﻨﯿﻔﮥ اﻗﻮاﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ ﻣﺎ ﻟﻮ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﺮأﯾﺖ اﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎب ﻣﻦ ﺗﻤﮑﻨﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ و ﺣﺴﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻪ و اﻣﺎ اﻟﺸﻌﺮ ﻓﻘﺪروا‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ اﺷـﯿﺎء ﻋﻈﯿﻤﮥ ﻗﻠﺖ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺑﺎب ﺣﮑﻤﻪ و اﻣﺎ اﻟﻘﺮاءة ﻓﻘﺪ اﻗّﺮوا ﺑﺘﺎﻟﯿﻒ ﻗﺮأت اﻧﻔﺮد ﺑﻬﺎ و رووﻫﺎ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻻﺳﺎﻧﯿﺪ‬‫و ﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرة ﻣﺸﻬﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻔﺎﺳﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻣّﻤﻦ اﻓﺮدﻫﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪311 :‬‬‫اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي و ﻏﯿﺮه ﻗﻠﺖ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﺘﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺤﻔﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻗـﺪ ﺻـّﺢ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺨﺘﻢ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ‬‫رﻣﻀﺎن ﺳﺘﯿﻦ ﺧﺘﻤـﮥ ﻗﻠﺖ و ﻗﺮأ اﻟﻘﺮآن ﮐّﻠﻪ ﻓﯽ رﮐﻌـﮥ واﺣﺪة ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻪ و ﻻﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾﺪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ره اﺷـﻌﺎر ﻻﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫ذي اﻟﻔﺨﺎر ﻗﺮاءة ﻣﺸـﻬﻮرة ﻣﺴﺤﻮﻟﮥ ﻏّﺮاء ﻋﺮﺿﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮاء ﻓﯽ اﯾﺎﻣﻪ ﻓﺘﻌﺠﺒﺖ ﻣﻦ ﺣﺴﻨﻬﺎ اﻟﻘﺮاء ﻟّﻠﻪ دّر أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ اﻧّﻪ ﺧﻀﻌﺖ ﻟﻪ اﻟﻘﺮاء و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 148‬از ‪324‬‬‫اﻟﻔﻘﻬـﺎء ﺧﻠﻒ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠّﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻬﻢ ﻓﺘﻀـﺎﻟﺖ ﻟﺠﻼﻟـﮥ اﻟﺨﻠﻔـﺎء ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﻦ ﻓﯽ اﻻـرض ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎﺋﻬﺎ و ﻫﻢ إذا اﻓﺘﻮا ﻟﻪ اﺻـﺪاء و ﮐﺎن‬‫اﺻـﺪاء ﺟﻤﻊ ﺻـﺪي ﺑﺎﻟﻘﺼـﺮ و ﻫﻮ اﻟّـﺬي ﯾﺠﯿﺒـﮏ ﺑﻤﺜـﻞ ﺻﻮﺗـﮏ ﻓﯽ اﻟﺠﺒﺎل و ﻏﯿﺮﻫﺎ اﺷﺎرة اﻟﯽ ان اﻻﺻﻞ ﻣﻨﻪ ﻧﺸﺎ و ﻋﻨﻪ اﺧـﺬ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن‬‫ﮐﺎﻓﻞ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻣﺮﺑﯿﻬﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻋﯿﺎﻟﻪ ﮐﻤﺎ ﻧﺺ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رح و ﺣﮑﯽ اﻟﻄﺤﺎوي ان ﺧﺎﻟﻪ اﻟﻤﺰﻧﯽ ﮐﺎن ﯾﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﻣﺎم‬‫أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﺳـﺒﺐ اﻧﺘﻘﺎل اﻟﻄﺤﺎوي ﻋﻦ ﻣـﺬﻫﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﮐﻤﺎ روي ذﻟﮏ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﺨﻠﯿﻠﯽ ﻓﯽ‬‫اﻻرﺷـﺎد و اّﻣﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻘـﺪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻮﺳﻒ رﯾـﺢ ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺣـﺪا اﻋﻠﻢ ﺑﻨﻔﺲ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﻗـﺪ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﻪ رأي ﺧﻼﺋﻖ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ و ﻗـﺎل اﯾﻀـﺎ ﮐـﺎن اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻣﻬﺮ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣّﻨﯽ و اﻧﮑﺮ اﺑﻦ اﻟﻤﺒـﺎرك ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﯾﻌﺮف اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﯿﺄﺗﯽ ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﺤّﻠﻪ و ﮐﺎن رح ﺑﺼـﯿﺮا ﺑﻌﻠﻞ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﺑﺎﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و اﻟﺘﺠﺮﯾﺢ ﻣﻘﺒﻮل اﻟﻘﻮل ﻓﯽ ذﻟﮏ و روي اﺑﻮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻟا ﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪312 :‬‬‫ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﯾﻘﻮل ﻣﺎ رأﯾﺖ اﮐـﺬب ﻣﻦ ﺟﺎﺑﺮ اﻟﺠﻌﻔﯽ و ﻻ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻋﻄﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح و روي اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺪﺧﻞ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ ﯾﻘﻮل ﺳﺄﻟﺖ اﻻﻣﺎم اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ اﻻﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺜﻮري ﻗﺎل اﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ‬‫ﻓـﺎﻧّﻪ ﺛﻘـﮥ ﻣـﺎ ﺧﻼـ اﺣـﺎدﯾﺚ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ و اﺣـﺎدﯾﺚ ﺟـﺎﺑﺮ اﻟﺠﻌﻔﯽ و روي اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻗﺎل اّول ﻣﻦ اﻗﻌـﺪﻧﯽ‬‫ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ان ﻫـﺬا اﻋﻠﻢ اﻟّﻨـﺎس ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و اﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ﻓﺤـﺪﺛﺘﻬﻢ ﻓﻨﺎﻫﯿﮏ ﺑﻤﻦ ﯾﺴـﺘﺎﻣﺮ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜﻮري و‬‫ﯾﺠﻠﺲ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻟﻬـﺬا ﻣﺰﯾـﺪ ﺑﯿﺎن و اﻧﺸـﺪ اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻌﻤﺎن ﻗﺪ ﻧﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﺳـﺮﻫﺎ ﻋﻼ ﻣﻨﻬﺎ ذري اﻻﻃﻮاد ﺛﻢ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻟّـﺬي ﻗـﺪ راح ﻓﯽ اﻻﻏﻮار و اﻻﻧﺠﺎد ﺛﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪه ﯾﻔﺘﯽ اﻟﻮري ﺣّﻘﺎ ﺑﺮﻏﻢ ﺳﺎﻃﺲ اﻟﺤّﺴﺎد ﻟﻘﺪ ارﺗﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻘﻬﻪ‬‫ﻓﯽ ﻗّﻠـﮥ ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺼﺎﻋـﺪﻫﺎ ﻗﻮي اﻟﺤّﺴﺎد ﻓﻮق اﻟـّﻀ ﻼل ﺣـﺪوا إﻟﯿﻪ ﻣﻄّﯿﻬﻢ ﻓﻬـﺪاﻫﻢ و ﻟﮑﻞ ﻗﻮم ﻫﺎد ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻧﺼﻮص ﻗﺎﻃﻌﻪ ﮐﻪ از ﻓﻘﻬﺎي‬‫ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ و أﺋّﻤﻪ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ درﺑﺎره اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﺰﯾﺪ اﺗﺼﺎف او ﺑﻌﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ ﻣﻨﻘﻮل اﻓﺘﺎده ﻫﯿﭽﮑﺲ را رﯾﺒﯽ ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﺎدﺣﯿﻦ را ﺟﺰ‬‫ﺟﻬﻞ و ﺣﺴﺪ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺗﺒﺤﺮ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ در ﻋﻠﻮم ﻋﺮﺑﯿﺖ‬‫و دﯾﮕﺮ ﻓﻨﻮن از ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ او از ﺑﻌﺾ ﻣﺼـﻨﻔﯿﻦ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ در ان دو ﺟﺎ از‬‫اﺑﻮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزﻣﺴﺖ اﺷـﻌﺎر ﻋﺪﯾﺪه در ﻣﺪح أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺛﻮق‬‫و اﺷﺘﻬﺎر اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﺑﻮدن او ﺑﻤﺤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪313 :‬‬‫اﺳـﺘﻨﺎد و اﻋﺘﻤـﺎد و اﺗﺼﺎف او ﺑﺴـﻨﯿﺖ و ﺳـﻼﻣﺖ اﻋﺘﻘﺎد ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺗﻤـّﺴ ﮏ‬‫ﺑﺎﺷـﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷـﻌﺎر اﺧﻄﺐ ﻋﺎﻟﯽ اﻟﻔﺨﺎر ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻣﺪح أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﮐﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻌﺪوم اﻟﻨﻈﯿﺮﺳﺖ‬‫ﻧﯿﺰ ﺑﮑﻤﺎل اﺑﺘﻬﺎج و ﻧﺸﺎط و اﺳـﺘﺒﺸﺎر و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﺮور و اﻧﺒﺴﺎط و اﻓﺘﺨﺎر آن را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻧﺼﻮص ﮐﻪ از ﻓﻘﻬﺎي‬‫ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ و اﺋّﻤﻪ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻟﺦ ﺑﻮدن اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم از ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ و اﺋّﻤﻪ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ َﻓﻠِﱠﻠِﻪ اﻟ َْﺤْﻤُﺪ‬‫ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ َو ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫‪ -17‬أﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔـﺪﻫﻢ از وﺟﻮه رد و اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را آﻧﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ رﺿـﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳـﻒ‬‫اﻟﻄﺎﻟﻘـﺎﻧﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي در رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮه‬‫ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 149‬از ‪324‬‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟﻬﻢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ‬‫اﺑﺮاﻫﯿـﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤـﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑـﻦ زﮐﺮﯾـﺎ ﻓﯽ زﻫـﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ ﻟا ﻘﺰوﯾﻨﯽ‬‫اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋـﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫ﻓﻬﺬا اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﺠﻠﯿﻞ و اﻟﺒﺤﺮ اﻟّﻨﺒﯿﻞ ﻗﺪ ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ اﻟﺠﺤﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪314 :‬‬‫و اﻟﺘﺴﻮﯾـﻞ و ﺷﻖ ﻋﺼـﯽ اﻟﺨـﺪع و اﻟﺘﺰوﯾﺮ و اﻟّﺘﻬﻮﯾـﻞ و اﺑﺎن ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺤّﻖ اﻟﺠﻤﯿﻞ و اﻗﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﺣﺴﻦ دﻟﯿﻞ و ذّر اﻟﻘـﺬي ﻓﯽ ﻋﯿﻦ ﮐّﻞ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﻣﺤﯿﻞ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﺣﺎﮐﻤﯽ ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ از ﻧﺒﻼي ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﮐﻤﻼي ﻣﻔّﺴﺮﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ‬‫ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ و اﺟّﻠﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ و اﻣﺎﺛﻞ ﻣﻤـﺪوﺣﯿﻨﺴﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ راﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺪوﯾﻦ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ‬‫ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﻌﯿﻦ ﭘﯿﺶ اﯾﻦ ﻋﺒـﺪ ﺷـﺠﯿﻦ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ‬‫اﻟّﻄﺎﻟﻘـﺎﻧﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻣـﺎم ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮ و اﻟﺒﺮﮐـﮥ ﻧﺸـﺄ ﻓﯽ ﻃﺎﻋـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﺣﻔـﻆ اﻟﻘﺮآن و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺳـﺒﻊ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﺑﻠﻐﻨﯽ و ﺣﺼـﻞ ﺑﺎﻟﻄﻠﺐ‬‫اﻟﺤﺜﯿﺚ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﺣﺘﯽ ﺑﺮع ﻓﯿﻬﺎ رواﯾﮥ و دراﯾﮥ و ﺗﻌﻠﯿﻤﺎ و و ﺗﺬﮐﯿﺮ او ﺗﺼﻨﯿﻔﺎ و ﻋﻈﻤﺖ ﺑﺮﮐﺘﻪ و ﻓﺎﺋﺪﺗﻪ و ﮐﺎن ﻣﺪﯾﻤﺎ ﻟﻠﺬﮐﺮ و ﺗﻼوة‬‫اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻣﺠﯿﺌﻪ و ذﻫﺎﺑﻪ و ﻗﯿﺎﻣﻪ و ﻗﻌﻮده و ﻋﺎّﻣﮥ اﺣﻮاﻟﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻤﻦ ﺣﻀـﺮ ﻋﻨﺪه ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﻗﻀﯽ ﻧﺤﺒﻪ ﻋﻨﺪ ﺗﻌﺒﯿﺘﻪ ﻟﻠﻤﻐﺘﺴﻞ و‬‫ﻗﺒـﻞ ان ﯾﻨﻘـﻞ إﻟﯿﻪ ان ﺷـﻔﺘﯿﻪ ﮐﺎﻧﺘـﺎ ﺗﺘﺤّﺮﮐـﺎن ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺤّﺮﮐﻬﻤﺎ ﻃﻮل ﻋﻤﺮه ﺑـﺬﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﻮ ﯾﺼـّﻠﯽ و ﯾﻘﺮأ‬‫اﻟﻘﺮآن و ﯾﺼـﻐﯽ ﻣـﻊ ذﻟـﮏ اﻟﯽ اﻟﻘﺮاءة و ﻗـﺪ ﯾﻨّﺒﻪ اﻟﻘـﺎري ﻋﻠﯽ زﻟّﺘﻪ و ﺻـّﻨﻒ اﻟﮑـﺜﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﻏﯿﺮﻫـﺎ ﻣﻄّﻮﻻـ و‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮا و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻌﻠﻤﻪ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻮام اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﺑﻘﺰوﯾﻦ و ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺑﻐـﺪاد و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺴـﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﻣﺘـﺪاول و‬‫ﺗﮑّﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻟا ﻤﺠﺎزﻓﯿﻦ ﻓﯽ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻔﺮاوي ﺑﻈّﻦ ﻓﺎﺳﺪ وﻗﻊ ﻟﻬﻢ و ﻗﺪ ﺷـﻬﺎدت ﺳـﻤﺎﻋﺎﺗﻪ ﻣﻨﻪ ﻟﮑﺘﺐ ﻓﻤﻨﻬﺎ اﻟﻮﺟﯿﺰ‬‫ﻟﻠﻮاﺣﺪي ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ ﺑﻘﺮاءة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪315 :‬‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق اﻟﻄﺒﺴـﯽ ﻓﯽ ﺳـﺘﮥ ﻣﺠﺎﻟﺲ وﻗﻌﺖ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻌﻨﺎه ﻣﻦ ﺧﻂ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﺒﺮﮐﺎت‬‫اﻟﻔﺮاوي و ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﻧﻘﻠﻪ ﻣﻦ ﺧّﻂ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟـّﺴ ﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ ﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ زﻧﺠﻮﯾﻪ ﺑﻘﺮاءة ﺗﺎج اﻻﺳﻼم أﺑﯽ ﺳﻌﺪ‬‫ﻓﯽ ذي اﻟﺤّﺠﮥ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي ﺟﺰء ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳﯽ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ ﻋﻦ داود ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻘﺮاءة اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﺗﺨﺮﯾﺞ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﯾﺰدﯾﺎر اﻟﻐﺰﻧﻮي ﻣﻦ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﺑﻘﺮاءة اﻟّﺴّﯿﺪ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻧﻘﻠﺖ اﻟّﺴﻤﺎﻋﯿﻦ ﻣﻦ ﺧﻂ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﺒﻐﺪادي و رأﯾﺖ‬‫ﺑﺨﻂ ﺗﺎج اﻻﺳـﻼم أﺑﯽ ﺳﻌﺪ اﻟّﺴﻤﻌﺎﻧﯽ اﻧّﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻨﺸﻮر و ﮐﺘﺎب اﻻﺳﻤﺎء و ﻟا ّﺼﻔﺎت‬‫و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد ﮐّﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺼّﻨﻒ ﻓﯽ ﺷﻬﻮر ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﻘﺮاءة ﺗﺎج اﻻﺳﻼم و‬‫وﺟـﺪ ﻣﻊ ﻋﻠﻤﻪ و ﻋﺒـﺎدﺗﻪ اﻟﻮاﻓﺮﯾﻦ اﻟﻘﺒﻮل اﻟﺘـﺎم ﻋﻨـﺪ اﻟﺨﻮاص و اﻟﻌﻮاّم و ارﺗﻔﻊ ﻗـﺪره و اﻧﺘﺸـﺮ ﺻـﯿﺘﻪ ﻓﯽ اﻗﻄـﺎر اﻻـرض و ﺗﻮﻟّﯽ ﺗـﺪرﯾﺲ‬‫اﻟﻨﻈﺎﻣﯿﮥ ﺑﺒﻐﺪاد ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺧﻤﺴﮥ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻨﮥ ﻣﮑﺮﻣﺎ ﻓﯽ ﺣﺮم اﻟﺨﻼﻓﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﺿـﻼ ﻣﻘﺒﻮﻻ ﻓﺘﻮاه ﻓﯽ ﻣﻮاﻗﻊ اﻻﺧﺘﻼف و ﻫﻮ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺧﺎل واﻟﺪﺗﯽ و ﺟّﺪي ﻻّﻣﯽ ﻣﻦ اﻟﺮﺿﺎع و ﻟﺒﺴﺖ ﻣﻦ ﯾﺪه اﻟﺨﺮﻗﮥ ﺑﮑﺮة ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪316 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 150‬از ‪324‬‬‫رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﺑﻬﻤﺪان و ﺷﯿﺨﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ اﻻﺳﻌﺪ ﻫﺒﮥ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻘﺸﯿﺮي ﻟﯿﺲ اﻟﺨﺮﻗﮥ‬‫ﺑﯿـﺪه ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ رﺑﺎط ﺟّﺪه اﻻﺳـﺘﺎذ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﺪﻗﺎق ﺑﻤﺸـﻬﺪ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﮐﺎن‬‫ﯾﻌﺠﺒﻪ ﻗﺮاءﺗﯽ و ﯾﺎﻣﺮ اﻟﺤﺎﺿـﺮﯾﻦ ﺑﺎﻹﺻـﻐﺎء إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎﻫﺮا ﻓﯽ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻻﺳﺒﺎب اﻟﻨﺰول و اﻗﻮال اﻟﻤﻔّﺴﺮﯾﻦ ﮐﺎﻣﻞ اﻟﻨﻈﺮ‬‫ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﻘﺮآن و ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺦ و ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺬﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳـﻨﮥ ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ رﺿـﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻮاﻋﻆ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯽ‬‫ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﻠﮑﺪاد اﻟﻌﻤﺮﮐﯽ ﺛﻢ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺣﺘﯽ ﻓﺎق اﻻﻗﺮان و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ و‬‫ﺧﻠﻖ ﺛﻢ ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ﻗﺒﻞ اﻟﺴّﺘﯿﻦ و درس ﺑﻬﺎ و وﻋﻆ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻗﺒﻞ اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ و درس ﺑﻬﺎ و وﻋﻆ ﺛﻢ ﻗﺪﻣﻬﺎ ﻗﺒﻞ اﻟﺘﺴـﻌﯿﻦ و درس ﺑﺎﻟﻨﻈﺎﻣﯿﮥ و‬‫ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻟﺨﻼف و اﻻﺻﻮل و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﻮﻋﻆ و روي ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺒﺎرا و ﻧﻔﻖ ﮐﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎس ﻟﺤﺴﻦ ﺳﻤﺘﻪ و ﺣﻼوة ﻣﻨﻄﻘﻪ‬‫و ﮐﺜﺮة ﻣﺤﻔﻮﻇﺎﺗﻪ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻗـﺪم راﺳـﺦ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن رﺟﻊ اﻟﯽ ﻗﺰوﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻟﺰم اﻟﻌﺒﺎدة اﻟﯽ ان ﻣﺎت‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن در ﺳـﻨﮥ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﻮاﻋﻆ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﻗـﺪم ﺑﻐـﺪاد و درس ﺑﺎﻟﻨﻈﺎﻣـﮥ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻟﺨﻼف و اﻻﺻﻮل و‬‫اﻟﻮﻋﻆ و روي ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺒﺎرا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪317 :‬‬‫و ﻧﻔﻖ ﮐﻼـﻣﻪ ﻟﺤﺴﻦ ﺳـﻤﺘﻪ و ﺣﻼـوة ﻣﻨﻄﻘﻪ و ﮐﺜﺮة ﻣﺤﻔﻮﻇﺎﺗﻪ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻗـﺪم راﺳـﺦ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن ﻋـﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ رﺟﻊ اﻟﯽ‬‫ﻗﺰوﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﻟﺰم اﻟﻌﺒـﺎدة اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﻓﯽ ﻣﺤّﺮم اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺷـﯿﺦ ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺠﺰري در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻘﺮا ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻣﻘﺮء‬‫ﻣﺘﺼـّﺪر ﺻﺎﻟـﺢ ﺧّﯿﺮ ﻟﻪ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑﻌﻠﻮم ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺒﯿﺎن ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻘﺮآن رّدا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻠﻮﻟـّﯿ ﮥ و اﻟﺠﻬﻤـّﯿ ﮥ اﻗﺮء اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻻﺑﯽ ﻣﻬﺮان ﻋﻦ‬‫زاﻫﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺸﺤﺎﻣﯽ و ﻗﺮأ ﺑﺎﻟّﺮواﯾﺎت ﻋﻠﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﺑﻦ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤّﻤﺪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﻮارس اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﻟﯿﺎس ﺑﻦ ﺟﺎﻣﻊ و ﻋﺒﺪان ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﺼـﺮي ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻋﻦ ﻧﺤﻮ ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫و ﺟﻤـﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿـﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي در ﻃﺒﻘـﺎت ﺷـﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑـﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳـﻒ ﻟا ﻘﺰوﯾﻨﯽ‬‫اﻟﻄﺎﻟﻘـﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﻌﻠﻮم ﻣﺘﻌـّﺪدة ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺛﻢ ﺻﺎر ﻣﻌﯿـﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﻠﮑـﺪاد ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺴﺎﺑﻖ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻻﺻﻞ و‬‫ﺳﻤﻊ و ﺣﺪث وﻟﺪ ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ او اﺣﺪي ﻋﺸﺮة ذﮐﺮه اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮ واﻓﺮ اﻟﺤّﻆ‬‫ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻟﺸـﺮع ﺣﻔﻈﺎ و ﺟﻤﻌﺎ و ﻧﺸـﺮا ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﯿﻢ و اﻟﺘﺬﮐﯿﺮ و اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و ﮐﺎن ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺰال رﻃﺒﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ ﺗﻼوة اﻟﻘﺮآن و‬‫ﮐﺎن ﯾﻌﻘﺪ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﻮﻋﻆ ﻟﻠﻌﺎّﻣﮥ ﻓﯽ ﺛﻠﺜﮥ اﯾﺎم ﻣﻦ اﻻﺳﺒﻮع ﻣﻨﻬﺎ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻓﺘﮑّﻠﻢ ﯾﻮﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ و ﮐﺎن اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪318 :‬‬‫اﻟﻤﺤﺮم ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و اﺳﺘﻄﺮد اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو اﱠﺗُﻘﻮا َﯾْﻮﻣًﺎ ﺗُْﺮَﺟُﻌﻮَن ﻓِﯿِﻪ ِإﻟَﯽ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫و ذﮐﺮ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺎ ﻋﺎش ﺑﻌﺪ ﻧﺰول ﻫﺬه اﻵﯾﮥ اﻟّﺎ ﺳـﺒﻌﮥ اّﯾﺎم ﻓﻠّﻤﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺣّﻢ و ﻟﻢ ﯾﻌﺶ ﺑﻌﺪﻫﺎ اﻟّﺎ ﺳﺒﻌﮥ‬‫اّﯾـﺎم ﻓـﺎﻧّﻪ ﻣـﺎت ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ و دﻓﻦ ﯾﻮم اﻟـّﺴ ﺒﺖ و ذﻟـﮏ ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ اﻻﺗﻔﺎﻗـﺎت و ﮐـﺎﻧّﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺎل ﻓﺎﻧّﻪ ﺣﺎن وﻗﺖ اﻻرﺗﺤﺎل ﻗﺎل و ﻟﻘﺪ‬‫ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟـﺪار ﺑﮑﺮة ذﻟـﮏ اﻟﯿﻮم ﻋﻠﯽ ﻗﺼـﺪ اﻟﺘﻌﺰﯾـﮥ و اﻧﺎ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﻣﺘﻔّﮑﺮ و ﻣﻤﺎ اﺻﺎﺑﻪ ﻣﻨﮑﺴـﺮ إذ وﻗﻊ ﻓﯽ ﺧﺎﻃﺮي ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧـّﯿ ﮥ و ﻓﮑﺮ‬‫روّﯾﮥ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮ و ﻫﻮ ﺑﮑﺖ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻮﯾﻠﻬﺎ و ﻋﻮﯾﻠﻬﺎ ﻟﻮﻓﺎة اﺣﻤﺪﻫﺎ اﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻠﻬﺎ ﮐﺎن ﻗﺎﺋﻼ ﯾﮑﻠّﻤﻨﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺛﻢ اﺿﻔﺖ إﻟﯿﻪ اﺑﯿﺎﺗﺎ ﺑﺎﻟّﺮوّﯾﮥ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺒﻪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻌّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸﺮة او اﺣﺪي ﻋﺸﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﺻﺎر ﻣﻌﯿﺪ‬‫درﺳﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﮑـﺪاد اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﻗﺮأ ﺑﺎﻟّﺮواﯾـﺎت ﻋﻠﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﺒﯿﺎن ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻘﺮآن رّدا ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 151‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﻠﻮﻟﯿﮥ و اﻟﺠﻬﻤّﯿﮥ و ﺻﺎر رﺋﯿﺲ اﻻﺻﺤﺎب و ﻗﺪم ﺑﻐﺪاد ﻓﻮﻋﻆ ﺑﻬﺎ و ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻗﺒﻮل ﺗﺎّم و ﮐﺎن ﯾﺘﮑﻠّﻢ ﯾﻮﻣﺎ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﯾﻮﻣﺎ و ﯾﺤﻀﺮ‬‫اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ وراء اﻻﺳـﺘﺎر و ﯾﺤﻀـﺮ اﻟﺨﻼﺋﻖ و اﻻﻣﻢ و وﻟّﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻨﻈﺎﻣﯿﮥ ﺑﺒﻐﺪاد ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳﺘﯿﻦ أﺑﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ذﮐﺮه‬‫اﻻﻣﺎم اﻟّﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻟﯽ و ﻗﺎل ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮ واﻓﺮ اﻟﺤّﻆ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻟﺸـﺮع ﺣﻔﻈﺎ و ﺟﻤﻌﺎ و ﻧﺸـﺮا ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﯿﻢ و اﻟّﺘﺬﮐﯿﺮ و اﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ و‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﻨﺬري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪319 :‬‬‫و ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ اﻧﻪ ﮐـﺎن ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺰال رﻃﺒﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻦ ﺗﻼوة اﻟﻘﺮآن ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳـﻨﮥ ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و‬‫ﻗﯿـﻞ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ ﻗـﺎل اﻟـّﺴ ﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬـﺎج و ذﮐﺮ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺣﻈﺎﺋﺮ اﻟﻘـﺪس ﻟﺮﻣﻀﺎن ارﺑﻌـﮥ و ﺳﺘﯿﻦ اﺳـﻤﺎ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﻤﻠﻘﺐ رﺿـﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸﺮة و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺑﻘﺰوﯾﻦ و ﻗﯿﻞ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸﺮة و‬‫ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﺑﯿﻪ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻔﺮاوي و زاﻫﺮ اﻟّﺸﺤﺎﻣﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ ﺑﻦ اﻟﻘﺸﯿﺮي و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒﺎر اﻟﺨﻮاري و ﻫﺒـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒﺴـﺮي و وﺟﯿﻪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ و أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﺑﻦ اﻟﺒﻄﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺑﻐﺪاد و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﻘﺮﺷﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻬﺪ اﻟﻮاﺳﻄﯽ و اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و اﻻﻣﺎم اﻟﺮاﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ درس‬‫ﺑﺒﻠـﺪه ﻣّﺪة ﺛﻢ ﺑﺒﻐﺪاد ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ﺛﻢ اﻟﯽ ﺑﻐﺪاد و درس ﺑﺎﻟﻨﻈﺎﻣّﯿﮥ و ﺣﺪث ﺑﮑﺒﺎر اﻟﮑﺘﺐ ﮐﺘﺎرﯾﺦ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود و ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ و ﻣﺴـﻨﺪ اﺳـﺤﺎق و ﻏﯿﺮﻫﺎ و اﻣﻠﯽ ﻋّﺪة ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر ﮐﺎن رﺋﯿﺲ اﺻﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻟﺨﻼف و‬‫اﻻﺻﻮل و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﻮﻋﻆ و اﻟﺰﻫﺪ و ﺣﺪث ﻋﻨﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻣﺎﻟﯿﻪ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﻣﺎم ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﻮﻓﺮ اﻟﺤﻆ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻟﺸـﺮع ﺣﻔﻈﺎ و‬‫ﺟﻤﻌﺎ و ﻧﺸﺮا ﺑﺎﻟﺘﻌﻠﯿﻢ و اﻟﺘﺬﮐﯿﺮ و اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ و ﮐﺎن ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺰال رﻃﺒﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﻼوة اﻟﻘﺮآن و رﺑّﻤﺎ ﻗﺮئ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪320 :‬‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ ﯾﺼـﻠﯽ و ﯾﺼـﻐﯽ اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﻘﻮل اﻟﻘﺎري و ﯾﻨّﺒﻬﻪ إذا زل ﻗﻠﺖ و اﻃﺎل اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ و اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﻪ و دﯾﻨﻪ و روي‬‫ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﺣﮑﺎﯾﮥ ﻣﺒﺴﻮﻃﮥ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﻋّﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﯽ اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ ﺣﺎﺻـﻠﻬﺎ اّن اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﺣﮑﯽ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﺑﻠﯿﺪ اﻟّﺬﻫﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و‬‫اﻧّﻪ ﮐﺎن ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﺎم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺪرﺳـﮥ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻋﺎدة اﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ان ﯾﺴـﺘﻌﺮض اﻟﻔﻘﻬﺎء ﮐﻞ ﺟﻤﻌـﮥ و ﯾﺎﺧﺬ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ ﺣﻔﻈﻮه‬‫ﻓﻤﻦ وﺟـﺪه ﻣﻘـّﺼ ﺮا اﺧﺮﺟﻪ ﻓﻮﺟـﺪ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﻣﻘـّﺼ ﺮا ﻓﺎﺧﺮﺟﻪ ﻓﺨﺮج ﻓﯽ اﻟﻠﯿﻞ و ﻫﻮ ﻻ ﯾـﺪري اﯾﻦ ﯾـﺬﻫﺐ ﻓﻨﺎم ﻓﯽ اﺗّﻮن ﺣّﻤﺎم ﻓﺮاي اﻟّﻨﺒّﯽ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﺘﻔﻞ ﻓﯽ ﻓﻤﻪ ﻣﺮﺗﯿﻦ و اﻣﺮه ﺑﺎﻟﻌﻮد اﻟﯽ اﻟﻤﺪرﺳﮥ ﻓﻌﺎد و وﺟﺪ اﻟﻤﺎﺿﯽ ﻣﺤﻔﻮﻇﺎ و اﺣﺘّﺪ ذﻫﻨﻪ ﺟﺪا ﻗﺎل ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم‬‫اﻟﺠﻤﻌـﮥ و ﮐـﺎن ﻣﻦ ﻋـﺎدة اﻻﻣـﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ان ﯾﻤﻀـﯽ اﻟﯽ ﺻـﻼة اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻓﯽ ﺟﻤـﻊ ﻣﻦ ﻃﻠﺒﺘﻪ ﻓﯿﺼـﻠﯽ ﻋﻨـﺪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻻﺳـﮑﺎف اﻟﺰاﻫﺪ ﻗﺎل ﻓﻤﻀﯿﺖ ﻣﻌﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺟﻠﺲ ﻣﻊ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺗﮑﻠﻢ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﺨﻼف و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ‬‫ﺳﺎﮐﺘﻮن ﺗﺎّدﺑﺎ ﻣﻌﻪ و ﻟﺼﻐﺮ ﺳﻨﯽ و ﺣّﺪة ذﻫﻨﯽ اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯿﻪ و أﻧﺎزﻋﻪ و اﻟﻔﻘﻬﺎء ﯾﺸﯿﺮون اﻟّﯽ ﺑﺎﻻﻣﺴﺎك و اﻧﺎ ﻻ اﻟﺘﻔﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ دﻋﻮه ﻓﺎّن ﻫﺬا اﻟّﺬي ﯾﻘﻮﻟﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻣﻨﻪ اﻧّﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟّﺬي ﻋﻠّﻤﻪ ﻗﺎل و ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﺎ أراد و ﻓﻬﻤﺖ و ﻋﻠﻤﺖ اﻧّﻪ ﻣﮑﺎﺷﻔﮥ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ اﻟﻨّﺠﺎر و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﻣﻊ ﮐﺜﺮة اﺷـﺘﻐﺎﻟﻪ ﺑﺪوام اﻟﺼـﯿﺎم ﯾﻔﻄﺮ ﮐﻞ ﻟﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺮص واﺣﺪ و ﺣﮑﯽ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ دﻋﯽ اﻟﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻨﻈﺎﻣّﯿﮥ ﺟﺎء‬‫ﺑﺎﻟﺤﻠﻘـﮥ و ﺣﻮﻟﻪ اﻟﻔﻘﻬـﺎء و ﻫﻨـﺎك اﻟﻤـﺪرﺳﻮن و اﻟـّﺼ ﺪور و اﻷﻋﯿـﺎن ﻓﻠّﻤـ ﺎ اﺳـﺘﻘﺮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﺳـّﯽ اﻟﺘـﺪرﯾﺲ و دﻋﺎ دﻋﺎء اﻟﺨﺘﻤـﮥ اﻟﺘﻔﺖ اﻟﯽ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﺸﺮوع ﻓﯽ اﻟﻘﺎء اﻟّﺪرس و ﻗﺎل ﻣﻦ أّي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪321 :‬‬‫ﮐﺘﺐ درس ﻟا ﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ ﺗﺤـّﺒ ﻮن ان اذﮐﺮ ﻓﻌّﯿﻨﻮا ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﻘـﺎل ﻣﻦ أّي ﺳﻮرة ﺗﺮﯾـﺪون ﻓﻌّﯿﻨﻮا و ذﮐﺮ ﻟﻬﻢ ﻣـﺎ أرادوا و ﮐـﺬﻟﮏ ﻓﻌـﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و‬‫اﻟﺨﻼف ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﻋﯿﻦ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻟﻪ ﻓﻌﺠﺒﻮا ﻟﮑﺜﺮة اﺳـﺘﺤﻀﺎره ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟّﻨﺠﺎر ﺣـّﺪﺛﻨﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟّﺼﻮﻓﯽ ﻗﺎل ﺻـﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ‬‫اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﺑﺎﻟﻨﺎس اﻟّﺘﺮاوﯾﺢ ﻓﯽ ﻟﯿﺎﻟﯽ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن و ﮐﺎن ﯾﺤﻀﺮ ﻋﻨﺪه ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺨﺘﻢ دﻋﺎ و ﺷﺮع ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻘﺮآن ﻣﻦ اّوﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 152‬از ‪324‬‬‫و ﻟﻢ ﯾﺰل ﯾﻔـّﺴ ﺮ ﺳﻮرة ﺣﺘﯽ ﻃﻠﻊ اﻟﻔﺠﺮ ﻓﺼـﻠّﯽ ﺑﺎﻟّﻨﺎس ﺻﻼة اﻟﻔﺠﺮ ﺑﻮﺿﻮء اﻟﻌﺸﺎء و ﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻐﺪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟّﻨﻈﺎﻣّﯿﮥ و ﮐﺎن ﻧﻮﺑﺘﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻠﻮس ﺑﻬـﺎ ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﻋـﺎدﺗﻪ و ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ اﻻﻣﯿﺮ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻗﯿﻤﺎز و اﻷﻋﯿﺎن ﻓـﺬﮐﺮ ﻟﻬﻢ اّن اﻟﺸـﯿﺦ ﻟﯿﻠﺘﺌـﺬ ﻓـّﺴ ﺮ‬‫اﻟﻘﺮآن ﮐﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ واﺣـﺪ ﻓﻘﺎل ﻗﻄﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻐﺮاﻣـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ واﺟﺒﮥ ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ اﻟﺸـﯿﺦ و ﻗﺎل ان اﻻﻣﯿﺮ اوﺟﺐ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﺎن ﮐﺎن ﻻ‬‫ﯾﺸﻖ ﻋﻠﯿﮑﻢ و ﻓﯿﻨـﺎ ﺑﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻻ ﺑﻞ ﻧﺆﺛﺮ ذﻟﮏ ﻓﺸـﺮع و ﻓـّﺴ ﺮ اﻟﻘﺮآن ﻣﻦ اّوﻟﻪ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﻌﯿـﺪ ﮐﻠﻤـﮥ ﻣﻤﺎ ذﮐﺮ ﻟﯿﻼ ﻓﺎﺑﻠﺲ اﻟﻨﺎس‬‫ﻣﻦ ﻗـّﻮة ﺣﻔﻈﻪ و ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ ﻗـﺎل اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﮑﯿﻨﮥ ﻟﻤـﺎ اﻇﻬﺮ اﺑﻦ اﻟﺼـﺎﺣﺐ اﻟﺮﻓﺾ ﺑﺒﻐـﺪاد ﺟـﺎءﻧﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻦ ﻟﯿﻼـ ﻓﻮدﻋﻨﯽ و ذﮐﺮ اﻧّﻪ‬‫ﻣﺘﻮّﺟﻪ اﻟﯽ ﺑﻼده ﻓﻘﻠﺖ اﻧّﮏ ﻫﻬﻨﺎ ﻃّﯿﺐ و ﺗﻨﻔﻊ اﻟّﻨﺎس ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ان اﻗﯿﻢ ﺑﺒﻠﺪة ﯾﺠﻬﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺴّﺐ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﺛﻢ ﺧﺮج ﻣﻦ ﺑﻐـﺪاد اﻟﯽ ﻗﺰوﯾﻦ و ﮐـﺎن آﺧﺮ اﻟﻌﻬـﺪ ﺑﻪ ﻗﻠﺖ اﻗﺎم ﺑﻘﺰوﯾﻦ ﻣﻌّﻈﻤﺎ ﻣﺤﺘﺮﻣﺎ اﻟﯽ ان ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﺮاﻓﻌّﯽ ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻟﯽ ﮐﺎن‬‫ﯾﻌﻘﺪ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﻟﻠﻌﺎّﻣﮥ ﺛﻼث ﻣّﺮات ﻓﯽ اﻻﺳﺒﻮع اﺣﺪاﻫﺎ ﺻﺒﯿﺤﮥ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻓﺘﮑّﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪322 :‬‬‫ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸﺮ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓِﺈْن َﺗَﻮﻟﱠْﻮا َﻓُﻘْﻞ َﺣْﺴﺒَِﯽ اﻟﱠﻠُﻪ ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ‬‫و ذﮐﺮ اﻧّﻬﺎ ﻣﻦ اواﺧﺮ ﻣﺎ ﻧﺰل و ﻋّﺪ اﻵﯾﺎت اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ آﺧﺮا ﻣﻨﻬﺎ اﻟ َْﯿْﻮَم َأْﮐَﻤﻠُْﺖ ﻟَُﮑْﻢ ِدﯾَﻨُﮑْﻢ َو َأﺗ َْﻤْﻤُﺖ‬‫و ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻮرة اﻟﻨﺼﺮ و ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو اﱠﺗُﻘﻮا َﯾْﻮﻣًﺎ ﺗُْﺮَﺟُﻌﻮَن ﻓِﯿِﻪ ِإﻟَﯽ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫و ذﮐﺮ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﺎ ﻋﺎش ﺑﻌـﺪ ﻧﺰول ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ اﻟّﺎ ﺳـﺒﻌﮥ اﯾﺎم ﻗﺎل اﻟّﺮاﻓﻌﯽ و ﻟﻤﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺣّﻢ و ﻣﺎت ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻤﻌﮥ اﻻﺧﺮي و ﻟﻢ ﯾﻌﺶ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ اﻻ ﺳـﺒﻌﮥ اّﯾﺎم ﻗﺎل و ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ اﻻﺗﻔﺎﻗﺎت ﻗﺎل و ﮐﺎﻧّﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺎل و اﻧّﻪ ﺣﺎن وﻗﺖ اﻻرﺗﺤﺎل‬‫و دﻓﻦ ﯾﻮم اﻟّﺴـ ﺒﺖ ﻗﺎل و ﻟﻘـﺪ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟﺪار ﺑﮑﺮة ذﻟﮏ اﻟﯿﻮم ﻋﻠﯽ ﻗﺼﺪ اﻟﺘﻌﺰﯾﮥ و اﻧﺎ ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﻣﺘﻔّﮑﺮ و ﻣّﻤﺎ اﺻﺎﺑﻪ ﻣﻨﮑﺴـﺮ إذ وﻗﻊ ﻓﯽ‬‫ﺧﻠﺪي ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﯿﮥ و ﻓﮑﺮ روّﯾﮥ ﺑﮑﺖ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻮﯾﻠﻬﺎ و ﻋﻮﯾﻠﻬﺎ ﻟﻮﻓﺎة اﺣﻤﺪﻫﺎ اﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﻬﺎ ﮐﺄّن اﺣﺪا ﯾﮑّﻠﻤﻨﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺛﻢ اﺿـﻔﺖ إﻟﯿﻪ اﺑﯿﺎﺗﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺮوّﯾﮥ ذﻫﺒﺖ ﻋﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ داود ﻣﺎﻟﮑﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﻄﺎﻟﻘﺎﻧﯽ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻨﺠﺎر ﮐﺎن رﺋﯿﺲ اﺻﺤﺎب اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻟﺨﻼف و اﻻﺻﻮل و اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ و اﻟﻮﻋﻆ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺤﻔﻮظ اﻣﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ وﻋﻆ و ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺮاوي و‬‫زاﻫﺮ اﻟّﺸـ ﺤﺎﻣﯽ و ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻨﺪي و أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﺑﻦ اﻟﺒّﻄﯽ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﮑﺪاد و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣّﮑﯽ و درس ﺑﺒﻠﺪه و ﺑﺒﻐﺪاد و ﺣﺪث ﺑﺎﻟﮑﺘﺐ‬‫اﻟﮑﺒﺎر و وﻟّﯽ ﺗﺪرﯾﺲ اﻟﻨﻈﺎﻣّﯿﮥ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎدة و اﻟّﺼﻠﻮة داﺋﻢ اﻟّﺬﮐﺮ داﺋﻢ اﻟّﺼﻮم ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪323 :‬‬‫ﻓﯽ ﮐﻞ ﯾﻮم ﺧﺘﻤـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﮐﺎن ﻟﻪ ﯾـﺪ ﺑﺎﺳـﻄﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﻈﺮ و اﻃﻼع ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ‬‫اﻟﺒﻐـﺪادي ﮐﺎن ﯾﻌﻤﻞ ﻓﯽ اﻟﯿﻮم و اﻟّﻠﯿﻞ ﻣﺎ ﯾﻌﺠﺰ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻋﻦ ﻋﻤﻠﻪ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﺮم ﺳـﻨﮥ‬‫ﺗﺴـﻌﯿﻦ اﮔﺮ ﺑﻌـﺪ ﺳـﻤﺎع اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺪاﺋـﺢ زاﻫﺮه ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺤّﯿﺮ ﻋﻘﻮل و اﻟﺒﺎب و ﻣﻮرث ﻋﺠﺐ ﻋﺠﺎﺑﺴﺖ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ او‬‫در ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻘﺒﻮل ﻃﺒﺎﺋﻊ ﺑـﺪاﺋﻊ اوﻟﯿﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺤـﺬوم اﻟﻔﺤﻮل ﻧﺸﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮاي ﺗﺼﺪﯾﻖ اﻓﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺎﻟﻪ رزﯾﻨﻪ ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ را از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ و ارﺑﺎب ﻓﻀﻞ و ﺑﺮاﻋﺖ ﺧﺎرج ﺳﺎزﻧـﺪ و او را ﺑﺰﻣﺮه ﻣﺒﺘـﺪﻋﯿﻦ و ﻫﺎﻟﮑﯿﻦ اﻧﺪازﻧﺪ‬‫ﮐﺮا ﺗﺎب و ﻃﺎﻗﺘﺴﺖ ﮐﻪ دﺳﺖ از اﺗﺒﺎع و ﺗﻘﻠﯿـﺪ و اﻗﺘﻔﺎي اﺛﺮ ﺣﻤﯿﺪﺷﺎن ﺑﺮدارد ﯾﺎ دﺳﺖ رّد ﺑﺮ ﺳـﯿﻨﻪ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪﺷﺎن ﮔﺬارد ﮐﻪ ﺣﺎﻣﯽ‬‫ﮐﺎﻣﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼقاﻧﺪ و ﻣﺆﯾﺪ ﻣﻘﺘﺪاي اﻓﺎق ﻫﺮ ﭼﻪ از زﺑﺎن ﮔﻬﺮﻓﺸﺎن ﺷﺎن ﺑﺮآﻣﺪ ﻻﺋﻖ آﻓﺮﯾﻦ و ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺳﺖ ﻧﻪ ﺳﺰاي ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ‬‫‪ -18‬ﻋﻤﺮ ﻣﻼ أردﺑﯿﻠﯽ‬‫وﺟﻪ ﻫﯿﺠﺪﻫﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀـﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤّﻠﺎ اﻻردﺑﯿﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 153‬از ‪324‬‬‫وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﻌﺒـﺪﯾﻦ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻬﻤﯽ اﻟﺤﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در ﮐﺘﺎب اﻧﻮار ﺑﺪرﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﻤﺎ اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺧﺼﺎﺋﺼﻪ أي ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻮﺳﯿﻠﮥ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن ﻋﻤﺮ ﻣﻠّﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﻋﺒﺎرت ﻣﺤّﺐ ﻃﺒﺮي ﻫﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪324 :‬‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻬﺬا اﻟﺤﻀـﺮ اﻟﻤّﻠﺎ اﻟﻤﻠﯽ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻟﺒﺮاﻋﮥ اﻟﻤﺎﻫﺮ اﻟﺤﺎذق ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﻨﺎﻋﮥ اﻟﻘﺎرع ﻣﻦ اﻟﮑﻤﺎل ﺛﻼﻋﻪ روي اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟا ﺸـﺮﯾﻒ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﯿﻦ أﺋّﻤـ ﮥ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻓﺴّﻮده وﺟﻮه اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﻤﻨﻬﻤﮑﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﻈﺎﻋﮥ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻮﯾﻦ ﻻﺑﺪاء ﺻـﻨﻮف اﻟﺸـﻨﺎﻋﮥ و ﻣﺤﺘﺠﺐ‬‫ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻠّـﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ از اﺟﻠّﻪ ﺻـﺎﻟﺤﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳﺖ و ﺗﻌـّﯿ ﺪ ﺑﻌﯿـﺪ وﻻـدت ﺳـﺮاﭘﺎ ﺳـﻌﺎدت ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اّوﻻ او ﺑﻌﻤﻞ آورده و ﺑﺴﯿﺎري از اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم و أﺋّﻤﻪ اﻋﻼم ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﺎو درﯾﻦ ﺑﺎب اﻗﺘﺪا ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺳـﻼﻣﺖ اﻟﱠﻠﻪ در اﺷـﺒﺎع اﻟﮑﻼـم ﻓﯽ اﺛﺒﺎت ﻋﻤﻞ اﻟﻤﻮﻟـﺪ و اﻟﻘﯿﺎم ﮔﻔﺘﻪ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ در ﺳـﺒﻞ‬‫اﻟﻬﺪي و اﻟّﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﺴﯿﺮت ﺷﺎﻣﯿﺴﺖ آﻧﭽﻪ در اﺛﺒﺎت ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟﺪ ﺷﺮﯾﻒ رﻗﻢ زدهاﻧﺪ ﻗﺪري از آن ﻫﻢ ﺑﺤﯿﺎزة‬‫اﻟﺘﻘﺎط ﻣﯽرﺳـﺪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ اﻗﺎوﯾﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻋﻤﻞ اﻟﻤﻮﻟـﺪ اﻟﺸـﺮﯾﻒ و اﺟﺘﻤﺎع اﻟﻨﺎس ﻟﻪ و ﻣﺎ ﯾﺤﻤـﺪ ﻣﻦ ذﻟﮏ و ﻣﺎ ﯾـﺬّم ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟـّﺴ ﺨﺎوي ﻓﯽ ﻓﺘﺎواه ﻋﻤﻞ اﻟﻤﻮﻟﺪ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻟﻢ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻒ اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻓﯽ اﻟﻘﺮون اﻟّﺜﻠﺜﮥ اﻟﻔﺎﺿﻠﮥ و اﻧّﻤﺎ ﺣﺪث‬‫ﺑﻌـﺪﻫﺎ ﺛّﻢ ﻻـ زال اﻫﻞ اﻻﺳـﻼم ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻗﻄﺎر و اﻟﻤـﺪن اﻟﮑﺒﺎر ﯾﺤﺘﻔﻠﻮن ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ ﻣﻮﻟـﺪه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﻌﻤﻞ اﻟﻮﻻﺋﻢ اﻟﺒـﺪﯾﻌﮥ‬‫اﻟﻤﺸـﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﻮر اﻟﺒﻬﯿﺠـﮥ اﻟﺮﻓﯿﻌـﮥ و ﯾﺘﺼّﺪﻗﻮن ﻓﯽ ﻟﯿﺎﻟﯿﻪ ﺑﺎﻧﻮاع اﻟّﺼﺪﻗﺎت و ﯾﻈﻬﺮون اﻟﺴـﺮور و ﯾﺰﯾﺪون ﻓﯽ اﻟﻤﺒّﺮات و ﯾﻌﺘﻨﻮن ﺑﻘﺮاءة‬‫ﻣﻮﻟﺪه اﻟﮑﺮﯾﻢ و ﯾﻈﻬﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ ﻓﻀﻞ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﯽ ان ﻧﻘﻞ ﻓﯽ اﻻﺷﺒﺎع ﻋﻦ اﻟّﺴﯿﺮة اﻟﺸﺎﻣﯿﮥ ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﯽ ﺷﺎﻣﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺒﺎﻋﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪325 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻧﮑﺎر اﻟﺒﺪع و اﻟﺤﻮادث ﻗﺎل اﻟّﺮﺑﯿﻊ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﻤﺤّﺪﺛﺎت ﻣﻦ اﻻﻣﻮر ﺿـﺮﺑﺎن اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻣﺎ اﺣﺪث ﻣﻤﺎ ﯾﺨﺎﻟﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ‬‫او ﺳـﻨﮥ او اﺛﺮا و اﺟﻤﺎﻋﺎ ﻓﻬﺬه اﻟﺒﺪﻋﮥ ﻫﯽ اﻟـّﻀ ﻼﻟﮥ و اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻣﺎ اﺣﺪث ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺮ ﻻ ﺧﻼف ﻓﯿﻪ ﻻﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻓﻬﯽ ﻣﺤﺪﺛﮥ ﻏﯿﺮ ﻣﺬﻣﻮﻣﮥ ﻗﺎل‬‫ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻗﯿﺎم رﻣﻀﺎن ﻧﻌﻤﺖ اﻟﺒﺪﻋـﮥ ﻫـﺬه ﯾﻌﻨﯽ اﻧّﻬﺎ ﻣﺤﺪﺛـﮥ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ و إذا ﮐﺎﻧﺖ ﻓﻠﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ رّد ﻟﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﻓﺎﻟﺒﺪع اﻟﺤﺴـﻨﮥ‬‫ﻣّﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺟﻮاز ﻓﻌﻠﻬﺎ و اﻻﺳـﺘﺤﺒﺎب ﻟﻬﺎ و رﺟﺎء اﻟّﺜﻮاب ﻟﻤﻦ ﺣﺴﻨﺖ ﻧّﯿﺘﻪ ﻓﯿﻬﺎ و ﻫﯽ ﮐّﻞ ﻣﺒﺘﺪع ﻣﻮاﻓﻖ ﻟﻘﻮاﻋﺪ اﻟّﺸﺮﻋّﯿﮥ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻟﺸﯽء‬‫ﻣﻨﻬﺎ و ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﻓﻌﻠﻪ ﻣﺤـﺬور ﺷـﺮﻋﯽ و ذﻟﮏ ﻧﺤﻮ ﺑﻨﺎء اﻟﻤﻨﺎﺑﺮ و اﻟّﺮﺑﻂ و اﻟﻤـﺪارس و ﺧﺎﻧﺎت اﻟّﺴﺒﯿﻞ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻧﻮاع اﻟﺒّﺮ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ‬‫ﺗﻌﻬﺪ ﻓﯽ اﻟّﺼﺪر اﻻّول ﻓﺎﻧّﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ﻟﻤﺎ ﺟﺎءت ﺑﻪ اﻟّﺴﻨﮥ ﻣﻦ اﺻﻄﻨﺎع اﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻤﻌﺎوﻧﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺒّﺮ و اﻟﺘﻘﻮي و ﻣﻦ اﺣﺴﻦ اﻟﺒﺪع ﻣﺎ ﺑا ﺘﺪع ﻓﯽ‬‫زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫـﺬا ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻘﺒﯿﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﻔﻌﻞ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ ارﺑﻞ ﮐّﻞ ﻋﺎم ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﻤﻮاﻓﻖ ﻟﯿﻮم ﻣﻮﻟـﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ اﻟّﺼﺪﻗﺎت و‬‫اﻟﻤﻌﺮوف و اﻇﻬـﺎر اﻟّﺰﯾﻨـﮥ و اﻟـّﺴ ﺮور ﻓﺎّن ذﻟﮏ ﻣﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺴﺎن اﻟﯽ اﻟﻔﻘﺮاء ﯾﺸـﻌﺮ ﺑﻤﺤـّﺒ ﮥ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺗﻌﻈﯿﻤﻪ و‬‫اﺟﻼﻟﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﺐ ﻓﺎﻋﻠﻪ و و ﺷـﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻣّﻦ ﺑﻪ ﻣﻦ اﯾﺠﺎد رﺳﻮﻟﻪ اﻟّﺬي ﻫﻮ رﺣﻤﮥ ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﮐﺎن اّول ﻣﻦ‬‫ﻓﻌﻞ ﺑﺎﻟﻤﻮﺻﻞ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤّﻠﺎ اﺣﺪ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و ﺑﻪ اﻗﺘﺪي ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ و ﻏﯿﺮه رﺣﻤﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل‬‫ﻓﯽ اﻻﺷﺒﺎع و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﻗﻮل ﺷﯿﺦ ﻧﺼﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﻪ اﺗﻔﺎق درﯾﻦ روز و اﻇﻬﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪326 :‬‬‫ﺳﺮور ﺑﻔﺮح دﺧﻮل آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ در وﺟﻮد و اﺗّﺨﺎذ ﺳﻤﺎع ﺧﺎﻟﯽ از ﻣﺴﺘﻨﮑﺮات ﺷﺮﻋّﯿﻪ و اﻧﺸﺎد اﻣﻮر ﻣﺸﻮﻗﻪ آﺧﺮت‬‫اﯾﻦ اﺟﺘﻤﺎع ﺣﺴﻦ ﻣﻮﺟﺐ ﺛﻮاب ﻗﺎﺻﺪ ﻋﺎﻣﻞ آﻧﺴﺖ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ آﻧﭽﻪ از اﻣﺎم ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻮ ﺷﺎﻣﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴـﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 154‬از ‪324‬‬‫دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊ ﺑﺮاي دﻓﻊ اﻧﮑﺎر ﻣﻨﮑﺮﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻪ ﻧﯿﺰ ﺗﻘﺴـﯿﻢ ﺑـﺪﻋﺖ ﺑﺤﺴـﻨﻪ و ﺳـّﯿﺌﻪ ﺛﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ از اﺣﺴﻦ ﺑﺪﻋﺎﺗﺴﺖ آﻧﭽﻪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ارﺑﻞ ﻫﺮ ﺳﺎل ﻣﻮاﻓﻖ روز وﻻدت اﻧﺤﻀـﺮت ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫از ﺻﺪﻗﺎت و اﻇﻬﺎر زﯾﻨﺖ و ﺳـﺮور و اﺣﺴﺎن ﺑﺎ ﻓﻘﺮا ﻣﻌﻤﻮل و ﻣﺮﺳﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺸﻌﺮ ﺑﻪ ﻣﺤّﺒﺖ آن ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺘﺤﯿﮥ‬‫و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻢ در دل ﻓﺎﻋﻞ و ﺗﺄدﯾﻪ ﺷـﮑﺮ اﯾﺠﺎد رﺳﻮل ﻣﻘﺒﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻤﺴﺖ و اّول ﮐﺴﯽ ﮐﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ اﯾﻦ ﻓﻌﻞ در ﻣﻮﺻﻞ‬‫ﮐﺮد ﺷـﯿﺦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﺻـﻠﺤﺎي ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻮده و ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ و ﻏﯿﺮ آن اﻗﺘﺪا ﻓﻌﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﺑﺰرگ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﺸـﻌﺮ ﺑـﺂﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﺘـﺪاي اﯾﻦ ﻋﻤـﻞ از ﺷـﯿﺦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪﺳﺖ در ﻣﻮﺻـﻞ و ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ و ﻏﯿﺮ آن ﻣﻘﺘـﺪي ﺑﺎﯾﻦ ﺷـﯿﺦ‬‫ﺑﻮدهاﻧـﺪ و از ﮐﻼم دﯾﮕﺮ اﺟّﻠﻪ ﺧﺎّﺻﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺶ ﮔﺬﺷﺖ ﭼﻨﺎن ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺎدي اﯾﻦ ﻓﻌﻞ‬‫ﺣﺴﻦ ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ ﻣﻠﮏ ﻣﻈﻔﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ وﻗﺖ اﺑﻮ اﻟﺨّﻄﺎب ﺑﻦ دﺣﯿﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺠّﻠﺪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻮﻟﺪ ﺑﺮاي او ﻓﺮﻣﻮده و آن ﺳﻠﻄﺎن زﻣﺎن‬‫ﺑﺠﻠـﺪ وي آن ﻫﺰار دﯾﻨﺎر ﺑﺸـﯿﺦ ﻣﻤـﺪوح اﻧﻌﺎم ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮد در ﮐﻼم ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﯿﺮت ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻌﺎرض ﺻـﺮﯾﺢ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮐﻪ اّول‬‫ﺧﻮدش ﻧﻮﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اّول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺣـﺪاث اﯾﻦ ﻋﻤﻞ از ﻣﻠﻮك ﮐﺮد ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻠﺴﺖ و ﺑﻌﺪ از ان ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ اّول اﯾﻦ ﻓﻌﻞ در‬‫ﻣﻮﺻﻞ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪﺳﺖ و ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ و ﻏﯿﺮ آن ﻣﻘﺘﺪي ﺑﺸﯿﺦ ﻣﻤﺪوح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪327 :‬‬‫ﺑﻮدهاﻧﺪ و ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد از اّوﻟّﯿﺖ ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ درﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺧﯿﺮ اّوﻟّﯿﺖ اﺿﺎﻓﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻠﻮﮐﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ در ﺳﻼﻃﯿﻦ‬‫زﻣﺎن اّول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺑﺘـﺪا ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﮐﺮد ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻠﺴﺖ و ﻣﺮاد از اّوﻟّﯿﺖ اﯾﻦ ﻓﻌﻞ در ﻣﻮﺻﻞ ﮐﻪ ﻓﺎﻋﻞ آن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪﺳﺖ اّوﻟّﯿﺖ‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﭘﺲ اﻗﺘـﺪاي ﺻـﺎﺣﺐ ارﺑـﻞ و ﻏﯿﺮ آن از ﻣﻠﻮك و دﯾﮕﺮ ﻋﻮام و ﺧﻮاص ﺑﺸـﯿﺦ ﻣﻤـﺪوح ﺻـﺤﯿﺢ و درﺳﺖ اﺳﺖ و ﻟﻬـﺬا در ﺑﯿﺎن‬‫اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻗﻮل اّول از رﺳﺎﻟﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﺪأ ﮐﻼﻣﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ و اّول ﻣﻦ اﺣﺪث ﻓﻌﻞ ذﻟﮏ ﻣﻘّﯿﺪ ﺑﻘﯿﺪ ﻣﻠﻮك و ﺳـﻼﻃﯿﻦ ﮐﺮده ﺷﺪ و ﻗﯿﺪ‬‫ﻣﻠﻮك در ﻋﺒﺎرت اّول ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﯿﺮت ﺧﻮد ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و آﻧﭽﻪ از ﺷﯿﺦ اﻣﺎم ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺻﺪر اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻘﯿﺪ ﺑﺂﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻤﻞ‬‫ﻣﻮﻟـﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑـﺪﻋﺘﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑـﺪﻋﺖ ﺣﺴـﻨﻪ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺤـﺎﺳﻦ و ﺧـﺎﻟﯽ از ﺿـّﺪ آﻧﻬﺎﺳﺖ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻧﻘﻞ ﻓﺘﻮاي ﺷـﯿﺦ ﺧﻮد و ﺑﯿﺎن‬‫ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺻﻞ دﯾﮕﺮ رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ از اﻧﺲ در ﺧﺼﻮص ﺗﮑﺮار ﻋﻘﯿﻘﻪ و ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎرت ﺷـﺮح ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﻣﺼـﺮح ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟﺪ از‬‫ﺑﺪع ﺣﺴـﻨﻪ اﺳﺖ ﺑﺸـﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از ﻣﻨﮑﺮات ﺷـﺮﻋّﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻮﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺸّﯿﺪ ارﮐﺎن اﺳﺘﺤﺴﺎن و اﺳﺘﺤﺒﺎب ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟﺪﺳﺖ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﯿﺮت ﺷﺎﻣﯽ ﮐﻪ اﻗﻮال ﻋﻠﻤﺎﺋﯽ ﺳﻠﻒ ﺻﺎﻟﺤﯿﻦ را در ﺑﯿﺎن ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟﺪ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده ﺑﺎوج ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﺎﺋﺰ ﮐﻪ‬‫ﺣﺎﻓـﻆ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﺳـﺨﺎوي و ﺣﺎﻓـﻆ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﺟﺰري و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺷﺎﻣﻪ و ﻋﻠّﺎﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻐﺮﺑﻞ ﺻﺎﺣﺐ دّر ﻣﻨﺘﻈﻢ و ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﻓﻀﻞ و ﯾﻮﺳـﻒ‬‫ﺣﺠﺎر و ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﺒّﻄﺎح و اﻣﺎم ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ و اﻣﺎم ﻇﻬﯿﺮ اﻟـّﺪﯾﻦ و ﺷـﯿﺦ ﻧﺼـﯿﺮ اﻟـّﺪﯾﻦ و اﻣﺎم ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﺷـﯿﺦ ﻋﻤﺮ ﻣﻮﺻـﻠﯽ و‬‫ﻣﻠﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎدل ﺻﺎﺣﺐ ارﺑﻞ و اﻣﺎم ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺻـﺪر اﻟّﺪﯾﻦ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺘﻮي و ﺷﺎرح ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﺳﻠﻒ ﺻﺎﻟﺤﯿﻦ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﺳﺘﺤﺴﺎن و اﺳﺘﺤﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪328 :‬‬‫ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟـﺪ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻮدهاﻧـﺪ و ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﯿﺮت ﺷﺎﻣﯽ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﺎﺋﺰ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟـﺪ ﻫﻢ‬‫ﺗﺸـّﺒﺚ ﺑﺬﯾﻞ ﮐﻼﻣﺶ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﻔﺼﯿﻞ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺷﺎﺋﺒﻪ از ﺗﮑﺮار ﻫﻢ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﺮاي ارﻏﺎم آﻧﺎف ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ در‬‫ﮐﺎرﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﺷـﺒﺎع و ﮐﺘﺎب ﺳـﯿﺮت ﻣّﻠﺎ ﻋﻤﺮ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺒﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و‬‫آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻮﺟﻮد ﺑﺎ ﺟﻮد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﺎ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام و آل ﻋﻈﺎم اوﺳﺖ از اﺑﺘﺪاي ﺗﻮﻟﺪ آن ﺟﻨﺎب ﺗﺎ ﻏﺎﯾﺖ وﻓﺎت‬‫آن را ﺳـﯿﺮت ﻧﺎﻣﻨﺪ ﺳﯿﺮت اﺑﻦ اﺳﺤﺎق و ﺳﯿﺮت اﺑﻦ ﻫﺸﺎم و ﺳﯿﺮت ﻣﻼ ﻋﻤﺮ و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﺑﺴﯿﺎر درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺼّﻨﻒ ﺷﺪه و ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻧﺴﺨﻪ‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻣﯿﺮ ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤـّﺪث ﺣﺴـﯿﻨﯽ اﮔﺮ ﺑﻬﻤﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از اﻟﺤﺎق و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻬﺘﺮ از ﻫﻤﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﻦ‬‫ﺑﺎﺑﺴﺖ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺣّﻄﻪ ﻣﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟـّﺼ ﺤﺎح اﻟﺴـّﺘﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﻮارﯾﺦ و اﻟّﺴـ ﯿﺮ ﻓﻬﯽ ﻗﺴـﻤﺎن ﻗﺴﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 155‬از ‪324‬‬‫ﯾﺘﻌﻠّﻖ ﺑﺨﻠﻖ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و اﻻرض و اﻟﺤﯿﻮاﻧﺎت و اﻟﺠﻦ و اﻟّﺸﯿﺎﻃﯿﻦ و اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻷﻧﺒﯿﺎء اﻟﻤﺎﺿﯿﻦ و اﻻﻣﻢ اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و ﯾﺴّﻤﯽ ﺑﺪأ اﻟﺨﻠﻖ و ﻗﺴﻢ‬‫ﯾﺘﻌّﻠﻖ ﺑﻮﺟﻮد اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟﮑﺮام و آﻟﻪ اﻟﻌﻈﺎم ﻣﻦ ﺑﺪأ وﻻدﺗﻪ اﻟﯽ وﻓﺎﺗﻪ و ﯾﺴـّﻤﯽ ﺳـﯿﺮة ﮐﺴـﯿﺮة اﺑﻦ اﺳﺤﺎق و‬‫ﺳﯿﺮة اﺑﻦ ﻫﺸـﺎم و ﺳـﯿﺮة ﻣّﻠـﺎ ﻋﻤﺮ و اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺼـﻨﻔﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب اﯾﻀﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺟـّﺪا ﻗﻠﺖ و ﺣﻤﻠﺘﻬﺎ ﻣـﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺑﺮواﯾﺖ ﻣّﻠﺎ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت وﺟﻮب ﺣّﺐ ﺛﻼﺛﻪ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﻮاﻗﻊ ﺑﺠﻮاب آﯾﮥ ﻣﻮّدت ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻷّن ﻧﻔﯽ وﺟﻮب ﻣﺤّﺒﮥ ﻏﯿﺮ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪329 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﺬب ﻣﻔﺘﺮي‬‫ﻓﻘﺪ روي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ ﻓﯽ ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺷـﮑﺮه واﺟﺐ ﻋﻠﯽ‬‫ﮐّﻞ اّﻣﺘﯽ و اﺧﺮج اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻨﻪ ﻧﺤﻮه و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ اﻟﺴﺎﻋﺪي‬‫و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺧﻀـﺮ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮﺗﻪ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮض ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و‬‫ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠّﯽ ﮐﻤﺎ ﻓﺮض ﻋﻠﯿﮑﻢ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺰﮐﻮة و اﻟّﺼﻮم و اﻟﺤّﺞ‬‫و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﻫﻢ ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺑﺮﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ دﺳﺖ اﻧﺪاﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﻮاب آﯾﻪ ﻣﻮدت ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻮاب دﯾﮕﺮ ﻻ ﺗﺴـﻠﻢ‬‫ﮐﻪ وﺟﻮب ﻣﺤّﺒﺖ ﻣﻨﺤﺼﺮﺳﺖ در ﭼﻬﺎر ﺷﺨﺺ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻠﮑﻪ در دﯾﮕﺮان ﻧﯿﺰ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد‬‫روي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ ﻓﯽ ﻣﺸـﯿﺨﺘﻪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺷـﮑﺮه واﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ‬‫اّﻣﺘﯽ‬‫و روي اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻨﻪ ﻧﺤﻮه و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀﺮ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮض ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠّﯽ ﮐﻤﺎ ﻓﺮض ﻋﻠﯿﮑﻢ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟﺰﮐﺎة و‬‫اﻟّﺼﻮم و اﻟﺤﺞ‬‫و روي اﺑﻦ ﻋﺪّي ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻬﻤﺎ ﻧﻔﺎق‬‫و روي اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﺣّﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻣﻦ اﻻﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻬﻤﺎ ﮐﻔﺮ‬‫و روي اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧّﻪ اﺗﯽ ﺑﺠﻨﺎزة اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺼّﻞ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﻗﺎل اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺒﻐﺾ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺎﺑﻐﻀﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺎت در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪330 :‬‬‫ﭼﻮن ﺷـﯿﻌﻪ را درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم اﻟﺰام اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﻨﻈﻮرﺳﺖ ﺑـﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺟﻤﯿﻊ رواﯾﺎت اﯾﺸﺎن اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺑﯿﮏ رواﯾﺖ‬‫اﯾﺸﺎن اﻟﺰام ﻧﻤﯽﺧﻮرﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ و دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ از ﻣﻠّﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻻ ﯾﺤّﺒﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺎ ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻘﯽ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀـﻨﺎ اﻟّﺎ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺷـﻘّﯽ اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﻤّﻠﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﻤﺤّﺐ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ و اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮﺗﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺳـﺘﻮﺻﻮا ﺑﺎﻫﻠﯽ ﺧﯿﺮا ﻓﺎﻧّﯽ اﺧﺎﺻـﻤﮑﻢ ﻋﻨﻬﻢ ﻏﺪا و ﻣﻦ اﮐﻦ ﺧﺼـﯿﻤﻪ اﺧﺼـﻤﻪ و ﻣﻦ اﺧﺼـﻤﻪ‬‫دﺧﻞ اﻟﻨﺎر‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻨﯽ ﻓﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﻘﺪ اﺗﺨﺬ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻬﺪا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 156‬از ‪324‬‬‫و اﺧﺮج اﻻّول ﻓﻘﻂ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﺷﺠﺮة ﻓﯽ اﻟﺠّﻨﮥ و اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻓﻤﻦ ﺷﺎء اﺗّﺨﺬ اﻟﯽ رﺑّﻪ ﺳﺒﯿﻼ‬‫و اﺧﺮج اﻟﻤﻼـ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﮐـﻞ ﺧﻠﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻋـﺪول ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﯾﻨﻔﻮن ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟـّﺪﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ اﻟﻐﺎﻟﯿﻦ و اﻧﺘﺤﺎل اﻟﻤﺒﻄﻠﯿﻦ و ﺗﺎوﯾﻞ‬‫اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﻦ اﻻ و ان اﺋّﻤﺘﮑﻢ وﻓﺪﮐﻢ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻓﺎﻧﻈﺮوا ﻣﻦ ﺗﻮﻓﺪون‬‫و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻠﮏ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻣﻠّﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻮده و ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺷﺎﻣﻪ‬‫اﻗﺘـﺪا ﺑﻤّﻠـﺎ در ﻋﻤﻞ ﻣﻮﻟـﺪ ﻧﻤﻮده از اﺟّﻠﻪ اﻋﺎﻇﻢ ﺳـﻼﻃﯿﻦ و ﻣﻤـﺪوح اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـّﻨﯿﻪ اﺳﺖ اﺑﻦ اﺛﯿﺮ در ﮐﺎﻣﻞ در ﺳـﻨﻪ ﺗﺴﻊ و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ وﻓﺎة ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ زﻧﮑﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟّﺴـ ّﻨﮥ ﺗﻮّﻓﯽ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ زﻧﮑﯽ ﺑﻦ اﻗﺴـﻨﻘﺮ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﺎم و دﯾﺎر اﻟﺠﺰﯾﺮة و ﻣﺼﺮ ﯾﻮم اﻻرﺑﻌﺎء ﺣﺎدي ﻋﺸﺮ ﺷّﻮال ﺑﻌﻠﮥ اﻟﺨﻮاﻧﯿﻖ و دﻓﻦ ﺑﻘﻠﻌﮥ دﻣﺸﻖ و ﻧﻘﻞ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪331 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟّﺘﯽ اﻧﺸﺄﻫﺎ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻋﻨﺪ ﺳﻮق اﻟﺨﻮاﺻﯿﻦ و ﻣﻦ ﻋﺠﯿﺐ اﻻﺗّﻔﺎق اﻧّﻪ رﮐﺐ ﺛﺎﻧﯽ ﺷّﻮال و اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻌﺾ اﻷﻣﺮاء اﻻﺧﯿﺎر ﻓﻘﺎل‬‫اﻻﻣﯿﺮ ﺳـﺒﺤﺎن ﻣﻦ ﯾﻌﻠﻢ ﻫﻞ ﻧﺠﺘﻤﻊ ﻫﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺎم اﻟﻤﻘﺒﻞ أم ﻻ ﻓﻘﺎل ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻻ ﺗﻘﻞ ﻫﮑﺬا ﺑﻞ ﺳﺒﺤﺎن ﻣﻦ ﯾﻌﻠﻢ ﻫﻞ ﻧﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﺪ ﺷﻬﺮ أم ﻻ‬‫ﻓﻤﺎت ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ اﺣﺪ ﻋﺸﺮ ﯾﻮﻣﺎ و ﻣﺎت اﻻﻣﯿﺮ ﻗﺒﻞ اﻟﺤﻮل ﻓﺎﺧﺬ ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﺑﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻗﺪ اﺗّﺴﻊ ﻣﻠﮑﻪ ﺟّﺪا و‬‫ﺧﻄﺐ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﻦ و ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﻟﻤﺎ دﺧﻠﻬﺎ ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪوﻟـﮥ ﺑﻦ اّﯾﻮب و ﻣﻠﮑﻬﺎ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻃّﺒﻖ‬‫ذﮐﺮه اﻻرض ﺑﺤﺴﻦ ﺳـﯿﺮﺗﻪ و ﻋﺪﻟﻪ و ﻗﺪ ﻃﺎﻟﻌﺖ ﺳـﯿﺮ اﻟﻤﻠﻮك اﻟﻤﺘﻘّﺪﻣﯿﻦ ﻓﻠﻢ ار ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻌﺪ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﺣﺴﻦ‬‫ﻣﻦ ﺳﯿﺮﺗﻪ و ﻻ اﮐﺜﺮ ﺗﺤﺮّﯾﺎ ﻣﻨﻪ ﻟﻠﻌﺪل و ﻗﺪ اﺗﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻫﺮ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر دوﻟﺘﻬﻢ و ﻟﻨﺬﮐﺮ ﻫﻬﻨﺎ ﻧﺒﺬة ﻟﻌﻠﻪ ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫ﻣﻦ ﻟﻪ ﺣﮑﻢ ﻓﯿﻘﺘـﺪي ﺑﻪ ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ زﻫﺪه و ﻋﺒﺎدﺗﻪ و ﻋﻠﻤﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺄﮐﻞ و ﻻ ﯾﻠﺒﺲ و ﻻ ﯾﺘﺼـّﺮف اﻟّﺎ ﻓﯽ اﻟّﺬي ﯾﺨّﺼﻪ ﻣﻦ ﻣﻠﮏ ﮐﺎن‬‫ﻟﻪ ﻗـﺪ اﺷﺘﺮاه ﻣﻦ ﺳـﻬﻤﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﻨﯿﻤـﮥ و ﻣﻦ اﻻـﻣﻮال اﻟﻤﺮﺻـﺪة ﻟﻤﺼﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻟﻘـﺪ ﺷـﮑﺖ إﻟﯿﻪ زوﺟﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﻀﺎﺋﻘـﮥ ﻓﺎﻋﻄﺎﻫﺎ ﺛﻼث‬‫دﮐـﺎﮐﯿﻦ ﻓﯽ ﺣﻤﺺ ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻪ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﻧﺤﻮ اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ دﯾﻨﺎرا ﻓﻠّﻤﺎ اﺳـﺘﻘﻠﺘﻬﺎ ﻗﺎل ﻟﯿﺲ ﻟﯽ اﻟّﺎ ﻫـﺬا و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺑﯿـﺪي اﻧﺎ ﻓﯿﻪ‬‫ﺧﺎزن ﻟﻠﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻻ اﺧﻮﻧﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ﻻ اﺧﻮض ﻧﺎر ﺟﻬّﻨﻢ ﻻﺟﻠﮏ و ﮐﺎن ﯾﺼﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮا ﺑﺎﻟّﻠﯿﻞ و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ اوراد ﺣﺴﻨﮥ و ﮐﺎن ﮐﻤﺎ ﻗﯿﻞ ﺟﻤﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪332 :‬‬‫اﻟّﺸـ ﺠﺎﻋﮥ و اﻟﺨﺸﻮع ﻟﺮﺑّﻪ ﻣـﺎ اﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺮاب ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب و ﮐـﺎن ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣـﺬﻫﺐ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻟﯿﺲ ﻋﻨـﺪه ﻓﯿﻪ ﺗﻌّﺼﺐ و ﺳـﻤﻊ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺳـﻤﻌﻪ ﻃﻠﺒـﺎ ﻟﻼـﺟﺮ و اّﻣﺎ ﻋـﺪﻟﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺘﺮك ﻓﯽ ﺑﻼده ﻋﻠﯽ ﺳـﻌﺘﻬﺎ ﻣﮑﺴﺎ و ﻻ ﻋﺸـﺮا ﺑﻞ اﻃﻠﻘﻬﺎ ﺟﻤﯿﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﺼـﺮ و اﻟﺸﺎم و‬‫اﻟﺠﺰﯾﺮة و اﻟﻤﻮﺻﻞ و ﮐﺎن ﯾﻌﻈﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و ﯾﻘﻒ ﻋﻨﺪ اﺣﮑﺎﻣﻬﺎ و اﺣﻀﺮه اﻧﺴﺎن اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺤﮑﻢ ﻓﻤﻀﯽ ﻣﻌﻪ إﻟﯿﻪ و ارﺳﻞ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﺿﯽ‬‫ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﺸﻬﺮزوري ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺟﺌﺖ ﻣﺤﺎﮐﻤﺎ ﻓﺎﺳﻠﮏ و ﻣﻌﯽ ﻣﺎ ﺗﺴﻠﮏ ﻣﻊ اﻟﺨﺼﻮم و ﻇﻬﺮ ﻟﻪ اﻟﺤّﻖ ﻓﻮﻫﺒﻪ اﻟﺨﺼﻢ اﻟّﺬي اﺣﻀﺮه و‬‫ﻗﺎل اردت ان اﺗﺮك ﻟﻪ ﻣﺎ ﯾّﺪﻋﯿﻪ اﻧﻤﺎ ﺧﻔﺖ ان ﯾﮑﻮن اﻟﺒﺎﻋﺚ ﻟﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻟﮑﺒﺮ و اﻻﻧﻔﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﻀﻮر اﻟﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ ﻓﺤﻀﺮت ﺛﻢ‬‫وﻫﺒﺘﻪ ﻣﺎ ﯾـّﺪﻋﯿﻪ و ﺑﻨﯽ دار اﻟﻌﺪل ﻓﯽ ﺑﻼده و ﮐﺎن ﯾﺠﻠﺲ ﻫﻮ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﯾﻨﺼﻒ اﻟﻤﻈﻠﻮم و ﻟﻮ اﻧّﻪ ﯾﻬﻮدي ﻣﻦ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﻟﻮ اﻧّﻪ وﻟﺪه او‬‫اﮐﺒﺮ اﻣﯿﺮ ﻋﻨﺪه اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ و ﮐﺎن ﯾﮑﺮم اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻫﻞ اﻟّﺪﯾﻦ و ﯾﻌّﻈﻤﻬﻢ و ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻬﻢ و ﯾﺠﻠﺴـﻬﻢ ﻣﻌﻪ و ﯾﻨﺒﺴﻂ ﻣﻌﻬﻢ و ﻻ ﯾﺮّد‬‫ﻟﻬﻢ ﻗﻮﻻ و ﯾﮑﺎﺗﺒﻬﻢ ﺑﺨّﻂ ﯾﺪه و ﮐﺎن وﻗﻮرا ﻣﻬﯿﺒﺎ ﻣﻊ ﺗﻮاﺿﻌﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﺤﺴﻨﺎﺗﻪ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﻏﺰﯾﺮة ﻻ ﯾﺤﺘﻤﻠﻬﺎ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻋﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ اﻟّﺴـ ﻠﻄﺎن ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﺎدل اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺗﺎﺑﮏ زﻧﮑﯽ ﺑﻦ اﻗﺴـﻨﻘﺮ ﺗﻤﻠﮏ ﺣﻠﺐ ﺑﻌﺪ اﺑﯿﻪ ﺛﻢ‬‫اﺧﺬ دﻣﺸﻖ ﻓﻤﻠﮑﻬﺎ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﺳـﻨﮥ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺷﻮال ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن اﺟّﻞ ﻣﻠﻮك زﻣﺎﻧﻪ و اﻋﺪﻟﻬﻢ و ادﯾﻨﻬﻢ و‬‫اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺟﻬﺎدا و اﺳﻌﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﻧﯿﺎه و آﺧﺮﺗﻪ ﻫﺰم اﻟﻔﺮﻧﺞ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة و اﺧﺎﻓﻬﻢ و ﺟّﺮﻋﻬﻢ اﻟﻤّﺪ و ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪333 :‬‬‫ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻟّﺸﻤﺲ و اﺣﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﻘﻤﺮ و ﮐﺎن اﺳﻤﺮ ﻃﻮﯾﻼ ﻣﻠﯿﺤﺎ ﺗﺮﮐّﯽ اﻟّﻠﺤﯿﮥ ﻧﻘﯽ اﻟﺨّﺪ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻤﻬﺎﺑﮥ ﺣﺴﻦ اﻟّﺘﻮاﺿﻊ ﻃﺎﻫﺮ اﻟّﻠﺴﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 157‬از ‪324‬‬‫ﮐﺎﻣﻞ اﻟﻌﻘﻞ و اﻟّﺮأي ﺳﻠﯿﻤﺎ ﻣﻦ اﻟّﺘﮑّﺒﺮ ﺧﺎﺋﻔﺎ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗّﻞ ان ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ اﻟّﺼﻠﺤﺎء اﻟﮑﺒﺎر ﻣﺜﻠﻪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﻠﻮك ﺧﺘﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﺸﻬﺎدة و ﻧّﻮﻟﻪ‬‫اﻟﺤﺴﻨﯽ ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ و زﯾﺎدة ﻓﻤﺎت ﺑﺎﻟﺨﻮاﻧﯿﻖ ﻓﯽ ﺣﺎدي ﻋﺸﺮ ﺷّﻮال‬‫‪ -19‬ﺻﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳّﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺤـﺎرث اﻻـﻋﻮر ﺻـﺎﺣﺐ ﺑﺮاﯾـﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﺎ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﮐﺎن ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻓﻘﺎل ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮﺣﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﺳﺮع ﻣﻦ ان ﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﺖ رﺟﻼ ﺑﺜﻼﺛﮥ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﻬﺬا ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ‬‫آﻟﻪ و ﺑـﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و رﺳﻮﻟﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ رواه اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده اﺑﻮ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬﺬا اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ اﻟّﺼﺎﻟﺢ ذو اﻟﻤﺘﺠﺮ اﻟﺮاﺑﺢ اﻟﻤﺴﺘﻐﻨﯽ ﻋﻦ ﻣﺪح ﻣﺎدح و اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻔﻀﻞ و‬‫اﻟﮑﻤﺎل ﺳﺎﺑﺢ و ﻟﺰﻧﺎد اﻟﮑﻤﺎل و اﻟﺒﺮاﻋﮥ ﻗﺎدح ﻗﺪ روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸﺮﯾﻒ اﻟﯽ رﻏﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪334 :‬‬‫ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﻗﺎدح اﻇﻬﺮ اﻟﺤّﻖ اﻟﻮاﺿﺢ و اﻟّﺼﺪق اﻟﻼﺋﺢ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ ﻣﺠﺎل ﻻرﺗﯿﺎب ﻣﺠﺎدل ﻏﯿﺮ ﻧﺎﺻﺢ و ﻻ ﻣﺴﺎغ ﻟﺘﺸـﮑﯿﮏ ﻣﺘﺤﺎﻣﻞ ﻓﯽ اﻟﺒﻬﺖ‬‫ﮐﺎدح ﻓﻮﺟﻪ ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺟﺎﺣـﺪ ﻣﺴّﻮد ﮐﺎﻟﺢ و رّده و اﺑﻄﺎﻟﻪ ﺗﻌّﺼﺐ ﻓﺎﺿﺢ و ﻟﯿﺲ اﻟّﺎ ﮐﻨﺒﺎح ﻧﺎﺑﺢ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ اﻟﺠﻤﯿﻞ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﻫﻮ ﻟﮑﻞ ﻓﺼـﻞ‬‫ﻣﺎﻧـﺢ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺻﺎﻟﺤـﺎﻧﯽ از اﺟﻠّﻪ ﻣﺤﻤﻮدﯾﻦ ﺻـﺎﻟﺤﯿﻦ ﺟـﺎﻧﺐ ﺛﺎﻧﯽ و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺣﺎﺋﺰﯾﻦ ﻣﻠﮑﺎت ﻧﻮع اﻧﺴﺎﻧﯽ و ﺟﻼﻟﺖ و‬‫ﻧﺒﺎﻟﺖ و رﯾﺎﺳﺖ و ﻣﻬﺎرت او ﻣﻌﻠﻮم ﻫﺮ ﻗﺎﺻـﯽ و داﻧﯿﺴﺖ ﺳـّﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻻدﯾﺐ اﻻرﯾﺐ ﺑﺴـﺠﺎﯾﺎ اﻟﻤﮑﺎرم اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺑﯿﻦ اﻻﺟّﻠـﮥ اﻷﺋّﻤﮥ اﻻﻋﻼم ﺑﻤﺤﯿﯽ اﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﺠّﺪد اﻻﺳـﻼم اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺎرف اﻟـّﺴ ﺒﺤﺎﻧﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎراﺗﻪ اﻟﻔﺎﺋﻘﮥ و اﺷﺎراﺗﻪ اﻟﺮاﺋﻘﮥ‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺷﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺴﻌﺎه و اﮐﺮم ﺑﻔﻀﻠﻪ ﻣﺜﻮاه و اﺟﺰل ﻟﻪ ﻣﻦ ﺛﻮاﺑﻪ اﺻﺒﺢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﮐﻨﺖ اﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻧﻮرا ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺨﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آدم ﺑﺎرﺑﻌﮥ ﻋﺸـﺮ اﻟﻒ ﻋﺎم ﻓﻠّﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ آدم ﺳـﻠﮏ ذﻟﮏ اﻟّﻨﻮر ﻓﯽ ﺻﻠﺒﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻨﻘﻠﻪ ﻣﻦ‬‫ﺻﻠﺐ اﻟﯽ ﺻـﻠﺐ ﺣﺘﯽ اﻗّﺮه ﻓﯽ ﺻـﻠﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻓﻘـّﺴ ﻤﻪ ﻗﺴﻤﯿﻦ ﻗﺴﻤﺎ ﻓﯽ ﺻﻠﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺴﻤﺎ ﻓﯽ ﺻﻠﺐ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻌﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ‬‫ﻣﻨﻪ ﻟﺤﻤﻪ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ دﻣﯽ و ﻣﻦ اﺣّﺒﻪ ﻓﺒﺤّﺒﯽ اﺣّﺒﻪ و ﻣﻦ اﺑﻐﻀﻪ ﻓﺒﺒﻐﻀﯽ اﺑﻐﻀﻪ و‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪335 :‬‬‫ﻋﻨﻪ اّن اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑـﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﮐﺎن ﺑﻌﺮﻓﺎت و ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺗﺠﺎﻫﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ ادن ﻣّﻨﯽ ﺿﻊ ﺧﻤﺴـﮏ‬‫ﻓﯽ ﺧﻤﺴﯽ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﺖ اﻧﺎ و اﻧﺖ ﻣﻦ ﺷﺠﺮة اﻧﺎ اﺻﻠﻬﺎ و اﻧﺖ ﻓﺮﻋﻬﺎ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﺗﻌﻠّﻖ ﺑﺒﻌﺾ ﻣﻨﻬﺎ ادﺧﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫روي اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻّول ﺳـﻌﺪ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺣﺎﻣﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺬي ﺳﺎﻓﺮ و رﺣﻞ و ادرك اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺳـﻤﻊ و اﺳﻤﻊ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﻓّﻦ‬‫و روي ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﺻـﺤﺐ ﺑﺎﻟﻌﺮاق اﺑﺎ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﻻﻣﺎم و ﻣﻦ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺘﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎده اﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎده‬‫ﻣﺴﻠﺴﻼ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻮرع أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و روي اﻻّول اﯾﻀﺎ اﻻﻣﺎم ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 158‬از ‪324‬‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻻﻧﺼﺎرّي اﻟﺰرﻧـﺪي اﻟﻤﺤـّﺪث ﺑﺎﻟﺤﺮم اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟّﻨﺒﻮي اﻟﻤﺤّﻤﺪي ﺑﺮواﯾﮥ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ‬‫اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎء ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻘﯿﻢ اﻟﺤّﺠﮥ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آدم و ﻧﻔﺦ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ روﺣﻪ‬‫ﻋﻄﺲ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ إﻟﯿﻪ و ﺑﺸﺮه ﺑﺎﻟﻤﻐﻔﺮة‬‫و ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﯾﺎ آدم ارﻓﻊ راﺳﮏ ﻓﺎﻧﻈﺮ ﻓﺮﻓﻊ راﺳﻪ ﻓﺎذا ﻣﮑﺘﻮب ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺮش ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻧﺒّﯽ اﻟﺮﺣﻤﮥ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻣﻘﯿﻢ اﻟﺤّﺠـ ﮥ و ﻣﻦ ﻋﺮف ﺣّﻖ ﻋﻠّﯽ زﮐـﺎ و ﻃـﺎﻟﺐ و ﻣﻦ اﻧﮑﺮ ﺣّﻘﻪ ﻟﻌﻦ و ﺧـﺎب اﻗﺴـﻤﺖ ﺑﻌّﺰﺗﯽ و ﺟﻼـﻟﯽ ان ادﺧـﻞ اﻟﺠّﻨـﮥ ﻣﻦ اﺣّﺒﻪ و ان‬‫ﻋﺼﺎﻧﯽ و اﻗﺴﻤﺖ ﺑﻌّﺰﺗﯽ و ﺟﻼﻟﯽ ان ادﺧﻞ اﻟﻨﺎر ﻣﻦ ﻋﺼﺎه و ان اﻃﺎﻋﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪336 :‬‬‫رواه ﻣﺤﯿﯽ ﻟا ّﺴّﻨﮥ اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺧﻄﺐ اﻟﺨﻄﺒـﺎء أﺑﯽ اﻟﻤﺆّﯾـﺪ اﻟﻤﻮﻓـﻖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﺛﻢ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـّﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ َو َﮐَﻔﯽ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ اﻟ ِْﻘﺘﺎَل‬‫و ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻋﻦ ﺳﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﻣّﺮة و ﮐﺎن ﻣﺮﺿّﯿﺎ ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﺮأ ﻫﺬا اﻟﺤﺮف و ﮐﻔﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻘﺘﺎل ﺑﻌﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ واﺋﻞ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﺮأ ﻫﺬه‬‫اﻵﯾﮥ اﻟﺘﯽ ﻓﯽ اﻻﺣﺰاب و ﮐﻔﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻘﺘﺎل ﺑﻌﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻮّﯾﺎ ﻋﺰﯾﺰا رواﻫﻤﺎ اﻻﻣﺎم اﻟّﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ و ﺗﺴﻨﻦ ﺻﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫و ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ رواﯾﺖ او و ﺗﺎّدب او ﺑﺎدب ﺟﻤﯿﻞ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از اﻓﺎده ﺷﺎه ﺳﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﮐﻪ از اﺟّﻠﻪ‬‫و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ذوي اﻟﻤﻔﺎﺧﺮﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻣﻌﺮﮐﮥ اﻵراء‬‫‪ -20‬ﻧﻈﻢ ﻋّﻄﺎر‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺘﻢ از وﺟﻮه ﻧﻔﯽ رّد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر آﻧﮑﻪ ﻓﺮﯾﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌّﻄﺎر اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را در ﻧﻈﻢ ﺑﻠﯿﻎ ﺧﻮد‬‫ﺑﻘﻄﻊ و ﺣﺘﻢ و ﯾﻘﯿﻦ و ﺟﺰم ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺼـﯿﺒﺘﻨﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ أي ﭘﺴـﺮ ﺗﻮ ﺑﯽﻧﺸـﺎﻧﯽ از ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻦ و ﻻم و ﯾﺎ ﺑـﺪاﻧﯽ از ﻋﻠﯽ از دم‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﮐﺴـﯽ ﮔﺮ زﻧـﺪه ﺧـﺎﺳﺖ او ﺑـﺪم دﺳﺖ ﺑﺮﯾـﺪه ﮐﺮد راﺳﺖ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﺶ ﺗﻮﺋﯽ آدم ﺑﻌﻠﻢ ﻧﻮح ﻓﻬﻢ آﻧﮕـﺎه اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺣﻠﻢ ﻫﻤﭽﻮ‬‫ﯾﺤﯿﯽ زﻫـﺪ و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻄﺶ ﮐﯿﺴﺖ ﮔﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﺷـﺠﺎع دﯾﻦ ﻋﻠﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﭼﻮن ﺟﻤﺎل دوﺳﺖ دﯾﺪ ﻫﺮ ﮐﻤﺎﻟﯽ را ﮐﻪ آن اوﺳـﺖ‬‫دﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﺑﺎ او ﺳﯽ ﻫﺰار و ﺷﺸﻬﺰار ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺮار ﺳﺮش ﺑﯿﺸﻤﺎر ﺳﯽ ﻫﺰار اﺳﺮار ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻦ ﺑﮕﻮ ﺳﯽ ﻫﺰار دﯾﮕﺮش ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﺑﮕﻮ ﺑﺮ ﻋﻠﯽ‬‫ﺳﯽ دﮔﺮ ﮐﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪337 :‬‬‫اﺷـﮑﺎر ﮐﻮ درﯾﻦ اﺳﺮار ﯾﺎﺑﯽ ﭘﺎﯾﺪار ﭼﻮن ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎز ﺟﺎي ﺧﻮد رﺳﯿﺪ ﻫﺮ دو ﻋﻠﻢ اﻧﺪر درون ﺧﻮﯾﺶ دﯾﺪ ﻣﺤﻮ ﮔﺸﺘﻪ ﻓﺎﻧﯽ ﻣﻄﻠﻖ ﺷﺪه در‬‫ﺑﺤﺎر ﻋﻠﻢ ﻣﺴـﺘﻐﺮق ﺷـﺪه ﺧﻮﯾﺶ را ﮐﻞ دﯾـﺪ ﮐﻞ را ﺧﻮﯾﺶ دﯾﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﮐﺰ ﭘﺲ ﺑﺪﯾﺪ از ﭘﯿﺶ دﯾﺪ ﺳـﯽ ﻫﺰار اﺳـﺮار از ﺳـّﺮ ﮐﻼم در‬‫ﻣﯿـﺎن آورد از ﺑﻬﺮ ﻧﻈﺎم ﺳـﯽ ﻫﺰار اﺳـﺮار ﺑﺎ ﺣﯿـﺪر ﺑﮕﻔﺖ ﺑﺎز ﺣﯿـﺪر رﻓﺖ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺑﺎز ﮔﻔﺖ ﺻﺎﺣﺐ و زوج ﺑﺘﻮل و ﻣﺮﺗﻀﺎﺳﺖ ﺑﺮ ﯾﻘﯿﻦ او‬‫ﭘﯿﺸﻮاي اوﻟﯿـﺎﺳﺖ در دل او ﺑﻮد ﻣﮑﻨﻮﻧﺎت ﻏﯿﺐ زان ﺑﺮاورد او ﯾـﺪ ﺑﯿﻀﺎ از ﺟﯿﺐ راز ﺧﻮد ﺑﺎ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﮕﻔﺖ در ﺷـﺒﺎﻧﺮوزي ﯾﮑﯽ‬‫ﺳﺎﻋﺖ ﻧﺨﻔﺖ ﻣﻮج ﻣﯽزد در دﻟﺶ درﯾﺎي راز ﺑﻮد او ﺳـﺮ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﯽﻣﺠﺎز ﮔﺮ ﻧﻪ او ﺑﻮدي ﻧﻪ ﺑﻮدي واﺻﻠﯽ ﮐﺎر ﻣﺎ ﺑﻮدي ﻫﻤﻪ ﺑﯿﺤﺎﺻﻠﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻋﻄـﺎر در اﺳـﺮارﻧﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻨﺴﺖ ﺟـﺎن آدم اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻨﺴﺖ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﺮﯾﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑـﺎب ﻧﺒّﻮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻮر‬‫وﻻـﯾﺖ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ دان ﺑﺎب ﺣﮑﻤﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﻧﻮح ﻫﻤـﺪﺳﺖ ﻓﻬـﺬا ﻓﺮﯾـﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻌﻄﺎر ﻓﺮﯾـﺪ اﻻﻋﺼﺎر و وﺣﯿـﺪ اﻻدوار اﻟـﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 159‬از ‪324‬‬‫ﺗﻌّﻄﺮت ﺑﻔﻮاﺋـﺢ ﻣـﺪاﺋﺤﻪ اﺳـﻔﺎر اﻟﮑﺒﺎر و اﻃﺒﻘﺖ ﻋﻠﯽ اﮐﺮاﻣﻪ و ﺗﻔﺨﯿﻤﻪ و ﺗﺒﺠﯿﻠﻪ و ﺗﻌﻈﯿﻤﻪ ﮐﻠﻤـﮥ اﻻﺣﺒﺎر اﺛﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻗﻄﻌﺎ و‬‫ﺣﺘﻤﺎ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻫﻞ اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر و ﻗـﺪ وﺳﻢ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺑﺴـﻤﮥ اﻟـّﺼ ﻐﺎر و اﻟﺨﺴﺎر و ﺟﻠﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻧﮑﺮ اﻟـّﺪﻣﺎر و اﻓﺤﺶ اﻟﺒﻮار و اﺛﺒﺖ‬‫اﻧﻬﻢ اﺧﺘﺎروا اﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎر ﺑﻞ ﺟﻤﻌﻮا ﺑﯿﻦ اﻟﻌﺎر و اﻟﻨﺎر ﺑﺎﻧﮑﺎر ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﻏﺎﯾﮥ اﻻﺷـﺘﻬﺎر و اﺳﻬﺮوا ﺑﺎﻟﻌﻨﺎد و اﻟّﻠﺠﺎج‬‫ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻻﺳﺘﻬﺘﺎر اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋّﻄﺎر از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر و اﺟﻠﻪ ﮐﻤﻼي ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎرﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪338 :‬‬‫ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺪﺷﺘﯽ اﻟﺠﺎﻣﯽ در ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮري ﻋﻄﺎر ﻗﺪس ﺳـﺮه وي ﻣﺮﯾﺪ ﺷـﯿﺦ‬‫ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻐـﺪادﯾﺴﺖ در دﯾﺒـﺎﭼﻪ ﮐﺘﺎب ﺗـﺬﮐﺮة اﻷوﻟﯿﺎء ﮐﻪ ﺑﻮي ﻣﻨﺴﻮﺑﺴﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ روز ﭘﯿﺶ اﻣﺎم ﻣﺠـﺪ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻐـﺪادي‬‫درآﻣﺪم و وﯾﺮا دﯾﺪم ﮐﻪ ﻣﯽﮔﺮﯾﺴﺖ ﮔﻔﺘﻢ ﺧﯿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺖ زﻫﯽ ﺳﭙﻪﺳﺎﻻران ﮐﻪ درﯾﻦ اﻣﺖ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ‬‫ﻋﻠﻤﺎء اّﻣﺘﯽ ﮐﺄﻧﺒﯿﺎء ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫ﭘﺲ ﮔﻔﺖ از ان ﻣﯽﮔﺮﯾﻢ ﮐﻪ دوش ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮدم ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪا ﮐـﺎر ﺗﻮ ﺑﻌﻠﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺮا ازﯾﻦ ﻗﻮم ﮔﺮدان ﯾـﺎ از ﻧﻈﺎرﮔﯿـﺎن اﯾﻦ ﻗﻮم ﮔﺮدان‬‫ﮐﻪ ﻗﺴﻢ دﯾﮕﺮ را ﻃﺎﻗﺖ ﻧﺪارم ﻣﯽﮔﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﺠﺎب ﺷﻮد و ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ وي اوﯾﺴـﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ در ﺳـﺨﻨﺎن ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ‬‫روﻣﯽ ﻗﺪس ﺳﺮه ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮر ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻌﺪ از ﺻﺪ و ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﺑﺮ روح ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﺗﺠﻠﯽ ﮐﺮد و ﻣﺮﺑﯽ او ﺷﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و‬‫ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ روﻣﯽ ﻗﺪس ﺳـﺮه در وﻗﺖ رﻓﺘﻦ از ﺑﻠﺦ و رﺳـﯿﺪن ﺑﻪ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر ﺑﻪ ﺻـﺤﺒﺖ وي در ﺣﺎل ﮐﺒﺮ ﺳﻦ رﺳـﯿﺪه‬‫اﺳﺖ و ﮐﺘﺎب اﺳﺮارﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮي داد و وي داﺋﻤﺎ آن را ﺑﺎ ﺧﻮد ﻣﯽداﺷﺘﻪ و در ﺑﯿﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻣﻌﺎرف اﻗﺘﺪا ﺑﻮي دارد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮔﺮد‬‫ﻋﻄﺎر ﮔﺸﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﺮﺑﺖ از دﺳﺖ ﺷـﻤﺲ ﺑﻮدش ﻧﻮش و در ﻣﻮﺿﻌﯽ دﯾﮕﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻄﺎر روح ﺑﻮد ﺳﻨﺎﺋﯽ دو ﭼﺸﻢ او ﻣﺎ از ﭘﯽ ﺳﻨﺎﺋﯽ و‬‫ﻋّﻄﺎر آﻣـﺪﯾﻢ و آن ﻗـﺪر اﺳـﺮار ﺗﻮﺣﯿﺪ و ﺣﻘﺎﺋﻖ اذواق و ﻣﻮاﺟﯿﺪ ﮐﻪ در ﻣﺜﻨﻮﯾﺎت و ﻏﺰﻟﯿﺎت وي اﻧﺪراج ﯾﺎﻓﺘﻪ در ﺳـﺨﻨﺎن ﻫﯿﭽﯿﮑﯽ ازﯾﻦ‬‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء و ﻣﻦ اﻧﻔﺎﺳﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ أي روي درﮐﺸﯿﺪه ﺑﺒﺎزار آﻣﺪه ﺧﻠﻘﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻃﻠﺴﻢ‬‫ﮔﺮﻓﺘﺎر آﻣﺪه اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺠﺎﻣﯽ ﺣﻀﺮت ﺷﯿﺦ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﺑﺮ دﺳﺖ ﮐﻔﺎر ﺗﺘﺎر ﺷﻬﺎدت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪339 :‬‬‫ﯾـﺎﻓﺘﻪ و ﺳـﻦ ﻣﺒـﺎرك وي در آن وﻗﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺻـﺪ و ﭼﻬـﺎرده ﺳـﺎل ﺑـﻮده و ﻗـﺒﺮ وي در ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮرﺳﺖ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫دوﻟﺖﺷﺎه ﺑﻦ ﻋﻼء اﻟـّﺪوﻟﻪ ﺑﺨﺘﯿﺸﺎه در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺸـﻌﺮا ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾـﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎر ﻗّﺪس ﺳـّﺮه و ﻫﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻣﺮﺗﺒﻪ او ﻋﺎﻟﯿﺴﺖ و ﻣﺸـﺮب او ﺻﺎﻓﯽ و ﺳﺨﻦ او را ﺗﺎزﯾﺎﻧﻪ اﻫﻞ ﺳﻠﻮك ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و در ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﯾﮕﺎﻧﻪ‬‫ﺑﻮد و در ﺷﻮق و ﻧﯿﺎز و ﺳﻮز و ﮔـﺪاز ﺷـﻤﻊ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺴـﺘﻐﺮق ﺑﺤﺮ ﻋﺮﻓﺎن و ﻏﻮاص درﯾﺎي اﯾﻘﺎﻧﺴﺖ ﺷﺎﻋﺮي ﺷـﯿﻮه او ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺳـﺨﻦ او‬‫واردات ﻏﯿﺒﺴﺖ و اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ را ﺑﺪو ﻣﻨﺴﻮب ﮐﺮدن ﻋﯿﺒﺴﺖ اﺻﻞ ﺷﯿﺦ از ﻗﺮﯾﻪ ﮐﺮﮐﻦ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺷﯿﺦ ﻋﻤﺮ دراز ﯾﺎﻓﺖ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫ﺻﺪ و ﭼﻬﺎرده ﺳﺎل ﻋﻤﺮ داﺷﺖ وﻻدت ﻣﺒﺎرﮐﺶ در روزﮔﺎر ﺳـﻠﻄﺎن ﺳـﻨﺠﺮ ﺑﻦ ﻣﻠﮑﺸﺎه ﺑﻮده در ﻣﺎه ﺷـﻌﺒﺎن اﻟﻤﻌﻈﻢ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ ﻋﺸـﺮة و‬‫ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻫﺸـﺘﺎد و ﭘﻨﺞ ﺳﺎل در ﺷﻬﺮ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺑﻮده و ﺑﺴﺖ و ﻧﻪ ﺳﺎل در ﺷﻬﺮ ﺷﺎذﯾﺎخ و ﺑﻌﺪ از ﻗﺘﻞ ﺷﯿﺦ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳﺎل ﺷﻬﺮ ﺷﺎذﯾﺎخ ﺧﺮاب‬‫ﺷـﺪ و ﺷـﯿﺦ ﺑﺴـﯿﺎري از اﮐﺎﺑﺮ و ﻣﺸﺎﯾـﺦ را در ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﺎ ﻋﺎرﻓﺎن ﺻـﺤﺒﺖ داﺷـﺘﻪ و ﭼﻬﺎر ﺻﺪ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎب اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﻮده و‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺮده و در آﺧﺮ ﺣـﺎل ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﻨﺎ رﺳـﯿﺪه و ﻣﻨﺰوي و ﻣﻌﺘﮑﻒ ﺷـﺪه و ﻋﺰﯾﺰي در ﺑﺎب زﻟﺰﻟﻪ ﮐﻪ در ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺑﮑﺮات واﻗﻊ ﺷـﺪه‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻧـﺪر ﺳﻪ زﻣـﺎن زﻟﺰﻟﻪ ﻧﺎزل ﮔﺸﺖ ﺑـﺪ ﭘﺎﻧﺼـﺪ و آﻧﮕﻪ ﺷـﺪ ﺷـﻬﺮ ﭼﻮ دﺷﺖ و آن زﻟﺰﻟﻪ ﺑﺎر دوم ﺷﺸـﺼﺪ و ﺳـﯽ دان زﻟﺰﻟﻪ ﺑﺎر ﺳﻮم‬‫ﻫﺸـﺼﺪ و ﻫﺸﺖ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻣّﺪت ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎل ﺑﺠﻤﻊ ﻧﻤﻮدن ﺣﮑﺎﯾﺎت ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻮدي و ﻫﯿﭻ ﮐﺲ را از اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ اﯾﻦ‬‫ﻣـﺎده ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﺸـﺪه و ﺑﺮ رﻣﻮز و اﺷـﺎرات و ﺣﻘـﺎﺋﻖ و دﻗـﺎﺋﻖ ﻣﺜـﻞ ﻋﻄﺎر ﺻﺎﺣﺐ وﻗﻮف ﻧﮕﺬﺷـﺘﻪ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﺤﺮي ﺑﻮد زاﺧﺮ و ﻫّﻤﺖ او‬‫ﻣﺼﺮوف ﺑﺮ ﻧﻔﯽ ﺧﺎﻃﺮ در ﮔﻮﺷﻪاي ﻧﺸﺴﺘﻪ و در ﺑﺮوي ﻏﯿﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺰاران اﺑﮑﺎر اﺳﺮار در ﺧﻠﻮت ﺳﺮاي او ﺟﻠﻮهﺳﺎز ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪340 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 160‬از ‪324‬‬‫و در ﺷﺒﺴـﺘﺎن او ﻋﺮوﺳﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ و دﻗﺎﺋﻖ ﻣﺤﺮم راز و اﺷـﻌﺎر او از ان ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺮح ﺗﻮان داد و رﻣﻮز و اﺷﺎرات او‬‫از ان ﻋﺎﻟﯽﺗﺮ ﮐﻪ ﺷـّﻤﻪ از ان در ﺣﯿﺰ ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺗﻮان اورد اﻟﺦ و از ﻋﺒﺎرت ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑﻮدن ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ ﻋﻄﺎر از ﮐﺒﺮ او‬‫ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﺑﻮدن او از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺰرﮔﻮاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎرﺷﺎن و ﻧﺎﻣﺪاراﻧﯽ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن از ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ‬‫ﺳّﻨﺘﺴﺖ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ‬‫‪ -21‬اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﯾﮑﻢ از وﺟﻮه اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻪ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﻟا ﻨﺼـﯿﺒﯽ‬‫اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﮑﻤـﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ آورده و در ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﻌﻨـﺎي آن داد ﺑﻼـﻏﺖ و ﻓﺼـﺎﺣﺖ داده ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل ﻓﯽ‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺌﻮل ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ‬‫رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺼـّﻨﻒ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﻓﻌﻪ ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ‬‫اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﺗﻘـﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ ﻋﺒـﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﺪ اﺛﺒﺖ ﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﻠﻤﺎ ﯾﺸـﺒﻪ ﻋﻠﻢ آدم و ﺗﻘﻮي ﺗﺸـﺒﻪ ﺗﻘﻮي ﻧﻮح و ﺣﻠﻤﺎ ﯾﺸـﺒﻪ ﺣﻠﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻫﯿﺒﮥ ﺗﺸـﺒﻪ ﻫﯿﺒﮥ ﻣﻮﺳـﯽ و ﻋﺒﺎدة ﺗﺸـﺒﻪ ﻋﺒﺎدة ﻋﯿﺴـﯽ و ﻓﯽ ﻫﺬا‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻟﻌﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻌﻠﻤﻪ و ﺗﻘـﻮاه و ﺣﻠﻤﻪ و ﻫﯿﺒﺘﻪ و ﻋﺒـﺎدﺗﻪ و ﺑﻌﻠﻮ ﻫـﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﯽ اوج اﻟﻌﻠﯽ ﺣﯿﺚ ﺷـﺒﻬﻬﺎ ﺑﻬﻮﻻـء اﻷﻧﺒﯿـﺎء‬‫اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﻟﻪ اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﻌـﺪودة ﻓﻬـﺬا اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺴﺎﻟﻢ‬‫اﻟﺼﺎﻟﺢ ﻗﺪ ﻧﺼﺐ ﻧﻔﺴﻪ ﻻﻧﺼﺎب ﮐﻞ ﻧﺎﺻﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪341 :‬‬‫ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﺟﺎرح و اﻧﺘﺪب ﻟﻠﺬّب ﻋﻦ ذﻣﺎر اﻟﺤّﻖ و ﻗﻄﻊ ﻟﺴﺎن ﮐﻞ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻗﺎدح ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﺣﺘﻤﺎ و اﻇﻬﺮ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺜﺒﺘﺎ ﻟﺠﻼﺋﻞ‬‫اﻟﻤﺪاﺋﺢ ﻓﻼ ﯾﺼـﻐﯽ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ اﻟﯽ ﺻﯿﺎح ﺻﺎﺋﺢ و ﻧﺒﺎح ﻧﺎﺑﺢ و ﻻ ﯾﺠﺘﺮئ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺮّد اﻟّﺎ اﻟﺠﻠﻊ اﻟﻤﺘﻮاﻗﺢ و اﻟﻌﻨﻮد اﻟﮑﻨﻮد اﻟﺬي ﻫﻮ‬‫ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻌـﺪوان ﺳﺎﺑـﺢ و ﺑﻬﺘﻪ و ﮐﺬﺑﻪ و ﻓﺮﯾﺘﻪ و ﺟﻤﺎﺣﻪ ﻇﺎﻫﺮ واﺿﺢ و ﻣﺮاءه و ﺗﺤﺎﻣﻠﻪ و ﺗﻌـّﺼ ﺒﻪ و ﺷـﻤﺎﺳﻪ ﺟﻠﯽ ﻻﺋﺢ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ از اﺟﻠّﻪ ﺻﺪور و ارﮐﺎن و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن و ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ واﻻﺷﺎن و ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﮑﺎن ﺳﺖ و‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﺪاﺋـﺢ ﺟﻠﯿﻠﻪ او ﺣﺎﺟﺖ اﻇﻬﺎر و ﺑﯿﺎن ﻧـﺪارد و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿـﺎﻓﻌﯽﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن در ﺳـﻨﮥ اﺛﻨـﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﮑﻤـﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟّﻨﺼـﯿﺒّﯽ اﻟﻤﻔﺘﯽ‬‫اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن رﺋﯿﺴﺎ ﻣﺤﺘﺸـﻤﺎ ﺑﺎرﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺨﻼف وﻟّﯽ اﻟﻮزارة ﻣّﺮة ﺛﻢ ﻧﻬـﺪ و ﺟﻤﻊ ﻧﻔﺴﻪ ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﺤﻠﺐ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﺟﺐ و ﻗﺪ ﺟﺎوز‬‫اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ و ﻟﻪ داﺋﺮة اﻟﺤﺮوف ﻗﻠﺖ و اﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻟﻌﻠّﻪ اﻟّﺬي روي اﻟّﺴﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻤﻘﺪار اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻤﺸﮑﻮر ﻋﺒﺪ اﻟﻐّﻔﺎر ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺮواﯾﮥ‬‫ﻓﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻗﻮص اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟّﺮﺿـﯽ ﺑﻦ اﻻﺻـﻤﻊ ﻗﺎل ﻃﻠﻌﺖ ﺟﺒﻞ ﻟﺒﻨﺎن ﻓﻮﺟﺪت ﻓﻘﯿﺮا ﻓﻘﺎل ﻟﯽ راﯾﺖ اﻟﺒﺎرﺣﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻗﺎﺋﻼ ﯾﻘﻮل ﻟّﻠﻪ دّرك‬‫ﯾﺎ اﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ ﻣﺎﺟﺪ ﺗﺮك اﻟﻮزارة ﻋﺎﻣﺪا ﻓﺘﺴـﻠﻄﻨﺎ ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا ﻣﻦ زاﻫﺪ ﻓﯽ زﻫﺪه ﻓﯽ درﻫﻢ ﻟّﻤﺎ اﺻﺎب اﻟﻤﻌﺪﻧﺎ ﻗﺎل ﻓﻠّﻤﺎ اﺻـﺒﺤﺖ ذﻫﺒﺖ اﻟﯽ‬‫اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﻓﻮﺟﺪت اﻟﺴﻠﻄﺎن اﻟﻤﻠﮏ اﻻﺷﺮف ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪342 :‬‬‫و ﻫﻮ ﯾﻄﻠﺐ اﻻذن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﻌﺪت ﺣّﺘﯽ ﺧﺮج اﻟـّﺴ ﻠﻄﺎن ﻓﺪﺧﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻌﺮﻓﺘﻪ ﺑﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻔﻘﯿﺮ ﻓﻘﺎل ان ﺻﺪﻗﺖ رؤﯾﺎه ﻓﺎﻧﺎ اﻣﻮت اﻟﯽ اﺣﺪ ﻋﺸـﺮة‬‫ﯾﻮﻣﺎ و ﮐﺎن ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ﯾﺘﻌّﺠﺐ ﻣﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮه ذﻟﮏ ﺑﻤﻮﺗﻪ و ﺗﺎﺟﯿﻠﻪ ﺑﺎﻻّﯾﺎم اﻟﻤﺬﮐﻮرة و اﻟّﻈﺎﻫﺮ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ اﻧّﻪ اﺧﺬ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺣﺮوف‬‫ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎت اﻟّﻨﻈﻢ اﻟﻤـﺬﮐﻮر و اﻇّﻨﻬﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺎب اﻟﻤﻌﺪﻧﺎ ﻓﺎﻧّﻬﺎ اﺣﺪ ﻋﺸـﺮ ﺣﺮﻓﺎ و ذﻟﮏ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﺎّن اﻟﻤﻌﺪن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 161‬از ‪324‬‬‫اﻟّـﺬي ﻫﻮ اﻟﻐﻨﯽ اﻟﻤﻄﻠﻖ و اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﻣﺎ ﯾﻠﻘﻮﻧﻪ ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻌﺎدة اﻟﮑﺒﺮي و اﻟّﻨﻌﻤـﮥ اﻟﻌﻈﻤﯽ ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻮت و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮة و ﻣﺤﺎﻣـﺪ ﻏﺰﯾﺮه‬‫ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﯾـﺎﻓﻌﯽ از ﻃﺒﻘـﺎت ﺷـﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي و درر ﮐـﺎﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺳـﺪي و ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺨﻮاص اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﺸﺮﺟﯽ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺟﺎﻣﯽ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن‬‫ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﯽرود ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﻨﻮي‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ اﻟﯿﻤﻨﯽ ﺛﻢ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﻋﻔﯿﻒ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﯿﺎﻓﻌﯽ ﺑﯿﺎء ﻧﻘﻄﺘﯿﻦ ﻣﻦ ﺗﺤﺖ و‬‫ﺑﺎﻟﻔﺎء و اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﯾﺎﻓﻊ ﻗﺒﯿﻠـﮥ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﻣﻦ ﻗﺒﺎﺋﻞ ﺣﻤﯿﺮ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﯾﺴﺘﺮﺷﺪ ﺑﻌﻠﻮﻣﻪ و ﯾﻘﺘﺪي و ﻋﻠﻤﺎ ﯾﺴـﺘﻀﺎء ﺑﺎﻧﻮاره و ﯾﻬﺘﺪي وﻟﺪ ﻗﺒﻞ‬‫اﻟﺴـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺑﻠﻎ ﺑﺎﻻﺣﺘﻼم ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة و ﮐﺎن ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟّﺴّﻦ ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﺒﯿﺘﻪ ﺗﺎرﮐﺎ ﻟﻤﺎ ﯾﺸـﺘﻐﻞ اﻻﻃﻔﺎل ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟّﻠﻌﺐ ﻓﻠّﻤﺎ راي واﻟﺪه‬‫آﺛﺎر اﻟﻔﻼح ﻋﻠﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮة ﺑﻌﺚ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﺪن ﻓﻘﺮأ اﻟﻘﺮاءة و اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪343 :‬‬‫و ﺣـّﺞ اﻟﻔﺮض ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯽ ﻋﺸـﺮة و ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه و ﺣّﺒﺐ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ اﻟﺨﻠﻮة و اﻻﻧﻘﻄﺎع و اﻟﺴـﯿﺎﺣﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﺒﺎل و ﺻـﺤﺐ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟّﻄﻮاﺷـﯽ و ﻫﻮ اﻟّـﺬي ﺳـﻠﮑﻪ اﻟّﻄﺮﯾﻖ ﻗـﺎل و ﺗﺮّددت ﻫـﻞ اﻧﻘﻄﻊ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ او اﻟﻌﺒﺎدة و ﺣﺼﻞ ﻟﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ذﻟﮏ ﻫّﻢ ﮐﺒﯿﺮ و ﻓﮑﺮ‬‫ﺷﺪﯾـﺪا ﻓﻔﺘﺤﺖ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺼـﺪ اﻟﺘﺒّﺮك و اﻟّﺘﻔـﺎول ﻣﻤـﺎ ﯾﻄﻠﻊ ﻟﯽ ﻓﺮأﯾﺖ ﻓﯿﻪ ورﻗـﮥ ﻟﻢ ارﻫـﺎ ﻓﯿﻪ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﻣﻊ ﮐﺜﺮة ﻧﻈﺮي ﻓﯿﻪ و ﻓﯿﻪ ﻫـﺬه‬‫اﻻﺑﯿـﺎت ﮐﻦ ﻋﻦ ﻫﻤﻮﻣـﮏ ﻣﻌﺮﺿـﺎ و ﮐﻞ اﻻﻣﻮر اﻟﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﻓﻠﺮﺑّﻤﺎ اﺗّﺴﻊ اﻟﻤﻀـﯿﻖ و رﺑّﻤﺎ ﺿﺎق اﻟﻔﻀﺎء و ﻟﺮّب اﻣﺮ ﻣﺘﻌﺐ ﻟﮏ ﻓﯽ ﻋﻮاﻗﺒﻪ‬‫اﻟّﺮﺿﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻔﻌﻞ ﻣﺎ ﯾﺸﺎء ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﺘﻌّﺮﺿﺎ ﻗﺎل ﻓﺴـﮑﻦ ﻣﺎ ﻋﻨـﺪي و ﺷـﺮح اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﺪري ﻟﻤﻼزﻣﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺛّﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن ﻋﺸـﺮة و‬‫ﺟﺎور ﺑﻬﺎ و ﺗﺰّوج و ﻗﺮأ اﻟﺤﺎوي اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﻄﺒﺮي و اﻗﺎم ﺑﻬﺎ ﻣّﺪة ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﺛﻢ ﺗﺮك اﻟﺘﺰّوج و ﺗﺠّﺮد ﻧﺤﻮ ﻋﺸﺮ‬‫ﺳﻨﯿﻦ و ﺗﺮّدد ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻤـّﺪة ﺑﯿﻦ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻔﯿﻦ و رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟّﺸﺎم ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و زار اﻟﻤﻘـﺪس و اﻟﺨﻠﯿﻞ و اﻗﺎم ﺑﺎﻟﺨﻠﯿﻞ ﻧﺤﻮ‬‫ﻣﺎﺋﮥ ﯾﻮم ﺛﻢ ﻗﺼﺪ اﻟﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼﺮّﯾﮥ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟّﺴّﻨﮥ ﻣﺨﻔّﯿﺎ اﻣﺮه ﻓﺰار اﻻﻣﺎم و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﻫﯿﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻋﮑﻒ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ و اﻹﻗﺮاء‬‫و اﻻﺳـﻤﺎع و ﺻـّﻨﻒ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﺎ اّن ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﺻـﻐﯿﺮ اﻟﺤﺠﻢ ﻣﻌﻘﻮد ﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻣﻔﺮدة و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻗﺼـﯿﺪة ﺗﺸـﺘﻤﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ اﻟّﺎ اّن ﺑﻌﻀﻬﺎ ﻣﺘﺪاﺧﻞ ﮐﺎﻟﺘﺼﺮﯾﻒ ﻣﻊ اﻟّﻨﺤﻮ و اﻟﻘﻮاﻓﯽ ﻣﻊ اﻟﻌﺮوض و ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﯾﺼﺮف‬‫اوﻗﺎﺗﻪ ﻓﯽ وﺟﻮه اﻟﺒّﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪344 :‬‬‫و اﻏﻠﺒﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺼﺪﻗﮥ ﻣﻊ اﻻﺣﺘﯿﺎج ﻣﺘﻮاﺿـﻌﺎ ﻣﻊ اﻟﻔﻘﺮاء ﻣﺘﺮﻓّﻌﺎ ﻋﻠﯽ اﻏﻨﯿﺎء اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻣﻌﺮﺿﺎ ﻋّﻤﺎ ﻓﯽ اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻧﺤﯿﻔﺎ رﺑﻌﮥ ﻣﻦ اﻟّﺮﺟﺎل ﻣﺮﺑّﯿﺎ‬‫ﻟﻠﻄﻠﺒﮥ و اﻟﻤﺮﯾﺪﯾﻦ ﻓﻨﻌﻖ ﺑﻬﻢ ﻏﺮاب اﻟّﺘﻔﺮﯾﻖ و ﺷّﺘﺖ ﺷﻤﻞ ﺳﺎﻟﮑﯽ اﻟّﻄﺮﯾﻖ ﻓﺘﻨّﮑﺮت ﻃﺒﺎﻋﻪ و ﺑﺪت اوﺟﺎﻋﻪ ﻓﺸﮑﯽ راﺳﻪ اﻟﻤﺎ و ﺟﺴﻤﻪ ﺳﻘﻤﺎ‬‫و اﻗﺎم اﯾﺎﻣﺎ ﻗﻼﺋﻞ و ﺗﻮّﻓﯽ و ﻫﻮ إذ ذاك ﻓﻀـﯿﻞ ﻣـّﮑ ﮥ و اﻓﻀـﻠﻬﺎ و ﻋﺎﻟﻢ اﻻﺑﺎﻃـﺢ و ﻋﺎﻣﻠﻬﺎ اﻟـﺦ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷـﯿﺦ ﺟﻤﺎل‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﻨﻮي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯿﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻃﺒﻘﺎت ﻓﻘﻬﺎي ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷـّﯽ اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺑﺎرﻋﺎ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺨﻼف ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻻﺻﻠﯿﻦ رﺋﯿﺴﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﻣﻌّﻈﻤﺎ ﺗﺮّﺳﻞ ﻋﻦ ﻟا ﻤﻠﻮك‬‫و اﻗﺎم ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳـﮥ اﻻﻣﯿﻨﯿﮥ و اﺟﻠﺴﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻨﺎﺻـﺮ ﺻﺎﺣﺐ دﻣﺸﻖ ﻟﻮزارﺗﻪ و ﮐﺘﺐ ﺗﻘﻠﯿﺪه ﺑﺬﻟﮏ و ﺗﻨّﺼﻞ ﻣﻨﻪ و اﻋﺘﺬر و ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻞ‬‫ﻣﻨﻪ ﻓﺒﺎﺷـﺮﻫﺎ ﯾـﻮﻣﯿﻦ ﺛﻢ ﺗﺮك اﻣﻮاﻟﻪ و ﻣﻮﺟﻮده و ﻏّﯿﺮ ﻣﻠﺒﻮﺳﻪ و ذﻫﺐ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮف ﻣﻮﺿـﻌﻪ ﺳـﻤﻊ و ﺣـﺪث و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺣﻠﺐ ﻓﯽ اﻟﺴـﺎﺑﻊ و‬‫اﻟﻌﺸـﺮﯾﻦ ﻣﻦ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺪ ﺟﺎوز اﻟﺴـﺒﻌﯿﻦ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺮ ﻣﺨﺘﺼـﺮا و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي ﻣﺎدح اﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻧﺒﻞ ﺑﺎﻫﺮ و ﻓﻀﻞ ﻓﺎﺧﺮ و ﺣﺎوي ﺟﻼﺋﻞ ﻣﺂﺛﺮ و ﺣﺎﺋﺰ ﻣﻌﺎﻟﯽ ﻣﻔﺎﺧﺮﺳﺖ ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺒﻪ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺷـﺎﻓﻌّﯿﻪ ﮔﻔﺘـﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﻣـﺎم اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﻣﻨﻘـﺢ اﻻﻟﻔـﺎظ ﻣﺤّﻘـﻖ اﻟﻤﻌـﺎﻧﯽ ذو اﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ‬‫اﻟﻤﺸﻬﻮرة اﻟﻤﻔﯿﺪة ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷﯽ اﻻﺳﻨﻮّي اﻻﻣﻮّي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪345 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 162‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﺼـﺮي وﻟﺪ ﺑﺎﺳـﻨﺎ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺪم اﻟﻘﺎﻫﺮة ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷﺘﻐﻞ ﻓﯽ اﻧﻮاع‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ اﻟﺰﻧﮑﻠﻮﻧﯽ و اﻟـّﺴ ﻨﺒﺎﻃﯽ و اﻟﺴﺒﮑﯽ و ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﻟﻮﺟﯿﺰي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﺧﺬ اﻟّﻨﺤﻮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣّﯿﺎن و ﻗﺮأ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﺴـﻬﯿﻞ ﻗـﺎل اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﺎت و ﮐﻨﺖ اﺑﺤﺚ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻓﻼن اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟّﻨﺴـﺒﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﯽ ﻟﻢ اﺷـّﯿﺦ اﺣـﺪا ﻓﯽ ﺳـّﻨﮏ و اﺧﺬ‬‫اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﻘﻮﻧﻮي و اﻟّﺘﺴﺘﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و اﻧﺘﺼﺐ ﻟﻼﻗﺮاء و اﻻﻓﺎدة ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و درس ﺑﺎﻻﻗﺒﻐﺎوﯾﮥ اﻟﻤﻠﮑّﯿﮥ و ﻟا ﻔﺎرﺳّﯿﮥ‬‫و اﻟﻔﺎﺿـﻠّﯿﮥ و درس اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﺑﻦ ﻃﻮﻟﻮن و وﻟﯽ وﮐﺎﻟـﮥ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺎل ﺛﻢ اﻟﺤﺴـﺒﮥ ﺛّﻢ ﺗﺮﮐﻬﺎ و ﻋﺰل ﻣﻦ اﻟﻮﮐﺎﻟـﮥ و ﺗﺼّﺪي ﻟﻼﺷـﺘﻐﺎل و‬‫اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ و ﺻﺎر اﺣـﺪ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﻘﺎﻫﺮة اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻬﻢ و ﺷـﺮع ﻓﯽ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﺑﻌﺪ اﻟﺜﻼﺛﯿﻦ ذﮐﺮه ﺗﻠﻤﯿﺬه ﺳـﺮاج اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻠّﻘﻦ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ و ﻣﻔﺘﯿﻬﻢ و ﻣﺼـّﻨﻔﻬﻢ و ﻣﺪّرﺳـﻬﻢ ذو اﻟﻔﻨﻮن اﻻﺻﻮل و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻌﺮﺑّﯿﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ وﻟّﯽ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻓﯽ وﻓﯿﺎﺗﻪ اﺷﺘﻐﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺣّﺘﯽ ﺻﺎر اوﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ ﻓﯽ اواﻧﻪ و ﺻّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻨﺎﻓﻌﮥ اﻟّﺴﺎﺋﺮة ﮐﺎﻟﻤﻬّﻤﺎت و ﻓﯽ‬‫ذﻟـﮏ ﯾﻘﻮل واﻟـﺪي ﻣﻦ اﺑﯿـﺎت اﺑـﺪت ﻣﻬّﻤـ ﺎﺗﻪ إذ ذاك رﺗﺒﺘﻪ اّن اﻟﻤﻬّﻤﺎت ﻓﯿﻬﺎ ﯾﻌﺮف اﻟّﺮﺟﻞ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻟـّﺪﯾﺎر‬‫اﻟﻤﺼـﺮّﯾﮥ ﻃﻠﺒﺘﻪ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟّﺸﮑﻞ ﺣﺴﻦ اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ ﻟّﯿﻦ اﻟﺠﺎﻧﺐ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺣﺴﺎن ﻟﻠّﻄﻠﺒﮥ ﻣﻼزﻣﺎ ﻟﻼﻓﺎدة و اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ و اﻓﺮد ﻟﻪ اﻟﻮاﻟﺪ ﺗﺮﺟﻤﮥ‬‫و ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺸﻒ ﻇﺎﻫﺮ ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﺠﺄة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪346 :‬‬‫ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺘﺮﺑﺘﻪ ﺑﻘﺮب ﻣﻘﺎﺑﺮ اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ ﻓﯽ ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻟا ﺨﺒﺮﯾﻦ‬‫ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و اﻟّﺘﻨﻘﯿﺢ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﺼـﺤﯿﺢ ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺷﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج اﻟﺒﯿﻀﺎوي و ﻫﻮ اﺣﺴﻦ ﺷﺮوﺣﻪ و‬‫اﻧﻔﻌﻬﺎ ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻓﯽ اوﻫﺎم اﻟﮑﻔﺎﯾﮥ ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﺳﻨﮥ ﺳّﺖ و ارﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻤﻬّﻤﺎت ﻓﺮغ ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻨﮥ ﺳّﺘﯿﻦ و اﻟﺘﻤﻬﯿﺪ ﻓﺮغ‬‫ﻣﻨﻪ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤـﺎن و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻃﺒﻘـﺎت اﻟﻔﻘﻬـﺎء ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻃﺮاز اﻟﻤﺤﺎﻓـﻞ ﻓﯽ اﻟﻐـﺎز اﻟﻤﺴﺎﺋـﻞ ﻓﺮغ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﻦ‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ اﯾﻀـﺎ ﮐـﺎﻓﯽ اﻟﻤﺤﺘـﺎج ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻟﻠﻨﻮوي ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠّـﺪات وﺻﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺎﻗﺎة و ﻫﻮ ﺷـﺮح ﺣﺴﻦ ﻣﻔﯿـﺪ ﻣﻨﻘـﺢ اﻧﻔﻊ‬‫ﺷﺮوح اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﻟﮑﻮﮐﺐ اﻟﺪّري ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺤﻮ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟﻔﺘﺎوي اﻟﺤﻤﻮّﯾﮥ ﻫﺬه ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻟﻪ‬‫اﻟّﻠﻮاﻣﻊ و اﻟﺒﻮارق و اﻟﺠﻮاﻣﻊ و اﻟﻔﻮارق و ﻣﺴّﻮدة ﻓﯽ اﻻﺷـﺒﺎه و اﻟﻨﻈﺎﺋﺮ و ﺷـﺮح ﻋﺮوض اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺸـﺮح اﻟﺼـﻐﯿﺮ‬‫ﻗﯿـﻞ اﻧّﻪ وﺻـﻞ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﺒﯿﻊ و ﺷـﺮح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻤﺤﯿﻂ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﻪ ﻣﺠّﻠـﺪا و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در درر‬‫ﮐﺎﻣﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﻣﻮّي اﻻﺳﻨﻮي ﻧﺰﯾﻞ اﻟﻘﺎﻫﺮة اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ وﻟﺪ‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﺸﺮ اﻻﺧﯿﺮ ﻣﻦ ذي اﻟﺤّﺠﮥ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘﺎت اﻟّﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ ﻟﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎ ﻣﻦ ﺻﻌﯿﺪ ﻣﺼﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫ﻗﺪ اﻓﺮد ﻟﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪347 :‬‬‫و ﻣﻨـﺎﻗﺒﻪ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ اﯾﻀﺎ و ﺑﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن ﻫﻮ ﯾﺤّﺐ ﺷـﯿﺨﻨﺎ و ﯾﻌّﻈﻤﻪ و ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟّﻄﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ ﻓﯽ اﺛﻨﺎء ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﺑﻦ ﺳـّﯿﺪ‬‫اﻟّﻨـﺎس و وﺻـﻔﻪ ﺑـﺎﻧّﻪ ﺣﺎﻓـﻆ ﻋﺼـﺮه و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻬّﻤﺎت ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻣﺎم ﯾّﻢ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﺠﺎج و ﻣﺎء ﻓﻀـﻠﻪ ﺛّﺠﺎج و ﻟﺴﺎن‬‫ﻗﻠﻤﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﺸـﮑﻼت ﻓّﺠﺎج ﮐﺎن ﺑﺤﺮا ﻓﯽ اﻟﻔﺮوع و اﻻﺻﻮل ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻟﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻘﻮل ﺗﺨﺮج ﺑﻪ اﻟﻔﻀـﻼء و اﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ذﮐﺮ ان‬‫ﻓﺮاﻏﻪ ﻣﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ ‪ 735‬و ﻣﻦ اﻟﻤﻬّﻤﺎت ﺳـﻨﮥ ﺳّﺘﯿﻦ و ﻗﺮأت ﺑﺨّﻂ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﻻﺳﺪي ﺗﺼّﺪي ﻟﻼﺷﺘﻐﺎل ﻣﻦ‬‫ﺳﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺷﺮع ﻓﯽ اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ ﺑﻌﺪ اﻟّﺜﻠﺜﯿﻦ و ﻟﻪ ﺷﺮح ﻟﻠﻤﻨﻬﺎج ﻣﻬّﺬب ﻣﻨﻘﺢ و ﻫﻮ اﻧﻔﻊ ﺷﺮوح اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻣﻊ ﮐﺜﺮﺗﻬﺎ ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﻠﻘﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ و ﻣﻔﺘﯿﻬﻢ و ﻣﺼـّﻨﻔﻬﻢ و ﻣﺪّرﺳـﻬﻢ ذو اﻟﻔﻨﻮن و ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺮاﻗﯽ اﺷﺘﻐﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﺣّﺘﯽ ﺻﺎر‬‫اوﺣـﺪ اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌـّﯿ ﮥ ﻓﯽ اواﻧﻪ و ﺻـّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻨﺎﻓﻌـﮥ اﻟّﺴﺎﺋﺮة و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﻃﻠﺒﮥ اﻟّﺪﯾﺎر اﻟﻤﺼـﺮّﯾﮥ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﺸـﮑﻞ و‬‫اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ ﻟّﯿﻦ اﻟﺠﺎﻧﺐ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺣﺴﺎن اﻟﺦ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿﺮه ﺑﻌﺪ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺿﯿﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﻮّي اﻻﺳﻨﻮي‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺧﻮه اﻟﺸﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺴﺎﺋﺮة وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟّﺘﻘّﯽ اﻟّﺴﺒﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 163‬از ‪324‬‬‫و اﻟﺰﻧﮑﻠـﻮﻧﯽ و اﻟﻘﻮﻧﻮي و أﺑﯽ ﺣـّﯿ ﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻻـﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑـّﯿ ﮥ و اﻟﻌﺮوض ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﻓﺼـﺎر اﻣـﺎم زﻣـﺎﻧﻪ و اﻧﺘﻬﺖ إﻟﯿﻪ رﯾﺎﺳـﮥ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻣﺎت ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﻪ و رﺛﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪348 :‬‬‫اﻟﺒﺮﻫـﺎن اﻟﻘﯿﺮاﻃﯽ ﺑﻘـﻮﻟﻪ ﻧﻌﻢ ﻗﺒﻀﺖ روح اﻟﻌﻠﯽ و اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ ﺑﻤﻮت ﺟﻤـﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺻـﺪر اﻻﻓﺎﺿـﻞ اﻟـﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـّﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن در‬‫اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻻﺳﻨﻮي ﺷﯿﺦ ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺳﺎﺋﺮه اﺳﺖ در ﺳﻨﻪ ارﺑﻊ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﻣﺘﻮﻟّﺪ ﺷﺪه و از ﺗﻘﯽ ﺳﺒﮑﯽ‬‫و زﻧﮑﻠﻮﻧﯽ و ﻗﻮﻧﻮي و أﺑﯽ ﺣﯿﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﺧﺬ ﻧﻤﻮده و در اﺻﻮل و ﻋﺮﺑّﯿﺖ و ﻋﺮوض ﺑﺎرع ﺷﺪه و در ﻓﻘﻪ ﻣﺘﻘّﺪم ﮔﺮدﯾﺪه اﻣﺎم زﻣﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬‫و ﺑﻮي رﯾﺎﺳﺖ ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ اﻧﺘﻬﺎ ﭘـﺬﯾﺮﻓﺖ اﻟـﺦ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺒﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ اﻟّﻄﻮﺳّﯽ اﻟﻘﺮﺷّﯽ اﻟﻌﺪوي اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ ﺻّﻨﻒ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻌﻘﺪ اﻟﻔﺮﯾﺪ اﺣﺪ اﻟّﺼﺪور و اﻟّﺮؤﺳﺎء اﻟﻤﻌّﻈﻤﯿﻦ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻔّﻘﻪ و ﺷﺎرك ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ ﺑﺎرﻋﺎ ﻋﺎرﻓﺎ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺨﻼف ﺗﺮﺳﻞ ﻋﻦ اﻟﻤﻠﻮك و ﺳﺎد و ﺗﻘﺪم و ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﺪث ﺑﺒﻼد ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﺘﻘﻠﯿـﺪ ﺑﺎﻟﻮزارة ﻓﺎﻋﺘـﺬر و ﺗﻨﺼﻞ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﻣﻨﻪ ﻓﺘﻮﻟّﺎﻫﺎ ﯾﻮﻣﯿﻦ ﺛّﻢ اﻧﺴّﻞ ﺧﻔﯿـﮥ و ﺗﺮك اﻻﻣﻮال و اﻟﻤﻮﺟﻮد و ﻟﺒﺲ ﺛﻮﺑﺎ ﻗﻄﻨّﯿﺎ و ذﻫﺐ‬‫ﻓﻠﻢ ﯾﺪر اﯾﻦ ذﻫﺐ و ﻗﺪ ﻧﺴﺐ اﻟﯽ اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻌﻠﻢ اﻟﺤﺮوف و اﻻوﻓﺎق و اﻧّﻪ ﯾﺴﺘﺨﺮج ﻣﻦ ذﻟﮏ اﺷﯿﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﻐﯿﺒﺎت و ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ رﺟﻊ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل‬‫اﻟّﺴـ ﯿﺪ ﻋﺰ اﻟـﺪﯾﻦ اﻓﺘﯽ و ﺻـّﻨﻒ و ﮐﺎن اﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و اﻟﺮؤﺳﺎء اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ و ﺗﻘّﺪم ﻋﻨﺪ اﻟﻤﻠﻮك و ﺗﺮﺳﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﺛّﻢ ﺗﺰّﻫﺪ ﻓﯽ‬‫آﺧﺮه و ﺗﺮك اﻟﺘﻘّﺪم ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻌﻨﯿﻪ و ﻣﻀﯽ ﻋﻠﯽ ﺳﺪاد و اﻣﺮ ﺟﻤﯿﻞ ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﺤﻠﺐ ﻓﯽ رﺟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪349 :‬‬‫ﺳﻨـﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻤﻘﺎم و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺪي اﻣﺎم ﺑﺎرع و ﻓﺎﺿﻞ ﮐﺎﻣﻞ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﻞ راﺋﻊ و ﻧﺒﻞ ﻧﺎﺻﻊ و ﻣﺘﻘﻦ ﻓﺎﺋﻖ و‬‫ﻣﻨﻘـﺪ ﺣﺎذق ﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐّﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮّي اﻟﻌّﮑﯽ اﻟﻌﺪﺛﺎﻧّﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻋﺠﺎﻟﮥ اﻟّﺮاﮐﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ذﮐﺮﻧﺎ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺎﺋﮥ‬‫اﻟﺘﺎﺳـﻌﮥ و اﻓﺮادا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﻌﺎﺷـﺮة ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻻﺳﺪي اﻟّﺪﻣﺸـﻘﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺒﮥ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﻄﺒﻘﺎت اﻟّﺘﯽ ﻧﻘﻠﻨﺎ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﺑﺎرﻋﺎ ﻣﺘﻘﻨﺎ و ﺑﻨﻮ ﺷـﻬﺒﮥ ﻟﻬﻢ اﺻﺎﻟـﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺮﯾﺎﺳﮥ وﻟّﯽ‬‫اﻟﻘﻀـﺎء ﻣﻨﻬﻢ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﮐـﺎن ﻟﻠﻤـﺬﮐﻮر ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﻣﻔﯿـﺪة ﻣﻨﻬـﺎ ﺷـﺮﺣﺎن ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻬﺎج اﻟّﻨﻮاوي و ﻣﻌّﻠﻘﺎت ﻋﻠﯽ ﻣﻬّﻤﺎت اﻻﺳـﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌـّﯿ ﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻧﺴـﺨﮥ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ ﺧﺰاﻧـﮥ ﮐﺘﺐ ﺣﺮم ﻣّﮑـ ﮥ اﻟﻤﻌﻈﻤـﮥ رأﯾﺘﻬﺎ ﻟﻤﺎ ﻓﺰت ﺑﺎﻟﺤـﺞ و اﺑﻮ اﻟﯿﻤﻦ ﻣﺠﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﻌﻠﯿﻤﯽ در ﻧا ﺲ ﺟﻠﯿـﻞ ﺑﺘﺎرﯾـﺦ اﻟﻘـﺪس و اﻟﺨﻠﯿﻞ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺠـﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻬﺒﻞ اﻟﺤﻠﺒّﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ‬‫ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﻬﺒﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﻫﻮ اّول ﻣﻦ دّرس ﺑﺎﻟﻤﺪرﺳﮥ اﻟّﺼﻼﺣّﯿﮥ ﺑﺎﻟﻘﺪس اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻫﻮ واﻟﺪ ﺑﻨﯽ‬‫ﺟﻬﺒـﻞ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺪﻣﺸـﻘﯿﯿﻦ ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﺎﻟﻘـﺪس ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻋﻦ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ ﺳـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺷـﻤﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ‬‫ﺳﺨﺎوي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳـﺪي را در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﭘﺴـﺮش ﮐﻪ او ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﭘـﺪر ﺧﻮد از اﺟّﻠﻪ و اﻋﻼم ﮐﺒﺎر و ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻐﺎﯾﺖ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺖ ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﻮده و او را ﺑﻮﺻﻒ ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺸـﺎم ﺳـﺘﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺿﻮء ﻻـﻣﻊ ﻻﻫـﻞ اﻟﻘﺮن اﻟﺘـﺎﺳﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪350 :‬‬‫اﻟﺒﺪر اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎم اﻟّﺘﻘّﯽ اﻻﺳﺪّي اﻟﺪﻣﺸﻘﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﯾﻌﺮف ﮐﺴﻠﻔﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻬﺒﮥ وﻟﺪ ﻓﯽ ﻃﻠﻮع ﻓﺠﺮ اﻻرﺑﻌﺎء ﺛﺎﻧﯽ ﺻﻔﺮ‬‫ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﺸﺎء ﻓﺤﻔﻆ ﮐﺘﺒﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻟﺮؤﯾﺎ رآﻫﺎ اﺑﻮه و ﺗﻔّﻘﻪ ﺑﺎﺑﯿﻪ و ﻏﯿﺮه و اﺳﻤﻌﻪ اﺑﻮه ﻋﻠﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﺑﻨﮥ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻬـﺎدي اﻟﺸـﻬﺎب اﺑﻦ ﺣّﺠﯽ و اﺑﻦ اﻟﺸـﺮاﺋﺤﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﯿﻤـﺎ ﻗـﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺬﯾﺒـﮥ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻼـﺛﯿﻦ ﺑـﺪﻣﺸﻖ اﻻرﺑﻌﯿﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺒﺎﺋﻨـﺎت ﻟﻪ و ارﺗﺤـﻞ اﻟﯽ اﻟﻘـﺎﻫﺮة ﺑﻌـﺪ اﺑﯿﻪ و ﺣﻀـﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﺷـﯿﺨﻨﺎ و ﺗﻨـﺎﻇﺮ ﻫﻮ و اﻟﺒﺮﻫـﺎن اﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮة ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ ﻓﮑﺎن اﻟّﻈﻔﺮ ﻟﻠﺒﺮﻫﺎن و‬‫اﺳـﺘﻨﺎﺑﻪ اﻟّﺴـ ﻔﻄﯽ و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﺳـﺘﺤﻀﺎرا و ﻧﻘﻼ و ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﻬﺎج ﺑﺸﺮﺣﯿﻦ ﯾﺴّﻤﯽ اﮐﺒﺮﻫﻤﺎ ارﺷﺎد اﻟﻤﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﺗﻮﺟﯿﻪ اﻟﻤﻨﻬﺎج و اﻵﺧﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 164‬از ‪324‬‬‫ﺑﺪاﯾﮥ اﻟﻤﺤﺘﺎج و ﻋﻤﻞ ﺳـﯿﺮة ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺪ و ﺻـّﻨﻒ ﻏﯿﺮ ذاك و ﺗﺼّﺪي ﻟﻼﻗﺮاء ﻓﺎﻧﺘﻔﻊ ﺑﻪ اﻟﻔﻀـﻼء و درس ﺑﺎﻟﻈﺎﻫﺮﯾﮥ و اﻟّﻨﺎﺻـﺮﯾﮥ و‬‫اﻟﺘﻘﻮّﯾﮥ و اﻟﻤﺠﺎﻫﺪّﯾﮥ اﻟﺠﻮاﻧّﯿﮥ و اﻟﻔﺎرﺳّﯿﮥ و ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟّﺸﺎﻣّﯿﮥ اﻟﺒﺮاﻧّﯿﮥ ﻧﯿﺎﺑﮥ ﻋﻦ اﻟّﻨﺠﻢ ﺑﻦ ﺣّﺠﯽ و وﻟّﯽ اﻓﺘﺎء دار اﻟﻌﺪل و ﻧﺎب ﻓﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﻣﻦ‬‫ﺳﻨـﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻼـﺛﯿﻦ ﺣّﺘﯽ ﻣـﺎت و ﺻﺎر ﺑﺎﺧﺮه ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎم ﺑﻐﯿﺮ ﻣـﺪاﻓﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑـﺪار اﻟﻔﺘﯿﺎ و اﻟﻤﻬّﻢ ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم و ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﺑﻠـﺪه ﻓﺎﺑﯽ‬‫ﻟﻘﯿﺘﻪ ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺳـﻤﻌﺖ ﮐﻼﻣﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳـﺮوات رﺟﺎل اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﻤﺎ و ﮐﺮﻣﺎ و اﺻﺎﻟﮥ و ﻋﺮاﻗﮥ و دﯾﺎﻧﮥ و ﻣﻬﺎﺑﮥ و ﺣﺰاﻧﮥ و ﻟﻄﺎﻓﮥ و ﺳﻮددا و‬‫ﻟﻠّﺸﺎﻣﯿﯿﻦ ﺑﻪ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻔﺨﺮ ﻣﺎت ﻓﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺨﻤﯿﺲ ﺛﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ و دﻓﻦ ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﺑﻤﻘﺒﺮة اﻟﺒﺎب اﻟﺼﻐﯿﺮ ﻋﻨﺪ اﺳﻼﻓﻪ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟّﺼﻠﻮة ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺪة اﻣﺎﮐﻦ و ﮐﺎﻧﺖ ﺟﻨﺎزﺗﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪351 :‬‬‫ﺣﺎﻓﻠﮥ و ﮐﺜﺮ اﻟّﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻒ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﯽ ﻣﺤﺎﺳـﻨﻪ ﻣﺜﻠﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اّﯾﺎﻧﺎ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻐّﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌّﮑﯽ اﻟﻌـﺪﺛﺎﻧّﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯿﺴﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻋﺠﺎﻟـﮥ اﻟّﺮاﮐﺐ و ﺑﻠﻐـﮥ اﻟّﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ ﮐﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻟا ﻘﺮﺷـّﯽ‬‫اﻟﻌـﺪوّي اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ ﻣﺼـّﻨﻒ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻘﺪ اﻟﻔﺮﯾﺪ ﮐﺎن اﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﻫﻢ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ را ﺑﻤﺪح ﻋﻈﯿﻢ و‬‫ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﯾﺎد ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ در اﺳـﻨﺎد رواﯾﺖ اول ﻣﺎ ﺑﺪئ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻮﺣﯽ‬‫ذﮐﺮ او ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮده ﺣﺠـﮥ اﻻﺳـﻼم ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻮﻗﺖ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﻫﻢ‬‫اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ را ﺑﻤﺪح و ﺛﻨﺎ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ در ذﮐﺮ اوﻻد ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟﺸـﺎﻣﯽ ﮐـﺎﻧﻮا ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ ﻧﻔﺮا و ﻋـّﺪ ﺳﻮي اﻻرﺑﻌـﮥ اﻻوﻟﯽ ﻗﺎﺳـﻤﺎ و ﺣﺴـﯿﻨﺎ و ﻣﺤّﻤـ ﺪا و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﺣﻤﺰة و ﺟﻌﻔﺮ و ﻃﻠﺤـﮥ و‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و ﯾﻌﻘﻮب و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺜﺎﻧﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﺤﺒﻮب ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ اوﻟﯿﺎ و ﻋﺮﻓﺎ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎ و ﻓﻀﻼي ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ‬‫در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ و ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ذﮐﺮ آن در ﺑﺎب ﺳﻮم ﮐﺮدهاﻧـﺪ و اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ رواﯾﺎت ﺣﻀـﺮت‬‫اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﺴـﮑﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم درﯾﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻣﺠﻤﻮع و ﻣﻀـﺒﻮﻃﺴﺖ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﺑﻤﻤﻠﻮ ﺑﻮدن‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺮواﯾﺎت و آﺛﺎر ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﺳﺘﺤﺎﻟﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﺎﺗّﺤﺎد اﻋﺘﻘﺎد آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ‬‫ﺣّﻖ و رﺷﺎد ﻧﻤﻮده و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻪ دﻟﯿﻼ واﺿﺤﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺰﯾﺪ اﻋﺘﺒﺎره و ﻏﺎﯾﮥ اﻋﺘﻤﺎده ﻋﻨﺪ اﻟّﺴّﻨﯿﮥ از ﻣﻄﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪352 :‬‬‫اﻟـّﺴ ﺌﻮل ﻧﻘﻠﻬﺎي ﺑﺴـﯿﺎر آورده و ﻋﺒﺎرت ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﺂن ﮐﺮدهاﯾﻢ در ﺑﺎب ﺳﻮم اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ اﯾﻨﺴﺖ و اّﻣﺎ‬‫ﺗﻔﺎﺳـﯿﺮ ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺗﻔﺴـﯿﺮي ﮐﻪ ﻣﻨﺴﻮب ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺑﺤﻀـﺮت اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﺴـﮑﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم رواه ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﺑﺎﺑﻮﯾﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎده و‬‫رواه ﻋﻨﻪ ﻏﯿﺮه ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻣﻊ زﯾﺎدة و ﻧﻘﺼﺎن و اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺰ از ﺣﻀﺮت اﻣﺎم ﻣﻮﺻﻮف و دﯾﮕﺮ اﺋّﻤﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ رواﯾﺖ دارﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در دّر‬‫ﻣﻨﺜﻮر ﻣﺒﺴﻮﻃﺎﻧﺪ و در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺠﻤﻮع و ﻣﻀـﺒﻮط اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﯿﻌﻪ از ﺟﻨﺎب اﺋّﻤﻪ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎ آن ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮد اﻧﺘﻬﯽ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ رواﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ از اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺠﻤﻮع و ﻣﻀـﺒﻮﻃﺴﺖ از رواﯾﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺧﺒﺎر ﻣﻌﺘﻤـﺪه‬‫اﻫـﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﺑﻤﺒﺎﻟﻐﻪ در ﻧﻔﯽ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺂن رواﯾﺎت ﺑﻄﻼن رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺣﻖ در اذﻫﺎن ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ ﺧﻮد‬‫راﺳـﺦ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در اﯾﻀﺎح ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ از اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ اﺗﺤﺎد اﻋﺘﻘﺎد ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﺘﻮﻫﻢ ﺷﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم از اﺋّﻤﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻓﯿﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﻣّﺮ ﻧﺒﺬ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﮥ اﻟّﺘﯽ ﮐﺎد ان‬‫ﻻ ﯾﮑﻮن ﻟﻪ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟـّﺬّرة اﻟﯽ اﻟﺒﯿﻀﺎء و اﻟﻘﻄﺮة اﻟﯽ اﻟّﺪﻣﺎء و اﮐﺜﺮ اﺋّﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم رواﯾﺖ دارﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻔﺘـﺎح اﻟّﻨﺠﺎة در ﺗﺮﺟﻤﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ روي ﻋﻨﻪ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و‬‫داود ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺮب و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ و ﺧﻠﻖ ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻟﻪ اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﻣـﺎ اردﻧـﺎ ﻧﻔﻠﻪ و ﻣﺜـﻞ ﺷـﻘﯿﻖ ﺑﻠﺨﯽ ﮐﻪ از‬‫اﻋﺎﻇﻢ ﺻﻮﻓّﯿﻪ اﻫﻞ ﺳّﻨﺘﺴﺖ از ﺟﻨﺎب اﻣﺎم اﺳﺘﻔﺎده دارد و ﻣﺜﻞ ﻣﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪353 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 165‬از ‪324‬‬‫ﮐﺮﺧﯽ از ﻣﻮاﻟﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﺷﺪ و ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ و ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ از رواﯾﺎت و آﺛﺎر آن ﺟﻨﺎب ﻣﻤﻠﻮ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﺎم رﺿﺎ ﺑﺎﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﻪ اﺋّﻤﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷـﺪ و از رواﯾﺎت و آﺛﺎر اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺐ دﯾﻨّﯿﻪ اﻫﻞ‬‫ﺳّﻨﺖ ﻣﻤﻠﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﺗﻮّﻫﻢ اﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎﺗّﺤﺎد ﻋﻘﯿﺪه ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺑﺎ ﻋﻘﯿﺪه اﻣﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از واﻗﻊ ﺑﻌﯿﺪﺗﺮ و ﺣﯿﺮتاﻓﺰاي اﻫﻞ ﻧﻈﺮ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﺑﻤﻤﻠﻮ ﺑﻮدن ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ و اﻣﺜﺎل آن ﺑﺮواﯾﺎت اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده ﺑﺮ‬‫اﻣﺘﻨـﺎع و ﺑﻄﻼن ﺗﻮﻫﻢ اﻋﺘﻘﺎد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﺗّﺤﺎد ﻋﻘﯿـﺪه ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺑﺎ ﻋﻘﯿـﺪه اﻣﺎم رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ رواﯾﺎت ﺗﻔﺴـﯿﺮ‬‫ﺷﺎﻫﯽ رواﯾﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺧﺒﺎر ﻣﻌﺘﻤـﺪه ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺳﺖ ﻧﻪ رواﯾﺎت واﻫﯿﻪ ﺑﯽ اﺻﻞ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ را داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ ﺟﻤﻠﻪ از ﻣﻘﺎﻣﺎت ﮐﻪ‬‫در ان ﻧﻘﻞ از ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴـ ﺌﻮل در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ واﻗﻊﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل‬‫ﻗّﺼﮥ ﺳﻮدة ﺑﻨﺖ ﻋﻤﺎرة اﻟﻬﻤﺪاﻧّﯿﮥ ﻟﻤﺎ ﻗﺪﻣﺖ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻌﺪ ﻣﻮت ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﯽ‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻣﺎ‬‫ﻧﻘﻠﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻢ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﻋﻦ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﯾﻮﻣﺎ اﻋﺠﺐ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎن ﻗﻠﺒﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﻮاّد ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﺿـﺪاد ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﻬﺎ ﻓﺎن ﺳـﻨﺢ‬‫ﻟﻪ اﻟّﺮﺟﺎء وﻟّﻬﻪ اﻟّﻄﻤﻊ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ و اﻧﻈﺮوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪354 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻧﻈﺮ اﻟّﺰاﻫﺪﯾﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺎﻧّﻬﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻗﻠﯿﻞ ﺗﺸﻘﯽ اﻟﻤﺘﺮف و ﺗﺤّﺮك اﻟّﺴﺎﮐﻦ و ﺗﺰﯾﻞ اﻟّﺜﺎوي اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﺠّﻨﮥ اﻟّﺘﯽ اﻋّﺪﻫﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻠﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺧّﻄﺎﻓﮥ ﻻﺑﺼﺎر اﻟﻨﺎﻇﺮﯾﻦ ﻓﯿﻬﺎ درﺟﺎت ﻣﺘﻔﺎﺿﻼت‬‫و ﻣﻨﺎزل ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﺎت اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﯽ ﮐﻼم ﻃﻮﯾﻞ ﯾﺬّم اﻟﻤﻔﺘﯿﻦ ﺑﻐﯿﺮ ﻋﻠﻢ إﻟﻬﻬﻢ واﺣﺪ و ﻧﺒّﯿﻬﻢ واﺣﺪ و ﮐﺘﺎﺑﻬﻢ واﺣﺪ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄـﺎﻟﺐ اﻟـّﺴ ﺌﻮل ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﺮﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﺣﻀـﺮ ﻟـﺪﯾﻪ ﻣﻦ اﻟﻮاردﯾﻦ ﻣﺘﯽ ﮐﺎن رﺑّﻨﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻫﻮ ﮐﺎﺋﻦ ﺑﻼ ﮐﯿﻨﻮﻧـﮥ ﮐﺎﺋﻦ ﮐﺎن ﻗﺒﻠﻪ ﻫﻮ ﻗﺒﻞ اﻟﻘﺒﻞ ﺑﻼ ﻏﺎﯾـﮥ و ﻻ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻧﻘﻄﻌﺖ اﻟﻐﺎﯾﺎت‬‫دوﻧﻪ ﻓﻬﻮ ﻏﺎﯾﮥ ﮐّﻞ ﻏﺎﯾﮥ وﺳﻊ ﮐّﻞ ﺷﯽء ﻋﻠﻤﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴـ ﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﯽ ﺗﻤﺠﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺗﺤﻤﯿـﺪه و ﺗﻮﺣﯿﺪه و ﻫﻮ اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺒﻠﻎ ﻣﺪﺣﺘﻪ اﻟﻘﺎﺋﻠﻮن و ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ‬‫ﻧﻌﻤﺎءه اﻟﻌﺎّدون و ﻻ ﯾﺆّدي ﺣّﻘﻪ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪون اﻟّﺬي ﻻ ﯾﺪرﮐﻪ ﺑﻌﺪ اﻟﻬﻤﻢ و ﻻ ﯾﻨﺎﻟﻪ ﻏﻮص اﻟﻔﻄﻦ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻧﻈﺮ اﻟّﺰاﻫﺪﯾﻦ ﻓﺎﻧّﻬﺎ ﻋﻦ ﻗﻠﯿﻞ ﺗﺰﯾﻞ اﻟﺴﺎﮐﻦ و ﺗﻔﺠﻊ اﻟﻤﺘﺮف ﻻ ﯾﻐﺮﻧﮑﻢ‬‫ﮐﺜﺮة ﻣﺎ ﯾﻌﺠﺒﮑﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻘّﻠﮥ ﻣﺎ ﯾﺼﺤﺒﮑﻢ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴـ ﺌﻮل ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺼﺎﻓﺎﺗﻪ ﺧﺮج اﻟﻌّﺒﺎس ﺑﻦ رﺑﯿﻌﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ ﻓﺎﺑﻠﯽ و ﺧﺮج إﻟﯿﻪ‬‫ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﺎرس ﻣﻌﺮوف ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻮار ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 166‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪355 :‬‬‫ادﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋّﺒﺎس ﻫﻞ ﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﺒﺮاز ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻌّﺒﺎس ﻫﻞ ﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻨﺰول اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄـﺎﻟﺐ اﻟـّﺴ ﺌﻮل ﻓﯽ ﺧﻄﺒـﮥ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ع ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﯾﺼﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﯾﺤـّﺬر ﻣﻨﻬﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل اﻋﻤﻠﻮا و اﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮن‬‫اﻧّﮑﻢ ﺗﺎرﮐﻮﻫﺎ ﻓﺎﻧّﻤﺎ ﻫﯽ ﮐﻤﺎ ﻧﻌﺘﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻬﻮ و ﻟﻌﺐ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟـّﺴ ﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﻠﻬﻮ ﯾﺴـﺨﻂ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﯾﺮﺿـﯽ اﻟﺸـﯿﻄﺎن و ﯾﻨﺴﯽ اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺎﻟّﺼﺪق ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻊ‬‫اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﺘﺎب ﮐﺘﺒﻪ اﻟﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ و ﻗﺪ ﺑﺎﯾﻌﻪ‬‫اﻟّﻨﺎس و ﻫﻮ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﺻـﺨﺮ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﺚ ﻣﺤّﻤﺪا ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ رﺣﻤﮥ ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻦ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻓﯽ ﺧﻄﺒﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﺼﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﯾﺤّﺬر ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻠﻄﺎﻧﻬﺎ دول و‬‫ﻋﯿﺸﻬﺎ رﻧﻖ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اّن اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻗﺪ ادﺑﺮت و آذﻧﺖ ﺑﻮداع و اّن اﻵﺧﺮة ﻗﺪ اﻗﺒﻠﺖ و آذﻧﺖ ﺑﺎﻃﻼع إﻟﺦ‬‫و اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺳﻮاي ﻣﻄـﺎﻟﺐ اﻟـّﺴ ﺌﻮل ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ دﯾﮕﺮ ﻫﻢ دارد ﮐﻪ ﺑﻌﺾ آن را ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻌﻘﺪ اﻟﻔﺮﯾﺪ ﻟﻠﻤﻠﮏ اﻟّﺴﻌﯿﺪ ﻻﺑﯽ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻘﺮﺷّﯽ اﻟﻨﺼﯿﺒّﯽ اﻟﻮزﯾﺮ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪652‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪356 :‬‬‫اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ اّوﻟﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﺎﻣﯽ ﺣﻮزة ﺑﻼده ﺑﻤﻠﻮك ﺟﻌﻠﻪ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ ﻗﻮاﻋـﺪ اﻻّول ﻓﯽ ﻣﻬّﻤﺎت اﻻﺧﻼق و ﻟا ـّﺼ ﻔﺎت‬‫اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻠﻄﻨﮥ و اﻟﻮﻻﯾﺎت اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻓﯽ اﻟﺸﺮاﺋﻊ و اﻟّﺪﯾﺎﻧﺎت اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﯽ ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻟﻤﻄﻠﻮب ﺑﺎﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟّﺰﯾﺎدات و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻧﻔﺎﺋﺲ اﻟﻌﻨﺎﺻـﺮ ﻟﻤﺠﺎﻟﺲ اﻟﻤﻠﮏ اﻟّﻨﺎﺻﺮ اﻋﻨﯽ ﺻﻼح اﻟّﺪﯾﻦ و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻣﺸﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ و ﻗﻮاﻋﺪ ﻟﻤﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 652‬اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ ذﮐﺮ اﻧّﻪ اﺷﺎر إﻟﯿﻪ ﺑﺘﺎﻟﯿﻔﻪ ﻓﺎﻟّﻔﻪ و رﺗّﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻘّﺪﻣـﮥ و ارﺑﻊ ﻗﻮاﻋـﺪ اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﻐﺮض اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻣﻨﻪ‬‫اﻟﻘﺎﻋﺪة اﻻوﻟﯽ ﻓﯽ اﻻﺧﻼق و اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ اﻟّﺴﻠﻄﻨﮥ و اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﻓﯽ اﻟّﺸﺮوط و اﻟﺮاﺑﻌﮥ ﻓﯽ ﺗﮑﻤﻠﮥ اﻟﻤﻄﻠﻮب‬‫‪ -22‬ﮐﻨﺠﯽ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و دوم از وﺟﻮه اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ وﺟﯿﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮاي‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻧﻤﻮده و ﻋﻨﻮان ﺻﺪق ﺑﯿﺎن ﺑﺮاي آن ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ ان ﺑﺴـﻨﺪ ﻣﺘﺼﻞ در ﺗﺒﯿﯿﻦ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻓﻀﻞ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻓﺼـﯿﺢ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻃﺮﯾﻒ و ﻣﻠﯿـﺢ ﺑﺴـﻤﻂ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﮐﺸـﯿﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻟﺚ و اﻟﻌﺸـﺮون ﻓﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺂدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻧّﻪ‬‫ﺷﺒﻬﻪ ﺑﻨﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ اﻟﺒﻐﺪادي ﺑﺪﻣﺸﻖ ﺳﻨﮥ ‪ 634‬ارﺑﻊ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺸﻬﺮزوري اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺒﺴﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﮑﺒﺮي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ذر اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻏﻨﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪357 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 167‬از ‪324‬‬‫ﻣﺴـﻌﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﻬـﺪي ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﺑﯿﻨﻤﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ إذ اﻗﺒـﻞ ﻋﻠّﯽ ﻓﻠّﻤﺎ ﺑﺼـﺮ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ‬‫ﺣﮑﻤﺘﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗﻠﺖ ﺗﺸﺒﯿﻬﻪ ﻟﻌﻠّﯽ ﺑـﺂدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻷـّن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﻠﻢ آدم ﺻـﻔﮥ ﮐـﻞ ﺷـﯽء و ﻻ‬‫ﺣﺎدﺛﮥ و ﻻ واﻗﻌﮥ اﻟّﺎ و ﻋﻨﺪ ﻋﻠّﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﻢ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻣﻌﻨﺎﻫﺎ ﻓﻬﻢ و ﺷﺒﻬﻪ ﺑﻨﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ‬‫و ﮐﺎﻧّﻪ اﺻّﺢ ﻷّن ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺎن ﺷﺪﯾﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﻓﺮﯾﻦ رءوﻓﺎ ﺑﺎﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﻤﺎ وﺻﻔﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن ﺑﻘﻮﻟﻪ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻣَﻌُﻪ َأِﺷﱠﺪاُء َﻋَﻠﯽ اﻟ ُْﮑﱠﻔﺎِر‬‫ُرَﺣﻤﺎُء ﺑَﯿَْﻨُﻬْﻢ‬‫و اﺧﺒﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ ﻋﻦ ﺟﺮأة ﻧﻮح ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﻓﺮﯾﻦ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻻ َﺗَﺬْر َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﺄْرِض ﻣَِﻦ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ َدﱠﯾﺎرًا‬‫و ﺷﺒﻬﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﻢ ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺧﻠﯿﻞ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﮐﻤﺎ وﺻﻔﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﺑﻘﻮﻟﻪ ِإﱠن ِإﺑ ْﺮاِﻫﯿَﻢ ﻟَﺄﱠواٌه َﺣﻠِﯿٌﻢ‬‫ﻓﮑﺎن ﻣﺘﺨﻠّﻘﺎ ﺑﺎﺧﻼق اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣّﺘﺼـﻔﺎ ﺑﺼـﻔﺎت اﻻﺻـﻔﯿﺎء ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﻨﺞ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ اﺛﺒﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﻬﯿﺮ و اﺑﺎن ﻟﻘﻢ اﻟﺤﻖ ﻟﻠﻨﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼـﯿﺮ و‬‫اوﺿﺢ ﺳـﻨﻦ اﻟّﺼﺪق ﻟﻠﻤﺘﺪّرب اﻟﺨﺒﯿﺮ و اﺳـﺘﺎﺻﻞ ﺷﺎﻓﮥ ﻟﺠﺎج ﮐﻞ ذي وﻏﺮ ﻏﺮﯾﺮ و ﻫﺪم اﺳﺎس ﻋﻨﺎد ﮐﻞ ذي وﺣﺮ ﻗﺼـﯿﺮ و ﻻ ﯾﻨّﺒﺌﮏ ﻣﺜﻞ‬‫ﺧﺒﯿﺮ و ﮐﻨﺠﯽ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺣّﻔﺎظ ﻓﻀﻼ و ﺛﻘﺎت اﯾﻘﺎظ ﻋﻠﻤﺎ و اﺛﺒﺎت ﮐﻤﻼ و ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻧﺠﺒﺎ و ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﻞ واﻓﺮ و ﻧﺒﻞ ﻣﺎﻫﺮﺳﺖ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺻـّﺒﺎغ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻷﺋّﻤﮥ از ﮐﺘﺎب او ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟّﻄﺎﻟﺐ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و او را‬‫ﺑﻠﻔﻆ اﻣﺎم ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺘﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪358 :‬‬‫ﺗﺎﻟﯿﻒ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠّﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اّن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﮐﺎن‬‫ﯾﻘﻮده اﻟﺦ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ ﻧﯿﺰ او را ﺑﻠﻔﻆ ﺷﯿﺦ و ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺘﻮده و ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﺸﺎﻓﻌّﯿﺖ او ﻣﺜﻞ اﺑﻦ اﻟﺼّﺒﺎغ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﻋﻦ اﺳﺎﻣﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻔﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 658‬و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﺎن ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺰﻣﺎن ﻟﻠﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﮑﻨﺠﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 658‬ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻘﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺻﺒﺎغ و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ را ﺑﺎن ﻣﻠﻘﺐ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﻟﻘﺐ ﻋﻈﯿﻢ و ﻣﺪح ﻓﺨﯿﻢ ﺳﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ اﯾﻦ ﻟﻘﺐ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺷـﻨﯿﺪي و‬‫ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻣﺤﺪث ﺟﺮﺟﺮاﯾﺎ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﯿﺪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻌﺮف ﮐﻤﺎ اّن اﻟﺤّﺠﮥ ﻓﻮق اﻟﺜﻘﮥ و ﻟﻘﺐ ﺷـﯿﺦ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮐﻨﺠﯽ را ﺳـﺘﻮده ﻧﯿﺰ از اﻟﻘﺎب ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﺻـﻔﺎت ﺟﻤﯿﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫در اﺻـﻄﻼح اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ اﺳـﺘﺎد ﮐﺎﻣﻞ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻠﺨﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﺷﺮح ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻟا ﺤﺎﻓﻆ ﮔﻔﺖ ﺷـﯿﺨﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺖ و ﺷـﯿﺦ در اﺻﻄﻼح اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﺘﺎد ﮐﺎﻣﻞ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺴﯽ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫ﮐﻪ ﻣﺤﯿـﻂ ﺑﺎﺷـﺪ ﻋﻠﻢ او ﺑﺼـﺪ ﻫﺰار ﺣـﺪﯾﺚ از روي ﻣﺘﻦ و اﺳـﻨﺎد و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺸـﻒ اﻟّﻈﻨﻮن از اﺣّﻠﻪ ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ و اﮐـﺎﺑﺮ‬‫ﻧﺤـﺎرﯾﺮﺳﺖ و اﻋﻈﻢ ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺎﻓـﺎدات او ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺗﻤّﺴﮏ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻏﻼم ﻋﻠﯽ آزاد ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ او از اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ‬‫ﺣﺴﻦ ﺧﺎن و ﻏﯿﺮه ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ در ﺳﺒﺤﮥ اﻟﻤﺮﺟﺎن ﻓﯽ آﺛﺎر ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪359 :‬‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن و ﻫﻮ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﺤﺎّج اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﺠﻠﺒّﯽ اﻻﺳﺘﻨﺒﻮﻟﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳّﺘﯿﻦ و اﻟﻒ و ﻣﻦ اﻟﻐﺮﯾﺐ اﻟﻮاﻗﻊ اّن ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﻤﻠّﮥ اﻻﺳﻼﻣّﯿﮥ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺸﺮﻋّﯿﮥ و اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻌﺠﻢ اﻟﺦ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺎﻓﺎدات ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ‬‫اﻟﻈﻨـﻮن ﻧﻤـﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﻧﯿﺰ ﺗﻤـّﺴ ﮏ ﺑﺎﻓـﺎدات ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻋﻦ اﺳـﺎﻣﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻔﻨﻮن ﺑﻮﺿﻮح ﮔﻔﺘﻪ و از‬‫اﻓـﺎدات ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻋﻦ اﺳﺎﻣﯽ اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻔﻨﻮن ﺑﻮﺿﻮح ﻣﯽاﻧﺠﺎﻣـﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﺑﺘﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر‬‫ﮐﻤﺮ ﻫّﻤﺖ ﺑﺮ ﻣﯿﺎن ﺟﺎن ﺑﺴـﺘﻪاﻧﺪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و ﺧّﺮج اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﻓﻘﻂ ﻣﻊ اﺳﺎﻧﯿـﺪﻫﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه و وﺣﯿـﺪ دﻫﺮه اﻟﺸـﻬﺎب اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 168‬از ‪324‬‬‫ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺘﻮﻓّﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ ﻣﺘﻮّﺳﻂ اﻟﺤﺠﻢ ﺳّﻤﺎه ﺑﺎﻟﺪراﯾﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺘﺨﺐ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻬﺪاﯾﮥ و ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ اﺳـﺘﻮﻋﺐ ﻣﺎ وﺟﺪه ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و اﻻﺛﺎر و ﻧﻈﺮ ﻓﯽ اﺳﺎﻧﯿﺪه و ﮐﺎن ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﻣﻨﺼﻔﺎ ﻗﻠﯿﻞ اﻻﻋﺘﺮاض ﺑﯿﻦ‬‫دﻟﯿـﻞ ﻣـﺬﻫﺒﻪ و دﻟﯿـﻞ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺤﻨﻔـّﯿ ﮥ و ذﮐﺮ ﻣـﺎ وﻗﻊ ﻓﯿﻪ اﻟﺨﻼـف ﺑﯿﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﮑﺮام اﻻﺳـﻼف ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻋﺘﺮاض و ﻻـ ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﻞ ﺑﻄﺮﯾﻖ‬‫اﻻﻧﺼـﺎف و ﺑّﻮﺑﻪ اﺑﻮاﺑـﺎ و ذﮐﺮ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺑﺎب ﻣﺎ ﯾﻨﺎﺳـﺒﻪ ﻣﻦ اﻵﺛﺎر اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻫـﺬا ﻣﺆﻟّﻒ ﻣﻘﺒﻮل و ﻋّﻠﻖ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﻮد ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﻌﻤﺎدي ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺎﺷـﯿﮥ ذﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﺟّﻞ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ اﺧـﺬ ﺑﻬﺎ اﻻﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ اﻟﻬﻤﺎم اﻻﻓﺨﻢ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻟّﻨﻌﻤﺎن اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺮﺑّﺎﻧﯽ ﻓﺮغ ﻣﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔﻬﺎ‬‫ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻘﺪ اﺟﺎد ﻓﯿﻬﺎ و اﻓﺎد و ﺳﻠﮏ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺴﺪاد ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌّﻨﺖ و ﻋﻨﺎدا ‪ ..‬و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﯾﻀﺎ و ﺧّﺮج اﺣﺎدﯾﺜﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪360 :‬‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﺮﺷّﯽ اﻟﻤﺼﺮي اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻣﺆﻟّﻒ ﻟﻄﯿﻒ ﺳّﻤﺎه اﻟّﺘﻔﺮﯾﻌﺎت ﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻟﺒّﯿﻨﺎت و اﺷﺘﻬﺮ اﺳﻤﻪ‬‫ﺑﺎﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اﯾﻀﺎ و ﺧّﺮج اﺣﺎدﯾﺜﻪ ﻣﺤﯿﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻘﺮﺷـّﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 775‬ﺧﻤﺲ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﻣﺆﻟّﻒ ﺿـﺨﻢ اﻟﺤﺠﻢ ﺳـّﻤﺎه اﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ راﺑﻌﺎ ﭘﺲ از آﻧﮑﻪ درﯾﻦ اّﯾﺎم ﺧﺠﺴـﺘﻪ آﻏﺎز و‬‫ﻓﺮﺧﻨـﺪه اﻧﺠـﺎم ﭼﻨـﺪي دﯾﮕﺮ از ﻣﺠّﻠـﺪات ﺷـﺮوح ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨـﺎري ﮐﻪ در ﺻـّﺤﺖ و اﻋﺘﺒـﺎر آن ﻫﺮﮔﺰ رﯾـﺒﯽ ﭘﯿﺮاﻣـﻮن ﺧـﻮاﻃﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ‬‫ﻧﻤﯽﮔﺮدد ﺧﺎّﺻﮥ ﻣﺠﻠﺪي از ﺷـﺮح ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﻤﺤﺾ ﺗﺎﺋﯿﺪ آﺳـﻤﺎﻧﯽ ﺑﻬﻢ رﺳﯿﺪ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ ﺷﺎرح ﻣﺆﻟّﻒ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮ اﻟﺠﺰاء و اوﺻﻠﻪ اﻟﯽ‬‫اﺣﺴﻦ ﻣـﺎ ﺗﻤّﻨﺎه ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺑﺮ آن ﻋﻼﻣﺎت ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﻪ آن ﻣﺸـﺮف ﺷـﺪم ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎرح ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺧﻄﺎﺑﯽ را ﮐﻪ ﺷـﺮح او ﻣﺴّﻤﯽ ﺑﺎﻋﻼم اﻟﺴﻨﻦ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﺑﺮ‬‫دﯾﮕﺮ ﺷـﺮوح ﻣﺘﻘـﺪﻣﺴﺖ و وﻓﺎﺗﺶ در ﺳـﻨﻪ ﺳﻪ ﺻـﺪ و ﻫﺸـﺘﺎد و ﻫﺸﺖ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﻣﻄﻤﺢ ﻧﻈﺮ دارد و در ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺘﻌّﺪده ﻋﺒﺎرات او را‬‫ﺑﻄﻮر ﺳـﻨﺪ ﻣﯽآرد ﻋﺒﺎرت ﻣﻘﺎم اّول ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻐﺮﺿـﺴﺖ آﻧﮑﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﻟﻢ ﯾﺮد ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﺮﺗّﺪﯾﻦ اﻟّﺮدة ﻋﻦ اﻻﺳﻼم و ﻟﺬﻟﮏ ﻗّﯿﺪه ﻋﻠﯽ‬‫اﻋﻘﺎﺑﻬﻢ و ﻣﻌﻨﺎه اﻟﺘﺨّﻠﻒ ﻋﻦ اﻟﺤﻘﻮق اﻟﻮاﺟﺒﮥ ﮐﻘﻮﻟﻪ ارﺗّﺪ ﻓﻼن ﻋﻠﯽ ﻋﻘﺒﯿﻪ إذا رﺟﻊ اﻟﯽ وراءه و ﻟﻢ ﯾﺮﺗّﺪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻧّﻤﺎ‬‫ارﺗـّﺪ ﻗﻮم ﻣﻦ ﺟﻔﺎة اﻻﻋﺮاب اﻟّـﺬﯾﻦ دﺧﻠﻮا ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم رﻏﺒـﮥ و رﻫﺒﮥ ﮐﻌﯿﯿﻨﮥ ﺑﻦ ﺣﺼـﯿﻦ و ﻧﺤﻮه اﻧﺘﻬﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻄﯿﺮي ﻫﻢ‬‫ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺎﻓﺎدات ﮔﻨﺠﯽ ﻧﻤﻮده و او را ﺑﻠﻘﺐ ﺷﯿﺦ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﯾﺎض زاﻫﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪361 :‬‬‫ﻓﯽ ﻓﻀﻞ آل ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ و ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟّﻄﺎﻫﺮة ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﮑﻨﺠّﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻟا ﺒﯿﺎن ﻓﯽ‬‫اﺧﺒﺎر ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺰﻣﺎن ﻣﻦ اﻟﺪﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﮐﻮن اﻟﻤﻬﺪّي ﺣّﯿﺎ ﺑﺎﻗﯿﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺒﺘﻪ اﻟﯽ اﻵن و اﻧّﻪ ﻻ اﻣﺘﻨﺎع ﻓﯽ ﺑﻘﺎﺋﻪ ﺑﻘﺎء ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ و اﻟﺤﻀـﺮ و‬‫اﻟﯿﺎس و اﺑﻠﯿﺲ اﻟّﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻋﺪاء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﺆﻻء ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﺑﻘﺎؤﻫﻢ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﻧﯿﺰ ﻣﻄﯿﺮي در رﯾﺎض زاﻫﺮه ﮔﻔﺘﻪ و ﺟﻤﻊ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻬـﺪّي و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﮑﻨﺠّﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌّﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـّﻤﺎه‬‫ﺑﺎﻟﺒﯿﺎن ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺰﻣﺎن‬‫‪ -23‬ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻃﺒﺮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮه ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﺸـﺮه ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ ﻗـﺪ اﺧﺘﺎر ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﺻـﺤﺎﺑﺎ ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم و اﺻـﻄﻔﯽ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺮام ﻓﺮﺿﯿﻬﻢ ﻟﻌﺸﺮﺗﻪ و ﻣﻮاﻻﺗﻪ و‬‫ﻓـّﻀ ﻠﻬﻢ ﺑﺎﻻﻧﻀـﻤﺎم إﻟﯿﻪ ﻣّﺪة ﺣﯿﺎﺗﻪ و اﻧﻌﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ اوﻻﻫﻢ ﻣﻦ اﺻـﻨﺎف ﻣﻮﺟﺒﺎت ﮐﺮﯾﻢ ﮐﺮﻣﻪ و اﺳـﻌﺪﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﺳـﻠﻒ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﺳﺎﺑﻖ ﻗﺪﯾﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 169‬از ‪324‬‬‫ﻗﺪﻣﻪ و اﺷـﻘﯽ ﻗﻮﻣﺎ ﺑﺎرﺗﮑﺎز اﻫﻮﯾﺘﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺨﻮض ﻓﯽ اﻣﺮﻫﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻻ ﯾﻌﻨﯿﻬﻢ و اﺟﺘﺮاﺋﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺪام ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻨﻘﺺ ﺑﻬﻢ و وﺻﻔﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻟﯿﺲ‬‫ﻓﯿﻬﻢ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﻟﻠﺠﺎﻫﻞ اﻟﻐﺒّﯽ و ﻟﻬﻢ و ﻗـﺪ اﺧﺒﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻧّﻪ ﺳـﯿﻐﻔﺮ ﻟﻬﻢ و ﻣﺎ ﻟﻠﻤﺘﻌﺎﻣﯽ و ﺗﺎوﯾﻞ ﻣﺎ ورد ﻓﯽ‬‫ﺷﺎﻧﻬﻢ و ﺗﺤﺮﯾﻔﻪ ﺑﻌﺪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ اﻧﻔﻖ اﺣﺪﮐﻢ ﻣﺜﻞ اﺣﺪ ذﻫﺒﺎ ﻣﺎ ﺑﻠﻎ ﻣّﺪ أﺣﺪﻫﻢ و ﻻ ﻧﺼﯿﻔﻪ‬‫ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪362 :‬‬‫ﻋﺼـﻤﻨﺎ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﻮرﻃـﮥ اﻟﻌﻈﯿﻤـﮥ و وﻓﻘﻨﺎ ﺑﺤّﺐ ﺟﻤﻠﺘﻬﻢ اﻟﯽ ﺳـﻠﻮك اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻤﮥ ﺛﻢ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ان اﻟﻬﻢ ﺟﻤﻊ ﻫـﺬا اﻟﻤﻮﻟّﻒ ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ و اﻻﻋﻼم ﺑﻤﺎ وﺟﺐ ﻣﻦ اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ ﺑﺸـﺮف ﻗـﺪرﻫﻢ و ﻋﻠّﻮ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ و ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ روي ﻣﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﺎﺛﺮﻫﻢ و اﺑﺮاز ﻃﺮف ﻣﺎ ذﮐﺮ‬‫ﻣﻦ ﻋﻤﯿﻢ ﻣـﺬاﺧﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ذوات ﻋـﺪد ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﺧﺘﺼـﺎر و ﺣـﺬف اﻟﺴـﻨﺪ ﻟﯿﺴـﻬﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎﻇﺮ ﺗﻨـﺎوﻟﻪ و ﯾﻘﺮب ﻋﻠﯽ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ‬‫ﯾﺤﺎوﻟﻪ ﻋﺎزﯾﺎ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺨﺮج ﻣﻨﻪ ﻣﻨّﺒﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟّﻔﻪ و ﻣﻦ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ ﺗﻔـّﺼ ﯿﺎ ﻋﻦ ﻋﻬـﺪة اﻻرﺗﯿﺎب ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ و اﻋﺘﻤﺎدا ﻋﻠﯽ‬‫اوﻟﯽ اﻟّﺴﺎﺑﻘـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺒﺘﺪﯾﺎ ﺑﺬﮐﺮ ﻣﺎ ﺷـﻤﻠﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻘﮥ اﻟّﺘﻀـّﻤﻦ ﺛﻢ ﺑﻤﺎ اﺧﺘﺺ ﺑﻬﻢ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻤﻄﺎﺑﻘﮥ و اﻟﺘﻌﯿﻦ ﺛّﻢ ﺑﻤﺎ‬‫ورد ﻓﯿﻤـﺎ دون اﻟﻌﺸـﺮة و ان اﻧﻀّﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﻢ ﺛﻢ ﺑﻤـﺎ اﺧﺘﺺ ﺑﺎﻻرﺑﻌـﮥ اﻟﺨﻠﻔـﺎء و ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻋﻨﻬﻢ ﺛﻢ ﺑﻤـﺎ زاد ﻋﻠﯽ اﻻرﺑﻌـﮥ ﻋﻠﯽ‬‫واﺣـﺪ ﺛﻢ ﺑﻤﺎ ورد ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﻞ واﺣﺪ واﺣﺪ و ادرﺟﺖ ﺟﻤﻠﮥ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻗﺴـﻤﯿﻦ در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ذﮐﺮ ﺷﺒﻬﻪ أي ﺷﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟﻬﻢ‬‫ﻋـﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫ﻓﻬﺬا اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي ﻗﺪ ﺳﻞ اﻟّﻄﺒﺮ ﻟﺠّﺰ راس ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﺘﮑّﺒﺮا ﺷّﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪363 :‬‬‫و اﻇﻬﺮ اّن اﻟﺠﺎﺣـﺪ اوﻗـﺢ ﻣﻦ ﻧﮑﺚ و ﻏـﺪر و اﺻـﻔﻖ ﻣﻦ اﺧﻔﺮ ﻓﺼﺪق ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠﻧُﻪ َﻓﱠﮑَﺮ َو َﻗﱠﺪَر َﻓُﻘﺘَِﻞ َﮐﯿَْﻒ َﻗﱠﺪَر ﺛُﱠﻢ ﻗُﺘَِﻞ َﮐﯿَْﻒ َﻗﱠﺪَر‬‫ك ﻣﺎ َﺳَﻘُﺮ ﻻ ﺗُﺒِْﻘﯽ َو ﻻ‬‫ﺛُﱠﻢ َﻧَﻈَﺮ ﺛُﱠﻢ َﻋَﺒَﺲ َو ﺑََﺴَﺮ ﺛُﱠﻢ َأْدﺑََﺮ َو اْﺳَﺘْﮑَﺒَﺮ َﻓﻘﺎَل ِإْن ﻫﺬا ِإﻟﱠﺎ ِﺳْﺤٌﺮ ﯾُْﺆﺛَُﺮ ِإْن ﻫﺬا ِإﻟﱠﺎ َﻗْﻮُل اﻟ َْﺒَﺸِﺮ َﺳُﺄْﺻﻠِﯿِﻪ َﺳَﻘَﺮ َو ﻣﺎ َأْدرا َ‬‫َﺗَﺬُر ﻟَﱠﻮاَﺣٌﮥ ﻟ ِﻠَْﺒَﺸِﺮ َﻋَﻠﯿْﻬﺎ ﺗِْﺴَﻌَﮥ َﻋَﺸَﺮ‬‫و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﺸـﺮة از ﮐﺘﺐ ﻣﺸـﻬﻮره ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺳـﻔﺎر ﻣﻌﺮوﻓﻪ ﻣﻌﺘﻤﺪه اﺳﺖ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ذﮐﺮ آن ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬـﺞ ﻧﻤﻮده رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﺸـﺮة ﻟﻤﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟّﻄﺒﺮي اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤّﮑّﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 694‬ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ اّوﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟّﺬي ﯾﺨﺘّﺺ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻣﻦ ﯾﺸﺎء اﻟﺦ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﺎ ﯾﺮوي ﻓﯿﻬﻢ‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺑﺤـﺬف اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾﺪة و ﺷـﺮح ﻏﺮﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺧﻼﻟﻪ ﻋﺎزﯾﺎ ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﮐﺘﺎب و ﻗّﺪم ﻣﻘّﺪﻣﮥ ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء و‬‫ﮐﻨﯽ و ذﮐﺮ اّوﻻ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺠﺎﻣﻌـﮥ ﺛﻢ ﻣﺎ اﺧﺘﺺ ﺑﺎﻻرﺑﻌـﮥ ﺛﻢ ﺳـﻤﺎه ﮐﻤﺎ ورد و اورد ﻓﻀﻞ ﮐﻞ واﺣـﺪ و ادرج ﺟﻤﻠـﮥ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻗﺴـﻤﯿﻦ‬‫اﻻول ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻋﺪاد و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵﺣﺎد و ﻣﻨﻪ اﻧﺘﻘﯽ اﻟﺸﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺸّﻤﺎع اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 936‬ﺳﺖ و‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﺪر اﻟﻤﻠﺘﻘﻂ و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ دﯾﺎرﺑﮑﺮي رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه را از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﮐﻪ ﻣﺎﺧﺬ ﮐﺘﺎب‬‫او ﮐﻪ آن را ﺗﺤﻔﻪ اﺧﻮان ﺑﺮره ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷـﻤﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺧﻤﯿﺲ ﻓﯽ اﺣﻮال اﻟﻨﻔﺲ اﻟﻨﻔﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻤﺴـﺘﻮﻫﺐ‬‫ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ذي ﻟا ﻤﻨﻦ اﻟﻌﺒـﺪ اﻟﻀـﻌﯿﻒ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﻟﻮاﻟﺪﯾﻪ و ﻧﻮﻟﻬﻢ ﮐﺮاﻣﮥ ﻟﺪﯾﻪ ﻫﺬه ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻓﯽ‬‫ﺳﯿﺮ ﺳّﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 170‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪364 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻧﺘﺨﺒﺘﻬـﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻌﺘـﺒﺮة ﺗﺤﻔـﮥ ﻟﻼـﺧﻮان اﻟﮑﺮام اﻟﺒﺮرة و ﻫﯽ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ و‬‫اﻟﮑّﺸـ ﺎف اﻟﯽ ان ﻗـﺎل و ذﺧـﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻟﻤﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻄﺒﺮي و اﻟـّﺴ ﻤﻂ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻟﻪ و ﺧﻼﺻـﮥ اﻟـّﺴ ﯿﺮ ﻟﻪ و اﻟّﺮﯾـﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ﻟﻪ اﻟـﺦ و ﺧﻮد‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ ذﮐﺮ رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ را ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮔﻮﯾﻨﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﯿﺰ‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﺘﻌﺪده و ﻣﺘﻨّﻮﻋﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﻌﻀـﯽ از آل و اﺻـﺤﺎب را ﺟﺪا ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺑﺮاي ﻏﺮﺿـﯽ ﮐﻪ‬‫ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺷﺪ ﺑﺎن ﻣﺜﻞ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻗﺮﯾﺶ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻧﺼﺎر و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮة اﻟﻤﺒﺸﺮة ﮐﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺤّﺐ ﻃﺒﺮﯾﺴﺖ ﻣﺴﻤﯽ ﺑﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﻌﺸـﺮة و ذﺧـﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿـﻞ در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒـﺎت رﺿـﺎي ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ از أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ‬‫ﺻﺤﯿـﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮه دﺳﺖ ﺑﺮواﯾﺖ رﯾﺎض اﻟّﻨﻀـﺮة و اﻣﺜﺎل آن زده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺠﻮاب ﻫﺠﺮان ﺣﻀـﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟﺴـﻼم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ را‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻨـﻊ ﻓـﺪك در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧـﺎ رواﯾـﺎت اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﭘﺲ در ﻣـﺪارج اﻟﻨﺒـﻮة و ﮐﺘـﺎب اﻟﻮﻓـﺎء ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة‬‫ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ در ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﻧﻮﺷﺘﻪﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻗﻀّﯿﻪ ﺑﺨﺎﻧﻪ زﻫﺮاء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ رﻓﺖ و در‬‫ﮔﺮﻣﯽ آﻓﺘﺎب ﺑﺮ در ﺑﺎﯾﺴﺘﺎد و ﻋﺬر ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﺮد و ﺣﻀﺮت زﻫﺮاء راﺿﯽ ﺷﺪ و در رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و در‬‫ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﺑﺮواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ از ﺷـﻌﺒﯽ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﻗّﺼﻪ ﻣﺮوﯾﺴﺖ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ از رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮه در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﺟﺎﺑﺠﺎ‬‫ﻧﻘـﻞ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮواﯾﺎت آن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ در ﻣﻮﺳﻢ ﺣﺞ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺣﯿﺎء ﻋﺮب ﻋﺮض ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﮐﺪام ﯾﮏ از اﯾﺸﺎن ﺑﺴﻌﺎدت ﻧﺼﺮت ﻓﺎﺋﺰ ﺷﻮﻧﺪ ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ‬‫در ﻫﺮ ﻋﺮﺿﻪ رﻓﯿﻖ اﻧﺤﻀﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪365 :‬‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﺘﻮﻟﯽ ﺟﻮاب ﺳﺆال ﺑﻮده اﺳﺖ در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه اﯾﻦ ﻗـّﺼ ﻬﺎ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟﮥ‬‫اﻟﺨﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻧﺎزل ﺷﺪ َﻓﺎْﺻَﺪْع ﺑ ِﻤﺎ ﺗُْﺆَﻣُﺮ‬‫آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻗﺮﯾﺶ اﻇﻬﺎر ﺗﻮﺣﯿﺪ و اﺑﻄﺎل ﺷﺮك ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺣﻀﺮت ﺻﺪﯾﻖ اﻟﺘﻤﺎس ﻧﻤﻮد‬‫ﮐﻪ ﺗﻌّﺼﺐ ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﺠّﺮد ﺳـﻤﺎع اﯾﻦ ﮐﻠﻤـﺎت ﺑﺎﯾـﺬا ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ اﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ را ﺑﻤﻦ ﺑﺎﯾـﺪ ﮔـﺬاﺷﺖ ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﺎﻣﺮ‬‫اﻧﺤﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺧﻄﺒﻪ ﻋﺠﯿﺒﻪ ﺑﺮﺧﻮاﻧﺪ و ﮐﻔﺎر ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﭼﻪ اﯾﺬاﻫﺎ ﮐﻪ ﻧﺪادﻧﺪ و آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ از‬‫دﺳﺖ آﻧﻬﺎ ﺧﻼﺻـﯽ ﯾﺎﻓﺖ و اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ در رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﺑﻄﻮل ﻫﺮ ﭼﻪ ﺧﻮﺑﺘﺮ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﯾﻦ اول ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ در اﺳﻼم ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺪ‬‫و ﺧﻮاﻧـﺪن اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ ﻣﺎﺟﺮﯾـﺎت ﻋﺸﻖ را ﺷـﺮح ﻣﯽدﻫـﺪ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ در ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﺻـﻠﻪ اﻗﺎرب آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﺑﻠﻎ وﺟﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻓﯽ اﻟّﺮﯾﺎض ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﻤﺮ إذا اﺗﺎه ﻣﺎل اﻟﻌﺮاق او ﺧﻤﺲ اﻟﻌﺮاق ﻟﻢ ﯾﺪع‬‫رﺟﻼـ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻫـﺎﺷﻢ ﻋﺰﺑـﺎ اﻟّـﺎ زّوﺟﻪ و ﻻـ رﺟﻼـ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﺧـﺎدم اﻟّـﺎ ﺧﺎدﻣﻪ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ‬‫ﺗﻔﺤﺺ ﺧﺎﻧﻬـﺎي ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﻣﯽﮐﺮد اﮔﺮ در ﺗـﺪﺑﯿﺮ ﻣﻨﺰﻟﯽ ﺧﻠﻠﯽ ﻣﯽدﯾـﺪ اﺻـﻼح آن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻓﯽ اﻟﺮﯾـﺎض اﻟّﻨﻀـﺮة ان رﺟﻼـ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻟﯽ‬‫ﺧﻄﺐ اﻟﯽ رﺟـﻞ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ اﺧﺘﻪ و اﻋﻄﺎﻫـﺎ ﻣﺎﻻـ ﺟﺰﯾﻼـ ﻓـﺎﺑﯽ اﻟﻘﺮﺷـّﯽ ﻣﻦ ﺗﺰوﯾﺠﻬـﺎ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻣﺎ ﻣﻨﻌﮏ ان ﺗﺰّوﺟﻪ ﻓﺎن ﻟﻪ ﺻـﻼﺣﺎ و ﻗﺪ‬‫اﺣﺴﻦ ﻋﻄﯿـﮥ اﺧﺘﮏ ﻓﻘﺎل اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اّن ﻟﻨﺎ ﺣﺴـﺒﺎ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ ﺑﮑﻔﻮ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻘﺪ ﺟﺎءك ﺑﺤﺴﺐ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اّﻣﺎ ﺣﺴـﺐ‬‫اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻓﺎﻟﻤﺎل و اّﻣﺎ ﺣﺴﺐ اﻵﺧﺮة ﻓﺎﻟﺘﻘﻮي زّوج اﻟﺮﺟﻞ ان ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻤﺮأة راﺿﯿﮥ ﻓﺮاﺟﻌﻬﺎ اﺧﻮﻫﺎ ﻓﺮﺿﯿﺖ ﻓﺰّوﺟﻬﺎ ﻣﻨﻪ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪366 :‬‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ رواﯾﺘﯽ از ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟّﺴـ ﻨﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه رواﯾﺎت ﺻﺎﺣﺐ رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮه‬‫از اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺒﻮي ﺗﺎﮐﯿـﺪ ﻣﺒـﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم رﯾـﺎض اﻟّﻨﻀـﺮة را ﻣﺜﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺷﺎﻫـﺪ ﻋﺎدل ﻗﺮار داده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﺒﻨﺎي اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﻮﺟﯿﻪ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮدﯾﻢ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ رﻗﺖ ﺻـﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ از رواﯾﺎت ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ در ﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 171‬از ‪324‬‬‫ﺳﺒﻖ ﺑﻮﺿﻮح اﻧﺠﺎﻣﯿـﺪه و ﻣﺠـّﺪدا آﻧﮑﻪ او را ﺑﺠﻬﺖ ﮐﺜﺮت ﮔﺮﯾﻪ و زاري ﺑـّﮑ ﺎء ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺜﻞ رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه ﺷﺎﻫﺪ ﻋﺪل ﺑﺮ آﻧﺴﺖ و ﻧﯿﺰ در ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اﮔﺮ از دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ آن ﺑﺮاي ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﺻﺤﺎب و اﻫﻠﺒﯿﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﺼﺎﻓﺎت ﻣﯿﺎﻧﻪ اﯾﺸﺎن ﺧﺎّﺻﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮاﻓﻘﮥ و رﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮه و ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺣّﺬاق و‬‫ﺣﻔﺎظ ﺟﻤﻊ رواﯾﺎت ﺻﻮرت ﺑﻨـﺪد ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺿـﺨﯿﻢ ﭘﯿﺶ از ﻫﺰار ﺟﺰو ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺤّﺐ ﻃﺒﺮي در ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي‬‫اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗـﺪ اﺻـﻄﻔﯽ ﻣﺤّﻤﺪا ص ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻦ ﺳﻮاه و ﺧّﺼﻪ ﺑﻤﺎ اﻧﻌﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﺒﺎﻫﺮ و‬‫ﺣﺒﺎه و اﻋﻠﯽ ﻣﻨﺰﻟـﮥ ﻣﻦ اﻧﺘﻤﯽ إﻟﯿﻪ ﺳـﺒﺒﺎ او ﻧﺴـﺒﮥ و رﻓﻊ ﻣﺮﺗﺒـﮥ ﻣﻦ اﻧﻄﻮي ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺼـﺮة و ﺻـﺤﺒﮥ و اﻟﺰم ﻣﻮّدة ﻗﺮﺑﺎه ﮐﺎّﻓﮥ ﺑﺮّﯾﺘﻪ و ﻓﺮض ﻣﺤّﺒﮥ‬‫ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ اﻟﻤﻌﻈﻢ و ذرّﯾﺘﻪ ﻻ ﺟﺮم ﺳﻨﺢ ﺑﺎﻟﺨﺎﻃﺮ ﺗﺪوﯾﻦ ﻣﺎ ورد ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺎ روي ﻓﯽ ﺷﺮﯾﻒ ﻗﺪرﻫﻢ و ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ و ﺗﺘﺒﻊ‬‫ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻓﯽ ﻋﻈﯿﻢ ﻓﺨﺮﻫﻢ اﻟﻔـﺎﺧﺮ و ﺟﻤﻊ ﻣـﺎ ﻇﻔﺮت ﺑﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﯿﻢ ﻓﻀـﻠﻬﻢ اﻟﺒﺎﻫﺮ و ﻟﻢ ﻻ و ﻫﻢ ﻫﺎﻟـﮥ ﻗﻤﺮ اﻟﮑﻮن و ﻃﻔﺎوة ﺷـﻤﺲ اﻟﺒﺮّﯾـﮥ و‬‫اﻏﺼﺎن دوﺣﮥ اﻟﺸﺮف و ﻓﺮوع اﺻﻞ اﻻﻧﻮار اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ اﻋﺎد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪367 :‬‬‫ﺳﻨﺎ ﺑﺮﮐﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ اﻋﺎذﻧﺎ ﻣﻦ ﺟﻬﻞ ﻋﻠّﻮ درﺟﺘﻬﻢ و ﻏﻤﺮ ﻓﯽ ﻏﻔﺮاﻧﻪ ذﻧﻮﺑﻨﺎ ﺑﺤﺮﻣﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻏﻤﺮ ﺑﺎﺣﺴﺎﻧﻪ ﻗﻠﻮﺑﻨﺎ ﺑﻤﺤّﺒﺘﻬﻢ و اﺣﺴﻦ ﻣﺂﻟﻨﺎ ﺑﺠﺎﻫﻬﻢ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻤـﺎ ﻋﻠﻖ اﻋﻤﺎﻟﻨـﺎ ﺑﺎﻟﺘﻮّﺳـ ﻞ إﻟﯿﻪ و ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﮐﺘﺎب ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ذوات اﻋـﺪاد ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﺧﺘﺼﺎر و‬‫ﺣﺬف اﻻﺳﻨﺎد ﻋﺎزﯾﺎ ﮐّﻞ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺗﻔّﺼﯿﺎ ﻋﻦ ﻋﻬﺪة اﻻرﺗﯿﺎب و ﺗﺴﻬﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﻃﻼﺑﻪ و اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺎل ان ﯾﺠﻌﻞ ذﻟﮏ وﺳﯿﻠﮥ اﻟﯽ ﺟﻨﺎت‬‫اﻟﻨﻌﯿﻢ و ذرﯾﻌـﮥ اﻟﯽ درك اﻟﻔﻮز اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻻﻣﻞ ﻓﯿﻪ ﻟـﺪﯾﻪ ﻓﺎﻧﻪ وﻟّﯽ ذﻟﮏ و اﻟﻘﺎدر ﻋﻠﯿﻪ و رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺴـﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ ﯾﺘﻀـّﻤﻦ ﻣﺎ ﺟﺎء‬‫ﻓﯿﻬﻢ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻌﻤﻮم و اﻻﺟﻤﺎل و ﻗﺴﻢ ﯾﺘﻀـّﻤﻦ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ و ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﻻﺣﻮال رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺷﺒﻪ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋـﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ از ﮐﺘﺐ ﺷـﻬﯿﺮه ﻣﻤـﺪوﺣﻪ و ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺣﻤﯿﺪه ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ اﺳﺖ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻘﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﻟﻤﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮّي اﻟﻤﺘﻮﻓّﯽ ﺳـﻨﮥ‬‫‪ 694‬ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪368 :‬‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﺴﺖ از ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 694‬ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎﻣﺶ از‬‫ﻧﺎﻣﺶ ﭘﯿﺪاﺳﺖ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در اﺗﺤﺎف اﻟﮑﺎﺑﺮ ﺑﺎﺳﻨﺎد اﻟﺪﻓﺎﺗﺮ ﮔﻔﺘﻪ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻟﻠﻄﺒﺮي‬‫اروﯾﻪ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد اﻟﻤﺘﻘـّﺪم ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺎﺑـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﺪي در ﺣﺼـﺮ اﻟﺸـﺎرد ﮔﻔﺘﻪ و اّﻣﺎ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ذوي‬‫اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻓﺎروﯾﻪ ﺑﺎﻟﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺘﻘـّﺪم ﻓﯽ اﻧﻮار اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ اﻟّﺰﯾﻦ اﻟّﺸـ ﺮﺟﯽ ﻋﻦ ﻧﻔﯿﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﻌﻠﻮي ﻋﻦ ﺑا ﯿﻪ ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺨﯿﺮ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺸـﻤﺎﺧﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟّﻔﻬﺎ أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ دﯾﺎرﺑﮑﺮي آن را از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺷـﻤﺮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ‬‫را اﺟﻞ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﻮد داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺎن ﻣﻦ اﺷـﺮﻗﺖ ﻋﻠﯽ ذﻫﻨﻪ ﺷـﻤﺲ اﻵﺛﺎر اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﻓﺴـّﺮح ﻃﺮف ﻓﮑﺮه ﻓﯽ‬‫رﯾﺎض ﺣﺪاﺋﻘﻬﺎ اﻟﻮردّﯾﮥ اﻫﺘﺪي ﺑﻤﺎ ﻓﺎض ﻣﻦ ﻣﺼـﺒﺎح ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻨﺒﻮة ﻣﻦ اﻧﻮار ﻣﻌﺎرﻓﻬﺎ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﻟﻠﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻣﺠﻠّﻮة اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻣﺎ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﺒـﺎده ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﺎﻫﯿﺮ و ﺧّﺺ ﺑﻌﺾ اﻓﺮادﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﻠﻪ اﻟﺠّﻢ اﻟﻐﻔﯿﺮ ﮐﻤﺎ ﺧّﺺ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 172‬از ‪324‬‬‫ﻋﺮﻓﻬـﺎ ﮐﻞ ذي ﻋﻘﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻤﻦ ﺷﺎرف ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ او ﺳـﻠﮏ ﻧﻬﺠﻪ و اﻧّﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﺣّﺒﻪ ﻋﻼﻣـﮥ اﻫﻞ اﻻﯾﻤﺎن ﮐﻤﺎ ﺛﺒﺘﺖ ﺑﻪ ﺻـﺤﺎح اﻻﺧﺒﺎر‬‫ﻋﻨﺪ أﺋّﻤﮥ ذﻟﮏ اﻟﺸﺄن و ﮐﺎن ﻣﺪﺣﻪ ﻣﻤﺎ ﺗﺤﻠﯽ ﺑﻪ ﺻـﺤﺎﺋﻒ اﻟﺤﺴﻨﺎت و ﯾﻨﺎل ﺑﻪ رﻓﯿﻊ اﻟﺪرﺟﺎت اﺣﺒﺒﺖ ان اﻋّﺪ ﻣﻦ ﻣﺎدﺣﯽ ذﻟﮏ اﻟﺠﻨﺎب‬‫و ان اﺗﺴﻠﻖ إﻟﯿﻪ ﺑﺎﺑﯿﺎت ﻻﻧﺎل ﺟﺰﯾﻞ اﻟﺜﻮاب ﻓﺘﻄﻔﻠﺖ ﺑﺎﺑﯿﺎت اﺷﺘﻤﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﻄﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪369 :‬‬‫ﻣﻦ ﻓﻀـﺎﺋﻠﻪ ﺑﻞ اﺣﻘﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﻄﺮة و ﻫﯿﻬﺎت ان ﯾﺤـﺪث ﻧﺎﻇﻢ او ﻧﺎﺛﺮ ﺑﺎﺣﺼﺎﺋﻬﺎ ﻓﮑﺮه ﻓﻘـﺪ ﺛﺒﺖ ﻋﻦ أﺋّﻤـ ﮥ اﻵﺛﺎر اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮد ﻓﯽ ﺣﻖ اﺣـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺎﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﻟﺨﯿـﺎر اﮐـﺜﺮ ﻣـﺎ ورد ﻓﯽ ﺣّﻖ اﻣـﺎم اﻻـﺑﺮار ﻓﺎﺣﺼﺎؤﻫـﺎ ﺑﻌﺠﺰ ﻋﻨﻪ ﺑﻄﻮن اﻻﺳـﻔﺎر اﻟﯽ ان ﻗـﺎل و اﺟّﻞ‬‫ﻣﻌﺘﻤـﺪي ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﻻﻣﺎم اﻟـّﺴ ّﻨﮥ و ﺣﺎﻓﻈﻬﺎ ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي رح و ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻼﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﺴﯿﻮﻃﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺑّﻤﺎ اﻧﻘﻞ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﻘﻠﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﯾﺴﯿﺮا ﻣﻦ ﻣﺤﺎﺳﻦ اﻻزﻫﺎر ﻟﻠﻌﻼﻣﮥ اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫اﻟّﺸـ ﻬﯿﺪ ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻤﺤﻠّﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـّﻤﯿﺘﻪ اﻟﺮوﺿﮥ اﻟّﻨﺪﯾﮥ ﺷﺮح اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻌﻠﻮّﯾﮥ و ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺴﺘﻤﺪ اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺑﺪاﯾﮥ و ﻧﻬﺎﯾﮥ و‬‫ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﺎ ﮐﺜﯿﺮ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻋـّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ اﮐﺜﺮت اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و ﺟﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻣﺎ ﯾﺠّﻤﻞ ﺑﻪ‬‫ﺟﯿﺪ اﻟﺰﻣﺎن و ﻣﻦ آﺧﺮه اﺟﻤﻌﺖ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ و اﻧﻔﻊ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺼﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺸﺮﻓﯿﻦ ﻟﻌﻼﻣﮥ‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟّﺴّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻤﻬﻮدي ﺗﻐّﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻓﻤﻦ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ ﯾﺤﻖ ﻟﻪ ان ﯾﮑﺘﺐ ﺑﻤﺎء اﻟﻌﯿﻦ ﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﺠﺎز‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺤﻘﻖ دﻫﺮه و ﺣﺎﻓـﻆ ﻋﺼـﺮه اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي ﻻ زال اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ذﮐﺮه و ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮه و ﮐﺘﺎب اﺳـﺘﺠﻼء ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف‬‫ﯾﺤّﺐ اﻗﺮﺑﺎء اﻟّﺮﺳﻮل ذوي اﻟّﺸـ ﺮف ﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه اﻟّﺴـ ﺨﺎوي ﻧّﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺿـﺮﯾﺤﻪ و اﺣﻞ ﻓﯽ ﻏﺮف اﻟﺠﻨﺎن روﺣﻪ و ﮐﺘﺎب ﺣﺴﻦ اﻟﺴـﺮﯾﺮة ﻓﯽ‬‫ﺣﺴﻦ اﻟّﺴﯿﺮة ﻟﺼﺎﺣﺒﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪370 :‬‬‫و ﻋﻤﺪﺗﻨﺎ ﺳﯿﺒﻮﯾﻪ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﻔﺮد وﻗﺘﻪ و اواﻧﻪ ﻣﺤﻘﻖ اﻟﻌﺼﺮ ﻧﺎدرة اﻟّﺪﻫﺮ ﺧﻼﺻﮥ ذوي اﻟﻔﺨﺮ اﻟﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻻﻃﻨﺎب ﺑﺘﻌﺪاد اﻻﻟﻘﺎب و اﻟّﺼﻔﺎت ﺑﻤﺎ‬‫ﺧّﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﻌﻮت اﻟﮑﻤـﺎل و ﺟﺰﯾـﻞ اﻟﻬﺒـﺎت ﻣﻮﻻﻧـﺎ اﻻﻣـﺎم اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟّﻄﺒﺮي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻻﻣﺎم‬‫ﺑﺎﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻻـ زاﻟﺖ اﻟﻤﺸـﮑﻼت ﺗﻨﺠﻠﯽ ﺑﻮﺟـﻮده و ﻻـ ﺑﺮح ﺟﯿـﺪ اﻟﻌﻠـﻮم ﯾﺘﺤّﻠﯽ ﺑﺠﻮاﻫﺮ ﻋﻘﻮده ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﯿﻖ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﻮد ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﺑﻤﺎء ﻋﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﻋﻠﻤﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ در ان از ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم آﻧﭽﻪ ﺗﺠﻤﯿﻞ ﺟﯿـﺪ زﻣﺎن ﺑﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر و ﻣﺤّﺪث ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻟﻔﺨـﺎر و ﻋـﺎرف آﺛـﺎر و ﺧﺒﯿﺮ اﺧﺒﺎر و اﻣﺎم ﺻﺎﻟـﺢ و زاﻫـﺪ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺎن و ﻣـﺪّرس ﻣﻨﯿﻊ اﻟﻤﺮﺗﺒﻪ و ﻣﻔﺘﯽ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎﻧﺴﺖ آﻧﻔﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ او را ﺑﺎﻣﺎم اﻟّﺴّﻨﮥ و ﺣﺎﻓﻆ ان ﻣﻠّﻘﺐ ﻧﻤﻮده و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ او را ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣﺠﺎز ﺷﺮﯾﻒ و ﻣﺤّﻘﻖ دﻫﺮ و ﺣﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺼـﺮ ﺧﻮد داﻧﺴـﺘﻪ و ﻓﻘﺮه ﺑﻠﯿﻐﻪ ﻻـ ﯾﺰال اﻟﺜﻨـﺎء ﯾﺤﯿﯽ ذﮐﺮه و ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮه در ﻣﻘﺎم دﻋﺎ در ﺣﻖ او ﺑﺮ زﺑﺎن آورده و ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺤّﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﺐ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﻄﺒﺮي ﺛﻢ‬‫اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼّﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و ﺷﻌﯿﺐ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧّﯽ و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺮﻣﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺗﻔﻘﻪ و درس و اﻓﺘﯽ و ﺻـّﻨﻒ و ﮐﺎن ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌـّﯿ ﮥ و ﻣﺤّﺪث اﻟﺤﺠﺎز روي ﻋﻨﻪ اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻣﻦ‬‫ﻧﻈﻤﻪ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﻄﺎر و اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و آﺧﺮون و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ زاﻫـﺪا ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن روي ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ وﻟﺪه ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﮑﮥ‬‫ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ و ﺣﻔﯿﺪه اﻻﻣﺎم ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪371 :‬‬‫ﻗﺎﺿـﯽ ﻣّﮑـ ﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﺑﻤﺮوﯾﺎﺗﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻌﺠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟّﻄﺒﺮي ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼـّﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم اﻟﮑﺒﺮي ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 173‬از ‪324‬‬‫ﻋﺎﻟﻤـﺎ ﻋﺎﻣﻼـ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘـﺪر ﻋﺎرﻓﺎ ﺑﺎﻵﺛﺎر و ﻣﻦ ﻧﻈﺮ ﻓﯽ اﺣﮑﺎﻣﻪ ﻋﺮف ﻣﺤﻠّﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻘﻪ ﻋﺎش ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﺑﻤﺮوﯾﺎﺗﻪ ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﮐﺎن ﺟﺪ اﺑﯿﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻄﺒﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ ﻫﻮ اﻟّﺬي ﺟﺎوز ﻓﯽ ﺣﺪود اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻓﺠﺎءه ﺳـﺒﻌﮥ اوﻻد و ﺗﻨﺎﺳـﻠﻮا و ﻓﯿﻬﻢ ﻋﻠﻤﺎء و ﻓﻀـﻼء و ﮐﺎن ﻟﻠﻤﺤّﺐ وﻟﺪ و ﻫﻮ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و اﺟﺎز‬‫ﻟﯽ ﻣﺮوّﯾـﺎﺗﻪ ﻣـﻊ واﻟـﺪه و ﻣـﺎت ﻋـﺎم ﻣـﻮت اﻟﻮاﻟـﺪ ﻧﻌـﻢ و اﻟﻤﺤّﺐ ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و ﺷـﻌﯿﺐ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ و ﺑﻬـﺎء اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﻤﯿﺮي و ﻃﺎﺋﻔـﮥ اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اوﻻـده و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻌّﻄـ ﺎر و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﻣﻀـﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 694‬و ﻗﯿـﻞ ﺑﻞ ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﺎدي اﻻﺧﺮي ﻣﻨﻬﺎ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ در ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﺳّﺘﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻘﯿﺮ و ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺣﺎﻓﻼ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﯽ ﻋﺪة ﻣﺠّﻠﺪات ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ذي اﻟﻘﻌﺪة و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي ﻣﺼّﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم ﻋﻦ ﺳﺒﻊ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺸﻬﯿﺮ‬‫ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ در ﺳﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪372 :‬‬‫ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي ﻣﺼـّﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم و ﻟﻪ ﺗﺴﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳـﻨﻪ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺳـﻨﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌّﯿﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻄﺒﺮي ﺛﻢ اﻟﻤّﮑﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺠﺎز ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﻋﺎﻣﻼ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺑﺎﻵﺛﺎر و‬‫اﻟﻔﻘﻪ اﺷـﺘﻐﻞ ﺑﻘﻮص ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺠـﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﺷـﺮح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟّﻒ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳـﮏ و ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﯽ اﻻﻟﻐﺎز و ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻧﻔﯿﺴﺎ ﻓﯽ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ اﻻﺣﮑﺎم وﻟﺪ ﯾﻮم اﻟﺨﻤﯿﺲ ﺳﺎﺑﻊ ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ‬‫ذي اﻟﻘﻌﺪة و ﻗﯿﻞ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟـّﺴ ﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟّﻄﺒﺮي ﺛﻢ اﻟﻤّﮑّﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺮم و ﺣﺎﻓﻆ اﻟﺤﺠﺎز ﺑﻼ ﻣﺪاﻓﻌﮥ ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸﺮة و ﺳﺘﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻤﻊ اﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و ﻏﯿﺮه و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﻘﻮص ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻘﺸﯿﺮي‬‫واﻟﺪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ و ﺻّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺠّﯿﺪة ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺸﻬﻮر اﻟﻤﺒﺴﻮط دّل ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ ﮐﺒﯿﺮ و‬‫ﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﯾﻀﺎ رﺗّﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻮاب اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻣّﮑﮥ ﺣﺎﻓﻞ و ﻟﻪ ﺷﺮح ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻣﺒﺴﻮط ﻓﯿﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﺜﯿﺮ اﺳﺘﺪﻋﺎه‬‫اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﯿﻤﻦ ﻟﯿﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺘﻮّﺟﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻣّﮑـ ﮥ و اﻗﺎم ﻋﻨﺪه ﻣّﺪة و ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻤّﺪة ﻧﻈﻢ ﻗﺼـﯿﺪة اﻟﺘﺸّﻮق اﻟﯽ ﻣﮑﮥ اﻟﺦ و‬‫ﺧﻠﯿﻞ ﺑﻦ اﯾﺒﮏ ﺻـﻔﺪي در واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟّﻄﺒﺮّي اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟّﺰاﻫﺪ اﻟﻤﺤّﺪث‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪373 :‬‬‫وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و ﺷـﻌﯿﺐ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺮﻣﯽ ﻟا ﻌﻄـﺎر و‬‫ﺟﻤﺎﻋﮥ و درس و اﻓﺘﯽ و ﮐﺎن ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ و ﻣﺤّﺪث اﻟﺤﺠﺎز و ﺻّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﮐﺒﯿﺮا اﻟﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﯽ ﺳّﺖ ﻣﺠﻠّﺪات و ﺗﻌﺐ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻣّﺪة اﻟﺦ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤّﺪث ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺤﺮم اﺑﻮ اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌّﯽ ﻣﺼّﻨﻒ اﻻﺣﮑﺎم اﻟﮑﺒﺮي و ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ و ﻣﺤّﺪث اﻟﺤﺠﺎز وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 615‬و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻘﯿﺮ و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و ﺷﻌﯿﺐ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ زاﻫﺪا ﺻﺎﻟﺤﺎ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن ﻣﺎت ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳﻨﮥ ‪ 694‬و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ‬‫در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ آﺧﺮش اﯾﻦ ﺳﺖ و ﮐﺎن ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﺮﺿﻮان اﺻﻐﺮ ﻣﻦ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻌﺸﺮ ﺳﻨﯿﻦ و ﮐﺎن ﺟﻌﻔﺮ اﺻﻐﺮ ﻣﻦ ﻋﻘﯿﻞ ﺑﻌﺸﺮ ﺳﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ رواه ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم و اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤﺘﺮم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﻔﺘﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒﺎرع‬‫اﻟﻮرع اﻟﻤـﺪرس اﻟﻨﺒﯿﻪ ﻣﻘـّﺪم اﻟﺸﺎﻓﻌّﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺎز و ﮐﺎن ذا ﺟﺎه ﻋﻈﯿﻢ و اﻋﺘﺰاز ذو اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸـﻬﯿﺮة ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ‬‫اﻟﻌّﺒﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 174‬از ‪324‬‬‫اﻟﻌﮑﯽ اﻟﻌﺪﺛﺎﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﻋﺠﺎﻟﮥ اﻟﺮاﮐﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﺐ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﻤﮑﯽ درس و اﻓﺘﯽ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ‬‫اﻻﺣﮑـﺎم اﻟﻤﺒﺴﻮط و رﺗّﺐ ﮐﺘـﺎب ﺟـﺎﻣﻊ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﺷـﺮح اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ و اﻟّﻒ ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳـﮏ و ﮐﺘﺎﺑـﺎ ﻓﯽ اﻻﻟﻔﺎظ و اﻟّﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة ﻓﯽ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﺸﺮة و اﻟّﺴﻤﻂ اﻟﺜﻤﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اّﻣﻬﺎت اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪374 :‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻـﻣﯿﺮ در آﺧﺮ روﺿﻪ ﻧـﺪّﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻌﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﻗﺎﺋﻞ ﻗـﺪ اﮐﺜﺮﺗﻢ ﻣﻦ اﻟﻨﻘﻞ ﻋﻦ اﻟﻄﺒﺮي و ﻣﻦ اﻟﻄﺒﺮي و ﯾﺸـﺘﺎق اﻟﯽ‬‫ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺷـﯽء ﻣﻦ اوﺻﺎﻓﻪ ﻟﯿﮑﻮن اﻗّﺮ ﻟﻌﯿﻨﻪ ﻓﯽ ﻗﺒﻮل ﻣﺎ اﺳـﻨﺪ إﻟﯿﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤّﻔﺎظ ﻣﺎ ﻟﻔﻈﻪ اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي ﻫﻮ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﻔﻘﯿـﻪ ﻓﻘﯿﻪ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑـﻮ اﻟﻌـّﺒ ﺎس اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﻄـ ﺒﺮي ﺛﻢ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﻣﺼـّﻨﻒ‬‫اﻻﺣﮑﺎم اﻟﮑﺒﺮي وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و ﺷﻌﯿﺐ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺮﻣﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﺗﻔﻘﻪ و درس و اﻓﺘﯽ و ﺻـّﻨﻒ و ﮐﺎن ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ و ﻣﺤـّﺪث اﻟﺤﺠﺎز و روي ﻋﻨﻪ اﻟﺪﻣﯿﺎﻃﯽ ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ و اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﻄﺎر و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺒﺮزاﻟﯽ و آﺧﺮون و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ زاﻫـﺪا ﮐﺒﯿﺮ اﻟﺸﺄن روي ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ وﻟـﺪه ﻗﺎﺿـﯽ ﻣـّﮑ ﮥ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﺣﻔﯿﺪه اﻻﻣﺎم ﻧﺠﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﻣّﮑﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟّﯽ ﺑﻤﺮوّﯾﺎﺗﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻶل ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺬا اﻟّﺬي ﻗّﺮره اﻻﺟّﻠﮥ و اﻟﻤﻘﺘﻀـﯽ و ﻻزم اﻻدﻟّﮥ و ذﻟﮏ اّن اﺟّﻠﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟﻤﺎ ﺻّﺮﺣﺖ ﻟﻬﻢ اﻻدﻟّﮥ ﺑﻬﺬه اﻟﺨﺼﻮﺻﯿﺎت ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻗّﺮروا ذﻟﮏ و ﺣّﺮروه ﻣﺜﻞ اﻟﺴّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻤﻬﻮدي اﻣﺎم اﻫﻞ اﻟّﺴّﻨﮥ‬‫ﻓﯽ ﺟﻮاﻫﺮه و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ ﻓﯽ ذﺧﺎﺋﺮه و اﻟﺤّﺠﮥ اﻟﺰرﻧﺪي اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺻﻮاﻋﻘﻪ‬‫و ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺜﻐﻮر اﻟﺒﺎﺳﻤﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺴﯿﺪة ﻓﺎﻃﻤﮥ و اﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺴﺒﻄﯿﻦ‬‫و اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫‪ -24‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم از وﺟﻮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪375 :‬‬‫اﺑﻄﺎل رّد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﺧﯿﺎر آﻧﮑﻪ ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﻮﺟﻪ اوﻓﯽ و اﺑﻠﻎ و اﻋﻠﯽ و اﺳﺒﻎ و اﺳﻨﯽ‬‫و اﮐﻤﻞ و اﺑﻬﯽ و اﺟﻤﻞ ﮐﻪ از ان اﺟﺘﻤﺎع ﻧﻮد ﺧﺼﻠﺖ از ﺧﺼﺎل ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﺧﻼل ﺟﻠﯿﻠﻪ اﻧﺒﯿﺎي ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻـف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﻼم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﺮوﯾـﺎت آن از ﺧﻄﺒﻪاش ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ آن را از ﺟﻮاﻫﺮ اﺧﺒﺎر و ﻵﻟﯽ آﺛﺎر داﻧﺴـﺘﻪ و از ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﯿـﺪ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫آن را وﺳـﯿﻠﻪ او ﺑﺎﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و ﻧﺠﺎت او ﺑﺴﺒﺐ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﮔﺮداﻧﺪ و ﻧﯿﺰ دﻋﺎي ﺣﻔﻆ ﺧﻮد از ﺧﺒﻂ و ﺧﻠﻞ در ﻗﻮل و ﻋﻤﻞ و‬‫ﻋﺪم ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﺴﻮي ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ أﻧﻌﻤﻨﯽ اوﻟﯽ اﻟّﻨﻌﻢ و اﻟﻬﻤﻨﯽ ﻣﻮّدة ﺣﺒﯿﺒﻪ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﮑﺮم اﻟﺬي‬‫ﺑﻌﺜﻪ اﻟﱠﻠﻪ رﺳﻮﻻ اﻟﯽ ﮐﺎّﻓـﮥ اﻻﻣﻢ ﻣﺤّﻤﺪ اﻻّﻣﯽ اﻟﻌﺮﺑّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑﻌﺪ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳـ َﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة‬‫ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﺣّﺒﻮا اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻤﺎ ارﻓﺪﮐﻢ ﻣﻦ ﻧﻌﻤﻪ و اﺣّﺒﻮﻧﯽ ﻟﺤّﺐ اﻟﱠﻠﻪ و اﺣّﺒﻮا اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻟﺤّﺒﯽ‬‫ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﮐﺎن ﻣﻮدة آل اﻟّﻨﺒّﯽ ﻣﺴـﺌﻮﻻ ﻋﻨﻬﺎ ﺣﯿﺚ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﺒﯿﺒﻪ اﻟﻌﺮﺑّﯽ ﺑﺎن ﻻ ﯾﺴﺄل ﻋﻦ ﻗﻮﻣﻪ ﺳﻮي اﻟﻤﻮّدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ و اّن ذﻟﮏ ﺳـﺒﺐ‬‫اﻟﻨﺠﺎة ﻟﻠﻤﺤّﺒﯿﻦ و ﻣﻮﺟﺐ وﺻﻮﻟﻬﻢ إﻟﯿﻪ و اﻟﯽ آﻟﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﺣّﺐ ﻗﻮﻣﺎ ﺣﺸﺮ ﻓﯽ زﻣﺮﺗﻬﻢ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 175‬از ‪324‬‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻟﻤﺮء ﻣﻊ ﻣﻦ اﺣّﺐ ﻓﻮﺟﺐ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ ﻃﻠﺐ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﺻﻮل و ﻣﻨﻬﺞ اﻟﻘﺒﻮل ﻣﺤّﺒﮥ اﻟّﺮﺳﻮل و ﻣﻮّدة اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﺒﺘﻮل‬‫و ﻫﺬه ﻻ ﺗﺤﺼﻞ اﻻ ﺑﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ آﻟﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم و ﻫﯽ ﻣﻮﻗﻮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻣﺎ ورد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪376 :‬‬‫ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﺧﺒﺎره ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﻟﻘﺪ ﺟﻤﻌﺖ اﻻﺧﯿﺎر ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻘﺮاء ارﺑﻌﯿﻨﺎت ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﻢ ﺗﺠﻤﻊ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺎ ﻗﻠﯿﻼ‬‫ﻓﻠـﺬا و اﻧـﺎ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﺠـﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ اردت ان اﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﺟﻮاﻫﺮ اﺧﺒـﺎره و ﻵﻟﯽ آﺛﺎره ﻣﻤﺎ ورد ﻓﯿﻬﻢ ﻣﺨﺘﺼـﺮا ﻣﻮﺳﻮﻣﺎ ﺑﮑﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﺗﺒﺮﮐﺎ ﺑﺎﻟﮑﻼم اﻟﻘﺪﯾﻢ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﺎﻣﻮﻟﯽ ان ﯾﺠﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ذﻟﮏ وﺳﯿﻠﺘﯽ إﻟﯿﻬﻢ و ﻧﺠﺎﺗﯽ ﺑﻬﻢ و ﻃﻮﯾﺘﻪ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ ﻋﺸﺮ ﻣﻮّدة و‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﺼـﻤﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﺨﺒـﻂ و اﻟﺨﻠـﻞ ﻓﯽ اﻟﻘـﻮل و اﻟﻌﻤـﻞ و ﻟﻢ ﯾﺤـّﻮل ﻗﻠﻤﯽ اﻟﯽ ﻣـﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﻘـﻞ ﺑﺤّﻖ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻣﻦ اﺗّﺒﻌﻪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟـّﺪول‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺳﺮاﻓﯿﻞ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻣﯿﮑﺎﺋﯿﻞ ﻓﯽ رﺗﺒﺘﻪ و اﻟﯽ‬‫ﺟﺒﺮﺋﯿـﻞ ﻓﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﺳـﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧّﻠﺘﻪ و اﻟﯽ ﯾﻌﻘﻮب ﻓﯽ ﺣﺰﻧﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ و‬‫اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻪ و اﻟﯽ اّﯾﻮب ﻓﯽ ﺻﺒﺮه و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﻨﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﻧﺲ ﻓﯽ ورﻋﻪ و اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﯽ ﺟﺴﻤﻪ‬‫و ﺧﻠﻘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺎن ﻓﯿﻪ ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺧﺼﻠﮥ ﻣﻦ ﺧﺼﺎل اﻷﻧﺒﯿﺎء ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ و ﻟﻢ ﺗﺠﻤﻊ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻏﯿﺮه‬‫و ﻋـّﺪ ﺟﻤﯿﻊ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻻﺧﺒﺎر اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻬـﺬا ﻣﻘﺘـﺪي اﻟﻘﺎﺻـﯽ و اﻟـّﺪاﺗﯽ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪ رﺟﻢ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺧﺎﺋﺐ‬‫ﺑﺎﻟﺸـﻬﺎب اﻟﺜﺎﻗﺐ و ﺟﻠﺐ اﻟﻬّﻢ اﻟﻮاﺻﺐ و اﻟﻐﻢ اﻟﻨﺎﺻﺐ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺟﺎﺣﺪ ﻧﺎﺻﺐ و اوﺿﺢ اﻟﺤﻖ اﻟّﺼﺎﺋﺐ و اوري ﻻﺣﺮاق ﮐﻞ ﻣﺒﻄﻞ ﻣﺪﻏﻞ‬‫اﻟﻘﺒﺲ اﻟّﻠـﺎﻫﺐ و اﻗﺤﻤﻪ ﻓﯽ اﺿـﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﻟـﮏ و ﺳـّﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤﻬـﺎرب و اﻋﻤﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ و رﻣـﺎه ﺑﺰﻋﺰع ﺣـﺎﺻﺐ و ﺟّﺰ راﺳﻪ ﺑﺼـﺎرم‬‫ﻗﺎﺿﺐ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﻧﺰد ﺳّﻨﯿﻪ از اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ و اﺟﻠﻪ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪377 :‬‬‫اوﻟﯿـﺎي ﻋـﺎرﻓﯿﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﮑﺮﻣﯿﻨﺴﺖ ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﺧﻼﺻـﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ در ﺑﯿﺎن ﺑﻌﻀـﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ان‬‫ﻋﺮوه وﺛﻘﯽ ﺷﺎﻫﺒﺎز ﺑﺎ ﭘﺮواز از آﺷـﯿﺎن ﻫﻤﺎ ﺷﺎﻫﺴﻮار ﻣﯿﻄﺎن ﻋﺮوﺟﯽ ﺷﻤﺲ ﺳﻤﺎء ﻗﺪﺳﯽ ﻧﻮر ﻓﻀﺎي ﻗﺪوﺳﯽ ﮐﯿﻤﯿﺎي وﺟﻮد داﻧﺎي ﻣﺨﺘﺎر‬‫ﺧﯿـﺎر ﺣﻀـﺮة اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﮑﻮر اﻟﻔﺨـﻮر ﺑﺠﻨـﺎب اﻟـّﺪﯾﺎن ﻗﺮة ﻋﯿﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻤﺮة ﻓـﺆاد اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و اﻟﺒﺘـﻮل اﻟﻤﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﺣﻘـﺎﺋﻖ‬‫اﻻﺣـﺎدﯾﺚ و اﻟﺘﻔﺎﺳـﯿﺮ اﻟﻤﻤﻌﻦ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﺮاﺋﺮ ﺑﺎﻟﺒﺼـﯿﺮة و اﻟﺘﺒﺼـﯿﺮ اﻟﻤﺮﺷـﺪ ﻟﻠﻄـﺎﻟﺒﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻟـّﺴ ﺒﺤﺎﻧﯽ اﻟﻤﻮﺻﻞ ﻟﻠﻤﺘﻮﺟﻬﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﺠﻤﺎل‬‫اﻟﺮﺣﻤﺎﻧﯽ اﻟﻌﺎرف اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﺧّﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﺎﻟﻠﻄﻒ اﻟﺼﻤﺪاﻧﯽ و رزﻗﻨﺎ اﻻﺳﺘﻨﺎرة اﻟﺪاﺋﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻨﻮر اﻟﺤّﻘﺎﻧﯽ اﻟﺦ‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺎﻣﯽ در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ ﻣﻦ ﺣﻀﺮات اﻟﻘﺪس ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫ﻗّﺪس ﺳّﺮه ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻣﯿﺎن ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ وﯾﺮا در ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻦ ﻣﺼﻨﻔﺎت ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ ﭼﻮن ﮐﺘﺎب اﺳﺮار اﻟﻨﻘﻄﻪ و ﺷﺮح اﺳﻤﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴﻨﯽ و ﺷﺮح ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ و ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪة ﺧﻤﺮّﯾﻪ ﻓﺎرﺿّﯿﻪ و ﻏﯿﺮ آن وي ﻣﺮﯾﺪ ﺷﯿﺦ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺰدﻗﺎﻧﯽ‬‫ﺑﻮد و اﻣﺎ ﮐﺴﺐ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﭘﯿﺶ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴـّﺮ ﺑﯿﻦ اﻻﻗﻄﺎب ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ دوﺳﺘﯽ ﮐﺮد و ﭼﻮن ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ از دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻓﺖ ﺑﺎز رﺟﻮع‬‫ﺑﺸـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﻓﺮﻣـﺎن ﭼﯿﺴﺖ وي ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺮد و ﻓﺮﻣﻮد ﻓﺮﻣـﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در اﻗﺼﺎي ﺑﻼد ﻋﺎﻟﻢ ﺑﮑﺮدي ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ رﺑﻊ‬‫ﻣﺴـﮑﻮن را ﺳـﯿﺮ ﮐﺮد و ﺻـﺤﺒﺖ ﻫﺰار و ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ وﻟﯽ را درﯾﺎﻓﺖ و ﭼﻬﺎر ﺻﺪ وﻟﯽ را در ﯾﮏ ﻣﺠﻠﺲ درﯾﺎﻓﺖ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن‬‫ﮐﻔﻮي در ﮐﺘـﺎﺋﺐ اﻋﻼـم اﻻﺧﯿـﺎر ﻣﻦ ﻓﻘﻬـﺎء ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﻨﻌﻤﺎن اﻟﻤﺨﺘﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﻟﺴﺎن اﻟﻌﺼـﺮ ﺳـﯿﺪ اﻟﻮﻗﺖ اﻟﻤﻨﺴـﻠﺦ ﻋﻦ اﻟﻬﯿﺎﮐﻞ اﻟّﻨﺎﺳﻮﺗـّﯿ ﮥ و‬‫اﻟﻤﺘﻮّﺳﻞ اﻟﯽ اﻟﺴﺒﺤﺎت اﻟﻠّﺎﻫﻮﺗّﯿﮥ اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎرف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪378 :‬‬‫اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺼـﻤﺪاﻧّﯽ ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳّﺮه ﮐﺎن ﺟﺎﻣﻌﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﻈﺎﻫﺮة و‬‫اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ و ﻟﻪ ﻣﺼّﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺘﺼّﻮف ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺎب اﺳﺮار اﻟﻨﻘﻄﮥ و ﺷﺮح اﺳﻤﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺴﻨﯽ و ﺷﺮح ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ و ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 176‬از ‪324‬‬‫ﺣﻤﺰﯾـﮥ ﻓﺎرﺿـّﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻌﺎرف اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺠﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﻧﻔﺤﺎﺗﻪ وي ﻣﺮﯾـﺪ ﺷـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﺰدﻗـﺎﻧﯽ ﺑﻮد اﻣـﺎ ﮐﺴﺐ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﭘﯿﺶ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺴـﺮ ﺑﯿﻦ اﻻﻗﻄﺎب ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ دوﺳﺘﯽ ﮐﺮد و ﭼﻮن ﺷـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ از دﻧﯿﺎ‬‫ﺑﺮﻓﺖ ﺑـﺎز رﺟﻮع ﺑﺸـﯿﺦ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺮد ﮔﻔﺖ ﻓﺮﻣﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﮔﻔﺖ ﻓﺮﻣﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در اﻗﺼﺎي ﺑﻼد ﻋﺎﻟﻢ ﺑﮑﺮدي ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ‬‫رﺑﻊ ﻣﺴـﮑﻮن را ﺳﯿﺮ ﮐﺮد و ﺻﺤﺒﺖ ﻫﺰار و ﭼﻬﺎر ﺻﺪ وﻟﯽ درﯾﺎﻓﺖ و ﭼﻬﺎر ﺻﺪ را در ﯾﮏ ﻣﺠﻠﺲ درﯾﺎﻓﺖ ﺑﺴﺎدس ذي ﺣﺠﻪ ﺳﻨﻪ ﺳﺖ‬‫و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﻮﻻﯾﺖ ﮐﯿﺮ و ﺳﻮاد ﻓﻮت ﺷﺪ و از آﻧﺠﺎ ﺑﺨﺘﻼﻧﺶ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدﻧﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﮐﺎن اﻟﺴﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﺟﻤﻊ‬‫اﻻـوراد و اﺧﺘﺎرﻫـﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ اﻟّـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و ﺗﺸـﺮف ﺑﺼـﺤﺒﺘﻬﻢ و ﺑﺎس اﯾﺎدﯾﻬﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و اﻗﺘﺒﺲ ﻣﻦ اﻧﻮارﻫﻢ اﻟﻘﺪﺳـّﯿﮥ و‬‫اﻧﺘﺨﺒﻬﺎ ﻣﻦ ﺟﻮاﻣﻊ ﮐﻠﻤﺎﺗﻬﻢ اﻻﻧﺴـﯿﮥ و ﺳـﻤﺎﻫﺎ اﻻوراد اﻟﻔﺘﺤّﯿﮥ و ﻫﯽ اﻟﯿﻮم اوراد اﻻﺧﻮان اﻟﮑﺒﺮوﯾﮥ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ‬‫اﺧـﺬ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﻋﻦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ دوﺳﺘﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻤﺰدﻗﺎﻧﯽ و ﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻋﻼء اﻟّﺪوﻟﮥ اﻟـّﺴ ﻤﻨﺎﻧﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺷـﯿﺨﻨﺎ و ﺳـّﯿﺪﻧﺎ‬‫اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻌـﺎرف اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻌﺮﮐﻨﯽ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي ﯾﺤﮑﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﺨـﺪوﻣﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ اﻟﺠﺎﻣﯽ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ‬‫اﻟﻤﺨﺪوم اﻻﻋﻈﻢ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺨﺒﻮﺷﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﺷﺎه ﺑﯿﺪواري ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪379 :‬‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﻟّﺮﺷـﯿﺪ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟّﺴـ ﯿﺪ اﻻﻣﯿﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮدﺷﺎﺑﺎدي ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﺮﺷﺪ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﮑّﻤﻞ اﺳـﺤﺎق اﻟﺨﺘﻼﻧﯽ ﻋﻦ‬‫ﻗﺪوة اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ دﻟﯿﻞ اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ ﻣﻨﺒﻊ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺮﺑّﺎﻧّﯿﮥ ﻣﻌﺪن اﻟﻠﻄﺎﺋﻒ اﻟّﺴﺒﺤﺎﻧﯿﮥ اﻟّﺴﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧّﯽ اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﺟﻤﻊ اﻻوراد اﻟﻔﺘﺤّﯿﮥ و اﻧﺘﺨﺒﻬﺎ‬‫ﻣﻦ ﺟﻮاﻣﻊ ﮐﻠﻤﺎﺗﻬﻢ اﻟﻘﺪﺳـّﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺴﺐ ﻣﻠﮑﺎﺗﻬﻢ اﻻﻧﺴّﯿﮥ راي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻣﻪ اّن اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﯾﻘﺮءوﻧﻬﺎ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﮥ ﺟﺎرﮐﺎه و ﯾﻄﻮﻓﻮن ﺣﻮل اﻟﻌﺮش‬‫و ﻓﯽ اﯾـﺪﯾﻬﻢ ﻃﺒﻖ ﻣﻦ ﻧﻮر ﻣﻤﻠّﻮ ﻣﻦ اﻟّﻠﺂﻟﯽ و اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﯾﻨﺜﺮون ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي و ﻟﻬﺬا ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻘﺮءون ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﮥ‬‫ﺟﺎرﮐﺎه و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﻠﻮك و ﻫﻮ ﮐﺘﺎب ﻟﻄﯿﻒ و اﻧﺸﺎء ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻟﻮازم ﻗﻮاﻋﺪ اﻟّﺴﻠﻄﻨﮥ اﻟﺼﻮري و اﻟﻤﻌﻨﻮّي و ﻣﺒﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ اﺣﮑﺎم اﻟﺤﮑﻮﻣﮥ و اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﺗﺤﺼـﯿﻞ اﻟﺴـﻌﺎدة اﻟﺪﻧﯿﻮي و اﻻﺧﺮوّي ﻣﺮﺗﺐ ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮة اﺑﻮاب و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻃﺒﻘﮥ ﻫﻤﺪاﻧّﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـّﺮه ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ ﻟﻘﺐ اوﺳﺖ و‬‫ﻣﺸﺎﯾﺦ زﻣﺎن در ﺗﻮﺻـﯿﻒ او ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻷوﻟﯿﺎء ﺑﺮﻫﺎن اﻻﺻﻔﯿﺎء ﻗﺪوة اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ زﺑﺪة اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺴﺘﺠﻤﻊ اﻻﺳﻤﺎء و ﻟا ّﺼﻔﺎت‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺘﺠﻠﯿﺎت ﻣﺤﯽ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ و اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ زﺑﺪة اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ وارث اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻣﺮﺷﺪ اﻻوﻟﯿﺎء اﻟﯽ‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺤﻖ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﺮﮐﺰ داﺋﺮة اﻟﻮﺟﻮد اﻟﻬـﺎدي اﻟﯽ اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻗﻄﺐ اﻻﻗﻄﺎب اﻟﮑﺎﻣﻞ اﻟﻤﮑﻤﻞ اﻟﺼـﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯽ اﯾﺸﺎن ﺳﺮ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻃﺒﻘﻪ ﻫﻤﺪاﻧﯿﻪاﻧﺪ و ﺳﺮ دﻓﺘﺮ اﺻﺤﺎب ﺷﯿﺦ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﻣﺰدﻗﺎﻧﯽاﻧﺪ ﻣﺨﺪوﻣﯽ اﻻﻋﻈﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪380 :‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺷـﯿﺦ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺧﺒﻮﺷﺎﻧﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮد در ﺧﺎﺗﻤﻪ در ذﮐﺮ ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﺸﺎن ﭼﻨﯿﻦ آوردهاﻧﺪ ذﮐﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺳـﯿﺪﻧﺎ و ﺳـﻨﺪﻧﺎ ﻋﻤﺪة‬‫اﻟﻮاﺻـﻠﯿﻦ زﺑﺪة اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ و اﮐﻤﻠﻬﻢ اﻋﻨﯽ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﻌﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳّﺮه و اﻓﺎض ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑّﺮه اﻟﺦ‬‫و ﺳّﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻼم رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو َﻣْﻦ ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠُْﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب‬‫ﻗﺎل ﺳﺄﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﻧﻤﺎ ذﻟﮏ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ آورده اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎرف اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ‬‫اﻟّﺴّﯿﺪ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻗﺎل رواه اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﻟﻤﺎ اﺳﺮي ﺑﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻤﻌﺮاج اﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠّﯽ‬‫اﻷﻧﺒﯿـﺎء ﻓﯽ ﻟا ّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﯽ ﺳـﻠﻬﻢ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻤﺎ ذا ﺑﻌﺜﺘﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﻌﺜﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺷـﻬﺎدة ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺮار ﺑﻨﺒّﻮﺗﮏ و اﻟﻮﻻﯾﮥ‬‫ﻟﻌﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ آورده اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﺎرف اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ اﻟّﺴّﯿﺪ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﻗﺎل رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 177‬از ‪324‬‬‫و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي‬‫در ﻓﻮاﺗﺢ ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﻀـﺮت ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳّﺮه در ﺣّﻞ ﻓﺼﻮص ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺧﺎﺗﻢ وﻻﯾﺖ‬‫ﻣﻘّﯿﺪه ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻗﻠﺐ ﻣﺤّﻤﺪ رﺳـﯿﺪ و ﺧﺎﺗﻢ وﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ روح و ﺧﺎﺗﻢ وﻻﯾﺖ ﻋﺎّﻣﻪ ﻋﯿﺴﺎﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺷﯿﺦ‬‫اﺣﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﯾﺦ اﺟﺎزه واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺒﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ رﺳﺎﻟﮥ اﺻﻮل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻠﻤﺨﺎﻃﺐ و ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﻔﺎﺧﺮ او از ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ در ﮐﺘﺎب ﺳـﻤﻂ ﻣﺠﯿـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺠﺮة ﺧﻼﻓـﮥ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﻬﻤﺪاﻧّﯿﮥ اﺗﺒﺎع اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـّﯿﺪي ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﻤﻮّﺣﺪ اﻟﻔﺮداﻧﯽ‬‫ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪381 :‬‬‫ﺗﻠّﻘﯽ اﻟﻔﻘﯿﺮ ﻟا ﻤﺴـﮑﯿﻦ ﻣﻦ وﻟﯿﻪ و ﻧﻘﻄﮥ داﺋﺮة اﻟﻮﺟﻮد ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﻨﺎوي و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟّﺴﯿﺪ اﻻﻣﺠﺪ ﺻﺒﻐﮥ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ‬‫وﺟﯿﻪ اﻟّﺪﯾﻦ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎل اﻟﻤﻤﻠﮑﮥ اﻟﻐﻮﺛﯿﮥ اﻟّﺴـ ﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﻏﻮث و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻤﻮّﺣﺪﯾﻦ اﻟﺤﺎج ﺣﻀﻮر و ﻫﻮ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻫﺪاﯾﮥ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮﻣﺴﺖ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺸـ ﻨﺎوي و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ اﻟّﺴﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﻧﯿﺰ در ﺳﻤﻂ ﻣﺠﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﺳﺒﻖ اﺗﺼﺎل‬‫ﺳﻨﺪ اﻟﺘﻠﻘﯿﻦ ﺑﺎﻟّﺴﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪس ﺳّﺮه و ﻫﻮ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺰدﻗﺎﻧﯽ و ﻗﺪ ﺳﺎح اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺮﺑﻊ‬‫اﻟﻤﺴـﮑﻮن ﺛﻼث ﻣﺮات ﺑﺎﻣﺮ ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﻤﺰدﻗﺎﻧﯽ و ﻗـﺪ اوﺿـﺤﺖ ﻫـﺬا ﻓﯽ ﺳـﯿﺎﺣﺘﻪ و ﺻـﺤﺐ اﻟﻔﺎ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ وﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ‬‫ﻟﻠﺠﺎﻣﯽ ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﻓﯽ ﺳـﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺒﺄﻧﯽ ﺳـﯿﺪي اﻟﻮاﻟـﺪ إﺟﺎزة ﻗﺎل اﻧﺒﺄﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻈﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻷﮐﺒﺮآﺑﺎدي إﺟﺎزة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟـّﺪه ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺪﻫﻠﻮي اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ از ﺣﻀـﺮت ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻧﻮر اﻟﺤﻖ و اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﻮر‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﻗـﺪه ﻗﻠﺖ و ﻣﻮﻻﻧـﺎ ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ اﻣﯿﺮ ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ اوراد و وﻇـﺎﺋﻒ اوﻗﺎت ﺳﻠﺴـﻠﮥ‬‫اﻟﮑﺎﻣـﻞ اﻟﻤﺤﻘﻖ اﻟـّﺼ ﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـّﺮه اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺳﭙﯿـﺪي ﺻـﺒﺢ ﺻﺎدق ﺑﺪﻣـﺪ دو‬‫رﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎز ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﻣـﺪاد ﺑﮕﺰارد و ﭼﻮن ﺳـﻼم دﻫـﺪ اﯾﻦ ﺗﺴﺒﯿﺢ را ﺻﺪ ﺑﺎر ﺑﺨﻮاﻧﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ و ﺑﺤﻤﺪه ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﻌﻈﯿﻢ و ﺑﺤﻤﺪه‬‫اﺳﺘﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﭼﻮن ﺳﻼم دﻫﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﻼم ﻓﺮﯾﻀﻪ ﺻﺒﺢ ﺑﺎوراد ﻓﺘﺤﯿﻪ ﺧﻮاﻧﺪن ﻣﺸﻐﻮل ﺷﻮد ﮐﻪ از ﺑﺮﮐﺎت اﻧﻔﺎس ﻫﺰار و ﭼﻬﺎر‬‫ﺻﺪ وﻟﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺟﻤﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﻓﺘﺢ ﻫﺮ ﯾﮏ از ان در ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ از ﺣﻀﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪382 :‬‬‫ﻣﻼزﻣﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺮﮐﺖ و ﺻﻔﺎء آن را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و از وﻻﯾﺖ ﻫﺰار و ﭼﻬﺎر ﺻﺪ وﻟﯽ ﻧﺼﯿﺐ ﯾﺎﺑﺪ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ اﮐﻨﻮن اﮔﺮ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﺧﻮاص اﯾﻦ اوراد ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺘﻄﻮﯾﻞ اﻧﺠﺎﻣـﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻣـﺪت ﻋﻤﺮ ﺧﻮد ﻣﻌﻤﻮره ﻋﺎﻟﻢ را ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺳـﯿﺮ ﮐﺮدهاﻧﺪ و‬‫ﻫﺰار و ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ وﻟﯽ ﮐﺎﻣﻞ را درﯾﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ و ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ را از اﯾﺸﺎن در ﯾﮏ ﻣﺠﻠﺲ ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺧﺪاﺑﻨﺪه دﯾﺪهاﻧﺪ و از ﻫﺮ وﻟﯽ در‬‫وﻗﺖ وداع دﻋـﺎﺋﯽ و رﻗﻌﻪ اﻟﺘﻤـﺎس ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و آن رﻗﻌﻬـﺎ را ﺑﺮ ﺟـﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﻣﺮﻗﻊ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و آن ادﻋﯿﻪ و اذﮐـﺎر را ﮐﻪ ﺑﯽاﺧﺘﯿﺎر ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﻣﯽﺷﺪ ﺟﻤﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ اﯾﻦ اوراد ﺷﺪه اﺳﺖ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ از ﻫﻤﺎن ﺣﻀﺮت ﮐﻪ ﭼﻮن دوازدﻫﻢ ﺑﺎر ﺑﺰﯾﺎرت ﮐﻌﺒﻪ رﻓﺘﻢ ﺑﻤﺴﺠﺪ‬‫اﻗﺼـﯽ رﺳـﯿﺪم ﺣﻀـﺮت رﺳﻮل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ را در واﻗﻌﻪ دﯾﺪم ﮐﻪ ﺑﺠﺎﻧﺐ اﯾﻦ دروﯾﺶ ﻣﯽآﯾﻨﺪ ﺑﺮﺧﺎﺳـﺘﻢ ﭘﯿﺶ رﻓﺘﻢ و ﺳـﻼم‬‫ﮐﺮدم از آﺳﺘﯿﻦ ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ﺟﺰوي ﺑﺮون آورده اﯾﻦ دروﯾﺶ را ﻓﺮﻣﻮد ﺧﺬ ﻫﺬه اﻟﻔﺘﺤّﯿﮥ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﮕﯿﺮ اﯾﻦ ﻓﺘﺤّﯿﻪ را ﭼﻮن از دﺳﺖ ﻣﺒﺎرك‬‫ﺣﻀﺮت ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﮔﺮﻓﺘﻢ و ﻧﻈﺮ ﮐﺮدم ﻫﻤﯿﻦ اوراد ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺪﯾﻦ اﺷﺎره اوراد ﻓﺘﺤّﯿﻪ ﻧﺎم ﮐﺮده ﺷﺪه و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ‬‫ﺻﺮاط ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻓﺬﮐﺮ اﻻوراد اﻟﻔﺘﺤّﯿﮥ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ و وﺟﺪت ﺑﺨﻂ اﻟﻮاﻟﺪ ﻗﺪس ﺳـّﺮه ﺧﺘﻢ ﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ اول ﻧﯿﻢ ﺷﺐ ﺑﺮﺧﯿﺰد و وﺿﻮ‬‫ﺗﺎزه ﺑﮑﻨـﺪ و دو رﮐﻌﺖ ﻧﻔﻞ ادا ﻧﻤﺎﯾﺪ در ﻫﺮ رﮐﻌﺘﯽ ﺑﻌﺪ اﻟﺤﻤﺪ ﭘﺎﻧﺰده ﺑﺎر ﺳﻮره اﺧﻼص ﺑﻌﺪ از ﺳـﻼم ﻫﺰار ﺑﺎر ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻌـﺪ از ان ﻫﺰار ﺑﺎر ﺑﺨﻮاﻧـﺪ ﯾﺎ ﺧﻔّﯽ اﻻﻟﻄﺎف ادرﮐﻨﯽ ﺑﻠﻄﻔﮏ اﻟﺨﻔﯽ ﺑﻌـﺪ از ان ﻫﺰار و ﯾﮏ ﺑﺎر ﯾﺎ ﺑّﺪوخ ﺑﺨﻮاﻧﺪ و ﺳـﺮ ﺑﮕﺮﯾﺒﺎن‬‫ﻓﺮو ﺑﺮد و ﻣﺮاﻗﺒﻪ ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺒﯿﻨﺪ از ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺐ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻌﺪ ﻓﺮاغ دوﮔﺎﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪383 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 178‬از ‪324‬‬‫ﺑﺜﻮاب اﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﺨﻮاﻧﺪ‬‫‪» -25‬ذﮐﺮ أﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﻧﻈﻢ ﻋﻄﺎر«‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﭘﻨﺠﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄـﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺮوم آﻧﮑﻪ ﻧﻮر اﻟـّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻣﯿﺮ ﻣﻠّﺎ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳـّﯿﺪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ اﺷـﻌﺎر اﺑـﺪار ﻓﺮﯾـﺪ ﻋّﻄـ ﺎر را ﮐﻪ در ان اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮده در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻣﺪاﺋـﺢ زاﻫﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺑﺎﻫﺮه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم وارد ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋّﻄﺎر ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻗﺪس ﺳّﺮه أي ﭘﺴﺮ ﺗﻮ ﺑﯽﻧﺸﺎﻧﯽ از ﻋﻠﯽ ﻋﯿﻦ و‬‫ﻻم و ﯾﺎ ﺑﺪاﻧﯽ از ﻋﻠﯽ از دم ﻋﯿﺴـﯽ ﮐﺴـﯽ ﮔﺮ زﻧﺪه ﺧﺎﺳﺖ او ﺑﺪم دﺳﺖ ﺑﺮﯾﺪه ﮐﺮد راﺳﺖ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﮔﻔﺘﺴﺖ ﭼﻮن آدم ﺑﻌﻠﻢ ﻧﻮح ﻓﻬﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﻮد اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺣﻠﻢ ﯾﺎ ﭼﻮ ﯾﺤﯿﯽ زﻫـﺪ و ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻄﺶ ﮐﯿﺴﺖ ﮔﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﺷـﺠﺎع دﯾﻦ ﻋﻠﯿﺴﺖ ﻓﻬـﺬا ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺪﺧﺸﺎن و ﻋﺎرﻓﻬﻢ اﻟﻌﻠﯽ‬‫اﻟﺸـﺄن اﺛﺒﺖ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻋﻨـﺪ اﻻﺳـﺎﻃﯿﻦ اﻷﻋﯿـﺎن ﻓﺎﻇﻬﺮ اﻟﺤّﻖ ﻓﯽ ﮐﻤﺎل اﻟﻮﺿﻮح و اﻟﻌﯿﺎن و دﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﺪوان و اردي وﺳﺎوس اﻫﻞ اﻟّﺸﻨﺌﺎن و اﻣﯿﺮ ﻣّﻠﺎ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻻﮐﻨﺎف و اﻻﻣﺼﺎر و اﺟّﻠﻪ ﻓﻀﻼي ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﻓﯽ‬‫اﻻرﺟﺎء و اﻻﻗﻄﺎرﺳﺖ و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺳﺎﻣﯿﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎذﺧﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﺷﺎﻣﺨﻪ او ﺑﺮ اﻟﺴﻨﻪ ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺬﮐﻮر و در دﻓﺎﺗﺮ ﻣﺸﻬﻮره اﯾﺸﺎن‬‫ﻣﺎﺛﻮر و ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ آﻧﻔﺎ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿﻞ او از رﺳﺎﻟﻪ اﻧﺘﺒﺎه ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﺎﻓﺘﯽ و ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در‬‫ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ ﮐﻪ در اّول آن ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺗﺮاب اﻗﺪام اﻫﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻇﻬﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺧﻠﯿﻞ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﻗﺪس ﺳـّﺮه و ﻃﺎب ﻣﻀـﺠﻌﻪ ﭼﻮن اﮐﺜﺮ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت و ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت ﺳـﻠﻒ ﭼﻮن ﺳﯿﺮ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و رﺷﺤﺎت و ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ و رﺳﺎﺋﻞ‬‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﻣﺼّﻨﻔﺎت ﺑﺬﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳﻼﺳﻞ و ﭘﯿﺮان ارادت ﺧﻮد ﻣﻨﺴﻮب ﮔﺮداﻧﯿﺪهاﻧﺪ و از اﺣﻮال و اﻗﻮال ﺳﻼﺳﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪384 :‬‬‫دﯾﮕﺮ ﯾﺎد ﻧﻔﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﻣﻘﺼـﺪ ﻃﺎﻟﺒﺎن و ﻣﻌﺘﻘـﺪان از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و ﺗﻮاﻟﯿﻒ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﻟﮑﻞ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﻘـﺪر وﺳﻊ اﻣﮑﺎن ﺳـﻌﯽ‬‫ﻧﻤﻮده از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﭼﻮن ﺷﻮاﻫـﺪ اﻟّﻨﺒﻮة و ﮐﺸﻒ اﻟﻤﺤﺠﻮب و ﺗـﺬﮐﺮة اﻷوﻟﯿـﺎء و ﻧﻔﺤﺎت اﻻﻧﺲ و ﻓﻮاﺋـﺪ اﻟﻔﻮاد ﮐﻪ از ﻣﻠﻔﻮﻇﺎت ﺷـﯿﺦ‬‫ﻧﻈـﺎم اﻟـّﺪﯾﻦ اوﻟﯿﺎﺳﺖ ﮐﻪ آن را ﺣﺴﻦ دﻫﻠﻮي ﺟﻤﻊ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻦ از ﺗﺼـﻨﯿﻒ آن ﺧﺎﺻﻪ ﻣﻌﺒﻮد ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﻮد ﮐﻪ از اﺟّﻠﻪ‬‫ﺧﻠﻔﺎي ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﻮارزﻣﯿﺴﺖ و ﺟﺎدة اﻟﻌﺎﺷﻘﯿﻦ از ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺷﯿﺦ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﯿﺦ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮر ﻗﺪس اﺳﺮارﻫﻢ و ﺳﯿﺮ‬‫اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ و رﺷـﺤﺎت و ﮔﻠﺰار اﺑﺮار و رﺳﺎﺋـﻞ دﯾﮕﺮ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻧﻤـﻮده ﻫﺮ ﯾـﮏ از ﺳـﻼﺳﻞ را ﮐـﻪ در وﻻـﯾﺖ ﻣـﺎوراء اﻟﻨﻬﺮ و ﺑـﺪﺧﺸﺎن و‬‫ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن اﺷـﺘﻬﺎر داﺷﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ داده ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﺴـﻼﺳﻞ آﻣﺪ و ﺑﺮ ﺳﻪ ﺑﺎب ﺑﻨﺎ ﺑﻨﻬﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻟﻘﺐ اوﺳﺖ ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺳـﺮارﻫﻢ وي از ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻧﺎﻣﺪار دﯾﺎر ﺑﺪﺧﺸـﺴﺖ و ﺑﻌﺪ از ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﺰرگ ﯾﻌﻨﯽ ﺧﻮاﺟﻪ اﺳـﺤﺎق ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم‬‫ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯿﺴﺖ ﻧﺴﺐ ﺳﯿﺎدت وي ﺑﻪ ﺑﺴﺖ واﺳﻄﻪ ﺑﺎﻣﺎم ﻣﻮﺳﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﻣﯽرﺳﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻤﻂ اﻣﯿﺮ ﻣّﻠﺎ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﯿﻦ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ راﻣﯽ اﻟﺴﺒﺎع‬‫ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﺎب ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻣﺎم ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮده ﻣﯿﺎن ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ‬‫از ﻃﻔﻮﻟﯿﺖ آﺛﺎر ﺑﺰرﮔﯽ از روي ﻣﺒﺎرك وي ﻻﺋﺢ و ﻫﻮﯾﺪا ﺑﻮده اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ در اﺛﻨﺎي ﺻـﻐﺮ ﺑﺮ ﻫﯿﭻ در و دﯾﻮار‬‫و ﺳـﻨﮓ و ﭼﻮب و ﮐﻮه و دﺷﺖ ﻧﻤﯽﮔﺬﺷﺘﻢ اﻻ ﮐﻪ ﻣﺮا ﺑﮑﺴﺐ ﻋﻠﻮم ﺗﺤﺮﯾﺺ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻮان ﭼﻮن از ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻮم‬‫ﺑﺎﻟﮑﻞ ﻓﺮاغ ﯾﺎﻓﺘﻢ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﺮﺷﺪ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﯽﺑﻮدم درﯾﻦ ﺿﻤﻦ ﺑﻬﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻋﺼﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﯽرﺳﯿﺪم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪385 :‬‬‫و ﺣـﺎﻟﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ را ﻣﯽدرﯾﺎﻓﺘﻢ او را ازﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻣﯽدﯾـﺪﯾﻢ روزي در ﻣﺮاﻗﺒﻪ ﻣﺮا ﻏﯿﺒﺘﯽ دﺳﺖ داد در ﻏﯿﺒﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ در‬‫ﻓﻼن وﻗﺖ دروﯾﺸـﯽ ﺑﻠﺒﺎس ﺳـﯿﺎه و ﻋﻠﻢ ﺳـﯿﺎه ﺑﺮﯾﻦ ﺳﺮزﻣﯿﻦ در ﻓﻼن دﺷﺖ ﻧﺎزل ﺷﻮد ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﯽﺑﻮدم ﭼﻮن آن وﻗﺖ رﺳﯿﺪ ﺑﺮادر ﺑﺰرگ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 179‬از ‪324‬‬‫ﺧﻮد را ﺑﺎن دﺷﺖ ﻓﺮﺳـﺘﺎدم آن دروﯾﺶ ﮐﻪ ﻣﺮا در واﻗﻌﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﻗﻄﺐ ﺣّﻘﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﻗﺪس ﺳّﺮه ﺑﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺒـﺪﯾﻬﻪ او را ﺗﺼـﺮف ﻧﻤﻮده ﺑﺎرادت ﺧﻮد ﻣﺸـﺮف ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ ﭼﻮن ﺑﺮادرم آن ﻣﮋده آورد و ﺑﯿﺎن اﺣﻮال ﻧﻤﻮد در ﻣﺮاﻗﺒﻪ ﺷﺪم و ﻣﺘﻮﺟﻪ‬‫اﺣﻮال اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﮔﺸـﺘﻢ دﯾﺪه ﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮ ﺣﻮض ﮐﻮﺛﺮ اﺳﺘﺎده ﻣﺮدم را آب ﻣﯽدﻫﺪ‬‫ﻣﻦ ﭘﯿﺶ ﺷـﺪه ﺑﺮ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻢ و اﻟﺘﻤﺎس آب ﻧﻤﻮدم اﺷﺎرت ﺑﺠﺎﻧﺐ اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﭼﻮن ﺣﺎﺿـﺮ ﺷـﺪم ﻣﺮا ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن اﺳﻢ ﺷـﺮﯾﻒ اﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯿﺴﺖ اﯾﻦ اﺷﺎرت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ‬‫اﻣﺮﺳﺖ ﻣﺮا ﺑﺎرادت او ﻫﻤﺎن ﻟﺤﻈﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻼزﻣﺖ ﮔﺸـﺘﻢ و ﺑﺸـﺮف اﻧﺎﺑﺖ ﻣﺸﺮف ﺷﺪم و دوازده ﺳﺎل ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻣﺪاوﻣﺖ ﻧﻤﻮدم‬‫درﯾﻦ دوازده ﺳـﺎل ﻫﻤﯿﺸﻪ ﮐﻠﻮخ اﺳـﺘﻨﺠﺎء دروﯾﺸـﺎن را ﺑﻪ ﭘﯿﺸـﺎﻧﯽ ﺳﻮده ﻫﻤﻮاره ﻣﯽﮐﺮدم آﻧﭽﻪ ﯾﺎﻓﺘﻢ ازﯾﻦ ﺧـﺪﻣﺖ ﯾﺎﻓﺘﻢ او را ﺧﻮارق‬‫ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﻧﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ در وﻻﯾﺖ ﺳﻮاد وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ وﺻـﯿﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺗﺎ ﻓﺮزﻧﺪم ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺣﺎﺿـﺮ ﺷﻮد ﻧﻌﺶ ﻣﺮا‬‫ﺑﺮﻧﺪارﻧـﺪ و اﻣﯿﺮ ﺟﻌﻔﺮ در آن وﻗﺖ در روﺳـﺘﺎق ﮐﻪ ﻗﺮﯾﻪاﯾﺴﺖ از ﻗﺮاي ﺑـﺪﺧﺸﺎن ﺗﺸـﺮﯾﻒ داﺷﺖ ﺧﻠﻔﺎ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﯿﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﻣﯿﺮ‬‫ﺟﻌﻔﺮ از روﺳـﺘﺎق ﺑﯿﺎﯾﺪ و از ان ﭘﺲ ﺑﺎﺗﻔﺎق او ﻧﻌﺶ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷﻮد زﯾﺮا ﭼﻪ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺧﻠﻔﺎ ﺳـﻌﯽ ﻧﻤﻮدﻧﺪ‬‫ﺻﻨﺪوق ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺳﻌﯽ ﺑﻠﯿﻎ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﭼﻮن ﻋﻼج ﭘﺬﯾﺮ ﻧﮕﺸﺖ ﻧﺎﭼﺎر ﺟﺎي ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻨﺸﺴﺘﻨﺪ ﻧﺎﮔﺎه از ﻏﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪386 :‬‬‫ﻧـﺪاي ﺑﮕﻮش اﯾﺸﺎن رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺮدارﯾﺪ ﭼﻮن دﺳﺖ ﺑﺼـﻨﺪوق ﺑﺮدﻧﺪ ﺑﺎﻧﺪك ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﺮاه ﮐﺎﻓﺮﺳـﺘﺎن از ﺑﺪﺧﺸﺎن ﮔﺬراﻧﯿﺪه‬‫ﻣﺮﻗـﺪ ﺷـﺮﯾﻒ او را ﺑﺨﺘﻼن ﻣـﺪﻓﻮن ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ ﭼﻮن اﻣﯿﺮ ﺟﻌﻔﺮ را ﺑﺎ ﺧﻠﻔﺎ ﻣﻼﻗﺎت اﻓﺘﺎد و زﺑﺎن ﻃﻌﻦ ﺑﺮ وي دراز ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ در ﻣﺴﺎﻓﺮت و‬‫ﻣﺸـﻘﺖ ﻫﻤﻪ وﻗﺖ در ﺣﯿﺎت و ﻣﻤﺎت ﻣﺎ در ﺧـﺪﻣﺖ ﭘﯿﺮ ﺑﻮدﯾﻢ ﭼﻮن ﻣﻼﻣﺖ از ﺣـﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﻓﺮﻣﻮد آﻧﭽﻪ از ﻣﻦ آﻣﺪ ﺷـﻤﺎ ﻣﻘـّﺼ ﺮ ﺑﻮدﯾﺪ‬‫ﭼﻮن ﺳﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺻـﻨﺪوق ﻣﺮﻗﺪ ﺷـﺮﯾﻒ او را ﺳـﻌﯽ ﻧﻤﻮدﯾﺪ و ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﯿﺪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺖ ﻣﻦ ﺑﻮدم ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺮدارﯾﺪ و ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ اﯾﻨﺠﺎ آوردم‬‫وﻓـﺎت وي ﺑﻌـﺪ از ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﺰرگ ﺧﻮاﺟﻪ اﺳـﺤﺎق ﺑﻮده و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑـﺎﻟّﺼﻮاب ﺧﺎﻧﻘـﺎه و ﻣﺮﻗـﺪ ﻣﺒـﺎرك او در روﺳـﺘﺎﻗﺴﺖ و ﻧﯿﺰ در ﺟﺎﻣﻊ‬‫اﻟّﺴﻼﺳﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ ﺟﯿﺸﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ وي از اﺻﺤﺎب رﺳﻮﻟﺴﺖ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﻀﺮت ﻣﺨﺪوﻣﯽ اﻻﻋﻈﻢ ﺷﯿﺦ ﺣﺎﺟﯽ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺧﺒﻮﺷﺎﻧﯽ ﻗّﺪس ﺳـّﺮه در آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﯿﺎن ﭘﯿﺮان ﺧﺮﻗﻪ ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ از ﺳﯽ و دو اوﻟﯿﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺮﻗﻪ ﺧﻼﻓﺖ داﺷـﺘﻨﺪ و ﺳـﺮ دﻓﺘﺮ آﻧﻬﺎ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺤﺒﯿﺸﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻔﻆ ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺤﺒﯿﺸﯽ اﻟﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻤﯿﺮ ﻣﻠّﺎ ﺑﻦ ﺳﺎﻻر ﮐﻪ از ﺧﻠﻔﺎي ﻋﻠﯽ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯿﺴﺖ در ﮐﺘﺎب ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ آورده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺼـﺤﺒﺖ ﺷـﺮﯾﻒ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺟﯿﺸﯽ رﺳﯿﺪهاﻧﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺷﯿـﺦ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣﺒﯿﺸـﯽ ﻫﺮ زﻣﺎن ﺑﺼﻮرت دﯾﮕﺮ دﯾﺪه ﻣﯽﺷﺪي و ﺑﺎ ﻫﺮ زاﺋﺮي ﯾﮏ ﺑﺎر ﺻـﺤﺒﺖ داﺷﺘﯽ ﻧﺨﺴﺖ اﮔﺮ ﺧﺎدم در ﯾﮏ روز‬‫ﺑﮑّﺮات درآﻣﺪي ﺷـﯿﺦ را ﺑﺼﻮرت دﯾﮕﺮ دﯾﺪي ﺗﺎ ﺑﻌﻀـﯽ را ﺑﺎ ﺧﺎدﻣﯽ از ﺧّﺪام ﺷـﯿﺦ ﻣﻼﻗﺎت ﺣﺎﺻﻞ آﻣﺪ از وي ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ را در‬‫ﮐﺪام ﺻﻮرت دﯾﺪه ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺧﺘﻼف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪387 :‬‬‫ﺻﻮر ﺷـﯿﺦ اﻃﻼع داري ﮔﻔﺖ آري ﻣـﺪﻧﯽ ﺷـﯿﺦ را ﭘﺲ ﺧـﺪﻣﺖ ﮐﺮدم ﺑﺼﻮر ﻣﺨﺘﻠﻒ دﯾـﺪه ﺷﺪ ﻓﺮوز آﻧﮑﻪ ﻋﺎرف رﻧﮓ ﻣﻌﺮوﻓﺴﺖ و‬‫ﺑﺲ رﻧﮓ ﻣﻌﺮوﻓﯽ ﻧﻪ ﭘﯿﺸـﺴﺖ و ﻧﻪ ﭘﺲ در اوان ﺻـﺤﺒﺖ از ﺷـﯿﺦ ﺷﻨﻮده ﺷﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺎ ﺳّﯿﺪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ آﻣﻨﻪ را ﺑﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽدادﻧﺪ ﻣﻦ‬‫در اﻧﮕﻪ ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮدم ﭼﻮن از ﺻـﺤﺒﺖ ﺷـﯿﺦ ﺑﯿﺮون آﻣـﺪم از اﮐﺎﺑﺮ آن دﯾﺎر ﭘﺮﺳـﯿﺪم ﺳﻦ ﺷـﯿﺦ ﭼﻨـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ از اﺑﺎ و اﺟﺪاد ﺧﻮد‬‫ﺷﻨﻮدﯾﻢ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺳﻌﯿﺪ ﺟﯿﺸﯽ ﻋﻤﺮ ﻃﻮﯾﻞ دارد اﻣﺎ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﻮد ﻣﻦ ﺑﻘﺎ دارم ﺑﻘﺎ دارم ﺑﻘﺎ ﭼﻮﻧﮑﻪ دارم اﯾﻦ ﺑﻘﺎﻫﺎ از ﻟﻘﺎ ﺑﺲ‬‫ﺧﺪﻣﺖ ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﺘﻤﺎس ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺎب ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮدن از زﻣﺎن وﻻدت ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺗﺎ اﮐﻨﻮن‬‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﺴﺖ ﺑﻌﺪ از اﻟﺘﻔﺎت ﺧﺎﻃﺮ اﻣﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﺸﺘﺼﺪ و ﺳﯽ ﺳﺎل ﺑﺎﺷﺪ از زﻣﺎن وﻻدت آن ﺳﺮور ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 180‬از ‪324‬‬‫‪ -26‬ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ أﺣﻤﺪ‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﺷﺸﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل رد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﺧﯿﺎر آﻧﮑﻪ ﺳّﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫و ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و اﻣﺜﺎل آن ﮐﻪ از ان ﺣﯿﺎزت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻋﺎﻇﻢ اﻧﺒﯿﺎ و ﻓﻮز آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺑﺨﺼﺎل ﮐﻤﺎل اﮐﺎرم اﺻـﻔﯿﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﻪ ﺑﻨﺴﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن‬‫در ﻧﺠﻒ اﺷـﺮف وارﺳﯿﺪم و ﻣﻨﺘﺨﺒﺎت ﻋﺪﯾﺪه از ان ﺑﺮﭼﯿﺪم و ﺳﺎﺑﻘﺎ آن را درﯾﻦ ﺑﻠﺪ دﯾﺪه ﺑﻮدم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻣﻦ ﻋﺸﺮ ﻓﯽ اﻧّﻪ ﺣﺎز‬‫ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻋﺎﻇﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﻓﺎز ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺧﺼﺎل ﮐﻤﺎل اﮐﺎرم اﻻﺻﻔﯿﺎء‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ ﻧﻮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪388 :‬‬‫ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾـﺎ ﻓﯽ زﻫـﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رواه اﻟّﻄﺒﺮي و‬‫ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ ﺑا ﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺧّﻠﺘﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رواه اﻟّﻄﺒﺮي و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫ﻓﻬـﺬا ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ اﺛﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﺟﺮﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﻦ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﻻﻣﺎﺛﻞ ﻓﺎوﺿﺢ اﻟﺤﻖ و ﻧﺼـﺮ اﻟّﺼﺪق‬‫اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻋﻨﺪ ﮐﻞ ﻣﺎﻫﺮ ﮐﺎﻣﻞ و ﻗﺼﻢ ﻇﻬﺮ ﮐّﻞ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻣﺠﺎدل و ﺟﺰم ﺣﺒﻞ ﮐﯿﺪ ﮐّﻞ ﻣﻤﺎذق ﺧﺎﺗﻞ و ﺧﺮم ﺷﺮك ازﻻل ﮐﻞ ﻣﺴّﻮل ﺧﺎذل و‬‫از ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﻤﺎل اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و ﻗﺒﻮل و اﺷـﺘﻬﺎر اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـّﻨﮥ اﻟﻤﺼﻮﻧﮥ ﻋﻦ اﻟﻬﺮج و دواوﯾﻨﻬﺎ و اﻧﺘﻬﺠﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﻨﻬﺞ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻨﺘﻬﺞ اﻟﻌﻮج ﻋﻦ ﻗﻮاﻧﯿﻨﻬﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺪث ﺣﺪﯾﺜﻬﺎ ﻋﻦ‬‫ﺣـﺪث اﻟـّﺼ ﺪق ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر و ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺎ ﺣـﺪث وﺿﻊ ﺣﺪﯾﺜﻬﺎ ﺑﻐﯿﺮ اﻟﺤّﻖ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر و ﻧﯿﺰ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﺎ اﻫﻞ اﻻﻧﺘﺼﺎب و‬‫ﺟﯿـﻞ ﺳﻮء اﻻﺻـﻄﺤﺎب و ﯾﺎ ﺷـﺮ اﻟﻘﺒﯿﻞ ﻻ ﺗﻐﻠﻮا ﻓﯽ دﯾﻨﮑﻢ ﻏﯿﺮ اﻟﺤّﻖ و ﻻ ﺗّﺘﺒﻌﻮا أﻫﻮاء ﻗﻮم ﻗـﺪ ﺿـﻠّﻮا ﻣﻦ ﻗﺒﻞ و اﺿـﻠّﻮا ﮐﺜﯿﺮا و ﺿـﻠّﻮا ﻋﻦ‬‫ﺳﻮاء اﻟﺴﺒﯿﻞ ان ﺗﺠـﺪوا ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب ﻣﺎ وﺟـﺪﺗﻢ ﻋﻠﯽ وﺟـﺪاﻧﮑﻢ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎ ﻻﻣﺮ اﻟﺨﻼﻓـﮥ او ﺗﺮوﻧﻪ ﻋﻠﯽ رأﯾﮑﻢ ﻣﻨﺎﻗﻀﺎ ﻟﻼﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ‬‫اﻟـّﺼ ّﺪﯾﻖ ﻣﻨﺒﻊ اﻟﺤﻠﻢ و اﻟّﺮاﻓـﮥ ﻓﻼـ ﺗﻮاﺿـﻌﻮا رﺟﻤـﺎ ﺑﺎﻟﻐﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﺗﺤّﮑﻤﺎ ﺑﻮﺿﻊ اﺧﺒﺎر اﺧﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪389 :‬‬‫و ﻻ ﺗﺴﺎرﻋﻮا ﻧﺒﺬا ﻓﯽ اﻟﺠﯿﺐ اﻟﯽ اﻟﻘﺎﺋﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺗﻠﻘﯿﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺗﻼﻗﺖ ﻗﺒﻮل ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻈﻤﺎء اﻻّﻣﮥ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻣﻦ اﺧﺘﺎر اﻟﺤﻖ و ارﺗﻀﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و‬‫اﻟﻐﺮض ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب ﻣﻦ ﺗﻤﻬﯿﺪ ﻫﺬه اﻟﻘﻮاﻋﺪ ان ﻻ ﯾﻘﻮم اﺣﺪ ﺑﺎﻟﺮّد ﻻﺧﺒﺎر ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺎّن ﻣﻌﻈﻤﺎﺗﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎح و اﻟّﺴـ ﻨﻦ و ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻬﺎ‬‫ﻣﺎﺛﻮرات اﻫﻞ اﻟـّﺼ ﻼح ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﻨﻦ و ﻧﯿﺰ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟّﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ ان ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻫﺬا ان ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﺎل ﻋﻦ‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﺣﺎل ﺑﺘﺤّﺮي اﻟّﺼﺪق و ﺗﻮّﺧﯽ اﻟﺤّﻖ و ﺗﻨﺤﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت اﻟﻄﺮﯾﻘﯿﻦ‬‫‪ -27‬ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل رّد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﺗﺒﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺰاوﻟﯽ اﻟّﺪوﻟﺘﺎﺑﺎدي‬‫ﺑﺼـّﺤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و دﯾﮕﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﺑﺎن اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻣﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـّﺪ اﺑﻮاب و ﻏﯿﺮ آن ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 181‬از ‪324‬‬‫ﺻﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻫﺪاﯾﮥ اﻟّﺴـ ﻌﺪا ﮐﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ از ان ﻧﻘﻠﻬﺎ ﻣﯽآرد ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ اّن اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻋﻠّﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎح و ﻟﮑﻦ اﺣﺘﺠﺎﺟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻄﺎء اﺣﺘـّﺞ اﻟّﺸـ ﯿﻌﮥ ﺑﺨﺒﺮ اﻟّﻄﯿﺮ و ﺗﻤﺎم اﻟﺨﺒﺮ ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ اﻟﺠﻠﻮة اﻟﺤﺎدﯾﮥ ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻟﺘﺎﺳـﻌﮥ‬‫اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﺣﺘّﺠﻮا ﺑﺨﺒﺮ‬‫و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﯽ آﺧﺮه‬‫و ﺑﺎﻵﯾﺎت ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﻨﻮح َﻋﺒْﺪًا َﺷُﮑﻮرًا‬‫و ﻗﺎل ﻟﻌﻠﯽ َو ﮐﺎَن َﺳْﻌﯿُُﮑْﻢ َﻣْﺸُﮑﻮرًا‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﱠِﺬي َوﱠﻓﯽ‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻋﻠّﯽ ﯾُﻮﻓُﻮَن ﺑ ِﺎﻟﱠﻨْﺬِر‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ اّﯾﻮب ِإﱠﻧﺎ َوَﺟْﺪﻧﺎُه ﺻﺎﺑ ِﺮًا‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻋﻠﯽ َو َﺟﺰاُﻫْﻢ ﺑ ِﻤﺎ َﺻَﺒُﺮوا‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن َو آَﺗﯿْﻨﺎُﻫْﻢ ُﻣﻠْﮑًﺎ َﻋِﻈﯿﻤًﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻋﻠّﯽ َو ِإذا َرَأﯾَْﺖ َﺛﱠﻢ َرَأﯾَْﺖ َﻧِﻌﯿﻤًﺎ َو ُﻣﻠْﮑًﺎ َﮐﺒِﯿﺮًا‬‫و ﻗﺎﻟﻮا ﺟﻌﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﺴﺎوﯾﺎ ﻓﯽ وﺻﻒ اﻷﻧﺒﯿﺎء و اﻷﻧﺒﯿﺎء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪390 :‬‬‫اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ اﺟﻤﺎﻋﺎ و اﻟﻤﺴﺎوي ﻟﻼﻓﻀﻞ اﻓﻀﻞ و ﻗﺎل اﻫﻞ اﻟّﺴّﻨﮥ ﺑﺎﻧّﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﻫﻮ اﻟﺤﺎق اﻻﺻﻞ ﺑﺎﻟﻔﺮع ﻟﻤﺸﺎرﮐﺘﻪ اّﯾﺎه ﻓﯽ اﻣﺮ و ﻻ ﯾﺪل اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺎواة و ﺑﻌﺪ ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﯾﺴـﯿﺮه ﮔﻔﺘﻪ آﻧﭽﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ اﺣﺘﺠﺎج و ﻗﯿﺎس اﯾﺸﺎن ﺧﻼﻓﺴـﺖ‬‫دﻟﯿﻞ ﺷـﯿﻌﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ را اﻫﻞ ﺳﻠﻮك از ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﺼﺮي ﺗﺎ ﻏﺎﯾﺖ ﻣﺮﯾﺪان و ﺧﻠﯿﻔﮑﺎن و ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺑﺎ ﮐﺮاﻣﺖاﻧﺪ و ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﺮﯾﺪ ﮐﺮاﻣﺖ‬‫و ﻓﻀـﻞ ﭘﯿﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺮاﻣﺖ وﻟﯽ ﻣﻌﺠﺰه و ﻓﻀﻞ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ و ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﻓﻀﻞ ﻣﺮدم ﺑﻌﻘﻠﺴﺖ ﯾﺎ ﺑﻨﻘﻞ از روي ﻋﻘﻞ ﻓﻀﻞ ﺑﻌﻠﻢ و زﻫـﺪ و‬‫ﺷﺠﺎﻋﺖ و ﺳـﺨﺎوﺗﺴﺖ و آن ﻫﻤﻪ در ﻋﻠﯽ ﺑﻮد اّﻣﺎ ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺪر ﺻﻐﺮ در ﭘﺮورش ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑﻮد و در ﮐـﺒﺮ داﻣـﺎد ﺷـﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد اﮔﺮ ﻓﺮاﻣﻮش ﺷﻮد ﺗﻮرﯾﺖ و اﻧﺠﯿـﻞ و زﺑﻮر و ﻓﺮﻗـﺎن ﻫﺮ آﺋﯿﻨﻪ ﺑﯿـﺎن ﮐﻨﻢ ﺗﻮرﯾﺖ در اﻫـﻞ ﺗﻮرﯾﺖ و‬‫اﻧﺠﯿـﻞ در اﻫـﻞ اﻧﺠﯿـﻞ و زﺑﻮر در اﻫﻞ زﺑﻮر و ﻓﺮﻗﺎن در اﻫﻞ ﻓﺮﻗﺎن و ﻫﺮ آﯾﯿﻨﻪ ﻣﯽداﻧﻢ ﻫﺮ آﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﺎزل ﺷـﺪه اﺳﺖ در ﭼﻪ ﺑﺎﺑﺴﺖ ﻋﻠﻢ‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷـﺎه ﻣﻔـّﺴ ﺮان اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ دﻗﺎﺋﻖ ﺗﻔﺴـﯿﺮ از ﺷﺎه ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮐﻮﻓﯽ و اﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ از اﻣﺎم‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺻـﺎدق ﮔﺮﻓﺘﻪ و اﻣـﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﺷﺎﻓﻌﯽ از اﯾﺸﺎن ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭘﺲ ﻣﺮدﻣﺎن در ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﺎﮔﺮد اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮاﻧـﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ و ﻋﻠﻢ ﺳـﻠﻮك و ﺗﺼـﻔﯿﻪ ﺑـﺎﻃﻦ و آداب ارادت و ﮐﻼـه و ﺧﺮﻗﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮي و ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﻤﯿـﻞ از ﺣﻀـﺮت ﺷـﺎه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭘﺲ‬‫ﺟﻤﻠﮕﯽ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﺮﯾﺪ ﺷﺎهاﻧﺪ و ﻋﻠﻢ ﻧﺤﻮ و اﺻﻮل و ﮐﻼم و ﻣﻨﻄﻖ و ﺷـﻌﺮ و ﻓﺼﺎﺣﺖ و ﻧﺠﻮم و ﺣﺴﺎب و رﻣﻞ از ﺷﺎه ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ‬‫ﭘﺲ ﻫﺮ ﮐﻪ اﻣﺮوز ﻣﯽﺧﻮاﻧـﺪ ﺷﺎﮔﺮد ﺷﺎه اﺳﺖ و ﺷـﯿﻌﻪ و ﺧﻮارج و ﻣﻌﺘﺰﻟﻪ در ﻋﻠﻢ ﺧﻮد را ﺑﺸﺎﮔﺮدي ﺷﺎه ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ‬‫ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻢ ﺷﺎﻫﺴﺖ و ﻋﻠﻢ ﺷﺎﮔﺮد ﻓﻀﻞ اﺳـﺘﺎدﺳﺖ اّﻣﺎ ﮐﺮاﻣﺎت ﺷﺎه ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﮐﻨﺪﯾـﺪن در ﺧﯿﺒﺮ و ﻓﺮﻣﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ در را ﻣﻦ ﻧﮑﻨﺪﯾﺪم ﺧﺪا‬‫ﮐﻨﺪﯾﺪه و ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪391 :‬‬‫و ﮐﺮاﻣﺎت ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻃﺒﻘﺎت ﮐﻪ ﻣﺮﯾـﺪ ﺷﺎهاﻧﺪ ﭼﻨﺎن ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﮑﺎر ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻧﺪارد و اّﻣﺎ زﯾﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷـﺒﻬﺎ ﺧﻮاب ﻧﺪاﺷﺖ و ﺗﺎ‬‫ﺳﻪ روز و ﻫﻔﺖ روز ﻃﻌﺎم ﻧﻤﯽﺧﻮرد و ارﺑﻌﯿﻦ داﺷﺖ و اﻣﺮوز ﻣﺮﯾﺪ ﻣﺮﯾﺪان او ارﺑﻌﯿﻦ ﻣﯽدارﻧﺪ و زﻫﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ اﻣﺎ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در‬‫ﻗـّﺼ ﻬﺎ آﻣﺪه اﮔﺮ ﭼﻪ اﺧﺒﺎر آﺣﺎدﺳﺖ اﻣﺎ ﺗﻮاﺗﺮ ﻣﻌﻨﻮﯾﺴﺖ ﻣﺤﻞ اﻧﮑﺎر ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ ﺳﺨﺎوت ﯾﮏ ﺳﺎﺋﻞ ﻧﺎن ﺧﻮاﺳﺖ ﯾﮏ ﻗﻄﺎر ﺷﺘﺮان ﭘﺮ ﻣﺎل‬‫و زر ﺑﺨﺸﯿﺪ و وﻗﺖ ﻗﺤﻂ ﺳﻪ ﻗﺮص ﺳﻪ روز ﻣﺴﮑﯿﻦ و ﯾﺘﯿﻢ و اﺳﯿﺮ را داد و ﺧﻮد و ﺑﯽﺑﯽ ﻓﺎﻃﻤﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﮔﺮﺳﻨﻪ روزه داﺷﺘﻨﺪ اّﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 182‬از ‪324‬‬‫ﻓﻀﻞ از روي اوﻻد ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻓﺮزﻧﺪان او ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺴﻦ و ﺣﺴـﯿﻦ از ﻫﻤﻪ ﻓﺮزﻧﺪان ﺧﻠﻔﺎ اﻓﻀﻠﻨﺪ اﻣﺎ از روي ﻧﻘﻞ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد در ﺧﺒﺮ ﻃﯿﺮ اﺣّﺐ اﻟﺨﻠﻖ ﯾﻌﻨﯽ دوﺳﺖﺗﺮ ﻣﺮدﻣـﺎن و در ﺧﺒﺮ ﺧﯿﺒﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﺧـﺪا و رﺳﻮل دوﺳﺖ ﻣﯽدارد ﻋﻠﯽ را و ﻋﻠﯽ‬‫دوﺳﺖ ﻣﯽدارد ﺧـﺪا و رﺳﻮل را ﮐّﺮار ﻏﯿﺮ ﻓّﺮارﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺘﮑﺮار ﻣﯽﮐﻨـﺪ و از ﺟﻨـﮓ روي ﻧﻤﯽﮔﺮداﻧـﺪ و در ﺧﺒﺮ ﺳـﯿﺎدت ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯽ ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺳـّﯿﺪﺳﺖ و در ﺧﺒﺮ ذي ﺛﺪي ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮدي ﭘﺴﺘﺎن ﻣﺎﻧﻨﺪ زن داﺷﺖ او ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖ را ﻗﺪح ﮔﻔﺖ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﺑﮑﺸـﺪ او را ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮدﻣﺎن ﭘﺲ او را ﻋﻠﯽ ﮐﺸﺖ و در ﺧﺒﺮ ﻓﺎﻃﻤﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﺮﻣﻮد ﺣﻀـﺮت ﻋﺰت ﺑﺮ ﺧﻠﻖ ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﭘﺪر ﺗﺮا در‬‫اﻧﺒﯿﺎ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ و ﺷﻮﻫﺮ ﺗﺮا در اوﻟﯿﺎ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ و ﻓﺮﻣﻮد ﺷﻮﻫﺮ ﺗﻮ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اّﻣﺘﺴﺖ و ﻓﺮﻣﻮد ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاﻫﺪ آدم را در ﻋﻠﻢ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ را در ﺣﻠﻢ و‬‫ﻣﻮﺳـﯽ را در ﻫﯿﺒﺖ و ﻋﯿﺴﯽ را در ﻋﺒﺎدت ﺑﺒﯿﻨﺪ ﮔﻮ ﻋﻠﯽ را ﺑﺒﯿﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ را ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﮐﺮد و ﺣﻀﺮت ﻋﺰت ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺻﻒ اﻧﺒﯿﺎ ﺧﻮاﻧﺪ‬‫ﻧﻮح را َﻋﺒْﺪًا َﺷُﮑﻮرًا‬‫ﺧﻮاﻧـﺪ ﻋﻠﯽ را ﻣﺸـﮑﻮرا اﺑﺮاﻫﯿﻢ را وﻓﯽ ﻋﻠﯽ را ﯾﻮﻓﻮن اﯾﻮب را ﺻـﺎﺑﺮ ﻋﻠﯽ را ﺑﻤـﺎ ﺻﺒﺮوا و ﺳـﻠﯿﻤﺎن را ﻣﻠﮑـﺎ ﻋﻈﯿﻤـﺎ ﻋﻠﯽ را ﻣﻠﮑـﺎ ﮐﺒﯿﺮا‬‫ﺧﻮاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪392 :‬‬‫ﻋﯿﺴـﯽ را ﻣﺎﺋـﺪه ﻣﻨﺰل ﺷـﺪ ﻋﻠﯽ را در ﻣﺴـﺠﺪ ﺑﺼـﺮه ﻣﺎﺋـﺪه ﻓﺮود آﻣـﺪ و آن ﻣﺴـﺠﺪ را ﻫﻨﻮز ﻣﺴـﺠﺪ ﻣﺎﺋـﺪه ﻣﯽﺧﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﺨﺰاﻧﮥ‬‫اﻟﺠﻼﻟـّﯿ ﮥ و ﻋﯿﺴـﯽ را از ﺑﻬﺮ ﻣﻌﺠﺰه و ﻋﻠﯽ را از ﺑﻬﺮ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﺎﺋﺪه آﻣﺪ و ﺧﺒﺮ ﺟﻨﺐ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺎ ﻋﻠﯽ روا ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ در ﻣﺴـﺠﺪ‬‫آﯾـﺪ و او ﺟﻨﺐ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﮑﺮ ﮐﻪ ﻣﻦ و ﺗـﻮ ﮐﻪ ﺟﻨﺐ درآﺋﯿﻢ زﯾﺮا ﭼﻪ از ﯾـﮏ ﻧﻮراﻧـﺪ اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ در ﺣﻖ ﻫﻤﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻋﺮب‬‫ﻓﻀﺎﺋﻠﺴﺖ و ﻫﯿﭽﮑﺲ از ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ را ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﻀﻞ ﻧﺪاده ﻫﺮ ﮐﻪ ﻓﻀﻞ دﻫﺪ ﻣﺒﺘﺪع ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺒﺘﺪع آن را ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﺳّﻨﺘﯽ از ﺧﻮد ﺑﻨﯿﺎد ﮐﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ رﯾﺶ ﺗﺮاﺷـﯿﺪن و ﺟﻌـﺪ ﮐﺮدن ﻣﺮدان را و ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ ﻓﻬﺬا ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟّﺰاوﻟﯽ ازال اﻟﻬﻮاﺟﺲ و ازاح‬‫اﻟﻮﺳﺎوس و ﺻـّﺤﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ اﻟﮑﺎﺳﺮ ﻟﻈﻬﺮ ﮐﻞ ﻣﺠﺎدل ﺧﺎﺋﺲ و اﺛﺒﺖ اﻟﺤّﻖ اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎﻻﺗﺒﺎع و اﻻﻗﺘﻔﺎء ﻟﻤﺒﺘﻐﯽ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻨﻔﺎﺋﺲ و‬‫ادﺣﺾ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻤﻄﺮود ﻋﻨـﺪ ﮐّﻞ ﻧﺎﻗﺪ ﺳﺎﺋﺲ و زﻋﺰع ارﮐﺎن اﻻﻧﮑﺎر و اﻟﺠﺤﻮد اﻟﻤﻘﺼﻮب اﻟﻤﺪﺣﻮر ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺧﻼل دﯾﺎر اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺟﺎﺋﺲ‬‫‪ -28‬اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ‬‫وﺟﻪ ﺑﯿﺴﺖ و ﻫﺸﺘﻢ از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤّﮑﯽ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و آن را دﻟﯿﻞ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺟﻤﯿﻠﻪ آن ﺣﻀـﺮت و اﺗﺼﺎف آن ﺣﻀﺮت ﺑﻬﺮ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻓﺼـﻠﯽ از ﻓﺼﻮل ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ آن را ﻣﻌﻨﻮن ﻧﻤﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان در ﺗﻌﺪاد ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺣﺴﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ ﻋﺸﺮ‬‫ﻣﺤﺎﺳﻨﻪ اﻟﺠﻤﯿﻠﮥ و اﺗﺼﺎﻓﻪ ﺑﮑﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ‬‫رواه اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﻓﻌﻪ ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪393 :‬‬‫ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ اﻟﻤﺼـﺒﻮغ ﯾـﺪاه ﺑﺎﻟﺒﺮاﻋﮥ اﻟﻤﻘﺒﻮل اﻟﺬي اﺳﺎﻃﯿﻦ اﻫﻞ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻗﺪ روي اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺜﺒﺘﺎ ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫اﻟﺰاﻫـﺪ ﻟﻤﻦ ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯿﻪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻷواﺋـﻞ و اﻻـواﺧﺮ ﻋﻠﯿﻪ آﻻـف ﺳـﻼم اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﻮﯾﻞ ﺛﻢ وﯾﻞ ﻟﻠﺠﺎﺣـﺪ اﻟﻤﮑﺎﺑﺮ و ﺳـﺤﻘﺎ ﺛﻢ ﺳـﺤﻘﺎ‬‫ﻟﻠﻤﺒﻄـﻞ اﻟﻮاﻏﺮ و ﻧﯿﺰ از ﺻـﺪر ﮐﺘـﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ ﮐﻤـﺎل ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و رزاﻧﺖ و ﺣﺼﺎﻓﺖ و ﺣﺼﺎﻧﺖ ﻣﺮوﯾﺎت آن ﮐﺘﺎب‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻـﺪر ان ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﺑﻌـﺪ ﻓﻌّﻦ ﻟﯽ ان اذﮐﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺼﻮﻻ ﻣﻬّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻﺋّﻤﮥ اﻋﻨﯽ اﻷﺋّﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 183‬از ‪324‬‬‫اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ اﻟّـﺬﯾﻦ اّوﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و آﺧﺮﻫﻢ اﻟﻤﻬـﺪي اﻟﻤﻨﺘﻈﺮ ﯾﺘﻀـﻤﻦ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ ﻟا ﻤﻨﯿﻔﮥ و‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ و ﺻـﻔﺎﺗﻬﻢ و آﺑـﺎﺋﻬﻢ و اّﻣﻬـﺎﺗﻬﻢ و ﻣﻮاﻟﯿـﺪﻫﻢ و وﻓﺎﺗﻬﻢ و ذﮐﺮ ﻣـّﺪة اﻋﻤﺎرﻫﻢ و ﺣّﺠﺎﺑﻬﻢ و ﺷـﻌﺮاﺋﻬﻢ ﺧﺎﻟﯿﺎ ﻋﻦ اﻻﻃﻨﺎب‬‫اﻟﻤﻤـﻞ و اﻟﺘﻘﺼـﯿﺮ اﻟﻤﺨّﻞ آﺧـﺬا ﻋﻦ اﻻﮐﺜﺎر اﻟﻤﺴـﺌﻢ اﻟﯽ اﻻﯾﺠﺎز اﻟﻤﻔﻬﻢ و ﻟﻦ ﯾﻌﺮف ﺷـﺮﻓﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻌﺮﻓﻪ و ﻋﻘـﺪت ﻟﮑّﻞ اﻣﺎم‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺼـﻼ ﯾﺸـﺘﻤﻞ ﮐـﻞ ﻓﺼﻞ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜـﮥ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺳـّﻤﯿﺘﻪ ﺑﺎﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﺟﺒﺖ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺳﺆال ﺑﻌﺾ‬‫اﻻﻋّﺰة ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و اﻟﺨﻠﺺ ﻣﻦ اﻻﺣﺒﺎب ﺑﻌﺪ ان ﺟﻌﻠﺖ ذﻟﮏ ﻟﯽ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ذﺧﯿﺮة و رﺟﺎء ﻓﯽ اﻟﺘﮑﻔﯿﺮ ﻟﻤﺎ اﺳﻠﻔﺘﻪ ﻣﻦ ﺟﺮﯾﺮة او اﻗﺘﺮﻓﺘﻪ‬‫ﻣﻦ ﺻﻐﯿﺮة او ﮐﺒﯿﺮة و ذﻟﮏ ﻟﻤﺎ اﺷﺘﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺸﻬﯿﺮة و ﻣﺂﺛﺮﻫﻢ اﻻﺛﯿﺮة و ﻟﺮّب ذي ﺑﺼﯿﺮة ﻗﺎﺻﺮة و‬‫ﻋﯿﻦ ﻋﻦ ادراك اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﺣﺎﺳﺮة ﯾﺘﺎﻣﻞ ﻣﺎ اﻟّﻔﺘﻪ و ﯾﺴﺘﻌﺮض ﻣﺎ ﺟﻤﻌﺘﻪ و ﻟﺨﺼﺘﻪ ﻓﯿﺤﻤﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪394 :‬‬‫ﻃﺮﻓﻪ اﻟﻤﺮﯾﺾ و ﻗﻠﺒﻪ اﻟﻤﻬﯿﺾ ﻋﻠﯽ ان ﯾﻨﺴـﺒﻨﯽ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻟﯽ اﻟﺘﺮﻓﯿﺾ اﻟـﺦ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺻـّﺒﺎغ درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﺷﺮﯾﻔﻪ و ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﯿﻔﻪ اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ذﮐﺮ ﮐﺮده و آن ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷـﻬﯿﺮه و ﻣﺎﺛﺮ اﺛﯿﺮه اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟﺴﻼم و ﻧﻪ ﻣﯽداﻧﺪ ﺷﺮف آن را ﻣﮕﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ واﻗﻒ ﺷﻮد ﺑﺮ ان و ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ آن را اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ اﻟّﺼﺒﺎغ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و اﻋﺎﻇﻢ‬‫ﻓﻀﻼي ﻧﺤﺎرﯾﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺳﻨﯿﻪ او در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ از زﺑﺎن ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن و ﻏﯿﺮ او ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﺑﻌـﺪ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺧﻨﺜﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺮد و زن ﻫﺮ دو داﺷـﺘﻪ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻫـﺬه اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ وﻗﻌﺖ ﻓﯽ زﻣﻨﻨﺎ ﻫﺬا ﺑﺒﻼد اﻟﺤﯿﺮة ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻪ ﺳـّﯿﺪي اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻧﻮر ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﺤﯿﺮﺗﯽ و ذﮐﺮ ﻟﯽ انّ‬‫اﻟﺨﻨﺜﯽ اﻟﻤﻮﺻﻮﻓـﮥ ﺗﻮّﻓﯿﺖ ﻋﻦ وﻟـﺪﯾﻦ وﻟـﺪ ﻟﺒﻄﻨﻬـﺎ و وﻟـﺪ ﻟﻈﻬﺮﻫـﺎ و ﺧّﻠﻔﺖ ﺗﺮﮐـﮥ ﮐﺜﯿﺮة و اّن ﻋﻠﻤـﺎء ﺗﻠﮏ اﻟﺠﻬـﮥ ﺗﺤّﯿﺮوا ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺮاث و‬‫اﺧﺘﻠﻒ اﺣﮑﺎﻣﻬﻢ ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﯾﺮث وﻟﺪ اﻟﻈﻬﺮ دون وﻟﺪ اﻟﺒﻄﻦ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻌﮑﺲ ﻫﺬا و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﯾﻘﺘﺴﻤﺎن اﻟﺘﺮﮐﮥ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ‬‫ﻗﺎل ﺗﻮﻗﻒ اﻟﺘﺮﮐـﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺼـﻄﻠﺢ اﻟﻮﻟﺪان ﻋﻠﯽ ﺗﺴﺎو أو ﻋﻠﯽ ﻣﻔﺎﺿـﻠﮥ و اﺧﺒﺮﻧﯽ اّن اﻟﺨﺼﺎم ﻗﺎﺋﻢ و اﻟﺘﺮﮐﮥ ﻣﻮﻗﻮﻓﮥ و اﻧّﻪ ﺧﺮج ﻟﺴﻮال ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﻤﻐﺮب ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻋﻦ ذﻟﮏ و ﺑﻌـﺪ اﻻﺗﻔﺎق ﺑﻪ ﺑﺴـﻨﺘﯿﻦ وﺟـﺪت ﺣﮑﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤﮥ ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ‬‫اﻷﺋّﻤﮥ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟّﺼّﺒﺎغ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤﺎﻟﮑّﯿﮥ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟّﺼﺒﺎغ ﺷﯿﺦ و‬‫اﻣـﺎم و از ﻋﻠﻤـﺎي ﻣﺎﻟﮑﯿﻪ اﺳﺖ و از ﻋﺒﺎرت ﺷـﺮح ﺷـﻤﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﺳـﺘﺎد ﮐﺎﻣﻞ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﻤﻄﯿﺮي ﺷﻬﺮة اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺬﻫﺒﺎ اﻻﺷﻌﺮي اﻋﺘﻘﺎدا اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪي ﻃﺮﯾﻘﮥ در ﺧﻄﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪395 :‬‬‫ﮐﺘـﺎب اﻟّﺮﯾـﺎض اﻟﺰاﻫﺮة ﻓﯽ ﻓﻀﻞ آل ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ و ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟّﻄﺎﻫﺮة ﮐﻪ در ﺳـﻨﻪ ﺛﻠﺚ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و اﻟﻒ در ارض ﻣﻘـﺪس ﻏﺮي ﻋﻠﯽ‬‫اﻟّﺮاﻗﺪ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻒ اﻟﻒ ﺗﺤّﯿﮥ ﺑﺂن ﺑﺮﺧﻮردم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﻟﺸـﮑﺮ ﻟﻠﻤﻠﻬﻢ ﺑﺎﻟﻬﺪي اﻟﯽ ﺻـﺮاط اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﺳّﯿﺪﻧﺎ و ﻧﺒّﯿﻨﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ اﻟّﺬي ﯾﺼّﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻔﻪ ﻋﺠﻤﺎ و ﻋﺮﺑﺎ و اﻧﺰل ﻋﻠﯿﻪ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺠﻮم اﻻﻗﺘـﺪاء و ﺑـﺪور اﻻﻫﺘـﺪاء ﺻـﻼة و ﺳـﻼﻣﺎ ﯾـﺪوﻣﺎن ﺑﺪوام اﻟﻤﻨﺰه وﺟﻮده ﻋﻦ اﻻﻧﺘﻬﺎء و اﻻﺑﺘﺪاء اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل‬‫اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﻄﯿﺮي ﺷـﻬﺮة اﻟﻤﺪﻧﯽ ﺣﺎﻻ ﻫﺬا ﮐﺘﺎب ﺳـﻤﯿﺘﻪ ﺑﺎﻟّﺮﯾﺎض اﻟّﺰاﻫﺮة ﻓﯽ ﻓﻀﻞ آل ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ و‬‫ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟّﻄﺎﻫﺮة ﺟﻤﻌﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ اﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ورد ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺸﺄن و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻨﻘﻠﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻌﺎﻣﻠﻮن اﻷﻋﯿﺎن و اﮐﺜﺮه ﻣﻦ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ﻻﺑﻦ‬‫اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ و ﻣﻦ اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﺸـّﻔﺎف ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ اﻟﺦ و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎغ راز ﮐﺮده در ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ آن اﺛﺒﺎت وﻻي ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات و دﻓﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ و اﻧﺤﺮاف از اﺳﻼف ﺑﺎ اﻧﺼﺎف‬‫ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪ و ان ﮐﺎن ذﻟﮏ ﮐﺨﺪع اﻟّﺴﺮاب ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ ﻓﯽ ﻗﺪح اﻟﺠﺎﺣﻆ ﻟا ﻤﺮﺗﺎب‬‫و رّد ﺣﻤﺎﯾـﮥ اﻟﺮﺷـﯿﺪ اﯾﺎه ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺘﻤّﺴﮏ اﻟﻤﻮرث ﻟﻠﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﺎب ﻗﺎل ﻓﯽ اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل و ﺷـﯿﺦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟّﺼﺒﺎغ اﻟﻤﮑﯽ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻷﺋّﻤﮥ ﻧﯿﺰ از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺣﻀﺮت ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 184‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪396 :‬‬‫ﮐﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـّﻨﯿﻪ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣﻌﺘﻤﺪﯾﻦ ﺷﺎن در ﻣﺼﻨﻔﺎت دﯾﻨﯿﻪ و اﺳﻔﺎر ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﺧﻮد از اﺑﻦ اﻟّﺼﺒﺎغ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﻗﻮال و اﻓﺎدات‬‫او ﺗﻤّﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ رواﯾﺘﯽ از ﺗﺬﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﻤﺪون ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻟﻌﻞ ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟّﺴـ ﺒﺐ ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰاﻫﺪ ﻣﻦ ان ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺤّﺠﺎج ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اّﻣﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﻈﺮ دﻣﺎء ﺑﻨﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻓﺎﺟﺘﻨﺒﻬﺎ ﻓﺎﻧّﯽ رأﯾﺖ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﻦ ﻟﻤﺎ اوﻟﻐﻮا ﻓﯿﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﻠﺒﺜﻮا اﻻ ﻗﻠﯿﻼ و اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﺳـﻤﻬﻮدي در‬‫ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و اﻧّﯽ ﺳﺎﺋﻠﮑﻢ ﻏﺪا ﻋﻨﻬﻢ ﺗﻘﺪم ﺑﺸﺎﻫﺪه ﻓﯽ اﻟّﺬﮐﺮ‬‫اﻟﺮاﺑﻊ و ﺳﺒﻖ ﻓﯽ راﺑﻊ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎﺗﻪ ﻗﻮل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺰرﻧﺪي ﻋﻘﺐ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻮاﺣﺪي ﻫﺬه اﻟﻮﻻﯾﮥ اﺛﺒﺘﻬﺎ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺴﺌﻮل ﻋﻨﻬﺎ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و‬‫روي ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻗُِﻔﻮُﻫْﻢ ِإﱠﻧُﻬْﻢ َﻣْﺴُﺆﻟ ُﻮَن‬‫أي ﻋﻦ وﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ و اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ان ﯾﻌﺮف اﻟﺨﻠﻖ اﻧّﻪ ﻻ ﯾﺄﻟﻬﻢ ﻋﻦ ﺗﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ اﺟﺮا اﻟّﺎ اﻟﻤﻮّدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ و اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻧﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻮن ﻫﻞ‬‫و اﻟﻮﻫﻢ ﺣّﻖ اﻟﻤﻮاﻻـة ﮐﻤـﺎ اوﺻـﺎﻫﻢ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ أم اﺿﺎﻋﻮﻫﺎ و اﻫﻤﻠﻮﻫﺎ ﻓﯿﮑﻮن ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﻤﻄﺎﻟﺒـﮥ و اﻟﺘﺒﻌـﮥ اﻧﺘﻬﯽ و ﯾﺸـﻬﺪ‬‫ﻟﺬﻟﮏ ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻮّﯾﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻔﺎﻗﺴﯽ ﺛﻢ اﻟﻤّﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻧﺤﻦ ﺟﻠﻮس ذات ﯾﻮم و اﻟﺬي ﻧﻔﺴﻪ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﺰول ﻗﺪم ﻋﻦ ﻗﺪم‬‫ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺮﺟﻞ ﻋﻦ ارﺑﻊ ﻋﻦ ﻋﻤﺮه ﻓﯿﻤﺎ اﻓﻨﺎه و ﻋﻦ ﺟﺴﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪397 :‬‬‫ﻓﯿﻤﺎ اﺑﻼه و ﻋﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻤﺎ اﮐﺘﺴـﺒﻪ و ﻓﯿﻤﺎ اﻧﻔﻘﻪ و ﻋﻦ ﺣّﺒﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ ﻧﺒّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ آﯾﮥ ﺣّﺒﮑﻢ ﻓﻮﺿﻊ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ‬‫راس ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﺟﺎﻟﺲ اﻟﯽ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻓﻘﺎل آﯾﮥ ﺣّﺒﻨﺎ ﺣّﺐ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﻟﺦ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻠﺒﯽ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن ﻓﯽ ﺳﯿﺮة اﻻﻣﯿﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن در ذﮐﺮ ﻫﺠﺮت ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ‬‫اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ وّﺻﯽ ﻋﻠّﯿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺤﻔﻆ ذّﻣﺘﻪ و اداء اﻣﺎﻧﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮا ﻋﻠﯽ اﻋﯿﻦ اﻟّﻨﺎس و اﻣﺮه ان ﯾﺒﺘﺎع رواﺣﻞ ﻟﻠﻔﻮاﻃﻢ‬‫ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻨﺖ اﻟّﺰﺑﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ و ﻟﻤﻦ ﻫﺎﺟﺮ ﻣﻌﻪ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ و ﻣﻦ ﺿـﻌﻔﺎء اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﺷﺮاء ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟﺮواﺣﻞ‬‫ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻟﻤﺎ ﯾﺎﺗﯽ ﻓﯽ اﻻﺻﻞ‬‫اﻧّﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ارﺳﻞ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺣﻠﮥ و ارﺳﻞ ﯾﻘﻮل ﺗﺸﻘﻬﺎ ﺧﻤﺮا ﺑﯿﻦ اﻟﻔﻮاﻃﻢ و ﻫﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ اﺑﻨﮥ ﺣﻤﺰة و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻋﺘﺒﮥ و ﻓﺎﻃﻤﮥ‬‫أّم ﻋﻠّﯽ و ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺘﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ارﺳﺎﻟﻪ ﻟﺘﻠﮏ اﻟﺤﻠﮥ ﮐﺎن ﺑﻌﺪ وﺻﻮﻟﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻓﻠﯿﺘﺄّﻣﻞ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ و‬‫ﻗـﺎل ﻟﻪ أي ﻟﻌﻠّﯽ إذا اﺑﺮﻣﺖ ﻣﺎ أﻣﺮﺗﮏ ﺑﻪ ﮐﻦ ﻋﻠﯽ اﻫﺒـﮥ اﻟﻬﺠﺮة اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﻘـﺪم ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻋﻠﯿﮏ و إذا ﺟﺎء اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﻮﺟﻬﻪ ﺧﻠﻔﯽ‬‫ﻧﺤﻮ ﺑﺌﺮ أم ﻣﯿﻤﻮن و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻓﺤﻤـﮥ اﻟﻌﺸﺎء و اﻟﺮﺻـﺪ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻗـﺪ اﺣﺎﻃﻮا ﺑﺎﻟـّﺪار ﯾﻨﺘﻈﺮون ان ﺗﻨﺘﺼﻒ اﻟﻠّﯿﻠﮥ و ﺗﻨﺎم اﻟﻨﺎس و دﺧﻞ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ و ﻫﻮ ﯾﻈّﻨﻪ أي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻈّﻦ ﻋﻠﯿﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻠّﯽ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﺧﺮج ﻧﺤﻮ ﺑﺌﺮ أم ﻣﯿﻤﻮن و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻟﮏ ادرﮐﻨﯽ ﻓﻠﺤﻘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻣﻀﯿﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪398 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 185‬از ‪324‬‬‫ﻣﺘﺴﺎﯾﺮان ﺣﺘﯽ اﺗﯿﺎ ﺟﺒﻞ ﺛﻮر ﻓﺪﺧﻼ اﻟﻐﺎر‬‫ﻓﻠﯿﺘﺄّﻣـﻞ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ ﻣـﺎ ﺗﻘـﺪم و ﻧﯿﺰ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤـ ﮥ ﻟﻤﺎ اﺗﺼﻞ ﺧﺒﺮ ﻣﺴـﯿﺮه ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺧﺮوﺟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻐﺎر ﺟﻤﻊ اﻟّﻨﺎس اﺑﻮ ﺟﻬﻞ و ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﻣﺤّﻤﺪا ﻗﺪ ﻣﻀـﯽ ﻧﺤﻮ‬‫ﯾﺜﺮب ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﺴﺎﺣـﻞ و ﻣﻌﻪ رﺟﻼـن اﺧﺮان ﻓـﺎّﯾﮑﻢ ﯾـﺎﺗﯿﻨﯽ ﺑﺨﺒﺮه ﻓﻮﺛﺐ ﺳـﺮاﻗﮥ ﻓﻘـﺎل اﻧﺎ ﻟﻤﺤّﻤـ ﺪ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﮑﻢ ﺛﻢ اﻧّﻪ رﮐﺐ راﺣﻠﺘﻪ و‬‫اﺳـﺘﺠﻨﺐ ﻓﺮﺳﻪ و اﺧﺬ ﻣﻌﻪ ﻋﺒﺪا ﻟﻪ اﺳﻮد و ﮐﺎن ذﻟﮏ اﻟﻌﺒﺪ ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﻌﺎن اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻓﺴﺎرا أي ﻓﯽ اﺛﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺳﯿﺮا‬‫ﻋﻨﯿﻔﺎ ﺣﺘﯽ ﻟﺤﻘﺎ ﺑﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪ دﻫﯿﻨﺎ ﻫﺬا ﺳـﺮاﻗﮥ ﻗﺪ اﻗﺒﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻨﺎ و ﻣﻌﻪ ﻏﻼﻣﻪ اﻻﺳﻮد اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻓﻠﻤﺎ اﺑﺼـﺮﻫﻢ ﺳـﺮاﻗﮥ‬‫ﻧﺰل ﻋﻦ راﺣﻠﺘﻪ و رﮐﺐ ﻓﺮﺳﻪ و ﺗﻨﺎول رﻣﺤﻪ و اﻗﺒﻞ ﻧﺤﻮﻫﻢ ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺮب ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟّﻠﻬّﻢ اﮐﻔﻨﺎ اﻣﺮ ﺳـﺮاﻗﮥ ﺑﻤﺎ ﺷﺌﺖ و ﮐﯿﻒ ﺷﺌﺖ و اﻧّﯽ ﺷﺌﺖ ﻓﻐﺎﺑﺖ ﻗﻮاﺋﻢ ﻓﺮﺳﻪ ﻓﯽ اﻻرض ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﻘﺪر‬‫اﻟﻔﺮس ان ﯾﺘﺤّﺮك ﻓﻠّﻤـ ﺎ ﻧﻈﺮ ﺳـﺮاﻗﮥ اﻟﯽ ذﻟـﮏ ﻫـﺎﻟﻪ و رﻣﯽ ﻧﻔﺴـﻪ ﻋـﻦ اﻟﻔﺮس اﻟﯽ اﻻـرض و رﻣﯽ رﻣﺤـﻪ و ﻗـﺎل ﯾـﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻧـﺖ اﻧﺖ و‬‫اﺻـﺤﺎﺑﮏ أي اﻧﺖ ﮐﻤﺎ اﻧﺖ أي اﻣﻦ و اﺻﺤﺎﺑﮏ ﻓﺎدع رﺑّﮏ ﯾﻄﻠﻖ ﻟﯽ ﺟﻮادي و ﻟﮏ ﻋﻬﺪ و ﻣﯿﺜﺎق ان ارﺟﻊ ﻋﻨﮏ ﻓﺮﻓﻊ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾـﺪﯾﻪ اﻟﯽ اﻟّﺴـ ﻤﺎء و ﻗـﺎل اﻟّﻠﻬّﻢ ان ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﻓﺎﻃﻠﻖ ﻟﻪ ﺟﻮاده ﻗﺎل ﻓﺎﻃﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻪ ﻗﻮاﺋﻢ ﻓﺮﺳﻪ ﺣﺘﯽ وﺛﺐ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻرض ﺳﻠﯿﻤﺎ‬‫أي و ﻟﻌﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ اﻟﻤﺮة اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ او اﻟﻤﺮة اﻻﺧﯿﺮة ﻣﻦ اﻟّﺴﺒﻊ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺗﻘﺪم و ﺗﻘّﺪم اّن اﻻﻗﺘﺼﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻮاﺋﻢ ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯽ اﻟﺰﯾﺎدة ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻼ ﯾﺨﺎﻟﻒ‬‫ﻣﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪399 :‬‬‫ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﮥ و رﺟﻊ ﺳـﺮاﻗﮥ اﻟﯽ ﻣـّﮑ ﮥ ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ اﻟّﻨﺎس ﻓﺎﻧﮑﺮ اﻧﻪ راي ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﻓﻼ زال ﺑﻪ اﺑﻮ ﺟﻬﻞ ﺣﺘﯽ اﻋﺘﺮف و اﺧﺒﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﻘّﺼﮥ و ﻓﯽ‬‫ذﻟـﮏ ﯾﻘﻮل ﺳـﺮاﻗﮥ ﻣﺨﺎﻃﺒـﺎ ﻻـﺑﯽ ﺟﻬﻞ اﺑﺎ ﺣﮑﻢ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﺷﺎﻫـﺪا ﻻﻣﺮ ﺟﻮادي إذ ﺗﺴﻮخ ﻗﻮاﺋﻤﻪ ﻋﻠﻤﺖ و ﻟﻢ ﺗﺸـﮑﮏ ﺑﺎّن ﻣﺤّﻤـ ﺪا‬‫رﺳﻮل ﺑﺒﺮﻫـﺎن ﻓﻤﻦ ذا ﯾﻘﺎوﻣﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﺼـﻔﻮري در ﻧﺰﻫـﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﮔﻔﺘﻪ راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫اﻻﺋّﻤـ ﮥ ﺑﻤﮑـﮥ اﻟﻤﺸـﺮﻓﮥ ﺷـّﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻻﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اّن ﻋﻠّﯿﺎ وﻟـﺪﺗﻪ أّﻣﻪ ﺑﺠﻮف اﻟﮑﻌﺒﮥ ﺷـﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺦ و ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﺤﺒﻮب‬‫ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو اْﻋَﻠُﻤﻮا َأﱠﻧﻤﺎ َأﻣْﻮاﻟ ُُﮑْﻢ َو َأْوﻻُدُﮐْﻢ ﻓِﺘَْﻨٌﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤـ ﮥ اّن رﺟﻼ اﺗﯽ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﺻـﺪر ﻣﻨﻪ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﺑﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس و ﻗﺪ‬‫ﺳﺎﻟﻮه ﮐﯿﻒ اﺻﺒﺤﺖ ﻗﺎل اﺻﺒﺤﺖ اﺣّﺐ اﻟﻔﺘﻨﮥ و اﮐﺮه اﻟﺤّﻖ و اﺻﺪق اﻟﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼﺎري و اوﻣﻦ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ اره و اﻗّﺮ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻖ‬‫ﻓﺮﻓﻊ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺎرﺳﻞ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺟﺎءه اﺧﺒﺮه ﺑﻤﻘﺎﻟﮥ اﻟّﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﺻﺪق اﻟّﺮﺟﻞ ﯾﺤّﺐ اﻟﻔﺘﻨﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأﱠﻧﻤﺎ َأﻣْﻮاﻟ ُُﮑْﻢ َو َأْوﻻُدُﮐْﻢ ﻓِﺘَْﻨٌﮥ*‬‫و ﯾﮑﺮه اﻟﺤﻖ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻤﻮت ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﺟﺎَءْت َﺳْﮑَﺮُة اﻟ َْﻤْﻮِت ﺑ ِﺎﻟ َْﺤِﻖ‬‫و ﯾﺼﺪق اﻟﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼﺎري ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎﻟَِﺖ اﻟ َْﯿُﻬﻮُد ﻟَﯿَْﺴِﺖ اﻟﱠﻨﺼﺎري َﻋﻠﯽ َﺷْﯽٍء َو ﻗﺎﻟَِﺖ اﻟﱠﻨﺼﺎري ﻟَﯿَْﺴِﺖ اﻟ َْﯿُﻬﻮُد َﻋﻠﯽ َﺷْﯽٍء‬‫و ﯾﺆﻣﻦ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ و ﯾﻘﺮ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﻠﻖ ﯾﻌﻨﯽ اﻟّﺴﺎﻋﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻻ ﻋﻠﯽ‬‫ﻟﻬﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗُْﻞ ُﮐﱞﻞ َﯾْﻌَﻤُﻞ َﻋﻠﯽ ﺷﺎِﮐَﻠﺘِِﻪ‬‫ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺠﻮاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪400 :‬‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟﻨـﺎس اﺷـﮑﺎل و ﮐـﻞ ﯾﻌﻤـﻞ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﮐﻠﺘﻪ و اﻟﻨﺎس اﺧﻮان ﻓﻤﻦ ﮐﺎﻧﺖ اﺧﻮﺗﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ذات اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺗﻌﻮد ﻋـﺪاوة و‬‫ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟ َْﺄِﺧﱠﻠﺎُء َﯾْﻮَﻣﺌٍِﺬ ﺑَْﻌُﻀُﻬْﻢ ﻟ َِﺒْﻌٍﺾ َﻋُﺪﱞو ِإﻟﱠﺎ اﻟ ُْﻤﱠﺘِﻘﯿَﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْن َﯾُﮑﻮﻧُﻮا ﻓَُﻘﺮاَء ﯾُْﻐﻨِِﻬُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِْﻦ َﻓْﻀﻠِِﻪ َو اﻟﱠﻠُﻪ واِﺳٌﻊ َﻋﻠِﯿٌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 186‬از ‪324‬‬‫ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ‬‫اﻗﺒـﻞ اﻟﻤـﺎﻣﻮن ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ و ﻗـﺎل ﻧﺰّوﺟـﮏ اﺑﻨﺘﯽ أم اﻟﻔﻀـﻞ و ان رﻏﻢ ﻟـﺬﻟﮏ اﻧﻮف ﻗﻮﻣﯽ ﻓﺎﺧﻄﺐ ﻟﻨﻔﺴﮏ ﻓﻘﺪ‬‫رﺿـﯿﺘﮏ ﻟﻨﻔﺲ اﺑﻨﺘﯽ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻗﺮارا ﺑﻨﻌﻤﺘﻪ و ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﻼﺻﺎ ﻟﻮﺣـﺪاﻧﯿﺘﻪ و ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﺳّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳـّﯿﺪ ﺑﺮّﯾﺘﻪ و اﻻﺻـﻔﯿﺎء ﻣﻦ ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻘﺪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺎم ان اﻏﻨﺎﻫﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل ﻋﻦ اﻟﺤﺮام ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو‬‫َأﻧ ِْﮑُﺤﻮا اﻟ َْﺄﯾﺎﻣﯽ ﻣِﻨُْﮑْﻢ َو اﻟﱠﺼﺎﻟ ِِﺤﯿَﻦ ﻣِْﻦ ِﻋﺒﺎِدُﮐْﻢ َو ِإﻣﺎﺋُِﮑْﻢ ِإْن َﯾُﮑﻮﻧُﻮا ﻓَُﻘﺮاَء ﯾُْﻐﻨِِﻬُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِْﻦ َﻓْﻀﻠِِﻪ َو اﻟﱠﻠُﻪ واِﺳٌﻊ َﻋﻠِﯿٌﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ﺟﺎَءْت َﺳْﮑَﺮُة اﻟ َْﻤْﻮِت ﺑ ِﺎﻟ َْﺤﱢﻖ ذﻟ َِﮏ ﻣﺎ ُﮐﻨَْﺖ ﻣِﻨُْﻪ َﺗِﺤﯿُﺪ‬‫ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ان رﺟﻼ اﺗﯽ ﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎن ﺻﺪر ﻣﻨﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﺑﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس‬‫و ﻗﺪ ﺳﺎﻟﻮه ﮐﯿﻒ اﺻﺒﺤﺖ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﺐ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎﻫﺮﺳﺖ و از ﻧﺒﯿﺮهﻫﺎي‬‫ﺷﯿـﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮﯾﺴﺖ ﮐﺘﺎب ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ را ﻣﺎﺧـﺬ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻗﺮار داده و ﺟﺎﺑﺠﺎ از ان ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ‬‫ﺑﯿﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪاﯾﺴﺖ ﻣﺴﻤﯽ ﺑﺴﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴﻨﯿﻦ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷﺮﯾﻔﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﻨﯿﻔﻪ‬‫ﺣﺴﻦ و ﺣﺴﯿﻦ ﺳﺒﻄﯿﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮدم اﯾﻦ را از ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺗﺮﺟﻤﻪ وي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪401 :‬‬‫و ﺗﻬﺬﯾﺐ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﺷـﯿﺦ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻟﺒﺴﺘﯽ و رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﺴّﻨﮥ و رﺳﺎﻟﻪ اﺣﻮال‬‫اﺋّﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻓّﻬﺎﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺴﺎدات ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي و‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺘﻌـﺎرف ﻃﺒﺮي و ﻓﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻷﺋّﻤـ ﮥ و ﻣﻔﺘـﺎح اﻟﻨﺠـﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻌﺒﺎ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن ﻣﻮّرخ و‬‫رﺳـﺎﻟﻪ ﻋﺒﻬﺮي و ﺗـﺬﮐﺮه ﻗﺮﻃﺒﯽ و رﺳـﺎﻟﻪ ﻧﻮر اﻟﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﺳـﺮار ﺷـﻬﺎدة اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻋﻼﻣﻪ ﻓﻬﺎﻣﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﭼﻮن‬‫رﺳـﺎﻟﻪ ﻣﻔﺘـﺎح اﻟﻨﺠـﺎ ﺣـﺎوي اﮐﺜﺮ اﺣﻮال ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﺴـﻨﯿﻦ را ﺑﻮد آن را ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﻤﻮدم و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ آن از ﮐﺘﺐ و رﺳﺎﺋﻞ ﻣـﺬﮐﻮره‬‫داﻧﺴـﺘﻢ ﺑﻤﻨﺎﺳﺐ ﻣﻘﺎم و اﻗﺘﻀﺎي ﻣﺮام اﺿﺎﻓﻪ ﻧﻤﻮدم و ﻧﺎم آن ﮐﺘﺎب را درآوردم ﭘﺲ آﻧﭽﻪ ﮐﻪ اﺣﻮال ﺑﯽﻧﺎم ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ از ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎﺳﺖ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﻘﯿـﺪ ﻧﺎﻣﺴﺖ از ان ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎم او را در آﻧﺠﺎ آورده و در ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﺤﺎل ﺑﺤﺴﺐ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺤﻞ از دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ و رﺳﺎﺋﻞ‬‫ﻣﺬﮐﻮره و ﻧﯿﺰ آورده و ﻧﯿﺰ در ﺳﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ در ذﮐﺮ اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺧﻠﻖ ﺷﺮﯾﻒ وي ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم آﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ و ﻏﯿﺮه آورده ﮐﻪ او را ﺷﺶ ﺑﺎر زﻫﺮ دادﻧﺪ ﭘﻨﺠﺒﺎر ﮐﺎر ﻧﮑﺮد و ﺑﺎر ﺷﺸﻢ ﭼﻮن ﮐﺎر ﮐﺮد ﺑﺮادر وي ﺣﺴﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﺒﺎﻟﯿﻦ وي آﻣـﺪ و ﻋﺮض ﻧﻤﻮد ﮐﻪ أي ﺑﺮادر اﮔﺮ زﻫﺮ دﻫﻨﺪه را ﺗﻮ ﻣﯽداﻧﯽ ﻣﺎ را ﻧﺸﺎن ده ﺗﺎ اﮔﺮ ﺗﺮا زﻫﺮ ﮐﺎر ﮐﻨﺪ از وي اﻧﺘﻘﺎم ﮔﯿﺮم‬‫اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ در ﺑﯿﺎن ﮐﻠﻤﺎت ﻗﺪﺳﯽ آن ﺟﻨﺎب ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و ﺑﻌﻀﯽ ﻧﺼﺎﺋﺢ وي رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻨﻘﻮل از ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ ﺳﺆال ﮐﺮد ﺑﻤﺮدﻣﺎن ﮐﻪ ﺑﺨﻞ ﮐﺮا ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑﺨﻞ آن را ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺻـﺮف ﻧﻤﻮده‬‫آن را ﺗﻠﻒ داﻧـﺪ و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده آن را ﺷـﺮف داﻧـﺪ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ آورده ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ‬‫ﻧﻌﯿﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮده از ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮐﻪ وي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪402 :‬‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ از اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﭘﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ أي ﭘﺴﺮ ﻣﻦ ﺳﺪاد ﭼﯿﺴﺖ در ﺟﻮاب ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﺪاد دور ﮐﺮدن ﺑﺪﯾﺴﺖ از ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻖ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺳﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ آورده ﻓﺮﻣﻮد ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ آدم ﺑﮑﺴـﯽ ﻣﻼﻗﺎت ﻧﺴﺎزد ﻣﮕﺮ ﺑﺮاي ﭼﻬﺎر ﭼﯿﺰ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺪاﻧﮑﻪ وي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻬﺘﺮ و ﺑﻬﺘﺮ ﻣﺮدﻣﺎن زﻣﺎن از روي ﮐﺮاﻣﺖ و زﻫﺪ و‬‫ﺳﮑﯿﻨﻪ و وﻗـﺎر و دﯾﮕﺮ ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﮐﻪ ﻣﻨـﺎﺳﺐ ﺧﺎﻧـﺪان رﺳﺎﻟﺘﺴﺖ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﻮد و دﯾﮕﺮ آن را ﻧﯿﺰ ﺗﺤﻀـﯿﺾ ﺑﺮ اﻓﻌﺎل ﺣﺴـﻨﻪ و ﻣﻨﻊ از اﻓﻌﺎل‬‫ﻗﺒﯿﺤﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﻓﺼﻮل آورده ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ از دﻧﯿﺎ و ﻓﺮﯾﺐ آن ﻫﻮﺷـﯿﺎر ﺑﺎش و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺎ اﻫﻞ ﻟـّﺬات دﻧﯿﺎ‬‫ﻻ ﺑﻘﺎء ﻟﮑﻢ و اﻻﻏﺘﺮار ﺑﻈّﻞ زاﺋﻞ ﺣﻤﻖ و ﻧﯿﺰ در ﺳﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﻘﺶ اﻧﮕﺸﺘﺮي وي ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 187‬از ‪324‬‬‫ﻟﮑّﻞ اﺟﻞ ﮐﺘﺎب‬‫ﺑﻮد ﻫﮑﺬا ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ در ﻓﺼﻮل اﻟﻤﻬﻤﻪ آورده ﮐﻪ اﻫﻞ اﺧﺒﺎر اﺗّﻔﺎق دارﻧﺪ ﮐﻪ وي رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻣﻬﻤﺎنﻧﻮازي و ﻏﺮﯾﺐ ﭘﺮوري و اﻏﺎﺛﺖ ﻣﻈﻠﻮم و اﯾﺼﺎل رﺣﻢ و اﻧﻌﺎم ﻓﻘﺮا و ﻣﺴﺎﮐﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮر اﻓﺎق ﺑﻮد و ﺑﺮ‬‫ﺿﻌﯿﻔـﺎن و ﻣﺴـﮑﯿﻨﺎن و ﺑﺮﻫﻨﻪ ﺗﻨـﺎن و ﺣﺎﺟﺘﻤﻨـﺪان را از ﻧﻘـﺪ و ﭘﺎرﭼﻪ اﻣـﺪاد و اﻋﺎﻧﺖ ﻓﺮﻣﻮدي اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و در‬‫ﻓﺼـﻮل اﻟﻤﻬﻤـﻪ آورده ﮐـﻪ ﻣﺮدﻣـﺎن از ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺷـﺪ ﭘـﺪرت را ﮐﻪ اوﻻـدﮐﻢ آورد ﻓﺮﻣـﻮد اﯾﻦ ﻗـﺪر ﮐﻪ آورد‬‫ﻋﺠﺒﺴﺖ او را وﻗﺖ ﮐﺠﺎ ﺑﻮد ﺑﺎ زﻧﺎن ﺻﺤﺒﺖ دارد در روز و ﺷﺐ ﻫﺰار رﮐﻌﺖ ﻧﻤﺎز ﮔﺰاردي اﻧﺘﻬﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ در ﺳﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ در‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺑﺴـﯿﺎر ﻧﻘﻞ از ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ إﻟﯿﻬﺎ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟّﺪﯾﻦ از ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و‬‫ﻓﻀﻼي ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺬﮐﻮر را در ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻻﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪403 :‬‬‫ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﺮ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻓﺮزﻧـﺪ ارﺟﻤﻨـﺪ او ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻫﻮﺷـﻤﻨﺪ و ﺗﻠﻤﯿـﺬ رﺷـﯿﺪ او و ﺑﺤﺮ اﺟﺎج ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﺎزش و اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺮ‬‫ﺗﻠﻔﯿﻘـﺎت و ﺗﺰوﯾﻘﺎت ﺷﺎن دارد و آن را اﻋﻼق ﻧﻔﯿﺴﻪ و ﺟﻮاﻫﺮ ﺛﻤﯿﻨﻪ ﻣﯽاﻧﮕﺎرد ﻣﻘـّﺪم ﻣﯽﮔـﺬارد و ﮐﺘﺎب ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ او را در ذﮐﺮ‬‫ﻗﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ اﺋّﻤﻪ و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﻠﮑﻪ آن را ﺑﺮ ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾـﺪه ﮐﻪ ذﮐﺮش ﻧﮑﺮده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻋﺘﺒـﺎر آن ﮐﻪ‬‫ﻣﻔﯿـﺪ اﻋﺘﺒﺎر ﮐﺘﺐ ﻣـﺬﮐﻮره ﺑﺎﻻوﻻﺳﺖ ﻧﻤﻮده ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺨﺸـﯿﺪه و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را از ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺰﮐﯽ در دﻋﻮي ﺧﻮد ﺷـﻤﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ازاﻟﮥ‬‫اﻟﻐﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻻﻋﻨﯿﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻌﺪ ﯾﺎد ﻧﻤﻮدن اﺳﻤﺎء ﺟﻤﻌﯽ از ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﻓﺮزﻧـﺪ ارﺟﻤﻨـﺪ او ﻧـﻮر اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻮﻟﻮي اﮐﺮام اﻟـﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﻀـﺮت اﺳﻮة اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻗـﺪوة اﻟﻌﺮﻓـﺎء اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺠـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮﯾـﮥ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﮐﻪ در زﻣﺎن‬‫ﻣﺘـﺎﺧﺮ ﺑﻨﯿـﺎد ﻣﻨـﺎﻇﺮه ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـّﻨﯽ ﺑﻌﻨﻮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻠﻮب ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﮑﻨﻬﺶ ﻣﯽرﺳـﺪ ﻧﻬﺎده اﺳﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ارﺷـﺪ ﺗﻼﻣـﺬه او رﺷـﯿﺪ‬‫اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻗـّﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﺮارﻫﻢ و زاد اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻮارﻫﻢ و از ان ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠـّﯿ ﮥ و اﻻﺻﻮﻟﯿـﮥ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻌﻠﯽ ادام اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺾ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎﺗﻪ و اﺣﺴـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻤﻪ و آﺑـﺎﺋﻪ اﻟـّﺼ ﺎﻟﺤﯿﻦ ﻋﻠﯽ رؤس اﻟﻄـﺎﻟﺒﯿﻦ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘـﺎب ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه‬‫ﻫﻤﺰﯾﻪ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺴﺎدات و ﺷـﺮح ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﻧﺴـﻔﯽ و ﺷـﺮح ﻣﻘﺎﺻـﺪ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﮐﺘﺎب ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻻﯾﻤﺎن و ﺟﺬب‬‫اﻟﻘﻠﻮب اﻟﯽ دﯾﺎر اﻟﻤﺤﺒﻮب و ﮐﺘﺎب ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴﻨﯿﻦ و ﮐﺘﺎب ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﮥ و ﮐﺘﺎب ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل ﻓﯿﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﻪ ﮐﻤـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ اﯾﻀـﺎ اﻟﱠﻠﻪ دره ﻓﺮﻗﻪ ﺛـﺎﻟﺜﻪ ﺧﻮارج ﻧﻬﺮوان و ﻧﻮاﺻﺐ ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ ﻣﺜـﻞ ﯾﺰﯾـﺪ و ﻣﺮوان و اﺗﺒـﺎع اﯾﺸﺎن ﮐﻪ‬‫ﺷﺮارت و ﺧﺒﺚ ﺑﺎﻃﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪404 :‬‬‫آﻧﻬﺎ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻧﺼﻮص ﺻـﺤﯿﺤﻪ درﺑﺎره ﺳﻮء ﺣﺎل و ﺧﺰي و ﻧﮑﺎل آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺛﺒﻮت ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ‬‫ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﺠﺮوحاﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ از داﺋﺮه اﯾﻤﺎن ﺑﯿﺮوناﻧـﺪ و ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻘﺎن ﻣﺤﺸﻮر و ﻣﻘﺮون و ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت و رﺳﺎﺋﻞ ﻋﻠّﺎﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻗّﺪس ﺳـﺮه اﻟﻌﺰﯾﺰ و‬‫ﮐﺘﺎب ﻋﺰة اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ و ذﻟـﮥ اﻟّﻀﺎﻟﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه در دﻋﻮي ﻓﻘﯿﺮ از ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺰّﮐﯽ ﺗﻮان ﺷـﻤﺮد اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺑﮑﺘﺎب ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺧﻮد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺮ ذﮐﺮ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه آن را ﻣﻘﺪم ﻣﯽﮔﺬارد‬‫و آن را ﻣﺜـﻞ دﯾﮕﺮ ﮐﺘـﺐ اﺋّﻤﻪ ﺧـﻮد از ﺷﻮاﻫـﺪ ﻣﺰّﮐﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ﮐﻼـﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﮔﺮ ﺑﺮﯾﻦ ﻗـﺪر اﮐﺘﻔـﺎ ﻧﮑﻨﯽ و‬‫ﺗﺼﺮﯾﺢ اﯾﻦ اﻣﺮ را ﺑﺨﻼف ﻣﻮداي‬‫اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻗﺎل و ﻻ ﺗﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﻦ ﻗﺎل‬‫از ﮐﻼم ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ اﯾﻨﮏ ﺑﺮ رﺳﺎﻟﻪ ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴﻨﯿﻦ رﺟﻮع ﮐﻦ ﺗﺎ درﯾﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤﺪ اﮐﺮام‬‫اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻈﺎم اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم اﻓﺎده اﯾﻦ ﻣﺮام ﻓﺮﻣﻮده ﻋﺒﺎرﺗﺶ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ دﯾﮕﺮ ﻗﺒﺎﺋﺢ ﯾﺰﯾﺪ ﭘﻠﯿﺪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 188‬از ‪324‬‬‫از اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻓﻘﻂ از ﻗﺘﻞ ﻧﻤﻮدن اﻣﺎم ﻫﻤﺎم ﮐﺎﻓﺮ ﺷـﺪه ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ ﻣﻌﺎﺻـﯽ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ وي ﻣﺒﻐﻮضﺗﺮﯾﻦ ﻣﺮدم و ﻣﻘﺒﻮحﺗﺮﯾﻦ‬‫ﺧﻼﺋﻖ ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎي ﺳـّﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺘﺴﺖ و اﯾﻦ ﮐﺎر ﻧﺎﺷﺎﯾﺴـﺘﻪ ﮐﻪ وي ﻣﻠﻌﻮن ﮐﺮده ﻫﯿﭽﮑﺲ درﯾﻦ اﻣﺖ ﻧﮑﺮده ﻟﻌﻨﺖ ﺧـﺪا ﺑﺎد ﺑﺮ وي و ﺑﺮ‬‫ﭘﯿﺮوان وي و ﯾﺎراﻧﺶ و ﻣـﺪدﮐﺎران وي و ﻟﺸـﮑﺮ او از ﺧﺪا و ﻓﺮﺷـﺘﻪﻫﺎ و ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺮدﻣﺎن ﻫﺮ زﻣﺎن و ﻫﺮ ﻟﻤﺤﻪ و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ از ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺎ ذﮐﺮ‬‫ﻟﻌﻦ و ﻃﻌﻦ ﺑﺮاي ﻣﻠﻌﻮن و ﻣﻄﻌﻮن در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد ﮐﺮدهاﻧﺪ اﮔﺮ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﻤﺎﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺑﻄﻮل اﻧﺠﺎﻣﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﺷـﯿﺦ ﺣﺴـﻦ‬‫ﻋـﺪوي ﺣﻤﺰاوي در ﻣﺸـﺎرق اﻻـﻧﻮار ﻓﯽ ﻓﻮز اﻫـﻞ اﻻﻋﺘﺒـﺎر ﮐﻪ در اّول آن ﮔﻔﺘﻪ اﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل ذو اﻟﺘﻘﺼـﯿﺮ و اﻟﻤﺴﺎوي ﺣﺴﻦ اﻟﻌـﺪوي‬‫اﻟﺤﻤﺰاوي ﻗﺪ ﺳﺎﻟﻨﯽ ﺑﻌﺾ اﻻﺧﻮان اﺻﻠﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯽ و ﻟﻬﻢ اﻟﺤﺎل و اﻟّﺸﺄن ﺟﻤﻊ ﮐﻠﯿﻤﺎت ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﻤﻮﺗﯽ ﺣﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪405 :‬‬‫اﺣﺘﻀﺎرﻫﻢ و ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﻮت ﻣﻦ ﺳﺆال و ﺧﻼﻓﻪ و ﮐﯿﻔﯿـﮥ اﻟﺰﯾﺎرة اﻟﻤﻄﻠﻮﺑـﮥ ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﺎﺟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻟّﺘﺴﻮﯾﻒ ﻟﻌﻠﻤﯽ ﺑﻘﺼﻮري ﻋﻦ ذﻟﮏ‬‫اﻟﻤﺮام ﻓﺎﮐﺜﺮ ﻋﻠﯽ اﻟّﻄﻠﺐ اﻟﻤﺮة ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﺮة ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ اﻟﻔﻘﯿﺮ ﯾﻌﺘﺮف ﺑﻘﺼﻮر ﺣﺠﺎه و ﺳـﻤﺎﻋﮏ ﺑﺎﻟﻤﻌﯿﺪي ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ان ﺗﺮاه ﻓﺎﺑﯽ اﻟّﺎ اﻻﺟﺎﺑﮥ ﻓﺎّم‬‫ﻟﺴـﺎن اﻟﻘﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺎﺑـﮥ ﻓﻘﻠﺖ و ﺑـﺎﻟّﻠﻪ اﻟّﺘﻮﻓﯿـﻖ اﻟﯽ ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾـﻖ اﻟﺘﺤﻘﯿـﻖ اﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﺸـﺨﺺ اﻟﻤﺮﯾﺾ اﻣﻮر ﻗﺒـﻞ ﺧﺮوج روﺣﻪ و‬‫ﺑـﺎﻟﻤّﯿﺖ ﻗﺒـﻞ دﻓﻨﻪ و ﻓﯽ ﻗﺒﺮه و ﻓﯽ ﮐﯿﻔﯿـﮥ زﯾـﺎرﺗﻪ و ﻓﯽ ﺣﺎل ﻗﯿﺎﻣﻪ ﻣﻦ ﻗﺒﺮه و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﻟﯽ ان ﯾﺼﻞ اﻟﯽ دار اﻟﻤﻘﺎﻣـﮥ و رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺳـﺒﻌﮥ‬‫اﺑﻮاب و ﺧﺎﺗﻤـﮥ و ﺳـّﻤﯿﺘﻪ ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻓﻮز اﻫﻞ اﻻﻋﺘﺒﺎر و اﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ان ﯾﺠﻌﻠﻪ ﺧﺎﻟﺼﺎ ﻟﻮﺟﻬﻪ ﺑﺠﺎه ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ و‬‫آﻟﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺣﺰﺑﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻷﺋّﻤﮥ ﻻﺑﻦ اﻟـّﺼ ّﺒﺎغ ان اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺧﻄﺐ ﻣﻦ ﻋّﻤﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﺣﺪي ﺑﻨﺘﯿﻪ ﻓﺎﻃﻤﮥ و ﺳﮑﯿﻨﮥ و‬‫و ﻗﺎل اﺧﺘﺮ ﻟﯽ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺪ اﺧﺘﺮت ﻟﮏ ﺑﻨﺘﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻓﻬﯽ اﮐﺜﺮﻫﻤﺎ ﺷـﺒﻬﺎ ﺑﺎّﻣﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫اّﻣﺎ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﺘﻘﻮم اﻟّﻠﯿﻞ ﮐّﻠﻪ و ﺗﺼﻮم اﻟﻨﻬﺎر و اّﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎل ﻓﺘﺸـﺒﻪ اﻟﺤﻮر اﻟﻌﯿﻦ و اّﻣﺎ ﺳـﮑﯿﻨﮥ ﻓﻐﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻻﺳـﺘﻐﺮاق ﻣﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻼ ﺗﺼﻠﺢ‬‫ﻟﺮﺟﻞ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺣﺴﻦ ﻋﺪوي در ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﻓﯽ ﻓﻮز اﻫﻞ اﻻﻋﺘﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ اﻋﻠﻢ اّن ﺣّﺐ آل اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺘﻮّدد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪406 :‬‬‫إﻟﯿﻬﻢ ﯾﺰّﮐﯽ اﻟﻨﻔﺲ و ﯾـﺬﻫﺐ اﻟﺒﺎس و ﯾـﺪﻧﯽ اﻟﻌﺒـﺪ ﻣﻦ ﻣﻮﻻه أ ﻟﯿﺲ و ﻫﻢ ﺳـﻼﻟﮥ ﺳـّﯿﺪ اﻟﺨﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﻟّﺬﯾﻦ اﻣﺎﻃﺖ ﻟﻬﻢ اﻟﺤﻀـﺮة‬‫اﻟﻌﻠـّﯿ ﮥ ﺟﻼﺑﯿﺐ اﻻﻧﻮار ﻓﻐﺮﻗﻮا ﻓﯽ ﺑﺤﺎر اﻻﺷﻮاق و ﺷﺎﻫـﺪوا اﻟﺤّﻖ ﻓﺎﺛﻤﺮت رﯾﺎض ﻋﺰﻫﻢ اﻟﯿﺎﻧﻌـﮥ و اﻟﺘﺰﻣﻮا اﻟـّﺼ ﺪق ﻓﺴﺎغ ﻟﻬﻢ اﻟﺘﺼـﺮف ﺑﻤﺎ‬‫ﺷﺎء و اوﻏﺪت ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻢ ذاﺋﻌﮥ ﺷﺎﺋﻌﮥ ﺳـّﯿﻤﺎ ﻏّﺮة وﺟﻪ اﻟّﺰﻣﺎن و رﻓﯿﻌﮥ اﻟﻘﺪر و اﻟّﺸﺄن ﻣﻦ ﺗﻤّﺴﮑﺖ اﻟﺒﺮﮐﺎت ﺑﺎذﯾﺎل ﻃﻠﻌﺘﻬﺎ اﻟﺒﻬّﯿﮥ و ﺗﻤّﺴﮑﺖ‬‫اﻟﻨﻔﺤـﺎت ﺑﺸـﺬا ﻋﺮف ﺑﻬﺠﺘﻬـﺎ اﻟّﺴـ ﻨّﯿﮥ ذات اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺠﻤـﺎل و اﻟﺒﻬﺠـﮥ و اﻟﺠﻼـل اﻟﻤﻨﺼـﺮﻓﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻠﮑﻮت ﺑـﺎﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤـﺎ ﺗﺸﺎء اﻟﻤﻨﻘـﺬة‬‫اﻟﻤﻠﻬﻮف إذا ﻫﻮ ﻣﻦ ﮐﺆوس ﻏﯿﺎﻫﺐ ﺻﺮوف اﻟّﺪﻫﺮ ﻗﺪ اﻧﺘﺸﺎ ﻣﻦ ﻋﺠﺰت ﻋﻦ ﺣﺼﺮ ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﺎ اﻟﺴﻦ اﻻﻗﻼم و اﻋﺘﺮﻓﺖ اﻷوﻟﯿﺎء ﺑﺎﻧّﻬﺎ ﺳّﯿﺪﺗﻬﻢ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻤﺎم اﻟـّﺴ ّﯿﺪة ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ اﻻﻣﺎم اﻻﻋﻈﻢ وﻟﯽ ﻧﻌﻤﺘﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﺸﻬﺎدة ﻣﺎ ﺗﻘّﺪم ﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻻﺟﻬﻮري و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺼﻮل اﻟﻤﻬّﻤﮥ‬‫و ﻣﺪاﺋـﺢ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺣﺴﻦ ﺣﻤﺰاوي ﻋﺎﻟﯽﺗﺒﺎر و ﻣﺤﺎﻣﺪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮐﺘﺎب ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار از ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر ﻣﺼـﺮ ﮐﻪ در آﺧﺮ ﻧﺴـﺨﻪ‬‫ﻣﻄﺒـﻮﻋﻪ ﻣﺸـﺎرق ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻫﻮﯾـﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ و ﺧـﻮد ﻣﺼـّﻨﻒ در آﺧﺮ اﯾـﻦ ﻧﺴـﺨﻪ اﯾـﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﺴـﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫ﻧﺤﻤﺪك اﻟّﻠﻬّﻢ ﯾﺎ ﻣﻦ ﻓﺘﺤﺖ ﺑﻤﺸﺎرق اﻧﻮار ﻧﺒّﯿﮏ ﻣﻌﻀﻼت اﻟﻌﻠﻮم و ﻣﻨﺤﺖ ﺑﻨﻔﺤﺎت ارﺷﺎده ﻣﻦ ﻓﯿﺾ اﻟﻔﻀﻞ ذوي اﻟﻤﻌﺎرف و ﻟا ﻔﻬﻮم و‬‫ﻧﺼـّﻠﯽ و ﻧﺴـّﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺻﻔﻮة ﺧﻠﻘﮏ ﺳّﺮك اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟﺪال ﻋﻠﯿﮏ و رﺳﻮﻟﮏ اﻻﻋﻈﻢ اﻟﻘﺎﺋﻢ ﻟﮏ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ اﻟّﺬي اﺑﺮزت ﻧﻮر ﺟﻤﺎﻟﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﻟﺨﻠﻖ و اﻻﮐﻮان و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و اﺻﺤﺎﺑﻪ اﻟّﺬﯾﻦ اﺷﺮق ﺑﻤﺸﺎرق اﻧﻮارﻫﻢ ﮐﻞ ﻗﺎص و دان و ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﯿﺮ ذﻧﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪407 :‬‬‫و راﺟﯽ ﻋﻔﻮ رﺑّﻪ اﻟﻔﻘﯿﺮ ﺣﺴﻦ اﻟﻌـﺪوي اﻟﺤﻤﺰاوي ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﻷﺣﺒـﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴﺎوي ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻤﻨﻦ اﻟﺮﺑّﺎﻧـّﯿ ﮥ و اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﺮﺣﻤﺎﻧّﯿﮥ‬‫ﺗﺒﻠﯿﻎ اﻟّﺴـ ﻨﮥ ﻟا ﻤﺤﻤﺪّﯾـﮥ ﻟﻨﯿﻞ ﻣﺒّﻠﻐﻬﺎ اﻟﺪرﺟـﮥ اﻟﻌﻠـّﯿ ﮥ ﻣﺜﻞ اﺟﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻻّﻣـﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪّﯾـﮥ ﺗﻔـّﻀ ﻼ ﻣﻦ ذي اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧـّﯿ ﮥ ﻣّﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 189‬از ‪324‬‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ و ﺗﮑﺮم ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺪ اﻟّﺬﻟﯿﻞ و وﻓﻖ و ﺗﻔّﻀﻞ ﻟﺠﻤﻊ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟّﺬي ﺣﻮي ﻣﻦ ﺣﺴﻦ اﻟـّﺴ ّﻨﮥ و ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺧﺒﺎر ﻣﺎ ﯾﻨﻮف ﻋﻦ ﺛﻼﺛﮥ‬‫آﻻف ﺧﻼف اﻻﺛﺎر ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ و ﻗﺪ وّﺷﺢ ﺑﺬﮐﺮ ﻣﺎ ﻵل اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﻤﺎﺛﺮ و رﺷﺢ ﺑﺬﮐﺮ ﻧﺴﺒﻬﻢ و ﻣﺤﺎﻟﻬﻢ و ﻣﺂﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ و ﮐﺎن ذﻟﮏ‬‫ﻫﻮ اﻟﻐﺮض اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻟﯽ اّوﻻ ﻋﻠﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ و ﮐﻨﺖ اﻗّﺪم رﺟﻼ و أؤّﺧﺮ اﺧﺮي ﻣﻊ ﺗﺴﻮﯾﻒ اﻟﻮﻋﺪ ﺑﺘﺎﻟﯿﻔﻪ زﯾﺎدة ﻋﻦ ﻧﺤﻮ ﻧﺼﻒ ﺳـﻨﮥ ﻟﻤﺎ اري‬‫ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﻦ اﻟﻘﺼﻮر و اﻧّﯽ ﻟﺴﺖ اﻫﻼـ ﻻـن ﯾﮑﻮن ﻣّﻨﯽ ﺗـﺎﻟﯿﻒ و ﻇﻬﻮر و ﻟﮑﻦ ﻟّﻤـ ﺎ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻟﻊ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺰﯾﺎرة آل ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﻓﮑﺎن‬‫ﻋﯿﻦ اﻟّﻈﻬﻮر ﻓﯽ ﺣﺐ اﻟﺨﻔـﺎ و ذﻟـﮏ اﻧﯽ ﻟّﻤﺎ ﺗﻮﻗﻔﺖ ﻣﻨﻊ ﻣﻦ ﻃﻠﺐ ﻣّﻨﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻟﺒﯿﺎن ﮐﯿﻔـّﯿ ﮥ اﻟﺰﯾﺎرة و ﻣﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻣﻦ اﻵداب و‬‫ﮐـﺎن اﻟﻄـﺎﻟﺐ ﻟـﺬﻟﮏ ﻻﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻣﻦ اﻋﯿـﺎن اﻻﺣﺒـﺎب و ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻮّﺳـ ﺪﯾﻦ آﻧـﺎء اﻟّﻠﯿﻞ و اﻃﺮاف اﻟّﻨﻬﺎر ﺑﻬﺎﺗﯿﮏ اﻻﻋﺘﺎب اذن ﻟﯽ ﻣﻨﺎﻣﺎ ﻣﻦ‬‫ﮐﺮﯾﻤـﮥ اﻟـّﺪارﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺸـ ﺮوع ﻓﯿﻪ اﺟﺎﺑـﮥ ﻟﻠّﻄﺎﻟﺐ ﻓﺸـﺮﻋﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﺤّﺒﺎ ان ﮐﻮن ﻣﻨﺘﻈﻤﺎ ﻓﯽ ﺳـﻠﮏ ﺧـّﺪام ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻓﻠﻌّﻞ و ﻋﺴﯽ ﺑﺎﻟﺤّﺐ و اﻟﺘﺸﺒﻪ ﯾﮑﺮم اﻟﻄﻔﯿﻠﯽ ﻓﯽ ﺳﺎﺣﮥ اﻟﮑﺮام ﻟﻤﺎ ورد ﻣﻦ ﺗﺸّﺒﻪ ﺑﻘﻮم ﻓﻬﻮ ﻣﻨﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺑﻠﻮغ‬‫اﻟﻤﺮام و ﻟّﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﺗﻤﺎﻣﻪ ﺷﻐﻔﺖ ﺑﻪ ﻗﻠﻮب اﻟﻤﺤّﺒﯿﻦ و اﻻﺧﻮان و اﻧﺘﺸﺮ ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻗﻄﺎر و اﻟﺒﻠﺪان ﻏﯿﺮ اﻧّﻪ ﻣﻦ ﮐﺜﺮة ﺗﺪاول اﯾﺪي اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻧﻘﺼﻮا ﻣﻦ اﻟﻔﺎظ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﯾﺨﻞ ﺑﺎﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﮑﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪408 :‬‬‫ﻓﯽ ﺣﺰن ﻣﻦ ﻋﺪم ﺗﻤﺎم ﺑﻠﻮغ اﻻﻣﺎﻧﯽ ﻓﺎﺗّﻔﻖ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﺷﻬﺮ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ان ﻗﺪم اﻟﯽ ﻣﺼﺮ اﻻوﺣﺪ اﻟﻬﻤﺎم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟّﺴّﯿﺪ اﺑﻮ‬‫اﻟﻨﺼـﺮ اﻟﯿـﺎﻓﯽ اﻟﺨﻠﻮﻧﯽ ﻣﻦ اﻟّﺸﺎم ﻟﺰﯾﺎرة اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم و ﻣﺮﯾـﺪا اﻟﺘﻮّﺟﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ و ﻻ ﺳـﻤﺎع ﻗﺒﻞ ﻫـﺬا اﻻوان ﻓﺎﺗّﻔﻖ ان راي اﻟﮑﺮاس اﻻول ﻣﻦ ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﺑﯿﺪ ﺑﻌﺾ اﻻﺧﻮان ﻓﺎﺧﺬه و ﻃﺎﻟﻌﮥ و اﻣﻌﻦ ﻓﯿﻪ اﻟﻨﻈﺮ و‬‫اﻋﻄﺎه ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﻄﺎﻟﻌﮥ و ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﺑﻨﺤﻮ ﺛﻠﺜﮥ اّﯾﺎم ﺟﻠﺲ ﺑﺎﻟﻤﻘﺎم اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ و ﺷﺮذﻣﮥ ﻣﻦ اﻋﯿﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻌﻪ ﯾﺤّﺪﺛﻬﻢ و اﻟﺒﺸﺮ ﯾﺘﻸﻷ ﻣﻦ‬‫وﺟﻬﻪ ﻧﻮرا ﺣﯿﺚ اﮐﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻀـﯿﺎﻓﺘﻪ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺤﺴـﯿﻦ و زاده ﺣﺒﻮرا ﺑﺮوﯾﺘﻪ ﻣﻨﺎﻣﺎ ﺳـّﯿﺪ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻣﻊ وﻟﺪه اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻘـﺎم و اﻻﻣـﺎم اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺟـﺎﻟﺲ ﻣﺘﻮاﺿﻊ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ و ﺑﯿـﺪه اﻟﮑﺮاس اﻟّـﺬي ﻃـﺎﻟﻌﻪ ﻣﻦ ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﯾﺘﻠﻮه و اﻓﻀﻞ اﻟﺨﻠﻖ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻃﻼق ﯾﻘﻮل ﻣﻘﺒﻮل ﻓﻠّﻤﺎ اﺧﺒﺮ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﺮاﺋﯽ ﻣﻦ ﻣﻌﻪ ﻣﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ اﻟﻔﺤﻮل اﻓﺎدوه اّن ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺟﺪﯾـﺪ و ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻣﻮﺟﻮد اﻵن‬‫ﻓﺤﻀـﺮ ﻋﻨـﺪي ﺑﻌﺾ اﻻﺣّﺒﮥ ﻣﻤﻦ ﮐﺎن ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻣﻊ اﻻﺳـﺘﺎذ ﻣﻦ اﻻﺧﻮان و ﺑّﺸـ ﺮﻧﯽ ﺑﺘﻠﮏ اﻟّﺮؤﯾﺎ ﻓﺤﺼﻞ ﻋﻨﺪي ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﺮور ﻣﺎ ﻻ اﺳـﺘﻄﯿﻊ ان‬‫اﮐﯿﻔﻪ ﻣﻦ اﻟﺤﺒﻮر ﻓﻘﻤﺖ ﻣﺴـﺮﻋﺎ اﻟﯽ ﻟﻘﺎء ﻫﺬا اﻻﺳـﺘﺎذ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎم ﻓﻘّﺒﻠﺖ ﯾﺪه و ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻣﺎ راي ﺗﻠّﺬذا ﺑﺴﻤﺎع روﯾﮥ ﺳّﯿﺪ اﻻﻧﺎم و ﮐﺎن إذ‬‫ذاك اﺳـﺘﺎذﻧﺎ اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎم ﻓﺎﺧﺒﺮﺗﻪ ﺑﻤﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺑﻪ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم ﻓﺰادﻧﯽ ﺳـﺮورا ﺑﺎﻧّﻪ ﯾﺼﯿﺮ ﻟﻬﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺷﺎن ﮐﺒﯿﺮ إذ ﻫﻮ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل‬‫ﺣﻘﯿﻖ و ﺟﺪﯾﺮ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﻌﺪ ﺛﻠﺜﮥ اﺷﻬﺮ اﻟّﺎ و ﺗﺤﻘﻖ ﻣﺪﻟﻮل اﻟّﺮؤﯾﺎ ﺑﺼﺪور اﻣﺮ اﻟﺪاورّي اﻻﻋﻈﻢ و اﻟﺨﺪﯾﻮي اﻟﻤﺒّﺠﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪409 :‬‬‫اﻟﻤﻔّﺨﻢ ﻟﻠﻤﺤﺎﻓﻈﮥ ﺑﺎن ﯾﻄﺒﻊ ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻊ ﮐﺘﺎﺑﯽ اﻻرﺷﺎد و اﻟﻨﻔﺤﺎت ﻟﮑﺜﺮة اﻟﻄّﻠﺎب و ﺑﻌﺪ ﺗﻤﺎم اﻟﻄﺒﻊ ﻟﻠﮑﺘﺐ اﻟﺜﻠﺜﮥ‬‫ﺗﻨﺎوﻟﻬﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﺪن و اﻻﻗﻄﺎر ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﺳـّﺮ ﻗﻮل اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻘﺒﻮل ﻣﻘﺒﻮل و ﻟﻤﺎ ﻓﺮﻏﺖ اﻟﻄﺒﻌﮥ اﻻوﻟﯽ و ﮐﺜﺮ اﻟﻄﻠﺐ‬‫اﻟﻤﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻤـﺪن و اﻻﻗﻄﺎر ﺷـﺮﻋﺖ ﺑﺎن ﯾﻄﺒﻊ ﻣﻨﻪ اﻟﻒ ﻧﺴـﺨﮥ ﺣّﺒﺎ ﻓﯽ ﻧﺸـﺮه و ﻗـﺪ ﻫّﯿﺄت اﺳـﺒﺎﺑﻪ و ﻻﺣﺖ ﻋﻼﻣﺎت ﺑﺸـﺮه‬‫ﻓﻄﺒﻌﺖ و ﺗّﻤﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﯿﻮم اﻟﻌﻈﯿﻢ ﺗﻔـّﻀ ﻼ ﻣﻦ اﻟّﻠﻄﯿﻒ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﻟﻌﻠﯿﻢ و ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن اﻻﺳـﺘﺎذ اﺑﻮ اﻟّﻨﺼـﺮ ﻣﺸﻐﻮﻓﺎ ﺑﺤّﺐ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻟﻤـﺎ رآه ﯾﺘﻠﯽ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻘﺎم اﻟﻤﻬﺎب اﻧﺸﺄ ﻗﺼـﯿﺪة ﻣﺸـﺤﻮﻧﮥ ﺑﻤـﺪح اﻟﻤﺆﻟّﻒ و اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻓﺠﺎءت ﻋﻠﯽ ﻧﻤﻂ ﺣﺴﻦ و‬‫وﺟﻪ ﻟﻄﯿﻒ ﻓـﺎﺣﺒﺒﺖ ان اﺿـﻌﻬﺎ اﻻـن ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻌـﮥ اﻟّﺜﺎﻧﯿـﮥ ﺧﺎﺗﻤـﮥ ﻟﻠﮑﺘﺎب ﺗﺮﻏﯿﺒﺎ ﻟﻄﺎﻟﺒﯿﻪ و ﺗـﺬﮐﺮة ﻻوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب و اﻟﱠﻠﻪ ارﺟﻮ ان ﯾﻤّﻦ ﺑﺘﻤﺎم‬‫اﻟﻘﺒﻮل إذ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﺴﺌﻮل و ﻣﺄﻣﻮل و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم اﻟﻤﺆﻣﻦ ﻣﻦ ﺳّﺮﺗﻪ ﺣﺴﻨﺘﻪ و ﺳﺎءﺗﻪ ﺳﯿﺌﺘﻪ و ﻋﻄﺎﯾﺎ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻻ ﺗﺘﻮﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﻃﺎﻋﮥ و ﻻ اﺣﺴﺎن ﻓﻨﺴﺄﻟﮏ اﻟّﻠﻬّﻢ ان‬‫ﺗﺠﻌﻞ ﺳّﯿﺌﺎﺗﻨﺎ ﻣﻦ اﺣﺒﺒﺖ و ﻻ ﺗﺠﻌﻞ ﺣﺴﻨﺎﺗﻨﺎ ﺣﺴﻨﺎت ﻣﻦ اﺑﻐﻀﺖ‬‫و ﻫﯽ ﻫـﺬه ﺷـﻤﺲ اﻟﻤﻌـﺎرف ﻣﻦ ورا اﻻﺳـﺘﺎر ﺑﺰﻏﺖ ﺑﻔﻀـﻞ ﻣﺸـﺎرق اﻻـﻧﻮار و ﻏـﺪت ﺑﺤﻠﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﺗﺠﻠﯽ و اﻟﺒﻬـﺎ ﻋﺎﻟﯽ ذوي اﻻﻟﺒﺎب و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 190‬از ‪324‬‬‫اﻻﺑﺼـﺎر ﺗﺴـﻘﯽ ﻟﻤﻦ ﯾﻬﻮي ﺟﻤـﺎل وﺻﺎﻟﻬﺎ ﻣﻦ راﺣﻬﺎ اﻟﻤﺨﺘﻮم ﺑﺎﻻﺳـﺮار و ﺗﻔﯿﺾ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ اﻟﻤﻮاﻫﺐ ﺣﮑﻤـﮥ و ﺑـﺪاﺋﻌﺎ ﻟﺮواﺋﻖ اﻻﻓﮑﺎر ﻓﯿﻬﺎ‬‫اﻧﺘﺸﻖ ﯾﺎ ﺻﺎح ﻣﻦ ﻧﻔﺤﺎﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﻃّﯿﺐ اﻻﻧﻔﺎس ﻓﯽ اﻻﺳﺤﺎر ﻟﮑّﻨﻬﺎ ﻣﺤﺠﻮﺑﮥ اﺳﺮارﻫﺎ ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻨّﻘﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪410 :‬‬‫و اﻻﻋﯿﺎر ﻣﺎ اﻓﺘّﺾ ﻣﺴﮏ ﺧﺘﺎﻣﻪ ﻏﯿﺮ اﻟّـﺬي ﻟﻤﺤﺘﻪ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﺑﺎﻻﻧﻈﺎر ﻓﻠﻘـﺪ دﻋﺎه اﻟﺤّﺐ ﺻـﺪﻗﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﻓﻠـﺬاك اﺿـﺤﯽ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺠﻮار ﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﻔﻌﺎل ﺻـﻔﺎﺗﻪ و ﻣﻠﮑّﯿﺘﻪ و اﻟﻨﻔﺲ ﻣﻨﻪ زﮐّﯿﮥ اﻻﻋﻄﺎر اﺳـﺘﺎذﻧﺎ اﻟﻌﺪوّي ﺣّﺠﮥ ﻣﺎﻟﮏ ﺻﺪر اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ ﺑﻞ اﻣﯿﺮ وﻗﺎر ذو ﻫّﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﯾﺠﻞ ﻗﻠﯿﻠﻬﺎ ﻋﻦ‬‫ان ﯾﺤﺎط ﺑﻪ و ﻟﯿﺚ ﺿﺎري ﺷﯿﺦ اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ و اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻟﻘﺪ ﮐﺴﯽ ﻣﻦ ﺳّﻨﮥ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺣﻠﻞ اﻟﻤﺤّﺒﮥ و اﻟﻤﻮّدة و اﻟّﺜﻨﺎ اﺑﺪا و زّﯾﻦ ﺑﺎﻟﻌﻄﺎء‬‫اﻟﻤﺪرار ﺑﺤﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﻠﺪﻧّﯽ ﻓﯿﻀﻪ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﻢ اﻻرواح و اﻻﺳـﺮار ﻟّﻠﻪ ﺟﺎﻣﻊ ازﻫﺮ ﻓﻠﻘﺪ ﺣﻮت روﺿﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻃّﯿﺐ اﻻزﻫﺎر ﻻ ﻋﺰ و ﻟﻠﻌﺪوي ان‬‫ﯾﺒـﺪي ﻟﻨـﺎ ﻣـﺎ ﻋﻨﻪ ﻗـﺪ ﻗﺼـﺮت ﯾـﺪ اﻻﺣﺒـﺎر ﻓﻮداد آل اﻟﺒﯿﺖ دوﻣﺎ ﺷﺎﻧﻪ ﻓﺎﺿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻮاﻫﺐ اﻟﻐﻔﺎر اﺑـﺪت ﻟﻨﺎ اﻟﻤﮑﻨﻮن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﻪ و ﺑﻬﺎ ازال‬‫ﻏﺸﺎوة اﻻﺑﺼﺎر ﻗـﺪ ﺷﻮق اﻻﺣﺒﺎب ﻓﯽ آل اﻟّـﺬي ﻣﻨﻪ ﻓﺨﺎر اﻟّﺮﺳﻞ و اﻻﺣﺒﺎر و اﻓﺎدﻧﺎ ﻃﺮق اﻟﻮﺻﻮل إﻟﯿﻬﻢ اﻧﻌﻢ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﻧﻌﻤﮥ و ﻓﺨﺎر ﻧﻔﺤﺎﺗﻪ‬‫اﺑﺪت ﻟﻨﺎ ﺳـّﺮا ﻏﺪا ﻓﯽ ﯾﻮم ﻋﺎﺷﻮراء و اﻻذﮐﺎر ﻗﻞ ﻟّﻠﺬي ﻗﺪ ﺟﺎء ﯾﻨﮑﺮ ﻓﻀـﻠﻪ ﻗـّﺼ ﺮ ﻓﺬاك ﯾﺠّﻞ ﻋﻦ اﻧﮑﺎر ﻣﻦ اﯾﻦ ﻟﻠﺨّﻔﺎش ﯾﺒﺼـﺮ ﻟﻠّﺴﻨﺎ و‬‫ﯾﺮي ﺿـﯿﺎء ﻣﺸـﺎرق اﻻـﻧﻮار ﻫـﺬا ﻣﻘـﺎم دوﻧﻪ ﻧﺠﻢ اﻟـّﺴ ﻬﯽ و ﯾﻨـﺎل ﺑﺎﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻻﻧﻈﺎر ﻣﺎ ذا اﻗﻮل ﺑﻤـﺪﺣﻪ و ﮐﻤﺎﻟﻪ ﻗـﺪ ﺟّﻞ ﻋﻦ ﻧﻈﻤﯽ و ﻋﻦ‬‫اﺷـﻌﺎري ﻻـ زال ﻧﻮرا ﺗﺴﺘﻀـﯽ ﺑﻪ اﻟﻮري ﻣﺘﻌﺎﻗﺒـﺎ ﺑﺘﻌـﺎﻗﺐ اﻻﻋﺼﺎر ﻣﺎ دام رّب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺮّﻗﯿﺎ ﻟﺤﺒﯿﺒﻪ اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑﺎﻻﺳـﺮار ﻓﻌﻠﯿﻪ ﻣﻨﯽ اﻟﻒ‬‫اﻟﻒ ﺗﺤـّﯿ ﮥ و اﻵـل ﻣﻊ اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻻﺧﯿـﺎر و اﻟّﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﮐـّﻞ ﻣﻦ ﻻـذوا ﺑﻬﻢ ﺣّﺒﺎ ﻵل اﻟﺴـّﯿﺪ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﻣﺎ ﻗﺎل ﻣﻨﺸـﯿﻬﺎ ﻟﻬﺎ اّرخ و دم ﺑﺎﻟﻄﺒﻊ ﻓﺎق‬‫ﻣﺸـﺎرق اﻻﻧﻮار و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤّﺒﯿﻦ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﺣﻤـﺪ اﻻﺑﯿﺎري أ ﻋﺮوس ﻓﮑﺮ ام ﺷـﻤﻮس ﻧﻬﺎر و اﻧﯿﺲ ﻟﻔﻆ أم ﻧﻔﯿﺲ دراري و ﮐﻤﺎل ﺣﺴـﻦ‬‫ﻧﻔﺎﺋﺲ ﻓﮑﺮّﯾﮥ أم ذا ﺟﻤﺎل ﻋﺮاﺋﺲ اﻻﺑﮑﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪411 :‬‬‫و ﺳـﻨﺎ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﺷـﺮﻗﺖ اﻧﻮاره أم ﻻح ﺿﻮء ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار ﺑﻬﺮ اﻟﻌﻘﻮل ﺟﻤﺎﻟﻬﺎ و ﮐﻤﺎﻟﻬﺎ ﻓﺰﻫﺖ ﺑﺤﺴﻦ اﻟّﻄﺒﻊ ذات وﻗﺎر اﯾﺎﺗﻬﺎ ﺷـﻬﺪت ﻟﻬﺎ‬‫ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﺟّﻠﺖ و ﺳﻞ ﻣﻦ ﺳﺎﻣﻊ أو ﻗﺎري اﺛﻨﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺪوي ﺑﺎرﯾﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻫﻮ اﻫﻠﻪ ﻗﺪ ﺟﻞ ﺻـﻨﻊ اﻟﺒﺎري ﺟﻤﻊ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ و اﻟّﺘﻘﯽ ﻓﻐﺪا‬‫وﺣﯿﺪا ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻣﻤﺎري و ﻟﻪ ﺗﺂﻟﯿﻒ إذا ﻣﺎ ﺷـﻤﺘﻬﺎ ﻧّﺰﻫﺖ وﺣﺪﺗﻪ ﻋﻦ اﻻﻧﻈﺎر ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺎﻧّﻪ ﻃﺒﻌﺎ أرق ﻣﻦ اﻟﻨﺴـﯿﻢ اﻟّﺴﺎري اﺛﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯽ آل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺑﻤﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ و اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﻣﻦ اﻵﺛﺎر و ﻣﺰار ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﺑﻪ ﺑﻨﺖ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑـﺪا ﻟﻨﺎ ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ وﺳﻂ ﻧﻬﺎر و اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟـّﺼ ّﺒﺎن ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺼـّﺮح ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ اﺑﺪا ﺑﺬﮐﺮ ﻣﺰار و ﻟﺬاك ﻣﺬ ﻧﻈﺮ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻧﺼﻮﺻﻪ ﻗﺪ ﺷﺎد ﻣﺴـﺠﺪﻫﺎ ﺑﮑّﻞ ﻓﺨﺎر ان ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻣﺆﻟّﻔﻪ اﻧﺘﻤﯽ ﻻ ﺷّﮏ ﻓﯽ‬‫اﻻـﺧﺮي ﯾﻔﺰ ﺑﺠﻮار ﻓﺎﻟﻠّﻪ ﻋّﻮده اﻟﺠﻤﯿﻞ ﺑﺤّﺒﻪ آل اﻟّﻨﺒﯽ اﻟّﻄّﯿﺐ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺻـﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﻸ اﻟﻌﻼء و اﻵل و اﻻﺻـﺤﺎب و اﻻﺧﯿﺎر ﻣﺎ ﻗﺎل‬‫اﻻﺑﯿﺎرّي ﻓﯿﻪ ﻣﻮرﺧﺎ اﮐﺮم ﺑﻄﺒﻊ ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار‬‫‪ -29‬ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي‬‫وﺟﻪ ﺑﺴﺖ و ﻧﻬﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل رّد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را در ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم وارد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﻮاﺗﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ از رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رواﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا اﻟﻤﯿﺒﺬي اﻟّﺬي ﺑّﺬ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﻻﻣﺎﺛﻞ و ﻋﻠﯽ اﻓﺎداﺗﻪ اﺗّﮑﻞ ﻣﻌﺎرﯾﻒ اﻻﻓﺎﺿﻞ و ﺑﻨﻤﯿﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﻪ ارﺗﻮي اﻟﻌﺎّل و اﻟّﻨﺎﻫﻞ روي اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺣﻤﺎﯾﮥ ﻟﻠﺤﻖ اﻟﻔﺎﺿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪412 :‬‬‫و ﻧﮑﺎﯾـﮥ ﻟﻘﻠﺐ ﮐﻞ ﻟﺠﻮج ﻣﺠﺎدل ﻓﻤﺎ ﯾﺮوج اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر ﻣﻊ ﻫﺬا اﻟﻮﺿﻮح و اﻻﺷـﺘﻬﺎر اﻻﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺘﻌّﻨﺖ ذاﻫﻞ او ﻣﺘﻌّﺼﺐ ﻏﺎﻓﻞ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 191‬از ‪324‬‬‫ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻮاﺗﺢ از ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ و اﮐﺎﺑﺮ ﻓﻀﻼي اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و اﺟﻠﻪ اﺋّﻤﻪ ﺳّﻨﯿﻪ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ‬‫ﻣﻘﺘﺪاﯾﺎن اﯾﺸﺎن ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿﻞ او ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و او را ﺑﻠﻔﻆ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﯾﺎد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ در ﺣﺒﯿﺐ‬‫اﻟـّﺴ ﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ ﮐﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه اﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴﯿﺮ‬‫ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ ﻓﺎرﺳـﯽ ﻟﻐﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ و ﻫﻮ ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻟّﺨﺼﻪ ﻣﻦ ﺗﺎرﯾﺦ واﻟﺪه اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺮوﺿﮥ‬‫اﻟـّﺼ ﻔﺎ و زاد ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻫﻮ ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺒﺎر ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻤﺘﻌﮥ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة اﻟّﺎ اﻧّﻪ اﻃﺎل ﻓﯽ وﺻﻒ اﺑﻦ ﺣﯿﺪر ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﻀﯽ‬‫ﺣـﺎل ﻋﺼـﺮه و ﻫﻮ ﻣﻌـﺬور ﻓﯿﻪ ﺗﺠﺎوز اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد آن از اﻓﺎدات ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﺳﻮم و‬‫ﭼﻬﺎرم و ﯾﺎزدﻫﻢ از ﻣﻄﺎﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻓﺎده ﺳﻬﺎرﻧﭙﻮري در ﻣﺮاﻓﺾ ﺑﺠﻮاب ﻃﻌﻦ ﻋﺰل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ از اداي ﺳﻮره ﺑﺮاﺋﺖ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و‬‫ﻧﯿﺰ ﺣﺴﺎم اﻟـﺪﯾﻦ در اول ﻣﺮاﻓﺾ آن را از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺷـﻤﺮده ﺑﻤﺪح او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﯾﺰدي در ﺳـﻠﮏ اﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺮاق ﺑـﻞ اﻋﻈـﻢ داﻧﺸـﻤﻨﺪان آﻓـﺎق اﻧﺘﻈـﺎم داﺷﺖ و در ﻣﻤﻠﮑﺖ ﯾﺰد ﺑـﺎﻣﺮ ﻗﻀـﺎ ﻣﻨﺼـﻮب ﺑـﻮده ﻋﻠﻢ اﻣـﺎﻧﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﺶ ﺷـﺮح دﯾﻮان ﻣﻌﺠﺰ ﻧﺸﺎن ﺣﻀـﺮت ﻣﻘـّﺪﺳﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻔﯿﺴﺖ داﻧﺶ اﺛﺮ و ﻣﻄﺒﻮع ﻃﺒﺎع ﺳـﻠﯿﻤﻪ داﻧﺸﻮران ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﭘﺮور‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﮐﺎﻓﯿﻪ و ﻫـﺪاﯾﻪ ﺣﮑﻤﺖ و ﻃﻮاﻟﻊ و ﺷﻤﺴـّﯿﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ دﻗﯿﻘﻪ در ﻋﻘـﺪ اﻧﺸﺎ اﻧﺘﻈﺎم داده در ان ﻣﺆﻟﻔﺎت ﮐﻤﺎل داﻧﺶ و‬‫ﺟﻮدت ﻃﺒﻊ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﻋﺮض ﻧﻬﺎده اﻟﺦ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﮐﻔﻮي در ﻃﺒﻘﺎت ﺣﻨﻔﯿﻪ ﻣﻮﺳﻮم ﺑﮑﺘﺎﺋﺐ اﻋﻼم اﻻﺧﯿﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪413 :‬‬‫ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﻫﻢ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﺎن در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﻫﻢ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻮاﺗﺢ‬‫ﺷﺮح دﯾﻮان ﻋﻠّﯽ ﻟﻤﻮﻻﻧﺎ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي ﺟّﺪ اﻣﺎﻣﻨﺎ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﺑﻦ ﺷﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤّﻄﻠﺐ ﺛﺎﺑﺖ در روز ﺑﺪر ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺷﺪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎﺋﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﻔﻮاﺗﺢ ﻓﯽ اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ اﻟّﺴﺎدﺳﮥ وﻻﯾﺖ ﭼﻬﺎر‬‫ﻗﺴـﻤﺴﺖ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎﺋﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﻮﻟﯽ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي ﻓﯽ اﺛﻨﺎء اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﻔﻮاﺗﺢ ﺷﺮح دﯾﻮان ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ زﻧﻬـﺎر و ﻫﺰار زﻧﻬﺎر ﮐﻪ از ﮐﻠﻤﻪ اﻧﮑﺎر اوﻟﯿﺎ اﺣﺘﺮاز ﮐﻦ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎﺋﺐ ﮔﻔﺘﻪ و رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻔﺎﺗﺤـﮥ اﻟّﺴﺎدﺳـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻮاﺗﺢ‬‫ﺷﺮح اﻟـّﺪﯾﻮان اﻟﻤﻨﺘﺴﺐ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻟﻠﻤﻮﻟﯽ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒـﺬي ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻋﺮوة اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﻼء اﻟـّﺪوﻟﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻗﻄﺐ زﻣﺎن ﻣﺎ‬‫ﻋﻤـﺎد اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﭘﺎرﺳـﯿﻨﯽ ﺑﻮده و ﭘﺎرﺳـﯿﻦ دﻫﯽ ﺳﺖ از ﻗﺰوﯾﻦ ﻧﺰدﯾﮏ اﺑﻬﺮ اﻟـﺦ و ﮐﺎﺗﺐ ﭼﻠﭙﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﻋﻦ اﺳﺎﻣﯽ‬‫اﻟﮑﺘﺐ و اﻟﻔﻨﻮن در ذﮐﺮ ﺷﺮوح ﮐﺎﻓﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺷﺮح اﻟﮑﺎﻓﯿﮥ ﻟﻤﻮﻻﻧﺎ ﻣﯿﺮ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي ﺳّﻤﺎه ﻣﺮﺿﯽ اﻟّﺮﺿﯽ اّوﻟﻪ َﮐﻠَِﻤُﮥ اﻟﱠﻠِﻪ ِﻫَﯽ اﻟ ُْﻌﻠْﯿﺎ‬‫ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺑﻮاب اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﮐﺎﺗﺐ ﭼﻠﭙﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ دﯾﻮان ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﺷـﺮﺣﻪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 870‬ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳـّﯿﮥ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ ﮐﺎﺗﺐ ﭼﻠﭙﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟّﻈﻨﻮن در ذﮐﺮ ﺷﺎرﺣﯿﻦ ﻫﺪاﯾﮥ‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﯿﺒﺬي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 893‬اّوﻟـﻪ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ اﻣﺮ ﻣﻦ ﻟـﺪﯾﻪ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟّﻈﻨﻮن ﮔﻔﺘﻪ ﺛّﻢ اّن اﻻﺳﻼﻣّﯿﯿﻦ ﻟﻤﺎ رأوا ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺤﮑﻤّﯿﮥ ﻣﺎ ﯾﺨﺎﻟﻒ اﻟﺸﺮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪414 :‬‬‫اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ و ﯾﻀـﻌﻮا ﻓّﻨﺎ ﻟﻠﻌﻘﺎﺋـﺪ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﮑﻼم ﻟﮑﻦ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اﺧـﺬوا ﻣﻦ اﻟﻔﻠﺴـﻔﮥ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﺎﻟﻒ اﻟّﺸـ ﺮع و ﺧﻠﻄﻮا ﺑﻪ‬‫اﻟﮑﻼم ﻟﺸـﺪة اﻻﺣﺘﯿﺎج إﻟﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﺳـﻌﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ ﻓﺼﺎر ﮐﻼﻣﻬﻢ ﺣﮑﻤﮥ اﺳـﻼﻣﯿﮥ و ﻟﻢ ﯾﺒﺎﻟﻮا ﺑﺮّد اﻟﻤﺘﻌّﺼﺒﯿﻦ و‬‫اﻧﮑﺎرﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻄﻬﻢ ﻷّن اﻟﻤﺮء ﻣﺠﺒﻮل ﻋﻠﯽ ﻋﺪاوة ﻣﺎ ﺟﻬﻠﻪ ﻟﮑّﻨﻬﻢ ﻟّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺧﺬﻫﻢ و ﺧﻠﻄﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﻨﻘﻞ و اﻻﺳـﺘﻔﺎدة ﺑﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺮّد و اﻻﻋﺘﺮاض و اﻟﻨﻘﺾ و اﻻﺑﺮام ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻻﻣﻮر اﻟّﻄﺒﻌّﯿﻪ و اﻟﻔﻠﮑّﯿﮥ و اﻟﻌﻨﺼـﺮّﯾﮥ ﻗﺎم اﺷـﺨﺎص ﻣﻦ اﻻﺳـﻼﻣّﯿﯿﻦ ﮐﺎﻟّﻨﺼﯿﺮ و اﺑﻦ‬‫رﺷـﺪ و اﻧﺘﺼـﺒﻮا ﻓﯽ رّدﻫﻢ و ﺗﺰﯾﯿﻔﻬﻢ ﻓﺼـﺎر ﻓّﻦ اﻟﮑﻼـم ﮐﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯽ اﻟّﻨﻘﺾ و ﺗﺰﯾﯿﻒ اﻟـّﺪﻻﺋﻞ ﮐﻤـﺎ ﻗﺎل اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻣﯿﺮ ﺣﺴـﯿﻦ‬‫اﻟﻤﯿﺒـﺬي ﻓﯽ آﺧﺮ رﺳـﺎﻟﺘﻪ اﻟﻤﻌﺮوﻓـﮥ ﺑﺠﺎم ﮐﯿﺘﯽﻧﻤﺎ ﻓﺎﻟﻼﺋﻖ ﺑﺤﺎل اﻟّﻄﺎﻟﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﻼم اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ و ﮐﻼم اﻫﻞ اﻟّﺘﺼّﻮف و ﯾﺴـﺘﻔﯿﺪ ﻣﻦ‬‫ﮐـّﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ و ﻻ ﯾﻨﮑﺮ إذ اﻻﻧﮑﺎر ﺳـﺒﺐ اﻟﺒﻌـﺪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯽء ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻓﯽ آﺧﺮ اﻻﺷﺎرات و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻧﻮادر ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 192‬از ‪324‬‬‫ﺳّﯿﺪ اﻻواﺋﻞ و اﻻواﺧﺮ ﻧﯿﺰ از ﻓﻮاﺗﺢ ﻣﯿﺒﺬي ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﺼﻪ ﻗﺘﻞ ان ﺣّﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻤﺜﻞ ﺑﺜﻌﺒﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﻨﺎد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ‬‫ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻤﻌﻤﺮ اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻤﺤـّﺪث ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﻠﻄﯿﻒ اﻟﻨﺒﻬﺎﻧﯽ إﺟﺎزة ﻣﮑﺎﺗﺒﮥ ﺑﺎﺟﺎزﺗﻪ اﻟﻌﺎّﻣﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺘﯽ‬‫ﻗﻄﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟـّﺪار ﻋﻦ واﻟـﺪه ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﺎذ اﻟﻤﺤﻘﻖ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺪواﻧﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺦ وﺟﺪت ﺑﺨﻂ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﺪﻫﻠﻮي ﻗّﺪس ﺳـّﺮه اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻣﻘﯿﻢ ﻋﻦ اﻻﺳﺘﺎذ اﻻﻣﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﻣﺮﺗﻀﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪415 :‬‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻔﯽ ﺑﺴـﻨﺪه ﺑﻮاﺳـﻄﮥ او ﺑﻮاﺳـﻄﺘﯿﻦ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﺎذ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺤّﻘﻖ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺪّواﻧﯽ ﺑﻤﺜﻠﻪ و وﺟﺪت ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻔﻮاﺗﺢ ﻟﻠﻤﯿﺒﺬي ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺜﻠﻪ‬‫‪ -30‬ﺻﻔﻮري‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽام از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر و ﺗﻤﻮﯾﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻪ آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟّﺼﻔﻮري ﻟا ّﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑـﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﻧﺴـﺒﺖ آن ﺑﺠﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﺰﻫﮥ‬‫اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻟﻨﻔﺎﺋﺲ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و‬‫ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻫّﻤﺘﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ زﻫﺪه و‬‫اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﯽ ﺑﻬﺎﺋﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ‬‫ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺎﺿـﻠﻬﻢ اﻟﻬﻤﺎم و ﺳـﻨﺎدﻫﻢ اﻟﻘﻤﻘﺎم ﻗﺪ روي اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻣﺜﺒﺘﺎ ﺑﻪ ﻓﻀﻞ ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﻓﺎﺣﺮق ﺣﺸـﯿﺶ ﺗﻌّﺼﺐ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪ ﻓﯽ ﺗﯿﻪ اﻟﺠﺤﻮد ﻫﺎم و ارﻏﻢ اﻧﻒ ﮐّﻞ ﻣﻨﮑﺮ اﻃﻔﺎء ﻧﻮر اﻟﺤﻖ رام و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ‬‫و ﻗّﻮت ﻣﻄـﺎﻟﺐ و ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﮐﺘـﺎب ﻧﺰﻫـﮥ اﻟﻤﺠـﺎﻟﺲ از اّول آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ و اﻋﻠﻢ وﻓﻘﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﺎك ﻟﻤﺎ ﯾﺮﺿـﯽ و اﻋﺎذﻧﯽ و‬‫اﯾـﺎك ﻣﻦ ﺳﻮء اﻟﻘﻀـﺎء اﻧّﯽ اﻗـّﺪم ﻗﺒـﻞ اﻟّﺸـ ﺮوع ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺼـﺪ ﻣـﺎ ﻧﻘـﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﻟﺠﻨﯿـﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻧّﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣﮑﺎﯾـﺎت‬‫اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻫﯽ ﺟﻨـﺪ ﻣﻦ ﺟﻨﻮد اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘّﻮم ﺑﻬﺎ اﺣﻮال اﻟﻤﺮﯾﺪﯾﻦ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻬﺎ ﻣﻌﺎﻟﻢ اﺳـﺮار اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و ﯾﻬﯿﺞ ﺑﻬﺎ ﺧﻮاﻃﺮ اﻟﻤﺤّﺒﯿﻦ و‬‫ﯾﺠﺮي ﺑﻬﺎ دﻣﻮع اﻟﻤﺸﺘﺎﻗﯿﻦ ﻗﯿﻞ ﻓﻬﻞ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ دﻟﯿﻞ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ُﮐﻠ‪‬ﺎ َﻧُﻘﱡﺺ َﻋَﻠﯿَْﮏ ﻣِْﻦ َأﻧ ْﺒﺎِء اﻟﱡﺮُﺳِﻞ ﻣﺎ ﻧَُﺜﱢﺒُﺖ ﺑ ِِﻪ ﻓُﺆاَدَك‬‫ﻓﺎﺣﺒﺒﺖ ﻟﻘﻮل اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻋﻨﺪ ذﮐﺮ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ ﺗﺘﻨﺰل اﻟّﺮﺣﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪416 :‬‬‫ان اﺟﻤﻊ ﻣـﺎ ﺗﯿـّﺴ ﺮ ﻣﻦ اﺧﺒـﺎرﻫﻢ و ﻣـﺎ اﺷـﺘﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة ﻓﯽ ﻟﯿﻠﻬﻢ و ﻧﻬﺎرﻫﻢ و ان اّﻃﺮز ذﻟﮏ ﺑﺎﻟّﻠﻄﺎﺋﻒ و اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟـّﺴ ﻨّﯿﮥ و اﻟّﺰواﺟﺮ‬‫ﻟﻠّﻨﻔﻮس اﻟﻐﻮّﯾـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻋﻆ اﻟﻘﻮّﯾـﮥ ﻣﻊ ﻣﺎ اذﮐﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻔﻘﻬـّﯿ ﮥ و اﻟﻤﻨﺎﻓﻊ اﻟّﻄﺒـّﯿ ﮥ و ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺮّﯾﮥ ﻣﻦ ﻫﻮ ﺣّﯽ ﻓﯽ ﻗﺒﺮه‬‫ﺣﯿﺎة ﺣﻘﯿﻘـّﯿ ﮥ و ذاﺗﻪ ﻓﯽ ﺿـﺮﯾﺤﻪ اﻟﻤﮑﺮم ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺮش ﻃﺮّﯾﮥ و ازواﺟﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اّﻣﺘﻪ اﻟﻤﺮﺿـّﯿﮥ و ﻗﺪ ﺟﻌﻠﺘﻪ اﺑﻮاﺑﺎ و ﻓﺼﻮﻻ ﺣﻮت ﻣﻌﺎﻧﯽ‬‫ﻗﻮّﯾـﮥ و ﺳـّﻤﯿﺘﻪ ﻧﺰﻫﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻟّﻨﻔﺎﺋﺲ و ﺧﺘﻤﺘﻪ ﺑﺬﮐﺮ اﻟﺠّﻨﮥ رﺟﺎء ان ﻧﺆل إﻟﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻤّﻨﮥ و ﻣﻨﻪ اﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ و ﺑﻪ اﻻﻋﺎﻧﮥ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاء ﮐﺘﺎب ﻧﺰﻫﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و اﻣﺎﻣﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻏﺰارت ﻋﻠﻢ ﻣﺼـّﻨﻒ آن از ﺗﻘﺮﯾﻆ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺧّﺸﺎب ﮐﻪ در آﺧﺮ ﻧﺴﺨﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﻪ ﻣﺼﺮّﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرﺗﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ و اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ اّﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻤﺘﻮّﮐـ ﻞ ﻋﻠﯽ رﺑّﻪ اﻟﻮّﻫﺎب ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﺨﺸﺎب ﻟّﻤﺎ ﮐﺎن ﮐﺘﺎب ﻧﺰﻫـﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و ﻣﻨﺘﺨﺐ اﻟّﻨﻔﺎﺋﺲ ﻟﻠّﺸـ ﯿﺦ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﻌـﺎﻟﻢ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟـّﺼ ﻔﻮري اﻟّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ ﺗﻐﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻣﻦ اﺟّﻞ اﻟﮑﺘﺐ اﻟّﺘﯽ ﯾّﺘﻌﻆ ﺑﻬﺎ و ﯾﺴـﺘﺎﻧﺲ ﺑﻬﺎ ﻗـﺪ ﺗﮑّﺮر ﻃﺒﻌﻪ ﻟﮑﺜﺮة‬‫اﻟّﺸﻮق إﻟﯿﻪ ﻟﻤـﺎ ﺣﻮاه ﻣﻦ اﻟّﻨﻮادر و اﻟّﻨﻔـﺎﺋﺲ و اﻟﻤﻮاﻋﻆ اﻟّﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻓﯽ اﻣﺜﺎﻟﻪ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺘﻦ ﻓﯽ ﺗﺼـﺤﯿﺤﻪ ﻓﻠّﻤﺎ ﺻﺎر ﻃﺒﻌﻪ ﻫـﺬه اﻟﻤّﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 193‬از ‪324‬‬‫ﺑﺎﻟﻤﻄﺒﻌﮥ اﻟﮑﺴﺘﻠّﯿﮥ ﺑﻤﺤﺮوﺳﮥ ﻣﺼﺮ اﻟﻤﺤﻤّﯿﮥ و اﻟﺰﻣﺖ ﺑﺘﺼﺤﯿﺤﻪ ﻣﻦ اﺑﺘﺪاء ﻣﻠﺰﻣﮥ )‪ (10‬ﻣﻦ اﻟﺠﺰء اﻻّول و ﻣﻦ ﻣﻠﺰﻣﮥ )‪ (7‬ﻣﻦ اﻟﺠﺰء اﻟﺜﺎﻧﯽ و‬‫وﺟﺪت ﻓﯽ اﺛﻨﺎء اﻟّﺘﺼـﺤﯿﺢ ﻧﺴـﺨﮥ ﺑﺎﻟﺨّﻂ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪﯾﻦ ﻓﺤﺼـﻠﺖ ﺑﻬﺎ اﻟﻤﻘﺎﺑﻠﮥ ﻣﻊ اﻟّﻨﺴـﺨﮥ اﻟﻤﻄﺒﻮﻋﮥ اّوﻻ و ﻣﺎ وﺟﺪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺨﮥ اﻟّﺘﯽ ﺑﺎﻟﺨّﻂ‬‫ﻣﻦ زﯾﺎدة ﯾﺘﻮّﻗﻒ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻬﺎ ﯾﻮﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪417 :‬‬‫ﺑﺘ ﻤ ﺎ ﻣ ﻪ ا ﻟ ﺦ‬‫‪ -31‬وﺻﺎﺑﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﯾﮑﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻏﺮﯾﺐ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﺒﯿﺐ آﻧﮑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻﺎﺑﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻻرﺑﻌﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ ﺳّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ‬‫اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﻮﺻـﺎﺑّﯽ اﻇﻬﺮ اﻟﺤّﻖ اﻟﻤﻘﺒﻮل ﻟـﺪي ﮐّﻞ ذي راي ﺻﺎﺋﺐ و ﺣـﺪس ﺛﺎﻗﺐ و ﺟﻠﺐ اﻟﻌـﺬاب اﻟﻮاﺻﺐ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻠﺤّﻖ ﻣﺠﺎﻧﺐ و‬‫ﺻّﺐ ﺳﻮط ﻋﻘـﺎب ﻫﺎﺋـﻞ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ﺣﺎﻗـﺪ ﺧﺎﺋﺐ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎي اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻤﻨﯽ وﺻﺎﺑّﯽ از‬‫ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه ﻣﺸـﻬﻮره و ﻣﺼّﻨﻔﺎت ﻣﻌﺘﺒﺮه ﻣﻌﺮوﻓﻪ اﺳﺖ و اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ ﺷﯿﻮخ ﺳّﻨﯿﻪ و اﺟّﻠﻪ و اﻓﺎﺧﻢ ذوي اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﻟّﺴﻨﯿﻪ ازﯾﻦ ﮐﺘﺎب در‬‫اﺳﻔﺎر دﯾﻨّﯿﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ ﻓﯽ اﻻﮐﺘﻔﺎء‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل وﻗﻊ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﻟﻌـّﺒ ﺎس ﻣﻔـﺎﺧﺮة ﻓﻔﺨﺮ ﻋﻠّﯽ اﻟﻌﺒﺎس ﺑﺴـﻘﺎﯾﮥ اﻟﺤﺎّج و ﻋﻤﺎرة اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام‬‫اﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻪ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﻠﺖ اﻻ اﺧﺒﺮك ﺑﻤﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﻫﺬا ﮐﻠّﻪ اﻟّﺬي ﻗﺮع ﺧﺮاﻃﯿﻤﮑﻢ ﺑﺎﻟّﺴﯿﻒ و ﻗﺎدﮐﻢ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم ﻓﻌّﺰ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌّﺒﺎس‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟّﻞ َأ َﺟَﻌﻠْﺘُْﻢ ِﺳﻘﺎَﯾَﮥ اﻟ ْﺤﺎِج‬‫و ﻋﻤـﺎرة اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﮐﻤﻦ اﻣﻦ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ و اﻟﯿﻮم اﻵـﺧﺮ و ﺟﺎﻫـﺪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠـّﯿ ﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ‬‫ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻓﯽ اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻟّﻤﺎ أراد رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ان ﯾﻐﺰو ﺗﺒﻮك دﻋﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺎﻣﺮه ان ﯾﺘﺨّﻠﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪418 :‬‬‫ﻓﻘـﺎل ﻻـ اﺗﺨّﻠﻒ ﺑﻌـﺪك ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻌﺰم ﻋﻠّﯽ ﻟﻤﺎ ﺗﺨّﻠﻔﺖ ﻗﺒﻞ ان اﺗﮑﻠﻢ ﻓﺒﮑﯿﺖ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﺒﮑﯿﮏ ﯾﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﮑﯿﻨﯽ ﺧﺼﺎل ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﺗﻘﻮل ﻗﺮﯾﺶ ﻏﺪا ﻣﺎ اﺳـﺮع ﻣﺎ ﺗﺨﻠّﻒ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﻤﻪ و ﺧﺬﻟﻪ و ﺗﺒﮑﯿﻨﯽ ﺧﺼـﻠﮥ اﺧﺮي ﮐﻨﺖ‬‫ارﯾﺪ ان اﺗﻌّﺮض ﻟﻠﺠﻬﺎد ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و‬‫ﻓﯽ اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻋﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻟّﻠﻬّﻢ اﺧﺬت ﻣّﻨﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺎرث ﯾﻮم ﺑﺪر و ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤّﻄﻠﺐ ﯾﻮم اﺣﺪ و ﻫﺬا ﻋﻠّﯽ ﻓﻼ ﺗﺬرﻧﯽ ﻓﺮدا و اﻧﺖ ﺧﯿﺮ اﻟﻮارﺛﯿﻦ‬‫و ﺷـﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺤﻔﻈﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻶل در ﺷـﺮح ﺷﻌﺮ ﻫﺬا اﻟّﺬي ﻗّﺮرة اﻻﺟّﻠﮥ و اﻟﻤﻘﺘﻀﯽ و‬‫ﻻزم اﻻدﻟّـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ذﻟﮏ ان اﺟّﻠـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻟّﻤﺎ ﺻـّﺮﺣﺖ ﻟﻬﻢ اﻻدﻟّﮥ ﺑﻬﺬه اﻟﺨﺼﻮﺻـّﯿﺎت ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻗﺮروا ذﻟﮏ و ﺣّﺮروه ﻣﺜﻞ‬‫اﻟﺴـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ذﺧﺎﺋﺮه و اﻟﺤّﺠـ ﮥ اﻟّﺰرﻧـﺪي اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺻﻮاﻋﻘﻪ و ﺟﻼل اﻟـّﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 194‬از ‪324‬‬‫اﻟّﺴﯿﻮﻃﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺜﻐﻮر اﻟﺒﺎﺳﻤﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺴّﯿﺪة ﻓﺎﻃﻤﮥ و إﺣﯿﺎء اﻟﻤﯿﺖ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟّﺴﻤﻄﯿﻦ و اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ و ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺮدات ﻋـﺪد ﮐﺜﯿﺮ و ﻟﻢ اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬـﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ از ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﯿﻦ آن اﺟّﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎاﻧﺪ و اﯾﺸﺎن ﺑﺴﺒﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ادﻟّﻪ ﺑﺨﺼﻮﺻﯿﺎت ﻣﺬﮐﻮره درﯾﻦ ﺷﺮح‬‫ﺑﺮاي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺗﻘﺮﯾﺮ و ﺗﺤﺮﯾﺮ آن ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻣﺮاد از اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب راﺑﻊﺳﺖ از ﮐﺘﺎب اﮐﺘﻔﺎ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﺑﺮاﻫﯿﻢ وّﺻﺎﺑﯽ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪419 :‬‬‫اﮐﺘﻔـﺎ ﻣﺸـﺘﻤﻠﺴﺖ ﺑﺮ ﮐﺘﺐ ارﺑﻌﻪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب راﺑﻊ ان ﻣﻮﺳﻮم ﺑﺎﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺒﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ از رﺟﻮع‬‫ﺑﺎﺻﻞ اﮐﺘﻔﺎ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺧﻮد ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻫﻢ در ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﺴﺒﺖ اﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺻـﺎﺑﯽ ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ ﻗـﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻣﻘﺎم آﺧﺮ اﺧﺮج ﺻﺎﺣﺐ اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮّﺻﺎﺑّﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻋﻄﯽ ﻋﻠّﯽ ﺧﻤﺴـﺎ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ اّﻣﺎ‬‫واﺣـﺪة ﻓﻬﻮ ﻣﮑﺎﻧﻪ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﺘﯽ ﯾﻔﺮغ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﺎب و اّﻣﺎ اﻟّﺜﺎﻧﯿـﮥ ﻓﻠﻮاء اﻟﺤﻤـﺪ ﺑﯿـﺪه آدم و وﻟـﺪه ﺗﺤﺘﻪ و اّﻣﺎ اﻟّﺜﺎﻟﺜـﮥ ﻓﻮاﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﻋﻘﺮ‬‫ﺣﻮﺿـﯽ ﯾﺴـﻘﯽ ﻣﻦ ﻋﺮف ﻣﻦ اّﻣﺘﯽ و ﻋﻘﺮ اﻟﺤﻮض آﺧﺮه و اﻣﺎ اﻟّﺮاﺑﻌﮥ ﻓﺴﺎﺗﺮ ﻋﻮرﺗﯽ و ﻣﺴﻠّﻤﯽ اﻟﯽ رﺑّﯽ و اّﻣﺎ اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ ﻓﻠﺴﺖ اﺧﺸﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ان ﯾﺮﺟﻊ زاﻧﯿﺎ ﺑﻌﺪ اﺣﺼﺎن و ﻻ ﮐﺎﻓﺮا ﺑﻌﺪ اﯾﻤﺎن‬‫و از ﺻﺪر ﮐﺘﺎب اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻣﺰﯾﺪ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮوّﯾﺎت آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻓﻘﺮ اﻟﻌﺒﯿﺪ‬‫اﻟﯽ رﺑّﻪ اﻟﻐﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮّﺻﺎﺑّﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﺰﯾﻞ اﺷـﺮف اﻻﻧﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻓﻀﻞ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و ازﮐﯽ اﻟّﺴﻼم رزﻗﻪ ﻟا ﱠﻠﻪ اﻟﻌﻔﻮ‬‫و اﻟﻐﻔﺮان ﺑﻤﺠّﺮد اﻟﻔﻀﻞ و اﻻﺣﺴﺎن اﻧّﻪ ﮐﺮﯾﻢ ﻣّﻨﺎن ﻟﻤﺎ ﺳﺄﻟﻨﯽ ﺑﻌﺾ اﺧﻮان اﻟـّﺼ ﻔﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟـّﺼ ﺪق و اﻟﻮﻓﺎ ﻣﻤﻦ اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ و اﻟﻮرع و‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﺨﻠﻖ و ﺑﺎﺗﺒﺎع اﻟﮑﺘﺎب و اﻟـّﺴ ﻨﮥ ﺣّﻘﻖ ﻟﻪ و ﺻـﻔﺎ و ﺑﺤّﺐ اﻟّﻨﺒّﯽ و آﻟﻪ ﻗـﺪ ﺷـﻐﻔﺎ ان اﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﻨﺒﻮّﯾﮥ و اﻻﺛﺎر اﻟّﺘﯽ‬‫ﻫﯽ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت اﻻﺛﺒﺎت ﻣﺮوّﯾﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪420 :‬‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺳـّﯿﻤﺎ اﻻرﺑﻌـﮥ اﻟﺨﻠﻔـﺎء ﺛﻢ ﻣﻦ ﺳﻮاﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ورد ﻓﯽ ﻓﻀـﻠﻬﻢ ﺧﺼﻮﺻـﺎ و ﻋﻤﻮﻣـﺎ و ﻓﻀـﻞ ﻣﺤّﺒﯿﻬﻢ و ذمّ‬‫ﻣﺒﻐﻀـﯿﻬﻢ ﻟﯿّﺘﻀﺢ ﺑﻪ ان ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ و اﻗﺘﻔﺎء آﺛﺎرﻫﻢ ﻣﻦ ازﮐﯽ اﻟﻘﺮب و اﻓﻀﻞ اﻻﻋﻤﺎل و اّن اﻟﻤﻘﺘﺪﯾﻦ ﺑﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺪي ﻣﻦ رﺑﻬﻢ و ﻣﺒﻐﻀـﯿﻬﻢ‬‫ﻓﯽ ﻏﻤﺮات اﻟـّﻀ ﻼل ﻓﯿﻈﻬﺮ اﻟﺤّﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎﻃـﻞ ﻓﯿـﺪﻣﻐﻪ ﻓـﺎذا ﻫﻮ زاﻫﻖ ﻓﯿﺤﺼـﻞ ﺑـﺬﻟﮏ ﻟﻘﻠﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺷـﻔﺎء و ﯾﮑﻮن اﻟﻔّﺠﺎر اﻟّـﺬﯾﻦ ﻫﻢ‬‫ﻟﻔﻀﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﺟﺎﺣﺪون و ﻣﻦ اﻟﺴـّﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﺣﺎﺋﺪون و ﻟﻨّﺺ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟّﺴّﻨﮥ ﻣﻌﺎﻧﺪون ﻫّﻤﺎ و ﺣﺰﻧﺎ و ﻏﯿﻈﺎ و اﺳﻔﺎ و ﯾﺤﺼﻞ ﻋﻨﺪﻫﻢ‬‫اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ اّن ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﺷـّﺪ اﻟﻌﺬاب اﻻﻟﯿﻢ ﻣﻘﺮوﻧﯿﻦ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﻼﺳﻞ و اﻻﻏﻼل ﻓﯽ اﺳﻮء ﺣﺎل ﻃﻌﺎﻣﻬﻢ اﻟّﺰﻗﻮم و ﺷـﺮاﺑﻬﻢ اﻟﺤﻤﯿﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟّﺪرك اﻻﺳﻔﻞ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎر ﺗﻠﺴﻌﻬﻢ اﻟﺤّﯿﺎت و اﻟﻌﻘﺎرب ﯾﻨﻮﺣﻮن ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﮐّﻞ ﺟﺎﻧﺐ ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ َﻓﻤﺎ ﻟَﻨﺎ ﻣِْﻦ ﺷﺎﻓِِﻌﯿَﻦ‬‫َو ﻻ َﺻِﺪﯾٍﻖ َﺣِﻤﯿٍﻢ‬‫اﺟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻻﻋﺘﺬار و اﻻﻋﺘﺮاف ﺑﺎﻟﻌﺠﺰ و اﻟﺘﻘﺼـﯿﺮ ﻣﺼـّﺮﺣﺎ ﺑﻌﺪم اﻻﻗﺘﺪار ان اﻧﺎل ﺷـﺮف ﻣﺎ ﻃﻠﺐ ﻣّﻨﯽ ﻟﻘّﻠﮥ اﻟﺒﻀﺎﻋﮥ و ﻗﺼﺮ اﻟﯿﺪ ﻓﯽ اﻟّﺼﻨﺎﻋﮥ و‬‫ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ذﻟﮏ اﻻ ﻣّﻤﺎ ﯾﺴّﻮﻓﻨﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻞ اﻻﻋﺘـﺬار ﻣّﻨﯽ ﻓﺎﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺮارا ﻓﺮاﯾﺖ ﺑﻌـﺪ اﻻﺳـﺘﺨﺎرة اّن اﺟﺎﺑﺘﻪ واﺟﺒﮥ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻻن ﯾﺪ ﻧﻌﻤﺘﻪ اﻟﻮﺳـﻄﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺸﺮح اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺪري ﻟﻤﺎ ﻃﻠﺐ ﻣّﻨﯽ ﻓﺎﺣﺒﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺳﺆاﻟﻪ ﻟﻤﺎ راﯾﺖ ﻣﻦ ﻋﺰﻣﻪ و اﻗﺒﺎﻟﻪ ﻣﺴﺘﻌﯿﻨﺎ ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﻤﻠﮏ‬‫اﻟﻘـﺪﯾﺮ اﻟـﺬي إذا ﺷﺎء ﺟﻌﻞ اﻟﺤﺰن ﺳـﻬﻼ ﻣﺴـﺘﻤﺪا ﻣﻦ اﺳـﻤﻪ اﻟﻌﻠﯿﻢ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﻧﻪ وﻟّﯽ ﮐﻞ ﻧﻌﻤـﮥ و داﻓﻊ ﮐّﻞ ﻧﻘﻤﮥ ﻓﻨﻌﻢ اﻟﻤﻮﻟﯽ و ﻧﻌﻢ اﻟّﻨﺼـﯿﺮ‬‫ﻓﺴﻬﻞ اﻟﱠﻠﻪ ذﻟﮏ ﺑﻤّﻨﻪ و ﻓﻀﻠﻪ ﻓﺠﻤﻌﺖ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﯽ ﺷﺮف ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ و ﻋﻈﯿﻢ ﻗﺪرﻫﻢ و ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ و ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ روي ﻣﻦ ﻓﻀﻠﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪421 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 195‬از ‪324‬‬‫و ﻟﺒﯿﺎن ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﯿﻢ ﻣﻔﺎﺧﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾـﺪة ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﺧﺘﺼﺎر و ﺣﺬف اﻟـّﺴ ﻨﺪ ﻟﯿﺴـﻬﻞ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎﻇﺮ ﺗﻨﺎوﻟﻪ و ﯾﻘﺒﻞ ﻋﻠﯽ اﻟّﻄﺎﻟﺐ‬‫ﻓﯿﻪ ﻣـﺎ ﯾﺤـﺎوﻟﻪ ﻋﺎزﯾـﺎ ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺨﺮج ﻣﻨﻪ ﻣﻨّﺒﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟّﻔﻪ ﺗﺨّﻠﺼﺎ ﻋﻦ ﻋﻬـﺪة اﻻرﺗﯿﺎب ﻓﯽ اﻟّﻨﻘﻞ و اﺗﺒﺎﻋﺎ ﻻوﻟﯽ اﻟّﺴﺎﺑﻘﮥ‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀﻞ راﻏﺒﺎ ﻓﯽ اﻟّﺜﻮاب ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮّﻫﺎب و ﺳّﻤﯿﺘﻪ اﻻﮐﺘﻔﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻻرﺑﻌﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﻋﻦ‬‫ﺑﻘّﯿﮥ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫‪ -32‬ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و دوم از وﺟﻮه اﺑﻄـﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨـﺎﻃﺐ رزﯾﻦ آﻧﮑﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي‬‫اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري ﻟا ﻤﻌﺮوف ﺑﺠﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤـّﺪث ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﺟﺎزه ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺨﺎﻃﺒﺴﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ارﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ از ﺧﻄﺒﻪ آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ را از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺟﻤﻊ ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﻟﯽ‬‫ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾـﺎ ﻓﯽ زﻫـﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟّﻨﺎﻗﺪ ﯾﺮّوج اﻟﺤّﻖ و ﯾﺰﻫﻖ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﺨﺎﻣﺪ ﺣﯿﺚ ﯾﺮوي اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ ﮐﻞ ﻣﺒﻄﻞ ﺟﺎﺣﺪ و‬‫ﯾﻘﺮح ﻗﻠﺐ ﮐﻞ ﻣـﺪﻏﻞ ﺣﺎﻗـﺪ و ﯾﻘـﺬي ﻋﯿﻦ ﮐﻞ ﮐﺎﺷـﺢ ﺣﺎﺳﺪ و ﯾﻮﺟﻊ ﻗﻠﺐ ﮐﻞ ﻣﺘﺤﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ و ﯾﮑﺴﺪ ﺳﻮق ﮐﻞ ﻣﻤﺎذق ﻟﻠﺤﺸﻮ اﻟّﺮّث‬‫ﺣﺎﺷﺪ و ﯾﺪّﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﺗﺰوﯾﻖ ﮐﻞ ﻣﻠّﻔﻖ ﻟﻠﻐّﺚ اﻟﮑﺎﺳﺪ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﺪث از ﻣﻬﺮه ﺣﺬاق و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳّﺒﺎق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪422 :‬‬‫و اﺟﻠّﻪ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ آﻓﺎق و در ﻣﺮﺟﻌﯿﺖ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻈﺎم اﻧﺎم ﯾﮑﺘﺎ و ﻃﺎق و ﺷـﯿﺦ اﺟﺎزه اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺟﻬﺎﺑﺬه ﺣﺎﺋﺰﯾﻦ ﺑﺮاﻋﺖ و اﻓﻼق ﺑﻮده و ﺑﺎﻓﺎدات و‬‫رواﯾـﺎت او اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻨّﻘـ ﺪﯾﻦ ﺟﺎﺑﺠﺎ در اﺳـﻔﺎر دﯾﻨّﯿﻪ ﺗﻤّﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻏﯿﺎث اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم اﻟـّﺪﯾﻦ ﻟا ﻤـﺪﻋﻮ‬‫ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ در ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺴـﯿﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻓﺮاد اﻟﺒﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﻣﯿﺮ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻘﺎه ﺳّﺪه ﺳﻨّﯿﻪاش ﻣﻼذ ﻃﻮاﺋﻒ اﮐﺎﺑﺮ و‬‫اﺷﺮاﻓﺴﺖ و ﻋﺘﺒﻪ ﻋﻠﯿﻪاش ﻣﺠﻤﻊ اﻋﺎﻇﻢ اوﻻد اﻣﺠﺎد ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻟﻮح ﺿﻤﯿﺮ ﻣﻨﯿﺮ ﻣﻬﺮ ﺗﻨﻮﯾﺮش ﻣﻄﺮح اﺷﻌﻪ اﻧﻮار اﺳﺮار ﮐﺘﺐ اﻟﻬﯽ و ﺻﺤﯿﻔﻪ‬‫ﺧﺎﻃﺮ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﺂﺛﺮش ﻣﻬﺒﻂ ﻟﻮاﻣﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﺧﺒﺎر ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎﻫﯽ ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ ﺳﯿﻨﻪاش ﺑﺠﻮاﻫﺮ زواﻫﺮ ﻋﻠﻮم ﻣﺸﺤﻮن و ﻋﻘﻮد درر ﮐﻠﻤﺎت‬‫در ﻣﺨﺰن ﺑﺎﻃﻦ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﻣﯿﺎﻣﻨﺶ ﻣﺨﺰون ﻧّﯿﺮ ﺷﻤﺎﺋﻞ ﻧﺒﻮي از ﻣﺸﺎرق ﺟﻤﺎل ﺧﺠﺴﺘﻪ ﯾﺎﻟﺶ ﻃﺎﻟﻊ و ﺷﻌﺸﻌﻪ آﺛﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺮﺗﻀﻮي از ﻣﻄﺎﻟﻊ‬‫ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻢ و ﮐﻤﺎﻟﺶ ﻻﻣﻊ راي ﻋﺎﻟﻢ آراﺋﺶ ﮐﺸﺎف اﺳـﺮار ﻣﻌﺎﻟﻢ ﺗﻨﺰﯾﻞ و ﻃﺒﻊ ﻣﺸﮑﻠﮕﺸﺎﯾﺶ ﺣّﻠﺎل ﻣﻌﻀﻼت ﻣﻮاﻗﻒ ﺗﺎوﯾﻞ زﺑﺎﻧﺶ‬‫ﻣﻈﻬﺮ اﺳـﺮار ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺿـﻤﯿﺮش ﻣﻈﻬﺮ اﻧﻮار ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﺟﻤـﺎل دﯾﻦ ﻣﺰّﯾﻦ ز اﻫﺘﻤـﺎﻣﺶ ﻋﻠﻮم ﺷـﺮع ﺣﺎﺻﻞ از ﮐﻼﻣﺶ ز ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺑﯿﺎﻧﺶ ﮔﺸـﺘﻪ‬‫روﺷﻦ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﻫﺮ ﻣﺸـﮑﻞ ز ﻫﺮ ﻓﻦ و آن ﺣﻀﺮت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋّﻢ ﺑﺰرﮔﻮارش اﻣﯿﺮ ﺳﯿﺪ اﺻﯿﻞ اﻟﺪﯾﻦ در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ آﻓﺎق ﮔﺸﺘﻪ و‬‫در ﺳﺎﺋﺮ اﻗﺴﺎم ﻋﻠﻮم دﯾﻨّﯿﻪ و اﻧﻮاع ﻓﻨﻮن ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ از ﻣﺤّﺪﺛﺎن ﺑﺎﺳـﺘﺤﻘﺎق در ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل در ﻣﺪرﺳﻪ ﺷﺮﯾﻔﻪ ﺳﻠﻄﺎﻧﯿﻪ در ﮔﻨﺒﺪي ﮐﻪ ﺣﺎﻻ‬‫ﻣﻘﺒﺮه ﺣﻀـﺮت ﺧﺎﻗﺎن ﻣﻨﺼﻮرﺳﺖ و در ﺧﺎﻧﻘﺎه اﺧﻼﺻـّﯿﻪ ﺑﺪرس و اﻓﺎده اﺷـﺘﻐﺎل داﺷـﺘﻨﺪ و در ﻫﺮ ﻫﻔﺘﻪ ﯾﮏ ﻧﻮﺑﺖ در ﻣﺴـﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ دار‬‫اﻟﺴﻠﻄﻨﮥ ﻫﺮاة ﺑﻘﻠﻢ ﻫﺪاﯾﺖ ازﻟﯽ رﻗﻢ ارﺷﺎد ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺑﺮ اﻟﻮاح ﺧﻮاﻃﺮ اﻋﺎﻇﻢ اﺷﺮاف و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﯽﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪423 :‬‬‫اّﻣـﺎ اﻟﺤـﺎل ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺣّﺐ ﻋﺰﻟﺖ و ﮔﻮﺷﻪﻧﺸـﯿﻨﯽ ﺑﺎﻣﺜـﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر اﻟﺘﻔـﺎت ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺗﻤـﺎﻣﯽ اوﻗـﺎت ﺧﺠﺴـﺘﻪ ﺳﺎﻋﺎت را ﻣﺘﻔﺮق ﻃﺎﻋﺎت و‬‫ﻋﺒﺎدات ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎّدﺧﺎر ﻣﺜﻮﺑﺎت اﺧﺮوي ﻣﺸـﻐﻮﻟﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺳـﻼﻃﯿﻦ اﻧﺎم و ﺣّﮑﺎم اﺳـﻼم ﺑﺎﻗﺪام ارادت و اﻋﺘﻘﺎد و ﻣﻼزﻣﺖ آن ﺣﻀﺮت‬‫را ﺑﺮ ذّﻣﻪ ﻫﻤﺖ واﺟﺐ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و در ﺗﺮﻓﯿﻪ ﺣﺎل و ﻓﺮاغ ﺑﺎل ﺧـّﺪام ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎﻣﺶ ﻃﺮﯾﻘﻪ اﺷـﻔﺎق ﻣﺒـﺬول ﻣﯽدارﻧـﺪ ﺑـﺪاﻧﭽﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 196‬از ‪324‬‬‫ﻣﺆﻟّﻔﺎت ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺻـﻔﺎت ﺣﻀـﺮت ﻧﻘﺎﺑﺖ ﻣﻨﻘﺒﺖ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟّﻨﺒﯽ و اﻵل و اﻻﺻﺤﺎب در اﻗﻄﺎر آﻓﺎق اﺷﺘﻬﺎر ﺗﻤﺎم دارد و‬‫ﺑﯽﺷـﺒﻬﻪ ﻋﻘﻞ ادراك ﻧﻈﯿﺮ آن ﮐﺘﺎب اﻓﺎدت ﻣﺂب را در آﯾﯿﻨﻪ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل ﻣﯽﺷـﻤﺎرد و دﻟـﺪار ﺷﺪ اﻣﺠﺪ آن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻧﺴـﯿﻢ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﯿﺮﮐﺸﺎه ﻣﺸﻬﻮر ﺷﺪهاﻧﺪ اﯾﻀﺎ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﺳّﯿﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﮕﺎﻧﻪ زﻣﺎﻧﻪاﻧﺪ و ﺑﻤﻮﺟﺐ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺣﻀﺮت واﻗﻒ اﻧﺎر‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ در ﻣﻘﺒﺮه ﻣﻨّﻮره ﻣﺬﮐﻮره ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮده ﺑﻠﻮازم درس و اﻓﺎده ﻗﯿﺎم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و زﻣﺮه از ﻃﻠﺒﻪ ﻣﻼزﻣﺖ آن‬‫درس ﻧﻤﻮده از ﻧﺘﺎﺋﺞ ﻃﺒﻊ ﻧﻘﺎد آن ﺣﻀـﺮت ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ و ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟّﺬي اﻟّﻔﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻔّﻬﺎﻣﮥ ﻣﻈﻬﺮ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﻣﻮﺿﺢ اﻟّﺪﻗﺎﺋﻖ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟّﺘﻘﯽ اﻟّﻨﻘﯽ وﻟﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي اﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ و اﻧﻔﻊ ﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻻﺳـﺮار اﻟﻤﺼﻄﻔﻮّﯾﮥ و ﻟّﻠﻪ در ﻣﻦ ﻗﺎل ﻣﻦ ارﺑﺎب اﻟﺤﺎل ﻟﺌﻦ‬‫ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﺸـﮑﻮة ﯾﻮﺿـﺢ ﻣﺼـﺒﺎح ﻓـﺬﻟﮏ ﻣﺸـﮑﺎة و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻻﻧﻮار ﻣﺎ ﺷﺎع ﻧﻘﻌﻬﺎ ﻟﻬـﺬا ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﻌﻠﻮم ﺗﺮاﺟﯿـﺢ ﻓﻔﯿﻪ‬‫اﺻﻮل اﻟّﺪﯾﻦ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﻬﺪي ﺣﻮاﺋﺞ اﻫﻞ اﻟّﺼﺪق ﻣﻨﻪ ﻣﻨﺎﺟﯿﺢ ﺗﻌﻠّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪424 :‬‬‫اﻟﺨـﺎﻃﺮ اﻟﻔـﺎﺗﺮ ﺑﻘﺮاءﺗﻪ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﻟﻔﻈﻪ و رواﯾﺘﻪ و اﻻﻫﺘﻤـﺎم ﺑﺒﻌﺾ ﻣﻌـﺎﻧﯿﻪ و دراﯾﺘﻪ رﺟـﺎء ان اﮐﻮن ﻋﺎﻣﻼـ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻓﯽ ﻟا ـّﺪﻧﯿﺎ و‬‫داﺧﻼـ ﻓﯽ زﻣﺮة اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻟﻌـﺎﻣﻠﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﻘﺮأت ﻫـﺬا اﻟﮑﺘـﺎب اﻟﻤﻌﻈﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺸﺎﯾـﺦ اﻟﺤﺮم اﻟﻤﺤﺘﺮم ﻧﻔﻌﻨـﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﻢ و ﺑﺒﺮﮐﺎت ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺮﯾﺪ ﻋﺼﺮه و وﺣﯿﺪ دﻫﺮه ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺸﯿﺦ ﻋﻄﯿﮥ اﻟﺴﻠﻤﯽ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم و ﻣﺮﺷﺪ اﻻﻧﺎم ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﮑﺮي و‬‫ﻣﻨﻬﻢ زﺑـﺪة اﻟﻔﻀـﻼء و ﻋﻤﺪة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ زﮐﺮّﯾﺎ ﺗﻠﻤﯿﺬ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸـﯿﺮواﻧﯽ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب ﻗﻄﺐ اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ و‬‫ﻏﻮث اﻟﺴﺎﻟﮑﯿﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺴ ﻤﺮﻗﻨﺪي اﺣﺪ اﺗﺒﺎع ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻬﺎء اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي رّوح اﻟﱠﻠﻪ روﺣﻬﻤﺎ و رزﻗﻨﺎ ﻓﺘﻮﺣﻬﻤﺎ و ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫اﻟﻌﺎﻣـﻞ و اﻟﻔﺎﺿـﻞ اﻟﮑﺎﻣـﻞ اﻟﻌـﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻮﻟﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤّﺘﻘﯽ اﻓﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻗـﺪره اﻟﻌﻠﯽ ﻟﮑﻦ ﻟﮑﻮن ﻫﺆﻻء اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻏﯿﺮ‬‫ﺣّﻔﺎظ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﯾﺪﯾﻬﻢ اﺻﻞ ﺻـﺤﯿﺢ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻌﺒﺪ اﻟـّﻀ ﻌﯿﻒ و اﻟّﺸـ ﺮاح ﻣﺎ اﻋﺘﻨﻮا اﻟّﺎ ﺑﻀﺒﻂ ﺑﻌﺾ اﻟﮑﻠﻤﺎت و‬‫ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺒﻘّﯿﮥ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻮاﺿـﺤﺎت ﻣﺎ اﻃﻤﺄن ﻗﻠﺒﯽ و ﻻ اﻧﺸـﺮح ﺻﺪري اﻟّﺎ ﺑﺎن ﺟﻤﻌﺖ اﻟّﻨﺴﺦ اﻟﻤﺼـّﺤﺤﮥ اﻟﻤﻘﺮّوة اﻟﻤﺴـﻤﻮﻋﮥ اﻟﻤﺼـّﺮﺣﮥ‬‫اﻟﺘﯽ ﺗﺼـﻠﺢ ﻟﻼﻋﺘﻤﺎد و ﺗﺼﺢ ﻋﻨﺪ اﻻﺧﺘﻼف ﻟﻼﺳـﺘﻨﺎد ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻧﺴـﺨﮥ ﻫﯽ اﺻﻞ اﻟﺴـﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺴـّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ و ﻧﺠﻠﻪ اﻟـّﺴ ﻌﯿﺪ‬‫ﻣﯿﺮﮐﺸﺎه اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤـّﺪث از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻨﺴﺖ و اﻓﻀﻞ و ارﺟـﺢ و‬‫اوﺛﻘﺴﺖ از ﺟﻤﻌﯽ از اﺋّﻤﻪ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻄّﯿﻪ ﺳﻠﻤﯽ ﮐﻪ او را ﺑﻔﺮﯾﺪ ﻋﺼﺮ و وﺣﯿﺪ دﻫﺮ ﺳﺘﻮده و ﺳﯿﺪ زﮐﺮﯾﺎ ﮐﻪ او را‬‫ﺑﺰﺑﺪة اﻟﻔﻀﻼء و ﻋﻤﺪة اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪425 :‬‬‫وﺻﻒ ﮐﺮده ﺷـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣّﺘﻘﯽ ﮐﻪ او را ﺑﻌـﺎﻟﻢ ﻋﺎﻣـﻞ و ﻓﺎﺿـﻞ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻮﻟﯽ ﻣﻠّﻘﺐ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﯾﺴـﯿﺮه از ﻋﺒﺎرت‬‫ﺳﺎﺑﻘﻪ در اّول ﻣﺮﻗﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻧّﯽ ﻗﺮأت اﯾﻀﺎ ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺒﻊ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺸﯿﺮازي اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﻤﯿﺮ ﮐﻼن‬‫و ﻫﻮ ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ زﺑـﺪة اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ و ﻋﻤـﺪة اﻟﻤـﺪﻗّﻘﯿﻦ ﻣﯿﺮﮐﺸﺎه و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ واﻟﺪه اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﻟّﺴـ ﻨﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤّﺪث ﺻﺎﺣﺐ روﺿـﮥ‬‫اﻻﺣﺒﺎب و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻋّﻤﻪ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي روي اﻧّﻪ ادرك ﻣﻦ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﺣـﺪا و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺠﺰري و اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻣﺠـﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﻔﯿﺮوزآﺑﺎدي و اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻟـّﺴ ﯿﺪ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻧﻮر اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﺠـﺎﻣﯽ ﻗـّﺪس ﺳـّﺮه اﻟـّﺴ ﺎﻣﯽ و ﻏﯿﺮه ﺗﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋـﮥ ﻗـﺎل اروي ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺸـﮑﻮة ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺠﺮﻫﯽ و ﻫﻮ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﺧﻮاﺟﻪ اﻣﺎم اﻟﻤﻠّﮥ و اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺒﺎرك ﺷﺎه اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ و ﻫﻮ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻤﺆﻟﻒ و ﻫﺬا اﻻﺳـﻨﺎد ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻨﻪ ﻟﻼﻋﺘﻤﺎد و ﻧﯿﺰ در ﻣﺮﻗﺎة در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﺗﺪﺧﻠﻮن اﻟﺠّﻨﮥ ﺣّﺘﯽ ﺗﻮﻣﻨﻮا و ﻻ ﺗﻮﻣﻨﻮا ﺣّﺘﯽ ﺗﺤﺎﺑّﻮا‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﻧﺴـﺦ اﻟﻤﺸـﮑﻮة اﻟﻤﺼـّﺤﺤﮥ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪة اﻟﻤﻘﺮّوة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ اﻟﮑﺒﺎر ﮐﺎﻟﺠﺰري و اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟّﺪﯾﻦ و ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤﺪث و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 197‬از ‪324‬‬‫ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟّﻨﺴﺦ اﻟﺤﺎﺿـﺮة ﻓﮑﻠّﻬﺎ ﺑﺤﺬف اﻟﻨﻮن و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺸﻨﻮاﻧﯽ در درر ﺳﻨّﯿﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺸﻨﻮاﻧﯿﮥ ﮐﻪ در‬‫اّول آن ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﯿﻘﻮل ﻓﻘﯿﺮ رﺣﻤـﮥ رﺑّﻪ و اﺳـﯿﺮ و ﺻـﻤﮥ ذﻧﺒﻪ اﻟﻤﺮﺗﺠﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﺨﯿﺮات ﻧﯿﻞ اﻻﻣﺎﻧﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟّﺸﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﺸﻨﻮاﻧﯽ ﺧﺎدم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪426 :‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻘﺮ ﺑﺎﻟﺠﺎﻣﻊ اﻻزﻫﺮ و اﻟﺤﺮم اﻟﻤﺼـﺮي اﻻﻧﻮر زاد اﻟﱠﻠﻪ اﻫﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻ و وﻗﺎرا و ﻋّﺰا و ﺷـﺮﻓﺎ و ﻓﺨﺎرا ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻌﻠﻮم اﺷﺮف ﻣﺎ ﯾﻌﺘﻨﯽ‬‫ﺑﺘﺤﺼـﯿﻠﻬﺎ و اﻫﻢ ﻏﺮض ﻣﻘﺼﻮد ﺗﺸـّﺪ اﻟّﺮﺣﺎل ﻻﺟﻠﻬﺎ و ﻻ ﯾﺘﻢ ﻟﻘﺎﺻـﺪﻫﺎ اﻟﻐﺮض و اﻟﺘﺄﯾﯿـﺪ اﻻ ﺑﺘﺤﺼـﯿﻞ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻃﺮق اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻓﺎذا اﻫﺘﺪي‬‫ﻟﺬﻟﮏ ﺷﻤﺮ ﻋﻦ ﺳﺎﻋﺪ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻗﻮي ﻋﻠﯽ ﻃﻠﺐ ﻣﺎ اﺗّﺼﻞ ﺑﻪ اﻻﺳﻨﺎد ﺳّﯿﻤﺎ إذا ﮐﺎن اﻟّﺴﻨﺪ ﻋﺎﻟﯿﺎ و ﻋﻦ اﻟﻘﻄﻊ و اﻟﻔﺼﻞ ﺧﺎﻟﯿﺎ إذ ﻋﻠﻮ اﻟّﺴﻨﺪ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺮّﺟﺤـﺎت ﻟﻤـﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮب ﺑﺎﻓﻀـﻞ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗـﺎت و ﻗـﺪ ﺳـﻨﺢ ﻟﻠﺨـﺎﻃﺮ اﻟﻌﺎﻃـﻞ و اﻟﻔﮑﺮ اﻟّـﺬي ﻋﻦ ﺻﻮب اﻟّﺼﻮاب ﺧﺎﺋﻞ اﻻ ﺑﺘﻮﻓﯿﻖ‬‫اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻌﺎدل ﻓﻬﻮ اﻟﻬﺎدي اﻟﯽ ﮐّﻞ ﺧﯿﺮ ﮐﺎﻣﻞ ان اذﮐﺮ ﻓﯽ رﺳﺎﻟـﮥ ﻣﺎ اﺧـﺬﺗﻪ دراﯾـﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ و ﻣﺎ اﺟﺰت ﺑﻪ ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻻﻓﺎﺿـﻞ‬‫اﻟﻤﻌﺘﺒﺮﯾﻦ و ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎس ﺑﻌﺾ اﻟﺘﻼﻣﺬة اﻟﻨﺠﺒﺎء و اﻟﺠﻬﺎﺑﺬة اﻻدﺑﺎء و ﺳّﻤﯿﺘﻬﺎ اﻟﺪرر اﻟّﺴﻨﯿﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺸﻨﻮاﻧﯿﮥ در ﺳﻨﺪ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺸـﮑﺎة ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻗﺎل اﻟﻤّﻠﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺳـﻤﻌﺖ ﻃﺮﻓﺎ ﻣﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺻﻔﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻓﯽ آﺧﺮ ذي اﻟﻘﻌﺪة‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 71‬ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﻨّﻮرة زﯾﺪت ﺷـﺮﻓﺎ و اﺟﺎزﻧﯽ ﺑﺴﺎﺋﺮه ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﺴﯽ اﻟﺸﻨﺎوي‬‫اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻏﻀـﻨﻔﺮ ﺑﻦ اﻟّﺴﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤﺪﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ ﻟا ﻬﺎﺷﻤﯽ‬‫اﻟﻤّﮑﯽ ﻓﺎﻻّول ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺮم اﻟﻤّﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﻘﺮن اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻤﯿﺮ ﮐﻼن ﺑﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺧﻮاﺟﻪ ﺳـﻤﺎﻋﺎ ﻣﻦ ﻟﻔﻈﻪ ﻋﻦ ﻧﺴﯿﻢ‬‫اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﯿﺮﮐﺸﺎه ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻦ واﻟﺪه اﻟﻤﺤﺪث اﻟّﺴّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪427 :‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ اﻟﺴّﯿﺪ اﺻﯿﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠّﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﺸﯿﺮازي ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﺒﺎرع اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﺷـﺮف اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺮﻫﯽ اﻟﺼﺪﯾﻘﯽ اﻟﺦ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در رﺳﺎﻟﻪ اﺻﻮل ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﺣﻀـﺮت ﺷـﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ از ﺷـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و اﯾﺸﺎن از ﺷـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻗﺸﺎﺷـﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻘﺪوس ﺷﻨﺎوي و اﯾﺸﺎن از ﺳﯿﺪ ﻏﻀﻨﻔﺮ ﺑﻦ ﺳّﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﻬﺮواﻧﯽ و اﯾﺸﺎن از ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻌﺮوف ﺑﻤﯿﺮ ﮐﻼن ﮐﻪ در وﻗﺖ ﺧﻮد ﺷﯿﺦ‬‫ﻣﮑﻪ ﺑﻮدﻧﺪ و اﯾﺸﺎن از ﺳـﯿﺪ ﻧﺴـﯿﻢ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﯿﺮﮐﺸﺎه و اﯾﺸﺎن از واﻟﺪ ﺑﺰرﮔﻮار ﺧﻮد ﺳّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳّﯿﺪ ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﻀﻞ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﯾﺸﺎن از ﻋّﻢ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺪار ﺧﻮد ﺳـﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻠّﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺮازي اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ و اﯾﺸﺎن از ﻣﺴﻨﺪ وﻗﺖ و ﻣﺤﺪث ﻋﺼﺮ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺮﻫﯽ اﻟﺼّﺪﯾﻘﯽ و اﯾﺸﺎن از‬‫ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﺼـﺮ اﻣﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺒﺎرﮐﺸﺎه ﺳﺎوﺟﯽ ﺻـﺪﯾﻘﯽ و اﯾﺸﺎن از ﻣﺆﻟّﻒ اﻟﮑﺘﺎب وﻟﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟّﺘﺒﺮﯾﺰي و‬‫ﺷﯿـﺦ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺑﺎرﺗﻀﺎء اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺼـﻔﻮي اﻟﺠﻮﻓﺎﻣﻮي در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺪارج اﻻﺳـﻨﺎد ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻟﻠﺨﻄﯿﺐ ﻟا ّﺘﺒﺮﯾﺰي‬‫ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻟا ﻤـﺬﮐﻮر ﺑﺴـﻨﺪه اﻟﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﻦ ﺳـﺎﻟﻢ اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑـﻮراﻧﯽ ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻘﺸﺎﺷـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﺣﻤـﺪ اﻟّﺸـ ﻨﺎوي ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ اﻟﻤّﮑﯽ و اﻟـّﺴ ﯿﺪ ﻏﻀـﻨﻔﺮ ﺑﻦ اﻟـّﺴ ﯿﺪ‬‫ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ اﻣﺎ اﻻول ﻓﯿﺮوي ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺮﺣﺎل ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪428 :‬‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻓﻬـﺪ ﻋﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﺮﻋﯽ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻻﯾﺠﯽ ﻋﻦ اﻻﺳـﺘﺎد اﻟﻤﺤّﻘﻖ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟّﺼّﺪﯾﻘﯽ ﻋﻦ اﻟﺪّواﻧﯽ ﻋﻦ واﻟﺪه‬‫ﻋﻦ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺒﺎرع اﻟﺴـّﯿﺪ ﺷـﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺮﻫﯽ و اّﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﯿﺮوي ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ اﻟﺤﺮم ﻣﺤّﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻤﺸﻬﻮر‬‫ﺑﻤﯿﺮ ﮐﻼن ﺑﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺴـﯿﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﯿﺮﮐﺸﺎه ﻋﻦ واﻟـﺪه اﻟﻤﺤّﺪث اﻟـّﺴ ّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 198‬از ‪324‬‬‫اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ ﻋّﻤﻪ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﺻـﯿﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺤّﺪث ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﺠﺮﻫﯽ ﻗﺎل ﻟا ﺠﺮﻫﯽ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﻪ اﻟﻌﻼﻣـﮥ اﻣﺎم اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺒﺎرﮐﺸﺎه اﻟـّﺼ ّﺪﯾﻘﯽ اﻟّﺴﺎوﺟﯽ ﻋﻦ ﻣﺆﻟﻔﻪ اﻻﻣﺎم وﻟﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟا ﺘﺒﺮﯾﺰي‬‫اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻓﯽ اوﺳﻂ اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ اﻟﻬﺠﺮﯾﮥ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻻﻣﯿﺮ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤّﺪث ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ اﻧّﻪ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼـّﻨﻔﺎت و ﻣﻘﺘﺪي زﻣﺎﻧﻪ ﺳـﮑﻦ‬‫ﻣﺼـﺮ ﺛّﻢ ﺟﺎء ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟّﻨﺎﺣﯿـﮥ ﯾﻮﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﺎ ورد ﻓﯽ ﻓﻀـﻠﻪ ﻓﺎﺟﺎب اﻣﺎ ﯾﺮﺿـﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان‬‫ﯾﺨﺮج ﻋّﻨﯽ راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺣّﻄﻪ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻟّﺼﺤﺎح اﻟّﺴّﺘﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺘﺎب روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب‬‫اﻟـّﺴ ّﯿﺪ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤّﺪث اﺣﺴﻦ اﻟـّﺴ ﯿﺮ ﻟﮑﻦ ان ﺗﯿّﺴﺮت ﻧﺴﺨﮥ ﺻﺤﯿﺤﮥ ﻣﻨﻪ ﺧﺎﻟﯿﮥ ﻋﻦ اﻻﻟﺤﺎق و اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ و ﻣﺪارج اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫اﻟﺪﻫﻠﻮي و اﻟّﺴﯿﺮة اﻟّﺸﺎﻣّﯿﮥ و اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧّﯿﮥ ﻣﻦ ﻣﺒﺴﻮﻃﺎت اﻟّﺴﯿﺮ‬‫‪ -33‬أﺣﻤﺪ ﺑﺎ ﮐﺜﯿﺮ‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺳﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪429 :‬‬‫از وﺟﻮه اﺑﻄـﺎل رّد و اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﺒﺎر آﻧﮑﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﻋّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﯽ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺣﻤـﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﺒـﺪر اﻟﻤﻨﯿﺮ و اﻟﺒﺤﺮ اﻟﻐﺰﯾﺮ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟّﻨﺤﺮﯾﺮ و اﻟﺤﺎزم اﻟّﺸـ ﻬﯿﺮ و اﻟﺠﻬﺒـﺬ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﻤﺰري ﻓﻮاﺋﺪه ﻋﻠﯽ اﻟﺮوض اﻟّﻨﻀـﯿﺮ و‬‫اﻟّﺴـ ﺤﺎب اﻟﻤﻄﯿﺮ و اﻟـّﺪّر اﻟﻨﺜﯿﺮ ﻗـﺪ روي اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﻄﯿﺤـﺎ ﺧـﺬع ﮐﻞ ﻣﺮﯾﺐ ﻏﺰﯾﺮ ﻣﻨّﮑﺴﺎ راس ﮐﻞ ﻣﺠﺎدل ﻣﺘﺤﺎﻣﻞ‬‫ﻟﻠﻔﺘﻨﮥ ﻣﺜﯿﺮ و ﻣﺨﺠﻼ ﮐﻞ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻟﻮﺳﺎوس اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻨﺠﺪي ﻣﺪﯾﺮ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺻﺪر ﮐﺘﺎب وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﺖ و‬‫ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤّﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﻣﻘﺒﻮﻟّﯿﺖ و ﻣﻌﺮوﻓّﯿﺖ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ان ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ و ﺑﺎﻫﺮ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و‬‫ﻗـﺪ اﮐﺜﺮت ﻟا ﻌﻠﻤـﺎء ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺸـﺄن و ﺟﻤﻌﺖ ﻣﻦ ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻔﮥ ﻣﺎ ﯾﺠّﻤﻞ ﺑﻪ ﺟﯿـﺪ اﻟّﺰﻣﺎن و ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﺟﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻟّﺘﺎﻟﯿﻒ و اﻧﻔﻊ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺸـ ﺮﻓﯿﻦ ﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ ﻋﻠّﯽ اﻟـّﺴ ﻤﻬﻮدي ﺗﻐّﻤﺪه‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻓﻤﻦ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ اﻟّﺬي ﯾﺤﻖ ﻟﻪ ان ﯾﮑﺘﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪430 :‬‬‫ﺑﻤـﺎء اﻟﻌﯿﻦ ﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ اﻟﺤﺠﺎز اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻣﺤّﻘﻖ دﻫﺮه ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺼـﺮه اﻟﻤﺤّﺐ اﻟﻄﺒﺮّي ﻻ زال اﻟّﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ذﮐﺮه و ﻗـّﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـّﺮه و ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺘﺠﻼ ارﺗﻘﺎء اﻟﻐﺮف ﺑﺤّﺐ اﻗﺮﺑﺎء اﻟّﺮﺳﻮل ذوي اﻟﺸﺮف ﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺼﺮه اﻟّﺴﺨﺎوي ﻧّﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺿﺮﯾﺤﻪ و اﺣّﻞ ﻓﯽ ﻏﺮف اﻟﺠﻨﺎن روﺣﻪ و ﮐﺘﺎب‬‫ﺣﺴﻦ اﻟـّﺴ ﺮﯾﺮة ﻓﯽ ﺣﺴﻦ اﻟّﺴﯿﺮة ﻟﺼﺎﺣﺒﻨﺎ و ﻋﻤﺪﺗﻨﺎ ﺳﯿﺒﻮﯾﻪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻣﻔﺮد وﻗﺘﻪ و اواﻧﻪ ﻣﺤّﻘﻖ اﻟﻌﺼﺮ ﻧﺎدرة اﻟّﺪﻫﺮ ﺧﻼﺻﮥ ذوي اﻟﻔﺨﺮ اﻟﻐﻨﯽ‬‫ﻋﻦ اﻻﻃﻨـﺎب ﺑﺘﻌـﺪاد اﻻﻟﻘـﺎب و اﻟـّﺼ ﻔﺎت ﺑﻤﺎ ﺧّﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﻌﻮت اﻟﮑﻤﺎل و ﺟﺰﯾﻞ اﻟﻬﺒﺎت ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﻄﺒﺮي اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻻﻣﺎم ﺑﺎﻟﻤﺴﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻻ زاﻟﺖ اﻟﻤﺸﮑﻼت ﺗﻨﺠﻠﯽ ﺑﻮﺟﻮده و ﻻ ﺑﺮح ﺟﯿﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﯾﺘﺤﻠﯽ ﺑﺠﻮاﻫﺮ ﻋﻘﻮده‬‫ﻓﺮاﯾﺖ ان اﺟﻤﻊ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻔﯽ ﻫـﺬا ﻣﻦ درر اﻟﻔﻮاﺋـﺪ اﻟﻤﺜﻤﻨﻪ و ﻏﺮر اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ و اﻟﺤﺴـﻨﮥ ﻣﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻌﺘﺮة اﻟّﻨﺒﻮّﯾﮥ و اﻟﺒﻀـﻌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 199‬از ‪324‬‬‫اﻟﻔﺎﻃﻤـّﯿ ﮥ و اذﮐﺮه ﺑﻠﻔﻆ اﻻﺟﻤﺎل ﺛّﻢ ﻣﺎ ورد ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﮑﺴﺎء اﻻرﺑﻌﮥ ﻧﺨﺒﮥ اﻵل و اﺻـّﺮح ﻓﯿﻪ ﺑﺄﺳـﻤﺎﺋﻬﻢ ﺛﻢ ﻣﺎ ورد ﻟﮑﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﺑﺼـﺮﯾﺢ اﺳﻤﻪ اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﻓﺠﻤﻌﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻫﺬا زﺑﺪة ﻣﺎ دّوﻧﻮه و ﻋﻤﺪة ﻣﺎ ﺻّﺤﺤﻮه ﻣﻦ ذﻟﮏ و اﺗﻘﻨﻮه و ﻣﺎ رﻗﻤﻮه ﻓﯽ ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﻬﻢ و ﻗﻨﻮه ﻓﯿﻪ‬‫ﻣﻘﺘﺼـﺮا ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻮّدي اﻟﻤﻄﻠﻮب و ﯾﻮﺻﻞ إﻟﯿﻪ ﺑﺎﺣﺴﻦ ﻧﻤﻂ و اﺳـﻠﻮب ﺳﺎﻟﮑﺎ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﺴﺪاد و ﻣﻘﺘﺼﺮا ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻤﺮاد‬‫ﺗﺎرﮐﺎ ﻟﻠﺘﻄﻮﯾﻞ اﻟﻤﻤﻞ ﺳﺎﻟﻤﺎ ﻣﻦ ﻧﻘﺺ اﻻﺧﺘﺼﺎر اﻟﻤﺨّﻞ ﻓﺠﺎء ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﺣﺴﻦ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن و اﺗﻘﻦ ﻣﺼّﻨﻒ ﺳﻠﮏ ﻓﯿﻪ‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻻﺗﻘﺎن ﺟﻤﻊ ﻣﻊ ﺳﻬﻮﻟﻪ ﺗﻨﺎوﻟﻪ اﻟﺒﺪﯾﻊ ﺣﺴﻦ اﻟﺒﯿﺎن و ﺣﻮي ﻣﻊ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﺴﺎﺋﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪431 :‬‬‫و ﺗﻨﺎﺳﻖ رﺳﺎﺋﻠﻪ ﻋﺬوﺑـﮥ اﻟﻤﻮرد ﻟﻠّﻈﻤﺂن و ﺗﺘﺒﻌﺖ ﻓﯿﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺎ ﺻّﺢ ﻧﻘﻠﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﯾﻌﻤﻞ ﺑﻤﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و ﯾﺤﺘّﺞ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺪﯾﻢ و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺗﺮﮐﺖ ﻣﺎ اﺷـﺘﺪ ﺿـﻌﻔﻪ ﻣﻨﻬﺎ و ﻟﻢ ﻧﺠـﺪ ﻟﻪ ﺷﺎﻫـﺪا ﯾﻘﻮﯾﻪ و ﺟﺎﻧﺒﺖ ﻋﻤﺎ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﺳـﻨﺪه و ﻗﺪ ﻋّﺪه اﻟﺤّﻔﺎظ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺿﻮع اﻟّﺬي‬‫ﯾﺠﺐ ان ﻧﺘﻘﯿﻪ و اﺗﯿﺖ ﺑﺎﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟّﺘﻮارﯾـﺦ ﻋﻨـﺪ ﻧﻘﻞ اﻟﻘﺼـﺺ و اﻻﺧﺒﺎر و رﺑّﻤﺎ دﻋﺖ اﻟﺤﺎﺟـﮥ اﻟﯽ اﻻﺷﺎرة ﻟﺒﻌﺾ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ روﻣﺎ‬‫ﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻﺧﺘﺼﺎر و اﮐﺘﻔﯿﺖ ﺑﺎﻟﺤﻮاﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺆﻟّﻔﮥ ﻟﺬﻟﮏ اﻟﻔّﻦ ﻓﺎﻧّﻬﺎ ﺗﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻟّﺘﻄﻮﯾﻞ ﺑﺬﮐﺮه ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻟﻘﺼﺪ اﻻﯾﺠﺎز ﻣﻬﻤﺎ اﻣﮑﻦ‬‫ﻓﺪوﻧﮏ ﻣﺆﻟﻔﺎ ﯾﺠﺐ رﻗﻢ ﺳـﻄﻮره ﺑﺨﺎﻟﺺ اﻻﺑﺮﯾﺰ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎ ﯾﺘﻌﯿﻦ ان ﯾﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎﻟﺘﮑﺮﯾﻢ و اﻟﺘﻌﺰﯾﺰ و ﯾﺤّﻖ ﻟﻪ ان ﯾﺠّﺮ ذﯾﻞ ﻓﺨﺮه ﻋﻠﯽ ﻓﺮق ﮐﻞ‬‫ﻣﺆﻟّﻒ ﺳﻮاه و ﯾﺴـﻤﻮ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﻣﺼّﻨﻒ ﺑﻤﺎ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ و ﺣﻮاه إذ ﻫﻮ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﺑﺠﻮاﻫﺮ ﻧﻌﻮت اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻗﺪ ﺷﺤﻨﺖ و ﻓﯽ ﺑﺤﺎر ﻓﻀﺎﺋﻠﻬﻢ اﻟﺠّﻤﮥ‬‫ﻋﺎﻣﺖ و ﻋﻠﯽ ﺟﻮدي ﺷﻤﺎﺋﻠﻬﻢ اﺳﺘﻮت و اﺳﺘﻮﻃﻨﺖ ﯾﻀﻮع ﻣﻦ ارﺟﺎﺋﻬﺎ ﻧﺸﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻬﻢ اﻟﻌﺎﻃﺮ و ﯾﻠﻮح ﻓﯽ ﺷﻤﺎﺋﻠﻬﺎ ﺑﺪر ﮐﻮاﮐﺒﻬﻢ اﻟﺰاﻫﺮ ﺗﺘﺒﻌﺖ‬‫ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺎ ﯾﺸـﺮح ﺻﺪور اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺗﻘّﺮ ﺑﻪ ﻋﯿﻮن اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ و ﯾﻀﯿﻖ ﺑﺴﺒﺒﻪ ذرع اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻣّﻤﺎ ﺗﻔّﺮق ﻓﯽ ﺳﻮاه ﻣﻦ ﻧﺼﻮص اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫و ﻣﺆﻟّﻔﺎت اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻘﺪﻣﺎء ﺛﻢ ﻟﻤﺎ ﮐﻤﻞ ﺣﺴـﻨﻪ اﻟﺒﻬﯽ و ﺗﻬﺬﯾﺒﻪ و ﺗﻢ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺗﻔﺼـﯿﻠﻪ و ﺗﺒﻮﯾﺒﻪ ﺳـّﻤﯿﺘﻪ وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﻋّﺪ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻵل ﻟﮑﯽ ﯾﻄﺎﺑﻖ اﺳـﻤﻪ ﻣﺴـﻤﺎه و ﯾﻮاﻓﻖ رﺳـﻤﻪ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟﺬي ﻧﻮﯾﻨﺎه و اﻟﻤﺒﻨﯽ اﻟﺬي ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﯿﻨﺎه ﻻﻧّﯽ اﻟّﻔﺘﻪ راﺟﯿﺎ ﺑﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﮥ ﻣﻦ ورﻃﺎت ﯾﻮم‬‫ا ﻟ ﻘﯿ ﺎ م‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪432 :‬‬‫و اﻟﺨﻼص ﻣﻦ اﻟﻨﺪاﻣﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻘﺎم ﻣﺆّﻣﻼ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ان اﺣﺮز ﺑﺒﺮﮐﺘﻪ ﺳﺎﺋﺮ اﻵﻣﺎل و أﻓﻮز ﺑﺎﺳﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل و اﻟﻤﺂل‬‫ﻻن ﺣّﺒﻬﻢ ﻫﻮ اﻟﻮﺳﯿﻠﮥ اﻟﻌﻈﻤﯽ و ﺗﻘﺮﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﮐﻼ اﻟّﺪارﯾﻦ ﯾﻮﺻﻞ اﻟﯽ ﮐّﻞ ﻣﻘﺎم اﺳﻨﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺷﺮﯾﻒ درر‬‫ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺜﻤﻨﻪ و ﻏﺮر اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﺣﺴﻨﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و زﺑﺪه آﻧﭽﻪ ﺗﺪوﯾﻦ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر اﻋﯿﺎن درﯾﻦ ﺷﺎن و ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ از‬‫ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷـﺮﯾﻔﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ آراﺳـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎن ﺟﯿﺪ زﻣﺎن و ﻋﻤﺪه آﻧﭽﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺮدهاﻧﺪ آن را ﻋﻠﻤﺎ و اﺗﻘﺎن آن‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ آن را در ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺧﻮد و اﻗﺘﻨﺎء آن ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ وارد ﮐﺮده و اﻗﺘﺼﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺆدي و ﻣﻮﺻﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻤﻄﻠﻮب‬‫ﺑﺎﺣﺴﻦ ﻧﻤﻂ و اﺳـﻠﻮب و ﺳـﻠﻮك ﮐﺮده در ﺟﻤﻊ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻃﺮﯾﻖ ﺳـﺪاد را و اﻗﺘﺼﺎر ﮐﺮده در ان ﺑﺮ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﺮاد در او‬‫اﯾﻦ اﺣﺴﻦ ﺗﺎﻟﯿﻔـﺎت در ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ و اﺗﻘﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎﺗﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺗﻘـﺎن رﻓﺘﻪاﻧـﺪ ﺟﻤﻊ ﮐﺮده ﺑﻮﺻﻒ ﺳـﻬﻮﻟﺖ ﺗﻨﺎول ﺑـﺪﯾﻊ و‬‫ﺣﺴﻦ ﺑﯿـﺎن را و ﺣـﺎوﯾﺴﺖ ﺑـﺎ وﺻﻒ ﺗﻨـﺎﺳﺐ ﻣﺴﺎﺋـﻞ و ﺗﻨـﺎﺳﻖ رﺳﺎﺋـﻞ ﻋـﺬوﺑﺖ ﻣﻮرد را ﺑﺮاي ﻇﻤﺎن و ﺗﺘﺒﻊ ﻧﻤﻮده در ان ﻏﺎﻟﺐ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ را ﮐﻪ ﻋﻤـﻞ ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻤﺜـﻞ آن در ﻓﺼﺎﺋـﻞ و اﺣﺘﺠـﺎج ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد ﺑـﺎن در زﻣـﺎن ﺳﺎﺑﻖ و ﻻﺣﻖ و ﺗﺮك ﻧﻤﻮده اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻀـﻌﯿﻒ را ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه ﻧﺪارد و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ ﻧﻤﻮده اﺣﺎدﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﺗﮑﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﺷﺪ در ﺳﻨﺪ آن و ﺷﻤﺎر ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺣّﻔﺎظ‬‫آن را از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ واﺟﺒﺴﺖ اﺗﻘﺎء آن و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺆﻟﻔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ واﺟﺒﺴﺖ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺳﻄﻮر آن ﺑﺨﺎﻟﺺ اﺑﺮﯾﺰ و ﻣﺼّﻨﻔﯿﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻻزﻣﺴﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺘﮑﺮﯾﻢ و ﺗﻌﺰﯾﺮ و ﺳـﺰاوارﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﮑﺸـﺪ ذﯾﻞ ﻓﺨﺮ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺆﻟّﻔﺎت ﮐﻪ ﺳﻮاي آﻧﺴﺖ و ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮد ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت ﺑﺴﺒﺐ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻊ و ﺣﺎوي آﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪433 :‬‬‫آن ﺳـﻔﯿﻨﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺠﻮاﻫﺮ ﻧﻌﻮت اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻣﺸﺤﻮﻧﺴﺖ و در ﺑﺤﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﺴﺘﻮي و ﻣﺴﺘﻮﻃﻦ ﮔﺸﺘﻪ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 200‬از ‪324‬‬‫ﻣﯽدﻣﺪ از ارﺟﺎء آن ﻧﺸﺮ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﺎﻃﺮ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد در ﺷﻤﺎﺋﻞ آن ﺑﺪر زاﻫﺮ ﮐﻮاﮐﺐ اﯾﺸﺎن ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺮده در ان اﺣﺎدﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺷـﺮح ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺻﺪور ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺧﻨﮏ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺂن ﻋﯿﻮن ﻣﺘﻘﯿﻦ و ﺗﻨﮓ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺂن دل ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﺣﺴﻦ ﺑﻬﯽ و ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺳـﻨﯽ آن‬‫ﮐﺎﻣـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻣﺼـّﻨﻒ آن اﻣﯿـﺪ دارد ﺑـﺂن ﺳـﻼﻣﺖ را از ورﻃـﺎت ﯾﻮم ﻗﯿـﺎم و ﺧﻼص را از ﻧـﺪاﻣﺖ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم و ﻧﯿﺰ اﻣﯿـﺪوارﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺒﺮﮐﺖ اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﺳـﺎﺋﺮ آﻣﺎل ﺑـﺪﺳﺖ آرد و ﻓﺎﺋﺰ ﺑﺎﺳـﻨﺎي ﻣﻄﺎﻟﺐ در ﺣﺎل و ﻣﺂل ﮔﺮدد ﭘﺲ آﻧﭽﻪ در ﺣﻖ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﻣﺜﺎل‬‫اﯾﺸـﺎن ﮐﻪ ﻧـﺎﻓﯽ و ﻣﻨﮑﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﻨﺪ از اﻓـﺎده اﯾﻦ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﺟﺎده ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎﻋﺎده ﻧـﺪارد ﻟﮑﻦ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ را ﺗﺎّﻣﻞ‬‫واﻓﯽ و ﺗـﺪﺑّﺮ ﮐـﺎﻓﯽ در ﻓﻘﺮه ﺑﻠﯿﻐﻪ ﺗﺘّﺒﻌﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺎ ﯾﺸـﺮح ﺻـﺪور اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺗﻘّﺮ ﺑﻪ ﻋﯿﻮن اﻟﻤّﺘﻘﯿﻦ و ﻧﺼـﯿﻖ ﺑﻪ ذرع ﻟا ﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ‬‫ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و از ﺟﺴﺎرت و اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻋﺎﻟﯽﺗﺒﺎر ﺣﯿﺮت و ﻋﺠﺐ و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮداﺷﺖ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺬي ﺷﺮح ﺻﺪور اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫اﻗﺮ ﻋﯿﻮن اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ و ﺿّﯿﻖ ذرع اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ َﻓُﻘِﻄَﻊ داﺑ ُِﺮ اﻟ َْﻘْﻮِم اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َو اﻟ َْﺤْﻤُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َرﱢب اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ‬‫و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺳـﻨّﯿﻪ و ﻣﺪاﺋﺢ ﺑﻬﯿﻪ و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻋﻠّﯿﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ وﺿّﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﺣﺎﺟﺖ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻧﺪارد و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤّﺒﯽ در‬‫ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﻓﯽ اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺤﺎدي ﻋﺸـﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤّﮑﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻦ ادﺑﺎء اﻟﺤﺠﺎز و ﻓﻀـﻼﺋﻬﺎ‬‫اﻟﻤﺘﻤّﮑﻨﯿﻦ ﮐـﺎن ﻓﺎﺿـﻼ ادﯾﺒـﺎ ﻟﻪ ﻣﻘـﺪار ﻋﻠّﯽ و ﻓﻌﻞ ﺟﻠّﯽ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻔﻠﮑـّﯿ ﮥ و ﻋﻠﻢ اﻻوﻓﺎق و اﻟﺰاﺋﺮ ﺟﺎﯾـﺪ ﻋﺎﻟﯿـﮥ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻋﻨﺪ‬‫اﺷﺮاف ﻣّﮑﮥ ﻣﻨﺰﻟﮥ و ﺷﻬﺮة و ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺳﻢ ﯾﺠﻠﺲ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎن اﻟّﺬي ﯾﻘﺴﻢ ﻓﯿﻪ اﻟّﺼّﺮ اﻟّﺴﻠﻄﺎﻧﯽ ﺑﺎﻟﺤﺮم اﻟّﺸﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪434 :‬‬‫ﺑﺪﻻ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣّﮑﮥ و ﻣﻦ ﻣﺆﻟّﻔﺎﺗﻪ ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺎل ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻵل ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎﺳﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ادرﯾﺲ اﻣﯿﺮ ﻣّﮑﮥ و ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺼﺪر او ﻣﻌﺠﺰا‬‫ﻗﺼﯿﺪة اﻟﻤﺘﻨّﺒﯽ ﯾﻤﺪح ﺑﻬﺎ اﻟّﺴّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺑﺮﮐﺎت اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و اﻟﻒ ﺑﻤّﮑﮥ و دﻓﻦ ﺑﺎﻟﻤﻌّﻠﺎة‬‫‪ -34‬اﻟّﻠﻪ دﯾﺎ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﭼﻬﺎرم از وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺎ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺷـﯿﺦ ﺑﯿﻨﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را در‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع آورده و ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ آن را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺳـﯿﺮ اﻻﻗﻄﺎب ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن‬‫زان در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﯿﺰ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷﺎن آن ﺣﻀـﺮت وارد ﮔﺸﺘﻪ و ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖﭘﻨﺎه ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ در ﺑﺎب آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم و ﺻـﻔﻮﺗﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ و ﺣﺴـﻨﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ و ﺻﻼﺑﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ و زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ و ﺧﻠﻘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺳـﺒﻂ اﻟﺸـﯿﺦ ﺑﯿﻨﺎ اﻟﺒﺼـﯿﺮ ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺒّﺖ و اﻟﺠﺰم و ﺟﻌﻞ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺑﯿﻦ اﺑﻄﺎل ارﺑﺎب‬‫اﻟّﺮﯾﻦ و اﻟﺨﺘﻢ اﺣﮑﻢ اﻟّﺴّﺪ و اﺳّﺪ اﻟّﺮدم و ﻃﻤﺲ ﺑﻨﺎء ﺗﺰوﯾﻘﺎﺗﻬﻢ و ﺗﻠﻔﯿﻘﺎﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﻬﺪم‬‫‪ -35‬ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﭘﻨﺠﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽوﻗﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن اﻟﺤﺎرﺛﯽ اﻟﺒﺪﺧﺸـﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪435 :‬‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻌﺒﺎ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 201‬از ‪324‬‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ‬‫ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن روي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻣﺜﺒﺘﺎ ﻟﻠﺤّﻖ اﻟﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎﻻﯾﻘﺎن ﻣﻈﻬﺮا ﻟﻠﺼﺪق اﻟﺤﺮّي ﺑﺎﻻﯾﻤﺎن و اﻻذﻋﺎن ﻓﺰﻋﺰع دار‬‫اﻟّﺮﯾﺐ و اﻟﺰﯾﻎ اﻟﺠﺎﻟﺐ ﻟﻠﻬﻮان و ﻫـﺪم ﺑﯿﺖ اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر اﻟﻨﺎﺷـﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﻬﺖ و اﻟﻌـﺪوان و اﺑﻄﻞ ﮐﯿـﺪ ﮐﻞ ﺧﺎدع ﺧﺎن و ردع وﺳﻮاس‬‫ﮐـﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻣـﺎن و ﻧﺴﻒ اﻟّﺮﻣـﺎد ﻋﻠﯽ وﺟﻮه ﻗﻮم ﻣﺘﺸـﺒﺜﯿﻦ ﺑﺎﻟﻌﻀـﯿﻬﮥ و اﻟﻘﺮﻓـﮥ و اﻟﺒﻬﺘﺎن ﻣﺘﻤﺴـﮑﯿﻦ ﺑﺨﺮاﻓﺎت ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﺳـﻠﻄﺎن و‬‫ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧـﺎن از اﻓـﺎﺧﻢ ﻣﻌﺘﺒﺮﯾﻦ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﺸﺄن و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺴـﺘﻨﺪﯾﻦ اﻋﯿﺎن و اﺟّﻠﻪ ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ارﮐﺎن و اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺳـﻨﯿﺎﻧﺴﺖ ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ او از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ و ﮐﺘﺎب او را ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺧﻮد ﺑﺎﻓﺘﺨﺎر و اﺑﺘﻬﺎج‬‫ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ در دﻻﺋﻞ اﺛﺒﺎت وﻻي ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺎﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﺎﻓﺎدات او ﺗﻤّﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻋﺒﺎرت ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺣﺰﯾﻦ ﻣﺘﻀﻤﻦ ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳّﻨﯿﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﻮاي اﺷﺨﺎص ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎي دﯾﮕﺮ از ﻋﻈﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ رﺳﺎﺋﻞ ﻣﻨﻔﺮده در ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪436 :‬‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻃﻬﺎرت ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻣﺜﻞ رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺴﺎدات از ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ دوﻟﺖآﺑﺎدي و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫آل اﻟﻌﺒـﺎ و ﻧﺰل اﻻـﺑﺮار ﺑﻤـﺎ ﺻـﺢ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻫـﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻻﻃﻬـﺎر از ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ و ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ از ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯽ و اﺳـﻨﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ از ﺟﺰري و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ از ﺑّﺰار و ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﻟّﻨﺒﯽ و‬‫ﺷﺮﻓﻬﻢ اﻟﻌﻠﯽ ﻟﻼﻣﺎم اﻟﺴـﯿﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي و رﺳﺎﻟﻪ اﻣﺎم ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺷـﻬﺎدت او ﺷـﺪه و ﻏﯿﺮ اﯾﻨﻬﺎ از ﻣﺼـّﻨﻔﺎت و ﺳﻮاي اﯾﺸﺎن از‬‫ﻣﺼّﻨﻔﯿﻦ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﻦ رﺳﺎﺋﻞ و ﮐﺘﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر رﺳﺎﺋﻞ و ﮐﺘﺐ ﻣﺆﻟّﻔﻪ در ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ از ﻃﺮﯾﻖ ﺧﻮد ﻧﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻨﺪ داد‬‫اﺣﻘﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺑﺬﮐﺮ ﻣﺆﻟّﻔﺎت دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺮده ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﺳﻌﺎدت اﻧﺪوﺧﺘﻪاﻧﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ‬‫در اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ اﻋﻤﺎل وﺧﺎﻣﺖ ﻣﺂل ﻣﻠﻌﻮن ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺷـﻬﺎدت ﺣﻀﺮت‬‫اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺼـﺪر آن ﺷـﺪه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻫﺬه اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و ان ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ ﻏﺮض ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ ﻟﮑﻦ ذﮐﺮﺗﻪ ﻟﯿﺰﯾﺪ ﻟﮏ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺸـﻘﺎوة‬‫ﯾﺰﯾـﺪ و ﺧﺬﻻﻧﻪ اﻟﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻏﻠﻮ و ﺗﻌّﺼﺐ ﻧﺎم ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸـﯽ را در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ در ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـّﻨﯿﻪ ﮐﻪ‬‫ﻻـﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪاﻧـﺪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﮐﺘـﺎب ﻣﻔﺘـﺎح اﻟّﻨﺠـﺎ را در ذﮐﺮ ﻗﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ اﺋﻤﻪ و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺧـﻮد ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺑﻠﮑﻪ آن را ﺑﺮ ذﮐﺮ ﮐﺘﺐ‬‫ﻋﺪﯾﺪه ﮐﻪ ذﮐﺮش ﻧﻤﻮده و ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ذﮐﺮش ﻧﮑﺮده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر آن ﻧﻤﻮده ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺨﺸﯿﺪه و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را از ﺷﻮاﻫﺪ‬‫ﻣﺰّﮐﯽ در دﻋﻮي ﺧﻮد ﺷـﻤﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ازاﻟـﮥ اﻟﻐﯿﻦ در ذﮐﺮ ﻻﻋﻨﯿﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻌﺪ ﯾﺎد ﻧﻤﻮدن اﺳﺎﻣﯽ ﺟﻤﻌﯽ از ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﯽ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪437 :‬‬‫ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﯿﺮ اﻟﻤﻠـﮥ و اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ وﻃﻨﺎ و ﻣﮑﯽ و ﻣـﺪﻧﯽ اﺻـﻼ ﺻﺎﺣﺐ ﺻﻮاﻗﻊ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺑﻮارق ﻣﻮﺑﻘﻪ و ﻧﻬﺞ‬‫اﻟﺴـﻼﻣﮥ و ﻓﻀﺎﺋﺢ اﻟﺮواﻓﺾ و ﻓﺮزﻧﺪ دﻟﺒﻨﺪش ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻮاﻃﻊ ﻣﺸـﺮﻗﻪ ﺷﺮح اﻟﺼﻮاﻋﻖ اﻟﻤﺤﺮﻗﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﯿﻒ اﻟﻤﺴﻠﻮل‬‫ﻟﻠّﺴـ ّﻨﮥ اﻟﻌﻠﯿـﺎء ﻋﻠﯽ اﻟّـﺬﯾﻦ ﻓّﺮﻗـﻮا دﯾﻨﻬﻢ و ﮐـﺎﻧﻮا ﺷـﯿﻌﺎ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻮﻟـﻮي اﮐﺮام اﻟـّﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﻀـﺮت اﺳﻮة‬‫اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﻗـﺪوة اﻟﻌﺮﻓﺎء اﻟّﺴﺎﻟﮑﯿﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺮّﯾﮥ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮّﯾﻪ ﮐﻪ‬‫در زﻣﺎن ﻣﺘﺎﺧﺮ ﺑﻨﯿﺎد ﻣﻨﺎﻇﺮه ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳـﻨﯽ ﺑﻀﻮاﻧﯿﮑﻪ ﻗﻠﻮب ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﮑﻨﻬﺶ ﻣﯽرﺳـﺪ ﻧﻬﺎده اوﺳﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ارﺷـﺪ ﺗﻼﻣـﺬه او‬‫رﺷﯿﺪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ رﺷﯿﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ و زاد اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻮارﻫﻢ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ و اﻻﺻﻮﻟﯿﮥ‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ ادام اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺾ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎﺗﻪ و اﺣﺴـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻤﻪ و آﺑـﺎﺋﻪ اﻟـّﺼ ﺎﻟﺤﯿﻦ ﻋﻠﯽ رؤس اﻟّﻄـ ﺎﻟﺒﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ را از زﻣﺮه اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺮ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺳﺎﻃﯿﻦ و ﻣﻘﺘﺪاﯾﺎن ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 202‬از ‪324‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﺎزش و اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺮ ﺗﻠﻔﯿﻘﺎت و ﺗﺰوﯾﻘﺎﺗﺸﺎن ﻣﯽدارد ﻣﻘّﺪم ﻣﯽﮔﺬارد و ﻧﯿﺰ در ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﺤﺮﻗﻪ و ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ و ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟّﺴﺎدات و ﺷﺮح ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻧﺴﻔﯽ و ﺷﺮح ﻣﻘﺎﺻﺪ و ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫و ﮐﺘـﺎب ﺗﮑﻤﯿﻞ اﻻﯾﻤﺎن و ﺟـﺬب اﻟﻘﻠﻮب اﻟﯽ دﯾﺎر اﻟﻤﺤﺒﻮب و ﮐﺘﺎب ﺳـﻌﺎدة اﻟﮑﻮﻧﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ و ﮐﺘﺎب ﺣﺠـﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺎﻟﻐﻪ و‬‫ﮐﺘﺎب ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت و رﺳﺎﺋﻞ ﻋّﻠﺎﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻗّﺪس ﺳّﺮه اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻋّﺰة اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪438 :‬‬‫و ذﻟّﻪ اﻟﻀﺎﻟﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه در دﻋﻮي ﻓﻘﯿﺮ از ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺰّﮐﯽ ﺗﻮان ﺷـﻤﺮد اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺑﮑﺘﺎب‬‫ﻣﻔﺘﺎح اﻟّﻨﺠﺎ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺮ ذﮐﺮ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه آن را ﻣﻘـّﺪم ﻣﯽﮔـﺬارد و آن را ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ‬‫اﺋّﻤﻪ ﺧﻮد از ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺰﮐﯽ ﻣﯽداﻧﺪ و ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺠﻮاب ﺳﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ از زﻣﺎن ﺷـﻬﺮت ﻟﻘﺐ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﻘﺐ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺳﺆال ﮐﺮده ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﻧﻤﻮده و‬‫ارﺷﺎد ﮐﺮده ﮐﻪ رﺳﺎﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻠﻔﺎ و رﺳﺎﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد از ان ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎﺳﺖ از ﻋﻤـﺪه ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اوﺳﺖ و ﻫـﺬه ﻋﺒﺎرة‬‫اﻟﺴﺆال و اﻟﺠﻮاب ﺳﺆال ﻟﻔـﻆ ﻣﺼـﻄﻔﯽ در اﻟﻘﺎب آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻟﻔﻆ ﻣﺮﺗﻀـﯽ در اﻟﻘﺎب ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ آن‬‫ﻗﺪر ﺑﻬﺮ دو ﺟﻨﺎب ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺤﮑﻢ ﻋﻠﻢ رﺳـﯿﺪه و در ﮐﺘﺐ ﻗﺪﯾﻢ اﯾﻦ ﻗﺪر ﺗﺨﺼﯿﺺ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﺪام‬‫زﻣـﺎن ﺷـﻬﺮت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺟﻮاب وﺟﻪ ﺗﻠﻘﯿﺐ آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤﺼـﻄﻔﯽ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧّﯿﻪ و ﺳـﯿﺮت ﺷﺎﻣّﯿﻪ و ﺷـﺮوح دﻻﺋﻞ اﻟﺨﯿﺮات‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻄﻔﯽ ﻣﻦ وﻟﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و اﺻـﻄﻔﯽ ﻣﻦ وﻟﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﮐﻨﺎﻧﮥ و اﺻـﻄﻔﯽ ﻗﺮﯾﺸﺎ ﻣﻦ ﮐﻨﺎﻧﮥ و اﺻﻄﻔﯽ ﻫﺎﺷﻤﺎ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ و‬‫اﺻﻄﻔﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻫﺎﺷﻢ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﺻﻄﻔﺎ در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ و ﺣﻀﺮت ﻣﺮﯾﻢ ﺑﻠﮑﻪ در ﺗﻤﺎﻣﯽ رﺳﻞ و اﻧﺒﯿﺎ واردﺳﺖ و ﺳﻼم ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎده اﻟّﺬﯾﻦ اﺻﻄﻔﯽ ﻟﯿﮑﻦ‬‫اﺻﻄﻔﺎء ﺧﺎص ﮐﻪ ﻣﺮﺗّﺐ ﺑﭽﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺂﻧﺠﻨﺎﺑﺴﺖ و در ﺳﯿﺮت ﺷﺎﻣﯿﻪ و ﻣﻮاﻫﺐ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﻣﻦ‬‫اﺷﻬﺮ اﺳﻤﺎﺋﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻣﺎ اﺳﺘﻌﻤﺎل اﯾﻦ اﺳﻢ در ﺻﺪر اّول ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻮد ﻣﮕﺮ در ﮐﻼم اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد در رواﯾﺘﯽ دﯾﺪه ﺷﺪه و ﺗﻠﻘﯿﺐ‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻤﺮﺗﻀﯽ در اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪439 :‬‬‫دﯾـﺪه ﻧﺸـﺪه و ﻧﻪ در ﺻـﺪر اّول اﯾﻦ ﻟﻔـﻆ ﻣﺴـﺘﻌﻤﻞ ﺑﻮد در اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﮐﻨﯿﺖ اﯾﺸـﺎن ﺑـﺎﺑﻮ ﺗﺮاب و اﺑﻮ اﻟﺮﯾﺤـﺎﻧﺘﯿﻦ و ﺗﻠﻘﯿﺐ اﯾﺸﺎن‬‫ﺑـﺬواﻟﻘﺮﻧﯿﻦ و ﯾﻌﺴﻮب اﻟـّﺪﯾﻦ و ﺻـﺪﯾﻖ و ﻓـﺎروق و ﺳـﺎﺑﻖ و ﯾﻌﺴﻮب اﻻﻣـﮥ و ﯾﻌﺴﻮب ﻗﺮﯾﺶ و ﺑﯿﻀـﮥ اﻟﺒﻠـﺪ و اﻣﯿﻦ و ﺷـﺮﯾﻒ و ﻫﺎدي و‬‫ﻣﻬﺘـﺪي و ذوي اﻻذن اﻟﻮاﻋﯽ ﻣﺮوي و ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﺧﺎن ﺣﺎرﺛﯽ ﻣﻮرخ ﻣﺸـﻬﻮر اﯾﻦ ﺷـﻬﺮ در رﺳﺎﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻠﻔﺎ و‬‫ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو رﺳﺎﻟﻪ از ﻋﻤـﺪه ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اوﯾﻨـﺪ ﺗﻠﻘﯿﺐ اﯾﺸﺎن ﺑﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده اّﻣﺎ اﯾﻦ وﻗﺖ ﻓﻘﯿﺮ را ﯾﺎد ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﮑـﺪام ﺣـﺪﯾﺚ درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺗﻤّﺴﮏ ﮐﺮده و از ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ در ﻗّﺼﻪ ﺗﺰوﯾـﺞ ﺣﻀـﺮت ﺳـّﯿﺪة اﻟﻨﺴﺎء و ﺧﻄﺒﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﺎ ﺑﮑﺮ‬‫اﻟﺼـﺪﯾﻖ و ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﻓـﺎروق اﯾﺸـﺎن را ﻟﻔﻈﯽ ﻣﻔﻬـﻮم ﻣﯽﺷـﻮد ﮐﻪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ و ﻣﺨﺘـﺎر ﺑـﻮدن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ درﯾﻦ اﻣﺮ ﯾﻌﻨﯽ در ﺗﺰوﯾﺞ‬‫ﺣﻀـﺮت ﺳـﯿﺪة اﻟﻨﺴـﺎء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ از ان ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﺠﻤﻮع ﻓﺘﺎوي اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﻮﺟﻮد ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻠﯿﻢ اﻟﺴﻬﺎﻟﯽ اﻟﻠﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -36‬ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ‬‫وﺟﻪ ﺳﯽ و ﺷﺸﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻃّﯿﺐ اﻟﻨﺠﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺒﻂ ﺷﯿﺦ اﺑﻮ اﻟّﺮﺿﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 203‬از ‪324‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﺳﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و‬‫اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧّﻠﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا ﺻﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺻﺪرﻫﻢ اﻟّﻨﺤﺮﯾﺮ و ﻣﺴـﺘﻨﺪﻫﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻣﻌﺘﻤﺪﻫﻢ اﻟّﺸﻬﯿﺮ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ ﻟﻮاﻟﺪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺒﺼﯿﺮ ﻗﺪ اﺛﺒﺖ اﻟﺤّﻖ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﻟا ﻤﺴﺘﻨﯿﺮ‬‫و درأ ﻓﯽ ﺻﺪور اﻫﻞ اﻟﺠﺤﻮد و اﻟﺘﻀﺠﯿﻊ و اﻟﺘﻘﺼﯿﺮ و ﻗﻄﻊ داﺑﺮ اﻟﺤﺎﺳﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪440 :‬‬‫اﻟﺤﺎﻗـﺪﯾﻦ اﻟّﺮاّدﯾﻦ اﻟّﺼﺎّدﯾﻦ ﺑﺎﺑﻠﻎ ﺗـﺪﺑﯿﺮ ﻓﻠّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﻋﻠﯽ اﺑﺘﻼج ﻧﻮر اﻟﺤّﻖ و اﻟـّﺴ ﻨﮥ ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﺑﺮواﯾﮥ ﺻﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ اّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﻫﻞ اﻟّﺴّﻨﮥ و اﻧّﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﻤﻘﺒﻮﻟﮥ اﻟّﺘﯽ اﺛﺒﺘﻬﺎ اﻟﻮﺻّﯽ اﻟﺒﺸﯿﺮ اﻟّﻨﺬﯾﺮ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻣﺎ ﻃﻠﻊ اﻟﻘﻤﺮ‬‫اﻟﻤﻨﯿﺮ ﺑﻞ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﻤـﺪح اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻟﻔﺎﺋـﺢ ﻣﻨﻪ رواﺋـﺢ اﻟﻤﺴﮏ و اﻟﻌﺒﯿﺮ اﻟّـﺬي ﺧﺎﻃﺐ ﺑﻪ واﻟـﺪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻫـﺬا اﻟّﺼﺪد اﻟﺨﻄﯿﺮ اّن اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟّﺘﯽ ذﮐﺮﻫﺎ اﻟـّﺼ ﺪر ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟـﮥ ﻋﻨـﺪ ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ ﺣﯿﺚ اﺛﺒﺖ ﻟﮑﺘﺎﺑﻪ اﻟﺠﺰاء ﻋﻨﺪ اﻟﻌﻠﯿﻢ اﻟﺨﺒﯿﺮ ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ رّد اﻧﮑﺎر‬‫اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و ﺟﺤﻮده و ﺳـﻤﺎﺟﮥ اﻟﻄﺎﻃﻪ و ﮐﻨﻮده ﺣﺴﺐ اﻓﺎدة واﻟـﺪه اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻔﺨﺎر و ﻇﻬﺮ اّن ﻫـﺬا اﻻﻧﮑﺎر ﮐﺬب و ﺧﺴﺎر و ﺑﻬﺖ و ﺑﻮار اّﻣﺎ‬‫ﻣـﺪح واﻟـﺪ ﻟا ﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟّﻨﺎﻗﺪ ﻟﺼﺪر اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺎﺟﺪ و ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺤﺎوي ﻻﻧﻮاع اﻟﻤﺤﺎﻣﺪ ﻓﺎﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟّﺘﻔﻬﯿﻤﺎت اﻻﻟﻬّﯿﮥ ﺗﻔﻬﯿﻢ ﺷـﯿﺦ‬‫ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ رﺳﺎﻟﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ در ان رﺳﺎﻟﻪ واﻗﻌﺎت ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﮐﻪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ رواﯾﺖ ﺷّﻖ ﻗﻤﺮﺳﺖ ﯾﮑﯽ ﻓﻠﻘﻪ ﺑﺤﻀﺮت ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ در رﻓﺖ ﺑـﺎز آن ﻓﻠﻘﻪ ﺑـﺪر ﮐﺎﻣـﻞ ﺷـﺪه ﻣﻨﺸﻖ ﮔﺸﺖ ﯾﮑﯽ ﻓﻠﻘﻪ ﺑـﺎﯾﻦ رأي در رﻓﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ واﻗﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬‫ﻟﻮاء در ان ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ و ﺑﻨـﺎي اﯾﻦ رﺳـﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﺑﯿـﺎن ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﺴﺖ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و در آﻧﺠـﺎ ﻗﺎﺋـﻞ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺷﺪﻧـﺪ ﺑﻔﻀﻞ ﮐّﻠﯽ ﺑﻌـﺪ ﺗﺎﻟﯿﻒ آن را ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻌـﺪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ آن اﯾﻦ اﺑﯿﺎت ﻧﻈﻢ ﮐﺮده ﺷﺪ دﻋﺎك اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎ ﺻﺪر اﻟﻌﻮاﻟﯽ و‬‫ﻃﻮل اﻟـّﺪﻫﺮ ﮐﺎن ﻟﮏ اﻟﺒﻘﺎء ﻟﻘـﺪ اوﺗﯿﺖ ﻓﯽ اﻵﺑﺎء ﻓﺨﺮا و ﺑﺎﻷﺑﻨﺎء ﯾﺮﺗﻔﻊ اﻟﻌﻼء و ﺟـّﺪك آﯾـﮥ ﻻ رﯾﺐ ﻓﯿﻬﺎ و ﺑﺤﺮ ﻻ ﺗﮑـّﺪره اﻟـﺪﻻء و ﻓﯽ‬‫ﮐ ﺸ ﻒ ا ﻟ ﻤ ﻌ ﺎر ف ﮐ ﺎ ن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪441 :‬‬‫ﻓﺮدا و ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم ﮐـﺎن ﻟﻪ ﮐﻔـﺎء ﻟﻘـﺪ ﮐﻮﺷـﻔﺖ ﻣـﺎ ﮐﻮﺷـﻔﺖ ﺣﻘـﺎ و ﻓﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﻧﺘﻬـﺎء اﺗﺎك اﻟﺜﻠـﺞ و اﻻﺗﻘﺎن ﻟﻤﺎ راﯾﺖ اﻟّﺸﻖ و‬‫اﻧﮑﺸﻒ اﻟﻠّﻮاء و إذا دﻧﺎك ﺳـّﯿﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﮐﺮام و ﻋﻠﻢ ﻣﺎ ﯾﺸﺎء ﺗﺆﻟّﻒ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ذاك اﻟﺠﺰاء و ﻣﮑﺜﺮ ﻣﺪح ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻣﻘّﻞ ﻻ ﯾﮑﻮن ﻟﻪ وﻓﺎء ﻓﻤﺎ ﻣﻦ ﻣﺸﻬﺪ اﻟّﺎ و ﻓﯿﻪ ﻟﻪ ﻓﺨﺮ ﮐﺒﯿﺮ و ازدﻫﺎء و ﻣﺎ ﻣﻦ ﻣﻨﻬﻞ اﻟّﺎ و ﻓﯿﻪ ﻟﻪ ﺷﺮب ﻋﻈﯿﻢ و ارﺗﻮاء و ﻟﻠﻘﺮآن ﺗﻨﺰﯾﻞ و ﻇﻬﺮ‬‫ﯾﻘﺎﺗﻠﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻷﻧﺒﯿﺎء و ﻟﻠﻘﺮآن ﺗﺎوﯾﻞ و ﺑﻄﻦ ﯾﺨﺎﺻـﻤﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻷوﺻـﯿﺎء ﻗﺒﻮل اﻟّﻨﺎس ﻟﻠّﺘﻨﺰﯾﻞ ﻓﯿﻪ ﺳـﯿﺎﺳﺎت ﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻤﺎء ﻓﻤﻨﻬﺎ رّد ﺗﺤﺮﯾﻒ و‬‫ﻣّﺪ ﻻﺳـﺒﺎب ﻟﻪ ﻣﻨﻬﺎ اﻧﺘﺸﺎء و ﺻﻠﺢ و اﺧﺘﺼﺎم و اﺋﺘﻼف ﺑﺎﻗﻮام ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ ﻫﻮاء ﻟﻬﺬا اﻟﻘﺴﻢ اﺳﺮار ﻋﻈﺎم و ﻟﻠﺸﯿﺨﯿﻦ ﻓﯿﻪ اﻋﺘﻼء و ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟّﻨﺒّﻮة‬‫اّن ﻫﺬا ﻣﻼك اﻻﻣﺮ ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺧﻔﺎء و ﻣﺎ زال اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻋﺎرﻓﯿﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﻃﻠﻌﺖ ذﮐﺎء ﻓﺎﺛﺒﺖ ذاك ﻟﻠّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ و اﺧﺘﺮ ﻣﻦ اﻻوﺻﺎف ﻣﺪﺣﺎ‬‫ﻣﺎ ﺗﺸﺎء‬‫‪ -37‬وّﻟﯽ اﻟّﻠﻪ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﻫﻔﺘﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ رﺋﯿﺲ اﻟﮑﺒﺎر آﻧﮑﻪ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻄﺐ اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ وﺟﯿﻪ اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﻪ واﻟﺪ‬‫ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺒﺴﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ آن دﻻﺋﻞ و ﺣﺠـﺞ ﮐﻪ رازي در اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﺧﻮاﺟﻪ‬‫ﻧﺼـﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻃﻮﺳـﯽ آن را در ﺗﺠﺮﯾﺪ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﻫﻤﻪ آن ﺣﺠﺞ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ در اﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺮ ﺟﻤﻌﯽ‬‫ﮐﻪ در اﯾﺎم ﺧﻼﻓﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺻﻞ آن ﻣﻌﺘﺮفاﻧـﺪ و ﺑﺜﺒﻮت آن ﻣﺘﻤّﺴﮏ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ﺟﻮاب ﮐﻼم ﺗﺠﺮﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 204‬از ‪324‬‬‫در اﻓﻀﻠّﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻤﯿﻊ آﻧﭽﻪ ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻣﻌﺘﺰﻟﻪ ﺑﺴﻂ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪442 :‬‬‫اﻣﺎم رازي در ﮐﺘﺎب ارﺑﻌﯿﻦ ازﯾﺸﺎن ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻧﺼـﯿﺮ ﻃﻮﺳـﯽ آن را اﺧﺘﺼﺎر ﻧﻤﻮده ﻫﻤﻪ ﺣﺠﺞ ﻣﺎﺳﺖ در اﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺑﺮ‬‫ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻪ در اﯾـﺎم ﺧﻼـﻓﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﺎﺻﻞ آن ﻣﻌﺘﺮﻓﯿﻢ و ﺑﺜﺒﻮت آن ﻣﺘﻤﺴـﮑﯿﻢ در ﻣﺤّﻞ ﺧﻮد ﻧﻪ ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻫﻢ ازﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺨﺮ رازي در ارﺑﻌﯿﻦ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻣﺤّﻘﻖ ﻃﻮﺳـﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه ﻫﻢ آن را ﺑﺎﻻﺧﺘﺼﺎر در‬‫ﺗﺠﺮﯾﺪه ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرة اﻻرﺑﻌﯿﻦ اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺘﺎﺳﻌﮥ ﻋﺸﺮ‬‫روي اﺣﻤـﺪ و اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻗـﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ‬‫ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺎن ﻣﺴﺎوﯾﺎ ﻟﻬﺆﻻء اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت و ﻻ ﺷﮏ ان ﻫﺆﻻء اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت ﮐﺎﻧﻮا اﻓﻀﻞ‬‫ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺳﺎﺋﺮ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﻤﺴﺎوي ﻟﻼﻓﻀﻞ اﻓﻀﻞ ﻓﯿﮑﻮن ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﭘﺲ ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ رﺑّﺎﻧﯽ و ﺗﺎﯾﯿﺪ ﯾﺰداﻧﯽ ﺑﺎﻋﺘﺮاف واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺨﺪوم اﻟﻘﺎﺻﯽ و اﻟّﺪاﻧﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺂن اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺎﺻﻞ آن اﻋﺘﺮاف‬‫دارﻧـﺪ و ﺑﺜﺒﻮت آن ﺗﻤـّﺴ ﮏ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺣﯿﺮت ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ اﻓـﺎدات واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد ﻫﻢ ﺣﺴﺐ ﻋـﺎدت ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻨﻈﺮ اﻣﻌﺎن‬‫ﻧﺪﯾﺪﻧـﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﺑﺴـﺒﺐ ﻫﯿﺠـﺎن و ﻏﻠﯿـﺎن ﻣـﻮاد ﻋﻨـﺎد ﺑﺎﻧﮑـﺎر ﻣﺘﻔـّﻮه ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ ﻓﻤﻦ اﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﯿﺐ اﻟّـﺬي ﯾﺤـﺎر ﻓﯿﻪ اﻟﻠّـﺒﯿﺐ اّن واﻟﺪ‬‫اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﻨﯿﻒ ﯾﻌﺘﺮف ﻓﯽ اﻟﻘّﺮة ﺑﺜﺒﻮت ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸﺮﯾﻒ ﺛﻢ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻣﻊ ﺗﺼﺮﯾﺤﻪ ﺑﺎّن ﻣﺼّﻨﻒ ازاﻟﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪443 :‬‬‫اﻟﺨﻔﺎء و ﻫﻮ واﻟﺪه آﯾﮥ ﻣﻦ آﯾﺎت اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻌﺠﺰة ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰات رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﺧﺬه ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﻟّﺸﯿﺨﯿﻦ‬‫ﻟﻤﻄـﺎﻟﺐ ﺷّﺘﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻘّﺮة ﻣّﻤﺎ ﯾﺮﺗﺎح ﺑﻪ اﺑﻮ ﻣّﺮة ﻻ ﯾﺼـﻐﯽ اﻟﯽ ﻗﻮل واﻟـﺪه اﻻﻓﯿﻖ اﻟﻤﺼـﺮح ﺑﺜﺒﻮت ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫﻮ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻟﮑﺘﺎب اﻋﻨﯽ اﻟﻘّﺮة ﻓﯿﻌﺮض و ﯾﺼّﺪ و ﯾﺸـﯿﺢ ﺑﻮﺟﻬﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﺮة ﺑﻞ ﯾﺘﺤﺎﺷﯽ و ﯾﻨﻔﯽ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﻟّﺴّﻨﯿﮥ و ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺮوّﯾﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ و ﻟﻮ‬‫ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺿﻌﯿﻒ و ﻫﺬا ﮐﺬب ﻃﺮﯾﻒ و ﺑﻬﺘﺎن ﺳﺨﯿﻒ ﻻ ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ دﯾﻨﻪ ﻃﻔﯿﻒ و ﻋﻘﻠﻪ ﺧﻔﯿﻒ ﻓﻠﯿﺘﮏ اّﯾﻬﺎ اﻟّﺸﯿﺦ اﻟﻤﺘﺠﺎﺳﺮ و اﻟﻤﺘﻬّﻮر‬‫اﻟﺤﺎﺋﺮ ﮐﻨﺖ اﺧـﺬت ﻣﻦ اﻟﺒﺤﺚ و اﻟﻔﺤﺺ و ﻟﻮ ﺑﻘﺴﻂ ﻗﺎﺻـﺮ ﺣّﺘﯽ ﮐﻨﺖ ﺗﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ اﻓﺎدات واﻟـﺪك اﻟﻤﺎﺟـﺪ اﻟﮑﺎﺑﺮ ﻓﻠﻢ ﺗﮑﻦ ﺗﺠﺘﺮء ﻋﻠﯽ‬‫ﻫـﺬا اﻟﮑـﺬب اﻟﻈﺎﻫﺮ و ﻟﮑّﻦ اﻟﺘﻌّﺼﺐ اﻟﻔﺎﺣﺶ و ﺣّﺐ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟـّﺪاﻫﺶ ﻃﻤﺲ ﻋﯿﻨﮏ و ﺿﺎﻋﻒ دﯾﻨﮏ و ﻏﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺳـﺮﯾﺮﺗﮏ و ﻏﺸـﯽ‬‫ﺿﻌﯿﻒ ﺑﺼﯿﺮﺗﮏ ﻓﻼ ﺗﺮي اﻟّﺎ ﻣﺎ ﯾﺮﯾﮏ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﺎﺋﻖ اﻟﻌﺜﻮر و ﻻ ﺗﺤﯿﻂ ﺑﺸﯽء ﻣﻦ اﻓﺎدات اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ اﻟّﺼﺪور‬‫‪ -38‬ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﻨﻌﺎﻧﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﻫﺸـﺘﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﺧﯿﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﻪ ﻧﺪّﯾﻪ ﺷـﺮح ﺗﺤﻔﻪ ﻋﻠﻮّﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﺋﺪة ﻗﺪ ﺷـﺒﻬﻪ أي ﻋﻠﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﮐﻤﺎ ﻗﺎل‬‫اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻟﻔﻈﻪ ذﮐﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋـﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪444 :‬‬‫ﻋﻨﻬﻤـﺎ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 205‬از ‪324‬‬‫ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﻠّﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ﺷـّﺒﻬﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻬﺆﻻء اﻟﺨﻤﺴﮥ اﻟّﺮﺳﻞ ﻓﯽ اﮐﺘﺴﺎﺑﻪ ﻟﻠﺨﺼﺎل اﻟّﺸﺮﯾﻔﮥ ﻣﻦ ﺧﺼﺎﻟﻬﻢ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﯿﺠﯽء ﻓﻬﺬا ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ ﻗـﺪ ﺻـﻨﻊ اﻟﯽ اﻫﻞ اﻟﺤﻖ ﺻـﻨﻌﺎ ﺟﻤﯿﻼ و ﺻﺪع ﺑﺎﻟﺤّﻖ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﺻﺪﻋﺎ ﺟﻠﯿﻼ ﺣﯿﺚ روي اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻣﺜﺒﺘﺎ ﺑﻪ‬‫اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺒﺎﻫﺮ و اﻟّﺸـ ﺮف اﻟﻔﺎﺧﺮ ﻟﻮﺻـّﯽ اﻓﻀﻞ اﻷواﺋﻞ و اﻻواﺧﺮ ﻓﺎﻓﺤﻢ ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺧﺎﺳـﺮ و اﻟﻘﻢ اﻟﺤﺠﺮ ﻓﯽ ﻓﻢ ﮐﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ﻗﺎﺻـﺮ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻣـﺎﻫﺮ ﺟﻠﯿـﻞ و ﺣـﺎذق ﻧﺒﯿﻞ و ﺣﺎﺋﺮ ﻓﻀﻞ ﺟﻤﯿﻞ و ﺣﺎوي ﻓﺨﺮ اﺛﯿﻞ و ﻣﺠـﺪ اﺻـﯿﻠﺴﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺣﻔﻈﯽ‬‫ﺷﺎﻓﻌﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟّﻠﺂل ﮔﻔﺘﻪ و اوﻻد اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺘﻮّﮐﻞ ﻋﻠﻤﺎء ﺟﻬﺎﺑﺬة و اﺑﺮار اﻋﻈﻤﻬﻢ وﻟﺪه اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺮأ ﮐﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺑﺮع ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟﻮرع ﯾﻌﺘﻘﺪه اﻟﻌﺎّﻣﮥ و اﻟﺨﺎّﺻﮥ و ﯾﺎﺗﻮﻧﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺬور ﻓﯿﺮّدﻫﺎ و ﯾﻘﻮل‬‫اّن ﻗﺒﻮﻟﻬـﺎ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻋﺘﻘـﺎدﻫﻢ اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺎﻟﺤﯿﻦ و ﻫﻮ ﯾﺨـﺎف اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻟﻬـﺎﻟﮑﯿﻦ و ﺣﮑﯽ ﺑﻌﺾ اوﻻده ان ﺟﺎر اﻟﻼﻣﺎم ﮐﺎن ﻟﻪ ﺻﺒّﯽ‬‫ﯾﻠﻌﺐ ﻣﻊ اوﻻد اﻻﻣﺎم ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺪار و اﻧّﻪ اﻧﻘﻄﻊ ﻋﻨﻬﻢ اّﯾﺎﻣﺎ ﻓﺠﺎء اﺑﻮه ﻟﻠـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺎم ﯾﻮم ﺟﻤﻌﮥ ﻓﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ اﻧﻘﻄﺎع وﻟﺪه ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ اﻧّﻪ‬‫ﺟـﺎء إﻟﯿﻬﻢ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻻّﯾـﺎم ﻓـﺪﻓﻌﻮه و اﻏﻠﻘﻮا اﻟﺒﺎب ﻋﻨـﺪ دﺧﻮﻟﻬﻢ ﻟﻠّﻄﻌﺎم ﻓﻔﺎﺿﺖ ﻋﯿﻨﺎ اﻻﻣﺎم و ﻗﺎل ﻻ ﺣﻮل و ﻻ ﻗﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺣﻮﺟﺘﻨﺎ اﻟﯽ‬‫ذﮐﺮ ﻣﺎ ﻻ ﻧﺤّﺐ اﻓﺸﺎءه و اﻧّﻤﺎ ﺳﺒﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪445 :‬‬‫ذﻟﮏ اﻧﻪ اﺿﺮﺑﻨﺎ اﻟﺠﻮع و ﻟﻢ ﻧﺠﺪ ﻣﺎ ﺳﻮغ ﻟﻨﺎ ﻓﺎﮐﻠﻨﺎ ﻣﯿﺘﮥ و ﻫﯽ ﻻ ﺗﺤّﻞ ﻟﻮﻟﺪك و ﻗﺮأ و ﻫﻮ ﯾﺼﻠﯽ ﺑﺎﻟﻨﺎس ﺻﻼة اﻟﺼﺒﺢ َﻫْﻞ َأﺗﺎَك َﺣِﺪﯾُﺚ‬‫اﻟ ْﻐﺎِﺷَﯿِﮥ‬‫ﻓﺒﮑﯽ و ﻏﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﺣﻮاﻟﻪ ﮐﺜﯿﺮة اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻣﻦ اﻋﯿﺎن آل اﻻﻣﺎم اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ اﻟﺸـﻬﯿﺮ اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟـّﺴ ﺮاج اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟّﺪﯾﺎر و ﻣﺠّﺪد اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر ﺻّﻨﻒ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﻮﻟﻒ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻨﺴﺐ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ ﺑﻞ ﻣﺬﻫﺒﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﻻﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺧﺬ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﺳـﺘﺠﺎز‬‫ﻣﻨﻬﻢ و ارﺗﺒﻂ ﺑﺎﺳﺎﻧﯿﺪﻫﻢ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻤﺰﺟﺎﺟﯽ و اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠّﯿﮥ و اﺳـﺘﺠﺎز ﻣﻨﻪ و اﺳﻨﺪ ﻋﻨﻪ ﻣﻊ ﺗﻤّﮑﻨﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم‬‫اﻵـل و ﺗﺎـّﺻ ﻠﻪ و ﻧﯿﺰ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺟﻮاب ﻟﻪ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻣـﺎ ﻟﻔﻈﻪ و ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﻌﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗـﺪ ﻏﻠﺐ اﻟﺠﻬـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘـﺪ ﯾﺮون ﻣﻦ ﺗﺮﺿـﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﺒﻐﻀـﺎ ﻵـل ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺟﻬﻼـ و ﻋﺼﺒﯿـﮥ و ﻏﻤﺮا اﻻـ ﻓـﺎﻟﻤﺆﻣﻦ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻤﻮاﻃﺎة اﻫﻞ‬‫اﻻﯾﻤـﺎن و ﺑﺎﻟـّﺪﻋﺎء ﻟﻠﺴـﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﻓـﺎﻧّﻪ ﺻـﻔﮥ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ ﻟﻬﻢ ﮐﻤـﺎ ﻧﻄﻖ ﺑﻪ اﻟﻘﺮآن اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻓﺎﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻫـﺬا اﻻﻣﺎم و ﻫﻮ ﻣﻦ اﮐﺎﺑﺮ اﻻن‬‫ﮐﯿﻒ ﺳـﻤﺎﻫﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء و وﺻـﻔﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ و ﻫﻮ ﻣﻮاﻓﻖ ان ﺗﺼـﺪﯾﻘﻬﻢ ﻟﯿﺲ ﯾﻨﺼﺐ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ ادراك و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪446 :‬‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟـّﺼ ّﻨﻌﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ و ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﻣﻔﺎﺧﺮ و زواﻫﺮ ﻣﺎﺛﺮ او از اﺗﺤﺎف اﻟّﻨﺒﻼ و اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻـّﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ در ﺑـﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻘﺮن اﻟّﺴﺎﺑﻊ ﮔﻔﺘﻪ اﻟـّﺴ ﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫ﺻﻼح ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﻔﻆ اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺷﺮف اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺻﻼح ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻬﺪي ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﮑﺤﻼﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻻﻣﯿﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﻄﻠﻖ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﻧﺼﻒ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺳـﻨﮥ ‪ 199‬ﺑﮑﺤﻼن ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ ﻣﻊ واﻟﺪه اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺻـﻨﻌﺎء ﺳﻨﮥ‬‫‪ 1107‬و اﺧﺬ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ ﮐﺎﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﺻـﻼح ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻻﺧﻔﺶ و اﻟّﺴّﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻮزﯾﺮ و اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻌﺒﺴـﯽ و رﺣﻞ اﻟﯽ ﻣـّﮑ ﮥ و ﻗﺮأ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ و ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 206‬از ‪324‬‬‫اﻟﻌﻠﻮم و ﻓﺎق اﻻﻗﺮان و ﺗﻔﺮد ﺑﺮﯾﺎﺳـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺻـﻨﻌﺎء و ﺗﻈّﻬﺮ ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻻدﻟّﮥ و ﻧﻔﺮ ﻋﻦ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ و زّﯾﻒ ﻣﺎﻻ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻵراء‬‫اﻟﻔﻘﻬّﯿﮥ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻟﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠﮥ ﺣﺎﻓﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﺳـﺒﻞ اﻟـّﺴ ﻼم اﺧﺘﺼﺮه ﻣﻦ اﻟﺒﺪر اﻟّﺘﻤﺎم ﻟﻠﻤﻐﺮﺑﯽ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻨﺤﮥ اﻟﻐّﻔﺎر ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﺿﻮء اﻟّﻨﻬﺎر ﻟﻠﺠﻼل و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌّﺪة ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺷﺮح اﻟﻌﻤﺪة ﻻﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ و ﻣﻨﻬﺎ ﺷﺮح اﻟﺠﺎﻣﻊ اﻟّﺼﻐﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪447 :‬‬‫ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠّـﺪات ﺷـﺮﺣﻪ ﻗﺒـﻞ ان ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﺎوي و ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﺮح اﻟّﺘﻨﻘﯿـﺢ ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻠّﺴـ ّﯿﺪ اﻻﻣﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻮزﯾﺮ ﺳـّﻤﺎه اﻟّﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻨﻈﻮﻣـﮥ اﻟﮑﺎﻓﻞ ﻻﺑﻦ ﺑﻬﺮان ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و ﺷـﺮﺣﻬﺎ ﺷـﺮﺣﺎ ﻣﻔﯿـﺪا و ﻟﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﻏﯿﺮ ﻫﺬه و ﻗﺪ اﻓﺮد‬‫ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﺑﺎﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ ﺑﻤﺎ ﯾﮑﻮن ﺟﻤﯿﻌﻪ ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪات و ﻟﻪ ﺷـﻌﺮ ﻓﺼـﯿﺢ ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺟﻤﻌﻪ وﻟﺪه اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ و‬‫ﻏﺎﻟﺒﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺒﺎﺣﺚ اﻟﻌﻠﻤـّﯿ ﮥ و اﻟﺘﻮﺟﻊ ﻣﻦ أﺑﻨﺎء ﻋﺼـﺮه و اﻟّﺮدود ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺠـّﺪدﯾﻦ ﻟﻤﻌﺎﻟﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟـﺦ و ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺑﺠﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ ﺑﺪر اﻟﻤﻠّﮥ اﻟﻤﻨﯿﺮ اﻟﻤﺆّﯾﺪ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺘﻮّﮐﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟـّﺼ ﻨﻌﺎﻧﯽ اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺤـّﺪث اﻻﺻﻮﻟّﯽ اﻟﻤﺘﮑّﻠﻢ اﻟّﺸـ ﻬﯿﺮ ﻗﺮأ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺑﺮع ﻓﯿﻬﺎ و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟّﺰﻫـﺪ و اﻟﻮرع ﯾﻌﺘﻘـﺪه اﻟﻌﺎّﻣﮥ و اﻟﺨﺎّﺻﮥ و ﯾﺎﺗﻮﻧﻪ ﺑﺎﻟﻨﺬور ﻓﯿﺮّدﻫﺎ ﻓﯿﻘﻮل اّن ﻗﺒﻮﻟﻬﺎ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻟّﺼﺎﻟﺤﯿﻦ و ﻫﻮ ﯾﺨﺎف‬‫اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻟﻬﺎﻟﮑﯿﻦ ﺣﮑﯽ ﺑﻌﺾ اوﻻده اﻧّﻪ ﻗﺮأ و ﻫﻮ ﯾﺼﻠﯽ ﺑﺎﻟّﻨﺎس ﺻﻼة اﻟّﺼﺒﺢ َﻫْﻞ َأﺗﺎَك َﺣِﺪﯾُﺚ اﻟ ْﻐﺎِﺷَﯿِﮥ‬‫ﻓﺒﮑﯽ و ﻏﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن واﻟـﺪه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻼ ﻧﺰاع ﻣﻦ اﮐﺎﺑﺮ أﺋّﻤـ ﮥ اﻫﻞ اﻟّﺰﻫـﺪ و اﻟﻮرع اﺳـﺘﻮي ﻋﻨﺪه اﻟّﺬﻫﺐ و اﻟﺤﺠﺮ و ﺧﻠّﻒ اوﻻد اﻫﻢ‬‫اﻋﯿﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﺤﮑﻤﺎء اﻋﻈﻤﻬﻢ وﻟـﺪه ﻫـﺬا ﻗﺎل اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﺤﻔﻈﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷـﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟّﻠﺂل اﻻﻣﺎم اﻟّﺴﯿﺪ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﺸﻬﯿﺮ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟّﺴﺮاج اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪448 :‬‬‫ﻣﺴـﻨﺪ اﻟـّﺪﯾﺎر و ﻣﺠـّﺪد اﻟـّﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻻﻗﻄﺎر ﺻـّﻨﻒ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻣﺎﺋﮥ ﻣﺆﻟّﻒ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻨﺴﺐ اﻟﯽ ﻣﺬﻫﺐ ﺑﻞ ﻣﺬﻫﺒﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺧﺬ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و اﺳـﺘﺠﺎز ﻣﻨﻬﻢ و ارﺗﺒﻂ ﺑﺎﺳﺎﻧﯿﺪﻫﻢ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ ﺑﻦ اﻟّﺰﯾﻦ اﻟﻤﺰﺟﺎﺟﯽ و اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﻠّﯿﮥ و اﺳـﺘﺠﺎز ﻣﻨﻪ و اﺳﻨﺪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻊ ﺗﻤّﮑﻨﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم اﻵل و ﺗﺎـّﺻ ﻠﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋّﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر و ﻣﻦ‬‫ﺷﯿﻮﺧﻪ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺪري و اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﮑﺮدي و اﻟّﺸﯿﺦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺗﻠﻤﺬ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﯾﻀﺎ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﻤﺰﺟﺎﺟﯽ اﻟﺰﺑﯿـﺪي و ﻫﻮ اﯾﻀﺎ اﺳـﺘﺎذه ﮐﻤﺎ ﺗﻘـﺪم و اﯾﻀﺎ وﻟﺪه اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻻﻣﯿﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻟﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠـﮥ ﻣﻤّﺘﻌﮥ ﺗﻨﺒﯽ ﻋﻦ ﺳـﻌﮥ ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارة اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟّﻨﻘﻠّﯿﮥ و اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ و ﮐﺎن ذا ﻋﻠﻢ ﮐﺒﯿﺮ و‬‫رﯾﺎﺳـﮥ ﻋﺎﻟﯿـﮥ و ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻈﻢ اﻟﯿـﺪ اﻟّﻄﻮﻟﯽ ﺑﻠﻎ رﺗﺒـﮥ اﻻﺟﺘﻬﺎد اﻟﻤﻄﻠﻖ و ﻟﻢ ﯾﻘّﻠﺪ اﺣﺪا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺬاﻫﺐ و ﺻﺎر اﻣﺎﻣﺎ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﮑّﻤﻼ ﺑﻨﻔﺴﻪ و‬‫ﻗﺪ ﻣّﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﮐﺜﺮ ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ و ﻫﯽ ازﯾﺪ ﻣﻦ ان ﺗﺬﮐﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﺳﺒﻞ اﻟّﺴﻼم ﺷﺮح ﺑﻠﻮغ اﻟﻤﺮام و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﺑﺨﻂ وﻟﺪه اﻟّﺴّﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﻓﯿﻪ ﺧﻄﻪ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ اﯾﻀـﺎ و ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﻨﺤـﮥ اﻟﻐّﻔـ ﺎر ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﺿﻮء اﻟّﻨﻬـﺎر و اﺳـﺒﺎل اﻟﻤﻄﺮ ﻋﻠﯽ ﻗﺼﺐ اﻟّﺴـ ّﮑﺮ و ﺟﻤﻊ اﻟﺘﺸﺘﯿﺖ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﺑﯿﺎت‬‫اﻟﺘﺜﺒﯿﺖ و ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻻﻓﮑﺎر ﻓﯽ ﺷﺮح ﺗﻨﻘﯿﺢ اﻻﻧﻈﺎر اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﺎﺋﻞ و اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪449 :‬‬‫اﻟّﺘﯽ ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ و ﮐﻠﻬﺎ ﻓﺮﯾﺪة ﻓﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺧﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ ﺣّﺞ و زار و اﺳﺘﻔﺎد ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﻟّﺸﺮﯾﻔﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻓﻀﻼء اﻻﻣﺼﺎر‬‫ﻓﻬﻮ اﮐﺮم ﻣﻦ ان ﯾﺼـﻔﻪ ﻣﺜﻠﯽ وﻗﻔﺖ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺼﺎﺋﺪ ﺑﺪﯾﻌﮥ و ﻧﻈﻢ راﺋﻖ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺻﻮﻟﮥ ﻓﯽ اﻟّﺼﺪع ﺑﺎﻟﺤّﻖ و اﺗﺒﺎع اﻟـّﺴ ّﻨﮥ و ﺗﺮك اﻟﺒﺪﻋﮥ ﻟﻢ‬‫ﯾﺮ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﺋﺨﯽ ﻓﯽ ﺳـﻨﺪ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺜـّﯿ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺻـّﺮﺣﺖ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻟﻌﺴـﺠﺪ ﻣﻦ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟّﺴـ ﻨﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑّﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟّﺴـ ّﯿﺪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﮑﺤﻼﻧﯽ ﺛﻢ اﻟّﺼﻨﻌﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺒﺪر‬‫اﻟّﻄﺎﻟﻊ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ اﻟﻤﻄﻠﻖ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 1099‬ﺑﮑﺤﻼن ﺛﻢ اﻧﺘﻘﻞ ﻣﻊ واﻟﺪه اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺻﻨﻌﺎء و اﺧﺬ ﻋﻦ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ و رﺣﻞ اﻟﯽ ﻣّﮑﮥ و‬‫ﻗﺮأ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎﺋﻬﺎ و ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺑﺮع ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻌﻠﻮم و ﻓﺎق اﻻﻗﺮان و ﺗﻔّﺮد ﺑﺮﯾﺎﺳﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺻﻨﻌﺎء و ﺗﻈّﻬﺮ ﺑﺎﻻﺟﺘﻬﺎد و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 207‬از ‪324‬‬‫ﻋﻤـﻞ ﺑﺎﻻدﻟّـﮥ و ﻧﻔﺮ ﻋﻦ اﻟّﺘﻘﻠﯿـﺪ و زّﯾﻒ ﻣـﺎ ﻻـ دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻵراء اﻟﻔﻘﻬـّﯿ ﮥ و ﺟﺮت ﻟﻪ ﻣﻊ اﻫﻞ ﻋﺼـﺮه ﺧﻄﻮب و ﻣﺤﻦ و ﺣﻔﻈﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ‬‫ﮐﯿﺪﻫﻢ و ﻣﮑﺮﻫﻢ و ﮐﻔﺎه ﺷﺮﻫﻢ اﻟﺦ‬‫‪ -39‬ﻋﺠﯿﻠﯽ‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽ و ﻧﻬﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄﺎل اﻧﮑﺎر ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺠﺎر آﻧﮑﻪ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟّﻠﺂل ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﯾﺮﻓﻌﻪ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪450 :‬‬‫و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ زﻫﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬـﺬا اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﺎﻫﺮ و اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻔﺎﺧﺮ اﻟﺤﺎﺋﺰ ﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻟﻤﺂﺛﺮ اﺛﺒﺖ اﻟﺤّﻖ اﻟّﻈﺎﻫﺮ و اﺧﺰي ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﮑﺎﺑﺮ و ﺳـّﮑﺖ و ﺑّﮑﺖ‬‫ﮐّﻞ ﺟﺎﺣـﺪ ﺧﺎﺗﺮ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﻣﺬﮐﻮر در ﺻﺪر ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل ﺧﻮﯾﺪم ﺑﻨﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺰﻫﺮاء اﻟﻤﺴـﺘﺠﯿﺮ ﺑﻬﻢ‬‫ﻓﯽ اﻻـوﻟﯽ و اﻻـﺧﺮي اﻟﻔﻘﯿﺮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮّي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ ﻧﺴـﺒﺎ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣـﺬﻫﺒﺎ ﻋﻔﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻟّﻤﺎ ﯾﺴـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ‬‫ﻣﻨﻈﻮﻣﺘﯽ اﻟﻤﺴـّﻤﺎة ﻋﻘـﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻠّﺂل ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻵل اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و زﺑﯿﺪ اﻟﻤﻘّﺪﺳﮥ و ﺻـﻨﻌﺎء اﻟﯿﻤﻦ و اﻟﻤﺤﻼق‬‫اﻟـّﺴ ﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﺳـﺘﺤﺴﻦ ﻣﺒﺎﻧﯿﻬﺎ و ﺟﻨـﺢ اﻟﯽ ﻣﻌﺎﻧﯿﻬﺎ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﺳـﺘﻐﺮب ذﻟﮏ ﻻﻧﺪراس ﺗﻠﮏ اﻟّﻄﺮق اﻟّﺘﯽ ﻧﺴـﺠﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻋﻨﺎﮐﺐ‬‫اﻻﻫﻤـﺎل و اﻟﺠﻔـﺎء و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻧﮑﺮ ﻣﻮاﺿـﻊ ﻣﺨﺼﻮﺻـﮥ و ﻃﻠﺐ اﻟﻮﺟﻪ ﻋﻦ اﻟﻌـﺪول ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺘﻘـﺪات اﻟﻤﻨﺼﻮﺻـﮥ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻫـﺎب ذﻟﮏ‬‫اﻟﺠﻨﺎب و اﺧـﺬﺗﻪ اﻟﺮﻋـﺪة ﻓﺎﺳـﺘﺤﺴﻦ ذﻟﮏ ﻣﻘّﻠﺪا و ﻓّﺮض ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ ﺟﺰاﻫﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا ﺑﻤﻨﻈﻮم و ﻣﻨﺜﻮر و ﺳـّﻤﻮﻫﺎ ﺑﺎﺳـﻤﻪ‬‫ﺗﻨﺸـﺮح ﻟﻬﺎ ﻟا ﺼﺪور و ﻟّﻤﺎ ﺣﺼﻞ اﻻﺷـﮑﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ اﻟّﺮﺟﺎل اﻧﺸﺮح ﺻﺪري ﻟﺰﯾﺎدة ﺧﺪﻣﮥ ذﻟﮏ اﻟﺠﻨﺎب ﺑﺸﺮح ﯾﻮﺿﺢ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻟا ﻤﻘﺎل و‬‫اﺳـﺘﺤّﺪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻋﺎﻧـﮥ و اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻋﻮذ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟّﺰﯾﻎ و اﻟﺘﻌﻮﯾﻖ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺻﺎﺣﺐ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل از اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﮐﻤﺎل و اﺟّﻠﻪ‬‫اﺻﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪451 :‬‬‫ﻓﻀﻞ و اﺟﻼﻟﺴﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن در اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ ﺑﮑﺮّي اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ‬‫اﻟﮑﺮام و ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﻋﻼـم و ﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮون ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﻤﺰﺟﺎﺟﯽ و ﻋّﻤﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺑﮑﺮّي و اﻟّﺴـ ّﯿﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ‬‫اﻻﻣﯿﺮ و اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺰﻣﺰﻣﯽ ﻣﻔﺘﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌـّﯿ ﮥ ﻓﯽ أم اﻟﻘﺮي ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮّﻫﺎب ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻄﻨﻄﺎوي اﻟﻤﺼـﺮي ﻣﺆﻟّﻒ ﺑﺬل‬‫اﻟﻌﺴـﺠﺪ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﺳـﺮار اﺳﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻟﻠﺸـﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﻣﺆﻟّﻔﺎت و رﺳﺎﺋﻞ و ﻣﻨﻈﻮﻣﺎت و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻨﻔﺤﮥ اﻟﻘﺪﺳـّﯿﮥ ﻓﯽ‬‫وﻇﺎﺋﻒ اﻟﻌﺒﻮدّﯾﮥ و ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻠّﺂل ﻓﯽ ﻣﺪح اﻵل و ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﺮح و ﺗﻘﺎرﯾﻆ ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﺟّﻢ ﻣﻨﻬﻢ اﻟّﺴّﯿﺪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳﺤﺎق ﮐﺘﺒﻪ ﺑﻤّﮑﮥ اﻟﻤﺸّﺮﻓﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 1203‬و ﻟﻠﺴـّﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻻﻫﺪل ﻣﻨﻪ إﺟﺎزة ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴﻠﺴﻞ ﺑﺎﻻوﻟّﯿﮥ و ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ و‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺷـﻬﯿﺮة و ﮐﺎن ﻻ ﯾﺴـﻤﻊ ﺑﺬي ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﺟﻬﮥ ﻣﻦ اﻟﺠﻬﺎت اﻟّﺎ و ﺗﻌّﺮف ﺑﻪ و اﺳـﺘﻄﻠﻊ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻓﻀـﯿﻠﺘﻪ و ﻣﮑﺚ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﺤﺎﻟﮥ دﻫﺮا‬‫ﻃﻮﯾﻼـ ﺛﻢ اﺛﺮ اﻟﺨﻠﻮة و اﻟﻌﺰﻟـﮥ اﻟﯽ ان اﻧﺘﻘـﻞ اﻟﯽ ﺟﻮار رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮواﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﺳﺎﻣﯿﻪ او از ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت رﺷـﯿﺪ اﻟـّﺪﯾﻦ ﺧﺎن و ﺣﺴﻦ ﻋﻠّﯽ ﻣﺤـﺪث و ﻣﻮﻟﻮي اوﺣـﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻠﮕﺮاﻣﯽ ﺑﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺣﯿﺪرﯾﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ او ﮐﻪ‬‫ﻫﻤﺮاﻫﺶ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﻄﺒﻮع ﺷـﺪه ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﻣﺤّﺐ اﻵل اﻟﻌﺎرف اﻟﻤﻔﻀﺎل ﺷـﻬﺎب‬‫اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪452 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 208‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﻔﻈﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻓﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﺘﻪ اﻟﻤﺴـّﻤﺎة ﺑﻌﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻠّﺂل و آﯾﮥ اﻟﺘﻄﻬﯿﺮ ﻓﯿﻬﻢ ﻧﺰﻟﺖ و اذﻫﺒﺖ رﺟﺴﻬﻢ و ﻃّﻬﺮت ﻟّﻤﺎ‬‫ﺗﻼﻫﺎ ﻗﺎم ﯾﺪﻋﻮ اﻫﻠﻪ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ ﺳﮑﻨﺎه و ﺧّﺺ آﻟﻪ ادﺧﻠﻬﻢ ﺗﺤﺖ اﻟﮑﺴﺎء و ﺟّﻠﻼ ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ ﺛﻢ دﻋﺎ و اﺑﺘﻬﻼ و‬‫ﻗـﺎل اﻟّﻠﻬﻢ ﻫﺆﻻـء ﻫﻢ أﻫـﻞ ﺑﯿﺘﯽ و ﻫﻢ ﻋﺼـﺎﺋﯽ اﻧّﯽ ﻟﻤﻦ ﺣـﺎرﺑﻬﻢ ﺣﺮب و ﻣﻦ ﺳﺎﻟﻤﻬﻢ ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣّﺮ اﻟّﺰﻣﻦ و اﻧّﻨﯽ ﻣﻨﻬﻢ و ﻫﻢ ﻣّﻨﯽ ﻓﺼـﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ازﮐﯽ ﺻﻼة و اﺟﻞ و ارﺣﻢ و ﺑﺎرك و ارض ﻋﻨﻬﻢ و اﻏﻔﺮ و اﻟّﺮﺟﺲ اذﻫﺐ ﻋﻨﻬﻢ و ﻃّﻬﺮ‬‫ﻓﻬﺬه اﻵﯾﮥ اﺻﻞ اﻟﻘﺎﻋﺪة و ﻣﻨﺒﻊ اﻟﻔﻀﻞ ﻟﮑّﻞ ﻋﺎﺋﺪه و اﻧّﻤﺎ ﺣﺮف ﯾﻔﯿﺪ اﻟﺤﺼﺮا و ﯾﻘﺼﺮ اﻟﻤﺮاد ﻓﯿﻬﻢ ﻗﺼﺮا ﻓﻼ ﯾﺮﯾﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ ﻏﯿﺮ ان ﯾﺬﻫﺐ‬‫ﻋﻨﻬﻢ ﮐـّﻞ رﺟﺲ و دون ﻣﺆّﮐـ ﺪا ﺗﻄﻬﯿﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﺼـﺪر ﻣﻨﮑﺮا اﺷـﺎرة ﻟﻠﻌﺒﻘﺮي و ﻣﻨﻬـﺎ و ﮐﻞ اﻋـﺪاﺋﻬﻢ و اﻟﺠﺎﻓﯽ ﻓﻼ ﻧﻮاﻟﯿﻬﻢ و ﻻ ﻧﺼﺎﻓﯽ ﻗﺪ‬‫ﻗﻄﻌﻮا ﻣﺎ اﻣﺮوا ﺑﻮاﺻـﻠﻪ و ﻣﺎ رﻋﻮا ذﻣـﮥ ﺧﯿﺮ رﺳـﻠﻪ ﻋّﻘﻮه ﻓﯽ اوﻻده و ﻫﺠﺮوا و اﻧﻘﻀﻮا ﻋﻬﻮدﻫﻢ و ﻏـﺪروا ﻣﺎ ﻋﺬرﻫﻢ ﯾﻮم اﻟّﻠﻘﺎء و ﻟا ﺤّﺠﮥ و‬‫ﮐﯿﻒ ﯾﻨﺠﻮ ﻏﺎرق ﻓﯽ اﻟﻠّﺠـ ﮥ ﻣﺎ ذا ﯾﻘﻮﻟﻮن إذا ﻣﺎ ﺳـﺌﻠﻮا و ﺷـﻬﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﻮا و ﻫﻢ ﺑﺪاك اﻟﯿﻮم ﻓﯽ ﻫﻮان ﺗﻄﺎﻫﻢ اﻻﻗﺪام ﮐﺎﻟﺠﻌﻼن و‬‫ﯾﺤﮑﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺤﮑﻢ اﻟﺤﻖ ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﺑﯿﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻖ و اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و ﻓﺎﻃﻤـﮥ ﻗﺪ ﺣﻀـﺮوا ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﻤﺨﺎﺻـﻤﮥ ﯾﺎ ﺣﺴـﺮة ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻻ‬‫ﺗﻨﻘﻀﯽ و ﺧﺠﻠﮥ ﻟﻤﻦ ﺟﻔﺎ و ﻣﻦ رﺿﯽ و ﻣﺎ ﺟﺮي ﻓﻘﺪ ﻣﻀﯽ و اﻧّﻤﺎ ﯾﺎ وﯾﻞ ﻣﻦ و اﻻ ﻟﻤﻦ ﻗﺪ ﻇﻠﻤﺎ و ﮐﻞ ﻣﻦ ﯾﺴﮑﺖ او ﯾﻠﺘﺒﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪453 :‬‬‫و ﻣﻦ ﻟﻌﺬر ﻓﺎﺳﺪ ﯾﻠﺘﻤﺲ ﻓﺬاك ﻣﻐﺒﻮن ﺑﮑﻞ ﺣﺎل ﻗﺪ ﺿّﯿﻊ اﻟّﺮﺑﺢ و راس اﻟﻤﺎل و اﺳﺘﺒﺪل اﻻدﻧﯽ ﺑﮑﻞ ﺧﯿﺮ و ﺑﺎع دﯾﻨﻪ ﺑﺪﻧﯿﺎ اﻟﻐﯿﺮ و ﻓﯽ ﻏﺪ‬‫ﮐﻞ ﻓﺮﯾﻖ ﯾﺠﻤﻊ ﺗﺤﺖ ﻟﻮاء ﻣﻦ ﻟﻪ ﯾّﺘﺒﻊ و ﮐّﻞ ﻧﺎس ﺑﺎﻣﺎم ﯾﺪﻋﯽ ﻓﺎﺧﺘﺮ ﻟﻤﻦ ﺷـﺌﺖ و اﻟﻖ اﻟﺴـﻤﻌﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﺤّﺒﺮ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اذاﻗﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻼوة‬‫ﻋﻔﻮه ﯾﻮم اﻟﺤﺴـﺎب و ﻟﻠّﺸـ ﻬﺎب اﻟﻌﺎرف اﻟﺤﻔﻈﯽ ﺷـﺮح ﻋﻠﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﺘﻪ دال ﻋﻠﯽ ﺣﺴﻦ ﻋﻘﯿـﺪﺗﻪ و وﻓﻮر ﻣﺤّﺒﺘﻪ ﻻﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﻟّﺮﻓﯿﻊ و ﺳـﻼﻣﺘﻪ‬‫ﻣﻦ اﻟّﺘﻌﺼﺐ اﻟّﺸـ ﻨﯿﻊ ﺳـّﻤﺎه ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻓﯽ ﺷﺮح ﻋﻘﺪ ﺟﻮاﻫﺮ اﻟّﻠﺂل و ﻟّﻤﺎ ﮐﻨﺖ ﻣﻘﯿﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻮﻃﻦ ﮐﺎن اﻟّﺸﻬﺎب ﻣﻮﺟﻮدا ﻓﯽ ﺑﺮج ﺷﺮﻓﻪ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﯿﻤﻦ و ﻻ ادري اﻟﯿﻮم أ ﺑﺎق ﻟﻤﻌﺎن ذﻟﮏ اﻟّﻨﻮر أم ﻏﺎب ﻋﻦ اﻻﺑﺼﺎر ﺑﻌـﺪ اﻟّﻈﻬﻮر ﻟﺒﻌـﺪي ﻋﻦ ﺗﻠﮏ اﻻﻗﻄﺎر و اﻧﻘﻄﺎع ﻣﺎ ﻟﻢ ازل‬‫ﻣﺘﺮﻗﺒﺎ ﻟﻮﺻﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر اﻻﺧﯿﺎر اﻟﺴﺎﮐﻨﯿﻦ ﻓﯽ اﻧﻔﺲ اﻟّﺪﯾﺎر ﻟﺌﻦ ﻋﺎد ﺟﻤﻊ اﻟّﺸﻤﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺤﻤﯽ ﻏﻔﺮت ﻟﺪﻫﺮي ﮐّﻞ ذﻧﺐ ﺗﻘّﺪﻣﺎ و ﮐﺎن‬‫واﻟـﺪه رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺎرﻓﺎ ﻟﺒﯿﺒﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ادﯾﺒﺎ رﻃﺐ اﻟّﻠﺴﺎن ﺑﺈﻃﺮاء اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻣﺠﺎرﯾﺎ ﻓﯽ ﺣﻠﺒـﮥ ﺣﺒﮥ اﻟﮑﻤﯿﺖ و ﮐﺎن ﯾﺮﻗﯽ اﻻرﻣﺪ ﺑﻬﺬﯾﻦ‬‫اﻟﺒﯿﺘﯿﻦ إذا ﻣﺎ ﻣﻘﻠﺘﯽ رﻣﺪت ﻓﮑﺤﻠﯽ ﺗﺮاب ﻣّﺲ ﻧﻌﻞ أﺑﯽ ﺗﺮاب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪454 :‬‬‫ﻫﻮ اﻟﺒّﮑﺎء ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب ﻟﯿﻼ ﻫﻮ اﻟّﻀﺤﺎك ﻓﯽ ﯾﻮم اﻟّﻀﺮاب ﺛﻢ ﯾﻨﻔﺚ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﯿﻮن ﻓﯿﺸﻔﯽ و‬‫ﮐﺎن إذا اﮐﺘﺤﻞ ﯾﻘﻮل اﻟﻠّﻬﻢ ﻧّﻮر ﺑﺼﺮي و ﺑﺼﯿﺮﺗﯽ ﺑﻨﻮر ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟّﺰﻫﺮاء و اﺑﯿﻬﺎ و ﺑﻌﻠﻬﺎ و ﺑﻨﯿﻬﺎ‬‫و ﮐﺎن رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻼزم ﺑﯿﻦ ﺳـّﻨﮥ اﻟﻔﺠﺮ و ﻓﺮﺿﻪ اﻟﻬﯽ ﺑﺤﺮﻣﮥ اﻟﺤﺴـﯿﻦ و اﺧﯿﻪ و ﺟّﺪه و اﺑﯿﻪ و أّﻣﻪ و ﺑﻨﯿﻪ ﻧّﺠﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﻬّﻢ اﻟّﺬي اﻧﺎ ﻓﯿﻪ و ﻧّﻮر‬‫ﻗﻠﺒﯽ ﺑﻨﻮر ﻣﻌﺮﻓﺘﮏ ﺛﻠﺚ ﻣّﺮات و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﮐﺜﯿﺮة‬‫‪ -40‬وّﻟﯽ اﻟّﻠﻪ اﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﻠﻢ از وﺟﻮه اﺑﻄـﺎل اﻧﮑـﺎر ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﮑﺒﺎر آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي اﻟﺴـﻬﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و در اﺣﺮاق ﻗﻠﻮب ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و رﻏﻢ‬‫اﻧﺎف ﻣﺒﻄﻠﯿﻦ ﻣﺪﻏﻠﯿﻦ ﻗﺼﺒﺎت ﺳﺒﻖ ﻣﯽرﺑﺎﯾﺪ و‬‫ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ‬‫ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ زﻫﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﻬﺬا وﻟّﯽ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟّﻠﺒﯿﺐ اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻤﻌﺎﺻـﺮ اﻟﺤﺴـﯿﺐ وﻓﻖ ﻻﻇﻬﺎر اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟّﻨﺴـﯿﺐ و اﻧﺘﺪب و اﻧﺘﺼﺮ ﻟﺘﺴﺪﯾﺪ اﻟﺘﻤّﺴﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 209‬از ‪324‬‬‫اﻟﻤﺼـﯿﺐ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﺘﺮث و ﻟﻢ ﯾﺤﺘﻔـﻞ ﺑﺎﻧﮑـﺎر اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و ﺟﺤﻮده اﻟﻤﻌﯿﺐ و ﻟﻢ ﯾﻀﻊ ﻟﻪ و زﻧﺎ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﺘﻨﻘﯿﺐ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ از‬‫اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر و اﻋﺎﻇﻢ ﻓﻀﻼي ﻋﺎﻟﯽﺗﺒﺎر و ﻣﺮﺟﻊ ﺻﻐﺎر و ﮐﺒﺎر اﯾﻦ اﮐﻨﺎف و اﻗﻄﺎر و ﻣﻌﺮوف ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪455 :‬‬‫اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒـﺎرﺳﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﺤﻤـﺪ اﻧﻌـﺎم اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺴـﺮ وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺬﮐﻮر در ﺿـﻤﯿﻤﻪ اﻏﺼﺎن ارﺑﻌﻪ در ذﮐﺮ واﻟـﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ذات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت‬‫ﺟﻨﺎب ﺷﺎن ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻮم ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل و ﺣﺎوي ﻓﺮوع و اﺻﻮل ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮه ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﺮح ﻣﺴـﻠﻢ اﻟّﺜﺒﻮت ﻣﺴﻤﯽ ﺑﻨﻔﺎﺋﺲ‬‫اﻟﻤﻠﮑﻮت و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻣﻌـﺪن اﻟﺠﻮاﻫﺮ ﺑﮑﻤﺎل ﺷـﺮح و ﺑﺴﻂ و ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﻔﻘﻪ ﺑﺮ ﻋﺒﺎدات و ﻣﻌﺎﻣﻼت و ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺑﺮ ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﻤﺎﻟﯿﻪ ﺷـﺮح‬‫ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺟﻼﻟﯽ و ﺣﺎﺷﯿﻪ زواﻫﺪ ﺛﻼﺛﻪ و ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺻﺪرا و ﺷﺮح ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻌﻠﻮم و ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﻮم و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﯿﺰان و ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺷﺮح ﺳّﻠﻢ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ ﻗﺪس ﺳـّﺮه و ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺷـﺮح ﺳـّﻠﻢ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻣﻐﻔﻮر و رﺳﺎﻟﮥ ﺗﺸﮑﯿﮏ و ﮐﺸﻒ اﻻﺳﺮار ﻓﯽ ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺳّﯿﺪ اﻻﺑﺮار و ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ اﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و آداب اﻟـّﺴ ﻼﻃﯿﻦ و ﻋﻤـﺪة اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ و رﺳﺎﻟﻪ ﻫﺬا ﻣﻮﺳﻮم ﺑﺎﻏﺼﺎن ارﺑﻌﻪ و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮدش‬‫ﯾﺎدﮔـﺎر در ﻋـﺎﻟﻢ دارد اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﺰﯾﺰ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ و درس ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺴـﺮ ﺑﺮده و از ﻋﻠﻢ او ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻓﯿﺾﯾﺎب ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﺷﺎﮔﺮداﻧﺶ ﻧﺎﻣﯽ و ﮔﺮاﻣﯽ و از ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺘﺒﺤﺮ ﺷﻤﺮده ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و در ﻧﻈﺮ ارﺑﺎب و ﺣﺎﮐﻤﺎن او ده ﻣﻐﺰز و ﻣﻤﺘﺎز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶاول‪ ،‬ص‪456 :‬‬‫ﻣﺎﻧـﺪه ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺸـﺘﻪ ﻣﺤﺴﻮد ﮔﺸﺖ ﺑﻌﻤﺮ ﻫﺸـﺘﺎد و ﻫﺸﺖ ﺳﺎل در ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺑﺘﺎرﯾﺦ دﻫﻢ ﮐﻠﻤﻪ ﮔﻮﯾﺎن ﺑﺠﻮار رﺣﻤﺖ اﯾﺰد‬‫ﻣّﻨﺎن ﻃﺮح اﻗﺎﻣﺖ ﻓﮑﻨﺪ ﺳـﻨﯿﻦ وﻓﺎﺗﺶ از ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﻇﻬﯿﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﺟﻮاد ﻓﺘﺤﭙﻮري ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﯾﺪ ﻣﯽﮔﺮدد رﮐﻦ دﯾﻦ ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫آن ﺑﻔﻀﻞ و ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻢ اﮐﻤﻞ دﻋﻮﺗﯽ را ﺑﺠﺎن اﺟﺎﺑﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺷـﻨﯿﺪﺳﺖ از زﺑﺎن اﺟﻞ ﺑﺘﻔﺮد ﮐﻪ در ﺻﻔﺎﺗﺶ ﺑﻮد از ﻋﻄﺎﺋﯽ ﺧﺪاي ﻋّﺰ و‬‫ﺟﻞ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺳﺎل ﺗﺎرﯾﺨﺶ ﺑﯽ ﺗﮑﻠﻒ ﺑﺮي و ﻧﻘﺺ و ﺧﻠﻞ ﮐﺰ وﻓﺎﺗﺶ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﯽ ﺳـﺮ و ﭘﺎ ورع ﺷـﺮع و ﻓﻀﻞ و ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻀـﻤﯿﻤﮥ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟّﻨﻈﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺒﺎﻟﻐـﮥ اﻟـّﺬﻣﯿﻤﻪ و ﺧﻮد ﻣﻮﻟﻮي وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ در اﻏﺼﺎن ارﺑﻌﻪ در ذﮐﺮ اوﻻد ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺒﯿﺐ‬‫اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﮐﺒﺮ آﻧﻬﺎ در ﺳﻦ راﻗﻢ ﺣﺮوﻓﺴﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮات در ﺧﺪﻣﺖ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻧﻤﻮده و از ﺷﺮح ﺟﺎﻣﯽ ﺗﺎ ﻣﺴّﻠﻢ اﻟّﺜﺒﻮت‬‫ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻋّﻢ ﺧﻮد ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻗّﺪس ﺳّﺮه ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺮاغ ﺗﺤﺼﯿﻞ زﻣﺎﻧﯽ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮐﻮﺷﯿﺪه اﮐﺜﺮ اوﻗﺎت در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺘﺐ‬‫ﻗﺪﻣﺎ ﺻـﺮف ﻧﻤﻮده و در ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻗﻮال ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ دﻗﯿﻘﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ ﻋﻤﺮي ﺑﺘﺪرﯾﺲ ﻃﻠﺒﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺬراﻧﯿﺪه و زﻣﺎﻧﯽ در ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺘﺐ ﺑﺴﺮ ﺑﺮده و‬‫ﻣﮑﺮوﻫﺎت ﺑﺴـﯿﺎر دﯾـﺪه اﻣﺎ ﺣﻔﻆ و ﺣﻤﺎﯾﺖ اﻟﻬﯽ را ﻏﺎﻟﺐ ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰﻫﺎ ﯾﺎﻓﺘﻪ از اﺑﺘـﺪاي ﺟﻮاﻧﯽ ﺑﻔﻘﺪان ﻓﺮزﻧﺪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺷﺪم ﭘﺲ از‬‫آﻧﮑﻪ ﻓﺮزﻧـﺪ ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪﻧﺪ ﺑﻤﻮت آﻧﻬﺎ رﻧﺠﯿﺪم اﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻋﻤﺮم از ﺷـﺼﺖ ﺳﺎل درﮔﺬﺷﺖ دو ﻓﺮزﻧﺪ و ﯾﮏ دﺧﺘﺮ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﺎﯾﺖ‬‫ﻓﺮﻣﻮده او ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آﻧﻬﺎ را در ﻣﻬﺪ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﻮد داﺷـﺘﻪ ﭘﺮورش ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻌﻤﺮ ﻃﺒﻌﯽ رﺳﺎﻧﺪ و ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﻧﺼﯿﺐ ﮔﺮداﻧﺪ َأﱠﻧُﻪ َﻋﻠﯽ‬‫ُﮐﱢﻞ َﺷْﯽٍء َﻗِﺪﯾٌﺮ* ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪1 :‬‬‫ﻗﺴﻤﺖ دوم‪ :‬دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻪ رواﯾﺖ اﻣﺎﻣﯿﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺸﻢ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را اﻣﺎﻣﯿﻪ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ اﻟﺦ اﻗﻮل اﻣﺎﻣﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده و اﻟﻔﺎظ ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ در‬‫ﻣﻘـﺎم اﻟﺰام اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ از ﮐﺘﺐ اﯾﺸـﺎن رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ وزﯾﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻻرﺑﻠﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤﻪ در ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒـﮥ و ﻣﺎ اﻋـﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻤﺤﺒﯿﻪ و ذﮐﺮ ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ و ﮐﻮﻧﻪ‬‫اﻗﻀﯽ اﻻﺻﺤﺎب ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫اﻟﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻟﻮ ان اﻟﺮﯾﺎض اﻗﻼم و اﻟﺒﺤﺮ ﻣﺪادا و اﻟﺠﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 210‬از ‪324‬‬‫ﺣّﺴﺎب و اﻻﻧﺲ ﮐﺘﺎب ﻣﺎ اﺣﺼﻮا ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻌﻞ ﻻﺧﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﮐﺜﺮة ﻓﻤﻦ‬‫ذﮐﺮ ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻣﻘّﺮا ﺑﻬﺎ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘّﺪم ﻣﻦ ذﻧﺒﻪ و ﻣﺎ ﺗﺎّﺧﺮ و ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻟﻢ ﺗﺰل اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻧﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ‬‫ﻟﺘﻠﮏ اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ رﺳﻢ و ﻣﻦ اﺳـﺘﻤﻊ ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ اﻟّﺬﻧﻮب اﻟﺘﯽ اﮐﺘﺴـﺒﻬﺎ ﺑﺎﻻﺳﺘﻤﺎع و ﻣﻦ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻟﻪ اﻟـﺬﻧﻮب اﻟﺘﯽ اﮐﺘﺴـﺒﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﺒﺎدة و ذﮐﺮه ﻋﺒﺎدة ﻻ ﯾﻘﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻤﺎن ﻋﺒﺪ اﻻ ﺑﻮﻻﯾﺘﻪ و اﻟﺒﺮاءة‬‫ﻣﻦ اﻋﺪاﺋﻪ‬‫و ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻟﻪ رﺟﻞ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﮐﺜﺮ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻠّﯽ و ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻧّﯽ ﻻﺣﺴﺒﻬﺎ ﺛﻠﺜﮥ آﻻف ﻣﻨﻘﺒﮥ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اوﻻ ﺗﻘﻮل اﻧّﻬﺎ اﻟﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ اﻗﺮب و‬‫ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﻋﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻟﻮ ﺣّﺪﺛﺖ ﺑﮑّﻞ ﻣﺎ اﻧﺰل ﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﻃﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪2 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﻓﯽ اﻻرض اﻻ اﺧﺬ ﺗﺮاﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺎء‬‫و ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ ﻗـﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﻻﻣـﺎم اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻓﺨﺮ ﺧﻮارزم اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﺧﻄﺎب اﺗﯽ ﺑﺎﻣﺮأة ﻣﺠﻨﻮﻧـﮥ ﺣﺒﻠﯽ ﻗـﺪ زﻧﺖ ﻓﺎراد ان ﯾﺮﺟﻤﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺎ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل و ﻣﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﻓﻊ اﻟﻘﻠﻢ ﻋﻦ ﺛﻠﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﺠﻨﻮن ﺣّﺘﯽ ﯾﺒﺮأ و ﻋﻦ اﻟﻐﻼم ﺣّﺘﯽ ﯾـﺪرك و ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﺎﺋﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺘﯿﻘﻆ ﻗﺎل ﻓﺨّﻠﯽ ﻋﻨﻬﺎ‬‫و ﻣﻨ ﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗـﺎل ﻟﻤـﺎ ﮐـﺎن ﻓﯽ وﻻﯾـﮥ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺗﯽ ﺑﺎﻣﺮأة ﺣﺎﻣﻞ ﻓﺴﺄﻟﻬﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﺎﻋﺘﺮﻓﺖ ﺑﺎﻟﻔﺠﻮر ﻓﺎﻣﺮ ﺑﻬﺎ ﻋﻤﺮان ﺗﺮﺟﻢ‬‫ﻓﻠﻘﯿﻬـﺎ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻓﻘـﺎل ﻣﺎ ﺑﺎل ﻫـﺬه ﻓﻘﺎﻟﻮا اﻣﺮ ﺑﻬﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ان ﺗﺮﺟﻢ ﻓﺮّدﻫﺎ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل اﻣﺮت ﺑﻬﺎ ان ﺗﺮﺟﻢ ﻓﻘﺎل ﻧﻌﻢ اﻋﺘﺮﻓﺖ‬‫ﻋﻨﺪي ﺑﺎﻟﻔﺠﻮر ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﺳﻠﻄﺎﻧﮏ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﻤﺎ ﺳﻠﻄﺎﻧﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ ﺑﻄﻨﻬﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻌﻠﮏ اﻧﺘﻬﺮﺗﻬﺎ و اﺧﻔﺘﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﮐﺎن ذﻟﮏ‬‫ﻗﺎل او ﻣﺎ‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﯾﻘﻮل ﻻ ﺣـّﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﻌـﺪ ﺑﻼء اﻧﻪ ﻣﻦ ﻗّﯿﺪت او ﺗﻬّﺪدت ﻓﻼ اﻗﺮار ﻟﻪ ﻓﺨﻠّﯽ ﻋﻤﺮ ﺳﺒﯿﻠﻬﺎ ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﻋﺠﺰت ﻟا ﻨﺴﺎء ان ﺗﻠﺪن ﻣﺜﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻻرﺑﻠﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻣﻨﻪ أي‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻟﻠﺨﻮارزﻣﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﻨﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪3 :‬‬‫ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻟﻢ اﮐﺘﺒﻪ اﻻ ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد و‬‫ﻗﺪ روي اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺼـّﻨﻒ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﻓﻌﻪ ﺑﺴﻨﺪه اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 211‬از ‪324‬‬‫ﻓﻘﺪ ﺛﺒﺖ ﻟﻌﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﻤﺤﻤﻮدة و اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺗﻔّﺮق ﻓﯽ ﻏﯿﺮه اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻧﺴـﺨﮥ‬‫ﻧﻘﻠﺖ ﻋﻦ ﻧﺴـﺨﮥ اﻟﻤﺼـﻨﻒ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ و ﻋﻈﻤﺖ ﺷﺎن ﻋﻼﻣﻪ ارﺑﻠﯽ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺟّﻠﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻫﻢ ﺑﻤـﺪح آن ﺟﻨﺎب ﻋـﺬب اﻟﺒﯿﺎن و‬‫رﻃﺐ اﻟّﻠﺴـﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﮑﺘﺒﯽ در ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﮐﻪ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴـﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟﻈﻨﻮن ذﮐﺮش ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﻟﻤﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﮑﺘﺒﯽ اﻟﻤﺘﻮّﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻊ ﻣﺎﺋﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻟﺼﺎﺣﺐ ﺑﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻻﻣﯿﺮ ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ اﻻرﺑﻠﯽ اﻟﻤﻨﺸـﯽ اﻟﮑﺎﺗﺐ اﻟﺒﺎرع ﻟﻪ ﺷـﻌﺮ و ﺗﺮّﺳﻞ و ﮐﺎن رﺋﯿﺴﺎ ﮐﺘﺐ‬‫ﻟﻤﺘﻮﻟﯽ ارﺑﻞ ﻣﻦ ﺻـﻼﯾﺎ ﺛﻢ ﺧـﺪم ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﯽ دﯾﻮان اﻻﻧﺸﺎء اّﯾﺎم ﻋﻼء اﻟـﺪﯾﻦ ﺻﺎﺣﺐ اﻟـﺪﯾﻮان ﺛﻢ اﻧّﻪ ﻓﺘﺮ ﺳﻮﻗﻪ ﻓﯽ دوﻟﮥ اﻟﯿﻬﻮد ﺛﻢ ﺗﺮاﺟﻊ‬‫ﺑﻌﺪﻫﻢ و ﺳـّﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺐ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺗﺴـﻌﯿﻦ و ﺳﺖ ﻣﺎﺋﻪ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺠﻤﻞ و ﺣﺸـﻤﮥ و ﻣﮑﺎرم اﺧﻼق و ﻓﯿﻪ ﺗﺸـّﯿﻊ و‬‫ﮐﺎن اﺑﻮه واﻟﯿﺎ ﺑﺎرﺑﻞ و ﻟﺒﻬﺎء اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ادﺑﯿـﮥ ﻣﺜﻞ اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت اﻻرﺑﻊ و رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻄﯿﻒ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺧﻠﻒ ﻟﻤﺎ ﻣﺎت ﺗﺮﮐﮥ‬‫ﻋﻈﯿﻤـﮥ ﻧﺤﻮ اﻟﻔﯽ اﻟﻒ درﻫﻢ ﺗﺴـﻠﻤﻬﺎ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ و ﻣﺤﻘﻬـﺎ و ﻣـﺎت ﺻـﻌﻠﻮﮐﺎ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﮐﺘﺒﯽ از اﺟﻠﻪ ﻣﻌﺘﻤـﺪﯾﻦ و‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺴﺘﻨﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪4 :‬‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺳﺖ ﮐﺘﺎب او ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻌﺮوف ﺳﺖ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﺳـﺘﻨﺎد‬‫ﮐﺮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ وﻫﺐ ﺑﻦ ﻣﻄﯿﻊ اﻟﻘﺸﯿﺮي اﻟﻄﻮﺳﯽ اﻟﻤﻔﻠﻮﻃﯽ اﻟﻤﺼﺮي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫در ﻓﻮات اﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺮ ﭘـﺪر ﮐﺮده و ﻧﺎﻣﺶ در ﺣﯿﺎت ﻣﺸﺎﯾـﺦ او ﺷـﻬﺮت ﭘـﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اول ﻣﺎﻟﮑﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﺑﻮد ﺑﻌﺪه ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﺳﻤـﺎﻋﺖ از اﺑﻦ اﻟﻤﻘﯿﺮ و اﺑﻦ رواح و اﺑﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮي و اﻟﺴـﺒﻂ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺪاﺋﻢ و زﯾﻦ ﺧﺎﻟـﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ دارد و از ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ اوﺳﺖ اﻣـﺎم و‬‫ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺷـﺮح ﻣﻘﺪﻣـﮥ اﻟﻤﻄﺮز در اﺻﻮل ﻓﻘﻪ و ﺟﻤﻊ اﻻـرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﻪ ﻋﻦ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﺑﻮد ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺴـّﺮي و اﻟﺘﻤﺘﻊ و او را‬‫ﭼﻨـﺪ اوﻻد ذﮐﻮر و اﻧﺎث ﺑﻮد ﺑﺎﺳـﻤﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﺸـﺮه ﻣﺒّﺸـ ﺮه ﺑﺎﻟﺠﻨـﮥ در ﺑﺎب ﻣﯿﺎه و ﻧﺠﺎﺳﺎت ﻣﻘﻬﻮر وﺳﻮاس ﺑﻮد درﯾﻦ ﺑﺎب ﺣﮑﺎﯾﺎت و‬‫وﻗﺎﺋﻊ ﮐﺜﯿﺮه از وي ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﻧﺘﻬﯽ و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟﻤﺎزﻧﺪراﻧﯽ از اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ و‬‫اﺑﻦ ﺑﻄﻪ رواﯾﺖ آن ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎ ﻋﺮﻓﺘﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺒﻄﺮﯾﻖ اﻟﺤﻠﯽ از اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﻟﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻧﻘﻞ آن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻤﺪه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﻗﺎل أي‬‫اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌـﺪل اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي اﻻﯾﻠﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ رﺷـﯿﺪ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻄﯿﮥ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ اﺑﺎن‬‫ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ آدم و ﻓﻘﻪ ﻧﻮح ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻬﻤﯽ اﻟﺤﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه آن را از وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﻌﺒﺪﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻀﺮ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﻼ اﻻردﺑﯿﻠﯽ ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻣﺠﻠﺴﯽ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ در ﺑﺤﺎر اﻻﻧﻮار ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪5 :‬‬‫ﮐﻪ در آن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﻧﺴـﺒﺖ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻣﺎﻣـّﯿ ﮥ ﺑﻐﺮض اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﺳﻨﯿﻪ رواﯾﺖ آن ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ اول ﺗﻠﻤﯿﻌﯽ و ﺗﻤﻮﯾﻬﯽ ﺳﺨﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻨﯿﻒ ﺻﺎدر ﺷﺪه و ﻧﯿﺰ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ان ﮐﺎش ﺟﻤﯿﻊ ﻃﺮق اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﺎ اﮐﺜﺮ آن ﻃﺮق ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﺮد ﻻ اﻗﻞ ذﮐﺮ ﺗﻌـّﺪد ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﺻـﺮف ﯾﮏ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﯽﮐﺮد‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻓﺴﺎد ﻣﺒﺎدي اﯾﻦ ﺗﻤﺴﮏ و ﻣﻘﺪﻣﺎت از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻫﺮ داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اﻗﻮل زﻋﻢ ﻓﺴﺎد ﻣﺒﺎدي اﯾﻦ ﺗﻤﺴﮏ و ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﻧﺎﺷﯽ‬‫از ﻓﺴـﺎد ﻣﺒـﺎدي ﻋﻘﻞ و وﺳﻮاس در واﺿـﺤﺎت و ﺑـﺪﯾﻬﯿﺎت و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻬﻮاﺟﺲ ﻣﺨﯿﻼت و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﻤﻘـﺪﻣﺎت ﻣﻌﺘﻼﺗﺴﺖ و ﻫﺮ داﻧﺸـﻤﻨﺪ‬‫ﺣﻖﭘﺴـﻨﺪ ﺻـﺎﺣﺐ راي ارﺟﻤﻨـﺪ و ﻓﻄﺮت ﺑﻠﻨـﺪ را ﺑﯿـﺎن ﺳﺎﺑﻖ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴـﻨﺪ و ﻣﺎﻧﻊ از رﮐﻮن و ﺟﻨﻮح ﺑﺴﻮي ﺗﺸـﮑﯿﮑﺎت ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺰل و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 212‬از ‪324‬‬‫ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﯽاﺻﻞ و ﺑﯽﺑﻨـﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﺸـﯿﻢ ﮐﻪ از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﻣﺒﺘﻼي اﺷـﻤﺌﺰاز از ﻓﻀﺎﺋﻞ وﺻـﯽ ﻧﺒﯽ ﺧﯿﺮ اﻻﻣﻢ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻓﻀـﻞ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻨﻌﻤﺴﺖ در ﻫﺮ ﻣﻘﺎم ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﻌـﺪ از ﺧﻮض در ﻣﻌﺘﺮﮐﺎت ﻇﻠﻢ و ﻋﺪم ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺣﻖ ﺻـﺤﯿﺢ از ﺧﻠﻞ واﺿﺢ اﻟﺴـﻘﻢ ﻗﺪم در‬‫ﻣﻀـﻤﺎر اﻧﮑﺎر و اﺑﻄﺎل رواﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ اﺋﻤﻪ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﻫﻤﻢ ﻣﯽﮔﺰارد در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻫﻢ ﺟﺮﯾﺎ ﻋﻠﯽ دﯾـﺪﻧﻪ اﻟﻘﺪﯾﻢ ﺣﮑﻢ ﻧﻤﻮده ﺑﻔﺴﺎد اﯾﻦ‬‫ﺗﻤﺴﮏ واﺿـﺢ اﻟﺴﺪاد و ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻣﺤﮑﻤﻪ ﮐﺎﻟﺴـﺒﻊ اﻟﺸﺪاد و ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎل ﺑﻌﺪ ﺧﻮد از ﻋﻨﺎد و ﻏﺎﯾﺖ اﻧﻬﻤﺎك در ﻟﺪاد و ﺑﻠﻮغ اﻣﺪ‬‫اﻗﺼـﯽ در اﺿـﻐﺎن و اﺣﻘﺎد و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻧﺘﻘﺎد و ﻋـﺪم ﺗﻮﺧﯽ و ارﺗﯿﺎد اﻧﺘﻬﺎج ﻣﻨﻬـﺞ رﺷﺎد و ﻫﯿﻤﺎن در ﻣﻬﺎﻣﻪ ﻣﺮدﯾﻪ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ‬‫ﺿﺤﮑﻪ ﮐـﻞ ﻧﺎد و ﻋـﺪم اﻋﺘﻨﺎء و اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻣﺠﺎد و ﺗﺮك اﺳﺘﺴـﻌﺎد ﺑﺎﻃﻼع ﺑﺮ اﻓﺎدات ﺟﻬﺎﺑـﺬه ﻧﻘﺎد و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ‬‫اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻻرﺷﺎد و ﻣﻨﻪ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ اﻟﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺴـﺪاد و ﻫﻮ اﻟﺼﺎﺋﻦ ﻣﻦ ان ﯾﻤﺘﻠﯽ اﻻﻧﺴﺎن ﻣﻦ اﻟﺮاس اﻟﯽ اﻟﻘـﺪم ﺑﺎﻟﺤﻘـﺪ و اﻟﻮﻋﺰ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫وﺻﯽ ﺷﻔﯿﻊ اﻻﻣﻢ و ﯾﺰﯾﻎ ﻋﻦ واﺿﺢ اﻟﻤﻨﻬﺞ و ﻣﺒﺘﻠﺞ اﻟﻠﻘﻢ و ﯾﻨﻬﻤﮏ ﻓﯽ إﺧﻔﺎر اﻟﺬﻣﻢ و ﯾﺘﻨﮑﺐ ﻋﻦ اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻﻣﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪6 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻋﻄﺎر و ﺳﻨﺎﺋﯽ أو ﻟّﯿﻦ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ و ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎﺟﻤﺎل ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و اﯾﻦ‬‫ﻫﺮ دو ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﺸﺎن و ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺻّﺮح‬‫ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎﯾـﺪ و ﻗﺪ ﻣﻀﺖ ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺴـﻨﺎﺋﯽ اﻧﮑﺎر ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮐﺴﺎﻧﯽ را ﮐﻪ‬‫ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﺸﺎن و ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺘﺸﺎن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﺧﺎرج از ﺳـﻨﯿﺎن ﻣﯽﺳﺎزد و ﺑﻘﻮل‬‫ﺧﻮد ﺧﻮد را از ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﻣﺸﺤﻮن ﺑﺼﺪق و دﯾﺎﻧﺖ و ورع و اﻣﺎﻧﺖ ﻣﯽﺳﺎزد ﻣﺎ ﻫﮑﺬا ﺗﻮرد ﯾﺎ ﺳﻌﺪ اﻻﺑﻞ‬‫ﻧﺒﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ اول اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﺣـﺎدﯾﺚ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل راﺳﺖ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ و ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻖ ﺑﻘـﺪم ﺻـﺪق ﻣﯽﭘﻮﺋﯽ و ﺻﻮاب دور از ﻣﻼـم و‬‫ﻣﻌـﺎب ﻣﯽﺟﻮﯾﯽ و دﺳﺖ ﮐﺮاﻣﺖﭘﺮﺳﺖ از ﻣﯿـﻞ ﺑﺒﺎﻃﻞ و دروغ ﻣﯽﺷﻮﺋﯽ و ﻣﺜﻞ ﺳﺒﺰه ﺑﺎرﻫﺎ در ﻗﺎﻟﺒﻬﺎﯾﯽ ﺟﺪﯾـﺪ ﻣﯽروﺋﯽ ﯾﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﻣﮕﺮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ و أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ و اﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ و اﺑﻦ ﺑﻄﻪ و ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﺑﯿﻬﻘﯽ و اﺑﻦ ﻣﻐﺎزﻟﯽ و ﺷـﯿﺮوﯾﻪ‬‫دﯾﻠﻤﯽ و ﺳـﻨﺎﺋﯽ و ﻋﻄﺎر ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﺸﺎن و ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ اﯾﺸﺎن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗﺪم ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ و‬‫ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و رﺿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ و ﺻﺎﻟﺤﺎﻧﯽ و اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي و ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﻤﺪاﻧﯽ و اﻣﯿﺮ ﻣﻼ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي و اﺑﻦ اﻟﺼـّﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ و ﻣﯿﺮﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯿﺒﺬي و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺻـﻔﻮري و اﺑﺮاﻫﯿﻢ وﺻﺎﺑﯽ و‬‫ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﻣﮑﯽ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن از‬‫اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ و ارﮐﺎن و اﻓﺎﺧﻢ ﺟﻬﺎﺑﺬه اﻋﯿﺎن از ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﺒﻮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻧﺰد ﻣﺨﺎﻃﺐ رﻓﯿﻊ اﻟﺪرﺟﺎت از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺎرج و‬‫ﺑﺰﻣﺮه ﻣﺒﺘـﺪﻋﯿﻦ و اﻫـﻞ ﺿـﻼل و ﻣﺮﺗﮑـﺒﯿﻦ اﺷـﺮاك ﻫﻼـك و اﺧﺘﻼـل واﻟـﺞ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﭼـﻪ ﻋﺠـﺐ ﮐﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ او ﻫﻢ ﮐﻪ ﺣﺴـﺐ‬‫ﺗﺼﺮﯾﺤﺶ آﯾﺘﯽ از آﯾﺎت اﻟﻬﯽ و ﻣﻌﺠﺰه از ﻣﻌﺠﺰات ﻧﺒﻮي ﺑﻮده از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﯿﺮون و ﺑﺰراﻓﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪7 :‬‬‫ﻣﺒﺘـﺪﻋﯿﻦ و ﻫﺎﻟﮑﯿﻦ ﻣﻘﺮون ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﮐﻪ اﺳﺎﻣﯽ ﻣﺘﺒﺮﮐﻪﺷﺎن ﻣﺮﻗﻮم ﻣﻊ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ رﺋﯿﺲ اﻟﻘﺮوم ﺧﺎرج از‬‫اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و ﺻﻮاب و ﻣﺤﺸﻮر ﺑﺰﻣﺮه ﻣﺒﺘﺪﻋﯿﻦ اﻗﺸﺎب و ﻣﻌﺪود در ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﮐﺘﺎب و ﻣﺤﺴﻮب در ﺟﺮﮐﻪ ﻫﺎﻟﮑﯿﻦ او ﺷﺎب ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ ﮐﺮا‬‫ﺗـﺎب و ﻃـﺎﻗﺘﺴﺖ ﮐﻪ از اﺧﺮاج دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻣﺎﻫﺮ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻤﺂﺛﺮ ﺟﻤﯿﻞ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻣﺜﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ و ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﺣﺮف ﺷـﮑﺎﯾﺖ و ﺳﺨﻦ ﻧﮑﺎﯾﺖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺗﻮاﻧﺪ آورد و ﻧﯿﺰ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺧﺎرج‬‫اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻻﺷﺘﺮاك اﻟﻌﻠﮥ و اﻟﺴﺒﺐ و ﻣﻤﺎﺛﻠﯿﻦ ﺷﺎن در رﻓﻌﺖ درﺟﺎت ﻟﻌﺪم اﻟﻔﺮق و ﻟﺰوم اﻟﺨﺮق ﻧﯿﺰ از‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﺧﺎرج ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﺗﺴـﻨﻦ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ در ذات ﻋﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺪﯾﻊ اﻟﺴﻤﺎت و ﻟﮑﻦ ﭼﻮن او ﻫﻢ ﻣﺎدح ﺟﻤﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 213‬از ‪324‬‬‫ازﯾﻦ ﺣﻀﺮاﺗﺴﺖ او ﻫﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮد از ﺳﻨﯿﻪ ﺧﺎرج ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ در ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺴﯽ ﺳﻨﯽ ﻧﺒﻮده ﭘﺲ ﺗﺎ ﺑﻘﺪم اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ و‬‫زﻋﻢ ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺗﻌﺎب ﻧﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ و ﺗﺰوﯾﺮ ﻫﺮ ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﻬﺬﯾﺐ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻫﺮ ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﺪﻟﯿﺲ‬‫در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﺴﯿﺲ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻪ رﺳﺪ َو ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫ﻗـﻮﻟﻪ و اﺑـﻦ ﻣﻄﻬﺮ ﺣﻠﯽ در ﮐﺘـﺐ ﺧـﻮد وارد ﻧﻤـﻮده در رواﯾـﺖ آن را ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺑﻐـﻮي ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ در‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻫﺮ دو از ان اﺛﺮي ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل ﻗﺒﻞ از ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤﻪ و اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب و اﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻫﻢ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﺳﻨﯿﻪ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ اﻧﻔﺎ ﺗﺨﺼﯿﺺ اﯾﺮاد آن ﺑﻌﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد ﺟﺰ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ وﺣﯿﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻬﺎج اﻟﮑﺮاﻣﻪ در ذﮐﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗـﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧﻠﺘﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪8 :‬‬‫ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓـﺎﺛﺒﺖ ﻟﻪ ﻣـﺎ ﺗﻔّﺮق ﻓﯿﻬﻢ و در ﻧﻬـﺞ اﻟﺤـﻖ ﻫﻢ ﻧﻘـﻞ آن از ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓﺮﻣﻮده و رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را و وﺟﻮد آن در ﮐﺘـﺎب‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻗﻄﻌﯽ و ﺣﺘﻤﯿﺴﺖ و ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ اﮐﺎﺑﺮ ﺳﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ و اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ و ﻣﯿﺒﺬي و‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎدر ﻋﺠﯿﻠﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را از ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﻣﻤﺪوح و ﻣﻘﺒﻮل‬‫ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺗﻠﻤﯿﺬ وﺣﯿﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﯿﻦ اﻷﻋﯿﺎن از ﻋﻈﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮ‬‫ﺣﺮف دﯾﮕﺮ ﺣﻀﺮات ﮔﻮش ﻧﻬﻨﺪ از ﻗﺒﻮل ﺣﮑﻢ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪ ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻮ ﻗﺎﻣﻮا و ﻗﻌﺪوا و ﺗﻐّﯿﺮوا و ﺗﺮﺑّﺪوا ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ‬‫ﻟﻠّﻪ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ازاح اﻟﺒﺎﻃـﻞ ﻋﻦ ﻧﺼـﺎﺑﻪ و اﺻـﻠﻪ و اﺟﺘـﺎح ﺗﺴﻮﯾـﻞ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و ﻣﻨﮑﺮ ﺧﺘﻠﻪ و ﺧﺮم اّس اﻟﺸـﺒﻬﮥ اﻟﻤﻐﺪﻗـﮥ و ﺟﺰم ﺷﻮك اﻟﺤﻤﮥ‬‫اﻟﻤﻮﺑﻘـﮥ و اوﺿـﺢ اﻟﺤّﻖ اﻟﻤﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر اﻟﯿﺎﻧﻊ اﻻﻧﻮار اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر ﻓﺴـﻄﻊ ﺑﻤّﻨﻪ اﻟّﻨﻮر اﻟﻤﻀـﯽء و اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻟﺠﻠﯽ و اﺳـﻔﺮ اﻟﻤﻨﻬﺎج ﻟا ﺒﺎدي و‬‫اﺋﺘﻠﻖ اﻟﺤﻖ اﻟﻬﺎذي و اﯾﻨﻌﺖ ﺷـﺠﺮة اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ ﻣﻌﺘﺪﻟـﮥ و ﺛﻤﺎرﻫﺎ ﻣﻨﻬﺪﻟـﮥ و ﻟﺰﻣﺖ اﻟﺤـّﺠ ﮥ اﻟﮑﺎﻓﯿﮥ و اﻟﺒّﯿﻨﮥ اﻟﺸﺎﻓﯿﮥ و اﻵﯾﮥ اﻟﻤﺘﻼﻓﯿﮥ و اﻧﻤﺤﻘﺖ‬‫اﻟﺘﻠﻤﯿﻌـﺎت اﻟﻤﻌﻠﻮﻟـﮥ و ﮐﺴـﺪت اﻟﺘﻤﻮﯾﻬﺎت اﻟﻤﺪﺧﻮﻟـﮥ و اﻧﻔﺼﻢ ﺣﺒﺎﺋﻠﻬﺎ و ﻋﺮاﻫﺎ و اﻧﺨﺮم ﻗﻨﻨﻬﺎ و ذراﻫﺎ و ﻟﻌﻤﺮي ﻻ ﯾﺠﺤـﺪ و ﻻ ﯾﻠّﻂ اﻟﺤّﻖ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻧﻬﺎﯾـﮥ ﻇﻬﻮره و اﺷـﺮاق ﻧﻮره و اﯾﺘﻼق ﺑـﺪوره و ﺗﺒﻠّﺞ اﺳـﻔﺎره و ﺗﻔﺘﻖ ازﻫﺎره و اﻧﻔﺘﺎح اﺑﻮاﺑﻪ و اﻧﻘﺸﺎع ﺳـﺤﺎﺑﻪ و وﺿﻮح ﺻﻮاﺑﻪ و ﺗﺒّﯿﻦ‬‫ﻟﺒﺎﺑﻪ و ﻓﺼﻞ ﺧﻄﺎﺑﻪ و إﻧﺎرة ﻣﻌﺎﻟﻤﻪ و اﺷﺎدة ﻣﺮاﺳـﻤﻪ و اﯾﺘﻼف ﻣﻨﺎﻇﻤﻪ و ﺻـﻔﺎء ﻧﻤﯽره و ﻋﺬوﺑﮥ ﻣﺸﺮﻋﻪ و ﻧﻔﺎﺳﮥ ﻣﻨﺰﻋﻪ و ﻋﺬوﺑﮥ ﻣﻘﻄﻌﻪ و‬‫ﻟﺤﺐ ﻟﻘﻤﻪ و ﻧﻬﺞ ﺟﺪده و ﺷﻌﺐ ﺻﺪﻋﻪ و اﯾﺮاق اﺷﺠﺎره و اﯾﻨﺎع اﺛﻤﺎره و ﻏﻀﺎﺿﮥ اﻏﺼﺎﻧﻪ و ﻃﺮاءة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪9 :‬‬‫اﻓﻨﺎﻧﻪ و ﺣﺼﺎﻓـﮥ ﺑﻨﯿﺎﻧﻪ و رزاﻧـﮥ ﺟـﺪراﻧﻪ و ﻣﺘﺎﻧـﮥ ﺣﯿﻄﺎﻧﻪ و اﺑﺮام ﺳﻮره و اﺣﮑﺎم دوره و ارﺗﻔﺎع ﻗﺼﻮره و ﺷـﻤﻮخ اﻋﻼﻣﻪ و اﻧﺘﺴﺎق ﻧﻈﺎﻣﻪ و‬‫ﻋﻈﻤـﮥ ﺷﺎﻧﻪ و ﺟﻼﻟﮥ اﻧﺼﺎره و اﻋﻮاﻧﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻧﺘﮑﺚ ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺒﻞ اﻟﻔﻄﻨﮥ و اﻟﺬﮐﺎء و ﮐﺒﺖ ﺑﻪ اﻟﻌﻀـﯿﻬﮥ اﻟﻤﻮرﻃﮥ و ﻫﻮت ﺑﻪ ﻓﯽ درك اﻟﺸـﻘﺎء‬‫ﻓﻬﻮ ﯾﻬﯿﻢ ﻓﯽ وادي اﻟﺨﺴﺎر و اﻻﻧﮑﺎر و ﯾﺪور ﺣﻮل اﻟﺠﺤﻮد و اﻟّﺘﺒﺎر و ﯾﺴﻮق ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﺎد اﻟّﺸﻨﺎر و اﻟّﺼﻐﺎر ﻓﻬﻮ اﻟﻤﺨﺘﺎل اﻟﻔﺨﻮر اﻟﻤﻬﯿﻦ‬‫اﻟﻌﺠﻮل اﻟﻘﻠﻖ اﻟﻮﺿـﯿﻦ اﻟﻤﺮﺳـﻞ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﺳـﺪد اﻟﻤﻨﻬﻤـﮏ ﻓﯽ اﻟﺮد و اﻟّﻠـﺪد اﻟﻤﺨﻔﺮذ اﻣﺎم اﻻﻧﺼﺎف اﻟﻤﺴـﺘﺒّﺪ ﺑﺎﻻﻋﺘﺴﺎف اﻟﺠﺎدح ﻟﻠﺸـﺮب‬‫اﻟﻮﺑّﯽ اﻟﺴﺎﻟـﮏ ﻟﻠّﻄﺮﯾﻖ اﻻـﺑّﯽ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺎ وﺻﻒ دﻋﺎوي ﺷـﺠﺮ و اﻃﻼع ﺑﺮ ﮐﺘﺐ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻫﻨﻮز ﺑﺮﯾﻦ ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﺸـﻬﻮره ﮐﻪ از ان ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺮدم ﻋﺜﻮري ﻧﺪارد و ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ رﺟﻤﺎ ﺑﺎﻟﻐﯿﺐ ﺑﮑﻤﺎل ﯾﻘﯿﻦ و ﺟﺰم ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ اﺛﺮي ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﮐﺎش ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﺪﯾﺪهام و ﻣﻌﻨﺎﯾﺶ ﭼﻨﺎن ﻗﺮار ﻣﯽداد‬‫ﮐﻪ ﭼـﻮن ﻣﻦ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ را ﻧﺪﯾـﺪهام ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻫﻢ در ان ﻧﺪﯾـﺪهام ﻟﯿﮑﻦ اﺧﺒـﺎر واﻗﻌﯽ از ﻧﺒﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐـﺬﺑﯿﺴﺖ ﺣﯿﺮتﺧﯿﺰ و دروﻏﯿﺴـﺖ ﻋﺠﺐاﻧﮕﯿﺰ ﮐﻪ از ﺷـﺄن ﺟﻬﻼـء دروغزن ﻫﻢ ﺑﻌﯿـﺪﺳﺖ ﮐﻪ در اﻣـﻮر دﯾﻨّﯿﻪ از ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 214‬از ‪324‬‬‫ﮐـﺬب واﺿـﺢ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺟﻬﻼ ﻫﻢ اﺣﺘﺮاز ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻓﺎﺿﻞ ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ اﯾﻦ اﻋﺘـﺬار ﺑﺮﭘﺎ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫ﺷﺎن ﻧﻔﯽ اﺛﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻧﻪ ﻋﯿﻦ آن ﭘﺲ اﮔﺮ ﻋﯿﻦ رواﯾﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ در ﻧﻔﯽ اﺛﺮ ﻋﯿﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﯾﻦ ﻋﺬر‬‫ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺐ ﺷﺎﯾـﺪ ﻧﺰد ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ ﺷﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و رﯾﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺤﺒﯿﺐ راوي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻔﺴﺖ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﮑّﺒﺮ و ﺗﻐﻄﺮس و ﯾﺘﺠﺮ و ﻣﺮاد اﺟﺘﺮا و اﻋﺘﺴﺎف و اﻧﺤﺮاف و ﻣﮑﺎﺑﺮه و ﻣﺠﺎزﻓﻪ و ﻋﺪوان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪10 :‬‬‫ﻣﺠﺎدﻟﻪ و ﻣﻌﺎﻧـﺪه و ﺷـﻨﺎن و ﻏﻠﯿﺎن و ﺛﻮران اﺣﻘﺎد و اﺿـﻐﺎن ﺑﺠﻮاب ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه اﻧﮑﺎر رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ آن را ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﺮد ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﺤﯿﻠﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻤﺴـﮏ و در ﺷـﺮك ﮐـﺬب و دروغ ﺗـﺎزه ﻣﺮﺗﺒﮏ ﮔﺮدﯾـﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﻧﮑﺎر رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﻨﯿﻊ و ﻓﻈﯿﻊ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر در ﺻﺪد ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺑﺮآﻣﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻬﺎج اﻻﻋﻮﺟﺎج و ﻣﺤﺠﺎج اﻟّﻠﺠﺎج ﮐﻪ آﻧﺮا ﺑﻪ ﻣﻨﻬﺎج اﻟـّﺴ ﻨﮥ اﻟّﻨﺒﻮﯾﮥ‬‫ﻣﻮﺳﻮم ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﮑﻤـﺎل وﻗـﺎﺣﺖ و ﺳـﻼﻃﺖ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺟﺴﺎرت و رﻃﺎﻧﺖ ﻣﯿﺴـﺮ آﯾـﺪ و اﻟﺠﻮاب ان ﯾﻘﺎل اّوﻻ اﯾﻦ اﺳـﻨﺎد ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ و‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﯾﺮوي ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﮥ ﺑـﻞ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﮐﻤـﺎ ﺟﺮت ﻋﺎدة اﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﯾﻘﺎل ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐـﺬب‬‫ﻣﻮﺿﻮع ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻼـ رﯾﺐ ﻋﻨـﺪ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻟﻬـﺬا ﻻـ ﯾـﺬﮐﺮه اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ان ﮐﺎﻧﻮا‬‫ﺣﺮﯾﺼﺎ ﻋﻠﯽ ﺟﻤﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﮐﺎﻟﻨﺴﺎﺋﯽ ﻗﺼﺪ ان ﯾﺠﻤﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺳﻤﺎه اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ و اﻟّﺘﺮﻣﺬي ﻗﺪ ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﻌّﺪدة ﻓﯽ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻫﺬا و ﻧﺤﻮه و ﺣﻘﯿﺮ ﺑﻌﺪ ﻧﺴـﺒﺖ وﻗﺎﺣﺖ ﺑﺎﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺳـﺨﺖ ﻣﺘﺤﯿﺮ ﺷﺪم‬‫ﮐﻪ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ او اﻧﮑﺎر وﺟﻮد ﺣـﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺎب ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﻨﻤﻮده ﺻـﺮف ﮐﻤﺮ ﻫّﻤﺖ ﺑﺮ اﺑﻄﺎل آن ﺑﺴـﺘﻪ و ﻫﻢ ﺑﻤﻬﻤﻠﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻧﮑﺎر دﻻﻟﺖ‬‫آن ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﮔﺮﻓﺘﻦ آن از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻬـﺎت ﺷـﻌﺮا ﻗﺎﺋﻞ ﻧﺸـﺪه ﻓﻘﯿﺮ او را ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻮﻗﺎﺣﺖ ﻣﻨﺴﻮب‬‫ﺳﺎﺧﺘﻢ ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ را ﮐﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ و ﻫﻢ ﺑﺠﻮاب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻏﺮاﻗﺎت و ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﺷـﻌﺮا ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻫﻢ‬‫اﻧﮑﺎر وﺟﻮد آن در ﮐﺘﺎب ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺎﺋﺮ ﮐﺘﺐ ﺳـﻨّﯿﻪ و ﻟﻮ ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﭽﻪ ﭼﯿﺰ ﻣﻨﺴﻮب ﺧﻮاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻄﻼن‬‫ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﺴﺒﺖ رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮوي او را ﺑﺪون‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪11 :‬‬‫دﻟﯿﻠﯽ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اداﻟﻪ ﺗـﺎم ﮐﺮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ وﺿـﻌﺶ ﺑﺪاﻧـﺪ رواﯾﺖ ﻧﮑﻨـﺪ و دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎ اﯾﻦ اﻟﺘﺰام او را ﻗﺒﻮل‬‫ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺮوﯾﻪ او را ﺑﺎﻃـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و از ﻏﺮاﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﻼم او و ﻟﻬـﺬا ﻻ ﯾـﺬﮐﺮه اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﭼﻨـﺎن واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ را از اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺧﺎرج ﮐﺮده و ازﯾﻦ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻋﺠﺒﯽ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴـﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻗـﺪح ﻗـﺎدﺣﯽ در و ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﮔﻮش ﻧﻬﺎدن داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺟﻼﻟﺖ ﻗـﺪرش در ﻋﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤﺘﺎج اﻇﻬﺎر ﮔﺮدد ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻣﺸـﮑﺎة در ﺣﻖ او و اﻣﺜﺎل او ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده اﺳﺖ اﻧﯽ إذا اﺳـﻨﺪت اﻟﺤﺪﯾﺚ إﻟﯿﻬﻢ ﮐﺎﻧّﯽ اﺳـﻨﺪت اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﯾﺎﻗﻮت‬‫ﺣﻤﻮي در ﻣﻌﺠﻢ اﻟﺒﻠـﺪان ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ اﺧﺮﺟﺖ ﻫﺬه اﻟﮑﻮرة ﻣﻦ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻣﻦ اﻟﻔﻀـﻼء و اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻻدﺑﺎء و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﺎﻟﻐﺎﻟﺐ‬‫ﻋﻠﯽ اﻫﻠﻬﺎ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺮاﻓﻀـﮥ اﻟﻐﻼة و ﻣﻦ اﺷـﻬﺮ اﺋّﻤﺘﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ‬‫ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﺻﻮﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻮرع اوﺣـﺪ اﻟـﺪﻫﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن ﻣﻊ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻤﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﺟـّﻞ اﺻـﺤﺎب أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻤﮑﺜﺮ ﺑﻦ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ ﻓﺎﻗﻪ ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻔّﺮد ﺑﻬﺎ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و ﻃّﻮف اﻵﻓﺎق و‬‫اﻟّﻒ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ اﻟﻒ ﺟﺰء ﻣﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﻣﺜﻠﻪ اﺳﺘﺪﻋﯽ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﺴﻤﺎع ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﻌﺎد إﻟﯿﻬﺎ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و‬‫ارﺑﻌﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﻧﺎﺣﯿﺘﻪ ﻓﺎﻗﺎم ﺑﻬﺎ اﻟﯽ ان ﻣﺎت ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﺒﺴﻮط ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻨﺸﻮر ﮐﺘﺎب اﻵداب ﮐﺘﺎب‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪12 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 215‬از ‪324‬‬‫ﮐﺘـﺎب اﻻﻋﺘﻘـﺎد ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻوﻗﺎت و ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﮐﺎن ﯾﺘﺘﺒﻊ ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺟﻤﻊ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﺳـّﻤﺎه ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط و ﮐﺎن‬‫اﺳـﺘﺎذه ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي و ﺳـّﻤﻊ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﺻـﻨﻒ ﻓﯿﻪ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺘﯽ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻬﺎ و ﻫﯽ ﻣﺸـﻬﻮرة ﻣﻮﺟﻮدة ﻓﯽ اﯾﺪي اﻟﻨﺎس ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻻﺛﺎر و اﻟﺴـﻨﻦ و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة و ﮐﺘﺎب ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﮐﺘﺎب اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﺼﻔﺎت و ﮐﺘﺎب ﻟا ﺒﻌﺚ و‬‫اﻟﻨﺸﻮر و ﮐﺘﺎب اﻟﺰﻫـﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮة و اﻟﺪﻋﻮات اﻟﺼـﻐﯿﺮة و ﮐﺘﺎب اﻟﻘﺪر و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻوﻗﺎت و‬‫ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ و ادرﮐﺖ ﻋﺸـﺮة ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟّﺬﯾﻦ ﺣّﺪﺛﻮﻧﯽ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎﻧﺖ وﻻدﺗﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و وﻓﺎﺗﻪ‬‫ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر و اﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﻨﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ اﻟّﺰاﺋـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و رﺣـﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒـﺎل و اﻟﺤﺠـﺎز و ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳـﺎن ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺼﺮه و ﮐﺬﻟﮏ ﺑﺒﻘﯿﮥ اﻟﺒﻼد اﻟﺘﯽ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻬﺎ و ﺷﺮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪13 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻓﺼـّﻨﻒ ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﺣﺘﯽ ﻗﯿـﻞ ﺗﺒﻠﻎ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻻﻣـﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫ﻋﺸـﺮ ﻣﺠّﻠﺪات و ﻣﻦ ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟـّﺴ ﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟـّﺴ ﻨﻦ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟّﺴﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟا ﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫اﻟﻤّﻄﻠﺒﯽ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ و ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و‬‫ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨﮥ اﻻ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨﮥ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﮐﺜﺮ اﻟّﻨﺎس ﻧﺼﺮا ﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻨﺸﺮ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎﺟﺎب و اﻧﺘﻘﻞ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟـّﺴ ﻠﻒ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻔﺮاوي و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐـﺎن ﻣﻮﻟـﺪه ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻧﺴﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮّﺣﺪة و ﺳﮑﻮن اﻟﺒﺎء اﻟﻤﺜّﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻬﺎء اﻟﻤﻔﺘﻮﺣﮥ ﻗﺎف و ﻫﯽ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻣﻦ ﻗﺮأﻫﺎ و ﻫﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺬﻫﺒﯽ در ﺳﯿﺮ اﻟّﻨﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺜﺒﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺨﺴﺮوﺟﺮدي اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ و ﺑﯿﻬﻖ ﻋﺪة ﻗﺮي ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﯾﻮﻣﯿﻦ ﻣﻨﻬﺎ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻨﺎﻓﻌﮥ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪه ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻻ ﺳﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻻ ﺟﺎﻣﻊ أﺑﯽ‬‫ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻨﺪه ﻋﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ وﻗﺮ ﺑﻌﯿﺮ او ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﻋﻨﺪه ﺳﻨﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪14 :‬‬‫أﺑﯽ داود ﻏﺎﻟﺒﺎ و ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﻌﻤﺮي و ﻏﯿﺮه و اﻧﻘﻄﻊ ﺑﻘﺮﯾﺘﻪ ﻣﻘﺒﻼ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻟﺘﺎﻟﯿﻒ ﻓﻌﻤﻞ اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﺠﻠﺪات ﻟﯿﺲ‬‫ﻻﺣـﺪ ﻣﺜﻠﻪ و اﻟّﻒ ﮐﺘﺎب اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻻﺛﺎر ﻓﯽ ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﺼـﻔﺎت ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﺗﯿﻦ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺘﻘـﺪ ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻨﻌﺖ ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻣﺠﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟـﺪﻋﻮات ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺰﻫـﺪ ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼﻓﯿﺎت ﺛﻼث ﻣﺠﻠـﺪات و‬‫ﮐﺘﺎب ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺠﻠّﺪان و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ارﺑﻊ ﻣﺠﻠّﺪات و ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ اﻟّﺼﻐﯿﺮ ﻣﺠﻠﺪ ﺿﺨﻢ و ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺠﻠّﺪان‬‫و ﮐﺘـﺎب اﻟﻤـﺪﺧﻞ اﻟﯽ اﻟـّﺴ ﻨﻦ ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻵـداب ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻻوﻗﺎت ﻣﺠﯿﻠﻪ و ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﺠﯿﻠﻪ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻻرﺑﻌﯿﻦ اﻟﺼـﻐﺮي و ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ و ﮐﺘﺎب اﻟﺮوﯾـﮥ ﺟﺰء و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤﺪ ﻣﺠّﻠﺪ و‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﺠّﻠﺪ و اﺷـﯿﺎء ﻻ ﯾﺤﻀﺮﻧﯽ ذﮐﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 216‬از ‪324‬‬‫ﻗﺎﻧﻌﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﺘﺠّﻤﻼ ﻓﯽ زﻫﺪه و ورﻋﻪ و ﻗﺎل اﯾﻀﺎ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﺻﻮﻟﯽ اﻟّﺪّﯾﻦ و اﻟﻮرع واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ‬‫ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن و اﻟـّﻀ ﺒﻂ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺑﺎﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﻔﻈﻪ ﻣﻦ ﺻـﺒﺎه و ﺗﻔّﻘﻪ و ﺑﺮع و‬‫اﺧﺬ ﻓﯽ ﻓّﻦ اﻻﺻﻮل و ارﺗﺤﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز ﺛﻢ ﺻـّﻨﻒ و ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ ﺗﻘﺎرب اﻟﻒ ﺟﺰء ﻣّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﺒﻘﻪ إﻟﯿﻪ اﺣﺪ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و وﺟﻪ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻧﺘﻘﺎل ﻣﻦ ﺑﯿﻬﻖ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﺴﻤﺎع اﻟﮑﺘﺐ ﻓﺎﺗﯽ ﻓﯽ‬‫ﺳﻨﮥ ‪ 441‬اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪15 :‬‬‫و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﻋﻘـﺪوا ﻟﻪ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻟﺴـﻤﺎع ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و ﺣﻀـﺮه اﻻﺋﻤـﮥ ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻗﺎل أﺑﯽ ﺣﯿﻦ‬‫اﺑﺘﺪات ﺑﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻣﻦ اﻟّﺴﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﻓﺮﻏﺖ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﺟﺰاء ﻣﻨﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ ﺻﺎﻟﺤﯽ اﺻـﺤﺎﺑﯽ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺗﻼوة و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﻟﻬﺠـﮥ ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﻮم و ﺑﯿـﺪه اﺟﺰاء ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل‬‫ﮐﺘﺒﺖ اﻟﯿـﻮم ﻣﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺳـﺒﻌﮥ اﺟﺰاء او ﻗـﺎل ﻗﺮأﺗﻬـﺎ و رآه ﯾﻌﺘـﺪ ﺑـﺬﻟﮏ ﻗـﺎل و ﻓﯽ ﺻـﺒﺎح ذﻟـﮏ اﻟﯿـﻮم راي ﻓﻘﯿﻪ آﺧﺮ ﻣﻦ اﺧﻮاﻧﯽ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎﻋﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺳـﺮﯾﺮ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ اﺳـﺘﻔﺪت اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺬا و ﮐﺬا و اﺧﺒﺮﻧﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫اﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺮوزي ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺄّن ﺗﺎﺑﻮﺗﺎ ﻋﻼ‬‫ﻓﯽ اﻟﺴﻤﺎء ﯾﻌﻠﻮه ﻧﻮر ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺷﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت اﻟﺜﻠﺚ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻗﻠﺖ‬‫ﻫـﺬه اﻟّﺮؤﯾـﺎ ﺣﻖ ﻓﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻈﯿﻤـﮥ اﻟﻘـﺪر ﻏﺮﯾﺰة اﻟﻔﻮاﺋـﺪ ﻗّﻞ ﻣﻦ ﺟّﻮد ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ ﻣﺜﻞ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻨﺒﻐﯽ ﻟﻠﻌﺎﻟﻢ ان ﯾﻌﺘﻨﯽ ﺑﻬﺎ و ﻻ‬‫ﺳّﯿﻤـﺎ ﺳـﻨﻨﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻗـﺪ ﻗـﺪم ﻗﺒـﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺴـﻨﮥ او اﮐﺜﺮ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺗﮑﺎﺛﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻄﻠﺒـﮥ و ﺳـﻤﻌﻮا ﻣﻨﻪ ﮐﺘﺒﻪ و ﺟﻠﺒﺖ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟّﺸﺎم و‬‫اﻟّﻨﻮاﺣﯽ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﻬﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺪﻣﺸـﻘﯽ و ﺳـﻤﻌﻬﺎ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻧﻘﻠﻬﺎ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻫﻮ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺮادي و ﺑﻠﻐﻨﺎ ﻋﻦ‬‫اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ ﻣﻦ ﻓﻘﯿﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻻ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن اﻟﻤّﻨـﮥ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻪ‬‫ﻓﯽ ﻧﺼﺮة ﻣﺬﻫﺒﻪ ﻗﻠﺖ اﺻﺤﺎب اﺑﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪16 :‬‬‫اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ زﯾﻦ اﻷﻣﻨﺎء اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﻟﺸﯿﺮﺟﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎن ﻗﺎﻟﻮا اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﻤﺴـﺘﻤﻠﯽ اﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻧﺎ اﺑﻦ اﻻﻋﺮاﺑّﯽ اﻧﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺣّﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ ﻧﺎ ﻓﻄﺮ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ واﻗـﺪ ﻧﺎ أﺑﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻠﮏ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﯾﻘﻮل ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻣﻠﮏ زاﻫـﺪ أّي زﻫـﺪ ﻋﻨﺪ ﻣﻠﮏ و ﻟﻪ ﺟّﺒﮥ و ﮐﺴﺎء‬‫اﻧّﻤﺎ اﻟّﺰاﻫﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﺗﺘﻪ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻓﺎﻏﺮة ﻓﺎﻫﺎ ﻓﺎﻋﺮض ﻋﻨﻬﺎ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ ﺷﯿﺦ‬‫ﺧﺮاﺳﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ‬‫ﺷﻌﺒـﺎن و ﺳـﻤﻊ اﺑـﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﻠـﻮّي و اﺑـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﺑـﺎ ﻃـﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺶ و اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻓـﻮرك و اﺑـﺎ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺮودﺑﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻧﺎﻣﻮﯾﻪ و اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻠﻤﯽ و ﺧﻠﻘﺎ ﺑﺨﺮاﺳﺎن و ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺤّﻔﺎر و اﺑﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﺑﺸﺮان‬‫و اﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻻﯾﺎدي و ﻋـﺪة ﺑﺒﻐـﺪاد و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻓﺮاس و ﻃﺎﺋﻔـﮥ و ﺟﻨﺎح ﺑﻦ ﺑـﺪﯾﺮ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪه ﺳـﻨﻦ‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻻ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻻ ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ ﺑﻠﯽ ﮐﺎن ﻋﻨـﺪه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﺎﮐﺜﺮ ﻋﻨﻪ و ﻋﻨﺪه ﻋﻮال و ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻟﺤﺴﻦ ﻣﻘﺼﺪه و‬‫ﻗّﻮة ﻓﻬﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و ﻋﻤﻞ ﮐﺘﺒﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮﻫﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﺼـﻔﺎت و ﻫﻮ ﻣﺠﻠﺪان و اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﻟا ﺴـﻨﻦ و‬‫اﻻﺛﺎر ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات و ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺠﻠّـﺪان و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة ﺛﻠﺚ ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﺼـﻐﯿﺮ ﻣﺠﻠـﺪان و اﻟﺰﻫﺪ ﻣﺠﻠﺪ و اﻟﺒﻌﺚ ﻣﺠﻠﺪ و‬‫اﻟﻤﻌﺘﻘـﺪ ﻣﺠﻠـﺪ و اﻵداب ﻣﺠّﻠـﺪ و ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺛﻠﺚ ﻣﺠّﻠـﺪات و اﻟﻤـﺪﺧﻞ ﻣﺠﻠـﺪ و اﻟـﺪﻋﻮات ﻣﺠﻠـﺪ و اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﻣﺠّﻠﺪ و‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪17 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 217‬از ‪324‬‬‫و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﻣﺠﻠﺪ و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء و ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾﺪة ﻻ اذﮐﺮﻫﺎ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ‬‫ﻣﺘﺠﻤﻼ ﻓﯽ زﻫـﺪه و ورﻋﻪ و ﻋﻦ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌّﯽ اﻻ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﮥ اﻻ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ اﻟﻤّﻨﮥ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ ﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﻧﺼـﺮة ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻗـﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﯽ ذﯾﻞ ﺗﺎرﯾـﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﺻﻮﻟّﯽ اﻟـّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﻮرع و اﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن و اﻟّﻀﺒﻂ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﺣﻔﻈﻪ ﻣﻦ ﺻـﺒﺎه و ﺗﻔّﻘﻪ و ﺑﺮع و أﺧـﺬ ﻓﯽ اﻻـﺻﻮل و ارﺗﺤـﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز ﺛﻢ ﺻـّﻨﻒ و ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ ﺗﻘﺎرب اﻟﻒ ﺟﺰء ﻣﺎ ﻟﻢ‬‫ﯾﺴﺒﻘﻪ إﻟﯿﻪ اﺣﺪ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و وﺟﻪ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻧﺘﻘﺎل ﻣﻦ اﻟﻨﺎﺣﯿﮥ اﻟﯽ‬‫ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﺴـﻤﺎع اﻟﮑﺘﺐ ﻓﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ارﺑﻌﯿﻦ و اﻋﺪوا ﻟﻪ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻟﺴﻤﺎع ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﺣﻀﺮه اﻻﺋﻤﮥ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫ﻗﺎﻧﻌﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻧﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ اﺑﺘﺪأت ﺑﺘﺼﻨﯿﻒ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺴﻨﻦ و‬‫اﻻﺛﺎر و ﻓﺮﻏﺖ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﺟﺰاء ﻣﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺻﺎﻟﺤﯽ اﺻـﺤﺎﺑﯽ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺗﻼوة و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﻟﻬﺠﮥ ﯾﻘﻮل‬‫راﯾﺖ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم و ﺑﯿﺪه اﺟﺰاء ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ ﮐﺘﺒﺖ اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺳـﺒﻌﮥ اﺟﺰاء او ﻗﺎل ﻗﺮأﺗﻬﺎ و رآه‬‫ﯾﻌﺘﺪ ذﻟﮏ و ﻓﯽ ﺻﺒﺎح ذﻟﮏ اﻟﯿﻮم راي ﻓﻘﯿﻪ آﺧﺮ ﻣﻦ اﺧﻮاﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎﻋﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺳﺮﯾﺮ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل اﺳﺘﻔﺪت اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺬا و ﮐﺬا و اﻧﺎ واﻟﺪي ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪18 :‬‬‫اﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟّﺴـ ﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺮوزي ﯾﻘﻮل راﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎن ﺗﺎﺑﻮﺗﺎ ﻋﻼ‬‫ﻓﯽ اﻟﺴﻤﺎء ﯾﻌﻠﻮه ﻧﻮر ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻗﺎل ﻫﺬه ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺷﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺤﮑﺎﯾﺎت اﻟﺜﻠﺚ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻧﺒﺄﺗﻨﺎ زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻔﺎرﺳﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪان اﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﺠﮥ اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻧﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﻼء اﻟﯿﺸـﮑﺮّي ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣﻄﺎن ﻋﻦ‬‫ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻗﺎﻟﺖ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺆﺗﯽ ﺑﺎﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻌـﺪل ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻓﯿﻠﻘﯽ ﻣﻦ ﺷﺪة اﻟﺤﺴﺎب ﻣﺎ ﯾﺘﻤﻨﯽ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻘﺾ ﺑﯿﻦ‬‫اﺛﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﻤﺮة ﻗّﻂ‬‫ﻗﻠﺖ ﺣﻀـﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﻣﻦ ﺑﯿﻬﻖ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺣﺪث ﺑﮑﺘﺒﻪ و ﺣﻀﺮه اﻻﺟﻞ ﻓﯽ ﻋﺎﺷﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ‬‫ﻓﻨﻘﻞ ﻓﯽ ﺗﺎﺑﻮت اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ و ﻫﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﻣﻦ اﻋﻤﺎل ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﯾﻮﻣﯿﻦ ﻣﻨﻬﺎ و ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻫﯽ أّم ﺗﻠﮏ اﻟﻨﺎﺣﯿﮥ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻮ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﺑﺎﻻﺟﺎزة و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و وﻟﺪه اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻔﺰاوي و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳـﻢ‬‫اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ و ﺑا ﻮ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﺎرﺳـﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺪّﻫﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﻮاري و اﺧﻮه ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در ﺳـﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﺸـﺎﻓﻌّﯽ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﻋﺎﺷـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ ﺗﺎﺑﻮﺗﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ و‬‫ﻋﺎش ارﺑﻌﺎ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻟﺰم اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻣّﺪة و اﮐﺜﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻠﻮي و ﻫﻮ اﮐﺒﺮ ﺷﯿﻮﺧﻪ و ﺳﻤﻊ ﺑﺒﻐﺪاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪19 :‬‬‫ﻣﻦ ﻫﻼل اﻟﺤّﻔﺎر و ﺑﻤﮑﮥ و اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﺑﻠﻐﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻧﻔﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ ﻻﻣﺎﻧﮥ اﻟﺮﺟﻞ و دﯾﻨﻪ و ﻓﻀﻠﻪ و اﺗﻘﺎﻧﻪ‬‫ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﯾﺮﺣﻤﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در دول اﻻﺳـﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﺳﻨﻪ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎت ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺮاﺳﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻟا ﺒﯿﻬﻘﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﻟﻪ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳـﻨﮥ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻮﻓﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ واﺣـﺪ زﻣـﺎﻧﻪ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن ﻣﻦ ﮐﺒـﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟـﺒﯿﻊ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﺰاﺋﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷـﻬﯿﺮة و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﺜﯿﺮة ﺑﻠﻐﺖ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻧﻔﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺎ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺷـﺮﻗﺎ و ﻏﺮﺑﺎ و ﻋﺠﻤﺎ و‬‫ﻋﺮﺑﺎ ﻟﻔﻀـﻠﻪ و ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﺗﻘﺎﻧﻪ و دﯾﺎﻧﺘﻪ ﺗﻐﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 218‬از ‪324‬‬‫ﺳﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼـﺮه و ﮐـﺬﻟﮏ ﺑﺒﻘـّﯿ ﮥ اﻟﺒﻼد اﻟﺘﯽ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻬﺎ و اﺧﺬ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي و‬‫ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﻣﻦ ﻣﺸﻬﻮر ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟﺴﻨﻦ اﻟﺼﻐﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟﺴﻨﻦ و اﻻﺛﺎر‬‫و اﻟﺨﻼﻓﯿﺎت و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺒﺎﻫﺮﯾـﮥ و ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ و اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﺼـﻔﺎت و ﻟا ﺒﻌﺚ و‬‫اﻟﻨﺸﻮر و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد و ﮐﺘﺎب اﻟﺪﻋﻮة و ﮐﺘﺎب اﻟﺰﻫﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺪﺧﻞ و ﮐﺘﺎب اﻵداب و ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﺮﻫﯿﺐ و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء‬‫ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ اﻟﻔﺎرﺳﯽ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﺘﺠﻤﻼ ﻓﯽ زﻫﺪه و ورﻋﻪ و ذﮐﺮ ﻏﯿﺮه اﻧّﻪ ﺳﺮد اﻟﺼﻮم‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ذﮐﺮ ﺑﻌﻀﻬﻢ ان ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻤﺎﺋﮥ ﻗﺎل و ﻟﯿﺴﻮا ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪20 :‬‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺑﮑﺜﯿﺮ و ﻟﮑﻦ ﺑﻮرك اﻟﺮﺟـﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻟﮑﻨﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻋﺪﯾـﺪة و ﻣﻊ ﻫـﺬا ﻓﺎﺗﻪ اﺷـﯿﺎء ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم ﻫﮑـﺬا ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫اﻻﺻـﻞ و ﮐـﺎﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻻﻣـﺎم اﺣﻤـﺪ و ﻣﻨﻬـﺎ ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﮐﻞ ﻫـﺬه ﻟﯿﺴﺖ ﻋﻨـﺪه اﻻ ﻣﺎ ﻗّﻞ ﻣﻨﻬﺎ و ﻗﺎل اﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻟﻤﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻻ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨـﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻧﺼـﺮ‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﺟﺎب و اﻧﺘﻘﻞ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﺴﻠﻒ و اﺧﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن‬‫ﮐﺎﻟﻔﺮاوي و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻘﺸﯿﺮي و زاﻫﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻧﺴﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘﺢ ﻟا ﻤﻮّﺣﺪة‬‫و ﺳـﮑﻮن اﻟﻤﺜﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺖ و ﺑﻌﺪ اﻟﻬﺎء اﻟﻤﻔﺘﻮﺣﮥ ﻗﺎف و ﻫﯽ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳﺨﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳﺒﮑﯽ در‬‫ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي ﺑﻀﻢ اﻟﺨﺎء‬‫اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟّﺴـ ﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﺘﺢ اﻟّﺮاء و ﺳـﮑﻮن اﻟﻮاو و ﮐﺴﺮ اﻟﺠﯿﻢ و ﺳﮑﻮن اﻟﺮاء ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﺑﯿﻬﻖ‬‫ﮐﺎن اﻻﻣﺎم اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﺣـﺪ اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻫـﺪاه اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻟﺪﻋﺎة اﻟﯽ ﺣﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﯿﻦ ﻓﻘﯿﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺒﯿﺮ اﺻﻮﻟّﯽ ﻧﺤﺮﯾﺮ زاﻫﺪ ورع‬‫ﻗﺎﻧﺖ ﻟﻠّﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻨﺼﺮة اﻟﻤﺬﻫﺐ اﺻﻮﻻ و ﻓﺮوﻋﺎ ﺟﺒﻼ ﻣﻦ ﺟﺒﺎل اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺴﺒﮑﯽ و ﻗﺪ ﺗﻌﻠﻢ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻻﺷﻌﺮي ﺛﻢ اﺷﺘﻐﻞ‬‫ﺑﺎﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ ﺑﻌﺪ ان ﺻﺎر واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺎرس ﻣﯿﺪاﻧﻪ و اﺣﺬق اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ذﻫﻨﺎ و اﺳﺮﻋﻬﻢ ﻓﻬﻤﺎ و اﺟﻮدﻫﻢ ﻗﺮﯾﺨﮥ و ﺑﻠﻐﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء‬‫و ﻟﻢ ﯾﺘﻬّﯿﺎ ﻻﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﺎ اﻣﺎ اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﻤﺎ ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪21 :‬‬‫ﻣﺜﻠﻪ ﺗﻬﺬﯾﺒﺎ و ﺗﺮﺗﯿﺒﺎ و ﺟﻮدة و اﻣﺎ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺴـﻨﻦ و اﻻﺛﺎر ﻓﻼ ﯾﺴـﺘﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﯿﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺸﯿﺦ اﻻﻣﺎم ره ﯾﻘﻮل ﻣﺮاده ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺎﻟﺴـﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و اﻣﺎ اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻓﯽ ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﻤﺎ ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﻧﻮﻋﻪ ﻣﺜﻠﻪ و اﻣﺎ ﮐﺘﺎب اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﺼﻔﺎت ﻓﻼ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮا‬‫او اﻣﺎ ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻓﺎﻗﺴﻢ ﻣﺎ ﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻧﻈﯿﺮ و اﻣﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼﻓﯿﺎت ﻓﻠﻢ ﯾﺴﺒﻖ اﻟﯽ ﻧﻮﻋﻪ و ﻟﻢ ﯾﺼّﻨﻒ ﻣﺜﻠﻪ و ﻫﻮ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﻣﺴﺘﻘّﻠﮥ ﺣﺪﯾﺜﯿﮥ ﻻ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻻ ﻣﺒﺮز ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻗّﯿﻢ ﺑﺎﻟﻨﺼﻮص و ﻟﻪ اﯾﻀﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و ﮐﺘﺎب اﺣﮑﺎم اﻟﻘﺮآن ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺪﻋﻮات اﻟﺼﻐﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻨﺸﻮر و‬‫ﮐﺘﺎب اﻟّﺰﻫﺪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد و ﮐﺘﺎب اﻵداب و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء و ﮐﺘﺎب اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﺼﻐﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻوﻗﺎت‬‫و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و ﮐّﻠﻬـﺎ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻟﻄـﺎف ﻣﻠﯿﺤـﮥ اﻟﺘﺮﺗﯿﺐ و اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮐﺜﯿﺮة اﻟﻔﺎﺋـﺪة ﯾﺸـﻬﺪ ﻣﻦ ﯾﺮاﻫـﺎ ﻣﻦ اﻟﻌـﺎرﻓﯿﻦ ﺑﺎﻧّﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﺘﻬّﯿﺎ ﻻﺣـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻓﯽ ﮐﻼم ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟـﺬﻫﺒﯽ اﻧّﻪ اّول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ ﺑﻞ ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﻌﻬﺎ و ﻟﺬﻟﮏ اﺳـﺘﻮﻋﺐ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ‬‫ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻻ اﻋﺮف اﺣـﺪا ﺑﻌـﺪه ﺟﻤﻊ اﻟﻨﺼﻮص ﻻﻧﻪ ﺳـّﺪ اﻟﺒﺎب ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه و ﮐﺎﻧﺖ اﻗﺎﻣﺘﻪ ﺑﺒﯿﻬﻖ ﺛﻢ اﺳـﺘﺪﻋﺎه و اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر‬‫ﻟﯿﻘﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻓﺤﻀـﺮ و ﻗﺮأه ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺤﻀـﺮة ﻋﻠﻤﺎء ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﺛﻨﺎﺋﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ‬‫ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﺘﺠّﻤﻼ ﻓﯽ زﻫـﺪه و ورﻋﻪ ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟّﻨﺎﺣﯿـﮥ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه و ﮐﺎﻧﺖ وﻓﺎﺗﻪ ﺑﻬﺎ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟـّﺬﻫﺒﯽ ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺮد‬‫اﻗﺮاﻧﻪ و ﺣﺎﻓﻆ اواﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪22 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 219‬از ‪324‬‬‫ﻗـﺎل و داﺋﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﯿﺴﺖ ﮐﺒﯿﺮة ﺑـﻞ ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺮوّﯾـﺎﺗﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﺼـّﺮﻓﻪ ﻓﯿﻬـﺎ ﻟﺤـﺬﻗﻪ و ﺧﺒﺮﺗﻪ ﺑﺎﻻـﺑﻮاب و اﻟّﺮﺟـﺎل و ﻗﺎل اﻣﺎم‬‫اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣـﺎ ﻣﻦ ﺷـﺎﻓﻌﯽ اﻻـ و ﻟﻠّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻟّـﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻨﻪ ﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﻧﺼـﺮﺗﻪ ﻟﻤـﺬﻫﺒﻪ و اﻗﺎوﯾﻠﻪ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ‬‫اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ وﻟﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ واﻟﺪي ﻗﺎل ﺣﯿﻦ اﺑﺘﺪات ﺑﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺴـﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﻓﺮﻏﺖ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﺟﺰاء‬‫ﻣﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﺎ ﻣﺤﻤـﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺻﺎﻟﺤﯽ اﺻـﺤﺎﺑﯽ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺗﻼوة و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﻟﻬﺠﮥ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻨـﺎم و ﻓﯽ ﯾـﺪه اﺟﺰاء ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻗـﺪ ﮐﺘﺒﺖ اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﺳـﺒﻌﮥ اﺟﺰاء او ﻗﺎل ﻗﺮأﺗﻬﺎ ﻗﺎل و ﻓﯽ ﺻـﺒﺎح‬‫ذﻟﮏ اﻟﯿﻮم راي ﻓﻘﯿﻪ آﺧﺮ ﻣﻦ اﺧﻮاﻧﯽ ﯾﻌﺮف ﺑﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻣﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎﻋـﺪا ﻋﻠﯽ ﺳـﺮﯾﺮ ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﺑﺨﺴـﺮوﺟﺮد و ﻫﻮ‬‫ﯾﻘﻮل اﺳـﺘﻔﺪت اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة ﺣّﺪﺛﻨﺎ واﻟﺪي ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺮوزّي اﻟﺨﺴﺮوﺟﺮدي ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺄّن ﺗﺎﺑﻮﺗﺎ ﻋﻼ ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء‬‫ﯾﻌﻠﻮه ﻧﻮر ﻓﻘﻠﺖ ﻣـﺎ ﻫـﺬا ﻓﻘﯿﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻗﯿﻞ و ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﯾﺼﻮم اﻟـّﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ان ﯾﻤﻮت ﺑﺜﻠﺜﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر ﻓﯽ اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﻦ ﺟﻤـﺎدي اﻻـوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﺧﺴـﺮوﺟﺮدي و ﻫﯽ اﮐﺒﺮ ﺑﻼد ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓـﺪﻓﻦ‬‫ﻫﻨﺎك و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﮐﺎﻣﻞ در ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻵﺧﺮة ﺗﻮﻓﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻣﻮﻟﺪه ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪23 :‬‬‫اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﺼّﻨﻔﺎت اﺣﺪﻫﺎ اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﺸﺮة ﻣﺠﻠﺪات و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺼّﻨﻔﺎت اﻟﺤﺴﻨﮥ ﮐﺎن‬‫ﻋﻔﯿﻔﺎ زاﻫﺪا و ﻣﺎت ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ رﻣﻀﺎن و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ در ﺳـﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي و ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن زاﻫﺪا و‬‫ﻣﺎت ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ و ﺑﯿﻬﻖ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻣﻦ ﺧﺴـﺮوﺟﺮد و ﻫﯽ ﻗﺮﯾﮥ‬‫ﻣﻦ ﺑﯿﻬﻖ و ﮐـﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اوﺣـﺪ زﻣـﺎﻧﻪ رﺣـﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز و ﺻـّﻨﻒ ﺷـﯿﺌﺎ ﮐﺜﯿﺮا و ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ‬‫ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠﻠﺪات و ﻣﻦ ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﺼﻐﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ و‬‫ﻣﻮﻟـﺪه ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ و ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨـﮥ اﻻ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨﮥ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن اﮐﺜﺮ اﻟّﻨﺎس ﻧﺼـﺮة ﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ در‬‫ﺳﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬـﺎ ﺗـﻮﻓّﯽ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ اﻣـﺎم ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ زاﻫﺪ‬‫ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻧﻘـﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬـﻖ و ﺑﯿﻬـﻖ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌـﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻦ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻗﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﺑﯿﻬﻖ رﺣـﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒـﺎل و اﻟﺤﺠـﺎز و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟـّﺴ ﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟـّﺴ ﻨﻦ‬‫اﻟّﺼﻐﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﮥ اﻻ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪24 :‬‬‫ﻓﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨـﮥ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن اﮐﺜﺮ اﻟّﻨﺎس ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﻨﻮي در ﻃﺒﻘـﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ اﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﺻﻮﻟﯽ اﻟﺰاﻫﺪ‬‫اﻟﻮرع اﻟﻘـﺎﺋﻢ ﻓﯽ ﻧﺼـﺮة اﻟﻤـﺬﻫﺐ ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﻌﻤﺮي و اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﮐـﺎن ﮐـﺜﯿﺮ اﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻻﻧﺼـﺎف ﺣﺴـﻦ‬‫اﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻗـﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﯽ اﻟـّﺬﯾﻞ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﺘﺠﻤﻼ ﻓﯽ زﻫـﺪه و ورﻋﻪ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ‬‫ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻪ ﻣﻨـﮥ اﻟّﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن ﻟﻪ اﻟﻤّﻨﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻟﻤﺎ ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ ﻧﺼـﺮة ﻣﺬﻫﺒﻪ ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾﺞ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺎﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟّﺴﻨﻦ اﻟّﺼﻐﯿﺮ و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺴﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﺟﻤﻌﻪ ﻟﻨﺼﻮﺻﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﺴّﻤﯽ ﺑﺎﻟﻤﺒﺴﻮط و ﺗﺼﻨﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ وﻟﺪ‬‫ﺑﺨﺴﺮوﺟﺮد و ﻫﯽ ﺑﺨﺎء ﻣﻌﺠﻤﮥ ﻣﻀﻤﻮﻣﮥ ﺛﻢ ﺳﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﮥ ﺳﺎﮐﻨﮥ ﺛﻢ راء ﻣﻬﻤﻠﮥ ﻣﻔﺘﻮﺣﮥ ﺛﻢ ﺟﯿﻢ ﻣﮑﺴﻮرة ﺛﻢ راء ﻣﻬﻤﻠﮥ ﺳﺎﮐﻨﮥ ﺑﻌﺪﻫﺎ دال و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 220‬از ‪324‬‬‫ﻫﯽ ﻗﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮاﺣﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻐﺮب ﻓﯽ اﻟﺘﺤﺼـﯿﻞ ﺛﻢ رﺟﻊ ﺑﻌﺪ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻪ اﻟﯽ ﺑﻠﺪه و ﺻـّﻨﻒ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﮐﺘﺒﻪ و ﮐﺎن اّول ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺗﺴﻌﯿﻦ و اّول ﺗﺼﻨﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺛﻢ ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺳﻨﮥ اﺣﺪ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﺟﺎب و اﻗﺎم ﻣّﺪة و ﺣّﺪث ﺑﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ﺛﻢ ﻗﺪم ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺛﺎﻧﯿﺎ و ﺛﺎﻟﺜﺎ و ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و‬‫ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﺑﻠـﺪه ﻓﺪﻓﻦ ﺑﻬﺎ ﮐﺬا ذﮐﺮه ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻮ اﻟـّﺼ ﻼح ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ زاد اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺮ ان وﻓﺎﺗﻪ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﺷـﺮ ﻣﻦ‬‫ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ و اﻟﺒﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎء اﺳﻢ ﻟﻨﺎﺣﯿﮥ ﻣﻦ ﻧﻮاﺣﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪25 :‬‬‫ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺸﺘﻤﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻋّﺪة ﻗﺮي ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺮوﺿﮥ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ اّن وﻗﺖ اﻟﻤﻐﺮب ﻣﻮّﺳﻊ و ﻧﻘﻞ اﻟّﺮاﻓﻌﯽ اﯾﻀﺎ‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ اﺧﺘﯿﺎر وﺟﻮب اﻟﮑّﻔﺎرة ﻓﯽ ﻧﺬر اﻟﻤﻌﺼـﯿﮥ و ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻬﺒﻪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴﺮوﺟﺮدي ﺳﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و رﺣﻞ و ﺟﻤﻊ و ﺣّﺼﻞ و ﺻّﻨﻒ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ‬‫ﺷﻌﺒـﺎن ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋـﮥ ﺗﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟﻌﻤﺮي و اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و‬‫اﻻﻧﺼﺎف ﺣﺴﻦ اﻟّﺘﺼـﻨﯿﻒ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﯽ اﻟّﺬﯾﻞ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴﯿﺮ ﻣﺘﺠّﻤﻼ ﻓﯽ زﻫﺪه و ورﻋﻪ و ذﮐﺮ ﻏﯿﺮه‬‫اﻧّﻪ ﺳﺮد اﻟّﺼﻮم ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨﮥ اﻟّﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨﮥ ﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﻧﺼﺮة‬‫ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟـّﺴ ﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟـّﺴ ﻨﻦ اﻟـّﺼ ﻐﯿﺮ و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼف و‬‫ﮐﺘـﺎب دﻻﺋـﻞ اﻟﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﺼـﻔﺎت و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻨﺸﻮر و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌّﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤـﺪﺧﻞ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﻋﺘﻘﺎد ﻣﺠّﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺰﻫـﺪ ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟّﺘﺮﻫﯿﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺼـّﻨﻔﺎت اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ اﻟﻤﻔﯿﺪة و ﻗﯿﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء‬‫ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﺑﻠﺪه ﻓﺪﻓﻦ ﺑﻬﺎ و ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟّﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ اﺧﺘﯿﺎر‬‫وﺟﻮب اﻟﮑّﻔـ ﺎرة ﻓﯽ ﻧـﺬر اﻟﻤﻌﺼـﯿﮥ و ﻧﻘـﻞ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟّﺮوﺿـﮥ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻣﻨﻬـﺎ اّن وﻗﺖ اﻟﻤﻐﺮب ﻣﻮّﺳﻊ و ﻓﯽ ﺻـﻔﮥ اﻵﯾـﮥ و ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺎﻫﻞ اﻟﺒﺪع و ﺧﺴﺮوﺟﺮد ﺑﺨﺎء ﻣﻌﺠﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪26 :‬‬‫ﻣﻀـﻤﻮﻣﮥ ﺛﻢ ﺳـﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠـﮥ ﺳﺎﮐﻨـﮥ ﺛﻢ راء ﻣﻬﻤﻠـﮥ ﻣﻔﺘﻮﺣـﮥ ﺛﻢ ﺟﯿﻢ ﻣﮑﺴﻮرة ﺛﻢ راء ﺳﺎﮐﻨـﮥ ﺑﻌﺪﻫﺎ دال ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻧﻮاﺣﯽ ﺑﯿﻬﻖ و وﻟﯽ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﮐﺎن اوﺣﺪ دﻫﺮه ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻔﻘﻪ‬‫و ﻫﻮ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎﻟﻮا ﺳﺒﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺎظ اﺣﺴﻨﻮا اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ و ﻋﻈﻢ اﻻﻧﺘﻔﺎع ﺑﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟـّﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﺛﻢ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ اﻻزدي ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺼـﺮ ﺛﻢ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺛﻢ‬‫اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒﺮ اﻟّﻨﻤﺮي ﺣﺎﻓـﻆ اﻫـﻞ اﻟﻤﻐﺮب ﺛﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ ﺛﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐـﺪادي وﻟﺪ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺎت ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﺮ ارﺑﻊ و ﺳﺒﻌﻮن‬‫ﺳﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤّﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺷﯿﺦ ﺧﺮاﺳﺎن‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺨﺴﺮوﺟﺮدي ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 384‬ﻓﯽ ﺷﻌﺒﺎن و ﻟﺰم اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ و اﮐﺜﺮ‬‫ﻣﻨﻪ ﺟّﺪا و ﻫﻮ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻞ زاد ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻧﻮاع ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺣﻔﻈﻪ ﻣﻦ ﺻﺒﺎه ﺑﺮع و اﺧﺬ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻧﻔﺮد ﺑﺎﻻﺗﻘﺎن و‬‫اﻟـّﻀ ﺒﻂ و اﻟﺤﻔـﻆ و رﺣـﻞ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨـﺪه ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻻ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻻ ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ﻋﻤﻞ ﮐﺘﺒﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ إﻟﯿﻬﺎ ﮐﺎﻟـّﺴ ﻨﻦ‬‫اﻟﮑﺒﺮي و اﻟـّﺼ ﻐﺮي و ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و اﻻﺳﻤﺎء و اﻟّﺼﻔﺎت و دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟﺒﻌﺚ و اﻻدب و اﻟّﺪﻋﻮات ﻓﺎﻟﻤﺪﺧﻞ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و اﻟّﺘﺮﻏﯿﺐ و‬‫اﻟّﺘﺮﻫﯿﺐ و اﻟﺨﻼﻓّﯿﺎت و اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟﻤﻌﺘﻘﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪27 :‬‬‫و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻤﺎ ﯾﻘﺎرب اﻟﻒ ﺟﺰء و ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻟﺤﺴﻦ ﻗﺼـﺪه و ﻗﻮة ﻓﻬﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 221‬از ‪324‬‬‫ﻓﯽ ﻋﺎﺷـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 458‬ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ ﻓﯽ ﺗﺎﺑﻮت اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﻣﺴـﯿﺮة ﯾﻮﻣﯿﻦ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﮐﺎن اﻣﺎﻣﺎ ﻣﻘﺘﺪي ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و ﻟﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺎن ﻓﯽ‬‫ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﻧﺼﺎف و رﻋﺎﯾـﮥ اﻻﻋﺘﺪال ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة ﺻـّﻨﻒ ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﯾﻘﺎل ان ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺑﻠﻐﺖ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳـﺒﻌﮥ‬‫ﺻّﻨﻔﻮا ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و اﻧﺘﻔﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻣﻨﻬﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ اﻟـّﺪار ﻗﻄﻨﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﻨﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ ﻟا ﻐﻨﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿﺪ اﻻزدي اﻟﻤﺼﺮي و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻠﯿﮥ اﻻوﻟﯿﺎء و اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ اﻟﻨﻤﺮي ﺣﺎﻓﻆ اﻫﻞ اﻟﻤﻐﺮب‬‫و اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻟﺨﻄﯿﺐ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺗﻔّﻘﻪ ﻋﻠﯽ ﺳـﻬﻞ اﻟﺼـﻌﻠﻮﮐﯽ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣـﺎﻧﻪ‬‫ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻻﺣـﺪ ان ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻼ اﺳـﻨﺎد و ﺑـﺪون إﺟﺎزة و ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﻤﺎرﺳـﮥ و ﻫﻮ ﯾﺮوي اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺰﯾﺎدي و اﺑﻦ ﻓﻮرك و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ و ﻟﻪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻓﻨﻮن اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺼـّﻨﻔﺎﺗﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط و ﮐﺘﺎب اﻟـّﺴ ﻨﻦ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟّﻨﺸﻮر و ﮐﺘﺎب‬‫اﻵداب و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻوﻗﺎت و ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼﻓّﯿﺎت وﻟﺪ ﺑﺨﺴﺮوﺟﺮد ﻗﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻗﺮي ﺑﯿﻬﻖ‬‫ﺑ ﺸ ﻌﺒ ﺎ ن ﺳﻨ ﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪28 :‬‬‫ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻠﻮا ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﺑﻮﻃﻨﻪ اﻻﺻـﻠﯽ ﻓﺪﻓﻦ ﻋﺸـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ و‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺐ ﻟﻠﺒﯿﻬﻘﯽ ﻧﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺠﻠﯿﻞ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﺣﺪ اﺋﻤﮥ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺸﻬﻮر ﺑﺎﻟﻔﺼﺎﺣﮥ و اﻟﺒﺮاﻋﮥ ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮه و ﺑﻠﻐﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻧﺤﻮ آﻻف ﻗﺎل اﻟّﺴﺒﮑﯽ ﻟﻢ ﯾّﺘﻔﻖ‬‫ذﻟـﮏ ﻻﺣـﺪ ﻗﺎل اﻟـّﺬﻫﺒﯽ و داﺋﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﯿﺴﺖ ﮐﺒﯿﺮة ﺑﻞ ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﺼـّﺮﻓﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﺤـﺬﻗﻪ و ﺧﺒﺮﺗﻪ ﺑﺎﻻﺑﻮاب و‬‫اﻟﺮﺟﺎل و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺠﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺜﻬﺎ ﺣّﺘﯽ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ اّن ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻪ ﻣﻨـﮥ اﻟّﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻓﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ و ﻣّﻠـﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎه در ﺷـﺮح ﻗﻮل ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺴـﺒﮥ ﻟﺒﯿﻬﻖ ﻋﻠﯽ زﻧـﮥ ﺻـﯿﻘﻞ ﺑﻠـﺪ ﻗﺮب ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻫﻮ اﻻﻣﺎم‬‫اﻟﺠﻠﯿـﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻻﺻﻮﻟﯽ اﻟﺰاﻫـﺪ اﻟﻮرع و ﻫﻮ اﮐﺒﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗـﺪ اﺧـﺬ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻓﻮرك و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ‬‫اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ روي اﻧّﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺲ اﻟﺤـﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗـﺪ ﺗﺮك اﻟﺤﺎﮐﻢ راوﯾﺎ ﻣﻦ اﺳـﻨﺎد ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻨّﺒﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺘﻐﯿﺮ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻓﻘـﺎل اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻟﻠﺒﯿﻬﻘﯽ ﻻـ ﺑـّﺪ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ اﻻﺻـﻞ ﻓﺤﻀـﺮ اﻻﺻـﻞ ﻓﮑﺎن ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ رﺣﻞ اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و‬‫اﻟﻌﺮاق ﺛﻢ اﺷﺘﻐﻞ ﺑﺎﻟﺘﺼﻨﯿﻒ ﺑﻌﺪ ان ﺻﺎر واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺎرس ﻣﯿﺪاﻧﻪ و اﻟّﻒ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺒﺴﻮط ﻓﯽ ﻧﺼﻮص اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﻗﺒﻞ وﺻﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﯽ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﮐﺎن ﻟﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻻﻧﺼﺎف ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة و اﻟﻤﺒﺎﺣﺜـﮥ و ﻣﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ دﻻﺋﻞ‬‫اﻟﻨﺒﻮة و ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻨﺸﻮر و ﮐﺘﺎب اﻵداب و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻوﻗﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪29 :‬‬‫و ﮐﺘﺎب ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼﻓّﯿﺎت و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﯿﺴـﯿﺮ ﻣﺘﺠﻤﻼ ﻓﯽ زﻫﺪه و ورﻋﻪ ﺻﺎﺋﻢ اﻟّﺪﻫﺮ ﻗﺒﻞ‬‫ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺜﻠﺜﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻪ ﻣﻨﮥ اﻻ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨﮥ ﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ ﻧﺼﺮة ﻣﺬﻫﺒﻪ‬‫و اﻗﺎوﯾﻠﻪ ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و ﺣﻤﻞ ﺗﺎﺑﻮﺗﻪ اﻟﯽ ﻗﺮﯾـﮥ ﻣﻦ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﺑﯿﻬﻖ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﺮ ارﺑﻊ و ﺳـﺒﻌﻮن ﺳـﻨﮥ ﻗﯿﻞ‬‫ﻣﻮﻟﺪه ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧّﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﻗﺮﯾﮥ ﺑﻨﺎﺣﯿﮥ‬‫ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮر اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺎﻟﻔﺼﺎﺣـﮥ و اﻟﺒﺮاﻋـﮥ ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮه و ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻒ ﺟﺰء ﻗﺎل اﻟـّﺬﻫﺒﯽ و‬‫داﺋﺮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﺴﺖ ﮐﺒﯿﺮة ﺑﻞ ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺮوّﯾﺎﺗﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﺼّﺮﻓﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﺤﺬﻗﻪ و ﺧﺒﺮﺗﻪ ﺑﺎﻻﺑﻮاب و اﻟﺮﺟﺎل و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺠﻤﻊ ﻧﺼﻮص‬‫اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺧّﺮج اﺣﺎدﯾﺜﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻟّﺎ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨـﮥ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺑﻮ ﻣﻬﺪي ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺛﻌﺎﻟﺒﯽ در ﻣﻘﺎﻟﯿﺪ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻮاﻧﺢ ﻣﻦ ﺧﺒﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 222‬از ‪324‬‬‫ﻗﺎل اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن و ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻟا ﻌﻠﻮي و اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺶ و اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻓﻮرك و اﺑﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺮودﺑﺎري و اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻤﯽ و‬‫ﺧﻠﻘﺎ ﺑﺨﺮاﺳﺎن و ﺑﻐﺪاد و اﻟﮑﻮﻓﮥ و اﻟﺤﺠﺎز و ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻨﺪه ﺳـﻨﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻻ ﺟﺎﻣﻊ اﻟّﺘﺮﻣﺬي و ﻻ ﺳﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻋﻨﺪه ﻋﻮال و‬‫ﻣ ﺴ ﺎ ﻧﯿ ﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪30 :‬‬‫و ﺑﻮرك ﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻟﺤﺴﻦ ﻗﺼـﺪه و ﻗﻮة ﻓﻬﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ و ﻋﻤﻞ ﮐﺘﺒﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ اﻟﯽ ﺗﺤﺮﯾﺮﻫﺎ ﻣﻨﻬﺎ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟـّﺼ ﻔﺎت و ﻫﻮ ﻣﺠّﻠـﺪان ﻗﺎل‬‫اﻟّﺴﺒﮑﯽ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮا و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة ﺛﻼث ﻣﺠّﻠﺪات و ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺠّﻠﺪان و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟا ّﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻣﺠّﻠﺪ و ﻗﺎل اﻟّﺴﺒﮑﯽ اﻗﺴﻢ ﻣﺎ ﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﺨﻤﺴﮥ ﻧﻈﯿﺮ و ﮐﺘﺎب اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻋﺸﺮ ﻣﺠّﻠﺪات ﻗﺎل اﻟّﺘﺎج‬‫اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ ﻣـﺎ ﺻـّﻨﻒ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺜﻠﻪ ﺗﻬـﺬﯾﺒﺎ و ﺗﺮﺗﯿﺒـﺎ و ﺟﻮدة و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟّﺴـ ﻨﻦ و اﻻﺛﺎر ارﺑﻊ ﻣﺠﻠـﺪات ﻗﺎل اﻟّﺘﺎج اﻟّﺴـ ﺒﮑﯽ ﻻ‬‫ﯾﺴـﺘﻐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﯿﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم اﻟﻮاﻟﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﻘﻮل ﻣﺮاده ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﺑﺎﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻻﺛﺎر و ﮐﺘﺎب اﻟـّﺴ ﻨﻦ‬‫اﻟـّﺼ ﻐﯿﺮ ﻣﺠﻠـﺪان و اﻟّﺰﻫـﺪ ﻣﺠّﻠـﺪ و ﻟﻠﺒﻌﺚ ﻣﺠّﻠﺪ و اﻟّﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟّﺘﺮﻫﯿﺐ ﻣﺠّﻠﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟﺨﻼﻓّﯿﺎت ﻣﺠﻠﺪان و اﻻرﺑﻌﻮن اﻟﮑﺒﺮي و اﻻرﺑﻌﻮن‬‫اﻟـّﺼ ﻐﺮي و ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﺗﻮاﻟﯿﻔﻪ ﺗﻘﺎرب اﻟﻒ ﺟﺰء ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺮة اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ زﻫﺪه و‬‫ورﻋﻪ و ﻗـﺎل اﻣـﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﻤﻌـﺎﻟﯽ ﻣـﺎ ﻣﻦ ﺷـﺎﻓﻌﯽ اﻟّﺎ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻻ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ اﻟﻤّﻨـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﻓﯽ‬‫ﻧﺼـﺮة ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﮐﺎن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺗﻘﺎن و اﻟـّﻀ ﺒﻂ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و ﺑﯿﻦ ﻋﻠﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و وﺟﻪ‬‫اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻘﻀﺎة اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ اﺑﺘﺪأت ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺴﻨﻦ و اﻻﺛﺎر‬‫و ﺣّﺮرت اﺟﺰاء ﻣﻨﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻌﺾ ﺻﻠﺤﺎء اﺻﺤﺎﺑﯽ و ﮐﺎن اﺻﺪﻗﻬﻢ ﻟﻬﺠﮥ اﻧّﻪ راي اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم و ﺑﯿﺪه اﺟﺰاء ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪31 :‬‬‫و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ ﮐﺘﺒﺖ اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺳـﺒﻌﮥ اﺟﺰاء او ﻗﺎل ﻗﺮأﺗﻬﺎ و راي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﯾﻀﺎ ﻓﻘﯿﻪ آﺧﺮ ﻣﻦ اﺧﻮاﻧﯽ ﻗﺎﻋﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ‬‫ﻋﻠﯽ ﺳﺮﯾﺮ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻗﺪ اﺳﺘﻔﺪت اﻟﯿﻮم ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺬا و ﮐﺬا و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻤﺮوزي اﻟﻔﻘﯿﻪ راﯾﺖ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎن ﺗﺎﺑﻮﺗﺎ ﻋﻼ ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﯾﻌﻠﻮه ﻧﻮر ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﯿﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺗﻮّﻓﯽ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﻋﺸـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و‬‫ﺧﻤﺴـﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﻘﻞ ﻓﯽ ﺗﺎﺑﻮت اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ و دﻓﻦ ﺑﺨﺴﺮوﺟﺮد ﻣﻨﻬﺎ و ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻮّﺣﺪة و ﺳﮑﻮن اﻟﻤﺜّﻨﺎة اﻟﺘﺤﺘّﯿﮥ و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻗﺎف ﻗﺮي‬‫ﻣﺠﺘﻤﻌـﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﺑﻀﻢ اﻟﻤﻌﺠﻤـﮥ و ﺳـﮑﻮن اﻟـّﺴ ﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و ﻓﺘﺢ اﻟﺮاء ﺑﻌﺪﻫﺎ واو ﺳﺎﮐﻨﮥ‬‫ﻓﺠﯿﻢ ﻣﮑﺴﻮرة ﻓﺮاء ﺳﺎﮐﻨـﮥ ﻓـﺪال ﻣﻬﻤﻠـﮥ و ﻫﯽ اﮐﺒﺮ ﺑﻼد ﺑﯿﻬﻖ و ﻣﻦ ﻧﻈﻤﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻋﺘّﺰ ﺑﺎﻟﻤﻮﻟﯽ ﻓﺬاك ﺟﻠﯿﻞ و ﻣﻦ رام ﻋّﺰا‬‫ﻋﻦ ﺳﻮاه ذﻟﯿﻞ و و ﻟﻮ اّن ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﺬ ﯾﺮاﻫﺎ ﻣﻠﯿﮑﻬﺎ ﻣﻀـﯽ ﻋﻤﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﺳﺠﺪة ﻟﻘﻠﯿﻞ اﺣّﺐ ﻣﻨﺎﺟﺎة اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺑﺎوﺟﻪ و ﻟﮑﻦ ﻟﺴﺎن اﻟﻤﺬﻧﺒﯿﻦ ﮐﻠﯿﻞ‬‫و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻨﯿﺖ او اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻧﺎم او اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ و ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﯿﻬﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎم ﭼﻨﺪ دﯾﻪ اﺳﺖ‬‫ﻣﺘﺼﻞ ﻫﻢ درﺑﺴﺖ ﮔﺮوﻫﯽ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮع اﯾﻦ دﯾﻬﺎت را ﺑﯿﻬﻖ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺎرﻫﻪ و ﻫﺮﯾﺎﻧﻪ در ﻧﻮاح دﻫﻠﯽ و ﮐﻼنﺗﺮﯾﻦ آن دﯾﻬﺎت‬‫ﺧﺴـﺮوﺟﺮدﺳﺖ ﺑﮑﺴـﺮ ﺟﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﺪﻓﻦ ﺑﯿﻬﻘﯿﺴﺖ ﺗﻮﻟﺪ او در ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﺎل ﺳﯿﺼﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎرﺳﺖ از ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ و اﺑﻦ ﻓﻮرك‬‫ﻣﺘﮑﻠﻢ اﺻﻮﻟﯽ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ رودﺑﺎري ﺻﻮﻓﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳﻠﻤﯽ ﺻﻮﻓﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده و ﻋﻠﻮم ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده و در ﺑﻐﺪاد و ﺧﺮاﺳﺎن و‬‫ﮐﻮﻓﻪ و ﺣﺠﺎز و دﯾﮕﺮ ﻣﻌﻤﻮرﻫﺎي اﺳـﻼم ﮔﺸـﺘﻪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺒّﺤﺮ و ﻋﻠﻮ اﺳـﻨﺎد ﮐﻪ دارد ﺳﻨﻦ ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي و ﺳﻨﻦ اﺑﻦ‬‫ﻣﺎﺟﻪ ﻧﺰد او ﻧﺒﻮد و ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪32 :‬‬‫اﯾﻦ ﻫﺮ ﺳﻪ ﮐﺘـﺎب ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻃﻼـع ﻧـﺪارد و در ﻋﻠﻢ او ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻈﯿﻢ داد و ﻗﻮت ﻓﻬﻢ ﺑﮑﻤـﺎل ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮد و از وي ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻋﺠﯿﺒﻪ ﯾﺎدﮔﺎر ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ از ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ روﻧﺪاده از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮔﺰﯾﺪه ﻧﺎﻓﻌﻪ وي ﮐﺘﺎب اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﺼﻔﺎت دو ﺟﻠﺪﺳﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 223‬از ‪324‬‬‫ﺳﺒﮑﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮ او دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ﺳﻪ ﺟﻠﺪﺳﺖ و ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن دو ﺟﻠﺪ و ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد ﯾﮏ ﺟﻠﺪ و ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﺷـﺎﻓﻌﯽ ﯾـﮏ ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻟـّﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮ ﯾـﮏ ﺟﻠـﺪ ﺳـﺒﮑﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ ﻣﯽﺧﻮرم ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﭘﻨـﺞ ﮐﺘﺎب را در ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﻧﻈﯿﺮي ﻧﯿﺴﺖ و ﺳـﻨﻦ ﺻـﻐﯿﺮ دو ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺰﻫـﺪ ﯾـﮏ ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺒﻌﺚ ﯾﮏ ﺟﻠـﺪ و ﺗﺮﻏﯿﺐ و ﺗﺮﻫﯿﺐ ﻫﻢ ﯾﮏ ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺨﻼﻓﯿﺎت دو ﺟﻠﺪ و ارﺑﻌﯿﻦ ﮐﺒﺮي و ارﺑﻌﯿﻦ ﺻـﻐﺮي و ﮐﺘﺎب اﻹﺳﺮاء و دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴﯿﺎر دارد ﻣﺠﻤﻮع ﺗﺎﻟﯿﻔﺎت او ﺑﻬﺰار ﺟﺰو رﺳﯿﺪه‬‫و ﺑﺮ ﺳﯿﺮت ﻋﻠﻤﺎء رﺑﺎﻧﯿﯿﻦ ﺑﻮد در زﻫﺪ و ﺗﻮرع اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ در ﺣﻖ او ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﻋﺎﻟﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ را ﺑﺮ‬‫وي ﻣّﻨﺖ و اﺣﺴﺎﻧﺴﺖ اﻻ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﻪ ﻣّﻨﺖ و اﺣﺴﺎن او ﺑﺮ ﺷﺎﻓﻌﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد ﻧﺼﺮت ﻣﺬﻫﺐ او ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و‬‫ﻧﺼﺮت او رواج ﻣﺬﻫﺐ او دو ﺑﺎﻻ ﮔﺸﺘﻪ و او ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮد در ﻓﻨﻮن ﺣﺪﯾﺚ و ﻋﻠﻞ اﺣﺎدﯾﺚ و ﻓﻘﻪ آن و وﺟﻪ ﺟﻤﻊ در ﻣﯿﺎن اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‬‫ﺧﻮب ﻣﯽداﻧﺴﺖ و ﭼﻮن در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻵﺛﺎر ﺷـﺮوع ﮐﺮد ﯾﮑﯽ از راﺳـﺘﺎن و ﺻﻠﺤﺎ ﺑﺨﻮاب دﯾﺪ ﮐﻪ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ در‬‫ﺟﺎي ﻫﺴـﺘﻨﺪ و در دﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﭼﻨـﺪ ﺟﺰو ازﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ و ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوز از ﮐﺘﺎب ﻓﻘﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﻫﻔﺖ ﺟﺰو ﻧﻮﺷﺘﯿﻢ ﯾﺎ ﺧﻮاﻧـﺪﯾﻢ و‬‫ﻓﻘﯿﻬﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ را ﺑﺨﻮاب دﯾـﺪ ﮐﻪ در ﻣﺴـﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮ ﺗﺨﺘﯽ ﻧﺸﺴـﺘﻪاﻧﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوز از ﮐﺘﺎب ﻓﻘﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓﻼن ﺣﺪﯾﺚ اﺳـﺘﻔﺎده ﮐﺮدﯾﻢ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﺮوزي ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺸﻬﻮر ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ روزي ﺑﺨﻮاب ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺻﻨﺪوق‬‫از زﻣﯿﻦ ﺑﺂﺳﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪33 :‬‬‫ﭘﺮﯾـﺪه ﻣﯽرود و ﮔﺮداﮔﺮد آن ﺻـﻨﺪوق ﻧـﻮرﯾﺴﺖ ﻧﻬـﺎﯾﺖ درﺧﺸـﻨﺪه ﮐـﻪ ﭼﺸـﻢ را ﺧﯿﺮه ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﻣﯽﭘﺮﺳـﻢ ﮐـﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰﺳﺖ ﻓﺮﺷـﺘﮕﺎن‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺻـﻨﺪوق ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎرﮔـﺎه ﮐﺒﺮﯾﺎ ﻣﻘﺒﻮل ﺷﺪﻧـﺪ وﻓﺎت او دﻫﻢ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ در ﺳـﻨﻪ ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ و‬‫ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸـﺘﺴﺖ اﻧﺘﻘﺎل او در ﺷـﻬﺮ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر واﻗﻊ ﺷﺪ اّﻣﺎ او را در ﺗﺎﺑﻮﺗﯽ ﻧﻬﺎده ﺑﻪ ﺑﯿﻬﻖ آوردﻧﺪ و در ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻣﺪﻓﻮن ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮔﺎﻫﯽ‬‫ﺑﺸـﻌﺮ ﻫﻢ ﻣﯿـﻞ ﻣﯽﮐﺮد از ﻧﻈﻢ او اﯾﻦ ﭼﻨـﺪ ﺑﯿﺘﺴﺖ ﻣﻦ اﻋﺘﺰ ﺑﺎﻟﻤﻮﻟﯽ ﻓـﺬاك ﺟﻠﯿﻞ و ﻣﻦ رام ﻋّﺰا ﻋﻦ ﺳﻮاه ذﻟﯿﻞ و ﻟﻮ اّن ﻧﻔﺴـﯽ ﻣـﺬ ﯾﺮاﻫﺎ‬‫ﻣﻠﯿﮑﻬﺎ ﻣﻀـﯽ ﻋﻤﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﺳـﺠﺪة ﻟﻘﻠﯿﻞ اﺣّﺐ ﻣﻨﺎﺟﺎة اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺑﺎوﺟﻪ و ﻟﮑﻦ ﻟﺴﺎن اﻟﻤـﺬﻧﺒﯿﻦ ﮐﻠﯿﻞ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در‬‫اﺑﺠـﺪ اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﺣـﺪ زﻣـﺎﻧﻪ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن ﻣﻦ ﮐﺒـﺎر اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ‬‫اﻟّﺰاﺋـﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و رﺣـﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز و اﻟﻌﺮاق و ﺳـﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء‬‫ﻋﺼـﺮه ﺗﺒﻠﻎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ ﺟﺰء و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻻﻣﺎم اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻟﻪ اﻟّﺴـ ﻨﻦ اﻟﺼـﻐﯿﺮ و اﻟﮑﺒﯿﺮ و دﻻﺋﻞ اﻟّﻨﺒّﻮة و ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﻻﻣﺎم اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠّﺸﺎﻓﻌﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣّﻨـﮥ اﻟّـﺎ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓـﺎّن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨـﮥ و ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻧﺘﻘﻞ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟـّﺴ ﻠﻒ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ‪ 384‬و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 358‬ﺑﻨﯿﺴـﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ و ﻫﯽ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌـﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺸﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﺧﺴﺮوﺟﺮد ﻣﻦ ﻗﺮاﻫﺎ ﻓﻬﻮ ﻣﻨﻬﺎ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪34 :‬‬‫در ﺗـﺎج ﻣﮑّﻠـﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮر واﺣﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺮد اﻗﺮاﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺎﮐﻢ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻊ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺛﻢ اﻟّﺰاﺋﺪ ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم اﺧﺬ‬‫اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ ﻧﺎﺻـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺷـﺘﻬﺮ ﺑﻪ و رﺣﻞ ﻓﯽ ﻃﻠﺒﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق و اﻟﺠﺒﺎل و اﻟﺤﺠﺎز و‬‫ﺳﻤﻊ ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻋﺼﺮه و ﮐﺬﻟﮏ ﺑﺒﻘّﯿﮥ اﻟﺒﻼد اﻟّﺘﯽ اﻧﺘﻬﯽ إﻟﯿﻬﺎ و ﺷﺮع ﻓﯽ اﻟّﺘﺼﻨﯿﻒ ﻓﺼﻨﻒ ﻓﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮا ﺣﺘﯽ ﻗﯿﻞ ﺗﺒﻠﻎ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻟﻒ‬‫ﺟﺰء و ﻫﻮ اّول ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺼﻮص اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻋﺸﺮ ﻣﺠّﻠﺪات و ﻣﻦ ﻣﺸﻬﻮر ﻣﺼّﻨﻔﺎﺗﻪ اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﻟّﺴﻨﻦ اﻟﺼﻐﯿﺮ و‬‫دﻻﺋـﻞ اﻟﻨﺒﻮة و اﻟـّﺴ ﻨﻦ و اﻻﺛـﺎر و ﺷـﻌﺐ اﻻﯾﻤـﺎن و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤّﻄﻠﺒﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻗﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ‬‫ﺑﺎﻟﻘﻠﯿﻞ و ﻗﺎل اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨـﮥ اﻻ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣﻨﮥ و ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 224‬از ‪324‬‬‫اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻧﺼـﺮ اﻟﻤـﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻃﻠﺐ اﻟﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻟﻨﺸـﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﺟﺎب و اﻧﺘﻘﻞ إﻟﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺮة اﻟﺴـﻠﻒ و اﺧـﺬ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻷﻋﯿﺎن ﻣﻨﻬﻢ زاﻫﺮ اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻔﺮاوي و ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﺪه ﻓﯽ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﮥ ‪ 384‬ارﺑﻊ و‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺎﺷﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 458‬ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﻘﻞ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻧﺴﺒﺘﻪ اﻟﯽ ﺑﯿﻬﻖ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺒﺎء‬‫اﻟﻤﻮّﺣـ ﺪة و ﺳـﮑﻮن اﻟﯿﺎء اﻟﻤﺜﻨﺎة ﻣﻦ ﺗﺤﺘﻬﺎ و ﺑﻌـﺪ اﻟﻬﺎء اﻟﻤﻔﺘﻮﺣـﮥ ﻗﺎف و ﻫﯽ ﻗﺮي ﻣﺠﺘﻤﻌـﮥ ﺑﻨﻮاﺣﯽ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﻋﻠﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻦ ﻓﺮﺳـﺨﺎ ﻣﻨﻬﺎ و‬‫ﺧﺴﺮوﺟﺮد ﻣﻦ ﻗﺮاﻫﺎ و ﻫﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪35 :‬‬‫و ﺳـﮑﻮن اﻟـّﺴ ﯿﻦ و ﻓﺘﺢ اﻟﺮاء اﻟﻤﻬﻤﻠﺘﯿﻦ و ﺳﮑﻮن اﻟﻮاو و ﮐﺴﺮ اﻟﺠﯿﻢ ﺛﻢ راء و دال ﻣﻬﻤﻠﺘﯿﻦ ﻫﮑﺬا ﻓﯽ ﺗﻘﻮﯾﻢ اﻟﺒﻠﺪان ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟّﻠﺒﺎب و ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﻮﻟـﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴـﻦ ﺧـﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در اﺗﺤـﺎف اﻟﻨﺒﻼـء ﮔﻔﺘـﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑـﻦ ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟـﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫اﻟﺨﺴـﺮوﺟﺮدي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸـﺎﻓﻌﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﮑﺒﯿﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﯾﮑﯽ از ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن و ﻣﻘﺘـﺪاﯾﺎن ﺣـﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ ﺑﻮده و در زﻣﺎن ﺧﻮد ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت در‬‫ﻋﻠﻮم ﺑﺴـﯿﺎر دارد و در ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ و ﻣﻨﺎﻇﺮه ﻏﺎﯾﺖ اﻧﺼﺎف ﻣﺮﻋﯽ ﻣﯽداﺷﺖ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﺸـﻤﺎر دارد ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﺑﻬﺰار ﺟﺰو رﺳـﯿﺪه و ﮔﻮﯾﻨﺪ او را‬‫در ﻋﻠﻢ ﺛـﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد و ﺑﻌﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﻫﻔﺖ ﻣﺮداﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ در اﺳـﻼم ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن اﻧﺘﻔﺎع ﺑﺴـﯿﺎر از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﯾﺸﺎن‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﯾﮑﯽ دار ﻗﻄﻨﯽ دوم ﺣﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﺳﻮم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ازدي ﭼﻬﺎرم اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﭘﻨﺠﻢ اﺑﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي ﺣﺎﻓﻆ اﻫﻞ ﻣﻐﺮب ﺷـﺸﻢ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻫﻔﺘﻢ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓﻘﻪ از ﺷﯿﺦ ﺻﻌﻠﻮﮐﯽ ﺣﺎﺻﻞ‬‫ﮐﺮده در ﻋﻬﺪ وي در ﺧﺮاﺳﺎن ﻫﯿﭽﮑﺲ را ﯾﺎراي آن ﻧﺒﻮد ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯽ اﺳﺘﺎد و ﺑﯽ اﺟﺎزت و‬‫ﺑﯽ ﻣﻤﺎرﺳﺖ ﺗﺼـﺮف ﮐﺮدي رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري و اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ زﯾﺎدي و اﺑﻦ ﻓﻮرك و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻠﻤﯽ دارد از‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺼـﻨﻔﺎت او ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ دو ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ﺳﻪ ﺟﻠﺪ و ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﻌﻠﻮم و ﮐﺘﺎب ﺑﻌﺚ و ﻧﺸﻮر ﯾﮏ ﺟﻠﺪ و ﮐﺘﺎب‬‫آداب و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ اوﻗﺎت و ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن دو ﺟﻠﺪ و ﮐﺘﺎب ﺧﻼﻓّﯿﺎت دو ﺟﻠﺪﺳﺖ ﻫﮑﺬا ﻓﯽ اﺷﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت و‬‫اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺑﯿﻬﻘﯽ واﺣﺪ زﻣﺎن و ﻓﺮد اﻗﺮان در ﻓﻨﻮن ﺑﻮد از ﮐﺒﺎر اﺻﺤﺎب ﺣﺎﮐﻢ در ﺣﺪﯾﺚ و زاﺋﺪ ﺑﺮوي در ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻪ از أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ‬‫ﻧﺎﺻﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﻤﺮوزي ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ وي ﻏﺎﻟﺐ آﻣﺪه و ﺑﺂن ﻣﺸﺘﻬﺮ ﮔﺸﺘﻪ و در ﻃﻠﺒﺶ ﺑﺴﻮي ﺟﺒﺎل و ﻋﺮاق و ﺣﺠﺎز رﻓﺘﻪ‬‫و در ﺧﺮاﺳﺎن از ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺼﺮ ﺷﻨﯿﺪه و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺪﯾﮕﺮ ﺑﻼد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪36 :‬‬‫ﮐﻪ آﻧﺠـﺎ رﺳـﯿﺪه و وي اول ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺼﻮص اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ را ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده و در ده ﻣﺠﻠـﺪ و از ﻣﺸـﻬﻮر ﻣﺼـﻨﻔﺎت او ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷﺎﻓﻌﯽ و‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮑﺴﺖ و ﻗﺎﻧﻊ ﺑﻮد از دﻧﯿﺎ ﺑﻘﻠﯿﻞ اﻣﺎم اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ در ﺣﻖ وي ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻻ و ﻟﻠﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻣّﻨـﮥ اﻻ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻣّﻨﮥ و ﺑﻮد اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و او را در ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر ﻃﻠﺒﯿﺪﻧﺪ ﺑﺮاي ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻢ ﭘﺲ‬‫آﻧﺠﺎ رﻓﺖ و ﺑﻮد ﺑﺮ ﺳـﯿﺮت ﺳـﻠﻒ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﻋﯿﺎن از وي اﺧﺬ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﻨﻬﻢ زاﻫﺮ اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ و ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻔﺮاوي و ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻨﻌﻢ‬‫اﻟﻘﺸـﯿﺮي و ﻏﯿﺮﻫﻢ وﻻدﺗﺶ در ﺷـﻌﺒﺎن ﺳـﻨﻪ ﺳﯿﺼﺪ و ﻫﺸﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ در ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ وي در ﻣﻌﻤﻮرﻫﺎي اﺳﻼم‬‫ﮔﺸـﺘﻪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺒّﺤﺮ و ﻋﻠﻮ اﺳﻨﺎد ﮐﻪ دارد ﺳﻨﻦ ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي و ﺳﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﻧﺰد او ﻧﺒﻮد و ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﻫﺮ ﺳﻪ‬‫ﮐﺘـﺎب ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻃﻼـع ﻧـﺪارد در ﻋﻠﻢ او ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻈﯿﻢ داد و ﻗﻮت ﻓﻬﻢ ﺑﮑﻤـﺎل ﻋﻄﺎ ﻓﺰود و از وي ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺠﯿﺒﻪ ﯾﺎدﮔﺎر‬‫ﻣﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ از ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ رو ﻧـﺪاده از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮔﺰﯾـﺪه و ﻧﺎﻓﻌﻪ وي ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﺼـﻔﺎت دو ﻣﺠﻠـﺪﺳﺖ ﺳـﺒﮑﯽ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮ او ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد ﯾﮏ ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘﺎب اﻟـﺪﻋﻮات اﻟﮑﺒﯿﺮ ﯾﮏ ﺟﻠﺪ ﺳـﺒﮑﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻦ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﻣﯽﺧﻮرم ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﮐﺘﺐ را در ﻋـﺎﻟﻢ ﻧﻈﯿﺮي ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺰﻫـﺪ ﯾـﮏ ﺟﻠـﺪ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟﺘﺮﻫﯿﺐ ﯾﮏ ﺟﻠـﺪ و ارﺑﻌﯿﻦ ﮐﺒﺮي و ارﺑﻌﯿﻦ ﺻـﻐﺮي و‬‫ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺮاء و دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺴـﯿﺎر دارد در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮد ﻧﺼـﺮت ﻣﺬﻫﺐ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ او رواج اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ دو ﺑﺎﻻ ﮔﺸـﺘﻪ‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮد در ﻓﻨﻮن ﺣﺪﯾﺚ و ﻋﻠﻞ و ﻓﻘﻪ آن و وﺟﻮه ﺟﻤﻊ ﻣﯿﺎن اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و ﭼﻮن در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺴـ ﻨﻦ و اﻵﺛﺎر ﺷـﺮوع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 225‬از ‪324‬‬‫ﮐﺮد ﯾﮑﯽ از ﺻـﻠﺤﺎ ﺑﺨﻮاب دﯾـﺪ ﮐﻪ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﺟﺎي ﻫﺴـﺘﻨﺪ و در دﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﭼﻨـﺪ ﺟﺰو ازﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ و ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوز از‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﻘﯿﻪ اﺣﻤﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻫﻔﺖ ﺟﺰو ﻧﻮﺷﺘﯿﻢ ﯾﺎ ﺧﻮاﻧﺪﯾﻢ ﻓﻘﯿﻬﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪37 :‬‬‫ﺑﺨﻮاب دﯾـﺪ ﮐﻪ در ﻣﺴـﺠﺪ ﺟـﺎﻣﻊ ﺑﺮ ﺗﺨﺘﯽ ﻧﺸﺴـﺘﻪاﻧﺪ و ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﻣﺮوز از ﮐﺘـﺎب ﻓﻘﯿﻪ اﺣﻤـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓﻼن ﺣـﺪﯾﺚ اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﮐﺮدﯾﻢ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻣﺮوزي ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺸـﻬﻮر ﮔﻔﺘﻪ روزي ﺑﺨﻮاب ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﮐﻪ ﯾـﮏ ﺻـﻨﺪوق از زﻣﯿﻦ ﺑﺂﺳـﻤﺎن ﭘﺮﯾـﺪه ﻣﯽرود و‬‫ﮔﺮداﮔﺮد آن ﻧﻮرﯾﺴﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ درﺧﺸـﻨﺪه ﮐﻪ ﭼﺸﻢ را ﺧﯿﺮه ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻪ ﭼﯿﺰﺳﺖ ﻓﺮﺷـﺘﮕﺎن ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺻﻨﺪوق‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎرﮔﺎه ﮐﺒﺮﯾﺎ ﻣﻘﺒﻮل ﺷـﺪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺸـﻌﺮ ﻫﻢ ﻣﯿﻞ ﻣﯽﮐﺮد اﯾﻦ ﭼﻨـﺪ ﺑﯿﺖ از ﻧﻈﻢ اوﺳﺖ ﻣﻦ اﻋﺘﺰ ﺑﺎﻟﻤﻮﻟﯽ ﻓـﺬاك‬‫ﺟﻠﯿـﻞ و ﻣﻦ رام ﻋّﺰا ﻋﻦ ﺳﻮاه ذﻟﯿـﻞ و ﻟﻮ ان ﻧﻔﺴـﯽ ﻣـﺬ ﯾﺮاﻫﺎ ﻣﻠﯿﮑﻬﺎ ﻣﻀـﯽ ﻋﻤﺮﻫﺎ ﻓﯽ ﺳـﺠﺪة ﻟﻘﻠﯿﻞ اﺣّﺐ ﻣﻨﺎﺟﺎة اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺑﺎوﺟﻪ و ﻟﮑﻦ‬‫ﻟﺴـﺎن اﻟﻤـﺬﻧﺒﯿﻦ ﮐﻠﯿﻞ وﻓﺎت او دﻫﻢ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﻪ ﭼﻬﺎر ﺻـﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﻫﺸﺖ در ﺷـﻬﺮ ﻧﯿﺸﺎﭘﻮر واﻗﻊ ﺷـﺪ اﻣﺎ در ﺗﺎﺑﻮﺗﯽ ﻧﻬﺎده ﺑﻪ‬‫ﺑﯿﻬﻖ آوردﻧﺪ و در ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﻣﺪﻓﻮن ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﯿﻬﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎم ﭼﻨﺪ دﯾﻪ اﺳﺖ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻬﻢ درﺑﺴﺖ ﮔﺮوﻫﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر واﻗﻊ‬‫ﺷﺪه ﻣﺠﻤﻮع آن دﯾﻬﺎت را ﺑﯿﻬﻖ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺎرﻫﻪ و ﻫﺮﭘﺎﻧﻪ در ﻧﻮاح دﻫﻠﯽ و ﮐﻼنﺗﺮﯾﻦ آن دﯾﻬﺎت ﺧﺴـﺮوﺟﺮدﺳﺖ ﻣﺪﻓﻦ ﺑﯿﻬﻘﯽ اﻧﺘﻬﯽ‬‫اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺧﺴـﺮوﺟﺮد ﺑﻀﻢ ﺧﺎي ﻣﻌﺠﻤﻪ و ﺳﮑﻮن ﺳﯿﻦ و ﻓﺘﺢ راي ﻣﻬﻤﻠﺘﯿﻦ و ﺳﮑﻮن واو و ﮐﺴﺮ ﺟﯿﻢ ﭘﺴﺘﺮ را و دال ﻣﻬﻤﻠﺘﯿﻨﺴﺖ‬‫ﻫﮑﺬا ﻓﯽ ﺗﻘﻮﯾﻢ اﻟﺒﻠﺪان ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻠﺒﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺐ و ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﻣﺎم ﮐﺒﯿﺮ و ﺑﺤﺮ ﻏﺰﯾﺮ و ﻣﻘﺘﺪاي ﻋﺪﯾﻢ‬‫اﻟﻨﻈﯿﺮ و ﺟﻬﺒـﺬ ﺷـﻬﯿﺮ و ﺣﺎوي ﻓﻀﻞ ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ و ﺣﺎﺋﺰ ﺷـﺮف ﻣﺴـﺘﻄﯿﺮ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﺪاﺋﺢ زاﻫﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و‬‫ﻣﮑﺎرم ﻣﺘﻮاﻓﺮه او ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻬﺎﺳﺖ ﻋﻨـﺪ اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﻨﺤﺎرﯾﺮ و اﺳـﻨﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎو ﻣﺜﻞ اﺳـﻨﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻣﻮاﻓﻖ ﻣﻄﻠﻮب ﺷـﯿﻌﻪ رواﯾﺖ ﮐﻨـﺪ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻗﻮم ﻫﻢ آن را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق‬‫آن را ﺑﺴﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪38 :‬‬‫ﮐﺮده ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح و راوي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﺮد و ﺑﻠﮑﻪ از اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺎرج ﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﺗﻌّﺼﺐ را ﭼﻪ ﻋﻼج و ﯾﺎ ﭼﻨﯿﻦ درو ﻏﺰﻧﺎن‬‫ﭼﻪ ﺳـﺮ ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﺣﯿﺮت دﯾﮕﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻋﺪم ذﮐﺮ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺪﯾﺚ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻣﻌّﻠﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻤﻮﺿﻮع ﺑﻮدﻧﺶ و ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ‬‫ﭼﻮن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻼ ﺷﮏ ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ آن را ﻋﻠﻤﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﺗﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه رواﯾﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ در‬‫آﻧﮑﻪ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺪﯾﺚ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوﯾﻪ دﯾﮕﺮ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﺗﺮﻣﺬي و‬‫ﻧﺴﺎﺋﯽ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﺒﺎﺷﺪ و در ﻣﺮوﯾﺎﺗﺸﺎن ﻫﻢ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺼـّﺮح ﺑﻤﻄﻠﻮب ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا رگ ﺗﻌـّﺼ ﺒﺶ ﺑﻀﺮﺑﺎن آﻣﺪه و ﺑﻤﻨﺎﻗﻀﺖ و‬‫ﺗﻬـﺎﻓﺖ ﺻـﺮﯾﺢ ﮐﻪ در ﮐﻼـم واﺣـﺪ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﮔﺮدد ﻣﺒﺎﻻـﺗﯽ ﻧﮑﺮده از ﻏـﺎﯾﺖ ﺟﺴـﺎرت ﺑﺘﺮﻣـﺬي ﻫﻢ ﺑـﺎ وﺻﻒ ﺷـﻤﺮدن او از اﻫـﻞ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺴـﺒﺖ رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺮده ﻓﺎﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ اﻟّﺘﻌّﺼﺐ اﻻﺳـﻤﺞ و اﻟﻌﻨﺎد اﻻﻋﻮج و اﻟﻠﺪاد اﻟﺒﻬﺮج و اﻟّﺘﻬﺎﻓﺖ اﻟﻠﺠﻠﺞ‬‫و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺳـﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﺗﺤﺎف اﻟّﻨﺒﻼء ﺑﯿﻬﻘﯽ زﻣﺎن ﺑﻮد ﻧﯿﺰ اﻧﮑﺎر وﺟﻮد‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در ﮐﺘﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟّﺴﯿﻒ اﻟﻤﺴﻠﻮل ﺷﺸﻢ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﻧّﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ‬‫ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﺣـﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ ﻣﻄﻬﺮ ﺣﻠّﯽ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد آورده اﺳﺖ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺴﻮي ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺴﻮي ﺑﻐﻮي‬‫ﻧﺴﺒﺖ ﮐﺮده و در ﮐﺘﺐ ﺑﻐﻮي و ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﺻﺪور اﻧﮑﺎر وﺟﻮد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪39 :‬‬‫ﺷﺮﯾـﻒ در ﮐﺘﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻋﺎﻟﯽﺷـﺄن از ﺑﯿﻬﻘﯽ زﻣـﺎن از ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺤّﯿﺮه اذﻫـﺎن و ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﻣﻀـﺤﮑﻪ ﺻﺒﯿـﺎن و ﻧﺴﻮاﻧﺴﺖ آري ﺑﯿﻬﻘﯽ زﻣـﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 226‬از ‪324‬‬‫ﻫﻤﺎﻧﮑﺴـﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اﻓـﺎدات ﺑﯿﻬﻘﯽ اﻃﻼﻋﯽ و ﻋﺜﻮري و ﺑﺮ رواﯾﺎت او وﻗﻮﻓﯽ و ﻣﺮوري ﻧـﺪارد و ﺑﻤﺤﺾ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾـﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ وﺣﯿﺪ‬‫ﻧﻔﯽ ﺣﺘﻤﯽ رواﯾﺖ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻓﺮﯾـﺪ از ﮐﺘﺐ او ﺑﻼ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﮐﺘﺐ و ﺑﻼ اﺳﺘﺴـﻌﺎد ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻣﺘﺒّﺤﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﺘﺐ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﺎﻇﺮ و از‬‫ﺣﻘﺎﺋﻖ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر ﻣﺎﻫﺮاﻧـﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﻣﺎ اّدﻋﺎي ﻧﺴـﺒﺖ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ اﺣّﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟـّﺴ ﻼم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺒﻐﻮي ﺑﺲ ﻣﺒﻨﯿﺴﺖ ﺑﺮ‬‫وﻫﻢ و ﺳﻮء ﻓﻬﻢ ﮐﻼـم آن ﻋﺎﻟﯽﻣﻘـﺎم و ﺑـﺎدي اﯾﻦ ﺳﻮء ﻓﻬﻢ اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﻣﻬـﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در ﻧﻬﺞ‬‫اﻟﺤﻖ و ﮐﺸﻒ اﻟـّﺼ ﺪق ﻓﺮﻣﻮده اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟّﺜـﺎﻧﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﻨـﺎس ﮐﻠّﻬﻢ ﺑﻼـ ﺧﻼف ﻋﯿﺎل ﻋﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺤﻘﯿﻘـّﯿ ﮥ و اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟﯿﻘﯿﻨـّﯿ ﮥ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﻋّﯿﮥ و اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻟّﻨﻘﻠـّﯿ ﮥ ﻷﻧّﻪ ع ﮐﺎن ﻓﯽ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺬﮐﺎء و اﻟﺤﺮص ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻌّﻠﻢ و ﻣﻼزﻣﺘﻪ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻫﻮ اﺷﻔﻖ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ ﻻ ﯾﻨﻔّﮏ ﻋﻨﻪ ﻟﯿﻼ و ﻧﻬﺎرا ﻓﯿﮑﻮن ﺑﺎﻟّﻀﺮورة اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و اﻟﻘﻀﺎء ﯾﺴﺘﻠﺰم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟّﺪﯾﻦ و‬‫روي اﻟّﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ذﮐﺮ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﺎح اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪40 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و روي اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﺑﺎﺳـﻨﺎده اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻫﺮﮔﺰ ﻧـّﺼ ﯽ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺒﻐﻮي ﭘﯿﺪا ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻮّﻫﻢ اﺳﻨﺎد آن ﺑﺒﻐﻮي از ﻟﻔﻆ ﻓﯿﻪ وﻫﻢ ﺑﯽاﺻﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﺿﻤﯿﺮ ﻓﯿﻪ راﺟﻊ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ و ﻏﺮض آﻧﺴﺖ ﮐﻪ درﺑﺎره آن ﺣﻀﺮت از اﺑﻮ اﻟﺤﻤﺮا ﻣﺮوي ﺷﺪه ﮐﻪ او ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﺆّﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ آﻧﮑﻪ در ﻗﻮل ﻋّﻠﺎﻣﻪ و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ‬‫ﺿﻤﯿﺮ ﺣﻘﻪ راﺟﻊ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺳﺖ ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺿﻤﯿﺮ ﻓﯿﻪ راﺟﻊ ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﯾﻦ رواﯾﺖ اﺑﻮ اﻟﺤﻤﺮاء‬‫ﻫﻤـﺎن رواﯾﺘﺴﺖ ﮐﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﻘﻞ آن ﮐﺮده و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در اﯾﻦ‬‫ﺟﺎ اﺳـﻨﺎد آن ﺑﺎﺧﻄﺐ ﻧﻔﺮﻣﻮده ﻟﮑﻦ ﻗﺒﻞ او ﻋّﻠﺎﻣﻪ ارﺑﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه در ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤﻪ از اﺧﻄﺐ ﻧﻘﻞ آن ﻧﻤﻮده و ﻓﻘﯿﺮ ﺑﻼ واﺳﻄﻪ ﻧﻘﻞ آن از‬‫اﺻـﻞ ﻣﻨـﺎﻗﺐ اﺧﻄﺐ ﻧﻤﻮدم و دﯾﮕﺮ اﮐـﺎﺑﺮ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻫﻢ ﻧﻘـﻞ آن از أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮا ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻓﺘﺒـّﺼ ﺮ و ﻻـ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟـّﺬاﻫﻠﯿﻦ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ و‬‫ﻋﻈﻤﺖ ﺷـﺎن ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺣﻠّﯽ اﺣﻠّﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﻄﺎن اﻟﮑﺮاﻣـﮥ و ﺑّﻮاه ﻣﮑﺎن اﻟـّﺴ ﻼﻣﮥ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺣّﻈﯽ از ﺳـﺠّﯿﻪ رﺿـّﯿﻪ‬‫اﻧﺼﺎف داﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﺿﯿﺎء ﻋﻘﻞ ﺻﺎﻓﯽ را ﺑﻈﻠﻤﺖ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﻧﮑﺎﺳﺘﻪ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺘﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺟﻤﯿﻞ و اﮐﺮام و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﯾﺎد‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﻤﺪاﺋﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺳﺘﻮده اﮐﻤﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﺎﺑﺮﺗﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در ﻧﻘﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪41 :‬‬‫و ردود ﮔﻔﺘﻪ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﺗﻮﻗّﻒ اﺳﺘﻨﺒﺎط اﻻﺣﮑﺎم اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ ﻣﻦ ﻣﺴﺎﻟﮑﻬﺎ و اﺳﺘﺨﺮاج اﻻواﻣﺮ اﻟّﺴﻤﻌّﯿﮥ ﻣﻦ ﻣﺪارﮐﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺼﺎﻧﻊ‬‫و اﻟّﺘﺼـﺪﯾﻖ ﺑﺼـﻔﺎﺗﻪ و اﻟّﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟّﻨﺒّﻮة و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ و ﮐـﺎن ﻋﻠﻢ اﻟﮑﻼـم ﻫﻮ اﻟﻤﺘﮑّﻔـﻞ ﺑﻬـﺬا اﻟﻤﺮام ﻻ ﺟﺮم ﺑﻌـﺪ اﻟﻔﺮاغ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﮑﻮاﺷﻒ اﻟﺒﺮﻫﺎﻧـّﯿ ﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻤﻮاﻗﻒ اﻟّﺴـ ﻠﻄﺎﻧّﯿﮥ اﺷـﺘﻐﻠﺖ ﺑﻌﻠﻢ اﺻﻮل اﻟﻔﻘﻬّﯿﺎت و ﻣـﺪارك اﻟﻔﺮوﻋّﯿﺎت اﻟّﺬي ﻫﻮ اﻟﻌﺮوة اﻟﻮﺛﻘﯽ ﻟﻠﻄﺎﻟﺐ‬‫اﻟﻤﺴـﺘﻤﺴﮏ و اﻟّﺴـ ﻌﺎدة اﻟﻌﻈﻤﯽ ﻟﻠّﺮاﻏﺐ اﻟﻤﺘﻤّﺴﮏ ﻣﺎ اﺳـﺘﻀﺎء ﺑﻨﻮره ذو روّﯾﮥ اﻟّﺎ اﺻﺎب و اﻫﺘﺪي و ﻣﺎ اﺳـﺘﻨﺎر ﺑﻀﻮﺋﻪ ذو ﺑﺼﯿﺮة اﻟّﺎ ﻓﺎز و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 227‬از ‪324‬‬‫ارﺗﻘﯽ و ﮐﺎن ﺧﯿﺮ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﺆﻟّﻔـﮥ ﻓﯿﻪ ﻋﻨـﺪ اﺻـﺤﺎب ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ و ذوﯾﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟـّﺴ ﺌﻮل و اﻻﻣﻞ اﻟّـﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﺟﻤﺎل‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑـﻮ ﻋﻤﺮو ﺑـﻦ اﻟﺤـﺎﺟﺐ ﺑّﻠﻐﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻻـﺻﻮل و اﻟﺠـﺪل و ﻫـﺬا ﺻـﺎر ﻣﺸـﺘﻬﺮا ﻓﯽ ﻣﺸـﺎرق اﻻـرض و ﻣﻐـﺎرﺑﻬﺎ‬‫ﮐﺎﻟّﺸـ ﻤﺲ ﻓﯽ وﺳﻂ اﻟّﻨﻬﺎر ﻣﺴـﺘﻬﺘﺮا إﻟﯿﻪ اﺻـﺤﺎب اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻻرﺑﻌﮥ و ارﺑﺎب ﻣﺬاﻫﺒﻬﺎ اﺳـﺘﻬﺘﺎرا أّي اﺳﺘﻬﺘﺎر و ﺧﯿﺮ ﺷﺮوﺣﻬﺎ اﻟﻤﺸﻬﻮرة ﺷﻬﺮة‬‫اﻟﻤﺘﻦ ﺟﺎﻣﻌﺎ ﻟﻠّﻀﺮورﯾﺎت و ﻟﺨﺎﺻﯿﺎت اﻟﻔّﻦ اﻟّﺸﺮح اﻟّﺬي ﻻﺳﺘﺎذي و اﺳﺘﺎذ اﻟﮑّﻞ ﻓﯽ اﻟﮑّﻞ اﻻﻣﺎم ﺑﻦ اﻻﻣﺎم ﺑﻦ اﻻﻣﺎم اﻓﻀﻞ ﻋﻠﻤﺎء اﻻﺳﻼم‬‫ﻋﻀـﺪ اﻟﻤﻠّـﮥ و اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺼّﺪﯾﻘﯽ اﻟّﺬي اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﻠﻤﺘﻪ ﮐﻠﻤﮥ اﻟّﺪﯾﻦ و ﻋﻀﺪ ﺑﻪ اﻻﯾﻤﺎن و اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ اﻓﻀﻞ ﻣﺠﺎزاﺗﻪ‬‫راﻓﻌـﺎ ﻓﯽ اﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯿﯿﻦ درﺟﺎﺗﻪ إذ ﻫﻮ ﻣﻼزم ﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻧﺼﻮﺻﻪ ﻣﺤّﻘﻘﺎ ﻟـﺪﻗﺎﺋﻘﻪ ﻣـﺪاوم ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻓﺼﻮﺻﻪ ﻣـﺪّﻗﻘﺎ ﻟﺤﻘﺎﺋﻘﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﻣﺨﺘﺒﯿﺎت‬‫ﻣﺸﮑﻼﺗﻪ ﻣﺼّﺤﺤﺎ ﻟﻤﻘﺎﺻﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪42 :‬‬‫ﻣﺸـﯿﺮا اﻟﯽ ﻣﮑّﻨﯿﺎت ﻣﻔـّﺼ ﻼﺗﻪ ﻣﻨّﻘﺤﺎ ﻟﻔﺮاﺋـﺪه ﺣّﺘﯽ ﺻﺎر ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﺎ ﻣﺴـﺘﺤّﻘﺎ ﻻن ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ اﻟّﺮأس ﻣﺤﻤﻮﻻ و ﻋﻠﯽ اﻟﻌﯿﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﻓﯿﺎ‬‫ﻟﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻣﻨﺎﺻـﺒﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻨﺎﺻﺐ و ﻣﺎ ﯾﻌﺮﻓﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﺣّﻘﻖ ﮐﻼم ﻏﯿﺮه ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و ﺟﺮي ﻓﯽ ﻣﯿـﺪاﻧﻪ اﺷﻮاﻃﺎ و ﻋﺮق ﻓﯿﻪ ﺗﻌﺮﯾﻘﺎ و‬‫ﻫﻮ ﻣﻠّﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺒﻀﺎﻋـﮥ ﻃﻮﯾﻞ اﻟﺒﺎع ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻨﺎﻋﮥ اﻧّﻤﺎ ﯾﻌﺮف ذا اﻟﻔﻀﻞ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ذووه و ﻗﺪ وﻗﻊ اﻟّﯽ ﻣﻦ اﻟّﺸـ ﺮوح ﻋﺸـﺮة اﺧﺮي ﺣﺮّﯾﮥ‬‫ﺑﺎن ﺗﮑﺘﺐ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺪاق ﺑﻞ اﺣﺮي اﺷـﻬﺮﻫﺎ اﻟّﺴﺒﻌﮥ اﻟّﺴّﯿﺎرة ﻓﯽ اﻵﻓﺎق اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﻔﻀﻼء ﺑﺎﻻﺳﺘﺤﻘﺎق اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻻﻋﻈﻢ ﺷﯿﺦ اﻟّﺪﻧﯿﺎ‬‫ﻗﻄﺐ اﻟّﺪﯾﻦ ﻟا ّﺸـ ﯿﺮازي ﻗﺪس ﻧﻔﺴﻪ و اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟـّﺴ ّﯿﺪ رﮐﻦ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ رّوح رﻣﺴﻪ و اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟّﺸﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺤﻠّﯽ ﻃﺎﺑﺖ ﺗﺮﺑﺘﻪ و‬‫اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻘـﺪوة زﯾﻦ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺨﻨﺠﯽ زﯾـﺪت درﺟﺘﻪ و اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ ﺷـﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﻧّﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀـﺠﻌﻪ و اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻻﻓﻀﻞ ﺑﺪر‬‫اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺘﺴﺘﺮي ﻋّﻄﺮ ﻣﻬﺠﻌﻪ و اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻻﻋﻠﻢ ﺷﻤﺲ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺒﯽ ﻃّﯿﺐ ﻣﺮﯾﻌﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر اﺳﻤﺎ ﻫﺆﻻء اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﮑﺮام اﻟﺒﺮرة اﻟﻤﻌّﻈﻤﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺮﺗﯿﺐ وﺟﻮد اﻟّﺸـ ﺮوح اﻟّﺘﯽ ﮐﺎﻧّﻬﺎ ﺻـﺤﻒ ﻣﮑّﺮﻣـﮥ و اﺗﻔﻖ ﻟﯽ ﻗﺮأﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺆﻟّﻔﻪ ﻣّﺮة و اﻻﺳـﺘﻤﺎع ﻋﻨﻪ اﺧﺮي ﻣﻘﺘﺒﺴﺎ ﻣﻦ اﺷـّﻌﮥ اﻧﻮار ﻓﻮاﺋـﺪه‬‫ﺑﻤﻘﺪار ﻣﻘﺪرﺗﯽ اﻟﻘﺼـﺮي ﻓﺮاﯾﺘﻪ و ان ﮐﺎن ﺷـﺮﺣﺎ ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺴـﺘﻘﻠّﺎ و ان ﺟﻌﻞ ﻓﺮﻋﺎ ﮐﺎن اﺻـﻼ اﺻـﯿﻼ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﻔﺎﻇﻪ ﻓﯽ ﺟﻠّﻬﺎ ﻻ ﺑﻞ ﮐﻠّﻬﺎ اﻟﯽ‬‫ﺣّﻠﻬﺎ ﻣّﻤﺎ ﯾﺰﯾﻞ ﻣﻦ ﻣﺴﺎﻟﮏ ﺷـﻌﺎﺑﻪ ﺻـﻌﺎﺑﻬﺎ و ﯾﮑﺸﻒ ﻋﻦ وﺟﻮه ﻓﺮاﺋـﺪه ﻧﻘﺎﺑﻬﺎ ﻓﺘﻮّﺟﻬﺖ ﺗﻠﻘﺎء ﻣـﺪﯾﻦ ﺗﺸـﺮﯾﺤﻪ و وّﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﯾﺎ اﻟﻔﮑﺮ اﻟﯽ‬‫ﺗﻮﺿﯿﺤﻪ ﺟﺎﻋﻼ اّﯾﺎه ﺳﺪي اﻻﺑﺤﺎث ﻣﻠﺤﻤﺎ ﻟﻪ ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴﺒﻌﮥ ﺑﻞ و ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟّﺜﻼث ﻓﻤﺎ واﻓﻖ اﻻﺳﺘﺎذ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪43 :‬‬‫ﻏﯿﺮه ﺧﻠّﯿﻨﺎه و ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻓﻤﺮﺣﺒﺎ ﺑﺎﻟﻮﻓﺎق و ﻣﺎ ﺧﺎﻟﻔﻪ اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ دﻗﯿﻘﻪ و ﺟﻠﯿﻠﻪ اّﻣﺎ ﺑﺎﻟﮑﺴﺎد او اﻟّﻨﻔﺎق اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﮐﺘﻔﯿﺖ ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟّﺸﺮاح‬‫اﻟﺴﺒﻌﮥ ﺑﻤﺎ اﺷﺘﻬﺮوا ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎرا ﻻ ﺣّﻄﺎ ﻟﻤﺮاﺗﺒﻬﻢ اﻟﻌﻠّّﯿﮥ و اﺣﺘﻘﺎرا و ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻌّﻈﻢ ﻏﯿﺮه ﻻ ﯾﻌّﻈﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﺰاﻟﺖ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و‬‫ﻓﻄﺎﻧﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻘﻮد و ردود ﺑﺘﺮك ﺗﻌّﺼﺐ ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﻧﻄﺎق ﻫّﻤﺖ ﺑﻤـﺪح و ﺛﻨﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮاء ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻃﺎب‬‫ﺛﺮاه ﺑﺮﺑﺴـﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب را ﺑﻠﻔـﻆ ﻣﻮﻟﯽ و ﺷـﯿﺦ ﯾـﺎد ﮐﺮده و ﻓﻘﺮه ﺑﻠﯿﻐﻪ ﻃـﺎﺑﺖ ﺗﺮﺑﺘﻪ در ﻣﻘـﺎم دﻋﺎ در ﺣﻖ آن ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺗﺮﺟﻤﺎن آورده و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨﺎب را از ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺮام ﺑﺮره و اﮐﺎﺑﺮ ﻓﻀﻼء ﻣﻌﻈﻤﻪ ﺑﺎﻻﺳﺘﺤﻘﺎق ﺷﻤﺮده و ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫از اﺻـﺤﺎب رﺗﺒﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺖ و اﺣﺘﻘﺎر آن ﺟﻨﺎب روا ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺟﻨﺎب او ﻧﮑﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻧﯿﺴﺖ و ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺷـﺮح‬‫ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﺑﺮ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ ﺣﺎﺟﺐ از ﺻـﺤﻒ ﻣﮑّﺮﻣﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ آن ﺷـﺮوﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺮﯾﻪ ﺑﻠﮑﻪ اﺣﺮاﺳﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﺮ اﺣﺪاق و‬‫ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺷﺮح از ﺳﺒﻌﻪ ﺳّﯿﺎره ﻓﯽ اﻵﻓﺎﻗﺴﺖ و ﻧﯿﺰ از ﻗﻮل او ﻣﻠﺤﻤﺎ ﻟﻪ ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟّﺴﺒﻌﮥ ﺑﻞ و ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟّﺜﻠﺚ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺮح ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻣﺜﻞ‬‫ﺷﺮح ﻗﻄﺐ ﺷﯿﺮازي و ﺷﺮح رﮐﻦ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﻮﺻﻠﯽ ﺳﺎﺑﻖ و ﻓﺎﺋﻘﺴﺖ ﺑﺮ ﺷﺮوح زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ ﺧﻨﺠﯽ و ﺷﻤﺲ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و ﺑﺪر ﺗﺴﺘﺮي و ﺷﻤﺲ‬‫ﺧﻄﺒﯽ و اﮐﻤﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤﻨﻔﯽ از اﮐﺎﺑﺮ ﮐﻤﻼ و اﺟﻠﻪ ﻓﻀـﻼ و ﻣﺤﻤﻮد اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎ و ﻣﻤﺪوح اﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎﺳﺖ ﺳﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﺣﺴﻦ اﻟﻤﺤﺎﺿـﺮه ﻓﯽ اﺧﺒﺎر ﻣﺼـﺮ و اﻟﻘﺎﻫﺮه ﮔﻔﺘﻪ اﮐﻤﻞ اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺒﺎﺑﺮﺗﯽ ﻋّﻠﺎﻣﮥ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ و ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ‬‫ﺑﺮع و ﺳﺎد و درس و اﻓﺎد و ﺻّﻨﻒ ﺷﺮح اﻟﻬﺪاﯾﮥ و ﺷﺮح اﻟﻤﺸﺎرق و ﺷﺮح اﻟﻤﻨﺎر و ﺷﺮح اﻟﺒﺰدي و ﺷﺮح ﻣﺨﺘﺼﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪44 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 228‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﺎﺟﺐ و ﺷـﺮح ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن و ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﻌﻂ و ﺣﺎﺷـﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﮑّﺸﺎف و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و وﻟﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ اﻟّﺸـ ﯿﺨﻮﻧّﯿﮥ اّول ﻣﺎ‬‫ﻓﺘﺤﺖ و ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﻀﺎء ﻓﺎﺑﯽ ﻣﺎت ﻓﯽ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ‪ 786‬ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻮﻋﺎة ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻠﻐﻮﯾﯿﻦ و‬‫اﻟﻨﺤـﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﻮد ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﮐﻤـﻞ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺤﻨﻔﯽ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺑﻀـﻊ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺧـﺬ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣـّﯿ ﺎن و‬‫اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺪﻻﺻـﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي و ﻗّﺮره ﺷـﯿﺨﻮن ﻓﯽ ﻣﺸـﯿﺨﮥ ﻣﺪرﺳـﺘﻪ و ﻋﻈﻢ ﻋﻨﺪه ﺟّﺪا و ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﮐﺎن اﻟﻈﺎﻫﺮ ﺑﺮﻗﻮق ﯾﺠﯽء اﻟﯽ ﺷـﺒﺎك اﻟّﺸـ ﯿﺨﻮﻧّﯿﮥ ﻓﯿﮑﻠّﻤﻪ و ﻫﻮ راﮐﺐ و ﯾﻨﺘﻈﺮ ﺣّﺘﯽ ﯾﺨﺮج ﻓﯿﺮﮐﺐ ﻣﻌﻪ و ﮐﺎن ﻋﻠّﺎﻣﮥ ﻓﺎﺿـﻼ ذا ﻓﻨﻮن واﻓﺮ‬‫اﻟﻌﻘـﻞ ﻗﻮّي اﻟّﻨﻔﺲ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻬﯿﺒـﮥ ﻣﻬﺎﺑـﺎ ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻠﻘﻀـﺎء ﻣﺮارا ﻓـﺎﻣﺘﻨﻊ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺼـﺎﻧﯿﻒ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺷـﺮح اﻟﻤﺸـﺎرق ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺎﺟﺐ ﺷـﺮح ﻋﻘﯿـﺪة اﻟّﻄﻮﺳـﯽ ﺷـﺮح اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﺷـﺮح اﻟﻔّﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﻌﻂ ﻓﯽ اﻟّﻨﺤﻮ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﺎر ﺷـﺮح اﻟﺒﺰدوي ﺷـﺮح اﻟﺘﻠﺨﯿﺺ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ ﺣّﺪث ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﻣﺎت ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻀﺮ‬‫ﺟﻨـﺎزﺗﻪ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﻣﻦ دوﻧﻪ دﻓﻦ ﺑﺎﻟﺸـﯿﺨﻮﻧﯿﮥ ذﮐﺮت ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘـﺎت اﻟﮑـﺒﺮي ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻓﻮاﺋـﺪه و ﺷـﻤﺲ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫اﻟـﺪاودي اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔـّﺴ ﺮﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﺎﺑﺮﺗﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﮐﻤﻞ اﻟّﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺑﻀﻊ ﻋﺸـﺮة و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺧـﺬ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣّﯿﺎن و اﻻﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و ﺳـﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟّﺪﻻﺻـﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر و ﻗﺮره‬‫ﺷﯿﺨﻮن ﻓﯽ ﻣﺸﯿﺨﮥ ﻣﺪرﺳﺘﻪ و ﻋﻈﻢ ﻋﻨﺪه ﺟّﺪا و ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪45 :‬‬‫ﮐﺎن اﻟﻈﺎﻫﺮ ﺑﺮﻗﻮق ﯾﺤﯿﯽ اﻟﯽ ﺷـﺒﺎك اﻟّﺸـ ﯿﺨﻮﻧّﯿﮥ ﻓﯿﮑّﻠﻤﻪ و ﻫﻮ راﮐﺐ و ﯾﻨﺘﻈﺮه ﺣﺘﯽ ﯾﺨﺮج ﻓﯿﺮﮐﺐ ﻣﻌﻪ و ﮐﺎن ﻋّﻠﺎﻣﮥ ﻓﺎﺿـﻼ ذا ﻓﻨﻮن واﻓﺮ‬‫اﻟﻌﻘﻞ ﻗﻮّي ﻟا ﻨﻔﺲ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻬﯿﺒـﮥ ﻣﻬﺎﺑﺎ ﻋﺮض ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﻀﺎء ﻣﺮارا ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ و ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟّﺘﻔﺴـﯿﺮ ﺷـﺮح اﻟﻤﺸﺎرق ﻋﻘﯿـﺪة اﻟّﻄﻮﺳـﯽ ﺷـﺮح‬‫اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﺑﻦ ﻣﻌﻂ ﻓﯽ اﻟّﻨﺤﻮ ﺷـﺮح اﻟﻤﻨﺎر ﺷـﺮح اﻟﺒﺰدوي ﺷﺮح اﻟﺘﻠﺨﯿﺺ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ‬‫ﺣّﺪث ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﻣﺴﻤﻮﻋﺎﺗﻪ ﻣﺎت ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻀﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ اﻟّﺴﻠﻄﺎن ﻓﻤﻦ دوﻧﻪ و دﻓﻦ‬‫ﺑﺎﻟّﺸـ ﯿﺨﻮﻧﯿﮥ ذﮐﺮه ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟّﻨﺤﺎة و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در اﺛﻤﺎر ﺟﻨّﯿﻪ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺮوﻣﯽ‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﮐﻤﻞ اﻟّﺪﯾﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣّﯿﺎن و ﻏﯿﺮه و ﺷـﺮح اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴـﯿﺮ اﻟﻘﺮآن و ﺷـﺮح ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح و ﻣﺎت‬‫ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻓﯽ رﻣﻀـﺎن ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﮐﻤـﺎل ﺑﺎﺷـﺎزاده در ﻃﺒﻘﺎت ﺣﻨﻔﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﻋّﻠﺎﻣﮥ‬‫اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ و ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ اﮐﻤﻞ اﻟـّﺪﯾﻦ اﻟﺒﺎﺑﺮﺗﯽ ﺑﺮع و ﺳﺎد و اﻓﺘﯽ و درس و اﻓﺎد و ﺻـّﻨﻒ و اﺟﺎد ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ ﺷـﺮح ﻣﺸﺎرق اﻻﻧﻮار و‬‫ﺷﺮح اﻟﻬﺪاﯾـﮥ و ﺷـﺮح اﻟﻨﻬﺮواﻧﯽ و ﺷـﺮح اﻟﻨﺎر و ﺷـﺮح اﻟّﺘﻠﺨﯿﺺ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ و اﻟﺒﯿﺎن و ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و ﺷـﺮح‬‫اﻟـّﺴ ﺮاﺟّﯿﮥ و ﻣﻘﺪﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﺮاﺋﺾ و ﺷـﺮح اﻟّﺘﺠﺮﯾﺪ ﻟﻠﻨﺼـﯿﺮ اﻟّﻄﻮﺳﯽ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ و ﺣﺎﺷﯿﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﮑّﺸﺎف اﻟﯽ ﺗﻤﺎم اﻟﻨﻬﺮاوﯾﻦ و ﮐﺎن وﻓﺎﺗﻪ ﻟﯿﻠﮥ‬‫اﻟﺠﻤﻌﮥ ﺗﺎﺳﻊ ﻋﺸـﺮ رﻣﻀﺎن اﻟﻤﻌّﻈﻢ ﺳـﻨﮥ ﺳّﺖ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ ﻫﻢ ﻣﺪح ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ‬‫ﻃﺎب ﺛﺮاه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪46 :‬‬‫ﻧﻤﻮده و ﺷـﺮح آن ﺟﻨـﺎب را ﺑﺮ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤـﺎﺟﺐ در ﻏﺎﯾﺖ ﺣﺴﻦ در ﺣّﻞ اﻟﻔﺎظ ﻣﺘﻦ و ﺗﻘﺮﯾﺐ ﻣﻌﺎﻧﯽ آن داﻧﺴـﺘﻪ در درر ﮐﺎﻣﻨﻪ ﻓﯽ‬‫اﻋﯿﺎن اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨـﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ اﻟﻤﻄّﻬﺮ اﻟﺤّﻠﯽ اﻟﻤﻌﺘﺰﻟﯽ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﻟـّﺴ ﯿﻔﯽ وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ﺑﻀﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺘﻤﺎﺋﮥ و‬‫ﻻزم اﻟّﻨﺼـﯿﺮ اﻟّﻄﻮﺳّﯽ ﻣّﺪة و اﺷﺘﻐﻞ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻌﻘﻠّﯿﮥ ﻓﻤﻬﺮ ﻓﯿﻬﺎ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻣﻮال و ﻏﻠﻤﺎن و ﺣﻔﺪة و‬‫ﮐﺎن راس اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻠّﮥ و ﺷـﻬﺮت ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﺗﺨﺮج ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺷـﺮﺣﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟﻔﺎﻇﻪ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺐ ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ و ﺻّﻨﻒ ﻓﯽ ﻓﻘﻪ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ و ﮐﺎن ﻗّﯿﻤﺎ ﺑﺬﻟﮏ داﻋﯿﮥ إﻟﯿﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻣﮥ رّد ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺸﻬﻮر اﻟﻤﺴّﻤﯽ‬‫ﺑﺎﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟّﺮاﻓﻀـّﯽ و ﻗﺪ اﻃﻨﺐ ﻓﯿﻪ و اﺳـﻬﺐ و اﺟﺎد ﻓﯽ اﻟﺮّد اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﺗﺤﺎﻣﻞ ﻓﯽ ﻣﻮاﺿﻊ ﻋﺪﯾﺪة و رّد اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺟﻮدة و ان ﮐﺎﻧﺖ ﺿﻌﯿﻔﮥ‬‫ﺑﺎﻧّﻬﺎ ﻣﺨﺘﻠﻘﮥ اﻟﺦ و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن و ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋﺪوان و ﺳـﻼﻃﺖ ﻟﺴﺎن و ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺑﯿﺎن و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ در رّد و اﯾﻬﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 229‬از ‪324‬‬‫ﺣﻖ و اﯾﻘـﺎن ﺟﻨـﺎب ﻋﻠّﺎﻣﻪ را در ﺻـﺪر ﺟﻮاب ﻧﻬـﺞ اﻟﺤﻖ ﺑﺘﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻢ و اﺟﻼل و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠّﻤﺎ اﺳـﺘﻘﺮ رﮐﺎﺑﯽ‬‫ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻗﺎﺳﺎن اﺗﻔﻖ ﻟﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌـﮥ ﮐﺘﺎب ﻣﻦ ﻣﺆﻟّﻔﺎت اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﻔﺎﺿﻞ ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻄّﻬﺮ اﻟﺤّﻠﯽ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ذﻧﻮﺑﻪ ﻗـﺪ ﺳـّﻤﺎه ﺑﮑﺘﺎب ﻧﻬﺞ‬‫اﻟﺤّﻖ و ﮐﺸﻒ اﻟّﺼﺪق ﻗﺪ اﻟّﻔﻪ ﻓﯽ اّﯾﺎم دوﻟﮥ اﻟّﺴﻠﻄﺎن ﻏﯿﺎث اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺠﺎﯾﺘﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﺧﺪاﺑﻨﺪه و ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺻّﻨﻔﻪ ﺑﺎﺷﺎرﺗﻪ اﻟﺦ‬‫رد ﮐﻼم ﻣﺼﻨﻒ ﮐﻪ اﻓﺘﺮاء ﺑﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن اﻟﺰام دادن اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯿّﺴـ ﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ اﻗﻮل ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن اﻟﺰام ﻫﯿﭽﮑﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻫﯿﭻ ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺘﻤّﺴﮏ ﺑﻬﯿﭻ‬‫ﻣﺬﻫﺐ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﺟﺎﺣﺪ ﺑﺤﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻟﮑﻦ ﭼﻮن ﺑﺰﻋﻢ ﺳﻨّﯿﻪ اﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن ﻣﺜﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪47 :‬‬‫ﺳـﺎﺋﺮ ﻗﺒﺎﺋـﺢ و ﻓﻮاﺣﺶ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻌﻞ ﺧـﺪا ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻤﺎ ﯾﻘﻮل اﻟّﻈﺎﻟﻤﻮن ﻋﻠّﻮا ﮐﺒﯿﺮا ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﻟﺰام اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن ﮐﻪ ﺣﺴـﺐ‬‫ﻣﺰﻋﻮمﺷﺎن ﻓﻌﻞ ﺧﺪاي ﻣﻨﺎﻧﺴﺖ ﭼﺮا ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺟﺎﺑﺠﺎ اﻟﺰام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن ﺧﻮاﺳـﺘﻪ و ﻏﺮاﺋﺐ اﻓﺎدات درﯾﻦ‬‫ﺑـﺎب ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﮐﺎش اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﺳﺪﯾـﺪه و ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻔﯿـﺪه ﺧﻮد را درﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﯾﺎد ﻣﯽﮐﺮد و ﺧﻮد را از ﻗﺼـﺪ اﻟﺰام ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن ﺑﺎز‬‫ﻣﯽداﺷﺖ و ﭼﻪ ﻋﺠﺐ ﮐﻪ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﺑﻌﺾ ﻣﺘﺼّﻮﻓﻪ و ﮐﺮاﻣّﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﺧﻼﻓﺖ ﺛﻼﺛﻪاﻧﺪ و وﺿﻊ اﺣﺎدﯾﺚ و رواﯾﺎت در ﺗﺮﻏﯿﺐ و ﺗﺮﻫﯿﺐ ﺑﺮ‬‫ﺳﺮور اﻧـﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام اﻟﻒ ﺗﺤـّﯿ ﮥ و ﺳـﻼم ﺟـﺎﺋﺰ داﺷـﺘﻪاﻧﺪ اﺧﺘﯿﺎر ﻓﺮﻣﻮده اﺑﺎﺣﺖ ﮐـﺬب و اﺧﺘﻼق و ﺑﻬﺘﺎن و اﻓﺘﻌﺎل و اﻓﺘﺮا ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻧﺰﻫـﮥ اﻟّﻨﻈﺮ ﺷـﺮح ﻧﺨﺒﮥ اﻟﻔﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻟﻠﻮاﺿﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺿﻊ اّﻣﺎ ﻋﺪم اﻟّﺪﯾﻦ ﮐﺎﻟّﺰﻧﺎدﻗﮥ او ﻏﻠﺒﮥ اﻟﺠﻬﻞ‬‫ﮐﺒﻌﺾ اﻟﻤﺘﻌـّﺒ ﺪﯾﻦ او ﻓﺮط اﻟﻌﺼﺒّﯿﮥ ﮐﺒﻌﺾ اﻟﻤﻘّﻠﺪﯾﻦ او اﺗّﺒﺎع ﻫﻮي ﺑﻌﺾ اﻟّﺮؤﺳﺎء او اﻻﻏﺮاب ﻟﻘﺼﺪ اﻻﺷـﺘﻬﺎر و ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﺣﺮام ﺑﺎﺟﻤﺎع‬‫ﻣﻦ ﯾﻌﺘـّﺪ ﺑﻪ اﻟّﺎ اّن ﺑﻌﺾ اﻟﮑﺮاﻣـّﯿ ﮥ و ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺘﺼﻮﻓـﮥ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ اﺑﺎﺣﮥ اﻟﻮﺿﻊ ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟّﺘﺮﻫﯿﺐ و ﻫﻮ ﺧﻄﺎء ﻣﻦ ﻓﺎﻋﻠﻪ ﻧﺸﺄ ﻋﻦ ﺟﻬﻞ‬‫ﻷّن اﻟّﺘﺮﻏﯿﺐ و اﻟّﺘﺮﻫﯿﺐ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻻﺣﮑﺎم اﻟّﺸﺮﻋّﯿﮥ و اﺗﻔﻘﻮا ﻋﻠﯽ اّن ﺗﻌّﻤﺪ اﻟﮑﺬب ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﮑﺒﺎﺋﺮ و ﺳﯿﻮﻃﯽ‬‫در ﺗﺪرﯾﺐ ﻟا ّﺮاوي ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟّﻨﻮاوي ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻮاﺿـﻌﻮن اﻗﺴﺎم ﺑﺤﺴﺐ اﻻﻣﺮ اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺿﻊ اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺿﺮرا ﻗﻮم ﯾﻨﺘﺴﺒﻮن‬‫اﻟﯽ اﻟّﺰﻫﺪ وﺿﻌﻮه ﺣﺴﺒﮥ أي اﺣﺘﺴﺎﺑﺎ ﻟﻼﺟﺮ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ زﻋﻤﻬﻢ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﻓﻘﺒﻠﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﻬﻢ ﺛﻘﮥ ﺑﻬﻢ و رﮐﻮﻧﺎ إﻟﯿﻬﻢ ﻟﻤﺎ ﻧﺴﺒﻮا إﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪48 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟّﺰﻫﺪ و اﻟّﺼﻼح و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘّﻄﺎن ﻣﺎ رأﯾﺖ اﻟﮑﺬب ﻓﯽ اﺣﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﻨﻪ ﻓﯿﻤﻦ ﯾﻨﺘﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﺨﯿﺮ أي ﻟﻌﺪم ﻋﻠﻤﻬﻢ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﻣﺎ ﯾﺠﻮز‬‫ﻟﻬﻢ و ﻣﺎ ﯾﻤﺘﻨﻊ ﻋﻠﯿﻬﻢ او ﻷّن ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺣﺴﻦ ﻇّﻦ و ﺳـﻼﻣﮥ ﺻﺪر ﻓﯿﺤﻤﻠﻮن ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻮه ﻋﻠﯽ اﻟّﺼﺪق و ﻻ ﯾﻬﺘﺪون ﻟﺘﻤﯿﯿﺰ اﻟﺨﻄﺎء ﻣﻦ ﻟا ّﺼﻮاب‬‫و ﻟﮑﻦ اﻟﻮاﺿﻌﻮن ﻣﻨﻬﻢ و ان ﺧﻔﯽ ﺣﺎﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻓﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺨﻒ ﻋﻠﯽ ﺟﻬﺎﺑﺬة اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎده و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ ﻻﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻫﺬه‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﮥ ﻓﻘﺎل ﺗﻌﯿﺶ ﻟﻬﺎ اﻟﺠﻬﺎﺑﺬة ِإﱠﻧﺎ َﻧْﺤُﻦ َﻧﱠﺰﻟ َْﻨﺎ اﻟﱢﺬْﮐَﺮ َو ِإﱠﻧﺎ ﻟَُﻪ ﻟَﺤﺎﻓُِﻈﻮَن‬‫و ﻣﻦ اﻣﺜﻠﮥ ﻣﻦ وﺿﻊ ﺣﺴﺒﮥ ﻣﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺑﺴﻨﺪه اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻤﺮوزي اﻧّﻪ ﻗﯿﻞ ﻻﺑﯽ ﻋﺼﻤﮥ ﻧﻮح ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻣﻦ اﯾﻦ ﻟﮏ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫ﻫﺬا ﻓﻘﺎل اﻧّﯽ رأﯾﺖ اﻟّﻨﺎس اﻋﺮﺿﻮا ﻋﻦ اﻟﻘﺮآن و اﺷـﺘﻐﻠﻮا ﺑﻔﻘﻪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و ﻣﻐﺎزي اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻓﻮﺿﻌﺖ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺣﺴﺒﮥ و ﮐﺎن ﯾﻘﺎل‬‫ﻻﺑﯽ ﻋﺼـﻤﮥ ﻫـﺬا ﻧﻮح اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﺟﻤﻊ ﮐﻞ ﺷـﯽء اﻟّﺎ اﻟـّﺼ ﺪق اﻟـﺦ اّﻣﺎ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﺒﯿﺐ ﭘﺲ ذﮐﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﯾﺎ اﮐﺜﺮ ان و ﻟﻮ‬‫اﺟﻤﺎﻻ ﻣﻔﻀـﯽ ﺑﺘﻄﻮﯾﻞ و اﺳـﻬﺎب و ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺮوج از ﺑﺎب ﺳـﻨﺖ ﻟﻬﺬا ﯾﻨﻘﻞ ﺑﻌﺾ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﻌﺠﺒﻪ و اﻓﺘﺮاءات ﻣﻄﺮﺑﻪ ﻣﯽﭘﺮدازم و ﺑﺎﻗﯽ را‬‫ﺑﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﺟﻮﺑﻪ اﺑﻮاب ﮐﺘﺎب ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺼﺎب ﻣﺤّﻮل ﻣﯽﺳﺎزم و ﺑﺴـﯿﺎري ازﯾﻦ در ﻣﺠﻠـﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدم ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﺑـﺎب ﯾـﺎزدﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺑـﺎز ﭼﻮن ﺗﺎﻣﻞ ﮐﺮدﯾﻢ دﯾـﺪﯾﻢ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﻮاه در ﻓﺮوع ﻓﻘﻪ ﺧﻮاه در اﺻﻮل ﻋﻘﺎﺋـﺪ و‬‫ﺧﻮاه در ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﻠﮑﻪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﻪ از اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺧـﺬ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺑﺘﻠّﻤﺬ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﻌﺮوف و اﺋّﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ‬‫ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﺣﻘﺸﺎن ﻣﻼﻃﻔﺎت و ﻣﺒﺎﺳﻄﺎت ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺸﺎرت داده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﮐﺘﺐ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮاف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪49 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 230‬از ‪324‬‬‫اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﺻـﺤﯿﺢ اﮔﺮ دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ ﺣﻖﭘﻮﺷـﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻋﻼﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ ﻣﻄّﻬﺮ ﺣﻠّﯽ در ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ و ﻣﻨﻬﺞ اﻟﮑﺮاﻣﮥ‬‫اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﺎﻟﮏ از ﺣﻀـﺮت ﺻﺎدق اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺷﺎﮔﺮد ﻣﺎﻟﮏ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺷﺎﮔﺮد‬‫ﺷـﺎﻓﻌﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ از ﺣﻀـﺮت ﺑﺎﻗﺮ و زﯾـﺪ ﺷـﻬﯿﺪ ﺗﻠّﻤـ ﺬ دارد و ﺣﺎﻻ اﻣﺎﻣّﯿﻪ در ﺣّﻖ ﻣﺠﺘﻬـﺪان ﺧﻮد ﮐﻪ در ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم ﭼﻮن ﺟﺎﻣﻊ‬‫ﺷﺮوط اﺟﺘﻬﺎد ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻋﺘﻘﺎد وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ دارﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﺠﺘﻬﺪي ﮐﻪ در ﺣﻀﻮر اﺋّﻤﻪ ﺷـﺮوط اﺟﺘﻬﺎد ﺑﻬﻤﺮﺳﺎﻧﺪ و ازﯾﺸﺎن اﺟﺎزت اﺟﺘﻬﺎد‬‫و ﻓﺘﻮي ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺬﻫﺐ او ﭼﮕﻮﻧﻪ اوﻟﯽ ﺑﺎﺗﺒﺎع ﻧﺒﺎﺷﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺷـﯿﺦ ﺣﻠّﯽ ﺣﻀـﺮت ﺑﺎﻗﺮ و زﯾﺪ ﺷـﻬﯿﺪ و ﺣﻀـﺮت ﺻﺎدق‬‫اﺟﺎزت ﻓﺘﻮاي دادهاﻧﺪ ﭘﺲ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮدن او ﺷـﺮوط اﺟﺘﻬﺎد را ﺑﻨّﺺ اﻣﺎم ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﻫﺮ ﮐﻪ او را واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﺖ ﻧﺪاﻧﺪ از ﺷﯿﻌﻪ رّد ﺷﻬﺎدت‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﻣﯽﮐﻨـﺪ و آن ﮐﻔﺮﺳﺖ ﺧﺼﻮﺻـﺎ در وﻗﺖ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم اﻟﺒﺘﻪ ﻣـﺬﻫﺐ او اوﻟﯽ ﺑﺎﺧـﺬ ﺑﺎﺷـﺪ از ﻣـﺬﻫﺐ اﺑﻦ ﺑﺎﺑﻮﯾﻪ و اﺑﻦ ﻋﻘﯿﻞ و اﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻌﻠﻢ ﻟّﻠﻪ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و از ﺗﻌّﺼﺐ و ﻋﻨﺎد ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺬﺷﺖ اﮔﺮ رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ را درﯾﻦ ﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر ﻧﮑﻨﻨﺪ رواﯾﺎت اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﺧﻮد اﻟﺒﺘﻪ‬‫ﻣﻘﺒﻮﻟﺴﺖ‬‫روي اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺳﻨﺎده اﻟﯽ أﺑﯽ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﻗﺎل دﺧﻞ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﻠّﻤﺎ ﻧﻈﺮ إﻟﯿﻪ اﻟّﺼﺎدق ﻗﺎل‬‫ﮐﺎﻧّﯽ اﻧﻈﺮ إﻟﯿﮏ و اﻧﺖ ﺗﺤﯿﯽ ﺳّﻨﮥ ﺟّﺪي‬‫ﺑﻌـﺪ ﻣـﺎ اﻧـﺪرﺳﺖ و ﺗﮑﻮن ﻣﻔﺰﻋﺎ ﻟﮑﻞ ﻣﻠﻬﻮف و ﻏﯿﺎﺛﺎ ﻟﮑﻞ ﻣﻬﻤﻮم ﺑﮏ ﯾﺴـﻠﮏ اﻟﻤﺘﺤّﯿﺮون إذا وﻗﻔﻮا و ﺗﻬـﺪﯾﻬﻢ اﻟﯽ واﺿـﺢ اﻟّﻄﺮﯾﻖ إذا‬‫ﺗﺤّﯿﺮوا ﻓﻠـﮏ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻮن و اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺣّﺘﯽ ﯾﺴـﻠﮏ اﻟّﺮﺑّـﺎﻧّﯿﻮن ﺑـﮏ اﻟّﻄﺮﯾﻖ و ﺟﻤﯿﻊ اﻣـﺎﻣﯿﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫وﻗﺖ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﻨﺼﻮر ﻋّﺒﺎﺳﯽ داﺧﻞ ﺷﺪ و ﻧﺰد او ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪50 :‬‬‫ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮد ﺑﺨﻠﯿﻔﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫـﺬا ﻋﺎﻟﻢ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ اﻟﯿﻮم ﭘﺲ ﻣﻨﺼﻮر ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﯾﺎ ﻧﻌﻤﺎن ﻣّﻤﻦ اﺧﺬت اﻟﻌﻠﻮم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﮔﻔﺖ‬‫ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب ﻋﻠّﯽ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﭘﺲ ﻣﻨﺼﻮر ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻟﻘﺪ اﺳـﺘﻮﺛﻘﺖ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﮏ ﯾﺎ ﻓﺘﯽ و‬‫ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺐ اﻣﺎﻣّﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اّن اﺑـﺎ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﮐـﺎن ﺟﺎﻟﺴـﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام و ﺣﻮﻟﻪ زﺣـﺎم ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﮐـّﻞ اﻵﻓﺎق ﻗـﺪ اﺟﺘﻤﻌﻮا ﯾﺴﺄﻟﻮﻧﻪ ﻣﻦ ﮐﻞ ﺟﺎﻧﺐ ﻓﯿﺠﯿﺒﻬﻢ و ﮐﺎﻧﺖ‬‫اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ ﻓﯽ ﮐّﻤﻪ ﻓﯿﺨﺮﺟﻬﺎ ﻓﯿﻨﺎوﻟﻬﺎ ﻓﻮﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻔﻄﻦ ﺑﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻘﺎم ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ اﺑﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﺷﻌﺮت ﺑﮏ اّوﻻ ﻣﺎ‬‫وﻗﻔﺖ ﻻ اراﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎﻟﺴﺎ و اﻧﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺟﻠﺲ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﺟﺐ اﻟّﻨﺎس ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ادرﮐﺖ آﺑﺎﺋﯽ‬‫و اﯾﻦ ﻫﺮ دو رواﯾﺖ در ﺷـﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ اﺑﻦ ﺣﻠﯽ ﻣﻄﻬﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ در ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ و اﮔﺮ ﺷﯿﻄﺎﻧﯽ ﺷﯿﻌﻪ را دﻏﺪﻏﻪ ﮐﻨﺪ و‬‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و اﻣﺜﺎل او از ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺷﺎﮔﺮدان ﺣﻀﺮت اﺋّﻤﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﺮا ﻣﺨﺎﻟﻒ اﯾﺸﺎن در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﺴﯿﺎر ﻓﺘﻮي‬‫دادﻧـﺪ ﮔﻮﯾﻢ ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ در ﻣﺠـﺎﻟﺲ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎﺿـﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﺷﺎﮔﺮد ﺣﻀـﺮت‬‫اﻣﯿﺮ ﺑﻮد و ﺑﭙﺎﯾﻪ اﺟﺘﻬﺎد ﺑﺤﻀﻮر ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ رﺳـﯿﺪه و در ﺣﻀﻮر اﯾﺸﺎن اﺟﺘﻬﺎد ﻣﯽﮐﺮد و در ﺑﻌﺾ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﻼف ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺣﻀـﺮت‬‫اﻣﯿﺮ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽﮐﺮد اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﺴﺎرت و ﺧﺴﺎرت ﮐﻪ ﺣﺴﺒﮥ ﻟﻠّﻪ آن را ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و دﯾﻦ و دﯾﺎﻧﺖ و ﻋﺪل ﺗﻘﺪﯾﺮي را ﻫﻢ‬‫در ﻫـﻮاي اﺋّﻤﻪ ﺧـﻮد ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺼـﻮص اﻣـﺎم اﻋﻈﻢ ﺑـﺎﺧﺘﻪ اﮐـﺎذﯾﺐ ﻏﺮﯾﺒﻪ و اﻓـﺘﺮاءات ﻋﺠﯿﺒﻪ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐـﺬب اّول آﻧﮑﻪ در ﮐﺘﺐ اﻣـﺎﻣّﯿﻪ‬‫ﺑﺎﻋﺘﺮاف اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎءﺷﺎن ﻣﻼﻃﻔﺎت اﺋّﻤﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم در ﺣﻖ ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﻓﺮوع ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪51 :‬‬‫و ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و آن ﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﺪوام ﺛﺎﺑﺖ و ﺻـﺤﯿﺢ ﺷﺪه ﮐﺬب دوم آﻧﮑﻪ ﻣﺒﺎﺳﻄﺎت اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫در ﺣﻖ ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن ﺳـﻨّﯿﻪ و آن ﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟّﺪوام در ﮐﺘﺐ اﻣﺎﻣّﯿﮥ ﺑﺎﻋﺘﺮاف اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﯾﺸﺎن ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﺬب ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﺸﺎرت‬‫دادن اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﭘﯿﺸﻮاﯾـﺎن اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ را در ﮐﺘﺐ اﻣـﺎﻣّﯿﻪ ﺑـﺎﻋﺘﺮاف اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﯾﺸﺎن ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه و ﺑﻼ رﯾﺐ ادﻋﺎي‬‫ﺻﺤـﺖ و ﺛﺒـﻮت ﻣﻼﻃﻔـﺎت و ﻣﺒﺎﺳـﻄﺎت اﺋّﻤـ ﻪ ﻋﻠﯿﻬـﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و آن ﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟـّﺪوام و ﻧﯿﺰ ادﻋـﺎي ﺛﺒـﻮت ﺑﺸـﺎرت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺣﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 231‬از ‪324‬‬‫ﭘﯿﺸﻮاﯾـﺎن ﺳـّﻨﯿﻪ در ﮐﺘﺐ اﻫـﻞ ﺣـﻖ ﮐﺮام ﻣﺤﺾ اﻓـﺘﺮا و اﺗﻬـﺎﻣﺴﺖ ﮐـﺬب ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﻋﻠّـﺎﻣﻪ ﺣﻠّﯽ در ﻧﻬـﺞ اﻟﺤﻖ اﻋـﺘﺮاف ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت اﻣـﺎم ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﺎﻗﺮ و اﻣـﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻـﺎدق ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم و زﯾـﺪ ﺷـﻬﯿﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را اﺟﺎزت ﻓﺘﻮي دادهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﺑﯿﺒﺎﮐﯽ و‬‫ﺧﯿﺮهﺳﺮي و ﭘﻬﻦﭼﺸﻤﯽ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺮدﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ اﻓﺘﺮا ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب او اﻋﺘﺮاف ﮐﺮده ﮐﻪ اﻣﺎم ﺑﺎﻗﺮ و ﺣﻀﺮت ﺻﺎدق‬‫ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم و زﯾﺪ ﺷـﻬﯿﺪ اﺟﺎزت ﻓﺘﻮي ﺑﺎﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ دادهاﻧﺪ و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻗﺼﺪ اﺛﺒﺎت اﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن آن ﺟﻨﺎب در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ دارد‬‫اﻋﺎذﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﻗﺎﺣﮥ و اﻟـّﻀ ﻼﻟﮥ و اﺳﺘﯿﻼء اﻟﺠﻬﺎﻟﮥ ﮐﺬب ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﻓﺘﺮا ﮐﺮده ﮐﻪ رواﯾﺖ اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺧﻮد‬‫از اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي در ﻣﺪح اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را آورده از رواﯾﺎت اﻣﺎﻣﯿﻪ اﺳﺖ و اﺻﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﮑﺬوﺑﻪ‬‫را اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎد اﺧﻄﺐ وارد ﮐﺮده و ﮐﺎﺑﻠﯽ از آﻧﺠﺎ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﻟﮑﻦ ﺣﺬف ﺳﻨﺪ ﺗﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ‬‫ﻧﻤﻮده ﺗﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺮواﯾﺖ اﺧﻄﺐ ﮐﻪ در ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ واﻗﻊﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﮐﺬب ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﺪح ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را و ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺎ او ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﻧﺴﺒﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪52 :‬‬‫داده و اﯾﻦ رواﯾﺖ را ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﺑﺘﻐﯿﯿﺮ ﺑﺴـﺮ وارد ﮐﺮده و اﯾﻦ رواﯾﺖ اﺻﻼ ﻣﺴﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻮب ﮐﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻧﺰد‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ ﻧﺪارد ﮐﻪ از آن ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﻣﺪح ﮐﺴﯽ از ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﮐﺬب‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ رواﯾﺘﯽ ﻣﺘﻀـﻤﻦ اﻣﺮ اﻣـﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻـﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ را ﺑﺠﻮاب دادن ﻣﺮدم ﺑﮑﺘﺐ اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮده و ﮐﺎﺑﻠﯽ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ و رواﯾﺖ ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﻣﻨﺼﻮر در ﺻﻮاﻗﻊ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺟﺴﺎرت ﻧﺴﺒﺖ آن ﺑﺄﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﮐﺬب ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو رواﯾﺖ را‬‫ﺑﺸـﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﺬب ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو رواﯾﺖ در ﺷـﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﭘﺲ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺮ ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﻦ اﮐﺎذﯾﺐ دﻟﺴﯿﺮ ﻧﺸﺪه ﭼﻨﺪان دل داده ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺟﺴﺎرت ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﻧﺴﺒﺖ اﯾﻦ ﻫﺮ دو رواﯾﺖ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﺸﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺣﻠّﯽ ﻣﻊ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻧﻮﺑﺖ‬‫را از ﯾﮏ ﺧﻄﺎ دو ﺧﻄﺎ ﺳﻪ ﺧﻄﺎ ﻫﻢ ﺑﺎﻻﺗﺮ رﺳﺎﻧﯿﺪﻧـﺪ اﯾﻨﮏ ﺷـﺮح ﺗﺠﺮﯾﺪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ﺣﺎﺿـﺮ و ﻧﺴﺦ ﻋﺪﯾﺪه آن در آﻓﺎق داﺋﺮ و ﺳﺎﺋﺮ ﻟّﻠﻪ‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﻣﺒﺤﺚ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم را ﺑﺎﻣﻌﺎن و اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺒﯿﻨﻨـﺪ و درﯾﺎﺑﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو رواﯾﺖ در ان‬‫ﮐﺠـﺎ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﺟﺴـﺎرت و ﻗّﻠﺖ ﻣﺒﺎﻻت ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺴـﯽ را دﺳﺖ داده ﺑﺎﺷـﺪ و ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻫﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﺗﺤـﺬﻟﻖ و ﺗﺸـﺪق‬‫ﺟﺴـﺎرت ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﻦ اﮐـﺎذﯾﺐ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺮ زﻣﺎن آوردهاﻧـﺪ ﺑﺎ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد آري رواﯾﺎت ﺛﻼﺛﻪ أﺑﯽ ﻧﺴـﺒﺖ آن‬‫ﺑﺄﻫﻞ ﺣﻖ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ زﯾﺎدة ﻟﻠﻔﺮع ﻋﻠﯽ اﻻﺻﻞ آن را ﺑﺄﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﻨﺴﻮب ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﺬب دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻤﺠﺎﻟﺲ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﺑﺤﻀﻮر ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪53 :‬‬‫اﺟﺘﻬـﺎد ﻣﯽﮐﺮد و در ﺑﻌﺾ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺧﻼف ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽﮐﺮد ﭘﺲ اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺑـﺪﯾﻊ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫رﻓﯿﻊ را ﺑﻨﻈﺮ اﻣﻌﺎن ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﭼﺴﺎن در ﻣﻘﺎم واﺣـﺪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ده ﮐـﺬب ﺑﺰرگ ﺷﺪه و اﻟﺰام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺂن ﺧﻮاﺳـﺘﻪ و اﺻـﻼ‬‫ﺣﺴﺎﺑﯽ از ﻣﺆاﺧﺬه ارﺑﺎب ﻋﻠﻢ و ﻓﻬﻢ و ﺗﻘﺒﯿﺢ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ازراء و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺣﺬاق ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﻧﻪ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار و ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻣﻬﺎر رﻓﺘﻪ ﻏﺮاﺋﺐ‬‫اﮐـﺎذﯾﺐ و ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻓﺘﺮاءات واﺿـﺤﮥ اﻟﻬﻮان ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از آن ﻣﺨﺠﻞ اﺑﻠﯿﺲ و ﻣﺤّﯿﺮ دّﺟﺎﻟﺴﺖ ﺑﮑﻤﺎل ﺟﺴﺎرت ﺟﻨﺎن و ﺳـﻼﻃﺖ ﻟﺴﺎن‬‫ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﯾﻦ ﻏﺮاﺋﺐ اﻓﺘﺮاءات و اﻣﺜﺎل آن اﮐﺎذﯾﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻇﺮﯾﻒ ﺑﺠﻮاب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﺷﺪه ﻋﺎﻗﻞ‬‫ﻣﺘﺎّﻣـﻞ را ﺑﺨـﺎﻃﺮ ﺑﺎﯾـﺪ آورد و ﺗﻌﺠﺐ ازﯾﻦ ﻻـف و ﮔﺰاف ﺑﺎﯾـﺪ ﻧﻤﻮد و ﺟﻤﻠﻪ از اﮐـﺎذﯾﺐ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم در اﯾﻦ ﺟﺎ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و آن اﯾﻦ‬‫ﺳﺖ اّول آﻧﮑﻪ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻓﺴﺎد ﻣﺒﺎدي اﯾﻦ ﺗﻤّﺴﮏ و ﻣﻘـّﺪﻣﺎت از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗـﺪم ﺑﺮ ﻫﺮ داﻧﺸـﻤﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از‬‫اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﯿﻬﻘﯽ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺛﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮره اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ اﺋّﻤﻪ ﻓﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺎﺑﯽ رواﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ و ﺻـّﺤﺖ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب را اﻟﺘﺰام ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺑﻘّﯿﻪ اﺻـﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 232‬از ‪324‬‬‫ﺻﺤﺎح و ﺑﺼـّﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﯾﺎ ﻏﯿﺮ او از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‬‫دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿﺎض ﯾﮑﺠﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آوردﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺴﺒﺐ ﻗﻠﺖ ﻓﺮﺻﺖ و ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد‬‫آﻧﻬﺎ را اﯾﻦ ﻣﻬﻢ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﻧﺸـﺪ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺧﻮد آن ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن ﯾﻌﻨﯽ دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و اﻣﺜﺎﻟﺸﺎن در ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﮐﺘﺐ‬‫ﺧﻮد اﯾﻦ ﻏﺮض را و وا ﺷـﮕﺎف ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ان ﻗﺴﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻫﯿﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻟﻮ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺿﻌﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪54 :‬‬‫ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ اﻟﺦ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴﺎوات ﻣﺸّﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺸّﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﻤﯿﺪن ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺘﺴﺖ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ‬‫ﻣﻮﺟﺐ زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ دون ﻧﻔﯽ ﻣﺴﺎواة اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻠﺜﮥ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﻤﺬﮐﻮرة او ﻣﺜﻠﻬﺎ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد دوازدﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﮔﺮ در ﮐﺘﺐ اﻫـﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺗﻔّﺤﺺ واﻗﻊ ﺷﻮد آن ﻗـﺪر اﺣـﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑـﺎ اﻧﺒﯿـﺎ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺮوي و ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ در ﺣﻖ‬‫ﻫﯿﭽﯿـﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه اﺳﺖ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ در اوﻻد ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را‬‫وﺻـﯽ آن ﻣﯽﺳـﺎﺧﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﻄﺒﯿﺖ و ارﺷﺎد و ﻣﻨﺒﻌﯿﺖ ﻓﯿﺾ وﻻﯾﺘﺴﺖ ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﮐﺎﻓﻪ ﺧﻼﺋﻖ از اﺋّﻤﻪ‬‫اﻃﻬـﺎر ﻣﺮوي ﻧﺸـﺪه و ﻫﺮ ﮔـﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ را درﯾـﺎﻓﺘﯽ ﭘﺲ ﺑـﺪاﻧﮑﻪ ﺑﻌﻨـﺎﯾﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﮑﻤـﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﮐـﺎﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر ﺑﺮاﺋﺖ‬‫اﻋﻼم و ﺻـﺪور از ﮐـﺬب و زور در ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻬﻮر از ﺣﻀـﺮات ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺎ زور و ﺷﻮر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮدم و ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﺜﯿﺮ و‬‫ﺟﻤﻌﯽ ﻏﻔﯿﺮ از اﺳـﺎﻃﯿﻦ ارﮐـﺎن ﺳـّﻨﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑـﺎ وﺻﻒ اﺛﺒﺎت ﺻـﺤﺖ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و اﻋﺘﺮاف واﻟـﺪ ﻣﺎﺟﺪ‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺜﺒﻮت آن ﻇـﺎﻫﺮ ﮐﺮدم و ﻧﯿﺰ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮدم ﮐﻪ ﻋﻄـﺎر و ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻨﺎي ﮐﺎر اﯾﺸﺎن و ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ‬‫ﺷﺎن از ﺳـﺮ ﺗﺎ ﻗـﺪم ﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﻗﺪ ﺗﮑﺬﯾﺐ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد و‬‫ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﺟﻤﯿﻊ ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ و ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﻣﺎدﺣﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪﺷﺎن ﺧﻮدش ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﻢ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ او ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﻓﺮﻣﻮد ﺗﺎ اّدﻋﺎي ﺑﻬﺘﺎن و اﻓﺘﺮا ﺣّﻈﯽ از ﺻّﺤﺖ و ﺳﺪاد و ﺑﻌﺪ از ﮐﺬب و ﻋﻨﺎد ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﺟﻤﯿﻞ ﻋّﻠﺎﻣﻪ‬‫ﺣّﻠﯽ ﻃﺎب ﺛﺮاه از زﺑﺎن اﮐﺎﺑﺮ ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ اﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن ﺑﺂن ﺟﻨﺎب ﮐﻤﺎل ﺣﻘﺪ و‬‫ﺷﻨﺎن و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻬّﻮر و ﺗﻬّﺠﻢ و ﻃﻐﯿﺎن و دﻟﯿﻞ ﺧﺴﺮان از ﺗﻌﻈﯿﻢ اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﯿﺎﻧﺴﺖ‬‫ﺑﯿﺎن ﻋﺪم اﻋﺘﺒﺎر ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ اﺋﻤﻪ ﻓﻦ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺻﺤﺖ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب را اﻟﺘﺰام ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮره اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪55 :‬‬‫ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﺑﻌﺾ اﺋّﻤﻪ ﻓﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺎﺑﯽ رواﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ و ﺻـّﺤﺖ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب را اﻟﺘﺰام ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و‬‫ﺑﻘﯿﻪ اﺻـﺤﺎب ﺻـﺤﺎح و ﺑﺼـّﺤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺻﺎﺣﺐ آن ﮐﺘﺎب ﯾﺎ ﻏﯿﺮ او از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ را ﺑﺴـﯿﺎر ﺟﻠـﺪ از ﺧﻮاب ﻏﻔﻠﺖ اﻧﺘﺒـﺎﻫﯽ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ از زور و ﺷﻮر در ﻧﻔﯽ اﯾﻦ رواﯾﺖ از‬‫ﺑﯿﻬﻘﯽ و دﮔﺮ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﺨﯿﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﺒﺎدا در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﺮآﯾـﺪ ﺷـﺮوع ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ در ﻋﯿﺐ و ازراء ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ‬‫ﺧﻮﯾﺶ و ﺣـّﻂ ﮐﺘﺒﺸﺎن از ﭘﺎﯾﻪ اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد و ادﺧﺎﻟﺸﺎن در زﻣﺮه ﺣﺎﻃﺒﯿﻦ ﻟﯿﻞ ﻏﺎﻓﻠﯿﻦ از اﻧﺘﻘﺎد و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺨﺘﺎل ﻓﺨﻮر ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ‬‫ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺟﺴﻮر اﯾﻦ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻨﻘﻮﺿﻪ و اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺮﺿﻮﺿﻪ و اﯾﻦ ﻫﻔﻮه ﻣﺮﻓﻮﺿﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﻟﮑﻦ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺑﻼ اﺳـﻨﺎد آن ﺑﺄﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫و ﺗﺰوﯾﺮ آن ﮐﺮده ﺑﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺑﻤﻔﺎد زاد ﻓﯽ اﻟﻄﻨﺒﻮر ﻧﻐﻤـﮥ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻨﻘﻮض و ﮐﺴـﯿﺮ را ﺑﺮاي ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺰوﯾﻖ و ﺗﺤﺒﯿﺮ ﺑﺄﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻣﻨﺴﻮب ﻧﻤﻮده ﮐﻪ آن را ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮرهﺷﺎن ﻗﺮار داده و ﻧﯿﺰ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺸـﻌﻮﯾﻞ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﯽ و ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﺎ‬‫ﻣّﺪﻋﺎ ﻧﺪارد ﺑﺎﻧﺘﻬﺎب از اﻓﺎده واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻋﺎﻟﯽﻧﺼﺎب ﺧﻮد اﻓﺰوده ﻋﺒﺎرت ﮐﺎﺑﻠﯽ اﯾﻦ ﺳﺖ اﻟّﺴﺎدس ﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 233‬از ‪324‬‬‫روي ﻋﻦ اﻟّﻨـﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧّﻪ ﻗـﺎل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺗﻘﻮاه و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧﻠّﺘﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ‬‫ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓـﺎﻧّﻪ اوﺟﺐ ﻣﺴﺎواﺗﻪ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ ﺻـﻔﺎﺗﻬﻢ و اﻷﻧﺒﯿﺎء اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﮑﺎن ﻋﻠّﯽ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻫﻮ ﺑﺎﻃﻞ ﻷﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ‬‫اﻟﺴﻨﮥ و ﻗﺪ آورده اﺑﻦ اﻟﻤﻄّﻬﺮ اﻟﺤّﻠﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ و ﻋﺰي رواﯾﺘﻪ ﺗﺎرة اﻟﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﺧﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪56 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﺒﻐﻮي و ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻤﺎ و اﻟﺤّﻠﯽ ﻻ ﯾﺼﺪق اﺛﺮه و ﻷّن اﻟﺨﺒﺮ اﻟّﺬي رواه ﺑﻌﺾ أﺋّﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻟﻢ ﯾﻠﺘﺰم ﺻّﺤﮥ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ‬‫آورده ﻓﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﺼـّﺮح ﺑﺼـّﺤﺘﻪ ﻫﻮ او ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻻـ ﯾﺤﺘـّﺞ ﺑﻪ از ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه را ﺑﺄﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻪ ﮐﺮده و ﺑﻼ اﺳﻨﺎد آن ﺑﺎﺣﺪي ﺑﺮ زﺑﺎن آورده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻄﺮﯾﻖ زﯾﺎدت ﻓﺮع ﺑﺮ اﺻﻞ آن را ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮره اﻫﻞ‬‫ﺳّﻨـﺖ ﻗﺮار داده و ﻧﯿﺰ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﺑﺮاي اﯾـﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻏﯿﺮ ﻣﻨﻌﻘـﺪه دﻟﯿﻠﯽ ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده ﭘﺲ دﻟﯿﻠﯽ ﮐـﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿـﻞ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣـﻮده از اﺿﺎﻓـﺎت و‬‫زﯾﺎدات آن رﻓﯿﻊ اﻟّﺪرﺟﺎﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ آن ﺷﺎﯾﺪ اوﻟﯿﺎي او دﻓﻊ ﻋﺎر و ﺷـﻨﺎر اﺳﺘﺮاق ﺗﻤﻮﯾﻬﺎت ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺟﻤﯿﻞ اﻟﻨﺠﺎر در ﺳـﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫اﻟﺤﺎﺻﻞ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﺑﺎ آب و ﺗﺎب اﺻـﻼ ﺣّﻈﯽ از ﺻـّﺤﺖ ﺻﻮاب ﻧﺪارد و ﺑﻄﻼن و اﺧﺘﻼل و ﻓﺴﺎد و اﻋﺘﻼل آن ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﺑﺮ ارﺑﺎب‬‫ﮐﻤﺎل واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺑﻘّﯿﻪ ارﺑﺎب ﺻـﺤﺎح اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر داﺋﺮ و ﺳﺎﺋﺮ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ و ﻋﻠﻤﺎ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و اﺻﻼ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل را ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ ﻧّﺺ ﮐﺴﯽ ﺑﺮ ﺻّﺤﺖ آن ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﺟﺎﻣﻊ ﺷـﺮوط اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﯾﺎﻓﺘﻨﺪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﭘﺲ ﻧﻔﯽ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺣﺘﺠﺎج از ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺼـﺤﺖ آن ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻣﻠﺘﺰﻣﯿﻦ ﺻـّﺤﺖ اﺧﺮاج آن ﮐﺮده ﮔﻮ آن ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﻣﻊ ﺷﺮوط اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﺷﺪ وﺟﻬﯽ از‬‫ﺻّﺤﺖ ﻧﺪارد و ﻋﻤﻞ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ واﻗﻊ و راﻓﻊ اﯾﻦ ﺗﻮّﻫﻢ ﺑﯽاﺻﻠﺴﺖ دّوم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﻗﺎﻋﺪه ﻗﺎﺻﺮه و ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺧﺎﺳﺮه و اﺣﺎﻟﻪ ﺟﺎﺋﺮه ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﺟـﺎﻣﻊ ﺷـﺮوط ﺻـّﺤﺖ ﺑﺎﺷـﺪ و ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ در ﮐﺘـﺎب ﻣﻠﺘﺰم اﻟـّﺼ ﺤﮥ وارد ﻧﻪ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از‬‫ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت آن را ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪57 :‬‬‫ﻗﺎﺑـﻞ اﺣﺘﺠـﺎج ﻧﯿﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻔﯽ اﺣﺘﺠـﺎج از ﭼﻨﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﯿﻦ ﻣﺮاد ﻟﺠـﺎج و ﻣﺤﺾ ﻋﻨـﺎد و اﻋﻮﺟـﺎﺟﺴﺖ ﻫﺮ ﮔـﺎه روات‬‫ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﺛﻘﺎت و ﻋـﺪول و ﺟﺎﻣﻊ ﺷـﺮوط ﺻـﺤﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﺟﺎﺋﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮔﻮ ﮐﺴـﯽ از ﻣﻠﺘﺰﻣﯿﻦ ﺻـّﺤﺖ آن را رواﯾﺖ‬‫ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ و ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺼـّﺤﺖ آن ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺳّﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﺼـﺮ و ﻗﺼـﺮ ﺿـﻌﯿﻒ اﻻﺳـﺮ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻫﻢ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺋّﻤﻪ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﺣﺴﻦ آن ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﮑﺮ در ﮐﺘﺎب ﻣﻠﺘﺰم اﻟّﺼﺤﮥ ﻣﺮوي ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﺒﺎﺷﺪ‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎﺟﺴﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺷـﺮوط ﺣﺴﻦ ﺑﺎﺷـﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻧّﺺ ﺑﺮ‬‫ﺣﺴﻦ آن ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷـﺪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻣﺨﺘﺮﻋﻪ ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺟﻮاز‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﺜﻞ ﺻﺤﯿﺢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻄﺎﺑﯽ ﻣﺪار اﮐﺜﺮ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴـﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﻗﺎﻋﺪه ﻗﺎﺻـﺮه اﮐﺜﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮد را ﺿﺎﺋﻊ و ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و آﺗﺶ در ﺧﺮﻣﻦ ﺧﻮد‬‫ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد اﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ و ﺑﻬﺪم ﻋﻤﺎرات ﻣﺮﺻﻮﺻﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻗﻮم ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ ﻓﮑﻼﻫﻤﺎ ﻣّﻤﻦ ﺑﻨﯽ ﻗﺼﺮا و ﻫﺪم ﻣﺼﺮا زﯾﻦ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﻌﺮوف ﻣﺨﺮﺟﺎ و ﻗﺪ اﺷـﺘﻬﺮت رﺟﺎﻟﻪ ﺑﺬاك ﺣّﺪ ﺣﻤﺪ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﺎ ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﺸـﺬوذ ﻣﻊ راو ﻣﺎ اﺗّﻬﻢ ﺑﮑـﺬب و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﺮدا ورد ﻗﻠﺖ و ﻗـﺪ ﺣّﺴﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ اﻧﻔﺮد و ﻗﯿﻞ ﻣﺎ ﺿـﻌﻒ ﻗﺮﯾﺐ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻓﯿﻪ و ﻣﺎ ﺑﮑّﻞ ذا‬‫ﺣـّﺪ ﺣﺼﻞ اﺧﺘﻠﻒ اﻗﻮال اﺋّﻤـ ﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣـّﺪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺨّﻄﺎﺑّﯽ و ﻫﻮ ﺣﻤـﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻓﯽ اول اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺜﺎﻧﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪58 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 234‬از ‪324‬‬‫ﻣﺎ ﻋﺮف ﻣﺨﺮﺟﻪ و اﺷـﺘﻬﺮ رﺟﺎﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺪار اﮐﺜﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﻮ اﻟّﺬي ﯾﻘﺒﻠﻪ اﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﯾﺴـﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﺎّﻣﮥ اﻟﻔﻘﻬﺎء اﻧﺘﻬﯽ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﻋﺮاﻗﯽ‬‫در ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻔﻘﻬـﺎء ﮐّﻠﻬﻢ ﺗﺴـﺘﻌﻤﻠﻪ و اﻟﻌﻠﻤـﺎء اﻟﺠـّﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺗﻘﺒﻠﻪ و ﻫﻮ ﺑﺎﻗﺴﺎم اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻣﻠﺤﻖ ﺣّﺠـّﯿ ﮥ و ان ﯾﮑﻦ ﻻ ﯾﻠﺤﻖ اﻟﺒﯿﺖ‬‫اﻻّول ﻣﺎﺧﻮذ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﺨّﻄﺎﺑﯽ و ﻗـﺪ ﺗﻘـّﺪم ﻧﻘﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻋﺎّﻣـﮥ اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻋﺎّﻣـﮥ اﻟّﺸـ ﯽء ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﺈزاء ﻣﻌﻈﻢ اﻟّﺸـ ﯽء و ﺑﺈزاء ﺟﻤﯿﻌﻪ و‬‫اﻟّﻈـ ﺎﻫﺮ اّن اﻟﺨﻄـﺎﺑّﯽ أراد اﻟﮑـّﻞ و ﻟﻮ أراد اﻻﮐﺜﺮ ﻟّﻤﺎ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﻔﻘﻬﺎء و ﻗﻮﻟﻪ ﺣّﺠﯿـﮥ ﻧﺼﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ أي اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻠﺤﻖ ﺑﺎﻗﺴﺎم‬‫اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻓﯽ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و إن ﮐﺎن دوﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺮﺗﺒﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻧﺰﻫﮥ اﻟّﻨﻈﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﺧﺒﺮ اﻵﺣﺎد ﺑﻨﻘﻞ ﻋﺪل ﺗﺎّم اﻟّﻀﺒﻂ ﻣﺘﺼﻞ‬‫اﻟـّﺴ ﻨﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌّﻠﻞ و ﻻ ﺷﺎّذ ﻫﻮ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻟﺬاﺗﻪ و ﻫﺬا اّول ﺗﻘﺴﯿﻢ اﻟﻤﻘﺒﻮل اﻟﯽ ارﺑﻌﮥ اﻧﻮاع ﻷﻧّﻪ اّﻣﺎ ان ﯾﺸﺘﻤﻞ ﻣﻦ ﺻﻔﺎت اﻟﻘﺒﻮل ﻋﻠﯽ اﻋﻼﻫﺎ‬‫او ﻻ اﻻّول اﻟّﺼﺤﯿﺢ ﻟﺬاﺗﻪ و اﻟّﺜﺎﻧﯽ ان وﺟﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﺠﺒﺮ ذﻟﮏ اﻟﻘﺼﻮر ﮐﮑﺜﺮة اﻟّﻄﺮق ﻓﻬﻮ اﻟّﺼﺤﯿﺢ اﯾﻀﺎ ﻟﮑﻦ ﻻ ﻟﺬاﺗﻪ و ﺣﯿﺚ ﻻ ﺟﺒﺮ ﻓﻬﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻟـﺬاﺗﻪ و ان ﻗﺎﻣﺖ ﻗﺮﯾﻨـﮥ ﺗﺮّﺟﺢ ﺟﺎﻧﺐ ﻗﺒﻮل ﻣﺎ ﯾﺘﻮّﻗﻒ ﻓﯿﻪ ﻓﻬﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﯾﻀﺎ ﻟﮑﻦ ﻻ ﻟﺬاﺗﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻧﺰﻫﮥ اﻟّﻨﻈﺮ‬‫ﺑﻌﺪ ﺷﺮح ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺻﺤﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﺧﻒ اﻟّﻀﺒﻂ أي ﻗّﻞ ﯾﻘﺎل ﺧّﻒ اﻟﻘﻮم ﺧﻔﻮﻓﺎ ﻗﻠّﻮا و اﻟﻤﺮاد ﻣﻊ ﺑﻘّﯿﮥ اﻟّﺸﺮوط اﻟﻤﺘﻘّﺪﻣﮥ ﻓﯽ ﺣّﺪ اﻟّﺼﺤﯿﺢ‬‫ﻓﻬﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻟـﺬاﺗﻪ ﻻ ﻟﺸـﯽء ﺧﺎرج و ﻫﻮ اﻟّـﺬي ﯾﮑﻮن ﺣﺴـﻨﻪ ﺑﺴـﺒﺐ اﻻﻋﺘﻀﺎد ﻧﺤﻮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﺘﻮر إذا ﺗﻌّﺪدت ﻃﺮﻗﻪ و ﺧﺮج ﺑﺎﺷﺘﺮاط‬‫ﺑﺎﻗﯽ اﻻوﺻﺎف اﻟّﻀﻌﯿﻒ و ﻫﺬا اﻟﻘﺴﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺸﺎرك ﻟﻠّﺼﺤﯿﺢ ﻓﯽ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ان ﮐﺎن دوﻧﻪ و ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻧﻘﺴﺎﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪59 :‬‬‫اﻟﯽ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻓﻮق ﺑﻌﺾ و ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﯽ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺣّﺠﮥ ﮐﺎﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و ان ﮐﺎن دوﻧﻪ و‬‫ﻟﻬﺬا ادرﺟﻪ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﻔﺮده و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟّﺮاوي ﺷﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟّﻨﻮاوي ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﺗﻌﺮﯾﻒ آن‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺒﺪر ﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و اﯾﻀﺎ ﻓﯿﻪ دور ﻷﻧّﻪ ﻋّﺮﻓﻪ ﺑﺼـﻼﺣّﯿﺘﻪ ﻟﻠﻌﻤﻞ ﺑﻪ و ذﻟﮏ ﯾﺘﻮّﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﮐﻮﻧﻪ ﺣﺴـﻨﺎ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺲ ﻗﻮﻟﻪ و ﯾﻌﻤﻞ‬‫ﺑﻪ ﻣﻦ ﺗﻤﺎم ﻟا ﺤّﺪ ﺑﻞ زاﺋﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻻﻓﺎدة ان ﯾﺠﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﮐﺎﻟّﺼﺤﯿﺢ و ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻧّﻪ ﻓّﺼﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺤّﺪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﺿﻌﻒ ﻗﺮﯾﺐ‬‫ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻓﻬﻮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ و ﯾﺼـﻠﺢ اﻟﺒﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟّﺮاوي ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻟﺤﺴﻦ ﮐﺎﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻓﯽ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ان‬‫ﮐﺎن دوﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻘّﻮة و ﻟﻬﺬا ادرﺟﻪ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻓﯽ ﻧﻮع اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﮐﺎﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن و اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻣﻊ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﺑﺎﻧّﻪ دون اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ اﻟﻤﺒّﯿﻦ اّوﻻ و‬‫ﻻ ﺑﺪع ﻓﯽ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻟﻪ ﻃﺮﯾﻘﺎن ﻟﻮ اﻧﻔﺮد ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺣّﺠﮥ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺳﻞ إذا ورد ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ ﻣﺴﻨﺪا أو واﻓﻘﻪ ﻣﺮﺳﻞ‬‫آﺧﺮ ﺑﺸـﺮﻃﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺠﯽء ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﻼح و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻻﻗﺘﺮاح ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻣﻦ ان اﻟﺤﺴﻦ ﯾﺤﺘّﺞ ﺑﻪ ﻓﯿﻪ اﺷﮑﺎل ﻷّن ﺛﻢ اوﺻﺎﻓﺎ ﯾﺠﺐ ﻣﻌﻬﺎ ﻗﺒﻮل‬‫اﻟّﺮواﯾـﮥ إذا وﺟـﺪت ﻓﺎن ﮐﺎن ﻫـﺬا اﻟﻤﺴـّﻤﯽ ﺑﺎﻟﺤﺴﻦ ﻣّﻤﺎ وﺟـﺪ ﻓﯿﻪ اﻗّﻞ اﻟـّﺪرﺟﺎت اﻟّﺘﯽ ﯾﺠﺐ ﻣﻌﻬﺎ اﻟﻘﺒﻮل ﻓﻬﻮ ﺻـﺤﯿﺢ و ان ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ ﻟﻢ‬‫ﯾﺨﺒﺮ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ان ﺳـّﻤﯽ ﺣﺴـﻨﺎ اﻟﻠّﻬّﻢ اﻟّﺎ ان ﯾﺮّد ﻫﺬا اﻟﯽ اﻣﺮ اﺻـﻄﻼﺣّﯽ ﺑﺎن ﯾﻘﺎل اّن ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت ﻟﻬﺎ ﻣﺮاﺗﺐ و درﺟﺎت ﻓﺎﻋﻼﻫﺎ و‬‫اوﺳـﻄﻬﺎ ﯾﺴـّﻤﯽ ﺻـﺤﯿﺤﺎ و ادﻧﺎﻫﺎ ﯾﺴـّﻤﯽ ﺣﺴـﻨﺎ و ﺣﯿﻨﺌﺬ ﯾﺮﺟﻊ اﻻﻣﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﯽ اﻻﺻـﻄﻼح و ﯾﮑﻮن اﻟﮑّﻞ ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪60 :‬‬‫ﺗﻤـﺎم اﻟّﺪراﯾـﮥ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﻓـﺎن ﺧـّﻒ اﻟـّﻀ ﺒﻂ أي ﻗـّﻞ ﻣﻊ وﺟﻮد ﺑﻘـّﯿ ﮥ اﻟﺸـﺮوط ﻓﺤﺴﻦ و ﻫﻮ ﯾﺸـﺎرك اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ ﻓﯽ‬‫اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ان ﮐﺎن دوﻧﻪ و ﺗﻔﺎوﺗﻪ ﻓﺎﻋﻼه ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﺑﺼّﺤﺘﻪ ﮐﺮواﯾﮥ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟّﺪه و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ اﻟـﺦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـّﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻣﻨﻬﺞ اﻟﻮﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺣّﺠﺘﺴﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺪان اﺣﮑﺎم ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ اﮔﺮ ﭼﻪ دون او در رﺗﺒﻪ اﺳﺖ و ﻟﻬﺬا ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ را در ﺻـﺤﯿﺢ درج ﮐﺮدهاﻧﺪ و از وي ﺟﺪا ﻧﺴﺎﺧﺘﻪ و اﯾﻦ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻼم ﺣﺎﮐﻢ در ﺗﺼـّﺮﻓﺎت اوﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺘﮑﺜﺮ اﻟﻄﺮق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪرﺟﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺎﺋﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻨﺎه‬‫ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﭘﺲ ﻧﻔﯽ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﻧﯿﺰ وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد‬‫ﮐﻼم ﻣﺼﻨﻒ ﺑﺮ ﺳﻌﯽ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺑﺮاي ﺿﺒﻂ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ و رد آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 235‬از ‪324‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﮐﻪ در ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘـﺎّﺧﺮ ﭘﯿـﺪا ﺷﺪﻧـﺪ ﻣﺜـﻞ دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﭼﻮن دﯾﺪﻧـﺪ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﺎح و‬‫ﺣﺴﺎن را ﻣﺘﻘّﺪﻣﯿﻦ ﻣﻀـﺒﻮط ﮐﺮده رﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﺟﺎي ﺳـﻌﯽ در آﻧﻬﺎ ﻧﻤﺎﻧﺪه ﻣﺎﺋﻞ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺠﻤﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻣﻘﻠﻮﺑﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و‬‫اﻟﻤﺘﻮن ﺗﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿﺎض ﯾﮑﺠﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آورده ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را از ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎزﻧـﺪ اﻗﻮل اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿﻞ ﻋﻠﯿﻞ و دﻟﯿﻞ‬‫ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟّﺘﻌﻮﯾﻞ ﮐﻪ ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻏﯿﺮ ﺟﻤﯿﻞ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﻏﯿﺮ اﺻﯿﻠﺴﺖ از زﯾﺎدات ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ ﺑﺮ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﺨﺘﺮﻋﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻧﺒﯿﻞ ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﺨﺪوش‬‫و ﻣﺮدود و ﻣﻐﺸﻮﺷـﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه اّول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ دﻟﯿـﻞ ﺑـﺎ دﻋﻮي اﺻـﻼ ارﺗﺒـﺎﻃﯽ ﻧـﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ دﻋﻮي اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در‬‫ﮐﺘﺎب ﻣﻠﺘﺰم ﻟا ـّﺼ ﺤﮥ ﻣﺮوي ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺑﺼـّﺤﺖ آن ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ و ﺟﻤﻊ‬‫ﮐﺮدن ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪61 :‬‬‫و ﻣﻘﻠﻮﺑـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و اﻟﻤﺘﻮن را ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻔﯿـﺎ و اﺛﺒﺎﺗﺎ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻪ ﺛﺒﻮت ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺛﺒﻮت اّوﻟﺴﺖ و ﻧﻪ اﻧﺘﻔﺎء ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺴـﺘﻠﺰم‬‫اﻧﺘﻔﺎء اّول ﯾﻌﻨﯽ اﮔﺮ ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻣﺜﻞ دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﺎﺋﻞ ﺑﺠﻤﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و اﻟﻤﺘﻮن ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ و‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿﺎض ﻓﺮاﻫﻢ آورده ﺗﺎ ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را از ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎزﻧـﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺣﺼـﺮ‬‫اﺣﺘﺠﺎج در اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻠﺘﺰم اﻟـّﺼ ﺤﮥ ﻣﺮوي ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﮐﺴﯽ از ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﺛﻘﺎت ﺑﺼّﺤﺖ آن ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﻪ ﻋﺪم ﺟﻤﻊ‬‫ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑﻪ را ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﻋﺪم اﯾﻦ ﺣﺼﺮﺳﺖ و ﻫﺬا ﺑّﯿﻦ ﺟّﺪا ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﺎﻣﺖ در ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل از‬‫ﺗﻤﺎﻣّﯿﺖ ﺗﻘﺮﯾﺐ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ دﻟﯿﻞ ﺑﺎ دﻋﻮي ﮐﻪ اﻃﻔﺎل ﻣﻤّﯿﺰ ﻫﻢ ﻟﺤﺎظ آن دارﻧﺪ ﺣﺴﺎﺑﯽ ﺑﺮﻧﺪاﺷـﺘﻪ آﻧﭽﻪ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺑﯽ ﺗﺪﺑّﺮ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و ذﻟﮏ‬‫ﻏﯿﺮ ﻋﺰﯾﺰ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎﺑﻪ دّوم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ دﻟﯿـﻞ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺐ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻘـّﺪم ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ و رواﯾـﺎت آن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎﺟﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺳﻨﻪ ‪ 241‬و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺳﻨﻪ ‪ 277‬و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺳﻨﻪ ‪ 385‬و اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﺳﻨﻪ ‪ 387‬و ﺣﺎﮐﻢ ﺳﻨﻪ ‪ 405‬و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ‬‫ﺳﻨﻪ ‪ 410‬و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺳـﻨﻪ ‪ 430‬و ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺳﻨﻪ ‪ 459‬رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و اﯾﻨﻬﺎ ﻣﻘـّﺪم ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺮ دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ زﯾﺮا ﮐﻪ وﻓﺎت ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﻪ‬‫آﺧﺮ ﺟﻤﺎﻋﺖ اﺳﺖ از روي وﻓﺎت در ﺳﺘﻪ و ﺛﻤﺎن و ﺧﻤﺴﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ اﺳﺖ و وﻓﺎت دﯾﻠﻤﯽ در ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ اﺳﺖ و وﻓﺎت اﺑﻦ‬‫ﻋﺴـﺎﮐﺮ در ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺧﻤﺴـﻤﺎﺋﮥ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺧﻮدش ﻗﺎﺑـﻞ اﺣﺘﺠﺎج و داﻓﻊ ﺷـﺒﻬﺎت اﻫﻞ ﻟﺠﺎج ﺑﺎﺷـﺪ و‬‫ﺑﺤﯿﺮﺗﻢ از ﻗﻮت ﺣـﺎﻓﻈﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﺑـﺎ آﻧﮑﻪ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻗـﺪح در رواﯾـﺎت دﯾﻠﻤﯽ ﺑﻄﻤﻄﺮاق ﺗﻤـﺎم و ﻧﻬﺎﯾﺖ زور و ﺷﻮر ﮐﺮدهاﻧـﺪ و‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮوﯾﻪ اﯾﺸﺎن را ﻣﻨﺤﺼﺮ در ﺿﻌﺎف و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﻘﻠﻮﺑﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪62 :‬‬‫و اﻟﻤﺘﻮن داﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن در ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﺠﺰ و درﻣﺎﻧﺪﮔﯽ ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻏﺎﯾﺖ ﺣﯿﺮاﻧﯽ و ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯽ دﺳﺖ ﺑﺒﻌﺾ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﺮوّﯾﻪ‬‫دﯾﻠﻤﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﮐـﺎﺑﻠﯽ زده ﺑﻌﺾ ﺧﺮاﻓﺎت او را در ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻋﺜﻤﺎن ﮐﻪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻫﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ وارد ﮐﺮده دل‬‫ﺧﻮﯾﺶ ﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﺻﺤﺎح ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎﺟﺴﺖ و اﮔﺮ ﺣﺴﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﻧﻤﯽﺑﻮد اﻋﺘﻨـﺎء ﻣﺘﻘـّﺪﻣﯿﻦ ﺑﻀـﺒﻂ آن ﻣﺜـﻞ ﺿـﺒﻂ ﺻـﺤﺎح وﺟﻬﯽ ﻧـﺪاﺷﺖ و از اﻓﺎده ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎن اﮔﺮ در ﻏﯿﺮ‬‫ﮐﺘﺎب ﻣﻠﺘﺰم ﻟا ّﺼﺤﮥ ﻣﺮوي ﺑﺎﺷﺪ ﻻﺋﻖ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺬا ﺗﻬﺎﻓﺖ ﺻﺮﯾﺢ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل او و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را از ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز‬‫ﺳﺎزﻧﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﯾﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻮد ﯾﺎ ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ ﮐﻪ اﺷﺘﻤﺎل‬‫ﮐﺘﺐ ﻣﺘـﺎّﺧﺮﯾﻦ ﺑﺮ ان ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﻋﺎﻣﺴﺖ ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ و ﺿـﻌﺎف ﻏﯿﺮ ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ را ﮐﻪ ﺑﺤـﺪ وﺿﻊ ﻧﺮﺳـﺪ ﭘﺲ ﺗﺮك ﺷﻖ ﺛﺎﻟﺚ ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﻪ ﮐـﻪ ﻧﻪ ﺣﺴـﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﻪ ﻣﻮﺿـﻮع درﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﻼـﻏﺖ ﻧﻈـﺎم ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﮐـﺪام ﻧﮑﺘﻪ اﺳﺖ اﻓـﺎده آن ﻋﯿﻦ ﻣّﻨﺖ و‬‫اﺣﺴـﺎﻧﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺑﻨّﺺ اﮐـﺎﺑﺮ اﺋّﻤﻪ ﻋﺎﻟﯽ درﺟﺎت ﺑﻐﯿﺮ ﺑﯿﺎن ﺣﺎل آن ﻧﺎﺟﺎﺋﺰ و ﺣﺮام و از ﻣﺤﻈﻮرات و آﺛﺎﻣﺴـﺖ‬‫ﭘﺲ اﺛﺒﺎت رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮ ذّﻣﻪ أﺋّﻤﻪ اﻋﻼم ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺧﻄﯿﺐ و دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮐﻪ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﻣﻘﺎماﻧﺪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﻔﺴـﯿﻖ و‬‫ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ اﺳﺎﻃﯿﻦ دﯾﻨﺴﺖ و ﻋﻨـﺪ ﺑﯿﺎض و ﺳﻮاد ﻣﻮﺟﺐ ارﺗﮑﺎب ﺣﺮام و ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻓﺴﺎد ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 236‬از ‪324‬‬‫ﻏﯿﺮ ﺧﺎف ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اﻟـّﺴ ﺪاد ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﻠّﺖ ﻓﺮﺻﺖ و ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ را اﯾﻦ ﻣﻬﻢ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﻧﻪ ﺷـﺪ اﻗﻮل آري ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﻗّﻠﺖ ﻓﺮﺻﺖ از ﻣﺸﺎﻏﻞ دﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪63 :‬‬‫ارﺟﺎع ﺧﻠﻖ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد و ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻋﻤﺮ دراز ﺑﺴﺒﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺮص و آز ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻤﺘﺎز را اﯾﻦ ﻣﻬﻢ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺴـﺮوق و ﻣﻨﺤﻮل از ﺧﺮاﻓـﺎت ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﻣﺨﺒﻮﻟﺴﺖ ﺑﻔﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﮑـﺬوﺑﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ را از ﮐﻠﻤـﺎت ﻣﻠﯿﺤﻪ و‬‫اﻓـﺎدات ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻣﻤﺘـﺎز و از ﮐﺸﻒ ﻋﻠّﻮ ﻣﻘـﺎم و ﺗﺒّﺤﺮ ﺑﺎﻻـﺗﺮ از وﺻﻮل اوﻫـﺎم و ﺗﺨﺠﯿـﻞ اوﻟﯿﺎي ﺧـﺪام ﮐﺮام ﻧﺰد ﺧﻮاص و ﻋﻮام اﺣﺘﺮاز‬‫ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ازو ﭘﯿﺪا ﺷﺪﻧﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﻗﺪري ﻫﻮل و ﺧﻮف از ﻣﺆاﺧﺬات اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﺷـﺮم از اﻓﺘﻀﺎح ﻧﺰد‬‫ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ﺧﻮﯾﺶ در دل آوردﻧﺪ ﮔﻮ در ﻏﺮاﺋﺐ ﺗﻮّﻫﻤﺎت و ﺧﻄﺎﯾﺎي ﺑﯽاﺻﻞ ﻣﺜﻞ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﯿﺎن ﺷﺎﻓﯽ ﺑﻤﻼ ﺻﺎدق و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺮ‬‫ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻇﻬﻮر ﻓﺴﺎد ﻣﺬﻫﺐ او و ﺧﺮوج از اﻫﻞ ﺣّﻖ و اﻣﺜﺎل آن ﻣﺒﺘﻼ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺒﺼﺮه ﻫﻢ ﻗﺼﺪ اﺣﺘﺮاز از اﮐﺬوﺑﺎت ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﻟﮑﻦ ﺑﺎز ﻏﺮاﺋﺐ اﮐﺎذﯾﺐ را ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﺻﺎﺣﺐ زﺟﻮم ﻣﺬﻣﻮم و ﺗﻤﻮﯾﻪ اﻟّﺴـ ﻔﯿﻪ و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم از‬‫آن ﻫﻤﻪ اﯾﻘﺎﻇﺎت و ﺗﻨﺒﯿﻬﺎت و ﻣﺆاﺧـﺬات و اﯾﺮادات ﻣﺘﻨﺒﻪ و ﻣﻨﺰﺟﺮ و ﻣﺮﺗﺪع ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار و ﮔﺴﺴـﺘﻪ ﻣﻬﺎر در ﻣﻀـﻤﺎر اﻓﺘﺮاي‬‫اﮐﺎذﯾﺐ و اﺧﺘﻼق اﻓﺘﺮاءات ﺑﮑﻤﺎل ﺛﺒﺎت ﺟﺎش و ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻧﺒﺴﺎط و اﻧﺘﻌﺎش ﻗﺪم ﻣﯽﮔﺬارﻧﺪ و اﺻـﻼ ﺧﻮﻓﯽ و ﻫﺮاﺳﯽ و ﻫﻮﻟﯽ و وﺳﻮاﺳﯽ‬‫از ﻣﺆاﺧـﺬه و ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﻃﻌﻦ و ﺗﻘﺒﯿـﺢ در دل ﻧﻤﯽآرﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ اﺟﻮﺑـﮥ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﻗﻮﻟﻪ اّﻣﺎ ﻣﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن ﺑﻌـﺪﺗﺮ ﭘﯿﺪا‬‫ﺷﺪﻧﺪ اﻣﺘﯿﺎز ﮐﺮدﻧﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺟﺪا ﺳﺎﺧﺖ و ﺳـﺨﺎوي ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ را در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﻋﻠﯿﺤﺪه ﻧﻮﺷﺖ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﺗﻔﺴـﯿﺮ در ﻣﻨﺜﻮر ﭘﺮداﺧﺖ اﻗﻮل از ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﺰاﻟﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻤﺘﺎز ﻋﺰﯾﺰ از ﻟﻔﻆ اﻣﺘﯿﺎز ﺗﻤﯿﯿﺰﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺰﯾﺪ ﺗﻤﯿﯿﺰ و اﻗﺪام و ﺟﺴﺎرت در ﻣﺤﺎورات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪64 :‬‬‫ﻣﺜـﻞ ﺗﺼـّﺮف و ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﻋـﺪم ﻣﺒﺎﻻـت در اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت آن را روا داﺷـﺘﻪ ﺑﻬﺮ ﺣﺎل اﺛﺒﺎت ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺑﺮاي ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺮاي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤـﺪة‬‫اﻻﻣﺎﺛـﻞ زﻫﺮ ﻗﺎﺗﻞ و ﺳّﻢ ﻫﻼﻫﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در اﻓﺎدات ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻣﺜﻞ ﻣﺘﻘـّﺪﻣﯿﻦ ﻫﻢ ﻣﺆّﯾـﺪات ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺒﻄﻼت ﻣﺰﻋﻮم‬‫ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﻮﺟـﻮده واﻗﻊ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻔﺮﯾﻖ ﺑﺎﻫـﺎﻧﺖ و ازراء ﻣﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و ﻣـﺪح و ﺛﻨـﺎي ﻣﺘـﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﺨـﺎﻃﺐ را ﻏﯿﺮ ﻧـﺎﻓﻊ ﻣﮕﺮ ﻧﻪ‬‫ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺳﺨﺎوي ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ وارد ﮐﺮده ﺑﯿﺎن ﺻﺤﺖ آن و ﺗﺨﻄﯿﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ را ﺑﻮﺿﻊ آن‬‫ﻧﻤﻮده از ﻋﻼﺋﯽ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل اﺧﻼص و وﻻء وﺻـﯽ ﺑﺸـﯿﺮ و ﻧﺬﯾﺮ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻧﻔﺢ اﻟﻤﺴﮏ و‬‫اﻟﻌﺒﯿﺮ در ﭘﯽ اﺑﻄـﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﺤﻘﯿﺮ و اﻓﺴـﺎد درد و ﺗﻌﯿﯿﺮ آن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻄﻼـن ﻣﺰﻋﻮم ﺑﺎﻃـﻞ او درﯾﻦ ﺑـﺎب و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ او ﺑﺎ ﺣّﻖ و‬‫ﺻﻮاب ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش در ﺑـﺎب ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺳـﺨﺎوي ﻋـﺎﻟﯽ ﻧﺼﺎب و اﻓﺮاد او اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ واﺿـﺢ و ﻻﯾﺢ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ و ﻧﯿﺰ از ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﻼﻏﺖ او ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻫﻢ از ارﺑﺎب ﺗﻤﯿﺰﺳﺖ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ در ﺗﻔﺴﯿﺮ دّر ﻣﻨﺜﻮر وارد‬‫ﮐﺮده ﭼﻪ اﮔﺮ ﺳﯿﻮﻃﯽ واﻻ ﻣﻘﺎم در دّر ﻣﻨﺜﻮر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺳﻘﺎم را داﺧﻞ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ذﮐﺮ او در ﻣﻘﺎم ﻣﻤّﯿﺰﯾﻦ ﺧﻼف ﻋﻘﻞ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﻏﺮﺿـﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﺨﺎوي ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﻋﻠﯿﺤﺪه ﻧﻮﺷﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در دّر ﻣﻨﺜﻮر‬‫ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ دّر ﻣﻨﺜﻮر ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺆّﯾﺪات اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﻣﺒﻄﻼت ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت اﻫﻞ زور ﮐﻪ ﺳﻤﺎع‬‫آن ﻫﻮش و ﺣﻮاس ﻣﺨﺎﻃﺐ و اوﻟﯿﺎي او از ﺟﺎ ﻣﯽرود وارد ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ در ﻣﻨﺜﻮر ﻣﻘﺎم ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫اﻵﯾﮥ و آﯾﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َأﻧ َْﺖ ُﻣﻨِْﺬٌر َو ﻟ ُِﮑﱢﻞ َﻗْﻮٍم ﻫﺎٍد‬‫و ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮره ﺑﺮاﺋﺖ و اﻣﺜﺎل آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ اّﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪65 :‬‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را در ارﺑﺎب ﺗﻤﯿﺰ داﺧﻞ ﻧﻤﻮدن و اﺣﺎدﯾﺜﯽ را ﮐﻪ او از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت داﻧﺴـﺘﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت واﻧﻤﻮدن اﮔﺮ ﭼﻪ ﻏﺮض ﻋﻤـﺪه از ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 237‬از ‪324‬‬‫ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻄـﺎل ﺑﺴـﯿﺎري از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻻ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا ﺑﺮ ان ﺟﺴﺎرت ﮐﺮده و داد‬‫ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋﺪوان و ﻣﮑﺎﺑﺮت و ﻃﻐﯿﺎن داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن در ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻨّﺺ اﮐﺎﺑﺮ اﻋﯿﺎن و اﺳﺎﻃﯿﻦ واﻻﺷﺎن ﺳّﻨﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﻟﮑﻦ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻋﺪم ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ اﯾﻦ ﻏﺮض ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﺒﺐ ﮐﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠّﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﺣﺴـﻨﻪ را در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت داﺧـﻞ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﺗﻤﯿﺰ در ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻪ ﮐﺮده ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ ﻗﺮﯾﺐ‬‫ﺷﺸـﺼﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﻮﺿﻮع واﻧﻤﻮده و از ﺟﻤﻠﻪ آن ﺑﻌﺾ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎح و ﺳـﻨﻨﺴﺖ و‬‫ﻋﻠﻤـﺎي ﺛﻘـﺎت اﻋﺘﺒـﺎر ﺑﮑﻼـﻣﺶ ﻧﺪارﻧـﺪ و ﺑﺮو ﺗﻌﻘﺒـﺎت ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺣﮑﻢ او را ﺑﻮﺿﻊ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮدود ﺳﺎﺧﺘﻪ و او را ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﺑﺎﻓﺮاط و ﻣﺠﺎزﻓﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺿـﺮر ﻋﻈﯿﻤﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑﺎﺳـﻠﯿﻦ و اﻟﻌﺎﻗﻞ‬‫ﺗﮑﻔﯿﻪ اﻻﺷـﺎرة ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ادﺧـﺎل اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي در ارﺑـﺎب ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭘـﺎي ﺧﻮد زدﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ از اﻓـﺎده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘـﺎب‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﮑﻢ ﺑﺒﻄﻼن‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺻّﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ اﻻ و ﺻﺒﺒﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﺪر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑـﻮدن ان ﻓﺮوﺗﺮ از ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﮐـﺬاﺑﯿﻦ ﻟﺌـﺎم و اﺧﺘﺼـﺎص آن ﺑﻌﻮام ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻫﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺮك ﺻـﻼة ﺑﺮ ﻣﺒﻐﺾ ﻋﺜﻤـﺎن و ﻫﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎم ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس در ﺑﺎب دﻋﻮت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻌﺮس ﻋﺜﻤﺎن در ﺟّﻨﺖ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت وارد‬‫ﻧﻤﻮده ﻗﺪح و ﺟﺮح آن ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را ﺑﺠﺎن و دل ﺧﺮﯾﺪه ﺑﺴﻮي ﺗﻤّﺴﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪66 :‬‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺎت و آن ﻫﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ دوﯾﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را از ارﺑﺎب ﺗﻤﯿﯿﺰ داﻧﺴـﺘﻦ و اﺣﺎدﯾﺜﯽ را ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫وارد ﮐﺮده ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت واﻧﻤـﻮدن ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭘـﺎي ﺧﻮد زدن و ﺑـﺪﺳﺖ ﺧﻮد آﺗﺶ در ﺧﺮﻣﻦ ﺧﻮد اﻧـﺪاﺧﺘﻨﺴﺖ َو ﻻـ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ ﻟا ﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ‬‫ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫ﭘﺴﺘﺮ ﺑﺎﯾـﺪ د ﻧا ﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺎذق ﻗﺪح ﮐﺘﺐ ﺧﻄﯿﺐ و دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ از ﮐﺘﺎب و اﻟﺪﻗﺎﺋﻖ ﺧﻮد ﺑﺮداﺷـﺘﻪ اﺳﺖ ﻟﮑﻦ ﻋﺒﺎرت آن‬‫ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻧﺒﯿﻞ را ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺒـﺪﯾﻞ ﺣﺴﺐ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﺳﺎﻧﺤﻪ ﻓﺮﻣﻮده و ﻗﺪر ﻏﯿﺮ ﻣﺮﺿـﯽ را از ﮐﻤﺎل ﺣﺰم و اﺣﺘﯿﺎط دﺳـﺘﺨﻮش ﺣﺬف و اﺳـﻘﺎط‬‫ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اوﻻ آن ﻋﺒﺎرت ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﺑﻌﺪ آن ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ اﺳﻘﺎط و ﺗﺒﺪﯾﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺑﺎﯾﺪ رﺳﯿﺪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﻮن ﻧﻮﺑﺖ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻄﺒﻘﻪ دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ رﺳـﯿﺪ اﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰان دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﺎح و ﺣﺴﺎن را ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ‬‫ﻣﻀـﺒﻮط ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻣﺴﺎغ ﺳﻌﯽ در ان ﺑﺎب ﻧﻤﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ ﻣﺎﺋﻞ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺠﻤﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑﻪ ﮐﻪ ﺳﻠﻒ آن را دﯾﺪه و داﻧﺴﺘﻪ‬‫ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺠﻤﻊ ﻃﺮق ﻏﺮﯾﺒﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﻐﺮاﺑـﮥ ﮐﻪ ﺳـﻠﻒ ﺑﺎ وﺟﻮد ﮐﻮﺷـﺶ ﺑﺴـﯿﺎر آن را ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ و ﻏﺮض اﯾﺸﺎن ازﯾﻦ ﺟﻤﻊ آن ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺣّﻔﺎظ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ در ان اﺣﺎدﯾﺚ ﺗﺎﻣﻞ ﮐﻨﻨـﺪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت را از ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﻃﺮق اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﻤﻊ‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ و ﻏﺮض اﯾﺸـﺎن آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺣّﻔﺎظ ﻣﺤـّﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﺸـﻬﻮر و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺾ و ﺻـﺤﯿﺢ و ﺣﺴﻦ و ﻏﺮﯾﺐ ﻏﯿﺮ ﺿـﻌﯿﻒ از ﯾﮑـﺪﯾﮕﺮ‬‫ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎزﻧـﺪ و آﻧﭽﻪ ﺑﻔﻘﻪ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ و اﻋﺘﻘﺎد و رﻗﺎﺋﻖ ﺗﻌﻠﻖ دارﻧـﺪ در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﺑﮑﺎر ﺑﺮﻧـﺪ و ﻇﻦ ﻫﺮ دو ﻓﺮﯾﻖ ﺧﺪا ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤّﻘﻖ ﺳﺎﺧﺖ‬‫ﭘﺲ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮﻣﺬي و ﺣﺎﮐﻢ ﺗﻤﯿﯿﺰ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺣﮑﻢ ﺑﺼّﺤﺖ و ﺣﺴﻦ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﺑﻮ داود و ﻧﺴﺎﺋﯽ و دار ﻗﻄﻨﯽ و ﺑﯿﻬﻘﯽ‬‫ﺑﺮاي ﻓﻘﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺑﻔﻘﻪ ﺗﻌﻠﻖ دارد ﺟﺪا ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪67 :‬‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻨـﺪ و اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻪ ﺑﺂﯾﺎت اﯾﺮاد ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و اﺟّﺮي و ﺑﯿﻬﻘﯽ در ﻋﻘﯿـﺪه ﺧﻮد آﻧﭽﻪ ﺑﻌﻘﺎﺋـﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮد ﻣﺠّﺮد ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 238‬از ‪324‬‬‫ﻣﺘﺎّﺧﺮان در اﺣﺎدﯾﺚ ﺧﻄﯿﺐ و ﻃﺒﻘﻪ او ﺗﺼـﺮف ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺠﺮد ﺳﺎﺧﺖ و ﺳـﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﺣﺴﺎن ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ‬‫از ﺿـﻌﺎف و ﻣﻨـﺎﮐﯿﺮ ﻣﻤّﯿﺰ ﻧﻤﻮد اﻧﺘﻬﯽ از ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﻗـﺪ ﺣﺎﮐﻢ را ﻣﺜﻞ ﺗﺮﻣـﺬي ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺨﺎري و‬‫ﻣﺴﻠﻢ از ارﺑﺎب ﺗﻤﯿﯿﺰ و ﻧﻘﺪ ﻗﺮار داده و ﻧﯿﺰ ﺣﺎﮐﻢ را ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺼّﺤﺖ و ﺣﺴﻦ ﮔﺮداﻧﯿﺪه و او را از ﺣّﻔﺎظ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ‬‫ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻇﻦ اﺋّﻤﻪ اواﺋﻞ اﻋﻨﯽ ﻣﺼـﻨﻔﯿﻦ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ ﺟﻼﺋﻞ ﺷﺪﻧﺪ ﺷﻤﺮده و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻢ در ﺑﺎب ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺒﻄﻞ ﻣﺰﻋﻮم ﺷﻮم‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺮوم در ﺑﺎب اﺑﻄﺎل ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﻟﻬـﺬا آن را ﺣـﺬف ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺬﮐﺮ آن‬‫راﺿـﯽ ﻧﺸﺪه و ﻧﯿﺰ ﻏﺮﺿﯽ ﮐﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺮاي ﺧﻄﯿﺐ و دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده آن را ﻣﺒّﺪل و ﻣﻐّﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﻗﻮﻟﻪ و ﺧﻮد آن‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن در ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﮐﺘﺐ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻏﺮض را واﺷـﮕﺎف ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ اﻧﺼﺎف ﻣﺠﺘﻨﺐ از ﮐﺬب و اﻋﺘﺴﺎف از ﺗﮑﺮار‬‫ﻫﺰل و ﺳـﻔﺴﺎف و اﮐﺜﺎر ﻣﺠﻮن و ﺟﺰاف ﺳـﯿﺮ ﻧﺸﺪه ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﮐﺬب ﺻـﺮﯾﺢ را واﺷـﮑﺎف ﮔﻔﺘﻪ اّدﻋﺎ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺧﻮد آن ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن‬‫ﮐﻪ ﻣﺮاد از ان دﯾﻠﻤﯽ و ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮﻧﺪ در ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﮐﺘﺐ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻏﺮض را واﺷـﮑﺎف ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺎ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺿﻌﯿﻔﻪ و ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و اﻟﻤﺘﻮن را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿـﺎض ﯾﮑﺠـﺎ ﻓﺮاﻫﻢ آوردهاﯾﻢ ﺗـﺎ ﻧﻈﺮ ﺛـﺎﻧﯽ ﻧﻤـﺎﯾﯿﻢ و ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت را از ﺣﺴﺎن‬‫ﻟﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎزﯾﻢ اﯾﻦ ﮐﺬب و ارﺟﺎف ﮐﻪ اواﻧﯽ ﻃﻠﺒﻪ از ان اﺷـﻤﺌﺰاز و اﺳـﺘﻨﮑﺎف دارﻧﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﺷﺮاف ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﺒّﺤﺮ و‬‫اﯾﻘﺎف و ﻃﻮل ﺑﺎع و اﺣﺼﺎف اﯾﻐﺎل و اﯾﻀﺎع و اﯾﺠﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪68 :‬‬‫در ان دارد از ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺧﺪام ﺟﻤﯿﻞ اﻻوﺻﺎف اوﺳﺖ و ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻫﻢ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ وﻗﺎﺣﺖ و ﺟﺴﺎرت و ﺑﺬا و ﺳﻼﻃﺖ و ﻋﻨﻒ و ﺷﺮاﺳﺖ و‬‫ﺟﻤﺎح و ﺷﮑﺎﺳﺖ و ﻏﻠﻈﺖ و ﻓﻈﺎﻇﺖ و اﺳﻬﺎب و اﻃﺎﻟﺖ و ﺗﻐﻄﺮس و اﯾﺮاث و ﻣﻼﻟﺖ اﺟﺘﺮا ﺑﺮ اﯾﻦ ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا ﻧﻨﻤﻮده و ﺧﻄﺒﻪ ﻓﺮدوس‬‫دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪ دوران ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﻠﯿﻎ ﻧﻤﻮده ﺑﺮ اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻘﺼـﺺ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﺬوﻓـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻃﻠﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺮاي‬‫ﺗﺨﺠﯿﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻞ و رﻓﻊ اﯾﻦ ﮐﺬب و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻄﻼن آن از اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺑﺮواﯾﺎت دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻇﺎﻫﺮ‬‫و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻫﻢ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ دﺳﺖ از ﺗﻮﻫﯿﻦ ﮐﺘﺒﺸﺎن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﺑﺮاي رّد اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت و اﺳـﺘﺪﻻﻻﺗﺸﺎن ﺑﺮﻧﻤﯿﺪارد ﭘﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ را در ﺻﻨﻌﺖ ﻣﮑﺎﺑﺮه و ﺣﺮﻓﺖ ﻣﻌﺎﻧﺪه ﻗﺎﺻﺮ ﻗﺮار داده ﺑﺘﻨﺎﻗﻀﯽ و ﺗﻬﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ‬‫او راﺿـﯽ ﻧﺸـﺪه ﺑﺼـﺪ دل و ﺟﺎن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه و ﺑﺎﺿﺎﻋﺖ ﻋﺮض و دﯾﺎﻧﺖ آن را ﺧﺮﯾﺪه و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻄﯿﺐ و دﯾﻠﻤﯽ و اﺑﻦ‬‫ﻋﺴﺎﮐﺮ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻣﻘﻠﻮﺑـﮥ اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ وارد ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﮐﺘﺐ ﺧﻮد را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﯿﺎض ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽآوردﻧﺪ ﺗﺎ ﻧﻈﺮ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﻦ ﻏﺮض ﺧﻮد را در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﯾﻨﻬﺎ را ﺑﻤﺪاﺋـﺢ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻧﻤﯽﺳـﺘﻮدﻧﺪ ﻣـﺪح‬‫ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ از ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﺷـﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ در روﺿـﮥ اﻟﻔﺮدوس و ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺷـﻨﯿﺪي در اﯾـﻦ ﺟـﺎ ﺑﻌﺾ ﻣـﺪاﺋﺢ‬‫ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻄﯿﺐ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺟﺰﻟـﮥ اﻟﺒﻐﺪادي در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﺻـّﻨﻒ‬‫اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ذﻟﮏ أي ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟّﺮﺟﺎل و اﮐﺜﺮوا و ﻋﻨﻮا و ﺑﺎﻟﻐﻮا و ﻣّﯿﺰوا اﻟﺜﻘﮥ ﻣﻦ اﻟﻤّﺘﻬﻢ و اﻟﻀـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﻘﻮّي و ﻣﺎ اﻋﻈﻢ‬‫ﻓﺎﺋﺪﺗﻪ و اﺣﻤﺪ ﻣﻮﻗﻌﻪ ﻟﮑﺜﺮة ﻣﺎ دّس اﻟﻤﻠﺤﺪة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪69 :‬‬‫و اﻟﺰﻧﺎدﻗـﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ اﻟﺒﺸـﻌﮥ اﻟﻤﺘﻔﺮة اﻟﺘﯽ ﻓﺴـﺪ ﺑﺴـﻤﺎﻋﻬﺎ ﺧﻠﻖ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس و اﻋﺘﻘﺪ اﻟﻐّﺮ ﻋﻨﺪ ﺳـﻤﺎﻋﻬﺎ اﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﻮل ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﺸـﺮع ﻓﻬﻠﮏ و ﺗﺴـّﺮع اﻟﯽ اﻟﮑﺬب و ﻣﺎل اﻟﯽ اﻟﺨﻼﻋﮥ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺸـﻘﺎء و اﻟﺒﻼء و ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﺬي ﺻّﻨﻔﻪ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺒﻐـﺪادي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـّﻤﺎه ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﮐﺘﺎب ﺟﻠﯿﻞ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻔﯿﺲ ﻗﺪ ﺗﻌﺐ ﻓﯿﻪ و ﺳـﻬﺮ و اﻃﺎل‬‫اﻟﺰﻣـﺎن و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﯾﺜﯿﺒﻪ و ﯾﺤﺴﻦ إﻟﯿﻪ اﻟّـﺎ اﻧّﻪ ﻃﻮﯾـﻞ و ﻟﻼﻃﺎﻟـﮥ آﻓـﺎت اﻗﺮﺑﻬـﺎ اﻟﻤﻠـﻞ و اﻟﻤﻠﻞ داﻋﯿـﮥ اﻟﺘﺮك و ﻗـﺪ اﺳـﺘﺨﺮت اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫اﺧﺘﺼـﺮﺗﻪ و ذﮐﺮت اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل اﻟـﺬي ذﮐﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺗﯿﺒﻪ اﻟـﺦ و اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ در اﻧﺴﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺧﻄﯿﺐ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺻـّﻨﻒ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﻣﺎﺋـﮥ ﻣﺼـّﻨﻒ ﺻﺎرت ﻋﻤﺪة ﻻﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻐﺪاد و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 239‬از ‪324‬‬‫اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻐـﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﻄﯿﺐ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و ﻏﯿﺮه‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺼـّﻨﻔﺎت اﻟﻤﻔﯿـﺪة ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﺤّﻔﺎظ اﻟﻤﺘﻘﻨﯿﻦ و اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻤﺘﺒﺤﺮﯾﻦ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻪ ﺳﻮي اﻟﺘﺎرﯾـﺦ ﻟﮑﻔﺎه ﻓﺎﻧّﻪ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اﻃﻼع ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻟـﺦ و ذﻫﺒﯽ در ﺳـﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﺤﮑﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺧﯿﺮون او ﻏﯿﺮه ان‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﻟﻤـﺎ ﺣـّﺞ ﺷـﺮب ﻣﻦ ﻣـﺎء زﻣﺰم ﺛﻠﺚ ﺷـﺮﺑﺎت و ﺳـﺄل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺛﻠﺚ ﺣﺎﺟﺎت ان ﯾﺤـّﺪث ﺑﺘﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﺑﻬﺎ و ان ﯾﻤﻠﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺠﺎﻣﻊ اﻟﻤﻨﺼﻮر و ان ﯾﺪﻓﻦ ﻋﻨﺪ ﺑﺸﺮ اﻟﺤﺎﻓﯽ ﻓﻘﻀﯿﺖ ﻟﻪ اﻟﺜﻠﺚ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺳﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻏﯿﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪70 :‬‬‫اﻻرﻣﻨﺎزي ﻗﺎل ﻣﮑﯽ اﻟّﺮﻣﯿﻠﯽ ﮐﻨﺖ ﻧﺎﺋﻤﺎ ﺑﺒﻐـﺪاد ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻻول ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺳّﺘﯿﻦ و ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ ﻓﺮأﯾﺖ ﮐﺎﻧّﺎ اﺟﺘﻤﻌﻨﺎ ﻋﻨﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻟا ﺨﻄﯿﺐ‬‫ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻟﻘﺮاءة اﻟّﺘﺎرﯾﺦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎدة ﻓﮑﺄّن اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺟﺎﻟﺲ و اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻘّﺪﺳﯽ ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻦ ﻧﺼﺮ رﺟﻞ‬‫ﻟﻢ اﻋﺮﻓﻪ ﻓﺴﺎﻟﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻫﺬا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺟﺎء ﯾﺴﻤﻊ اﻟّﺘﺎرﯾﺦ ﻓﻘﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﯽ ﻫﺬه ﺟﻼﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ إذ ﯾﺤﻀﺮ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻗﻠﺖ ﻫﺬا رّد ﻟﻘﻮل ﻣﻦ ﯾﻌﯿﺐ اﻟّﺘﺎرﯾﺦ و ﯾﺬﮐﺮ اّن ﻓﯿﻪ ﺗﺤﺎﻣﻼ ﻋﻠﯽ اﻗﻮام و ﺳﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺧﻄﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و اﺳـﻨﺪه ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ اﻟّﺘﺒﯿﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣّﮑﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺴـ ﻼم اﻟﻤﻘّﺪﺳﯽ ﮐﻨﺖ‬‫ﻧﺎﺋﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺰل اﻟّﺸـ ﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺰﻋﻔﺮاﻧﯽ ﺑﺒﻐﺪاد ﻓﺮأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﻋﻨﺪ اﻟـّﺴ ﺤﺮ ﮐﺎﻧّﺎ اﺟﺘﻤﻌﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻟﻘﺮاءة اﻟّﺘﺎرﯾﺦ ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﺎدة و ﮐﺄّن اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺟﺎﻟﺲ و ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ اﻟّﺸﯿﺦ ﻧﺼﺮ اﻟﻤﻘّﺪﺳﯽ و ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻦ اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻧﺼﺮ رﺟﻞ ﻻ اﻋﺮﻓﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﺬي ﻟﻢ ﺗﺠﺮ ﻋﺎدﺗﻪ‬‫ﺑﺎﻟﺤﻀﻮر ﻣﻌﻨﺎ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﯽ ﻫﺬا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺟﺎء ﯾﺴـﻤﻊ اﻟّﺘﺎرﯾﺦ ﻓﻘﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻫﺬه ﺟﻼﻟﮥ اﻟّﺸـ ﯿﺦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ إذ ﺣﻀﺮ‬‫اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺠﻠﺴﻪ و ﻗﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻫﺬا اﯾﻀﺎ رّد ﻟﻤﻦ ﯾﻌﯿﺐ اﻟّﺘﺎرﯾﺦ و ﯾﺬﮐﺮ اّن ﻓﯿﻪ ﺗﺤﺎﻣﻼ ﻋﻠﯽ اﻗﻮام و ﺷﻐﻠﻨﯽ اﻟّﺘﻔّﮑﺮ‬‫ﻓﯽ ﻫﺬا ﻋﻦ اﻟّﻨﻬﻮض اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﺳﺆاﻟﻪ ﻋﻦ اﺷﯿﺎء ﮐﻨﺖ ﻗﺪ ﻗﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﯽ اﺳﺄﻟﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﺎﻧﺘﺒﻬﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل و ﻟﻢ‬‫اﮐﻠّﻤﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺳﯿﺮ اﻟّﻨﺒﻼ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻧﺸﺪﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪71 :‬‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﺮ اﻧﺸـﺪﻧﺎ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ اﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ أﻟـﺬ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎ اﻟﻐّﺾ اﻟّﺮﻃﯿﺐ ﺗﺮاﻫـﺎ إذ رواﻫﺎ ﻣﻦ ﺣﻮاﻫﺎ رﯾﺎﺿﺎ ﻟﻠﻔﺘﯽ‬‫اﻟﯿﻘـﻆ اﻟﺒﯿﺖ و ﯾﺎﺧـﺬ ﺣﺴﻦ ﻣـﺎ ﻗـﺪ ﺿـﺎع ﻣﻨﻬـﺎ ﺑﻘﻠﺐ اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻔﻄﻦ اﻻـرﯾﺐ و اّﯾـﮥ راﺣـﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﻋﯿﺶ ﯾﻮازي ﮐﺘﺒﻬﺎ ﺑﻞ أّي ﻃﯿﺐ رواﻫﺎ‬‫اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﺪون ﻋﻦ اﻟّﺴﻠﻔﯽ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺸﺪﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯿﻮﻧﯿﻨﯽ‬‫اﻧﺸـﺪﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻧﺸﺪﻧﺎ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ ﻟﻨﻔﺴﻪ و ﻗﺪ رواه اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺬﺑﻞ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪون ﻋﻦ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑا ﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟّﺬ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎ اﻟﻐّﺾ اﻟﺮﻃﯿﺐ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻻﺷـﻌﺎر اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﻓﯽ ﺳﯿﺮ اﻟﻨﺒﻼء و ﻋﺠﺐ ﺑﺮ ﻋﺠﺐ آﻧﮑﻪ از اﻓﺎدات ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﻌﺎ و‬‫ﻣـﺪح و ﺛﻨـﺎي ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و دﯾﮕﺮ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺧﻄﯿـﺐ واﻻـ ﻧﮋاد واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ اﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺧﻄﯿﺐ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت او زﯾﺎده ﺑﺮ ﺷـﺼﺖ ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و ﮐﻔﺎﯾﻪ و ﺷـﺮف اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺴﺎﺑﻖ و اﻟﻼﺣﻖ و‬‫اﻟﻤﺘﻔـﻖ و اﻟﻤﻔـﺘﺮق و اﻟﻤﻮﺗﻠـﻒ و اﻟﻤﺨﺘﻠـﻒ و ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﺘﺸـﺎﺑﻪ و ﮐﺘـﺎب اﻟﺮواة ﻋـﻦ ﻣﺎﻟـﮏ و ﻏﻨﯿـﮥ اﻟﻤﻘﺘﺒﺲ ﻓﯽ ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﻤﻠﺘﺒﺲ ﻣﺘﺼـﻞ‬‫اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ و رواﯾـﮥ اﻻﺑﻨـﺎء ﻋﻦ اﻻﺑـﺎء و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿـﺪة اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ ﺑﻀﺎﻋـﮥ اﻟﻤﺤـّﺪﺛﯿﻦ و ﻋﺮوﺗﻬﻢ ﻓﯽ ﻓّﻨﻬﻢ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﺳﻠﻔﯽ در ﺣﻖ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ او ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ اﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟـّﺬ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎ اﻟﻐّﺾ اﻟّﺮﻃﯿﺐ ﯾﺮاﻫﺎ إذ رواﻫﺎ ﻣﻦ ﺣﻮاﻫﺎ رﯾﺎﺿﺎ ﻟﻠﻔﺘﯽ‬‫اﻟﯿﻘﻆ اﻟﻠﺒﯿﺐ و ﯾﺎﺧﺬ ﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﻗﺪ ﺿﺎع ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻘﻠﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻄﻦ اﻻرﯾﺐ ﻓﺎّﯾﮥ راﺣﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﻋﯿﺶ ﯾﻮازي ﻋﯿﺸﻬﺎ ﺑﻞ أي ﻃﯿﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪72 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺑﺴـﺘﺎن اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ و در ﺣـﺞ ﭼﻮن ﻣﺘﺼﻞ آب زﻣﺰم رﺳـﯿﺪ ﺳﻪ ﺑﺎر از آب ﻣﺒﺎرك ﺳـﯿﺮ ﺧﻮد و ﺳﻪ ﭼﯿﺰ از‬‫ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ درﺧﻮاﺳﺖ ﮐﺮد ﮐﻪ در آﻧﺤﺎﻟﺖ دﻋﺎ ﻣﺴـﺘﺠﺎﺑﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد را رواﯾﺖ ﮐﻨﺪ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎزد دوم آﻧﮑﻪ در ﺟﺎﻣﻊ‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺑﻘﺎع ﺑﻐـﺪادﺳﺖ ﺑﺎﻣﻼ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﻐﻮل ﺷﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺪﻓﻦ او ﻣّﺘﺼﻞ ﺑﺸـﺮ ﺣﺎﻓﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺣﺎﺟﺖ او روا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 240‬از ‪324‬‬‫ﺷـﺪ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل ﻓﯽ اﻟﺒﺴـﺘﺎن ﯾﮑﯽ از ﺑﺰرﮔﺎن آن ﻋﻬـﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ روزي در ﺑﻐـﺪاد ﺑﺨﻮاب ﺑﻮدم دﯾـﺪم ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﻣﺎ ﻧﺰد‬‫ﺧﻄﯿﺐ ﺣﺎﺿـﺮﯾﻢ و ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻋﺎدت ﻧﺰد او ﺑﺨﻮاﻧﯿﻢ و ﺑﺮ دﺳﺖ راﺳﺖ ﺷـﯿﺦ ﻧﺼﺮ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻣﻘّﺪﺳﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪاﻧﺪ و‬‫ﺑﺮ دﺳﺖ راﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺰرﮔﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﺸﺴـﺘﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺠﻼﻟﺖ و ﻫﯿﺒﺖ ﮐﻪ ﭼﺸﻢ از ﺟﻤﺎﻟﺶ ﺧﯿﺮه ﻣﯽﺷﻮد ﮔﻔﺘﻢ اﯾﻦ ﺑﺰرگ ﮐﯿﺴﺖ ﮔﻔﺘﻨﺪ‬‫ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺣﻀـﺮت رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮاي ﺷﻨﯿﺪن اﯾﻦ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺸﺮﯾﻒ آوردهاﻧﺪ و اﯾﻦ ﺷﺮف ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ ﺧﻄﯿﺐ را رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و دﯾﮕﺮ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ آن ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﺟﻤﯿﻞ اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ ﻧﯿﺰ از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﻓﺎدات اﺳﺎﻃﯿﻦ اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﺳّﻨﯿﻪ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻤﺂﺛﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﺻّﻨﻒ اﻟﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿﺪة و ﺧﺮج اﻟﺘﺎرﯾﺦ و‬‫ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﻈﻮﻇﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻟّﺘﺎﻟﯿﻒ ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺎرﯾﺦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﺪﻣﺸﻖ ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﺠّﻠﺪة اﺗﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و ﻫﻮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻧﺴﻖ ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌّﻠﺎﻣـﮥ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﻨـﺬري ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺼـﺮ ادام اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﻟﻨﻔﻊ و ﻗـﺪ ﺟﺮي ذﮐﺮ ﻫﺬا‬‫اﻟّﺘﺎرﯾﺦ و اﺧﺮج ﻟﯽ ﻣﻨﻪ ﻣﺠﻠّﺪا و ﻃﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ اﻣﺮه و اﺳﺘﻌﻈﺎﻣﻪ ﻣﺎ اﻇّﻦ ﻫﺬا اﻟّﺮﺟﻞ اﻻ ﻋﺰم ﻋﻠﯽ وﺿﻊ ﻫﺬا اﻟّﺘﺎرﯾﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪73 :‬‬‫ﻣﻦ ﯾﻮم ﻋﻘﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﺷﺮع ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ و اﻟّﺎ ﻓﺎﻟﻌﻤﺮ ﯾﻘﺼﺮ ﻋﻦ ان ﯾﺠﻤﻊ اﻻﻧﺴﺎن ﻓﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺑﻌﺪ اﻻﺷﺘﻐﺎل و اﻟﺘﻨّﺒﻪ‬‫و ﻟﻘـﺪ ﻗﺎل اﻟﺤّﻖ و ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺮف ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﻫﺬا اﻟﻘﻮل و ﻣﺘﯽ ﯾّﺘﺴﻊ ﻟﻼﻧﺴﺎن اﻟﻮﻗﺖ ﺣّﺘﯽ ﯾﻀﻊ ﻣﺜﻠﻪ و ﻫﺬا اﻟّﺬي ﻇﻬﺮ ﻫﻮ اﻟّﺬي اﺧﺘﺎره‬‫و ﻣﺎ ﺻـّﺢ ﻟﻪ ﻫـﺬا اﻟّﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﺴّﻮدات ﻣﺎ ﯾﮑﺎد ﯾﻨﻀـﺒﻂ ﺣﺼـﺮﻫﺎ و ﻟﻪ ﻏﯿﺮه ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺣﺴـﻨﮥ و اﺟﺰاء ﻣﻤﺘﻌﮥ و ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺻـّﻨﻒ اﻟّﺘﺼﺎﻧﯿﻒ اﻟﻤﻔﯿـﺪة و ﺧﺮج اﻟّﺘﺨﺎرﯾﺞ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﻈﻮﻇﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻟّﺘﺎﻟﯿﻒ ﺻـّﻨﻒ اﻟﺘﺎرﯾﺦ‬‫اﻟﮑﺒﯿﺮ ﻟﺪﻣﺸﻖ ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﺠﻠﺪا اﺗﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻧﺴﻖ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ﻗﺎل ﻟﯽ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ زﮐﯽ‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻟﻤﻨﺬري رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺪ ﺟﺮي ذﮐﺮ ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﺧﺮج ﻟﯽ ﻣﻨﻪ ﻣﺠﻠﺪا و ﻃﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ‬‫اﻣﺮه و اﺳـﺘﻌﻈﺎﻣﻪ ﻣﺎ اﻇّﻦ ﻫـﺬا اﻟﺮﺟﻞ اﻻ ﻋﺰم ﻋﻠﯽ وﺿﻊ ﻫـﺬا اﻟّﺘﺎرﯾـﺦ ﻣﻦ ﯾﻮم ﻋﻘﻞ ﻧﻔﺴﻪ و ﺷـﺮع ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ و ﻟا ّﺎ ﻓﺎﻟﻌﻤﺮ‬‫ﯾﻘﺼـﺮ ﻋﻦ ان ﯾﺠﻤﻊ اﻻﻧﺴﺎن ﻓﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﺑﻌـﺪ اﻻﺷـﺘﻐﺎل و اﻟﺘﻨﺒﻪ ﻗﺎل و ﻟﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤّﻖ و ﻣﻦ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺮف ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻫﺬا اﻟﻘﻮل و‬‫ﻣﺘﯽ ﯾّﺘﺴﻊ ﻟﻼﻧﺴﺎن اﻟﻮﻗﺖ ﺣﺘﯽ ﯾﻀﻊ و ﻣﺎ ﺻّﺢ ﻟﻪ اﻟّﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﺴّﻮدات ﻣﺎ ﮐﺎد ﯾﻨﻀـﺒﻂ ﺣﺼـﺮﻫﺎ و ﻟﻪ ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺣﺴﻨﮥ ﻏﯿﺮه و اﺧﺮي ﻣﻤﺘﻌﮥ و ﻧﯿﺰ‬‫ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟّﺘﺎرﯾـﺦ ﺳﺎد اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و رﺟﺎﻟﻪ و ﺑﻠﻎ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ‬‫اﻟﺬروة اﻟﻌﻠﯿﺎء و ﻣﻦ ﺗﺼﻔﺢ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺰﻟﻪ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪74 :‬‬‫ﻗﻠﺖ ﻣﻦ ﺗﺎﻣﻞ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ و ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﺠﻤﻠﮥ ﻋﻠﻢ ﻣﮑﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻔﻆ و اﻟـّﻀ ﺒﻂ ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻻﻃﻼع و ﺟﻮدة اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﺒﻼﻏﮥ و اﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻻﺗّﺴﺎع‬‫ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻓﻊ و اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﮐﻞ ﻃﺎﺋﻞ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻪ ﺗﺎرﯾﺦ‬‫اﻟﺸﺎم ﻓﯽ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻣﺠّﻠﺪة و اﮐﺜﺮ اﺑﺎن ﻓﯿﻪ ﻋّﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﺘﻤﻪ ﻏﯿﺮه و اﻧﻤﺎ ﻋﺠﺰ ﻋﻨﻪ و ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻊ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻋﺮف اﻟﯽ أّي ﻣﺮﺗﺒﮥ وﺻﻞ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم‬‫و اﺳـﺘﻘّﻞ اﻟﺜﺮﯾﺎ و ﻣﺎ رﺿـﯽ ﺑﺪر اﻟﺘﻤﺎم و ﻟﻪ اﻻﻃﺮاف و ﺗﺒّﯿﻦ ﮐﺬب اﻟﻤﻔﺘﺮي ﻓﯿﻤﺎ ﻧﺴﺐ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺷﻌﺮي و ﻋّﺪة ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ و‬‫ﺗﺨﺎرﯾـﺞ و ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺎ اﻟﺤﻔﺎظ إﻟﯿﻬﺎ اﻻ ﻣﺤﺎوﯾـﺞ و ﻣﺠﺎﻟﺲ أﻣﻼﻫﺎ ﻣﻦ ﺻﺪره ﯾﺨّﺮ ﻟﻬﺎ اﻟﺒﺨﺎري و ﯾﺴـﻠﻢ و ﻻ ﯾﺮﺗّﺪ او ﯾﻌﻤﻞ ﻓﯽ اﻟّﺮﺣﻠﮥ إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﻫّﺰل اﻟﻤﻬﺎري ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺎل آن ﮐﺘﺐ ﮐﻪ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺼـّﻨﻔﯿﺎن آﻧﻬﺎ درﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﯿﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن اﺣﺎدﯾﺚ ﭼﮕﻮﻧﻪ روا ﺑﺎﺷﺪ اﻗﻮل‬‫ﭼﻮن ﻫﺮﮔﺰ اﯾﻦ ﺣـﺎل ﻏﺮاﺑﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺑﺮاي اﯾﻦ ﮐﺘﺐ اﺋّﻤﻪ ﺑـﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺼـّﻨﻔﯿﻦ آن ﻧﻪ درﯾﺎﻓﺘﯿﻢ و ﻧﻪ اﯾﻦ ﻣﻀـﻤﻮن ﺣﯿﺮتﮔﻮن از‬‫اﻓﺎدات دﯾﮕﺮ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﻓﻨﻮن ﺷﻨﺎﺧﺘﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ اﯾﻦ اّدﻋﺎ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻄﯿﺐ و ﺗﺎرﯾﺦ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ از اﻓﺎدات‬‫اﺳﺎﻃﯿﻦ ﮐﺒﺎر واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﻫﻢ ﺗﺸـّﺒﺚ اﻋﺎﻇﻢ و اﻓﺎﺧﻢ ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺮواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺷﺎﺋﻊ و ذاﺋﻊ ﺑﻠﮑﻪ و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮواﯾﺎت دﯾﻠﻤﯽ و‬‫اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ در اﻓﺎدات ﮐﺎﺑﻠﯽ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ داﻓﻊ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ را اﻟﺰام و اﻓﺤﺎم و اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات‬‫روا ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻬﺬا ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻼﺻﻮل ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺧﻄﯿﺐ از ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑﺮادر رﺿـﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷﯿﻌﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﻬﻤﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 241‬از ‪324‬‬‫ﻏﺮض ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ﺟﻤﻊ و ﺗﺎﻟﯿﻒ در آﻧﻬﺎ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ و ﺑﺤﺚ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﺻﻠﯽ دارد ﯾﺎ ﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪75 :‬‬‫اﻗﻮل اّوﻻ اﻓﺎده ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل اﯾﻦ ﻣﻀـﻤﻮن را در ﮐﺪام ﮐﺘﺎب ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺗﺎ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺂن ﻧﻤﻮده ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺻﺪق از‬‫ﮐﺬب ﺗﻮاﻧﮑﺮد و ﺛﺎﻧﯿﺎ ‪ 2‬از ﺻـﺮف رواﯾﺖ ﺧﻄﯿﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﯿﻌﻪ را از ﺳـّﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻗﺪح ﮐﺘﺎب ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد و اﻣﺜﺎل آن ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟـﺎﺋﺰﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻄﯿﺐ اﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ را در ﺑﯿﺎﺿـﯽ ﻋﻠﯿﺤـﺪه ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻪ ﮐﺘـﺎب ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد ﮐﻪ ﻣﻤـﺪوح و ﻣﻘﺒﻮل اﺳـﺎﻃﯿﻦ‬‫ﻧّﻘـ ﺎدﺳﺖ ﭘﺲ اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺮواﯾـﺎت ﺗﺎرﯾـﺦ ﺑﻐـﺪاد و ﻣﺜﻞ آن از ﮐﺘﺐ ﺳﺎﺋﺮه ﻓﯽ اﻟﺒﻼد ﻧﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﺳﻮاد و ﺑﯿﺎض ﮐﻤﺎ اﺗّﻔﻖ ﻟﻠﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻌﻤﺎد‬‫اﻟﻤﺮﺗـﺎض ﻓﯽ اﻟﺒـﺎب اﻟﺤـﺎدي ﻋﺸـﺮ ﺗﻘﻠﯿـﺪا ﻟﻠﮑـﺎﺑﻠﯽ اﻟﻤﺒـﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟﻌﻨﺎد و اﻻﻏﻤﺎض ﭼﺮا ﻻﺋﻖ اﺑﻄﺎل و ادﺣﺎض ﮔﺮدد و ﺛﺎﻟﺜﺎ ازﯾﻨﺠﺎ ﮐﻤﺎل‬‫ﺟﻼـﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﺳـﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻃـﺎب ﺛﺮاه ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐـﺪاد ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ و ﺗﺒّﺤﺮ و اﺗﻘﺎن و رﻓﻌﺖ ﺷﺎن‬‫اﺧـﺬ اﺣـﺎدﯾﺚ از آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﻮده ﭘﺲ آن ﺟﻨﺎب ﺷـﯿﺦ و اﺳـﺘﺎد ﺧﻄﯿﺐ ﻟﺒﯿﺐ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺗﻬﺠﯿﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ در ﺑﺎب ﻧﺒّﻮت آن‬‫ﺟﻨـﺎب را ﻧﺎﺷـﯽ از ﮐﻤـﺎل ﻋﺮﻓﺎن و اﯾﻘﺎن ﺑﺎﺷـﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮد از ان ﻗﺴﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻫﯿـﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‬‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ و ﻟﻮ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺿـﻌﯿﻒ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ذو ﻓﻨﻮن ﮐﻪ ﺑﺤﺐ ﺳـﻘﯿﻔﻪﺳﺎزي ﻣﻔﺘﻮن و ﺑﺘﻠﻤﯿﻌﺎت ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺸﺤﻮن ﭘﺮ ﺟﻨﻮح و رﮐﻮن و‬‫واﻟﻪ و ﺷـﯿﻔﺘﻪ ﺗﻌـّﺼ ﺒﺎﺗﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻼـﺣﻈﻪ آن ﻗﻠﻮب اﻫـﻞ اﻧﺼﺎف ﭘﺮ ﺧﻮن ﻇﻬﻮر ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ در ﻟﺒﺎﺳـﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن و ﻗﺎﻟﺒﻬﺎي ﺑﻮﻗﻠﻤﻮن و‬‫اﻇﻬـﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﺗﺨـﺪﯾﻌﺎت واژﮔﻮن و ﻏﺮاﺋﺐ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﺤّﯿﺮه ارﺑﺎب ﺧﻼﻋﺖ و ﻣﺠﻮن ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ آن ﻫﻤﻪ ﺗﻠﻤﯿﻊ و‬‫ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺰوﯾﺮ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻗﻮاﻋﺪ و ﺗﻤﻬﯿﺪ ﻓﻮاﺋﺪ ﺑﺎز ﻫﻤﺎن ﮐﺬب ﺳﺎﺑﻖ و دروغ ﮔﺬﺷـﺘﻪ را ﺑﺎ ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺸـﯿﯿﺪ و آب و رﻧﮓ ﺗﺎزه اﻋﺎده ﮐﺮده ﺗﺎ‬‫از ﻗﺎﻋﺪه ﮐﻪ ﻣﻘﺮر ﮐﺮده ﺗﻮﻫﻢ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺿﻌﯿﻒ و ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪76 :‬‬‫ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ ﻟﻬـﺬا ﺑﺎز ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻫﯿﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻮ ﺑﺴـﻨﺪ ﺿـﻌﯿﻒ‬‫ﯾﻌﻨﯽ در ﻫﯿﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ ﺳـّﻨﯿﻪ از ﺻـﺤﺎح و ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﺎح و ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻘّﺪم و ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﺎّﺧﺮ ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﯾﺎ ﺑﺴـﻨﺪ ﺿﻌﯿﻒ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ‬‫ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻫﺬا ﺑ ُْﻬﺘﺎٌن َﻋِﻈﯿٌﻢ‬‫از ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟّﺴـ ﻨﮥ اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ و ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﺎﻧﻪ اﺑﻦ ﺑﻄﻪ و ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﺷﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ و زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﻋﺎﺻﻤﯽ و ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻮّﯾﻪ ﻧﻄﻨﺰي‬‫و ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﺷﻬﺮدار دﯾﻠﻤﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﻣﻌﺠﻢ ﯾﺎﻗﻮت ﺣﻤﻮي و وﺳﯿﻠﮥ اﻟﻤﺘﻌّﺒﺪﯾﻦ ﻣﻼ ﻋﻤﺮ و ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟّﺴﺌﻮل‬‫اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ و ﮐﻔﺎﯾـﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻨﺠﯽ و رﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮه و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي و ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ‬‫اﻟـّﺪﻻﺋﻞ ﺳـّﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ و ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟـّﺴ ﻌﺪاء ﺷـﻬﺎب اﻟـّﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑـﺎدي و ﻓﺼﻮل ﻣﻬّﻤﻪ اﺑﻦ اﻟـّﺼ ﺒﺎغ و ﻓﻮاﺗـﺢ ﻣﯿﺒـﺬي و ﻧﺰﻫﮥ‬‫اﻟﻤﺠـﺎﻟﺲ ﺻـﻔﻮري و ﮐﺘـﺎب اﻻﮐﺘﻔـﺎء اﺑﺮاﻫﯿﻢ وّﺻﺎﺑﯽ و ارﺑﻌﯿﻦ ﺟﻤﺎل اﻟـّﺪﯾﻦ ﻣﺤـّﺪث و وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﺎﮐﺜﯿﺮ ﻣّﮑﯽ و‬‫ﻣﻔﺘـﺎح اﻟّﻨﺠﺎء ﻣﯿﺮزا ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺪر ﻋﺎﻟﻢ و روﺿﻪ ﻧـﺪّﯾﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﯾﻤﺎﻧﯽ و ﻏﯿﺮ آن‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﻤﺎ ﻫﺬا اﻟﺠﺤﻮد و اﻻﻧﮑﺎر و ﻣﺎ ﻫﺬا اﻹﻟﻄﺎط و اﻹﻟﻈﺎظ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺨﺴﺎر و اﻟﺒﻮار أ ﻣﺎ ﻟﮏ ﺣﯿﺎء اّﯾﻬﺎ اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر أ ﻣﺎ‬‫ﻟـﮏ اﺣﺘﻔـﺎل ﺑﻤﺆاﺧـﺬة اﻟﻤّﻄﻠﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺧﺒـﺎر او ﻣـﺎ ﺗـﺪري اّن وﺟـﻮد ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـّﻨّﯿﮥ اﻻﺣﺒـﺎر واﺿـﺢ‬‫ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر ﺳﺎﻃﻊ ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ ﻋﻨﺪ اﻻﺳﻔﺎر و ﻓﻈﺎﻋﮥ ﻧﻔﯿﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻫﺆﻻء اﻟﮑﺒﺎر ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﺤﻮم ﺣﻮﻟﻪ ﺷﺎﺋﺒﮥ اﻻرﺗﯿﺎب ﻻﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اوﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪77 :‬‬‫اﻻﯾﺪي و اﻻﺑﺼﺎر ﻓﺎن ﮐﻨﺖ ﻻ ﺗﺪري ﻓﺘﻠﮏ ﻣﺼﯿﺒﮥ و ان ﮐﻨﺖ ﺗﺪري ﻓﺎﻟﻤﺼﯿﺒﮥ اﻋﻈﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 242‬از ‪324‬‬‫ﺻﺮف ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻮدن ﺑﻌﺾ ﺻﻔﺎت ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ و ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎء در ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و رد آن ﺑﻪ ﺑﯿﺴﺖ وﺟﻪ‬‫اﺷﺎره‬‫ﻗﻮﻟﻪ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ ﺑﻌﺾ ﺻـﻔﺎت اﻣﯿﺮ را ﺑﺎ ﺑﻌﻀـﯽ ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻗﻮل ﻧﻔﯽ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ‬‫ﻧﻈـﺎم ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء ﮐﺮام ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺑﻮدن آن از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك‬‫ﺑﻤﺸـﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و ﯾـﺎﻗﻮت و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻒ ﺧﻀـﯿﺐ ﺳـﻠﯿﻤﯽ ﺑﺒﺮق و ادﻋـﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﻧـﺪارد ﻣﺤﺾ ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﻤﻮﯾﻪ و ﺑﺤﺖ ﺗﻮّﻫﻢ و ﺗﻬّﺠﻢ و ﺗﻬّﺠﺲ ﮐﺮﯾﻪ و ﺻـﺮﯾﺢ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳـﺨﯿﻒ و‬‫ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻏﯿﺮ وﺟﯿﻪ و ﻣﮑﺎﺑﺮه واﺿـﺤﻪ و ﻣﺠﺎزﻓﺖ ﺳﺮاﺳﺮ ﺗﺸﻮﯾﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺬب ﻓﻈﯿﻊ و ﺑﻬﺖ ﺑﺪﯾﻊ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪﺳﺖ و ﺑﻄﻼن آن ﻇﺎﻫﺮ و‬‫واﺿﺤﺴﺖ ﺑﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ ﻧﺒﯿﻪ ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ اول‬‫آﻧﮑﻪ اﺻﻞ اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟـﺦ ﻣﻔﯿـﺪ ﻋﯿﻨّﯿﺖ ﻣﺎ ﯾﺮاد اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﺑﺎ ﻣﺎ اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﻞ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ‬‫اﻓﻀـﻞ رﺟـﻞ ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼـن ﭘﺲ ﻣـﺪﻟﻮﻟﺶ آﻧﺴـﺖ ﮐـﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺴـﻮي او ﮐﺮده ﺷـﺪ او ﻋﯿﻦ اﻓﻀـﻞ رﺟـﻞ ﻓﯽ‬‫اﻟﺒﻠـﺪﺳﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴﺎﻏﯽ ﻧﺪارد و ﻣﺮاد ﻧﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﮐﺮده ﺷﺪ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺴﻮي او آن ﮐﺲ ﻣﺸﺎﺑﻪ‬‫اﻓﻀـﻠﺴﺖ و اﻓﻀﻞ ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ در ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭼﻮن ﻋﯿﻨّﯿﺖ ﻣﻦ ارﯾﺪ اﻟّﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻣﮑﺎﻧﯽ‬‫ﻧـﺪارد ﻻﺑـﺪ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ اﻗﺮب اﺷـﯿﺎ ﺑﻌﯿﻨﯿﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻗﺮب اﺷـﯿﺎ ﺑﻌﯿﻨﯿﺖ ﻣﺴﺎواﺗﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت آدم را ﺑﻪ ﺑﯿﻨﺪ و ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻢ آن ﺣﻀـﺮت ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃﺎﻟﺐ را ﺑﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺎوي و ﻣﻤﺎﺛﻞ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺣﻀﺮت آدم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪78 :‬‬‫در ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت آدم را ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد ﺑﺮاي آن ﺣﻀـﺮت ﻫﻢ ﺣﺎﺻﻠﺴﺖ و ﻫﮑﺬا ﻓﯽ ﺑﺎﻗﯽ اﻟﺼﻔﺎت ﭘﺲ‬‫اﮔﺮ ﻣﺴﺎوات ﻣﺮاد ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم ﺳﺮور اﻧﺒﯿﺎي ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺘﺤﯿﮥ و اﻟّﺴﻼم ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﻼﻏﺖ ﻫﺎﺑﻂ و‬‫ﻣﻨﺰﻟﺖ اﻧﺘﻈﺎم و اﻟﺘﯿﺎم و ارﺗﺒﺎط و اﺗﺴﺎق و ﺟﻮدت ﺳـﯿﺎق و ﺣﻼوت ﻣـﺬاق ﺳﺎﻗﻂ ﮔﺮدد ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤّﺒﯽ در ﺧﻼﺻﮥ اﻻﺛﺮ ﻓﯽ‬‫اﻋﯿﺎن اﻟﻘﺮن اﻟﺤﺎدي ﻋﺸـﺮ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻟﻠّﻨﺎس ﻓﯿﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻋﻈﯿﻢ ﺣﺘﯽ اّن اﻟﻌﺎرف ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﺴـّﯿﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ‬‫ﺑﺎﻋﻠﻮي ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ اﻧّﻪ زّروق زﻣﺎﻧﻪ و ﮐﺎن اﻟّﺴـ ﯿﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻋﻠﻮي ﯾﻘﻮل ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺷﺨﺺ ﻻ ﯾﺸﮏ ﻓﯽ وﻻﯾﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ‬‫و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺨﺮا ﻟﻪ و ﻣﻦ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﺬا ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼن ﻣﻔﯿﺪ ﺗﺤّﻘﻖ ﺻﻔﺖ ﻣﺮاده در ان‬‫ﺷﺨﺺ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﺗﻤﻮﯾﻪ از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﻻزم‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ ﮐﻪ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ ﺑﺎ ﻋﻠﻮي در ﺣﻖ ﻋﯿﺴـﯽ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﻣﻔﯿﺪ وﻻﯾﺖ ﻗﻄﻌّﯿﻪ و ﻣﺜﺒﺖ اﻋﺘﻘﺎد ﻋﻈﯿﻢ ﻣﺮدم در ﺣﻖ او ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﺻـﻼ‬‫ﺑﺮاي ﻓﺨﺮ ﻣﻐﺮﺑﯽ ﮐـﺎﻓﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و اﻓﺘﺨـﺎر و اﺑﺘﻬـﺎج ﺻـﺎﺣﺐ ﺧﻼﺻـﮥ اﻻـﺛﺮ و اﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻤﺮّﯾﻪ را ﺷـﻬﺎدت ﺧﺰﯾﻤّﯿﻪ داﻧﺴـﺘﻦ وﺟﻬﯽ‬‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك را ﺑﻪ ﻣﺸﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه را ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺷـﻬﺎدت ﻧﻤﯽﻧﺎﻣﺪ و ﻧﻪ اﺑﺘﻬﺎج و اﺳـﺘﺒﺸﺎر و اﻓﺘﺨﺎر‬‫ﺑﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 243‬از ‪324‬‬‫وﺟﻪ دوم‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﻣﺘﺒـﺎدر از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺜـﻞ ﻗﻮل ﻗﺎﺋـﻞ زﯾـﺪ ﮐﻌﻤﺮو ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ او اﻟﺤﺴﻦ او اﻟﻘـّﺪ أو اﻟﻤـﺎل او اﻻوﻻد او اﻟﻌﻤﺮ او اﻟﺠّﺜـﮥ او اﻻﺧﻼق او‬‫اﻟﻮرع او ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﺴـﺎواﺗﺴﺖ درﯾﻦ اﻣﻮر ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﻻ ﯾﺸّﮏ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻻ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻟﻠﻮاﺿـﺤﺎت اﻟـّﺪاﻓﻊ ﻟﻠﺒـﺪﯾﻬّﯿﺎت ﭘﺲ‬‫ﺣﻤﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺣﺮف ﺗﺸﺒﯿﻪ دون ﻟﻔﻆ ﻣﺴﺎو ﻫﻢ ﺑﺤﮑﻢ ﺗﺒﺎدر ﺑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪79 :‬‬‫ﻣﺴـﺎوات واﺟﺐ و ﻻـزم ﺑﺎﺷـﺪ و ﺻﺎر ﻓﯽ ازﯾﻦ ﺗﺒﺎدر و ﻣﺎﻧﻌﯽ ازﯾﻦ ﻇﻬﻮر ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﻼ وﺟﻪ ﻟﻠﻌـﺪول اﻟّﺎ اﻟﻐﻔﻮل و اﻟـّﺬﻫﻮل ﻋّﻤﺎ ﻣّﻬـ ﺪه‬‫اﻻﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﻔﺤﻮل و ﺗﻠّﻘﻮه ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل و ﻣﻮﺿﺢ اﯾﻦ ﺗﺒﺎدرﺳﺖ ﺻـﺤﺖ ﺳﻠﺐ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﻣﺴﺎوات ﻣﺜﻼ اﮔﺮ زﯾﺪ ﻣﺴﺎوي‬‫ﺑﺎ ﻋﻤﺮ در ﻋﻠﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ زﯾﺪ ﻟﯿﺲ ﮐﻌﻤﺮو ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﮔﺮ زﯾﺪ در ﺣﺴﻦ ﻣﺴﺎوي ﻋﻤﺮو ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ زﯾﺪ ﻟﯿﺲ‬‫ﮐﻌﻤﺮو ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻫﺮ اﻣﺮي از اﻣﻮر ﻣـﺬﮐﻮره و اﻣﺜﺎل آن اﮔﺮ ﻣﺴﺎوات زﯾـﺪ ﺑﺎ ﻋﻤﺮو ﻣﻔﻘﻮد ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫زﯾـﺪ ﻟﯿﺲ ﮐﻌﻤﺮو ﻓﯿﻪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات ﻧﻤﯽﮐﺮد ﺳـﻠﺐ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﺻﻮرت ﻋـﺪم ﻣﺴﺎوات وﺟﻬﯽ ﻧـﺪاﺷﺖ ﭘﺲ ﺗﻌـّﺼ ﺐ‬‫ﻣﺬﻫﺐ و ﺣﺐ ﻣﺸﺮب اﯾﻦ ﺣﻀﺮات را ﺑﺤّﺪي ذاﻫﻞ و ﻏﺎﻓﻞ ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﮐﻪ از اﻧﮑﺎر دﻻﻟﺖ اﻟﻔﺎظ و ﺟﺤﺪ ﻟﻐﺎت ﻫﻢ ﻧﻤﯽﻫﺮاﺳﻨﺪ و ﻫﺮ ﭼﻪ‬‫ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﯽﻣﺒﺎﻻت از ﻣﺆاﺧـﺬه و ﺗﻌﯿﯿﺮ ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و ادراك ﻣﯽﻧﮕﺎرﻧـﺪ و اﺟّﻠﻪ و اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﺎﯾﻪ آﻣﺮه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻗﺘـﺪاي ﻫﺪاي اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت از اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﮐﻪ از ان ﺛﺒﻮت ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم در ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت از اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﺷـﺪ و إذا ﺛﺒﺖ اﻓﻀـﻠّﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﮑﺮام ﻓﻤﺎ ﻇّﻨﮏ ﺑﺜﺒﻮت اﻓﻀـﻠّﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﺜﻠﺜـﮥ اﻟﺤﺎﺋﺰﯾﻦ ﻟﺼـﻔﺎت ﺗﺘﺤّﯿﺮ ﻓﯿﻬﺎ‬‫اﻻﻓﻬـﺎم و اّوﻻـ ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ آﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ ﮐﻪ از ان اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻗﺘـﺪاي ﻫـﺪاي اﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﻌﺪ آن ﺑﻮﺟﻪ اﺳـﺘﺪﻻل آن ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺴﺐ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳّﻨﯿﻪ‬‫ﺑﺎﯾﺪ رﺳﯿﺪ ﺗﺎ از ان ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪80 :‬‬‫ﻗﻮت و ﻣﺘﺎﻧﺖ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﺪ ﻗﺼﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﺮﻣﻮده َو َوَﻫﺒْﻨﺎ ﻟَُﻪ ِإْﺳﺤﺎَق َو َﯾْﻌُﻘﻮَب ُﮐﻠ‪‬ﺎ َﻫَﺪﯾْﻨﺎ َو ﻧُﻮﺣًﺎ َﻫَﺪﯾْﻨﺎ ﻣِْﻦ َﻗﺒُْﻞ َو ﻣِْﻦ ُذﱢرﱠﯾﺘِِﻪ داُوَد َو ُﺳَﻠﯿْﻤﺎَن َو َأﱡﯾﻮَب وَ‬‫ﯾُﻮُﺳَﻒ َو ُﻣﻮﺳﯽ َو ﻫﺎُروَن َو َﮐﺬﻟ َِﮏ َﻧْﺠِﺰي اﻟ ُْﻤْﺤِﺴﻨِﯿَﻦ َو َزَﮐِﺮﱠﯾﺎ َو َﯾْﺤﯿﯽ َو ِﻋﯿﺴﯽ َو ِإﻟ ْﯿﺎَس ‪...‬‬‫َو ﮐﻠ‪‬ﺎ َﻓﱠﻀﻠْﻨﺎ َﻋَﻠﯽ اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ َو ﻣِْﻦ آﺑﺎﺋِِﻬْﻢ َو ُذﱢرﱠﯾﺎﺗِِﻬْﻢ َو ِإْﺧﻮاﻧِِﻬْﻢ َو اْﺟَﺘَﺒﯿْﻨﺎُﻫْﻢ َو َﻫَﺪﯾْﻨﺎُﻫْﻢ ِإﻟﯽ ِﺻـ ﺮاٍط ُﻣْﺴـ َﺘِﻘﯿٍﻢ ذﻟ َِﮏ ُﻫَﺪي اﻟﱠﻠِﻪ َﯾْﻬِﺪي ﺑ ِِﻪ َﻣْﻦ‬‫َﯾﺸـﺎُء ﻣِْﻦ ِﻋﺒـﺎِدِه َو ﻟَْﻮ َأْﺷـَﺮُﮐﻮا ﻟََﺤﺒِـَﻂ َﻋﻨُْﻬْﻢ ﻣـﺎ ﮐـﺎﻧُﻮا َﯾْﻌَﻤﻠُﻮَن ُأوﻟﺌِـَﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﺗﯿْﻨـﺎُﻫُﻢ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ُْﺤْﮑَﻢ َو اﻟﱡﻨﺒُﱠﻮَة َﻓِﺈْن َﯾْﮑُﻔْﺮ ﺑ ِﻬﺎ ﻫُﺆﻻِء َﻓَﻘْﺪ‬‫َوﱠﮐﻠْﻨﺎ ﺑ ِﻬﺎ َﻗْﻮﻣًﺎ ﻟَﯿُْﺴﻮا ﺑ ِﻬﺎ ﺑ ِﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ ُأوﻟﺌَِﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻫَﺪي اﻟﱠﻠُﻪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا*‬‫ِإْن ُﻫَﻮ ِإﻟﱠﺎ ِذْﮐٌﺮ ﻟ ِﻠْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ*‬‫ﻓﺨﺮ رازي در ﻣﻔﺎﺗﯿـﺢ اﻟﻐﯿﺐ ﺑﻌـﺪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﺎت ﻣﺬﮐﻮره در ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾﻪ ﻓﺒﻬﺪاﻫﻢ اﻗﺘﺪه ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯽ اﻵﯾﮥ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﻻوﻟﯽ ﻻ ﺷـﺒﻬﮥ ﻓﯽ اّن ﻗﻮﻟﻪ‬‫ُأوﻟﺌَِﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻫَﺪي اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻫﻢ اﻟّﺬﯾﻦ ﺗﻘّﺪم ذﮐﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﻻ ﺷﮏ ﻓﯽ اّن ﻗﻮﻟﻪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫اﻣﺮ ﻟﻤﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم و اﻧّﻤﺎ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﻟﺸﯽء اﻟّﺬي اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤﺪا ان ﯾﻘﺘﺪي ﻓﯿﻪ ﺑﻬﻢ َﻓِﻤَﻦ اﻟﱠﻨﺎِس َﻣْﻦ‬‫ﻗـﺎل اﻟﻤﺮاد ﻧا ّﻪ ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻬﻢ ﻓﯽ اﻻـﻣﺮ اﻟـﺬي اﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻮ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ ﻋﻦ ﮐـﻞ ﻣـﺎ ﻻـ ﯾﻠﯿﻖ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟـﺬات و اﻟـّﺼ ﻔﺎت و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 244‬از ‪324‬‬‫اﻻﻓﻌﺎل و ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﻠﯿﺎت و ﻗﺎل آﺧﺮون اﻟﻤﺮاد اﻻﻗﺘـﺪاء ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺧﻼق اﻟﺤﻤﯿـﺪة و اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﺮﻓﯿﻌـﮥ اﻟﮑﺎﻣﻠـﮥ ﻣﻦ اﻟّﺼﺒﺮ ﻋﻠﯽ اذي‬‫اﻟّﺴﻔﻬﺎء و اﻟﻌﻔﻮ ﻋﻨﻬﻢ و ﻗﺎل آﺧﺮون اﻟﻤﺮاد اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺷﺮاﺋﻌﻬﻢ اﻻ ﻣﺎ ﺧّﺼﻪ اﻟّﺪﻟﯿﻞ و ﺑﻬﺬا اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﮐﺎﻧﺖ ﻫﺬه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪81 :‬‬‫اﻵﯾـﮥ دﻟﯿﻼـ ﻋﻠﯽ اّن ﺷـﺮع ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻨـﺎ ﯾﻠﺰﻣﻨـﺎ و ﻗـﺎل آﺧﺮون اﻧّﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻧّﻤـﺎ ذﮐﺮ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻵﯾـﮥ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣـﮥ ﻟﯿﺒّﯿﻦ اﻧّﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﺤﺘﺮزﯾﻦ ﻋﻦ‬‫اﻟّﺸﺮك ﻣﺠﺎﻫﺪﯾﻦ ﺑﺎﺑﻄﺎﻟﻪ ﺑﺪﻟﯿﻞ اﻧّﻪ ﺧﺘﻢ اﻵﯾﮥ ﺑﻘﻮﻟﻪ َو ﻟَْﻮ َأْﺷَﺮُﮐﻮا ﻟََﺤﺒَِﻂ َﻋﻨُْﻬْﻢ ﻣﺎ ﮐﺎﻧُﻮا َﯾْﻌَﻤﻠُﻮَن‬‫ﺛﻢ اّﮐﺪ اﺻﺮارﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و اﻧﮑﺎرﻫﻢ ﻟﻠﺸﺮك ﺑﻘﻮﻟﻪ َﻓِﺈْن َﯾْﮑُﻔْﺮ ﺑ ِﻬﺎ ﻫُﺆﻻِء َﻓَﻘْﺪ َوﱠﮐﻠْﻨﺎ ﺑ ِﻬﺎ َﻗْﻮﻣًﺎ ﻟَﯿُْﺴﻮا ﺑ ِﻬﺎ ﺑ ِﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ‬‫ﺛّﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ُأوﻟﺌَِﮏ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻫَﺪي اﻟﱠﻠُﻪ‬‫أي ﻫﺪﯾﻬﻢ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل اﻟّﺸﺮك و اﺛﺒﺎت اﻟّﺘﻮﺣﯿﺪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫أي اﻗﺘـﺪ ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﻧﻔﯽ اﻟﺸـﺮك و اﺛﺒـﺎت اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و ﺗﺤﻤﻞ ﺳـﻔﺎﻫﺎت اﻟﺠﻬﺎل ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب و ﻗﺎل آﺧﺮون اﻟﻠّﻔﻆ ﻣﻄﻠﻖ ﻓﻬﻮ ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﮑـّﻞ اﻟّـﺎ ﻣـﺎ ﺧّﺼﻪ اﻟـّﺪﻟﯿﻞ اﻟﻤﻨﻔﺼﻞ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﯾﺒﻌـﺪ ﺣﻤﻞ ﻫـﺬه اﻵﯾـﮥ ﻋﻠﯽ اﻣﺮ اﻟّﺮﺳﻮل ﺑﻤﺘﺎﺑﻌﻪ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم اﻟﻤﺘﻘـّﺪﻣﯿﻦ ﻓﯽ‬‫ﺷﺮاﺋﻌﻬﻢ ﻟﻮﺟﻮه اﺣﺪﻫﺎ ان ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﮥ ﻓﻼ ﯾﺼّﺢ ﻣﻊ ﺗﻨﺎﻗﻀـﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺎﻣﻮرا ﺑﺎﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻﺣﮑﺎم اﻟﻤﺘﻨﺎﻗﻀﮥ و‬‫ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ اّن اﻟﻬـﺪي ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ اﻟـّﺪﻟﯿﻞ دون ﻧﻔﺲ اﻟﻌﻤﻞ و إذا ﺛﺒﺖ ﻫﺬا ﻓﻨﻘﻮل دﻟﯿﻞ اﺛﺒﺎت ﺷـﺮﻋﻬﻢ ﮐﺎن ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﺘﻠﮏ اﻻوﻗﺎت ﻻ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ‬‫ﺗﻠﮏ اﻻوﻗﺎت ﻓﮑﺎن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻬﺪي ﻫﻮ ان ﯾﻌﻠﻢ وﺟﻮب ﺗﻠﮏ اﻻﻓﻌﺎل ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻻوﻗﺎت ﻓﻘﻂ و ﮐﯿﻒ ﯾﺴـﺘﺪل ﺑﺬﻟﮏ ﻋﻠﯽ‬‫اﺗﺒـﺎﻋﻬﻢ ﻓﯽ ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ ﻓﯽ ﮐـﻞ اﻻوﻗﺎت و ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ اّن ﮐﻮﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﻣّﺘﺒﻌﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ ﯾﻮﺟﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻨﺼـﺒﻪ اﻗّﻞ ﻣﻦ‬‫ﻣﻨﺼـﺒﻬﻢ و ذﻟﮏ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع ﻓﺜﺒﺖ ﺑﻬـﺬه اﻟﻮﺟﻮه اﻧّﻪ ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺣﻤﻞ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ وﺟﻮب اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ و اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ‬‫اﻻّول اّن ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪82 :‬‬‫َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫ﯾﺘﻨﺎول اﻟﮑّﻞ ﻓﺎّﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻢ ﻣﻦ ﮐﻮن ﺑﻌﺾ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﮥ ﺑﺤﺴﺐ ﺷـﺮاﺋﻌﻬﻢ ﻓﻨﻘﻮل ذﻟﮏ اﻟﻌﺎّم ﯾﺠﺐ ﺗﺨﺼﯿﺼﻪ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟّﺼﻮرة ﻓﯿﺒﻘﯽ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﻋـﺪاﻫﺎ ﺣّﺠـ ﮥ و ﻋﻦ اﻟّﺜﺎﻧﯽ اﻧّﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﺎﻣﻮرا ﺑﺎن ﯾﺴـﺘﺪل ﺑﺎﻟّﺪﻟﯿﻞ اﻟﺬي اﺳـﺘﺪل ﺑﻪ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﻤﺘﻘّﺪﻣﻮن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ذﻟﮏ ﻣﺘﺎﺑﻌﮥ ﻷّن اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻟﻤﺎ اﺳﺘﺪﻟّﻮا ﺑﺤﺪوث اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ وﺟﻮد اﻟّﺼﺎﻧﻊ ﻻ ﯾﻘﺎل اﻧّﻬﻢ ﻣّﺘﺒﻌﻮن ﻟﻠﯿﻬﻮد و اﻟّﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ذﻟﮏ‬‫ﻷّن اﻟﻤﺴـﺘﺪل ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ ﯾﮑﻮن اﺻـﯿﻼ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﮑﻢ و ﻻ ﺗﻌﻠﻖ ﻟﻪ ﺑﻤﻦ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﺒﺘﮥ و اﻻﻗﺘﺪاء و اﻻﺗّﺒﺎع ﻻ ﯾﺤﺼﻞ اﻟّﺎ إذا ﮐﺎن ﻓﻌﻞ اﻻول ﺳـﺒﺒﺎ‬‫ﻟﻮﺟﻮب اﻟﻔﻌﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ و ﺑﻬﺬا اﻟّﺘﻘﺮﯾﺮ ﯾﺴﻘﻂ اﻟّﺴﺆال و ﻋﻦ اﻟّﺜﺎﻟﺚ اﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ اﻟّﺮﺳﻮل ﺑﺎﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺠﻤﯿﻌﻬﻢ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟّﺼﻔﺎت اﻟﺤﻤﯿﺪة‬‫و اﻻﺧﻼق اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ و ذﻟﮏ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ ﮐﻮﻧﻪ اﻗّﻞ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻞ ﯾﻮﺟﺐ ﮐﻮﻧﻪ اﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺳـﯿﺠﯽء ﺗﻘﺮﯾﺮه ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ان‬‫ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺜﺒﺖ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ دﻻﻟﮥ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ ان ﺷـﺮع ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻨﺎ ﯾﻠﺰﻣﻨﺎ اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ اﻟّﺜﺎﻧﯿﮥ اﺣﺘّﺞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻬﺬه اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ اّن رﺳﻮﻟﻨﺎ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻓﻀـﻞ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻷﻧﺒﯿـﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺗﻘﺮﯾﺮه ﻫﻮ اﻧّـﺎ ﺑّﯿّﻨـﺎ اّن ﺧﺼـﺎل اﻟﮑﻤـﺎل و ﺻـﻔﺎت اﻟّﺸـ ﺮف ﮐـﺎﻧﺖ ﻣﻔّﺮﻗـﮥ ﻓﯿﻬﻢ‬‫ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﻓـﺪاود و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺸـﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﻌﻤـﮥ و اّﯾﻮب ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟّﺼﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻼء و ﯾﻮﺳﻒ ﮐﺎن ﻣﺴـﺘﺠﻤﻌﺎ‬‫ﻟﻬﺎﺗﯿﻦ اﻟﺤﺎﻟﺘﯿﻦ و ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺸﺮﻋﯿﮥ اﻟﻘﻮّﯾﮥ اﻟﻘﺎﻫﺮة و اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻟّﻈﺎﻫﺮة و زﮐﺮّﯾﺎ و ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﯿﺴﯽ و اﻟﯿﺎس ﮐﺎﻧﻮا‬‫اﺻﺤﺎب اﻟّﺰﻫﺪ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪83 :‬‬‫ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟـّﺼ ﺪق و ﯾﻮﻧﺲ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺘﻀـّﺮع ﻓﺜﺒﺖ اﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧّﻤﺎ ذﮐﺮ ﮐّﻞ واﺣـﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻷّن اﻟﻐﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎن ﺧﺼـﻠﮥ‬‫ﻣﻌّﯿﺘﻪ ﻣﻦ ﺧﺼﺎل اﻟﻤـﺪح و اﻟّﺸـ ﺮف ﺛﻢ اﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻤﺎ ذﮐﺮ اﻟﮑّﻞ اﻣﺮ ﻣﺤّﻤﺪا ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎن ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ ﻓﮑﺎن اﻟّﺘﻘﺪﯾﺮ‬‫ﮐﺎﻧّﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ ﻣﺤّﻤﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﯾﺠﻤﻊ ﻣﻦ ﺧﺼﺎل اﻟﻌﺒﻮدّﯾﮥ و اﻟّﻄﺎﻋﮥ ﮐﻞ اﻟّﺼﻔﺎت اﻟّﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻔّﺮﻗﮥ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ و ﻟﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 245‬از ‪324‬‬‫اﻣﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑـﺬﻟﮏ اﻣﺘﻨﻊ ان ﯾﻘـﺎل اﻧّﻪ ﻗﺼـﺮ ﻓﯽ ﺗﺤﺼـﯿﻠﻬﺎ ﻓﺜﺒﺖ اﻧﻪ ﺣـّﺼ ﻠﻬﺎ و ﻣﺘﯽ ﮐﺎن اﻻﻣﺮ ﮐـﺬﻟﮏ ﺛﺒﺖ اﻧّﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺧﺼﺎل‬‫اﻟﺨﯿﺮ ﻣـﺎ ﮐﺎن ﻣﺘﻔّﺮﻗﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ و ﻣﺘﯽ ﮐﺎن اﻻﻣﺮ ﮐـﺬﻟﮏ وﺟﺐ ان ﯾﻘﺎل اﻧّﻪ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﮑﻠّﯿﺘﻬﻢ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﺂﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از ﺟﻤﯿﻊ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺑﺘﻘﺮﯾﺮي ﮐﻪ ذﮐﺮ رازي ﮐﺮده ﻓﻠّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤﻨﮥ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت اﺣﺘﺠـﺎج ﻋﻠﻤـﺎ ﺑـﺎﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻫﯿـﭻ ﻣﮑﺎﺑﺮي و‬‫ﻣﺠﺎدﻟﯽ را ﻫﻢ ﻣﻘﺎم اﺷـﺘﺒﺎه و ارﺗﯿﺎب در دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‬‫ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻗﺘﺪاي ﻫﺪاي اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺛﺒﺎت ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺑﺮ ان دارد ﻧﯿﺰ ﺣﺘﻤﺎ‬‫و ﺟﺰﻣﺎ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در آﯾﻪ آﻣﺮه ﺑﺎﻗﺘﺪا اﺣﺘﯿﺎﺟﺴﺖ ﺑﻤﻘﺪﻣﺎت ﻋﺪﯾﺪه اّول آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪84 :‬‬‫ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎﻣﻮر ﺷﺪ ﺑﺎﻗﺘﺪاي ﻫﺪاي اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺿـﺮورﺳﺖ ﮐﻪ اﻗﺘﺪا ﻓﺮﻣﻮده دوم آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺮاد از ﻫﺪي ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﺎّﺻﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼﻣﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﻗﺘﺪا ﻣﺎﻧﻊ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و در‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم اﻟﺦ‬‫ﻫﺮﮔﺰ اﺣﺘﯿـﺎج ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﻣﻘـّﺪﻣﻪ در ان ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﮔﺮدﯾﺪه زﯾﺮا ﮐﻪ اواﻻ در ان اﻣﺮ ﺑﺎﻗﺘﺪا ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ اﺣﺘﯿﺎج اﻓﺘﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺎﻗﺘﺪا ﺷﺪ ﺑﺎﻟﻀﺮورة اﻗﺘﺪا ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ در‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و آن ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و ﻋﺒﺎدت و ﺗﻘﻮي و ﺑﻄﺸـﺴﺖ ﻧﻪ ﻟﻔﻆ ﻫﺪي و ﻧﯿﺰ در اﯾﻦ ﺟﺎ‬‫اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﻗﺘـﺪا ﻣﺎﻧﻊ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﭘﺲ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم اوﺿﺢ و اﻇﻬﺮﺳﺖ از دﻻﻟﺖ اﻣﺮ اﻗﺘﺪا ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات و ﺳﻮاي ﻓﺨﺮ رازي دﯾﮕﺮ ﺟﻬﺎﺑﺬه‬‫ﻋﻠﻤﺎ و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺂﯾﻪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻘﻤﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي در ﻏﺮاﺋﺐ اﻟﻘﺮآن ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻻ ﺧﻼف ﻓﯽ اﻧّﻪ اﻣﺮ ﻣﺤّﻤﺪا ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺑﺎﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺎﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻧﻤﺎ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﻬﺪي ﻓﻤﻦ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ ﻗﺎل اﻟﻤﺮاد‬‫اﻟـﺬي اﺟﻤﻌﻮا ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻮ اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ و اﻟﺘﻨﺰﯾﻪ ﻋﻦ ﮐﻞ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻠﯿﻖ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟـﺬات و اﻟـّﺼ ﻔﺎت و اﻻﻓﻌﺎل و ﻗﺎل آﺧﺮون اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ اﻻﻗﺘﺪاء‬‫ﺑﻬﻢ ﻓﯽ ﺷﺮاﺋﻌﻬﻢ اﻻ ﻣﺎ ﺧّﺼﻪ اﻟّﺪﻟﯿﻞ و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻓﯿﻠﺰﻣﻨﺎ ﺷﺮع ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻨﺎ و ﻗﯿﻞ اﻟﻠﻔﻆ ﻣﻄﻠﻖ ﻓﯿﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻞ اﻟّﺎ ﻣﺎ ﺧّﺼﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪85 :‬‬‫اﻟّﺪﻟﯿﻞ اﻟﻤﻨﻔﺼﻞ و ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﻫﺬا ﺑﻌﯿﺪ ﻷّن ﺷﺮاﺋﻌﻬﻢ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﮥ و ﻻ ﯾﻤﮑﻦ اﻻﺗﯿﺎن ﺑﺎﻻﻣﻮر اﻟﻤﺘﻨﺎﻗﻀﮥ ﻣﻌﺎ و ﻷّن اﻟﻬﺪي ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ‬‫اﻟّﺪﻟﯿﻞ دون ﻧﻔﺲ اﻟﻌﻤﻞ و دﻟﯿﻞ ﺛﺒﺎت ﺷـﺮﻋﻬﻢ ﮐﺎن ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﺘﻠﮏ اﻻوﻗﺎت و ﻻن ﻣﻨﺼـﺒﻬﻢ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن اﺟّﻞ ﻣﻦ ﻣﻨﺼـﺒﻪ و اﻧّﻪ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع و اﺟﯿﺐ ﺑﺎّن اﻟﻌﺎم ﯾﺠﺐ ﺗﺨﺼـﯿﺼﻪ ﻓﯽ اﻟﺼﻮرة اﻟﻤﺘﻨﺎﻗﻀـﮥ ﻓﯿﺒﻘﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﺪا ﺣّﺠﮥ و ﺑﺎن اﻟﻤﺴـﺘﺪل ﺑﺎﻟﺪﻟﯿﻞ اﺻﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﺤﮑﻢ‬‫ﻓﻼ ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻼﻗﺘـﺪاء ﺑﺎﻟّﺪﻟﯿﻞ اﻟّﺎ إذا ﮐﺎن ﻓﻌﻞ اﻻول ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﻮﺟﻮب اﻟﻔﻌﻞ ﻋﻠﯽ اﻟّﺜﺎﻧﯽ و ﺑﺎﻧّﻪ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﻣﻨﺼـﺒﻪ اﺟّﻞ ﻣﻦ ﻣﻨﺼـﺒﻬﻢ ﻷﻧّﻪ اﻣﺮ‬‫ﺑﺎﺳـﺘﺠﻤﺎع ﺧﺼﺎل اﻟﮑﻤﺎل و ﺻـﻔﺎت اﻟّﺸﺮف اﻟّﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺘﻔّﺮﻗﮥ ﻓﯿﻬﻢ ﮐﺎﻟﺸﮑﺮ ﻓﯽ داود و ﺳﻠﯿﻤﺎن و اﻟّﺼﺒﺮ ﻓﯽ اّﯾﻮب و اﻟّﺰﻫﺪ ﻓﯽ زﮐﺮّﯾﺎ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﻟّﺼﺪق ﻓﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و اﻟّﺘﻀـّﺮع ﻓﯽ ﯾﻮﻧﺲ و اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻟﺒﺎﻫﺮة ﻓﯽ ﻣﻮﺳﯽ و ﻫﺎرون و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻮﺳﯽ ﺣّﯿﺎ ﻟﻤﺎ‬‫وﺳـﻌﻪ اﻟّﺎ اﺗﺒﺎﻋﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺷـﺮﺑﯿﻨﯽ ﺧﻄﯿﺐ در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳـﺘﺪّل ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻬﺬه اﻵﯾﮥ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻓﻀـﻞ‬‫اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﺎل و ﺑﯿﺎﻧﻪ ان ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺨﺼﺎل و اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟّﺸـ ﺮف ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺘﻔﺮﻗـﮥ ﻓﮑﺎن ﻧﻮح ﺻﺎﺣﺐ اﺣﺘﻤﺎل اذي ﻗﻮﻣﻪ و‬‫ﮐـﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺮم و ﺑـﺬل ﻣﺠﺎﻫـﺪة ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ و ﮐﺎن اﺳـﺤﺎق و ﯾﻌﻘﻮب ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟّﺼﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻼء و اﻟﻤﺤﻦ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 246‬از ‪324‬‬‫داود و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻟﺸﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻌﻤﮥ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ اْﻋَﻤﻠُﻮا آَل داُوَد ُﺷْﮑﺮًا‬‫و ﮐﺎن اّﯾﻮب ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻼء ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠﻧﺎ َوَﺟْﺪﻧﺎُه ﺻﺎﺑ ِﺮًا‬‫ﻧﻌﻢ اﻟﻌﺒﺪ اﻧّﻪ اّواب و ﮐﺎن ﯾﻮﺳﻒ ﻗﺪ ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﺎﻟﺘﯿﻦ أي اﻟّﺼﺒﺮ و اﻟﺸﮑﺮ و ﮐﺎن ﻣﻮﺳﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟّﻈﺎﻫﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪86 :‬‬‫و اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻟﺒﺎﻫﺮة و ﮐﺎن زﮐﺮّﯾﺎ و ﯾﺤﯿﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ و اﻟﯿﺎس ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﺰﻫﺪ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﮐﺎن اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺪق و ﮐﺎن ﯾﻮﻧﺲ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﻀـّﺮع و اﺣﺴﺎن ﺛّﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ ﻧﺒﯿﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ان ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻬﻢ و ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﺨﺼﺎل اﻟﻤﺤﻤﻮدة و‬‫اﻟﻤﺘﻔّﺮﻗﮥ ﻓﺜﺒﺖ ﺑﻬﺬا اﻟﺒﯿﺎن اﻧّﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻓﻀﻞ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻟﻤﺎ اﺟﺘﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎل اﻟّﺘﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺘﻔّﺮﻗﮥ ﻓﯽ ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ‬‫وﺟﻪ ﺳﻮم‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻗﺘﺪا دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﮐﻨﺪ ﻻ اﻗﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ در ان در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻠﯿﻞ اﻣﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﯾـﺎ ﻣﺴﺎوات ﻣﻘـﺪرﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻫﻢ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻻ اﻗﻞ دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺜﻞ دﻻﻟﺖ اﻗﺘـﺪا ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻗﺘﺪا ﺑﺎﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ در ﺻـﻔﺎت ﺷﺎن ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺴﺎوات ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﻀـﺮات و ﺑﺴـﺒﺐ ﺟﻤﻊ ﻣﺎ ﺗﻔﺮق‬‫ﻓﯿﻬﻢ دﻟﯿـﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ و اﻗﺘـﺪا ﻣﺎﻧﻊ ﺛﺒﻮت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻧﮑﺮد و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﻣﺜﺒﺖ‬‫ﻣﺴـﺎوات ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ در ﺻـﻔﺎت ﻣـﺬﮐﻮره ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﺛﺒﻮت ﺻـﻔﺎت‬‫ﻣﺬﮐﻮره ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻣﺴﺎوات آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ درﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﻻ اﻗﻞ ﻣﺴﺎوي دﻻﻟﺖ اﻗﺘﺪا ﺑﺮ ﻣﺴﺎواﺗﺴﺖ و ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﻣﺴﺎوات ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺟﻤﻊ ﻣﺎ ﺗﻔﺮق ﻓﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻌﯿﻦ ﻣﺎ ﻗﺮر اﻟﺮازي و ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت ازﯾﻦ اﻧﺒﯿﺎي ﺧﻤﺴﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ از ﺟﻤﯿﻊ اﻧﺒﯿﺎ ﺳﻮاي ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻢ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن‬‫ﺣﻀﺮت ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﺎﺟﻤﺎع ﻣﺮّﮐﺐ و اوﻟﻮّﯾﺖ و از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮّدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ اﺛﺒﺎت ﺻﻔﺎت ﺣﻀﺮت ﯾﻌﻘﻮب و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪87 :‬‬‫ﯾﻮﺳﻒ و اﯾﻮب و ﯾﻮﻧﺲ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي آن ﺣﻀـﺮت و اﺛﺒﺎت ﻫﯿﺒﺖ اﺳـﺮاﻓﯿﻞ و رﺗﺒﺖ ﻣﯿﮑﺎﺋﯿﻞ و ﺟﻼﻟﺖ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻫﻢ‬‫ﺑﺮاي آن ﺣﻀـﺮت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻧﯿﺰ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ در ان ﺣﻀـﺮت ﻧﻮد ﺧﺼـﻠﺖ از ﺧﺼﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺟﻤﻊ ﺑﻮد و ﮐّﻞ ﻫﺬا ﺷﺎف‬‫ﻟﻠﻌﻠﯿﻞ ﻣﺮو ﻟﻠﻐﻠﯿﻞ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻬﺪي ﻣﻦ ﯾﺸﺎء اﻟﯽ ﺳﻮاء اﻟﺴﺒﯿﻞ‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ ﺷﯿﺦ اﺟﺎزه واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﮐﺘﺎب ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ آن رﺷﯿﺪ اﻟﻔﻀﻼ در اﯾﻀﺎح‬‫ﻧﻤﻮده و آن را از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺎي ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎن اﻓﺘﺨﺎر ﻧﻤﻮده و اﺛﺒﺎت ﻣﺤﺒﺖ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻟا ﺴﻼم ﺑﺎن ﮐﺮده ﺷﻤﺮده رواﯾﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺳـﺮاﻓﯿﻞ ﻓﯽ ﻫﯿﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﻣﯿﮑﺎﺋﯿﻞ ﻓﯽ رﺗﺒﺘﻪ و اﻟﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻓﯽ‬‫ﺟﻼـﻟﺘﻪ و اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧﻠّﺘﻪ و اﻟﯽ ﯾﻌﻘـﻮب ﻓﯽ ﺣﺰﻧﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﺳـﻒ ﻓﯽ ﺟﻤـﺎﻟﻪ و اﻟﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻪ و اﻟﯽ اﯾﻮب ﻓﯽ ﺻﺒﺮه و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﯽ ﺳﻨﺘﻪ و اﻟﯽ ﯾﻮﻧﺲ ﻓﯽ ورﻋﻪ و اﻟﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﻓﯽ ﺟﺴﻤﻪ و ﺧﻠﻘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺎن ﻓﯿﻪ ﺗﺴﻌﯿﻦ ﺧﺼﻠﮥ ﻣﻦ ﺧﺼﺎل اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺟﻤﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻪ و ﻟﻢ ﺗﺠﻤﻊ ﻓﯽ اﺣﺪ ﻏﯿﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 247‬از ‪324‬‬‫و ﻋـّﺪ ﺟﻤﯿﻊ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻮاﻫﺮ اﻻﺧﺒﺎر اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪ واﻗﻊ ﻧﺸـﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ در‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺷﺼﺖ ﺧﺼﻠﺖ از ﺧﺼﺎل اﻧﺒﯿﺎ ع ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﻮد و ﻣﺠﻤﻮع ﻧﻪ ﺷﺪن اﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﺑﺮاي ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ ﺳﻮاي آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻧﺼﯿﺴﺖ ﻗﺎﻃﻊ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت از دﯾﮕﺮان‬‫وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ﮐﻼم ﻓﻀﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪88 :‬‬‫از اﻧﺒﯿـﺎ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﻮاب ﻧﻬـﺞ اﻟﺤﻖ ﮔﻔﺘﻪ و اﺛﺮ اﻟﻮﺿﻊ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻇﺎﻫﺮ و ﻻ ﺷﮏ اﻧّﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﻊ ﻣﺎ ﻧﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻷﻧّﻪ ﯾﻮﻫﻢ اّن ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻻﻧﺒﯿﺎء و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻓﺎّن ﻏﯿﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ و اّﻣﺎ اﻧّﻪ ﻣﻮﻫﻢ ﻟﻬﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻷـﻧّﻪ ﺟﻤﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ ﻣـﺎ ﺗﻔّﺮق ﻓﯽ اﻷﻧﺒﯿـﺎء و اﻟﺠـﺎﻣﻊ ﻟﻠﻔﻀﺎﺋـﻞ اﻓﻀﻞ ﻣّﻤﻦ ﺗﻔّﺮق ﻓﯿﻬﻢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻣﺜﺎل ﻫـﺬا ﻣﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﻟﻐﻼة‬‫ﺗﻌّﺼﺐ اﯾﻦ ﻗﻮم ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در اﺛﺒﺎت وﺿﻊ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻬﻤﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ از ان ﻣﯽﻓﻬﻤﻨﺪ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﻣﯽﺷﻮد‬‫و ﺑـﺎز ﺑﺨﻮف آﻧﮑﻪ ﻣﺒـﺎدا ﺻـّﺤﺖ آن ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد از دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷـﯿﻌﻪ اﻧﮑﺎر ﺑﺤﺖ ﮐﻨﻨـﺪ و از ﻟﺰوم ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﮑﺎذب‬‫اﺻـﻼ ﺷﺮﻣﯽ و آزرﻣﯽ ﻧﺪارﻧﺪ و زﻋﻢ ﺑﻄﻼن اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺎن ﻣﺒﺘﻼﺳﺖ از ﻣﻼﺣﻈﻪ‬‫رواﯾﺎت داﻟّﻪ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻔﺲ رﺳﻮﻟﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻻول و ﺗﻮّﺳﻞ ﺣﻀﺮت آدم ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت و ﺑﻌﺚ اﻧﺒﯿﺎ ﺑﺮ وﻻﯾﺖ آن‬‫ﺟﻨﺎب و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر و اﻣﺜﺎل آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫وﺟﻪ ﺷﺸﻢ‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻋّﻠـﺎﻣﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ ﺷـﺮح ﺗﺤﻔﻪ ﻋﻠﻮﯾﻪ در ﺑﯿـﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﭘﺲ ﻟﻄﯿﻒ اﻓﺎده‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﺎﺋﺪة ﻗﺪ ﺷـّﺒﻬﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﺤّﺐ اﻟّﻄﺒﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻟﻔﻈﻪ ذﮐﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺑﺨﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋـﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻤﺮاء ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧـﻮح ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ‬‫ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﻓﯽ زﻫﺪه و اﻟﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪89 :‬‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ اﻟﺤﺎﮐﻤﯽ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ و اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ‬‫و اﻟﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤّﻠﺎ ﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ ﻓﻘﺪ ﺷﺒﻬﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﻬﺆﻻء ﻟﻠﺨﻤﺴﮥ اﻟﺮﺳﻞ ﻓﯽ اﮐﺘﺴﺎﺑﻪ ع ﻟﻠﺨﺼﺎل اﻟّﺸﺮﯾﻔﮥ ﻣﻦ ﺧﺼﺎﻟﻬﻢ ﻓﻤﻦ آدم أﺑﯽ اﻟﺒﺸﺮ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧّﺼﻪ ﺑﺎﻧّﻪ ﻋّﻠﻤﻪ اﻷﺳـﻤﺎء ﮐّﻠﻬﺎ ﺛﻢ اﺑﺎن ﻓﻀﻠﻪ ﺑﺬﻟﮏ و ﻧّﻮه ﺑﻌﻠﻤﻪ ﺣﯿﺚ ﻋﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ اﺳﻤﺎء اﻟﻤﺴّﻤﯿﺎت و ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ إﻧﺒﺎءﻫﻢ ﺑﺄﺳـﻤﺎﺋﻬﺎ ﻓﻌﺠﺰوا و ﻃﻠﺐ ﻣﻦ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺑﻨﺎءﻫﻢ ﻓﺎﻧﺒﺄﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻬﺎ ﻓﻬـﺬه ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻣﻦ اﺷـﺮف ﻓﻀﺎﺋﻞ آدم ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم اﻟّﺘﯽ ﺷﺮف ﺑﻬﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻸ اﻻﻋﻠﯽ و ﺷﺒﻬﻪ ﺑﻨﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ ﻻﻧﻪ اﻣﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺼﻨﻌﮥ اﻟﻔﻠﮏ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ دﻗﺎﺋﻖ اﻻﺣﮑﺎم و‬‫اﻻﺗﻘـﺎن ﻣـﺎ ﻻـ ﯾﺤﺼـﺮه اﻻﻗﻼم و ﻻ ﯾـﺪرﮐﻪ اﻻﻓﻬﺎم و ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻢ ﺗﻌﺮف و ﻻ اﻫﺘـﺪي إﻟﯿﻬﺎ ﻓﮑﺮ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻻﺗﻘﺎن و اﻟﺒﯿﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 248‬از ‪324‬‬‫اﻟّﺘﯽ ﺟﻮﻓﻬـﺎ ﻟﻪ و ﻟﻤﻦ ﻣﻌﻪ و اﻻﻧﻌـﺎم و اﻟﻮﺣﻮش و اﻟّﺴـ ﺒﺎع و اﺧﺘﻼﻓﻬـﺎ ﻃﻮﻻـ و ﻋﺮﺿﺎ ﻓﺎﻧّﻬﺎ ﮐﺠﺆﺟﺆ اﻟﻄﺎﺋﺮ و ﻗـﺪ ﺟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ‬‫آﯾﺎﺗﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل َو آَﯾٌﮥ ﻟَُﻬْﻢ َأﱠﻧﺎ َﺣَﻤﻠْﻨﺎ ُذﱢرﱠﯾَﺘُﻬْﻢ ﻓِﯽ اﻟ ُْﻔﻠِْﮏ اﻟ َْﻤْﺸُﺤﻮِن‬‫و ﻋّﺪ اﻻﻣﺘﻨﺎن ﺑﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻋّﺪة ﻣﻦ اﻻﯾﺎت و ﻧﺎﻫﯿﮏ اﻧّﻪ ﻗﺮن اﺟﺮاءه ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﻬﺎ ﻣﻊ ﺧﻠﻖ اﻟّﺴﻤﻮات و اﻻرض و اﺧﺘﻼف اﻟّﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر‬‫ﻓﺎﻟﻤﺮاد ﻓﻬﻤﻪ ﻟﻤﺎ اﻟﻬﻤﻪ ﻣﻦ ﺻـﻨﻌﺘﻬﺎ و ﻟﺬﻟﮏ ﺟﻌﻞ ﺻـﻨﻌﺘﻬﺎ ﻣﻘّﯿﺪة ﺑﺎﻋﯿﻨﻨﺎ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو اْﺻَﻨِﻊ اﻟ ُْﻔﻠَْﮏ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪،‬‬‫ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪90 :‬‬‫ﺑ َِﺄْﻋﯿُﻨِﻨﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ أي ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ اﻟﻨﺎﺷـﯽ ﻋﻦ ﺣﮑﻤﻪ و ﻗﻮﺗﻪ و ﺻـّﺤﺘﻪ و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺮاد ﻓﻬﻤﻪ اﻟﻌﺎّم ﻓﯽ ﺻﻨﻌﮥ اﻟﻔﻠﮏ‬‫و ﻏﯿﺮه اﻟﺼـﻔﺎت و ﻟـﺬﻟﮏ ﻗﯿـﻞ ﻣـﺎ ﻧﻌﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﺑﺎﻗﻞ ﻣﺎ ﻧﻌﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻠﻢ و ﻟـﺬﻟﮏ ﻟﻌﺰة وﺟﻮده و ﻟﻘـﺪ ﻧﻌﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإ ﱠن ِإﺑ ْﺮاِﻫﯿَﻢ ﻟَﺄﱠواٌه‬‫ﺣﻠﻢ اﻟﺨﻠﯿﻞ ع ﻣﺠﺎدﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻟﻮط ﻟﻤﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻪ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ِإﱠﻧﺎ ُﻣْﻬﻠُِﮑﻮا َأْﻫِﻞ ﻫِﺬِه اﻟ َْﻘْﺮَﯾِﮥ ‪...‬‬‫ﻗﺎَل ِإﱠن ﻓِﯿﻬﺎ ﻟ ُﻮﻃًﺎ‬‫ﻓﯽ ﻋّﺪة ﻣﻦ اﻵﯾﺎت و ﻣﻦ ﺣﻠﻤﻪ ع اﻟّﺬي ﯾﺨّﻒ ﻋﻨﻪ رواﺳـﯽ اﻟﺠﺒﺎل اﻣﺘﺜﺎﻟﻪ ﻻﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺬﺑﺢ وﻟﺪه ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم و اﺿﺠﺎﻋﻪ و ﮐﺘﻔﻪ ﻟﻪ‬‫و اﻣﺮار اﻟﻤﺪﯾـﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﻠﻘﻪ ﻟﻮﻻـ ﻣﻨﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻬﺎ ان ﺗﻘﻄﻊ ﻓﻠﻬـﺬا وﺻـﻔﻪ اﻟﱠﻠﻪ و وﺻﻒ وﻟـﺪه ﺑﺎﻟﺤﻠﻢ و ﺷـﺒﻬﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺑﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫زﮐﺮّﯾﺎ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﻓﯽ زﻫﺪه و ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻮ ﻋﻠﻢ اﻟّﺰﻫﺎدة ﻓﯽ أﺑﻨﺎء آدم ع ﻣﻦ ﺗﺎّﺧﺮ ﻣﻨﻬﻢ و ﻣﻦ ﺗﻘّﺪم و ﻗﺪ ﻣﻠﺌﺖ اﻟﮑﺘﺐ ﺑﺎﻟﯿﺴﯿﺮ‬‫ﻣﻦ ﺻـﻔﺎت زﻫﺪه و ﺷـﺒﻬﻪ ص ﺑﮑﻠﯿﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺑﻄﺸﻪ و ﮐﺎن ﻣﻮﺳـﯽ ع ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺒﻄﺶ و ﻧﺎﻫﯿﮏ اﻧّﻪ وﮐﺰ اﻟﻘﺒﻄﯽ ﻓﻘﻀﯽ ﻋﻠﯿﻪ و أراد اﻟﺒﻄﺶ‬‫ﺑﺎﻵﺧﺮ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﺑﻠﺪ ﻓﺮﻋﻮن و ﺗﺤﺖ ﯾﺪه ﺑﻨﻮ اﺳﺮاﺋﯿﻞ أّرﻗﺎء ﻓﯽ ﯾﺪ ﻓﺮﻋﻮن و ﮐﺎن اﻟﻘﺒﻂ اﻫﻞ اﻟّﺼﻮﻟﮥ و اﻟّﺸﻮﮐﮥ و اﻟّﺪوﻟﮥ و ﺷّﺒﻬﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻵﺧﺮ ﺑﯿﻮﺳﻒ ع ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ‬‫و ﯾﻮﺳﻒ ع ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﺷـﻤﺲ ﻻ ﯾﺰﯾﺪﻫﺎ اﻟﻮﺻﻒ إﻻ ﺧﻔﺎء ﻓﻬﯽ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ ان ﺗﻈﻬﺮ و ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع و ان ﻋﻨﻘﻪ ﮐﺎﻧّﻪ اﺑﺮﯾﻖ‬‫ﻓّﻀﮥ و اﻧّﻪ ﮐﺎن اﻏﯿﺪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﺤﺴﻨﮥ إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫﺬا ﻓﻬﺬه ﺷﺮاﺋﻒ اﻟّﺼﻔﺎت اﻟﺤﻠﻢ و اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻬﻢ و اﻟّﺰﻫﺎدة و اﻟﺒﻄﺶ و‬‫اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪91 :‬‬‫ﺛﻢ اﻧّﻪ ﺣﺎز اﮐﻤﻞ ﮐﻞ واﺣﺪة ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎّن ﻋﻠﻢ اﻟّﺮﺳﻞ اﮐﻤﻞ اﻟﻌﻠﻮم و ﺣﻠﻤﻬﻢ اﮐﻤﻞ اﻟﺤﻠﻢ و ﻓﻬﻤﻬﻢ ﺛّﻢ ﻓﻬﻢ و زﻫﺎدﺗﻬﻢ اﺑﻠﻎ زﻫﺎدة و ﺑﻄﺸـﻬﻢ‬‫اﻗﻮي ﺑﻄﺶ ﻓﻨﺎﻫﯿﮏ ﻣﻦ رﺟﻞ ﮐّﻤﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﺬه اﻟّﺼﻔﺎت و اﺧﺒﺮ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﺣﺎزﻫﺎ و ﺷﺎﺑﻪ اﮐﻤﻞ ﻣﻦ اﺗّﺼﻒ ﺑﻬﺎ و ان ﻣﻦ‬‫أراد ان ﯾﻨﻈﺮ ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣّﺘﺼـﻔﺎ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اوﻟﺌﮏ اﻟّﺮﺳﻞ اﻻﻋﻠﻮن و ﯾﺸﺎﻫﺪه ﮐﺎﻧّﻪ ﺣّﯽ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤّﺘﺼﻒ ﺑﻬﺎ ﻟﺬﻟﮏ ﻗﺒﻞ ﯾﺪّل ﻟﻤﻌﻨﯽ واﺣﺪ‬‫ﮐّﻞ ﻓﺎﺧﺮ و ﻗﺪ ﺟﻤﻊ اﻟّﺮﺣﻤﻦ ﻓﯿﮏ اﻟﻤﻌﺎﻟﯿﺎ و ﻟﻮ اردﻧﺎ ﺳـﺮد ﻣﺎ ﻓﺎض ﻋﻦ اﻟﻮﺻـّﯽ ﻣﻦ ﺛﻤﺮات ﻫﺬه اﻟـّﺼ ﻔﺎت و ﻣﺎ اﻧﻔﺠﺮ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺑﺤﻮر ﻫﺬه‬‫اﻟﮑﻠﻤﺎت ﻟﺨﺮﺟﻨﺎ ﻋﻦ ﻗﺼـﺪﻧﺎ ﻣﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﻻﺑﯿﺎت و اﻻﺧﺘﺼﺎر ﻟﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﮑﻠﻤﺎت و ﯾﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﻏﺼﻮن ﺻـﻔﺎﺗﻪ ﻣﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎﻻﺗﻪ و‬‫ﻗﺪ ﺷـّﺒﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﻌﻀﺎ ﻣﻦ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺒﻌﺾ ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟّﺼﻔﺎت و ﻟﻢ ﯾﺠﻤﻊ ﻻﺣﺪ ﺧﻤﺴﮥ ﻣﻦ اﻷﻧﺒﯿﺎء و ﻻ ﺛﻠﺜﮥ و ﻻ‬‫ﺟﺎء ﻓﯽ ﺣّﻖ اﺣﺪ ﺑﻬﺬه اﻟﻌﺒﺎرة اﻋﻨﯽ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﺦ‬‫اﻟّﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎل ﺗﻤّﮑﻦ ﺗﻠﮏ اﻟّﺼﻔﮥ ﻓﯽ وﺻّﯿﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﻠﻠّﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ از ﺑﯿﺎن ﺻﺪق ﺗﺮﺟﻤﺎن اﯾﻦ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن و ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻋﺼﺮ و‬‫ﻓﺮﯾـﺪ دوران ﮐﻤـﺎل ﺗﺎﯾﯿـﺪ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ ﺗﻘﺮﯾﺮ و ﺗﺤﺮﯾﺮ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﺑﺮ ارﺑـﺎب اﻟﺒـﺎب و اﺻـﺤﺎب اﻓﻬـﺎم واﺿـﺢ ﮔﺸﺖ و ﺣـﺎﺟﺘﯽ ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ‬‫ﻣﻘـﺪﻣﺎت و ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎت ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺳـﻤﺎﺟﺖ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺮوم ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ و‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺛﺒﻮت ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎ در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﺪارد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 249‬از ‪324‬‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﯿﺎﻗﻮت و ﻣﺮوارﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪92 :‬‬‫و اﻣﺜـﺎل آن از ﺗﺸﺒﯿﻬـﺎت ادﻋـﺎﺋﯿﻪ ﻣﺘﺸـّﺪﻗﯿﻦ و ﺗﻤﺜﯿﻼـت اﻏﺮاﻗﯿﻪ ﻣﺘﻔﯿﻬﻘﯿﻨﺴﺖ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺪﯾﻬﯽ اوﻟﯽ رﺳـﯿﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ از ان ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﮐﻤﻞ ﻋﻠﻢ و ﻓﻬﻢ و ﺣﻠﻢ و زﻫـﺪ و ﺑﻄﺶ ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم اﮐﻤﻞ اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت‬‫ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد اّﻣﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻌﺾ ﺻﺤﺎﺑﻪ را ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﺎﺿﻞ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭘﺲ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ رﻋﺎﯾﺖ ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮدش اﺳﺖ و ﺗﺴﻠﯿﻢ آن ﺑﺮ‬‫ﻣﺎ ﻏﯿﺮ ﻻزم و ﺟﻮاب آن ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و ﻣﻌﻬـﺬا ﻋـﺪم ﻣﻌﺎرﺿﻪ آن ﺑﻤﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ از ﮐﻼم ﺧﻮدش‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﻓﻼ ﺗﻐﻔﻞ و ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم و ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺘﺎﻧﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ ﻋﻤـﺪة اﻻﻋﻼم ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﺮاي دﻓﻊ ﺗﻮّﻫﻤﺎت ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم و اﺛﺒﺎت ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻓﺘﺬﮐﺮ و ﻻ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﺬاﻫﻠﯿﻦ‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻫﯿﭻ وﺟﻬﯽ از وﺟﻮه ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻻﺣﻘﻪ ﻣﻘﺒﻮل ﻃﺒﻊ دﻗﺖﭘﺴﻨﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺨﺪوم اﻟﻔﺤﻮل و ﻣﻮاﻓﻖ ﺿﻤﺎﺋﺮ ﺻﻔﺎ ﺳﺮاﺋﺮ اﺗﺒﺎع آن‬‫ﺣﺎوي ﻓﺮوع و اﺻﻮل ﻧﺸﻮد ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ و ﮐﻤﺎل ﻟﻄﻔﻪ و ﺗﺴﺪﯾﺪه دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و ﻫﻢ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺰﯾﺪ اﻧﺼﺎف و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ ﺟﺰاف درﯾﻦ ﻫﺮ‬‫دو ﻣﻘـّﺪﻣﻪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﻗـﺪح و ﺟﺮح آﻏﺎز ﻧﻬﺎده از اﻋﺘﺮاف ﺳﺮاﺳـﺮ اﻧﺼﺎف ﺣﻀـﺮت ﺧﺎﻟﻔﻪ اّول ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺘﯿﻖ ﻏﺮﯾﻖ ﻟّﺠﻪ ﻣﻀـﯿﻖ اﺑﺘﺰاز ﺣﻘﻮق‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ دام ﻟﻠﺸﻤﺲ ﺿﯿﺎء و ﺑﺮﯾﻖ و ﻫﻢ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻬﻢ ﻋﺘﯿﻘﯽ را درﯾﻦ ﻫﺮ‬‫دو ﺑﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻢ و ﺣﻆ اوﻓﯽ و ﺳـﻬﻢ اﺳـﻨﯽ در اﺳـﮑﺎت و ﺗﺨﺠﯿﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻞ را ﺑﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷﻬﺮدار ﻫﺬا إﺟﺎزة‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪93 :‬‬‫ﻋﺒـﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪوس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ إﺟﺎزة ﻋﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻒ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﺑﺎﺻـﺒﻬﺎن ﻋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑـﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﺑﻦ ﻓـﻮرك اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻗـﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗـﺎل ﺣـّﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟّﺴﻠﻮي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﯽ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣﺠﺎج اﻟﻨﻬﺪي ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﻟا ﺤﺎرث‬‫اﻻﻋﻮر ﺻﺎﺣﺐ راﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﺎ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﻘﺎل ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮﺣﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﺳـﺮع ﻣﻦ ان ﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ ﻗﺴﺖ رﺟﻼ ﺑﺜﻼﺛـﮥ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﻬﺬا اﻟّﺮﺟﻞ ﻣﻦ‬‫ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﯾﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ‬‫و ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﺤﺎرث اﻻﻋﻮر ﺻﺎﺣﺐ راﯾﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﺎ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺟﻤﻊ ﻣﻦ‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﻘـﺎل ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﻧﻮﺣﺎ ﻓﯽ ﻓﻬﻤﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺣﻠﻤﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﺳـﺮع ﻣﻦ ان ﻃﻠﻊ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﺖ رﺟﻼ ﺑﺜﻼﺛـﮥ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ ﺑـﺦ ﺑـﺦ ﻟﻬﺬا ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و‬‫ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻻ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ اﻋﻠﻢ ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳّﻠﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺦ ﺑﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ رواه اﻟﺼﺎﻟﺤﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 250‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪94 :‬‬‫و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺤﺎﻓﻆ ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺘﯿﻖ از ارﺷﺎد ﺑﺎ ﺳﺪاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ‬‫ارﯾﮑﻢ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﺦ‬‫ﻗﯿﺎس ﻓﺮﻣﻮدن آن ﺣﻀـﺮت ﮐﺴـﯽ را ﮐﻪ در ﺣﻖ او اﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻓﻬﻤﯿﺪه ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﺖ‬‫رﺟﻼـ ﺑﺜﻼﺛـﮥ ﻣﻦ اﻟّﺮﺳـﻞ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﯿـﺎس اﺣـﺪي ﺑﺎ اﺣـﺪي ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺗﺴﻮﯾﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺸﺨﺼـﯿﻨﺴﺖ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﺮﺟﺎﻧﯽ در ﺗﻌﺮﯾﻔﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﻘﯿﺎس ﻓﯽ اﻟﻠﻐﮥ ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﯾﻘﺎل ﻗﺴﺖ اﻟّﻨﻌﻞ ﺑﺎﻟّﻨﻌﻞ إذا ﻗّﺪرﺗﻪ و ﺳّﻮﯾﺘﻪ و ﻫﻮ ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ رّد اﻟﺸـﯽء اﻟﯽ ﻧﻈﯿﺮه و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﻔﺎراﺑﯽ اﻟﺠﻮﻫﺮي در ﺻـﺤﺎح اﻟّﻠﻐـﮥ در ﻟﻐﺖ ﻗﻮس ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺴﺖ اﻟﺸـﯽء ﺑﻐﯿﺮه و ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه اﻗﯿﺲ ﻗﯿﺴﺎ و ﻗﯿﺎﺳﺎ ﻓﺎﻧﻘﺎس إذا ﻗـّﺪرﺗﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻓﯿﻪ ﻟﻐﮥ اﺧﺮي ﻗﺴـﺘﻪ اﻗﻮﺳﻪ ﻗﻮﺳﺎ و ﻗﯿﺎﺳﺎ و ﻻ ﯾﻘﺎل اﻗﺴﺘﻪ و اﻟﻤﻘﺪار ﻣﻘﯿﺎس و ﻗﺎﯾﺴﺖ ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ و ﻗﯿﺎﺳﺎ و ﯾﻘﺎل اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺎﯾﺴﺖ ﻓﻼﻧﺎ إذا ﺟﺎرﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎس و ﻫﻮ ﮐﻘﯿﺎس اﻟﺸـﯽء ﺑﻐﯿﺮه أي ﯾﻘﯿﺴﻪ ﺑﻐﯿﺮه و ﯾﻘﺘﺎس ﺑﺎﺑﯿﻪ اﻗﺘﯿﺎﺳﺎ أي ﯾﺴـﻠﮏ ﺳﺒﯿﻠﻪ و ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺟﻮﻫﺮي در ﺻـﺤﺎح در ﻟﻐﺖ ﻗﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺴﺖ اﻟﺸـﯽء ﺑﺎﻟﺸﯽء ﻗّﺪرﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻣﺠﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻗﺎﻣﻮس ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎﺳﻪ ﺑﻐﯿﺮه و‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻘﯿﺴﻪ ﻗﯿﺴﺎ و ﻗﯿﺎﺳﺎ و اﻗﺘﺎﺳﻪ ﻗـّﺪره ﻋﻠﯽ ﻣﺜﺎﻟﻪ ﻓﺎﻧﻘﺎس و اﻟﻤﻘـﺪار ﻣﻘﯿﺎس و ﻣﺒﺎرك ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻠﻐﮥ در‬‫ﻟﻐﺖ ﻗﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﺧﯿﺮ ﻧﺴﺎﺋﮑﻢ اﻟﺘﯽ ﺗﺪﺧﻞ ﻗﯿﺴﺎ و ﺗﺨﺮج ﻣﯿﺴﺎ‬‫ﯾﺮﯾﺪ اﻧﻬﺎ إذا ﻣﺸﺖ ﻗﺎﺳﺖ ﺑﻌﺾ ﺧﻄﺎﻫﺎ ﺑﺒﻌﺾ ﻓﻠﻢ ﺗﻔﻌﻞ ﻓﻌﻞ اﻟﺨﺮﻗﺎء و ﻟﻢ ﺗﺒﻄﯽ و ﻟﮑّﻨﻬﺎ ﺗﻤﺸﯽ ﻣﺸﯿﺎ وﺳﻄﺎ ﻣﻌﺘﺪﻻ ﻓﮑﺎن ﺧﻄﺎﻫﺎ ﻣﺘﺴﺎوﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪95 :‬‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ در ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺎر در ﻟﻐﺖ ﻗﯿﺲ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﻪ ح‬‫ﺧﯿﺮ ﻧﺴـﺎﺋﮑﻢ اﻟﺘﯽ ﺗـﺪﺧﻞ ﻗﯿﺴـﺎ و ﺗﺨﺮج ﻣﯿﺴـﺎ ﯾﺮاد أﻧﻬـﺎ إذا ﻣﺸﺖ ﻗﺎﺳﺖ ﺑﻌﺾ ﺧﻄﺎﻫﺎ ﺑﺒﻌﺾ ﻓﻠﻢ ﺗﻌﻤﻞ ﻓﻌﻞ اﻟﺨﺮﻗﺎء و ﻟﻢ ﺗﺒﻄﯽ و ﻟﮑّﻨﻬﺎ‬‫ﺗﻤﺸﯽ ﻣﺸﯿﺎ وﺳﻄﺎ ﻣﻌﺘﺪﻻ ﻓﮑﺎن ﺧﻄﺎﻫﺎ ﻣﺘﺴﺎوﯾﮥ‬‫ﭘﺲ ﺑﺪاﻫﺘﻪ و ﺻﺮاﺣﮥ ﺛﺎﺑﺖ و واﺿﺢ و ﻣﺤﻘﻖ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺘﯿﻖ ازﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﮐﻪ اّوﻻ در ﺻﻮرت اﺟﻤﺎل ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ‬‫آن ﺗﻔﺼـﯿﻼ ورود ان در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم از ارﺷﺎد ﻧﺒﻮي ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﻣﺴﺎوات ﻣﻮرد اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي اﻣﺠﺎد ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ‬‫و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨﺎد ﻓﻬﻤﯿﺪه و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎن ﻧﻤﻮده و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻢ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫ﻓﻬﻢ ﺻﺎﺋﺐ آن ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺪس ﺛﺎﻗﺐ ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻨﺺ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ اﻻّول اﻟﺬي ﻟﻠّﺴّﻨّﯿﮥ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺧﻄﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻌّﻮل اّن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﺎواة دّل و اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻟﻠﺪﻻﻟﮥ ﻗﺪ زّل و ﺿّﻞ و اﺿّﻞ و اﺑﺪي اﻻﺣﺘﻤﺎل اﻟﺮﮐﯿﮏ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺤّﻞ ﺣﯿﺚ اﺳـﺘﻮﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺨﺒﻂ و‬‫اﻟﻮﺳﻮاس و ﺗﻨﺤﯽ ﻋﻦ اﻗﺘﻔﺎء اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﻘﯿﺎس و ﻏـﺪر اﻧﮑﺎر ﺑﺎﻟﺤﻖ و ﺧﺎس و ﻓﯽ ﺧﻼل اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﺘﺪﺑﺮ ﻣﺎ ﺟﺎس ﭘﺲ ﺑﺤﯿﺮﺗﻢ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ و ﺟﻨﺎب ﺻـﺪﯾﻖ را در ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ارﺷﺎد ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت و اﻓﺼﺢ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت و‬‫اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﺗﺤﻤﯿﻖ و ﺗﺴﻔﯿﻪ و ﺗﻘﺒﯿﺢ و ﺗﺸﻮﯾﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮد و ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﺾ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ ﺑﻌﺾ ﺻﻔﺎت اﻣﯿﺮ را ﺑﺒﻌﺾ‬‫ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﮔﺬرﯾﻢ اﺳﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪96 :‬‬‫آن ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ و ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳﺘﻌﺎره ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻣﺎم ﭘﯿﺮ ﺧﻮد را ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﺒﺮ‬‫ﺳﻦ او ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻣﯽﻧﺎزﻧﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﺟﺎﺣﻆ ﺟﺎﺣﺪ زﻣﺰﻣﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺳـﻼم او ﺑﺮ اﺳـﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﯽﻧﻮازﻧﺪ از ﺻﺒﯿﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﻫﻢ ﺧﺎرج ﻓﺮﻣﻮده داﺧﻞ ﺻﺒﯿﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮد ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ و‬‫اﺗﺒﺎع ﺷﺎن ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ اﻗﺼﯽ ﺗﺴﻔﯿﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و از ﺻﺒﯿﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﻫﻢ ﺧﺎرج ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﺻﺒﯿﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰ واﻟﺞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 251‬از ‪324‬‬‫ﺳﺎزﻧـﺪ ﺛﺒﻮت اﯾﻦ دو وﺻﻒ ﺟﻤﯿـﻞ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻤـﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ و دﺧﻮل در ﺻﺒﯿـﺎن ﻏﯿﺮ ﻣﻤﯿﺰ ﺑﻤﻔـﺎد ﮐﻞ اﻟـّﺼ ﯿﺪ ﻓﯽ ﺟﻮف اﻟﻔﺮا ﻣﺜﺒﺖ ﻋﻤـﺪه‬‫ﻣﻄﺎﻟﺐ و ﻋﯿﻦ ﻣـﺪﻋﺎﺳﺖ ﮐﻪ از ان ﮐﻤﺎل ﺻـﺤﺖ و رزاﻧﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺧﻼﻓﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ در ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻘﻞ و ﺑﻠﻮغ‬‫ﺷﺮﻃﺴﺖ اﮔﺮ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ را ﺷـﺮط ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﺴﺎرت ﺑﺮ ﺗﺴـﻔﯿﻪ ﺷﯿﺦ ﺑﺎ ﺗﻮﻗﯿﺮ از ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻨﺎب ﺑﺸﯿﺮ‬‫و ﻧـﺬﯾﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮ آن ﺷـﯿﺦ ﻋـﺪﯾﻢ اﻟﻨﻈﯿﺮ را ﻫﯿـﭻ ﺟﻮاﺑﯽ و ﺗﻘﺮﯾﺮي در ﺧﻼـص ازﯾﻦ اﺷـﮑﺎل ﻣﺤﮑﻢ اﻻﺳـﺎس و ﻣﻨﺎص ازﯾﻦ اﻋﻀﺎل ﺷـﺪﯾﺪ‬‫اﻻﻋﺘﯿـﺎص ﻫﯿـﭻ ﭼﺎره و ﺗـﺪﺑﯿﺮي ﻧﺪارﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ از ﻗﻮل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ ازﯾﻦ ارﺷﺎد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻓﻬﻤﯿﺪه ﻫﻤﭽﻨﺎن اﯾﻦ ﻣﺴﺎوات را دﻟﯿﻞ ﻧﻔﯽ ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ اﺣﺪي ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت ﮐﻪ‬‫دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮﺗﺴﺖ ﮔﺮداﻧﯿﺪه و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﻧﻬﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﺗﻮﻫﻢ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ‬‫ﻧﺼﺎب ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﺛﺒﻮت ﻣﺴﺎوات دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺾ ﺗﻮﻫﻢ ﻧﺎﺻﻮاب و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آب و ﺧﺪع ﺳـﺮاب ﺣﺴﺐ اﻓﺎده‬‫ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪97 :‬‬‫اﻻﻃﯿﺎب ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﻌﻤﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ و اﻣﻌﺎن و ﺗﺤﺪﯾﻖ ﺑﺼﻮرت ﻋﺬاب ﺣﺮﯾﻖ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻓﯿﻖ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ‬‫وﺟﻪ ﻫﺸﺘﻢ‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﮔﻔﺘﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻓﻀﻞ اﻟﺨﻠﻖ و ﮐﻞ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺑﻪ اﺷﺒﻪ ﻓﻬﻮ اﻓﻀﻞ ﻣﻤﻦ ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﮐـﺬﻟﮏ و اﻟﺨﻼﻓﮥ ﮐﺎﻧﺖ ﺧﻼﻓﮥ ﻧﺒّﻮة ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻣﻠﮑﺎ ﻓﻤﻦ ﺧﻠﻒ اﻟّﻨﺒﯽ و ﻗﺎم ﻣﻘﺎم اﻟّﻨﺒﯽ ﮐﺎن اﺷـﺒﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺒّﯽ و ﻣﻦ ﮐﺎن اﺷـﺒﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺒﯽ ﮐﺎن‬‫اﻓﻀﻞ ﻓﻤﻦ ﯾﺨﻠﻔﻪ اﺷـﺒﻪ ﺑﻪ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه و اﻻﺷـﺒﻪ ﺑﻪ اﻓﻀﻞ ﻓﺎﻟﺬي ﯾﺨﻠﻔﻪ اﻓﻀﻞ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ اﻓﻀﻞ ﺧﻠﻘﺴﺖ اﺷـﺒﻪ ﺑﺎﺷﺪ او اﻓﻀـﻠﺴﺖ و ﭼﻮن ﺑﻼ ﺷـﺒﻪ ﺑﻤﻔﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﺷـﺒﻪ اﺳﺖ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻪ اﻓﻀﻞ ﺑﻮدﻧـﺪ از ﺛﻼﺛﻪ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﭘﺲ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻫﻢ اﻓﻀـﻞ‬‫ﺑﺎﺷـﻨﺪ از ﺛﻼـﺛﻪ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸـﺎن و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺛﺒﻮت اﻟﻤﻄﻠﻮب و اﻟﻤﺮام ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا اﻟﺤﺒﺮ اﻟﻌﻼم اﻟـﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﺟﻠـﮥ اﺳﺎﻃﯿﻨﻬﻢ‬‫اﻟﻔﺨﺎم و ﻧﯿﺰ از ﻗﻮل او ﻓﻤﻦ ﺧﻠﻒ اﻟّﻨﺒﯽ اﻟﺦ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺨﻼﻓﺖ ﻧﺒﯽ و ﻗﯿﺎم ﻣﻘﺎم آن ﺣﻀـﺮت اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ اﺷـﺒﻬﯿﺖ‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ و ﻗـﺎﺋﻢ ﻣﻘـﺎم و ﺑـﺎﯾﻦ اﺷـﺒﻬﯿﺖ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد اﻗﻮاﺳﺖ از اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﮐﻪ ﺑﻤﺠﺮد ﺧﻼﻓﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ دﻋﻮي ﮐﺮده ﺷﻮد ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ادﻋﺎي اﺷﺒﻬﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﺑﯽﻣﻨﺎﻃﺴﺖ و اﺷﺒﻬﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪98 :‬‬‫ارﺷـﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و اﮔﺮ ﻣﺮاد ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﻧﺺ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺛﻼﺛﻪ ﻧﺰد ﺳـّﻨﯿﻪ‬‫ﺧﻮد ﻣﻔﻘﻮد ﮐﻤﺎ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﺤﻤﻮد ﭘﺲ اﮔﺮ اﺷـﺒﻬﯿﺖ از ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐـﺪام ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺎﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﭘﺲ‬‫ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﻣﺮاد او ﺛﺒﻮت اﺷﺒﻬﯿﺖ از ﺧﻼﻓﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ اﺳﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ اﮔﺮ اﺷﺒﻬﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ از ﻧّﺼﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﺎ‬‫دﻟﯿﻠﯽ ﻋﻘﻠﯽ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺷـﻮد ﭘﺲ ﻏـﺎﯾﺖ ان ﻣﺴـﺎوات آن اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺑـﺎﯾﻦ اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻣﺴﺎوات ﻫﻢ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻠﻮب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺮ وﺟﻬﯽ ﮐﻪ اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﻓﻀـﻠﯿﺖ‬‫اوﺳﺖ ﺑﻬﻤﺎن وﺟﻪ اﺷـﺒﻬﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻧﯿﺰ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺷﺒﻬﯿﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺎ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺿﺮورﺳﺖ ﭘﺲ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻫﻢ ﻣﻌﺼﻮم ﻣﺜﻞ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن ﻓﻘﺪان ﻋﺼﻤﺖ از ﺛﻼﺛﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اﻧﺘﻔﺎي ﺧﻼﻓﺖ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﯽ ﺗﺠﺸﻢ اﺳﺘﺪﻻل ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﯾﻦ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻤﺜﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 252‬از ‪324‬‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدد‬‫وﺟﻪ ﻧﻬﻢ‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺗﺎج اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺎﻓﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺎﺧﺮه و ﻣﻨﺎﻗﺐ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺑﺎﻫﺮه او از درر ﮐﺎﻣﻨﻪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﻏﯿﺮ ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ در ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﮐﺒﺮي در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ داود ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﻻﺷﻌﺚ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ‬‫ﺗﻔﻘﻪ اﺑﻮ داود ﺑﺎﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻻزﻣﻪ ﻣﺪة ﻗﺎل و ﮐﺎن ﯾﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﮐﻤﺎ ﮐﺎن اﺣﻤﺪ ﯾﺸـﺒﻪ ﺑﺸـﯿﺨﻪ وﮐﯿﻊ و ﮐﺎن وﮐﯿﻊ ﯾﺸـﺒﻪ ﺑﺸـﯿﺨﻪ ﺳـﻔﯿﺎن و‬‫ﮐﺎن ﺳﻔﯿﺎن ﯾﺸﺒﻪ ﺑﺸﯿﺨﻪ ﻣﻨﺼﻮر و ﮐﺎن ﻣﻨﺼﻮر ﯾﺸﺒﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪99 :‬‬‫ﺑﺸـﯿﺨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﮐﺎن اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﯾﺸﺒﻪ ﺑﺸﯿﺨﻪ ﻋﻠﻘﻤﮥ و ﮐﺎن ﻋﻠﻘﻤﮥ ﯾﺸﺒﻪ ﺑﺸﯿﺨﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ و روي‬‫اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺸـﺒﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﺎﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ ﻫﺪﯾﻪ و دﻟّﻪ ﻗﻠﺖ اﻣﺎ اﻧﺎ‬‫ﻓﻤﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﺳـﮑﺖ و ﻻ اﺳـﺘﻄﯿﻊ ان اﺷـّﺒﻪ اﺣﺪا ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ اﻷﺷﯿﺎء و ﻻ اﺳﺘﺤﺴﻨﻪ و ﻻ اﺟّﻮزه و‬‫ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﺎ ﺗﻤﺴﺢ ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﻪ ان اﻗﻮل و ﮐﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﺘﺪي ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻨﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ ﻗﺪرﺗﻪ و ﻣﻮﻫﺒﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و‬‫ﺟـﻞ ﻻ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﺎ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎن ذﻟﮏ ﻟﯿﺲ ﻻﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻻ ﻟﻠـّﺼ ﺪﯾﻖ و ﻻ ﻟﻤﻦ اﺗﺨـﺬه اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﯿﻼ ﺣﺸـﺮﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫زﻣﺮﺗﻬﻢ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺳﺒﮑﯽ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺤﺴﺐ ﺑﺴﺒﺐ ﮐﻤﺎل رﻋﺎﯾﺖ ﻣﻘﺎم ﺣﺴﻦ ادب ادﻋﺎي ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد را ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ ﻋﻠﻘﻤﻪ ﺑﺮ آن ﺟﺴﺎرت ﮐﺮده ﻣﻨﮑﺮ و ﻣﺴﺘﻘﺒﺢ ﻣﯽداﻧﺪ و اﺳﺘﺤﺴﺎن ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺗﺠﻮﯾﺰ ان ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﻧﻔﺲ او اﺳـﺘﻄﺎﻋﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺣـﺪي و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻋﺘﯿﻘﺎ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﻫﯿـﭻ ﭼﯿﺰ‬‫ﻧﺪارد و ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﺑﺂن ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻗﺪر و ﻋﻈﻤﺖ ﻓﺨﺮ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎر در ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي او‬‫در ﮐﺘﺐ اﺧﺒﺎر ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل از ﺳـﺮور اﺧﯿﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر ﻣﺎﺛﻮرﺳﺖ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺎﺟﺎﺋﺰ و ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺘﯽ اﻟﻌﺘﯿﻖ ﺑﺎ آن ﺣﻀـﺮت در اﻣﺮي از اﻣﻮر ﻣﺴﺘﻘﺒﺢ و‬‫ﻣﺤﻈﻮر ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪100 :‬‬‫ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻌﺼﻮم و اﻓﻀﻞ ﺧﻠﻖ ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﺒﺎﺷـﺪ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم در ﺻﻔﺎت ﺟﻠﯿﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺟﺎﺋﺰ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣﻤﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﺷﻌﺮﯾﻪ ﺟﺎﯾﺰ ﻣﯽﺷﺪ و دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺣﺼﻮل اﮐﻤﻞ اﯾﻦ ﺻﻔﺎت در اﻧﺤﻀﺮت ﻧﻤﯽﮐﺮد ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﻠﮑﻪ اول ﻓﮑﯿﻒ اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﺜﺎﻟﺚ اﻟﻤﺤﻤﻮد ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﭼﻪ ﺟﺎي ﻣﻀﺎﯾﻘﻪ و ﻣﻘﺎم ﻣﻤﺎﮐﺴﻪ و‬‫ﻣﺤّﻞ ﻣﺪاﻓﻌﻪ و ﻣﻮﺿﻊ ﻣﺸﺎﮐﺴﻪ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻣﺮ ﺳﺒﮏ و ﺑﯿﻘﺪر و ﺑﯿﻮﻗﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ‬‫ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺑﻮدن آن از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﯿـﺎﻗﻮت و ﻣﺮوارﯾـﺪ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻻﻏﺮاﻗـﺎت و اﻟﻤﺠﺎزﻓﺎت ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻌﺪ‬‫ﺳﻤـﺎع ﮐﻼـم ﺗﺎدب ﻧﻈﺎم ﺳـﺒﮑﯽ ﻋﻼم ﺳـﺒﮑﯽ ﻋﻘﻞ ﺧـﺪام ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺑﺎﺑﻠﻎ وﺟﻮه و اﺑﯿﻦ ﻃﺮق ﻣﺘﺒﯿﻦ و واﺿـﺢ و ﻣﺘﯿﻘﻦ و‬‫ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﻣﺜـﻞ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ اول ﻣﺴـﻌﻮد ﻓﮑﯿﻒ اﻟﺜـﺎﻧﯽ و اﻟﺜـﺎﻟﺚ اﻟﻤﻠﺤﻮد ﻓﯽ ﻣﻘﺒﺮة ﻟا ﯿﻬﻮد ﺑﺎ‬‫ﺣﺒﯿﺐ رّب ودود ﻧﺎﺟﺎﺋﺰ و ﻣﺤﻈﻮر و ﻣﺮدود ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﮐﺮام ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺜﺎﺑﻪ‬‫از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر و اﻟﺘﻔﺎت ﺳﺎﻗﻂ و از ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﺷـﺮف و ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻫﺎﺑﻂ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ وﺟﻪ ﺳـﻌﺪي ﺑﻘﻤﺮ و ﮐﻒ ﺧﻀـﯿﺐ ﺳﻠﯿﻤﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 253‬از ‪324‬‬‫ﺑﺒﺎرق و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺗﻮان ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم از اﯾﻦ اﻓﺎده ﺳﺒﮑﯽ ﻗﻤﻘﺎم ﺑﻄﻼن‬‫ادﻋﺎي ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﻋﺠﺒﮥ اﻟﺼﻔﺎت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم در ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره در ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪101 :‬‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﮐﻪ از ﮐﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﺴﻮر در وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم اﻇﻬﺮﺳﺖ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻣﯽرﺳﺪ ﭼﻪ اﮔﺮ ﺛﻼﺛﻪ ﻣﺴﺎوي اﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎﻟﻔﻪ اول ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﭼﻪ ﺟﺎي ﻣﻀﺎﯾﻘﻪ ﻣﯽﺑﻮد و ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﻋﺪم ﺟﻮاز ﺗﺸﺒﯿﻪ اول ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ در ﺑﻄﻼن و ﺷﻨﺎﻋﺖ ادﻋﺎي‬‫ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم در ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن اﺻﻼ ارﺗﯿﺎﺑﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﻋﺪم ﺟﻮاز ﺗﺸﺒﯿﻪ اول ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑﻄﻼـن ﺛﺒﻮت اﺣـﺎدﯾﺚ داﻟﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﯾـﺎ اﻧﺒﯿـﺎ ﺑﻘﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻦ ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻧﯿﺰ ﻓﺴﺎد ﺣﺎﻣﻞ ﺑﻮدن‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت راﻫﺒﺎ ﻣﻨﺜﻮر اﮔﺮ دﯾﺪ‬‫وﺟﻪ دﻫﻢ‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض در ﺷـﻔﺎ در ﺑﺎب اول ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ أي ﺣّﻖ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺳّﺐ او ﻧﻘﺺ ﻣﻦ ﺗﻌﺮﯾﺾ او‬‫ﻧﺺ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼـﻞ اﻟﻮﺟﻪ اﻟﺨﺎﻣﺲ ان ﻻ ﯾﻘﺼـﺪ ﻧﻘﺼﺎ و ﻻ ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﯿﺒﺎ و ﻻ ﺳـّﺒﺎ و ﻟﮑﻨﻪ ﯾﻨﺰع ﺑـﺬﮐﺮ ﺑﻌﺾ اوﺻﺎﻓﻪ و ﯾﺴﺘﺸـﻬﺪ ﺑﺒﻌﺾ اﺣﻮاﻟﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻟﺠﺎﺋﺰة ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﺿـﺮب اﻟﻤﺜﻞ و اﻟﺤـّﺠ ﮥ ﻟﻨﻔﺴﻪ او ﻟﻐﯿﺮه او ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸـﺒﻪ ﺑﻪ او ﻋﻨﺪ ﻫﻀـﯿﻤﮥ ﻧﺎﻟﺘﻪ او ﻏﻀﺎﺿـﮥ‬‫ﻟﺤﻘﺘﻪ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺘﺎﺳـﯽ و ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺑﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺼﺪ اﻟﺘﺮﻓﯿﻊ ﻟﻨﻔﺴﻪ او ﻟﻐﯿﺮه او ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ و ﻋﺪم اﻟﺘﻮﻗﯿﺮ ﻟﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم او‬‫ﻗﺼﺪ اﻟﻬﺰل و اﻟﺘﺒﺬﯾﺮ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﮐﻘﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ ان ﻗﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﺴﻮء ﻓﻘﺪ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ اﻟّﻨﺒﯽ او ان ﮐّﺬﺑﺖ ﻓﻘﺪ ﮐﺬب اﻻﻧﺒﯿﺎء او ان اذﻧﺒﺖ ﻓﻘﺪ اذﻧﺒﻮا او اﻧﺎ‬‫اﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟّﻨﺎس و ﻟﻢ ﺗﺴﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ اﻧﺒﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻠﻪ او ﻗﺪ ﺻﺒﺮت ﮐﻤﺎ ﺻﺒﺮ اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ او ﮐﺼﺒﺮ اﯾﻮب او ﻗﺪ ﺻﺒﺮ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﻦ ﻋﺪاه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪102 :‬‬‫و ﺣﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﻤﺎ ﺻﺒﺮت و ﮐﻘﻮل اﻟﻤﺘﻨّﺒﯽ اﻧﺎ ﻓﯽ اّﻣـﮥ ﺗـﺪارﮐﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻏﺮﯾﺐ ﮐﺼﺎﻟﺢ ﻓﯽ ﺛﻤﻮد و ﻧﺤﻮه ﻣﻦ اﺷـﻌﺎر اﻟﻤﺘﻌﺠﺮﻓﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﻮل‬‫اﻟﻤﺘﺴﺎﻫﻠﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﮐﻘﻮل اﻟﻤﻌّﺰي ﮐﻨﺖ ﻣﻮﺳـﯽ و واﻓﺘﻪ ﺑﻨﺖ ﺷـﻌﯿﺐ ﻏﯿﺮ اّن ﻟﯿﺲ ﻓﯿﮑﻤﺎ ﻣﻦ ﻓﻘﯿﺮ ﻋﻠﯽ اّن آﺧﺮ اﻟﺒﯿﺖ ﺷﺪﯾﺪ ﻋﻨﺪ ﺗﺪﺑﺮه‬‫و داﺧـﻞ ﻓﯽ ﺑـﺎب اﻻـزراء و اﻟﺘﺤﻘﯿﺮ ﺑﻤﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺣﺎل ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯿﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻮﻻ اﻧﻘﻄﺎع اﻟﻮﺣﯽ ﺑﻌـﺪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻗﻠﻨﺎ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻣﻦ اﺑﯿﻪ ﺑـﺪﯾﻞ ﻫﻮ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟّﺎ اﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺎﺗﻪ ﺑﺮﺳﺎﻟﮥ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﻓﺼﺪر اﻟﺒﯿﺖ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻔﻀﻞ ﺷﺪﯾﺪ ﻟﺘﺸﺒﯿﻬﻪ ﻏﯿﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻀﻠﻪ ﺑﺎﻟّﻨﺒﯽ و اﻟﻌﺠﺰ ﻣﺤﺘﻤﻞ اﻟﻮﺟﻬﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ اّن ﻫﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ ﻧﻘﺼﺖ اﻟﻤﻤﺪوح و اﻵﺧﺮ اﺳﺘﻐﻨﺎءه ﻋﻨﻬﺎ و ﻫﺬه اﺷّﺪ و‬‫ﻧﺤﻮ ﻣﻨﻪ ﻗﻮل اﻵـﺧﺮ و إذا ﻣـﺎ رﻓﻌﺖ راﯾـﺎﺗﻪ ﺧﻔﻘﺖ ﺑﯿﻦ ﺟﻨﺎﺣﯽ ﺟﺒﺮﯾﻦ و ﻗﻮل اﻵﺧﺮ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﺼـﺮ ﻓّﺮ ﻣﻦ اﻟﺨﻠـﺪ و اﺳـﺘﺠﺎر ﺑﻨﺎ و ﮐﻘﻮل‬‫ﺣّﺴﺎن اﻟﻤﺼﯿﺼـﯽ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮاء اﻻﻧـﺪﻟﺲ ﻓﯽ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﻌﺘﻤﺪ و وزﯾﺮه أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ زﯾﺪون ﮐﺎن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺮﺿﺎ و‬‫ﺣّﺴﺎن ﺣّﺴﺎن و اﻧﺖ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﯽ اﻣﺜﺎل ﻫﺬا و اﻧﻤﺎ اﮐﺜﺮﻧﺎ ﺑﺸﺎﻫﺪﻫﺎ ﻣﻊ اﺳﺘﺜﻘﺎﻟﻨﺎ ﺣﮑﺎﯾﺘﻬﺎ ﻟﺘﻌﺮﯾﻒ اﻣﺜﻠﺘﻬﺎ و ﻟﺘﺴﺎﻫﻞ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ وﻟﻮج‬‫ﻫﺬا اﻟﺒﺎب اﻟﻀﻨﮏ و اﺳﺘﺨﻔﺎﻓﻬﻢ ﻗﺎدح ﻫﺬا اﻟﻌﺐ و ﻗّﻠﮥ ﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻌﻈﯿﻢ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻮزر و ﮐﻼﻣﻬﻢ ﻣﻨﻪ ﺑﻤﺎ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ و ﯾﺤﺴﺒﻮﻧﻪ ﻫّﯿﻨﺎ‬‫و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻈﯿﻢ ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ اﻟﺸﻌﺮاء و اﺷّﺪﻫﻢ ﻓﯿﻪ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎ و ﻟﻠﺴﺎﻧﻪ ﺗﺴﺮﯾﺤﺎ اﺑﻦ ﻫﺎﻧﯽ اﻻﻧﺪﻟﺴﯽ و اﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﻌّﺰي ﺑﻞ ﻗﺪ ﺧﺮج ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻬﻤﺎ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﯽ ﺣﺪ اﻻﺳﺘﺨﻔﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪103 :‬‬‫و اﻟﻨﻘﺺ و ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﮑﻔﺮ و ﻗﺪ اﺟﺘﻨﺒﻨﺎ ﻋﻨﻪ و ﻏﺮﺿﻨﺎ اﻵن اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺬي ﺳﻘﻨﺎ اﻣﺜﻠﺘﻪ ﻓﺎّن ﻫﺬه ﮐّﻠﻬﺎ و ان ﻟﻢ ﯾﺘﻀﻤﻦ ﺳّﺒﺎ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 254‬از ‪324‬‬‫اﺿﺎﻓﺖ اﻟﯽ ﻟا ﻤﻼﺋﮑـﮥ و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻧﻘﺼﺎ و ﻟﺴﺖ اﻋﻨﯽ ﻋﺠﺰي ﺑﯿﺘﯽ اﻟﻤﻌّﺰي و ﻻ ﻗﺼﺪ ﻗﺎﺋﻠﻬﺎ ازراء و ﻏﻀـﺒﺎ ﻓﻤﺎ وﻗﺮ اﻟﻨﺒّﻮة و ﻻ ﻋﻈﻢ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و‬‫ﻻـ ﻋﺰر ﺣﺮﻣﻪ اﻻﺻـﻄﻔﺎء و ﻻـ ﻏّﺰز ﺣﻈﻮة اﻟﮑﺮاﻣـﮥ ﺣﺘﯽ ﺷـّﺒﻪ ﻣﻦ ﺷـّﺒﻪ ﻓﯽ ﮐﺮاﻣـﮥ ﻧﺎﻟﻬﺎ او ﻣﻌﺮة ﻗﺼـﺪ اﻻﻧﺘﻔﺎء ﻣﻨﻬﺎ او ﺿـﺮب ﻣﺜﻞ ﻟﺘﻄﯿﯿﺐ‬‫ﻣﺠﻠﺴـﻪ او اﻏﻼـء ﻓﯽ وﺻـﻔﻪ ﻟﺘﺤﺴـﯿﻦ ﮐﻼـﻣﻪ ﺑﻤـﻦ ﻋﻈﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻄﺮه و ﺷـﺮف ﻗـﺪره و اﻟﺰم ﺗـﻮﻗﯿﺮه و ﺑّﺮه و ﻧﻬﯽ ﻋﻦ ﺟﻬﺮ اﻟﻘـﻮل ﻟﻪ و رﻓﻊ‬‫اﻟﺼﻮت ﻋﻨـﺪه ﻓﺤّﻖ ﻫﺬا ان دري ﻋﻨﻪ اﻟﻘﺘﻞ اﻻدب و اﻟـّﺴ ﺠﻦ و ﻗﻮة ﺗﻌﺰﯾﺮه ﺑﺤﺴﺐ ﺷـﻨﻌﮥ ﻣﻘﺎﻟﮥ و ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﻗﺒﺢ ﻣﺎ ﻧﻄﻖ ﺑﻪ و ﻣﺎﻟﻮف ﻋﺎدﺗﻪ‬‫ﻟﻤﺜﻠﻪ او ﻧـﺪوره او ﻗﺮﯾﻨـﮥ ﮐﻼﻣﻪ او ﻧـﺪﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺰل اﻟﻤﺘﻘـّﺪﻣﻮن ﯾﻨﮑﺮون ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا ﻣﻤﻦ ﺟﺎء و ﻗﺪ اﻧﮑﺮ اﻟﺮﺷـﯿﺪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ‬‫ﻧﻮاس ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎن ﯾﮏ ﯾﺎﺗﯽ ﺳـﺤﺮ ﻓﺮﻋﻮن ﻓﯿﮑﻢ ﻓﺎّن ﻋﺼـﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﮑّﻒ ﺧﺼﯿﺐ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ اﺑﻦ اﻟﻠﺨﻨﺎء اﻧﺖ اﻟﻤﺴﺘﻬﺰي ﺑﻌﺼﺎ ﻣﻮﺳﯽ و اﻣﺮ‬‫ﺑـﺎﺧﺮاﺟﻪ ﻋﻦ ﻋﺴـﮑﺮه ﻣﻦ ﻟﯿﻠﺘﻪ و ذﮐﺮ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﻘﺘﺒﯽ ان ﻣّﻤـ ﺎ اﺧـﺬ ﻋﻠﯿﻪ اﯾﻀـﺎ و ﮐﻔﺮ ﻓﯿﻪ او ﻗـﺎرب ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻻﻣﯿﻦ و ﺗﺸﺒﯿﻬﻪ اﯾﺎه‬‫ﺑﺎﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﻨﺎزع اﻻﺣﻤﺪان اﻟﺸـﺒﻪ ﻓﺎﺷـﺘﺒﻬﺎ ﺧﻠﻘﺎ و ﺧﻠﻘﺎ ﮐﻤﺎ ﻗّﺪ اﻟﺸﺮاﮐﺎن و ﻗﺪ اﻧﮑﺮوا اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﺪﻧﯿﮏ‬‫ﻣﻦ اﻣـﻞ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺮه ﻻن ﺣﻖ اﻟﺮﺳﻮل و ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﻈﯿﻤﻪ و إﻧﺎﻓـﮥ ﻣﻨﺰﻟﺘﻪ ان ﯾﻀﺎف إﻟﯿﻪ و ﻻ ﯾﻀﺎف ﻫﻮ ﻟﻐﯿﺮه ﻓﺎﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ اﻣﺜﺎل‬‫ﻫﺬا ﻣﺎ ﺑﺴﻄﻨﺎه ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪104 :‬‬‫ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻔﺘﯿﺎ و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻨﻬـﺞ ﺟﺎءت ﻓﺘﯿﺎ اﻣﺎم ﻣـﺬﻫﺒﻨﺎ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﻔﯽ اﻟﻨﻮادر ﻣﻦ رواﯾـﮥ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ‬‫ﻋﻨﻪ ﻓﯽ رﺟﻞ ﻏّﯿﺮ رﺟﻼ ﺑﺎﻟﻔﻘﺮ ﻓﻘﺎل ﺗﻌّﯿﺮﻧﯽ ﺑﺎﻟﻔﻘﺮ و ﻗﺪ رﻋﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻐﻨﻢ ﻓﻘﺎل ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺪ ﻋﺮض ﺑﺬﮐﺮ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺿـﻌﻪ اري ان ﯾﺆدب ﻗﺎل و ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻻﻫﻞ اﻟّﺬﻧﻮب إذا ﻋﻮﺗﺒﻮا ان ﯾﻘﻮﻟﻮا ﻗﺪ اﺧﻄﺎت اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻗﺒﻠﻨﺎ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻟﺮﺟﻞ اﻧﻈﺮ ﻟﻨﺎ ﮐﺎﺗﺒﺎ ﯾﮑﻮن اﺑﻮه ﻋﺮﺑﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﮐﺎﺗﺐ ﻟﻪ ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ اﻟّﻨﺒﯽ ﮐﺎﻓﺮا ﻓﻘﺎل ﺟﻌﻠﺖ ﻫﺬا ﻣﺜﻼ ﻓﻌﺰﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺗﮑﺘﺐ ﻟﯽ اﺑﺪا‬‫و ﻗـﺪ ﮐﺮه ﺳـﺤﻨﻮن ان ﯾﺼـّﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﻌﺠﺐ اﻻ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺜﻮاب و اﻻﺣﺘﺴﺎب ﺗﻮﻗﯿﺮا ﻟﻪ و ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﮐﻤﺎ‬‫اﻣﺮﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﺌﻞ اﻟﻘﺎﺑﺴـﯽ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻗﺎل ﻟﺮﺟﻞ ﻗﺒﯿﺢ اﻟﻮﺟﻪ ﮐﺎﻧﻪ وﺟﻪ ﻧﮑﯿﺮ و ﻟﺮﺟﻞ ﻋﺒﻮس ﮐﺎﻧﻪ وﺟﻪ ﻣﻠﮏ اﻟﻐﻀـﺒﺎن ﻓﻘﺎل أّي ﺷﯽء أراد‬‫ﺑﻬـﺬا و ﻧﮑﯿﺮ اﺣـﺪ ﻓﺘﺎﻧﯽ اﻟﻘﺒﺮ و ﻫﻤﺎ ﻣﻠﮑﺎن ﻓﻤﺎ اﻟﺬي أراد أ روع دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺣﯿﻦ راه ﻣﻦ وﺟﻬﻪ أم ﻋﺎف اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻟﺪﻣﺎﻣﮥ ﺧﻠﻘﻪ ﻓﺎن ﮐﺎن‬‫ﻫـﺬا ﻓﻬﻮ ﺷﺪﯾﺪ ﻷﻧّﻪ ﺟﺮي ﻣﺠﺮي اﻟﺘﺤﻘﯿﺮ و اﻟﺘﻬﻮﯾﻦ ﻓﻬﻮ اﺷّﺪ ﻋﻘﻮﺑﮥ و ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻟّﺴﺐ ﻟﻠﻤﻠﮏ و اﻧﻤﺎ اﻟّﺴّﺐ واﻗﻊ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ‬‫و ﻓﯽ اﻻدب ﺑﺎﻟّﺴﻮط و اﻟّﺴـ ﺠﻦ ﻧﮑﺎل ﻟﻠﺴـﻔﻬﺎء ﻗﺎل و اّﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺧﺎزن اﻟﻨﺎر ﻓﻘﺪ ﺟﻔﺎ اﻟّﺬي ذﮐﺮه ﻋﻨﺪ ﻣﺎ اﻧﮑﺮ ﻣﻦ ﻋﺒﻮس اﻵﺧﺮ اﻟّﺎ ان‬‫ﯾﮑﻮن اﻟﻤﻌﺒﺲ ﻟﻪ ﯾـﺪ ﻓﯿﺮﻫﺐ ﺑﻌﺒﺴﻪ ﻓﯿﺸـﺒﻬﻪ اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﺬّم ﻟﻬﺬا ﻓﯽ ﻓﻌﻠﻪ و ﻟﺰوﻣﻪ ﻓﯽ ﺻـﻔﺘﻪ ﺻـﻔﮥ ﻣﺎﻟﮏ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻄﯿﻊ ﻟﺮﺑﻪ ﻓﯽ‬‫ﻓﻌﻠﻪ ﻓﯿﻘﻮل ﮐﺎﻧّﻪ ﻟﻠّﻪ ﯾﻐﻀﺐ ﻏﻀﺐ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯿﮑﻮن اﺧﻒ و ﻣﺎ ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪105 :‬‬‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻪ اﻟﺘﻌّﺮض ﻟﻤﺜﻞ ﻫﺬا و ﻟﻮ ﮐﺎن اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒﻮس ﺑﻌﺒﺴﻪ و اﺣﺘﺞ ﺑﺼـﻔﮥ ﻣﺎﻟﮏ ﮐﺎن اﺷّﺪ و ﯾﻌﺎﻗﺐ اﻟﻤﻌﺎﻗﺒﮥ اﻟﺸﺪﯾﺪة و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻫﺬا‬‫ذم ﻟﻠﻤﻠﮏ و ﻟﻮ ﻗﺼـﺪ ذّﻣﻪ ﻟﻘﺘﻞ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺷﺎّب ﻣﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﯿﺮ ﻗﺎل ﻟﺮﺟﻞ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺮﺟﻞ اﺳـﮑﺖ ﻓﺎﻧﮏ أّﻣّﯽ ﻓﻘﺎل‬‫اﻟّﺸﺎب أ ﻟﯿﺲ ﮐﺎن اﻟّﻨﺒﯽ أّﻣّﯿﺎ ﻓﺸـّﻨﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻘﺎﻟﺘﻪ و ﮐّﻔﺮه اﻟّﻨﺎس و اﺷﻔﻖ اﻟﺸﺎب ﻣﻤﺎ ﻗﺎل و اﻇﻬﺮ اﻟّﻨﺪم ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اّﻣﺎ اﻃﻼق اﻟﮑﻔﺮ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺨﻄﺄ ﻟﮑﻨﻪ ﻣﺨﻄﯽ ﻓﯽ اﺳﺘﺸـﻬﺎده ﺑﺼـﻔﮥ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﮐﻮن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أّﻣّﯿﺎ آﯾﮥ ﻟﻪ و ﮐﻮن ﻫﺬا أّﻣّﯿﺎ‬‫ﻧﻘﯿﺼﮥ ﻓﯿﻪ و ﺟﻬﺎﻟﮥ و ﻣﻦ ﺟﻬﺎﻟﺘﻪ اﺣﺘﺠﺎﺟﻪ ﺑﺼـﻔﮥ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﮑﻨﻪ إذا اﺳﺘﻐﻔﺮ و ﺗﺎب و اﻋﺘﺮف و ﻟﺠﺄ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺘﺮك ﻻن‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻻ ﯾﻨﺘﻬﯽ اﻟﯽ ﺣـﺪ اﻟﻘﺘﻞ و ﻣﺎ ﻃﺮﯾﻘﻪ اﻻدب ﻓﻄﻮع ﻓﺎﻋﻠﻪ ﺑﺎﻟّﻨـﺪم ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﮑﻒ ﻋﻨﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻃﻮﻻﻧﯽ واﺿﺢ و ﻫﻮﯾﺪاﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯽ ﺑﻪ ﻧﺒﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﺣﻮال ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯽ ﺑﻪ ﻧﺒﯽ ﻧﺎﺟـﺎﺋﺰ و ﺣﺮام و ارﺗﮑـﺎب ان از ﻋﻈـﺎﺋﻢ ﺟﺮاﺋﻢ و آﺛﺎﻣﺴﺖ ﺑﺤـﺪي ﻗﺒﯿـﺢ و‬‫ﺷﻨﯿﻊ و ﻓﻈﯿﻊﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻗﺘـﻞ از ﻣﺮﺗﮑﺐ آن در ﮐﺮده ﺷﻮد ﭘﺲ ﻻـ اﻗـﻞ ﺗـﺎدﯾﺐ و ﺗﻌﺰﯾﺮ و ﺣﺒﺲ او ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻧﮑﺎر ﮐﺮدهاﻧﺪ و رﺷـﯿﺪ ﺑﺮ اﺑﻮ ﻧﻮاس ﻗﻮل او را ﮐﻪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﺼﺎي ﺧﺼـﯿﺐ ﺑﻌﺼﺎي ﺣﻀـﺮت ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻮد اﻧﮑﺎر ﮐﺮده و ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺳﺒﺐ او را ﺑﺴّﺐ و ﺷـﺘﻢ ﻧﻮاﺧﺘﻪ و او را ﻣﺴـﺘﻬﺰي ﺑﻌﺼﺎي ﻣﻮﺳﯽ ﻗﺮار داده و اﻣﺮ ﺑﺎﺧﺮاج او از ﻋﺴﮑﺮ ﻧﻤﻮده و از اﻓﺎده ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﻪ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 255‬از ‪324‬‬‫ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮ ﻧﻮاس ﻣﺤﻤﺪ اﻣﯿﻦ را ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺒﺐ ﻣﺆاﺧﺬه او‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﺗﮑﻔﯿﺮ او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪106 :‬‬‫ﮔﺮدﯾﺪه ﯾﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺘﮑﻔﯿﺮ رﺳـﯿﺪه و ﺣﻀـﺮت ﻣﺎﻟﮏ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺮدي ﻓﻘﺮ ﺧﻮد را ﺑﺮﻋﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺒﺐ‬‫ﺗﺎدﯾﺐ داﻧﺴـﺘﻪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﺼﻮم و اﻓﻀﻞ ﺧﻠﻖ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺜﻞ ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻔﻀﻮل و ﻣﺮﺟﻮح از ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻮد ﺗﺸﺒﯿﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت آدم و‬‫دﯾﮕﺮ اﻧﺒﯿـﺎي ﮐﺮام ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨـﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﺟـﺎﺋﺰ ﻧﺸﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﺮدد و اﻟﻼزم ﺑﺎﻃﻞ ﻓﺎﻟﻤﻠﺰوم ﻣﺜﻠﻪ ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات‬‫اﺋّﻤﻪ ﺳـﻨﯿﻪ ﻋﺎﻟﯽ درﺟﺎت ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﮐﻼم ﻗﺎﺿﯽ ﻋﯿﺎض ﻗﺎﻧﻊ اﺳﺎس و ﻫﺎدم ﺑﻨﯿﺎن ﻫﺮ ﺷﺒﻬﻪ و اﻋﺘﺮاض و ﻣﻮرث ﮐﻤﺎل ﻋﻠﺰ و اﻧﺰﻋﺎج و ارﺗﻤﺎض ﺑﺮاي ارﺑﺎب ﻣﮑﺎﺑﺮه‬‫و اﻋﺮاض و اﺻـﺤﺎب ﺻـﺪود و اﻏﻤـﺎض و ﺑـﺎﻋﺚ اﻧﻘﻀـﺎض ارﮐـﺎن ﺗﺨـﺪﯾﻌﺎت ﻇﺎﻫﺮ اﻻﻧـﺪﺣﺎص و ﻣﻮﺟﺐ اﻧﻔﻀﺎض ﺟﻨﻮد اوﻫﺎم ﺑﺎدﯾﮥ‬‫اﻻﻧﻘﺮاض و ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻼص ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﻮرﻃـﮥ اﻟﺸﺪﯾﺪة اﻻﻋﺘﯿﺎص و وﻗﻌﻮا ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﺑﺎﺳـﺮﻫﻢ ﻓﯽ ﺣﺎص ﺑﺎص ﻓﻈﻬﺮ ان ﮐﻞ‬‫ﻣﻦ ﻋﺎوﻧﻬﻢ و ﻋﺎﺿﺪﻫﻢ ﻣﻦ ﻣﻀﻤﺎر اﻟﻨﺰال ﺣﺎص و ﺑﺎص َو ﻻَت ِﺣﯿَﻦ َﻣﻨﺎٍص‬‫وﺟﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺒﺰودي در ﮐﺘﺎب اﺻﻮل ﻓﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻻﺻﻞ ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻫﻮ اﻟـّﺼ ﺮﯾﺢ و اّﻣﺎ اﻟﮑﻨﺎﯾـﮥ ﻓﻔﯿﻬﺎ ﺿـﺮب ﻗﺼﻮر ﻣﻦ‬‫ﺣﯿﺚ اﻧﻬـﺎ ﺗﻘﺼـﺮ ﻋﻦ اﻟﺒﯿﺎن اﻻ ﺑﺎﻟﻨـّﯿ ﮥ و اﻟﺒﯿﺎن ﺑﺎﻟﮑﻼم ﻫﻮ اﻟﻤﺮاد ﻓﻈﻬﺮ ﻫـﺬا اﻟﺘﻔﺎوت ﻓﯿﻤﺎ ﯾـﺪرأ ﺑﺎﻟﺸـﺒﻬﺎت و ﺻﺎر ﺟﻨﺲ اﻟﮑﻨﺎﯾﺎت ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ‬‫اﻟﻀـﺮورات و ﻟﻬﺬا ﻗﻠﻨﺎ ان ﺣّﺪ اﻟﻘﺬف ﻻ ﯾﺠﺐ اﻻ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﻟﺰﻧﺎ ﺣّﺘﯽ اّن ﻣﻦ ﻗﺬف رﺟﻼ ﺑﺎﻟّﺰﻧﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ آﺧﺮ ﺻﺪﻗﺖ ﻟﻢ ﯾﺤّﺪ اﻟﻤﺼّﺪق و‬‫ﮐﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪107 :‬‬‫إذا ﻗﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺰان ﯾﺮﯾـﺪ اﻟﺘﻌﺮﯾﺾ ﺑﺎﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻟﻢ ﯾﺤـّﺪ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺗﻌﺮﯾﺾ ﻟﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎ ﺑﺨﻼف ﻣﻦ ﻗـﺬف رﺟﻼ ﺑﺎﻟﺰﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻵﺧﺮ ﻫﻮ‬‫ﮐﻤﺎ ﻗﻠﺖ ﺣـﺪ ﻫـﺬا اﻟﺮﺟﻞ و ﮐﺎن ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟـّﺼ ﺮﯾﺢ ﻟﻤﺎ ﻋﺮف ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺤﺪود و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري در ﮐﺸﻒ اﻻﺳـﺮار ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﺎن ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟـّﺼ ﺮﯾﺢ ﻟﻤﺎ ﻋﺮف ﻗﺎل ﺷـﻤﺲ اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻫﻮ ﮐﻤﺎ ﻗﻠﺖ ان ﮐﺎف اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﺗﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻮم ﻋﻨـﺪﻧﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺤّﻞ اﻟـﺬي‬‫ﯾﺤﺘﻤﻠﻪ و ﻟﻬﺬا ﻗﻠﻨﺎ ﻓﯽ‬‫ﻗﻮل ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻤﺎ اﻋﻄﯿﻨﺎﻫﻢ اﻟّﺬّﻣﮥ و ﺑﺬﻟﻮا اﻟﺠﺰﯾﮥ ﻟﯿﮑﻮن اﻣﻮاﻟﻬﻢ ﮐﺎﻣﻮاﻟﻨﺎ و دﻣﺎؤﻫﻢ ﮐﺪﻣﺎﺋﻨﺎ‬‫اﻧﻪ ﻣﺠﺮّي ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻮم ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻨـﺪرئ ﺑﺎﻟﺸـﺒﻬﺎت ﮐﺎﻟﺤـﺪود و ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﻟﺸـﺒﻬﺎت ﮐﺎﻻﻣﻮال ﻓﻬﺬا اﻟﮑﺎف اﯾﻀﺎ ﻣﻮﺟﺒﮥ اﻟﻌﻤﻮم ﻷﻧّﻪ ﺣﺼﻞ ﻓﯽ‬‫ﻣﺤـّﻞ ﯾﺤﺘﻤﻠﻪ ﻓﯿﮑﻮن ﻧﺴـﺒﮥ ﻟﻪ اﻟﯽ اﻟّﺰﻧﺎ ﻗﻄﻌﺎ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟﮑﻼم اﻻول ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻣﻮﺟﺐ اﻟﻌﺎم ﻋﻨـﺪﻧﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎف ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻤﻮﻣﺴﺖ در ﻣﺤﻠﯽ ﮐﻪ اﺣﺘﻤـﺎل ﻋﻤﻮم ﮐﻨـﺪ و ﻟﻬـﺬا ﮐـﺎف ﺗﺸـﺒﯿﻪ در ﻗﻮل ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻋﻤﻮم و‬‫ﺷﻤﻮﻟﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ درﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻋﻤﻮم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ‬‫ﻋﻤﻮم ﮔﺮدﯾﺪ ﻣﺴﺎوات ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫﮥ و اﻟﻀﺮورة ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﭼﻪ اﮔﺮ ﻣﺴﺎوات ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻋﻤﻮم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد‬‫وﺟﻪ دوازدﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 256‬از ‪324‬‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺦ ﺟﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻫﺸﺎم در ﻣﻐﻨﯽ اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻋﻦ ﮐﺘﺐ اﻻﻋﺎرﯾﺐ در ﺑﯿﺎن وﺟﻮه‬‫اﻟّـﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ان ﺗﮑﻮن ﺻـﻔﮥ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻏﯿﺮ ﻓﯿﻮﺻﻒ ﺑﻬـﺎ و ﺑﺘﺎﻟﯿﻬـﺎ ﺟﻤﻊ ﻣﻨﮑﺮا و ﺷـﺒﻬﻪ ﻓﻤﺜـﺎل اﻟﺠﻤﻊ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻟَْﻮ ﮐـﺎَن ﻓِﯿِﻬﻤﺎ آﻟ َِﻬـ ٌﮥ ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻟََﻔَﺴَﺪﺗﺎ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪108 :‬‬‫ﻓﻼـ ﯾﺠﻮز ﻓﯽ اﻟّـﺎ ﻫـﺬه ان ﺗﮑﻮن ﻟﻼﺳـﺘﺜﻨﺎء ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ اﻟﻤﻌﻨﯽ إذا اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮ ح ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻓﯿﻬﻤـﺎ آﻟﻬـﮥ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻔﺴـﺪﺗﺎ و ذﻟﮏ ﯾﻘﺘﻀـﯽ‬‫ﺑﻤﻔﻬﻮﻣﻪ اﻧّﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻓﯿﻬﻤﺎ آﻟﻬﮥ ﻓﯿﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﺗﻔﺴﺪا و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ اﻟﻤﺮاد و ﻻ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻠﻔﻆ ﻻن اﻟﻬﮥ ﺟﻤﻊ ﻣﻨﮑﺮ ﻓﯽ اﻻﺛﺒﺎت ﻓﻼ ﻋﻤﻮم ﻟﻪ‬‫ﻓﻼ ﯾﺼـّﺢ اﻻﺳـﺘﺜﻨﺎء ﻣﻨﻪ و ﻟﻮ ﻗﻠﺖ ﻗﺎم رﺟﺎل اﻻزﯾﺪ ﻟﻢ ﯾﺼﺢ اﺗﻔﺎﻗﺎ و زﻋﻢ اﻟﻤﺒّﺮد اّن اﻟّﺎ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ ﻟﻼﺳـﺘﺜﻨﺎء و ان ﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺪل ﻣﺤﺘّﺠﺎ‬‫ﺑﺎن ﻟﻮ ﺗﺪل ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺘﻨﺎع و اﻣﺘﻨﺎع اﻟﺸﯽء اﻧﺘﻔﺎءه و زﻋﻢ اّن اﻟﺘﻔﺮﯾﻎ ﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺟﺎﺋﺰ و ان ﻧﺤﻮ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻌﻨﺎ اﻟّﺎ زﯾﺪا ﺟﻮد ﮐﻼم و ﯾﺮّده اﻧﻬﻢ ﻻ‬‫ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻟﻮ ﺟﺎءﻧﯽ دﯾﺎر اﮐﺮﻣﺘﻪ و ﻻ ﻟﻮ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻦ اﺣـﺪ اﮐﺮﻣﺘﻪ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻨﺎﻓﯽ ﻟﺠﺎز ذﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﯾﺠﻮز ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ دﯾﺎر و ﻣﺎ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻦ‬‫اﺣﺪ و ﻟﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺰ ذﻟﮏ دل ﻋﻠﯽ اّن اﻟّﺼﻮاب ﻗﻮل ﺳﯿﺒﻮﯾﻪ ان اﻟّﺎ و ﻣﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺻﻔﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻫﺸﺎم اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ‬‫اﮔﺮ ﻟﻮ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻧـﺎﻓﯽ ﻣﯽﺑﻮد ﻟﻮ ﺟﺎءﻧﯽ دﯾﺎر اﮐﺮﻣﺘﻪ و ﻟﻮ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻦ اﺣـﺪ اﮐﺮﻣﺘﻪ درﺳﺖ ﻣﯽﺷـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ دّﯾﺎر و ﻣﺎ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻦ اﺣﺪ‬‫درﺳﺖ اﺳﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ از ﺑﻮدن ﭼﯿﺰي ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﯿﺰي ﺗﺮﺗﺐ اﺣﮑﺎم ﻣﻨﺰل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺮاي ﻣﻨﺰل و ﻣﺴﺎوات ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎ اول ﻻزم ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻮل ﻗﺎﺋـﻞ ﻫـﺬا ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫـﺬا از ﺑـﺎب ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﻓﺎده ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎن‬‫ﻣﻌﺘﺮﻓﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺴﺎوات و ﺗﺮﺗﺐ اﺣﮑﺎم ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﺮاي ﻣﺸـﺒﻪﺳﺖ ﺑﻼ رﯾﺐ ﭘﺲ از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺤﻀﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺎوات آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم در ﻋﻠﻢ و ﺗﺮﺗﺐ اﺣﮑﺎم ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮت آدم ﺑﺮاي ﻋﻠﻢ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﮐﺬا ﻓﯽ ﺑﺎﻗﯽ اﻟﺼﻔﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪109 :‬‬‫وﺟﻪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺷـﺮح ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺣﺴﺎم اﻟّﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﺧﺴـﯿﮑﺜﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻟﮑّﻨﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ ﻓﯿﻪ اﻟﺨﻼف ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯿﻪ اﻟﺨﻼف ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻵﺣﺎد أي ﻟﮑﻦ اﺟﻤﺎع‬‫ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻟﻢ ﯾﺴـﺒﻖ ﻓﯿﻪ اﻟﺨﻼف ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻻ ﯾﮑﻔﺮ ﺟﺎﺣـﺪه ﻟﺸـﺒﻬﮥ اﻻﺧﺘﻼف و ﻟﮑﻦ ﯾﺠﻮز‬‫اﻟﺰﯾﺎدة اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﻨﺴـﺦ ﺑﻪ ﻷّن اﻻﺧﺘﻼف اﻟﻮاﻗﻊ ﻓﯿﻪ ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻪ و اﺟﻤﺎﻋﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯿﻪ ﺧﻼف ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﻵﺣﺎد‬‫ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﻣﻮﺟﺒﺎ ﻟﻠﻌﻤﻞ دون اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺸـﺮط ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻣﺨﺎﻟﻔﺎ ﻟﻼﺻﻮل ﻓﮑﺎن ﻫـﺬا اﻻﺟﻤﺎع ﺣـّﺠ ﮥ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻟﻤﺮاﺗﺐ ﮐـﺬا ﻓﯽ اﻟﺘﻘﻮﯾﻢ و‬‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻘـﺪﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮدن اﺟﻤـﺎع در ﭼﯿﺰﯾﮑﻪ ﺳـﺒﻖ ﺧﻼـف در ان ﻧﺸـﺪه ﻣﺸـﻬﻮر از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴـﺘﻠﺰم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﺣﺪ آن ﮐﺎﻓﺮ ﻧﺸﻮد و ﻟﮑﻦ ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ زﯾﺎدت ﺑﺂن و ﻧﯿﺰ ﺑﻮدن اﺟﻤﺎع ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ از آﺣﺎد ﻣﻮﺟﺐ آﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻫﻢ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﻮدن ﭼﯿﺰي ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﯿﺰي ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﺮﺗﺐ اﺣﮑﺎم ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺮاي ﺷﯽء اّوﻟﺴﺖ‬‫و ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺴـﺎوات ﻫﺮ دو ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮدن ﭼﯿﺰي ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﯿﺰي از ﺑﺎب ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ‬‫ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات و ﺛﺒﻮت اﺣﮑﺎم ﻣﺸﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﺮاي ﻣﺸﺒﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭘﺲ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ و اﺣﮑﺎم اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﮐﻪ ﻋﺼﻤﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺘﺴﺖ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺮاي‬‫آن ﺣﻀﺮت ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪110 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 257‬از ‪324‬‬‫وﺟﻪ ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﺳﻮره اﺣﻘﺎف ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻓﺎﺻﺒﺮ ﮐﻤﺎ ﺻﺒﺮ اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴﺎوات‬‫ﺻﺒﺮ آن ﺣﻀـﺮت ﺑـﺎ ﺻﺒﺮ ﺣﻀـﺮات اﻧﺒﯿـﺎي اوﻟﻮ اﻟﻌﺰﻣﺴﺖ ﻧﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺒﺮ اﻧﺤﻀـﺮت ﮐﻤﺘﺮ از ﺻﺒﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻓﻬﻢ‬‫ﻣﺴـﺎوات را از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ داﻧﺴـﺘﻦ ﮐﻤﺎل اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎن و ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻋﺘﻘﺎد و اﯾﻘﺎن ﺧﻮد ﺑﮑﻼم اﯾﺰد ﻣﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮدﻧﺴﺖ و ﺑﻬﺮ‬‫وﺟﻬﯽ ﮐﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﺴﺎوات ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ از اﯾﻦ آﯾﻪ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻬﻤﺎن وﺟﻪ اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ در ﺻﻔﺎت اﯾﺸﺎن‬‫ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﻧﻤﻮد اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﻮد ﻋﻤﺎدي در ارﺷﺎد اﻟﻌﻘﻞ اﻟﺴـﻠﯿﻢ اﻟﯽ ﻣﺰاﯾﺎ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﺻﺒﺮ ﮐﻤﺎ ﺻﺒﺮ اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ ﺟﻮاب‬‫ﺷﺮط ﻣﺤﺬوف أي إذا ﮐﺎن ﻋﺎﻗﺒﮥ اﻣﺮ اﻟﮑﻔﺮة ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻓﺎﺻﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺼـﯿﺒﮏ ﻣﻦ ﺟﻬﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺻﺒﺮ اوﻟﻮ اﻟﺜﺒﺎت و اﻟﺤﺰم ﻣﻦ اﻟّﺮﺳﻞ ﻓﺎﻧﮏ‬‫ﻣﻦ ﺟﻤﻠﺘﻬﻢ ﺑﻞ ﻣﻦ ﻋﻠﯿﺘﻬﻢ و ﻣﻦ ﻟﻠﺘﺒﯿﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻟﻠﺘﺒﻌﯿﺾ و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎوﻟﯽ اﻟﻌﺰم اﺻـﺤﺎب اﻟﺸـﺮاﺋﻊ اﻟّـﺬﯾﻦ اﺟﺘﻬﺪوا ﻓﯽ ﺗﺎﺳﯿﺴـﻬﺎ و ﺗﻘﺮﯾﺮﻫﺎ و‬‫ﺻﺒﺮوا ﻋﻠﯽ ﺗﺤّﻤـ ﻞ ﻣﺸـﺎﻗﻬﻢ و ﻣﻌـﺎداة اﻟﻄـﺎﻋﻨﯿﻦ ﻓﯿﻬـﺎ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮﻫﻢ ﻧﻮح و اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻣﻮﺳـﯽ و ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم و ﻗﯿﻞ ﻫﻢ‬‫اﻟّﺼﺎﺑﺮون ﻋﻠﯽ ﺑﻼء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻨﻮح ﺻﺒﺮ ﻋﻠﯽ اذّﯾـﮥ ﻗﻮﻣﻪ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻀـﺮﺑﻮﻧﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻐﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺻﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎر و ﻋﻠﯽ ذﺑـﺢ وﻟﺪه و‬‫اﻟّﺬﺑﯿـﺢ ﻋﻠﯽ ذﺑﺤـﻪ و ﯾﻌﻘـﻮب ﻋﻠﯽ ﻓﻘـﺪ اﻟﻮﻟـﺪ و اﻟﺒﺼـﺮ و ﯾﻮﺳـﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺠّﺐ و اﻟـّﺴ ﺠﻦ و اﯾـﻮب ﻋﻠﯽ اﻟـّﻀ ّﺮ و ﻣﻮﺳـﯽ ﻗـﺎل ﻟﻪ ﻗـﻮﻣﻪ ِإﱠﻧﺎ‬‫ﻟَُﻤْﺪَرُﮐﻮَن ﻗﺎَل َﮐﱠﻠﺎ ِإﱠن َﻣِﻌﯽ َرﺑﱢﯽ َﺳَﯿْﻬِﺪﯾِﻦ‬‫و داود ﺑﮑﯽ ﻋﻠﯽ ﺧﻄﯿﺌﺘﻪ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ و ﻋﯿﺴﯽ ﻟﻢ ﯾﻀﻊ ﻟﺒﻨﮥ ﻋﻠﯽ ﻟﺒﻨﮥ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺳﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪111 :‬‬‫و اﮔﺮ ﻣﺠـﺎدﻟﯿﻦ ﻣﮑﺎﺑﺮﯾﻦ و ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ از اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ ﮐﻪ اﻓﺎدات و اﺧﺘﺮاﻋﺎت و ﻋﺜﺮات و اﺑﺘـﺪاﻋﺎت آن ﻋﻼﻣﻪ‬‫رﻓﯿﻊ اﻟﺪرﺟﺎت را اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻏﺎﯾﺖ ﺳـﻘﻮط و رﮐﺎﮐﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن و ﺳﺨﺎﻓﺖ و اﻗﺼﺎي ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺳﻨﺖ و ﮐﺘﺎب و ﮐﻤﺎل ﺑﻌﺪ از ﺣﻖ‬‫و ﺻﻮاب ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺠﺎﻧﻬﺎي ﻧﺎزﻧﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﯽﺧﺮﻧﺪ و ﺑﺂب زر آن را ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﺗﻨﺒﯿﻪ و اﯾﻘﺎظ ﻣﻮﻗﻆ از ﺧﻮاب ﻏﻔﻠﺖ ﺑﯿﺪار و از ﺳﮑﺮ‬‫ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪ ﻫﻮﺷﯿﺎر ﻧﻤﯽﺷﻮﻧﺪ ﻫﻤﻪ وﺟﻮه ﺷﺎﻓﯿﻪ و دﻻﺋﻞ ﮐﺎﻓﯿﻪ ﻣﻔﺤﻢ و ﻣﺴﮑﺖ و ﻣﺮﻏﻢ و ﻣﺒﮑﺖ ﻧﺸﻮد ﻧﺎﭼﺎر در وﺟﻮه آﺗﯿﻪ دﻻﻟﺖ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات و ﺑﻄﻼـن زﻋﻢ ﺣﻤـﻞ آن ﺑﺮ ﻣﺜـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﯿﺎﻗﻮت و ﻣﺮوارﯾـﺪ از اﻓﺎدات ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫وﺣﯿﺪ ﭘﯿﺶ ﻧﻤﺎﯾﻢ و ﺣّﻆ اوﻓﯽ در اﺳﮑﺎت و اﻟﺰام و ﺗﺨﺠﯿﻞ اﻓﺤﺎم ﺧﺪام ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم او رﺑﺎﯾﻢ‬‫وﺟﻪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ را ﺗﺸﺒﯿﻪ دادﻧﺪ ﺑﺤﻀـﺮت ﻫﺎرون و ﻣﻌﻠﻮﻣﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻫﺎرون در ﺣﯿﺎت ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻌﺪ از ﻏﯿﺒﺖ اﯾﺸﺎن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ ﯾﻮﺷﻊ ﺑﻦ ﻧﻮن و ﮐﺎﻟﺐ ﯾﻮﻓﻨﺎ‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺷﺪﻧـﺪ ﻻزم آﻣـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻧﯿﺰ ﺧﻠﯿﻔﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎﺷـﺪ در ﺣﯿﺎت اﯾﺸﺎن ﺑﻌﺪ از ﻏﯿﺒﺖ ﻧﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت دﯾﮕﺮان ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺗﺎ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻮد و ﺗﺸﺒﯿﻬﯽ ﮐﻪ در ﮐﻼم رﺳﻮل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ واﻗﻊ ﺷﻮد آن را ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﺣﻤﻞ ﮐﺮدن ﮐﻤﺎل ﺑﯽدﯾﺎﻧﺘﯿﺴﺖ و‬‫اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ را ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ رازي ﺑﺮ ﻋﻤﻮم زاﺋـﺪ از ﻋﻤﻮم ﻣﺮاد اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺣﻤﻞ‬‫ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺰﻟﺖ را ﺷﺎﻣـﻞ ﻣﻨـﺎزل ﻣﻨﻔﯿﻪ ﻫﻢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﻫﻮس اﺛﺒﺎت دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻧﻔﯽ ﺧﻼﻓﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻌﺪ وﻓﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪112 :‬‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺳﺮ دارﻧﺪ و ﺣﻤﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﮐﻪ در ﮐﻼم ﺟﻨﺎب ﺳﺮور اﻧﺎم ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 258‬از ‪324‬‬‫واﻗﻊ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﮐﻤﺎل ﺑﯿـﺪﯾﺎﻧﺘﯽ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﺗﻌّﻮذ از ان ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﻤﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺒﻮي ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﮐﻤﺎل ﺑﯿـﺪﯾﺎﻧﺘﯽ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﻻﺑﺪ ﮐﻪ ﺣﻤﻞ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺣﺬف ادات ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺎﻣﻞ و ﺗﺎم ﻻزم و واﺟﺐ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺎﻣـﻞ ﻣﻔﯿـﺪ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء ﮐﺮام در ﺻـﻔﺎت ﻣـﺬﮐﻮره اﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﺴﺎوات‬‫ﻣﺮاد ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و اﮔﺮ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻘﺼﺎن را‬‫ﺣـّﺪي و ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻼم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﻮﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ او و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻮﻫﻤﺎت اﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف او ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا و ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣـﺬﮐﻮرا ﮔﺮدﯾـﺪ ﭘﺲ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽﻣﻘﺎم ﭼﺮا درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﻤﺎل‬‫دﯾﺎﻧﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻗﻮل ﺧﻮد را ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ﻣﺜﻞ ﻣﺸـﻬﻮر ﺟﻠـﺪ از ﺟﻠـﺪ ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻤﻮده اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﺘﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﺣﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و‬‫ﻗﻮل ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟ َِﻢ َﺗُﻘﻮﻟ ُﻮَن ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻔَﻌﻠُﻮَن‬‫و َأ َﺗْﺄُﻣُﺮوَن اﻟﱠﻨﺎَس ﺑ ِﺎﻟ ْﺒِﱢﺮ َو َﺗﻨَْﺴْﻮَن َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ‬‫ﺑﺎ وﺻﻒ ﮐﻤﺎل ﻧﺎزش و اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﮐﻼم اﯾﺰد ﻗﻬﺎر ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻧﻤﯽآرد ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ و ﻟﻪ اﻟﻤّﻨﮥ ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﻋﻠﯽ ارﺑﺎب اﻟﻔﻬﻢ و اﻟﻔﻄﺎﻧﮥ ﻣﻦ‬‫اﻓـﺎدة اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﺤﺎﺋﺰ ﻟﺸـﺮف اﻟﺮزاﻧـﮥ و رﻓﻌـﮥ اﻟﻤﮑﺎﻧـﮥ و ﺳـﺪاد اﻟﻤﺜﺎﻧـﮥ اّن ﻣﻦ ﺣﻤﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﺸـ ﺮﯾﻒ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺴﺎواة ﻣﻨﻬﻤﮏ ﻓﯽ‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﺪﯾﺎﻧﮥ ﻣﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﻣﻬﺎﺟﺮة اﻟّﺼﯿﺎﻧﮥ ذاﻫﺐ ﻋﺮﯾﻀﺎ ﻓﯽ اﯾﺜﺎر اﻟﺨﯿﺎﻧﮥ ﻣﻤﻌﻦ ﻓﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﻤﻬﺎﻧﮥ‬‫وﺟﻪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺣﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪113 :‬‬‫ﮐﻪ از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺑﺴـﻔﯿﻨﻪ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻨﺠﻮم اﺷﺎره‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ را از ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺮﻓﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ را از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﻮض در ﺑﺤﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺪون اﻋﻤﺎل ﻃﺮﯾﻘﺖ و‬‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻔﺮ درﯾﺎي ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺪون رﮐﻮب ﮐﺸﺘﯽ و اﻫﺘﺪا ﺑﻨﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ و ﻓﻘﻂ ﺳﻮار ﺷﺪن ﺑﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬‫ﻧﺠـﺎتﺑﺨﺶ از ﻏﺮﻗﺴﺖ اﻣـﺎ وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ ﺑـﺪون ﻣﺮاﻋـﺎة ﻧﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺮاﻋﺎة ﻧﺠﻮم ﺑـﺪون ﮐﺸﺘﯽ ﺑﯽاﺛﺮ و ﺑﺎﻃﻞ درﯾﻦ‬‫ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺎﻣﻞ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﻤﯿﻘﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺠّﺮد ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻨﺠﻮم ﻣﻠﺰوم اﺧﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و‬‫ﻣﻔﯿـﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨـﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﺮف رﮐﻮب ﺑﺮ ﺳـﻔﯿﻨﻪ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ اﺻـﻠﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از‬‫ﺻﺮف ﺳﻮار ﺷـﺪن ﺑﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﻇﺎﻫﺮ وﺻﻮل ﺑﻤﻘﺼـﺪ ﺑـﺪون ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺠﻮم ﻣﺤﺎﻟﺴﺖ و اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﻤﯿﻘﺴﺖ و ﺑﻠﺰوم ﺗﺎﻣﻞ ﺣﻘﯿﻖ ﭘﺲ‬‫اﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﻧﮑﻨـﺪ و ﻣﻔﯿـﺪ ﻫﯿـﭻ ﺣﮑﻤﯽ ﻧﮑﺮد و ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه‬‫ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭘﻨﺠﻪ ﺣﻨﺎﺋﯽ ﺳﻠﯿﻤﯽ ﺑﺒﺮق ﮔﺮداﻧﯿﺪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻋﻤﯿﻖ و اﯾﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط دﻗﯿﻖ ﺗﻤﺎم ﻧﺸﻮد و ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ ﻧﺰد‬‫اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﺑﺼﺎﺋﺮ اﻟّﺪرﺟﺎت ﻟﻤﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟّﺼﻔﺎر و ﻣﻌﺎﻧﯽ‬‫اﻻﺧﺒﺎر ﻻﺑﻦ ﺑﺎﺑﻮﯾﻪ ﻃﺎب ﺛﺮاﻫﻤﺎ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻫﻢ‬‫اﺧﺬ ﺟﻤﯿﻊ اﺣﮑﺎم از اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ از ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﭘﺲ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ از ﻗﺒﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪114 :‬‬‫ﻫﻮاﺟﺲ ﻧﻔﺴـﺎﻧﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد اﮔﺮ اﻟﺰام اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﺑﺂن ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳﺖ و اﮔﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ را ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ داﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﭼﻮن ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺠﻮم ﺑﺎﻓـﺎدات ﻓﺤﻮل ﻗﺮوم ﺳـﻨﯿﻪ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﺳﯿﺸـﺮح ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤّﯽ اﻟﻘّﯿﻮم ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺳـﻘﻮط ﮐﻼـم ﻣﻠﺘﺎﻧﯽ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻗﺎﺿﯽ و داﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 259‬از ‪324‬‬‫وﺟﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ‬‫ﻫﻔـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺑﺎب دوازدﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺤﺜﯽ در ﮐﻔﺮ ﻣﺤﺎرﺑﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﻮن‬‫ﻣﻨﺘﻬﺎي ﮐﻼم ﺷـﯿﻌﻪ درﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﺿـﺮورﺳﺖ ﮐﻪ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‬‫ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺟﺘﻬﺎد در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﮐﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﻣﯿﺮاث ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ و ﻋـﺪم ﺗﻤﺎم ﻫﺒﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﻘﺒﺾ و ﺗﻘﺴـﯿﻢ ﺧﻤﺲ و ﻣﺘﻌﮥ اﻟﺤﺞ و ﻏﯿﺮه‬‫از ان ﺑـﺎﺑﺴﺖ اﺻـﻼ و ﮐﻔﺮ و ﻣﻌﺼـﯿﺖ ﻧﯿﺴـﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﺘﻬـﺪي ﺑـﻮد از ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻣﺠﺘﻬـﺪان را در ﻣﺴـﺎﺋﻞ‬‫اﺟﺘﻬـﺎدﯾﻪ ﺑـﺎ ﻫﻢ ﺧﻼـف ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ و ﻧﯿﺰ ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﻣﺎﺟﻮرﺳﺖ و ﻣﺤﺎرب ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﮔﺮ از راه ﺑﻐﺾ و ﻋـﺪاوﺗﺴﺖ ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﮐﺎﻓﺮﺳﺖ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻣﺬﻫﺐ اﯾﺸﺎن در ﺣﻖ ﺧﻮارج و اﻫﻞ ﻧﻬﺮوان و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ‬‫ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺤﻤﻮﻟﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ‬‫ﻣﺤﻤﻮﻟﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺤـﺎرب ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از راه ﺑﻐﺾ و ﻋـﺪاوت ﮐـﺎﻓﺮﺳﺖ و ﺳﺎﺑﻖ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺮﻣﻮده اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻣﺠﺎزﺳﺖ ﺑﺤﺬف ﺣﺮف ﺗﺸﺒﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺮﺑﮏ ﮐﺎﻧّﻪ ﺣﺮﺑﯽ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ اﻣﮑﺎن ﻧﺪارد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺮب ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺣﺮب ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﻧﺒﻮد ﺣﻘﯿﻘﮥ ﺑﻞ ﺣﮑﻤﺎ اﻟﺦ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﺸﺒﯿﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ‬‫ﻣﻔﯿﺪ ﮐﻔﺮ ﻣﺤﺎرب ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪115 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ﻟﻮ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﺮ اﻟﺒﻐﺾ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺒﻮي ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻣﺤﺾ اﻏﺮاق و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و آن‬‫را از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﻧﺘﻮان ﮔﺮﻓﺖ ﭘﺲ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺤﻀﺮت‬‫آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿﺪ اﺣﺎﻃﻪ ﻋﻠﻢ آن ﺣﻀﺮت و ﻋﺼﻤﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻋﻠﻢ اﻧﺤﻀﺮت از دﯾﮕﺮان ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﮑﺬا اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺘﻘﻮي و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟّﺼﻔﺎت اﻟﻤﺬﮐﻮرة‬‫وﺟﻪ ﻫﺠﺪﻫﻢ‬‫ﻫﯿﺠﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﻧﮋاد ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺳـﻌﯽ و اﺟﺘﻬﺎد در اﺑﻄﺎل و اﻓﺴﺎد دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات و ﺣﺼﻮل و ﺛﺒﻮت ﺣﮑﻤﯽ از ان‬‫ﺑﻐﺮض اﺑﻄـﺎل ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در ﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﻮﻫﻮﻣﯽ ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺣﻤﻞ ﮐﺮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ وﻗﺘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﻧﺒﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻـﻔﺎت‬‫ﻣﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره و دون ﻫﺬا اﻟﻨﻔﯽ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺗﻔﺤﺺ واﻗﻊ ﺷﻮد آﻧﻘﺪر اﺣﺎدﯾﺚ داﻟﻪ‬‫ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺮوي و ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ در ﺣﻖ ﻫﯿﭽﯿﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻬـﺬا ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدهاﻧﺪ و ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎل وﻻﯾﺖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺻﺮاﺣﮥ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺴﺎوات ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﻀﺮاﺗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻧﮑﻨﺪ ﺗﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻟﻔﻆ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ان دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد درﺳﺖ ﻧﺸﻮد ﭼﻪ ﻣﺪﻟﻮل اﯾﻦ ﺗﺮﻗﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم اﻣﺮي زاﺋﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 260‬از ‪324‬‬‫از ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺷـﺪ و در ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻄﻼن ﻧﻔﯽ ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻـﻔﺎت ﻣـﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ان ﺻـﻔﺎت‬‫ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﻔﯽ ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪116 :‬‬‫ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻـﻔﺎت ﻣـﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻـﻔﺎت ﻣـﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن‬‫ﺻﺤﯿـﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔﺎه درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ان ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ در ﮐﻼم‬‫آﯾﻨـﺪه ﮐﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺗﺮﻗﯽ ﮐﺮده ﯾﻌﻨﯽ ﻗﻮل او ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ در ﮐﺘﺐ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺗﻔﺤﺺ واﻗﻊ ﺷﻮد اﻟـﺦ ﻗﻄﻌـﺎ و ﺣﺘﻤـﺎ ﻣﺴـﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴـﺒﺐ زﻋﻢ ﺛﺒﻮت اﺣﺎدﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﺎن ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ع ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻗﻮل دﻻﻟﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ‬‫ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎواﺗﺸﺎن ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم در ﺻـﻔﺎتﺷﺎن ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭘﺲ دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات‬‫ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ اﻧﺼﺎف در ﻣﺒﺤﺚ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ و ﻻﺋﺢ و ﻣﺤﻘﻖ و واﺿﺤﺴﺖ‬‫وﺟﻪ ﻧﻮزدﻫﻢ‬‫ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌـﺪ ﻋﺒـﺎرت ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻬـﺬا ﮐـﺎر اﻧﺒﯿـﺎ ﮐﻪ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐﻔﺎر و ﺗﺮوﯾـﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و‬‫اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣﻠﺘﺴﺖ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺖ اﻧﺘﻬﯽ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺘﻦ ﮐﺎر اﻧﺒﯿﺎ از ﺷﯿﺨﯿﻦ‬‫ﻣﺘﻔﺮﻋﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺣﻤﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﻣﺘﻔﺮع ﺑﻮد ﺑﺮ رﻏﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم‬‫ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻣﻔﯿﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎر اﻧﺒﯿﺎ از و ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﭘﺲ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم درﯾﻦ ﺻﻔﺎت دﻟﯿﻞ ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ در آن ﺣﻀﺮت اﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﺧﻮﺑﺘﺮ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﻮده و زﻋﻢ‬‫ﻋﺪم دﻻﻟﺖ آن ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻓﻀﻞ ﺟﻠﯿﻞ و ﺑﻮدن آن از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﻣﺤﺾ اﺿﻼﻟﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪117 :‬‬‫و ﺗﻀﻠﯿﻞ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻬﺪي ﻣﻦ ﯾﺸﺎء اﻟﯽ ﺳﻮاء اﻟّﺴﺒﯿﻞ‬‫وﺟﻪ ﺑﯿﺴﺘﻢ‬‫ﺑﺴﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﺻﻔﺎ وزﯾﻦ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴﻤﻊ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫دﻻﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﯾﺸﺎن و ﻣﻨﻮط ﺑﺎﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺗﺨﻠﻒ از دوﺳﺘﯽ و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﻫﻼك و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺾ ﻧﺼـﯿﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﺑﺲ از ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اﺳﻼﻣﯿﻪ و ﺧﺎﺻﺴﺖ ﺑﻤﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ‬‫ﻓﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن ﻣﺘﻤﺴﮏاﻧـﺪ ﺑﺤﺒﻞ و داد ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ و ﺑﺮ ﻗﯿﺎس ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ أ ﺗﺆﻣﻨﻮن ﺑﺒﻌﺾ اﻟﮑﺘﺎب و ﺗﮑﻔﺮون ﺑﺒﻌﺾ و‬‫در رﻧﮓ اﯾﻤﺎن ﺑﺎﻻﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﻻ ﻧَُﻔﱢﺮُق ﺑَﯿَْﻦ َأَﺣٍﺪ ﻣِْﻦ ُرُﺳﻠِِﻪ‬‫ﺑﺎ ﺑﻌﺾ ﻣﺤّﺒﺖ و اﯾﻤﺎن و ﺑﺎ ﺑﻌﺾ ﺑﻐﺾ و ﮐﻔﺮان ﻧﻤﯽورزﻧﺪ ﺑﺨﻼف ﺷـﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻓﺮﻗﻪ اﯾﺸﺎن ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ را دوﺳﺖ ﻧﺪارد ﺑﻌﻀﯽ‬‫ﯾـﮏ ﻃـﺎﺋﻔﻪ را ﻣﺤﺒﻮب ﺳﺎزﻧـﺪ و ﺑﻘﯿﻪ را ﻣﺒﻐﻮض ﻣﯽدارﻧـﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ ﻃﺎﺋﻔﻪ دﯾﮕﺮ را و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺣﺎل اﺗﺒﺎع ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را‬‫ﺧﺎص ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ از ﻫﺮ ﻫﻤﻪ رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺪان ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ان ﮔﻮاه‬‫اﺳﺖ و اﮔﺮ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ را اﻋﺘﺒﺎر ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻣﺮوﯾﺎت ﺷـﯿﻌﻪ را ﮐﻪ از ﻋﻘﺎﯾﺪ اﻟﻬﯿﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻓﺮوع ﻓﻘﻬﯿﻪ ﻣﻮاﻓﻖ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﻧﻘﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 261‬از ‪324‬‬‫ﮐﺮده ﺷﺪ ﭼﻪ ﺟﻮاﺑﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟﺴـﻼم ﻣﺮﺑﻮط و ﺑﺎﺗﺒـﺎع اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﻨﻮﻃﺴﺖ و ﺗﺨﻠﻒ از وﻻـ و اﺗﺒـﺎع اﯾﺸـﺎن ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻼـك و ﺿـﻼل و ﻣﺜﻤﺮ ﻧﻬـﺎﯾﺖ وزر و وﺑﺎل و‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﺰﻋﻢ اﺧﺘﺼﺎص‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪118 :‬‬‫وﻻ و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻤـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺮﺑﺢ و ﻣﻔﺘﺨﺮ و ﺑﺘﻮﻫﻢ ﻋﮑﺲ ان ﺑﻨﺴـﺒﺖ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻣﺘﻐﻄﺮس و ﻣﺘﺒﺨﺘﺮ و ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻫﻢ در ﺻﻮاﻗﻊ‬‫ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴـﺘﻤﻊ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮّﻓﻖ اﻟﻤﺠﯿﺐ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻓﻼح ﻣﻨﻮط ﺑﻮﻻ و اﺗﺒﺎع ﻫﺪي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم و‬‫ﻫﻼـك ﺑﺘﺨﻠـﻒ اﯾﺸـﺎن ﻣﻨـﻮﻃﺴﺖ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ رﺟﻮع ﺧﻠﻔـﺎ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ اﻓﻀـﻞ‬‫اﻫﻠﺒﯿﺘﺴﺖ در آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎ و ﺻﺤﺎﺑﻪ از ﻣﺴﺎﺋﻞ دﯾﻦ و اﺣﮑﺎم ﺷﺮع ﻣﺘﯿﻦ ﻣﺤﻘﻖ ﻓﺮﻣﻮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺰﯾﺪ ﻫﻮل‬‫و ﺧﻮف از ﺗﻤﺴـﮏ اﻫـﻞ ﺣّﻖ و ﯾﻘﯿﻦ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻌّﺼﺒﯿﻦ را ﺣـﺬف ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﯿﺰ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﺗﻌﻠﯿـﻞ رﺟﻮع ﺧﻠﻔﺎ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ وﻻي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم واﺟﺒﺴﺖ و ﻫـﺪي ﯾﻌﻨﯽ ﺳـﯿﺮت اﺑﻦ ﺣﻀـﺮات ﻫﺪي‬‫ﻧﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ و اﯾﻦ را ﻫﻢ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺤﺘﺎط دﺳـﺘﺨﻮش ﻫﻀﻢ و اﺳـﻘﺎط ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻧﮑﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﮐﯽ دﻻﻟﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺑﺮ رﺑﻂ‬‫ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻮﻻء اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم و أﻧﺎﻃﺖ ﻧﺠﺎت ﺑﺎﺗﺒﺎع اﯾﻦ ﺣﻀﺮات و اﯾﺠﺎب ﺗﺨﻠّﻒ از وﻻ و اﺗﺒﺎع ﺑﺮاي ﻫﻼك و ﺿﻼل و‬‫ﺿﯿـﺎع و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻟﺰوم رﺟﻮع ﺧﻠﻔﺎ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻣﺸـﮑﻼت و ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﻣﻌﻀـﻼت و اﺗﺤﺎد ﻫـﺪي اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﻫـﺪي‬‫ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﺎت و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻓﯽ ذﻟﮏ ﮐﻔﺎﯾﮥ ﻻﻫﻞ اﻟّﺪراﯾﮥ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟﻬﺪاﯾﮥ اﻟﻤﻨﻘﺬ ﻣﻦ ﻏﻮاﺋﻞ‬‫اﻟّﻀﻼل و اﻟﻐﻮاﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪119 :‬‬‫و ﺗﻀﻠﯿﻞو اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻬﺪي ﻣﻦ ﯾﺸﺎء اﻟﯽ ﺳﻮاء اﻟّﺴﺒﯿﻞ‬‫ﻻزم ﻧﺒﻮدن ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻪ ادات ﺗﺸﺒﯿﻪ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎداة ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺜﻞ ﮐﺎف و ﮐﺄّن و ﻣﺜﻞ و ﻧﺤﻮ ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﻠﻮب ﻧﯿﺰ ﻣﯽآﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﻣﻘﺮرﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺒـﺪر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻓﻼن ﻧﯿﺰ در ﺗﺸﺒﯿﻪ داﺧﻠﺴﺖ اﻗﻮل در ﮐﺘﺐ ﺣﺎﺿـﺮه ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺑﯿﺎن ﻣﺜﻞ ﻣﻔﺘﺎح و‬‫ﺷﺮوح آن و ﺷﺮوح ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﺎدﺧﺎل اﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻌﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﺑﻼ ﺑﯿﺎن اﺳﻢ ﮐﺘﺎﺑﯽ از ﮐﺘﺐ‬‫آن ﺟﺰ ﺣﯿﺮت ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ ﻧﻤﯽاﻓﺰاﯾـﺪ و اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ اﻧﮑـﺎر آن ﮐﻨـﺪ ﺑﺮاي اﺳـﮑﺎﺗﺶ اﯾﻦ ﺣﻮاﻟﻪ ﻣﺠﻤﻠﻪ ﮐـﺎري ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ و از ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ‬‫واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ازﯾﻦ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﮐـﺬا ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼن ﻣﻤﻨﻮع و ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﻠﻤﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ‬‫در ﻗﻮل ﻗﺎﺋـﻞ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻓﻀـﻞ رﺟـﻞ ﻓﯽ اﻟﺒﻠـﺪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼـن و اﻣﺜـﺎل آن ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻣﺮادﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻨﺠﺎ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اراده ﻧﻈﺮ‬‫ﺑﺴـﻮي او ﮐﺮده ﺷـﺪ او ﻋﯿﻦ آن ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﮐﺮده ﺷـﺪ ﺑﺮاي ﻧﻈﺮ ﺑﺴـﻮي او و ﻣﺜـﻞ آﻧﺴﺖ ﻗﻮل ﻗﺎﺋـﻞ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺿﻮء‬‫اﻷﺷـﯿﺎء ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﺸـﻤﺲ و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﺮﺟـﻞ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼـن و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺣﺴﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﻠﺪ‬‫ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻓﻼـن و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ ﮐﺜﯿﺮة و ﺑـﺪﯾﻬﯿﺴﺖ ﮐﻪ در اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺮاد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻣﺮادﺳﺖ اﻣﺎ در ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﭘﺲ ﭼﻮن ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻻـ ﺑـﺪ ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات و ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﻣﯽﺷﻮد و ﺗﻘـﺪﯾﺮ در ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻋﯿﻨﯿﺖ ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ‬‫أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻓﻀﻞ رﺟﻞ ﻓﯽ اﻟﺒﻠﺪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼن ﻓﺎﻧﻪ اﻓﻀﻞ او ﻓﺎﻧﻪ ﻋﯿﻨﻪ و در ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ دم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺎﻧّﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 262‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪120 :‬‬‫ﻣﺴﺎو ﻵدم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ اﻃﻼق ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ان ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﺎﻣﺴﺖ ﻧﻪ ﺑﻤﻌﻨﺎي ﺧﺎص اﺻـﻄﻼح او اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺜﻞ آدم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﮑﺬا‬‫ﭘﺲ ﺑﺮ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﻣﺜـﻞ و ﻣﺜـﻞ آن دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﺸـﺒﯿﻪ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤـﺬوﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﻧﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻼـم ﺑﻨﻔﺲ ﺧﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣـﺪﻟﻮل آن اﻣﺮ‬‫ﺑﻨﻈﺮﺳﺖ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺴـﯽ را ﮐﻪ اراده ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ ﺑﺴﻮي ﺣﻀـﺮت آدم ع در ﻋﻠﻢ و از ﻣﺠﺮد آن ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد آري ﭼﻮن اﯾﻦ اﻣﺮ ﺳـﺒﺒﯽ و وﺟﻬﯽ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ آن ﺳـﺒﺐ و ﻋﻠﺖ ﻣﺴﺎواﺗﺴﺖ ﯾﺎ ﻣﻤﺎﺛﺎت ﮐﻪ آن ﻫﻢ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺴﺎواﺗﺴﺖ و ﻫﺬا ﺑّﯿﻦ‬‫ﺟـّﺪا و ﻟﻌّﻠﻪ ﻻـ ﯾﻠﺘﺒﺲ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ ادﻧﯽ ﺣـﻆ ﻣﻦ ﻓﻬﻢ اﻟﮑﻼـم ﺗﻔﺘـﺎزاﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘـﺎح ﮔﻔﺘﻪ و اداﺗﻪ أي اداة اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ‬‫اﻟﮑﺎف و ﮐﺄّن و ﻗـﺪ ﯾﺴـﺘﻌﻤﻞ ﻋﻨﺪ اﻟﻈّﻦ ﺑﺜﺒﻮت اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻗﺼﺪ اﻟﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﺳﻮاء ﮐﺎن اﻟﺨﺒﺮ ﺟﺎﻣﺪا او ﻣﺸـﺘّﻘﺎ ﻧﺤﻮ ﮐﺄّن زﯾﺪا اﺧﻮك و‬‫ﮐـﺎﻧّﻪ ﻗـﺪم و ﻣﺜـﻞ و ﻣـﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﻣّﻤﺎ ﯾﺸـﺘﻖ ﻣﻦ اﻟﻤﻤﺎﺛﻠـﮥ و اﻟﻤﺸﺎﺑﻬـﮥ و ﻣﺎ ﯾﻮّدي ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ و اﻻﺻﻞ ﻓﯽ ﻧﺤﻮ اﻟﮑﺎف أي ﻓﯽ اﻟﮑﺎف و‬‫ﻧﺤﻮﻫـﺎ ﮐﻠﻔﻈـﮥ ﻧﺤﻮ و ﻣﺜﻞ و ﺷـﺒﻪ ﺑﺨﻼف ﮐﺄّن و ﯾﻤﺎﺛﻞ و ﯾﺸﺎﺑﻪ ان ﯾﻠﯿﻪ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻟﻔﻈﺎ ﻧﺤﻮ زﯾـﺪ ﮐﺎﻻﺳـﺪ او ﺗﻘـﺪﯾﺮا ﻧﺤﻮ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ او‬‫ﮐﺼـّﯿﺐ ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﻋﻠﯽ ﺗﻘـﺪﯾﺮ او ﮐﻤﺜﻞ ذوي ﺻـّﯿﺐ و ﻗﺪ ﯾﻠﯿﻪ أي ﻧﺤﻮ اﻟﮑﺎف ﻏﯿﺮه أي ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ و اﺿـﺮب ﻟﻬﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﺤﯿﻮة‬‫اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﮐﻤـﺎء اﻧﺰﻟﻨـﺎه اﻵﯾـﮥ إذ ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮاد ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣـﺎل اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﺑﺎﻟﻤـﺎء و ﻻـ ﺑﻤﻔﺮد آﺧﺮ ﯾﺘﺤّﻤﻞ ﺗﻘـﺪﯾﺮه ﺑﻞ اﻟﻤﺮاد ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣﺎﻟﻬﺎ ﻓﯽ ﺑﻬﺠﺘﻬﺎ و‬‫ﻧﻀﺎرﺗﻬﺎ و ﻣﺎ ﯾﺘﻌﻘﺒﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻬﻼك و اﻟﻔﻨﺎء ﺑﺤﺎﻟﮥ اﻟﻨﺒﺎت اﻟﺤﺎﺻﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺎء ﯾﮑﻮن اﺧﻀﺮ ﻧﺎﺿﺮا ﺛﻢ ﯾﯿﺒﺲ ﻓﯿﻄﯿﺮه اﻟﺮﯾﺎح ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪121 :‬‬‫و ﻻ ﺣﺎﺟـﮥ اﻟﯽ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﮐﻤﺜﻞ ﻣﺎء ﻷّن اﻟﻤﻌﺘﺒﺮ ﻫﻮ اﻟﮑﯿﻔﯿﮥ اﻟﺤﺎﺻـﻠﮥ ﻣﻦ ﻣﻀـﻤﻮن اﻟﮑﻼم اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻌﺪ اﻟﮑﺎف و اﻋﺘﺒﺎرﻫﺎ ﻣﺴـﺘﻐﻦ ﻋﻦ ﻫﺬا‬‫اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ و ﻣﻦ زﻋﻢ ان اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﮐﻤﺜﻞ ﻣﺎء و ان ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﯾﻠﯽ اﻟﮑﺎف ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﻨﺎء ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻣﺤﺬوف ﻓﻘﺪﺳـﻬﺎ ﺳـﻬﻮا ﺑّﯿﻨﺎ ﻷّن اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ‬‫اﻟـﺬي ﯾﻠﯽ اﻟﮑﺎف ﻗﺪ ﯾﮑﻮن ﻣﻠﻔﻮﻇﺎ و ﻗﺪ ﯾﮑﻮن ﻣﺤﺬوﻓﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺻـّﺮح ﺑﻪ ﻓﯽ اﻻﯾﻀﺎح و ﻗﺪ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﻌﻞ ﯾﻨﺒﺊ ﻋﻨﻪ أي ﻋﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ‬‫ﻋﻠﻤﺖ زﯾـﺪا اﺳـﺪا ان ﻗﺮب اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و اّدﻋﯽ ﮐﻤﺎل اﻟﻤﺸﺎﺑﻬـﮥ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﺣﺴـﺒﺖ زﯾـﺪا اﺳـﺪا ان ﺑﻌﺪ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎدﻧﯽ‬‫ﺗﺒﻌﯿﺪ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺴـﺒﺎن ﻣﻦ اﻻﺷﻌﺎر ﺑﻌﺪم اﻟﺘﺤﻘﻖ و اﻟﺘﯿﻘﻦ و ﻓﯽ ﮐﻮن ﻣﺜﻞ ﻫﺬه اﻻﻓﻌﺎل ﻣﻨﺒﺌﺎ ﻋﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻧﻮع ﺧﻔﺎء و اﻻﻇﻬﺮ ان اﻟﻔﻌﻞ ﯾﻨﺒﺊ‬‫ﻋﻦ ﺣﺎل اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮب و اﻟﺒﻌﺪ و ﻧﯿﺰ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺷﺮح ﻣﻄّﻮل ﺗﻠﺨﯿﺺ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﻌﻞ ﯾﻨﺒﺊ ﻋﻨﻪ أي ﻋﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺖ‬‫زﯾـﺪا اﺳﺪا ان ﻗﺮب اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و ارﯾﺪ اﻧﻪ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﻻﺳﺪ ﻣﺸﺎﺑﻬﮥ ﻗﻮّﯾﮥ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻦ اﻟﺪﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﺗﺤﻘﻖ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و ﺗﯿّﻘﻨﻪ و ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﺣﺴـﺒﺖ و‬‫ﺧﻠﺖ زﯾﺪا اﺳﺪا ان ﺑﻌﺪ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ادﻧﯽ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺴـﺒﺎن ﻣﻦ اﻟّﺪﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟّﻈّﻦ دون اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻓﻔﯿﻪ اﺷـﻌﺎر ﺑﺎّن ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎﻻﺳﺪ ﻟﯿﺲ ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﯾﺘﯿﻘﻦ اﻧّﻪ ﻫﻮ ﻫﻮ ﺑـﻞ ﯾﻈّﻦ ذﻟـﮏ و ﯾﺘﺨّﯿﻞ و ﻓﯽ ﮐﻮن ﻫـﺬا اﻟﻔﻌﻞ ﻣﻨﺒﺌﺎ ﻋﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻧﻈﺮ ﻟﻠﻘﻄﻊ ﺑﺎﻧّﻪ ﻻ دﻻﻟـﮥ ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻟﺤﺴـﺒﺎن ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و‬‫اﻧﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﺎن اﺳﺪا ﻻ ﯾﻤﮑﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ زﯾﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ و اﻧّﻪ اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﺮ اداة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪122 :‬‬‫اﻟﺘﺸـﺒﯿﻪ ﺳﻮاء ذﮐﺮ اﻟﻔﻌـﻞ او ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻨـﺎ زﯾـﺪ اﺳـﺪ و ﻟﻮ ﻗﯿـﻞ اﻧﻪ ﯾﻨﺒﺊ ﻋﻦ ﺣـﺎل اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮب و اﻟﺒﻌـﺪ ﻟﮑـﺎن اﺻﻮب از‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ادات ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺎف و ﮐﺎن و ﻣﺜﻞ و آﻧﭽﻪ ﻣﻮّدي ﻣﻌﻨﺎي آﻧﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و دﻻﻟﺖ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻤﺖ و‬‫ﺣﺴـﺒﺖ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺼـﻨﻒ ﺗﻠﺨﯿﺺ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ و از ﻋﺒـﺎرت ﻣﻄﻮل واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ دﻻـﻟﺖ ﻧﻈﺮﺳﺖ و ﺑﻪ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻢ و‬‫ﺣﺴـﺒﺎن دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺪارد و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺘﻘﺪﯾﺮ ادات ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻟﻔﻆ ﻣﻦ أراد و ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ اري آﻧﭽﻪ‬‫ﻣﻘﺪرﺳﺖ آن ﮐﻼم اﻟﺒﺘﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﯾﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﯿﺰ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻄﻮل ﺗﻠﺨﯿﺺ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻐﺮض ﻣﻨﻪ أي ﻣﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻓﯽ اﻻﻏﻠﺐ ﯾﻌﻮد اﻟﯽ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ و ﻫﻮاي اﻟﻐﺮض اﻟﻌﺎﺋﺪ اﻟﯽ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﯿﺎن اﻣﮑﺎﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺎن ان اﻟﻤﺸﺒﻪ اﻣﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﻟﻮﺟﻮد و ذﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﻞ اﻣﺮ‬‫ﻏﺮﯾﺐ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺨـﺎﻟﻒ ﻓﯿﻪ و ﯾـﺪﻋﯽ اﻣﺘﻨﺎﻋﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ أي ﻗﻮل أﺑﯽ اﻟﻄّﯿﺐ ﻓﺎن ﺗﻔﻖ اﻻﻧﺎم و اﻧﺖ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺎن اﻟﻤﺴﮏ ﺑﻌﺾ دم اﻟﻐﺰال‬‫ﻓـﺎﻧّﻪ أراد ان ﯾﻘﻮل اّن اﻟﻤﻤـﺪوح ﻗـﺪ ﻓﺎق اﻟّﻨﺎس ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻣﺸﺎﺑﻬـﮥ ﺑﻞ ﺻﺎر اﺻـﻼ ﺑﺮأﺳﻪ و ﺟﻨﺴﺎ ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﻫـﺬا ﻓﯽ اﻟﻈﺎﻫﺮ‬‫ﮐﺎﻟﻤﻤﺘﻨﻊ ﻻﺳـﺘﺒﻌﺎد ان ﯾﺘﻨﺎﻫﯽ ﺑﻌﺾ آﺣﺎد اﻟﻨﻮع ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺨﺎـّﺻ ﮥ ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻨﻮع اﻟﯽ ان ﯾﺼـﯿﺮ ﮐﺎﻧّﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﺣﺘﺞ ﻟﻬﺬه اﻟﺪﻋﻮي و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 263‬از ‪324‬‬‫ﺑﯿﻦ اﻣﮑﺎﻧﻬﺎ ﺑﺎن ﺷـﺒﻪ ﺣﺎﻟﻪ ﺑﺤﺎل اﻟﻤﺴﮏ اﻟـﺬي ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟـﺪﻣﺎء ﺛّﻢ اﻧّﻪ ﻻ ﺑﻌـﺪ ﻣﻦ اﻟﺪﻣﺎء ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻوﺻﺎف اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ‬‫اﻟـّﺪم ﻓﺎن ﻗﻠﺖ اﯾﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﻗﻠﺖ ﯾﺪل اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺿـﻤﻨﺎ و ان ﻟﻢ ﯾﺪل ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﺮﯾﺤﺎ ﻻن اﻟﻤﻌﻨﯽ ان ﺗﻔﻖ اﻻﻧﺎم ﻣﻊ اﻧّﮏ واﺣﺪ‬‫ﻣﻨ ﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪123 :‬‬‫ﻓﻼـ اﺳـﺘﺒﻌﺎد ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻻن اﻟﻤﺴﮏ ﺑﻌﺾ دم اﻟﻐﺰال و ﻗـﺪ ﻓﺎﻗﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﻻ ﯾﻌـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺤﺎﻟﮏ ﺷﺒﯿﻬـﮥ ﺑﺤﺎل اﻟﻤﺴﮏ و ﯾﺴّﻢ ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا ﺗﺸﺒﯿﻬﺎ‬‫ﺿﻤﻨـّﯿ ﺎ او ﺗﺸﺒﯿﻬـﺎ ﻣﮑﻨـّﯿ ﺎ ﻋﻨﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷـﻌﺮ ﻣﺘﻨـﺒﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺿـﻤﻨﺎ از ان‬‫ﻣﺴـﺘﻔﺎدﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻌﺪ ﻗﻮل او ﻓﺎّن اﻟﻤﺴﮏ ﺑﻌﺾ دم اﻟﻐﺰال ﻣﻘﺪرﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﺣﺎﻟﮏ ﺷﺒﯿﻬﮥ ﺑﺤﺎل اﻟﻤﺴﮏ و ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫را ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺿـﻤﻨﯽ ﯾﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﮑﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﻨﺎﻣﻨﺪ و ﭼﻮن در ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻟﻔﻆ ﻣﺴﺎوي ﻣﻘﺪر ﻧﺸﺪ‬‫در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻫﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﻘﺪر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺎﻧﻪ ﻣﺴﺎو ﻵدم ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ او ﻣﺜﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﮑـﺬا ﻓﯽ ﺑﺎﻗﯽ اﻟﺼـﻔﺎت ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻬـﺬا ﺷـﻌﺮ ﻣﺸـﻬﻮري ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا ﻣﻦ ﺑﻠﯽ ﻏﻼﻟﺘﻪ ﻗﺪ زّر ازراره‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻤﺮ و اﯾـﻦ دو ﺑﯿﺖ ﻣﺘﺒﻨﯽ را ﻧﺸـﺮت ﺛﻠﺚ ذواﺋﺐ ﻣﻦ ﺧﻠﻔﻬـﺎ ﻓﯽ ﻟﯿﻠـﮥ ﻓـﺎرت ﻟﯿـﺎﻟﯽ ارﺑﻌـﺎ و اﺳـﺘﻘﺒﻠﺖ ﻗﻤﺮ اﻟـّﺴ ﻤﺎء ﺑﻮﺟﻬﻬـﺎ ﻓـﺎرﺗﻨﯽ‬‫اﻟﻘﻤﺮﯾﻦ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻣﻌـﺎ داﺧـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧـﺪ اﻗﻮل اوﻻ ﺗﻌﻠﯿﻞ ادﺧﺎل اﯾﻦ ﺷـﻌﺮ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻫﺮ دو ﺑﯿﺖ ﻣﺘﻨﺒﯽ در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺂﻣـﺪن ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ‬‫اﺳـﻠﻮب ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﮐﺬا ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼن وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ ﺷـﻌﺮ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻫﺮ دو ﺷـﻌﺮ ﻣﺘﻨّﺒﯽ اﺳﻠﻮب ﻣﺒﺤﻮث‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﻔﻘﻮدﺳﺖ ﭘﺲ ﻋﻠﺖ را ﺑﺎ ﻣﻌﻠﻞ اﺻـﻼ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﯾﻦ ﺷـﻌﺮ ﻣﺸـﻬﻮر اﻋﻨﯽ ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا ﻣﻦ ﺑﻼ ﻏﻼﻟﺘﻪ داﺧﻞ اﺳﺘﻌﺎره اﺳﺖ ﻧﻪ‬‫داﺧﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺻﻄﻼﺣﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺒﻨﺎي اﺳﺘﻌﺎره ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ و ﮐﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻓﺮق ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳﺘﻌﺎره اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪124 :‬‬‫ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﮔﺬرﯾﻢ اﺳـﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي او ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ داﺧﻞ اﺳﺘﻌﺎره اﺳﺖ ﭘﺲ‬‫ﺑـﺪاﻧﮑﻪ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ اﻧﻬﻢ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ان اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﻣﺠﺎز ﻟﻐﻮي او ﻋﻘﻠﯽ ﻓﺎﻟﺠﻤﻬﻮر ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ‬‫ﻣﺠﺎز ﻟﻐﻮّي ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻧﻬﺎ ﻟﻔﻆ اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ وﺿﻊ ﻟﻪ ﻟﻌﻼﻗﮥ اﻟﻤﺸﺎﺑﻬﮥ و دﻟﯿﻞ اﻧﻬﺎ أي اﻻﺳﺘﻌﺎرة ﻣﺠﺎز ﻟﻐﻮي ﮐﻮﻧﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ ﻻ ﻟﻠﻤﺸﺒﻪ‬‫و ﻻـ ﻟﻠﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ و ﻻـ ﻟﻼـﻋﻢ ﻣﻨﻬﻤـﺎ أي ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﺒﻪ و اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﺳـﺪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻨﺎ راﯾﺖ اﺳـﺪا ﯾﺮﻣﯽ ﻣﻮﺿﻮع ﻟﻠﺴـﺒﻊ اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻻ ﻟﻠﺮﺟﻞ‬‫اﻟﺸـﺠﺎع و ﻻـ ﻟﻤﻌﻨﯽ اﻋﻢ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻞ و اﻟﺴـﺒﻊ ﮐﺎﻟﺤﯿﻮان اﻟﺠﺮي ﻣﺜﻼ ﻟﯿﮑﻮن اﻃﻼﻗﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﮐﺎﻃﻼق اﻟﺤﯿﻮان ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﺪ و اﻟﺮﺟﻞ‬‫اﻟﺸﺠﺎع و ﻫﺬا ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻨﻘﻞ ﻋﻦ اﺋّﻤﮥ اﻟﻠﻐﮥ ﻗﻄﻌﺎ ﻓﺎﻃﻼﻗﻪ ﻋﻠﯽ اﻟّﺮﺟﻞ اﻟﺸﺠﺎع اﻃﻼق ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ وﺿﻊ ﻟﻪ ﻣﻊ ﻗﺮﯾﻨﮥ ﻣﺎﻧﻌﮥ ﻋﻦ إرادة ﻣﺎ وﺿﻊ‬‫ﻟﻪ ﻓﯿﮑﻮن ﻣﺠـﺎزا ﻟﻐﻮﯾﺎ و ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم دﻻﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ان ﻟﻔﻆ اﻟﻌﺎّم إذا اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺎّص ﻻ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺧﺼﻮﺻﻪ ﺑﻞ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻋﻤﻮﻣﻪ ﻓﻬﻮ ﻟﯿﺲ‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎز ﻓﯽ ﺷﯽء ﮐﻤﺎ إذا ﻟﻘﯿﺖ زﯾﺪا ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻘﯿﺖ رﺟﻼ او اﻧﺴﺎﻧﺎ او ﺣﯿﻮاﻧﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ ﺣﻘﯿﻘﮥ إذ ﻟﻢ ﯾﺴﺘﻌﻤﻞ اﻟﻠﻔﻆ اﻻ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮع‬‫ﻟﻪ و ﻗﯿﻞ اﻧﻬﺎ أي اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﻣﺠﺎز ﻋﻘﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ اّن اﻟﺘﺼّﺮف ﻓﯽ اﻣﺮ ﻋﻘﻠﯽ ﻻ ﻟﻐﻮي ﻻﻧّﻬﺎ ﻟﻤﺎ ﻟﻢ ﺗﻄﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸّﺒﻪ اﻻ ﺑﻌﺪ اّدﻋﺎء دﺧﻮﻟﻪ أي‬‫دﺧﻮل اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﻓﯽ ﺟﻨﺲ اﻟﻤﺸﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﺎن ﺟﻌﻞ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺸﺠﺎع ﻓﺮدا ﻣﻦ اﻓﺮاد اﻻﺳﺪ ﮐﺎن اﺳﺘﻌﻤﺎﻟﻬﺎ أي اﻻﺳﺘﻌﺎرة ﻓﯽ اﻟﻤﺸّﺒﻪ اﺳﺘﻌﻤﺎﻻ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪125 :‬‬‫وﺿـﻌﺖ ﻟﻪ و اﻧﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎ اﻧﻬﺎ ﻟﻢ ﺗﻄﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ اﻻ ﺑﻌـﺪ اّدﻋﺎء دﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺟﻨﺲ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻻﻧﻬﺎ ﻟﻮ ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﮐﺬﻟﮏ ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة‬‫اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ إذ ﻻ ﻣﺒﺎﻟﻐﮥ ﻓﯽ اﻃﻼق اﻻﺳﻢ اﻟﻤﺠّﺮد ﻋﺎرﯾﺎ ﻋﻦ ﻣﻌﻨﺎه و ﻟﻤﺎ ﺻﺢ ان ﯾﻘﺎل ﻟﻤﻦ ﻗﺎل راﯾﺖ اﺳﺪا و أراد زﯾﺪا اﻧّﻪ ﺟﻌﻠﻪ اﺳﺪا‬‫ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﻘﺎل ﻟﻤﻦ ﺳـّﻤﯽ وﻟﺪه اﺳﺪا اﻧّﻪ ﺟﻌﻠﻪ اﺳﺪا ﻻن ﺟﻌﻞ إذا ﮐﺎن ﻣﺘﻌﺪﯾﺎ اﻟﯽ ﻣﻔﻌﻮﻟﯿﻦ ﮐﺎن ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺻّﯿﺮ و ﯾﻔﯿﺪ اﺛﺒﺎت ﺻﻔﮥ ﻟﺸﯽء ﺣﺘﯽ‬‫ﻻـ ﯾﻘـﺎل ﺟﻌﻠﻪ اﻣﯿﺮا اﻻـ و ﻗـﺪ اﺛﺒﺖ ﻓﯿﻪ ﺻـﻔﮥ اﻻﻣـﺎرة و إذا ﮐﺎن ﻧﻘﻞ اﺳﻢ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺑﻌﺎ ﻟﻨﻘﻞ ﻣﻌﻨﺎه إﻟﯿﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻧّﻪ اﺛﺒﺖ ﻟﻪ ﻣﻌﻨﯽ اﻻﺳـﺪ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ اّدﻋﺎء ﺛﻢ اﻃﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﻢ اﻻﺳـﺪ ﮐﺎن اﻻﺳﺪ ﻣﺴـﺘﻌﻤﻼ ﻓﯿﻤﺎ وﺿﻊ ﻟﻪ ﻓﻼ ﯾﮑﻮن ﻣﺠﺎزا ﻟﻐﻮﯾﺎ ﺑﻞ ﻋﻘﻠّﯿﺎ ﺑﻤﻌﻨﯽ اّن اﻟﻌﻘﻞ ﺟﻌﻞ اﻟّﺮﺟﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 264‬از ‪324‬‬‫اﻟﺸﺠﺎع ﻣﻦ ﺟﻨﺲ اﻻﺳﺪ و ﺟﻌﻞ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ واﻗﻌﺎ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ واﻗﻌﺎ ﻣﺠﺎز ﻋﻘﻠﯽ و ﻟﻬﺬا أي و ﻻن اﻃﻼق اﺳﻢ اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸّﺒﻪ اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن‬‫ﺑﻌﺪ اّدﻋﺎء دﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺟﻨﺲ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺻّﺢ اﻟﺘﻌّﺠﺐ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺷﻌﺮ ﻗﺎﻣﺖ ﯾﻈﻠﻠﻨﯽ أي ﺗﻮﻗﻊ اﻟّﻈّﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ ﻧﻔﺲ اﻋّﺰ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﯽ و‬‫ﻣﻦ ﻋﺠﺐ ﺷـﻤﺲ أي ﻏﻼم ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺒﻬﺎء ﺗﻈّﻠﻠﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﻠﻮ ﻻ اﻧّﻪ ادﻋﯽ ﻟـﺬﻟﮏ اﻟﻐﻼم ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ و‬‫ﺟﻌﻠﻪ ﺷـﻤﺴﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﻬﺬا اﻟﺘﻌﺠﺐ ﻣﻌﻨﯽ إذ ﻻ ﺗﻌﺠﺐ ﻓﯽ ان ﯾﻈﻠﻞ اﻧﺴﺎن ﺣﺴﻦ اﻟﻮﺟﻪ اﻧﺴﺎﻧﺎ آﺧﺮ و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻨﻪ و ﻟﻬﺬا ﺻـّﺢ‬‫اﻟّﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺘﻌّﺠﺐ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺷﻌﺮ ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا ﻣﻦ ﺑﻼ ﻏﻼﻟﺘﻪ ﻫﯽ ﺷﻌﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪126 :‬‬‫ﺗﻠﺒﺲ ﺗﺤﺖ ﻟا ﺜﻮب و ﺗﺤﺖ اﻟـﺪرع اﯾﻀﺎ ﻗﺪ زّر أزراره ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻤﺮ ﺗﻘﻮل زررت اﻟﻘﻤﯿﺺ ﻋﻠﯿﻪ ازّره إذا ﺷﺪدت أزراره ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻮ ﻻ ﻧا ﻪ ﺟﻌﻠﻪ‬‫ﻗﻤﺮا ﺣﻘﯿﻘﯿﺎ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﻠﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺘﻌّﺠﺐ ﻣﻌﻨﯽ ﻷّن اﻟﮑﺘﺎن اﻧﻤﺎ ﯾﺴﺮع إﻟﯿﻪ اﻟﺒﻠﯽ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﻼﺑﺴﮥ اﻟﻘﻤﺮ اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ ﻻ ﺑﻤﻼﺑﺴﮥ اﻧﺴﺎن ﮐﺎﻟﻘﻤﺮ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﻻ ﯾﻘﺎل اﻟﻘﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﺖ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﺳﺘﻌﺎرة ﻻن اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﻣﺬﮐﻮر و ﻫﻮ اﻟﻀﻤﯿﺮ ﻓﯽ ﻏﻼﻟﺘﻪ و أزراره ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل ﻻ ﻧﺴﻠّﻢ ان اﻟﺬﮐﺮ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا‬‫اﻟﻮﺟﻪ ﯾﻨﺎﻓﯽ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻨﺎ ﺳـﯿﻒ زﯾـﺪ ﻓﯽ ﯾـﺪ اﺳـﺪ ﻓﺎن ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﺻﺎدق ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و رّد ﻫﺬا اﻟﺪﻟﯿﻞ ﺑﺎن اﻻّدﻋﺎء أي‬‫ادﻋﺎء دﺧﻮل اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﻓﯽ ﺟﻨﺲ اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻻ ﯾﻘﺘﻀـﯽ ﮐﻮﻧﻬﺎ أي اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﻣﺴـﺘﻌﻤﻠﮥ ﻓﯿﻤﺎ وﺿـﻌﺖ ﻟﻪ ﻟﻠﻌﻠﻢ اﻟﻀـﺮوري ﺑﺎّن أﺳﺪا ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻨﺎ‬‫راﯾﺖ اﺳـﺪا ﯾﺮﻣﯽ ﻣﺴـﺘﻌﻤﻞ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺸـﺠﺎع و اﻟﻤﻮﺿﻮع ﻟﻪ ﻫﻮ اﻟﺴـﺒﻊ اﻟﻤﺨﺼﻮص و ﺗﺤﻘﯿﻖ ذﻟﮏ ان ادﻋﺎء دﺧﻮل اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﻓﯽ ﺟﻨﺲ‬‫اﻟﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺟﻌﻞ اﻓﺮاد اﻻﺳـﺪ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻗﺴـﻤﯿﻦ اﺣـﺪﻫﻤﺎ اﻟﻤﺘﻌﺎرف و ﻫﻮ اﻟـﺬي ﻟﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺠﺮأة ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﺠّﺜـﮥ و‬‫اﻟﻬﯿﮑﻞ اﻟﻤﺨﺼﻮص و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺘﻌﺎرف و ﻫﻮ اﻟـﺬي ﻟﻪ ﺗﻠﮏ اﻟﺠﺮأة ﻟﮑﻦ ﻻ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺠّﺜـﮥ و اﻟﻬﯿﮑﻞ اﻟﻤﺨﺼﻮص و ﻟﻔﻆ اﻻﺳﺪ اﻧﻤﺎ‬‫ﻫـﻮ ﻣﻮﺿﻮع ﻟﻠﻤﺘﻌـﺎرف ﻓﺎﺳـﺘﻌﻤﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺘﻌـﺎرف اﺳـﺘﻌﻤﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣـﺎ وﺿﻊ ﻟﻪ و اﻟﻘﺮﯾﻨـﮥ ﻣﺎﻧﻌـﮥ ﻋﻦ إرادة اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﺘﻌـﺎرف ﻓﯿﺘﻌّﯿﻦ‬‫اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺘﻌﺎرف و ﺑﻬﺬا ﯾﻨﺪﻓﻊ ﻣﺎ ﯾﻘﺎل اّن اﻻﺻﺮار ﻋﻠﯽ دﻋﻮي اﻻﺳﺪّﯾﮥ ﻟﻠﺮﺟﻞ اﻟﺸﺠﺎع ﺗﻨﺎﻓﯽ ﻧﺼﺐ اﻟﻘﺮﯾﻨﮥ اﻟﻤﺎﻧﻌﮥ ﻋﻦ إرادة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪127 :‬‬‫اﻟّﺴـ ﺒﻊ اﻟﻤﺨﺼﻮص و اّﻣﺎ اﻟﺘﻌّﺠﺐ و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﺘﯿﻦ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻓﻠﻠﺒﻨﺎء ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺎﺳـﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﻟﺤّﻖ اﻟﻤﺒﺎﻟﻐﮥ و دﻻﻟﮥ ﻋﻠﯽ انّ‬‫اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﺘﻤّﯿﺰ ﻋﻦ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ اﺻـﻼ ﺣّﺘﯽ اّن ﮐﻞ ﻣﺎ ﯾﺘﺮﺗّﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟّﺘﻌّﺠﺐ و اﻟّﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟّﺘﻌّﺠﺐ ﯾﺘﺮﺗّﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ‬‫اﯾﻀـﺎ و ﻓﯽ اﻟﺤﺎﺷـﯿﮥ اﻟﻤﻨﻬـّﯿ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﻨـﺎﻓﯽ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة اﻟـﺦ و اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن ﻣﻨﺎﻓﯿﺎ إذا ﮐﺎن ذﮐﺮه ﻋﻠﯽ وﺟﻪ ﯾﻨﺒﺊ ﻋﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫اﻃﻼق ﻗﻤﺮ در ﺷﻌﺮ ﻣﺸﻬﻮر ﻻ ﺗﻌﺠﺒﻮا اﻟﺦ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ اﺳﺘﻌﺎرهﺳﺖ اﻃﻼق ﻟﯿﺎﻟﯽ ﺑﺮ ذواﺋﺐ و اﻃﻼق ﻗﻤﺮ ﺑﺮ وﺟﻪ ﻣﺤﺒﻮﺑﻪ در ﻫﺮ دو ﺑﯿﺖ ﻣﺘﻨﺒﯽ‬‫اﺳـﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ و از ﺗﺎّﻣـﻞ و ﺗـﺪﺑﺮ دﯾﮕﺮ ﻋﺒـﺎرات ﺗﻔﺘـﺎزاﻧﯽ در ﻣﻄّﻮل و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد اﻣﺎ اﻃﻼق ﻗﻤﺮ در ﺷـﻌﺮ‬‫ﻣﺸﻬﻮر و اﻃﻼق ذواﺋﺐ و ﻗﻤﺮ در ﻫﺮ دو ﺷﻌﺮ ﻣﺘﻨﺒﯽ از ﻗﺒﯿﻞ اﺳﺘﻌﺎره اﺳﺖ ﻧﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮدن اﯾﻦ اﻃﻼﻗﺎت از ﻗﺒﯿﻞ اﺳﺘﻌﺎره‬‫و ﻧﺒﻮدن آن از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺿـﺮري ﺑﻤﻄﻠﻮب ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﮐﻪ ﻏﺮض او اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﭘﺲ‬‫ﻫﯿـﭻ وﺟﻪ ﺑﺮاي ادﻋـﺎي ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻪ ادﺧﺎل اﯾﻦ اﻃﻼﻗﺎت را در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﻏﺮﺿـﺶ ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﻋﻮام و راﺳـﺦ ﺳﺎﺧﺘﻦ‬‫ﺿﻌﻒ دﻻـﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻋﺎري از ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺣﻘﯿﻘﯿﻪ ﺑﻤﻘﺎﯾﺴﻪ آن ﺑﺎﯾﻦ اﻃﻼﻗﺎت اﻏﺮاﻗﯿﻪ ﻋﺎرﯾﻪ از‬‫ﻣﻌﺎﻧﯽ واﻗﻌﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﺗﻨﺰل ﻣﺼﻨﻒ ﺑﻪ اﺳﺘﻌﺎره ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﮔﺬرﯾﻢ اﺳـﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎي او ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ اﻗﻮل اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم اﺳـﺘﻌﺎره ﺑﺎﺷـﺪ‬‫دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات اﺑﻠﻎ و اوﮐـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ اﻃﺒﻖ اﻟﺒﻠﻐﺎء ﻋﻠﯽ ان اﻟﻤﺠﺎز و‬‫اﻟﮑﻨﺎﯾﮥ اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و اﻟّﺘﺼﺮﯾﺢ ﻻن اﻻﻧﺘﻘﺎل ﻓﯿﻬﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪128 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 265‬از ‪324‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﻠﺰوم ﻟا ﯽ اﻟﻼزم ﻓﻬﻮ ﮐـﺪﻋﻮي اﻟﺸـﯽء ﺑﺒّﯿﻨـﮥ ﻓﺎّن وﺟﻮد اﻟﻤﻠﺰوم ﯾﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮد اﻟﻼزم ﻻﻣﺘﻨﺎع اﻧﻔﮑﺎك اﻟﻤﻠﺰوم ﻋﻦ ﻻزﻣﻪ و اﻃﺒﻘﻮا‬‫اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ اّن اﻻﺳﺘﻌﺎرة اﻟّﺘﺤﻘﯿﻘّﯿﮥ و اﻟﺘﻤﺜﯿﻠّﯿﮥ اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ ﻻﻧّﻬﺎ ﻧﻮع ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎز و ﻗﺪ ﻋﻠﻢ ان اﻟﻤﺠﺎز اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻮن‬‫ﮐﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎز و اﻟﮑﻨﺎﯾﮥ اﺑﻠﻎ ان ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﯾﻮﺟﺐ ان ﯾﺤﺼﻞ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ زﯾﺎدة ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻻ ﺗﻮﺟﺪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ و اﻟّﺘﺼﺮﯾﺢ ﺑﻞ اﻟﻤﺮاد اﻧّﻪ‬‫ﯾﻔﯿﺪ زﯾﺎدة ﺗﺎﮐﯿﺪ ﻟﻼﺛﺒﺎت و ﯾﻔﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ان اﻟﻮﺻﻒ ﻓﯽ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺣﺪ اﻟﮑﻤﺎل ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻘﺎﺻﺮ ﻓﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﻔﻬﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻻ ﯾﺘﻐّﯿﺮ ﺣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺎن ﯾﻌﺒﺮ ﻋﻨﻪ ﺑﻌﺒﺎرة اﺑﻠﻎ و ﻫـﺬا ﻣﺮاد ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎﻫﺮ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻟﯿﺴﺖ ﻣﺰّﯾﮥ ﻗﻮﻟﻨﺎ رأﯾﺖ اﺳﺪا ﻋﻠﯽ ﻗﻮﻟﻨﺎ‬‫رأت رﺟﻼ ﻫﻮ و اﻻﺳﺪ ﺳﻮاء ﻓﯽ اﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ اّن اﻻول اﻓﺎد زﯾﺎدة ﻓﯽ ﻣﺴﺎواﺗﻪ ﻟﻼﺳﺪ ﻓﯽ اﻟﺸﺠﺎﻋﮥ ﻟﻢ ﯾﻔﺪﻫﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺑﻞ اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ ﻫﯽ اّن اﻻول‬‫اﻓﺎد ﺗﺎﮐﯿﺪ اﻻﺛﺒﺎت ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺴﺎواة ﻟﻪ ﻟﻢ ﯾﻔﺪه اﻟﺜﺎﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳـﺘﻌﺎره ﻫﺮ دو ﻣﻔﯿﺪ ﻣﺴﺎوات ﻣﺸﺒﻪ ﺑﺎ‬‫ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﮑﻦ در اﺳـﺘﻌﺎره ﺗﺎﮐﯿـﺪ اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﻣﺴـﺎواﺗﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ از اﻓـﺎده ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎﻫﺮ ﯾـﺎ ﻫﺮ ﮐﻪ آن را ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻌﺎره ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻤﺴﺎوات ﻣﺰّﯾﺖ دارد ﭘﺲ اﮔﺮ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺳـﺘﻌﺎره ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﺎﮐﯿﺪ اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﻧﻤﻮد و ﻣﺰﯾﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﺻـﺮﯾﺢ ﻣﺴﺎوات ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺑﻠﻎ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد از آﻧﮑﻪ ﺑﮕﻮﯾﻨـﺪ آدم و ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ‬‫اﻟﺴﻼم ﺳﻮاء ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﭘﺲ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ اﺳﺘﻌﺎره ﻧﻔﯽ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪129 :‬‬‫از ان ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ داﻧﺴـﺘﻦ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺴـﻔﯿﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎﻫﺮ و دﯾﮕﺮ ﻣﻬﺮه اﮐﺎﺑﺮ ﻧﻤﻮدﻧﺴﺖ آري ﻫﺮ ﮔﺎه ﻗﺼﺪ رّد اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﮔﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ان ﻣﺒﺘﻼي ﺗﺴﻔﯿﻪ و ﺗﺤﻤﯿﻖ اﮐﺎﺑﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺧﻮد ﺷﻮﻧﺪ و در ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺴﺎرت ﻓﺎﺣﺸﻪ اﻗﺘﺤﺎم ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻪ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ‬‫ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺎﺳـﺘﻌﺎره ﻫﻢ ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ را از ﮐﺴﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﻧﻔﯽ دﻻﻟﺖ اﺳﺘﻌﺎره ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در‬‫اﺳـﺘﻌﺎره ﺿـﺮورﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺮي ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﺮاي ﻣﺸـﺒﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺷﻮد ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔـﺎه اﯾﻦ ﮐﻼم اﺳـﺘﻌﺎره ﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم آﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﺨﺘﺺ ﺣﻀـﺮت آدم و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ دﯾﮕﺮ ﺻـﻔﺎت ﻣﺨﺘﺼﻪ ﺑـﺪﯾﮕﺮ اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﺗﺎ‬‫اﺳـﺘﻌﺎره ﻣﺘﺤّﻘﻖ ﮔﺮدد و اﮔﺮ ﺻـﻔﺎت ﻣﺨﺘّﺼﻪ اﯾﻦ اﻧﺒﯿﺎ ﺑﺮاي آن ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻄﻠﻖ ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي و ﺑﻄﺶ ﮐﻪ‬‫اﺧﺘﺼﺎﺻـﯽ ﺑﺎﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻧـﺪارد ﺑﺮاي آن ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﺷـﺮط اﺳـﺘﻌﺎره ﻣﻔﻘﻮد ﮔﺮدد و ﺗﺠﻮﯾﺰ اﺳـﺘﻌﺎره ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺮ ﻫﻢ ﺧﻮرد اﻣﺎ وﺟﻮب اﺛﺒﺎت اﻣﺮ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻤﺸﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﺮاي ﻣﺸﺒﻪ در اﺳﺘﻌﺎره ﭘﺲ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در‬‫ﺷﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﻤﻔﺘﺎح ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﺑﺎﻟﮑﻨﺎﯾﮥ و اﻻﺳـﺘﻌﺎرة اﻟﺘﺨﯿﯿﻠﯿﮥ ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺼّﻨﻒ اﻣﺮﯾﻦ ﻣﻌﻨﻮﯾﯿﻦ ﻏﯿﺮ‬‫داﺧﻠﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ اﻟﻤﺠﺎز اورد ﻟﻬﻤﺎ ﻓﺼـﻼ ﻋﻠﯿﺤﺪه ﻟﯿﺴـﺘﻮﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟّﺘﯽ ﯾﻄﻠﻖ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻟﻔﻆ اﻻﺳـﺘﻌﺎرة ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﯾﻀﻤﺮ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ ﻓﯽ اﻟّﻨﻔﺲ‬‫أي ﻓﯽ ﻧﻔﺲ ﻣﻌﻨﯽ اﻟّﻠﻔـﻆ او ﻧﻔﺲ اﻟﻤﺘﮑّﻠﻢ ﻓﻼ ﯾﺼـّﺮح ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ارﮐﺎﻧﻪ ﺳﻮي اﻟﻤﺸـّﺒﻪ و اّﻣﺎ وﺟﻮب ذﮐﺮ اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﺎﻧّﻤﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ‬‫اﻟﻤﺼﻄﻠﺢ و ﻗﺪ ﻋﺮﻓﺖ اﻧّﻪ ﻏﯿﺮ اﻻﺳﺘﻌﺎرة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪130 :‬‬‫ﺑﺎﻟﮑﻨﺎﯾـﮥ و ﯾـﺪّل ﻋﻠﯿﻪ أي ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﻤﻀـﻤﺮ ﻓﯽ اﻟّﻨﻔﺲ ﺑـﺎن ﯾﺜﺒﺖ ﻟﻠﻤﺸـّﺒﻪ اﻣﺮ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﮑﻮن ﻫﻨﺎك اﻣﺮ‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺣّﺴﺎ او ﻋﻘﻼ ﯾﻄﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ ﻓﯿﺴـﻤﯽ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﻤﻀـﻤﺮ ﻓﯽ اﻟّﻨﻔﺲ اﺳﺘﻌﺎرة ﺑﺎﻟﮑﻨﺎﯾﮥ او ﻣﮑﻨّﯿﺎ ﻋﻨﻬﺎ اّﻣﺎ اﻟﮑﻨﺎﯾﮥ ﻓﻼﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﺼّﺮح‬‫ﺑﻪ ﺑﻞ اﻧّﻤﺎ دّل ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﺧﻮاّﺻﻪ و ﻟﻮازﻣﻪ و اّﻣﺎ اﻻﺳﺘﻌﺎرة ﻓﻤﺠّﺮد ﺗﺴﻤﯿﮥ ﺣﺎﻟﯿﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﺎﺳﺒﮥ و ﯾﺴّﻤﯽ اﺛﺒﺎت ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ اﻟﻤﺨﺘّﺺ ﺑﺎﻟﻤﺸّﺒﻪ‬‫ﺑﻪ ﻟﻠﻤﺸـّﺒﻪ اﺳﺘﻌﺎرة ﺗﺨﯿﯿﻠّﯿﮥ ﻷﻧّﻪ ﻗﺪ اﺳﺘﻌﯿﺮ ﻟﻠﻤﺸّﺒﻪ ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ اﻟﺬي ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺎﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ و ﺑﻪ ﯾﮑﻮن ﮐﻤﺎل اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ او ﻗﻮاﻣﻪ ﻓﯽ وﺟﻪ اﻟﺸﺒﻪ‬‫ﻟﯿﺨّﯿﻞ ان اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﻣﻦ ﺟﻨﺲ اﻟﻤﺸّﺒﻪ ﺑﻪ‬‫رد ﻣﺼﻨﻒ ﮐﻪ از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳﺘﻌﺎره ﻣﺴﺎوات ﻻزم ﻧﻤﯽ آﯾﺪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳـﺘﻌﺎره ﻣﺴـﺎوات ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﻤﯿـﺪن ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺘﺴﺖ اﻗﻮل ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ از ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﺳـﺘﻌﺎره ﻣﺴﺎوات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 266‬از ‪324‬‬‫ﻣﺸـﺒﻪ ﺑـﺎ ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﻤﯿـﺪن ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺘﺴﺖ ﮐﻤﺎل ﻓﻄﺎﻧﺖ و ﮐﯿﺎﺳﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ رزاﻧﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و ﻏﺎﯾﺖ دﯾﺎﻧﺖ و اﻣﺎﻧﺖ و اﻇﻬﺎر اﻗﺼﺎي‬‫ﻓﻀـﻞ و ﺟﻼﻟﺖ و اﺑـﺪاء ﻣﻨﺘﻬﺎي ﺣـﺬق و ﻧﺒﺎﻟﺘﺴﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ در ﻗﺮآن و ﺣـﺪﯾﺚ و اﺳـﺘﻌﻤﺎﻻت ﻋﻠﻤﺎ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﻣﺴﺎوات‬‫ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺲ اﯾﻦ ﺟﺴـﺎرت در ﺣﻘﯿﻘﺖ اﺑﻄـﺎل ﻗﺮآن ﺷـﺮﯾﻒ و ﺣـﺪﯾﺚ و ﮐﻤﺎل ﺗﺴـﻔﯿﻪ ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻘﻼ و ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و‬‫ﻋﻠﻤﺴﺖ و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬـﻮرﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﺻـﺮف و ﻧﺤﻮ و ﻣﻌـﺎﻧﯽ و ﺑﯿـﺎن و ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﻨﻄﻖ و اﺻﻮل ﻓﻘﻪ و دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻮم ﺗﻤﺜﯿﻼـت را‬‫ﺑﺮاي ﻗﻮاﻋﺪ ﮐﻠّﯿﻪ ﺑﺎدوات ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻧﺤﻮ و ﻣﺜﻞ و ﮐﺎف ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻣﺴﺎوات و ﻣﻮاﻓﻘﺖ و‬‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺗﺎﻣﻪ اﻣﺜﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪131 :‬‬‫ﺑﺮاي ﻗﺎﻋـﺪه ﮐﻠﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺮوم ارﺑﺎب ﻋﻠﻮم در ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺣﻤﻖ و ﺳـﻔﯿﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و‬‫ﻧﯿﺰ در ﻧﻬـﺎﯾﺖ وﺿﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ از ﻗﻮل ﻗﺎﺋﻞ زﯾـﺪ ﮐﻌﻤﺮو ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺴﺎوات ﻣﯽﻓﻬﻤﻨـﺪ ﭘﺲ ﺑﺰﻋﻢ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻞ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻤـﺎم ﻋـﺎﻟﻢ ﻣﺒﺘﻼـي ﮐﻤـﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼﻫﺖ ﺑﺎﺷـﺪ و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠّﺒﺎر اﻟﻌﺘﺒﯽ در ﺗﺎرﯾـﺦ وﻗﺎﺋﻊ ﯾﻤﯿﻦ اﻟـّﺪوﻟﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ‬‫ﺳﺒﮑﺘﮑﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ ﺑﺘﺎرﯾﺦ ﯾﻤﯿﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺟﻌﻞ ﻓﺨﺮ اﻟﺪوﻟﮥ ﯾﺘﺎﺑﻊ اﻟﺤﻤﻮل إﻟﯿﻪ أي اﻟﯽ ﺗﺎش اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻣﻦ ﻃﺒﺮﺳﺘﺎن زﯾﺎدة ﻓﯽ ﺗﺎﺛﯿﻞ‬‫اﺣﻮاﻟﻪ و اﺳـﺘﺒﻘﺎء ﻟﻨﻈﻢ ﺟﻨﻮده و رﺟﺎﻟﻪ ﻓﻌﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻨﻔﺲ ﻋﻠﯽ اﺧﯿﻪ ﺑﻨﻔﺎﺋﺲ ﻣﺎ ﯾﺤﻮﯾﻪ و ﻻ ﯾﻀـﻨﻦ ﻋﻠﯽ ﺻﺪﯾﻘﻪ ﺑﺠﻠﯿﻞ ﻣﻠﮑﻪ و دﻗﯿﻘﻪ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻌﻞ ﻓﺨﺮ اﻟﺪوﻟـﮥ را ﺑﻔﻌﻞ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻧﻔﺎﺳﺖ ﻧﮑﻨـﺪ ﺑﺮ ﺑﺮادر ﺧﻮد ﺑﻨﻔﺎﺋﺲ ﻣﺎ ﯾﺤﻮﯾﻪ و ﺿـﻨﺖ ﻧﮑﻨـﺪ ﺑﺮ ﺻـﺪﯾﻖ ﺧﻮد‬‫ﺑﺠﻠﯿـﻞ ﻣﻠـﮏ ﺧﻮد و دﻗﯿﻖ آن ﺗﺸﺒﯿﻪ داده و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺛﺒـﺎت ﻣﺴـﺎوات ﺗﺎﻣﻪﺳﺖ و دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻋـﺪم ﻧﻔﺎﺳﺖ ﻓﺨﺮ‬‫اﻟﺪوﻟـﮥ ﺑﺮادر ﺧـﻮد ﺑﻨﻔـﺎﺋﺲ ﻣﺤﻮﯾـﺎت ﺧﻮد و ﻋـﺪم او ﺑﺮ ﺻـﺪﯾﻖ ﺧﻮد ﺟﻠﯿـﻞ ﻣﻠـﮏ و دﻗﯿﻖ آن ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺸـﺒﯿﻪ دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ‬‫ﻣﺴﺎوات ﻧﮑﻨـﺪ و ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات و اﺛﺒﺎت ﻋﺪم ﻧﻔﺎﺳﺖ و ﻋﺪم ﺿـﻨﺖ ﺑﺮاي ﻓﺨﺮ اﻟﺪوﻟﮥ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻼﻫﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﻋﺘﺒﯽ در اﺣﻮال ﻓﺎﺋﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺨﻮﻃﺐ ﻓﺎﺋﻖ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﻤﺎﻟﮥ و ﻗﻮﺑﻞ‬‫ﻋﺜﺮﺗﻪ ﺑﺎﻻﻗﺎﻟﮥ و اﺳـﺘﻨﻬﺾ اﻟﯽ ﺑﺨﺎرا ﻟﻼﺳـﺘﻈﻬﺎر ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺳّﺪ اﻟﺨﻠﻞ و ﺗﻌﺪﯾﻞ اﻟﻤﯿﻞ و ﺳّﺮب ﻋﻨﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺣﺴﻦ اﻟﻘﺒﻮل و اﻻﻗﺒﺎل و ازاﺣﮥ اﻟﻌّﻠﮥ‬‫ﺑﺎﻻﻣﻮال اﻟﯽ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻓﻠﻢ ﯾﺮﻋﻪ إﻻ ﺧﺒﺮ ﺑﻐﺮاﺧﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪132 :‬‬‫و ﻫﻮ اﻟﻤﻠّﻘﺐ ﺑﺸـﻬﺎب اﻟّﺪوﻟﮥ و ﻇﻬﯿﺮ اﻟﺪﻋﻮة و ﻗﺪ اﺳﺘﻌﺎر إﻟﯿﻪ ﻗﻮادم اﻟّﻄﯿﺮ رﮐﻀﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﻞ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻣﺎ و ﻻ ﻏﻤﻀﺎ ﻓﻮﻟﯽ ﻓﺎﺋﻖ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻫﺰﯾﻤﺎ‬‫و ﻟـﻢ ﯾﻠـﻮ ﻋﻠﯽ ﺗﻌّﺮف ﺣـﺎل ﻣﻘﯿﻤـﺎ و ﺟﻌـﻞ ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻣﻌﻪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟّﺴـ ﻠﻄﺎن ﻋﺮﺿـﮥ ﻟﻠﺴـﯿﻮف و ﻓﺮﯾﺴـﮥ ﻻﻧﯿـﺎب اﻟﺤﺘـﻮف و ﺗـﻮاﻓﻘﺖ‬‫اﻟﺸـﻬﺎدات ﻋﻠﯽ اّن اﻧﻬﺰاﻣﻪ ﮐـﺎن ﻋﻦ ﻣﻮاﻃـﺎة ﻣﻨﻪ ﻟﺒﻐﺮاﺧـﺎن ﻋﻠﯽ آل ﺳﺎﻣـﺎن ﻓﻌـﻞ ﻣﻦ ﻻـ وﻓﺎء ﯾﺰﻋﻪ و ﻻ ﺣﯿﺎء ﯾﺮدﻋﻪ و ﻻ ﻧﻌﻤـﮥ ﺗﺤّﻔﻪ و ﻻ‬‫ﺣﺮﻣـﮥ ﺗﮑّﻔﻪ و ﺳـﺎر ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ ﺣّﺘﯽ اﻗﻌﯽ ﺑﻌﻘﻮة ﺑﺨـﺎرا ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﻬﺰام ﻓﺎﺋﻖ را ﺗﺸﺒﯿﻪ داده ﺑﻔﻌﻞ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي او وﻓﺎي‬‫وازع و ﺣﯿﺎي رادع و ﻧﻌﻤﺖ ﺣﺎﻓﻪ و ﺣﺮﻣﺖ ﮐﺎﻓﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴﺎوات و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺗﺎّﻣﻪ و ﻣﻮاﻓﻘﺘﺴﺖ‬‫ﭘﺲ اﮔﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻫﻢ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻻ ﯾﺮﺿـﯽ ﺑﻪ اﻟّﺎ ﻣﻦ ﻻ‬‫وﻓـﺎء ﯾﺰﻋﻪ و ﻻـ ﺣﯿـﺎء ﯾﺮدﻋﻪ و ﻻـ ﻧﻌﻤـﮥ اﺻﺎﺑـﮥ ﺗﺤﻔـﮥ و ﻻ ﺣﺮﻣـﮥ ﺗـﺪﺑّﺮ ﺗﮑّﻔﻪ و از ﻏﺮاﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﮑﺒﻮل ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ اﻏﺮاق در‬‫ﺗﻌّﺼﺐ و ﻏﻔﻮل از ﻣﻌـﺎﻧﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴـﺎوات را ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد ﭼﻮن ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﻤﺰﯾﺖ ﻓﺮع ﺑﺮ اﺻـﻞ درﯾﻦ زﻋﻢ ﺳـﺨﯿﻒ ﻣﺒﺘﻼـﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻬﻢ‬‫ﻣﺴﺎوات را از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﻣﯽداﻧـﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﺎ وﺻﻒ اﻟﺘﻬﺎب دﯾﮕﺮ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت او ذﮐﺮ ﻣﺴﺎوات را از ﺑﯿﻦ اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺎده ﺑـﺪﯾﻌﻪ‬‫در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﺎﺑﻠﯽ را ﻫﻢ ﮐﻪ ﻣّﻨﺖ او ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ زﯾﺎده از ﻣﻨﺖ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ اوﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺷـﺘﻬﺎر و اﻓﺘﺨﺎر او ﺑﯿﻦ اﻟـّﺼ ﻐﺎر و‬‫اﻟﮑﺒﺎر اﻧﺘﺤﺎل و اﺳﺘﺮاق ﺧﺮاﻓﺎت ﮐﺎﺑﻠﯿﺴﺖ و واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ او را اﯾﻦ ﺗﺰوﯾﻘﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪133 :‬‬‫و ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت ﻣﯿـّﺴ ﺮ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺧﺬ آن ازو ﻣﯽﮐﺮد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻔﯿﻪ و اﺣﻤﻖ و ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﺑﻠﯿﺪ و اﻋﻔﮏ ﻗﺮار داده ﮐﻪ او ﻫﻢ از ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 267‬از ‪324‬‬‫ﻣﺴـﺎوات ﻓﻬﻤﯿـﺪه ﺣﺎﻻـ ﻋﺒـﺎرت ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و دﺳﺖ ﺗﺤﯿﺮ ﺑﺪﻧـﺪان ﺗﻌﺠﺐ ﺑﺎﯾـﺪ ﮔﺰﯾـﺪ ﻗـﺎل اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﺼﻮاﻗﻊ ﻓﯽ ﺟﻮاب ﻫـﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻷﻧّﻪ ورد ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟّﺘﺸﺒﯿﻪ و اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﻻ ﯾﻠﺰم ان ﯾﺴﺎوي اﻟﻤﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ و ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ ﯾﺸـﺒﻪ اﻻﺿﻌﻒ ﺑﺎﻻﻗﻮي و اﻻدﻧﯽ ﺑﺎﻻﻋﻠﯽ ﻓﯿﻘﺎل‬‫ﺗﺮب ﮐﺎﻟﻤﺴﮏ و ﺣﺼـﯽ ﮐﺎﻟﯿﺎﻗﻮت و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﺒﺪر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﺳﻌﺪي و ﻻ ﯾﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن ﻟﻮﺟﻪ ﺳﻌﺪي ﻧﻮر‬‫ﯾﺴﺎوي ﻧﻮر ﻟا ﻘﻤﺮ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻋﺮ اري ﺑﺎرﻗﺎ ﺑﺎﻻﺑﺮق اﻟﻔﺮد ﯾﻮﻣﺾ و ﯾﺬﻫﺐ ﺟﻠﺒﺎب اﻟﺪﺟﯽ ﺛﻢ ﯾﻐﻀـﺾ ﮐﺎن ﺳﻠﯿﻤﯽ ﻣﻦ اﻋﺎﻟﯿﻪ اﺷﺮﻓﺖ ﺗﻤّﺪ ﻟﻨﺎ‬‫ﮐّﻔـ ﺎ ﺧﻀـﯿﺒﺎ و ﺗﻘﺒﺾ ﻓﺎﻧّﻪ ﺷـّﺒﻪ ﮐّﻒ ﺧﻀـﯿﺐ ﺳـﻠﯿﻤﯽ ﺑﺎﻟﺒﺎرق و اﯾﻦ ﻫـﺬا ﻣﻦ ذاك ﻓﻠﻮ ﻗﯿﻞ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﺒﺎرق ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ ﻟا ﯽ ﮐﻒ‬‫ﺧﻀـﯿﺐ ﺳـﻠﯿﻤﯽ إذا ﻣـّﺪﺗﻪ ﻣﻦ اﻋﺎﻟﯽ اﻻﮐﻤﮥ و ﻗﺒﻀـﺘﻪ ﻓﺎﻧّﻪ ﻻ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﻣﺴﺎواة ﮐّﻒ ﺧﻀـﯿﺐ ﻟﻠﺒﺎرق و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟّﻈﻬﻮر ﺑﻤﺤّﻞ و ﻗﺪ ﯾﺸـﺒﻪ‬‫اﻻﻗﻮي ﺑﺎﻻﺿﻌﻒ و اﻻﻋﻠﯽ ﺑﺎﻻدﻧﯽ ﮐﺜﯿﺮا ﻧﺤﻮ در ﮐﺜﻐﺮ اﻟﺤﺒﯿﺐ و ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻣَﺜُﻞ ﻧُﻮِرِه َﮐِﻤْﺸﮑﺎٍة ﻓِﯿﻬﺎ ﻣِْﺼﺒﺎٌح اﻟ ِْﻤْﺼﺒﺎُح ﻓِﯽ ُزﺟﺎَﺟٍﮥ‬‫و ﮐﻤﺎ ﯾﻘﺎل ﻟا ﺒﺎرق ﮐﮑﻒ ﺧﻀـﯿﺐ ﻋﺸـﯿﻘﮥ ﻣّﺪﺗﻪ ﻣﻦ ﺳـﻄﺢ ﻗﺼـﺮﻫﺎ و ﻗﺒﻀﺘﻪ و اﻟﺸﻌﺮ ﯾﺤﺘﻤﻠﻪ و ﻗﺪ ﯾﺸّﺒﻪ اﺣﺪ اﻟﻤﺘﺴﺎوﯾﯿﻦ ﺑﺎﻵﺧﺮ ﻧﺤﻮ زﯾﺪ‬‫ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﻪ ﮐﻌﻤﺮو إذا ﮐﺎﻧـﺎ ﻣﺘﺴـﺎوﯾﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻼـ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﺨﺒﺮ ﻣﺴﺎواﺗﻪ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫وﺟﻮه ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺣﺪ اﻟﻤﺘﺴﺎوﯾﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪134 :‬‬‫ﺑﺎﻵﺧﺮ ﻫﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و ﻗﺪ ﯾﺸّﺒﻪ اﺣﺪ اﻟﻤﺘﺴﺎوﯾﯿﻦ ﺑﺎﻵﺧﺮ ﻧﺤﻮ زﯾﺪ ﻓﯽ ﺣﺴﻨﻪ ﮐﻌﻤﺮو إذا ﮐﺎﻧﺎ ﻣﺘﺴﺎوﯾﯿﻦ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﻢ ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗـﺪﻟﯿﺲ را ﺗﻌﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮده ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺣﺪ اﻟﻤﺘﺴﺎوﯾﯿﻦ را ﺑﺂﺧﺮ ﺑﻠﻔﻆ ﻗﺪ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﻘﻠﯿﻞ آن‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻫﻢ در آﺧﺮ ﮐﻼم آن را وارد ﮐﺮده ﺗﺎ در ذﻫﻦ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻗﻠﺖ آن راﺳﺦ ﺷﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﻌﻨـﺎي ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴـﺎواﺗﺴﺖ ﺑﺤﮑﻢ ﻧـﺎدر و ﺻـﺤﺖ ﺳـﻠﺐ ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﺎوي و از آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ ﻫﻢ دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﺎﺑﻠﯽ را ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺟﺴﺎرت و وﻗﺎﺣﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺮ اﻧﮑﺎر دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻣﺠﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺑﺮاي ﻣﺴﺎوات و ﻟﻮ ﺑﻠﻔﻆ ﻗـﺪ ﻧﻤﻮده و ﭼﻮن ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻣﺠﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻟﻠﻤﺴﺎوات درﯾﻦ ﻣﺜﺎل ﯾﻌﻨﯽ زﯾـﺪ ﻓﯽ ﺣﺴـﻨﻪ ﮐﻌﻤﺮو‬‫ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺘﻘـﺎل ذﻫﻦ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺴﻮي ﺗﺒـﺎدر ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﺻـّﺤﺖ ﺳـﻠﺐ در ﺻﻮرت ﻋـﺪم ﻣﺴﺎوات ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ را درﯾﻦ‬‫اﻋﺘﺮاف و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻋﻠﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺘﻠﺒﯿﺲ و اﻟﺘﺨﻠﯿـﻂ ﻣﻘـّﺼ ﺮ در ﺻـﻨﻌﺖ اﺧﻔـﺎي ﺣﻖ ﭘﻨـﺪاﺷﺖ ﻧﺎﭼـﺎر ﺑـﺎ وﺻﻒ اﺧـﺬ دﯾﮕﺮ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت او اﯾﻦ‬‫اﻋﺘﺮاف او را از ﻣﯿﺎن اﻧـﺪاﺧﺖ ﺑﻠﮑﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﻣﺸـﺒﻪ ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺘﺴﺖ ﮐﺎﺑﻠﯽ را ﻫﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻔﯿﻪ و اﺣﻤﻖ وا‬‫ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺪﯾﻦ ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻟﺴﯿﺮ ﻧﺸﺪه در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﺑﺮﻧﮓ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﺗﻮﻫﯿﻦ‬‫و ﺗﻬﺠﯿﻦ را اﻋﺎده ﮐﺮدهاﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ آﻧﺠﺎ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات را از ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اوﻫﺎم ﺷـﻤﺎر ﮐﺮده و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ وﻫﻢ ﺻﺒﯿﺎن ﺻﻐﯿﺮ‬‫اﻟﺴﻦ را ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺻﺒﯿﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ را ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻧﻮع ﻧﻮزدﻫﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭼﯿﺰي را ﺑﭽﯿﺰي ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪135 :‬‬‫ﻣﺴﺎوات ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻤﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﻓﻬﻤﯿـﺪن و اﯾﻦ وﻫﻢ ﺻﺒﯿﺎن ﺻـﻐﯿﺮ اﻟﺴﻦ را ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺻﺒﯿﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ را و ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺴـﯿﺎر اﯾﻦ وﻫﻢ اﻓﺘﺎده ﻣﺜﻞ‬‫آﻧﮑﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ را ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎء اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم در زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي و ﺣﻠﻢ ﺗﺸﺒﯿﻪ دادهاﻧﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﻣﺴﺎوي اﻧﺒﯿﺎء اوﻟﻮ اﻟﻌﺰم‬‫ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﻓﻀﻞ ﺑﺎﺷـﺪ از دﯾﮕﺮ اﻧﺒﯿﺎ و اﯾﻦ وﻫﻢ ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﻔﺴﺎدﺳﺖ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﯿﺎن ﻧـﺪارد اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﻪ در ان در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ذﮐﺮ‬‫ﻋﻠﻢ را ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺰﯾـﺪ ﺣﺰم ﺣﺬف ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﺎ ﻣﺸـﺒﻪ ﺑﻪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﯽ اﺻﻞ و ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺒﯿﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ را‬‫ﻫـﻢ رو ﻧﻤﯽدﻫـﺪ ﭘﺲ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ اﯾـﻦ اﮐـﺎﺑﺮ اﺋّﻤـ ﻪ و اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﺧـﻮد را ﮐﻪ از ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﻣﺴـﺎوات ﺟﺎﺑﺠـﺎ ﻓﻬﻤﯿﺪهاﻧـﺪ از ﺻﺒﯿـﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺴـﺘﺮ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧـﺪ و ﻃﺮﻓﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﻧﻔﺲ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻼم ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﮐﻪ در آن ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﻠﯿﻎ زده اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺗﺸﺒﯿﻪ در‬‫ﻣﺴـﺎوات و ﻣﻄـﺎﺑﻘﺖ ﻓﺮﻣﻮده زﯾﺮا ﮐﻪ ﻟﻔـﻆ ﻣﺜﻞ در ﻗﻮل او ﻣﺜﻞ آﻧﭽﻪ ﮔﻮﯾﻨـﺪ اﻟـﺦ ﺑﺮاي ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ و ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ و ﻣﺴﺎوات‬‫اﯾﻦ ﻣﺜـﺎل ﺑﺎ ﻣﻤﺜﻞ ﻟﻪ اﺳﺖ ﺑﻼ رﯾﺐ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از اوﻫﺎم ﺻﺒﯿﺎن ﺻـﻐﯿﺮ اﻟﺴـﻨﺴﺖ و ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺘﺴـﺖ‬‫ﭘﺲ ﭼﺮا درﯾﻦ ﮐﻼم و دﯾﮕﺮ ﮐﻠﻤﺎت ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﺴﺎوات و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 268‬از ‪324‬‬‫اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮاي اﻓـﺎده ﻣﻄـﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺖ در ﻫﻤـﺎن ﻋﺒـﺎرت ﮐﻪ در ان ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﻠﯿﻎ ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴـﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮده اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫ﯾﮑﺠﺎ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﻟﮑﻦ ﺑﺠﻮاب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ در ان ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات را از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻔﺎﻫﺖ داﻧﺴـﺘﻪ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮاي اﻓﺎده‬‫ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪136 :‬‬‫در ﻣﻮاﺿﻊ ﻋﺪﯾﺪه ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل ﻓﻬﻢ و ﮐﯿﺎﺳﺖ را ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺑﺎﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪهاﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ در وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎداة ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺜﻞ ﮐﺎف و ﮐﺄّن و ﻣﺜﻞ و ﻧﺤﻮ ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﻠﻮب ﻧﯿﺰ ﻣﯽآﯾـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﻣﻘﺮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﻤﺮ ﻟﯿﻠـﮥ اﻟﺒـﺪر ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻪ ﻓﻼـن ﻧﯿﺰ در ﺗﺸـﺒﯿﻪ داﺧﻠﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﻪ ﺟـﺎ ﺗﺸـﺒﯿﻪ را در ﻣﻮاﻓﻘﺖ و‬‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﮐﺮده اول ﻗﻮل او و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎداة ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ ﮐﺎف و ﮐﺎن و ﻣﺜﻞ و ﻧﺤﻮ ﺑﺎﯾﻦ اﺳﻠﻮب ﻧﯿﺰ ﻣﯽآﯾﺪ‬‫اﻧﺘﻬﯽ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻟﻔـﻆ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮاي ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑـﺎﯾﻦ اﺳـﻠﻮب ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟـﺦ ﺑﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎداة ﻣﺘﻌﺎرﻓﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮاي ﻣﻄـﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺘﺴﺖ ﻧﻪ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و ﯾﺎﻗﻮت دوم آﻧﮑﻪ ﻟﻔﻆ ﻣﺜﻞ در ﻗﻮل‬‫او ﻣﺜـﻞ ﮐـﺎف ﺑﺮاي ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻤﺜﻞ ﻟﻪﺳﺖ ﺳﻮم ﻟﻔﻆ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻗﻮل او ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن‬‫ﻣﻘﺮرﺳﺖ اﻟـﺦ ﺑﺮاي ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺖ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺮض ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻫﻢ ﻣﺴـﺎوات و ﻣﻄـﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺘﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻄـﺎﺑﻘﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﺑﺎ دﻋﻮي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن و ﻧﯿﺰ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﻗﻮل او ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻼﺳﻞ ﺗﻠﻤﺬ ﻓﻘﻬﺎي ﺷـﺮﯾﻌﺖ اﻟﺦ ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺘﺴﺖ و‬‫ﻧﯿﺰ ﻟﻔـﻆ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻗﻮل او ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑـﺎ ﺟﻤﯿﻊ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ اﺳﺖ ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﻗﻮل او ﻣﺜﺎل‬‫اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮت آدم و ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ و ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﻗﻮل او زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻤﺎل اﯾﺸﺎن‬‫ﻣﺜﻞ ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﺜﺮت و ﺗﻔﺼﯿﻞ و ﻣﻐﺎﯾﺮﺗﺴﺖ ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﻮاﻓﻘﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻘﺘﺴﺖ در ﻣﺒﻨﯽ ﺑﻮدن ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪137 :‬‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺮ ﮐﺜﺮت و ﺗﻔﺼـﯿﻞ و ﻣﻐـﺎﯾﺮت ﭘﺲ در ﺟﻮاب ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﺎﺑﺠـﺎ در ﻣﻮاﺿﻊ ﻋﺪﯾـﺪه ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﺑﺮاي اﻓـﺎده ﻣﻮاﻓﻘﺖ و‬‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﮐﺮده و ﺑﺎز ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات را از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ داﻧﺴﺘﻪ ِإ ﱠن ﻫﺬا ﻟََﺸْﯽٌء ُﻋﺠﺎٌب‬‫و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺒّﺮد در ﮐﺘﺎب ﮐﺎﻣﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺎن اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺘﯿﻖ ﻣﻦ ﻧّﺴﺎك ﻗﺮﯾﺶ و ﻇﺮﻓﺎﺋﻬﻢ ﺑﻞ ﮐﺎن ﻗﺪ ﺑّﺬﻫﻢ ﻇﺮﻓﺎ اﻟﯽ ان‬‫ﻗﺎل و ﻣﻦ اﺧﺒﺎره ان ﻣﺮوان ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﻗﺎل ﯾﻮﻣﺎ اﻧّﯽ ﻣﺸﻐﻮف ﺑﺒﻐﻠﮥ ﻟﻠﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺘﯿﻖ ان دﻓﻌﺘﻬﺎ إﻟﯿﮏ أ‬‫ﺗﻘﻀـﯽ ﻟﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺣﺎﺟﮥ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﻓﺎذا اﺟﺘﻤﻊ اﻟﻨﺎس ﻋﻨﺪك اﻟﻌﺸـﯿﮥ ﻓﺎﻧّﯽ اﺧﺬ ﻓﯽ ﻣﺂﺛﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺛﻢ اﻣﺴﮏ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﻠﻤﻨﯽ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ‬‫ﻓﻠﻤﺎ اﺧـﺬ اﻟﻘﻮم ﻣﺠﺎﻟﺴـﻬﻢ اﻓﺎض ﻓﯽ اوﻟـّﯿ ﮥ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺮوان اﻻ ﺗـﺬﮐﺮ اوﻟـّﯿ ﮥ أﺑﯽ ﻣﺤّﻤـ ﺪ و ﻟﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻻﺣﺪ ﻗﺎل اﻧّﻤﺎ ﮐّﻨﺎ ﻓﯽ‬‫ذﮐﺮ اﻻﺷـﺮاف و ﻟﻮ ﮐّﻨﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻘـّﺪﻣﻨﺎﻫﺎ ﻻﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﺮج ﻟﯿﺮﮐﺐ ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺘﯿﻖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺤﺴﻦ و ﺗﺒﺴﻢ أ ﻟﮏ ﺣﺎﺟﮥ‬‫ﻗـﺎل ذﮐﺮت ﻟا ﺒﻐﻠـﮥ ﻓﻨﺰل اﻟﺤﺴـﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓـﺪﻓﻌﻬﺎ إﻟﯿﻪ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮوان ﺑـﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات اﻣـﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي رﻓﯿﻊ اﻟﺸﺄن اﻧﮑﺎر ﻧﮑﻨـﺪ و ﻣﺜﻞ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺘﯿﻖ زاﻫـﺪ ﻧﺎﺳﮏ آن را ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﻠﻖ و اﻧﺰﻋﺎج و اﺿـﻄﺮاب و ﺗﮑـّﺪر و ﺗﻨﻐﺺ و اﺧﺘﻼج و اﻟﺘﻬﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻨﺪ َﻓﺎْﻋَﺘﺒُِﺮوا ﯾﺎ ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﺑ ْﺼﺎِر ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‬‫ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪138 :‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ در اﺷـﻌﺎر راﺋﺞ و ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎك ﺻﺤﻦ ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن را ﺑﻤﺸﮏ و ﺳﻨﮕﺮﯾﺰﻫﻬﺎي آﻧﺠﺎ را ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و‬‫ﻫﯿﭽﮑﺲ ﻣﺴﺎوات ﻧﻤﯽﻓﻬﻤـﺪ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺨـﺪوم اﻟﻔﺤﻮل ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﺎﻣﺖ و رﯾﺎﺳﺖ و ﺗﺒّﺤﺮ در ﻣﻌﻘﻮل و ﻣﻨﻘﻮل ﻗﻼده ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻣﻌﻠﻮل‬‫ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﻣﮑﺒﻮل ﺑﺤﺪﯾـﺪ ﺗﻌﺼﺐ ﻣـﺪﺧﻮل ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ازدﺣﺎم وﻫﻢ و ﺳـﻘﻢ ﻓﻬﻢ ﻣﺎﻟﻮس و ﻣﺨﺒﻮل و ﻣﺒـﺪي ﻫﺮ وﺳﻮاس ﻣﻐﺴﻮل و ﻣﻈﻬﺮ ﻫﺮ‬‫ﺗﺸـﮑﯿﮏ ﻣﺮذول و ﻣﺘﺸـّﺒﺚ ﺑﻬﺮ ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻣﻨﺤﻮل و ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﻬﺮ ﻋﺬر ﻣﻨﮑﺮ و ﻣﺠﻬﻮل ﺑﻼ ﺧﻮف و ﻫﺮاس از ﻣﺆاﺧﺬه واﻫﺐ ﮐﻞ ﻣﺴﺌﻮل و‬‫ﻣﻨﺠـﺢ ﮐـﻞ ﻣـﺎﻣﻮل و ﻣﻮﻟـﻊ اﯾﻐـﺎل و اﯾﻀـﺎع در ﺳـﺒﺎﺳﺐ ﻏﻔـﻮل و واﻟﻪ اﯾﺠـﺎف و ﺗﻘﺮﯾﺐ و ﺧﺒﺐ در ﻣﻬـﺎﻣﻪ ﺧّﺐ و ذﻫﻮﻟﺴﺖ در ﮔﺮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 269‬از ‪324‬‬‫اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺑﻬﺮ ﺳﻮ ﮐﻪ ﮐﺸـﯿﺪه ﺷـﺘﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻬﺮ رﻧﮕﯽ ﮐﻪ رﯾﺨﺘﻪ ﻣﻨﺼـﺒﻎ ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﻬﺮ ﺟﺎﻧﺒﯽ ﮐﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪ دوﯾﺪه ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﯿﺎس ﮐﻼم‬‫ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم ﺳـﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤـّﯿ ﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮ اﻏﺮاﻗﺎت ﺷـﻌﺮاي دروغزن و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳـﺪاد اﻓﻀﻞ اﻧﺒﯿﺎي اﻣﺠﺎد‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺷـﺮف اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟﺘﺤـّﯿ ﮥ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨـﺎد ﺑـﺎ ﺧﺮاﻓﺎت ﻣﺠﺎزﻓﯿﻦ ﭘﺮ ﻣﮑﺮ و ﻓﻦ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل و ﻋﻠﻮ اﯾﻘﺎن و ﺳـﻤﻮ اذﻋﺎن و ﺳـﻼﻣﺖ‬‫اﯾﻤﺎن ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن و ﺑﺮﻫﺎن ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺴﻦ ﻓﻬﻢ و اﺻﺎﺑﺖ راي و ﺷـﻔﻮف ﻋﻘﻞ و زﮐﺎء ﺣـﺪس ﻓﺎﺿﻞ ﻋﻤﺪة اﻻﻋﯿﺎﻧﺴﺖ و ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات‬‫و ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت ﻣﺨﺎﻃﺐ رﻓﯿﻊ اﻟّﺪرﺟﺎت ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﺗﻘﻮي و ﺣﻠﻢ و ﺑﻄﺶ و ﻋﺒﺎدت‬‫آن ﺟﻨﺎب اﺻـﻼ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي و ﺣﻠﻢ و ﺑﻄﺶ و ﻋﺒﺎدت اﯾﻦ اﻧﺒﯿﺎ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ از‬‫ﻗﺒﯿﻞ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻏﯿﺮ واﻗﻌﯿﻪ و ﻣﺒﺎﻟﻐﺎت ﺷﻌﺮﯾﻪ ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي و ﺣﻠﻢ و ﺑﻄﺶ و ﻋﺒﺎدت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪139 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻣﺜﻞ ﺻﻔﺎت اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﺮداﻧﯿﺪه و اﮔﺮ ﺗﻮﻫﻢ ﻣﺨﺎﻃﺐ راﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﮐﻪ در ﺣﻖ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس و ﻟﻮ ﮐﺎن‬‫ﻋﺎرﯾﺎ ﻋﻦ اﻻﺳﻼم ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ آدم ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻓﻼن‬‫و ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﻓﻨﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ اﺳﺘﺤﻮاذ اﻟّﻀﻼﻟﮥ و اﺳﺘﯿﻼء اﻟﺠﻬﺎﻟﮥ و ﻣﻦ اﻟّﻈﺎﻫﺮ اﻟﺒﯿﻦ ان ﻗﯿﺎس ﮐﻼم اﻓﻀﻞ اﻟﺒﺸﺮ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻓﻀﻞ ﺻﻼة و و‬‫ﺳﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻻﮐﺒﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻟﺘﺮاب ﺑﺎﻟﻤﺴﮏ و اﻟﺤﺼـﯽ ﺑﺎﻟـّﺪر ﻧﺎش ﻣﻦ اﺳﺘﯿﻼء اﻟﻮﺳﻮاس و اﻟﻐﺮر ﻓﮑﺎﻧّﻪ و اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ ﻻ ﺟﺰاﻫﻤﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮا‬‫ﺟﻌﻼ ﻧﻔﺲ اﻟّﺮﺳﻮل ﻣﮑﺎن اﻟﺘﺮاب و اﻟﺤﺼﯽ ﻣﻊ اﻧﻪ ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﺣﻤﻞ اﻟﻌﺼﯽ و اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻃﺎع اﻟّﺮب و‬‫ﻣﺎ ﻋﺼـﯽ ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﻣﻦ ﻫﻨﺎك و ﻣﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ان ﺗﻠﻤﯿﻊ اﻟﮑﺎﺑﻠﯽ و ﺗﺰوﯾﻖ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻻ ﯾﺼﻠﺢ ﻟﻠﺘﻌﺮﯾﺞ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﺗﺨﻠﯿﻂ‬‫ﮐﺎﺳـﺪ و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﻣﺮﯾﺞ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ ﻓﯽ اﯾﺪي اوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ اﻻ اﺛﺎرة اﻟﺘﺤﯿﺐ و اﻟـّﻀ ﺠﯿﺞ و ﺗﻬﯿﯿﺞ اﻟﻌﻮﯾﻞ و اﻟﻌﺠﯿﺞ ﺣﯿﺚ ان ﮐﻼﻣﻬﻤﺎ و ان ﮐﺎن ﻓﯽ‬‫اﻟﻈﺎﻫﺮ ﮐﺎﻟﻘﻄﻒ اﻟﻨﻀـﯿﺞ و اﻟّﻨﻮر اﻟﺒﻬﯿـﺞ ﻟﮑّﻨﻪ ﻏﯿﺚ اﻋﺠﺐ اﻟﮑﻔﺎر ﻧﺒﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﯾﻬﯿـﺞ ﻓﺘﺒﺎ ﻟﻠﻔﺮع و اﻻﺻﻞ و ﺳـﺤﻘﺎ ﻟﻬـﺬا اﻟﻬﺰر و اﻟﻬﺰل ﮐﯿﻒ‬‫اﺟﺘﺮأ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ ﻫﺬه اﻟﻤﺠﺎزﻓﺎت اﻟﻤﻨﮑﺮة اﻟﻤﺴـﺘﻬﺠﻨﮥ و اﻹﻏﺮاﻗﺎت اﻟﺒﺸـﻌﮥ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻨﮥ اﻟّﺘﯽ ﺑﻨﺎؤﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﺷﻔﺎ ﺟﺮف ﻫﺎر و ﺑﻄﻼﻧﻬﺎ ﻓﯽ‬‫ﻏﺎﯾﮥ اﻟﻈﻬﻮر و ﻋﺪم اﻻﺳﺘﺘﺎر ﻓﯽ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﻌﺼﻮم اﻟﻤﻌﺘﺎم اﻟﻤﺨﺘﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪140 :‬‬‫و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﺎت و ﺧﺼﺎل ﺳﺎﻣﯿﺎت در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺳﻤﺎت ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﻧﮑﻨـﺪ اﻟﺤﺎق اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﮑﻼم ﻏﺚ ﻻزم آﯾﺪ و اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻣﺜﻞ ﺑﻌﺾ دﯾﮕﺮ ﺗﺎوﯾﻼت ﻏﺜﻪ‬‫ﺳﻨﯿﺎن ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﭘﺎس رﻋﺎﯾﺖ ﺷﯿﻮخ ﺧﻮد ﺗﺮك ﮐﺮده در ﺻﺪد رّد و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻔﻀﯿﺢ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﺑﺮآﻣﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺣﺎوي ﻣﻔﺎﺧﺮ و‬‫ﻣﻌﺎﻟﯽ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻏﺰاﻟﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺨﻮل ﻓﺮﻣﻮده ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺣﻤﻞ ﮐﻼم اﻟّﺸﺎرع ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻠﺤﻘﻪ ﺑﺎﻟﮑﻼم اﻟّﺮث ﻣﺤﺎل و ﻣﻦ ﻟﻬﺬا اﻟﻔّﻦ‬‫ﻗﻮل اﺻﺤﺎﺑﻨﺎ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َأْرُﺟَﻠُﮑْﻢ ِإﻟَﯽ اﻟ َْﮑْﻌَﺒﯿِْﻦ‬‫ﻣﮑﺴﻮرة اﻟﻠّﺎم ﻟﻘﺮب اﻟﺠﻮار رّدا ﻋﻠﯽ اﻟّﺸﯿﻌﮥ إذ ﻗﺎﻟﻮا اﻟﻮاﺟﺐ ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺴﺢ و ﻫﻮ ﮐﻘﻮﻟﻪ َو ُﺣﻮٌر ِﻋﯿٌﻦ‬‫و ﮐﻘﻮل اﻟﻌﺮب ﺟﺤﺮ ﺿّﺐ ﺧﺮب و ﮐﻘﻮل اﻟﺸﺎﻋﺮ ﮐﺎن ﺗﺒﯿﺮا ﻓﯽ ﻏﺰارة و ﺑﻠﻪ ﮐﺒﯿﺮا ﻧﺎس ﻓﯽ ﺑﺠﺎد ﻣﺰﻣﻞ ﻣﻌﻨﺎه ﻣﺰﻣﻞ؟؟؟‬‫ﻷـﻧّﻪ ﻣﻦ ﻧﻌﺖ اﻟﮑﺒﯿﺮ و ﻫﻮ ﻣﺮﻓﻮع ﻟﮑﻦ ﮐﺴـﺮ ﻟﻘﺮب اﻟﺠﻮار و ﻟﯿﺲ اﻻـﻣﺮ ﮐﻤـﺎ ﻇّﻨﻮه ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻤﻮاﺿﻊ ﺑﻞ ﺳـﺒﺒﻪ اّن اﻟّﺮﻓﻊ اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﮑﺴـﺮ‬‫ﻓﺎﺳﺘﺜﻘﻠﻮا ﻻﻧﺘﻘﺎل ﻣﻦ ﺣﺮﮐﮥ ﺧﻔﯿﻔﮥ اﻟﯽ ﺛﻘﯿﻠﮥ ﻓﻮاﻟﻮا ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺴﺮﺗﯿﻦ و اّﻣﺎ اﻟّﻨﺼﺐ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َو َأْرُﺟَﻠُﮑْﻢ‬‫ﻓﻨﺼﺐ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ و اﻟّﻨﺼﺐ اﺧّﻒ اﻟﺤﺮﮐـﺎت و اﻻﻧﺘﻘﺎل إﻟﯿﻪ اوﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﺴـﺮﺗﯿﻦ اﻟّﺜﻘﯿﻠﺘﯿﻦ ﺑﺎﻟّﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟّﻨﺼﺐ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻘﺮب‬‫اﻟﺠﻮار ﻣﻌﻨﯽ اﻟّـﺎ ﻣﺮاﻋـﺎة اﻟّﺘﺴـﺠﯿﻊ و اﻟﺘﻘﻔﯿـﮥ و ذﻟـﮏ ﻻـ ﯾﻠﯿﻖ ﺑـﺎﻟﻘﺮآن ﻧﻌﻢ ﺣﺴﻦ اﻟﻨﻈﻢ ﻣﺤﺒﻮب ﻣﻦ اﻟﻔﺼـﯿﺢ إذا ﻟﻢ ﯾﺨـّﻞ ﺑﺎﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎﻣﺎ‬‫اﻻﺧﻼل ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ و اﺗﺒﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪141 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 270‬از ‪324‬‬‫اﻟﺘﻘﻔﯿـﮥ ﻓﻤﻦ رﮐﺒـﮏ اﻟﮑﻼـم و ﻧﯿﺰ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ واﺣـﺪ ﺗﺸﺒﯿﻬـﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و‬‫ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺟﺎﺋﺰ اﺳﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻓﻼن ﻣﻘّﻠﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺎﻫﺮ ﻣﺜﻞ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﮐﺎﻓﺮ ﯾﺎ ﻓﻼن ﺗﻠﻤﯿﺬ او ﻣﺜﻞ اﺑﻠﯿﺲ‬‫اﺳﺖ ﯾـﺎ ﻓﻼـن ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻔﻀﻞ او ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﻟﻬﺐ و اﺑﻮ ﺟﻬﻞ اﺳﺖ ﯾﺎ ازﯾﻦ ﺗﺮﻗﯽ ﮐﻨـﺪ و اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت را در ﺣﻖ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮ‬‫زﺑﺎن آرد ﯾﺎ از ان ﻫﻢ درﮔﺬرد و اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت را در ﺣﻖ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ او و دﯾﮕﺮ اﺳﺎﻃﯿﻦ ﺳّﻨﯿﻪ رﻓﯿﻊ اﻟّﺪرﺟﺎت ﺑﺮ زﺑﺎن راﻧﺪ ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﻤﻔﺎد‬‫اﻻﻋﻠﯽ ﻓﺎﻻﻋﻠﯽ ﺷﻮﺧﯽ را ﺑﺤّﺪ ﮐﻤﺎل رﺳﺎﻧﺪ و اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت و اﻃﻼﻗﺎت در ﺣﻖ ﺛﻼﺛﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﺳـﻤﺎت روا دارد ﻫﺮﮔﺰ ﺳﺮﮐﻪ ﺑﺠﺒﯿﻦ ﻧﻤﺎﻟﻨﺪ و‬‫زار زار ﻧﻨﺎﻟﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻓﻬﻢ ﻣﺴـﺎوات ازﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻔﺎﻫﺖ اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ آن از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك اﺳﺖ ﺑﻤﺸﮏ و‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﯿﺎﻗﻮت و ﺑﻤﺮوارﯾﺪ َو ﺟﺎَءْت َﺳْﮑَﺮُة اﻟ َْﻤْﻮِت ﺑ ِﺎﻟ َْﺤِﻖ‬‫ذﻟﮏ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻣﻨﻪ ﺗﺤﯿﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﺎذق دﻗﯿﻖ اﻟﻨﻈﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ و ﮐﺸـﺶ ﭘﺮ ﺧﻄﺮ در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻨﺸﺎن ﺗﺸﺒﯿﻪ آرد در‬‫ﮐﻼـم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈـﺎم ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺘﺠﻮﯾﺰ اﺧـﺬ آن از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه‬‫ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﻣﺴﺎﻋﯽ اﺳـﻼف واﺿـﻌﯿﻦ و ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﻔﺘﺮﯾﻦ ﮐﻪ در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻌﺾ ﺧﺮاﻓﺎت و ﺟﺮاﻓﺎت وﺿﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ و‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ آن ﻓﺮﻣﻮده و ادﻋﺎي ﮐﺜﺮت اﺣﺎدﯾﺚ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺨﺎك ﺳـﯿﺎه ﺑﺮاﺑﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل‬‫اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﺻـﺮﯾﺤﮥ اﻻﻓﺘﻌﺎل ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ و ﺳﺎﻟﻢ از ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻋﻘـﺪه ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ و ﺑﮑﺎري ﮐﻪ ﻣﻔﺘﺮﯾﻦ اﻧﺪﯾﺸـﯿﺪهاﻧﺪ‬‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪142 :‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺜﺒﺖ ﻓﻀـﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﻣﻈﻬﺮ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﮐﺒﺸـﯿﻦ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟـﺎﺋﺰ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﮑﻤﺎ ﻻ ﻣﻨﺎﺳـﺒﮥ اﺻـﻼ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺴﮏ و اﻟﺜﺮي و ﻻ ﻣﻤﺎﺛﻠﮥ ﺑﯿﻦ اﻟّﺪر و اﻟﺤﺼـﯽ ﻓﮑﺬﻟﮏ ﺣﺎل اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ‬‫ﺑﺎﻟّﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻻﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻨﺎ و اﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ ﻓﺎﯾﻦ اﻟﺜﺮﯾﺎ ﻣﻦ اﻟﺜﺮي و اﯾﻦ اﻟﺪر ﻣﻦ اﻟﺤﺼﯽ ﭘﺲ ﻏﺎﻟﺒﺎ اوﻟﯿﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻌﺪ‬‫اﻓﺘﺎدن در ﻣﻀـﯿﻖ ﺣﯿﺺ و ﺑﯿﺺ در ﺑﻄﻼن ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﺿﻼل ﺳﻌﯽ اﺳﻼف واﺿﻌﯿﻦ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﮐﺎﺑﻠﯽ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺴﺮاﯾﻨﺪ ﺷﺎدم‬‫ﮐﻪ از رﻗﯿﺒـﺎن داﻣﻦﮐﺸﺎن ﮔـﺬﺷﺘﯽ ﻟﻮ ﻣﺸﺖ ﺧﺎك ﻣﺎ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺑﺎد رﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﻧﺸﺎد اﯾﻦ ﺷـﻌﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺜﺒﺖ ﻧﺼﺐ ﺻـﺮﯾﺢ و‬‫ﻋـﺪاوت ﻓﻀـﯿﺢ ﻣﻨﺸﺪﯾﻦ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ ﻟّﻠﻪ اﯾﻦ ﻣﻨﺸﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را رﻗﯿﺒـﺎن ﺧﻮد ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﻟﮑﻦ ازﯾﺸـﺎن اﻧﺸـﺎد آن ﻋﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﺷـﻌﺮ را در ﻣﻘﺎم اﺑﻄﺎل‬‫اﻣﺎﻣﺖ اﺋﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺧﻮاﻧﺪهاﻧﺪ و در آﻧﺠﺎ اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم را از رﻗﯿﺒﺎن ﺧﻮد ﻗﺮار داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺠﻮاب اﺳﺘﺪﻻل‬‫اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺂﯾﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺟﻮاب ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ دادهاﻧـﺪ اول ﻧﻘﺾ ﺑـﺂﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ دﻟﯿﻞ دﻻﻟﺖ ﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ اﻣﺎﻣﺖ اﺋّﻤﻪ ﻣﺘﻘـﺪم ازو ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﯿﺰ‬‫دﻻـﻟﺖ ﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ اﻣـﺎﻣﺖ اﺋّﻤﻪ ﻣﺘـﺎﺧﺮ از و ﺑﻬﻤﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﻄﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻻﺋّﻤﻪ اﻣﺎم ﻧﺒﺎﺷـﻨﺪ اﮔﺮ ﺷـﯿﻌﻪ اﯾﻦ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺎﯾﻦ دﻟﯿﻞ ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺣﺎﺻﻞ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺒﻨﺎي اﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﻮﺟﻬﯽ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﻔﯿـﺪ ﺷﻮد ﺑﺮ ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﺼـﺮ اﺳﺖ و ﺣﺼـﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ را ﻣﻀـّﺮ اﺳﺖ ﺷﯿﻌﻪ را ﻧﯿﺰ ﻣﻀﺮ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻣﺎﻣﺖ اﺋﻤﻪ ﭘﯿﺸﯿﻦ و ﭘﺴﯿﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮔﺮدد و‬‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪143 :‬‬‫ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺷـﺪ اﻣﺎ ﻣـﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﻢ در ﺑﻄﻼن ﻗﺼﻮري ﻧـﺪارد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ را ﻧﻘﺼﺎن ﺳﻪ اﻣﺎم ﺷﺪ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻪ را ﻧﻘﺼﺎن ﯾﺎزده اﻣﺎم ﺷﺪ از ﺳﻪ ﺗﺎ ﯾﺎزده ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ از ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ع ﮐﻪ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻣﺎم اﺳﺖ دﯾﮕﺮي اﻣﺎم‬‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺷﺎدم ﮐﻪ از رﻗﯿﺒﺎن داﻣﻦﮐﺸﺎن ﮔﺬﺷﺘﯽ ﮔﻮ ﻣﺸﺖ ﺧﺎك ﻣﺎ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺑﺎد رﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻋﺮ اري ﺑﺎرﻗﺎ ﺑﺎﻻﺑﺮق اﻟﻔﺮد ﯾﻮﻣﺾ و‬‫ﯾﮑﺸﻒ ﺟﻠﺒﺎب اﻟّﺪﺟﯽ ﺛﻢ ﯾﻐﻤﺾ ﮐﺎن ﺳـﻠﯿﻤﯽ ﻣﻦ اﻋﺎﻟﯿﻪ اﺷـﺮﻓﺖ ﺗﻤﺪ ﻟﻨﺎ ﮐّﻔﺎ ﺧﻀﯿﺒﺎ و ﺗﻐﻤﺾ و از ﻣﻀﻤﻮن اﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 271‬از ‪324‬‬‫ﭘﻨﺠﻪ ﺣﻨـﺎﺋﯽ ﺳـﻠﯿﻤﯽ در ﻟﻤﻌـﺎن و درﺧﺸـﻨﺪﮔﯽ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮق ﺑﺎﺷـﺪ اﻗﻮل ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻻـ ﺛﺎﻧﯽ ﺛﺎﻧﯽ اول ﻣﻦ ﻗﺎس ﺑﻠﮑﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﺛﺎﻧﯽ ﺷﺎﻧﯽ و راﺑﻊ‬‫ﺛﺎﻟﺚ ﺟﺎﻧﯽ ﺑﻐﺮض اﺑﻄﺎل ﻓﻀﻞ وﺻـﯽ رﺳﻮل ﯾﺰداﻧﯽ ﺳـﻌﯽ ﻣﻮﻓﻮر در اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﻋﺮﺑﯿﺖ داﻧﯽ و ﺷﻌﺮ ﺧﻮاﻧﯽ و ﻃﻼﻗﺖ ﻟﺴﺎﻧﯽ و ذﻻﻗﺖ‬‫ﺑﯿـﺎﻧﯽ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎﻧﯽ و ﺗﻠﻔﯿﻖ وﺳﺎوس ﻇﻠﻤﺎﻧﯽ و ﻫﻮاﺟﺲ ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺘﺄﯾﯿـﺪ رﺑّﺎﻧﯽ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ ﻓﻮﻗﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺑﺎدﯾﻪ ﭘﯿﻤﺎي‬‫ﻫﯿﭽﻤـﺪاﻧﯽ در ﻧﺴـﻒ ﺗﻠﻤﯿﻌـﺎت و ﮐﺸـﻒ ﺗﺨـﺪﯾﻌﺎت آن ﻧﺤﺮﯾﺮ رﺷـﮏاﻓﺰاي ﺑﻼـﻏﺖ ﺳـﺤﺒﺎﻧﯽ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻘﺒﻮل ﻫﺮ ﻗﺎﺻـﯽ و داﻧﯽ ﻧﻤﻮدم و‬‫ﻣﯽﻧﻤـﺎﯾﻢ و ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺐ اﺳﺖ از ﻓﺮاﺳﺖ ﺻـﺎدﻗﻪ و ﻓﻄـﺎﻧﺖ ﺣـﺎذﻗﻪ و ﮐﯿـﺎﺳﺖ ﺧـﺎرﻗﻪ و اﻟﻤﻌﯿﺖ ﻓـﺎﺋﻘﻪ و ﻟﻮذﻋﯿﺖ ﺳﺎﺑﻘﻪ و‬‫ﻣﺘﺎﻧﺖ ﻣﺘﻨﺎﺳﻘﻪ و رزاﻧﺖ ﻣﺘﻼﺣﻘﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﮐﻪ اﺑﻄﺎل ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ وﺻﯽ ﺑﺮ ﺣﻖ ﺑﺘﺸﺒﯿﻬﺎت ﺳﺨﯿﻔﻪ ﮐﺎذﺑﻪ و ﺗﻤﺜﯿﻼت رﮐﯿﮑﻪ ﻧﺎﮐﺒﻪ‬‫و اﻏﺮاﻗـﺎت ﻏﯿﺮ ﺻـﺎﺋﺒﻪ و ﻣﺒﺎﻟﻐـﺎت ﻣﺴﺘﺒﺸــﻌﻪ و ﺗﻬـﻮرات ﺑﯽ ﺑـﻦ واﺻـﻞ و ﺗﻬﺠﺴـﺎت ﺑﯽﺳــﺮ و ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺰل ﮐـﻪ از ﺷـﻌﺮاي ﻣﺘﺸـﺪﻗﯿﻦ و‬‫ﻫﺮزهﮔﻮﯾﺎن ﻣﺘﻨﻄﻌﯿﻦ و ﺗﺸﺒﯿﺒﺴـﺮاﯾﺎن ﻣﺘﻘﯿﻬﻘﯿﻦ و ﯾﺎوه دراﯾﺎن ﻣﺘﻌﺠﺮﻓﯿﻦ و ﯾﺎوهﮔﻮﯾﺎن ﻣﺘﺨﺮﺻﯿﻦ ﺻﺎدر ﻣﯽﺷﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ و اﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺎت‬‫و ﻫﻔﻮات ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻻﻟﺘﻔﺎت را ﺣﯿﻠﻪ ﺧﻼص و وﺳﯿﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪144 :‬‬‫ﻣﻨـﺎص از اﻟﺰام اﻫـﻞ ﺣـﻖ ﮐﺮام ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﮐﻤـﺎل ﺗﺒّﺤﺮ و ﺗﻤﻬﺮ و ﺣـﺬق و ﺗﻔﻄﻦ و ﺗﻌﻘـﻞ و ﺗﺎﻣـﻞ و ﺗـﺪﺑﺮ و ﺧـﻮض و ﻏﻮر ﻣﻼزﻣـﺎن‬‫ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن ﺑﺎﺧﺬ ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﯿﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺳـﻠﯿﻂ اﻟّﻠﺴﺎن ﺑﺮ ﮐﺮﺳﯽ اﻇﻬﺎر و اﻋﻼن ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺛﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﺠﻮﯾﺰﻫﺎي ارﺷﺎدات‬‫ﮐﻼم ﺧﺪا و رﺳﻮل ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت اﻏﺮاﻗﯿﻪ و ﺗﻤﺜﯿﻼت ادﻋﺎﺋﯿﻪ ﺑﺴﯿﺎري از آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺸﺘﻤﻠﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻪ از ان اﺣﮑﺎم ﻋﺪﯾﺪه و ﻣﺴﺎﺋﻞ‬‫ﺳﺪﯾـﺪه و ﻧﮑـﺎت ﻣﻔﯿـﺪه ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﻋـﺎري از ﻓﻮاﺋـﺪ و ﻣﻨﺎﺟـﺢ و ﺧـﺎﻟﯽ از ﺣﮑﻢ و ﻣﺼﺎﻟـﺢ و ﻻـﺣﻖ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺳـﻤﺠﻪ ﻏﺜﻪ و داﺧﻞ‬‫ﺗﻤﺤﻼت ﺑﺸـﻌﻪ رﺛﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺴﺎد ﻋﻈﯿﻢ را ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و اﮔﺮ در ﺑﯿﺎن اﻣﻮر ﺣﻘﻪ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﺗﺠﻮﯾﺰ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﺗﻮان ﮐﺮد ﻻزم آﯾـﺪ ﺟﻮاز ﺑﺴـﯿﺎري از اﻃﻼﻗﺎت ﻓﺎﺳـﺪه ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺗﺸﺒﯿﻬﺎت ﻣﻨﮑﺮه ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻣﺜﻞ آﻧﮑﻪ ﮐﺴـﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪ و اﻟﻌﯿﺎذ‬‫ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﮐﻪ واﺟﺐ اﻟﻮﺟﻮد ﻣﺜﻞ ﻣﻤﮑﻦ ﯾﺎ ﻣﺜﻞ ﻣﻤﺘﻨﻊ وي ﻣﺜﻞ ﺑﻌﺾ رﻋﺎﯾﺎﺳﺖ و ﻣﻌﺼﻮم ﻣﺜﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم و واﺟﺐ و ﺣﺮام ﻣﺜﻞ ﻣﺒﺎح و ﺣﺮام‬‫ﻣﺜﻞ ﻣﺴـﺘﺤﺐ و ﺟﻮﻫﺮ ﻣﺜﻞ ﻋﺮض و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﻌﯿﻨﯿﺖ واﺟﺐ ﻣﺎ ﻣﻤﮑﻨﺎت و اﺧﺲ ﻗﺎذورات ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ و ﺑﺮ ﻓﻬﻢ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ دﻗﯿﻖ و‬‫وﺻﻮل ﺑﺎﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻋﻤﯿﻖ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻓﺘﺨﺎر و اﺳـﺘﺒﺸﺎر و ﺑﺮ ﻧﻔﯽ آن ﮐﻤﺎل ﺗﺸـﻨﯿﻊ و اﻧﮑﺎر دارﻧﺪ ﭘﺲ ﺗﻤﺜﯿﻞ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺰدﺷﺎن ﭼﺮا ﺷﻨﯿﻊ و ﮐﺮﯾﻪ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻣﮕﺮ ﺑﺴـﺒﺐ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻟﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﺳﺎﺋﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻣﺘﺸﺮﻋﯿﻦ ازﯾﻦ ﻣﺴﻠﮏ آﺑﯽاﻧﺪ و ﻣﺴﺘﻨﮑﻒ و‬‫ﺑﺸـﻨﺎﻋﺖ ﺗﻤﺜﯿﻞ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎري ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎ ﻏﯿﺮ او ﻣﻌﺘﺮﻓﻨﺪ ﭘﺲ ﻧﺰدﺷﺎن اﺻـﻼ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﺨﻠﻮﻗﯽ از ﻣﺨﻠﻮﻗﺎت روا ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﻧﮑﻨـﺪ و ﺣﻤﻞ ﮐﻼم در ﺑﯿﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ واﻗﻌﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﺜﻞ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾـﺪ و‬‫ﯾﺎﻗﻮت ﺟﺎﺋﺰ ﺷﻮد ﺗﻤﺜﯿﻞ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﺨﻠﻮﻗﺎت ﻫﻢ ﺟﺎﺋﺰ ﮔﺮدد ﻓﯿﺘﺴﻊ اﻟﺨﺮق ﻋﻠﯽ اﻟّﺮاﻓﻊ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﯿﺴﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮذر ﺑﻪ ﻋﯿﺴﯽ در اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ و در اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪145 :‬‬‫و ﻋﯿﺴـﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻨﻮح و ﻣﻮﺳـﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮ ذر ﺑﻌﯿﺴﯽ ﻣﺮوي ﺷﺪه اﻗﻮل ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﺤﺾ ﻏﻔﻠﺖ و ﺗﻐﺎﻓﻞ‬‫از ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻨﺎﻇﺮه و آداب ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ اﺳﺖ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺮاي اﻟﺰام ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺮوي اﺋّﻤﻪ اﯾﺸﺎن اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﻤﻌﺎرﺿﻪ آن ذﮐﺮ رواﯾﺎت‬‫ﺧﻮد وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد و ﺑﺪان ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﮐﺘﺎب ﺑﺠﻮاب اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت و اﺳـﺘﺪﻻﻻت اﻫﻞ اﺳﻼم ﺑﮑﺘﺒﺸﺎن ﻣﺤّﺮﻓﺎت و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد را‬‫ﺑﺮﺧﻮاﻧﻨـﺪ و اﺳـﺘﺒﺸﺎر و اﻓﺘﺨﺎر و ﺗﻤﻄﯽ و ﻣﺮا و رﻗﺺ و وﺟـﺪ ﺑﺮ آن آﻏﺎز ﻧﻬﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻫﺮﮔﺰ اﯾﻦ ﻣﻌﺎرﺿﻪ را ﮐﺴـﯽ از اﻃﻔﺎل اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼم ﻫﻢ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎ ﻣﺒﺘـﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ و ﭼﻪ ﺟﺎ ﻣﺘﻮﺳـﻄﯿﻦ و ﭼﻪ ﺟﺎ ﻣﻬﺮه و ﺣـﺬاق و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺑﺎ آن‬‫ﻫﻤﻪ ﺟﺴـﺎرت و ﺗﻌﻤﻖ و ﺗﻨﻄﻖ و ﺗﻬﻮر و ﺗﮑﺎﯾﺲ و ﺗﮑّﺒﺮ از ذﮐﺮ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دم در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 272‬از ‪324‬‬‫ﮐﺸـﯿﺪه و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﻧﺎﺗﻤﺎم و ﻣﺤﺾ ﺳـﺨﯿﻒ و ﻋﻠﯽ ﻃﺮف اﻟﺜﻤﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ از ﻇﻬﻮر ﻣﺰﯾـﺪ ﻣﮑﺎﺑﺮه و ﻣﺠﺎدﻟﻪ در ﺻﻮرت ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺂن‬‫اﻧﺪﯾﺸـﯿﺪه ﻟﮑﻦ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ارﺟﻤﻨـﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺑﯽاﺻﻞ و ﺑﻨـﺪ از اﻓﺎدات واﻟـﺪ ﻫﻮﺷـﻤﻨﺪ ﺧﻮد ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺑﺮاي ﺗﻤﯿﻢ ﻣﮑﺎﺑﺮات و ﻣﺠﺎدﻻت‬‫ﮐﺎﺑﻠﯽ آن را ﻋﻠﯿﻖ ﻧﻔﯿﺲ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ راﺷـﺪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻗﺼـﺪ ﺟﻮاب‬‫ﻋﺒﺎرت ﺗﺠﺮﯾﺪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ دﻻﺋﻞ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻤﻮده و در ﺟﻤﻠﻪ آن اﺷﺎره ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺳﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬‫و ﻣﺴﺎواة اﻷﻧﺒﯿﺎء ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر ﺗﺸﺒﯿﻪ دادهاﻧﺪ ﺻﺤﺎﺑﻪ را ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ و ﻣﺴﻘﻂ اﺷﺎره اﯾﺸﺎن درﯾﻦ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ وﺟﻮد وﺻﻔﯽ اﺳﺖ از اوﺻﺎف ﻣﺨﺘﺼﻪ آن ﭘﯿﻐﺎﻣﺒﺮ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ اﺑﻮ ذر را ﺑﺎ ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ دادهاﻧﺪ در زﻫﺪ و ﺣﻀﺮت ﺻﺪﯾﻖ را‬‫ﺑﺤﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ در رﻓﻖ ﺑﺎﻣﺖ ﺧﻮد و ﺣﻀﺮت ﻓﺎروق را ﺑﺤﻀﺮت ﻧﻮح در ﺗﺸﺪﯾﺪ ﺑﺮ اّﻣﺖ ﺧﻮد و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪146 :‬‬‫اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ را ﺑﺤﻀﺮت داود در ﺣﺴﻦ ﺻﻮت‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻓﯽ ﻗّﺼﮥ ﻣﺸﺎورة اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﺳﺎري ﺑﺪر ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻣﺎ ﺗﻘﻮﻟﻮن ﻓﯽ ﻫﺆﻻء ان ﻣﺜﻞ ﻫﻮﻻء ﮐﻤﺜﻞ اﺧﻮة ﻟﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻬﻢ ﻗﺎل ﻧﻮح َرﱢب ﻻ َﺗَﺬْر َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﺄْرِض ﻣَِﻦ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ َدﱠﯾﺎرًا‬‫و ﻗﺎل ﻣﻮﺳﯽ َرﺑﱠَﻨﺎ اْﻃِﻤْﺲ َﻋﻠﯽ َأﻣْﻮاﻟ ِِﻬْﻢ َو اْﺷُﺪْد َﻋﻠﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬْﻢ‬‫اﻵﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ رّب َﻓَﻤْﻦ َﺗﺒَِﻌﻨِﯽ َﻓِﺈﱠﻧُﻪ ﻣِﱢﻨﯽ َو َﻣْﻦ َﻋﺼﺎﻧِﯽ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َﻏُﻔﻮٌر َرِﺣﯿٌﻢ‬‫و ﻗﺎل ﻋﯿﺴﯽ ِإْن ﺗَُﻌﱢﺬﺑ ُْﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧُﻬْﻢ ِﻋﺒﺎُدَك َو ِإْن َﺗْﻐِﻔْﺮ ﻟَُﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌِﺰﯾُﺰ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ان اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻣﻮﺳﯽ ﻟﻘﺪ اﻋﻄﯿﺖ ﻣﺰﻣﺎرا ﻣﻦ ﻣﺰاﻣﯿﺮ آل داود ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀـﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق و ﻻ اوﻓﯽ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫ﺷﺒﯿﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫﺪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب‬‫روي ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ذر ﻓﯽ اّﻣﺘﯽ ﺷﺒﯿﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﯽ زﻫﺪه‬‫و روي ﻣﻦ ﺳّﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺗﻮاﺿﻊ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ذّر اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ‬‫از ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻫﻤﯿﻦ اﻓﺎده واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد را اﺧـﺬ ﮐﺮده ﻟﮑﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺷّﺘﯽ ﺑﻌﻤﻞ آورده ﻣﺜﻞ آﻧﮑﻪ‬‫دﻋﻮي ورود اﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻋﻮي ﺗﺸﺒﯿﻪ دادن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑـﺎ اﻧﺒﯿـﺎ در‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ دﻋﻮي ﺻـّﺤﺖ اﯾﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻧﮑﺮده و ﻣﺨـﺎﻃﺐ دﻋﻮي ﺻـّﺤﺖ اﺣـﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪147 :‬‬‫دﻋﻮي ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ رواﯾﺖ را ﻧﻨﻤﻮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و ﺻﺤﺤﻪ دﻋﻮي ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ را ﻫﻢ اﻓﺰوده اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ‬‫و ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺨﺎﻃﺐ رﺷـﯿﺪ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﮐﺎﺑﻠﯽ وﺣﯿﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ را ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻀﻌﯿﻒ و ﺗﺴﺨﯿﻒ ﮐﺮده ﺗﺎ آﻧﮑﻪ‬‫آن را ﺑﺤﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺎك ﺑﻤﺸﮏ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳﻨﮕﺮﯾﺰه ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﮐﺸﯿﺪه ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ذﮐﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ اﺻﻼ ﻣﻮﺟﺐ ﻇﻬﻮر ﺷﺮﻓﯽ‬‫ﺑﺮاي اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺴـﺖ ﭼـﻪ ﺟـﺎﺋﺰ اﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﺑﻔﺮض ﻣﺤـﺎل راﺳﺖ ﺑﺎﺷـﺪ از ﻗﺒﯿـﻞ ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﺧـﺎك ﺑﻤﺸـﮏ و ﺗﺸـﺒﯿﻪ ﺳـﻨﮕﺮﯾﺰه و‬‫ﺑﻤﺮوارﯾﺪ و ﯾﺎﻗﻮت ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﻓﺘﺨﺎر و اﺳـﺘﺒﺸﺎر ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﮐﺎﺑﻠﯽ و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺤﺾ ﺧﻼف ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ و ﺧﻼف ﺗﺪﺑّﺮ‬‫و ﺗﺎّﻣﻞ و ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻋﺪم ادراك اﺳـﺘﻌﻤﺎﻻت ﺷﻌﺮا و ادﺑﺎ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺨﻮف ذﻫﻮل ﻫﻤﯿﻦ اﯾﺮاد و اﻋﺘﺮاض ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﺮﺗﺎض ﮐﻪ ﺑﺎدي ﺳﻠﻮك اﯾﻦ‬‫وادي ﺳﺮاﺳﺮ ارﺗﻤﺎﺿﺴﺖ از ذﮐﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ اﻋﺮاض و اﻏﻤﺎض ﻧﻤﻮده ﻟﮑﻦ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ واﺿﺤﻪ و رﻋﺎﯾﺖ ﻻﺋﺤﻪ وا ﻧﺮﺳﯿﺪه ﻫﻢ‬‫در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﻮﺷـﯿﺪه و ﻫﻢ ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد ﮐﺮدن اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ دور از ﮐﺎر ﺑﺮداﺷـﺘﻪ و اﯾﻦ ﻗﺪر ﺗﺨﯿﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 273‬از ‪324‬‬‫ﻧﮑﺮده ﻟﻪ واﻟـﺪ او اﮔﺮ ﭼﻪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﮐﺮده ﻟﮑﻦ اﻫـﺎﻧﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑـﺂن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻪ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﻧﻤﻮده ﺑﻌﻤـﻞ ﻧﯿـﺎورده و ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ اﻫﺎﻧﺖ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺂن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﯿﺎورده و ﻣﺨﺎﻃﺐ از ﻟﺰوم ﺗﻨﺎﮐﺮ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﺑﯿﻦ اﻻﻣﺮﯾﻦ ﻧﯿﻨﺪﯾﺸـﯿﺪه و ﻫﻢ در اﻫﺎﻧﺖ اﻣﺮ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺎﻗﺼـﺎي ﻣﺮاﺗﺐ ﮐﻮﺷـﯿﺪه و ﻫﻢ ﻣﺘﺸـﺒﺚ ﺑﺘﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت ﻣﺰﯾـﺪ ﻓﻀـﻠﺸﺎن ﮔﺮدﯾـﺪه ﻗﻮﻟﻪ اﻣﺎ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ‬‫ﺧـﺪاداد دارﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات اﯾﻦ اﺷـﺨﺎص ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺣﻤﻞ ﻧﻨﻤﻮدهاﻧـﺪ ﻣﺸـﺒﻪ را در رﺗﺒﻪ ﺧﻮد و ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ را در رﺗﺒﻪ ﺧﻮد‬‫داﺷـﺘﻪاﻧﺪ اﻗﻮل ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﮐﻪ ازﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ اﻧﺼﺎف واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﺻـﻔﺎت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي‬‫ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﺎت و اﻟﺘﺴﻠﯿﻤﺎت ﺧﻼف ﻋﻘﻞ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺳﺎﺑﻖ ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻼﻫﺘﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪148 :‬‬‫ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺑﻠﮑﻪ اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل آن‬‫در ﺳـﺮ ﮐﺮده ﺧﻼف ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ ﺧـﺪاداد و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﻋﻨﺎد و ﻏﺎﯾﺖ ﺑﻼﻫﺖ و ﻟـﺪاد و اﻗﺼﺎي ﺑﻌـﺪ از ﻫـﺪاﯾﺖ و رﺷﺎد و ﻣﻨﺘﻬﺎي‬‫ﺧﺮوج از داﺋﺮه ﮐﯿﺎﺳﺖ و ﺳـﺪاد و ﻋﯿﻦ وﻟﻮج در زراﻓﻪ اﻏﻤﺎز اوﻏﺎد و ﻣﺤﺾ دﺧﻮل در ﻓﺮﻗﻪ ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ ﻓﺎﻗـﺪ اﻻﺳـﺘﻌﺪاد ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و اﯾﻦ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻬﺎﻓﺖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﻋﺠﯿﺐ و ﺗﻌﺎﻧـﺪ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻗﺒﯿـﺢ و ﻏﺮﯾﺐ از ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ و ﻟﺒﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ آن در اﻓﺎدات‬‫دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات ﮐﻤﺘﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در ﯾﮏ ﺻـﻔﺤﻪ اوﻻ اﻣﺮي را ﻣﻮرد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﺑﺎز در ﻫﻤﺎن ﺻـﻔﺤﻪ آن را‬‫ﺑﺪل و ﺟﺎن ﺧﺮﯾﺪار ﻣﯽﺷﻮد َﻓﺎْﻋَﺘﺒُِﺮوا ﯾﺎ ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﺑ ْﺼﺎِر‬‫و اﻗﻀﻮا اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟّﺸـ ﯿﺦ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر ﭘﺴﺘﺮ ﻋﺮﺿـﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ ﻋﻘﻞ ﺧـﺪاداد ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ دار و ﺟـﺪار در اﺛﺒﺎت‬‫ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺻـﺪور ﻗﺒﺎﺋﺢ از رّب ﻋﺒﺎد روا ﻧﻤﯽداﺷـﺘﻨﺪ و ﺳـﺮ اﻓﺘﺨﺎر و اﺳـﺘﮑﺒﺎر ﺑﻨﻔﯽ ﺣﮑﻢ ﻋﻘﻞ ﺑﺤﺴﻦ و ﻗﺒﺢ اﺷـﯿﺎء ﺑﺮﻧﻤﯽاﻓﺮاﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺴﻮي‬‫اﺛﺒﺎت ﺟﺒﺮ ﺻـﺮﯾﺢ ﻣﺬﻣﻮم و اﺛﺒﺎت ﻋﺒﺚ در ﺣﻖ ﺣﮑﯿﻢ ﻗّﯿﻮم و اﺛﺒﺎت ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺑﻠﮑﻪ ﺻﺪور ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻄﺎق از اﯾﺰد ﺧﻼق ﻧﻤﯽﺷﺘﺎﻓﺘﻨﺪ و‬‫ﻫﻢ ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﺻـﺎﻓﯿﻪ و وﺟﻮدﯾﻪ ﺟـﺎﻓﯿﻪ ﺧﻮد را در ورﻃﻪ دﻋﻮي ﻋﯿﻨﯿﺖ ﺧـﺎﻟﻖ ﮐﺎﺋﻨـﺎت ﺑـﺎ ﻣﻤﮑﻨـﺎت و اﺗﺤﺎد او ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎ اﺧﺲ ﻣﻮﺟﻮدات و‬‫اﺧﺒﺚ ﻗﺎذورات و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﻇﻬﺮ ﺑﺪﯾﻬﯿﺎت و ﻣﻌﺎﻧﺪت اﺟﻼي ﻓﻄﺮﯾﺎت ﻧﻤﯽاﻧﺪاﺧﺘﻨﺪ‬‫اﺷﺎره در ﺗﺸﺒﯿﻪ وﺻﻔﯽ اﺳﺖ درآن ﺷﺨﺺ ﻧﻪ ﺑﻪ آن ﻣﺮﺗﺒﻪ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴـﻘﻂ اﺷـﺎره ﺗﺸﺒﯿﻪ درﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﮐﻠﻤـﺎت وﺟﻮد وﺻـﻔﯿﺴﺖ درﯾﻦ ﺷـﺨﺺ از اوﺻﺎف ﻣﺨﺘﺼﻪ آن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮔﻮ ﺑﺂن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﺒﺎﺷـﺪ‬‫اﻗﻮل ﺑﻬﺬا اﻟﻤﺴـﻘﻂ اﻟﻤﺴـﻘﻂ ﺳﻘﻂ ﻣﺎ ﯾﺒﺪي ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻬﺬر و اﻟﺸﻄﻂ و ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﻮن و اﻟﻐﻠﻂ و ﻫﻮ دﻋﻮي ﻣﺴﺎواة اﻟّﺸﯿﺨﯿﻦ ﻓﯽ‬‫ﺗﻠﮏ اﻟّﺼﻔﺎت او ﻣﺜﻠﻬﺎ ﺑﺎﻟّﺬﯾﻦ ﻣﺎ ﺳﺎووا ﻗّﻂ و ﻟﻬﻢ اﻟﺤﺴﻨﯽ ﻓﻘﻂ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻫﺒﻂ و ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪149 :‬‬‫ﯾﺎﺗﯽ ﺑﻤﺜﻞ ذﻟﮏ اﻟﺘﻬﺎﻓﺖ اﻻ ﻣﻦ اﻫﺎن اﻟﺤﻖ و ﻏﻤﻂ و ﻫﺎم ﻓﯽ اﻟﺒﺎﻃﻞ و ﺧﺒﻂ و ﺧﻠﻊ ﻋﻦ ﻋﻨﻘﻪ رﺑﻘـﮥ اﻟّﻨﺼﻒ و ﻧﻔﺴﻪ ﻣﺎ ﺿـﺒﻂ و آﺛﺮ اﻟﺒﺤﺮ‬‫و ﺟﺎﻣـﺢ اﻟﻌﻨﺎد و اﻟﻌﺴﻒ ﻣﺎ رﺑﻂ ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـّﺤﺤﻪ اﻗﻮل ﻣﺨﺪوﺷـﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ‬‫اﯾﻦ رواﯾﺖ را از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﺮ ﺧﻮد ﺑﺎﻟﯿﺪه اﺳﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭘﺎي ﺧﻮد زدن و ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد در ﺧﺮﻣﻦ‬‫ﺧﻮد آﺗﺶ اﻧﺪاﺧﺘﻦ و ﮐﻤﺎل داﻧﺸـﻤﻨﺪي و ﻋﻘﻞ و اﻧﺼﺎف و ﺑﺮاﺋﺖ از ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﻗﺾ و اﺣﺎﻃﻪ ﺟﻮاﻧﺐ و اﻃﺮاف و ﮐﻤﺎل ﺧﻮض و ﻏﻮر‬‫و ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺗﻘﺎن و اﺣﺼﺎف و ﺗﺤـﺪﯾﻖ ﻧﻈﺮ و اﻟﻐﺎم ﻓﮑﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ را وﻫﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ را وﻫﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﻗﺪ ﺧﺮﯾﺖ ﺑﯽﺑﺪﯾﻞ و ﻓﺎﺿﻞ ﺣﺎذق ﻣﺤّﻘﻖ‬‫ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻌﺪﯾﻞ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل و ﻻ وﺻـﻔﺎ ﺑﺠﻮاﻣﻊ ﻗﻠﺐ ﺻﺎﻓﯽ از ﻏﺶ و ﮐﺪر و ﻣﺘﺤﺮز اﻗﺘﺤﺎم اﻧﻮاع اﻟﻐﺮر و اﻟﺨﻄﺮ در اﺑﻄﺎل ورد و اﻓﺴﺎد و‬‫ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ﻣﺼـﺮوف و ﺑﺎﻇﻬﺎر وﺿﻊ و ﺑﻄﻼن و ﮐﺬب و اﻓﺘﺮاي آن ﻣﺸﻐﻮﻓﺴﺖ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻤﺜﯿـﻞ رﮐﯿﮏ واﻫﯽ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺳـﺨﯿﻒ ﻣﻮذن ﺑﮑﻤﺎل ﺟﺴﺎرت و ﺧﺴﺎرت و ﺗﺒﺎﻫﯽ و ﻋـﺪم ﻣﺮاﻗﺒﻪ از ﻋـﺬاب و ﻧﮑﺎل و ﻋـﺪم ﻣﺒﺎﻻت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 274‬از ‪324‬‬‫ﺑﺂزار روح اﻗـﺪس ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎﻫﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﺑﺮاي اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻓﯿﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﮐﯿﻒ ﺻﺎر اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻨﺪ‬‫رواﯾـﮥ ﻣﺎ ﯾﻮﻫﻢ ﻓﻀﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﮐﻤﺎ ﻣﻘﺒﻮﻻ و ﻋﻨﺪ رواﯾﮥ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻟﺠﺮح و اﻟﻘﺪح ﻣﺤﮑﻮﻣﺎ و ﺑﺎﻟّﻄﻌﻦ و اﻟّﻄﺮح ﻣﻮﺻﻮﻻ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ‬‫ﻋﻨﺎد ﻓﺎﺣﺶ و ﺗﻌﺼﺐ ﻣﻨﮑﺮ و ﻟـﺪاد ﻣﺴـﺘﻘﺒﺢ و ﺗﻌّﻨﺖ ﻣﺬﻣﻮم و ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻣﻠﻮم و ﺗﻌّﺴﻒ ﻣﺸﻮم و ﺗﺤّﯿﻒ ﻣﺮدود و ﺗﮑّﻠﻒ ﻣﻄﺮود دّوم آﻧﮑﻪ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪150 :‬‬‫را ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در رد و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ ﻧﻤﻮده ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺿـﻌﺎف ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ و ﻣﻄﻌﻮﻧـﺎت و ﻣﺠﺮوﺣﺎت ﻣﻌﻠﻮﻟﻪ ﭘﺴﺘﺮ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﻧﻔﯽ ﻣﻄﻠﻖ آن ﻧﻤﻮده ﺣﺎﮐﻢ در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﻤﺪوح اﺋّﻤﻪ ﺳـّﻨﯿﻪ اﺳﺖ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭘﺲ ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﺎﮐﻢ درﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ‬‫ﻧﻤﻮدن ﺟﻠـﺪﺗﺮ ﺑﻼـ ﺣـﺎﺟﺖ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﻤﺒـﺎﺣﺚ ﻣﻘﺎﻣـﺎت دﯾﮕﺮ ﮔﻮ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑـﺎب ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﺑﻮاب ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺒـﺪي‬‫ﻟﻠﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠـﺎب ﺧﺒﺮ از ﮐﻤﺎل ﻓﻬﻢ و داﻧﺶ و ﺳـﻘﯿﻔﻪ ﺳﺎزي و آﺗﺶاﻧـﺪازي ﻣﻼزﻣﺎن ﻋﺎﻟﯿﺸﺎن دادﻧﺴﺖ وا ﻋﺠﺒﺎه ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎﮐﻢ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺗﺸـﺒﯿﻪ را در ﺣﻖ وﺻـّﯽ ﺑﺮ ﺣﻖ ﻣﻮاﻓﻘـﺎ ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻦ اﻻﻋﻼـم و اﻟـّﺼ ﺪور اﻟﺤـﺬاق و اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ و اﻟﻤﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻟـّﺴ ّﺒﺎق ﻧﻘـﻞ ﮐﻨـﺪ او را ﺑـﺎ دﯾﮕﺮ‬‫ﻣﺸﺎرﮐﯿﻦ او ﻣﺜﻞ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن از اﺳﺎﻃﯿﻦ دﯾﻦ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺎرج ﮔﺮداﻧﻨﺪ و‬‫ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺪﯾﺜﯽ را در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ رواﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﮔﻮ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﺜﻞ اﺣﻤﺪ و اﻣﺜﺎل او ﺑﺎ او درﯾﻦ ﺑﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد او را ﻣﻘﺘﺪاي ﻣﻘﺒﻮل و از‬‫اﺟﻠﻪ اﻋﻼم و ﻓﺤﻮل ﮔﺮداﻧﻨﺪ و رواﯾﺖ او ﺑﺮ ﺳـﺮ و ﭼﺸﻢ ﻧﻬﻨﺪ و رﻗﺺ و ﻃﺮب ﺑﯽﺳﺒﺐ ﺑﺮ ان آﻏﺎز ﻧﻬﻨﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ادﻋﺎي‬‫ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣـﺎﮐﻢ اﯾﻦ رواﯾﺖ را ﻧﮑﺮده ﭘﺲ ادﻋﺎي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ آن را ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻐﯿﺮ ﺷﺎﻫـﺪ ﻣﻘﺒﻮل ﺷﻮد و اﮔﺮ ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺼـﺤﯿﺢ‬‫ﻣﯽﮐﺮد واﻟـﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﺮﯾﺲ ﺣﺎﺟﺖ ﭼﺮا ذﮐﺮ ﻧﻤﯽﮐﺮد ﻓﻼ ﻋﻄﺮ ﺑﻌﺪ ﻋﺮوس و ﻻ ﻣﺨﺒﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﻮس ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺎﮐﻢ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺘﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺤﻀـﺮات اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣـﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺮاد از اﺧﻮة در ﻓﻘﺮه اّن ﻣﺜـﻞ ﻫﺆﻻـء ﮐﻤﺜﻞ اﺧﻮة ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ ﻗﺒﻞ‬‫ﮐﺴﺎﻧﯽاﻧﺪ ﮐﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم در ﺣﻖ ﺷﺎن اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺪح آﻧﻬﺎ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺷﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻧﺪارد ﺗﺎ‬‫دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻣﺪح ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺘﻮﻫﻢ ﺷﻮد اﻣﺎ ﻗﻮل ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﭘﺲ ﺻﺮاﺣﮥ در ﺣﻖ ﮐﻔﺎرﺳﺖ و ﻗﻮل ﺣﻀﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫َو َﻣْﻦ َﻋﺼﺎﻧِﯽ‬‫در ﺣﻖ ﻋﺼﺎﺗﺴﺖ و ﻗﻮل ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ع ِإْن ﺗَُﻌﱢﺬﺑ ُْﻬْﻢ‬‫ﻫﻢ دﻻﻟﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪151 :‬‬‫دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻗﻮل در ﺣﻖ ﮐﺴـﺎﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺬاباﻧـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻗﻮال اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم در ﺣﻖ‬‫ﺷﺎن واردﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐـﺪام ﻣﺪح ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ اوﺻﺎﻓﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣﻘﯿﺮ ﺑﺮ زﺑﺎن آرم ﺣﻀـﺮات‬‫ﺳّﻨﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺑﺮو ﺗﺮش ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭘﺲ ﺧﻮد ﺑﻔﻬﻤﻨﺪ و ﻣﻠﺠﺎ ﺑﺴﻮي ﺗﺼﺮﯾﺢ آن ﻧﺴﺎزﻧﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﻔﺎت ﮐﻤﺎﻟﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ ﻓﻬﻢ‬‫و ﺗﻘﻮي و ﻋﺒـﺎدت ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ﺑﺼـﻔﺎت ﮐﻤـﺎﻟﯿﻪ اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺪادهاﻧـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ در ﻣﺤﺾ دﻋـﺎي ﻋـﺬاب ﺑﺮ ﮐﻔـﺎر ﯾﺎ دﻋﺎي‬‫ﻣﻐﻔﺮت ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد آن ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺴﺎوات در دﯾﮕﺮ ﺻـﻔﺎت ﮐﻤﺎل ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد و ﺑﻌﻀﯽ از‬‫وّﺿﺎﻋﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ از ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﻮده ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺘﺸﺒﯿﻪ اول ﺑﺤﻀﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﺑﺤﻀـﺮت ﻧﻮح و ﺣﻀـﺮت ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮﺗﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ آن ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻠّﯿﺖ ﻣﻌﺎرﺿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﺪارد و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺮ او ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ در ﺷﺪت وﻟﯿﻨﺴﺖ ﻧﻪ در ﺟﻤﯿﻊ اﺷـﯿﺎء و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻟﯿﻦ و ﺷﺪت ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت‬‫ﺟﻤﯿﻠﻪ ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﻨﻬﺎج اﻟـّﺴ ﻨﮥ و ﻗﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻫـﺬا ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫـﺬا و ﻫـﺬا ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا ﻫﻮ ﮐﺘﺸﺒﯿﻪ اﻟﺸـﯽء‬‫ﺑﺎﻟﺸﯽء و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﻟﺸﯽء ﺑﺎﻟﺸﯽء ﺑﺤﺴﺐ ﻣﺎ دّل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﯿﺎق ﻻ ﯾﻘﺘﻀﯽ اﻟﻤﺴﺎواة ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺷﯽء اﻻ ﺗﺮي اﻟﯽ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻣﻦ‬‫ﻗﻮل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻻﺳﺎري ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﺸﺎر اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﺷﺎر ﺑﺎﻟﻔﺪاء و اﺳﺘﺸﺎر ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺷﺎر ﺑﺎﻟﻘﺘﻞ ﻗﺎل ﺳﺎﺧﺒﺮﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 275‬از ‪324‬‬‫ﻋﻦ ﺻﺎﺣﺒﯿﮑﻢ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﺜﻞ اﺑﺮاﻫﯿﻢ إذ ﻗﺎل َﻓَﻤْﻦ َﺗﺒَِﻌﻨِﯽ َﻓِﺈﱠﻧُﻪ ﻣِﱢﻨﯽ َو َﻣْﻦ َﻋﺼﺎﻧِﯽ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َﻏُﻔﻮٌر َرِﺣﯿٌﻢ‬‫و ﻣﺜﻞ ﻋﯿﺴﯽ إذ ﻗﺎل ِإْن ﺗَُﻌﱢﺬﺑ ُْﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧُﻬْﻢ ِﻋﺒﺎُدَك َو ِإْن َﺗْﻐِﻔْﺮ ﻟَُﻬْﻢ َﻓِﺈﱠﻧَﮏ َأﻧ َْﺖ اﻟ َْﻌِﺰﯾُﺰ اﻟ َْﺤِﮑﯿُﻢ‬‫و ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻣﺜﻞ ﻧﻮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪152 :‬‬‫إذ ﻗﺎل َرﱢب ﻻ َﺗَﺬْر َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﺄْرِض ﻣَِﻦ اﻟ ْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ َدﱠﯾﺎرًا‬‫و ﻣﺜﻞ ﻣﻮﺳﯽ إذ ﻗﺎل َرﺑﱠَﻨﺎ اْﻃِﻤْﺲ َﻋﻠﯽ َأﻣْﻮاﻟ ِِﻬْﻢ َو اْﺷُﺪْد َﻋﻠﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬْﻢ َﻓﻼ ﯾُْﺆﻣِﻨُﻮا َﺣﱠﺘﯽ َﯾَﺮُوا اﻟ َْﻌﺬاَب اﻟ َْﺄﻟ ِﯿَﻢ‬‫ﻓﻘﻮﻟﻪ ﻟﻬﺬا ﻣﺜﻠﮏ ﻣﺜﻞ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﯿﺴﯽ و ﻟﻬﺬا ﻣﺜﻠﮏ ﻣﺜﻞ ﻧﻮح و ﻣﻮﺳﯽ اﻋﻈﻢ ﻣﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺖ ﻣّﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ‬‫ﻓﺎّن ﻧﻮﺣﺎ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﯿﺴـﯽ اﻋﻈﻢ ﻣﻦ ﻫﺎرون و ﻗﺪ ﺟﻌﻞ ﻫﺬﯾﻦ ﻣﺜﻠﻬﻢ و ﻟﻢ ﯾﺮوا اﻧّﻬﻤﺎ ﻣﺜﻠﻬﻢ ﻓﯽ ﮐّﻞ ﺷﯽء ﻟﮑﻦ ﻓﯿﻤﺎ دّل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﯿﺎق ﻣﻦ‬‫اﻟّﺸـ ّﺪة ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟّﻠﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺰﯾﺪ اﻧﻬﻤﺎك اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﮐﺬب و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺎﺷﺎي اوﻟﻮ اﻻﺑﺼﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻓﺘﺮا و ﺑﻬﺘﺎن اﯾﻦ رواﯾﺖ‬‫ﻣﺰﺧﺮﻓﻪ را ﺑﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ داده ﺗﺎ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻏﺎﯾﺖ ﺻﺤﺖ آن ﺑﺸﻮﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ازﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ در ان اﺛﺮي و ﻋﯿﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻌـﺎرﺿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﮑـﺬوب ﺧﻮاﺳـﺘﻪ وﺟﻬﯽ ﻧـﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ از ﻣﺘﻮاﺗﺮ اﺳﺖ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﺧﺒﺮ واﻫﯽ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ در ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻔﺘﻌﻠﻪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺑﺎدﻟﻪ‬‫زاﻫﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗـﺎﻫﺮه ﻋﻤﻮم ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﯾﻢ و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺑﺎب ﻣﺤﺾ ﻟﯿﻦ و ﺷـﺪﺗﺴﺖ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ ﻟﻘﺪ اﻋﻄﯿﺖ ﻣﺰﻣﺎرا ﻣﻦ ﻣﺰاﻣﯿﺮ آل داود رواه اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ اﻗﻮل ﺧﺒﺮ اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ را ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ در ﺑﯿﺎن ﺑﻌﻀﯽ اﺣﮑﺎم‬‫ﻣﺴـﺘﺤّﺒﻪ اﻋﻨﯽ ﺣﮑﻢ اﺳﺘﯿـﺬان ﻗﺒـﻮل ﻧﻔﺮﻣـﻮده ﮐﻤـﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨـﺎري و ﻏﯿﺮه ﭘﺲ ﺗﻮﻗـﻊ ﻗﺒـﻮل رواﯾﺖ او از ﺷـﯿﻌﻪ و آن ﻫﻢ در‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺧﻮد او ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ و ﻣﻌﻬـﺬا از ﺑﻮدن ﻣﺰﻣﺎرا و ﻣﺜﻞ ﻣﺰاﻣﯿﺮ آل ود ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﻤﺎم ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ ﻣﺰﻣﺎر از ﺻﻔﺎت ﮐﻤﺎﻟّﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي و اﻣﺜﺎل آن ﻧﯿﺴﺖ ﻗﻮﻟﻪ و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺳﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺗﻮاﺿﻊ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ذّر‬‫ﮐ ﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪153 :‬‬‫ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب و‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺑﻠﻔﻆ آﺧﺮ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻇّﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء اﺻﺪق ﻟﻬﺠﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر ﺷﺒﯿﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟّﺰﻫـﺪ اﻗﻮل ﭼﻮن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻃﺮق اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﮑﺮده ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺂن ﮐﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ آن را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺣـﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ را رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﻧﺼﺎب اﺻـﻼ‬‫اﻋﺘﻨﺎﺋﯽ و اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺂن ﻧﮑﺮده ﺧﻮد را ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾـﺪ ﺑﻌﺾ ﻣﺒﻐﻀﺎن ﻋﻨﯿـﺪ و روادي اﺑﻄﺎل و اﻓﺴﺎد آن اﻧـﺪاﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺘﯿﻌﺎب‬‫در ﺑﻬﺠﮥ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ را اﺛﺒﺎت ﮐﺮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﺧﺒﺮ در اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻫﻢ ﺳﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸﮑﻮر و ﺟﻬﺪ ﻣﻮﻓﻮر و ﮐﺪح ﻣﺒﺘﻮر و‬‫وﮐـﺪ ﻣـﺪﺣﻮر و ﮐّﺪ ﻣﮑﺴﻮر و اﻫﺘﻤﺎم ﻣﺤﻈﻮر ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﮐﺸﻒ ﻗﻨﺎع از ﻣﺰﯾﺪ وﻻ و ﺻـﻔﺎ و اﺣﺘﺮاز از ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ در ﺣﻖ ﺳـﺮور اﻫﻠﺒﯿﺖ‬‫اﺻـﻄﻔﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﯿﻒ و اﻋﺘﺪا و ارﺗﯿﺎب ﻧﻘﻞ رواﯾﺖ اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﻤﻮدن اﺳﺘﯿﻌﺎب‬‫ﻃﺮق ﺟﺴﺎرت ﻓﺮﻣﻮدن و دﻟﯿﻠﯽ ﻗﺎﻫﺮ و ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ ﺑﺎﻫﺮ ﺑﺮ ﻣﺰﯾـﺪ ﻓﻬﻢ و ﻓﺮاﺳﺖ و ﻋﻘﻞ و ﮐﯿﺎﺳﺖ و ﺗﺒّﺤﺮ و دﯾﺎﻧﺖ و ﺗﻤﻬﺮ و رزاﻧﺖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫و ﻣﺘﺎﻧﺖ ﺧﻮد ﺑـﺪﺳﺖ اﻫﻞ ﺣﻖ دادﻧﺴﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﻘﻞ رواﯾﺖ ﺗﺮﻣـﺬي و ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﺂن ﺑﺎ وﺻﻒ اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ و ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﮐﻪ‬‫ﻫﺮ دو را ﺗﺮﻣـﺬي رواﯾﺖ ﮐﺮده از ﻏﺮاﺋﺐ اﻣﻮر و ﻋﺠـﺎﺋﺐ دﻫﻮر و از دﻻﺋـﻞ ﮐﻤﺎل ﺣـﺬق و ﺗﻔّﻄﻦ و ﺣـﺪس ﺻﺎﺋﺐ و ﺛﻘﻮب ﻧﻈﺮ و ﺣﺰم‬‫ﻣﻮﻓﻮر ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﺨﻮر ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻣﺎ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺛﺎﻟﺚ او را ﺑﺎ رﻓﻊ درﺟﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 276‬از ‪324‬‬‫درﮐﺎت ﻧﺸﺎﻧﯿﺪه و ﺟﻼﻟﺖ ﻓﻀﻞ و ﺗﺪﯾﻦ و ﺧﺪاﺗﺮﺳـﯽ و ﺣﻖﺷﻨﺎﺳـﯽ او و اﺗﺼﺎف او ﺑﺮﻗﺖ ﻗﻠﺐ و ﻣﻮاﺳﺎت اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و اﺗﺒﺎع ﺷـﺮﯾﻌﺖ و‬‫زﮐـﺎء ﻧﻔﺲ و ﻃﻬـﺎرت اﺧﻼق و ﻃﯿﺐ اﻋﺮاق و ﺧﻮف ﯾﻮم اﻟﻨﺸﻮر و اﺣﺘﺮاز از ﺣﯿﻒ ﻣﺤﻈﻮر ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر رﺳﺎﻧﯿـﺪه اﺳﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐ ﻪ ﻫ ﻤﯿ ﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪154 :‬‬‫أﺑﯽ ذر ﮐﻪ ﺗﺮﻣـﺬي و ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺘﯿﻌﺎب اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ در ﺣﻖ او ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﯿﻠﻪ او از ﮐﺘﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ‬‫ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل و اﻣﺜﺎل آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺛﺎﻟﺚ ﺛﻼﺛﻪ ﻇﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ روا داﺷـﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت را از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨّﻮره‬‫ﺑﺮﺑﺬه اﺧﺮاج ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﺷﻮاﻫﺪه ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‬‫ﻣﺴﺎوات ﺑﺎ اﻓﻀﻞ در ﺻﻔﺘﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺳّﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺴـﺎوات ﺑﺎ اﻓﻀﻞ در ﺻـﻔﺘﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ آن اﻓﻀﻞ را ﺻـﻔﺎت دﯾﮕﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ آﻧﻬﺎ اﻓﻀـﻞ‬‫ﺷـﺪه اﺳﺖ اﻗﻮل اﯾﻦ ﺗﻮﻫﻢ ﻓﺎﺳﺪ و ﺗﺨﯿﻞ ﮐﺎﺳﺪ ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮودﺳﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺎ اﻧﺒﯿـﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﻣﻨﻊ ﮐﺮدن دﻻﻟﺖ ﻣﺴﺎوات ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت از ﺛﻼﺛﻪ از ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﮑﺎﺑﺮات‬‫رﮐﯿﮑﻪ و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﺠﺎدﻻت ﺳﺨﯿﻔﻪ و دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﻬﻢ و ﮐﯿﺎﺳﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺪﺑﺮ و ﻓﻄﺎﻧﺖ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ دﯾﺎﻧﺖ و اﻣﺎﻧﺖ و ﺑﺮﻫﺎن ﮐﻤﺎل ﺗﺒّﺤﺮ‬‫او در ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﻓﻬﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺿﺒﻂ ﻗﻮاﻋﺪ و رﺑﻂ ﺷﻮارد و اﺣﺼﺎف اﻃﺮاف و اﺗﻘﺎن ﺟﻮاﻧﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده رازي و ﻏﯿﺮ‬‫او ﺑﺂﯾﻪ َﻓﺒُِﻬﺪاُﻫُﻢ اﻗَْﺘِﺪْه‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ از اﻧﺒﯿﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻪ ﺧﺼﺎل ﮐﻤﺎل و ﺻﻔﺎت ﺷﺮف ﻣﺘﻔﺮق‬‫ﺑﻮد در اﻧﺒﯿـﺎ ﺑـﺎﺟﻤﻌﻬﻢ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و ذﮐﺮ ﺧﺼﺎل ﻣـﺪح و ﺷـﺮفﺷﺎن اﻣﺮ ﮐﺮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ را ﺑﺂﻧﮑﻪ اﻗﺘﺪا ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻗﺘﺪا در ﺗﻘﺪﯾﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ را ﺑﺂﻧﮑﻪ ﺟﻤﻊ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ از ﺧﺼﺎل ﻋﺒﻮدﯾﺖ و ﻃﺎﻋﺖ ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﻔﺎت را ﮐﻪ ﻣﺘﻔﺮق‬‫ﺑﻮد در اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ آن ﺣﻀـﺮت را ﺑﺠﻤﯿﻊ ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﻔﺎت ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ در اﻧﺒﯿﺎ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺷـﺪ ﮐﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺗﻘﺼـﯿﺮ ﮐﺮده در ﺗﺤﺼﯿﻞ آن ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮد اﯾﻦ ﺻﻔﺎت را و ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫آن ﺣﻀﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪155 :‬‬‫ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮد اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪ در آن ﺣﻀـﺮت از ﺧﺼﺎل ﺧﯿﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻔﺮق ﺑﻮد در اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ و‬‫ﻫﺮ ﮔﺎه اﻣﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت اﻓﻀﻠﺴﺖ از اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺟﺎﻣﻊ ﺷـﺪ ﺻـﻔﺎت ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ و ﺗﻘﻮي و ﺑﻄﺶ را ﮐﻪ ﻣﺘﻔﺮق ﺑﻮد در اﯾﻦ ﭘﻨﺞ ﮐﺲ از‬‫اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﭘﺲ آن ﺣﻀﺮت اﻓﻀﻞ ﺑﺎﺷﺪ ازﯾﻦ ﺣﻀﺮت و ﻫﺮ ﮔﺎه اﻓﻀﻞ ﺑﺎﺷﺪ ازﯾﻦ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم در اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺮ‬‫ﺛﻼﺛﻪ ﮐﺪام ﻣﻘﺎم ارﺗﯿﺎب و اﺣﺘﺠﺎﺑﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﻘﺮﯾﺮ دﻻﻟﺖ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم از اﻓﺎده ﻓﻀـﻞ‬‫ﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب از ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎﻻوﻟﯽ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳّﻮم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫وﺿﻮح ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و ﺑﻼ ﺷﮏ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻋﻠﻤﺴﺖ از‬‫ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻠﮑﻪ از ﻣﻼﺋﮑﻪ ﭘﺲ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ از ﺛﻼﺛﻪ ذا ﻋﻠﻢ ﺑﻼ ﺷﮏ اﻓﻀﻠﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻔّﺼﻼ ﻣﺸﺮوﺣﺎ‬‫ﻓﯽ ﻣﺠّﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﯿﻀﺎوي در‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد در ﺗﻌﺪاد ﻣﺪﻟﻮﻻت آﯾﻪ َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 277‬از ‪324‬‬‫اﻟﺦ ﮔﻔﺘﻪ و اّن آدم اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻷﻧّﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ و اﻻﻋﻠﻢ اﻓﻀﻞ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻫْﻞ َﯾْﺴَﺘِﻮي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺗﻘﯽ ﺑـﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﺣﻀـﺮت ﻧـﻮح از ﺛﻼـﺛﻪ اﺗﻘﯽ ﺑﻮد و اﺗﻘﯽ ﻫﻢ‬‫اﻓﻀﻠﺴﺖ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإ ﱠن َأْﮐَﺮَﻣُﮑْﻢ ِﻋﻨَْﺪ اﻟﱠﻠِﻪ َأﺗ ْﻘﺎُﮐْﻢ‬‫و اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺰﻋﻢ آﻧﮑﻪ آﯾﻪ َﺳﯿَُﺠﱠﻨﺒَُﻬﺎ اﻟ َْﺄﺗ َْﻘﯽ‬‫در ﺣﻖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺎزﻟﺴﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ او از ﺟﻤﯿﻊ اﻣﺖ ﺣﻀﺮت رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪156 :‬‬‫و در اﯾﻦ ﺟـﺎ اﺗﻘﯽ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤـﺎم از ﺛﻼـﺛﻪ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﺑـﺪﻟﯿﻞ آﻧﮑﻪ ﺗﻘﻮي آن ﺟﻨـﺎب ﻣﺜﻞ ﺗﻘﻮي‬‫ﺣﻀـﺮت ﻧﻮﺣﺴﺖ و ﺗﻘﻮي ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم زﯾـﺎده ﺑﻮد از ﺗﻘﻮي ﺛﻼـﺛﻪ ﭘﺲ ﺗﻘﻮي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ زﯾﺎده‬‫ﺑﺎﺷـﺪ از ﺗﻘﻮي ﺛﻼﺛﻪ و آن ﺟﻨﺎب اﺗﻘﯽ ﺑﺎﺷـﺪ از ﺛﻼﻣﺜﻪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﻋﺒـﺪ و اﺣﻠﻢ و اﺑﻄﺶ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻤّﯿﺖ و اﺗﻘﯽ ﺑﻮدن‬‫دﻟﯿـﻞ ﺻـﺮﯾﺢ اﻓﻀـﻠّﯿﺘﺴﺖ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و ﻋﺒﺎدت و ﺗﻘﻮي و ﺷـﺠﺎﻋﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺻﻔﺎت ﺟﺎﻣﻊ ﺟﻤﯿﻊ ﺧﺼﺎل ﺷﺮﯾﻔﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻣﻨﻔﯿﻪ اﺳﺖ از ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ و اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻻ ﺑﺎﻟﻈﻦ و‬‫اﻟّﺘﺨﻤﯿﻦو اﻟﺤﻤـﺪ ﷲ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﻄﻊ اﺳﺎس ﺷـﺒﻬﮥ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻤﻐﻄﯿﻦ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ در ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ‬‫رواﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮده از ان ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷـﺼﺖ ﺧﺼـﻠﺖ از ﺧﺼـﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺟﻤﻊ ﺑﻮده ﭘﺲ‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺷـﺼﺖ ﺧﺼﺎل از ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮد ﺣﺎﻻ ﻧﻮاي ﺷـﺼﺖ ﺧﺼـﻠﺖ ﺧﺼﺎل دﯾﮕﺮ در‬‫ﺧﻠﻔـﺎي ﺛﻼـﺛﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و ﺑﻌـﺪ آن وﺟﻪ دﻻﻟﺖ آن ﺧﺼﺎل ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ وﺻﻒ ﺟﺎﻣﻊ‬‫ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب اﯾﻦ ﺷـﺼﺖ ﺧﺼﺎل اﻧﺒﯿﺎ را ﮐﻪ در ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺟﻤﻊ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ ﺑﯿﺎن ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و دون ﮐّﻞ ذﻟﮏ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد و ﺿـﺮب اﻻﺳﺪاد‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺼـّﻨﻔﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎﺿﺪاد‬‫اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻮﺻﻮف و در ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ از ﻋﻠﻢ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋّﯿﻪ و ﺗﻘﻮي و ﺟﻬﺎد و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ ﻣﻌﺮوف ﺑﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ ﺛﺒﻮت ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم درﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎ وﺻﻒ ﻇﻬﻮر ﺣﺎل ﺛﻼﺛﻪ ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎﺷﺪ ﻗﻮﻟﻪ و‬‫ﻧﯿﺰ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل ﻗﺎﻋﺪه ﻋﺎﻟﻤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪157 :‬‬‫اﺧﻼف از ﺗﮑﺬﯾﺐ اﺳـﻼف اﺳﺘﻨﮑﺎف ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﭘﺴﺮ ﺑﺎ ﭘﺪر اﯾﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ رو دارد ﭘﺲ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ را ﮐﻪ ﺧﻠﻒ ارﺟﻤﻨﺪ‬‫ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ ﻧﻤﯽزﯾﺒـﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﮑـﺬﯾﺐ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﺑﺮﺧﯿﺰد ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﺣﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد و ﮐﺘﺎﺑﺸﺎن ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ را‬‫ﺑﻤﺪح ﻋﻈﯿﻢ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ ﺳﺘﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺟﻨﺎب ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء از آﯾﺎت و‬‫اﺣﺎدﯾﺚ و ﮐﻼم ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻗﻮت ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺧﻮد ﺑﺰور و ﺷﻮري ﮐﻪ دارﻧﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﻓﻀﻠّﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي اﺳﺖ و‬‫ﭘﺎره از ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﺷﺎن در ﻣﻨﻬـﺞ اّول و ﻏﯿﺮ آن ﻣﻨﻘﻮل ﮔﺸـﺘﻪ ﭘﺲ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺳـﺘﺎد و واﻟـﺪ و ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﺧﻮد رّد ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺮ‬‫اﺳـﺘﺤﻘﺎق اﻓﻀﻞ ﺑﺮاي زﻋﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﻧﻤﻮدن ﮐﺎر اﺧﻼف ﺑﺮﮔﺰﯾـﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ اﻟﻤﻌﯽ ﺣﺮف واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮد را‬‫ﺑﺠﻬﺖ ﻣﺰﯾـﺪ ﻋﻠﻢ و ﻣﻬﺎرت ﺧﻮد ﺑﺤﺴﺎب ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ و در ﺗﮑﺬﯾﺐ او ﺑﺎ آﻧﮑﻪ او را آﯾﮥ ﻣﻦ آﯾﺎت اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻌﺠﺰة ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰات رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺮار داده ﺑﺎﮐﯽ ﻧـﺪارد ﻟﮑﻦ اﯾﻦ را ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ذﮐﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﻈﺎم ﻻزم‬‫ﻣﯽآﯾـﺪ اﮔﺮ از ﺗﮑﺬﯾﺐ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﺷـﺮﻣﯽ و آزرﻣﯽ ﻧﮑﺮده از ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ذﮐﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋﻈﺎم ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ اﮔﺮ از ﺗﮑﺬﯾﺐ‬‫واﻟـﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﺷـﺮﻣﯽ و آزرﻣﯽ ﻧﮑﺮده از ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و دﮔﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ ﻣﯽاﻧﺪﯾﺸـﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ را ﻣﻮﺟﺐ زﻋﺎﻣﺖ‬‫ﮐﺒﺮي ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ َو َﮐَﻔﯽ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ اﻟ ِْﻘﺘﺎَل‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة اﻗﻮل ﻧﻌﻢ ﻗـﺪ ﻣّﺮ اﺛﺒﺎت ﻟﺰوم اﻻﻓﻀـﻠّﯿﮥ ﻟﻼﻣﺎﻣﮥ ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة و ﮐﺮرﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﺑﻄﺎل زﻋﻤﻪ ﮐّﺮة ﺑﻌﺪ ﮐّﺮة و اﻇﻬﺮﻧﺎ اّن اﻻﻗﺘﺤﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 278‬از ‪324‬‬‫ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻮرﻃـﮥ ﻣﻦ اﻗﺘﺼـﺎص اﺛﺮ أﺑﯽ ﻣّﺮة و ﺑّﯿﻨـﺎ ان اﻻﻧﮑـﺎر اﻟﺒﺎدي اﻟﺨﺴﺎر ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻻﻓﺎدات واﻟـﺪه ﻓﯽ اﻻزاﻟـﮥ و اﻟﻘّﺮة ﻓﻼ ﯾﺠﺘﺮئ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟّﺘﻔﻮه ﺑﺎﻟﺠﺤﻮد اﻻ ﻣﻦ ﺿﻌﻒ ﻣﺮﯾﺮﺗﻪ و ﻣﻨﯽ ﺑﺎﻟﺨﺒﻂ و اﻟِﻌﺰة و ﻟﻢ ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟّﺬّرة و اﻟّﺪّرة و ﻏﻔﻞ ﻋﻦ اﻟﺤّﻖ و اﻟّﺘﺎّﻣﻞ ﺑﺎﻟﻤّﺮة‬‫ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ وﻗﺘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ وﻗﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪158 :‬‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎوي ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ در ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره اﻗﻮل ﻫﺮ ﮔﺎه دﻻﻟﺖ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از اﻧﺒﯿـﺎء ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﺑﺎز ﮐﻼم در دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﮐﯽ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت و اﻋﺘﻨﺎﺳﺖ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ و اﻟﻤّﻨﮥ ﮐﻪ ﺗﻮﻫﻢ ﺑﯽﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺪﯾﻌﮥ ﻟا ـّﺼ ﻔﺎت‬‫ﺑﺎ ﺻـﻔﻮه ﻣﺨﻠﻮﻗﺎت ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻨﺎ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺷـّﺪت ﻣﻨﺎوات وﺣـﺪت ﻣﻌﺎدات وﺻـّﯽ اﻓﻀﻞ اﻟﺒﺮّﯾﺎت ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻓﻀﻞ اﻟّﺼﻠﻮات و اﻟّﺘﺤّﯿﺎﺗﺴﺖ اﻋﺘﺮاف ﺳﺮاﺳﺮ اﻧﺼﺎف ﺣﻀﺮت ﻋﺘﯿﻖ ﺑﺎ ﻋﻔﺎف َﻫﺒﺎًء َﻣﻨْﺜُﻮرًا‬‫و ﮐﺎن ﻟَْﻢ َﯾُﮑْﻦ َﺷﯿْﺌًﺎ َﻣْﺬُﮐﻮرًا‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﺳـﯿﻼب ﻓﻨـﺎ ﺑﺎﺳـﺎس آن دواﻧﯿـﺪه زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺐ رواﯾﺖ ﺻـﺪر اﻻﺋﻤﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ ﺑﻌﺪ‬‫ﺳﻤﺎع ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻟﺴﺎن وﺣﯽ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺟﻨﺎب ﺳﺮور اﻧﺲ و ﺟﺎن ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ ﻣـﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﻠﻮان ﺑﺨﻄـﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺑـﺦ ﺑـﺦ ﻟﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﯾﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ و اﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺷـﺮف ﻋﻈﯿﻢ ﻣﺴﺎوات ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻋﺎﻟﯽ درﺟﺎت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺨﺘﺺ ﺑـﺬات ﻣﻌﺠﺰ‬‫ﺳﻤﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮده و ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ و ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟﻌﺘﯿﻖ او اﺧﺎه اﻟّﺸﻔﯿﻖ او ﺛﻠﺜﮥ اﻷﺛﺎﻓﯽ اﻟﺠﺎﻓﯽ ﺑﺎﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ ﺣّﻈﯽ ازﯾﻦ‬‫ﻓﻀﻞ ﺟﻠﯿﻞ و ﻓﺨﺮ ﺟﻤﯿﻞ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﻓﺼﺎر ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ادﻋﺎء اﻟﻤﺴﺎواة ﻟﻠﺜﻼﺛﮥ ﮐﻬﺸـﯿﻢ ﺗﺬروه اﻟّﺮﯾﺎح و ﻇﻬﺮ اﻧّﻪ ﮐﺬب ﺻـﺮاح و ﺑﻬﺖ ﺑﻮاح و ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﻄﻼـن ﻣﺴـﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﻧﮋاد ﺑﻼ ﺧﺮط ﻗﺘﺎد و ﺑﻐﯿﺮ ﺗﺠﺸـﻢ‬‫ﻣﺆﻧﺖ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮاي اﺳﮑﺎت اﻫﻞ ﻋﻨﺎد ﺑﺎﮐﻤﻞ اﻟﻮﺟﻮه و اﺑﻠﻎ ﻃﺮق اﻧﻔﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪159 :‬‬‫ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﮐﻪ اوﻻ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﮐﻤﺎل ﺳـﻔﺎﻫﺖ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺂﻧﮑﻪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺳـّﻨﯿﻪ‬‫ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ ﺧـﺪاداد دارﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات اﯾﻦ اﺷـﺨﺎص ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺣﻤﻞ ﻧﻨﻤﻮدهاﻧﺪ ﻣﺸـّﺒﻪ را در رﺗﺒﻪ ﺧﻮد و ﻣﺸـّﺒﻪ ﺑﻪ را در‬‫رﺗﺒﻪ ﺧﻮد داﺷـﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴـﻘﻂ اﺷﺎره ﺗﺸﺒﯿﻪ درﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﮐﻠﻤﺎت وﺟﻮد وﺻـﻔﯿﺴﺖ درﯾﻦ ﺷـﺨﺺ از اوﺻﺎف ﻣﺨﺘّﺼﻪ آن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﻮ ﺑﺪان‬‫ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﺒﺎﺷـﺪ اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﺑﺮ ﻧﻔﯽ ﻣﺴﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم دارد ﭘﺲ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺗﺠﻮﯾﺰ و اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑـﺎ اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم از اﻓـﺎدات ﺧﻮدش ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﻇـﺎﻫﺮ و ﮐﻤـﺎل ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈـﺎﻋﺖ آن از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺘﯿﻨﻪاش واﺿـﺢ و‬‫ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ آن ﻋﻘـﻞ ﺧـﺪاداد را در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﮑـﺪام ﮐﺲ ﻋﺎرﯾﺖ دادﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف آن زﺑﺎن ﺑﻼﻏﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺑﺘﺠﻮﯾﺰ‬‫ﺑﻠﮑﻪ اﺛﺒﺎت ﻣﺴﺎوات ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻠﮑﻪ ﺛﻼﺛﻪ درﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﯾﺎ ﻣﺎﻧﻨـﺪ آن واﮔﺸﺎده ﺑﺎر إﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻔﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺧـﺪاداد را ﺑﺮاي ﻓﺮﻗﻪ‬‫اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﺧﻮدش از اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺧﺎرﺟﺴﺖ و ﺑﺰﻣﺮه اﺧﻮان ﺳّﻨﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻮاﺻﺐ واﻟﺞ ﭘﺲ ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻨﺎﮐﺮ در ﻫﺮ دو ﺟﺎ ﻣﻔﻘﻮد‬‫و ﻧﻔﯽ و اﺛﺒﺎت ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺮﺑﻮط و ﻣﻨﻀﻮد ﮔﺮدد ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻫﻢ ﺧﺮوج او از ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و ﻋﻘﻞ و اﺻـﺤﺎب ادراك و ﻫﺒﻞ ﺣﺴﺐ‬‫اﻋﺘﺮاﻓﺶ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻧﻔﯽ اﺻﻞ اﯾﻦ ﺻـﻔﺎت از ﺧﻠﻔﺎ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﻓﮑﯿﻒ ﺑﻤﺴﺎواﺗﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﺣﺎل ﺣﻠﻢ از ﻟﻘﺐ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ اﻋﻨﯽ اﻻﻓﻆ اﻻﻏﻠﻆ اﻟﺠﺎري ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ازواج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻮة و ﺻﺤﯿﺢ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﺑﺎﯾـﺪ درﯾـﺎﻓﺖ و ﺣـﺎل ﺷـﺠﺎﻋﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ ﻣﯽآﯾـﺪ و ﺣـﺎل ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﺗﺴـﯿﯿﺪ اﻟﻄﺎﻋﻦ و ﮐﺸـﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 279‬از ‪324‬‬‫اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ ﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﯾـﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﻗﻮﻟﻪ و دون ﻫﺬا اﻟّﻨﻔﯽ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد اﻗﻮل ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓّﻖ ﻟﻠّﺼﻮاب و اﻟّﺮﺷﺎد اﻟﻤﻮﺿﺢ ﻟﻘﻢ اﻟﺤﻖ و‬‫اﻟّﺴﺪاد ان ﻫﺬا اﻟّﻨﻔﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪160 :‬‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺎﻋﺘﺮاف اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻌﻤﺎد ﻻ ﯾﺸﻮﺑﻪ ﻋﺎدﯾﮥ اﻟّﺸّﮏ و اﻻرﺗﯿﺎب و اﻟﻤﮑﺎﺑﺮة و اﻟﻌﻨﺎد ﺑﻞ ﺛﺒﺖ اّن ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎواة اﻟّﺸـ ﯿﺨﯿﻦ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻏﺎﯾﮥ اﻟـّﺴ ﻔﺎﻫﮥ و اﻟﻠﺪاد ﻓﺪون زﻋﻢ اﺛﺒﺎت اﻟﻤﺴﺎواة ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد و ﺿـﺮب اﻻﺳﺪاد ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺗﻔّﺤﺺ واﻗﻊ‬‫ﺷﻮد آن ﻗـﺪر اﺣـﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑـﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺮوي و ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ در ﺣّﻖ ﻫﯿﭽﯿﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل‬‫اﯾﻦ ﻣﺠﺎزﻓﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﺪارد و اﻋﺘﺮاف ﺣﻀـﺮت ﻋﺘﯿﻖ ﮐﻪ ﺻﺪر اﻻﺋّﻤﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم آن را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻣﮑﺬب آﻧﺴﺖ و ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮ ان ﻣﺨﺎﻃﺐ را ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ زﯾﺎده از ﺷـﺼﺖ ﺧﺼﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﺛﺒﻮت آن ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از رواﯾﺖ ﺳّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺮاي ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺮاي رواﯾﺖ ﻣﺬﮐﻮره ﮐﻪ ﻧﺎص اﺳﺖ ﺑﺮ اﻧﺘﻔﺎي اﯾﻦ ﺧﺼﺎل از دﯾﮕﺮان ﻋﻼﺟﯽ ﭘﯿﺪا ﺳﺎزد و اﻧّﯽ‬‫ﻟﻪ ذﻟﮏ و ﺛﺎﻟﺜﺎ وﺟﻪ ﺻّﺤﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﯿﺎء را ﭼﺮا در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ‬‫ﮐﻨـﺎر اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﻗﺼـﺮ اﺣﺎدﯾﺚ داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻧﻤﻮده و ﻋﺠﺐ ﺑﺮ ﻋﺠﺐ آﻧﮑﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺟﺰ ﯾﮏ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ از ان ﺗﻮّﻫﻢ‬‫ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺒﻌﺾ ﺻـﻔﺎت اﻧﺒﯿـﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮده ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده و دﻋﻮي ﻟﺴـﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﻗـﺪر ﻃﻮل و ﻃﻮﯾـﻞ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﮐﺎش ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺼﺎل ﺧﻤﺴﻪ ﮐﻪ ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ع در آﻧﻬﺎ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﺷـﺪه ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﯿـﺪ و ﻟﻮ ﻣﻦ ﮐﺘﺒﻪ ﺗﺎ ﺑﻈﺎﻫﺮ در ﻧﻈﺮ ﻋﻮام ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﯽﺷـﺪ آري ﺑﻌﺾ ﮐـّﺬاﺑﯿﻦ و وﺿﺎﻋﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺜﯽ‬‫درﺑـﺎر و ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑـﺎ ﺣﻀـﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ ع در ﺧّﻠﺖ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑـﺎ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح در ﺷـّﺪت و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑـﺎ ﺣﻀـﺮت ادرﯾﺲ در‬‫رﻓﻌﺖ وﺿﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ و دﻧﺒﺎلﺷﺎن ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ ﺑﺘﻔﻀﯿﺢ اﯾﺸﺎن ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ذﯾﻞ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪161 :‬‬‫اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻻﮐﻔﺎﻧﯽ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻧﺎ اﺳـﺤﺎق اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺮﻣﯿﻨﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣّﺪﺛﻨﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﻐـﺪادي ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﮑﺎر ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ‬‫ﻣﺎﻟـﮏ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻣﻦ اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﯽ ﺧﻠّﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ ﺳـﻤﺎﺣﺘﻪ و ﻣﻦ‬‫اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻧﻮح ﻓﯽ ﺷـّﺪﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄـ ﺎب ﻓﯽ ﺷـﺠﺎﻋﺘﻪ و ﻣﻦ اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ادرﯾﺲ ﻓﯽ رﻓﻌﺘﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﺜﻤـﺎن‬‫ﻓﯽ رﺣﻤﺘﻪ و ﻣﻦ اﺣّﺐ ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮّﯾﺎ ﻓﯽ ﻋﺒﺎدﺗﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﯽ ﻃﻬﺎرﺗﻪ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺎّذ ﺑﻤّﺮة و ﻓﯽ اﺳﻨﺎده ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﺠﻬﻮل‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ و رد آن‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻬﺬا ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ اﻗﻮل ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم‬‫زاﮐﯿﻪ و اﺻـﺤﺎب اذﻫـﺎن ﺻـﺎﻓﯿﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴـﺘﻮر ﺑﻠﮑﻪ در ﮐﻤـﺎل وﺿـﻮح و ﻇﻬـﻮر ﮐـﺎﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷـﺎﻫﻖ اﻟّﻄﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﺮض اﺻـﻞ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﻀﻞ ازﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺣﻤﻞ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ و اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع و اﻏﻤﺎر ﻫﻤﺞ و رﻋﺎع ﺑﺮ اﻋﺘﻘﺎد و اذﻋﺎن و اﯾﻘﺎن ﺳـﻠﺐ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت‬‫از وﺻـّﯽ ﺑﺮ ﺣﻖ و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻄﻠﻖ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﮑﻦ ﺑﺮاي ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﮑﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ رﻏﻤﺎ ﻟﻮاﻟـﺪه اﻟﻘﻤﻘﺎم ﻫﻢ ﺑﺮ زﺑﺎن ﮔﻬﺮﻓﺸﺎن آورده ﺗﺎ ﻏﯿﺮ واﻗﻔﯿﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﮔﻤﺎن ﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺳﺎﻟـﮏ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻘـﺪ و اﻧﺼﺎف و ﻣﺠﺘﻨﺐ از ﺷـﺮب ﮐﺎس ﺣﯿﻒ و اﻋﺘﺴﺎف و ﻣﺤﺘﺮز از اﻗﺘﺤﺎم ﻣﻀﺎﯾﻖ ﻋـﺪوان و ﺳـﻔﺴﺎف ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺨﯿﺎل آرﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺗﺸﺎن ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺗﻨﻘﯿﺐ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻨﻘﯿﺮ و ﺗﺤﺪﯾﻖ ﮐﻤﺎﻻﺗﯽ را ﮐﻪ در واﻗﻊ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺸﯿﺨﯿﻦ ﺑﻮده اﯾﺸﺎن را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 280‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪162 :‬‬‫ﺑـﺂن ﻧﻮاﺧﺘﻪ و ﮐﻤﺎﻻـﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑـﺬات ﺑـﺎ ﺑﺮﮐـﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد ﺑﺎﻃﻬﺎر آن و ﺳـﻠﺐ آن از ذات ﺷـﯿﺨﯿﻦ‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ارﺑـﺎب ﻓﻬﻢ و اﺳـﺘﺒﺼﺎر و اﺻـﺤﺎب ادراك و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﻌﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﮐﻪ ﺗﻠﮏ ﺧﺪﻋـﮥ اﻟّﺼﺒﯽ ﻋﻦ اﻟّﻠﺒﻦ و اّن‬‫اﻻﺟﺘﺮاء ﻋﻠﯽ ﻧﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻت اﻟﻨﺒﻮة ﻋﻦ اﻟﻮﺻّﯽ اﻟﻤﻮﺿﺢ ﻷﺑﻠﺞ اﻟّﺴﻨﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻔﯿﺾ اﻟّﻨﻌﻢ و اﻟﻤﻨﻦ اﻧّﻤﺎ ﻧﺸﺎء ﻣﻦ اﻻﻧﻬﻤﺎك‬‫ﻓﯽ اﻟّﺘﺮات و اﻻﺣﻦ و اﻻﺑﺘﻼء ﺑﺎﻻﺣﻘﺎد و اﻟـّﻀ ﻐﻦ و اﻧّﻪ اﺛﺎرة ﻓﯽ اﻻﺳﻼم ﻻﻓﻈﻊ اﻟﻔﺘﻦ و اﺑﺘﻼء ﻟﻼﻏﺘﺎم اﻻﻏﻤﺎر ﻓﯽ اﻟّﺮزاﯾﺎ و اﻟﻤﺤﻦ و ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻄﺎر ﮐﻪ از ﮐﺒﺮاي ﺻﻮﻓﯿﻪ اﺳﺖ و ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻢ او از ﮐﻼم ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻬﯿﻢ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴـﺖ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺣﺘﻤـﺎ و ﺟﺰﻣـﺎ در ﻧﻈﻢ ﺑﻠﯿﻎ ﺧﻮد ﺛـﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﻧﯿﺰ ﺣﮑﯿﻢ ﺳـﻨﺎﺋﯽ ﮐﻪ او ﻫﻢ از اﺟﻠﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ آن‬‫ﺣﻀﺮت را ﺑﺎ ﻧﻮح ع ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و اﺻﺮار و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ و اﻏﺮاق در رّد و اﻧﮑﺎر آن دارد و ﻧﯿﺰ‬‫ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و اﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﮐﻪ ﻫﺮ دو از اﺟﻠﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪاﻧﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺰﯾﺎدت ﺗﺎّﻣﻪ‬‫در ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده و در ان ﺗﺼـﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺠﻤﻊ ﮐﺮدن ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻮد ﺧﺼـﻠﺖ را از ﺧﺼﺎل اﻧﺒﯿﺎ در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺟﻤﻊ ﻧﮑﺮدن آن در ﮐﺴـﯽ ﻏﯿﺮ آن ﺣﻀﺮت و اﻣﯿﺮ ﻣﻼ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻫﻤﺪاﻧﯽ اﺷﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷﻌﺎر ﺣﻀﺮت ﻋّﻄﺎر را‬‫ﻣﺘﻀـﻤﻦ اﺛﺒـﺎت ﺟﺰﻣﯽ و ﺣﺘﻤﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در ﺧﻼﺻـﮥ اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒﺎت ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻘﻞ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻃﺎﻟﻘﺎﻧﯽ ﮐﻪ از اﺟﻠﻪ ﻣﺘﺼّﻮﻓﯿﻦ و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦاﻧـﺪ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮت ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﻓﺎدات اﯾﻦ ﺳﺘﻪ ﻣﮑّﺒﺮه ﮐﻪ از اﻋﺎﻇﻢ و اﻓﺎﺧﻢ ﺻﻮﻓﯿﻪاﻧﺪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ادﻋﺎي ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪163 :‬‬‫ﮐﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﭼﻨﯿﻦ و ﭼﻨﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﺑﻼ ذﮐﺮ ﻧﺎم و ﻧﺸﺎن ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ و ﺑﻼ ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎء ﮐﺘﺐ ﻗﺎﺑﻞ اﺻـﻐﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﮔﺮدد ِإﱠن ﻫﺬا ﻟََﺸـ ْﯽٌء‬‫ُﻋﺠﺎٌب‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اوﻻ ﻓﺎرغﺧﻄﯽ ﺻـﺮﯾﺢ از اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و اﻗﺮار ﺑﺼﺪق ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺳﺎزﻧﺪ ﺑﻌﺪ آن ﻫﻮس ذﮐﺮ ﻣﻘﺎﻻت ﺻﻮﻓﯿﻪ‬‫در ﺳـﺮ ﮐﻨﻨـﺪ و ﺑﻐﯿﺮ آن ذﮐﺮ ﮐﻠﻤـﺎت ﺻﻮﻓﯿﻪ در اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﺎﻧـﮓ ﺑﯽﻫﻨﮕـﺎم و ﻣﺤﺾ اﺿـﻼل ﻋﻮام و ﺧﻮد را ﺿـﺤﮑﻪ ﺳـﺎﺧﺘﻦ در ﻣﯿﺎن‬‫اﻧـﺎﻣﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟـﺎﻣﻊ ﺑـﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺟﻤﯿﻊ ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﺒﻮت را از ﻋﻠﻢ و ﺣﻠﻢ و ﺗﻘﻮي و زﻫـﺪ و ﻋﺒـﺎدت و‬‫ﺷﺠـﺎﻋﺖ و ﺻﺒﺮ و ورع و ﻏﯿﺮ آن ﺑﺮواﯾـﺎت ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻬـﺎ و ﻣﺮوﯾﻪ ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾـﺪه از ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒﯿﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه‬‫ﺑﺎﺷـﺪ دﮔﺮ ﮔﻮش ﻧﻬـﺎدن ﺑـﺎﻗﻮال ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺑﯽﻧـﺎم و ﻧﺸـﺎن ﮐﺎر اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﺼـﺪﯾﻖ اﻗﻮال اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﺧﻼف اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﻣﮕﺮ‬‫ﻣﺘﺨﺒـﻂ ﻣﺒﻬﻮت و ﻣﺒﻐﺾ ﻣﻤﻘﻮت و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺎﻗﻮال ﺳـّﻨﯿﻪ ﺧﻮاه ﻣﺘﺼّﻮﻓﯿﻦ ﻣﺘﻌﺴـﻔﯿﻦ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺧﻮاه ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﺤّﯿﻔﯿﻦ ﺧﻮاه‬‫ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﺘﺼـﻠﻔﯿﻦ ﺧﻮاه ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ ﺧﻮاه ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺘﺠﻨﻔﯿﻦ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ اﺻﻼ وﺟﻬﯽ از ﺟﻮاز ﻧﺪارد ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ اﮔﺮ‬‫اﻗﻮال ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺣﺠﺖ ﮔﺮدد اﻗﻮال ﺷـﯿﻌﻪ ﭼﺮا ﺑﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺠﺖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ دوم آﻧﮑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ ﻗﻮل ﻋﯿﻦ ﺧﻼف وﻋﺪ و‬‫ﻧﮑﺚ ﻋﻬـﺪ و ﻧﻘﺾ ﻋﻘـﺪﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑـﺎب اﻣﺎﻣﺖ ادﻋﺎي اﻟﺘﺰام ﻧﻘﻞ از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﻻﯾﺎت اﻟّﺘﯽ‬‫اﺳـﺘﺪل ﺑﻬﺎ ﺑﺰﻋﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اّﻣﺎ اﻗﻮال ﻋﺘﺮت ﭘﺲ آﻧﭽﻪ از ﻃﺮﯾﻖ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﺧﺎرج از ﺣـﺪ ﺣﺼـﺮ و اﺣﺼﺎﺳﺖ در‬‫ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ و ﭼﻮن درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ اﻟﺘﺰام اﻓﺘﺎده ﮐﻪ ﻏﯿﺮ از رواﯾﺎت ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﺘﻤّﺴﮏ در ﻫﯿـﭻ اﻣﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ آﻧﭽﻪ از‬‫اﻗﻮال ﻋﺘﺮت درﯾﻦ ﺑـﺎب در ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه و ﻣﺮوﯾﺎت ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﺑﻘﻠﻢ ﻣﯽآﯾـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪164 :‬‬‫ادﻋـﺎي اﻟﺘﺰام ﻋـﺪم ﻧﻘﻞ ﻏﯿﺮ رواﯾﺎت ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎز درﯾﻦ ﮐﻼم و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺑﺴـﯿﺎر اﺧﻼف و اﺧﻔﺎء ﺑﺎﻋﻼن و اﺟﻬﺎر آﻏﺎز ﻧﻤﻮده و ﻣﻦ‬‫ﻧﮑﺚ ﻓﺎﻧّﻤﺎ ﯾﻨﮑﺚ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺻـﺪر ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ اﻟﺘﺰام ﮐﺮده ﺷـﺪ ﮐﻪ در ﻧﻘﻞ ﻣﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 281‬از ‪324‬‬‫ﺑﯿـﺎن اﺻﻮل اﯾﺸـﺎن و اﻟﺰاﻣـﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺋـﺪ ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﻣﯽﺷﻮد ﻏﯿﺮ از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه اﯾﺸـﺎن ﻣﻨﻘﻮل ﻋﻨﻪ ﻧﺒﺎﺷـﺪ و اﻟﺰاﻣـﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺋـﺪ ﺑﺎﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﻮاﻓﻖ رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﺎﺷـﺪ و اﻻ ﻫﺮ ﯾﮏ را از ﻃﺮﻓﯿﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺗﻌّﺼﺐ و ﻋﻨﺎد ﻻﺣﻘﺴﺖ و ﺑﺎ ﯾﮑـﺪﯾﮕﺮ اﻋﺘﻤﺎد و‬‫وﺛﻮق ﻏﯿﺮ واﻗﻊ اﻧﺘﻬﯽ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت دﻻـﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ رواﯾـﺎت ﯾـﮏ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﺮ ﻓﺮﻗﻪ دﯾﮕﺮ ﺣﺠﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ را ﺑﺮ‬‫دﯾﮕﺮي اﻋﺘﻤـﺎد و وﺛﻮق واﻗﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﺮا اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻣﻤﻬـﺪه ﺧﻮد را ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻤﻮده ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ آن در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم و دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت آﻏﺎز‬‫ﻧﻬﺎده و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ادﻋﺎي اﻟﺘﺰام ﻧﻘﻞ در اﻟﺰاﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺋﺪ ﺑﺸﯿﻌﻪ ﻣﯽﺷﻮد از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻤﻮد ﭘﺲ ﻗﺼﺪ اﻟﺰام ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻗﻮل‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺧﻮدﺳﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻄﻼن اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﻘﻮل ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ از اﻓﺎدات ﻋﺪﯾﺪه ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ آن از اﻓﺎدات واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ در آﺧﺮ ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ آﻧﭽﻪ درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ از دﻟﯿﻞ ﻧﻘﻠﯽ و ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺮ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺷﯿﺨﯿﻦ اﻗﺎﻣﺖ ﻧﻤﻮدهاﯾﻢ ﺑﻘّﯿﮥ اﻟﮑﻼم دﻓﻊ ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻨﺴﺖ و‬‫ﻣﺎ را درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎﺟﻮﺑﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ و زﯾـﺪﯾﻪ ﮐﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻨﺎﻇﺮه اﯾﺸﺎن ﺑﻄﻮر دﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻪ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن و ﺑﻌﺪ از ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ‬‫از اﻣـﺎﻣّﯿﻪ و زﯾـﺪﯾﻪ ﺑﺎﺳـﺘﻘﺮار ﻣﻌﻠـﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔـﺎن و ﻣﺘﻮﻗﻔـﺎن درﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوهاﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺻـﺮاﺣﮥ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻨﺎﻇﺮه اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﺑﻠﮑﻪ زﯾﺪﯾﻪ ﻫﻢ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻘﻮل ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻇﻬﺎر‬‫ﺑﺮاﺋﺖ ﺧﻮد از ﮐﺬب و ﻏﺪر و اﺧﻼف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪165 :‬‬‫و اﻋﺘﺴـﺎف ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺧﻮدﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨـﺎن اﻇﻬـﺎر ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ ﮐﻤﺎل ﻋﻘﻮق و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ واﻟـﺪ ﻣﺎﺟـﺪ ﺧﻮدﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ در‬‫ﺷﻮﮐﺖ ﻋﻤﺮﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺋّﻤﻪ اﻃﻬـﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺤﮑﻢ اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﺎﻟﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺷﺎﺋﻌﻪ ﻣﺴﺘﻔﯿﻀـﻪ‬‫ﻣﺴـﺘﻨﺪ اﻣﺖ ﻧا ﺪ و اﺧﺒﺎر ان اﺧﯿﺎر ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﻣﻐﻠﻘﺎت و ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﻇﻠﻤﺎت و ﻣﺼﺎدر ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺘﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻼم در ﻃﺮﯾﻖ وﺻﻮل‬‫آن اﺧﺒـﺎرﺳﺖ و ﺑﺴـﺎ اوﻗـﺎت رواﯾـﺎت ﯾـﮏ ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ آن ﻣﺎﻣﻮن و ﻧﺰد ﻏﯿﺮ آن ﻣﻄﻌﻮن ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻟﻬـﺬا ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪ رواﯾﺎت ﻣﺮوﯾﻪ را در‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺧﻮد ﻣﺴـّﻠﻢ ﻣﯽدارد و اﺧﺒﺎر ﻣﺮوﯾﻪ را در ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺧﻮد ﻣﻘﺪوح ﻣﯽاﻧﮕﺎرد و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪ اﺧﺒﺎر ﻣﺮوﯾﻪ‬‫را در ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺧﻮد ﻣﻘﺪوح ﻣﯽاﻧﮕﺎرد ﭘﺲ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده رﺷـﯿﺪﯾﻪ ﻫﻢ ﻗﻮل ﺻﻮﻓﯿﻪ ﮐﻪ از ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺷـﯿﻌﻪاﻧﺪ ﻧﺰد ﺷـﯿﻌﻪ ﻣﻘﺪوح و‬‫ﻣﺠﺮوح ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﻻﺋﻖ اﻋﺘﺒﺎر و اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﻓﻠّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻘﻮل ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﺧﻮد او‬‫و اﻓﺎده واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪش و ﺗﻠﻤﯿﺬ رﺷـﯿﺪ او ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت رﺷﯿﺪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺴﻦ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ ﻟﺰوم ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺧﺒﺮ وﻻﯾﺖ و‬‫ﺧﺒﺮ ﻃﯿﺮ و ﺧﺒﺮ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ و اﻣﺜـﺎل آن ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ دﻣـﺎﻏﺴﻮزي در اﺑﻄـﺎل و اﻧﮑـﺎر آن ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﮑﻤـﺎل وﺿﻮح‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ اﯾﻦ رواﯾﺎت در ﻃﺮﯾﻖ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﭘﺲ ﺣﺴﺐ ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻘﺮره ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﺳّﻨﯿﻪ را ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺴﻠﯿﻢ آن‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﮐﺮدن ﮐـﺒﺮ ﺑﺮ رّد و اﺑﻄـﺎل آن دراز ﻧﺴﺎزﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑـﺎﯾﻦ ﮐﻠﻤـﻪ ﻣﺨﺘﺼـﺮه رﺷـﯿﺪﯾﻪ ﮐﻤـﺎل ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈـﺎﻋﺖ رّد ﺷﺎﻫﺼـﺎﺣﺐ و‬‫اﺳـﻼﻓﺸﺎن ﮐﺎﻟﮑﺎﺑﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ و ﻋﺪول و ﻧﮑﻮل و ﺻﺪود و ﻧﮑﻮﺻـﺸﺎن از ﻗﺎﻋﺪه ﻣﺘﻘّﺮره ﻣﺴﻠﻤﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﻔﺮق ﮐّﻠﻬﺎ‬‫ﺣﺴﺐ اﻓﺎدة اﻟّﺮﺷﯿﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و ﻣﺰﯾﺪ اﻧﺼﺎف و ﺣﺬق و ﻣﻬﺎرت و دﯾﺎﻧﺖ و اﻣﺎﻧﺘﺸﺎن ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪166 :‬‬‫رﺷﯿﺪ ﻋﻤﺪة اﻷﻋﯿﺎن ﻫﻮﯾﺪا ﺷﺪ َﻓﻠِﱠﻠِﻪ اﻟ ُْﺤﱠﺠُﮥ اﻟ ْﺒﺎﻟ َِﻐُﮥ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻬﺬا ﮐﺎر اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐﻔﺎر و ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺘﺴﺖ از ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺖ اﻗﻮل ﺟﻬﺎدي ﮐﻪ‬‫از ﺷﯿﺨﯿﻦ در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺧﺒﺮ آن از ﻓﺮار ﺧﯿﺒﺮ و ﺣﻨﯿﻦ واﺣﺪ و اﻣﺜﺎل آن واﺿﺤﺴﺖ‬‫ﺣﺎﺟﺖ اﻋﻼم و اﺧﺒﺎر و ﺗﺒﯿﯿﻦ و اﻇﻬﺎر ﻧـﺪارد و اﮔﺮ ﻏﺮﺿـﺶ ازﯾﻦ ﺟﻬﺎد ﻓﺘﺢ ﺑﻼد در زﻣﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ واﻻ ﻧﺰادﺳﺖ ﭘﺲ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ‬‫اﺧﺮاج ﺑﯿﭽﺎره ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎﺣﯿﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻋﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ دﻏﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻨﯿﺪ ﻗﺎﺗﻞ رﯾﺤﺎﻧﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺼـﻄﻔﯽ و دﯾﮕﺮ ﺳـﻼﻃﯿﻦ ﺳـﺮاﭘﺎ‬‫ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ ﮐﻪ ﻓﺘـﺢ ﺑﻼد ﮐﻔﺎر در زﻣﺎن اﯾﻨﻬﺎ واﻗﻊ ﺷـﺪه وﺟﻬﯽ ﻧﺪارد ﻣﺠﺮد ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻬﺎد و ﻓﺘﺢ ﺑﻼد دﻟﯿﻞ ﺻـﻼح و ﻓﻼح و ﺑﺮﻫﺎن ﺣﻤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 282‬از ‪324‬‬‫ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت و ﺑﺎﻋﺚ ارﺗﯿﺎح و اﻧﺸـﺮاح ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺐ رواﯾﺎت ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫و ﻧﯿﺰ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻗﻮام ﻻ ﺧﻼق ﻟﻬﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺆّﯾﺪ اﻻﺳﻼم ﺑﺮﺟﺎل ﻣﺎ ﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻠﻪ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟّﺮءوف ﺑﻦ ﺗﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ اﻟّﺼﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﯿﺆّﯾﺪ اﻟّﺪﯾﻦ أي اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤّﻤﺪي‬‫ﺑـﺪﻟﯿﻞ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﯿﺮ اﻻﺗﯽ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾـﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ و اﻟﻠّﺎم ﻟﻠﻌﻬﺪ و اﻟﻤﻌﻬﻮد اﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻤﺬﮐﻮر او ﻟﻠﺠﻨﺲ و ﻻ ﯾﻌﺎرﺿﻪ ﺧﺒﺮ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻢ اﻵﺗﯽ اﻧّﺎ ﻻ ﻧﺴـﺘﻌﯿﻦ ﺑﻤﺸـﺮك إذ ﻫﻮ ﺧﺎّص ﺑﺬﻟﮏ اﻟﻮﻗﺖ و ﺣﺠﮥ اﻟّﻨﺴﺦ ﺷـﻬﻮد ﺻـﻔﻮان ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﺣﻨﯿﻨﺎ ﻣﺸﺮﮐﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻓﻼ‬‫ﯾﺘﺨﯿﻞ ﻓﯽ اﻣﺎم او ﺳﻠﻄﺎن ﻓﺎﺟﺮ إذا ﺣﯽ ﺑﯿﻀﮥ اﻻﺳﻼم اﻧّﻪ ﻣﻄﺮوح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪167 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ ﻟﻔﺠﻮره ﻓﯿﺠﻮز اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯿﻪ و ﺧﻠﻌﻪ ﻷّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺪ ﯾﺆّﯾﺪه دﯾﻨﻪ و ﻓﺠﻮره ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯿﺠﺐ اﻟّﺼﺒﺮ ﻋﻠﯿﻪ و ﻃﺎﻋﺘﻪ ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﺛﻢ و‬‫ﻣﻨﻪ ﺟﻮز و اﻟّﺪﻋﺎء ﻟﻠـّﺴ ﻠﻄﺎن ﺑﺎﻟّﻨﺼـﺮ و اﻟّﺘﺎﯾﯿﺪ ﻣﻊ ﺟﻮره ﻗﺎﻟﻪ ﻟﻤﺎ رأي ﻓﯽ ﻏﺰوة ﺧﯿﺒﺮ رﺟﻼ ﯾّﺪﻋﯽ اﻻﺳـﻼم ﯾﻘﺎﺗﻞ ﺷﺪﯾﺪا ﻫﺬا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟّﻨﺎر‬‫ﻓﺨﺮج و ﻗﺘﻞ ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻦ ﺷـّﺪة وﺟﻌﻪ ﻓـﺬﮐﺮه او اﻟﻤﺮاد اﻟﻔﺎﺳﻖ اﻟﻤﺠﺎﻫـﺪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟّﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻘﻮن ﺑﻀّﻢ اﻟﻤﯿﻢ و ﻓﺘﺢ‬‫اﻟﻘﺎف و ﺷـّﺪة اﻟﻮاو ﺑﺎﻟّﻨﻮن اﻟﻤﺰﻧﯽ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻟﻪ ﺻـﺤﺒﮥ و اﺑﻮه ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻗﺘﻞ اﻟّﻨﻌﻤﺎن ﺷـﻬﯿﺪا ﺑﻮﻗﻌﮥ ﻧﻬﺎوﻧﺪ ﺳـﻨﮥ اﺣﺪي و‬‫ﻋﺸـﺮﯾﻦ و ﻟّﻤﺎ ﺟﺎء ﻧﻌﯿﻪ ﺧﺮج ﻋﻤﺮ ﻓﻨﻌﺎه ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺑﮑﯽ و ﻇﺎﻫﺮ ﺿﯿﻊ اﻟﻤﺼّﻨﻒ ان ﻫﺬا ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻣﺨﺮﺟﺎ ﻓﯽ اﻟّﺼﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻻ اﺣﺪﻫﻤﺎ و‬‫ﻫﻮ ذﻫﻮل ﺷﻨﯿﻊ و ﺳﻬﻮ ﻋﺠﯿﺐ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﺮاﻗﯽ اﻧّﻪ ﻣّﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﺑﻠﻔﻆ‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫و ﻗﺎل اﻟﻤﻨﺎوي رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﻘﺪر و ﻏﺰوة ﺧﯿﺒﺮ و‬‫رواه ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﻄﻮﻻ ﻗﺎل ﺷـﻬﺪﻧﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﺧﯿﺒﺮا ﻓﻘﺎل ﻟﺮﺟﻞ ﻣﻤﻦ ﯾﺪﻋﯽ ﺑﺎﻻﺳﻼم ﻫﺬا ﻣﻦ‬‫اﻫﻞ اﻟّﻨﺎر ﻓﻠّﻤﺎ ﺣﻀـﺮ اﻟﻘﺘﺎل ﻗﺎﺗﻞ ﻗﺘﺎﻻ ﺷﺪﯾـﺪا ﻓﺎﺻﺎﺑﺘﻪ ﺟﺮاﺣـﮥ ﻓﻘﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺟﻞ اﻟّﺬي ﻗﻠﺖ آﻧﻔﺎ اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟّﻨﺎر ﻗﺎﺗﻞ اﻟﯿﻮم ﻗﺘﺎﻻ‬‫ﺷﺪﯾﺪا و ﻗﺪ ﻣﺎت ﻓﻘﺎل اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻓﯽ اﻟّﻨﺎر ﻓﮑﺎد ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ان ﯾﺮﺗﺎب ﻓﺒﯿﻨﻤﺎ ﻫﻢ ﮐﺬﻟﮏ او ﻗﯿﻞ اﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻤﺖ ﻟﮑﻦ‬‫ﺑﻪ ﺟﺮﺣﺎ ﺷﺪﯾﺪا ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن اﻟّﻠﯿﻞ ﻟﻢ ﯾﺼﺒﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺮاح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪168 :‬‬‫ﻓﻘﺘﻞ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﺎﺧﺒﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﻘﺎل اﻟﱠﻠﻪ اﮐﺒﺮ اﺷﻬﺪ اﻧﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﺛﻢ اﻣﺮ ﺑﻼﻻ ﻓﻨﺎدي ﻓﯽ اﻟّﻨﺎس اﻧﻪ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ اﻟﺠّﻨﮥ‬‫اﻻ ﻧﻔﺲ ﻣﺴـﻠﻤﮥ و اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ و ﻣّﻤﻦ رواه اﻟّﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺛﻢ ذﮐﺮ اﻧّﻪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻨﻪ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻓﻘﺎل ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺣّﺪﺛﻨﺎه ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻓﻌﺰو اﻟﻤﺼـّﻨﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﻠﻄﺒﺮاﻧﯽ وﺣﺪه ﻻ ﯾﺮﺗﻀﯿﻪ اﻟﻤﺤّﺪﺛﻮن ﻓﻀﻼ ﻋّﻤﻦ ﯾﺪﻋﯽ اﻻﺟﺘﻬﺎد و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮءوف ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻗﺒﻞ‬‫اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﮔﻔﺘﻪ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﯿﺆّﯾـﺪ ﯾﻘﻮي و ﯾﻨﺼـﺮ ﻣﻦ اﻻﯾـﺪ و ﻫﻮ اﻟﻘﻮة ﮐﺎﻧﻪ ﯾﺎﺧـﺬ ﻣﻌﻪ ﺑﯿـﺪه ﻓﯽ اﻟّﺸـ ﯽء اﻟّـﺬي ﯾﻘﻮي ﻓﯿﻪ و ذﮐﺮ اﻟﯿﺪ‬‫ﻣﺒﺎﻟﻐـﮥ ﻓﯽ ﺗﺤّﻘﻖ اﻟﻮﻗﻮع اﻻﺳـﻼم ﺑﺮﺟـﺎل ﻣـﺎ ﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻠﻪ أي ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟـّﺪﯾﻦ ﻟﮑﻮﻧﻬﻢ ﮐّﻔـ ﺎرا او ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ او ﻓّﺠﺎرا ﻋﻠﯽ ﻧﻈﺎم دﺑّﺮه و ﻗﺎﻧﻮن‬‫اﺣﮑﻤﻪ ﻓﯽ اﻻزل ﯾﮑﻮن ﺳـﺒﺒﺎ ﻟﮑﻒ اﻟﻘﻮي ﻋﻦ اﻟـّﻀ ﻌﯿﻒ اﺑﻘﺎء ﻟﻬﺬا اﻟﻮﺟﻮد ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻨﻈﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪ اﻟّﺬي ﺣّﺪه و ﻫﺬا ﯾﺤﺘﻤﻞ اﻧّﻪ أراد‬‫ﺑﻪ رﺟﺎﻻـ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ و ﯾﺤﺘﻤـﻞ اﻧّﻪ اﺧﺒﺮ ﺑﻤـﺎ ﺳـﯿﮑﻮن ﻓﯿﮑﻮن ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ ﻓـﺎﻧﻪ اﺧﺒﺎر ﻋﻦ ﻏﯿﺐ وﻗﻊ و اﻻول ﻫﻮ اﻟﻤﻼﺋﻢ ﻟﻠـّﺴ ﺒﺐ اﻻﺗﯽ و ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 283‬از ‪324‬‬‫ﯾﻘﺎل اﻻﻗﺮب اﻟّﺜﺎﻧﯽ ﻷّن اﻟﻌﺒﺮة ﺑﻌﻤﻮم اﻟﻠّﻔﻆ ﻃﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻗﺎل اﻟﻬﯿﺜﻤﯽ و ﻓﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ اﻟﻌﻢ و ﻫﻮ ﺿﻌﯿﻒ ﺑﻐﯿﺮ‬‫ﮐﺬب ﻓﯿﻪ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟّﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ذﮐﺮ ﻟﻠّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ان رﺟﻼ ﮐﺎن ﺑﺤﻨﯿﻦ ﻗﺎﺗﻞ ﻗﺘﺎﻻ ﺷﺪﯾﺪا ﺣﺘﯽ اﺷﺘﺪت ﺑﻪ اﻟﺠﺮاح ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪169 :‬‬‫اﻧّﻪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟّﻨﺎر ﻓﺎرﺗﺎب ﺑﻌﺾ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ ذﻟﮏ و وﻗﻊ ﻓﯽ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻣﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ اﻋﻠﻢ ﻓﻠّﻤﺎ اذﻧﺘﻪ ﺟﺮاﺣﺘﻪ اﺧﺬ ﻣﺸّﻘﺼﺎ ﻣﻦ ﮐﻨﺎﻧﺘﻪ ﻓﺎﻧﺘﺤﺮ‬‫ﺑﻪ ﻓﺎﻣﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻼﻻ ﻧﺎدي اﻻ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ اﻟﺠّﻨﮥ اﻻ ﻣﺆﻣﻦ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺰم ﻇﺎﻫﺮي در ﮐﺘﺎب ﻣﺤﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﯾﻨﺼﺮ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻘﻮم ﻻ ﺧﻼق ﻟﻬﻢ‬‫ﮐﻤ ﺎ‬‫اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ رﺑﯿﻊ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺑﮑﺎر ﺑﻦ راﺷﺪ اﺑﻮ اﻟﯿﻤﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﻌﯿﺐ ﻫﻮ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﺰة‬‫ﻋﻦ اﻟّﺰﻫﺮي اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـّﯿﺐ اّن اﺑﺎ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ‬‫اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫و ﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ رﺑﯿﻊ ﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﻋﺴـﮑﺮ ﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮّزاق اﺧﺒﺮﻧﺎ رﺑﺎح ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ‬‫ﻣﻌﻤﺮ ﺑﻦ راﺷﺪ ﻋﻦ اّﯾﻮب اﻟـّﺴ ﺨﺘﯿﺎﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ‬‫ﺑﺎﻗﻮام ﻻ ﺧﻼق ﻟﻬﻢ‬‫و ﻏﺰاﻟﯽ در اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻓﯽ اﻟّﺮﺧﺼﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮة ﻓﺎﺋﺪة و ﻫﯽ ﺗﺮﻋﯿﺐ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ إذ ﻟﻮﻻ ﺣّﺐ اﻟّﺮﯾﺎﺳﮥ ﻻﻧﺪرس‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘـﺪ ﺻـﺪﻗﺖ ﻓﯿﻤـﺎ ذﮐﺮﺗﻪ ﻣﻦ وﺟﻪ و ﻟﮑّﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻔﯿـﺪ إذ ﻟﻮﻻـ اﻟﻮﻋـﺪ ﺑـﺎﻟﮑﺮة و اﻟﺼﻮﻟﺠـﺎن و اﻟﻠّﻌﺐ ﺑﺎﻟﻌﺼﺎﻓﯿﺮ ﻣﺎ رﻏﺐ اﻟّﺼﺒﯿﺎن ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﮑﺘﺐ و ذﻟﮏ ﻻ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ اّن اﻟّﺮﻏﺒـﮥ ﻓﯿﻪ ﻣﺤﻤﻮدة و ﻟﻮﻻ ﺣّﺐ اﻟّﺮﯾﺎﺳـﮥ ﻻ ﻧـﺪرس اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾـﺪّل ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ان ﻃﺎﻟﺐ اﻟّﺮﯾﺎﺳـﮥ ﻧﺎج ﻣﻦ‬‫اﻟﻔﺘﻦ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟّﺬﯾﻦ‬‫ﻗﺎل ﻓﯿﻬﻢ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪170 :‬‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻗﻮام ﻻ ﺧﻼق ﻟﻬﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اّن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫ﻓﻄﺎﻟﺐ اﻟﺮﯾﺎﺳﮥ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻫﺎﻟﮏ و ﻗﺪ ﯾﺼﻠﺢ ﺑﺴﺒﺒﻪ ﻏﯿﺮه ان ﮐﺎن ﯾﺪﻋﻮ اﻟﯽ ﺗﺮك اﻟّﺪﻧﯿﺎ و ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﻦ ﮐﺎن ﺣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﻇﺎﻫﺮ اﻻﻣﺮ ﺣﺎل ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟـّﺴ ﻠﻒ و ﻟﮑّﻨﻪ ﯾﻀـﻤﺮ ﻗﺼﺪ اﻟﺠﺎه و ﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣﺜﺎل اﻟّﺸـ ﻤﻊ اﻟّﺬي ﯾﺤﺘﺮق ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﯾﺴﺘﻀـﯽء ﺑﻪ ﻏﯿﺮه ﻓﺼﻼح ﻏﯿﺮه ﻓﯽ ﻫﻼﮐﻪ و اّﻣﺎ إذا ﮐﺎن‬‫ﯾﺪﻋﻮ اﻟﯽ ﻃﻠﺐ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻓﻤﺜﺎﻟﻪ ﻣﺜﺎل اﻟّﻨﺎر اﻟﻤﺤﺮﻗﮥ ﺗﺄﮐﻞ ﻧﻔﺴـﻬﺎ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻓﺎﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻠﺜﮥ اّﻣﺎ ﻣﻬﻠﮏ ﻧﻔﺴﻪ و ﻏﯿﺮه و ﻫﻢ اﻟﻤﺼـّﺮﺣﻮن ﺑﻄﻠﺐ اﻟّﺪﻧﯿﺎ‬‫و اﻟﻤﻘﺒﻠﻮن ﻋﻠﯿﻬـﺎ و اّﻣـﺎ ﻣﺴـﻌﺪ ﻧﻔﺴﻪ و ﻏﯿﺮه و ﻫﻢ اﻟـّﺪاﻋﻮن اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟـﻞ اﻟﻤﻌﺮﺿﻮن ﻋﻦ اﻟـّﺪﻧﯿﺎ ﻇـﺎﻫﺮا و ﺑﺎﻃﻨـﺎ و اّﻣﺎ ﻣﻬﻠﮏ ﻧﻔﺴﻪ و‬‫ﻣﺴـﻌﺪ ﻏﯿﺮه و ﻫﻮ اﻟّﺬي ﯾﺪﻋﻮ اﻟﯽ اﻵﺧﺮة و ﻗﺪ رﻓﺾ اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻓﯽ ﻇﺎﻫﺮه و ﻗﺼﺪه ﻓﯽ اﻟﺒﻮاﻃﻦ اﻗﺒﺎل اﻟﺨﻠﻖ و اﻗﺎﻣﮥ اﻟﺠﺎه اﻟﺦ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﮔﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﮔﻮﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻣﺤﺐ و ﻣﺤﺒﻮب ﺑﻮدن ﺧﺪا و رﺳﻮل در دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﺗﺨﺼـﯿﺺ‬‫ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻧﻤﺎﻧـﺪ و ﻻ ﺑﺪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺗﺨﺼﯿﺼـﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻮﯾﯿﻢ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻣﺠﻤﻮع ﺻـﻔﺎت ﻫﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﯾﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﯾﺪﯾﻪ و ﭼﻮن ﻓﺘﺢ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺮ دﺳﺖ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ در ﻋﻠﻢ اﻟﻬﯽ ﻣﻘّﺪر ﺑﻮد ﻣﺠﻤﻮع ﺻـﻔﺎت ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺤﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺷـﺪ‬‫ﮔﻮ ﻓﺮادي ﻓﺮادي در دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ و ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺻـﻔﺖ ﮐﻪ در دﯾﮕﺮان ﻧﯿﺰ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻮد در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﮑﺘﻪ دارد ﭘﺲ ﻋﻤﯿﻖ و آن‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 284‬از ‪324‬‬‫اّن اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺆّﯾﺪ ﻫﺬا اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟّﺮﺟﻞ اﻟﻔﺎﺟﺮ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﺠّﺮد ﻓﺘـﺢ ﺑﺮ دﺳﺖ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﻓﻀـﯿﻠﺖ و ﺑﺰرﮔﯽ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﻟﻬـﺬا‬‫ﺗﻘﺪﯾﻢ اﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮده اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺠّﺮد ﻓﺘﺢ ﺧﯿﺒﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪171 :‬‬‫دﻟﯿﻞ ﺑﺰرﮔﯽ ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﭘﺲ ﻣﺠّﺮد ﻓﺘﺢ ﺑﻼد در زﻣﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ واﻻ ﻧﺰاد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳـﺒﺐ ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و واﻗﺪي در ﻓﺘﻮح اﻟﺸﺎم‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻘﺪ ﺑﻠﻐﻨﯽ اّن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﯾﺨﺮج ﮐّﻞ ﯾﻮم اﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﯾﺘﺠّﺴﺲ اﻻﺧﺒﺎر ﻓﺒﯿﻨﻤﺎ ﻫﻮ ﮐﺬﻟﮏ إذ ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺠﺤﻤﯽ ﻓﻠﻤﺎ اﺷﺮف ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺗﺴﺎﺑﻘﺖ إﻟﯿﻪ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻗﺎﻟﻮا ﻣﻦ اﯾﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ اﻟّﺸﺎم ﻓﺒﺸﺮوا اﻟّﺼﺪﯾﻖ ﺑﺬﻟﮏ و اّن اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻗـﺪ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺴـﺠﺪ ﻟّﻠﻪ ﺷـﮑﺮا ﻓﺎﻗﺒـﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤـﺎن و ﻗـﺎل اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯿﮏ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ارﻓﻊ راﺳﮏ ﻓﻘـﺪ اﻗﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﯿﻨﮏ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﺮﻓﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ راﺳﻪ و ﺳﻠّﻢ إﻟﯿﻪ اﻟﮑﺘﺎب و ﮐﺎن ﺑﺨﻂ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺮأ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﺳّﺮا ﻓﻠّﻤﺎ ﻓﻬﻢ‬‫ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻗﺮاه ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎس ﺟﻬﺮا و ﺗﺰاﺣﻢ اﻟّﻨﺎس و ﺷﺎع اﻟﺨﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻗﺎل ﻓﺎﺗﯽ اﻟّﻨﺎس ﯾﻬﺮﻋﻮن اﻟﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﻘﺮأه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﺛﺎﻟﺜـﮥ ﻗﺎل و ﺗﺴﺎﻣﻊ اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﻤﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﯾﺪي اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺎ ﻣﻠﮑﻮا ﻣﻦ اﻻﻣﻮال ﻓﺘﺒﺎﯾﻌﻮا ﻟﻠﺨﺮوج رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟّﺜﻮاب‬‫و ﺳـﮑﻨﯽ اﻟﺸﺎم و ﺑﻠﻐﺖ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﯽ اﻫﻞ ﻣـّﮑ ﮥ ﻓﺎﻗﺒﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ ﻣـّﮑ ﮥ ﻋﻈﻤﺎؤﻫﻢ و اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﺨﯿﻞ و اﻟﺤﺪﯾﺪ و اﻟﺒﺎس اﻟّﺸﺪﯾﺪ ﻋﻠﯽ‬‫اواﺋﻠﻬﻢ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﻦ ﺻـﺨﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب و اﻟﻌﯿﺪاق ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﻧﻈﺮاؤﻫﻢ ﻓﺎﻗﺒﻠﻮا ﯾﺴﺘﺎذﻧﻮن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ اﻟﺨﺮوج اﻟﯽ اﻟّﺸﺎم ﻓﮑﺮه ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻟا ﺨﻄﺎب‬‫ﺧﺮوﺟﻬﻢ اﻟﯽ اﻟّﺸـ ﺎم و ﻗـﺎل ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ان ﻫﺆﻻـء اﻟﻘﻮم ﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ ﻃﺮاﺋـﺪ و ﺣﻘﺎﺋـﺪ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّـﺬي ﮐﺎﻧﺖ ﮐﻠﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﯽ اﻟﻌﻠﯿﺎء و‬‫ﮐﻠﻤﺘﻬﻢ ﻫﯽ اﻟّﺴﻔﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪172 :‬‬‫و ﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﮐﻔﺮ و أرادوا ان ﯾﻄﻔـﺆا ﻧـﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﺎﻓﻮاﻫﻬﻢ و ﯾـﺎﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّـﺎ ان ﯾﺘّﻢ ﻧـﻮره و ﻧﺤﻦ ﻧﻘـﻮل إذ ذاك ﻟﯿﺲ ﻣﻊ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬـﮥ اﺧﺮي و ﻫﻢ‬‫ﯾﻘﻮﻟﻮن ان ﻣﻌﻪ اﻟﻬﮥ اﺧﺮي ﻓﻠﻤﺎ ان اﻋّﺰ اﻟﱠﻠﻪ دﯾﻨﻨﺎ و ﻧﺼـﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺘﻨﺎ اﺳﻠﻤﻮا ﺧﻮﻓﺎ ﻟﻠّﺴﯿﻒ و ﻟّﻤﺎ ﺳﻤﻌﻮا اّن ﺟﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﻧﺼﺮوا ﻋﻠﯽ اﻟّﺮوم اﺗﻮﻧﺎ‬‫ﻟﻨﺒﻌﺚ ﺑﻬﻢ اﻟﯽ اﻷﻋﺪاء ﻟﯿﻘﺎﺳﻤﻮا اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر و اﻟّﺼﻮاب ان ﻻ ﺗﻨﻔﺬﻫﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﯽ ﻻ اﺧﺎﻟﻒ ﻟﮏ‬‫ﻗﻮﻻ و ﻻ اﻋﺼﯽ ﻟﮏ اﻣﺮا ﻗﺎل و ﺑﻠﻎ اﻫﻞ ﻣّﮑﮥ ﻣﺎ ﺗﮑّﻠﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻗﺒﻠﻮا ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﻮﺟﺪوا‬‫ﺣﻮﻟﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻫﻢ ﯾﺘﺬاﮐﺮون ﻣﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺎ اﻇﻬﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب ﻋﻦ ﯾﺴﺎره و اﻟّﻨﺎس ﺣﻮﻟﻪ ﻓﺎﻗﺒﻠﺖ ﻗﺮﯾﺶ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺴﻠّﻤﻮا ﻋﻠﯿﻪ و ﺟﻠﺴﻮا ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ‬‫و ﺗﻘـﺎوﻟﻮا ﻣﻦ ﯾﮑﻮن اّوﻟﻬﻢ ﮐﻼﻣـﺎ ﻓﮑﺎن اّول ﻣﻦ ﺗﮑّﻠﻢ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن ﺻـﺨﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨّﻄﺎب و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ ﻟﻨﺎ‬‫ﻣﺒﻐﻀﺎ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﻗﺎﻟﯿﺎ و ﮐﻨﺖ ﺗﺤّﺪ ﻋﻠﯿﻨﺎ و ﻧﺤّﺪ ﻋﻠﯿﮏ ﻓﻠّﻤﺎ ﻫﺪاﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم ﻫﺪم ﻟﮏ ﻣﺎ ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻨﺎ ﻷّن اﻻﯾﻤﺎن ﻫﺪم اﻟﺸﺮك و‬‫اﻟﺒﻐﻀﮥ و اﻟﮑﯿﺎد و اﻧﺖ ﺗﻌﻠﻢ ﺑﻌﺪ اﻟﯿﻮم ﺗﺸـﻨﺎﻧﺎ و ﺗﺒّﻐﻀـﻨﺎ اﻟﺴـﻨﺎ اﺧﻮاﻧﮑﻢ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و ﺑﻨﯽ اﺑﯿﮑﻢ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺐ ﻓﻤﺎ ﻫﺬا اﻟﻌﺪاوة ﻣﻨﮏ إﻟﯿﻨﺎ ﯾﺎ‬‫ﺑﻦ اﻟﺨّﻄـ ﺎب ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣـﺪﯾﺜﺎ اّﻣـﺎ ان ﺗﻐﺴﻞ ﻣﺎ ﺑﻘﻠﺒﮏ ﻟﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﻘـﺪ و اﻟﺘﺒﺎﻏﺾ و اﻧﺎ ﻧﻌﻠﻢ اﻧّﮏ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﺎ و اﺳـﺒﻖ ﻓﯽ اﻻﯾﻤﺎن و ﻟا ﺠﻬﺎد و‬‫ﻧﺤﻦ ﺑﺬﻟﮏ ﻋﺎرﻓﻮن و ﻟﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻓﺴﮑﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪173 :‬‬‫و اﺳـﺘﺤﯿﯽ ﺣﺘﯽ ﮐﻠﻠﻪ اﻟﻌﺮق ﺛﻢ ﻗـﺎل و اﯾﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اردت ﺑﻘﻮﻟﯽ اﻟّﺎ اﻧﻔﺼﺎل اﻟﺸـّﺮ و ﺣﻘﻦ اﻟـّﺪﻣﺎء ﻷّن ﺣﻤـّﯿ ﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠـّﯿ ﮥ ﻓﯽ رءوﺳـﮑﻢ و اﻧﺘﻢ‬‫ﺗﻄﺎوﻟﻮن ﻓﯽ ﻧﺴـﺒﺘﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺳـﺒﻘﮑﻢ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن اﻧﺎ اﺷـﻬﺪﮐﻢ و اﺷﻬﺪ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧّﯽ ﻗﺪ‬‫ﺣﺒﺴﺖ ﻧﻔﺴـﯽ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺬﻟﮏ ﺗﮑّﻠﻢ ﺳﺎدات ﻣّﮑﮥ ﻓﺮﺿﯽ اﻻﻣﺎم ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﺑّﻠﻐﻬﻢ اﻓﻀﻞ‬‫ﻣﺎ ﯾﺆﻣﻨﻮن و اﺟﺮﻫﻢ ﺑﺎﺣﺴﻦ ﻣﺎ ﯾﻌﻤﻠﻮن و ارزﻗﻬﻢ اﻟّﻨﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﺪّوﻫﻢ و ﻻ ﺗﻤّﮑﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﻮاﺻﯿﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﻈﻤﺎ‬‫و اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﻣﮑﻪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن و ﻋﯿـﺪاق ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ و ﻧﻈﺮاءﺷﺎن ﺧﺒﺮ ﻓﺘﺢ ﺷﺎم ﺷـﻨﯿﺪه از ﻣّﮑﻪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 285‬از ‪324‬‬‫ﺣﺎﺿـﺮ ﺷﺪﻧـﺪ و اﺳﺘﯿﺪان در ﺧﺮوج ﺑﺴﻮي ﺷﺎم ﺑﺮاي ﻧﺼـﺮت اﺳـﻼم و ﺟﻬﺎد ﮐﻔﺮه ﻟﺌﺎم ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﺧﻄﺎب ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺰﯾﺪ ﻋﺮوج‬‫ﺑﻤﻌـﺎرج ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻨﯽ ﺧﺮوج اﯾﺸـﺎن را ﺧﺎرج از ﺣﻖ و ﺻﻮاب و ﺧﻼف راي اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب داﻧﺴـﺘﻪ ﺑـﺬّم و ﻟﻮم و ﺛﻠﺐ و ﻗﺼﺐ و ﻋﯿﺐ و‬‫ﻃﻌﻦ و ﺟﺮح و ﻗـﺪح و ﻟﻤﺰ و ﻫﻤﺰ و ﻏﻤﺰ و ازراء و ﺗﻌﯿﺮ و ﺗـﺎﻧﯿﺐ و و ﺗﺤﻘﯿﺮ اﯾﻦ ﻋﻈﻤـﺎ و اﮐﺎﺑﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﻮم را ﺑﺮاي ﻣـﺎ در ﻗﻠﻮب ﻃﺮاﺋـﺪ و ﺣﻘﺎﺋـﺪﺳﺖ و اﻇﻬـﺎر ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن ﺳﺎﺑﻘـﺎ اﻃﻔـﺎء ﻧﻮر اﻟﻬﯽ ﺑﺎﻓﻮاه ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ و اﻟﻬﻪ‬‫اﺧﺮي ﻫﻤﺮاه ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﺰاز دﯾﻦ و ﻧﺼـﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻓﺮﻣﻮد اﺳﻼم آوردﻧﺪ ﺑﺨﻮف ﺳﯿﻒ و ﻧﯿﺰ ﺑﻘﻮل‬‫ﺧﻮد و ﻟّﻤﺎ ﺳـﻤﻌﻮا ان ﺟﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﻧﺼـﺮوا ﻋﻠﯽ اﻟّﺮوم اﺗﻮﻧﺎ ﻟﻨﺒﻌﺚ ﺑﻬﻢ اﻟﯽ اﻷﻋﺪاء ﻟﯿﻘﺎﺳﻤﻮا اﻟّﺴﺎﺑﻘﯿﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر و اﻟّﺼﻮاب ان‬‫ﻻـ ﻧﻨﻔـﺬﻫﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ رﻓﺘﻦ اﯾﺸـﺎن ﺑﺴﻮي اﻋـﺪا ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺳـﻤﻪ ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻧﺼﺎرﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﺮاي ﺗﺎﯾﯿـﺪ دﯾﻦ رﺳﻮل ﻣﺨﺘﺎر و‬‫رﺿﺎي ﭘﺮوردﮔﺎر ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪174 :‬‬‫ﺧﺮوج اﮐـﺎﺑﺮ اﻫـﻞ ﻣّﮑﻪ ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑّﯿﺖ اﯾﺸـﺎن و ﻫﻢ اﺳـﻼمﺷﺎن از ﻗﻮل ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻣﻘﺒﻮل ﻃﺒﻊ وﻗﺖﭘﺴـﻨﺪ آن‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ ارﺟﻤﻨﺪ ﻧﺒﺎﺷﺪ اﺳـﻼم ﺧﻮد او و اول و ﻧﻈﺮاﯾﺸﺎن و ﺟﺪ و ﺟﻬﺪﺷﺎن در ﺟﻬﺎد ارﺑﺎب ﮐﻔﺮ و ﻋﻨﺎد و ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷﺶ در ﻓﺘﺢ اﻣﺼﺎر‬‫و ﺑﻼـد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻘﺒﻮل اﻫﻞ ﺣﻖ و ﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺮﺿـﯽ و ﻣﻤـﺪوح ﻧﺰد ارﺑﺎب دﯾﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد َﻓُﻘِﻄَﻊ داﺑ ُِﺮ اﻟ َْﻘْﻮِم اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َو اﻟ َْﺤْﻤـ ُﺪ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َرﱢب‬‫اﻟ ْﻌﺎﻟَِﻤﯿَﻦ‬‫اﻣﺎ دﻋﻮي ﺧﻮﺑﺘﺮ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺗﺮوﯾـﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺖ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﭘﺲ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ اﺧﺮاج ﺛﺎﻟﺚ از ﻓﻀـﯿﻠﺖ‬‫ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﻤﺎل ﺷـﮑﺎﯾﺖ و ﻧﮑﺎﯾﺖ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ آن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﯿﺎء از ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﺻﻔﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و‬‫ﻓﮑﺮ دﻓﻊ و رﻓﻊ آن ﻋﯿﺶ ﻧـﺎﻋﻢ اوﻟﯿـﺎي او را ﻣﮑـّﺪر و اﻧﺤﺮاف او را از ﺣﻀـﺮت او ﻣﺤّﻘﻖ و ﻣﻘّﺮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺳـﺎﺧﺖ و ﻧﯿﺰ ﺳـﻠﺐ ﻓﻀـﯿﻠﺖ‬‫ﺗﺮوﯾـﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣﻠّﺖ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ ﻣﺪﻟﻮل ﺻـﺮﯾﺢ ﺳـﯿﺎق ﻋﺒﺎرت ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﻣﺮﺑّﯽ‬‫ﻧﻮاﺻﺐ اﻏﺜﺎﻣﺴﺖ دﻻﻟﺖ ﺗﻤﺎم ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﻘﺎم ﻣﺨﺎﻃﺐ ذو اﻻﺣﺘﺮام در اﯾﻤﺎن و اﺳـﻼم و اﺗّﺼﺎف او ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﻻ و ﺻـﻔﺎ و وﻓﺎ ﺑﺎ ﺳﺮور‬‫اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺻﻄﻔﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﮥ و اﻟّﺜﻨﺎء دارد ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اّدﻋﺎ ﻣﺤﺾ ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺧﺪﯾﻌﺖ و اﺻﻼح اﻣﻮر ﻣﻨﺎﻓﯿﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ و‬‫ﺧﺮم ﻧﻈﺎم دﯾﻦ و ﻣّﻠﻪ و ﺟﺰم زﻣﺎم ﺷـﺮع ﻣﺘﯿﻦ اﻻذﻟّﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺷﺮﯾﻌﺖ و اﺻﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺖ ﻓﺮع ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺎﺋﻞ و اﺣﮑﺎم و‬‫ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ ﻋﺜﻮر و اﻃﻼع ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺣﻼل و ﺣﺮاﻣﺴﺖ و ذات ﻋﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت ﺷﯿﺨﯿﻦ ازﯾﻦ ﻣﮑﺮﻣﺖ ﺑﻤﺮاﺣﻞ دور و اﻧﻬﻤﺎك اّول و ﺛﺎﻧﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺨﺼﻮص در ﺧﻄﺎﯾﺎ و ﻋﺜﺮات و اﺑﺮاز ﻏﺮاﺋﺐ ﺑﻮادر و ﻫﻔﻮات ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و دﯾﮕﺮ ﻣﺼـّﻨﻔﺎت اﺻـﺤﺎب ﮐﺮام‬‫اﺣّﻠﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟّﺴﻼم ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻮر و ﻧﯿﺰ رﺟﻮع ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻏﻔﺎل و اﻟّﺮﯾﻦ در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻌﻀﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪175 :‬‬‫و ﻗﻀﺎﯾﺎي ﻣﺸـﮑﻠﻪ ﺑﺠﻨﺎب ﺣّﻠﺎل ﻣﺸـﮑﻼت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﺎت و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت در ﻏﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﻗﻮل او ﻟﻮﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ‬‫ﻋﻤﺮ و ﻗﻀـﯿﺘﻪ و ﻻ اﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﻟﻬﺎ و اﻋﻮذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﺎﯾﻊ و ﻣﺸـﻬﻮر ﭘﺲ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺮوﯾﺞ اﯾﻦ اﺣﮑﺎم و‬‫اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺖ ﻣﺘﯿﻨـﮥ اﻟﻨﻈـﺎم از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام آﻻف اﻟّﺘﺤﯿـﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم واﻗﻊ ﺷـﺪه ﻧﻪ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﻨﻬﻤﮑﯿﻦ در‬‫ﻣﺠـﺎﻧﺒﺖ از اﻃﻼـع و وﻗﻮف ﺑﺮ اﺣﮑﺎم ﻣﻠﮏ ﻋّﻠﺎم و ذﻫﻮل و ﻏﻔﻮل از ارﺷﺎدات ﺳـﺮور اﻧﺎم ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻌﻈﺎم ﻣﺎ اﻧﻬﻤﺮ ﻏﻤﺎم و‬‫ﻫﻄﻞ و ﮐﻠﻢ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﺎّدﻋﺎء اﻻﺻـﻼح و اﻟﺘﺮوﯾـﺞ ﻏﯿﺮ ﺻﺎﻟـﺢ ﻟﻼﺻـﻼح و اﻟﺘﺮوﯾﺞ ﺑﻞ ﻫﻮ ﮐﻐﯿﺚ اﻋﺠﺐ اﻟﮑّﻔﺎر ﻧﺒﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﯾﻬﯿﺞ و ﻣﻌﻬﺬا‬‫ﻣﺠّﺮد ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻـﻼح اﻣﻮر ﻣﻠّﺖ ﺑﺪون اﯾﻤﺎن ﻣﻔﯿﺪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺷـﯿﻌﻪ از اﺻﻞ اﯾﻤﺎن ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻧﮑﻨﻨﺪ ﺗﺎ اﯾﻦ اﻣﻮر را ﺑﺮ‬‫ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺘﺜﺒﺖ ﻓﻀـﯿﻠﺖ داﻧﻨـﺪ و ﻧﯿﺰ ﻧﺰد ﺷـﯿﻌﻪ ﭼﻮن ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻏﺎﺻﺐ ﺧﻼﻓﺖ ﺣﻖ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ اﯾﺸﺎن ﻫﺮ ﻓﻌﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ در ان‬‫ﮔﻨﻪﮐـﺎر ﺑﻮدﻧـﺪ ﺧﻮاه ﺟﻬـﺎد ﺧﻮاه ﺣﮑﻢ ﺑﯿﻦ اﻟّﻨـﺎس اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و اﻣﺜـﺎل اﯾﺸـﺎن ﻣﺜﻞ ﻏﺎﺻﺒﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎل ﻣﺮدم ﻏﺼﺐ ﮐﺮده در ﺗﻌﻤﯿﺮ‬‫ﻣﺴﺎﺟـﺪ و ﻣـﺪارس و اﻧﻔﺎق ﺑﺮ ﻣﺴﺎﮐﯿﻦ و ﻗﻬﺮ ﮐﺎﻓﺮﯾﻦ و ﮐﺒﺖ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ ﺻـﺮف ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﮏ آن ﮐﺲ در اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﻮر ﮔﻨﻪﮐﺎر و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 286‬از ‪324‬‬‫ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﻋـﺬاب و ﻋﻘـﺎب ﭘﺮوردﮔـﺎرﺳﺖ ﻧﻪ ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﺛﻮاب و ﻣـﺪح اﺧﯿـﺎر و ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء دوﻟﺖآﺑﺎدي در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﮔﻔﺘﻪ و در‬‫دﺳـﺘﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ اﻣﺎم ﺷﻌﺒﯽ را ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﯾﺰﯾﺪﯾﺎن اﻫﻞ ﻗﺒﻠﻪ و درود ﺑﺮ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و ﻣﯽآرﻧﺪ ﮐﻪ از ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ ﮐﺴﯽ ﺷﻨﯿﺪ ﻣﻮي‬‫ﻣﺤﺎﺳﻦ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﯽآرد آن ﻣﺮواﻧﯽ ﭼﻨﺪ ﮔﺮوه ﭘﺎ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﭘﯿﺎده رﻓﺘﻪ آن ﺻﻨﺪوق ﮐﻪ در ان ﺷﻌﺮ ﻣﺒﺎرك‬‫ﺑﻮد ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮد ﻧﻬﺎده در ﺷﻬﺮ درآﻣﺪ و ﻫﻔﺖ روز ﻃﺒﻞ زد و ﺷﺎدي ﻧﻤﻮد ﺣﮑﻢ اﯾﻤﺎن اﯾﺸﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﮔﻔﺖ ﻣﺮدي ﮐﻔﺶ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﮐﻔﺶ از ﻣﺼﺤﻒ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺳﻢ ﺧﺮ ﻋﯿﺴﯽ در زر و ﺟﻮاﻫﺮ ﮐﺮده در ﮔﺮدن ﺑﻨﺪد و ﻣﺎدر ﻋﯿﺴﯽ ع را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪176 :‬‬‫ﺑﺰﻧﺎ ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﻨـﺪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺣﮑﻢ اﯾﻦ ﻣﺮدﺳﺖ ﻫﻤﺎن ﺣﮑﻢ آن ﻣﺮواﻧﯿﺴﺖ ﭘﯿﺶ ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﻨﻤﺎز ﻣﯽآﻣﺪﻧﺪ و‬‫ﺑﺘﺎن در ﺑﻐﻞ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻤﺎز ﻧﻤﺎز ﻧﯿﺴﺖ َو ﻣﺎ ﮐﺎَن َﺻﻼﺗُُﻬْﻢ ِﻋﻨَْﺪ اﻟ َْﺒﯿِْﺖ ِإﻟﱠﺎ ُﻣﮑﺎًء َو َﺗْﺼِﺪَﯾًﮥ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﻣﺎم ﺷـﻌﺒﯽ ﺣﺎل ﯾﺰﯾﺪﯾﺎن ﮐﻪ اﻫﻞ ﻗﺒﻠﻪ و درود ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ و ﺣـﺎل ﺑﻌﺾ ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿـﻞ ﻣﻮي ﻣﺒـﺎرك ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺟﻨﺎب ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﺎت ﭼﻨﺪ‬‫ﮔﺮوه ﭘﺎ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﭘﯿﺎده رﻓﺘﻪ و آن ﺻﻨﺪوق را ﮐﻪ در ان ﺷﻌﺮ ﻣﺒﺎرك ﺑﻮد ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮد ﻧﻬﺎده در ﺷﻬﺮ آﻣﺪ و ﻫﻔﺖ روز ﻃﺒﻞ زد و ﺷﺎدي ﻧﻤﻮد‬‫ﺑﺮاﺑﺮﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺣـﺎل ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﮐﻔﺶ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ را ﺑﺮ ﺳـﺮ ﮔﯿﺮد و ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻔﺶ ﺧـﻮد را از‬‫ﻣﺼـﺤﻒ ﺳـﺎزد و در ﭘﺎ اﻧـﺪازد و ﻧﯿﺰ ﻣﻤﺎﺛﻠﺴﺖ ﺑﺎ ﺣﺎل ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﺳﻢ ﺧﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺰر و ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﺰﯾﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ در ﮔﺮدن‬‫ﺑﻨﺪد و ﻣﺎدر ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻓﺘﺮا و اﺗّﻬﺎم ارﺗﮑﺎب ﺣﺮام ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﯿﺰ در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﻨﻤﺎز ﻣﯽآﻣﺪﻧﺪ و ﺑﺘﺎن در ﺑﻐﻞ ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ ﻧﻤﺎزﺷﺎن ﻧﻤﺎز ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺻﻼة اﯾﺸﺎن ﻋﯿﻦ ﻣﮑﺎء و ﺗﺼﺪﯾﻪ ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫اﻫﻞ ﺣﻖ درﺑﺎره آﻧﭽﻪ دﻋﻮي ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺣﻀـﺮات ﺳـّﻨﯿﻪ ﺑﺮاي ﺷـﯿﺨﯿﻦ از ورد و درود و ﻗﯿﺎم و ﻗﻌﻮد و رﮐﻮع و ﺳـﺠﻮد و اﻫﺘﻤﺎم اﯾﺸﺎن در‬‫ﺗﺮوﯾﺞ اﺣﮑﺎم و اﺻﻼح ﻧﻈﺎم دﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد ﺣﺮﻓﺎ ﺑﺤﺮف َو ﻣَِﻦ اﻟﱠﻨﺎِس َﻣْﻦ َﯾْﻌﺒُُﺪ اﻟﱠﻠَﻪ َﻋﻠﯽ َﺣْﺮٍف‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﻠﮏ ﻟا ﻌﻠﻤﺎء در ﻫﺪاﯾـﮥ اﻟـّﺴ ﻌﺪا ﮔﻔﺘﻪ در ﺧﺰاﻧﻪ ﺟﻼﻟﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻧﻘﻠﺴﺖ از ﻏﺮر اﻟـّﺴ ﯿﺮ اﻣﺎم اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ روزي وزﯾﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻣﺮوان‬‫ﮐﻪ از ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن ﺑﺰرگ و ﺷﺮف ﻣﺮواﻧﯿﺎن ﺑﻮد از اﻣﺎم ﺷﻌﺒﯽ ﮐﻪ از اﺟّﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎء ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﻮد ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﮐﻪ ﻣﯿﺎن اّﻣﺖ ﻣﺸﮑﻞ‬‫ﺷﺪه ﭼﺮا ﺣﻞ ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﻔﺎي ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﯾﺰﯾﺪ و دﯾﮕﺮان ﺑﺎ وﺟﻮد اﺗﯿﺎن اﺣﮑﺎم ﺷﺮع و ﺗﻌﻈﯿﻢداﺷﺖ ﻣﺼﻄﻔﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪177 :‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﺮزﻧـﺪان و ﺟﮕﺮﮔﻮﺷـﮕﺎن را اﯾﺬا ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ رﺳﻮل ص ﮐﻪ در ﺟﺰﺋﯿﺖ و ﺑﻌﻀـﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﻣﺼـﻄﻔﯽ‬‫ﮐﺴـﯿﺮا ﺧﻼف ﻧﯿﺴﺖ ﻋﺪاوت ﺟﺎﻧﯽ اﻓﺘﺎده ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﻌﻀـﯽ را از اﯾﺸﺎن زﻫﺮ داده و ﺑﻌﻀـﯽ را ﺑﻪ ﺗﯿﻎ ﮐﺸﺎﻧﯿﺪه و ﺑﻌﻀـﯽ را اﺳـﯿﺮ ﮔﺮداﻧﯿﺪه‬‫ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﻫﻮاﺧﻮاﻫﺎن و دوﺳـﺘﺎن اﯾﺸﺎن را ﻣﯽرﻧﺠﺎﻧﻨـﺪ و ﻣﯽﮐﺸﺎﻧﻨﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻧﺎم اﯾﺸﺎن ﺑﺪوﺳﺘﯽ ﻣﯽﮐﺮد ﺑﺮﻣﯽاﻧﺪازﻧﺪ و ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﺮ‬‫ﻟﻌﻦ ﺑﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﻨﺪ ﯾﺎ ﻧﯽ ﺑﻌﻀـﯽ از ﯾﺎران ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﮐﻪ اﻣﺮوز در ﺻﺪر ﺣﯿﺎتاﻧﺪ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﭼﺮا ﺣﻞ‬‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ اﻣـﺎم ﺷـﻌﺒﯽ روي ﺑﻪ وزﯾﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠـﮏ ﮐﺮد و در ان ﻣﺠﻤﻊ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ و ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺣﯿﺮان و ﻣﺘﺤّﯿﺮﯾﻢ و ﻧﻤﯽداﻧﯿﻢ ﮐﻪ‬‫ﺧﻠﻔﺎﺋﯽ ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ از اﯾﺸﺎﻧﻨﺪ ﺑﺪﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎي ﻣﻌﻈﻢ داﺷﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﺑﺪاﻧﭽﻪ اﯾﺸﺎن اﻋﯿﺎد و‬‫ﺟﻤﻌﺎت و ﺣـﺞ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯽدارﻧـﺪ و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎز ﻣﯽﮔﺬارﻧـﺪ دﺷـﻤﻦ ﻣﯽﮔﯿﺮﯾﻢ و اﯾﺸﺎن را ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﻧـﺪاﻧﯿﻢ و از ﻣﻨﺎﻓﻘﺎن ﺷـﻤﺎرﯾﻢ و ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﻟﻌﻨﺖ ﻓﺮﺳﺘﯿﻢ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﻣﺼـﻠﺤﺖ روان ﺷـﺪن ﻣﻤﻠﮑﺖ و ﺻـﻼح دوﻟﺖ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮع ﺑﭙﺎﻣﯿﺪارﻧﺪ ﭘﺲ اﻣﺎم ﺷـﻌﺒﯽ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ از ﻧﻘﻞ‬‫ﻣﺼـﻄﻔﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﭘﻨﺠﺎه ﺳﺎل ﺑﺮآﻣﺪه ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﻣﻌّﻤﺮ ﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ و از ان ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﻪ در ﮐﺮﺑﻼ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻟا ّﺴﻼم و‬‫دﯾﮕﺮ ﻓﺮزﻧـﺪاﻧﺶ ﯾﺰﯾـﺪﯾﺎن آن ﭼﻨﺎن ﺣﺎدﺛﻪ ﮐﺮدﻧـﺪ و زار زار ﮐﺸـﺘﻨﺪ و آﻧﺎﻧﮑﻪ از اﻫﻠﺒﯿﺖ زﻧـﺪه ﻣﺎﻧـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ اﯾﺸﺎن را ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﯿﺮان و‬‫ﺑﻨـﺪﯾﺎن در دﻣﺸﻖ آوردﻧـﺪ ﯾﺎران ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﮐﻪ زﻧﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺷـﻨﯿﺪﻧﺪ از ان ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺎز روي ﺧﻮد ﺑﻬﯿﭻ‬‫ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﻪ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺗﺮك ﺟﻤﻌﻪ و ﺟﻤﺎﻋﺖ و اﻋﯿﺎد ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ درون ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻨﺰوي و ﺑﻌﻀﯽ ﺗﺮك ﺧﺎﻧﻪ و زن و ﻓﺮزﻧﺪان ﮐﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 287‬از ‪324‬‬‫در ﮐﻮه دور دﺳﺖ رﻓﺘﻨﺪ و در ﻣﺼﯿﺒﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺗﺮك ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ و ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪178 :‬‬‫ﺑﺎ ﻣﺮدﻣﺎن دادﻧـﺪ ﻣﻦ ﮐﻪ ﺷـﻌﺒﯽام از ﺑﻌﻀـﯽ اﯾﺸﺎن ﭘﺮﺳـﯿﺪم ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺟﻤﻌﻪ و اﻋﯿﺎد و ﺣـﺞ ﭼﺮا ﺗﺮك دادﯾﺪ و اﻧﺰوا ﺑﮑّﻠﯽ اﺧﺘﯿﺎر ﮔﺮدﯾﺪ‬‫اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻨـﺪ ﻣﺎ روي اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اّﻣﺖ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪ و ﻧﻤﺎز ﮔﺰارﻧﺪ و ﺟﮕﺮﮔﻮﺷﺎن رﺳﻮل را ﺑﮑﺸـﻨﺪ و ﺑﻮاﺳـﻄﻪ دﻧﯿﺎ ﮐﻔﺮ و ﻧﻔﺎق‬‫ﺧﻮد ﻣﺴـﺘﻮر دارﻧﺪ ﻧﺘﻮاﻧﻢ دﯾﺪ از ﮔﺎه آدم اﻟﯽ ﯾﻮﻣﻨﺎ ﻫﺬا آﻧﭽﻪ ازﯾﻦ اّﻣﺖ آﻣﺪ از ﻫﯿﭻ اّﻣﺘﯽ ﻧﯿﺎﻣﺪه اﮔﺮ ﭼﻪ اّﻣﺘﺎن ﭘﯿﺸﯿﻦ اﻧﺒﯿﺎ را ﮐﺸﺘﻨﺪ اﻣﺎ‬‫ﺑﺮ دﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﻣﻘﺮ ﻧﻤﺎﻧﺪﻧـﺪ اﻣﺎ ﮐﺴـﯽ در ﺟﻬﺎن ﯾﺎد ﻧـﺪارد ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﺧﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ و ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺟﺪ اﯾﺸﺎن‬‫ﮐﻨﻨﺪ و ﺟﮕﺮﮔﻮﺷﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ را زار زار ﺑﮑﺸـﻨﺪ و ﺳﺮﻫﺎ ﮐﻪ در ﮐﻨﺎر ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻮده و ﭘﺮورده ﺷﺪه آن را ﺑﺮﯾﺪه و ﺑﺮ ﻧﯿﺰه ﺑﺴﺘﻪ و دﺧﺘﺮان و‬‫اﻃﻔﺎل اﯾﺸﺎن را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﻨـﺪﯾﺎن ﺑﺮوﻧـﺪ اﮔﺮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص رﺣﻤـﮥ ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻧﺒﻮدي ازﯾﻦ ﺣﺎدﺛﻪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ از اﻣﺖ زﻧﺪه ﻧﻤﺎﻧﺪي و‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺴـﺦ و ﻧﺴـﺦ ﺷﺪﻧﺪي و ﭼﻨﺎن ﻗﻬﺮ ﻣﻨﺰل ﺷﺪي ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺟﻨﺒﻨﺪه در رﺑﻊ ﻣﺴـﮑﻮن زﻧﺪه ﻧﻤﺎﻧﺪي ﭘﺲ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻌﺪ از ﻣﺎﺟﺮاي‬‫ﻣـﺬﮐﻮر ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ روي اﯾﻦ اّﻣﺖ ﺑﻪ ﺑﯿﻨﯿﻢ ﻣﺎ ﯾﺎران رﺳﻮلاﯾﻢ و ﻣﺼـﻄﻔﯽ را در ﺻـﺪر ﺣﯿﺎت ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﻋﺰﯾﺰ ﻣﻦ اﮔﺮ از‬‫ﻗﻮﻣﯽ ﯾﮏ ﻧﻔﺮ ﻋﺎﺻـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﻤﻪ ﻗﻮم ﺷـﺮﻣﻨﺪه ﮔﺮدد و از زﻧﺎن ﯾﮏ زن اﮔﺮ زﻧﺎ ﮐﻨﺪ ﻫﻤﻪ زﻧﺎن ﺷـﺮﻣﻨﺪه ﮔﺮدﻧﺪ زﯾﺮا ﭼﻪ اﮔﺮ ﯾﮏ داﻧﻪ‬‫دﯾـﮓ ﺑﺎ ﻧﻤﮏ و ﺑﯽﻧﻤﮏ ﭘﺨﺘﻪ و ﺧﺎﻣﺴﺖ ﺑﺮ ﺗﻤﺎم دﯾﮓ ﻫﻤﺎن ﺣﮑﻢ ﮐﻨﻨـﺪ ﭘﺲ وزﯾﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ و اﻣﯿﺮان دﯾﮕﺮ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ را از‬‫اﻣﺎم ﺷـﻌﺒﯽ ﺷـﻨﯿﺪﻧﺪ اﻧﺪﯾﺸﻪ ﮐﺮدﻧﺪ و درﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺘﻐﻠﺒﺎن ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ را ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﺬا و ﺟﻔﺎ و ﻗﺘﻞ و ﺳـﻔﮏ دم اﻫﻠﺒﯿﺖ ع ﻣﺼـﻄﻔﯽ دﻋﻮي‬‫اﯾﻤـﺎن ﻧﻔـﺎﻗﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐـﻪ اﯾﺸـﺎن را دوﺳﺖ دارد و ﺑـﺎ اﯾﺸـﺎن ﭘﯿﻮﻧـﺪ داد ﮔﻤﺮاه ﻣﺤﺾ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ وزﯾﺮ و ﺣﺎﺿـﺮان ﻣﺠﻠﺲ از ﺳـﺮ ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺑﮕﻔﺘﻨـﺪ و ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﺷﺪﻧـﺪ و زﯾﺮ دﺳﺖ از وزارت ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﺘﻮﺑﻪ و اﻧﺎﺑﺖ ﮔﺮاﯾﯿـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺷـﻌﺒﯽ‬‫ﺧﻠﻔـﺎي ﺑﻨﯽ اﻣّﯿﻪ را اﺗﯿﺎن اﺣﮑﺎم ﺷـﺮع و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ و اﻗﺎﻣﺖ اﻋﯿﺎد و ﺟﻤﻌﺎت و ﺑﺮ ﭘﺎ داﺷـﺘﻦ‬‫ﺣﺞ و ﮔﺰاردن ﻧﻤﺎز ﺑﺎ وﺻﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪179 :‬‬‫اﯾﺬا و ﻋﺪاوت اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﯿﭻ ﻓﺎﺋﺪه ﻧﺮﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺷﻌﺒﯽ و ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟّﺪ و ﺟﻬﺪ و وﮐﺪ و ﮐّﺪ و ﺗﻌﺐ‬‫و ﮐﺪﺣﺸﺎن در اﻗﺎﻣﺖ ﺷـﻌﺎﺋﺮ اﺳـﻼم و ﻋﻄﻒ زﻣﺎم ﺑﺴﻮي ﺣﻔﻆ ﻧﻈﺎم دﺷﻤﻦ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ و از ﻣﻨﺎﻓﻘﺎن ﻣﯽﺷﻤﺎرﻧﺪ و ﺑﺮ‬‫اﯾﺸﺎن ﻟﻌﻨﺖ ﻣﯽﻓﺮﺳـﺘﻨﺪ و ارﺷﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﻣﺼـﻠﺤﺖ روان ﺷﺪن ﻣﻤﻠﮑﺖ و ﺻﻼح دوﻟﺖ اﺣﮑﺎم ﺷﺮع و ﻣﻠّﺖ ﺑﭙﺎﻣﯿﺪارﻧﺪ‬‫ﭘﺲ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ دﻟﭙـﺬﯾﺮ ﺷـﻌﺒﯽ ﻋـﺪﯾﻢ اﻟّﻨﻈﯿﺮ و ﺟﻤـﺎﻫﯿﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺨﺎري ﺑﺮ اﻫﻞ ﺣّﻖ و ﯾﻘﯿﻦ در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻠﮑﻪ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ ﺗﻤﮑﯿﻦ ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫ﻣﯽآرﻧﺪ و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﻖ و ﺗﺰﯾﯿﻒ ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺛﻤﯿﻦ از ﻋﺎﻃﻞ ﻣﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ َو ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﺎر اوﻟﯿﺎ از ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺷﺎد ﺑﺎﺣﻮال و ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺳﺎﻟﮑﯿﻦ و ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻏﻮاﺋﻞ ﻧﻔﺲ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺰﻫﺪ در دﻧﯿﺎ از ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﻣﺮوي ﮔﺸﺖ اﻗﻮل ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺨﺘﻞ اﻟّﻨﻈﺎم ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ از زﺑﺎن ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻗﻠﺐ ﺧﻮد ﻣﺴﺮور ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻤﺎل ﺗﺪّﯾﻦ و اﻣﺎﻧﺖ‬‫و ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﻮﺧﯽ ﺻـﺪق و دﯾﺎﻧﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺐ و اﺧﻼﺻـﯽ ﮐﻪ ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﯽدارﻧﺪ ﺑﻮدن اﯾﺸﺎن را ﺣﺎﻣﻞ‬‫ﮐﻤﺎل ﻧﺒﻮت ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ و اﻟﺠﺰم اّدﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﺑﻌﺪ از ان ﺑﻤﻘﺎم دﻟﯿﻞ ﺑﺮﯾﻦ دﻋﻮي ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺨﻠﻞ ﺑﺎﻫﺮ اﻟّﺰﻟﻞ ﺳـﺮاﻧﺠﺎم ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐّﻔﺎر و ﺗﺮوﯾﺞ‬‫اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺻﻼح اﻣﻮر ﻣّﻠﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و اﻟﺤﺘﻢ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده و در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻣﻘﺎم اﺟﻤﺎل ﺑﻮدن آن‬‫ﺟﻨﺎب ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ واﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺑﺮاﺋﺖ از ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن و ﺣﻘﺪ و ﻋﺪوان ﺑﻨﺴـﺒﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺼ ﻠﻮة و‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﻣﻘﺎم ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﻟﻔﻆ ﻣﺮوي ﮔﺸﺖ وارد ﮐﺮده و ﻏﺎﻟﺒﺎ وﺟﻬﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ‬‫او ﮐﻪ ﻓـﺎﺋﺰ ﺑﻤﻘﺎﻣـﺎت ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌـﺎم و ﻋـﺎرج و ﻣﻌﺎرج ﺧﻮارج اﻏﺜﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ راه ﻣﺆاﺧـﺬه و ﻣﻨﺎﺑـﺬه ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و ارﺷﺎد‬‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﺮا ﺑﺎ وﺻﻒ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ و ﻋﻨﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪180 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 288‬از ‪324‬‬‫و ﻣﻨﺎﺟﺰت وﻟـﺪ او ﺑﺎ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﺧﻮد ﻣﯽﺳﭙﺮي و ﺑﻌﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﻤﯽﻧﮕﺮي ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت او در ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ و ﻏﯿﺮ آن در ﺑﺎب ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻃﺮﯾﻘﺖ‬‫و ارﺷﺎد ﺑﺎﺣﻮال ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺳﺎﻟﮑﯿﻦ و ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻏﻮاﺋﻞ ﻧﻔﺲ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺰﻫﺪ در دﻧﯿﺎ ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﯽدﻫﺪ ﭘﺲ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺳﺎﻟﮏ راه‬‫ﻋـﺬر ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﻨﮑﺮ ﺷـﺪه ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻟﻔـﻆ ﻣﺮوي ﮔﺸﺖ آوردهام ﮐﻪ ﻟﻔﻈﯿﺴﺖ ﻣﻄﻠﻖ و دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت ﻧـﺪارد و ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻪ و ﺗﻄﯿﯿﺐ ﺧﺎﻃﺮ اﯾﻦ ﺧﺪع آﻏﺎز ﻧﻬﻨﺪ ﮐﻪ از زﯾﺎده ﻣﺮوي ﺷﺪن اﯾﻦ اﻣﻮر از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾﺪ اﻓﻀﻠّﯿﺖ‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮ ﺷـﯿﺨﯿﻦ درﯾﻦ اﻣﻮر ﭼﻪ ﺟـﺎﺋﺰﺳﺖ ﮐﻪ در ﺷـﯿﺨﯿﻦ اﯾﻦ اﻣﻮر زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺮوي ﻧﺸـﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﺒﺎرك‬‫اﯾﺸـﺎن ﻧﺮﺳـﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻋﺘـﺬار دور از ﮐـﺎر و اﺣﺘﯿـﺎل ﺳﺮاﺳـﺮ اﺧﺘﻼـل را ﺣﺘﻢ ﺳـﺎﺑﻖ و ﺣﺰم ﻻـﺣﻖ ﮐﻪ ﺑﻮﺟـﻮه ﺷـّﺘﯽ از ﺗﺤﻘﯿـﻖ ﻓﺎﺋﻖﺷـﺎن‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﻣﯽﺳﺎزد و ﮔﻠﻮﯾﺸﺎن را از ﻃﻌﻦ و ﺗﺸﻨﯿﻊ و ﻣﺆاﺧﺬه ﻫﻮاﺧﻮاﻫﺎن واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪش ﻧﻤﯽرﻫﺎﻧﺪ ﭼﻪ ﻗﻮل او و ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ‬‫ﺣﺎﻣﻞ ﮐﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ ﺑﻨﻈﺮ ﺳﯿﺎق ﮐﻼم دﻻﻟﺖ ﺗﻤﺎم ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎص آن ﺣﻀﺮت ﺑﮑﻤﺎﻻت وﻻﯾﺖ و اﻧﺘﻔﺎء آن از ﺷﯿﺨﯿﻦ دارد و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل او‬‫در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ و زﻣﺎن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﺑﺘـﺪاء دوره وﻻﯾﺖ ﺷـﺪ ﺻـﺮﯾﺢ اﻟّﺪﻻﻟـﮥﺳﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ وﻻﯾﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮد ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم و ﺷـﯿﺨﯿﻦ از ان ﺣﻈﯽ ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل او و ﻟﻬـﺬا ﺷـﯿﻮخ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺑـﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﻓﺎﺗـﺢ ﺑﺎب وﻻﯾﺖ‬‫ﻣﺤﻤﺪّﯾﻪ و ﺧﺎﺗﻢ وﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ وﻻﯾﺖ ﻣﺤﻤﺪﯾﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت ﺑﻮده ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت‬‫ﻓﺎﺗﺢ ﺑﺎب آﻧﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل او و ازﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺪاول از ﺑﺤﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﻨﺸﻌﺐ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد و دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎص اﻧﺘﻬﺎء ﺳﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب و دﯾﮕﺮ دﻻﺋﻞ اﺧﺘﺼﺎص اﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ‬‫ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت از ﮐﻼم او ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪181 :‬‬‫ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎﻇﺮ اﻟﺒﺼﯿﺮ و ﻻ ﯾﻨّﺒﺌﮏ ﻣﺜﻞ ﺧﺒﯿﺮ ﻗﻮﻟﻪ و ﻋﻘﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻠﮑﺎت ﻧﻔﺴﺎﻧﯿﻪ ﺑﺼﺪور اﻓﻌﺎل ﻣﺨﺘّﺼﻪ ﺑﺂن ﻣﻠﮑﺎت‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد اﻗﻮل ﻋﻘﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻠﮑـﺎت ﻧﻔﺴـﺎﻧّﯿﻪ ﺑﺼـﺪور اﻓﻌـﺎل ﻣﺨﺘّﺼﻪ ﺑـﺂن ﻣﻠﮑﺎت وﻗﺘﯽ ﻧﺎﻓﻊ و ﺳﻮدﻣﻨـﺪ ﺑﺮاي‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ارﺟﻤﻨـﺪ و ﻓﺎﺿـﻞ ﻟﻮذﻋﯽ ﻫﻮﺷـﻤﻨﺪ ﮔﺮدد ﮐﻪ اوﻻ ﺻـﺪور اﻓﻌﺎل ﻣﺨﺘﺼﻪ ﺑﻤﻠﮑﺎت ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺘّﻮت ﺟﻠﯿﻞ‬‫اﻟﻤﺮّوة ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ و دوﻧﻪ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد ﻓﺎﻧّﻬﻤﺎ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻬﻤﺎ ﻓﯽ درﮐﺎﺗﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻤﻠﮑﺎت ﻓﯽ أﺑﻌﺪ واد و ﻻ ﯾﻌﺰوﻫﺎ إﻟﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ اﺧﺬ‬‫ﺑﺤﺠﺰة رﺷﺎد و اوﺗﯽ ﻗﺴـﻄﺎ ﻣﻦ ﺳﺪاد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﺤﺾ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻗﺎﻋﺪه ﻓﺎﺋﺪه ﺟﺰ ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم و اﻇﻬﺎر اﻧﻬﻤﺎك ﻣﻼزﻣﺎن ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم در‬‫ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﻮﺳﺎوس ﺧﺎم و ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﻬﻮاﺟﺲ و اوﻫﺎم و رﮐﻮن ﺑﺎﺿـﻐﺎث اﺣﻼم ﻧﺪارد و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟّﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻻﻧﻌﺎم و اﻟّﺼﺎﺋﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﻦ زﻟﻞ‬‫اﻻﻗﺪام ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺜﻼ اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ در ﻫﺮ ﻣﻌﺮﮐﻪ ﺛﺒﺎت ﻣﯽﮐﻨﺪ و در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻗﺮان و ﺻﻨﻌﺖ ﺳﯿﻒ و ﺳﻨﺎن ﮐﺎر از ﭘﯿﺶ ﻣﯽﺑﺮد دﻟﯿﻞ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﺮ‬‫ﺷﺠـﺎﻋﺖ ﻧﻔﺴـﺎﻧّﯿﻪ اوﺳﺖ اﻗﻮل ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺛﺒـﺎت در ﻫﺮ ﻣﻌﺮﮐﻪ و ﮐـﺎر از ﭘﯿﺶ ﺑﺮدن در ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻗﺮان و ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﯿﻒ و ﺳـﻨﺎن در‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﻠﮑﻪ ﺛﻼﺛﻪ ﻣﻔﻘﻮد ﺑﻮد ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه دﻟﯿﻞ ﺷـﺠﺎﻋﺘﺸﺎن ﻣﻔﻘﻮد ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﻃﻮر اذﻋﺎن ﺑﻮﺟﻮد ﻣﺪﻟﻮل ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻠﮑﻪ ﺷـﺠﺎﻋﺖ ﻧﻔﺴﺎﻧّﯿﻪ در‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗـﻮان ﻧﻤـﻮد و اﮔﺮ دﻟﯿﻠﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺷـﺠﺎﻋﺖ اﯾـﻦ ﺣﻀـﺮات دارﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﺪ ﺑﮑﺮﯾﻤـﻪ ﻫـﺎﺗُﻮا ﺑ ُْﺮﻫـﺎَﻧُﮑْﻢ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ‬‫ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ*‬‫آري ﻓﺮار از ﻣﻌـﺎرك و اﺣﺘﺮاز از ﺧﻮض در ﻣﺨـﺎوف و ﻣﻬﺎﻟﮏ و دور ﮐﺸـﯿﺪن ﺧﻮد از ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﺑﻄﺎل و اﻗﺮان و اﺟﺘﻨﺎب ﺗﻤﺎم از ﺻـﻨﻌﺖ‬‫ﺳﯿﻒ و ﺳﻨﺎن و ﻧﻪ ﭘﯿﺶ ﺑﺮدن ﻫﯿﭽﮑﺎري از ﮐﺎرﻫﺎي ﺳﻬﻞ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻻﻣﻮر اﻟﺠﻠﯿﻠﮥ اﻟّﺸﺄن در ﺣّﻖ ﺛﻼﺛﻪ اﻋﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎن و ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ از‬‫اﻇﻬﺎر و ﺑﯿﺎن ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﭘﺎره از ﺣﯿﺎ ﻣﯽداﺷﺘﻨﺪ و ﺧﺒﺮي از اﺣﻮال ﭘﺮ اﺧﺘﻼل ﺷﯿﻮخ ﺧﻮد ﺑﺮﻣﯿﺪاﺷﺘﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪182 :‬‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺣﺮف ﺷـﺠﺎﻋﺖ ﻧﻔﺴﺎﻧﯿﻪ و ذﮐﺮ دﻟﯿﻞ آن ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗـﺬﮐﺮ ﻓﻘـﺪان ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﻠﮑﻪ ﺛﺒﻮت اﺗﺼﺎﻓﺸﺎن ﺑﻀـّﺪ آن ﻣﯽﮔﺮدد و ﺑﺮ‬‫زﺑـﺎن ﺑﻼـﻏﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﻧﻤﯽآورﻧـﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺣّﺐ و ﺑﻌﺾ و ﺧﻮف و رﺟﺎ و دﯾﮕﺮ اﻣﻮر ﺑﺎﻃﻨﻪ از ﻫﻤﯿﻦ راه اﻓﻌﺎل و ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻣﻌﻠﻮم ﺗﻮان‬‫ﮐﺮد اﻗﻮل ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ اﻓﺎده ﺳﺪﯾﺪ اﻻﺟﺎده ﺣﺎل ﺑﻐﺾ و ﻣﻨﺎوات و ﻋﺪم ﺣﺐ و ﻣﻮاﻻت ﺛﻼﺛﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت و اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع و اذﻧﺎب رﻋﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 289‬از ‪324‬‬‫آن زﻣﺮه واﻻ درﺟﺎت و اﻧﺘﻔﺎء ﺧﻮف و ﻣﺒﺎﻻت از ﻋﻘﺎب ﺧﺎﻟﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎت و ﻓﻘـﺪان رﺟﺎ و ﭼﺸﻢداﺷﺖ ﻓﻮز ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﺎت اﺧﺮوﯾﺎت از راه‬‫اﻓﻌـﺎل و ﻣﻌﺎﻣﻼـت اﯾﺸﺎن ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻌﻠﻮم ﮐﺮدﯾﻢ و ﺷـﺮح اﯾﻦ اﻓﻌﺎل و ﻣﻌﺎﻣﻼت از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻗﺼـﺺ اﻧﺘﺰاع ﺧﻼﻓﺖ و اﺧﺬ‬‫ﻓـﺪك و اﺳـﻘﺎط ﺳـﻬﻢ ذوي اﻟﻘﺮﺑﯽ و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن و اﻓﺎدات اﺻـﺤﺎب ﮐﺮام اﺣّﻠﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟـّﺴ ﻼم ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﺟﻨﺎب‬‫اﻟﻮاﻟـﺪ اﻟﻌّﻠـﺎم اﻓـﺎض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻮاﺑـﻎ اﻻﻧﻌـﺎم ﻗـﺎﻃﻊ ﻟﺴـﺎن ﻣﺴـّﻮﻟﯿﻦ و ﻣـﺎوﻟﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﺷـﺄن و داﻓﻊ وﺳـﺎوس و ﻫﻮاﺟﺲ ارﺑـﺎب ﻣﺠـﺎزﻓﺖ و‬‫ﻋـﺪواﻧﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ و ﻫﻮ اﻟﻤﺴـﺘﻮن و ﻋﺠﺐﺗﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻋﻠﻢ اﻣﻮر ﺑﺎﻃﻨﻪ از اﻓﻌﺎل و‬‫ﻣﻌﺎﻣﻼـت ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل ﺳـﺎﺑﻖ او ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺸـﺠﺎﻋﺖ ﻧﻔﺴﺎﻧﯿﻪ از ﺛﺒﺎت در ﻣﻌﺎرك و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻗﺮان و ﺻـﻨﻌﺖ‬‫ﺳﯿﻒ و ﺳـﻨﺎن ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل او ﻋﻘﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﻠﮑـﺎت ﻧﻔﺴـﺎﻧّﯿﻪ ﺑﺼـﺪور اﻓﻌﺎل ﻣﺨﺘّﺼﻪ ﺑﺂن ﻣﻠﮑﺎت ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد‬‫ﺻﺮاﺣـﮥ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ از ﺻـﺪور اﻓﻌـﺎل ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺼﻮل ﻣﻠﮑـﺎت ﻧﻔﺴـﺎﻧﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﺷـﺠﺎﻋﮥ ﮐﺎﻧﺖ او ﻏﯿﺮﻫﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻠﮑـﺎت اﻣﻮر ﺑـﺎﻃﻨﻪ اﺳﺖ و ﻧﯿﺰ از ﻗﻮل آﺗﯽ او و ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﯿـﺎس اﻣﺘﯿـﺎز در ﮐﻤﺎﻻت ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ آﯾﺎ از ﻗﺴـﻢ‬‫ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎﺳﺖ ﯾﺎ از ﺟﻨﺲ ﮐﻤﺎل اوﻟﯿﺎ ﺑﺠﺎرﺣﯿﺖ او در ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪183 :‬‬‫ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﮑﻤﺎﻻت ﺑﺎﻃﻨﻪ از ﺷـﺨﺺ ﺑﺮ ﻗﯿﺎس ﺣﺐ و ﺑﻐﺾ و ﺧﻮف و رﺟﺎ از اﻓﻌﺎل و ﻣﻌﺎﻣﻼت‬‫ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد و اﯾﻦ اﻓﺎدات ﮐﻪ ارﺑﻌﻪ ﻣﺘﻨﺎﺳـﺒﻪ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﺗﮑﺬﯾﺐ و اﺑﻄﺎل و اﻇﻬﺎر ﻣﺰﯾﺪ اﺧﺘﻼل و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻏﺎﯾﺖ اﻋﺘﻼل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺬﻣﻮم و‬‫ﻣﺘﺨﯿـﻞ ﻣﺸﻮم و ﻣﻮﻫﻮم ﻏﺮاﺑﺖ ﻣﻀـﻤﻮم ﻣﺨـﺎﻃﺐ رﺋﯿﺲ اﻟﻘﺮوم ﮐﻪ ﺑﺠﻮاب ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﺮاز و اﻇﻬﺎر و ﺗﺒﯿﻦ و اﺟﻬﺎر و اﻋﺎده و ﺗﮑﺮار‬‫آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ و آن را ﺣﯿﻠﻪ و وﺳـﯿﻠﻪ و ذرﯾﻌﻪ ﻣﻨﯿﻌﻪ ﺧﻼص و ﻣﻠﺠﺎ و ﻣﻨﺎص از ورﻃﻪ اﺷـﮑﺎل و اﻋﻀﺎل ﺷﺪﯾـﺪ اﻻﻋﺘﯿﺎص ﭘﻨﺪاﺷـﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﺳﺎﻃﻊ و ﺑﺎﻫﺮ و ﻻﻣﻊ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫ﺑﯿـﺎﻧﺶ آﻧﮑـﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ در ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻋﻤﺮ از ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻃﻌﻦ دوم آﻧﮑﻪ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺧـﺎﻧﻪ ﺣﻀـﺮت ﺳـّﯿﺪة اﻟّﻨﺴـﺎ را‬‫ﺑﺴﻮﺧﺖ و ﺑﺮ ﭘﻬﻠﻮي ﻣﺒﺎرك آن ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ ﺑﺸﻤﺸﯿﺮ ﺧﻮد ﺻﺪﻣﻪ رﺳﺎﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺳﻘﺎط ﺣﻤﻞ ﮔﺮدﯾﺪ و اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺳﺮاﺳﺮ واﻫﯽ و ﺑﻬﺘﺎن‬‫و اﻓﺘﺮاﺳﺖ ﻫﯿﭻ اﺻـﻠﯽ ﻧﺪارد و ﻟﻬﺬا اﮐﺜﺮ اﻣﺎﻣّﯿﻪ ﻗﺎﺋﻞ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ و ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ ﺳﻮﺧﺘﻦ آن ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺒﺎرك ﮐﺮده ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﻤﻞ‬‫ﻧﯿﺎورد و ﻗﺼـﺪ از اﻣﻮر ﻗﻠﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ان ﻏﯿﺮ از ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ دﯾﮕﺮي ﻣّﻄﻠﻊ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و اﮔﺮ ﻣﺮاد اﯾﺸﺎن از ﻗﺼﺪ ﺗﺨﻮﯾﻒ و ﺗﻬﺪﯾﺪ‬‫زﺑﺎﻧﯿﺴﺖ و ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﻢ ﺳﻮﺧﺖ ﭘﺲ وﺟﻬﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺨﻮﯾﻒ و ﺗﻬﺪﯾـﺪ ﮐﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻀـﺮت زﻫﺮاء ع را‬‫ﻣﻠﺠـﺎ و ﭘﻨﺎه ﻫﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﯿﺎﻧﺖ داﻧﺴـﺘﻪ و ﺣﮑﻢ ﺣﺮم ﻣﮑﻪ ﻣﻌﻈﻤﻪ داده در آﻧﺠﺎ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﺪﻧـﺪ و ﻓﺘﻨﻪ و ﻓﺴﺎد ﻣﻨﻈﻮر ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﺮ ﻫﻢ‬‫زدن ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ اّول ﺑﮑﻨﮑﺎﺷـﻬﺎ و ﻣﺸﻮرﻫﺎي ﻓﺴﺎداﻧﮕﯿﺰ ﻗﺼﺪ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﻃﻌﻦ درء ﺣﺪ از ﻣﻐﯿﺮه ﮐﻪ ﻃﻌﻦ ﺷﺸـﻢ‬‫از ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﻤﺮﺳﺖ ﺑﺠﻮاب ﮔﻔﺘﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻠﻤﻪ اري وﺟﻪ رﺟﻞ ﻻ ﯾﻔﻀـﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺮاي ﺗﻠﻘﯿﻦ ﺷﺎﻫﺪ راﺑﻊ ﺳـﮑﻮت را از‬‫اداي ﺷـﻬﺎدت ﺑﻌـﺪ دﺳﺖ و ﭘـﺎ زدن ﺑﺴـﯿﺎر و ﺳﭙﺮدن راه اﻧﮑﺎر و ﻓﺮار از اﻗﺮار ﺑﺎ وﺻﻒ ﺛﺒﻮت آن در ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﺋّﻤﻪ ﮐﺒﺎر و اﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫ﻋ ﺎ ﻟ ﯽ ﺗ ﺒ ﺎ ر و ﻣ ﺸ ﺎﯾ ﺦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪184 :‬‬‫ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻔﺨـﺎر ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻟﻠﻮاﻟـﺪ اﻟﻤﺎﺟـﺪ اﺣّﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟﻘﺮار دﻋﻮي اﺑﻄﺎل اّﻃﻼع ﺑﺮ ﻗّﺼﻪ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ زﺑﺎن ﺑﻼﻏﺖ‬‫ﺗﺮﺟﻤـﺎن را ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﯿﺎح و ﻧﺒﺎح و زﻟﻞ ﺻـﺮاح و ﺧﻠﻞ ﺑﻮاح ﮔﺸﺎده و آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﮔﻔﺖ آري وﺟﻪ رﺟﻞ ﻻ ﯾﻔﻀـﺢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻏﻠﻂ ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﺘﺮاي ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ ﺑﺮ ﻋﻤﺮ اري ﻣﻐﯿﺮه ﺑﻦ ﺷـﻌﺒﻪ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ در آن وﻗﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮐﺮا ﻧﻮﺑﺖ‬‫ﺑﺠﺎن ﻣﯽرﺳـﺪ ﭼﯿﺰﻫﺎ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﺗﻤّﻠﻘﻬﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ اﮔﺮ ﺷﺎﻫﺪ ﺣﺴـﺒﮥ ﻟّﻠﻪ ﺑﺮاي ﮔﻮاﻫﯽ آﻣﺪه ﺑﻮد او را ﭘﺎس ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻐﯿﺮه ﭼﺮا ﺑﻮد و ﻣﻊ ﻫﺬا‬‫اﮔﺮ ﺷﺎﻫﺪ ﭘﺎس ﻣّﺪﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﻤﻮده اداي ﺷـﻬﺎدت ﺑﻮاﺟﺒﯽ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﺣﺎﮐﻢ را ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﮐﻪ از و ﺑﺠﺒﺮ و اﮐﺮاه اداي ﺷـﻬﺎدت ﺑﺮ ﺿـﺮر ﻣّﺪﻋﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻃﻠﺐ ﮐﻨـﺪ در ﻫﯿـﭻ ﻣـﺬﻫﺐ و ﻫﯿـﭻ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﺑـﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻘﻮﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ از ﻗﺒﯿـﻞ ﻓﺮاﺳﺖ ﻋﻤﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎرﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 290‬از ‪324‬‬‫ﺑﻘﺮاﺋﻦ ﭼﯿﺰي درﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ و ﻣﻄﺎﺑﻖ آن واﻗﻊ ﻣﯽﺷـﺪ از ﮐﺠﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺤﻀﻮر ﺷﺎﻫﺪ ﮔﻔﺖ و او را ﺷـﻨﻮاﻧﯿﺪ و ﺑﺎز‬‫ﻫﻢ اراده آﻧﮑﻪ ﺷﺎﻫـﺪ از ﺷـﻬﺎدت ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺷﻮد در دل داﺷﺖ ﺑﭽﻪ دﻟﯿـﻞ ﺛـﺎﺑﺖ ﺗﻮان ﻧﻤﻮد اراده از اﻓﻌـﺎل ﻗﻠﺒﺴﺖ ﻫﻮ اّﻃﻼع ﺑﺮ اﻓﻌﺎل ﻗﻠﻮب‬‫ﺧـﺎّﺻﻪ ﺧـﺪاﺳﺖ ﻗﻮﻟﻪ و ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﯿﺎس اﻣﺘﯿﺎز ﮐﻤﺎﻻت ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻪ آﯾﺎ از ﻗﺴﻢ ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎﺳﺖ ﯾﺎ از ﺟﻨﺲ ﮐﻤﺎل اوﻟﯿﺎ ﺑﺠﺎرﺣﯿﺖ او‬‫ﯾﮑﯽ درﯾﻦ دو ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻋﻤـﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد اﻗﻮل ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﯿﺎس ﻣﺘﯿﻦ اﻻﺳﺎس ﮐﻪ ﻣﺆّﯾـﺪ اﺳﺖ ﺑﺎﻓﺎدات ﺛﻼﺛﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﺣﻖﺷـﻨﺎس ﻫﻮش و ﺣﻮاس ﻣﻼزﻣـﺎن ﮔﺮدون ﮐﺮﯾـﺎس او را ﺑـﺎﺧﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﮐﻤـﺎل ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان و ﮐﺴﺎد و ﺧﺴـﺮان اﻧﮑﺎر و اﺑﻄﺎل‬‫اﻣﮑﺎن اﻃﻼع ﺑﺮ ﻗﺼـﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﮐﻪ از اﻣﻮر ﺑﺎﻃﻨﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﺎك ﺑﺎﻃﻦ در رﺑﻊ ﻣﻮﻫﻮن اﻻرﮐﺎن و ﻗﺼـﺮ ﻗﺎﺻـﺮ واﻫﯽ اﻟﺒﻨﺎن آن‬‫ﻗﺎﻃﻨﺴﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻓﻀـﺮره ﻋﻠﯿﻪ اﮐﺒﺮ ﻣﻦ ﻧﻔﻌﻪ و ﻣﻌﻮل اﺳﺘﺤﺼﺎﻧﻪ و اﺳﺘﺤﮑﺎﻣﻪ ﻫﺎدم ﻟﺪار اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ و رﺑﻌﻪ ﻗﻮﻟﻪ و در ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﯿﺰ‬‫در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ و ﻫﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪185 :‬‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧّﮏ ﯾﺎ ﻋﻠّﯽ ﺗﻘﺎﺗﻞ اﻟّﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺘﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ‬‫ﻧﯿﺰ اﺷـﺎره ﺻـﺮﯾﺢ ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ و اﻣﺘﯿـﺎزﺳﺖ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻤﺘﺎز و ﻓﺎﺿﻞ ﺑﺎ اﻋﺰاز و ﻟﻮذﻋﯽ ﺗﻔﺮﻗﻪاﻧـﺪاز ﮐﺎﺷﻒ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﺠﺎز و‬‫واﻗـﻒ ﻣﻘﺎﻣـﺎت راز و ﻧﯿـﺎز ﮐﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺎﻃﯿﻦ ﻧﻮاﺻﺐ در اﻧﺤﯿـﺎز و اﺷـﻤﺌﺰاز از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﻮﯾﻪ اﻧﺒـﺎز و ﺑﻐﺮاﺋﺐ اﻏﺮاﻗـﺎت و ﻣﺠﺎزﻓـﺎت و‬‫ﻣﺒﺎﻟﻐـﺎت و ﻣﮑـﺎﺑﺮات ﻧﻐﻤﻪﺳـﺎز و ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺗـﺪﻗﯿﻖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﻧﻈﺮ و ﺗﻔﺮﯾﻖ ﺣﻖ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺨﻄﺮ از ﺑﺎﻃﻞ ﺿـﻌﯿﻒ اﻻﺛﺮ دﻣﺴﺎز ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﺗﻌّﺼﺐ دور و دراز اّدﻋﺎي اﺷﺎره ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ و اﻣﺘﯿﺎز ﺑﺮ زﺑﺎن ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺗﺮﺟﻤﺎن راﻧﺪه و از ﺑﯿﺎن وﺟﻪ دﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﻖ اﻟّﺘﻌﻮﯾﻞ ﮐﻪ‬‫ﻣﺮدي ﻋﻠﯿﻞ و ﺷﺎﻓﯽ ﻋﻠﯿﻞ ﺑﺎﺷـﺪ داﻣﻦ اﻓﺸﺎﻧﺪه و ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ در ﺟﻮاب آن ﻣﺤﺾ ﻣﺆاﺧﺬه و ﻣﻄﺎﻟﺒﻪ ﺑﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺳﻮق ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺘﯿﻦ و‬‫ﺗﻼوت آﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ ﻫﺎﺗُﻮا ﺑ ُْﺮﻫﺎَﻧُﮑْﻢ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺻﺎِدﻗِﯿَﻦ*‬‫آري اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ دﻋﻮي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺨـﺪوم اﻟﻔﺤﻮل ﻣـﺪﻋﯽ ﺗﻔﺮﻗﻪ در ﺟﻨﺎب رﺳﻮل و ﻧﻔﺲ رﺳﻮل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و‬‫اﻟﻬﻤﺎ ﻣﺎ ﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل دﻻﻟﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﻗﺘﺎل ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع ﺑﺎ ﻗﺘﺎل ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟّﻨﺒّﯿﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫و دﻋﻮي ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺘﻬﺠﯿﻦ و اﻣﺘﯿﺎز ﺻـﺮﯾﺢ اﻟّﺘﻮﻫﯿﻦ را از ﺑﯿﺦ و ﺑﻦ ﺑﺎﻟﻨﻘﯿﺮ و اﻟﻘﻄﻤﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻗﺘﺎل‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ ﻣﺮدم ﺑﺎ ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﺎ اﯾﺸﺎن واﻗﻊﺳﺖ و دﻻﻟﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺮ‬‫ﻣﺴـﺎوات ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋـﺎﻟﯽ درﺟـﺎت و ﻣﺘﺒّﺤﺮﯾﻦ واﻻـ ﺻـﻔﺎت از ﺑﯿـﺎن ﺳـﺎﺑﻖ در ﮐﻤـﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﮐـﺎﻟّﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ‬‫اﻟّﻄﻮرﺳﺖ ﺛُﱠﻢ اْرِﺟِﻊ اﻟ َْﺒَﺼَﺮ َﮐﱠﺮَﺗﯿِْﻦ‬‫َﻫْﻞ َﺗﺮي ﻣِْﻦ ﻓُُﻄﻮٍر‬‫و ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﺴﻒ ﻣﻘﺮ و ﻣﻌﺘﺮﻓﺴﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻬﯽ ﮐﻪ در ﮐﻼـم رﺳﻮل واﻗﻊ ﺷﻮد آن را ﺑﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧـﺎﻗﺺ ﺣﻤﻞ ﮐﺮدن ﮐﻤﺎل‬‫ﺑﯽدﯾﺎﻧﺘﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻗﺘﺎل ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪186 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜـﻞ ﻗﺘﺎل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺑﻮد و ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻗﺘﺎل ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب ﮐﻔﺮ ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻗﺘﺎل ﺑﺎ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻔﺮﺳﺖ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﺘﺎل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﺑﺮاي اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ اﺳﻼم ﺑﻮد ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻗﺘـﺎل ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮاي اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ اﺳـﻼم و ﺣﻔﻆ ﻧﻈﺎم و اﺻـﻼح اﻧﺎم و دﻓﻊ ﻣﻔﺎﺳـﺪ ﻟﺌﺎم و ﻗﻄﻊ داﺑﺮ ﻇﻠﻤﻪ اﻏﺜﺎم و‬‫ﺣﺼﺪ ﻧﻮاﺟﻢ ﺷـﺮور اﻗﺰام و ﺣﺴﻢ ﺑﻨﯿﺎن زﯾﻎ و ﺣﯿﻒ و ﻋﺪوان ﻃﻐﺎم ﺑﻮد ﭘﺲ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺣﺎﺋﺰ‬‫اﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﻧﺒّﻮت ﺑﺎﺷـﺪ و زﻣﺎن آن ﺟﻨﺎب از ﺑﻘّﯿﻪ زﻣﺎن ﻧﺒّﻮت و ﻓﺎﺿﻞ رﺷـﯿﺪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻤﺎرﺳﺖ اﺷـﺪ‬‫ﻗﺘﺎل ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرﺿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده َو َﮐَﻔﯽ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ اﻟ ِْﻘﺘﺎَل‬‫و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻟا ﻤﺘﻌﺎل ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر ﺧﺰي اﻫﻞ اﻟّﻀﻼل و ﺑﻮار ﺗﺠﺎرة ارﺑﺎب اﻟّﺘﻠﻤﯿﻊ و اﻻﺿﻼل و ﮐﺴﺎد ﺳﻮق اﻟﻤﻨﻬﻤﮑﯿﻦ اﻟﻤﻮﺿﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﻏﺮاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 291‬از ‪324‬‬‫اﻟﺠﻬﺎل و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرة اﻟّﺮﺷﯿﺪ ﻓﯽ اﯾﻀﺎح ﻟﻄﺎﻓﮥ اﻟﻤﻘﺎل ﻓﯽ ﺑﯿﺎن وﺟﻮه اﻟّﻨﺼﺮة و اﻟﻤﺤّﺒﮥ ﻟﻌﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﺎل ﻣﺎ ﺗﺘﺎﺑﻊ اﻻﺳﺤﺎر‬‫و اﻵﺻﺎل اّول آﻧﮑﻪ ﻧﺼـﺮت و ﻣﺤّﺒﺖ ﻟّﻠﻪ ﻣﺮاد ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ ﻧﺼﺮت و ﻣﺤّﺒﺖ اﺳﻼم و ﻗﺮآن و ﻏﯿﺮ آن دّوم آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺻﻔﺖ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﺎﻣﺖﻣﺂب ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻮم ﻟﺪﻧّﯿﻪ وﺳـﯿﻌﻪ و ﺷـﺠﺎﻋﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ رﻓﯿﻌﻪ و ﮐﻤﺎل ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ و ﻣﻤﺎرﺳﺖ اﺷﺪ ﻗﺘﺎل ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫اﻻرﺿـﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﻔﺎت اﻟﮑﻤﺎﻟﯿﮥ اﻟّﺘﯽ ﮐﺎد ان ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻮﻟﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻗﺮآن ﺑﻮده اﻗﻮل اﯾﻦ‬‫ﮐﻼـم ﻏﺮاﺑﺖ ﻧﻈﺎم ﺻـﺮاﺣﮥ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﻠﯿﻎ اﻟﺒﯿﺎن اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺰﻋﻢ و ﺣﺴـﺒﺎن او ﺑﻮدن ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷـﯿﺨﯿﻦ‬‫ﻋﺎﻟﯽ ﺷﺎن ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻗﺮآن ﺑﺮ اﺷﺎره ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺘﻔﺮﻗﻪ و اﻣﺘﯿﺎز در ﻣﯿﺎن ﮐﻤﺎﻻت ﺷﯿﺨﯿﻦ و ﮐﻤﺎﻻت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪187 :‬‬‫و ﻫﻮ ﺑﻤﮑـﺎن ﻣﻦ اﻟـّﺴ ﻘﻮط و اﻟﻬﻮان ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﺻـﺤﺎب ﺛﻮاﻗﺐ اﻻذﻫﺎن زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﺑﺎﻃﻞ اﯾﻦ زﻋﻢ ﻻ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻋﻤـﺪة اﻻﻣﺎﺛـﻞ ﻣﺴـﻠﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن ﻧـﺪارد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺷﺎره ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ و اﻣﺘﯿﺎز ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻋﻦ اﻻﻧﺼـﺎف ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺤﺎز ﭼﻪ وﺟﻪ اﺷﺎره از ﻗﻮاﻋـﺪ ﻋﻠﻢ ﻟﺴﺎن ﺑﯿﺎن ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد و از ﻣﺤﺾ ﺛﺒﻮت اﻣﺮي در ﺧﺎرج اﺷﺎره‬‫ﺑﺪﻻﻟﺖ اﻟﻔﺎظ ﺑﺮ ﻣﺮاد ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺷﻮد و اﮔﺮ اﻣﺮ ﺧﺎرﺟﯽ را ﻗﺮﯾﻨﻪ ﻣﺮاد ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ آن ﻗﺮﯾﻨﻪ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﻮﺟﯿﻪ اﻟﻔﺎظ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ دﻟﯿﻞ اﺷﺎره‬‫و دﻻـﻟﺖ اﻟﻔـﺎظ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ واﺿـﺢ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻓﻬﺎم و اﻻﺣﻼم ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﺑﻮدن ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻗﺮآن ﻓﺮع‬‫ﺛﺒﻮت ﻣﻘﺎﺗﻼت اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﺗﻼت اﯾﺸﺎن در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﺎت و اﻟّﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت ﺳﻮاي‬‫ﻓﺮار و اﻧﻬﺰام از ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﮐﻔﺎر ﻟﺌﺎم و رﺟﻮع و ﻧﮑﻮل و ﻧﮑﻮص و ﻋﺪول ﺑﯽﻧﯿﻞ ﻣﺮام ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و اﻣﺎ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽ وﻗﺎر‬‫ﺑﺎ ﮐﻔﺎر اﺷـﺮار ﺑﻌﺪ ارﺗﺤﺎل ﺳـﺮور ﻣﺨﺘﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر از دار اﻟﻔﻨﺎ ﺑﺪار اﻟﻘﺮار ﭘﺲ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻫﻮﯾﺪا و اﺷـﮑﺎر و ﻣﺴـﺘﻐﻨﯽ از‬‫ﺑﯿـﺎن و اﻇﻬـﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻧـﺎﻋﻤﯿﻦ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺛـﺎﻟﺚ ﻣﺠﺘﻨﺐ از ﺣﯿﻒ و ﺷـﯿﻦ ﻣﺒﺎﺷـﺮ ﻣﻘﺎﺗﻼـت و ﻣﺠﺎﻫـﺪات ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺎﺿـﺮ ﻣﻌـﺎرك‬‫ﻣﮑﺎﻓﺤﺎت و ﻣﻨﺎﻃﺤﺎت ﻫﻢ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ و اﮔﺮ ﻣﺠّﺮد ﺗﻬﯿﻪ و ﺗﻌﺒﻪ اﻋﺪاد اﺳـﺒﺎب ﺟﻬﺎد و ﺣﺚ و ﺗﺤﺮﯾﺺ و ﺗﺮﻏﯿﺐ و ﺗﺤﻀﯿﺾ اﻫﻞ اﻃﺎﻋﺖ و‬‫اﻧﻘﯿﺎد ﺑﺮ ﺳﯿﺮ و ﺷﺨﻮص ﺑﺴﻮي ﻣﻨﺎﺿﻠﻪ ﻣﺸﺮﮐﯿﻦ اوﻏﺎد ﻣﺼﺪاق ﻣﻘﺎﺗﻼت ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﺑﺎز ﻫﻢ ﮐﺎري ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾﺪ و ﺑﻨﻈﺮ ارﺷﺎد ﺳﺮور‬‫ﮐﺎﺋﻨـﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟّﺘﺤـّﯿ ﺎت از ﻣﺠّﺮد ﺗﺎﯾﯿـﺪ دﯾﻦ آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐـﺎر ﻧﻤﯽآﯾـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺗﺎﯾﯿـﺪ دﯾﻦ از ﻣﺮدم ﻓﺠﺎر و اﺷـﺮار و‬‫ﻓﺎﻗﺪﯾﻦ ﺧﻼق ارﺗﻀﺎ و اﺧﺘﯿﺎر ﺻﺎدر ﺷﻮد و ﻗﺘﺎل ﺷﺪﯾﺪي ﮐﻪ در زﻣﺎن آن ﺟﻨﺎب از ﺑﻌﺾ اﺻﺤﺎب واﻗﻊ ﺷﺪه و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪188 :‬‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﺘﻞ او ﻧﻔﺲ ﺧﻮد را ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺤﺎﻟﺶ ﻧﺮﺳﺎﻧﯿـﺪه و او ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐـّﺪ و ﺟـﺪ و ﺟﻬـﺪ و وﮐـﺪ در ﺟﻬﺎد اﻫﻞ ﮐﻔﺮ و ﻋﻨﺎد داﺧﻞ ﻧﺎر و‬‫ﻣﻮرد ﻏﻀﺐ ﭘﺮوردﮔـﺎر و ﻣﺴـﺘﺤّﻖ ذم و ﻟﻮم ﺳـﺮور ﻣﺨﺘـﺎر ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣـﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟّﻠﯿـﻞ و اﻟّﻨﻬـﺎر ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ اﯾﻦ ﻣﺠّﺮد و‬‫ﺗﺤﻀـﯿﺾ و ﺗﺮﻏﯿﺐ و ﺗﻬﯿﻪ و ﺗﻌﺒﯿﻪ و اﻋـﺪاد اﺳـﺒﺎب ﺑﻌـﺪ وﻓﺎت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻣﺎ ﻧﻔﺦ ﻣﺴﮏ و ﻃﺎب‬‫ﻃﻼب در ﭼﻪ ﺣﺴﺎب ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺛﺒﻮت ﻃﯽ ﮐﺸﺢ و ﺻـﯿﺎﻧﺖ اﺟﺴﺎم ﻧﺎﻋﻤﻪ در زﻣﺎن ﺣﻀﻮر از ﺧﻮض در ﻏﻤﺎر ﻣﻌﺎرك ﺻـﻌﺎب‬‫و اﻋﺮاض و اﻏﻤﺎض از ﻣﻨﺎزﻟﻪ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻃﺤﻪ و ﻣﮑﺎﻓﺤﻪ ﻣﺸـﺮﮐﯿﻦ اﻗﺸﺎب و اﺧﺘﯿﺎر ﻋﺎر ﻓﺮار از ﻣﺠﺎﻫـﺪه ﮐﻔﺎر اوﺷﺎب و اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ در‬‫ﺑﯿﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺎزدﻫﻢ ﺑﻈﻬﻮر و وﺿﻮح ﺗﻤﺎم واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﻘﺎﺗﻼت واﻗﻊ ﻫﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ آن ﻣﻘﺎﺗﻼت ﻧﻪ ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﺑﻮد‬‫ﻧﻪ ﺑﺮ ﺗﺎوﯾﻞ زﯾﺮا ﮐﻪ در آن ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﻨّﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﻣﺜﻞ ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﺣﺎﮐﻢ و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻤﻌﯽ از اﺻﺤﺎب ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫ان ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ‬‫ﭘﺲ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﻢ ﯾﺎ رﺳﻮل ﺧﺪا ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮد ﻧﻪ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﻢ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮد ﻧﻪ‬‫و ﻟﮑﻦ ﺧﺎﺻﻒ اﻟّﻨﻌﻞ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت در آن وﻗﺖ ﺧﺼﻒ ﻧﻌﻞ ﻧﺒﻮي ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﭘﺲ اﮔﺮ از ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 292‬از ‪324‬‬‫واﻗﻊ ﻣﯽﺷـﺪ ﭼﺮا آن ﺣﻀـﺮت در ﺟﻮاب اﯾﺸـﺎن ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺷـﻤﺎ ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﻓﻀـﻠﺴﺖ از ﻗﺘﺎل ﺑﺮ ﺗﺎوﯾﻞ ﺗﺎ از‬‫ﺧﺰي و رﺳﻮاﯾﯽ و ﺷـﺮﻣﺴﺎري در ﻣﯿﺎن اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻔﻮظ و ﻣﺼﻮن ﻣﯽﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ و ﺑﺮّد وﺟﯿﻪ و ﺗﺨﯿﯿﺐ؟؟؟ ﻣﺤﻈﻮظ و ﻣﻘﺮون ﻧﻤﯽﺷﺪﻧـﺪ و‬‫ﺗﻔﻀـﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﻌﮑﺲ آن ﺗﻔﻀﯿﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﻘﺘﺎل ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﻨﺰﯾﻞ ﺑﺎوﺿﺢ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ و ﻣﺼّﺮح‬‫ﻣﯽﺷﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﭘﺲ ﮔﻮﯾﺎ زﻣﺎن ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﻘّﯿﻪ زﻣﺎن ﻧﺒﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪189 :‬‬‫ﺑﻮده اﻗﻮل ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﮔﻮﯾـﺎ ﺑﻠﻔـﻆ ﮔﻮﯾـﺎ از ﻗﻄﻊ و ﺟﺰم ﺳـﺎﺑﻖ و ﯾﻘﯿﻦ و ﺣﺘﻢ ﻏﯿﺮ ﻻـﺋﻖ ﮐﻪ از ان اذﻋﺎن و اﯾﻘﺎن او ﺑﺤﻤﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﮐﻤﺎﻻت‬‫ﻧﺒﻮت را و ﺟﺎرﺣﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺗﻨﺰل و ﻫﺒﻮط و ﺗﺮدي و ﺳﻘﻮط ﺑﺤﻀﯿﺾ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب و اﻟﻘﺎء ﺳﺘﺮ و ﺣﺠﺎب ﺑﺮ‬‫ﻣﺮام دور از ﮐﺎر و ﺣﺴﺎب ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎل اﻧﺒﺴﺎط و ارﺗﯿﺎح و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺟﺬل و اﻧﺸﺮاح ارواح و ﺳﻤﻦ اﺣﺒﺎء و اﺷﺒﺎح ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ﭘﺮ ارﯾﺎح ﺧﻮد‬‫را ﻣﺒـﺪل ﺑﺤﺰن و ﻣﻼـل و ﮐﻤـﺪ و ﮐﻼـل ﻓﺮﻣﻮده ﻓﻠﻠّﻪ دّره و ﻋﻠﯿﻪ اﺟﺮه و اﮔﺮ ﺑﻔﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﻟﻔﻆ ﻧﻪ ارﺗﯿﺎب و ﺗﺸـﮑﯿﮏ و اﺑـﺪاء‬‫وﻫﻦ رﮐﯿﮑﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻏﺮض از ﻟﻔـﻆ ﮔﻮﯾـﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ و ﺗﻤﺜﯿـﻞ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺛﺒـﺎت ﺗﺴﻮﯾﻪ در ﻫﺮ دو ﻃﺮﯾﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎوات از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺸـﻨﯿﻊ و ﮐﻤﺎل ﺗﺴﻔﯿﻪ ﺑﺮﭘﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ و در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﮐﺴﯿﺮا ﮐﻪ از ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺴﺎوات ﺑﻔﻬﻤﺪ در‬‫اﻃﻔﺎل ﺻﻐﯿﺮ اﻟّﺴﻦ داﺧﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ و از ﻣﻤّﯿﺰﯾﻦ اﻃﻔﺎل ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﻓﺤﻮل اﻟّﺮﺟﺎل ﺧﺎرج ﺳﺎﺧﺘﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮ ان ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﻨﺎء ﻓﺎﺳﺪ ﺑﺮ ﻓﺎﺳﺪ‬‫و ﺗﻔﺮﯾﻊ ﺑﺎرد ﺑﺮ دﻋﻮي ﮐﺎﻣﺪﺳﺖ اوﻻ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﺑﺮ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻗﺮآن و ﺑﻮدن آن ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻮﺟﻮه ﻣﺮﺿـﯽ و ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺳﺮور اﻧﺲ و‬‫ﺟﺎن ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﻠﻮان ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﻌﺪ آن ﻟﺐ ﺑﺎ دﻋﺎي ﺑﻮدن زﻣﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن ﺑﻘّﯿﻪ زﻣﺎن ﻧﺒّﻮت ﻫﺎدي راه‬‫اﯾﻤﺎن ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻃﻠﻊ اﻟﻘﻤﺮان ﮔﺸﺎﯾﺪ و ﻓﮑﺮي ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﺮاي دﻓﻊ ﻟﺰوم ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺻـﻔﺖ ﺟﻠﯿﻠﻪ اﻋﻨﯽ ﺑﻮدن ﺑﻘّﯿﻪ زﻣﺎن ﻧﺒّﻮت‬‫ﺑﺮاي زﻣﺎن ﻣﺜﻞ ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﯾﺰﯾـﺪ و دﯾﮕﺮ ﺳـﻼﻃﯿﻦ اﻫﻞ ﺣﯿﻒ و ﺟﻮر ﺷﺪﯾﺪ ﻟﻪ ﻣﻘﺎﺗﻼت ﮐﻔﺎر و ﻓﺘﺢ ﺑﻼد اﺷـﺮار در زﻣﺎن اﯾﺸﺎن واﻗﻊ ﺷﺪه‬‫ﻗﻮﻟﻪ و زﻣﺎن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ اﺑﺘﺪاي دوره وﻻﯾﺖ ﺷﺪه اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﻓﻄﺎﻧﺖ و ﻟﻮذﻋﯽ ﭘﺮ ﮐﯿﺎﺳﺖ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﺻﻔﺎ و وﻻﯾﺖ ﺑﺎ ﺷﺎه‬‫وﻻﯾﺖ ادﻋﺎي ﺑﻮدن زﻣﺎن آن ﺣﻀﺮت اﺑﺘﺪاي دوره وﻻﯾﺖ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺨﺪﯾﻊ ارﺑﺎب ﺑﻼﻫﺖ و اﺿﻼل ارﺑﺎب ﺳﻔﺎﻫﺖ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده و زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪190 :‬‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﮑﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت ﺑﻨﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺧﻮاﺳﺘﻪ داده او اﻇﻬﺎر ﻏﺮاب اﺿﻐﺎن و اﺣﻘﺎد‬‫و اﺑﺮاز ﻏﺎﯾﺖ ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد و اﺑـﺪاء اﻗﺼﺎي ﺷـﺤﻨﺎ و ﻟـﺪاد داده ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻬﺬا ﺷـﯿﻮخ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺑﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﻓﺎﺗﺢ‬‫ﺑـﺎب وﻻـﯾﺖ ﻣﺤﻤـﺪّﯾﻪ و ﺧـﺎﺗﻢ وﻻـﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ اﻧﺒﯿـﺎ ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ اﻗﻮل اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ اﯾﺸﺎن را ﺷـﯿﻮخ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺑﺎب‬‫ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺟﻤﯿﻊ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت و وﻻﯾﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﻧﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت‬‫از آن ﺣﻀـﺮت ﺟﺰ ﻧﺎﺻﺒﯽ ﺑﻐﯿﺾ ﺣﺴﻮد و ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺷﺎﺣﻦ ﺣﻘﻮد ﮐﺎر اﺣﺪي از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و اذﻋﺎن و اﺻـﺤﺎب اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺤﻤﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﺷﻨﯿﺪﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻋّﻄﺎر در ﮐﺘﺎب ﻣﺼﯿﺒﺘﻨﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﻣﺤّﻤﺪ ﭼﻮن ﺟﻤﺎل دوﺳﺖ دﯾﺪ ﻫﺮ ﮐﻤﺎﻟﯽ را ﮐﻪ آن اوﺳﺖ دﯾﺪ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﺒﻖ‬‫و ﺳـّﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﺸﺎرب اﻻذواق ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻣﯿﻤﯿﻪ اﺑﻦ ﻓﺎرض ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻬﺎ اﻟﺒﺪر ﮐﺎس و ﻫﯽ ﺷـﻤﺲ ﯾﺪﯾﺮﻫﺎ ﻫﻼل و ﮐﻢ‬‫ﯾﺒـﺪو إذا ﻣﺰﺟﺖ ﻧﺠﻢ ﺿـﻤﯿﺮ ﻟﻬـﺎ ﻋﺎﺋـﺪ ﺑﻤـﺪاﻣﻪ اﺳﺖ و ﺑـﺪر ﻣﺒﺘـﺪاﺳﺖ و ﺧـﺒﺮ وي ﮐـﺎس دوا و وﻫﯽ ﺣـﺎل راﺳﺖ و ﺿـﻤﯿﺮ در ﯾـﺪﯾﺮﻫﺎ‬‫ﻋﺎﺋﺪﺳﺖ ﺑﺸـﻤﺲ و ﻫﻼل و ﻧﺠﻢ ﻓﺎﻋﻞ ﯾﺪﯾﺮ و ﯾﺒﺪو و ﺗﻘﺪﯾﺮ ﮐﻼم اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ اﻟﺒﺪر ﮐﺎس ﻟﻠﻤﺪاﻣﮥ و اﻟﺤﺎل اﻧﻬﺎ ﺷـﻤﺲ ﯾﺪﯾﺮﻫﺎ اﻟﻬﻼل و‬‫ﮐﻢ ﻣﻦ ﻧﺠﻢ ﯾﺒـﺪو إذا ﻣﺰﺟﺖ اﻟﻤﺪاﻣـﮥ ﺑﺎﻟﻤـﺎء ﺷـّﺒﻪ اﻟـّﺴ ﺎﻗﯽ ﺑﺎﻟﻬﻼـل ﻻدارة اﻟﮑﺎس ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﻤﺠﻠﺲ و ﺷﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺪﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻔﺴـﯽ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﺘﻘـﺪﯾﺮ اّول ﻣﺮاد از ﺑـﺪر روح ﻣﺤﻤـﺪي ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ آﻓﺘـﺎب اﺣـﺪﯾﺖ و وﻋﺎء ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺤّﺒﺘﺴﺖ و ﻣﺮاد از ﻫﻼل ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺳﺎﻗﯽ ﮐﺆوس ﺷﺮاب ﻣﺤﺒﺖ ذو اﻟﺠﻼل و ﻣﻮﺻﻞ ﻣﺘﻌﻄﺸﺎن ﻓﯿﺎﻓﯽ آﻣﺎل ﺑﻤﻮرد زﻻل وﺻﺎل اوﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 293‬از ‪324‬‬‫و ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻫﻼل ﻏﯿﺮ ﺑﺪر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺰوي ازوﺳﺖ ﺳّﯿﺪ اوﻟﯿﺎء را ﺑﺎ ﻣﻬﺘﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﮑﻤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪191 :‬‬‫ﺧﻠﻘﺖ اﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ ﻧﻮر واﺣﺪ ﻋﻠّﯽ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ‬‫و از اﻣﺘﺰاج اﺣﮑﺎم ﺷـﺮاﺋﻊ ﻣﺼـﻄﻔﻮي و اﻋﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺮﺗﻀﻮي ﻧﺠﻮم ﻣﺸﺎرب اذواق اﻋﯿﺎن اوﻟﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ و آﻧﮑﻪ ﺳّﯿﺪ اﻧﺒﯿﺎ‬‫در ﺣﻖ ﻣﻬﺘﺮ اﺻﻔﯿﺎ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ و اﻧﺖ اﺑﻮ ﻫﺬه اﻷّﻣﮥ‬‫اﺷـﺎرت ﺑـﺪﯾﻨﻤﻌﻨﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻊ اﺳـﺮار ﻣﻌﺎرف ﺗﻮﺣﯿـﺪ و ﻣﻄﻠﻊ اﻧﻮار ﻣﻌﺎﻟﻢ ﺗﺤﻘﯿﻖ اوﺳﺖ و ﺣﺼﻮل ﮐﻤﺎل درﺟﺎت اﺳـﺮار ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻞ‬‫ﮐﺸﻒ و ﺷﻬﻮد از ﯾﻨﺒﻮع ﻫﺪاﯾﺖ او ﺑﻮده و ﻫﺴﺖ و ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ اﻟﻤﻨﺬر و ﻋﻠّﯽ اﻟﻬﺎدي و ﺑﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﯾﻬﺘﺪي اﻟﻤﻬﺘﺪون‬‫ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳـﺮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻣﮑﺸﻮف ﺷﻮد ﺑﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﻃﻮاﻟﻊ اﻧﻮار ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻫﺮ دﻟﯽ ﻣﻘﺘﺒﺲ از ﻣﺸﮑﺎة وﻻﯾﺖ ﻋﻠﯿﺴﺖ و ﺑﺎ وﺟﻮد اﻣﺎم ﻫﺎدي ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ‬‫ﻏﯿﺮي از اﺣﻮﻟﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ إﯾﺮاده ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻧﺴﺨﮥ ﻋﺘﯿﻘﮥ و ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﯿﻼﻧﯽ اﻟّﻠﺎﻫﺠﯽ اﻟّﻨﻮرﺑﺨﺸﯽ در ﺷﺮح ﮔﻠﺸﻦ‬‫راز ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋـﺘﯿﻘﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ زﻫﺮ ﺳـﺎﯾﻪ ﮐﻪ اول ﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻـﻞ در آﺧﺮ ﺷـﺪ ﯾﮑﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﺑـﻞ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﺳـﯿﺮ و دور ﺧﻮرﺷـﯿﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ آن ﺣﻀـﺮت در ﻧﻘـﺎط درﺟﺎت ارﺗﻔﺎع از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺸـﺮق ﻧﺒّﻮت از ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﺳﺎﯾﻪ و ﺗﻌّﯿﻦ ﮐﺎﻣﻠﯽ‬‫ﻇﻬﻮر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺑﺰﻣﺎن آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ وﻗﺖ اﺳـﺘﻮار ﺑﻮد رﺳـﯿﺪ و ﺳﺎﯾﻪ ﭘﻨﻬﺎن ﺷـﺪ و ﭼﻮن آن ﺧﻮرﺷـﯿﺪ از اﺳـﺘﻮار درﮔﺬﺷﺖ و روي‬‫ﺑﺠﺎﻧﺐ اﻧﺤﻄﺎط ﮐﺜﺮت ﮐﻪ زﻣﺎن وﻻﯾﺘﺴﺖ ﮐﺮد ﻫﺮ آﺋﯿﻨﻪ در داﺋﺮه ارﺗﻔﺎع و اﻧﺤﻄﺎط در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ از اﺷﺨﺎص اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺗﻌّﯿﻨﯽ و ﺗﺸﺨﺼـﯽ از اوﻟﯿـﺎ واﻗﻊ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﻮد ﭼﻪ در داﺋﺮه در ﻣﻘﺎﺑـﻞ و ﻣﺤﺎذي ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ از ﻧﻘﺎط ﺷـﺮﻗﯽ ﻧﻘﻄﻪ از ﻧﻘﺎط ﻏﺮﺑﯽ اﻟﺒّﺘﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﻣﺜﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎ زﻣﺎن ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺤّﻤﺪي ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺟﺎﻧﺐ ﻧﺒّﻮت ﮐﻪ ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﻣﺸـﺮق ﺗﺼّﻮر ﻧﻤﻮده ﺷﺪ ﻫﯿﭻ ﺑﻨﯽ ﻣﺮﺳﻞ از‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻗﺮب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﻧﯽ اوﻟﯽ اﻟّﻨﺎس ﺑﻌﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ ﻧﺒّﯽ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺒﯽ ﮐﻪ داﻋﯽ ﺧﻠﻖ ﺑﺤﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻧﺒﯽ ﻣﺮﺳﻠﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪192 :‬‬‫و از ﺟـﺎﻧﺐ ﻣﻐﺮب ﮐﻪ ﺟـﺎﻧﺐ و ﻃﺮف وﻻـﯾﺖ ﺗﺼّﻮر ﻧﻤﻮده ﺷـﺪ ﻣﺒـﺪأ ﻇﻬﻮر ﺳـﯿﺮ وﻻﯾﺖ ﺣﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﮔﺸﺖ و ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ‬‫اّن ﻋﻠّﯿﺎ ﻣّﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻟﮑّﻞ ﻧﺒّﯽ وﺻﯽ و وارث و اّن ﻋﻠّﯿﺎ وﺻّﯿﯽ و وارﺛﯽ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫و اﻧﺎ اﻗﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻞ اﻟﻘﺮآن و ﻋﻠﯽ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐّﻔﯽ و ﮐّﻒ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﺪل ﺳﻮاء‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 294‬از ‪324‬‬‫اﻧﺎ و ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺷﺠﺮة واﺣﺪة و اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﺷﺠﺎر ﺷّﺘﯽ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﺴﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸﺮ اﺟﺰاء ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠّﯽ ﺗﺴﻌﮥ و اﻟّﻨﺎس ﺟﺰء واﺣﺪا‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫اوﺻﯽ ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و ﺻّﺪﻗﻨﯽ ﺑﻮﻻﯾﮥ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻤﻦ ﺗﻮﻟّﺎه ﻓﻘﺪ ﺗﻮﻟّﺎﻧﯽ و ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﺎﻧﯽ ﻓﻘﺪ ﺗﻮﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻟﻤﺎ اﺳـﺮي ﺑﯽ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻤﻌﺮاج ﻓﺎﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠّﯽ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻓﯽ اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟّﯽ ﺳﻠﻬﻢ ﯾﺎ ﻣﺤّﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذا ﺑﻌﺜﺘﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﻌﺜﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺷﻬﺎدة‬‫ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ ﻟا ﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯽ اﻻﻗﺮار ﺑﻨﺒّﻮﺗﮏ و اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻟﻌﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و دﻟﯿـﻞ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺒـﺪا ﺳـّﺮ وﻻـﯾﺘﺴﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﻣﻼن اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻣﯽرﺳـﺪ و از و‬‫ﺑﺤﻀـﺮت رﺳـﺎﻟﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺗﺼـﺎل ﻣﯽﯾﺎﺑـﺪ داري دﻻ ﻫﻮاي ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻖ ﺑﺎﯾـﺪ ﻗـﺪم زﻧﯽ ﺑﺮو ﺷﺎه ﻻ ﻓﺘﯽ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ از ﺑﻠﻨـﺪي‬‫ﻗـﺪرش ﺧﺒﺮ دﻫـﺪ اﯾﺰد ﺑﻬـﻞ اﺗﯽ و ﺑﺘﺎﮐﯿـﺪ اﻧّﻤﺎ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻣﻠﮏ ﻓﻘﺮ ﭼﻮ او ﺷﺎه ﻣﻄﻠﻘﺴﺖ ﺷﺎﻫﺎن ﻓﻘﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺑـﺪو ﮐﺮده اﻗﺘـﺪا وﺻﻒ ﺟﻤﺎل‬‫اوﺳﺖ ﺳـﻠﻮﻧﯽ و ﻟﻮ ﮐﺸﻒ ﮐﺲ را ﻧﺒﻮد ﻋﺮﺻﻪ اﯾﻦ ﺑﻌﺪ اﻧﺒﯿﺎ ﭘﺲ ﻫﺮ آﺋﯿﻨﻪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﯿﺴﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﻣﺼﺪق اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ آﻧﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪193 :‬‬‫ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﯿﺎن اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻪ اﻟﻮﻫّﯿﺖ ﻫﯿـﭻ ﻧﺒﯽ ﻏﯿﺮ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﺎﺋﻞ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ در ﻣﯿﺎن اوﻟﯿﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﻟﻮﻫﯿﺖ ﻫﯿﭻ وﻟﯽ‬‫ﻏﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻗﺎﺋـﻞ ﻧﺸﺪهاﻧـﺪ دﯾﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ در ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ َو ُأَﻧﱢﺒﺌُُﮑْﻢ ﺑ ِﻤـﺎ َﺗْﺄُﮐﻠُﻮَن َو ﻣﺎ‬‫َﺗﱠﺪِﺧُﺮوَن ﻓِﯽ ﺑ ُﯿﻮﺗُِﮑْﻢ‬‫از ﺛﻘﺎت ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧﺘﺮﺳـﯿﺪﻣﯽ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺤﻀﺮت ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﺎﻓﺮ ﺷﻮﯾﺪ اﺧﺒﺎر ﺷﻤﺎ ﻣﯽﻧﻤﻮدﯾﻢ‬‫ﺑﻬﺮ ﭼﻪ ﺷﻤﺎ ﺧﻮردهاﯾﺪ و ﻫﺮ ﭼﻪ در ﺧﺎﻧﻬﺎي ﺧﻮد ذﺧﯿﺮه ﮐﺮدهاﯾﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻗﯿﺎس ﺳﺎﺋﺮ اوﻟﯿﺎي ﺑﺎﻗﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﻧﻤﺎ و ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽﮐﻦ‬‫اﻋﺘﺮاف ﻣﺼﻨﻒ ﮐﻪ ﺳﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ازﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮد اﻗﻮل اﻋﺘﺮاف ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﺨﺮ اﻻواﺧﺮ و اﻻواﺋﻞ ﺣﺎدي ﻣﻨﺘﻬﺎي‬‫ﺟﻼﺋﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﺎﻧﺘﻬﺎي ﺟﻤﯿﻊ ﺳـﻼﺳﻞ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎء اﻣﺎﺛﻞ ﺑـﺬات اﻗـﺪس ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻔﺎﺻﻞ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﺳـﻼم‬‫اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﺎدل ﻣﺎ ﺗﺘﺎﺑﻊ اﻻﺳـﺤﺎر و اﻻﺻﺎﺋﻞ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮت ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ ﮐﻪ ﻏﺮض از ان ﻧﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت از ذات‬‫ﻋﺎﻟﯽ ﺻﻔﺎت وﺻﯽ ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﺎت و اﻟّﺘﺴﻠﯿﻤﺎﺗﺴﺖ دﻟﯿﻞ وﻻ و ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد و ﺑﺮﻫﺎن اﺧﺘﯿﺎر ﺻﻼح و ﺳﺪاد ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ‬‫ﺷـﺪ ﻣﻊ ذﻟـﮏ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار و اﯾﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ و اﻇﻬﺎر و اﻋﻼن و اﺟﻬﺎر ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺛﻼﺛﻪ از ﺷﺎﻫﺮاه ﺣﯿﺎزت ﮐﻤﺎﻻت ﺣﻘﯿﻘﺖ و‬‫ﻣﻘﺘـﺪاﯾﯿﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب دور و از ﻣﻘﺎم اﻣﺎﻣﺖ وﻻﯾﺖ و ﺗﻘـّﺪم ﺻﺪارت در اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﻬﺠﻮر ﺑﻮدﻧﺪ و از اﻓﺎده ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻓﯿﻖ‬‫ﺧﺎﺋﺾ ﺑﺤﺎر ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻘﺎم وﻻﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ و ارﺟﺤّﯿﺖ ﺳﻠﻮك و ﺣﻘﯿﻘﺖ واﺿﺢ و ﺑﺎﻫﺮ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و اﮔﺮ ﺧﺎر ﺷﮏ و‬‫ارﺗﯿﺎب ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺼﺎب ﺧﻠﺪ اﯾﻨﮏ ﻋﺒﺎرت ﺳـﺮاﭘﺎ رﺷﺎﻗﺖ او ﺑﺸﻨﻮد ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب او در‬‫ﺑﺎب دّوم ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﯿﺪ ﻫﺸﺘﺎد و ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻃﻌﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺮ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ و ﺟﻤﺎﻋﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪194 :‬‬‫ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻣـﺬﻫﺐ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﻣﺎﻟﮏ و اﺣﻤـﺪ اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﻣﺬﻫﺐ اﺋﻤﻪ را اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﺋّﻤﻪ اﺣﻖاﻧﺪ ﺑﺎﺗﺒﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 295‬از ‪324‬‬‫ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻨﻬـﺎ ﺟﮕﺮ ﭘﺎرهﻫـﺎي رﺳﻮلاﻧـﺪ و در ﺧﺎﻧﻪ رﺳﻮل ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻪ و اﻣﯿﻦ در رﺳﻮم ﺷـﺮﯾﻌﺖ را از ﻃﻔﻠﯽ ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪ و‬‫ﻣﺜﻞ ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ادري ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ دّوم آﻧﮑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﮐﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ اﻣﺮ ﺑﺎﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن وارد ﺷﺪه‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ان ﺗﻤّﺴﮑﺘﻢ ﺑﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﺗﻀﻠﻮا ﺑﻌﺪي ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﮐﻤﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﺰرﮔﯽ اﺋّﻤﻪ و ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي و ﻋﺒـﺎدت و زﻫـﺪ اﯾﺸﺎن ﻣّﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﺳـّﻨﯽ و ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﺮ دو ﻗﺎﺗﻞاﻧـﺪ ﺑﺨﻼف دﯾﮕﺮان و ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﻻﺗﻔﺎق ﺑﺎﯾﻦ ﺑﺰرﮔﯿﻬﺎ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﺎﺷـﺪ اوﻟﯽ و أﻟﯿﻖ ﺑﺎﺗﺒﺎﻋﺴﺖ از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در ﺑﺰرﮔﯽ او اﺧﺘﻼف ﺑﺎﺷﺪ ﺟﻮاب اﯾﻦ ﮐﯿﺪ آﻧﮑﻪ اﻣﺎم ﻧﺎﺋﺐ‬‫ﻧﺒﯿﺴﺖ و ﻧﺎﺋﺐ ﻧﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺷـﺮﯾﻌﺘﺴﺖ ﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺬﻫﺐ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﻧﺎم راﻫﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ اّﻣﺘﯿﺎن را در ﻓﻬﻢ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﮔﺸﺎده ﺷﻮد‬‫و ﺑﻌﻘﻞ ﺧﻮد ﭼﻨﺪ ﻗﺎﻋﺪه ﻗﺮار دﻫﺪ ﮐﻪ ﻣﻮاﻓﻖ آن ﻗﻮاﻋﺪ اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷﺮﻋّﯿﻪ از ﻣﺎﺧﺬ آن ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻟﻬﺬا ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺻﻮاب و ﺧﻄﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﭼﻮن اﻣﺎم ﻣﻌﺼﻮم از ﺧﻄﺎﺳﺖ و ﺣﮑﻢ ﻧﺒﯽ دارد ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺬﻫﺐ ﺑﺎو ﻧﻤﻮدن ﻫﯿﭻ ﻣﻌﻘﻮل ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻟﻬﺬا ﻣﺬﻫﺐ را ﺑﺴﻮي ﺧﺪا و ﺟﺒﺮﯾﻞ‬‫و دﯾﮕﺮ ﻣﻼـﺋﮑﻪ و اﻧﺒﯿـﺎ ﻧﺴـﺒﺖ ﮐﺮدن ﮐﻤﺎل ﺑﯿﺨﺮدﯾﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻘﻬﺎء ﺻـﺤﺎﺑﻪ را ﮐﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺑﯿﻘﯿﻦ اﻓﻀﻞاﻧـﺪ از اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﺷﺎﻓﻌﯽ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺬﻫﺐ ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﺣﻘﯿﻘﮥ اﻻﻣﺮ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺼﺐ اﻣﺎم اﺻـﻼح ﻋﺎﻟﻤﺴﺖ و ازاﻟﻪ ﻓﺴﺎد ﭘﺲ در؟؟؟ ﮐﻪ ﻗﺼﻮر ﺑﺎﯾﺎﻧﺎ‬‫ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و آﻧﭽﻪ ﺑﺮ روش ﺻﻮاب ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﺣﺎل ﺧﻮد ﺑﮕﺬارد ﺗﺎ ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺣﺎﺻﻞ و اﻫﻤﺎل ﺿﺮورﯾﺎت ﻻزم ﻧﯿﺎﯾﺪ ﭘﺲ ﺣﻀﺮات اﺋّﻤﮥ‬‫در زﻣﺎن ﺧﻮد اﻫﻢ ﻣﻬﻤﺎت ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﺳﻠﻮك ﻃﺮﯾﻘﺖ را ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪195 :‬‬‫ﺷﺮﯾﻌﺖ را ﺑﺮ ذّﻣﻪ ﯾﺎران رﺷﯿﺪ و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺣﻤﯿﺪ ﺧﻮد ﺣﻮاﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﺧﻮد ﺑﻌﺒﺎدت ﻣﺘﻮّﺟﻪ و رﯾﺎﺿﺖ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﺎﻃﻦ و ﺗﻌﯿﻦ اذﮐﺎر و‬‫اوراد و ﺗﻌﻠﯿﻢ ادﻋﯿﻪ و ﺻـﻼة و ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﺧﻼق و اﻟﻘﺎء ﻓﻮاﺋﺪ ﺳـﻠﻮك ﺑﺮ ﻃﺎﻟﺒﯿﻦ و ارﺷﺎد ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻣﻌﺎرف از ﮐﻼم اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﮐﻼم اﻟّﺮﺳﻮل ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮدهاﻧﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﺜﺎر ﻋﺰﻟﺖ و ﺣﺐ ﺧﻠﻮت ﮐﻪ ﻻزم اﯾﻦ ﺷـﻐﻞ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎﺳﺘﻨﺒﺎط و اﺟﺘﻬﺎد ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ و‬‫ﻟﻬـﺬا دﻗـﺎﺋﻖ ﻋﻠﻢ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻏﻮاﻣﺾ ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﻌﺮﻓﺖ از اﯾﺸـﺎن ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه و اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺳـﻼﺳﻞ وﻻﯾﺖ را ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ذوات‬‫ﻋﺎﻟﯿﺎت اﯾﺸﺎن دارﻧﺪ اﻟﺦ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺰد ﺣﻀﺮات اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم اﻫﻢ ﻣﻬّﻤﺎت ﻣﻘّﺪﻣﻪ ﺳﻠﻮك‬‫و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﻮده ﮐﻪ ﺑﻨﻔﻮس ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺧﻮد ﺑﺂن ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ را ﺑﺮ ذّﻣﻪ ﯾﺎران و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺧﻮد ﺣﻮاﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳـﻠﻮك اﻫّﻢ ﻣﻬّﻤﺎت ﺑﺎﺷﺪ ارﺟﺢ و اﻓﻀﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﭼﻮن اﺧﺘﺼﺎص اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﻀﺮات از ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات اﻓﻀﻞ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻧﯿﺰ از ﺻﺪر اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﺼﻤﺖ اﺋﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم و اﯾﻦ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ اﯾﺸﺎن ﺣﮑﻢ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫و ﭼﻮن اﻣـﺎم ﻣﻌﺼﻮم از ﺧﻄﺎﺳﺖ و ﺣﮑﻢ ﻧﺒﯽ دارد اﻟـﺦ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻌﺼﻮم و در ﺣﮑﻢ ﻧﺒﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﺗﻌﯿﻦ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن و ﻗﺒﺢ ﺗﻘﺪﯾﻢ اﻏﯿﺎر ﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫﮥ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدد و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺑـﺎ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ در ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﻔﻆ و ﻓﺘﻮت و ﺳـﻤﺎﺣﺖ و ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺻﻮرت ﮐﻤﺎل آن‬‫ﺣﻀـﺮت و ﺑﻮدن اﯾﻦ ﮐﻤﺎل ﺳـّﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﺮﺟﻊ ﺟﻤﯿﻊ ﺳﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎء اﻣﺖاﻧﺪ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﺎك ﺳﺮﯾﺮت و‬‫ﻓﺎﺿﻞ ﺗﯿﺰ ﺑﺼـﯿﺮت از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻋﺪﯾﻢ اﻟّﻨﻈﯿﺮ او ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺳﻮره اﻟﺤﺎﻗﮥ ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﮥ َﺣَﻤﻠْﻨﺎُﮐْﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار‬‫ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪196 :‬‬‫ﻓِﯽ اﻟ ْﺠﺎِرَﯾِﮥ‬‫ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اّن اﻟـّﺴ ﻔﯿﻨﮥ ﻇﺮف ﻟﻠّﺮاﮐـﺒﯿﻦ ﺑﺮاي اﯾﻦ اّﻣﺖ ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ آن ﻇﺮوف ﻟﻄﯿﻔﻪ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻣﺼـﻄﻔﻮياﻧﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﮐﻪ ﻣﺤّﺒﺖ‬‫اﯾﺸﺎن و ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ آن ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در دﻟﻬﺎي آﻧﻬﺎ اﯾﻦ ﮐﺲ را ﺟﺎي ﭘﯿﺪا ﺷﻮد و ﭼﻮن آن دﻟﻬﺎ از ﻧﻮر ﻟﻄﯿﻒ ﺣﻀﺮت ﺑﺎري‬‫ﺟّﻞ اﺳﻤﻪ ﻣﻌﻤﻮره ﻣﻤﻠﻮﺳﺖ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺸﺎرﮐﯿﺖ ﻇﺮﻓﯿﺖ و ﻣﺠﺎورت ﻣﮑﺎن ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﯽ ﭘﯿﺪا آﯾﺪ ﮐﻪ در دﻓﻊ ﺛﻘﻞ ﻃﺒﻌﯽ ﮔﻨﺎﻫﺎن ﺣﮑﻢ‬‫ﺗﺮﯾـﺎق دارد و ﻟﻨﻌﻢ ﻣـﺎ ﻗﯿـﻞ ﻣﻮر ﺑﯿﭽﺎره ﻫﻮس ﮐﺮد ﮐﻪ در ﮐﻌﺒﻪ رﺳـﺪ دﺳﺖ در ﭘﺎي ﮐﺒﻮﺗﺮ زد و ﻧﺎﮔﺎه رﺳـﯿﺪ ﻟﻬـﺬا در ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 296‬از ‪324‬‬‫واردﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺜﺎل اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻣﻦ در ﺷـﻤﺎ ﻣﺜﺎل ﮐﺸﺘﯽ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮﺣﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺳﻮار ﺷـﺪه در ان ﮐﺸﺘﯽ از ﻃﻮﻓﺎن ﻧﺠﺎت ﯾﺎﻓﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﭘﺲ ﻣﺎﻧﺪ‬‫از ان ﮐﺸﺘﯽ ﻏﺮق ﻃﻮﻓﺎن ﮔﺸﺖ و وﺟﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺮاﺗﺐ و ﻓﻀـﯿﻠﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﯽ ﺣﻀـﺮت‬‫ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻮده و ﺣﻀـﺮات اﻫﻠﺒﯿﺖ ص را ﻧﯿﺰ ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺻﻮرت ﮐﻤـﺎل ﻋﻤﻠﯽ ﺟﻨـﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻃﺮﯾﻘﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻤﻠﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺪون ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻮاي روﺣّﯿﻪ در ﻋﺼﻤﺖ‬‫و ﺣﻔﻆ و ﻓﺘﻮت و ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﻣﺘﺼّﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﺷﻮد و اﯾﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﺪون وﻻدت و ﻋﻼﻗﻪ اﺻﻠّﯿﺖ و ﻓﺮﻋﯿﺖ ﻣﻤﮑﻦ‬‫اﻟﺤﺼﻮل ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﯾﻦ ﮐﻤـﺎل را ﺑـﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﺷـﻌﺐ آن ﮐﻪ ﻣﻌـﺪن وﻻﯾـﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ اﺳﺖ درﯾﻦ ﻣﺠﺮي ﺟـﺎري ﮐﺮدﻧـﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎودان‬‫رﯾﺨﺘﻨـﺪ و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را از اﯾﺸﺎن ﺑﺂن وﺻـﯽ ﺳﺎﺧﺖ و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺳـّﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﻣﺮﺟﻊ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﺳﻼﺳﻞ اوﻟﯿﺎي اّﻣﺖ ﺷﺪﻧﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺤﺒﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪197 :‬‬‫ﭼـﺎر و ﻧﺎﭼـﺎر ﺷـﺪ اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ او ﺑـﺎﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد و درﯾﻦ ﮐﺸﺘﯽ ﻣﯽﻧﺸـﯿﻨﺪ اﻟـﺦ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓـﺎدات‬‫ﻣﮑّﺮره ﻣﺸـّﯿﺪه و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﻣﺘﻌّﺪده ﻣﺆﮐﺪه و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺘﮑﺜﺮه ﻣﺴّﺪده ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﺣﺎوي ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺠّﺪده ﮐﻪ از ان ﺑﮑﻤﺎل ﺻﺮاﺣﺖ‬‫و ﺑـﺪاﻫﺖ اﺧﺘﺼـﺎص ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اوﻻـد ﮐﺮام آن ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻـف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻌّﻠﺎم ﺑﺎﻣﺮ‬‫وﻻـﯾﺖ و ﻃﺮﯾﻘـﺖ و ﺳـﻠﻮك و ﺣﻘﯿﻘـﺖ و ﺣﺮﻣـﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﺳـﺎﺋﺮ ارﺑـﺎب ﺣﯿـﻒ و ﺷـﯿﻦ و ارﺑـﺎب زﯾـﻎ و رﯾﻦ ازﯾﻦ ﺷـﺮف و ﻓﻀـﯿﻠﺖ‬‫ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟّﻨﻬﺎر ﻫﻮﯾﺪا و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت و ﺗﺴﻮﯾﻼت و ﺗﺰوﯾﻘﺎت و ﺗﺨﺪﯾﻌﺎت و ﺗﺸﺪﻗﺎت و ﺗﻠﺒﯿﺎت و ﺗﻨّﻄﻌﺎت و ﺗﺪﻟﯿﺴﺎت‬‫واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ درﺟﺎت را ﮐﻬﺸﯿﻢ َﺗْﺬُروُه اﻟﱢﺮﯾﺎُح‬‫و ﻣﺤﺾ ﮐـﺬب ﺻـﺮاح و زﻟﻞ ﺑﻮاح ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﺟﻨﺎب او را ﺣﺴﺐ ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺑﻼﻏﺖ آﯾﺎت اﯾﻦ ﻓﺮزﻧـﺪ ارﺟﻤﻨـﺪ و دﻟﺒﻨـﺪ ﺳـﻌﺎدﺗﻤﻨﺪ و‬‫اﺧﮕﺮ ذﮐـﺎ و ﻟﻮذﻋﯽ ﻫﻮﺷـﻤﻨﺪ ﺑﺰﻣﺮه ﻣﻔـﺘﺮﯾﻦ و ﻣﺨﺘﻠﻘﯿﻦ ﻣﯽﮔﻨﺠﺎﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت او ﮐﻪ ﻧﺰد اﯾﻦ وﻟـﺪ رﺷـﯿﺪ و ﺧﻠﻒ ﺳـﻌﯿﺪ آﯾﻪ از‬‫آﯾـﺎت اﻟﻬﯽ و ﻣﻌﺠﺰه از ﻣﻌﺠﺰات ﻧﺒﻮﯾﺴﺖ ﺟﺎﺑﺠﺎ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﺻـﻔﺎ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺮاي آن‬‫ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣـﺪح و ﺛﻨـﺎ و وﺻﻒ و اﻃﺮا ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﺗﺒﺎع اﻫﻞ ﺑﯿﺖ اﺻـﻄﻔﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺘﺤـّﯿ ﮥ ﻣﻦ ﻣﻠﯿﮏ اﻻرض و اﻟـّﺴ ﻤﺎء آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم‬‫ﺗﻤـﺎم ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ اﻣـﺎم اﻫـﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻣﻘﻨﻦ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﻮدهاﻧـﺪ و اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از‬‫ﻣﺘﻔﯿـﺪﯾﻦ و اﺗﺒـﺎع و ﻣﻘﺘﺒﺴـﯿﻦ و اﺷـﯿﺎع اﯾﺸـﺎن در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ در ﻣﺂﺛﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ در ﮐﺸﻒ اﻟﻤﺤﺠﻮب ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﺟﻨﯿﺪ‬‫ﺑﻐـﺪادي ﻗّﺪس ﺳـّﺮه ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ اﺷـﺮف ﮐﻠﻤﮥ ﻓﯽ اﻟّﺘﻮﺣﯿﺪ ﻗﻮل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ ﺳـﺒﺤﺎن ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺠﻌﻞ ﻟﺨﻠﻘﻪ ﺳﺒﯿﻼ اﻻ ﺑﺎﻟﻌﺠﺰ ﻟﻤﻌﺮﻓﺘﻪ و‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﻤﺤﺠﻮب در ﻣﺪح ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ ﮐﻠﻤﻪ دارد ان اﻟّﺼﻔﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪198 :‬‬‫ﺻﻔﮥ اﻟﺼّﺪﯾﻖ ان اردت ﺻﻮﻓﯿﺎ ﻋﻠﯽ اﻟّﺘﺤﻘﯿﻖ از آﻧﭽﻪ ﺻـﻔﺎ را اﺻـﻠﯽ ﻫﺴﺖ و ﻓﺮﻋﯽ اﺻـﻠﺶ اﻧﻘﻄﺎع دﻟﺴﺖ از اﻏﯿﺎر و ﻓﺮﻋﺶ ﺧﻠﻮ دﻟﺴﺖ‬‫از دﻧﯿﺎي ﻏّﺪار و اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺻﻔﺖ ﺻّﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮﺳﺖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﭘﺲ اﻣﺎم اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ اوﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻌﺪ از ان ﺑﺮاي ﺻﻔﺖ اول‬‫ﺷﺎﻫﺪي ذﮐﺮ ﮐﺮده و آن ﺧﻄﺒﻪ او اﻻ ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﻌﺒﺪ ﻣﺤّﻤﺪا ﻓﺎن ﻣﺤّﻤﺪا ﻗﺪ ﻣﺎت اﻟﯽ آﺧﺮﻫﺎ و ﺑﺮاي ﺻـﻔﺖ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺷﺎﻫﺪي و آن ﻗـّﺼ ﻪ‬‫ﻣـﺎ ﺧﻠﻘـﺖ ﻟﻌﯿﺎﻟـﮏ ﻗـﺎل اﻟﱠﻠﻪ و رﺳـﻮﻟﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ ﮔﻔﺘـﻪ ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ را ﮐﻪ ﻣﺒﺸـﺮ ﺑﻪ ﺑﻬﺸﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن و ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻌـﺪ وﻓﺎت آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺷـﺒﻬﻪ ﻋﻈﯿﻢ ﭘﯿﺶ آﻣﺪ اّن رﺟﺎﻻ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣﺰﻧـﻮا ﻋﻠﯿﻪ و ﺣـّﺘﯽ و ﮐـﺎد ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﯾﻮﺳﻮس و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻔـﺎظ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧّﻬﻢ اﺑﺘﻠﻮا ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻟّﻨﻔﺲ و ﻓﯽ رواﯾﮥ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﺑﻦ ﻣﻄﻌﻢ ﻋﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﻗـﺎل ﺗﻤّﻨﯿﺖ ان اﮐﻮن ﺳـﺎﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣـﺎ ذا ﯾﻨﺠﯿﻨﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﻠﻘﯽ اﻟّﺸـ ﯿﻄﺎن ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 297‬از ‪324‬‬‫اﻧﻔﺴﻨﺎ در ﻋﻼج اﯾﻦ داﻫﯿﻪ ﻣﺘﺤّﯿﺮ ﺷﺪﻧﺪ و ﻧﺪاﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺠﺎت اﯾﻦ اﻣﺮ ﭼﯿﺴﺖ ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ وﺟﻪ ﻧﺠﺎت ازﯾﻦ واﻫﯿﻪ ﺷﺪﯾﺪ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻨﺠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ذﻟﮑﻢ ان ﺗﻘﻮﻟﻮا ﻣﺎ اﻣﺮت ﺑﻪ ﻋﻤﺮان ﯾﻘﻮﻟﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﻠﻪ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻄﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ‬‫و اﻟﻔﺎظ ﻣﺘﻐﺎﺋﺮة ﯾﻔـّﺴ ﺮ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﺑﻌﻀﺎ و ﺣﺎﺻﻞ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻮم ﻣﻌﺘﺎد ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺪوام ﺻـﺤﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و‬‫ﺣﺎﻟﺖ اﺗّﺼﺎل ﮐﻪ ﺳﺮ و روح ﺑﮑﺎرﻫﺎي ﺧﻮد ﻣﺸﻐﻮل ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺼﺤﺒﺖ آن ﺟﻨﺎب ﮐﺴﺐ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﭼﻮن ﺳﻌﺎدت از دﺳﺖ رﻓﺖ و آﻧﺤﺎﻟﺖ‬‫ﻣﻔﻘﻮد ﺷﺪ در ﺗﻔﺮﻗﻪ اﻓﺘﺎدﻧﺪ و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻔﺲ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﺴـﺘﻮﻟﯽ ﮔﺸﺖ ﺣﻀﺮت ﺻﺪﯾﻖ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻄﻠﻖ آن ﺣﻀﺮت ﺑﻮد و ﻧﺎﺋﺐ ﺑﺮ ﺣﻖ او‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ در ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ذﮐﺮ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪199 :‬‬‫اﯾﻦ ﺳﺖ ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺟﻤﻊ ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻔﻬﻮم ﮔﺸﺖ ﻓﻼ ﺗﻐﺘّﺮ ﺑﺎﻗﺎوﯾﻞ اﻟّﻨﺎس ﻓﯽ ذﻟﮏ و اﯾﻦ اول اﺣﯿﺎء ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺻﻮﻓّﯿﻪ اﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ از دﺳﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ اّول رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ارﺿﺎه ﺑﻈﻬﻮر ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺑﻌﺪ از ان ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻﻼة اﺳﺘﻐﻔﺎر از ﺻﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ‬‫اﺧـﺬ ﻧﻤﻮد و ﺑﺂن اﻋﺘﻨﺎء ﺗﺎم ﻧﻤﻮد ﻗﺎل ﮐﻨﺖ إذا ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻧﻔﻌﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺎ ﺷﺎء ﻣﻨﻪ و إذا ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫ﻋﻨﻪ ﻏﯿﺮي اﺳﺘﺤﻠﻔﺖ ﻓﺎذا ﺣﻠﻒ ﻟﯽ ﺻّﺪﻗﺘﻪ و اّن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺣّﺪﺛﻨﯽ و ﺻﺪق اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﻧّﻪ ﺳﻤﻊ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺪ ﯾﺬﻧﺐ ذﻧﺒﺎ ﻓﯿﺘﻮّﺿﺄ ﻓﺤﺴﻦ اﻟﻮﺿﻮء ﺛﻢ ﯾﺼّﻠﯽ رﮐﻌﺘﯿﻦ ﻟﯿﺴﺘﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟﻞ اﻟّﺎ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪدة اﻧﺘﻬﯽ‬‫و در ﻣﺎﺛﺮ ﻋﻤﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ آﻧﭽﻪ ﻋﻘﻮل ﻋﺎﻣﻪ ادراك آن ﮐﻨﻨﺪ و ﻣﻀـﻄﺮ ﺷﻮﻧﺪ در اﺛﺒﺎت آن ﺑﺮاي ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اوﺻﺎف ﺧﯿﺮ ﮐﻪ‬‫ﻣﻨﺎط ﻣﺪح ﺑﺤﺴﺐ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮد ﻫﻤﻪ در ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﻬﺎده اﺳﺖ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺴﺘﻨﮑﺮ ان ﯾﺠﻤﻊ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫اﻧﺪﮐﯽ ﺧﺎﻃﺮ را ﺑﺎﺳـﺘﻘﺮاي ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﺪاي ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦاﻧﺪ و ﺳﻠﺴـﻠﻪ اﻫﺘﺪاء اﯾﺸﺎن ﺑﺂن اﺷﺨﺎص ﻣﯽرﺳﺪ و ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﺬﮐﺮ ﺧﯿﺮ‬‫اﯾﺸﺎن رﻃﺐ اﻟﻠّﺴﺎناﻧﺪ و در دﻓﺎﺗﺮ ﺗﻮارﯾﺦ اﺣﻮال اﯾﺸﺎن ﺛﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﺎﯾﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن از ﭼﻨﺪ ﺟﻨﺲ ﺑﯿﺮون‬‫ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن ﻋﺎدل ﮐﻪ در اﻋﻼ ﮐﻠﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺠﻬﺎد اﻋﺪاء اﻟﱠﻠﻪ و اﺧﺬ ﺟﺰﯾﻪ و ﺧﺮاج ﯾﺪ ﻃﻮﻟﯽ ﭘﯿﺪا ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻓﺘﺢ ﺑﻠﺪان و ﺗﺮوﯾﺞ اﯾﻤﺎن‬‫ﺑﺮ دﺳﺖ اﯾﺸﺎن واﻗﻊ ﺷـﺪه ﺗﺎ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﺳﺎﯾﻪ اﯾﺸﺎن در ﮐﻬﻒ اﻣﺎن آﺳﻮدهاﻧﺪ و اﻗﺎﻣﺖ ﺣﺪود و اﺣﯿﺎء ﻋﻠﻮم دﯾﻦ از اﯾﺸﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه و‬‫ﻣﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻓﻘﻬﺎ ﮐﻪ ﺣّﻞ ﻣﻌﻀﻼت ﻓﺘﻮي و اﺣﮑﺎم ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪200 :‬‬‫و ﻋﺎﻟﻤﯽ از اﯾﺸﺎن ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ ﮔﺸﺘﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﻘﻬﺎي ارﺑﻌﻪ و ﺛﻘﺎت ﻣﺤّﺪﺛﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﻔﻆ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺸﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و‬‫ﺻﺤﯿﺢ را از ﺳـﻘﯿﻢ ﻣﻤﺘﺎز ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﻣﺜﻞ ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ و ﮐﺒﺎر ﻣﻔّﺴﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﺮآن ﻋﻈﯿﻢ و ﺷﺮح ﻏﺮﯾﺐ و ﺑﯿﺎن و ﺗﻮﺟﯿﻪ‬‫و ذﮐﺮ اﺳـﺒﺎب ﻧﺰول ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و درﯾﻦ ﺑﺎب ﮔﻮي ﻣﺴﺎﺑﻘﺖ از اﻗﺮان رﺑﻮده ﻣﺎﻧﻨـﺪ واﺣـﺪي و ﺑﻐﻮي و ﺑﯿﻀﺎوي و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻋﻈﻤﺎي ﻗّﺮا ﮐﻪ‬‫ﻧﻈﻢ ﻗﺮآن را ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ و در ﻣﺸﻖ اداي آن ﻋﻤﺮي ﺑﺴـﺮ ﺑﺮده و ﺑﻤﺮدﻣﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ آن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎﻓﻊ و ﻋﺎﺻﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫ﺻﻮﻓﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺘﺄﯾﯿـﺪ ﺻـﺤﺒﺖ ﺑﺎدﯾﻪ ﭘﯿﻤﺎﯾﺎن ﺿـﻼﻟﺖ را ﺑﺮاه ﻧﺠﺎت آورده ﻣﺼـﺪر ﮐﺮاﻣﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ ﮔﺸـﺘﻪاﻧﺪ و ﻣﮑﺎﺷـﻔﺎت ﺻﺎدﻗﻪ ﺑﺮ دل اﯾﻦ‬‫ﻋﺰﯾﺰان ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﻣﺜـﻞ ﺳـّﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر ﺟﯿﻼﻧﯽ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﻘﺸـﺒﻨﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و اذﮐﯿﺎي ﺣﮑﻤﺎ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻋﻤﻠﯽ را ﺑﺘﻌﺒﯿﺮات راﺋﻘﻪ‬‫آﻣﯿﺨﺘﻪ در ﮔﻮش ﺳﺎﻣﻌﺎن اﻧﺪاﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟّﺪﯾﻦ روﻣﯽ و ﻣﺼـﻠﺢ اﻟّﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺮازي و ﻏﯿﺮه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﻧﭽﻪ در ﻣﺪح ﻣﯽﺷﻮد‬‫اﻣﺮﯾﺴﺖ ﻋﺮﻓﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺷـﻄﺒﻌﺎن ﺷـﻌﺮا ﺑـﺎن ﻧـﺎﻃﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ ﻧﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺳـﻨﯿﻪ ﻓـﺎروق اﻋﻈﻢ را ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺧـﺎﻧﻪ ﺗﺼـﻮر ﮐﻦ ﮐﻪ درﻫـﺎي‬‫ﻣﺨﺘﻠﻒ دارد و در ﻫﺮ دري ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻤﺎﻟﯽ ﻧﺸﺴـﺘﻪ در ﯾﮏ در ﻣﺜﻼ اﺳﮑﻨﺪر ذو اﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺳﻠﯿﻘﻪ ﻣﻠﮏ ﮔﯿﺮي و ﺟﻬﺎن ﺳﺘﺎﻧﯽ و‬‫ﺟﻤـﻊ ﺟﯿـﻮش و ﺑﺮ ﻫـﻢ زدن ﺟﻨـﻮد اﻋـﺪا در دﯾﮕﺮ در ﻧﻮﺷـﯿﺮواﻧﯽ ﺑـﺎ آن ﻫﻤـﻪ رﻓـﻖ و ﻟﯿـﻦ و رﻋّﯿﺖ ﭘﺮوري و دادﮔﺴـﺘﺮي اﮔﺮ ﭼﻪ ذﮐﺮ‬‫ﻧﻮﺷـﯿﺮوان در ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺣﻀـﺮت ﻓـﺎروق اﻋﻈﻢ ﺳﻮء ادﺑﺴﺖ و در دﯾﮕﺮ در اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﯾـﺎ اﻣـﺎم ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻗﯿﺎم ﺑﻌﻠﻢ ﻓﺘﺎوي و‬‫اﺣﮑﺎم و در دﯾﮕﺮ ﻣﺮﺷـﺪي ﺳـّﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘﺎدر ﺑﺎ ﺧﻮاﺟﻪ ﺑﻬﺎء اﻟـّﺪﯾﻦ ﻗـﺪس ﺳـّﺮﻫﻢ و در دﯾﮕﺮ ﻣﺤﺪﺛﯽ ﺑﺮ وزن اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 298‬از ‪324‬‬‫دﯾﮕﺮ ﻗﺎري ﻫﻤﺴـﻨﮓ ﻧﺎﻓﻊ ﺑﺎ ﻋﺎﺻﻢ و در دﯾﮕﺮ ﺣﮑﻤﯽ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟـّﺪﯾﻦ روﻣﯽ ﯾﺎ ﺷـﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪ اﻟّﺪﯾﻦ ﻋّﻄﺎر و ﻣﺮدﻣﺎن ﮔﺮداﮔﺮد‬‫اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ اﯾﺴﺘﺎدهاﻧﺪ و ﻫﺮ ﻣﺤﺘﺎﺟﯽ ﺣﺎﺟﺖ ﺧﻮد را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪201 :‬‬‫از ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻦ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮐﺎﻣﯿﺎب ﻣﯽﮔﺮدد و ﭼﻮن از اﻧﺒﯿﺎ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮔﺬﺷﺘﯽ ﮐﺪام ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ازﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺎل ﻫﺮ ﭼﻪ ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻬﺮ ﭼﻪ ﻣﺸـﻐﻮلاﻧﺪ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻪ و ﺗﺼﻮف و ﺣﮑﻤﺖ ﻋﻤﻞ ﻫﻤﻪ‬‫ﺑﺴـﻌﯽ ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗّﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﺮة ﻋﯿﻮن اﻟّﻨﻮاﺻـﺒﺴﺖ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ‬‫ﺑﺎﻻـﺗﺮ رﻓﺘﻪ و در ﻧﻔﯽ اﻧﺘﺴـﺎب و ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﺑﻄـﺎل اﻓﻀـﻠّﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺑﺎره ﺑﺮ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻄﻮل و‬‫ﻋﺮض ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻼﻣﯽ ﺑﺲ ﻣﺸـﺒﻊ و ﻃﻮﯾﻞ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﻗﺮﯾﺐ ﯾﮏ ﺟﺰو ﺧﺮاﻓﺎت و ﺗّﺮﻫﺎت ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻋﺼﺒّﯿﺖ و ﺗﻌّﺼﺐ ﺧﻮد را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻋﯿﺎن‬‫رﺳﺎﻧﯿـﺪه و ﻣـّﺪﻋﯿﻦ اﯾﻦ اﻣﺮ را ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﮐﺮده اﯾﺮاد ﺗﻤـﺎم ﮐﻼـﻣﺶ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﻄﻮﯾﻞ و اﻣﻼل ﺳﺎﻣﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﺂن رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻘﻞ ﭘﺎره از ﮐﻼﻣﺶ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و ﻫﺬه ﻋﺒﺎرﺗﻪ ﺷـﺒﻬﺎت ﻣﺘﺼّﻮﻓﻪ زﻣﺎن ﻣﺎ ﺑﺮ اﻗﺴﺎﻣﺴﺖ ﺟﻤﻌﯽ از‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺮ اﺳـﺘﻨﺎد ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺗﺼﻮف ﺑﺤﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ع اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﻮده ﺑﺘﻔﻀﯿﻞ او ﻗﺎﺋﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ واﺻﻞ ﻣﻨﺸﺄ اﯾﻦ ﺷﺒﻬﻪ ﺷﺠﺮات ﻃﺮق ﺻﻮﻓﯿﻪ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ آﻧﺠﺎ اﺗّﺼﺎل ﻣﻌﺮوف ﮐﺮﺧﯽ ﺑﺪو ﺷـﯿﺦ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎﻣﺎم ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﺑﺪأ و ﻃﺎﺋﯽ و اﺗّﺼﺎل ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮي ﺑﺤﻀﺮت‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﯾـﺎ ﻇّﻨﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در ﻧﻔﻮس اﯾﺸـﺎن ﮐـﺎﻣﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ وﺻﻮل ﺑﺤﻘﺴﺖ ﺑﺨﻼف ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﮐﻪ وﺻﻮﻟﺴـﺖ‬‫ﺑﺄواﻣﺮ ﺣﻖ ﭘﺲ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻣﺎم راه وﺻﻮل ﺑﺤﻖ ﺑﺎﺷﺪ و واﺳـﻄﻪ در ﻣﯿﺎن آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و اّﻣﺖ او ﺑﺎﯾﻦ اﻋﺘﺒﺎر‬‫ﭘﺲ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع اﻓﻀﻞ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻤﻌﯽ از اﯾﺸﺎن ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ اﺻﻼح ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ رﺳﻢ ﮐﺪﺧﺪاﺋﯽ و ﻣﻠﮑﺪارﯾﺴﺖ و‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻓﻨـﺎ و ﺑﻘﺎ و ﻣﻌﺮﻓﺖ ذات و ﺻـﻔﺎﺗﺴﺖ و ﺻﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻣﺮﺗﻀﺎﺳﺖ و ﮐﺎر ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺠﺰ اﻗﺎﻣﺖ رﺳﻮم اﺳـﻼم ﻧﺒﻮده‬‫اﺳﺖ و اﺻﻞ اﯾﻦ ﺷﺒﻬﻪ اﻓﺴﺎﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ آن را اﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯿﻪ و ﻗﺮاﻣﻄﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪202 :‬‬‫و دﻫﺮﯾﻪ اﺧﺬ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﮐﻼم ﺑﻌﺾ ﺻﻮﻓّﯿﻪ را ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﺮود آوردﻧﺪ و ﺟﻤﻌﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ از ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻼم ﺷﯿﺦ ﻣﺤﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ‬‫و اﺗﺒـﺎع او ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﮔـﻮﻧﻪ ﻓﻬﻢ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ را ﺑـﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭼﯿﺰﻫـﺎ ﺑـﺪﻣﺎغ ﺧﻮد ﭘﺨﺘﻪاﻧـﺪ و ﺟﻤﻌﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺒﻌﺾ واﻗﻌـﺎت ﺧﻮد و‬‫اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺗﻤـّﺴ ﮏ ﻧﻤﻮده ﻓﻀـﻞ ﮐﻠّﯽ اﺛﺒـﺎت ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﮔﻮاﻫﯽ ﮐﺴـﯽ در ﺑـﺎب ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﺴـﻤﻮع ﻧﯿﺴﺖ ﺗـﺎ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﻫﺮ دو‬‫ﻧﻔﻬﻤﯿـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﺣﻔﻈﺖ ﺷـﯿﺌﺎ و ﻏﺎﺑﺖ ﻋﻨﮏ اﺷـﯿﺎء و ﻣﺎ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﮑﻼم ﻣﻮﺟﺰ ﻣﻀـﻤﻮن ﺗﻘﺮﯾﺮﻫﺎي اﯾﺸﺎن را ذﮐﺮ ﮐﻨﯿﻢ و ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺑﺮ‬‫اﻧـﺪاﺧﺘﻦ آﻧﻬﺎ ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺎزﯾﻢ اﮔﺮ ﮔﻮﯾﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ دو ﻧﻮﻋﺴﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻄﻠﻮب در راه ﺣﻖ دو ﻧﻮﻋﺴﺖ وﺻﻮل ﺑـﺬات‬‫ﺣﻖ و اﺣﮑﺎم اﺳـﺒﺎب ﻣﻌﺪه وﺻﻮل ﺑﺤﻖ و ﺟﻠﺐ ﻧﺎس ﺗﺪرﯾﺠﺎ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ وﺻﻮل ﺑﺤﻖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن و ﻧﻮع اول اﻓﻀـﻠﺴﺖ از ﻧﻮع ﺛﺎﻧﯽ و واﺳﻄﻪ‬‫در ﻣﯿﺎن آن ﺣﻀـﺮت و اّﻣﺖ او در ﻧﻮع اّول ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀﺎﺳﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ ﯾﮑﯽ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و واﺻـﻼن ﺑﺬات ﺣﻖ ﺳﻼﺳﻞ دارﻧﺪ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﺾ از ﺑﻌﺾ آن را اﺧـﺬ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﺳـﻼﺳﻞ ﻣﺘﻮﺟﻪاﻧـﺪ ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﺷـﺠﺮت اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ان دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺳﻠﺴـﻠﻪ از ﺳـﻼﺳﻞ ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﺑﺸﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﺋﺪ ﻧﻤﯽﺷﻮد دوم آﻧﮑﻪ از ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ از ﺑﺎب ﺳﻠﻮك و‬‫ﻣﻌﺎرف ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ اﻧﺘﻬﺎي او درﯾﻦ ﺑﺎب رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺻﻮﻓّﯿﻪ آن ﮐﻠﻤﺎت و ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﻣﺜﺎل ﺳﺎﺋﺮ در ﻣﺼـّﻨﻔﺎت ﺧﻮد‬‫ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﮐﺮاﻣـﺎت ﻓـﺎرﻗﻪ ﮐﻪ ﺻـﺪور ﻣﺜـﻞ آن ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻤّﮑﻦ ﺗـﺎم در ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﻣﯿـّﺴ ﺮ ﻧﺸﻮد ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺳّﻮم آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع اﻟﺰق ﺑﻮد ﺑﺂﻧﺤﻀـﺮت ﻧﺴـﺒﺎ و ﻣﻄـﺎﻫﺮة و ﺻـﺤﺒﮥ و ازﮐﯽ ﺑﻮد در ﻓﻬﻢ و ارﻏﺐ ﺑﻮد در ﺳـﻠﻮك راه ﺧـﺪاي ﺗﻌـﺎﻟﯽ او ﺗﻮﺟﻪ آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﺑﺠﺎﻧﺐ او ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻫﻤﻪ ﺑﻮده و ﭼﻮن ﻗﺎﺑﻠّﯿﺖ ﺗﻠﻤﯿﺬ و ﮐﻮﺷـﺶ او ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺷـﯿﺦ و ﺻﺤﺒﺖ داﺋﻤﻪ او ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺷﯿﺦ و ﺗﻤﺎم‬‫ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﻮﺟﻪ او ﺟﻤﻊ ﺷﻮد ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ارﺷﺎد و رﺷﺪ ﺑﮑﻤﺎل ﺧﻮد ﺑﺮﺳﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪203 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 299‬از ‪324‬‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع ﺑـﺎ ﺳـﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﻤﻌﻨﺎن ﺑﻮده ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎو ﺣﻮاﻟﻪ‬‫ﮐﺮده ﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اوﻻد ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ع در ﻫﺮ زﻣﺎن ﻣﺼـﺪر ﻓﯿﺾ ﺑﺎﻃﻦ ﺑﻮدهاﻧـﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از واﻟﺪ ﺧﻮد اﯾﻦ راه را اﺧﺬ ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ‬‫و اﻟﻮﻟﺪ ﺳّﺮ ﻻﺑﯿﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﺳـﻼﺳﻞ ﻣﺘﻮّﺟﻪاﻧﺪ ﺑﻤﺮﺗﻀـﯽ ﮔﻮﯾﯿﻢ اﺗّﺼﺎل ﺳـﻼﺳﻞ ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﺮ اﻟﺴﻨﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺗﻔﺘﯿﺶ‬‫آن را اﺻـﻠﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻣﺸـﻬﻮرات دو ﻗﺴﻢاﻧﺪ ﻣﺸـﻬﻮر ﻋﻨﺪ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻫﻞ ﻧﻘﻞ و ﻣﺸـﻬﻮر ﻧﺰدﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ دون اﻟﻄﺎﺋﻔﻪ و اﯾﻦ از ﻗﺴﻢ‬‫اﺧﯿﺮﺳﺖ ﻧﺰدﯾـﮏ ﻃـﺎﺋﻔﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﺸـﻬﻮر ﺷـﺪ ﻓﻘـﻂ و اﺻـﻞ اﯾﻦ ﻧﻘـﻞ ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ ﯾـﺎ ﺑﺎﻃـﻞ ﮐﻪ آن را ﺗﻠﻘﯽ ﮐﺮدﻧـﺪ ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﺑﻘﺒﻮل و ﻫﺮ‬‫ﻣﺸـﻬﻮري ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ آن را اﻋﺘﺪادي ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺜﻞ ﻧﻤﺎز ﻟﯿﻠﮥ اﻟّﺮﻏﺎﺋﺐ و ﻟﯿﻠﮥ اﻟّﻨﺼﻒ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن و ﻧﻤﺎز اﯾﺎم اﺳـﺒﻮع اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﻣﺘﺎّﺧﺮﯾﻦ ﻫﺮ ﻃﺎﺋﻔﻪ را از ﻓﺮق ﻧﺎس ﻣﺸـﻬﻮرات ﻣﺴـّﻠﻤﻪ اﺳﺖ در ﻣﯿﺎن اﯾﺸﺎن و ﺑﺎﺻـﻠﯽ ﺻﺤﯿﺢ رﺟﻮع ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ دﻟﯿﻞ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻼن ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﻼﺳﻞ ﻣّﺘﻔﻖاﻧﺪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﻣﺒﻨﺎي آن اﺗّﺼﺎل ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮﯾﺴﺖ ﺑﻤﺮﺗﻀـﯽ و اﮔﺮ اﺗﺼﺎل ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮي ﺑﻤﺮﺗﻀﯽ‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺑﻮد او را ﺻـﺤﺒﺖ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﺑﻬـﺎ ﺑـﺎ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺑﻮد و ﺧﻮد ﭼﻨﯿﻦ ﺻـﺤﺒﺖ ﻣﻨﺘﻔﯽﺳﺖ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺳﺎق ﻣﻦ اﻟﻤﺠﺎز ﻓﺎت‬‫اﻟﻮاﺿـﺤﮥ و اﻟﻤﮑﺎﺑﺮات اﻟﻼﺋﺤﮥ و ﮔﻤﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟّﯽ اﻟﱠﻠﻪ واﻟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﻓﯿﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ رﺷـﯿﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ اﻧﯿﻖ و ﺗﺤﺠﯿﺮ و ﺗﻀﯿﯿﻖ و ﻣﻮ‬‫ﺷﮑﺎﻓﯽ و ﺗﺤﺪﯾﻖ ﮐﻪ رﺷﮏاﻓﺰاي ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺻـﻨﻮف ﻧﻌﯿﻖ و ﻧﻘﯿﻖ و ﻧﻬﯿﻖ و ﺷﻬﯿﻖ ﻣﺘﻔﺮدﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻼزﻣﺎن او ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺼﺒّﯿﺖ‬‫آﯾﺎت ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻣﯽﺧﺮاﺷﺪ و ﻧﻤﮏ ﺑﺮ ﺟﺮاﺣﺎت اﻫﻞ اﺳـﻼم ﺑﻨﻔﯽ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﻊ‬‫ﻧﻔﯽ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت در ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻣﻼذ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم اﯾﺸﺎن اﻋﻨﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫ﺳﺎﺑﻖ اﻻﻗﺪام و ﻣﺒﺪي ﻏﺮاﺋﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪204 :‬‬‫ﻫﻮاﺟﺲ و اوﻫﺎم و ﻣﺒﺮز ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺧﯿﺎﻻت ﺧﺎم و ﻣﻈﻬﺮ ﺑﺪاﺋﻊ ﺗﻮّﻫﻤﺎت ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻣﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﻪ ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ او در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻬﺎج اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﮐﻪ از ﻗﺒﯿﻞ‬‫ﺗﺴـﻤﯿﮥ اﻟﺸـﯽء ﺑﺎﺳﻢ ﻧﻘﯿﻀﻪ اﺳﺖ ﺑﺠﻮاب ﻗﻮل ﺟﻨﺎب ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠّﯽ اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯿﻄﺎن اﻟﮑﺮاﻣـﮥ و ﺑﻮاه ﻣﻌﺎن اﻟﺴـﻼﻣﮥ اﻣﺎ ﻋﻠﻢ اﻟّﻄﺮﯾﻘﮥ ﻓﺎﻟﯿﻪ أي‬‫اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻨﺴﻮب ﻓﺎّن اﻟّﺼﻮﻓﯿـﮥ ﮐﻠّﻬﻢ ﯾﺴـﻨﺪون اﻟﺨﺮﻗـﮥ إﻟﯿﻪ از ﺟﺎ در ﻣﯽآﯾﺪ و ﺧﻮد را از ﻣﻘﺎم ﺷـﯿﺨﻮﺧﺖ و وﻗﺎر و ﺗﺜﺒﺖ و‬‫ﺗﺎﻣـﻞ و اﻋﺘﺒـﺎر ﻣﯽرﺑﺎﯾـﺪ و اﯾﻦ ﻫﻔﻮات رﻧﮕﯿﻦ و ﺧﺮاﻓـﺎت ﺷـﮕﺮف ﻏﺮاﺑﺖآﮔﯿﻦ ﻣﯽﺳـﺮآﯾﺪ و اﻟﺠﻮاب ان ﯾﻘـﺎل اّوﻻـ اّﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ و‬‫ﺣﻘﺎﯾﻖ اﻹﯾﻤﺎن اﻟﻤﺸﻬﻮرون ﻓﯽ اﻻّﻣﮥ ﺑﻠﺴﺎن اﻟّﺼﺪق ﻓﮑّﻠﻬﻢ ﻣّﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻧّﻪ اﻋﻈﻢ اﻻّﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻻﯾﻤﺎﻧّﯿﮥ و اﻻﺣﻮال‬‫اﻟﻌﺮﻓﺎﻧﯿﮥ و اﯾﻦ ﻣﻦ ﯾﻘّﺪﻣﻮﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ اﻓﻀﻞ اﻻﻣﻮر ﻋﻨﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﻨﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﻟﺒﺎس اﻟﺨﺮﻗﮥ‬‫ﻓﻘـﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﯿﻦ ﻋﻦ اﻟّﻨـﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ اﻧّﻪ ﻗـﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻻـ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺻـﻮرﮐﻢ و اﻣـﻮاﻟﮑﻢ و اﻧّﻤـﺎ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻗﻠـﻮﺑﮑﻢ و‬‫اﻋﻤﺎﻟﮑﻢ ﻓﺎﯾﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻘﻠﻮب ﻣﻦ ﻟﺒﺎس اﻻﺑﺪان‬‫و ﯾﻘﺎل ﺛﺎﻧﯿﺎ اﻟﺨﺮق ﻣﺘﻌـّﺪدة اﺷـﻬﺮﻫﺎ ﺧﺮﻗﺘﺎن ﺧﺮﻗـﮥ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ و ﺧﺮﻗـﮥ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺨﺮﻗﮥ ﻋﻤﺮ اﺳـﻨﺎدان اﺳـﻨﺎد اﻟﯽ اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ و اﺳـﻨﺎد اﻟﯽ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ و اﻣﺎ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﺳﻨﺎدﻫﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي و اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮون ﯾﺼﻠﻮﻧﻬﺎ ﺑﻤﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﻓﺎّن اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻـﺤﺐ اﻟـّﺴ ﺮي و اﻟـّﺴ ﺮي ﺻـﺤﺐ ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﺑﻼـ رﯾﺐ و اّﻣـﺎ اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﻣﻌﺮوف ﻓﻤﻨﻘﻄﻊ ﻓﺘـﺎرة ﯾﻘﻮﻟﻮن اّن ﻣﻌﺮوﻓﺎ‬‫ﺻﺤﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه اﻟﻤﺼّﻨﻔﻮن ﻻﺧﺒﺎر ﻣﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪205 :‬‬‫ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﻤﺘﺼﻞ ﮐﺎﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و أﺑﯽ اﻟﻔﺮج ﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟّﺬي ﺻّﻨﻔﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺮوف و ﻣﻌﺮوف ﮐﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺮخ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 300‬از ‪324‬‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎن اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻗﺪ ﺟﻌﻠﻪ وﻟّﯽ اﻟﻌﻬﺪ ﺑﻌﺪه و ﺟﻌﻞ ﺷـﻌﺎره ﻟﺒﺎس اﻟﺨﻀﺮة ﺛّﻢ رﺟﻊ ذﻟﮏ و اﻋﺎد ﺷﻌﺎر اﻟّﺴﻮاد و ﻣﻌﺮوف ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻣّﻤﻦ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ و ﻻ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺛﻘﮥ اﻧّﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻪ او اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻞ و ﻻ ﯾﻌﺮف اﻧﻪ راه و ﻻ ﮐﺎن ﻣﻌﺮوف ﺑﻮاﺑﻪ و ﻻ اﺳﻠﻢ‬‫ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﻬﺬا ﮐّﻠﻪ ﮐﺬب و اّﻣﺎ اﻻﺳـﻨﺎد اﻵﺧﺮ ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن ان ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﺻﺤﺐ داود اﻟّﻄﺎﺋﯽ و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﺧﺒﺎره اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ‬‫ﻣﺎ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻬﺎ اﺧﺬه ﻋﻦ داود اﻟّﻄﺎﺋﯽ ﺷﯿﺌﺎ و اﻧﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻻﺧﺬ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﻨﯿﺲ اﻟﻌﺎﺑﺪ اﻟﮑﻮﻓﯽ و ﻓﯽ اﺳﻨﺎد اﻟﺨﺮﻗﮥ اﯾﻀﺎ اّن داود اﻟّﻄﺎﺋﯽ‬‫ﺻﺤﺐ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻌﺠﻤﯽ و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﺣﻘﯿﻘﮥ و ﻓﯿﻬﺎ اّن ﺣﺒﯿﺒﺎ اﻟﻌﺠﻤﯽ ﺻﺤﺐ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮّي و ﻫﺬا ﺻﺤﯿﺢ ﻓﺎّن اﻟﺤﺴﻦ ﮐﺎن ﻟﻪ‬‫اﺻـﺤﺎب ﮐﺜﯿﺮون ﻣﺜﻞ اﯾﻮب اﻟّﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻮن و ﻣﺜﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ واﺳﻊ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺣﺒﯿﺐ ﻟا ﻌﺠﻤﯽ‬‫و ﻓﺮﻗـﺪ اﻟـّﺴ ﻨﺠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋﺒﺎد اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة و ﻓﯽ اﻟﺨﺮﻗﮥ ان اﻟﺤﺴﻦ ﺻـﺤﺐ ﻋﻠّﯿﺎ و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﺎﻧّﻬﻢ ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ‬‫اّن اﻟﺤﺴﻦ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﻠّﯽ و اﻧّﻤﺎ اﺧﺬ ﻋﻦ اﺻﺤﺎب ﻋﻠﯽ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﺣﻨﻒ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻫﮑﺬا رواه اﻫﻞ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﯿﺢ و ﺑﻌﺪ ﮐﻼﻣﯽ دﯾﮕﺮ در ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻣﻼﻗﺎت ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮي ﺑﺎ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﮐﺘﺒﺖ اﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺨﺮﻗﮥ ﻷﻧّﻪ ﮐﺎن ﻟﻨﺎ‬‫ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻓﺒّﯿﻨﺘﻬﺎ ﻟﯿﻌﺮف اﻟﺤﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪206 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻃﻞ و ﻟﻬﻢ اﺳـﻨﺎد ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ ﺟﺎﺑﺮ و ﻫﻮ اﯾﻀﺎ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺟﺪا و ﻗﺪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﻘﻞ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ اّن اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﯾﻠﺒﺴﻮن‬‫ﻣﺮﯾﺪﯾﻬﻢ ﺧﺮﻗﮥ و ﻻ ﯾﻘّﺼﻮن ﺷـﻌﻮرﻫﻢ و ﻻ اﻟّﺘﺎﺑﻌﻮن ﻟﻬﻢ ﺑﺎﺣﺴﺎن و ﻟﮑﻦ ﻫﺬا ﻓﻌﻠﻪ ﺑﻌﺾ ﻟﻤﺸﺎﺋﺦ اﻟﻤﺸـﺮق ﻣﻦ اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮﯾﻦ و ﮐﺬا اﺻـﺤﺎب‬‫ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺎﺧﺬون ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻏﯿﺮه و ﮐﺬﻟﮏ اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﯾﺎﺧﺬون ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮو أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و‬‫ﮐـﺬﻟﮏ اﺻـﺤﺎب زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﯾﺎﺧﺬون ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﻏﯿﺮه و ﻗﺪ اﻧﺘﻔﻊ ﺑﮑﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﻔﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ و ﮐّﻠﻬﻢ ﻣّﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ دﯾﻦ واﺣﺪ و‬‫ﻃﺮﯾﻘﮥ واﺣﺪة و ﺳﺒﯿﻞ واﺣﺪ ﯾﻌﺒﺪون اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﻄﯿﻌﻮن رﺳﻮﻟﻪ ﻣﺤّﻤﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻣﻦ ﺑﻠﻐﻬﻢ ﻣﻦ اﻟّﺼﺎدﻗﯿﻦ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺷﯿﺌﺎ ﻗﺒﻠﻮه و‬‫ﻣﻦ ﻓّﻬﻤﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن و اﻟـّﺴ ّﻨﮥ ﻣﺎ دّل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻘﺮآن و اﻟـّﺴ ّﻨﮥ اﺳـﺘﻔﺎدوه و ﻣﻦ دﻋﺎﻫﻢ اﻟﯽ اﻟﺨﯿﺮ اﻟّـﺬي ﯾﺤّﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟّﺮﺳﻮل اﺟﺎﺑﻮه و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﯾﺠﻌﻞ ﺷـﯿﺨﻪ رّﯾﺎ ﯾﺴﺘﻐﯿﺚ ﺑﻪ ﮐﺎﻻﻟﻪ اﻟّﺬي ﯾﺴﺌﻠﻪ و ﯾﺮﻏﺐ إﻟﯿﻪ و ﯾﻌﺒﺪه و ﯾﺘﻮّﮐﻞ ﻋﻠﯿﻪ و ﯾﺴﺘﻐﯿﺚ ﺑﻪ ﺣّﯿﺎ و ﻣّﯿﺘﺎ و ﻻ ﮐﺎﻟّﻨﺒّﯽ اﻟّﺬي‬‫ﺗﺠﺐ ﻃـﺎﻋﺘﻪ ﻓﯽ ﮐـّﻞ ﻣـﺎ اﻣﺮ و ﺑﻌـﺪ ﮐﻼـﻣﯽ در ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﺑﺮ ﻫﻤﭽﻮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻤﺸﺎﯾـﺦ دارﻧـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﮐﺜﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﺸـﺮق و‬‫اﻟﻤﻐﺮب ﻟﻢ ﯾﺎﺧﺬوا ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﺎﻧّﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺳﺎﮐﻨﺎ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﯾﺤﺘﺎﺟﻮن اﻟﯽ ﻧﻈﺎﺋﺮه ﮐﻌﺜﻤﺎن ﻓﯽ ﻣﺜﻞ‬‫ﻗﻀّﯿﮥ ﺗﺸﺎورﻫﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻤﺮو ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﻟّﻤﺎ ذﻫﺐ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﮐﺎن اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺎﺗﯿﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪207 :‬‬‫ﻗﺪ اﺧﺬوا اﻟّﺪﯾﻦ ﻋﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن و ﻋّﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳﺮ و أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻻﺷﻌﺮي و ﻏﯿﺮ ﻫﺆﻻء‬‫ﻣّﻤﻦ ارﺳـﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ و اﻫـﻞ اﻟﺒﺼـﺮة اﺧـﺬوا اﻟّـﺬﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣﺼـﯿﻦ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟّﺮﺣﻤﺎن ﺑﻦ ﺳـﻤﺮة و اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻫـﻞ اﻟﺸـﺎم اﺧـﺬوا اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻦ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ و ﻋﺒـﺎدة ﺑﻦ اﻟـّﺼ ﺎﻣﺖ و أﺑﯽ اﻟـّﺪرداء و ﺑﻼل ﺑﻦ رﺑﺎح و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟﻌﺒﺎد و اﻟّﺰﻫﺎد ﻣﻦ اﻫﻞ ﻫـﺬه اﻟﺒﻼد اﺧﺬوا اﻟّﺪﯾﻦ ﻋّﻤﻦ ﺷﺎﻫﺪه ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺠﻮز ان ﯾﻘﺎل اّن ﻃﺮﯾﻖ اﻟّﺰﻫﺪ و ﻟا ّﺘﺼّﻮف‬‫ﻣّﺘﺼﻞ ﺑﻪ دون ﻏﯿﺮه و ﻫـﺬه ﮐﺘﺐ اﻟّﺰﻫـﺪ ﻣﺜﻞ اﻟّﺰﻫـﺪ ﻟﻼﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﻟّﺰﻫـﺪ ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﻟّﺰﻫﺪ ﻟﻮﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠّﺮاح و‬‫اﻟّﺰﻫـﺪ ﻟﻬّﻨـﺎد ﺑﻦ اﻟـّﺴ ﺮي و ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺐ اﺧﺒﺎر اﻟّﺰﻫﺎد ﮐﺤﻠﯿـﮥ اﻷوﻟﯿﺎء و ﺻـﻔﻮة اﻟـّﺼ ﻔﻮة و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ و اﻟّﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻣﻮر‬‫ﮐﺜﯿﺮة و ﻟﯿﺲ اﻟّـﺬي ﻓﯿﻬـﺎ ﻟﻌﻠّﯽ اﮐﺜﺮ ﻣّﻤـ ﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و أﺑﯽ ذر و أﺑﯽ اﻟـّﺪرداء و‬‫أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ اﻧﺘﻬﯽ از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت ﻏﺮاﺑﺖ ﺳـﻤﺎت و ﻫﻔﻮات ﺳـﻤﺎﺟﺖ آﯾﺎت واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮔﻮ ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺑﺮاي ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﻮام اﻏﺜﺎم و ﺗﺴﮑﯿﻦ ﺧﻮاﻃﺮ ﻫﻤﺞ رﻋﺎع اﻗﺰام ﺑﺨﻮف اﻧﺤﺮاف اﯾﺸﺎن از اﻧﻘﯿﺎد و اﻃﺎﻋﺖ ﺧﺪام ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم در‬‫ﻣﻘﺎم ﻧﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒّﻮت از ﺟﻨﺎب ﺳـّﯿﺪ اﻟﻮﺻـّﯿﯿﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﺑﯿﺎن اﻧﺘﻬﺎي ﺳـﻼﺳﻞ ﺟﻤﯿﻊ اوﻟﯿﺎ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب اﻧﺘﻬﺎي و ﻻ‬‫وﺻﻔﺎ ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺻﻄﻔﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺘﺤّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 301‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪208 :‬‬‫و اﻟّﺜﻨﺎ در ﻗﻠﻮب ﻏﯿﺮ ﻣﻤّﯿﺰﯾﻦ ﺳـﺮاب از آب راﺳﺦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻟﮑﻦ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺳّﻨﯿﻪ و اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع آن رﺋﯿﺲ اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺳّﻨﯿﻪ‬‫از ﻣﻘﺎم وﻻﯾﺖ و ﺗﻔﺨﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻫﺎﺑﻂ و در وﻫـﺪه رﻓﺾ و ﺗﺸـّﯿﻊ و اﻧﺤﺮاف از اﺳـﻼف ﺳﺎﻗﻂ ﮔﺮدﯾﺪه ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤـﺎم ﻧﻔﯽ اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻘﺎم وﻻﯾﺖ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ در اﺣﻮال ﻋﺮﻓﺎﻧﯿﻪ ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه از ﻗﺒﻮل اﻧﺘﻬﺎي ﺳـﻼﺳﻞ ﺻﻮﻓّﯿﻪ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺳﺘﻨﮑﺎف و اﻋﺮاض و ﺻﺪود و اﻏﻤﺎض و ﺑﺮ ﻧﺴﺒﺖ آن‬‫اﻟﺘﻬـﺎب و اﺿـﻄﺮاب و ارﺗﯿـﺎع و اﻟﺘﯿـﺎع و ارﺗﻤـﺎض و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﮐﺮاﻫﺖ و اﺷـﻤﺌﺰاز و اﻧﻘﺒﺎض ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ و آن ﺣﻀـﺮت را ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺨﺘﺺ‬‫ﺑﻤﻘﺎﻣﺎت زﻫﺪ و ﻋﺮﻓﺎن و ﺳـﻠﻮك و اﯾﻘﺎن ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ و ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮐﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ زﯾﺎده از‬‫ان ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه و اﮐﺜﺮ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺸـﺮق و ﻣﻐﺮب از آن ﺟﻨﺎب اﺧﺬ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ و اﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب اﺣﺘﯿـﺎج ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺜﻤـﺎن و ﻏﯿﺮ او اﺣﺘﯿـﺎج داﺷـﺘﻨﺪ و اﻫـﻞ ﮐﻮﻓﻪ و ﺑﺼـﺮه و اﻫﻞ ﺷﺎم ﻃﺮﯾﻖ زﻫـﺪ و ﺗﺼّﻮف را از ذﮐﺮ‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ اﺧـﺬ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﻪ از آن ﺟﻨﺎب و اﯾﻦ اﺧﺬ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب اﺧﺘﺼﺎص ﻧﺪاﺷﺖ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻮ در ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺎﺷﺪ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺸّﯿﻊ و اﻟﺤﺎدﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻟﻤﻼﺣـﺪة اﻟﻤﻨﺘﺴـﺒﻮن اﻟﯽ اﻟﺘﺼّﻮف ﮐﺎﺑﻦ ﺳـﺒﻌﯿﻦ و اﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ و اﻟﺘﻠﻤﺴﺎﻧﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ و إن ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻌّﻈﻤﻮن اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟّﺜﻼﺛـﮥ ﻓﻬﻢ ﯾﻤﯿﻠﻮن اﻟﯽ‬‫اﻟّﺘﺸـّﯿﻊ و ﻋـﺎّﻣﺘﻬﻢ ﯾﻔـّﻀ ﻠﻮن ﻋﻠـّﯿ ﺎ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اّﻣـﺎ ﻣﻄﻠﻘـﺎ و اّﻣـﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺒـﺎﻃﻦ ﮐﻤـﺎ ﻓﻌـﻞ ذﻟـﮏ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺠﺰﻟﯽ و ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ ﻧﻤﻄﻪ‬‫ﻓﺎﺷﺘﺮك ﺟﻨﺲ اﻟﻤﻠﺤﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟّﺘﺸّﯿﻊ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﮔﻮ ﻓﺎﺿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪209 :‬‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺮ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺧﻮشﺑﺎﻃﻦ ﺣﺴﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﺧﻮد ﻧﺰد ﻋﻮام ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﻧﺰد ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻣﻘﺘﺪاي اﻋﻼم ﺧﻮد اﻋﻨﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﻗﻤﻘﺎم ﻣﻮﺳﻮم ﺑﺘﺸـﯿﻊ و رﻓﺾ و اﻟﺤﺎد در اﺳﻼم ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻻﺑﻪ و ﺗﺨﺪﯾﻊ‬‫وﻟّﯽ ﻟﺴـﺎن و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﻧﺰد ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﻋﻤـﺪة اﻟﺨـﺪاق ﺧﻮد ﻫﻢ ﻧـﺎﺧﻠﻔﺴﺖ و ﻋـﺎق و از ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﯾﻘﯿﻨﯿـﺎت و ﻣﺘﻮاﺗﺮات ﺷـﺎﺋﻌﻪ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق و‬‫ﻣﺴـﺘﺤﻖ اﯾﻼم و ازﻋﺎج و اﻗﻼق و ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﺗﻌﻨﯿﻒ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ارﻫﺎق و ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺟﻨﺎﺑﺸﺎن و اﯾﺜﺎر ﮐﯿـﺪ و ﻧﻔﺎق ﻓﻀّﻞ ﺳـﻌﯿﻬﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟـّﺪﻧﯿﺎ و ﻣـﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻵـﺧﺮة ﻣﻦ ﺧﻼـق و ﭼـﻮن ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟـﻮي ﺣﺴﻦ اﻟّﺰﻣـﺎن در رّد ﻣﺠﺎزﻓـﺎت اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺧﻠﯿـﻊ اﻟﻌـﺬار و اﺑﻄـﺎل‬‫ﺧﺰﻋﺒﻼت واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻔﺨﺎر ﮐﻼم ﻃﻮﯾﻞ و ﻣﺸـﺒﻊ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ و اﻧﮑﺎر ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﺴﺎر ﺑﻪ زﺑﺎن ﺧﺎﻣﻪ‬‫ﺑﻼـﻏﺖ ﻧﮕﺎر ﺳﭙﺮده ﻧﻘﻞ ﺟﻤﻠﻪاي از آن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴـﺘﺤﺴﻦ وﺻﻞ ﻟﻤﺎ ﺗﻢ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﺮام ﻣﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻻﺗّﺼﺎل‬‫ﺑﺎﻻﻣﮑﺎن اﻟّﺬي ﮐﺎد ان ﯾﮑﻮن وﺟﻮﺑﺎ و اﻟّﻠﻘﺎء و اﻟّﺴـ ﻤﺎع و ذﮐﺮ ﻣﺎ ﺗﯿّﺴـ ﺮ ﻣﻦ ﻋﺪاد ﻣﻦ اﺛﺒﺘﻪ ﻣﻦ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺤﻔﺎظ و اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ اﻻﯾﻘﺎظ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﺎراد ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﻤﺸـﺘﻬﺮ ﺑﻔﺨﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ان ﯾﺸﯿﺮ اﻟﯽ أﻧﺎس ﯾﻨﮑﺮوﻧﻪ ﻓﻘﺪ وﺟﺪ ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻔﺘﯿﺶ و اﻟﻔﺤﺼﮥ ﺷﺮذﻣﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻘّﺪﻣﮥ و ﻓﺮﻗﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮة ﻓﻤﻦ اﻻوﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ أي ﻋﻨﺪه ﻗﺎل اﻟـّﺴ ﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ اﻟﺤﻔﺎظ ﻣﺨﺘﻠﻔﻮن ﻓﯽ ﺳﻤﺎع اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي‬‫ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤـﺎ ﻓﻤﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻪ ﮐﺎﻟﺒﺨـﺎري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻧﻘـﻞ ﻓﯽ اﺗﺤـﺎف اﻟﻔﺮﻗـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﺗﻬـﺬﯾﺐ‬‫اﻟّﺘﻬﺬﯾﺐ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﯿﻞ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪210 :‬‬‫ﻗﺎل ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻋﻨﻪ راﯾﺖ ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺎم ﺧﻄﯿﺒﺎ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﺳﺌﻞ اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻫﻞ ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﺪا‬‫ﻣﻦ اﻟﺒﺪرّﯾﯿﻦ ﻗﺎل رآﻫﻢ روﯾﮥ راي ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻘﯿﻞ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﺷﯿﺌﺎ ﻗﺎل ﻻ و ﻗﺎل اﻟﺒﺰار روي ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و‬‫ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ و ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و اﺑﻦ اﻟﮑّﻮاء و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻟﻪ ﺳـﻤﺎع ﻣﻦ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑـﺪر ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ ﺻّﺢ ﻋﻨﺪ ﺳﺎﺋﺮ اﺋّﻤﮥ اﻟّﺸﺄن ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﺛﺎﺑﺘﮥ ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻣﻦ ﻋﺜﻤﺎن زﻣﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻬﻤﺎ ﻫﻤﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﻣﮑﺎن و ﮐﺬا اﺟﺘﻤﻊ ﺑﺎﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺑﻌﺪه اﻟﯽ ﻣﺪة ﻓﻘﺪ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻋﻠﻮﻣﺎ ﺟﻤﮥ ﻻ ﻣﺤﺎﻟﮥ‬‫ﮐﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺪﻣﮥ و ﮐﻔﯽ رّدا ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻮاﻓﻘﯿﻪ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﺻﺎﺣﺒﻪ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟـّﺼ ﺤﯿﺤﮥ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮﻃﻪ و ﺗﺸﺪﯾﺪ ﻫﺆﻻء اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 302‬از ‪324‬‬‫اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و اﻋﻘﺎدﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﺳـﺘﻘﺮاﺋﻬﻢ ﻣﻌﻠﻮم ﻻ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﺑﯿﺎن ﻗﺎل اﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ ذﮐﺮه ﺑﻌﺪ ﺗﺼﻨﯿﻒ اﻟﻤﯿﺰان ﻋﻘﺐ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺑا ﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﻓﯽ اﻻﻣـﺎم اﻟّﺸـ ﺎﻓﻌﯽ ﻓﻘـﺪ آذي اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺑـﺬﻟﮏ و ﻟﻢ ﯾﻠﺘﻔﺖ اﺣـﺪ اﻟﯽ ﮐﻼـﻣﻪ ﻓﯽ اﻟّﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻻ اﻟﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻻﺛﺒﺎت‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ﮐﺬا ﮐﻼم اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻻﺋّﻤﮥ ﮐﺸـﯿﺨﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ و ﻓﻘﯿﻬﻨﺎ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﻟﺒﺰار ﻗﺎل اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﯾﺨﻄﯽ ﻓﯽ اﻻﺳـﻨﺎد و اﻟﻤﺘﻦ‬‫و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺳﺄﻟﺖ اﻟـّﺪار ﻗﻄﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺨﻄﯽ ﻓﯽ اﻻﺳـﻨﺎد و اﻟﻤﺘﻦ ﺟﺮﺣﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و ﻗﺎل ﺣﻤﺰة اﻟـّﺴ ﻬﻤﯽ ﻋﻦ اﻟﺪار ﻗﻄﻨﯽ‬‫ﮐﺎن ﺛﻘﮥ ﯾﺨﻄﯽ ﮐﺜﯿﺮا و ﯾّﺘﮑﻞ ﻋﻠﯽ ﺣﻔﻈﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟّﺸﯿﺦ ﻋﻘﺐ اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و ﻏﺮاﺋﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻣﺎ ﯾﻨﻔﺮد ﺑﻪ ﮐﺜﯿﺮ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﮐﻠّﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪211 :‬‬‫ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻘﺒﻞ ﻧﻔﯿﻬﻢ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺳـّﯿﻤﺎ و ﻗـﺪ ﻋﺎرﺿﻪ اﺛﺒﺎت اﻻﺛﺒﺎت ﺑﺎﻟﺤﺠـﺞ اﻟﺒّﯿﻨﺎت و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﻘﻮل ﻻ ﻧﻌﺮف و ﻻ ﻧﻌﻠﻢ ﺳـﻤﺎع اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ‬‫ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﮐﺎﻟّﺘﺮﻣـﺬّي ﻓﻼـ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﻋـﺪم ﺛﺒـﻮﺗﻪ ﻋﻨـﺪﻫﻢ او ﻋـﺪم ﻣﻌﺮﻓﺘﻬﻢ ﻋـﺪﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﺟـﻮد ﻓﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﻣﻌـﺬورون و ﻣﻦ اﻻـﺧﺮي ﻣﻦ‬‫ﯾﺴـﻠﮏ ﻃﺮﯾﻘـﮥ اﻟﻤﺘﻌﻘﺒـﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﻣﺠﺎزﻓـﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺳـﺘﻘﺮاء و ﺗﺘﺒﻊ اﻗﻮال اﻻﻓﺎﺿﻞ اّن اﻻﺟﺘﻤﺎع و اﻟـّﺴ ﻤﺎع ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻻﻣﺎﺛﻞ ﻣﻨﻬﻢ‬‫اﻋﺠﻮﺑـﮥ وﻗﺘﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﻏﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﻧﺤﯽ ﻧﺤﻮه ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة و ﻗـﺪ ﻗـﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻻﻣـﺎم اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ اﻟﻔﻀـﻞ اﺑﻦ اﻟﺤﺠﺮ‬‫اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪرر اﻟﮑﺎﻣﻨﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺒﻪ ﮐﺎﻟﻘﻮل ﺑﺤﺮﻣﮥ زﯾﺎرة ﻗﺒﺮ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ و ﻗﺪ ﻧﺤﺎ ﻧﺤﻮه‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﻓﯽ اﻟﺤّﺠـ ﮥ ﻓﺎﻧّﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻻ ﺗﺸـﺪوا اﻟّﺮﺣﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺳـّﺪ اﻟﻔﺴﺎد و اﻟّﺬرﯾﻌﮥ ﻟﻌﺒﺎدة ﻏﯿﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫اﻟﺤّﻖ ﻋﻨـﺪي اّن اﻟﻘﺒﺮ و ﻣﺤـﻞ ﻋﺒﺎدة وﻟّﯽ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟّﻄﻮر ﮐﻞ ذﻟﮏ ﺳﻮاء ﻓﯽ اﻟﻨﻬﯽ ﺛّﻢ ﺛّﻢ ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣّﻤﺎ‬‫ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺰﯾﺎرة اﻟﻨﺒﻮّﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺒﻬﺎ اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺘﺤّﯿﮥ ﻣﻊ اﻟﺘﺰاﻣﻪ ﻫﻨﺎﻟﮏ ﻟﺬﮐﺮ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ ﻓﻬﻮ ﻣﻊ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺑﻼ رﯾﺒﮥ و اﻟﻌﺠﺐ اﻧﻪ‬‫ﻣﻊ ﻫﺬا ﻗﺎل ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ زﯾﺎرة اﻟﻘﺒﻮر ﮐﺎن ﻧﻬﯽ ﻋﻨﻬﺎ ﻻﻧّﻬﺎ ﺗﻔﺘﺢ ﺑﺎب اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﻬﺎ ﻓﻠّﻤﺎ اﺳـﺘﻘّﺮت اﻻﺻﻮل اﻻﺳـﻼﻣّﯿﮥ و اﻃﻤﺄﻧّﺖ ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﻐﯿﺮ اﻟﱠﻠﻪ اذن ﻓﯿﻬﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻋﺪم ﺻﺤﮥ اﺳﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪212 :‬‬‫ﮐّﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﺻﺒّﯿﺎ ﺑﻞ اﻟّﺘﺪارك ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﺬرّﯾﮥ اﻟّﻄﺎﻫﺮة ﺑﺎﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳﺨﯿﻔﮥ ﻣﺮدودة و ﻗﺪ ﻧﺤﯽ ﻧﺤﻮه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﺑﺘﻠﻮﯾﺤﺎت‬‫ﻗﺮﯾﺒـﮥ ﻣﻦ اﻟﺘﺼـﺮﯾﺤﺎت و اﺷﺎرات ﺷﺒﯿﻬـﮥ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎرات ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﻐﯿﺮ ﻣّﻤﺎ ﻟﻠﻨﻮاﺻﺐ ﻣﻊ ذﮐﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻮﺿﻊ ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﺑﻠﻔﻆ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و ﮐـﺬا وﺿﻊ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎء ﻋﻦ ﺧﻼﻓـﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﺷـﯿﺎء ﺗﺴـﻤﯿﻪ ازاﻟﮥ اﻟﺨﻼﻓﮥ و اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻋﻦ ﺧﺎﺗﻢ و ﻓﺎﺗﺢ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻻ‬‫ﻧﺴـﺘﺒﯿﺢ ذﮐﺮ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ و اﻟﮑﺘﺎﺑﺎن ﺑﯿﻦ ﻇﻬﺮاﻧﯽ اﻟﻨﺎس اﻻن و ﮐﻔﯽ رّدا ﻟﻤﺎ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻫـﺬا ﺑﮑﻠﻤﺎت وﻟﺪه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﮥ و‬‫ﻏﯿﺮه ﻧﺴﺎل اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﮥ و اﻟﻌﺼـﻤﮥ و اّﻣﺎ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﺳـﻼم اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و ﻫﻮ ﺻﻐﯿﺮ ﻓﻘﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻣﺴﺘﻨﺒﻂ ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ اﻗﺮ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ‬‫ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻗﻄﻠﻮﺑﻐﺎ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻻﺧﺘﯿﺎر اوﺿﺢ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﺎ‬‫روي اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ اﻟّﻄﺒﻘـﺎت اﻧـﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ اّن رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ دﻋﺎ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺗﺴﻊ ﺳﻨﯿﻦ و ﯾﻘﺎل دون اﻟّﺘﺴﻊ و ﻟﻢ ﯾﻌﺒﺪ وﺛﻨﺎ ﻗﻂ ﻟﺼﻐﺮه اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻗﺎل ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻻﺳـﻼم ﻣﻘﺒﻮﻻ ﻣﻨﻪ ﻟﻤﺎ دﻋﺎه إﻟﯿﻪ اﻧﺘﻬﯽ ﻗﻠﺖ و ﮐﺬا دﻋﺎ ﺷـﺮذﻣﮥ ﻣﻦ اﻃﻔﺎل اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻟﯽ اﻻﺳـﻼم و ﻗﺒﻠﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻈﻬﺮ‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻻـﺛﺮ و ﻗـﺪ ﺑﺎﯾﻊ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﻟّﺰﺑﯿﺮ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ و ﻫﻢ أﺑﻨﺎء ﺳـﺒﻊ ﺳـﻨﯿﻦ رواه اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻟﻠﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﺴﻨﺪ ﺟﯿﺪ ﺟﺪا‬‫ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺎﻗﺮ اّن اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﯾﻊ اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪213 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ و ﻫﻢ ﺻﻐﺎر ﻟﻢ ﯾﻌﻘﻠﻮا و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻮا و ﻟﻢ ﯾﺒﺎﯾﻊ ﺻﻐﯿﺮا اﻻ ﻣﻨﺎ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و اﻧﻤـﺎ اﻟﻤﺮّد ﻓﯽ ذﻟﮏ ﮐﻠﻪ ﻓﯽ ﻋﺎم اﻟﺤﮑﻢ اﻟﯽ اﻟﻔﻬﻢ و اوﺿـﺢ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﮐﻠﻪ ﻓﯽ ﺻـﺤﮥ اﺳـﻼم اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺻﺒّﯿﺎ ﻣﺎ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯽ ﻣﻘﺎم‬‫ﺗﻔﻀـﯿﻠﻪ اﻧّﻪ اّوﻟﻬﻢ ﺳـﻠﻤﺎ و ﻧﺴـﺒﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن ﺗﻔﻀـﯿﻠﻪ اﻧّﻪ اّوﻟﻬﻢ ﺳـﻠﻤﺎ و ﻧﺴـﺒﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 303‬از ‪324‬‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﺣّﺐ اﻟﻤـﺎل و رّد اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺟﻮدة ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﻦ و ان ﮐـﺎﻧﺖ ﺿـﻌﯿﻔﮥ و ﺗﺒﻌﻪ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﺑـﻞ ﻗـﺪ ﺗﺮﻗﯽ ﻓﺮّد اﻟـّﺪواوﯾﻦ‬‫اﻻﺳـﻼﻣّﯿﮥ ﻏﯿﺮ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺨﻤﺴﮥ و اﻟﻤﻮﻃﺎ و ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ذﮐﺮ اﺧﺘﻼف اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﮑﺮام ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ اﻧﺎ ﻻ ﻧﻌﺘﻘﺪ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﻋﺼـﻤﮥ ﺑﻞ اﻧﺎ ﻧﺨﺎﻟﻔﻪ‬‫ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺻـﻠّﯿﮥ و ﻓﺮﻋّﯿﮥ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﺑﻦ اﻟﻤﻄﻬﺮ اﻟﺮاﻓﻀـﯽ و ﺻـّﻨﻒ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﻘﻀﻪ‬‫اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﮐﺒﯿﺮ و ﻗﺪ اﺷﺎر اﻟّﺸـ ﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ اﺑﯿﺎﺗﻪ اﻟﻤﺸﻬﻮرة ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و اﺑﻦ اﻟﻤﻄﻬﺮ‬‫ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﺧﻼﻓﻪ و ﻻﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ رد ﻋﻠﯿﻪ و اﺳﺘﯿﻔﺎء اﺟﻮﺑـﮥ ﻟﮑﻨﻪ ﯾﺬﮐﺮ ﺑﻘّﯿﮥ اﻻﺑﯿﺎت ﻓﯿﻤﺎ ﯾﻌﺎﺗﺐ ﺑﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻘﯿﺪة ﻃﺎﻟﻌﺖ اﻟﺮّد اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫ﻓﻮﺟـﺪﺗﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻔﺎء ﻟﮑﻦ وﺟﺪﺗﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺤﺎﻣﻞ اﻟﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﻓﯽ رّد اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟّﺘﯽ ﯾﻮردﻫﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻄّﻬﺮ و ان ﮐﺎن ﻣﻌﻈﻢ‬‫ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻟﻮاﻫﯿﺎت ﻟﮑّﻨﻪ رّد ﻓﯽ رّده ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺠﯿﺎد اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﻬﻢ و ﯾﺼﻞ ﻣﻦ ﻣﺒﺎﻟﻐﺘﻪ ﻟﺘﻮﻫﯿﻦ ﮐﻼم اﻟﺮاﻓﻀـﯽ‬‫اﺣﯿﺎﻧﺎ اﻟﯽ ﺗﻨﻘﯿﺺ ﻋﻠﯽ و اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﻻ ﺗﺤﺘﻤﻞ اﯾﻀﺎح ذﻟﮏ و اﯾﺮاد اﻣﺜﻠﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪214 :‬‬‫ﮐﻮﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻠﺴﺎن ﮐﺎﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان ﻣﻊ ذﮐﺮ اﻻﺟّﻠﺎء ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟّﺰﻣﺎن و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺬﻫﺒﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻦ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻧﺤﻮﻫﺎ ﻓﻬﻮ ﺑﺸـﺮ ﻟﻪ ذﻧﻮب و ﺧﻄﺎﯾﺎ و ﮐﺬا ذﮐﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻷﺋّﻤﮥ و ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻤﻨّﻈﻢ ﻓﯽ زﯾﺎرة اﻟﻘﺒﺮ اﻟﻤﮑّﺮم ﻣﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﺣّﺘﯽ ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ او ﯾﻌﻮل ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻣﻮر‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻞ ﻫﻮ اﻟّﺎ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﺗﻌﻘﺒﻮا ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪة و ﺣﺠﺠﻪ اﻟﮑﺎﺳﺪة ﺣّﺘﯽ اﻇﻬﺮ و اﻋﻮار ﺳـﻘﻄﺎﺗﻪ و ﻗﺒﺎﺋﺢ‬‫اوﻫﺎﻣﻪ و ﻏﻠﻄﺎﺗﻪ ﮐﺎﻟﻌﺰ اﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻋﺒﺪ اﺿـﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻏﻮاه و اﻟﺒﺴﻪ رداء اﻟﺨﺰي و ارداه و ﺑﻮاه ﻣﻦ ﻗّﻮة اﻻﻓﺘﺮاء و اﻟﮑﺬب ﻣﺎ اﻋﻘﺒﻪ ﻟا ﻬﻮان و‬‫اوﺟﺐ ﻟﻪ اﻟﺤﺮﻣﺎن و ﻟﻘﺪ ﺗﺼﺪي ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻋﺎﻟﻢ اﻻﻧﺎم اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﺟﺘﻬﺎده و ﺻﻼﺣﻪ و اﻣﺎﻣﺘﻪ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ‬‫روﺣﻪ و ﻧﻮر ﺿﺮﯾﺤﻪ ﻟﻠﺮّد ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻓﺎد ﻓﯿﻪ و اﺟﺎد و اﺻﺎب و اوﺿﺢ ﺑﯿﺎﻫﺮ ﺣﺠﺠﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺼﻮاب ﻓﺸﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴﻌﺎه و ادام‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺷﺂﺑﯿﺐ رﺣﻤﺘﻪ و رﺿﺎه ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟﻮﺟﻮد ﻣﺎ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟـّﺴ ﺮﺟﺎء ﻣﻦ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ ﻓﻐﺒﺮ ﻓﯽ وﺟﻮه ﻣﺨﺪراﺗﻪ اﻟﺤﺴﺎن ﻟَْﻢ َﯾْﻄِﻤﺜُْﻬﱠﻦ‬‫ِإﻧ ٌْﺲ َﻗﺒَْﻠُﻬْﻢ َو ﻻ َﺟﺎﱞن*‬‫و اﺗﯽ ﻣﺎ دل ﻋﻠﯽ ﺟﻬﻠﻪ و اﻇﻬﺮ ﺑﻪ ﻋﻮار ﻏﺒﺎوﺗﻪ و ﻋـﺪم ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﺗـﺪارك اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﺳـّﯿﻤﺎ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﺑﺎﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳـﺨﯿﻔﮥ‬‫ﺷﻬﯿﺮة و اﺗﯽ ﻣﻦ ﻧﺤﻮ ﻫﺬه اﻟﺨﺮاﻓﺎت ﺑﻤﺎ ﺗﻤﺠﻪ اﻻﺳﻤﺎع و ﺗﻨﻔﺮ ﻣﻨﻪ اﻟﻄﺒﺎع و ﻫﮑﺬا ذﮐﺮ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺒﺮﻧﺴﯽ ﻓﯽ اﺗﺤﺎف اﻫﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎن‬‫ﺑﺮوﯾﮥ اﻷﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻟﺠﺎن و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪215 :‬‬‫اﻟﻌّﻠﺎﻣﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺸﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺴـ ﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮه اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺴـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺸﺮوﻋﯿﮥ‬‫اﻟﺴـﻔﺮ ﻟﺰﯾﺎرة ﻗﺒﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻻﻣﺠﺎد ﻗﺪ اﻟّﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟّﺰﻣﻠﮑﺎﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ‬‫داود اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺘﺼﺎر و اﺑﻦ ﺟﻤﻠﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ و رّدوا ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻓﺎﻧّﻪ اﺗﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﺸﯽء ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﻻ ﯾﻐﺴـﻠﻪ اﻟﺒﺤﺎر و ﻣّﻤﻦ رّده ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ أﺋّﻤﮥ ﻋﺼﺮه اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻤﺤﺪث ﻓﯽ ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻤﺮﺗﺎح اﻟﯽ ﻃﻠﺐ اﻻرﺑﺎح‬‫ﺛﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا ﮐّﻠﻪ رّد ﺟـّﯿ ﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻠﻘﺎري ﻣﻦ اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻫـﺬا و ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺎﻣﻞ ﺑﻌﯿـﺪة ﻣﻦ ﻣﻘﺼﻮده ﻋﻠﯽ ﻣﺮاﺣﻞ و‬‫زﻋﻤﻪ اﻧّﻪ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻼ ﺣﻮل و ﻻ ﻗّﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺮﻧﺴﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﺸﺎذﻟﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺰروق ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺣﺰب اﻟﺒﺤﺮ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ اﻧﮑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﻫـﺬه اﻻﺣﺰاب و رّدﻫﺎ رّدا ﺷـﻨﯿﻌﺎ ﻓﻤﺎ ﺟﻮاﺑﻪ ﻗﻠﻨﺎ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ رﺟﻞ ﻣﺴـّﻠﻢ ﻟﻪ ﺑﺎب‬‫اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن ﻣﻄﻌﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻠﻤﻮز ﺑﻨﻘﺺ اﻟﻌﻘﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎن و ﻗﺪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻫﻮ رﺟـﻞ ﻋﻠﻤﻪ اﮐﺒﺮ ﻣﻦ ﻋﻘﻠﻪ ﻗﻠﺖ و ﻣﻘﺘﻀـﯽ ذﻟـﮏ ان ﯾﻌﺘﺒﺮ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﻻـ ﺑﺘﺼـﺮﻓﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻠﺖ ﺑـﻞ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﻻ ﯾﻌﺘﺒﺮ ﻣﻦ ﻧﻘﻠﻪ اﻻ ﺑﻤﺎ‬‫ﺗﺨﻠﺺ ﻓﯿﻪ اﻟﺘﻌّﺼﺐ و ﻣﻦ اﻟﺘﻌّﺴﻒ ﻻـ ﻣﻄﻠﻘـﺎ ﯾّﺘﻀـﺢ ﻟـﮏ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻗـﺪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻈﺎﻫﺮ ﻓﺎﻃﻠﻖ ان ﻣﻦ ﺳـّﻤﯽ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 304‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪216 :‬‬‫ﺑﺸـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﮐﺎﺛﺮ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ و ﻟﺬا اﻟﻒ اﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺮّد اﻟﻮاﻓﺮ و ﻟﮑﻨﯽ ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ اﻵن و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ‬‫ﻓﺎﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻟﯿﺴﻮا اﺷّﺪ ﻏﻠﯿﻈﺎ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺜﻨﺎء ﻣﻦ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟّﺘﺒﯿﺎن‬‫ﺑﻌﻀﻪ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺑﻌﻀﻪ وﻗﻊ ﻣﻦ ﻋﺪم اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﺳـﻘﻤﻪ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﺤﻪ و ﻗﺒﺎﺋﺤﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـّﻨﮥ ﻗﺎل اﻟﺮاﻓﻀـﯽ و اّﻣﺎ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﻓﺎﻟﯿﻪ ﻣﻨﺴﻮب ﻓﺎّن اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴـﻨﺪون اﻟﺨﺮﻗﮥ إﻟﯿﻪ و اﻟﺠﻮاب اّوﻻ اّﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻻﯾﻤﺎن اﻟﻤﺸﻬﻮرون ﻓﯽ اﻻﻣﮥ‬‫ﺑﻠﺴﺎن اﻟﺼﺪق ﻓﮑﻠﻬﻢ ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻧﻪ اﻋﻈﻢ اﻻﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻻﯾﻤﺎﻧّﯿﮥ و اﻻﺣﻮال اﻟﻌﺮﻓﺎﻧّﯿﮥ و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ‬‫ﺑﻌـﺪ ﮐﻼم ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم و اﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ اﺗﻔﺎق اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻓﻼ اﺻﻞ ﻟﻪ اﺻـﻼ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ اﻟﺬي اﺷﺎر اﻟﯽ ﻣﺎ ﺗﻀـﻤﻨﺘﻪ اﻟﻘﻠﻮب و اوﺣﯽ‬‫اﻟﯽ ﺣﻘـﺎﺋﻘﻪ و اوﻟـﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﺒّﯿﻨـﺎ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ذﻟـﮏ اﻣﺮء اﻋﻄﯽ ﻋﻠﻤـﺎ ﻟـﺪﻧﯿﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺘﺼﻮف و‬‫ﻗﺎل اﯾﻀﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻮ ﺗﻔﺮغ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﺤﺮوب ﻟﻨﻘﻞ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و اﻟﺘﺼّﻮف ﻣﺎ ﻻ ﺗﻘﻮم ﻟﻪ اﻟﻘﻠﻮب اوردﻫﻤﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ‬‫و ﻧﻘﻠﻬﻤﺎ ﻋﻨﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري ﺛﻢ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪217 :‬‬‫ﻓﺎرﺳـﺎ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻓﯽ ﻓﺼـﻞ اﻟﺨﻄـﺎب و ﻗـﺎل اﻻﻣـﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻐﺰﻧﻮي اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟﻤﺤﺠﻮب ﻗﺎل ﺳـﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﺒﻼء ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﯾﻌﻨﯽ ان اﻣﺎﻣﻨﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻬﺎ‬‫ﻫﻮ ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﺎن اﻫﻞ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﯾﺴّﻤﻮﻧﻬﺎ اﻻﺻﻮل و ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻬﺎ ﮐﻠّﻬﺎ ﺑﻼء اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺘﺮﺟﻤﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ و‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ و اﯾﻦ ﻣﻦ ﯾﻘﺪﻣﻮﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ اﻓﻀﻞ اﻻﻣﻮر ﻋﻨﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﻨﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﻟﺒﺎس اﻟﺨﺮﻗﮥ و‬‫ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺻﻮرﮐﻢ و اﻣﻮاﻟﮑﻢ و اﻧّﻤﺎ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻗﻠﻮﺑﮑﻢ و اﻋﻤﺎﻟﮑﻢ‬‫ﻓﺎﯾﻦ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﻘﻠﻮﺑﯿﮥ ﻣﻦ ﻟﺒﺎس اﻻﺑﺪان‬‫ﻓﻤﺮدودة ﺑﺎﻧﻬﺎ ﻟﯿﺴﺖ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻟﺒﺴﮥ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻔﺨﺮﯾﮥ ﻫﺬا اﻟّﺬي ﯾﻔﻬﻤﻪ ﺑﻞ ﻫﯽ ﮐﻨﺎﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﺒﺎﻃﻨﯿﮥ ﮐﻤﺎ اّن اﻟﺴﻼﻃﯿﻦ اﻟﻈﺎﻫﺮﯾﮥ إذا ﯾﻮﻟﻮن‬‫اﻟﻮﻻة ﯾﺠﻌﻠﻮن ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻼﺑﺲ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﮐﺮاﻣﺎ ﻟﻬﻢ و اﻋﻼﻣﺎ ﺑﺘﻮﻟﯿﺘﻬﻢ ﻓﺎﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻋّﻤﻤﻪ ﺑﻌﻤﺎﻣـﮥ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺗﻤـﺎم ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻣّﻨﯽ ﺑـﺎﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟﻔﺨﺮي اﻟﻌﻠﻮي اﻟّﻠـﺪﻧّﯽ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻘﻮي و ﯾﻘﺎل ﺛﺎﻧﯿﺎ اﻟﺨﺮﻗـﮥ ﻣﺘﻌـﺪدة اﺷـﻬﺮﻫﺎ‬‫ﺧﺮﻗﺘﺎن ﺧﺮﻗﮥ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ و ﺧﺮﻗﮥ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺨﺮﻗﮥ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻬﺎ اﺳـﻨﺎدان اﺳﻨﺎد اﻟﯽ اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ و اﺳﻨﺎد اﻟﯽ أﺑﯽ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ‬‫ﻗﻠﺖ ﺧﺮﻗﮥ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ ﮐﺎﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸﺎذ اﻟﺬي ﻻ ﯾﻌﺮف و ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ ذﮐﺮ ﻋﻨﺪ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ و اﻟﻤﻌﺎﻣﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪218 :‬‬‫اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ و اﻧﻤﺎ رواﻫﺎ اﻵﺣﺎد و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اّن ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺨﺮﻗـﮥ اﻻوﯾﺴـّﯿﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻌﻠﻮﯾـﮥ اﺷـﻬﺮ ﻋﻨـﺪ اﻫﻠﻬﺎ و ﻫﻢ اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ ﻣﻦ ﻧﺴـﺒﺘﻬﺎ اﻟﯽ‬‫اﻟﺤﻀﺮة اﻟﻌﻤﺮّﯾﮥ و ﺻﺤﺒﺘﻪ ﻋﻠّﯿﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻪ ﺑﻌﻤﺮ و رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ اﻋﺮف و اﻇﻬﺮ ﻣﻦ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﺎﺳـﻨﺎدﻫﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻟﻤﻌﻠﻮم ﻟﻠﺨﺼﻮم اﺳـﻨﺎد اﻟﺨﺮﻗـﮥ اﻟﮑﻤﯿﻠﯿﮥ و اﻟﺸـﺮﯾﺤّﯿﮥ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﻀـﺮة‬‫اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ ﺧﺎﺻﮥ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﮥ ﻓﯽ اﺗﺼﺎﻟﻬﺎ و ﻓﻮﻗﻬﺎ ﮐﻠﻬﺎ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺤﺴﻨّﯿﮥ اﻟﻠﺘﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﮑﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ اﻟﺴﻠﺴﻠﮥ اﻟﺬﻫﺒﯿﮥ و ﻫﺬه اﻟﺴﻼﺳﻞ ﯾﻨﺘﻈﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﺟّﻢ‬‫ﻏﻔﯿﺮ ﻣﻦ ﺳـﻼﺳﻞ اﻟّﺼﻮﻓـّﯿ ﮥ ﻓﻼ ادري ان اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻻﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺪم ذﮐﺮﻫﺎ ﮐﺎﻻوﯾﺴـّﯿﮥ اﻟﻤﺮﺗﻀﻮﯾﮥ اﻟﺠﻬﻞ ﺑﻬﺎ أم ﻣﺤﻀﮥ ﻋﺼﺒّﯿﮥ ردّﯾﮥ و‬‫ﻗﺪ ﺗﺒﻌﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﻓﺘﻨﺒﻪ و ﻣﻦ اﻟﻤﻘّﺮر اﻟﻤﺤّﺮر ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟّﺴﯿﺮ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ ان اﻟﺨﺮق اﻟﻌﻠﻮّﯾﮥ و اﻟﻄﺮق اﻟﻤﺮﺗﻀﻮّﯾﮥ ﻗﺪ اﺳﺘﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 305‬از ‪324‬‬‫إﻟﯿﻬﺎ و ﺗﺨﺮج ﻓﯿﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة ﺑﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻦ اﻟﭽﺸﺘّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﮑّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻘﺸـﯿﺮﯾﮥ ﺑﺸـﺒﻌﻬﺎ و‬‫اﻟﻬﺮوﯾﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻻﺣﻤﺪّﯾﮥ اﻟﻐّﺰاﻟّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﺤﻤﺪّﯾﮥ اﻟﻐّﺰاﻟّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺸﻄﺎرﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟّﺮﻓﺎﻋّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻘﺎدرّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﺪﻧﯿﮥ‬‫ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺴـﻬﺮوردﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﯿﺴﻮﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﮑﺒﺮوّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻻﮐﺒﺮّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺸﺎذﻟّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ ﻓﯽ ﻟا ﻐﺎﻟﺐ و‬‫اﻟﺸﺮﯾﺤّﯿﮥ ﺑﺴﻼﺳﻠﻬﺎ و ﺷﻌﺒﻬﺎ و ﺳﻼﺳﻞ أﺧﺮ و اﻧّﻤﺎ ﯾﻨﺘﺴﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪219 :‬‬‫اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫـﺎ آﺣﺎد ﮐﺎﻟﺒﺎب اﻟﮑﺒﺎر و اﻟﺨﻮﺧـﮥ اﻟﺼـﻐﯿﺮة ﻟﻠﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﻟـﺪار ﻓﺎﻧﺼﻒ و ﻻ ﺗﻌﺘﺴﻒ و اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮون ﯾﺼـﻠﻮﻧﻬﺎ ﺑﻤﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﻟﻢ‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻣـﺎ ﯾﺼـﻠﻬﺎ اﻟﻤﺘﻘـّﺪﻣﻮن ﺑﻪ و ﻫﻮ اﻣﺎﻣﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎن ﻫـﺬه‬‫اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻣّﺘﺼـﻠﮥ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﮥ ﻋﻨﺪه و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻌﺼـﻤﮥ و ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺮة ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﺗﻠﮏ اﻟﮑﻠﻤﺎت ﻓﯽ اﻟّﺴﻠﺴـﻠﮥ اﻟﻤﺮﺗﻀﻮّﯾﮥ إذا اﺗﻀـﺤﺖ ﻫﺬه‬‫اﻟﻤﻘﺪﻣﺎت ﻓﻠﺰم ان ﻧﻘﺮر رﻓﻊ ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻣﻦ ﺟﻬﺎت ﻓﻨﻘﻮل ﻣﺜﻼ ﺻـﺤﺐ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﻟﻔﻀﯿﻞ ﺳﻔﯿﺎن و ﺣّﺼﻼ ﻣﻨﻪ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﻨﻔﺲ و ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ اﻻﻋﻤﺶ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﻠﺖ ﯾﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻞ ﯾﺮﮐﺐ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﮑﻮن ﻟﺬﻟﮏ ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﯾﺴﺘﻌﻤﻞ‬‫ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﺎت اﺻﻞ و ﻫﻞ ﻣﻌﻨﯽ وﺿﻊ اﻻﺳـﻨﺎد ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا و ﻟﻢ ﯾﺘـﺬﮐﺮ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ اﻟﻮﻗﻮع ﻻ اﻻﻣﮑﺎن َو اﻟﱠﻠُﻪ‬‫اﻟ ُْﻤْﺴَﺘﻌﺎُن‬‫ﻗﺎل و ﻫـﺬه اﻟﻤﻘﺎﻟﮥ اﺻﺪق و اﺣﻖ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻬﻢ ان اﻟﻔﻀـﯿﻞ اﺧﺬ ﻫﺬا اﻟﻔﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن اﻧﺘﺴﺎب اﻟﻔﻀـﯿﻞ اﻟﯽ ﺳـﻔﯿﺎن اﻇﻬﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟّﺼﻮﻓﯿﮥ ﻣﻦ اﻧﺘﺴﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺴـﺖ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻊ رواﯾﮥ اﺧﺬ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﺎﻃﻦ ﻋﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﺬﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯿﻬﺎ و ﯾﻨﮑﺮ ﻣﺎ ﯾﻨﺎﻓﯿﻬﺎ و ﮐﺘﺐ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺼﻮﻓّﯿﮥ اﻟﺘﯽ‬‫اﻟﻔﻬﺎ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺴﻨﺪ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﯽ اﻟﻔﻀﯿﻞ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن اﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪220 :‬‬‫ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﮐﺎﻟﻘﺸـﯿﺮي و اﻟﻬﺮوي ﻟﯿﺴﺖ ﺑﺤّﺠـ ﮥ ﻣـﻊ ﮐﻮﻧﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﻨﻔﻮا ذﻟـﮏ ﻋﻠﯽ ان اﻟﻤﺜﺒﺖ ﻣﻘـﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎﻓﯽ و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻻﺳـﻨﺎد‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻟا ﻔﻀـﯿﻞ و ﻻ ﻻﺳـﻨﺎد ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻻﻧﻪ ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ﻋﻨﺪ اﻟﮑﻞ ﻓﺘﺎﻣﻞ ﺛﻢ اﻃﺎل اﻟﻤﻘﺎل ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﻨﻤﻂ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ ﻟا ﺴﻘﻂ و‬‫اﻟﻐﻠﻂ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻣﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻖ ﻣﻨﻪ اﻟﺴـﺨﻂ ﻓﺎن اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻـﺤﺐ اﻟﺴـﺮي و اﻟّﺴﺮي ﺻﺤﺐ ﻣﻌﺮوﻓﺎن اﻟﮑﺮﺧﯽ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﻣﺎ‬‫اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ ﺟﻬﮥ ﻣﻌﺮوف ﻓﻤﻨﻘﻄﻊ ﻓﺘﺎرة ﯾﻘﻮﻟﻮن ان ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﺻـﺤﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ راﺋﺤﮥ ﻧﺴﺒﮥ اﻻﺻﻔﯿﺎء اﻷوﻟﯿﺎء‬‫اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب ﺑﺎﻟﺘﺮّدد و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ و ﻧﺤﻮه ﻓﯽ اﻟّﺴـ ﻨﺪ ﻣﻦ اﻟﺘﻌـﺪد و ﻟﮑﻦ ﻻ ﻃﺐ ﻟﻠﺘﺒﻠّﺪ ﻣﻊ اﻟﺘﺸﺪد ﻓﯽ اﻟﺘﻤﺮد و اﻟﺘﻌﻨﺪ و ﻧﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﻮّد‬‫ﻻوﻟﯿﺎﺋﻪ و اﻟﺘﻮّدد و اﻟﻤﺪد ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﻠﺘﻮّﮐﺪ و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه اﻟﻤﺼـّﻨﻔﻮن ﻻﺧﺒﺎر ﻣﻌﺮوف ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﻤّﺘﺼﻞ ﮐﺎﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟـﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺮوف ﻗﻠﺖ ان ﻟﻢ ﯾﺮووه ﻟﻢ ﯾﻨﻔﻮه اﯾﻀﺎ ﻣﻊ ان اﻟﻤﺜﺒﺖ ﻣﻘّﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎﻓﯽ و ﻣﻦ‬‫ﺣﻔـﻆ و ذﮐﺮ ﺣّﺠـ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺤﻔـﻆ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﻠﯽ ان ﻫـﺬا ﺑﺎﻃـﻞ ﻗﻄﻌﺎ و اﻧّﯽ اﺣﺎط ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻔﺮدة ﻓﯽ اﺧﺒﺎر‬‫ﻣﻌﺮوف اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺪﻋﯽ ﻫﺬه اﻟﺪﻋﻮي اﻟﻤﺼـﺮوﻓﮥ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻋﺼﺮي اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻞ‬‫اﻻﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺜﻤﺎن ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﺻﺎﺣﺒﻬﻤﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﺤّﻘﻖ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮخ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺸﯿﺮي‬‫اﻻﮐﺜﺮ اﻋﺘﻨﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪221 :‬‬‫و ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﺣﻮال اﻣﺜﺎل ﻣﻌﺮوف ﻣﻦ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺪ آورده ﺑﺴـﻨﺪه ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﻌﺮوف ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﻤﺎ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﻔﺮد ﻓﯽ اﺧﺒﺎره‬‫ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﻮاﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮازي ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺪﻻل ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣـﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﺑﺰﻫـﺪك و ورﻋﮏ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺑﻞ ﺑﻘﺒﻮﻟﯽ ﻣﻮﻋﻈـﮥ اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺎك و ﻟﺰوﻣﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 306‬از ‪324‬‬‫اﻟﻔﻘﺮ و ﻣﺤﺒﺘﯽ اﻟﻔﻘﺮاء و ﻣﻮﻋﻈـﮥ اﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎك ﻣـﺎ ﻗـﺎل ﻣﻌﺮوف ﮐﻨﺖ ﻣـﺎّرا ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﻮﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ رﺟـﻞ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎك و ﻫﻮ ﯾﻌﻆ‬‫اﻟّﻨـﺎس ﻓﻘـﺎل ﻓﯽ ﺧﻼـل ﮐﻼـﻣﻪ ﻣـﻦ اﻋﺮض ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﻠـّﯿ ﮥ اﻋﺮض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺟﻤﻠـﮥ و ﻣﻦ اﻗﺒـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻘﻠﺒﻪ اﻗﺒـﻞ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ و اﻗﺒﻞ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ وﺟﻮه اﻟﺨﻠﻖ إﻟﯿﻪ و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻣﺮة و ﻣﺮة ﻓـﺎﻟّﻠﻪ ﯾﺮﺣﻤﻪ وﻗﺘـﺎ ﻣﺎ ﻓﻮﻗﻊ ﮐﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﯽ و اﻗﺒﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﺮﮐﺖ‬‫اﻻـ ﺧﺪﻣـﮥ ﻣﻮﻻي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ذﮐﺮت ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻟﻤﻮﻻي ﻓﻘﺎل ﯾﮑﻔﯿﮏ ﺑﻬـﺬا ﻣﻮﻋﻈـﮥ ان اﺗﻌﻈﺖ ﺑﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻬـﺬه ﻟا ﺤﮑﺎﯾﮥ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﺒﻐﺪاد ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﺮي اﻟّﺴﻘﻄﯽ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﯾﻘﻮل ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ و ﻣﻌﺮوف ﮐﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺮخ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻖ و ﻻ ﮐﺎن ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﮑﺮخ ﻗﻂ و ﻫﺬا دﻋﻮي ﺑﻼ دﻟﯿﻞ ﻓﻬﻮ ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮل ﻣﻊ اﻧّﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪214 :‬‬‫ﮐﻮﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻠﺴﺎن ﮐﺎﻟّﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان ﻣﻊ ذﮐﺮ اﻻﺟﻠّﺎء ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟّﺰﻣﺎن و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺬﻫﺒﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ‬‫ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻦ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻧﺤﻮﻫﺎ ﻓﻬﻮ ﺑﺸـﺮ ﻟﻪ ذﻧﻮب و ﺧﻄﺎﯾﺎ و ﮐﺬا ذﮐﺮ اﻻﻣﺎم اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ‬‫اﻷﺋّﻤﮥ و ﻗﺎل اﻟﻌﻼﻣﮥ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﺠﻮﻫﺮ اﻟﻤﻨّﻈﻢ ﻓﯽ زﯾﺎرة اﻟﻘﺒﺮ اﻟﻤﮑّﺮم ﻣﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﺣّﺘﯽ ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ او ﯾﻌﻮل ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻣﻮر‬‫اﻟـّﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻞ ﻫﻮ اﻟّﺎ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟّﺬﯾﻦ ﺗﻌﻘﺒﻮا ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪة و ﺣﺠﺠﻪ اﻟﮑﺎﺳﺪة ﺣّﺘﯽ اﻇﻬﺮ و اﻋﻮار ﺳـﻘﻄﺎﺗﻪ و ﻗﺒﺎﺋﺢ‬‫اوﻫﺎﻣﻪ و ﻏﻠﻄﺎﺗﻪ ﮐﺎﻟﻌﺰ اﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻋﺒﺪ اﺿـﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻏﻮاه و اﻟﺒﺴﻪ رداء اﻟﺨﺰي و ارداه و ﺑﻮاه ﻣﻦ ﻗّﻮة اﻻﻓﺘﺮاء و اﻟﮑﺬب ﻣﺎ اﻋﻘﺒﻪ ﻟا ﻬﻮان و‬‫اوﺟﺐ ﻟﻪ اﻟﺤﺮﻣﺎن و ﻟﻘﺪ ﺗﺼﺪي ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم و ﻋﺎﻟﻢ اﻻﻧﺎم اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻠﯽ ﺟﻼﻟﺘﻪ و اﺟﺘﻬﺎده و ﺻﻼﺣﻪ و اﻣﺎﻣﺘﻪ اﻟﺘﻘﯽ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﻗّﺪس اﻟﱠﻠﻪ‬‫روﺣﻪ و ﻧﻮر ﺿﺮﯾﺤﻪ ﻟﻠﺮّد ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻓﺎد ﻓﯿﻪ و اﺟﺎد و اﺻﺎب و اوﺿﺢ ﺑﯿﺎﻫﺮ ﺣﺠﺠﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺼﻮاب ﻓﺸﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴﻌﺎه و ادام‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺷﺂﺑﯿﺐ رﺣﻤﺘﻪ و رﺿﺎه ﻣﻦ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟﻮﺟﻮد ﻣﺎ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟـّﺴ ﺮﺟﺎء ﻣﻦ اﻟﺤﻨﺎﺑﻠﮥ ﻓﻐﺒﺮ ﻓﯽ وﺟﻮه ﻣﺨﺪراﺗﻪ اﻟﺤﺴﺎن ﻟَْﻢ َﯾْﻄِﻤﺜُْﻬﱠﻦ‬‫ِإﻧ ٌْﺲ َﻗﺒَْﻠُﻬْﻢ َو ﻻ َﺟﺎﱞن*‬‫و اﺗﯽ ﻣﺎ دل ﻋﻠﯽ ﺟﻬﻠﻪ و اﻇﻬﺮ ﺑﻪ ﻋﻮار ﻏﺒﺎوﺗﻪ و ﻋـﺪم ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﺗـﺪارك اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﺳـّﯿﻤﺎ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﺑﺎﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳـﺨﯿﻔﮥ‬‫ﺷﻬﯿﺮة و اﺗﯽ ﻣﻦ ﻧﺤﻮ ﻫﺬه اﻟﺨﺮاﻓﺎت ﺑﻤﺎ ﺗﻤﺠﻪ اﻻﺳﻤﺎع و ﺗﻨﻔﺮ ﻣﻨﻪ اﻟﻄﺒﺎع و ﻫﮑﺬا ذﮐﺮ اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﺒﺮﻧﺴﯽ ﻓﯽ اﺗﺤﺎف اﻫﻞ اﻟﻌﺮﻓﺎن‬‫ﺑﺮوﯾﮥ اﻷﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و اﻟﺠﺎن و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪215 :‬‬‫اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟّﺸﺎﻣﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟـّﺴ ﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺳـﯿﺮه اﻟﻤﺴـﻤﺎة ﺑﺴـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳـﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﺸﺮوﻋﯿﮥ‬‫اﻟﺴـﻔﺮ ﻟﺰﯾﺎرة ﻗﺒﺮ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ اﻻﻣﺠﺎد ﻗﺪ اﻟّﻒ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟّﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺸﯿﺦ ﮐﻤﺎل اﻟّﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟّﺰﻣﻠﮑﺎﻧﯽ و اﻟﺸﯿﺦ‬‫داود اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺘﺼﺎر و اﺑﻦ ﺟﻤﻠﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻷﺋّﻤﮥ و رّدوا ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻓﺎﻧّﻪ اﺗﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﺸﯽء ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﻻ ﯾﻐﺴـﻠﻪ اﻟﺒﺤﺎر و ﻣّﻤﻦ رّده ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ أﺋّﻤﮥ ﻋﺼﺮه اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺰرﻧﺪي اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻤﺤﺪث ﻓﯽ ﺑﻐﯿﮥ اﻟﻤﺮﺗﺎح اﻟﯽ ﻃﻠﺐ اﻻرﺑﺎح‬‫ﺛﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا ﮐﻠّﻪ رّد ﺟـّﯿ ﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻟﻠﻘﺎري ﻣﻦ اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻣـﺬﻫﺒﻪ ﻫـﺬا و ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺎﻣﻞ ﺑﻌﯿـﺪة ﻣﻦ ﻣﻘﺼﻮده ﻋﻠﯽ ﻣﺮاﺣﻞ و‬‫زﻋﻤﻪ اﻧّﻪ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻼ ﺣﻮل و ﻻ ﻗّﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﺷﻬﺎب اﻟّﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺮﻧﺴﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ اﻟﺸﺎذﻟﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺰروق ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺣﺰب اﻟﺒﺤﺮ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ اﻧﮑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﻫـﺬه اﻻﺣﺰاب و رّدﻫﺎ رّدا ﺷـﻨﯿﻌﺎ ﻓﻤﺎ ﺟﻮاﺑﻪ ﻗﻠﻨﺎ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ رﺟﻞ ﻣﺴـّﻠﻢ ﻟﻪ ﺑﺎب‬‫اﻟﺤﻔﻆ و اﻻﺗﻘﺎن ﻣﻄﻌﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻻﯾﻤﺎن ﻣﻠﻤﻮز ﺑﻨﻘﺺ اﻟﻌﻘﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻌﺮﻓﺎن و ﻗﺪ ﺳـﺌﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﺗﻘﯽ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻫﻮ رﺟـﻞ ﻋﻠﻤﻪ اﮐﺒﺮ ﻣﻦ ﻋﻘﻠﻪ ﻗﻠﺖ و ﻣﻘﺘﻀـﯽ ذﻟـﮏ ان ﯾﻌﺘﺒﺮ ﺑﻨﻘﻠﻪ ﻻـ ﺑﺘﺼـﺮﻓﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻠﺖ ﺑـﻞ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﻻ ﯾﻌﺘﺒﺮ ﻣﻦ ﻧﻘﻠﻪ اﻻ ﺑﻤﺎ‬‫ﺗﺨﻠﺺ ﻓﯿﻪ اﻟﺘﻌّﺼﺐ و ﻣﻦ اﻟﺘﻌّﺴﻒ ﻻـ ﻣﻄﻠﻘـﺎ ﯾّﺘﻀـﺢ ﻟـﮏ ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻗـﺪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻈﺎﻫﺮ ﻓﺎﻃﻠﻖ ان ﻣﻦ ﺳـّﻤﯽ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤّﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪216 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 307‬از ‪324‬‬‫ﺑﺸـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﮐﺎﺛﺮ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ و ﻟﺬا اﻟﻒ اﺑﻦ ﻧﺎﺻﺮ اﻟّﺪﯾﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﺮّد اﻟﻮاﻓﺮ و ﻟﮑﻨﯽ ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ اﻵن و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ‬‫ﻓﺎﻟﻔﻘﻬﺎء و اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻟﯿﺴﻮا اﺷّﺪ ﻏﻠﯿﻈﺎ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺜﻨﺎء ﻣﻦ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﺑﻦ ﻧﺎﺻـﺮ اﻟّﺪﯾﻦ ﻓﯽ اﻟّﺘﺒﯿﺎن‬‫ﺑﻌﻀﻪ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺑﻌﻀﻪ وﻗﻊ ﻣﻦ ﻋﺪم اﻟﻮﻗﻮف ﻋﻠﯽ ﺳـﻘﻤﻪ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﺤﻪ و ﻗﺒﺎﺋﺤﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻓﯽ ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـّﻨﮥ ﻗﺎل اﻟﺮاﻓﻀـﯽ و اّﻣﺎ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﻓﺎﻟﯿﻪ ﻣﻨﺴﻮب ﻓﺎّن اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴـﻨﺪون اﻟﺨﺮﻗﮥ إﻟﯿﻪ و اﻟﺠﻮاب اّوﻻ اّﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻻﯾﻤﺎن اﻟﻤﺸﻬﻮرون ﻓﯽ اﻻﻣﮥ‬‫ﺑﻠﺴﺎن اﻟﺼﺪق ﻓﮑﻠﻬﻢ ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻧﻪ اﻋﻈﻢ اﻻﻣﮥ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻻﯾﻤﺎﻧّﯿﮥ و اﻻﺣﻮال اﻟﻌﺮﻓﺎﻧّﯿﮥ و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ‬‫ﺑﻌـﺪ ﮐﻼم ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم و اﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ اﺗﻔﺎق اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻓﻼ اﺻﻞ ﻟﻪ اﺻـﻼ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ اﻟﺬي اﺷﺎر اﻟﯽ ﻣﺎ ﺗﻀـﻤﻨﺘﻪ اﻟﻘﻠﻮب و اوﺣﯽ‬‫اﻟﯽ ﺣﻘـﺎﺋﻘﻪ و اوﻟـﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﺒّﯿﻨـﺎ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ذﻟـﮏ اﻣﺮء اﻋﻄﯽ ﻋﻠﻤـﺎ ﻟـﺪﻧﯿﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺘﺼﻮف و‬‫ﻗﺎل اﯾﻀﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻮ ﺗﻔﺮغ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﺤﺮوب ﻟﻨﻘﻞ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ و اﻟﺘﺼّﻮف ﻣﺎ ﻻ ﺗﻘﻮم ﻟﻪ اﻟﻘﻠﻮب اوردﻫﻤﺎ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﺼﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷﯿﺦ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ‬‫و ﻧﻘﻠﻬﻤﺎ ﻋﻨﻪ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري ﺛﻢ اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪217 :‬‬‫ﻓﺎرﺳـﺎ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻓﯽ ﻓﺼـﻞ اﻟﺨﻄـﺎب و ﻗـﺎل اﻻﻣـﺎم ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻐﺰﻧﻮي اﻟﻤﺤـّﺪث اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺤﻨﻔﯽ اﻟﺼﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﮐﺸـﻒ‬‫اﻟﻤﺤﺠﻮب ﻗﺎل ﺳـﯿﺪ اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻟﺒﻼء ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﯾﻌﻨﯽ ان اﻣﺎﻣﻨﺎ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻬﺎ‬‫ﻫﻮ ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﺎن اﻫﻞ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﯾﺴّﻤﻮﻧﻬﺎ اﻻﺻﻮل و ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻬﺎ ﮐّﻠﻬﺎ ﺑﻼء اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺘﺮﺟﻤﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ و‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ و اﯾﻦ ﻣﻦ ﯾﻘﺪﻣﻮﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟّﺘﯽ ﻫﯽ اﻓﻀﻞ اﻻﻣﻮر ﻋﻨﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﻨﺴﺐ إﻟﯿﻪ ﻟﺒﺎس اﻟﺨﺮﻗﮥ و‬‫ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻋﻦ اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اّن اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺻﻮرﮐﻢ و اﻣﻮاﻟﮑﻢ و اﻧّﻤﺎ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻗﻠﻮﺑﮑﻢ و اﻋﻤﺎﻟﮑﻢ‬‫ﻓﺎﯾﻦ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﻘﻠﻮﺑﯿﮥ ﻣﻦ ﻟﺒﺎس اﻻﺑﺪان‬‫ﻓﻤﺮدودة ﺑﺎﻧﻬﺎ ﻟﯿﺴﺖ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻟﺒﺴﮥ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻔﺨﺮﯾﮥ ﻫﺬا اﻟّﺬي ﯾﻔﻬﻤﻪ ﺑﻞ ﻫﯽ ﮐﻨﺎﯾﮥ ﻋﻦ اﻟﻮﻻﯾﮥ اﻟﺒﺎﻃﻨﯿﮥ ﮐﻤﺎ اّن اﻟﺴﻼﻃﯿﻦ اﻟﻈﺎﻫﺮﯾﮥ إذا ﯾﻮﻟﻮن‬‫اﻟﻮﻻة ﯾﺠﻌﻠﻮن ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻼﺑﺲ ﻧﻔﺎﺋﺲ اﮐﺮاﻣﺎ ﻟﻬﻢ و اﻋﻼﻣﺎ ﺑﺘﻮﻟﯿﺘﻬﻢ ﻓﺎﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه‬‫ﻋّﻤﻤﻪ ﺑﻌﻤﺎﻣـﮥ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺗﻤـﺎم ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻣّﻨﯽ ﺑـﺎﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟﻔﺨﺮي اﻟﻌﻠﻮي اﻟّﻠـﺪﻧّﯽ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻘﻮي و ﯾﻘﺎل ﺛﺎﻧﯿﺎ اﻟﺨﺮﻗـﮥ ﻣﺘﻌـﺪدة اﺷـﻬﺮﻫﺎ‬‫ﺧﺮﻗﺘﺎن ﺧﺮﻗﮥ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ و ﺧﺮﻗﮥ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﺨﺮﻗﮥ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻬﺎ اﺳـﻨﺎدان اﺳﻨﺎد اﻟﯽ اوﯾﺲ اﻟﻘﺮﻧﯽ و اﺳﻨﺎد اﻟﯽ أﺑﯽ ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ‬‫ﻗﻠﺖ ﺧﺮﻗﮥ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ ﮐﺎﻟﺨﺒﺮ اﻟﺸﺎذ اﻟﺬي ﻻ ﯾﻌﺮف و ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ ذﮐﺮ ﻋﻨﺪ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ و اﻟﻤﻌﺎﻣﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪218 :‬‬‫اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ و اﻧﻤﺎ رواﻫﺎ اﻵﺣﺎد و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اّن ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﺨﺮﻗـﮥ اﻻوﯾﺴـّﯿﮥ اﻟﯽ اﻟﺤﻀـﺮة اﻟﻌﻠﻮﯾـﮥ اﺷـﻬﺮ ﻋﻨـﺪ اﻫﻠﻬﺎ و ﻫﻢ اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ ﻣﻦ ﻧﺴـﺒﺘﻬﺎ اﻟﯽ‬‫اﻟﺤﻀﺮة اﻟﻌﻤﺮّﯾﮥ و ﺻﺤﺒﺘﻪ ﻋﻠّﯿﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻪ ﺑﻌﻤﺮ و رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ اﻋﺮف و اﻇﻬﺮ ﻣﻦ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ و اّﻣﺎ اﻟﺨﺮﻗﮥ اﻟﻤﻨﺴﻮﺑﮥ اﻟﯽ ﻋﻠّﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﺎﺳـﻨﺎدﻫﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻟﻤـﺬﮐﻮر اﻟﻤﻌﻠﻮم ﻟﻠﺨﺼﻮم اﺳـﻨﺎد اﻟﺨﺮﻗـﮥ اﻟﮑﻤﯿﻠﯿﮥ و اﻟﺸـﺮﯾﺤّﯿﮥ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﯽ اﻟﺤﻀـﺮة‬‫اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ ﺧﺎﺻﮥ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﮥ ﻓﯽ اﺗﺼﺎﻟﻬﺎ و ﻓﻮﻗﻬﺎ ﮐﻠﻬﺎ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﺤﺴﻨّﯿﮥ اﻟﻠﺘﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﮑﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ اﻟﺴﻠﺴﻠﮥ اﻟﺬﻫﺒﯿﮥ و ﻫﺬه اﻟﺴﻼﺳﻞ ﯾﻨﺘﻈﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﺟّﻢ‬‫ﻏﻔﯿﺮ ﻣﻦ ﺳـﻼﺳﻞ اﻟّﺼﻮﻓـّﯿ ﮥ ﻓﻼ ادري ان اﻟﺤﺎﻣﻞ ﻻﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﺪم ذﮐﺮﻫﺎ ﮐﺎﻻوﯾﺴـّﯿﮥ اﻟﻤﺮﺗﻀﻮﯾﮥ اﻟﺠﻬﻞ ﺑﻬﺎ أم ﻣﺤﻀﮥ ﻋﺼﺒّﯿﮥ ردّﯾﮥ و‬‫ﻗﺪ ﺗﺒﻌﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﻓﺘﻨﺒﻪ و ﻣﻦ اﻟﻤﻘّﺮر اﻟﻤﺤّﺮر ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟّﺴﯿﺮ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ ان اﻟﺨﺮق اﻟﻌﻠﻮّﯾﮥ و اﻟﻄﺮق اﻟﻤﺮﺗﻀﻮّﯾﮥ ﻗﺪ اﺳﺘﻨﺪ‬‫إﻟﯿﻬﺎ و ﺗﺨﺮج ﻓﯿﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻦ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺤﺼﻮن ﮐﺜﺮة ﺑﻞ اوﻟﯿﺎء اﻟّﺪﻧﯿﺎ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻦ اﻟﭽﺸﺘّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﮑّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻘﺸـﯿﺮﯾﮥ ﺑﺸـﺒﻌﻬﺎ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 308‬از ‪324‬‬‫اﻟﻬﺮوﯾﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻻﺣﻤﺪّﯾﮥ اﻟﻐّﺰاﻟّﯿﮥ ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﺤﻤﺪّﯾﮥ اﻟﻐّﺰاﻟّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺸﻄﺎرﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟّﺮﻓﺎﻋّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻘﺎدرّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻤﺪﻧﯿﮥ‬‫ﺑﺸـﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺴـﻬﺮوردﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﯿﺴﻮﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﮑﺒﺮوّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻻﮐﺒﺮّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﺸﺎذﻟّﯿﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ و اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪّﯾﮥ ﺑﺸﻌﺒﻬﺎ ﻓﯽ ﻟا ﻐﺎﻟﺐ و‬‫اﻟﺸﺮﯾﺤّﯿﮥ ﺑﺴﻼﺳﻠﻬﺎ و ﺷﻌﺒﻬﺎ و ﺳﻼﺳﻞ أﺧﺮ و اﻧّﻤﺎ ﯾﻨﺘﺴﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪219 :‬‬‫اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫـﺎ آﺣﺎد ﮐﺎﻟﺒﺎب اﻟﮑﺒﺎر و اﻟﺨﻮﺧـﮥ اﻟﺼـﻐﯿﺮة ﻟﻠﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﻟـﺪار ﻓﺎﻧﺼﻒ و ﻻ ﺗﻌﺘﺴﻒ و اﻟﻤﺘﺄّﺧﺮون ﯾﺼـﻠﻮﻧﻬﺎ ﺑﻤﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﻟﻢ‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻣـﺎ ﯾﺼـﻠﻬﺎ اﻟﻤﺘﻘـّﺪﻣﻮن ﺑﻪ و ﻫﻮ اﻣﺎﻣﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎن ﻫـﺬه‬‫اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻣّﺘﺼـﻠﮥ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﮥ ﻋﻨﺪه و ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻌﺼـﻤﮥ و ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺮة ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﺗﻠﮏ اﻟﮑﻠﻤﺎت ﻓﯽ اﻟّﺴﻠﺴـﻠﮥ اﻟﻤﺮﺗﻀﻮّﯾﮥ إذا اﺗﻀـﺤﺖ ﻫﺬه‬‫اﻟﻤﻘﺪﻣﺎت ﻓﻠﺰم ان ﻧﻘﺮر رﻓﻊ ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻣﻦ ﺟﻬﺎت ﻓﻨﻘﻮل ﻣﺜﻼ ﺻـﺤﺐ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﻟﻔﻀﯿﻞ ﺳﻔﯿﺎن و ﺣّﺼﻼ ﻣﻨﻪ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﻨﻔﺲ و ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ اﻻﻋﻤﺶ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﻠﺖ ﯾﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻞ ﯾﺮﮐﺐ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﮑﻮن ﻟﺬﻟﮏ ﻋﻨﺪ ﻣﻦ ﯾﺴﺘﻌﻤﻞ‬‫ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﺎت اﺻﻞ و ﻫﻞ ﻣﻌﻨﯽ وﺿﻊ اﻻﺳـﻨﺎد ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا و ﻟﻢ ﯾﺘـﺬﮐﺮ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﻨﻘﻠﯿـﮥ اﻟﻮﻗﻮع ﻻ اﻻﻣﮑﺎن َو اﻟﱠﻠُﻪ‬‫اﻟ ُْﻤْﺴَﺘﻌﺎُن‬‫ﻗﺎل و ﻫـﺬه اﻟﻤﻘﺎﻟﮥ اﺻﺪق و اﺣﻖ ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻬﻢ ان اﻟﻔﻀـﯿﻞ اﺧﺬ ﻫﺬا اﻟﻔﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻫﻮ ﻋﻦ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن اﻧﺘﺴﺎب اﻟﻔﻀـﯿﻞ اﻟﯽ ﺳـﻔﯿﺎن اﻇﻬﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟّﺼﻮﻓﯿﮥ ﻣﻦ اﻧﺘﺴﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺴـﺖ‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻊ رواﯾﮥ اﺧﺬ اﻟﺼﻮﻓﯿﮥ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﺎﻃﻦ ﻋﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﺬﮐﺮ ذﻟﮏ ﻓﯿﻬﺎ و ﯾﻨﮑﺮ ﻣﺎ ﯾﻨﺎﻓﯿﻬﺎ و ﮐﺘﺐ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺼﻮﻓّﯿﮥ اﻟﺘﯽ‬‫اﻟﻔﻬﺎ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺴﻨﺪ اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﯽ اﻟﻔﻀﯿﻞ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن اﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪220 :‬‬‫ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﮐﺎﻟﻘﺸـﯿﺮي و اﻟﻬﺮوي ﻟﯿﺴﺖ ﺑﺤّﺠـ ﮥ ﻣـﻊ ﮐﻮﻧﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﻨﻔﻮا ذﻟـﮏ ﻋﻠﯽ ان اﻟﻤﺜﺒﺖ ﻣﻘـﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎﻓﯽ و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻻﺳـﻨﺎد‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ ﻟا ﻔﻀـﯿﻞ و ﻻ ﻻﺳـﻨﺎد ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻻﻧﻪ ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ﻋﻨﺪ اﻟﮑﻞ ﻓﺘﺎﻣﻞ ﺛﻢ اﻃﺎل اﻟﻤﻘﺎل ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟّﻨﻤﻂ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ ﻟا ﺴﻘﻂ و‬‫اﻟﻐﻠﻂ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻣﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻖ ﻣﻨﻪ اﻟﺴـﺨﻂ ﻓﺎن اﻟﺠﻨﯿﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻـﺤﺐ اﻟﺴـﺮي و اﻟّﺴﺮي ﺻﺤﺐ ﻣﻌﺮوﻓﺎن اﻟﮑﺮﺧﯽ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﻣﺎ‬‫اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻦ ﺟﻬﮥ ﻣﻌﺮوف ﻓﻤﻨﻘﻄﻊ ﻓﺘﺎرة ﯾﻘﻮﻟﻮن ان ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﺻـﺤﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ راﺋﺤﮥ ﻧﺴﺒﮥ اﻻﺻﻔﯿﺎء اﻷوﻟﯿﺎء‬‫اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب ﺑﺎﻟﺘﺮّدد و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ و ﻧﺤﻮه ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﻨﺪ ﻣﻦ اﻟﺘﻌـﺪد و ﻟﮑﻦ ﻻ ﻃﺐ ﻟﻠﺘﺒﻠّﺪ ﻣﻊ اﻟﺘﺸﺪد ﻓﯽ اﻟﺘﻤﺮد و اﻟﺘﻌﻨﺪ و ﻧﺴﺄل اﻟﱠﻠﻪ اﻟـّﺼ ﻤﺪ اﻟﻮّد‬‫ﻻوﻟﯿﺎﺋﻪ و اﻟﺘﻮّدد و اﻟﻤﺪد ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﻠﺘﻮّﮐﺪ و ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه اﻟﻤﺼـّﻨﻔﻮن ﻻﺧﺒﺎر ﻣﻌﺮوف ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد اﻟﺜﺎﺑﺖ اﻟﻤّﺘﺼﻞ ﮐﺎﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و‬‫أﺑﯽ اﻟﻔﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟـﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺮوف ﻗﻠﺖ ان ﻟﻢ ﯾﺮووه ﻟﻢ ﯾﻨﻔﻮه اﯾﻀﺎ ﻣﻊ ان اﻟﻤﺜﺒﺖ ﻣﻘّﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎﻓﯽ و ﻣﻦ‬‫ﺣﻔـﻆ و ذﮐﺮ ﺣّﺠـ ﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺤﻔـﻆ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﻠﯽ ان ﻫـﺬا ﺑﺎﻃـﻞ ﻗﻄﻌﺎ و اﻧّﯽ اﺣﺎط ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﻔﻈﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻔﺮدة ﻓﯽ اﺧﺒﺎر‬‫ﻣﻌﺮوف اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺪﻋﯽ ﻫﺬه اﻟﺪﻋﻮي اﻟﻤﺼـﺮوﻓﮥ ﻫﺬا اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺴﻠﻤﯽ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﻋﺼﺮي اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻞ‬‫اﻻﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺜﻤﺎن ﻋﺸـﺮة ﺳـﻨﮥ و ﺻﺎﺣﺒﻬﻤﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺤّﺪث اﻟﻤﺤّﻘﻖ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮخ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺸﯿﺮي‬‫اﻻﮐﺜﺮ اﻋﺘﻨﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪221 :‬‬‫و ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﺣﻮال اﻣﺜﺎل ﻣﻌﺮوف ﻣﻦ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺪ آورده ﺑﺴـﻨﺪه ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﻌﺮوف ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﻤﺎ اﻟﻐﯿﺮ اﻟﻤﻔﺮد ﻓﯽ اﺧﺒﺎره‬‫ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﻮاﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮازي ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ اﻟّﺪﻻل ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل راﯾﺖ ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﺑﻌـﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣـﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﺑﺰﻫـﺪك و ورﻋﮏ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺑﻞ ﺑﻘﺒﻮﻟﯽ ﻣﻮﻋﻈـﮥ اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺎك و ﻟﺰوﻣﯽ‬‫اﻟﻔﻘﺮ و ﻣﺤﺒﺘﯽ اﻟﻔﻘﺮاء و ﻣﻮﻋﻈـﮥ اﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎك ﻣـﺎ ﻗـﺎل ﻣﻌﺮوف ﮐﻨﺖ ﻣـﺎّرا ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﻮﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ رﺟـﻞ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎك و ﻫﻮ ﯾﻌﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 309‬از ‪324‬‬‫اﻟّﻨـﺎس ﻓﻘـﺎل ﻓﯽ ﺧﻼـل ﮐﻼـﻣﻪ ﻣـﻦ اﻋﺮض ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﻠـّﯿ ﮥ اﻋﺮض اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺟﻤﻠـﮥ و ﻣﻦ اﻗﺒـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻘﻠﺒﻪ اﻗﺒـﻞ اﻟﱠﻠﻪ إﻟﯿﻪ ﺑﺮﺣﻤﺘﻪ و اﻗﺒﻞ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ وﺟﻮه اﻟﺨﻠﻖ إﻟﯿﻪ و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻣﺮة و ﻣﺮة ﻓـﺎﻟّﻠﻪ ﯾﺮﺣﻤﻪ وﻗﺘـﺎ ﻣﺎ ﻓﻮﻗﻊ ﮐﻼﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﯽ و اﻗﺒﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺗﺮﮐﺖ‬‫اﻻـ ﺧﺪﻣـﮥ ﻣﻮﻻي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ذﮐﺮت ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻟﻤﻮﻻي ﻓﻘﺎل ﯾﮑﻔﯿﮏ ﺑﻬـﺬا ﻣﻮﻋﻈـﮥ ان اﺗﻌﻈﺖ ﺑﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺑﻬـﺬه ﻟا ﺤﮑﺎﯾﮥ‬‫ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﺒﻐﺪاد ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﺮي اﻟّﺴﻘﻄﯽ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﯾﻘﻮل ذﻟﮏ اﻧﺘﻬﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﺴﺘﺤﺴﻦ و ﻣﻌﺮوف ﮐﺎن ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺮخ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﻖ و ﻻ ﮐﺎن ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﮑﺮخ ﻗﻂ و ﻫﺬا دﻋﻮي ﺑﻼ دﻟﯿﻞ ﻓﻬﻮ ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮل ﻣﻊ اﻧّﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪222 :‬‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻟﻤﺎ ﻣﻀـﯽ آﻧﻔﺎ و ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎن اﻟﻤﺎﻣﻮن ﻗـﺪ ﺟﻌﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﻌﻬﺪ ﺑﻌﺪه ﻻ ﺗﻌﻠﻖ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎن اﻻﻣﺎم ﻋﻠّﯿﺎ اﻟّﺮﺿﺎ ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮ اﻫـﻞ اﻟﺴـﯿﺮ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ ﺟﻌﻞ وﻟﯽ اﻟﻌﻬـﺪ ﺑﻤﺮو ﻣﻦ ﺑﻼد ﺧﺮاﺳﺎن ﻗﺒﻞ ﺷـﻬﺎدﺗﻪ ﻧﺤﻮ ﺳـﻨﮥ ﺗﺨﻤﯿﻨﺎ ﻓﻼ ﯾﺼـﻠﺢ ﻫـﺬا ﺣّﺠـ ﮥ ﻟﻌـﺪم ﻟﻘﯿﻪ‬‫ﻣﻌﺮوف ﻣـﺪة ﻋﻤﺮه و اّن اﻟّـﺬي ﻋﻨﺪ اﻟّﺼﻮﻓّﯿﮥ اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﺻـﺤﺒﮥ ﻣﻌﺮوف ﻟﻠﺮﺿﺎ ﻗﺒﻞ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه و ﻣﻌﺮوف ﻗﺪ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺒﻞ‬‫ﻗّﺼﮥ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﺳـﻨﮥ ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻗﯿﻞ اﺣﺪي و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﺟﻌﻞ ﺷـﻌﺎره ﻟﺒﺎس اﻟﺨﻀﺮة ﺛﻢ رﺟﻊ ﻋﻦ ذﻟﮏ و اﻋﺎد ﺷﻌﺎر اﻟّﺴﻮاد اﯾﺮاد‬‫ذﻟﮏ ﻻ ﯾﻤﺲ إﻟﯿﻪ اﻟﻤﺮاد ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻣﻌﺮوف ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻤﻦ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﺗﮑﺮار ﺑﻼ ﻓﺎﺋﺪة و اﻋﺎدة ﺑﻼ ﻋﺎﺋﺪة و ﻻ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﺛﻘﮥ اﻧّﻪ‬‫اﺟﺘﻤﻊ ﺑﻪ او اﺧـﺬ ﺷـﯿﺌﺎ ﻋﻨﻪ ﺑﻞ و ﻻ ﯾﻌﺮف اﻧّﻪ رآه و ﻻ ﮐﺎن ﻣﻌﺮوف ﺑﻮاﺑﻪ و ﻻ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﻬﺬا ﮐﻠّﻪ ﮐﺬب ﻗﺪ ﻣﻀـﯽ ﺑﻌﺾ ﺗﮑﺬﯾﺐ‬‫ﺑﻌﻀﻪ و ﯾﺎﺗﯽ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺑﻌﻀﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻘﻮي و اّﻣﺎ اﻻﺳـﻨﺎد اﻵﺧﺮ ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن اّن ﻣﻌﺮوﻓﺎ ﺻـﺤﺐ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و‬‫ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﺧﺒﺎره اﻟﻤﻌﺮوﻓﮥ ﻣﺎ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﺧﺬه ﻋﻦ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﺷـﯿﺌﺎ ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺴـﻠﺴﻞ ﺑﺎﻟﺘﻠﻘﯿﻢ ﺑﺴـﻨﺪ ﺟّﯿﺪ‬‫ﻗـﻮﯾﻢ و ﻗـﺪ ﻗـﺎل اﻻﻣـﺎم اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻓﯽ اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ ﻓﯽ ﺑـﺎب اﻟـّﺼ ﺤﺒﮥ و ﮐـﺎن اﻻﺳـﺘﺎد اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﯾﻘﻮل اﺧـﺬت ﻫـﺬا اﻟﻄﺮﯾﻖ ﻋﻦ اﻟّﻨﺼـﺮآﺑﺎدي و‬‫اﻟّﻨﺼـﺮآﺑﺎدي ﻋﻦ اﻟﺸـﺒﻠﯽ و اﻟﺸﺒﻠﯽ ﻋﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ ﻋﻦ اﻟّﺴﺮي و اﻟّﺴﺮي ﻋﻦ ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ و ﻣﻌﺮوف ﻋﻦ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻗﻠﺖ اﻟﻈﺎﻫﺮ اّن ﮐﻞ‬‫واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻗـﺪ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺒﻪ اﻧّﻪ ﺗﻠﻘﺎه ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺎن ﮐّﻞ واﺣـﺪ ﻗـﺪ ﻻزم ﺻﺎﺣﺒﻪ دﻫﺮا و ﮐﻠﻬﻢ ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻬﻢ اﻫﻞ اﻟﻮﻻﯾﮥ و اﻟﻬﺪاﯾﮥ ﻫﻢ‬‫اﻫﻞ اﻟﺮواﯾﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪223 :‬‬‫و اﻟﺪراﯾﮥ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ ﻻ ﮐﺎﻟﻤﺘﺼﻮﻓﯿﻦ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و ﻟﺬا اﻋﺘﻤﺪه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺠﻤﻊ اﻻﺣﺒﺎب و ﺷﺮﻃﻪ ﻣﻌﻠﻮم و ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم و اﻟﺤﻔﺎظ‬‫اﻟﻬﺮوي و ﮐﺎن ﻣﻌﺮف ﻗﺪ ﺻـﺤﺐ داود اﻟّﻄﺎﺋﯽ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻗﺪ وﻟﺪ اﻻﻣﺎم اﻟّﺮﺿﺎ ﻻﺣﺪي ﻋﺸـﺮة ﻟﯿﻠﮥ ﺧﻠﺖ ﻣﻦ رﺑﯿﻊ اﻻّول ﺳﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺧﻤﺴﯿﻦ‬‫و ﻣﺎﺋﮥ ﻋﻠﯽ ﻟا ﺼﺤﯿﺢ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﺷّﻮال و ﻗﯿﻞ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻣﺎت داود ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و رّﺟﺤﻪ‬‫اﻟﻬﺮوي و ﻗﯿﻞ ﺳـﻨﮥ ﺳّﺘﯿﻦ و رّﺟﺤﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻗﯿﻞ اﺣﺪي و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻗﯿﻞ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴﯽ ﻣﺎت اﺳﺮاﺋﯿﻞ و داود ﻓﯽ‬‫اﯾﺎم و اﻧﺎ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻗﻌﻨﺐ ﺑﻦ اﻟﻤﺤّﺮر ﻣﺎت اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل دﺑﯿﺲ و ﻏﯿﺮه ﺳﻨﮥ اﺣﺪي و ﺳﺘﯿﻦ و ﻗﯿﻞ اﺛﻨﺘﯿﻦ‬‫و ﺳّﺘﯿﻦ و ﻫﻮ اﮐﺜﺮ ﻣـﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﻌﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺮاﺟـﺢ ﻓﯽ ﻣﺘﻮﻓﯽ داود ﺳـﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ او اﺣـﺪي و ﺳﺘﯿﻦ او اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﻨﯿﻦ ﻓﯿﮑﻮن ﺳﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺿﺎ إذ‬‫ذاك ﺛﻤﺎن ﺳـﻨﯿﻦ او ﺗﺴـﻌﺎ او ﻋﺸـﺮا ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺘﺼﻮر ان ﯾﮑﻮن ﻣﻌﺮوف ﻗـﺪ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﺛﻢ اﺗﯽ داود و اﺳـﺘﻨﺪ إﻟﯿﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ذا اﻟﺬي ﻓﯿﻪ‬‫ﯾﺴـﺘﺒﻌﺪ ﻓﻘـﺪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ رواﯾـﮥ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻏﯿﺮه اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻌﺮوف ﻗﺪ ﻧﺎداه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻻﺟﺘﺒﺎء ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺒﺎء ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﯾﺮد ﻗﻮل اﻟﻤﻮّدب ﻟﻪ‬‫اب و اﺑﻦ و ﺛﺎﻟﺚ ﺛﻠﺜﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻘّﻬﺎر اﺣﺪ اﺣﺪ ﺣﺘﯽ ﻫﺮب إذ ﺿـﺮب اﻟﻤﻮّدب و ﻏﺎب ﺳـﻨﯿﻦ ﻓﮑﯿﻒ ﻻ ﯾﺘﺼﻮر ان ﯾﮑﻮن‬‫ﺑﺎﺟﺘﺒﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﯾﺎه ﻗﺪ ﻋﻠﻢ ﻓﺮاﺳﮥ ﻣﻦ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ان اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺿﺎ ﻗﺪ اﺗﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺻﺒّﯿﺎ اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﺎﻧﻪ ﺷﻌﺒﮥ ﻣﻦ ﺷﺠﺮة اﻻﺟﺘﺒﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪224 :‬‬‫و اﻻﺻـﻄﻔﺎء و اﻻرﺗﻀـﺎء و ﻋﻠﻢ اﻧّﻪ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ ﺳـﯿﺘﺨﺮج و ﯾﺴـﺘﮑﻤﻞ اﻣﺮه او اﻟﻬﻢ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ اﻟﻬﻢ اﻟﺘﻮﺣﯿـﺪ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ ﻓﺎﺗﯽ‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺿﺎ و اﺣﮑﻢ اﻻﺳـﻼم ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ ﺛﻢ ﻟﻤﺎ رﺟﻊ ﻟﻘﯽ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ اﻻﻣﺎم داود و اﺳـﺘﻔﺎد ﻣﻨﻪ اﺷـﯿﺎء ﻓﻠّﻤﺎ ﺗﻮّﻓﯽ اﻻﻣﺎم داود اﻟﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 310‬از ‪324‬‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﻣﻌﺮوف ﻟﻢ ﯾﮑﻤـﻞ اﻣﺮه و ﺳـﻤﻊ ﻧﺼـﯿﺤﮥ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب داود و ﻣﻮﻋﻈـﮥ اﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎك ﻓﻌﺎد اﻟﯽ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺮﺿﺎ و ﻻزم ﺧـﺪﻣﺘﻪ و‬‫اﺳـﺘﻔﺎد ﻣﻨﻪ ﻟا ﯽ ان ﻓﺎز ﺑﺎﻟﻤﺮاد و اﻻرﺷﺎد و اﻟﺮﺷﺎد ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻬﺎد و اﻧّﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻻﺧـﺬ ﻋﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﻨﯿﺲ اﻟﻌﺎﺑـﺪ اﻟﮑﻮﻓﯽ و ﻓﯽ ﻟا ﻘﺸـﯿﺮّﯾﮥ‬‫ﻗﺎل ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب داود اﻟّﻄﺎﺋﯽ اّﯾﺎك ان ﺗﺘﺮك اﻟﻌﻤﻞ اﻟـﺦ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اﻧّﻪ ﻻ ﯾﻘﺘﻀـﯽ ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻣﻌﺮوف ﻗﺪ‬‫روي ﻋﻦ داود ﻣﺸﺎﻓﻬﮥ و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد اﻟﺨﺮﻗﮥ اﯾﻀﺎ ان داود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﺻـﺤﺐ ﺣﺒﯿﺒﺎ اﻟﻌﺠﻤّﯽ و ﻫﺬا ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ ﺣﻘﯿﻘﮥ ﺟﻬﻞ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﺑﻪ ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺤّﺠﮥ و ﺳـﺘﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺨﺮﻗﮥ ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺪﻧﯿﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ اﻟـّﺴ ﻠﻔﯽ و اﻟﻤﺤﺪث أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺰّراد و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺤّﻘﻘﯿﻦ ﺣﻘﯿﻘﮥ‬‫ﺣّﻘـ ﮥ ﻟﻬـﺬا و ﻟﺴﺎﺋﺮ ﻣﺎ ﻗـﺪ ﻣّﺮ و ﻣﻦ ذﮐﺮ ﺣّﺠﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﺳـّﯿﻤﺎ و اﻟّﺬي ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﻨﻔﯿﻪ و ﻗﺪ ﺻـﺤﺢ ﻫﺬا ﮐﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﻘﺮة ﻓﯽ اﻻﻧﺘﺒﺎه و ﻟﻢ ﯾﺘﮑّﻠﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﺮة ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻠﻘﯿﮥ و اﻟﺼـﺤﺒﮥ و ﻟﮑﻦ اﺣﺪث اﻣﺮ آﺧﺮ ﺳـﻨﻮرد ﻣﻊ اﻟﺮّد ﺑﻤﺪد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼـﻤﺪ و ﻓﯿﻬﺎ انّ‬‫ﺣﺒﯿﺒﺎ اﻟﻌﺠﻤﯽ ﺻـﺤﺐ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي و ﻫﺬا ﺻﺤﯿﺢ ﻓﺎن اﻟﺤﺴﻦ ﮐﺎن ﻟﻪ اﺻﺤﺎب ﮐﺜﯿﺮون ﻣﺜﻞ اﯾﻮب اﻟﺴﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪225 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﻮن و ﻣﺜﻞ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ واﺳﻊ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر و ﺣﺒﯿﺐ اﻟﻌﺠﻤّﯽ و ﻓﺮﻗـﺪ اﻟﺴـﺒﺨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋّﺒﺎد اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة ﻻ ﺣﺎﺟـﮥ اﻟﯽ ﻫـﺬه‬‫اﻻﻃﺎﻟـﮥ و ﻓﯽ اﻟﺨﺮﻗـﮥ ان اﻟﺤﺴﻦ ﺻـﺤﺐ ﻋﻠّﯿﺎ و ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ ﻫـﺬه اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﺎﻧّﻬﻢ ﻣّﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ان اﻟﺤﺴﻦ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﻠّﯽ و اﻧّﻤﺎ‬‫اﺧﺬ ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب ﻋﻠّﯽ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻻﺣﻨﻒ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎد و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻫﮑﺬا رواه اﻫﻞ اﻟﺼﺤﯿﺢ و اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي وﻟﺪ‬‫ﻟﺴـﻨﺘﯿﻦ ﺑﻘﯿﺘﺎ ﻣﻦ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ و ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻫﻨﺎ ﻓﺎﯾﻦ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اذن و ﻫﻞ رﺟﻞ ﻫﻮ او اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺪة ﺧﻼﻓﮥ‬‫ﻋﺜﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﺑﻠـﺪة ﻓﻼ ﺑّﺪ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﻮل ﺑﮑﻮﻧﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻄّﯿﺒﮥ و اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺮﺣﻼ ﻣّﺪة ﺧﻼﻓﮥ ﻋﺜﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﻓﯿﺴـﺄل ﻓـﺎّي ﻣـﺎﻧﻊ ﮐـﺎن ﻟﻬﻤـﺎ ﻣﻦ اﻻﺟﺘﻤـﺎع ﻓﻼـ ﺟﺮم ان ﻻـ ﻣﻨﺠـﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ان ﯾﻘﻮل ﺑﻌـﺪ ﮐﯿﺖ و ﮐﯿﺖ ﻻ رﯾﺒـﮥ اﻧﻬﻤﺎ ﮐﺎﻧﺎ ﯾﺠﺘﻤﻌﺎن ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﮐـﻞ ﯾﻮم ﺧﻤﺲ ﻣّﺮات اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﺗﺤﻘﻖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﯾﺎ ﻋﺠﺒﺎ ﻣﻨﻪ ﮐﯿﻒ ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻫﻬﻨﺎ ﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻮن ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎّﯾﮥ‬‫ﺑﻠـﺪة و ﺗﻔﺤﺺ ﻋﻨﻪ ﻓﯿﻤـﺎ إذا رﺣـﻞ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﻗﺎل ﮐﺎﻧﺖ أّﻣﻪ اﻣـﮥ ﻻم ﺳـﻠﻤﮥ ﻓﻠّﻤﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﺣﻤﻞ اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﻤﻞ ﻋﺠﯿﺐ ﺗﺰوﯾﺮ‬‫ﻓﺘﺎﻣﻞ اﻟﯽ اﻟﺒﺼﺮة و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﻣّﺮ رّده ﻏﯿﺮ ﻣّﺮة و اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ ﺻﺒّﯽ ﻣﻦ اﻟّﺼﺒﯿﺎن ﻻ ﯾﻌﺮف و ﻻ ﻟﻪ ذﮐﺮ اﻧﺘﻬﯽ و ﯾﺎﺗﯽ رّده اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺮة ﺑﻌـﺪ ﻣﻘﺎﻟﺘﻪ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و ﺛﻘﺎت ﺗﺒﻊ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ داﺧﻠﻮن ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ اﻟﺒّﺘﮥ ﻓﻌﺪم ﻋّﺪ‬‫ﺳﻼﺳﻠﻬﻢ و اﻻﮐﺘﻔﺎء ﺑﺴﻼﺳﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪226 :‬‬‫ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﻌﺮاق و ﺧﺮاﺳـﺎن ﻧﻮع ﻣﻦ اﻟﺠﻮر ﻗﻠﺖ ﯾﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻞ اﻟﺠﻮر اﺛﺒﺎت ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻋﻦ اﻻﺛﺒﺎت ﻣﺘﻮاﺗﺮا ﻣﺘﻈﺎﻓﺮا او ﻧﻔﯽ ذﻟﮏ و‬‫اﺛﺒﺎت ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣـﺬﮐﻮرا و ﮐﯿﻒ ﯾﻀـﻌﻮن اﻻﺳـﻨﺎد ﻟﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﻊ ﻟﻬﻢ إﻟﯿﻪ اﺳـﺘﻨﺎد ﻗﺎل و اﻟـﺬي ﯾﺘﺒﺎدر اّن اﺻﻞ ﻫـﺬا اﻟﻐﻠﻂ ﮐﺎن ﺑﻌﺾ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻤّﮑّﯽ و ﺣﯿﺚ ان ﮐﺘﺎﺑﻪ اﺻﻞ اﻟﺘﺼّﻮف ﮐﺎن ﻫﺬه اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ ﻣﻦ ﻣﺸـﻬﻮراﺗﻬﻢ اﻟّﺬاﺋﻌﮥ و ﻫﻮ و ان ﮐﺎن ﻋﻤﺪة ﻓﯽ ﻫﺬه‬‫اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻓﻠﻪ ﺗﺴﺎﻫﻼـت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻻـ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻨﻪ اﺗّﺴـﺎع و ﺗﺒّﺤﺮ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾـﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺘﮑﻠّﻢ ﻋﻠﯽ ﺣﺎل ﺟﻤﯿﻊ اﻟـّﺴ ﻼﺳﻞ ﻗﻠﺖ ﻗﺪ‬‫ﺗﻘّﺪم رّد اﻟﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﯽ ﻣﻊ ان ﻫﺬا ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و رواﯾﺘﻪ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﺎﻃﻦ و رواﺗﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻫﻞ ذﻟﮏ اﻟﻔﻦ و ﻻ ﯾﻠﺰم‬‫ﻣﻦ ﻋـﺪم اﻟﺘﺒّﺤﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ ﻋـﺪﻣﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ آﺧﺮ ﻋﻠﯽ اﻧّﻪ ﻗـﺪ ﺗـﺎﺑﻊ اﻟﻤّﮑﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺼـﺮﯾﻪ اﻻﻣـﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق اﻟﮑﻼﺑـﺎذي ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫اﻟﻤﺤـّﺪث ﻓﯽ اﻟﺘﻌﺮف و ﻗـﺪ ﻗـﺎل ﻓﯿﻪ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮﻻ اﻟﺘﻌّﺮف ﻣﺎ ﻋﺮف اﻟﺘﺼّﻮف ﻗﺎل ﻓﯽ ذﮐﺮ رﺟﺎل اﻟﺼﻮﻓﯿـﮥ ﻓﻤّﻤﻦ‬‫ﻧﻄﻖ ﺑﻌﻠﻮﻣﻬﻢ و ﻋّﺒﺮ ﻋﻦ ﻣﻮاﺟﯿـﺪﻫﻢ و ﻧﺸـﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻬﻢ و وﺻﻒ اﺣﻮاﻟﻬﻢ ﻗﻮﻻ و ﻓﻌﻼ ﺑﻌـﺪ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ و اﺑﻨﻪ‬‫ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ اﻟﺒﺎﻗﺮ و اﺑﻨﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟّﺼﺎدق ﺑﻌـﺪ ﻋﻠّﯽ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﻗﺎل و اوﯾﺲ ﻟا ﻘﺮﻧّﯽ و‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻣﻦ اﻫﻞ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﺠﺒﻞ اﺑﻮ ﯾﺰﯾﺪ ﻃﯿﻔﻮر ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺒﺴﻄﺎﻣﯽ اﻟﯽ ان ﻗﺎل و ﻣﻤﻦ ﻧﺸﺮ ﻋﻠﻮم‬‫اﻻﺷﺎرة ﮐﺘﺒﺎ و رﺳﺎﺋﻞ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺠﻨﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﯽ ان ﻗﺎل و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺸﺒﻠﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل و ﻣﻤﻦ ﺻّﻨﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 311‬از ‪324‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪227 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻻﻧﻄﺎﮐﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻻﻧﻄﺎﮐﯽ و اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ اﺳﺪ اﻟﻤﺤﺎﺳﺒﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﺒﻠﺨﯽ و اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻮزﺟـﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺤﮑﯿﻢ‬‫اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي ﺛﻢ ﻗﺎل ﻓﻬﻮﻻء ﻫﻢ اﻻﻋﻼم اﻟﻤﺬﮐﻮرون اﻟﻤﺸـﻬﻮرون اﻟﻤﺸﻬﻮد ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﻗﺎل ذﮐﺮه ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﻘّﺮة ﯾﺤّﺮر اﻟﻔﻘﯿﺮ ﻣﺎ ﻗّﺮر ﻋﻨﺪه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ان ﮐﺎن ﯾﺸﻖ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﺼﺮ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺎﻟﻔﻮن ﻣﺸﻬﻮرات اﻟﻘﻮم ﻓﺎن اﻟﺤّﻖ‬‫اﺣﻖ ان ﯾﺘﺒﻊ ﮐﺎﻧﻪ ﯾﺮﯾـﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺼـّﻨﻒ ﻗـﺪس ﺳـﺮه اﻟﻔﺮﯾـﺪ ﻗﺎل ﺳﻠﺴـﻠﮥ ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﻨﻔﺲ ﻓﯽ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺮﺗﻘﯿﮥ اﻟﯽ أﺋّﻤﮥ ﺗﺒﻊ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و‬‫اﻋﻈﻤﻬﻢ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ و ﻟﻪ ﺷـﯿﻮخ ﮐﺜﯿﺮون و اﮐﺜﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﻪ ﺑﻨﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻫﻮ ﻣﻊ ادراﮐﻪ ﺷـﺮف ﺻﺤﺒﺘﻪ و ﺗﺮﺑﯿﺘﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺪ ﺻـﺤﺐ واﻟﺪه اﯾﻀﺎ ﻗﻠﺖ واﻫﺎ ﻟﮏ ﻣﺎ ﻟﻤﺎﻟﮏ و اﻻﻋﻈﻤّﯿﮥ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻄﯿﺒﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﻊ وﺟﻮد اﻣﺎم اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻫﻮ اﻣﺎم‬‫اﻻﻋﻼـم ﻣﻨﺒﻊ اﻟﻤﻌـﺎرف و اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﺼﺎدق و ﻫﻞ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ اﻻ ﻣﻦ ﺧﺎدﻣﯽ ﺣﻀـﺮﺗﻪ اﻟﻌﻠﯿـﮥ و ﻣﻼزﻣﯽ ﻋﺘﺒﺘﻪ ﻟا ﺴـﻨﯿﮥ و‬‫ﺳﻠﺴـﻠﮥ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻟﺬﻫﺐ اﺑﺎ ﻋﻦ ﺟّﺪ اﻟﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ و ﻟﻠﺼﺎدق اﻧﺘﺴﺎب اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟّﺼّﺪﯾﻖ اﯾﻀﺎ و ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﻟﯿﺴﺖ ﻟﻪ ﺧﺒﺮة ﺑﺤﺎل‬‫اﻻﻣﺎم ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﻤﺮي و ﻗـﺪ ﻓﻀـﻠﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻼس ﻋﻠﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ ﻧﺎﻓﻊ ﺛﺒﺘﺎ و ﺣﻔﻈﺎ و‬‫اﮐﺜﺎرا ﻟﻠﺮواﯾﮥ و اﻧﮑﺮوا ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﻬﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪228 :‬‬‫اﻟﻌﮑﺲ و ﮐﺬا ﻗﺪ ﻗﺪﻣﻪ و آﺛﺮه ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺰﻫﺮي إذ ﻗﺮء اﻟﮑﺘﺎب ﻟﺪﯾﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﻨﺠﻮﯾﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﺳﺎدات اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﺷﺮاف ﻗﺮﯾﺶ‬‫ﻓﻀـﻼ و ﻋﻠﻤـﺎ و ﻋﺒـﺎدة و ﺷـﺮﻓﺎ و ﺣﻔﻈـﺎ و اﺗﻘﺎﻧـﺎ و ﻻـ ﺑﺤـﺎل اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻌﻤﺮي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟّﺼﻮﻓﯽ و ﻗـﺪ ﻓـّﻀ ﻠﻪ‬‫اﻟﺴـﻔﯿﺎﻧﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻨﻬﻢ و اﻟﻄﺤﺎوي و آﺧﺮون ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ و رأوا اﻟﺤﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﺮب اﮐﺒﺎد اﻻﺑﻞ‬‫و ﻗﺪ ﮐﺘﺐ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ إﻟﯿﻪ إذ ﮐﺘﺐ ﻫﻮ اﻟﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﯾﺤّﻀﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻔﺮﯾﺪ ﻣﺎ ﻧّﺼﻪ ﻣﺎ اﻇّﻦ ﻣﺎ اﻧﺎ ﻓﯿﻪ ﺑﺪون ﻣﺎ اﻧﺖ ﻓﯿﻪ و ﻧﺮﺟﻮ ان ﯾﮑﻮن ﮐﻠّﻨﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﺧﯿﺮ و ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﺎ ان ﯾﺮﺿـﯽ ﺑﻤﺎ ﻗﺴـﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﺛﻢ اﻻﻣﺎم ﻣﺎﻟﮏ و ان ﻣﺎل ﺑﻌﺪ اﻟﯽ ذﻟﮏ و ﻟﮑﻦ ﻟﯿﺲ ﯾﮑﻮن اﻣﺎﻣﻬﻢ و‬‫ﻫﻮﻻـء اﻻﺟﻼء ﻓﯿﻬﻢ و ﻟﻢ اﻋﻠﻢ ﻣﻤﻦ اﺳـﺘﻔﺎض اﻟﻌﻤﺮﯾﺎن ﻗﺎل و ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ ﻣﮑـﮥ ﻣﺮﺗﻘﯿـﮥ اﻟﯽ اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻗﻠﺖ ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ﻫﻨﺎ اﻧّﻪ ﻣﻊ‬‫ﺗﺸـﺮﻓﻪ ﺑﺼـﺤﺒﺘﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺪ ﺻـﺤﺐ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ اﯾﻀﺎ و ﺗﺎدب ﺑﻪ و ﻋﻠﯿﻪ ﺗﺨﺮج ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ اﻟﺒﺎﻫﺮ‬‫ﮐﻤـﺎ رواه اﻷﺋّﻤـ ﮥ ﮐﺎﺑﺮا ﻋﻦ ﮐﺎﺑﺮ ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﺴﻊ اﻧﮑﺎره اﻟﻤﮑﺎﺑﺮ ﻗﺎل و ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﮐـﺪاود اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻣﺮﺗﻘﯿـﮥ اﻟﯽ أﺋّﻤـ ﮥ ﺗﺒﻊ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و‬‫اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺳﻔﯿﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ اﺻﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻗﻠﺖ ﯾﺎ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻤﺎ داود ﻣﻦ اﻗﺮان اﻟﺜﻮري و ﺷﺮﯾﮑﻪ ﻓﯽ ﺷﯿﻮﺧﻪ‬‫و اﻧﻤﺎ ﺟّﻞ اﺧـﺬه اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺰاﻫﺪ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ‬‫و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪229 :‬‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ اﻧﺘﻬﯽ و اﻧﻤـﺎ ﮐـﺎن ﺑـﺪاﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺮك ﻣﻦ ﮐﻠﻤـﮥ ﻗﺎﻟﻬـﺎ ﻟﻪ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻣﻦ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﻟﮑﻦ ﻟﯿﺲ ﯾـﺬﮐﺮه‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة و اﻧﻤﺎ اﺳـﺘﻔﺎدﺗﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﺎﻃﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺒﯿﺐ اﻟﺮاﻋﯽ و اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺒﯿﺐ اﻟﻌﺠﻤﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ رواه اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و اﻟﻤﻌﺎﻣﻠﮥ و‬‫اﻋﺘﺮف ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﻓﯽ اﻻﻧﺘﺒﺎه و ﮐﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﻘﺮع ﻗﻂ اذﻧﻪ ان ﻋﻠّﯿﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺳﮑﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻣّﺪة ﺣﺘﯽ ﻗﻀﯽ ﻧﺤﺒﻪ و ﻗﺪ اﺳﺘﻔﺎض ﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻨﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻦ ارﺑﺎب اﻟﻮﻻﯾﺎت ﮐﮑﻤﯿﻞ و ﻗﺪ ﺑﺎء ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﻓﯽ اﻻﻧﺘﺒﺎه ﻓﯿﮑﻮن ﻣﺮﺗﻘﯽ ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﯾﻀﺎ اﻟﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ ﻗﺎل‬‫و ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﺒﺼـﺮة ﻣﺮﺗﻘﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻗﻠﺖ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ اﻧّﻬﻤﺎ ﻋّﻤﻦ اﺧﺬا ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻓﻼ ﺷﺒﻬﮥ‬‫ﻋﻨـﺪه ﻓﯽ اﺧـﺬه ﻋﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻤﯿﻞ ﺑﻦ زﯾﺎد و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد و ﮐﺬا اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻗﺎل و ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ﻣﺮﺗﻘﯿﮥ اﻟﯽ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﻗﻠﺖ ﻟﻢ‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ دوﻧﻪ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﺴﻠﺴـﻠﮥ ﻓـﺎّن اﯾﺠﺎده ﻣﺸـﮑﻞ ﺟـّﺪا و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اّن ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ﻣﺮﺗﻘﯿـﮥ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ادﻫﻢ ﺛﻢ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻗﺎل و ﺳﻠﺴـﻠﮥ اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻣﺮﺗﻘﯿﮥ اﻟﯽ ﻃﺎوس ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﻠﺖ و ﻫﻮ اﻟﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ اﻧﺘﻬﯽ ﻫﺬا و ﻗﺪ اﺣﺪث ﻫﻬﻨﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 312‬از ‪324‬‬‫ﺷّﻘﺎ آﺧﺮ ﻏﯿﺮ ﺷـﻘﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﻓﻘﺎل و ﺑﻌﺪ ﻫﺬا ﮐﻠّﻪ ﻻ ﺷـﺒﻬﮥ اّن ﻇﺎﻫﺮه ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎن اﺣﮑﺎم اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ ﺧﻔّﯿﮥ و‬‫ﻣﺴـﺘﻮرة و اﻋﺘﻨـﺎءه اﻟﮑّﻠﯽ ﺟﻬﺎدا و ﺗﻌﻠﯿﻤﺎ و ﺗﺮوﯾﺠﺎ و ﺗﺮﻏﯿﺒﺎ و ﺗﺮﻫﯿﺒﺎ اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و اﻻﺷﺎرات اﻟﻀـﻤﻨّﯿﮥ اﻟﯽ اﻟّﻄﺮﯾﻘـﮥ و اﮐﺜﺮ‬‫اﻻﯾﺎت و اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﺘﺼﺮﯾﺢ و اﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﯾﺜﺒﺖ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و ﺑﻌﻀﻬﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻹﯾﻤﺎء و اﻻﺟﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪230 :‬‬‫ﯾﺜﺒﺖ اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ ﻓﻔﻀـﻞ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻻـﻇﻬﺮ و اﻻﺻـﺮح و ﺑﻤـﺎ ﮐـﺎن ﺑﻪ اﻻﻋﺘﻨﺎء اﻟﮑﻠّﯽ ﯾﮑﻮن ﻓﻀـﻼ ﮐﻠّﯿﺎ و ﻏﯿﺮه و ان ﮐﺎن اﻧﻔﺲ و اﻋﻠﯽ و اﻏﻠﯽ‬‫ﻓﻀﻞ ﺟﺰﺋﯽ ﻧا ﺘﻬﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﻟﻔﻈﻪ ﻗﻠﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻤﺎ ﻫـﺬا اﻻﻋﺘﻨﺎء ﺑﺎﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻟﮑﻮﻧﻬﺎ ذرﯾﻌـﮥ اﻟﯽ اﻟّﻄﺮﯾﻘـﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺼﻞ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﻗـﺪر ﻟﻪ اﻟﯽ‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ اﻟﻌّﻠـﮥ اﻟﻐﺎﺋـّﯿ ﮥ و إﻟﯿﻬﺎ ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻻﻣﻨّﯿﮥ ﻓﻠﻬﺎ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﻠﯽ دون اﻟّﺬرﯾﻌﮥ و اﻻ ﻓﯿﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﻘﺼﻮد اﻟﺤﻘﯿﻘﯽ اﻟّﺬي‬‫ﻫﻮ وﺟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻔﻀﻮﻻ و آﯾﮥ ﮐﻠﻤﮥ اﮐﺒﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻋﻠّﻮا ﮐﺒﯿﺮا ﻣﻊ ان ﺗﻔﻀـﯿﻠﻬﻤﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻣﺤﻞ اﻟﻤﻨﺎزﻋﮥ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺘﺮي و ﻫﻮ ﺷـﺮﯾﮑﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﺗﻌﻠﯿﻤﻬـﺎ و اﻟﻐﺰوات و اﻟﺒﻌﻮث ﮐﻤـﺎ ﺗﺨﺒﺮ ﺑﻪ زﺑﺮ اﻻـﺛﺮ ﻧﻌﻢ ﻟﻬﻤـﺎ ﺳـّﯿﻤﺎ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟـّﺼ ّﺪﯾﻖ ﺧﺼﻮﺻـّﯿﮥ ﻓﯽ اﺷﺎﻋﮥ‬‫اﻻﺳـﻼم و ﻧﺼـﺮﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﯽ اّول اﻻﻣﺮ ﮐﻤﺎ اّن ﻟﻠﻤﺮﺗﻀـﯽ ﺧﺼﻮﺻـﯿﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻓﺘﺢ ﺧﯿﺒﺮ إذ اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻞ اﻻﻣﺮ و ﮐﺬا ﻓﯽ‬‫ﻓﺘﺢ ﻫﻤﺪان و اﺷﺎﻋﮥ اﺣﮑﺎم اﻻﺳﻼم ﻓﯽ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺒﻠﺪان ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ و اﻟﻌﺮاق و اﻵﻓﺎق و ﻟﻘﺪ ﮐﺎن ﺑﻌﺪ وﻓﺎﺗﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ‬‫ﻓﯽ ﻧﻮﺑـﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻠﺜﮥ ﺷـﺮﯾﮑﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﻣﻮر اﻟﺠﻬﺎدﯾﮥ و اﻟﻮاﻗﻌﺎت اﻟﻘﻀﺎﺋﯿﮥ ﮐﺎﺷﻒ ﮐﻞ ﺷـﺒﻬﮥ و ﻣﻮﺿﺢ ﮐﻞ ﺣﮑﻢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﻔﺎروق و ﻟﺬا‬‫ﻗﺪ اﻣﺴـﮑﻪ ﻋﻨﺪه ﻓﯽ ﻧﻮﺑﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻌﻮث و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﺎﺑﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ و ﻟﻢ ﯾﺰل ﺑﻌﺪ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣﺘﺼّﺪﯾﺎ ﻟﻨﺸﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺎﯾﻌﻪ اﻟﻨﺎس ﺛﻢ ﮐﺎن ﻣﻦ وﻗﻌﮥ اﻟﺠﻤﻞ و ﺻّﻔﯿﻦ و اﻟﻨﻬﺮوان و اﻟﺘﺤﺮﯾﺾ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﺎل اﻟﺒﻐﺎة ﻣﺎ‬‫ﮐﺎن اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻠﺨﺼﺎ و ﻗﺎل ﺗﺎج اﻻﺳﻼم اﻟﻤﺤﺪث اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﺤّﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪231 :‬‬‫ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺨﺪاﺑﺎدي اﻟﺒﺨﺎرّي ﻓﯽ ارﺑﻌﯿﻨﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺎ اﺳـﻨﺪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﻓﻌﻪ اﻷﻧﺒﯿﺎء ﻗﺎدة و اﻟﻔﻘﻬﺎء ﺳﺎدة و ﻣﺠﺎﻟﺴﺘﻬﻢ زﯾﺎدة‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﻧّﺼﻪ راوﯾﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟّﺴﻮاﺑﻖ اﻟﺮﺿّﯿﮥ اﻟﺬي اﺗّﺒﻊ ﻋﻦ دﻗﺎﺋﻖ اﻟﺘﻔﺮﯾﺪ و اﻇﻬﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ و‬‫روي ﻋﻦ اﻻﻣـﺎم اﻻـﻋﻈﻢ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻟﻮﻻ وﻗﺎﺋﻊ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻊ اﻟﺒﻐﺎة و اﻟﺨﻮارج و اﻗﻀـﯿﺘﻪ و اﺣﮑﺎﻣﻪ ﻣﻌﻬﻢ ﻣﺎ ﮐﻨﺎ ﻧﻌﺮف‬‫اﺣﮑﺎم اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ و اﻟﺨﻮارج اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻫـﺬا اﻟﻘﻮل ﻣﺴـﺘﻔﯿﺾ ﻣﺸـﻬﻮر و ﻓﯽ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺬﮐﻮر ﺛﻢ اﺷﺎر ﻗﺪس ﺳـّﺮه اﻟﯽ رّد ﺷـﯽء ﻣﻦ ﺧﺮاﻓﺎت اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﻫﺬه ﻟﮑﻮن اﺳـﺘﻘﺼﺎء‬‫ذﻟﮏ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻻﻃﺎﻟـﮥ ﻓﻘﺎل ﻗﻮﻟﻪ ﻓﻬـﺬا ﮐﻠّﻪ ﮐﺬب ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻻﻣﺎم ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ ﻣﻦ ﻣﻮاﻟﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿﺎ و ﮐﺎن اﺑﻮاه ﻧﺼـﺮاﻧﯿﯿﻦ ﻓﺎﺳـﻠﻤﺎه اﻟﯽ ﻣﻮّدب و ﻫﻮ ﺻﺒّﯽ ﻓﮑﺎن اﻟﻤﻮّدب ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﻗﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﺛﻠﺜـﮥ ﻓﯿﻘﻮل ﻣﻌﺮوف ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻘﻬﺎر ﻓﻀﺮﺑﻪ اﻟﻤﻌﻠﻢ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺿﺮﺑﺎ ﻣﺒﺮﺣﺎ ﻓﻬﺮب ﻣﻨﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮاه ﯾﻘﻮﻻن ﻟﯿﺘﻪ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ أي دﯾﻦ ﺷﺎء ﻓﻨﻮاﻓﻘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ‬‫اﻧّﻪ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟّﺮﺿـﺎ و رﺟﻊ اﻟﯽ اﺑﻮﯾﻪ ﻓـﺪق اﻟﺒﺎب ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺮوف ﻓﻘﯿﻞ ﻋﻠﯽ أّي دﯾﻦ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺳﻼم ﻓﺎﺳﻠﻢ اﺑﻮاه‬‫و ﻫـﺬه اﻟﻘّﺼﮥ ﻗﺪ اوردﻫﺎ ﮐﺬﻟﮏ اﻻﻣﺎم اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﺷـﯿﺨﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﺸـﺘﻬﺮ ﻓﯽ اﻵﻓﺎق اﻟﻘﺎري ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﻘﺪة‬‫أﺑﯽ ﻋﻠّﯽ اﻟﺪﻗﺎق و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺸﺄن و ﻫﯽ ﺗﮑﻤﻠﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻤﻊ ﻋﻦ اﻟّﺼﻔﻮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪232 :‬‬‫ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﮐﺎن ﻣﻌﺮوف ﻗﺪ ﻧﺎداه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻻﺟﺘﺒﺎء ﻓﯽ اﻟّﺼﺒﺎ ﻓﺬﮐﺮ أﺑﯽ اّن اﺧﺎه ﻋﯿﺴﯽ ﻗﺎل ﮐﻨﺖ اﻧﺎ و اﺧﯽ ﻣﻌﺮوف‬‫ﻓﯽ ﮐّﺘﺎب اﻟﻨﺼﺎري و ﮐﻨﺎ ﻧﺼﺎري و ﮐﺎن اﻟﻤﻌﻠﻢ ﯾﻌّﻠﻢ اﻟّﺼﺒﯿﺎن اب و اﺑﻦ ﻓﺼـﯿﺢ اﺧﯽ ﻣﻌﺮوف و ﯾﻘﻮل اﺣﺪ اﺣﺪ ﻓﻀـﺮﺑﻪ اﻟﻤﻌّﻠﻢ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ ﺿـﺮﺑﺎ ﺷﺪﯾـﺪا ﻓﻬﺮب ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﮑﺎﻧﺖ أّﻣﯽ ﺗﺒﮑﯽ و ﺗﻘﻮل ﻟﺌﻦ رد اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠّﯽ اﺑﻨﯽ ﻻﺗﺒﻌﺘﻪ ﻋﻠﯽ أّي دﯾﻦ ﮐﺎن ﻓﻘـﺪم ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﻌﺪ‬‫ﺳﻨﯿﻦ ﻓﻘـﺎﻟﺖ ﻟﻪ أي ﺑﻨّﯽ ﻋﻠﯽ أّي دﯾﻦ اﻧﺖ ﻓﻘـﺎل ﻓﯽ دﯾﻦ اﻻﺳـﻼم ﻓﻘﺎﻟﺖ اﺷـﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻟّﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﺷـﻬﺪ اّن ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﻋﺒـﺪه و رﺳﻮﻟﻪ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 313‬از ‪324‬‬‫ﻓﺄﺳﻠﻤﺖ و اﺳﻠﻤﻨﺎ ﮐﻠّﻨﺎ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎل اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ اﺑﻦ اﻟﺤﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﺤّﺪث ﻓﯽ اﻟﺼﻮاﻋﻖ اﻟﻤﺤﺮﻗﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻻﻣﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫و ﻣﻦ ﻣﻮاﻟﯿﻪ ﻣﻌﺮوف اﻟﮑﺮﺧﯽ اﺳـﺘﺎد اﻟﺴـﺮّي اﻟﺴـﻘﻄﯽ ﻻﻧﻪ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ و ﻗﺎل ﻋﺼـﺮﯾﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻﻣﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻮّﻫﺎب‬‫اﻟﺸﻌﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﻌﺮوف و ﻫﻮ ﻣﻦ ﻣﻮاﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟّﺮﺿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻﺤﺐ داود اﻟﻄﺎﺋﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﻫﮑـﺬا ذﮐﺮ ﻟا ﺤﺮاﻟﯽ و اﻟﻤﻨﺎوي اﻧﻪ اﺧﺬ ﻋﻦ ﻣﻮﻻه اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺿﺎ و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ان اﻟﯿﺎﻓﻌّﯽ و اﻟﻤّﮑﯽ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻄﺒﻘﮥ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮة ﻋﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ‬‫و اﻧﻤﺎ وﺟﻪ اﺳـﺘﻨﺎد اﻻﺳـﺘﺎذ ﺑﻬﻤﺎ ﻣﻊ ﻋـﺪم ﺣﻀﻮر اﻟﮑﺘﺐ ﻟﻠﻘﺪﻣﺎء ﻟﺪﯾﻪ اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻤﺎ ﺟﺰﻣﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻨﺪ اﻷﺋّﻤﮥ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﮥ دون ﻣﺎ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻣﻊ‬‫ﻋﺜﻮرﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ دل ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ اّن اﻻول ﻫﻮ اﻟﻤﻌﻮل و ان ﻫﺬا ﻣّﻤﺎ ﻻ ﯾﻠﺘﻔﺖ إﻟﯿﻪ و اﻣﺎﻣﺎ وﻗﻊ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻣﻦ ان اﺑﺎ ﻣﻌﺮوف ﻫﻮ‬‫ﻣﻮﻟﯽ اﻻﻣﺎم اﻟﺮﺿﺎ و ﺑّﻮاﺑﻪ و اﻧّﻪ اﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ و اّن اﻻﻣﺎم اﻃﻠﻊ ﯾﻮﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪233 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎس ﻓـﺎزدﺣﻤﻮا ﻓﻮﻗﻊ اﺑﻮ ﻣﻌﺮوف ﺗﺤﺖ ارﺟﻠﻬﻢ ﻓﻬﻠﮏ ﻓﻐﯿﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﻋﻨـﺪ اﻟﺠﻤﻬﻮر و ﻟﮑﻨﻪ ﻻ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﻨﻪ اﯾﻀﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺛﻢ اﻟﻤﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺎﻟﻤﻮﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻮﻟﯽ اﻟﻌﺘﻖ ﺑﻞ ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳـﻼم ﮐﻤﺎ ﯾﻔﻬﻢ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟّﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﻏﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ‬‫ﻣﻦ اﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ رﺟـﻞ ﻓﻠﻪ وﻻء و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻟﻠﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ و أﺑﯽ داود و اﻟﻄﺤﺎوي ﻋﻦ ﺗﻤﯿﻢ اﻟـﺪاري ﻫﻮ اوﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﺑﻤﺤﯿﺎه و‬‫ﻣﻤـﺎﺗﻪ و ﻓﯽ ﻟﻔـﻆ ﺑﺤﯿـﺎﺗﻪ و ﻣﻤـﺎﺗﻪ ﺳﻮاء ارﯾـﺪ ﺑﺎﻟﻮﻻـء وﻻء اﻻرث او وﻻء اﻟﻤﻮاﻻة ﻓﻼ ﻣﻨﺎﻓﺎة و ﻫﻮ ﮐﻘﻮل اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﻓﯽ‬‫اﻟﺮاﻫﺐ اﻟّﻨﺼـﺮاﻧّﯽ اﻟﺬي ﺗﺸـﺮف ﺑﺎﮐﺮام راس اﻻﻣﺎم اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺪ ﻓﺮاي ﻣﻨﻪ ﮐﺮاﻣﮥ ﻓﺎﺳـﻠﻢ اﻟﻨﺼـﺮاﻧﯽ و ﺻﺎر ﻣﻮﻟﯽ ﻟﻠﺤﺴـﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ و ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ ﻫﺬه اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻓﺎﻧّﻬﻢ ﻣﺘﻔﻘﻮن ﻋﻠﯽ ان اﻟﺤﺴﻦ ﻟﻢ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﺑﻌﻠّﯽ و ﯾﻠﻮح رﺿﺎء ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﺮة ﺑﻬﺬا ﻣّﺮة‬‫دون ﻣّﺮة ُﺳﺒْﺤﺎَﻧَﮏ ﻫﺬا ﺑ ُْﻬﺘﺎٌن َﻋِﻈﯿٌﻢ‬‫ﻓﻘـﺪ ﺗﻘـّﺪم ﻋﻦ اﻣﺎﻣﯽ ﻫـﺬه اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﺷـﯿﺦ اﻟﺒﺨﺎري و أﺑﯽ زرﻋﮥ اﻟﺮازي ﺷـﯿﺦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻧﻬﻤﺎ ﻗﺎﻻ اﻧّﻪ راه ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻟا ّﻄﯿﺒﮥ ﻣﻊ‬‫رواﯾﮥ اﻟﺒﺨﺎري ﺗﻘﻮّﯾﮥ؟ و رواﯾﮥ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻـﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ اﻟﺼﺮﯾﺤﮥ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و رواﯾﮥ اﻟﺤﺎﻓﻆ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﺬي ﻫﻮ‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ و ﻣﻌﺘﻤﺪه ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺻﺮﯾﺢ ﻓﯽ ﮐﺜﺮة ﺳﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻟﮑﻼم اﻻﻣﺎم اﻟﻀﯿﺎء ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺘﺎرة ﻓﯽ‬‫ﺗﺮﺟﯿﺢ اﺛﺒﺎت ﺳـﻤﺎﻋﻪ ﻣﻨﻪ و ﺗﺠﺮﯾﺢ ﻧﻔﯿﻪ و ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﺬﻟﮏ و اﯾﺮاده ﻫﻨﺎﻟﮏ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد‬‫ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ اﻧﮑﺎره اﻟﻤﻮاﺧﺎة ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪234 :‬‬‫و ﺧﺼﻮﺻـﺎ ﻣﻮاﺧﺎة اﻟّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ و ذﮐﺮ رواﯾـﮥ اﻟـّﻀ ﯿﺎء ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻧّﺼﻪ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ ﯾﺼـّﺮح ﺑﺎّن اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺨﺘـﺎرة اﺻـﺢ و اﻗﻮي ﻣﻦ اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و ﻟﻮ ﺗﺤّﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ ﺑﺎﻻﻧﺼـﺎف و ﺗﺨّﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﺘﻌّﺼﺐ و اﻻﻋﺘﺴـﺎف ﻟﻨﻘـﻞ اﺗﻔﺎق اﺋّﻤﮥ‬‫ﺣﻔـﺎظ اﻵﻓـﺎق ﻋﻠﯽ ﺧﻼف ﻣﺎ ﺟﻌﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﻤﺎ ﻗﻮﻟﻪ ﻫـﺬا ﮐﺮّده اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺴـﻨﺪة اﻟﻤﻮﺟﻮدة ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪة اﻟﻤﺸـﻬﻮرة و‬‫ﻧﺴﺒﮥ اﻟﻮﺿﻊ و اﻟﮑﺬب إﻟﯿﻬﻤﺎ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﺘﺎب اﯾﻀﺎ ان ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮاﻻة‬‫ﻗﺪ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﻋﻦ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠّﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠّﯽ ﻣﻮﻻه‬‫و اﻣﺎ اﻟﺰﯾﺎدة و ﻫﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻟﱠﻠﻬّﻢ و آل ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه اﻟﯽ آﺧﺮه‬‫ﻓﻼ رﯾﺐ اﻧﻪ ﮐﺬب و ﻧﻘﻞ اﻻﺛﺮم ﻓﯽ ﺳﻨﻨﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ان اﻟﻌّﺒﺎس ﺳﺄﻟﻪ ﻋﻦ ﺣﺴﯿﻦ اﻻﺷﻘﺮ و اﻧّﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﺪﯾﺜﯿﻦ ﻓﺬﮐﺮ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻗﺎل و‬‫اﻵﺧﺮ‬‫اﻟّﻠﻬﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه‬‫ﻓﺎﻧﮑﺮه اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺟّﺪا و ﻟﻢ ﯾﺸﮏ ﻓﯽ ان ﻫﺬﯾﻦ اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﻦ ﮐﺬب اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺪ رواه اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﻊ ﺷﺮﻃﻪ ﻓﯿﻪ و ﻫﻮ ﻋﺪم ذﮐﺮ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮع و اﻟﻤﻨﮑﺮ ﺑﻞ و اﻟﺸﺪﯾـﺪ اﻟﻀـﻌﻒ ﻋﻠﯽ راﯾﻪ و ﻗﺪ ﻗّﺪﻣﻨﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻘّﺪﻣﮥ ﻓﺘﺬﮐﺮ و ﺗﻨّﺒﻪ و ﻗﺪ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘّﺮة ﻓﻘﺎل ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 314‬از ‪324‬‬‫اﻟﺤﺠـﮥ ﻓﯽ اﻟﻄﺒﻘـﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ ﻣﻦ ﻃﺒﻘﺎت ﮐﺘﺐ اﻟّﺴـ ّﻨﮥ و ﮐﺎد ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﻫﺬه اﻟﻄﺒﻘﮥ ﻓﺎن اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺟﻌﻠﻪ اﺻـﻼ ﯾﻌﺮف ﺑﻪ‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﺴـﻘﯿﻢ ﻗـﺎل ﻣـﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻓﻼ ﺗﻘﺒﻠﻮه و اﺑﻨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺑﻄﺮق آﺧﺮ ﮐﺜﯿﺮة ﺻـﺤﯿﺤﮥ ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ اﻻﺷـﻘﺮ ﻗﻠﺖ ﻫﻮ و ان ﻗﺎل‬‫اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯿﻪ ﻧﻈﺮ و ﻗﺎل ﻋﻨﺪه ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﺷﯿﻌﯽ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪235 :‬‬‫اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و اﻟـّﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟـّﻀ ﻌﻔﺎء ﯾﺤﯿﻠﻮن ﺑﺎﻟّﺮواﯾﺎت ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ اّن ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺎ‬‫ﻓﯿﻪ و ﻗـﺎل ﻓﯽ ﺧـﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻓﯽ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﯿﺰان و اﻟﺒﻼـء ﻋﻨـﺪي ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻻﺷـﻘﺮ ﻟﮑﻦ ﻓﯽ ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﯿﺰان اّن اﺑﻦ ﻋـﺪّي ذﮐﺮ ﻓﯽ‬‫ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻋﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ اﻟﻌﻄـﺎر ﻋﻨﻪ و ﻗـﺎل ﻫﻮ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﺒﻼـء ﻓﯿﻪ ﻋﻨـﺪي ﻣﻨﻪ ﻻـ ﻣﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻧﺘﻬﯽ و روي‬‫اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﮑﻔﺎﯾـﮥ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ اﻟﺨﺘﻠﯽ ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ذﮐﺮ ﺣﺴـﯿﻨﺎ اﻻﺷـﻘﺮ ﻓﻘﺎل ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻌﮥ‬‫اﻟﻤﻐﻠﯿـﮥ اﻟﮑﺒـﺎر ﻓﻘﻠﺖ و ﮐﯿﻒ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻗـﺎل ﻻـ ﺑﺎس ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﺻـﺪوق ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﮐﺘﺒﺖ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﮐﺪﯾﻨـﮥ و ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻌّﻤﯽ و ﻗـﺪ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋّﯽ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣّﺒﺎن و ﺻـﺤﺢ ﻟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك و روي ﻋﻨﻪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﻨﺪ و ﻫﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺮوي اﻻ ﻋﻦ ﺛﻘﮥ و ﻗﺪ‬‫ﺻﺮح اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب اﻟّﺬي ﺻـّﻨﻔﻪ ﻓﯽ اﻟّﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺒﮑﺮّي ﻗﺎل اّن اﻟﻘﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻧﻮﻋﺎن ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺮو اﻟّﺎ ﻋﻦ ﺛﻘـﮥ ﻋﻨـﺪه ﮐﻤﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻗﺪ ﮐﻔﺎﻧﺎ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﺑﻬﺬا‬‫اﻟﮑﻼم ﻣﺌﻮﻧـﮥ اﺛﺒﺎﺗﻪ و ح ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﻟﻪ ﻣﻄﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﻓﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻻﺛﺮم ﻫﻮ اﻟﻘّﯿﻞ اﻟﻤﻘّﺪم و ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻟﻠﻌﺒﺪ ﺑﻌﺪ ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺎّم ان ﻣﻌﻈﻢ ﺣﮑﺎﯾﺎت اﻻﺛﺮم ﻋﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﺮﺟﻮﻋﮥ ﻋﻨﻬﺎ و ﻣّﻤﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﺪّل ﻣﺴـﻨﺪه اﻟﺬي ﻫﻮ ﻣﻌﺘﻤﺪه ﻋﻨﺪ اﻟﮑّﻞ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﮐﺬا روي ﻋﻦ اﻻﺷـﻘﺮ اﻟﮑﺪﯾﻤّﯽ و ﻣﺤّﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻟّﺰﻣﻦ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪة و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪236 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼـﻮر اﻟﺤـﺎرﺛﯽ و ﻋـﺪة اﺋّﻤـ ﮥ ﻓﮑﻼـم اﻻـوﻟﯿﻦ و اﻵـﺧﺮﯾﻦ راﺟـﻊ اﻟﯽ ﺷـﯿﻌّﯿﮥ ﻻـ رواﯾﺘﻪ ﻓﻘـﺪ ﮐـﺬب ﻣﻦ ﮐـّﺬﺑﻪ و اّﻣـﺎ ﻗﻮل‬‫اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻏﺎل ﻣﻦ اﻟﺸﺎﺗﻤﯿﻦ ﻟﻠﺨﯿﺮة ﻓﻈّﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮل ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻟﻘﻮل اﻷﺋّﻤﮥ و ﮐﺬا ﺟّﻞ ﺟﺮﺣﻪ ﻻﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻟﺸّﺪة ﻧﺼﺒﻪ و اﻧﺤﺮاﻓﻪ و ﺑﻤﻌﻨﺎه‬‫اﺗﻬﺎم أﺑﯽ ﻣﻌﻤﺮ اﻟﻬـﺬﻟﯽ اّﯾﺎه ﺑﺎﻟﮑﺬب اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﻦ اﻟﺮّد اﻟﺒﻠﯿﻎ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺪاول از ﺑﺤﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﻨﺸـﻌﺐ ﻣﯽﮔﺮدد‬‫اﻗﻮل ﺗﻤﺜﯿﻞ و ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻪ ﺗﻔﺮع ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اوﻟﯿﺎ از دوﺣﻪ ﺑﺎﺳـﻘﮥ اﻻﻓﻨﺎن ﯾﺎﻧﻌﮥ اﻻﺛﻤﺎر ﻣﻬﺘﺪ ﻟﻪ اﻻﻏﺼﺎن ﻣﺘﻔﺘﻘﻪ اﻻﻧﻮار ﺳﺮور اوﺻﯿﺎ‬‫ﻋﻠﯿﻪ آﻻـف اﻟﺘﺤـّﯿ ﮥ و اﻟﺜﻨـﺎ ﺑﺎﻧﺸـﻌﺎب ﺟـﺪاول از ﺑﺤﺮ ﻋﻈﯿﻢ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل اﻓﻀـﻠﯿﺖ و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ارﺟﺤّﯿﺖ و ﺗﻔﺨﯿﻢ آن ﻓﺺ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫ﺑﺮﻫﺎن ﺣﺮﻣﺎن ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن ازﯾﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎ ﺟﻼﻟﺘﺴﺖ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﻔﺮع و اﻧﺸـﻌﺎب ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﺼﺎب ﻋﻠﯽ رﻏﻢ واﻟﺪه و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ‬‫رؤﺳـﺎء اﻟّﻨﺼـﺎب اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﺑﯽارﺗﯿـﺎب ﺑﺂن دارد ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﯾﻌﻨﯽ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎﻓﯽ و ﺳـﻨﺪ اﺳﺖ و داﻓﻊ وﺳﻮاس و راﻓﻊ اﻟﺘﺒﺎس و ﻗﺎﻟﻊ اﺳﺎس ﺟﻤﯿﻊ ﺗﺴﻮﯾﻼت ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺣﻖﺷـﻨﺎس دﻗﺖﭘﺴﻨﺪ اﺳﺖ َﻓﻠِﱠﻠِﻪ اﻟ ُْﺤﱠﺠُﮥ‬‫اﻟ ْﺒﺎﻟ َِﻐُﮥ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻼﺳﻞ ﺗﻠﻤﺬ ﻓﻘﻬﺎي ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣﻠﺖ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻧﻮاب اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و زﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﯽرﺳـﺪ و رﺷـﺤﻪ از ﻋﻠﻮم اﯾﺸﺎن ﻣﯽﮔﯿﺮد اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤﺪة اﻻﻓﺎﺿﻞ ﻗﺮم اﻻﻣﺎﺛﻞ ﺑﺘﺤﺮﯾﮏ ﺳـﻼﺳﻞ ﺗﺨﺪﯾﻊ‬‫اﻏﻤﺎر ﻏﺎﻓﻞ و ﺗﻐﺮﯾﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ذاﻫﻞ آﻧﭽﻪ ﻣﻘﺼﻮد اﺻﻞ از ﺗﻠﻔﯿﻖ و ﺗﺰوﯾﻖ اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻮد در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺎز ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺑﺎدﻋﺎء رﺳﯿﺪن ﺳﻼﺳﻞ ﺗﻠﻤﺬ ﻓﻘﻬﺎي ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣّﻠﺖ ﺑﺸﯿﺨﯿﻦ ﻣﺘﻀﻠﻌﯿﻦ و ﻧﻮاب ارﺑﺎب ﻏﻔﻮل درﯾﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻌﺎذ و زﯾﺪ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺎ ﻓّﺮ وزﯾﻦ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻠﺐ اﻧﺘﻬﺎي ﺳﻼﺳﻞ ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺠﻨﺎب ﺳﺮور اوﺻﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ ﺧﻮاﺳﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪237 :‬‬‫و ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺑﺮاﺋﺖ ﻓﻘﻬﺎي ﻣﺰﻋﻮﻣﯽ و ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻣﻮﺑـﺪي؟ ﺧﻮد از ﺗﺸـﺒﺚ و ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﻌﺮوه وﺛﻘﺎي اﺗﺒﺎع اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑـﺪﺳﺖ ﺧﻮد‬‫آﺗﺶ در ﺧﺮﻣﻦ ﺧﻮد اﻧﺪاﺧﺘﻪ و اﺻـﻼ اﺳﺘﺤﯿﺎ و آزرم و اﺳﺘﻨﮑﺎف از ﻇﻬﻮر اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﻧﺤﺮاف اﺳﻼف و اﺧﻼف ﺳﺮاﺳﺮ اﻋﺘﺴﺎف ﺧﻮد از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 315‬از ‪324‬‬‫ﻋﻤﻞ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤـﺪة اﻻﺷـﺮاف ﺑﻨﺎي اﺑﻮاب ﻋﺪﯾـﺪه ﺧﻮد ﻧﻪ ﺑﺮ ان ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ در ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﻓﺎﺋـﺪة‬‫اﺧﺮي اﺟـﻞ ﻣﻦ اﻻـوﻟﯽ و ﻟﻘﺒﻨﺎﻫـﺎ ﺑﺴـﻌﺎدة اﻟـﺪارﯾﻦ ﻓﯽ ﺷـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺠﻌﻠﻬﺎ ﻣﻊ اﻻﺑﻮاب اﻟﺨﻤﺴـﮥ اﻟﺘﯽ ﺑﻌـﺪﻫﺎ رﺳﺎﻟﮥ‬‫ﻋﻠﯿﺤﺪه ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺗﻔﺎق ﺷﯿﻌﻪ و ﺳﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻧّﯽ ﺗﺎرك ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻣﺎ ان ﺗﻤﺴﮑﺘﻢ ﺑﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﺗﻀﻠﻮا ﺑﻌﺪي‬‫اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻋﻈﻢ ﻣﻦ اﻵﺧﺮ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ در ﻣﻘﺪﻣﺎت دﯾﻨﯽ و اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋﯽ ﻣﺎ را ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﺎﯾﻦ دو‬‫ﭼﯿﺰ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻘـﺪر ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﭘﺲ ﻣـﺬﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﯾﻦ دو ﺑﺎﺷـﺪ در اﻣﻮر ﺷـﺮﻋﯿﻪ ﻋﻘﯿﺪة و ﻋﻤﻼ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﻣﻌﺘﺒﺮﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ اﻧﮑﺎر‬‫اﯾﻦ دو ﺑﺰرگ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮔﻤﺮاه و ﺧﺎرج از دﯾﻦ ﺣﺎﻻ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎﯾﺪ اﻓﺘﺎد ﮐﻪ ازﯾﻦ دو ﻓﺮﻗﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺷـﯿﻌﻪ و ﺳﻨﯽ ﮐﺪام ﯾﮏ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ دو‬‫ﺣﺒﻞ ﻣﺘﯿﻨﺴﺖ و ﮐـﺪام ﯾﮏ اﺳـﺘﺨﻔﺎف اﯾﻦ دو ﭼﯿﺰ ﻋﺎﻟﯿﻘـﺪر ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﻫﺎﻧﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽاﻧﮕﺎرد و ﻃﻌﻦ در ﻫﺮ‬‫دو ﭘﯿﺶ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﺑﺮاي ﺧـﺪا اﯾﻦ ﺑﺤﺚ را ﺑﻨﻈﺮ ﺗﺎﻣﻞ و اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﮐﻪ ﻃﺮﻓﻪ ﮐﺎري و ﻋﺠﺐ ﻣﺎﺟﺮاﯾﯿﺴﺖ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب‬‫اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ رﮐﺒﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻏﺮق‬‫دﻻﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻓﻼح و ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﺪوﺳﺘﯽ اﯾﺸﺎن و ﻣﻨﻮط ﺑﺎﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺗﺨﻠﻒ از دوﺳﺘﯽ و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﻫﻼك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪238 :‬‬‫و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻔﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻣﺤﺾ ﻧﺼﺐ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﺑﺲ از ﺟﻤﯿﻊ ﻓﺮق اﺳـﻼﻣﯿﻪ و ﺧﺎﺻـﺴﺖ ﺑﻤـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻻ ﯾﻮﺟـﺪ ﻓﯽ‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﺘﻤﺴﮏاﻧﺪ ﺑﺤﺒﻞ وداد ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ و ﺑﺮ ﻗﯿﺎس ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ َأ َﻓﺘُْﺆﻣِﻨُﻮَن ﺑ َِﺒْﻌِﺾ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َو َﺗْﮑُﻔُﺮوَن ﺑ َِﺒْﻌٍﺾ‬‫و در رﻧﮓ اﯾﻤﺎن ﺑﺎﻻﻧﺒﯿﺎء ﮐﻪ ﻻ ﻧَُﻔﱢﺮُق ﺑَﯿَْﻦ َأَﺣٍﺪ ﻣِْﻦ ُرُﺳﻠِِﻪ‬‫ﺑﺎ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺒﺖ و اﯾﻤﺎن و ﺑﺎ ﺑﻌﺾ ﺑﻐﺾ و ﮐﻔﺮان ﻧﻤﯽورزﻧـﺪ ﺑﺨﻼف ﺷـﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﻓﺮﻗﻪ اﯾﺸﺎن ﺟﻤﯿﻊ اﻫﻠﺒﯿﺖ را دوﺳﺖ ﻧﺪارد ﺑﻌﻀـﯽ‬‫ﯾـﮏ ﻃـﺎﺋﻔﻪ را ﻣﺤﺒﻮب ﺳﺎزﻧـﺪ و ﺑﻘﯿﻪ را ﻣﺒﻐﻮض ﻣﯽدارﻧـﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ ﻃﺎﺋﻔﻪ دﯾﮕﺮ را و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﺣﺎل اﺗﺒﺎع ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﯾﮏ ﻃﺎﺋﻔﻪ را‬‫ﺧﺎص ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ از ﻫﺮ ﻫﻤﻪ رواﯾﺎت دﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧﺪ و ﺑﺪان ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﺟﻮﯾﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺐ ﺗﻔﺴﯿﺮ و ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ان ﮔﻮاه‬‫اﺳﺖ و اﮔﺮ ﮐﺘﺎب اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ را اﻋﺘﺒﺎر ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻣﺮوﯾﺎت ﺷﯿﻌﻪ را ﮐﻪ از ﻋﻘﺎﺋﺪ اﻟﻬﯿﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻓﺮوع ﻓﻘﻬّﯿﻪ ﻣﻮاﻓﻖ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ درﯾﻦ رﺳﺎﻟﻪ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده ﺷـﺪ ﭼﻪ ﺟﻮاﺑﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب در ﺗﻌّﺼﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﺟﻤﯿﻊ ﺳـﻼﺳﻞ ﺻﻮﻓﯿﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﺋﻤﮥ ﭘﺲ اﯾﻨﻬﺎ ﭘﯿﺮان ﺟﻤﯿﻊ ﻃﻮاﯾﻒ اﻫﻞ ﺳﻨﺖاﻧﺪ و ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻋﻈﻤﺖ و ﻣﻘﺪار ﭘﯿﺮ در ﭼﻪ‬‫ﻣﺮﺗﺒﻪ اﺳﺖ و ﺑﭽﻪ ﺣـﺪ ﻣﺤﺒﺖ ﭘﯿﺮان ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﺑﻌﺾ اﻫﺎﻧﺖ او را ارﺗـﺪاد ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﺣﺎﻻ ﺑﻨﻈﺮ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺪار اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﻟّـﺎ ﺑﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﻫﻤﯿﻦ دو اﻣﺮ را ﻣﻮﻗﻊ رﯾـﺎﺳﺖ و ﺑﺰرﮔﯽ ﻣﯽﺷـﻤﺎرﻧﺪ و ﮐـﺒﺮاء ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻓﻘﻬـﺎء ارﺑﻌﻪاﻧـﺪ و ﮐﺒﺮاء‬‫ﻃﺮﯾﻘﺖ اﺻﺤﺎب ﺧﺎﻧﻮادهﻫﺎﯾﯽ از ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﻫﺮ دو ﻓﺮﻗﻪ را رﺟﻮع ﺑﺄﻫﻞ ﺑﯿﺘﺴﺖ و ذﻟﻪ ﺑﺮداري از ﺧﻮان ﻓﯿﺾ اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪239 :‬‬‫ﭘﺲ ﺑﻐﺾ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺄﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﻤﻮدن ﻣﺜﻞ اﻧﮑﺎر ﻣﺤﺴﻮﺳﺎت و دﻋﻮاي اﺟﺘﻤﺎع اﺿـﺪادﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻞ آن را ﺑﺎور ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و‬‫اﯾﻨﻬﺎ را ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﻘﺐ دادن از ان ﺑﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻮر را ﻇﻠﻤﺖ و آﻓﺘﺎب را ﺗﺎرﯾﮏ ﮔﻮﯾﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬‫ذﮐﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻤﯿﺎن ﻣﯽآﯾـﺪ و آن را ﻣﻮﺟﺐ ﺑﻄﻼن ﺧﻼﻓﺖ ﺛﻼﺛﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺛﻼﺛﻪ را‬‫ﻣﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم دﯾﻦ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﺘﯿﻦ و اﻋﻠﻢ از اﺋﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم و اﯾﺸﺎن را ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ از اﺗﺒﺎع و ﻣﻔﻀﻮﻻن‬‫ان ﻫﯿﭻ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺧﻮد را از ﻣﺘﻤﺴـﮑﺎن و اﺗﺒﺎع ﺷﯿﺨﯿﻦ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ و از اﺗّﺒﺎع اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم اﻧﮑﺎر و اﺳﺘﻨﮑﺎف ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و‬‫ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ ﻗـﺎﻫﺮه و ادﻟﻪ زاﻫﺮه ﻣﺤﺠﻮج و ﻣﻨﮑﻮب و ﻫﻮش و ﺣﻮاﺳـﺸﺎن ﺑﻀـﺮﺑﺎت ﺣﺠـﺞ ﺳـﺎﻃﻌﻪ و ﺑﻤﻘـﺎﻣﻊ دﻻﺋـﻞ ﻻﻣﻌﻪ ﻣﺴـﻠﻮب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 316‬از ‪324‬‬‫ﻣﯽﺷـﻮد ﺧـﻮﯾﺶ را ﺑﻠﮑـﻪ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼـﺛﻪ ﺧـﻮد را از ﻣﺘﻤـّﺴ ﮑﯿﻦ ﺑﻌﺮوه وﺛﯿﻘﻪ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﻧﻤﯽﻓﻬﻤﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫اﻟﺘﻤﺴﮏ و اﻻﻗﺘـﺪاء و اﯾﻦ اﻻﺗﺒﺎع و اﻻﻓﺘﻘﺎء ﻣﻦ اﻟﺘﺎﻣﺮ ﺑﺎﻻﻋﺘـﺪاء و اﻟﺘﻘـﺪم و اﻟﺘﺤﮑﻢ و اﻻﻋﺘﻼء و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺴﻮاء و ﻟا ﻌﺎﺻـﻢ‬‫ﻣﻦ زﻟﻞ اﻟﻬﺮاء و ﺧﻄﻞ اﻟﻤﺮاء ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ در ﺻﻮاﻗﻊ ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺬﻟﮏ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح ﻣﻦ ﺗﻤّﺴﮏ ﺑﻬﺎ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﺎ ﻫﻠﮏ‬‫ﻻ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤـﺪﻋﯽ و ﻻ ﺷﮏ اّن اﻟﻔﻼح ﻣﻨﻮط ﺑﻮﻻﺋﻬﻢ و ﻫـﺪﯾﻬﻢ و اﻟﻬﻼك ﺑﺎﻟﺘﺨﻠﻒ ﻋﻨﻬﻢ و ﻣﻦ ﺛّﻤـ ﮥ ﮐﺎن اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﻟا ـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ‬‫ﯾﺮﺟﻌﻮن اﻟﯽ اﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻓﯿﻤـﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋـﻞ و ذﻟـﮏ ﻷّن وﻻءﻫﻢ واﺟﺐ و ﻫـﺪﯾﻬﻢ ﻫـﺪي اﻟّﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ در ﻣﺸﮑﻼت رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪240 :‬‬‫ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﺗﺒـﺎع ﻫـﺪي و ﺳـﯿﺮت اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع اﻓﻀـﻞ اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ واﺟﺐ و ﻻـزم ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎز ذﮐﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﺳﻼﺳﻞ ﺗﻠﻤـﺬ ﻓﻘﻬﺎي ﺷـﺮﯾﻌﺖ و ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣﻠﺖ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻧﻮاب اﯾﺸﺎن ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻤﺎل وﻗﺎﺣﺖ ﺟﺴﺎرﺗﺴﺖ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ در‬‫ﺣـﻞ ﻣﺸـﮑﻼت رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم آورده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﺗﺒﺎع ﻫـﺪي و اﻃﺎﻋﺖ ﺣﻀـﺮات ﻻزم و واﺟﺐ و ﺗﺨﻠﻒ از ان‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻼـك و ﺿـﻼل ﺑﺎﺷـﺪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات و ﺛﺒﻮت ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﺒﻮت ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات و اﻧﺤﺼـﺎر اﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ در اﯾﺸﺎن‬‫ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟﻨﻬـﺎر ﻫﻮﯾـﺪا و اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد و ﻧﻔﯽ ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﺒـﻮت از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺨـﺎﻃﺐ‬‫ﻗﻤﻘﺎﻣﺴﺖ از ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻦ و ﻧﻮاﺑﺸﺎن ﻣﺤﺾ ازراء و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻬﺘﮏ و اﺛﺒﺎت ﺑﺮاﺋﺖ اﺳـﻼف ﺧﻮد از اﺗﺒﺎع و ﺗﻤﺴـﮏ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻌﻨﯽ اﻣـﺎﻣﺖ ﮐﻪ در اوﻻـد ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑـﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را وﺻـﯽ آن ﻣﯽﺳـﺎﺧﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﻄﺒﯿﺖ و ارﺷـﺎد و‬‫ﻣﻨﺒﻌّﯿﺖ ﻓﯿﺾ وﻻـﯾﺖ ﺑﻮد اﻗﻮل ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻣﺮﺟﻊ اﻻﻗﺎﺻـﯽ و اﻻـداﻧﯽ رﺷـﮏ اﻓﺰاي ﺑﻼـﻏﺖ ﺳـﺤﺒﺎﻧﯽ و ﻣﺨّﺠـ ﻞ ﻟﻄﺎﺋﻒ ﺑﺮاﻋﺖ ﺣّﺴﺎﻧﯽ و‬‫ﻣﺨﻤﻞ ذﮐﺮ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﻋـﺪﻧﺎﻧﯽ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺗﺮﻋﺮع و ﻫﻤﻪ داﻧﯽ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣـﺬاﻗﺖ و ﻣﻬﺎرت در ﺧﻠﻖ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ را ﮐﻪ در اوﻻد‬‫اﻣﺠﺎد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨﺎد ﮐﻪ ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ ﺣﮑﻢ و ارﺷﺎد و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻋﻠﻮم ﻟﺪﻧّﯿﻪ ﻓﺎﺋﻀﻪ ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒﺎد و ﻣﻌﺎدن ﻫﺪاﯾﺖ‬‫اﺻـﻼح ﻫﺮ زﻟﻞ ﻓﺴﺎده و وﺳﺎﺋﻞ و ذراﺋﻊ؟ ﻧﺰول ﺑﺮﮐﺎت در ﺑﻼد ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ و ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را وﺻـﯽ آن ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ‬‫ﻣﻨﺒﻌﯿﺖ ﻓﯿﺾ وﻻـﯾﺖ و ﻗﻄﺒﯿﺖ ارﺷﺎد راﺟﻊ و آﺋﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ از ﻏﺎﯾﺖ اﻧﻬﻤﺎك در ﺗﺮات و اﺣﻘﺎد و اﯾﺜﺎر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد و ﺷـﺤﻨﺎ‬‫و ﻟﺪاد ﻧﻔﯽ ﺗﻌﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﮐﺎدﺳﺎت ﺑﺮاي رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺒﺎد و ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﻼد و ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪241 :‬‬‫و وﺻﺎﯾﺖ و اﻣﺎﻣﺖ ﻣﺼﻄﻠﺤﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﻨﻘﺎد ﺧﻮاﺳﺘﻪ و ﺑﺎﻃﻬﺎر ﺣﯿﺎزت ذات واﻻ ﺻﻔﺎت ﺻﻨﯿﻊ ﺑﺪﯾﻊ ﯾَُﺤﱢﺮﻓُﻮَن اﻟ َْﮑﻠَِﻢ َﻋْﻦ َﻣﻮاِﺿِﻌِﻪ*‬‫و ﺣﻤﻞ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺮﺿﯽ ﺑﻪ ﻗﺎﺋﻠﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و وﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل ﺣﻤﻞ اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺼﻄﻠﺤﻪ ﻣﺒﺤﻮث ﻋﻨﻬﺎ ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻓﻠﺘﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ و ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻌّﺼﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﻓﺮاط‬‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ در ﺑﻐﺾ ﺣﻀـﺮت ﻋﻠﯽ و ذّرﯾﺖ ﻃﺎﻫﺮه او رض ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺷﻬﺮآﺷﻮب و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ اﯾﺸﺎن را ﺑﻨﻮاﺻﺐ ﻣﻠﻘﺐ ﮐﻨﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ‬‫ﺧﻮد اﯾﺸﺎن در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد از ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ از ﺑﯿﻬﻘﯽ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ و دﯾﻠﻤﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص ﻻ ﯾﺆﻣﻦ اﺣﺪ ﺣﺘﯽ اﮐﻮن اﺣّﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ و ﯾﮑﻮن ﻋﺘﺮﺗﯽ اﺣﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻧﻔﺴﻪ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋـّﺒ ﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أﺣﺒﻮا اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻤﺎ ﯾﻐـﺬوﮐﻢ ﻣﻦ ﻧﻌﻤﻪ و اﺣﺒﻮﻧﯽ ﻟﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و أﺣﺒﻮا اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻟﺤﺒﯽ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ اﻟﯽ ان‬‫ﻗﺎل‬‫و از ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ رواﯾﺖ ﻣﺸﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﮐﺎن ﻋﻨـﺪه رﺟﻞ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﺎﺗﺎه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﻘﺮﺷـﯽ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﻫﺬا اﻟﺬي ﻻ ﯾﺴﻊ ﻣﺴـﻠﻤﺎ ان‬‫ﯾﺠﻬﻠﻪ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 317‬از ‪324‬‬‫ازﯾﻦ اﻓﺎده ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﻬﺬب در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل اﺛﺒﺎت وﻻي اﺋّﻤﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم وارد ﮐﺮده‬‫و ﺑﺸـﻬﺮت آن ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﯿﭻ ﻣﺴﻠﻤﯽ را ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ‬‫اﮔﺮ اﻣﺎﻣﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻤﻌﻨﺎي ﻣﺤﺾ ﻗﻄﺒﯿﺖ و ارﺷﺎد ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ واﻻ ﻧﺰاد آﻧﺮا ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪ ﺑﻌﺾ ﻣﺘﻌﺴـﻔﯿﻦ ﻣﻌﺮﺿـﯿﻦ از ﺳﺪاد ﻣﻄﻤﺢ ﻧﻈﺮ‬‫داﺷﺘﻪ و ﻫﻤﺖ؟ را ﺑﺼﺮف ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ ﺑﺎن ﮔﻤﺎﺷﺘﻪ ﻣﯽﺑﻮد ﻟﺰوم ﻣﻌﺮﻓﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻋﺪم ﺟﻮاز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪242 :‬‬‫ﺟﻬﻞ آن ﺣﻀـﺮت در ﺣﻖ ﺗﻤﺎم ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﻤﺘﯽ و ﺣّﻈﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻣﯽداﺷﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﻣﺎﻣﺖ آن ﺣﻀﺮت ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﺾ ﺑﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻗﻄﺒﯿﺖ و ارﺷﺎد ﻣﯽﺑﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻌﺮﻓﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ وﺟﻬﯽ ﻧﺪاﺷﺖ ﻓﻠﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ وﻫﻢ ﻻ ﻃﺎﺋﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻻ‬‫ﺣﺎﺻـﻞ از اﻓـﺎده ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻓﻄﯿﻦ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻬـﺬا اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺮ ﮐﺎﻓﻪ ﺧﻼﺋﻖ از اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻣﺮوي ﻧﺸـﺪه اﻗﻮل‬‫ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘـﺎم ﺑﻨﻔﯽ رواﯾﺖ اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﻤﺮﺗﺒﻪ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﻘـﺎم ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﺧﻼـﺋﻖ و اﻧـﺎم از اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و‬‫اﻟﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﻣﺎ اﺗﺼﻞ اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ و اﻻﯾﺎم و ﻫﻤﺮ ﻏﻤﺎم و ﻫﻄﻞ رﮐﺎم اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم و ﺳﻌﯽ ﻣﻮﻓﻮر ﻣﺎﻻ ﮐﻼم در ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺪﯾﻌﻪ‬‫ﺻـﺪق و ﺗـﺪﯾﻦ و ﺗﻮرع و ﺗﺤﺮز و ﺗﺤﺮج و ﺗﺠﻨﺐ و ﺗﻮﻗﯽ از آﺻـﺎر و آﺛـﺎم و ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺜﺒﺖ اﺣﺘﯿﺎط و ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺤﺮي و ﺗﻮﺧﯽ اﻣﺘﺜﺎل اﺣﮑﺎم‬‫اﺳـﻼم ﻓﺮﻣـﻮده ﭼﻪ اﮔﺮ ﻧﻔﯽ و ﺟﺤﻮد و اﻧﮑـﺎر رواﯾﺖ اﻟﺰام از اﺋّﻤﻪ اﻃﻬـﺎر ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣـﺎ ﺗﻮاﻟﯽ اﻟﻠﯿـﻞ و اﻟﻨﻬـﺎر و اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻌﺸـﯽ و‬‫اﻻﺑﮑـﺎر ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺰام اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺧﺒﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان و ﺧﺴﺎر و ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ و ﺑﻮار اﯾﻦ اﻧﮑﺎر‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺻـﻐﺎر ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ ﮐﺒﺎر و ﺻـﻐﺎر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻫﻮﯾﺪا و آﺷـﮑﺎر و اﮔﺮ ﻏﺮض از ان ﺑﻨﻔﯽ رواﯾﺖ اﯾﻦ اﻣﺮ در ﮐﺘﺐ ﺳـّﻨﯿﻪ ﻋﺎﻟﯽﺗﺒﺎرﺳﺖ ﭘﺲ‬‫درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻓﺎﺋﺪه ﺟﺰ ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺳﻮاد و اﺿﺎﻋﺖ ﻗﺮﻃﺎس و ﻣﺪاد و ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﺴـﻠﯿﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ واﻻ ﻧﺰاد ﻏﯿﺮ ﺣﺎﺻﻞ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫اﯾﻦ اﻧﮑـﺎر در ﺑـﺎدي ﻧﻈﺮ ﻧﺰد ﻏﯿﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر و رواﯾـﺎت و اﺧﺒـﺎر و اﻓـﺎدات و آﺛـﺎر اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﻋـﺎﻟﯽ ﻓﺨـﺎر ﻗﺮﯾﻦ اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒﺎر‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﮑﻦ ﺑﻌﺪ اﻧﺪك ﺗﻔﺤﺺ و ﺗﻨﻘﯿﺐ و ﺻﺮف ﺑﺎره از ﺗﻨﻘﯿﺮ و ﺗﻘﻠﯿﺐ ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر ﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﺼﺎﺋﺮ و اﺑﺼﺎر و ارﺑﺎب‬‫اﻋﺘﺒﺎر و اﺳﺘﺒﺼﺎر ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺢ و ﺑﺎﻫﺮ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﻧﮑﺎر رواﯾﺖ اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ از اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪243 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم در ﮐﺘﺐ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑـﺎ ﮐﻤﺎل ﻧﯿﺰ ﮐـﺬﺑﯿﺴﺖ ﻣﺤّﯿﺮ اﺑﻠﯿﺲ و ﻣﺨّﺠﻞ دﺟﺎل و دورﺗﺮ ﭼﺮا ﺑﺎﯾـﺪ رﻓﺖ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎﻇﻬﺎر‬‫اﻣﺎم ﻣﻮﺳﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم دﻋﻮي ﺧﻮد و آﺑﺎء ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺎﺳﯽ و اﺳﻼف او ﺑﺎﺑﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﻪ ﺑﺎﺑﺖ ﻓﺪك ﺗﻨﻬﺎ واﺿﺢ‬‫و روﺷﻦ و ﻻﺋـﺢ و ﻣﺒﺮﻫﻨﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه دﻋﻮي آن ﺣﻀـﺮت و آﺑﺎء ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎﺑﺖ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﻪ ﺑﺎﺑﺖ ﻓـﺪك‬‫ﺗﻨﻬـﺎ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﻣﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺗﺮاﺷـﯿﺪه و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ آن ﻧﻔﯽ رواﯾﺖ اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ از اﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم درآﺋﯿـﺪه و ﻧﻐﻤﺎت‬‫دﯾﮕﺮ اﻓـﺎدات ﺑﯽﺛﺒـﺎت ﺳـﺮاﯾﯿﺪه ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ و ﻣﺤﺾ ﺳـﺮاب و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آب و ﻣﺘﺰﻟﺰل ﮔﺮدﯾـﺪه ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﺠﻤﻮع‬‫ﻓﺘﺎواي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﺤﯽ ﺧﻠﻒ ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻠﯿﻢ ﺳـﻬﺎﻟﯽ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﻧﺴـﺨﻪ از آن ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ ﻓﻀـﻼﺋﯽ‬‫اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﺑـﺪﺳﺖ ﺣﻘﯿﺮ اﻓﺘﺎده ﺑﻮدﻧـﺪ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت او ﺑﺠﻮاب ﺳﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺎﻓﯽ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﻃﻠﺐ اﻣﺎم‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻓﺪك را از ﻣﻬﺪي ﻋﺒﺎﺳﯽ و ذﮐﺮ ﺣﺪود ان ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﺻﻞ اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ واردﺳﺖ اﯾﻨﺴﺖ‬‫ﮐﻪ روزي ﻣﻬﺪي ﻋّﺒﺎﺳـﯽ ﺑﺎ اﻣﺎم ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﺎﻇﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻣﺒﺎﺳـﻄﺖ ﮔﻔﺖ ﻫﻤﮕﯽ دﻋﻮي ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺑﺎﺑﺖ ﻓﺪﮐﺴﺖ ﺑﯿﺎﯾﯿﺪ ﺗﺎ ﻓﺪك را ﺑﺮ ﺷﻤﺎ‬‫رد ﮐﻨﻢ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﺣـّﺪ اّول ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪﺳﺖ و ﺣـّﺪ دوم اﻓﺮﯾﻘﯿﻪ و ﺣّﺪ ﺳﻮم ﮐﻨﺎره درﯾﺎي ﺷﻮر از ﻃﺮف ﻋﺪن ﺗﺎ اﻗﺼﺎي ﯾﻤﻦ و ﻏﺮض‬‫اﯾﺸﺎن آن ﺑﻮد ﮐﻪ دﻋﻮي ﻣﺎ ﺑﺎ ﺷـﻤﺎ ﺑﺎﺑﺖ ﺧﻼﻓﺘﺴﺖ ﻧﻪ ﺑﺎﺑﺖ ﻓـﺪك ﻓﻘﻂ اﻧﺘﻬﯽ ﺑﻘﺪر اﻟﺤﺎﺟﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﯾﺎران ﭼﯿﺪه و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه‬‫ﺧﻮد را ﺑﺎن ﻓﯿﺾ ﺧﺎص ﻣﺸـﺮف ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را ﺑﻘﺪر اﺳـﺘﻌﺪاد او ﺑﺎﯾﻦ دوﻟﺖ ﻣﯽﻧﻮاﺧﺘﻨﺪ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﭘﻬﻦ دﯾﺪه زﻣﺎن دﯾﺪه‬‫دﻫﻦ درﯾﺪه ﮔﺮم و ﺳﺮد و ﺣﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪244 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 318‬از ‪324‬‬‫و ﺑﺮد و ﻫﺮ ﭼﺸـﯿﺪه ﭼﻮن ﺑﻨﻈﺮ اﻣﻌﺎن و ﺗﺎﻣﻞ راه ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ ﺣﻀﺮات اﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻣﺴﺪود دﯾﺪه ﻧﺎﭼﺎر‬‫اّوﻻـ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﺑﺼـﺮف ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ از ﺻـﺮاﺣﺖ و ﺑـﺪاﻫﺖ ﺑﻤﺤﺾ ﻗﻄﺒﯿﺖ و وﻻﯾﺖ رﺳـﯿﺪه و ﭼﻮن‬‫ﻣﻨﺎﻓـﺎت اﯾﻦ ﺗـﻮﺟﯿﻪ ﺳـﺨﯿﻒ و ﺗﺴﻮﯾـﻞ و ﺗﺤﺮﯾـﻒ ﺑـﺎ ﻟﺰوم ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﮐﻪ آن ﻫﻢ ازﯾﻦ ﻧﺼـﻮص ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺎﻟﻤﻄﺎﺑﻘـﮥ و‬‫اﻻـﻟﺘﺰام ﻓﻬﻤﯿـﺪه ﻧﺎﭼـﺎر ﺻـﺪق ﺻـﺮﯾﺢ و ﺑﯿـﺎن ﺻـﺤﯿﺢ اﻋﻨﯽ ﻧﻔﯽ و اﻧﮑﺎر ﻣﺮوي ﺷـﺪن اﻟﺰام اﯾﻦ اﻣﺮ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎﻣﺖ آن ﺣﻀـﺮات ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﺧﻼﺋﻖ ﺑﺴـﻠﮏ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﮐﺸـﯿﺪه ﭘﺎ ﺑﺮ ﻣﺼـﺤﻒ ﮐﺸﯿﺪه و ﭼﻮن ﮐﻤﺎل ﻣﺘﺎﻧﺖ و رزاﻧﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺼﺎﻓﺖ و ﺣﺼﺎﻧﺖ اﯾﻦ اﻧﮑﺎر دور از ﮐﺎر‬‫ﺑﻤﯿﺰان ﻋﻘﻞ ﺳﻨﺠﯿﺪه ﺑﺮﯾﻦ ﺻﺪق ﻏﯿﺮ ﻣﺨﺘﻔﯽ ﻗﺎﻧﻊ و ﻣﮑﺘﻔﯽ ﻧﮕﺮدﯾﺪه در اﯾﻦ ﺟﺎ دﻋﻮي ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺣﻀﺮات اﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم اﯾﻦ‬‫ﻓﯿﺾ ﺧﺎص ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪه ﺑﯿﺎران ﭼﯿـﺪه و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺑﺮﮔﺰﯾـﺪه ﺑﺎﻇﻬﺎر ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺧﻮد ﺧﺪام ﻋﺎﻟﯽﻣﻘﺎم در ﺻـﯿﺎﻧﺖ ﻣﺎﻣﻮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮاﺋﻊ اﺳـﻼم و اﺣﺘﺮاز و اﺟﺘﻨﺎب از ﮐﺒﺎﺋﺮ آﺛﺎم ﮔﺮدﯾـﺪه و از ﻣﺒﺎﻻت ﺧﻮف و ﻫﻮل ﻣﺆاﺧـﺬه و اﺳـﺘﻬﺰا و ﺗﺸـﻨﯿﻊ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﺎﻓـﺬﯾﻦ ﻓﺨﺎم‬‫ﯾﮑﺴـﺮ رﺳـﯿﺪه و ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ازﻫـﺎر اﻋﺘﺒـﺎر و اﺛﻤـﺎر اﺳـﺘﺒﺼﺎر از رﯾﺎض ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر ﭼﯿـﺪه و ذﯾﻞ را ﺑﻪ ﺗﺘﺒﻊ و ﺗﻔﺤﺺ‬‫اﻓـﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼـم ﺑﺮﭼﯿـﺪه و داﻣﻦ از ﺗﺴﺎﻫـﻞ و اﻋﺮاض و ﺗﻐﺎﻓﻞ و اﻏﻤﺎض ﺑﺮﭼﯿـﺪه ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻋﻠﻦ واﺿـﺢ و روﺷـﻨﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻀـﺮات اﺋّﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﯾﺎران ﭼﯿـﺪه و ﻣﺼﺎﺣﺒﺎن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﺧﻮد را ﺑﺎﺳـﺘﻤﺎع ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ ﺧﻮد ﻣﺸـﺮف ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ را‬‫ﺑـﺎﯾﻦ دوﻟﺖ ﻣﯽﻧﻮاﺧﺘﻨـﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻏﯿﺮ ﻣﻘـﺎم ﺗﻘﯿﻪ و ﺧﻮف اﺛـﺎرت ﻗﺘـﺎم و ﻗﺘـﺎر ﻓﺴﺎد و اﺿـﺮار ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﻏﯿﺎر و ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻫﻞ اﻧﮑﺎر و‬‫ﻣﻌﺎرﺿﯿﻦ ارﺑﺎب ﺧﺴﺎر و ﺑﻮار و ﻣﺒﻐﻀﯿﻦ آل اﻃﻬﺎر را ﺑﺎﯾﺮاد ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪245 :‬‬‫و وﺟﻮب اﻧﻘﯿﺎد و اﻃﺎﻋﺖ آن اﻇﻬﺎر و ﺿـﻼل و ﻫﻼك و ﺧﺴـﺮان و ارﺗﺒﺎك ﺣﺎﺋـﺪﯾﻦ و ﻣﻌﺮﺿـﯿﻦ در ﮐﻔﺮ و اﺷـﺮاك ﻣﺤﺠﻮج و ﻣﻠﺰم و‬‫ﻣﺒﻬﻮت و ﻣﻔﺨﻢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺣﻘـﺎق ﺣﻖ و ازﻫﺎق ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨـﺪ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﮐﻪ ﺻـﺪق اﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﺘﺎﻧﺖ ﻋﻨﻮان از ارﺷﺎد ﺧﻮد ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن آﻧﻔﺎ ﺑﻤﻌﺮض ﻋﺮض آﻣﺪ ﻓﻈﻬﺮ اّن زﻋﻢ اﻟﺘﺨﺼﯿﺺ و اﻟﺤﺼﺮ و اﻟﺘﻨﺼﯿﻖ و اﻟﻘﺼﺮ و اﻟﻤﻨﻊ و اﻟﺤﺠﺮ ﻧﺎش ﻣﻦ اﻟﻘﺼﻮر اﻟﻤﺴﺘﻮﺟﺐ‬‫ﻟﻠﻨﻬﺮ و اﻟﺰﺟﺮ ﻣﻤﺎﺛﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﻈﺎﻋﮥ ﻻﻧﮑﺎر ﻃﻠﻮع اﻟﺸـﻤﺲ و ﺳـﻄﻮع اﻟﻔﺠﺮ ﻗﻮﻟﻪ اﯾﻦ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﯿﻔﻬﻢ آن ﻫﻤﻪ اﺷﺎرات اﯾﺸﺎن را ﺑﺮ رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎّﻣﻪ و‬‫اﺳﺘﺤﻘﺎق ﺗﺼﺮف در اﻣﻮر ﻣﻠﮏ و ﻣﺎل ﻓﺮود آورده در ورﻃﻪ ﺿﻼﻟﺖ اﻓﺘﺎدهاﻧﺪ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﻬﻢ ﺑﺮي از ﺷﻮاﺋﺐ وﻫﻢ ﺣﺎﺋﺰ اوﻓﺎي‬‫ﺳﻬﻢ از ﺗﻘﻠﯿـﺪ و اﺗﺒﺎع اﯾﻦ ﺟﻬﻢ ﺑﺘﻠﻘﯿﺐ ﻓﺮﻗﻪ ﺣﻘﻪ ﺑﻔﺮﻗﻪ ﺑﯿﻔﻬﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﻓﻬﻤﯿﺪن رﯾﺎﺳﺖ ﻋﺎﻣﻪ و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺗﺼـﺮف در اﻣﻮر ﻣﻠﮏ و ﻣﺎل از‬‫ﻧﺼﻮص اﻣـﺎﻣﺖ اﺋّﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻠـﮏ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﺗﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﭘﺎي ﺧﻮد زده و ﻣﺰﯾـﺪ ﺷـﻨﺎﻋﺖ اﯾﻦ ﺗﻬﻮر و ﺟﺴﺎرت از ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ ﺑﮑﻤﺎل‬‫وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﮐـﺎﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷـﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮرﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ از اﻓـﺎده ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﺣﺎوي اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﻟﻌﻠﯿـﮥ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد از اﻣﺎﻣﺖ اﺋﻤﻪ‬‫رﯾـﺎﺳﺖ ﻋـﺎّﻣﻪ و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺗﺼـﺮف در اﻣﻮر ﻣﻠـﮏ و ﻣـﺎل و وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ اﺗﺒﺎع و اﻣﺘﺜﺎل در ﺟﻤﯿﻊ اﺣﮑﺎم ﺣﺮام و ﺣﻼل و ﻧﯿﺎﺑﺖ ﻋﺎﻣﻪ‬‫رﺳﻮل ذي اﻟﺠﻼـﻟﺴﺖ و ﻟﻄﯿﻒﺗﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﻼـم ﺳﺎﺑﻖ او و ﻫﻢ ﺗﺤﻘﯿﻖ او در ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﻫﻢ اﻓﺎده واﻟـﺪ ﻧﺤﺮﯾﺮ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺼـﯿﺮ ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ از اﺋﻤﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﺮوﯾﺴﺖ و ﯾﮑﯽ ﻣﺮ دﯾﮕﺮي را ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ وﺻﯽ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ و در اﯾﻦ ﺟﺎ‬‫آن ﻧﺼﻮص را ﺑﻠﻔـﻆ اﺷـﺎرات ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨـﺎن اﺷـﺎره ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻟﻔـﻆ اﻣـﺎﻣﺖ ﻫﻢ درﯾﻦ ﻧﺼﻮص ﻏﯿﺮ واردﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺒـﺎرت‬‫ﻣﺤﺾ اﺷﺎراﺗﺴﺖ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻧﺼﻮص اﻣﺎﻣﺖ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪246 :‬‬‫ﺑﺮ ﻏﯿﺮ رﯾـﺎﺳﺖ ﻋـﺎّﻣﻪ و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺗﺼـﺮف در اﻣﻮر ﻣﻠـﮏ و ﻣـﺎل ﻓﺮود آورده و در ورﻃﻪ ﺿـﻼﻟﺖ اﻓﺘﺎده و زﺑﺎن را ﺑﺴـﺨﺎﺋﻒ ﺗﺮﻫﺎت و‬‫ﻏﺮاﺋﺐ ﺧﺰﻋﺒﻼـت واﮔﺸـﺎده داد ﺣﺴﻦ ﻓﻬﻢ و ﺗﺤﻘﯿﻖ داده ﮐﻤـﺎل ﺗـﺪﯾﻦ و اﻧﺼﺎف و ﺧﺪاﺗﺮﺳـﯽ و ﺣﻖﭘﺮﺳﺘﯽ ﺧﻮد ﭘﯿﺶ ارﺑﺎب ﺑﺼـﯿﺮت‬‫واﻧﻬﺎده ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺷـﯿﻌﯿﺎن اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻮاﺗﺮه و اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺘﻈﺎﻓﺮه از ﺛﻘﺎت و اﺛﺒﺎت رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم و اوﻻد ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ آن ﺣﻀﺮت ﺧﻠﻔﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻻرﺿﯿﻦ و ﺣﺠﺠﻪ اﻟﺒﺎﻫﺮة ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺑﻮدﻧﺪ و اﺻﺤﺎب ﺛﻼﺛﻪ و دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻐﻠﺒﯿﻦ‬‫ﻣﺘﺴـﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﺧﻠﻔـﺎ ﻣﺘﻤﺮدﯾﻦ و ﻏﺎﺻﺒﯿﻦ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﮐﺎﻟـّﺼ ﺒﺢ إذا اﻧﻔﻠﻖ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸـﺘﻪ و رواﯾﺎت ﮐﺜﯿﺮه و اﺣﺎدﯾﺚ وﻓﯿﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 319‬از ‪324‬‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را ﻫﻢ ﻣﺆﯾـﺪ و ﻣﺴـﺪد ﻣﻄﻠﻮب ﺧﻮد ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺳـﺮﻫﺎي ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ و ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ را ﺑﺴـﯿﻮف ﻻﻣﻌﻪ ﺣﺠﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﺷـﮑﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ ﭘﺲ ﺗﻄﺮﯾﻖ‬‫ﺷﺒﻬﻪ درﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻤﺎﺛـﻞ ﺗﻄﺮﯾﻖ ﺷـﺒﻬﺎت ﺳﻮﻓﺴـﻄﺎﺋﯿﻪﺳﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻤﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم و اﺳﺎﻃﯿﻦ ﻓﺨﺎم اﻧﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮﻫﺎﻧﻬﻢ از‬‫اﺟﻼـء ﺑـﺪﯾﻬّﯿﺎت و ﺿـﺮورﯾﺎت ﮔﺮدﯾـﺪه و اﻧﮑـﺎر آن ﻣﺜـﻞ اﻧﮑـﺎر ﻃﻠﻮع ﺷـﻤﺲ و ﻣﻀـﯽ اﻣﺲ و اﺿﺎءت ﻧﻬﺎر و اﺣﺮاق ﻧﺎر و وﺟﻮد ﻣﮑﻪ‬‫ﻣﻌﻈﻤﻪ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره و ارﺳﺎل رﺳﻞ ﮐﺮام ﺑﺮاي ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﺴﻮي ﺳﺒﻞ اﺳﻼم و ﻇﻬﻮر ﻣﻌﺠﺰات ﺧﺎﺗﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟﺜﻨﺎ و‬‫ﭼﻘـﺪر ﻣﺘﺸـﺎﺑﻪﺳﺖ ﮐﻼـم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﮑﻼم ﮐﺎﻓﺮي ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ دﻋﻮي ﻧﺒﻮت ﻧﻔﺮﻣﻮده‬‫ﺑﻠﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣـﺪﻋﯽ رﯾﺎﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮﯾﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﻠﻮك و ﺳـﻼﻃﯿﻦ ﺑﻮده ﻓﺮﻗﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﯿﻔﻬﻢ ﮐﻠﻤﺎت آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺮ ﻧﺒﻮت ﻓﺮود‬‫آورده در ورﻃﻪ ﺿـﻼﻟﺖ اﻓﺘﺎدهاﻧﺪ و اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﻮﻟﻪ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ و ذّرﯾﻪ ﻃﺎﻫﺮه او را ﺗﻤﺎم اﻣﺖ ﻣﺜﻞ ﭘﯿﺮان و ﻣﺮﺷﺪان‬‫ﻣﯽﭘﺮﺳﺘﻨﺪ و اﻣﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪247 :‬‬‫ﺗﮑﻮﯾﻨﯿﻪ را ﺑﺎﯾﺸﺎن واﺑﺴـﺘﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ اﻗﻮل ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﻤﺎم اّﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم و ذّرﯾﮥ ﻃﺎﻫﺮه آن ﺣﻀـﺮت را ﻣﯽﭘﺮﺳﺘﻨﺪ و‬‫اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨﯿﻪ واﺑﺴـﺘﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ازﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ و ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮﻣﯿﺨﯿﺰاﻧﻨﺪ ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫﮥ و اﻟﺼـﺮاﺣﮥ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺟﻤﯿﻊ ذّرﯾﺖ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ آن ﺣﻀﺮت ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﺎﻗﺼﯽ اﻟﻮﺟﻮه و اﻟﻄﺮق ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮﯾـﻦ اﺑـﻦ ﺗﯿﻤﯿـﻪ اﺳـﺘﻐﺎﺛﻪ را ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻃﺮﯾﻘﺖ و رﻏﺒﺖ را ﺑﺴـﻮي او ﻋﺒـﺎدت ﻧﺎﻣﯿـﺪه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﮐﻔﺮ ﮔﻔﺘﻪ و آن را ﻋﯿﻦ دﯾﻦ ﻧﺼـﺎري‬‫داﻧﺴـﺘﻪ و ﺟﻨﺎب ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ذّرﯾﺖ ﻃﺎﻫﺮه را ﺗﻤﺎم اﻣﺖ ﭘﺮﺳـﺘﺶ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨﯿﻪ را ﺑﺎﯾﺸﺎن واﺑﺴـﺘﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﭘﺲ‬‫ازﯾﻦ ﺻـﻐﺮاي ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم و ﮐﺒﺮاي ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺳﻨّﯿﻪ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮐﺒﺮي ﺑﺮ ﺳﺮ ﻓﺮﻗﻪ ﺳّﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﭘﺎ ﻣﯽﺷﻮد ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺴﺐ اﻓﺎده‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺗﻤﺎم اﻣﺖ ﺣﻀـﺮات اﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم را ﭘﺮﺳـﺘﺶ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺘﺶ ﻋﻠﯽ اﻓﺎدة ﺷﯿﺨﻬﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ و رﺋﯿﺴﻬﻢ اﻟﻨﺤﺮﯾﺮ‬‫ﻋﯿﻦ ﮐﻔﺮ و اﻟﺤـﺎد ﺑﺮب اﻟﻌﺒـﺎد ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺷـﮑﻞ ﻋﻮﯾﺺ اﻻﺷـﮑﺎل ﻣﻨﺘـﺞ داء ﻋﻀـﺎل ﮐﻔﺮ ﺗﻤـﺎم اﻣﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻟّﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻣﺎ اﺗﺼﻞ اﻟﻨﻬﺮ ﺑﺎﻟﻠﯿﺎل ﺑﺎﺷﺪ و اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎل ﻗﻮﻟﻪ و ﻓﺎﺗﺤﻪ و درود و ﺻﺪﻗﺎت و ﻧﺬر ﺑﻨﺎم اﯾﺸﺎن راﯾﺞ‬‫و ﻣﻌﻤﻮل ﮔﺮدﯾـﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑـﺎ ﺟﻤﯿﻊ اوﻟﯿـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌـﺎﻣﻠﻪ اﺳﺖ اﻗﻮل اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻮدود ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺠـﺬود ﺣﺎوي ﻓﻀﻞ ﻧﺎﻣﺤـﺪود‬‫ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﻣﺨﺘﺺ ﺳـﺎﺧﺘﻦ اﻣﺖ ذوات ﻗﺎدﺳـﺎت ﺣﻀـﺮات اﺋّﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﻨـﺬر و ﻓـﺎﺗﺤﻪ و درود و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺷـﯿﺎع و رواح اﯾﻦ‬‫ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﺤﻤﻮد و اﻧﺘﻬـﺎج ﻋـﺎم اﯾﻦ ﻣﻨﻬـﺎج ﻣﺸـﺮق اﻟﻔﺠـﺎج ﻣﺴـﻌﻮد اﺣﺮاق ﻗﻠﻮب ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺟﺤﻮد و اﯾﺠﺎع ﺻـﺪور ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﺳـﺮاﭘﺎ‬‫ﺻـﺪود ﺑﻮﺟﻪ ﺑﻠﯿﻎ و وﮐـﺪ وﮐﯿـﺪ و ﺟﻬﺪ ﺷﺪﯾﺪ ﻓﺮﻣﻮده و اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﯿﻊ اوﻟﯿﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ را ﻏﯿﺮ از ﻣّﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪248 :‬‬‫ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم در ﻣﺮاﺗﺐ رﻓﯿﻌﻪ اﻟﺸـﺄن ﺷـﺮﯾﮏ و ﺳـﻬﯿﻢ ﻧﻤﯽﺳﺎزﻧـﺪ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑـﺎﻓﺮاط و ﺗﻔﺮﯾـﻂ اﻫﻞ ﺧﻼف و ﺗﺨﺒﯿﻂ ﮐﻪ زﯾﻎ‬‫ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ از ﻣﻨﻬـﺞ وﺳـﯿﻂ ﻋﯿﻦ ﻧﮑﺚ و اﺧﻼف وﻋﺪ و ﺗﺨﻠﯿﻂ ﻓﺘﺜﺒﺖ و ﺧﺬ اﻟﺤﻖ ﺑﻘﻠﺐ ﻧﺸـﯿﻂ و ﺟﺎش رﺑﯿﻂ و أﻋﻨﻪ ﺑﯿﺪ ﺑﺴـﯿﻂ و ﻟﺴﺎن‬‫ﺳﻠﯿـﻂ ﻗﻮﻟﻪ و ﻧـﺎم ﺷـﯿﺨﯿﻦ را ﮐﺴـﯽ درﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﺑﺮ زﺑـﺎن ﻧﻤﯽآرد و ﻓﺎﺗﺤﻪ و درود و ﻧـﺬر و ﻣّﻨﺖ و ﻋﺮس و ﻣﺠﻠﺲ ﮐﺴـﯽ ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨﯿﻪ را واﺑﺴـﺘﻪ ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﻧﻤﯽداﻧـﺪ اﻗﻮل ﺑﺎﻟﺠـﺎء ﺧﺎﻟﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎت و ﺗﺴـﺨﯿﺮ ﻗﺎﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮدات ﻣﺨﺎﻃﺐ رﻓﯿﻊ اﻟـّﺪرﺟﺎت ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﮐﻤﺘﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﯽآرد و در ﻫﺮ ﻣﺒﺤﺚ ﻏﺮاﺋﺐ ﺗﻌـّﺼ ﺒﺎت و ﻣﺠﺎزﻓﺎت و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗﻌﻨﺘﺎت و ﺗﻌﺴﻔﺎت ﺑﻤﻨﺼﻪ اﻇﻬﺎر‬‫ﻣﯽآرد و ﺑﺪاﺋﻊ ﺗﺴﻮﯾﻼت و رواﺋﺢ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت ﺑﻘﻠﻢ ﺣﻘﺎﺋﻖ رﻗﻢ ﻣﯽﻧﮕﺎرد و ﻫﻤﺖ واﻻ ﻧﻬﻤﺖ را ﺑﺎ ﺧﻔﺎ و ﮐﺘﻤﺎن ﺣﻖ و ﺻﻮاب و اﺷﺎﻋﺖ و‬‫ﺗﺮوﯾﺞ ﺑﺎﻃﻞ و ﺳﺮاب ﻣﯽﮔﻤﺎرد و ﻫﺮ ﺟﺎ دﻓﻊ ﺻﺮاﺣﺖ و رﻓﻊ ﺑﺪاﻫﺖ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎ اﺛﺮ دارد و درﯾﻦ ﺟﺎ اﺟﻤﺎع اﻣﺖ ﺑﺮ اﺧﺮاج ﺷﯿﺨﯿﻦ‬‫از ﻣﻘـﺎم رﻓﯿﻊ وﻻـﯾﺖ و ازﻋﺎﺟﺸـﺎن از ﻣﺠـﺎﻟﺲ ﺑﺎ ﺟﻼﻟﺖ ﻓﺎﺗﺤﻪ و درود و ﻧـﺬر و ﻋﺮس و ﻣﺠﻠﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﻧﻄﺎق اﻫﺘﻤﺎم ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺑﺮ‬‫ﮐﻤﺮ ﻫﻤﺖ واﻻﺷﺎن در اﺛﺒﺎت ﺧﺴﺮان و ﺧﺬﻻن و ﺣﺮﻣﺎن ﺷﯿﺨﯿﻦ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن از ﻓﻀﯿﻠﺖ راﺋﻌﮥ اﻟﻌﻨﻮان وﻻﯾﺖ و ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺮاﺋﺖ ﺗﻤﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 320‬از ‪324‬‬‫از واﺑﺴـﺘﻪ ﮐﺮدن اﻣﻮر ﺗﮑﻮﯾﻨﯿﻪ ﺑﺎن ﻫﺮ دو اﻋﺠﻮﺑﻪ ﻣﮑّﻮﻧﺎت ﺟﺴـﺘﻪ ﻗﻠﻮب ﻧﺎزﻧﯿﻦ اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع ﺷﯿﺨﯿﻦ واﻻ ﻣﻘﺎم ﺑﺴﻨﮓ اﯾﻼم ﺧﺴﺘﻪ و اﯾﻦ‬‫ﺣﻀﺮات ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻋﺘﻨﺎء و اﻻﻟﺘﻔﺎت را ﺑﺘﺠﺮﯾﻊ ﮐﺎﺳﻨﺎت ﻏﺼﺺ و اﻟﻘﺎء در ﻏﻤﺮات ﻋﻠﺰ و ﻧﻐﺾ ﺑﺮﻧﺠﯿﺮ ازراء و ﺗﻌﯿﯿﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺪار اﻟﺒﻮار ﻫﻮان‬‫و ﺧﺴـﺎر رواﻧﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺰﻋﻢ ﺧﻮد از ﻃﻌﻦ و ﺗﺸـﻨﯿﻊ اﻫـﻞ وﻻـي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﺑﺴـﺒﺐ ﺳـﻠﺐ ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﺒﻮت از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم رﺳﺘﻪ ﻟﮑﻦ ﻧﺰد واﻟﺪ ﻋﻼم ﺧﻮد و ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﺳﻨﯿﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪249 :‬‬‫ﻧﯿﮏ ﻓﺮﺟﺎم ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﺸﻨﯿﻊ و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﻏﺎﯾﺖ ازراء و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﮔﺸﺘﻪ ﻓﻠﯿﻀﺤﮏ ﻗﻠﯿﻼ و ﻟﯿﺒﮏ ﮐﺜﯿﺮا ﻗﻮﻟﻪ ﮔﻮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﮐﻤﺎل و ﻓﻀﯿﻠﺖ‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮ ﻣﺜﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺜﻞ ﺣﻀﺮت اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﺣﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ و ﺣﻀﺮت ﻋﯿﺴﯽ زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻤﺎل اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﺜﺮت و‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻞ و ﻣﻐﺎﯾﺮﺗﺴﺖ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺤﺮﯾﺮ ذو ﻓﻨﻮن ﺑﻌﺪ ﺗﯿﺰ روي و اﯾﻀﺎع و اﯾﻐﺎل اﻓﺰون در ﻣﻀـﻤﺎر ﻫﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس ﻫﺮ دو ﺷﯿﺦ ﺣﺮون و‬‫ﮐﺴـﺮ ﺷﻮﮐﺖ و ﻗﻬﺮ ﺻﻮﻟﺖ ﺷﯿﻔﺘﮕﺎن و واﻟﻬﺎن ان ﺗﯿﻤﯿﯿﻦ ﻧﺒﺎﻟﺖ ﻣﻘﺮون ﺑﺼﺪد ﮐﺒﺢ ﻋﻨﺎن و ﮐّﻒ ﻟﺴﺎن و اراده اﻃﻔﺎء ﻟﻬﺒﺎت ﻧﯿﺮان ﻣﺸﻌﻞ‬‫و ﻣﻀـﺮم ﺑﺪﺳﺖ آن ﻋﯿﻦ اﻷﻋﯿﺎن و ﻫﻮس ﺗﺴـﻠﯿﻪ ﺟﻨﺎن ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن اﻓﺘﺎده زﺑﺎن ﺳـﺤﺮ ﺑﯿﺎن ﺑﺎﺛﺒﺎت اﻋﺘﻘﺎد ﮐﻤﺎل و ﻓﻀﯿﻠﺖ‬‫اﯾﺸـﺎن وا ﮔﺸـﺎده و ﻻـﺑﻪ و ﺳـﺎﻟﻮس و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﭼﺎﭘﻠﻮﺳـﯽ اﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده ﺑﺨﯿـﺎل ﻣﺤـﺎل ﺣﺼﻮل ﻣﺎﻣﻮل ﻧﺠﺎت و ﺧﻼص از ورﻃﻪ ﺷﺪﯾـﺪة‬‫اﻻﻋﺘﺒﺎص ﻃﻌﻦ و ﺗﺸﻨﯿﻊ ﺳﻨﯿﺎن اﺻﺤﺎب اﻋﺘﻘﺎد ﻣﺼﺎص و ﻣﺎ دري اﻧّﻪ ﻻَت ِﺣﯿَﻦ َﻣﻨﺎٍص‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﮕﻮﺷﺎن ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻋﻨﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺟﺎن ﻧﺜﺎر ﺗﯿﻤﯿﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم و ﻧﯿﺰ اﺗﺒﺎع و ﻓﺪاﺋﯿﺎن واﻟﺪ ﻋﻼم ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم‬‫اﯾﻦ ﻧﮑﺚ و ﻧﮑﻮل و ﻧﮑﻮص و ﻋـﺪول را ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻤﻘﺎم ارﺗﻀﺎ ﻗﺒﻮل ﺟﺎ ﻧﻤﯽدﻫﻨﺪ و وزﻧﯽ ﺑﺮاي آن ﻧﻤﯽﻧﻬﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن را ﻣﺤﺾ ﺗﺴﻮﯾﻞ و‬‫اﺣﺘﯿﺎل و اﻧﻬﻤﺎك در اﻟﺤﺎد و ﺿـﻼل و از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻟﺴﺎن ﺑﺎ ﺟﻨﺎن و ﺻﺎﺣﺐ آن را ﻫﺎدم ﺷﺮاﺋﻊ اﺳﻼم و اﯾﻤﺎن ﻣﯽاﻧﮕﺎرﻧﺪ و ﺗﺸﺒﯿﻪ و‬‫ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺒﯿﻞ ﻫﺮ دو ﺷـﯿﺦ ﺟﻠﯿﻞ را ﺑﺤﻀﺮت ﻣﻮﺳﯽ و ﻋﯿﺴﯽ و ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻞ و ادﻋﺎي ﺑﻮدن ﮐﻤﺎل اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﮐﻤﺎل اﻧﺒﯿﺎ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ‬‫ﮐﺜﺮت و ﻣﻐﺎﯾﺮت و ﺗﻔﺼﯿﻞ دﻋﻮي ﺑﯿﺪﻟﯿﻞ و ﺗﻘﻮل و ﺗﻬﺠﻢ و ﺗﻬﺠﺲ و ﺗﺤﮑﻢ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻌﻮﯾﻞ و ﻣﺤﺾ ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و اﺛﺎرت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪16‬ﺑﺨﺶدوم‪ ،‬ص‪250 :‬‬‫ﻗﺘﺎم ازﻻل و ﺗﻀﻠﯿﻞ و ﺑﻄﻼن ان از ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ واﺿﺢ ﺑﺎﯾﻦ دﻟﯿﻞ َأ ﻟَْﻢ َﺗَﺮ َﮐﯿَْﻒ َﻓَﻌَﻞ َرﺑﱡَﮏ ﺑ َِﺄْﺻﺤﺎِب اﻟ ِْﻔﯿِﻞ‬‫* َأ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌْﻞ َﮐﯿَْﺪُﻫْﻢ ﻓِﯽ َﺗْﻀﻠِﯿٍﻞ‬‫* َو َأْرَﺳَﻞ َﻋَﻠﯿِْﻬْﻢ َﻃﯿْﺮًا َأﺑﺎﺑ ِﯿَﻞ‬‫* َﺗْﺮﻣِﯿِﻬْﻢ ﺑ ِِﺤﺠﺎَرٍة ﻣِْﻦ ِﺳﱢﺠﯿٍﻞ‬‫* َﻓَﺠَﻌَﻠُﻬْﻢ َﮐَﻌْﺼٍﻒ َﻣْﺄُﮐﻮٍل‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﻤﺎﻻت اوﻟﯿﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از وﺣـﺪت و ﺟﻤﻊ و ﻋﯿﻨﯿﺖاﻧـﺪ ﭘﺲ اوﻟﯿﺎ را ﻣﺮآت ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻌﻞ اﻟﻬﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺻـﻔﺎت او ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﮐﺮد و اﻧﺒﯿﺎ و وارﺛﺎن ﮐﻤﺎﻻﺗﺸﺎن را ﻏﯿﺮ از ﻋﻼﻗﻪ ﻋﺒﺪﯾﺖ و رﺳﺎﻟﺖ و ﺟﺎرﺣﯿﺖ ﻋﻼ؟؟ و دﯾﮕﺮ در ﻓﻬﻢ ﻣﺮدم ﺣﺎﺻﻞ ﻧﯿﺴﺖ اﻗﻮل ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫ﻣﺤﻤﻮد ﮐﺎﺷﻒ ﺣﻘﺎﯾﻖ و ﺣـﺪث وﺟﻮد و ﻋﺎرج ﻣﻌﺎرج ﮐﺸﻒ و ﺷـﻬﻮد ﮐﻤﺎل اوﻟﯿﺎ را ﻧﺎﺷـﯽ از وﺣـﺪت و ﺟﻤﻊ و ﻋﯿﻨﯿﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد از ان‬‫اﺗﺤﺎد ﻋﺒﺎد و ﺟﻤﻊ و ﻋﯿﻨﯿﺖ ﺑﺎ رّب ودود ﮔﺮداﻧﯿﺪه و اﯾﺸﺎن را ﺑﻤﻘﺎم ﻣﺮآت ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﻌﻞ اﻟﻬﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺻـﻔﺎت او ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺳﺎﻧﯿﺪه و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬‫اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﯽ اﺻـﻞ و ﺟﺴـﺎرت و ﻣﺠـﺎزﻓﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺰل ﻧﺰد اﻫـﻞ ﺣﻖ و اﯾﻘـﺎن و ﻓﻀﻞ ﻧﺎﻣﻌﻘﻮل و ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺒﻮل و ﻧﻬﺎﯾﺖ واﻫﯽ و ﻣﺰدول و‬‫ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ زاﻫﺮه و ﺣﺠـﺞ ﺑـﺎﻫﺮه ﻣـﺪﺧﻮل ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻠﻞ ﺳﺪﯾـﺪه ﻣﻌﻠﻮل ﻟﮑﻦ ﭼﻮن ﻧﺰد ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﻣـﺬﻫﺐ و ﺷﺎرﺑﯿﻦ رﺣﯿﻖ اﯾﻦ‬‫ﻣﺸـﺮب و واردﯾﻦ اﯾﻦ ﻣﺸـﺮع و ﻣـﺎّرﯾﻦ اﯾﻦ ﻣﻨﺰع اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺲ ﺟﻠﯿـﻞ و رﻓﯿﻊ و ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﺲ ﺟﻤﯿﻞ و ﻣﻨﯿﻊﺳﺖ ﭘﺲ اﺧﺮاج ﺷـﯿﺨﯿﻦ ازﯾﻦ‬‫ﻓﻀﻞ زاﻫﺮ و دور ﮔﺮداﻧﯿـﺪن ﺷﺎن ازﯾﻦ ﺷـﺮف ﺑﺎﻫﺮ ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﺑـﺪﯾﻊ ﻗـﺪ ﺗﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺒﻊ اﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻟّﺴﺎدس ﻣﻦ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻃﻬﺎر و ﻧﺮﺟﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﻤّﻦ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﻄﺒﻊ ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺠﻠـﺪاﺗﻪ ﺑﻠﻔﻈﻪ و ﮐﺮﻣﻪ و ﻗـﺪ ﻃﺒﻊ ﻣﻨﻪ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ‬‫ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻐﺪﯾﺮ ﻓﯽ ﺟﺰﺋﯿﻦ و ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﻨﺰﻟﮥ و ﻗﺪ ﺷﺎع‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 321‬از ‪324‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﺑ ِْﺴِﻢ اِﷲ اﻟ َّﺮْﺣَﻤِﻦ اﻟ َّﺮﺣﯿِﻢ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯿﺜﺎق آﺳﻤﺎﻧﯽ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﺧﺪاﺳﺖ‪،‬ﭼﺮا ﮐﻪ در آن روز دﯾﻦ ﺧﺪا ﮐﺎﻣﻞ و ﻧﻌﻤﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ رﺳﯿﺪ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻋﻨﻮاِن ﻋﻘﯿﺪه و دﯾِﻦ ﻣﺎﺳﺖ‪،‬و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ آن‪،‬ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻤﺎن ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﺒﻮد و ﺷﮑﺮ ﮔﺰاري اﻧﺴﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻤﮥ ﻧﻌﻤﺘﻬﺎي ﻧﺎزل ﺷﺪة او‪.‬‬‫ﺑﺮ اﺳـﺎس اﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در آﯾﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ‪َ :‬ﯾـﺎ َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل ﺑَﱢﻠْﻎ َﻣـ ﺎ ُأﻧِﺰَل ِإﻟَﯿـْ َﮏ ﻣِﻦ ﱠرﺑﱢَﮏ َوِإن ﻟﱠْﻢ َﺗْﻔَﻌْﻞ َﻓَﻤﺎ ﺑَﱠﻠْﻐَﺖ‬‫ِرَﺳﺎﻟَﺘُﻪ؛ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﺑﺎزﮔﻮﯾﯽ واﻗﻌﻪ ﻏـﺪﯾﺮ و اﻧﺠﺎم ﺳـﻔﺎرش ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳـﻠﻢ در رﺳﺎﻧﺪن ﭘﯿﺎم ﻏﺪﯾﺮ ﺑ‪،‬ﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ واﺟﺐ‬‫ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﺮ ﭘﯿﭽﯽ از اﯾﻦ واﺟﺐ اﻟﻬﯽ ﮔﻨﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﻧﺎ ﺑﺨﺸﻮدﻧﯽ‪.‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳﻠﻢ ﮐﻪ داراي ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻏﯿﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪،‬ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد راﺳﺦ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﺑـﺎور ﺗﻮﺣﯿـﺪي و ﺑـﺎ ﻫـﺪف ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻧﺸـﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺳﺘﺮگ ﺑﺸـﺮي‪،‬ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿـﺪات اﻟﻬﯽ و ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣـﺪاﻓﻊ راﺳﺘﯿﻦ ﺣﺮﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫وﻻﯾﺖ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻓﻘﯿﻪ اﻣﺎﻣﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه‪،‬در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮار و ﻫﻤﺖ وﺗﻼش ﺧﺎﻟﺼﺎﻧﻪ و ﺷـﺒﺎﻧﻪ روزي‬‫ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ وﻻﯾﺖ ﻣـﺪار از ﺳﺎل ‪ 1381‬ﭘﺎﯾﻪ ﮔـﺬاري ﮔﺮدﯾـﺪه وﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﭼﺸﻢ ﮔﯿﺮ ﺧﻮد اداﻣﻪ داده اﺳﺖ‪ .‬و ﻫﺰﯾﻨﻪ‬‫ﻫـﺎي آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮدﻣﯽ و از ﻃﺮﯾﻖ وﺟﻮﻫﺎت ﺷـﺮﻋﯿﻪ‪،‬ﺑﺎ اﺟﺎزات ﻣﺮاﺟﻊ ﻋﻈﺎم ﺗﻘﻠﯿـﺪ‪،‬ﻫـﺪاﯾﺎ ‪،‬ﻧـﺬورات‪،‬ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت و ﻫﻤﯿﺎري اﻓﺮاد ﺧﯿﺮ‬‫اﻧﺪﯾﺶ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎ ﺗﯿﻤﯽ ﻣﺮﮐﺐ از ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ ﺣﻮزه وداﻧﺸـﮕﺎه‪،‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪،‬ﻣﺮدم وﻻﯾﺖ ﻣﺪار‪،‬ﻫﯿﺌﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ‬‫و ﮐﺴﺒﻪ ﺑﺎزار ﺳﻌﯽ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠِﻒ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻬﺎﻧﯽ‪،‬اﻗﺪام ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻌﺎرف ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ‬‫ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﮥ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺮات و ﭘﯿﺸـﻨﻬﺎدات‪،‬ﮐﻤﮑﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ در اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻬﻢ ﺳـﻬﯿﻢ ﺑﻮده و ﺟﺰء ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﻣﻨﺘﻈﺮ‬‫ﺗﻤﺎﺳﻬﺎي ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺘﯿﻢ‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﺗﻤﺎس‪03112206252 -03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﮑﺲ‪03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪09118000109 :‬‬‫ﺳﺎﯾﺖ ‪www.Ghadirestan.com-www.Ghadirestan.ir :‬‬‫اﯾﻤﯿﻞ‪info@Ghadirestan.com :‬‬‫آدرس ﻣﺮﮐﺰ‪ :‬اﺻـﻔﻬﺎن‪ -‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‪ -‬ﻧﺒﺶ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺣﮑﯿﻢ‪ -‬ﻃﺒﻘﻪ دوم ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﺖ‪ -‬ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻﻠﯽ‬‫اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ‪ -‬ﮐﺪ ﭘﺴﺘﯽ‪8147865894 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﺣﺴﺎب ﻣﻠﯽ ﺳﯿﺒﺎ‪327564722005 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺎرت ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ‪6037991146890243 :‬‬‫و آﻧﭽﻪ از دﺳﺘﺎوردﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ در ﭘﯿِﺶ رو دارﯾﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻀﻞ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﺧﺎدﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﯾﺠﯿﺘﺎل و ﮐﻼﺳﯿﮏ ‪:‬‬
‫راه اﻧـﺪازي ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ و ﺟﺎﻣﻌﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼـﯽ‪ -‬دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ در ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬‫ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺮاي ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ در ﻣﺤﻞ ﻣﺮﮐﺰي ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎ وﻧﺸﺴﺘﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ‪:‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎي اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﻏﺪﯾﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي ﻣﺘﻮاﻟﯽ از ﺳﺎل ‪ 88‬ﺣﺪود ﯾﮏ ﻣﺎه ﻗﺒﻞ از ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺟﺸﻦ ﻫﺎي‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 322‬از ‪324‬‬‫دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻘﺒﺎل اﻗﺸـﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮدم وﻻﯾﺘﻤـﺪار و ﺣﻀﻮر ﮐﺎرﺷـﻨﺎﺳﺎن اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﺷـﮑﻮﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺮرﺳـﯽ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏـﺪﯾﺮ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎن ارﺗﺒﺎط ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﻫـﺎي ﻣـﺬﻫﺒﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓـﺎﻃﻤﯿﻪ و ﻣﻬـﺪوﯾﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ‪ ،‬ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻـت ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺑﯿﺮ ﺧﺎﻧﻪ‬‫ﻧﺸﺴﺖ ارﺳﺎل ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﯿﺌﺖ داوران ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه در ﻧﺸﺴﺖ اراﺋﻪ و ﭼﺎپ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻔﺘﮕﯽ ﺷـﺮح ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﺘﺎب ﻫﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ و ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻓﺮازﻫﺎي آن‪،‬‬‫ﺑﺎ ﻫﺪف ﻧﺸﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ ﺧﻄﺎﺑﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ‪.‬‬
‫دوره ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪:‬‬‫اﯾﻦ دوره ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﺬب و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺟﻬﺖ اﻋﺰام ﻧﯿﺮوي اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ ،‬در راﺳـﺘﺎي اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﯿﻪ ي ﻣﺮﮐﺰ‬‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻃﻼب ‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‪،‬ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﺸـﻨﻬﺎي ﻏﺪﯾﺮ از ﯾﮏ روز ﺑﻪ ﯾﮏ دﻫﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻧﺠﺎم وﻇﯿﻔﻪ ي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷـﻌﺎﺋﺮ اﻟﻬﯽ ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮوﯾﺞ و‬‫ﮔﺴﺘﺮش ﺟﺸﻦ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ و ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در اراﺋﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﺪﯾﺮ و ﭘﺬﯾﺮش آن ﻓﺮاﻫﻢ‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﺗﻮﻟﯿﺪات ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻧﺮ م اﻓﺰار ﻫـﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و راه اﻧـﺪازي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺮ روي وب ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ‪ ،‬ﺑﺎ اﻣﮑﺎن‬‫داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﻫﻤﺮاه ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻮﺳﻌﻪ ي ﻧﺸﺮ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎرف ﻗﺮآن وﻋﺘﺮت و دﻓﺎع از ﺣﺮﯾﻢ ﺷﯿﻌﻪ ‪.‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ و ﭘﻮﺳﺘﺮﻫﺎ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻏﺪﯾﺮ و وﻻﯾﺖ و اﻣﮑﺎن داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن آﻧﻬﺎ از روي ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮاي ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‬‫راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﮐﺰ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﺑﺎ درك رﺳﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺧﻮد درراﺳﺘﺎي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ﭘﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻼش ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و‬‫ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎﯾﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ‪ :‬ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮو ﺳﺎﯾﺖ دﻋﺎ ﺑﺮاي‬‫وارث ﻏـﺪﯾﺮ )ﻣﮑﯿﺎل اﻟﻤﮑﺎرم( ‪،‬ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﺎرف ﻏﻨﯽ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰه‬‫ﻧﺸـﺮ ﻣﻌـﺎرف‪،‬ﺳـﺮوﯾﺲ دﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻃﻼـب‪،‬ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻏﻨﯽ ﮐﺮدن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨـﺪان ﺑﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎي‬‫ﻋﻠﻮم اﺳﻼﻣﯽ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟِﺖ رﻓﻊ اﺑﻬﺎم از ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮه در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪،‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻬﺪ ﮐﻮدك ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﻬـﺪﻫﺎي ﮐﻮدك ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬وﯾﮋه ي ﺧﺮدﺳﺎﻻن ‪،‬ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﻤﺎﯾﺸـﻬﺎ و ﻣﺮاﺳـﻤﺎت دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷـﮑﻮﻓﺎﯾﯽ‬‫ﻣﺤﺒﺖ دروﻧﯽ آﻧﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎي زﯾﺒﺎ ‪،‬ﺑﯿﺎن ﻗﺼﻪ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ و اﻫﺪاي ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ‪ ،‬از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺳﻔﺮه اﺣﺴﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ‪:‬‬
‫ﺳﻔﺮه ﻫﺎي اﺣﺴﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺮوﯾﺞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴـﻨﻪ اﻃﻌﺎم و اﻫﺪاي ﻧﺎن در روز ﻏﺪﯾﺮ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎي ﺣﺎوي‬‫ﻣﻌـﺎرف ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﺟﻠﻮه اي زﯾﺒﺎ در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺷـﻬﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي اﺧﯿﺮ‪،‬ﺟﻬﺖ ﺗﺮوﯾـﺞ و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار‬‫ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬ﺑﻪ ﺣﻤﺪ اﷲ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻫﯿﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺧﯿﺮﯾﻦ ﻣﺤﺘﺮم و اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻣﺮدم از اﯾﻦ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴﻨﻪ ي اﻧﺒﯿﺎي اﻟﻬﯽ و اﺋﻤﻪ ي اﻃﻬﺎر‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 323‬از ‪324‬‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‪،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ در ﺣﺎل ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪:‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺮاﺳـﻤﺎت ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎ ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﭼﻬﺮه ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﻏﺪﯾﺮ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از اﻓﺮادي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ‬‫ﻧﺤﻮي ﺧﺪﻣﺘﮕـﺬار ﻏـﺪﯾﺮ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮده اﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ ‪ ،‬ﻣﺮاﮐﺰ ‪،‬‬‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ‪ ،‬ﺳﺘﺎد ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻏﺪﯾﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﺷﺘﻪ اﻧﺪ و ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺗﻨﺪﯾﺲ‪ ،‬ﻟﻮح ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﻫﺪاﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮاﮐﺰ‪.‬‬‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ ‪:‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ و ﻫﻤﮑﺎري ﺑﺎ آﻧﻬﺎ و اراﺋﻪ راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻃﺮﺣﻬﺎ‪ ،‬ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮاي ﻏﺪﯾﺮ‬‫و وﻻﯾﺖ‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪن ﺟﺸﻨﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻏﺪﯾﺮ در اﯾﺎم ﺳﺮور آل ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي آﯾﻨﺪه ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫راه اﻧﺪازي ﭘﻮرﺗﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﻣﺎﻣﺖ در ﺷﺒﮑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﻮزه ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع وﻻﯾﺖ واﻣﺎﻣﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺨﺶ و ﺗﻮﻟﯿﺪ آﻣﻮزه ﻫﺎي دﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺤﻮر اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫اﯾﺠﺎد ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮاي ﮔﺬراﻧﺪن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﺑﺮاي ﮐﻠﯿﻪ ﺳﻄﻮح و ﺳﻨﯿﻦ‬‫ﺑﺮﭘﺎﺋﯽ اردوﻫﺎي ﺳﯿﺎﺣﺘﯽ وزﯾﺎرﺗﯽ ﺑﺮاي ﻧﺨﺒﮕﺎن وﻓﻌﺎﻻن در زﻣﯿﻨﻪ ﻏﺪﯾﺮ‬‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﺟﺮاي ﻣﺎﮐﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﺮاﮐﺰ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺧﺎص وﺣﺴﺎس‬