‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﻰ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‬‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه‪:‬‬‫ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫ﻧﺎﺷﺮ ﭼﺎﭘﯽ‪:‬‬‫ﺟﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ‬‫ﻧﺎﺷﺮ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت راﯾﺎﻧﻪ اي ﻗﺎﺋﻤﯿﻪ اﺻﻔﻬﺎن‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 5‬از ‪431‬‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫ﻓ ﻬ ﺮﺳ ﺖ‬‫‪5‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪9‬‬‫ﻣ ﺸ ﺨ ﺼ ﺎ ت ﮐﺘ ﺎ ب‬‫‪9‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪9‬‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟ ﻒ‬‫‪9‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫‪13‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪13‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫‪13‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪13‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫‪15‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫‪17‬‬‫اﺷﺎرة‬‫‪17‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫‪17‬‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫‪19‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪20‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫‪20‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫‪21‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠ ﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪23‬‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫‪23‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫‪24‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫‪24‬‬

‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 6‬از ‪431‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪25‬‬‫ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫‪26‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺴﻤﺖ دﻻﻟﺖ‬‫‪26‬‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫‪26‬‬‫ﺑﺨﺶ أول‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺟﻮاب آن‬‫‪26‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﮔﺮوﻫﯽ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪32‬‬‫ﺟﻮاب ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫‪33‬‬‫اﺷﺎره‬‫‪33‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮ ﺑﮑﺮ‪ ،‬ورد اﺳﺘﺪﻻل ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺑﺤﺪﯾﺚ »أرﺣﻢ اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺘﯽ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ«‬‫‪35‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ‬‫‪84‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﺜﻤﺎن‬‫‪101‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن اّﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫‪101‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫‪102‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫‪111‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺟﺮاح و ﺧﻄﺎﻫﺎ و اﻧﺤﺮاﻓﺎت او‬‫‪112‬‬‫ﻧﻔﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮذر ﻏﻔﺎري‬‫‪136‬‬‫ﮐﻼم ﻃﯿﺒﯽ در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ« و اﺑﻄﺎل آن‬‫‪139‬‬‫ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ در اﻧﮑﺎر ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ و رد آن‬‫‪145‬‬‫رد دﻋﻮاي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻟﺰوم ﺗﻌﺪد ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و اﺛﺒﺎت ﺟﻮاز واﺣﺪ ﺑﻮدن آن‬‫‪155‬‬‫اﺑﻄﺎل ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﭘﯿﺮاﻫﻦ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ و اﺟﻤﺎع‬‫‪166‬‬‫اﺗﻬﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻪ أﻓﺮاد زﻧﺪﻗﻪ‪ ،‬و اﺛﺒﺎت زﻧﺪﻗﻪ او و ﭘﯿﺮواﻧﺶ‬‫‪170‬‬‫اﺣﺎدﯾﺚ داﻟﻪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻣﺒّﻠﻎ ﻋﻠﻢ رﺳﺎﻟﺘﻤﺂب اﺳﺖ‪ .‬و اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ آن‬‫‪172‬‬‫اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ و رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ وﺳﯿﻠﻪ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺑﻼد اﺳﻼﻣﯽ‪ .‬و رد دﻋﺎوي دروﻏﯿﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫‪175‬‬‫رد ﮐﻼم أﻋﻮر واﺳﻄﯽ در ﻣﻌﻨﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻄﺎل زﯾﺎده ﺑﻮدن ﺟﻤﻠﻪ »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و أرﮐﺎﻧﻬﺎ«‬‫‪188‬‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 7‬از ‪431‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم« ﺑﮑﻼم اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﻪ ده وﺟﻪ‬‫‪190‬‬‫ﮐﻠﻤﺎت أﻋﻼم ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻨﺎﺳﺎن أﻫﻞ ﺗﺴﻨﻦ ﺑﯿﺮاﻣﻦ ﻋﺪم اﻋﺘﺒﺎر ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم« از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪192‬‬‫اﺳﺘﺪﻻل أﻋﻮر واﺳﻄﯽ ﺑﻪ ﺟﻤﻠﻪ رﺿﺎي »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ‪ «...‬و رد آن ﺑﻪ ﻫﺸﺖ وﺟﻪ‬‫‪197‬‬‫اﺑﻄﺎل ﺗﺄوﯾﻞ أﻋﻮر واﺳﻄﯽ در ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﺿﻤﻦ ﺑﯿﺴﺖ و ﭘﻨﺞ وﺟﻪ‬‫‪203‬‬‫ﺗﺒﻌﺎت و ﻟﻮازم ﮐﻼم أﻋﻮر در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺿﻤﻦ ﯾﺎزده وﺟﻪ‬‫‪221‬‬‫ﮐﻼم ﺳﺨﺎوي و اﺑﻄﺎل اﺟﻤﺎع ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺮ أﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺿﻤﻦ ﺷﺶ وﺟﻪ‬‫‪223‬‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺷﯿﺨﯿﻦ از ﻗﻮل أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻧﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﯾﺮاد ﻧﻘﺎط ﺿﻌ ﻒ راوﯾﺎن آن‬‫‪230‬‬‫ادﻋﺎي ﺳﻤﻬﻮدي ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻋﺪم ﻣﻨﺎﻓﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎ أﻓﻀﻠﯿﺖ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺑﻄﺎل آن ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺪه وﺟﻪ‬‫‪238‬‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن و رد او‬‫‪246‬‬‫ﮐﻼم دﯾﮕﺮ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﭘﯿﺮاﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻄﺎل آن‬‫‪247‬‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺻﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﯾﮑﺴﻮ‪ ،‬و ادﻋﺎي ﺟﺰء ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮدن »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ« از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ‪ ،‬و رد آن ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ‪257‬‬‫ﺗﻤﺴﮏ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺠﻤﻠﻪ »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ« و ﻣﺘﻦ رﺳﺎﻟﻪ »اﻋﻼم اﻻرﯾﺐ ﺑﺤﺪوث ﺑﺪﻋﮥ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ« ﺳﺒﻮﻃﯽ‪ ،‬و رد ﺗﻤﺴﮏ او ﺑﻪ ﺷﺎﻧﺰده وﺟﻪ ‪271‬‬‫ﺑﺎب ﺧﺎص ﺗﺼﻨﯿ ﻒ ﻧﻤﻮده ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و ﻫﺬه ﻧﺴﺨﺘﻬﺎ‬‫‪276‬‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺪم اﻗﺘﻀﺎي ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« أﻋﻠﻤﯿﺖ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن را و رد او ﺑﻪ ﺳﯿﺰده وﺟﻪ‬‫‪282‬‬‫ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﺎ زﯾﺎده ﻣﺬﮐﻮر در ﺧﺒﺮ ﻓﺮدوس »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ‪ ،‬و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ‪ ،‬و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ« و رد آن‪ ،‬و رد ﮐﻠﻤﻪ »و‬‫ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﻠﻤﻪ »و ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ« و اﻧﮑﺎر ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻀﯿﻠﺘﯽ ﺑﺮاي او‬‫‪298‬‬‫ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ّﺿﺎﻋﯿﻦ و ﮐﺬا ﺑﯿﻦ در ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و اﺑﻄﺎل آﻧﻬﺎ‬‫‪308‬‬‫ﮐﻼم »ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ« در ﻣﻘﺪار دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و رد آن‬‫‪317‬‬‫ﮐﻼم »ﺷﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري« در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﭘﯿﺮوي از ﺳﻤﻬﻮدي‬‫‪333‬‬‫ﮐﻼم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﭘﯿﺮاﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ« و رد ﺑﺨﺸﯽ از آن ﺑﻪ ده وﺟﻪ‪ ،‬و ﺑﺨﺶﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﭙﺎﺳﺦﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﮐﻼم »ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟّﻠﻪ« ﭘﯿﺮاﻣﻦ‬‫ﻣﺪح ﺣﺪﯾﺚ »رؤﯾﺎي ﻟﺒﻦ« و ﻣﻄﺎﻋﻦ راوﯾﺎن آن‬‫‪349‬‬‫ﮐﻼم »ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟّﻠﻪ« ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رؤﯾﺎي ﻟﺒﻦ و ﻗﻤﯿﺺ و رد آن‬‫‪359‬‬‫ﺗﺨﻄﺌﻪ ﻋﻤﺮ‪ ،‬اّﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ را در ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠ ﻒ‬‫‪369‬‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل »ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ )رﺑﻊ( دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء« و رد ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ دوازده وﺟﻪ‬‫‪372‬‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 8‬از ‪431‬‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل »ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ )رﺑﻊ( دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء« و رد ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ دوازده وﺟﻪ‬‫‪379‬‬‫اﺛﺒﺎت ﺧﺎرﺟﯽ‪ ،‬اﺑﺎﺿﯽ ﺑﻮدن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﮑﯽ از راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ‬‫‪381‬‬‫ﺗﺤﺮﯾ ﻒ ﺑﺨﺎري در ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ و ﺗﻨﺎﻗﺾ ﮔﻮﺋﯽ او در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫‪389‬‬‫اﺛﺒﺎت اﻧﺤﺼﺎر ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي در أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت‬‫‪400‬‬‫ﺗﺄوﯾﻞ »ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟّﻠﻪ ﺑﺎﻧﯽ ﭘﺘﯽ« ﺣﺪﯾﺚ »دار اﻟﺤﮑﻤﮥ« و ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« را ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﯽ‪ ،‬و اﺑﻄﺎل آن‬‫‪405‬‬‫ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‪ :‬ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﻠﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻣﺎﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ و رد آن‬‫‪422‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫‪427‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 9‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﺮﺷـﻨﺎﺳﻪ ‪ :‬ﮐﻨﺘﻮري ﺣﺎﻣﺪﺣﺴـﯿﻦﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪﻗﻠﯽ ‪1246 - 1306‬ق ﺷـﺎرح ﻋﻨﻮان و ﻧـﺎم ﭘﺪﯾـﺪآور ‪ :‬ﻋﺒﻘـﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﻪ اﻻﺋﻤﻪ‬‫اﻻﻃﻬـﺎر‪ /‬ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻠﮑﻬﻨﻮﺋﯽ اﻟﻨﯿﺸﺎﺑﻮري ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼمرﺿﺎﺑﻦ ﻋﻠﯽاﮐﺒﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻣﺸـﺨﺼﺎت ﻧﺸـﺮ ‪ :‬ﻗﻢ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻮزه اﻟﻌﻠﻤﯿﻪ ﺑﻘﻢ ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ ‪1416‬ق = ‪.1374 -‬‬‫ﻓﺮوﺳﺖ ‪) :‬ﻣﻮﺳﺴﻪ اﻟﻨﺸﺮ اﻻﺳﻼﻣﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﻪ ﻟﺠﻤﺎﻋﻪ اﻟﻤﺪرﺳﯿﻦ ﺑﻘﻢ اﻟﻤﺸﺮﻓﻪ‪(801‬‬‫ﺷﺎﺑﮏ ‪ :‬ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪ (1‬؛ ﺑﻬﺎ‪12000:‬رﯾﺎل ج ‪(1‬‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘـﺎب ﺣﺎﺿـﺮ ردﯾـﻪاي و ﺷـﺮﺣﯽ اﺳـﺖ ﺑﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸـﺮﯾﻪ اﺛﺮ ﻋﺒـﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤـﺪ دﻫﻠـﻮي ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﻋﺮﺑﯽ‬‫ﯾـﺎدداﺷﺖ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺑﻨـﺎﻣﻪ ﻋﻨـﻮان دﯾﮕﺮ ‪ :‬اﻟﺘﺤﻔـﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸــﺮﯾﻪ ﺷــﺮح ﻣﻮﺿـﻮع ‪ :‬دﻫﻠـﻮي ﻋﺒــﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤــﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ‬‫اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ‪ --‬ﻧﻘﺪ و ﺗﻔﺴﯿﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﺷﯿﻌﻪ ‪ --‬دﻓﺎﻋﯿﻪﻫﺎ و ردﯾﻪﻫﺎ‬‫ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬اﻣﺎﻣﺖ ‪ --‬اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ‪ :‬ﻣﺤﺪﺛﺎن ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬دﻫﻠﻮي ﻋﺒﺪاﻟﻌﺰﯾﺰﺑﻦ اﺣﻤﺪ‪1159 - 1239 ،‬ق اﻟﺘﺤﻔﻪ اﻻﺛﻨﯽﻋﺸﺮﯾﻪ ﺷﺮح‬‫ﺷﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ‪ ،‬ﻣﺼـﺤﺢ ﺷـﻨﺎﺳﻪ اﻓﺰوده ‪ :‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪرﺳـﯿﻦ ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ دﻓﺘﺮ اﻧﺘﺸﺎرات اﺳـﻼﻣﯽ رده ﺑﻨﺪي‬‫ﮐﻨﮕﺮه ‪/BP212/5 :‬د‪9‬ت‪1374 30218‬‬‫رده ﺑﻨﺪي دﯾﻮﯾﯽ ‪297/417 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﻠﯽ ‪ :‬م‪3739-77‬‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﺆﻟﻒ‬‫زﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﺳﯿـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري از ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑّﻠﻤﺎن و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻤﺎن و از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺷـﯿﻌﻪ در اواﺋﻞ ﺳـﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي‬‫ﻗﻤﺮي در ﺑﻠﺪه ﻣﯿﺮه ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1246‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪.‬‬‫اﯾﺸـﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ را از ﺳﻦ ‪ 6‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ رﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ و ﭘﯿﺶ ﺷـﯿﺨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷـﯿﺦ ﮐﺮﻣﻌﻠﯽ ﺷـﺮوع ﮐﺮد‪ .‬اّﻣﺎ ﭘﺲ از ﻣـﺪت ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﭘـﺪر‬‫اﯾﺸﺎن ﺧﻮد ﻋﻬﺪهدار ﺗﻌﻠﯿﻢ وي ﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﺎ ﺳﻦ ‪ 14‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﺘﺪاول اﺑﺘﺪاﺋﯽ را ﺑﻪ وي آﻣﻮﺧﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﺳﻦ ‪ 15‬ﺳﺎﻟﮕﯽ و ﭘﺲ از رﺣﻠﺖ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺑﺮاي ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺗﺤﺼﯿﻼت ﺑﻪ ﺳﺮاغ اﺳﺎﺗﯿﺪ دﯾﮕﺮ رﻓﺖ‪.‬‬‫ﻣﻘﺎﻣﺎت ﺣﺮﯾﺮي و دﯾﻮان ﻣﺘﻨﺒﯽ را ﻧﺰد ﻣﻮﻟﻮي ﺳﯿﺪ ﺑﺮﮐﺖ ﻋﻠﯽ و ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ را ﻧﺰد ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس ﺗﺴﺘﺮي ﺧﻮاﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻮم ﺷﺮﻋﯿﻪ‬‫را ﻧﺰد ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ و ﺑﺮادر اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﻫﺮ دو از ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ ﺷﯿﻌﻪ‬‫در ﻫﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ‪ -‬و ﻋﻠﻮم ﻋﻘﻠﯿﻪ را ﻧﺰد ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﺮا ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬‫در اﯾﻦ زﻣﺎن اﯾﺸﺎن ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻫﺞ اﻟﺘﺪﻗﯿﻖ را ﮐﻪ از ﺗﺼـﻨﯿﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ اﺳـﺘﺎدش ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﻮد از اﯾﺸﺎن أﺧﺬ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣﻮاﺷـﯽ وي ﺑﺮ آن‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ ﻋﻈﻤﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﻗﺪرت ﻧﻘﺪ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﯾﺸﺎن ﭘﺲ از ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﺳﺎل ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺑﻪ أﻣﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﭘﮋوﻫﺶ ﭘﺮداﺧﺖ و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﻧﻘﺪ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﭘﺪر‬‫ﺑﺰرﮔﻮارش ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺘﻮﺣﺎت ﺣﯿﺪرﯾﻪ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﺗﻘّﯿﻪ و ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل را ﺻﺮف ﺗﺼﺤﯿﺢ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 10‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﺎرات اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‪ -‬ﮐﻪ رّدﯾﻪاي ﺑﺮ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﺑﻮد‪ -‬ﺑﺎ اﺻﻮل ﮐﺘﺐ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮐﺮد‪.‬‬‫ﻫﻨﻮز از اﯾﻦ ﮐﺎر ﻓﺎرغ ﻧﺸﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﻮﻟﻮي ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي در رّد ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻓﺮاوان ﻧﺸـﺮ و ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﮐﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺮ ﻋﻮام و ﺧﻮاص از ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻨﮓ ﺷﺪ‪ .‬از ﯾﮏ ﻃﺮف ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻣﺪﻋﯽ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﻗﺎدر ﺑﺮ ﺟﻮاب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ آﻧﺠﺎ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮔﻔﺖ اﮔﺮ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﺟﻮاب ﮐﺘـﺎب ﻣﺮا ﺑﻨﻮﯾﺴـﻨﺪ و از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤـﺎء ﺑﺰرگ ﺷـﯿﻌﻪ ﻫﻨـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء‪ ،‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس‬‫ﺗﺴﺘﺮي و دﯾﮕﺮ أﻋﻼم ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ اوﺿﺎع ﺧﺎص ﺳـﻠﻄﻨﺖ و ﻣﻼﺣﻈﺎت دﯾﮕﺮ اﻣﮑﺎن ﺟﻮاب دادن را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ در اﯾﻦ زﻣﺎن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴـﯿﻦ وارد ﻣﯿـﺪان ﺷـﺪ و در ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺷـﺶ ﻣـﺎه ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻹﻓﺤﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم را ﺑﻪﮔﻮﻧﻪاي ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ‬‫ﺣﯿﺮت ﻋﻠﻤﺎء ﺣﺘﯽ اﺳﺎﺗﯿﺪ اﯾﺸﺎن ﮔﺸـﺘﻪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده آﻧﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﺸﺮ آن ﭼﻨﺎن ﺿﺮﺑﻪاي ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ وارد ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﯿﭽﯿﮏ از‬‫آﻧـﺎن ﺣﺘﯽ ﺧﻮد ﻣﺆﻟﻒ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼـم ﭘﺲ از ﺳﺎﻟﻬـﺎ ﺗﻼش و ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻦ از واﻟﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺑﺮﮔﺰاري اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻋﻬـﺪه‬‫ﺟﻮاب آن ﺑﺮﻧﯿﺎﻣﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﭘﺲ از آن ﺑﻪ ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص ﭘﺮداﺧﺖ و ﺳـﭙﺲ ﻣﺸـﻐﻮل ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ آﺧﺮ ﻋﻤﺮ در اﻣﺮ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺼﻨﯿﻒ آن ﻫّﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪.‬‬‫در ﺳـﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق ﻋـﺎزم ﺳـﻔﺮ ﺣـﺞ و ﺳـﭙﺲ ﻋﺘﺒـﺎت ﻋﺎﻟﯿـﺎت ﺷـﺪ اّﻣـﺎ در آﻧﺠـﺎ ﻫﻢ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪ و در ﺣﺮﻣﯿﻦ‬‫ﺷﺮﯾﻔﯿﻦ ﯾﺎدداﺷـﺘﻬﺎﯾﯽ از ﮐﺘﺐ ﻧـﺎدر ﺑﺮداﺷﺖ و در ﻋﺮاق در ﻣﺤﺎﻓـﻞ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻠﻤـﺎء ﻋﺮاق ﺷـﺮﮐﺖ ﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﻮرد اﺣـﺘﺮام ﻓﻮق‪ -‬اﻟﻌـﺎده‬‫اﯾﺸـﺎن ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬وي ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎر ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد را در ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎب أﺳـﻔﺎر اﻻﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ أﻓﻀﻞ اﻻﺳـﻔﺎر ﮔﺮدآوري‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭘﺮ ﺗﺘﺒﻊ و ﭘﺮ اﻃﻼع و ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر و ﻣﯿﺮاث ﻋﻠﻤﯽ اﺳـﻼﻣﯽ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺣّﺪي ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﻣﻌﺎﺻـﺮان و‬‫ﻣﺘـﺄﺧﺮان و ﺣـﺘﯽ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤـﺎء ﭘﯿﺸـﯿﻦ ﺑـﻪ ﭘـﺎﯾﻪ او ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺧـﻮﯾﺶ را ﺑﻪ ﺑﺤﺚ و ﭘﮋوﻫﺶ در اﺳـﺮار اﻋﺘﻘـﺎدات دﯾﻨﯽ و‬‫ﺣﺮاﺳﺖ اﺳـﻼم و ﻣﺮزﺑـﺎﻧﯽ ﺣﻮزه دﯾﻦ راﺳﺘﯿﻦ ﮔﺬراﻧﯿـﺪ و ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺧﻮد را در راه اﺳـﺘﻮاري ﺣﻘـﺎﯾﻖ ﻣﺴـﻠﻢ دﯾﻨﯽ از دﺳﺖ داد ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺆﻟﻒ رﯾﺤﺎﻧﮥ اﻻدب در اﯾﻦ ﺑﺎره ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬و در ﻣﺪاﻓﻌﻪ از ﺣﻮزه دﯾﺎﻧﺖ و ﺑﯿﻀﻪ ﺷـﺮﯾﻌﺖ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم داﺷـﺘﻪ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﺎﻋﺎت و دﻗﺎﯾﻖ ﻋﻤﺮ ﺷﺮﯾﻔﺶ در ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت دﯾﻨﯽ ﻣﺼﺮوف‬‫ﺑﻮده و آﻧﯽ ﻓﺮوﮔـﺬاري ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ او از ﮐﺜﺮت ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﮐﺘـﺎﺑﺖ ﻋﺎﻃـﻞ ﺷـﺪه و در اواﺧﺮ ﺑـﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﻣﯽﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪«...‬‬‫و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺆﻟﻒ ﻧﺠﻮم اﻟﺴـﻤﺎء زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ ﭼﭗ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ از ﮐﺎر ﻣﯽاﻓﺘﺎده اﺳﺖ اﯾﺸﺎن دﺳﺖ از ﮐﺎر ﺑﺮﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ را ﺑﺎ زﺑﺎن‬‫اﻣﻼء ﻣﯽﮐﺮده اﺳﺖ و ﻫﯿﭻ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ اﯾﺸﺎن را از ﺟﻬﺎد ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎز دارد‪.‬‬‫ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﯾﺸﺎن در ﻫﺠـﺪﻫﻢ ﻣﺎه ﺻـﻔﺮ ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق دﻋﻮت ﺣﻖ را ﻟﺒﯿـﮏ ﮔﻔﺖ و در ﺣﺴـﯿﻨﯿﻪ ﺟﻨﺎب ﻏﻔﺮان ﻣﺂب ﻣـﺪﻓﻮن ﺷـﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮ‬‫وﻓﺎت اﯾﺸﺎن در ﻋﺮاق ﺑﺮﭘﺎﯾﯽ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﺘﻌّﺪد ﻓﺎﺗﺤﻪﺧﻮاﻧﯽ را در ﭘﯽ داﺷﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺷﺮﯾﮏ ﻋﺰا ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺰرﮔﺎن زﯾﺎدي در رﺛﺎء او‬‫ﺑﻪ ﺳﺮودن ﻗﺼﯿﺪه و ﻣﺮﺛﯿﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬‫*ﺧﺎﻧﺪان و ﻧﯿﺎﮐﺎن‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨـﺪي در داﻣﺎن ﺧﺎﻧـﺪاﻧﯽ ﭼﺸﻢ ﮔﺸﻮد و ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ آﮔﺎه و ﻓﺎﺿـﻼﻧﯽ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺑﻮدﻧـﺪ‪ .‬در ﻣﯿﺎن‬‫ﺑﺮادران و ﻓﺮزﻧﺪان و ﻓﺮزﻧﺪزادﮔﺎن وي ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﯽ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰار و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ‪.‬‬‫از اﯾـﻦ ﺧﺎﻧـﺪان ﻣﻌﻈـﻢ در آﺳـﻤﺎن ﻋﻠـﻢ و ﻓﻘـﺎﻫﺖ ﺳـﺘﺎرﮔﺎﻧﯽ درﺧﺸـﺎن ﺑـﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮرﻧـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾـﮏ در ﻋﺼـﺮ ﺧـﻮﯾﺶ راﻫﻨﻤـﺎي‬‫ﮔﻤﺸﺪﮔﺎن ﺑﻮدﻧﺪ‪ .‬اﯾﻨﮏ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 11‬از ‪431‬‬‫‪ -1‬ﺟّﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺳﯿﺪ اﷲ ﮐﺮم ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‪.‬‬‫وي ﺟـﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و از اﻋﻼـم ﻓﻘﻬـﺎء و زﻫـﺎد زﻣـﺎن و ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺮاﻣﺎت در ﻧﯿﻤﻪ دوم ﺳـﺪه دوازدﻫﻢ ﻫﺠﺮي اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻋﻼﻗﻪ‬‫زﯾـﺎدي ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺴﺎخ ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ و ﮐﺘﺐ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺑﻪ ﺧـﻂ ﺧـﻮد داﺷـﺘﻪ و ﻗﺮآن و ﺣـﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﺰاﺋﺮ و ﺟـﺎﻣﻊ ﻋﺒﺎﺳـﯽ ﺑﻪ ﺧـﻂ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬واﻟﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪ :‬ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﻣﻮﺳﻮي ﮐﻨﺘﻮري ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري‬‫وي واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ و از ﭼﻬﺮهﻫﺎي درﺧﺸﺎن ﻋﻘﺎﺋﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات در ﻧﯿﻤﻪ اول ﻗﺮن ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫او در دوﺷﻨﺒﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎه ذي ﻗﻌﺪه ﺳﺎل ‪ 1188‬ﺑﻪ دﻧﯿﺎ آﻣﺪ‪ .‬وي از ﺷﺎﮔﺮدان ﺑﺎرز ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي از اﻋﺎﻇﻢ داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺷﯿﻌﻪ در ﻗﺮن‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ ﺑﻮده و در اﮐﺜﺮ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻣﺤﻘﻘﯽ ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ ﺑﻮد و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ارزﻧﺪهاي از ﺧﻮد ﺑﻪﺟﺎ ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﯾﮑﯽ از ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﭼﻬﺮهﻫﺎي ﻋﻠﻢ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﻨﺎﻇﺮات و از ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎي ﮐﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺘﺒﻊ و اﺳﺘﻘﺼﺎء ﺑﻮد‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﻬﻢ ﻣﺤﺮم ‪ 1260‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺮادر ارﺷﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ‬‫او ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﭘـﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﻓﺮزاﻧﮕـﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﮔﺮﭼﻪ در ﻧﺰد ﭘـﺪرش و ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﺷـﺎﮔﺮدي ﻧﻤﻮده اﺳﺖ اّﻣﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬‫ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت وي در ﻋﻠـﻮم رﯾﺎﺿـﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘـﺎب ﺣـﻞ ﻣﻌﺎدﻻـت ﺟـﺒﺮ و ﻣﻘـﺎﺑﻠﻪ و رﺳـﺎﻟﻪاي در ﻣﺨﺮوﻃـﺎت ﻣﻨﺤﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸـﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻓﯿﻠﺴﻮف و ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺳﯿﺪ ﺳﺮاج ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﻋﺮﺑﯿﻪ و ﻓﻨﻮن ﻗﺪﯾﻤﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﺪي ﺑﺮ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺟﺪﯾﺪ و ﻋﻠﻮم رﯾﺎﺿﯽ ﺗﺴﻠﻂ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺎن ﻧا ﮕﻠﯿﺲ در ﺣﯿﺮت ﻓﺮو رﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ اﺳﻼﻣﯽ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺎﻫﺮ در ﻓﻨﻮن ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻐﺮب ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در ‪ 27‬رﺑﯿﻊ اﻷول ﺳﺎل ‪ 1282‬ه‪ .‬ق رﺣﻠﺖ ﮐﺮد‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﺮادر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﺳﯿﺪ اﻋﺠﺎز ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻓﺮزﻧﺪ اوﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﺑﻮده و وﻻدﺗﺶ در ‪ 21‬رﺟﺐ ‪ 1240‬واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪر و ﺑﺮادراﻧﺶ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻧﺎﻣﯽ ﺷﯿﻌﻪ در ﮐﺸﻮر ﻫﻨﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت و ﺗﺼﻨﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم در زﻣﯿﻨﻪ اﺳـﺘﺨﺮاج ﻣﻄـﺎﻟﺐ و اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﮐﻤﮏ‬‫ﻓﺮاواﻧﯽ ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﺘﺎب را او اﻧﺠﺎم داد اّﻣﺎ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷﻬﺮت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم او اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ» ﺷﺬور اﻟﻌﻘﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮاﺟﻢ اﻷﻋﯿﺎن« و» ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ و اﻻﺳﺘﺎر ﻋﻦ اﺣﻮال اﻟﮑﺘﺐ و اﻻﺳﻔﺎر«‬‫اﺷﺎره ﮐﺮد‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن در ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺷﻮال ‪ 1286‬ه‪ .‬ق و ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﮐﻮﺗﺎه اّﻣﺎ ﭘﺮﺑﺮﮐﺖ ﺑﻪ رﺣﻤﺖ اﯾﺰدي ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﻌﻠﻤﺎء‬‫وي در ‪ 19‬ﺟﻤﺎدي اﻟﺜﺎﻧﯿﻪ ‪ 1284‬ه‪ .‬ق ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷـﺪ‪ .‬او را در ﻋﻠﻢ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗﺎﻟﯽ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﭘـﺪر ﺷـﻤﺮدهاﻧﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺖ زﺣﻤﺎت ﭘﺪرش ﺑﻪ‬‫ﻫـﺪر رود و ﻟﺬا ﺑﻪ ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺮداﺧﺖ و ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺟﻠﺪ دﯾﮕﺮ از آن را ﺑﻪ ﺳـﺒﮏ و ﺳـﯿﺎق ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﺗﺄﻟﯿﻒ و ﺑﺎ ﻧﺎم اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺘﺸـﺮ‬‫ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻣﺘﺒﺤﺮ‪ ،‬ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬اﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث و رﺟﺎﻟﯽ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺘﺘﺒﻊ و ﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺮﺟﻊ اﻫﺎﻟﯽ ﺑﻼد ﺧﻮد ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻋﻠﻮم را از واﻟﺪ ﻣﻌﻈﻢ ﺧﻮد‬‫و ﻣﻔﺘﯽ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺎس اﺧﺬ ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﺸﺎن در ‪ 25‬ذي ﺣﺠﻪ ‪ 1361‬ه‪ .‬ق دار ﻓﺎﻧﯽ را وداع ﮔﻔﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﻪ وﺻـﯿﺘﺶ در ﺟﻮار ﻣﺮﻗﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي در آﮔﺮه ﻫﻨﺪ ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷﺪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 12‬از ‪431‬‬‫‪ -6‬ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫وي ﻧﯿﺰ ﻫﻤﭽﻮن ﺑﺮادر ﺧﻮد ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻓﺎﺿﻞ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ادﺑﺎء و ﺷﻌﺮاء زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮادرش را در ﺗﺘﻤﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎري ﻧﻤﻮد‪ .‬دﯾﻮان‬‫ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳﯽ و ﻋﺮﺑﯽ و ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﯽ ﺑﺮ ﻋﺒﻘﺎت از آﺛﺎر اوﺳﺖ‪.‬‬‫‪ 7‬و ‪ -8‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ و ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼﯿﺮ‪ :‬ﻓﺮزﻧﺪان ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫اﯾﻦ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﻪ ﻧﻮهﻫﺎي ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﯿﺰ از ﻓﻀـﻼء و ﻋﻠﻤﺎء ﺑﺰرگ زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ در ﻧﺠﻒ اﺷﺮف ﻧﺰد اﺳﺎﺗﯿﺪ‬‫ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ ﺗﺤﺼـﯿﻼت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮد را ﮔﺬراﻧﯿﺪﻧـﺪ‪ .‬ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺷﺆون رﯾﺎﺳﺖ ﻋﻠﻤﯽ و دﯾﻨﯽ را ﺑﻌﻬﺪه ﮔﺮﻓﺖ و‬‫آﺛﺎر و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت ﻣﺘﻌـﺪدي را از ﺧﻮد ﺑﻪ ﺟﺎي ﮔـﺬاﺷﺖ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در ﺳﺎل ‪ 1387‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨـﺪ وﻓﺎت ﯾﺎﻓﺖ و در ﺟﻮار ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش در‬‫ﺻﺤﻦ ﻣﺮﻗـﺪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷﻮﺷﺘﺮي ﺑﻪ ﺧﺎك ﺳﭙﺮده ﺷـﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺼـﯿﺮ ﭘﺲ از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺷـﺮاﯾﻂ ﺧﺎص زﻣﺎﻧﯽ وارد‬‫ﮐﺎرﻫﺎي ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﺪه و از ﺟﺎﻧﺐ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﯿﺎﺑﯽ رﺳﯿﺪ‪.‬‬‫او ﻧﯿﺰ ﭘﺲ از ﻋﻤﺮي ﭘﺮﺑﺎر در ﻟﮑﻬﻨﻮ رﺣﻠﺖ ﮐﺮد وﻟﯽ ﺟﺴـﺪ وي را ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼء ﺑﺮده و در ﺻـﺤﻦ ﺷـﺮﯾﻒ و در ﻣﻘﺒﺮه ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي ﺑﻪ‬‫ﺧﺎك ﺳﭙﺮدﻧﺪ‪.‬‬‫*ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت‪ :‬اﺑﺘﺪا‬‫‪ -1‬ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻷﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر) ‪ 30‬ﻣﺠﻠّﺪ(‬‫‪ -2‬اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤـﺎم و اﺳﺘﯿﻔـﺎء اﻻﻧﺘﻘﺎم ﻓﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﮑﻼم) ‪ 10‬ﻣﺠّﻠـﺪ( ﻃﺒﻊ ﻓﯽ ‪ 1315‬ه‪ .‬ق ﺑﺤﺚ ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾـﻒ اﻟﮑﺘـﺎب و اﺣﻮال‬‫اﻟﺤﺠﮥ و اﺛﺒﺎت وﺟﻮده و ﺷﺮح اﺣﻮال ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و‪[...‬‬‫‪ -3‬ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮص) ‪ 5‬ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫‪ -4‬ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﻓﯽ ﺣّﻞ اﻟﻤﺸﮑﻼت‬‫‪ -5‬اﻟﻌﻀﺐ اﻟﺘﺒﺎر ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ آﯾﻪ اﻟﻐﺎر‬‫‪ -6‬اﻓﺤﺎم اﻫﻞ اﻟﻤﯿﻦ ﻓﯽ رّد ازاﻟﮥ اﻟﻐﯿﻦ) ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي(‬‫‪ -7‬اﻟﻨﺠﻢ اﻟﺜﺎﻗﺐ ﻓﯽ ﻣﺴﺌﻠﮥ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) در ﺳﻪ ﻗﺎﻟﺐ ﮐﺒﯿﺮ و وﺳﯿﻂ و ﺻﻐﯿﺮ(‬‫‪ -8‬اﻟﺪرر اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﮑﺎﺗﯿﺐ و اﻟﻤﻨﺸﺂت اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫‪ -9‬زﯾﻦ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ) ﻓﯿﻪ ﻓﺘﺎوﯾﻪ اﻟﻔﻘﻬﯿﮥ(‬‫‪ -10‬اﺳﻔﺎر اﻷﻧﻮار ﻋﻦ وﻗﺎﯾﻊ اﻓﻀﻞ اﻻﺳﻔﺎر) ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﺳﻨﺢ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﻔﺮه إﻟﯽ اﻟﺤﺞ و زﯾﺎرة اﺋﻤﮥ اﻟﻌﺮاق ﺳﻼم اﷲ ﻋﻠﯿﻬﻢ( ‪1‬‬‫‪ -11‬اﻟﺬراﺋﻊ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺸﺮاﺋﻊ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ) ﻟﻢ ﯾﺘّﻢ(‬‫‪ -12‬اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﻐﺮاء) ﻓﻘﻪ ﮐﺎﻣﻞ( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -13‬اﻟﺸﻌﻠﮥ ﻟا ﺠﻮاﻟﮥ) ﺑﺤﺚ ﻓﯿﻪ اﺣﺮاق اﻟﻤﺼﺎﺣﻒ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﻋﺜﻤﺎن( ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -14‬ﺷﻤﻊ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ) ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻟﻪ ﻓﯽ رﺛﺎء اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪ اﻟﺸﻬﺪاء ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم(‪.‬‬‫‪ -15‬اﻟﻄﺎرف‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ أﻟﻐﺎز و ﻣﻌﻤﯿﺎت‬‫‪ -16‬ﺻﻔﺤﮥ اﻻﻟﻤﺎس ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻻرﺗﻤﺎس) ﻓﯽ اﻟﻐﺴﻞ اﻻرﺗﻤﺎﺳﯽ(‬‫‪ -17‬اﻟﻌﺸﺮة اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ) ﺣﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﺸﺮة ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﮥ( ‪ 2‬ﻣﻄﺒﻮع‬‫‪ -18‬ﺷﻤﻊ و دﻣﻊ) ﺷﻌﺮ ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -19‬اﻟﻈﻞ اﻟﻤﻤﺪود و اﻟﻄﻠﺢ اﻟﻤﻨﻀﻮد‬‫‪ -20‬رﺟﺎل ﻟا ﻤﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 13‬از ‪431‬‬‫‪ -21‬درة اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ‪3‬‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ‬‫اﺷﺎرة‬‫ﺧﺎﻧﺪان ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ از آﻏﺎز ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯽرﯾﺰي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪاي ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮔﺸﺖ و ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي‬‫ﻓﺮاوان و ﻧﻔﯿﺴـﯽ ﺑﻪ ﺗﺪرﯾـﺞ در آن ﮔﺮدآوري ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ‪ 30 / 000‬ﻧﺴـﺨﻪ رﺳـﯿﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ در دوران ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﺎم وي ﻧﺎﻣﯿﺪه‬‫ﺷـﺪ و در زﻣﺎن ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﻌﯿﺪ و ﺗﻮﺳﻂ اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﮔﺮﭼﻪ از ﻧﻈﺮ ﮐّﻤﯽ داراي ﻧﻈﺎﯾﺮ ﻓﺮاوان‬‫اﺳﺖ اّﻣﺎ از ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻔﯽ و ﺑﻪ ﺟﻬﺖ وﺟﻮد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻧﺎدر ﮐﻢﻧﻈﯿﺮ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ‬‫در ﻧﯿﻤﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﺪه ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﻫﺠﺮي ﮐﻪ ﻧﯿﺮوﻫﺎي اﺳـﺘﻌﻤﺎر ﺑﻪوﯾﮋه اﻧﮕﻠﯿﺲ و ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ ﺑﻪ ﺳـﺮزﻣﯿﻦ ﭘﻬﻨﺎور ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن دوﺧﺘﻪ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﯽﮔﻤﺎن اﺳـﻼم ﺳـّﺪ ﺑﺰرﮔﯽ در ﺑﺮاﺑﺮ آﻧﺎن ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﻣﺪ ﯾﮑﯽ از ﻋﺎﻟﻤﺎن اﻫﻞ ﺗﺴـﻨﻦ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﺑﻪ»‬‫ﺳﺮاج اﻟﻬﻨﺪ«‬‫ﺷﻬﺮت داﺷﺖ و ﺑﺎ ‪ 31‬واﺳـﻄﻪ ﻧﺴـﺒﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺧﻄﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ دوم ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت او را ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺧﻄﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ را در رّد اﻋﺘﻘﺎدات و آراء ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺷﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮد و آن را» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ« ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ دﻧﯿﺎي اﺳـﻼم و واﻗﻌﯿﺘﻬﺎي ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﻼﻣﯽ و ﺑﺪون ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﺪود و ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ و ﺑﺪون‬‫در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( و ﺧﺎﻧـﺪان ﭘﺎﮐﺶ ﻋﻘﺎﯾﺪ‪ ،‬اﺻﻮل‪ ،‬ﻓﺮوع‪ ،‬اﺧﻼق و ﺳﺎﯾﺮ آداب و اﻋﻤﺎل ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺪون رﻋﺎﯾﺖ آداب‬‫ﻣﻨﺎﻇﺮه و اﻣﺎﻧﺖداري در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﻫﺪف ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ و اﻓﺘﺮاآت ﺧﻮد ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﻋﻼﻣﻪ دﻫﻠﻮي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ أﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸـﻤﯿﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﮐﻪ در رّد ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺳـﺮﻗﺘﯽ از ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ ﻣﻮﺑﻘﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي آن را ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه اﺳﺖ ‪ .4‬وي در ﭼﺎپ اول اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺮس از‬‫) ‪ (1‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن اﻟﺮﺣﻠﮥ اﻟﻤﮑﯿﮥ و اﻟﺴﻮاﻧﺢ اﻟﺴﻔﺮﯾﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﺎ ﮐﺤﺎﻟﻪ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ (2‬ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﺑﺎﺷﺪ‬‫) ‪ (3‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر ﻗﻠﻤﯽاش در ﻣﺠّﻠﺪ ﻣﺪﻧﯿﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺒﻘﺎت ﯾﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫) ‪ .(4‬اﻟﺒﺘﻪ ﺧﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﯿﺰ در ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﻣﻮرد ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﺷﺎره ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ در ﺑﺤﺚ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در ذﯾﻞ ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ذﻫـﺒﯽ ﺑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و ﻧﺼـﺮ اﷲ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺷـﻔﯿﻊ ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷـﺪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺳﺖ و ﺑﻀـﺎﻋﺖ‬‫ﻣﺰﺟـﺎﺗﺶ ﻣﺴـﺮوق از اﻓـﺎدات او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در) ﺻﻮاﻗﻊ( او را ﺑﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﻼـﻣﻪ و اﻣـﺎم اﻫـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ وﺻﻒ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻗﻮل او‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻃﺐ) ﺻـﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( ﺑﺘﻘﻠﯿـﺪش در اﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﺎص ﻫﻢ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ) ﺗﺤﻔﻪ( او را ﺑﺎﻣﺎم اﻫﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻠﻘﺐ‬‫ﻣﯽﺳﺎزد و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﮐﻼﻣﺶ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺷـﯿﻌﯽ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻮاب ﻧﺠﻒ ﺧﺎن اﺳﻢ ﺧﻮد را ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮد و ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎب را» ﻏﻼم‬‫ﺣﻠﯿﻢ«‪ -‬ﮐﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﺎل ﺗﻮﻟّﺪ وي ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺣﺮوف أﺑﺠﺪ ﺑﻮد‪ -‬ﻧﺎﻣﯿﺪ اّﻣﺎ در ﭼﺎپ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﻧﺎم ﺧﻮد وي ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬‫در ﺳﺎل ‪ 1227‬ه‪ .‬ق ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻏﻼم ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺳـﻠﻤﯽ در ﺷـﻬﺮ» ﻣﺪارس« ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن ﮐﺘﺎب» ﺗﺤﻔﻪ« را از ﻓﺎرﺳـﯽ ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 14‬از ‪431‬‬‫ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮد و در ﺳﺎل ‪ 1300‬ه‪ .‬ق ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﮑﺮي آﻟﻮﺳـﯽ در ﺑﻐﺪاد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺮﺑﯽ آن ﭘﺮداﺧﺖ و آن را اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬﯿﮥ‬‫ﻧﺎﻣﯿﺪ و در ﻣﻘﺪﻣﻪاش آن را ﺑﻪ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺧﺎن ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﺮد‪ .‬وﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺪودﯾﺘﻬﺎي ﺳﯿﺎﺳـﯽ و ﮐﻢ ﺑﻮدن وﺳـﯿﻠﻪ ﻃﺒﻊ‬‫از ﭼـﺎپ و اﻧﺘﺸـﺎر آن در ﻋﺮاق ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي ﺷـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا در ﻫﻨﺪوﺳـﺘﺎن و ﺷـﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ اﺟـﺎﻧﺐ ﺑﻮده و ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺸـﺮ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﺒـﺬول ﻣﯽﺷـﺪ ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﭘﺲ از ﻣـّﺪﺗﯽ ﻣﺠـّﺪدا در ﻣﺼـﺮ ﭼﺎپ ﺷـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺑﻪ زﺑﺎن اردو در ﻻﻫﻮر‬‫ﭘﺎﮐﺴـﺘﺎن ﺑﻪ ﻃﺒﻊ رﺳـﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣـﺎل ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﺗﺤّﻮﻻت و اﻧﺘﺸﺎر ﻣﺘﻌـّﺪد‪ ،‬در اﯾﺠﺎد اﺧﺘﻼف ﺑﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗﯿﺮه ﺳﺎﺧﺘﻦ رواﺑﻂ ﻓﺮق‬‫اﺳﻼﻣﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﯾﮕﺮ و ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺣّﺲ ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ و ﻋﺼﺒّﯿﺖ أﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺗﺄﺛﯿﺮ زﯾﺎدي ﮔﺬاﺷﺖ‪ .‬اّﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺼﺪاق ﻋﺪو ﺷﻮد‬‫ﺳﺒﺐ ﺧﯿﺮ اﮔﺮ ﺧﺪا ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﺘﺸﺎر اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳـﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻋّﺪه زﯾﺎدي از ﻋﻠﻤﺎء و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺣﺴﺎس وﻇﯿﻔﻪ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﻣﯿﺪان ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ‬‫و ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻖ و زﺑﺎن ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ و ﻣﺬﻫﺐ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﺮاﻧﺴـﻨﮓ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار در اﯾﻦ‬‫ﻣﯿﺎن ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺘﺒﻊ ﻓﺮاوان و زﺣﻤﺎت ﻃﺎﻗﺖﻓﺮﺳﺎي ﻣﺆﻟﻒ آن از درﺧﺸﺶ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻧﺴـﺨﻪاي ﮐﻪ از ﺗﺤﻔﻪ ﻫﻢاﮐﻨﻮن ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭼـﺎپ دﻫﻠﯽ در ﺳـﺎل ‪ 1271‬ه‪ .‬ق اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺒﻊ ﺣﺴـﻨﯽ ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﺴﻦ آن را در ‪ 776‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ وزﯾﺮي ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﺎﻧﯿﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﭼﺎپ ﻧﺎم ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺤﺘﻮاي ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟﻒ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﮔﺮﭼﻪ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ و در ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ‬‫ﻣﺴّﻠﻤﺎت ﺧﻮد ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﮐﻨﺪ و ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را از ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﻨﺪ وﻟﯽ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را ﻣﻤﻠّﻮ از‬‫اﻓﺘﺮاآت و ﺗﻬﻤﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻫﻠﻮي در ﺑﺨﺶ ﻫﻔﺘﻢ ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را در دو ﺑﺨﺶ آورده اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺨﺶ اول‪ :‬آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ) ع( اﺳﺘﻨﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ وي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ‪ 6‬آﯾﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ در راﺳـﺘﺎي اﺛﺒـﺎت وﻻـﯾﺖ و اﻣﺎﻣﺖ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻧﯿﺰ ﻓﻘﻂ ‪ 12‬رواﯾـﺖ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ‪.‬‬‫و در ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺴﺘﻨﺪات ﺷﯿﻌﻪ را ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ‪ 6‬آﯾﻪ و ‪ 12‬رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ادﻟّﻪ و اﺳﺎﻧﯿﺪ آﻧﻬﺎ را ﻣﺨﺪوش داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻓﻬﺮﺳﺖ أﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺗﺸﯿﻊ و اﻧﺸﻌﺎب آن ﺑﻪ ﻓﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ‬‫‪ -2‬در ﻣﮑﺎﺋﺪ ﺷﯿﻌﻪ و ﻃﺮق اﺿﻼل و ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫‪ -3‬در ذﮐﺮ أﺳﻼف ﺷﯿﻌﻪ و ﻋﻠﻤﺎء و ﮐﺘﺐ اﯾﺸﺎن‬‫‪ -4‬در اﺣﻮال أﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و ذﮐﺮ رواة آﻧﻬﺎ‬‫‪ -5‬در اﻟﻬﯿﺎت‬‫‪ -6‬در ﻧﺒّﻮت و اﯾﻤﺎن اﻧﺒﯿﺎء) ع(‬‫‪ -7‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫‪ -8‬در ﻣﻌﺎد و ﺑﯿﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ ﺛﻘﻠﯿﻦ‬‫‪ -9‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ در آن ﺧﻼف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‬‫‪ -10‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺧﻠﻔﺎء ﺛﻼﺛﻪ و أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫‪ -11‬در ﺧﻮاص ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ‪ 3‬ﻓﺼﻞ) اوﻫﺎم‪ -‬ﺗﻌﺼﺒﺎت‪ -‬ﻫﻔﻮات(‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 15‬از ‪431‬‬‫‪ -12‬در ﺗﻮّﻻ و ﺗﺒّﺮي) ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﻘّﺪﻣﺎت ﻋﺸﺮه(‬‫ﭘﺲ از آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و ﻣﻨﺘﺸـﺮ ﺷﺪ‪ ،‬آﺛﺎر ﻣﺘﻌّﺪدي از ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ در ﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺮاق و اﯾﺮان در اﺑﻄﺎل و ﻧﻘﺾ آن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﻀﯽ ﺑﻪ رّد ﺳﺮاﺳﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﺮﺧﯽ ﯾﮏ ﺑﺎب از آن را ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ و ﻧﻘﺪ ﻋﻠﻤﯽ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬‬‫رّدﯾﻪ ﻫﺎي ﺗﺤﻔﻪ‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﻫﻤﻪ اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ‬‫در دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬و ﻫﺮ دﻓﺘﺮ وﯾﮋه ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺻﻞ ﮐﺘﺎب‪ ،‬اﺛﺮ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ اﺣﻤﺪ ﺧﺎن ﮐﺸﻤﯿﺮي دﻫﻠﻮي) م ‪ 1235‬ه‪ .‬ق(‬‫اﻟﺒﺘﻪ ‪ 5‬دﻓﺘﺮ از آن ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺸﻒ اﻟﺤﺠﺐ آن را دﯾﺪه از ﺑﻘﯿﻪ ﻣﺸﻬﻮرﺗﺮ ﺑﻮده و در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از ﺟﻮاﺑﯿﻪﻫـﺎي وي ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻬـﺎي ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺳﻮم‪ ،‬ﭼﻬﺎرم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ و ﻧﻬﻢ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ اﻋﺘﺮاض ﻫﺸـﺘﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم»‬‫ﺟﻮاب اﻟﮑﯿﺪ اﻟﺜﺎﻣﻦ« ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺢ اﺳﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮ و ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ آن در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراي اﺳﻼﻣﯽ ﺗﻬﺮان ﻧﮕﻬﺪاري‬‫ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺳـﯿﻒ اﷲ اﻟﻤﺴـﻠﻮل ﻋﻠﯽ ﻣﺨّﺮﺑﯽ دﯾﻦ اﻟﺮﺳﻮل) ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﻪ( اﻟﺼﺎرم اﻟﺘﺒﺎر ﻟﻘّﺪ اﻟﻔّﺠﺎر و ﻗّﻂ اﻻﺷﺮار در ﺷﺶ دﻓﺘﺮ ﺗﺄﻟﯿﻒ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ‬‫ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﮐﺒﺮآﺑﺎدي) ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﺎل ‪ .1232‬ق(‬‫ﻓﺎرﺳـﯽ و در رّد ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺑـﺪﯾﻨﺼﻮرت ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات ﺗﺤﻔﻪ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان» ﻣﺘﻦ« و ﮐﻼم ﺧﻮد در رّد آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان»‬‫ﺷﺮح« آورده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺠﻬﯿﺰ اﻟﺠﯿﺶ ﻟﮑﺴﺮ ﺻﻨﻤﯽ ﻗﺮﯾﺶ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ ﺑﻦ اﻣﺎن اﷲ دﻫﻠﻮي ﻋﻈﯿﻢ آﺑﺎدي) م ‪ 1260‬ه‪ .‬ق(‬‫ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ آﯾﺖ اﷲ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در رّد ﯾﮏ ﺑﺎب از اﺑﻮاب ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺑﺎب اول‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﺗﺸﯿﻊ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺳـﯿﻒ ﻧﺎﺻـﺮي‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب اﺛﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘـﻮري ﭘـﺪر ﺑﺰرﮔﻮار ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘـﺎت ﺑﻮده و در رّد ﺑـﺎب اول ﺗﺤﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪوث ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ رﺷﯿﺪ ﺧﺎن ﺷﺎﮔﺮد ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ‪ ،‬در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﮐﺘﺎب ﮐﻮﭼﮑﯽ را ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﺘﺎب اﻷﺟﻮﺑﮥ اﻟﻔﺎﺧﺮة ﻓﯽ اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻷﺷﺎﻋﺮة را ﻧﻮﺷﺖ و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻔّﺼﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ وي داد‪.‬‬‫ﺑﺎب دوم‪ :‬در ﻣﮑﺎﯾﺪ و ﺣﯿﻠﻪﻫﺎي ﺷﯿﻌﯿﺎن‪:‬‬‫‪ -2‬ﺗﻘﻠﯿﺐ اﻟﻤﮑﺎﺋﺪ‪ :‬اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﯿﺰ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﻠﮑﺘﻪ) ‪ .1262‬ق( ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺳﻮم‪ :‬در اﺣﻮال اﺳﻼف و ﮔﺬﺷﺘﮕﺎن ﺷﯿﻌﻪ‪:‬‬‫ﯾﮑﯽ از دﻓﺘﺮﻫﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ ﺑﻪ رّد اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺗﻌﻠّﻖ دارد ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭼﻬﺎرم‪ :‬در ﮔﻮﻧﻪﻫﺎي اﺧﺒﺎر ﺷﯿﻌﻪ و رﺟﺎل آن‪:‬‬‫‪ -1‬ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﻌﺰﯾﺰ‪ :‬اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺧﯿﺮ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻨﺪي إﻟﻪآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ( ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﻠّﺪات ﭼﺎﭘﯽ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رّد ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬اﻟﻬّﯿﺎت‬‫‪ -1‬اﻟﺼﻮارم اﻹﻟﻬﯿﺎت ﻓﯽ ﻗﻄﻊ ﺷـﺒﻬﺎت ﻋﺎﺑﺪي اﻟﻌﺰي و اﻟﻼت‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 16‬از ‪431‬‬‫ﮐﻠﮑﺘﻪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ اﻟﻨﺰﻫﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﺼﺎص دارد‪.‬‬‫ﺑﺎب ﺷﺸﻢ‪ :‬در ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي‬‫‪ -1‬ﺣﺴﺎم اﻻﺳﻼم و ﺳﻬﺎم اﻟﻤﻼم‪ ،‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1215‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬در اﻣﺎﻣﺖ‬‫در رّد اﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽرود آﺛﺎر ﮔﺮاﻧﺒﻬﺎﯾﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -1‬ﺧﺎﺗﻤﮥ اﻟﺼﻮارم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي‬‫‪ -2‬اﻟﺒﻮارق اﻟﻤﻮﺑﻘﻪ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬اﻻﻣﺎﻣﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﻧﺼﯿﺮآﺑﺎدي) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -4‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳـﯽ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻧﻬﻢ آن ﺑﻪ ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻧﺰاﻋﯽ ﻓﻘﻬﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ‬‫و ﺣّﻠﯿﺖ ﻧﮑﺎح ﻣﻮّﻗﺖ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺎ ﻧﺎم ﻣﻬﺠﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺴﻌﺎدة‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﮐﻨﺘﻮري ﭘﺪر ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‪.‬‬‫‪ -6‬اﻟﺠﻮاﻫﺮ اﻟﻌﺒﻘﺮﯾـﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﻔﺘﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺎس ﺷﻮﺷﺘﺮي اﺳـﺘﺎد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ زﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ ﮐﻪ در ﻫﻨـﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳـﯿﺪه‬‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺷﺒﻬﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﺣﻀﺮت وﻟﯽ ﻋﺼﺮ) ﻋﺞ( را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬در آﺧﺮت‬‫‪ -1‬اﺣﯿﺎء اﻟﺴﻨﮥ و اﻣﺎﺗﮥ اﻟﺒﺪﻋﮥ ﺑﻄﻌﻦ اﻷﺳّﻨﮥ‪ :‬اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1281‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ اﻟﻨﺰﻫﻪ ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺸﻤﯿﺮي ﻧﯿﺰ در ﺧﺼﻮص رّد اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫ﺑﺎب ﻧﻬﻢ‪ :‬در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻓﻘﻪ‪:‬‬‫‪ -1‬دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ از اﻟﻨﺰﻫﮥ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1255‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت و ﺣّﻞ ﻣﺸﮑﻼت اﯾﻦ ﺑﺎب اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﻟﻮي اﻓﺮاد ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺎﻟﭙﻮي ﺳـّﻨﯽ ﮐﺘﺎب رﺟﻮم اﻟﺸـﯿﺎﻃﯿﻦ را در رّد اﯾﻦ دﻓﺘﺮ از ﻧﺰﻫﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺟﻌﻔﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻣﻮﺳﻮي ﺑﻨﺎرﺳﯽ ﺷﺎﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻧﺰﻫﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﮐﺘﺎب ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺼﺎدﻗﯿﻦ ﺑﻪ اﺑﻄﺎل و اﺳﮑﺎت وي ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬ﺻﺎﺣﺐ ﻟا ﻨﺰﻫﮥ ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮي در ﻧﻘﺾ ﮐﯿﺪ ﻫﺸـﺘﻢ از اﯾﻦ ﺑﺎب در ﻣﻮﺿﻮع ﻧﮑﺎح ﻣﻮﻗّﺖ و ﻣﺴﺢ ﭘﺎﻫﺎ در وﺿﻮ دارد ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄﯽ‬‫آن در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﺸـﺒﻬﻪ ﻋﻦ ﺣّﻠﯿـﮥ اﻟﻤﺘﻌﮥ اﺛﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﯽ ﮐﻪ در ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه و در‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻮزه ﻣّﻠﯽ ﮐﺮاﭼﯽ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب دﻫﻢ‪ :‬در ﻣﻄﺎﻋﻦ‬‫‪ -1‬ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و ﮐﺸﻒ اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ اﺛﺮ ﻋّﻼﻣﻪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري ﮐﻪ در دو دﻓﺘﺮ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺨﺶ ﻣﻌﻈﻤﯽ از آن در‬‫ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1283‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﺤﺮﯾﻦ(‬‫‪ -2‬ﺗﮑﺴﯿﺮ اﻟﺼﻨﻤﯿﻦ‪ :‬اﺛﺮ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﻫﻨﺪي‪ ).‬ﻓﺎرﺳﯽ(‬‫‪ -3‬ﻃﻌﻦ اﻟﺮﻣﺎح‪ :‬اﺛﺮ ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي در رّد ﺑﺨﺸﯽ از اﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ داﺳﺘﺎن ﻓﺪك و ﺳﻮزاﻧﺪن ﺧﺎﻧﻪ ﺣﻀﺮت ﻓﺎﻃﻤﻪ‬‫ﺳﻼم اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1308‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در رّد اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﻮﺳﻂ ﺷﯿﺦ ﺣﯿﺪر ﻋﻠﯽ ﻓﯿﺾآﺑﺎدي ﺳّﻨﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﻘﺾ اﻟّﺮﻣﺎح ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬در اوﻫﺎم و ﺗﻌﺼﺒﺎت ﺷﯿﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 17‬از ‪431‬‬‫‪ -1‬ﻣﺼﺎرع اﻷﻓﻬﺎم ﻟﻘﻠﻊ اﻷوﻫﺎم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ ﮐﻨﺘﻮري) ﭼﺎپ ﻫﻨﺪ ﺑﺎب دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺗﻮﻟﯽ و ﺗﺒّﺮي و دﯾﮕﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ‬‫‪ -1‬ذو اﻟﻔﻘﺎر‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟـﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي) ﻓﺎرﺳـﯽ( و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﭘﺎﺳـﺦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ در ﻣﺒﺤﺚ ﻏﯿﺒﺖ اﻣﺎم زﻣﺎن) ﻋـﺞ( از‬‫ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬﺎي دﯾﮕﺮي ﮐﻪ در رّد ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺗﺤﻔﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺻﻮارم اﻻﺳـﻼم‪ :‬اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ دﻟﺪار ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻮي‪ .‬رﺷـﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎن ﺳّﻨﯽ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺸﻮﮐﮥ اﻟﻌﻤﺮﯾﮥ‪ -‬ﮐﻪ از ﺷﺎﮔﺮدان ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ اﺳﺖ‪-‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب و اﻟﺼﻮارم اﻻﻟﻬﯿﺎت را ﺑﺎ ﺷـﺒﻬﺎﺗﯽ رّد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن از ﺷﺎﮔﺮدان ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺎﻣﻞ اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﺎت را ﭘﺎﺳـﺦ‬‫داده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﻟـﻮﺟﯿﺰة ﻓﯽ اﻷـﺻﻮل‪ :‬ﻋﻼـﻣﻪ ﺳـﺒﺤﺎن ﻋﻠﯿﺨـﺎن ﻫﻨـﺪي‪ ،‬وي در اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﭘﺲ از ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻋﻠﻢ اﺻﻮل و ذﮐﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ داّل ﺑﺮ‬‫اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ) ع( ﺑﻪ ﺗﻌّﺮض و رّد ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻣﺠﻬﻮﻻت ﺧﻠﻔﺎي ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ را ﺑﯿﺎن ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﺗﺼﺤﯿﻒ اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻹﻟﻬّﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﻔﺜﮥ اﻟﺸﯿﻄﺎﻧﯿﮥ‪ ،‬در رّد ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮد آﻟﻮﺳﯽ) ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‪ :‬اﺛﺮ ﺷﯿﺦ ﻣﻬﺪي ﺑﻦ ﺷﯿﺦ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻟﺼﯽ ﮐﺎﻇﻤﯽ) م ‪ 1343‬ه‪ .‬ق(‬‫‪ -4‬رّد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﯿﺮزا ﻓﺘﺢ اﷲ ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ» ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ« اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ) م‪ 1339 .‬ه‪ .‬ق(‪ -‬وي ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ در رّد اﻟﻤﻨﺤﮥ اﻻﻟﻬﯿﻪ دارد‪.‬‬‫‪ -5‬اﻟﻬﺪﯾﮥ اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻓﯽ رّد اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮﯾﮥ‪ ):‬ﺑﻪ زﺑﺎن اردو( اﺛﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﻣﯿﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﻫﺎدي ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -6‬اﻟﺘﺤﻔﮥ اﻟﻤﻨﻘﻠﺒﮥ‪ :‬در ﺟﻮاب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ) ﺑﻪ زﺑﺎن اردو(‬‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار‬‫اﺷﺎرة‬‫) ‪ (1‬ﮐﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺷﺎﻫﮑﺎر ﻋﻠﻤﯽ و ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻣﺮﺣﻮم ﺳـﯿﺪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي ﻧﯿﺸﺎﺑﻮري اﺳﺖ ﮐﻪ در رّد ﺑﺎب اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‪ -‬ﮐﻪ در رّد ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺷﯿﻌﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه‪ -‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫‪ -1‬ﻣﻮﺿﻮع و ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت در ﻧﻘﺾ و رّد ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ در زﻣﯿﻨﻪ ادﻟّﻪ اﻣﺎﻣﯿﻪ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫وي در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﯽﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ اﻣﺎﻣﺖ را روﺷﻦ ﮐﻨﺪ و ﻧﺸﺎن دﻫﺪ ﮐﻪ اﺳﻼم آن دﯾﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در درﺑﺎر ﺧﻠﻔﺎ ﻣﻄﺮح ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺣﺮف ﺑﻪ ﺣﺮف ﻣّﺪﻋﯿﺎت دﻫﻠﻮي را ﺑﺎ ﺑﺮاﻫﯿﻦ اﺳﺘﻮار و ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﻘﺾ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫وي ﮐﺘﺎب ﺧﻮد را در دو ﻣﻨﻬﺞ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻫﻔﺘﻢ ﺗﺤﻔﻪ آﻣﺪه ﺳﺎﻣﺎن ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬در آﯾﺎت‬‫از اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺷـﺶ دﻓﺘﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ) ﭼﻮن دﻫﻠﻮي ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ‪ 6‬آﯾﻪ از آﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ آن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ اﺷﺎره‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ(‬‫) ‪ ](1‬ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻓﺘﺢ ﻋﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ ﺑﺎء ﺟﻤﻊ ﻋﺒﻘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭼﯿﺰي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮي ﺧﻮش دارد و اﻧﻮار ﺑﻔﺘﺢ ﻧﻮن و ﺳﮑﻮن واو ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﮔﻞ‬‫و ﯾﺎ ﮔﻞ ﺳﻔﯿﺪ اﺳﺖ‬‫دﺳﺖﻧﻮﺷﺘﻬﺎ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده و ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﭼﺎپ ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪1 .‬‬‫ﻣﻨﻬﺞ دوم‪ :‬در رواﯾﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 18‬از ‪431‬‬‫در اﯾﻦ ﻣﻨﻬﺞ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﮏ ﯾﺎ دو دﻓﺘﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ذﯾﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻه« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ‬‫ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﻧـﺎم ﺑﯿﺶ از ﯾﮑﺼـﺪ ﺗﻦ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺗـﺎﺑﻊ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺣّﻔﺎظ و ﭘﯿﺸﻮاﯾﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـّﻨﯽ از آﻏﺎز ﺗﺎ روزﮔﺎر ﻣﺆﻟﻒ‬‫ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﺰارﺷﯽ از اﺣﻮال آﻧﻬﺎ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻣﺼﺎدر رواﯾﺖ‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ ﺧﺒﺮ و وﺟﻮه دﻻﻟﯽ و ﻗﺮاﯾﻦ ﭘﯿﭽﯿﺪه آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯽ) ع( و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺒﻬﺎت دﻫﻠﻮي‪.‬‬‫ﺑﺨﺶ اول در ﯾﮏ ﻣﺠﻠـﺪ ‪ 1251‬ﺻـﻔﺤﻪاي و ﺑﺨﺶ دوم در دو ﻣﺠّﻠﺪ در ﺑﯿﺶ از ﻫﺰار ﺻـﻔﺤﻪ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ) ‪ 1293‬و ‪.1294‬‬‫ق( ﭼﺎپ ﺳﻨﮕﯽ ﺷﺪه و ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺠﻠﺪ در ده ﺟﻠﺪ ﺣﺮوﻓﯽ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺑﺮوﺟﺮدي در ﻗﻢ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﺧﻼﺻﻪ اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻧﺎم ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ از ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ‪ 462‬ﺻﻔﺤﻪ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪2 .‬‬‫ دﻓﺘﺮ دوم‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ» ﯾﺎ ﻋﻠﯽ أﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ إﻻ أﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ در دو ﺑﺨﺶ اﺳﻨﺎد و دﻻﻟﺘﻬﺎ ﺳﺎﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣـﺎن ﺣﯿـﺎت ﻣﺆﻟﻒ در ‪ 977‬ﺻـﻔﺤﻪ ﺑﺰرگ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﺳـﺎل ‪ 1295‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷـﺪه و ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﯾﮑﺼـﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮد‬‫درﮔﺬﺷﺖ ﻣﻮﻟﻒ در اﺻﻔﻬﺎن اﻓﺴﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﺳﻮم‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» إن ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻨﯽ و أﻧﺎ ﻣﻨﻪ‪ ،‬و ﻫﻮ وﻟّﯽ ﮐّﻞ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻌﺪي« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 585‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﻗﻄﻊ رﺣﻠﯽ در ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻫﻨﺪ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﭼﻬـﺎرم‪ :‬وﯾﮋه ﺣـﺪﯾﺚ»‪ ...‬اﻟﻠﻬﻢ اﺋﺘﻨﯽ ﺑـﺄﺣّﺐ ﺧﻠﻘـﮏ إﻟﯿـﮏ ﯾﺄﮐـﻞ ﻣﻌﯽ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻄﯿﺮ« ﮐﻪ درﺑـﺎره داﺳـﺘﺎن ﻣﺮغ ﺑﺮﯾﺎن و آﻣـﺪن‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ) ع( ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﭘﺲ از ﮔﻔﺘﻦ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮت) ص( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ).‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ(‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 736‬ﺻﻔﺤﻪ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﺑﺰرگ در ﺳﺎل ‪ 1306‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪ ).‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺑﺴﺘﺎن ﻣﺮﺗﻀﻮي(‬‫ دﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» أﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‪«...‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در دو ﻣﺠّﻠﺪ ﺑﺰرگ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻣﺠّﻠﺪ ﻧﺨﺴﺖ آن در ‪ 745‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1317‬ه‪ .‬ق و ﻣﺠّﻠـﺪ دوم آن در ‪ 600‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ‬‫ﺳﺎل ‪ 1327‬ه‪ .‬ق اﻧﺘﺸﺎر ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ).‬ﺑﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﻈﻔﺮ ﺣﺴﯿﻦ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﺷﺸﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﻦ أراد أن ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯽ آدم و ﻧﻮح‪ ...‬ﻓﯿﻨﻈﺮ إﻟﯽ ﻋﻠﯽ« ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ در دو ﻣﺠﻠّﺪ ﯾﮑﯽ در ‪ 456‬ﺻﻔﺤﻪ و دﯾﮕﺮي در ‪ 248‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1301‬ه‪ .‬ق ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﻟﮑﻬﻨﻮ(‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬درﺑﺎره ﺧﺒﺮ» ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻠّﯿﺎ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﮐﺎﻓﺮ« ﮐﻪ ﭘﺎﮐﻨﻮﯾﺲ آن ﺑﻪ اﻧﺠﺎم ﻧﺮﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ دﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺣﺪﯾﺚ» ﮐﻨﺖ أﻧﺎ و ﻋﻠّﯽ ﻧﻮرا ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟّﻠﻪ ﻗﺒﻞ أن ﯾﺨﻠﻖ اﷲ آدم‪ «...‬ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر‬‫) ‪ (1‬و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﮐﺒﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻄﺒﻮع ﻟﮑﻨﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﺼﻨﻒ ﺑﻠﮑﻬﻨﻮ‪ ،‬و ﻓﯽ ﻣﮑﺘﺒﮥ اﻟﻤﻮﻟﯽ اﻟﺴﯿﺪ رﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﺧﺎن ﺳﺒﺤﺎن اﻟﺰﻣﺎن‬‫ﻓﯽ ﺟﮑﺮاوان اﻟﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ ﺗﻼﻣﯿﺬ اﻟﻤﺼﻨﻒ‪ )...‬اﻟﺬرﯾﻌﻪ(‬‫) ‪ (2‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺰء ﯾﮑﻢ از ﻣﺠﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ» ﻋﺒﻘﺎت« در ﺗﻬﺮان ﺑﻪ دﺳـﺘﻮر ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺳـﯿﺪ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ ﺻﺪر) ﺳﺎﮐﻦ ﻗﻢ و‬‫ﻣﺘﻮﻓﺎي ‪ (1373‬در ﻗﻄـﻊ رﺣﻠﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﻓﻀـﻼي ﺣﻮزه ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ -‬ﭼﺎﭘﺨـﺎﻧﻪ ﺷـﺮﮐﺖ ﺗﻀـﺎﻣﻨﯽ ﻋﻠﻤﯽ) در ‪ 600‬ﺻـﻔﺤﻪ( ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه‬‫اﺳﺖ ‪.‬‬‫اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در ‪ 786‬ﺻﻔﺤﻪ ﻗﻄﻊ ﺑﺰرگ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫دﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ‪ :‬ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﺒﺮ راﯾﺖ در ﭘﯿﮑﺎر ﺧﯿﺒﺮ ﮐﻪ روي ﮐﺎﻏﺬ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ).‬در ﯾﮏ ﻣﺠّﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» ﻋﻠّﯽ ﻣﻊ اﻟﺤﻖ و اﻟﺤﻖ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ) ع(« ﮐﻪ دﺳﺖﻧﻮﺷﺖ ﻧﺎﻗﺼـﯽ از ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ آن در ﮐﺘﺎﺑﺨـﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻـﺮﯾﻪ وﺟﻮد داﺷـﺘﻪ‬‫اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 19‬از ‪431‬‬‫دﻓﺘﺮ ﯾﺎزدﻫﻢ‪ :‬وﯾﮋه ﺧﺒﺮ» إن ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺄوﯾﻞ اﻟﻘﺮآن ﮐﻤﺎ ﻗﺎﺗﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﺗﻨﺰﯾﻠﻪ«‪ .‬از اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻫﻢ ﭘﺎﮐﻨﻮﺷﺘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه اﺳﺖ‪).‬‬‫در ‪ 3‬ﻣﺠﻠﺪ(‬‫دﻓﺘﺮ دوازدﻫﻢ‪ :‬در ﺑﺮرﺳـﯽ اﺳـﻨﺎد و دﻻﻻت ﺧﺒﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﻌﺮوف ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻔﺎد‪ ].‬ﭼﺎپ در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺳﺎل‬‫‪ 1313‬و ‪ 1351‬ه‪ .‬ق اﺻﻔﻬﺎن ‪ 1380‬ه‪ .‬ق) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﻣﺪرﺳﮥ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻬﺪي ‪ 1406‬ه‪ .‬ق اﯾﻦ دﻓﺘﺮ در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﭼﺎپ ﺳـﻨﮕﯽ‬‫ﺑﻪ اﻧﺪازه رﺣﻠﯽ ﺧﻮرده و ﻃﺒﻊ ﺣﺮوﻓﯽ آن) در ‪ 6‬ﺟﻠﺪ( ﺑﺎ اﻫﺘﻤﺎم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ روﺿﺎﺗﯽ در اﺻﻔﻬﺎن ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم اﻧﺠﺎم ﻧﺎﻣﻪاي ﭘﺮﻓﺎﯾﺪه)‬‫درﺑﺎره ﻋﺒﻘﺎت و ﻣﺆﻟﻔﺶ و ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮﯾﻪ و‪ (...‬ﺻﻮرت ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺸـﺮده ﻣﺒﺎﺣﺚ و ﻓﻮاﯾـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ را ﻣﯽﺗﻮان در ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺤﺎت اﻷزﻫﺎر ﻓﯽ ﺧﻼﺻﮥ ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ‬‫ﻗﻠﻢ آﻗﺎي ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﯿﻼﻧﯽ ﺑﺪﺳﺖ آورد ﮐﻪ در ‪ 20‬ﺟﻠﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ در ﻗﻢ ﭼﺎپ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫در ﻣﺠﻤﻮع از اﯾﻦ دوازده دﻓﺘﺮ‪ ،‬ﭘﻨـﺞ دﻓﺘﺮ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬ﺳﻪ دﻓﺘﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻـﺮ ﺣﺴـﯿﻦ و دو دﻓﺘﺮ آن‬‫ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺮزﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻤﺎن اﺳﻠﻮب ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ذﯾﻞ ﺑﻪ اﻧﺠﺎم رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ‪:‬‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺰﻟﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ وﻻﯾﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -4‬ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -5‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ب‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫‪ -3‬ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺳﻔﯿﻨﻪ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫ج‪ :‬ﻣﺮﺣﻮم ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺳﻌﯿﺪ‬‫‪ -1‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺎﺻﺒﺖ از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫‪ -2‬ﺣﺪﯾﺚ ﺧﯿﺒﺮ‪ ،‬از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ ﻓﻘﻂ) ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ(‬‫اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﭼﺎپ ﻧﺸﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﭘﻨﺞ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﯿﺮ‪ -‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮزﻧﺪ و ﻧﻮه ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ‪ -‬را ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻗﺮار دادﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﻘﺎم‬‫ﺷﺎﻣـﺦ اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺷﻮد و از ﻃﺮﻓﯽ اﯾﻦ دو ﻧﻔﺮ ﻫﻤﺎن ﻣﺴـﯿﺮي را ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬار ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺗﺮﺳـﯿﻢ ﮐﺮده و رﺋﻮس ﻣﻄﺎﻟﺐ و‬‫ﻣﺼﺎدر آﻧﻬﺎ را ﺑﺠﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺳﯿﺮ ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان آﻣﺎده ﮐﺮده ﺑﻮد‪.‬‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﺒﻘﺎت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از‪:‬‬‫‪ -1‬ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ذاﮐﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻓﺮزﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﻣﺆﻟﻒ‬‫‪ -2‬ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺟﻠﺪ اول ﺣﺪﯾﺚ» ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﺴﻦ ﻧﻮاب ﻟﮑﻬﻨﻮي‬‫‪ -3‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﻤﺎم ﻣﺠﻠـﺪ دوم‪ ،‬ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺷـﺸﻢ و ﺑﺨﺸـﯽ از ﻣﺠّﻠـﺪ ﯾﮑﻢ و ﺗﻌﺮﯾﺐ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﺑﻪ ﻧﺎم» اﻟﺜﻤﺮات« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﺴـﻦ‬‫ﻧﻮاب‬‫‪ -2‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺑﺤﺚ و ﺳﺒﮏ اﺳﺘﺪﻻل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 20‬از ‪431‬‬‫وي ﻫﺮ ﻣﺠّﻠـﺪ از ﻣﻨﻬـﺞ دّوم ﮐﺘﺎب را در ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺟﺰء ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ در ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺒﺎت ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ اﻟﺼﺪور ﺑﻮدن‬‫آن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ از ﻃﺮق ﻋﺎّﻣﻪ ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﺪارك ﻣﻌﺘﺒﺮه اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ از زﻣﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﮐﺮم) ص( و ﻋﺼـﺮ ﺻﺪور ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺆﻟّﻒ)‬‫ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮن ﺑﻪ ﻗﺮن( اﺑﺘـﺪا ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌـﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از راوﯾﺎن ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و‬‫ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻫﺮ ﯾﮏ از ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﻮل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﺛﯿﻖ و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻃﺒﻘﺎت ﺑﻌﺪ از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل و‬‫ﺗﺮاﺟﻢ و ﺟﻮاﻣﻊ ﺣـﺪﯾﺜﯽ و ﻣﺼﺎدر ﻣﻮرد وﺛﻮق ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ زﻣﺎن ﺧﻮد‪ ،‬ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬‫و ﺳـﭙﺲ وﺟﻮه اﺳـﺘﻔﺎده و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮ وﻓﻖ ﻧﻈﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده و در ﭘﺎﯾﺎن ﮐﻠﯿﻪ ﺷـﺒﻬﺎت و اﻋﺘﺮاﺿﺎت وارده از‬‫ﻃﺮف ﻋـﺎﻣﻪ را ﯾـﮏ ﺑﻪ ﯾـﮏ ﻧﻘـﻞ و ﺑﻪ ﻫﻤﻪ آﻧﻬـﺎ ﭘﺎﺳـﺦ داده اﺳﺖ‪ .‬و در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮاي رّد دﻟﯿﻠﯽ از آﻧﺎن ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد آﻧﺎن‬‫اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -3‬ﻗﺪرت ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻗـﺪرت ﻋﻠﻤﯽ و ﺳـﻌﻪ اﻃﻼع و اﺣﺎﻃﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﻣﺆﻟﻒ ﺑﺰرﮔﻮار از ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺠّﻠـﺪات اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﻣﺜﻼ در‬‫ﯾﮏ ﺟﺎ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ‪ 66‬وﺟﻪ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده و در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺨﻄﺌﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﻪ ‪ 165‬ﻧﻘﺾ و ﺗـﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳـﺪ ﺟﻮاب داده و در اﺑﻄﺎل ادﻋﺎي ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺘﺮت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي أﻗﺎرب اﺳﺖ و‬‫ﻻزﻣﻪاش واﺟﺐ اﻻﻃﺎﻋﻪ ﺑﻮدن ﻫﻤﻪ ﻧﺰدﯾﮑﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﺖ ﻧﻪ أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻓﻘﻂ‪ 51 ،‬ﻧﻘﺾ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ او وارد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﺸـﺎن در ﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ و ﻣﺒﺤﺚ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻠﯿﻪ ﺟﻬﺎت و ﺟﻮاﻧﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ آﻧﺮا ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده و ﺣﻖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺘﺒﻊ را‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ درﺟﻪ اداء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﻨـﺪه را ﺑﺮاي ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎب ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه از ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼﺎدر دﯾﮕﺮ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﻮرد ﺗﺮاﺟﻢ رﺟﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﺷـﺮح ﺣﺎل آﻧﺎن را‬‫ﻧﻮﻋﺎ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﮐﺘﺐ ﺗﺮاﺟﻢ و ﻣﻮاﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﻋﯿﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻢ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﮑﺮده و ﮐﻠﻤﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ و اﺳـﺘﺪﻻﻻت وي را از ﺳﺎﯾﺮ ﮐﺘﺐ او و ﺣﺘﯽ ﮐﻠﻤﺎت اﺳﺎﺗﯿﺪ وي ﻫﻤﭽﻮن‬‫ﭘﺪرش ﺷـﯿﺦ وﻟﯽ اﷲ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﺧﻮاﺟﻪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻗﻊ‪ -‬ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺮﮔﺮدان ﻓﺎرﺳﯽ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺖ‪ -‬و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ و ﺑﺰرﮔﺎن اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ‪1 .‬‬‫‪ -4‬رﻋﺎﯾﺖ آداب ﻣﻨﺎﻇﺮه و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﯽ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ‪ ،‬آداب و ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ و ﻣﻨﺎﻇﺮه را رﻋﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﻃﺮف‬‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮔﺮﭼﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ اﻣﺮ را ﻧﻤﻮده اّﻣﺎ ﺑﺪان ﻋﻤﻞ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﻟﻒ‪ :‬از ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ ﮐﻼم ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را درﺑﺎره ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد و ﺑﺎ دﻗﺖ و أﻣﺎﻧﺖ ﻧﻘﻞ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺳـﭙﺲ ﻣﺤﻞ اﺷﮑﺎل را ﻣﺸﺨﺺ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﺟﻮاب ﻧﻘﻀﯽ ﯾﺎ ﺣﻠّﯽ آن ﺑﭙﺮدازد‪ .‬در اﯾﻨﺼﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﺷﻨﯿﺪن ادﻟّﻪ دو‬‫ﻃﺮف ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻀﺎوت ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﻈﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﯾﺎ أﺣﺴﻦ را اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻋﺒﻘﺎت ﭘﺲ از ﺧﻄﺒﻪ ﮐﺘﺎب ﻋﯿﻦ ﻋﺒﺎرت دﻫﻠﻮي) ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ( را ﺑﺪون ﮐﻢ و ﮐﺎﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ‬‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ او در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﮐﺘـﺎﺑﺶ از ﺧﻮد ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﺘﻌﺮض ﻣﯽﺷﻮد و ﺳـﭙﺲ ﺑﻪ ﺟﻮاب آن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬اّﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي‬‫اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه را رﻋﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﺪﺳـﺘﻮر أﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺎ ﻣّﺪﻋﯽ ﻣﺴﺎس‬‫ﻧـﺪارد« اّﻣﺎ ﺑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﯿﻌﻪ درﺑﺎره اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺷﺎرهاي ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﺲ از ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬و ﺑﻌﺪ اﻟﻠﺘﯿﺎ و اﻟﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 21‬از ‪431‬‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺪﻋﺎ ﻧﺪارد« اّﻣﺎ دﻟﯿﻞ ﺷﯿﻌﻪ را ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣّﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤـﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي اﺣﺘﺠـﺎج ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘـﺎﺑﻠﺶ آن را ﺣﺠﺖ ﺑﺪاﻧـﺪ ﻧﻪ آن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ در ﻧﺰد ﺧـﻮدش‬‫ﺣﺠﺖ اﺳﺖ و ﺑﻪ آن اﻋﺘﻤﺎد دارد‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده و ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺣﻔﺎظ‬‫و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎء آﻧﻬﺎ در ﻋﻠﻮم ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ دﻫﻠﻮي اﻟﺘﺰام ﻋﻤﻠﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻗﺎﻋـﺪه ﻧـﺪارد ﻟﺬا ﻣﯽﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ» ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴـّﻨﺘﯽ و ﺳـﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي و ﻋﻀﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮاﺟﺬ« ﺗﻤﺴﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ را ﻓﻘﻂ اﻫﻞ ﺳّﻨﺖ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬از دﯾﮕﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ﺑﺤﺚ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و رّد ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻋﺘﺮاف ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ را‬‫ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻪ آﻧﻬـﺎ اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﻨـﺪ از ﻃﺮق اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﻣﺴـﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ رواﯾﺎﺗﯽ را ﮐﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻠﺶ ﺑﻪ آن اﺳـﺘﻨﺎد ﮐﺮده را ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ و در اﯾﻦ راه ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻧﮑﺮده و ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﯾﮑﯽ دو ﻧﻔﺮ ﺑﺴﻨﺪه ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ اﺳﻨﺎد آن را ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ آن را ﻣﯽﺗﻮان در ﺑﺮﺧﻮرد اﯾﺸﺎن ﺑﺎ رواﯾﺖ» اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﻠﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ«‪ -‬ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ» ﻃﯿﺮ«‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ -‬ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻧﻤﻮد‪ .‬اﻣﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ را ﻓﻘﻂ از ﻃﺮﯾﻖ» زﯾـﺪ ﺑﻦ ارﻗﻢ« ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ‪20‬‬‫ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ آن را ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ‪ .‬ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻗﺺ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺟﻤﻠﻪ» أﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻦ ﯾﻔﺘﺮﻗﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺮدا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض«‬‫را ﮐﻪ در ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ و ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي آﻣﺪه از آن ﺣﺬف ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺷﯿﻮه رّد ﮐﺮدن‬‫اﻟﻒ‪ :‬ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺧﺼﻢ ﺑﻪﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ اﺷﺎره ﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﮐﻼم دﻫﻠﻮي را ﺑﺪون ﮐﻢ و زﯾﺎد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ آن را ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ب‪ :‬ﺑﺤﺚ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ وارد ﺷـﺪه ﺗﻤـﺎم ﺟﻮاﻧﺐ آن را ﺑﺮرﺳـﯽ ﮐﺮده و ﻣﻮرد دّﻗﺖ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫـﺪ‪ .‬ﻟـﺬا زﻣـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺣﺮف‬‫ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد را اﺑﻄﺎل ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ دﻟﯿﻞ و دو دﻟﯿﻞ اﮐﺘﻔﺎء ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﺑﻪاﻧﺪازهاي دﻟﯿﻞ و ﻣﺪرك‬‫اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ از ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس ﻧﺎﺑﻮد ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺪح اﺑﻦ ﺟﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ وارد ﻣﯽﺷﻮد‬‫‪ 156‬وﺟﻪ در رّد آن ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ج‪ :‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﺎﻣﻞ‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ در ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻗﺮار داده‪ ،‬ﺗﻤﺎم اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ درﺑﺎره آن ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ‬‫آن ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽدﻫﺪ ﺣﺘﯽ اﻗﻮاﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ در اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬا زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در رّد ﻗﻮل دﻫﻠﻮي وارد ﺑﺤﺚ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻼـم اﻓﺮاد دﯾﮕﺮي ﭼﻮن ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻃﺒﺮي و‪ ...‬را ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﻣﯽﭘﺮدازد‪ .‬ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫دﻫﻠﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ را ﻣﻄﺮح ﮐﺮده و دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﻋﻠﯽ) ع( را اﻧﮑﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ اّﻣﺎ ﻣﺘﻌﺮض ﺳـﻨﺪ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﺑﺘﺪا ‪ 92‬ﻧﻔﺮ از ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻧﺎم ﻣﯽﺑﺮد) ﭼﻮن از ﻧﻈﺮ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺚ از ﺳـﻨﺪ ﻣﻘـّﺪم ﺑﺮ ﺑﺤﺚ از دﻻﻟﺖ اﺳﺖ( و‬‫ﻋّﻠﺖ ﻣﻄﺮح ﮐﺮدن ﻧـﺎم اﯾﻦ اﻓﺮاد آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﯽﺳـﻨﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﻣﻨﮑﺮ ﺳـﻨﺪ‪ -‬ﺣﺘﯽ ﺿـﻌﯿﻒ‪ -‬ﺑﺮاي آن ﻣﯽﺷﻮد و‬‫ﺳﭙﺲ ﻧﺎم ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮي ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در آﻧﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه را ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫د‪ :‬رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ ﺑﺤﺚ‬‫ﯾﮑﯽ از ﻗﻮاﻋﺪي ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد اﺳﺘﺪﻻل ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻮد ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮاﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺷﺪه و ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 22‬از ‪431‬‬‫ﻋﻨﻮان دﻟﯿﻞ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اﯾﻦ راه ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺧﻮﺑﯽ دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪:‬‬‫‪ -1‬اﯾﺸـﺎن در ﺻـﺪد آن ﺑـﻮده ﮐﻪ روﺷﻦ ﮐﻨـﺪ دﻫﻠﻮي ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺪﯾـﺪي را در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد ﻣﻄﺮح ﻧﮑﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤـﺎم ﻣﻄـﺎﻟﺐ او در‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﭘﯿﺶ از وي ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺮح ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻟـﺬا ﺑـﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﺧـﻮد ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ دﻫﻠـﻮي ﺻﻮاﻗﻊ ﻧﺼـﺮ اﷲ ﮐـﺎﺑﻠﯽ را ﺑﻪ ﻓﺎرﺳـﯽ‬‫ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪه‬‫و ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﻣﻄـﺎﻟﺒﯽ را از ﭘـﺪرش ﺣﺴـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎرﻧﺒﻮري‪ -‬ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻤﺮاﻓﺾ‪ -‬ﺑﻪ آن اﻓﺰوده اﺳﺖ و آن را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان» ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺸﺮﯾﻪ« اراﺋﻪ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ» ﺑﺴﺘﺎن اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ« وي ﺑﺮﮔﺮدان» ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻤﺘﻄﻠﻊ« ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ دﻫﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫‪ -2‬اﯾﺸﺎن در رﯾﺸﻪﯾﺎﺑﯽ اﻗﻮال ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻗﻮال ﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ اﻓﺮاد داده ﺷﺪه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫ﻣﺜﻼـ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ از ﻗﻮل ﺷـﻌﺮاﻧﯽ در ﯾﻮاﻗﯿﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﺷـﻤﺎر اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ آورده‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ ...»:‬اوﻻ ادﻋﺎي ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت از اﻗﺒﺢ اﻓﺘﺮاآت و اﺳـﻤﺞ اﺧﺘﻼﻗﺎت و اوﺿﺢ ﮐﺬﺑﺎت و اﻓﻀـﺢ‬‫ﺧﺰﻋﺒﻼـﺗﺴﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آن ﮐﻪ از ﺗﻔﺤﺺ و ﺗﺘﺒﻊ ﺗـﺎم ﮐﺘـﺎب» اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت« اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﺑﺤﻤـﺪ اﷲ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﭘﯿﺶ‬‫ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ اﺛﺮي از اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺳﺎﺑﻘﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﯾﻌﻨﯽ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده‪ ،‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت‬‫ﺧﻮد آن را ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ اﮔﺮ ﺷـﻌﺮاﻧﯽ اﺻﻞ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت را ﻧﺪﯾﺪه و ﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼي ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺑﻮد ﮐﺎش ﺑﺮ‬‫اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﻟﻮاﻗـﺢ اﻻﻧﻮار ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪﺣﺖﺳـﺮاﯾﯽ او ﻧﻤﻮده ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺰي و اﻟﺨﺴـﺮان ﮔﺮد اﯾﻦ ﮐـﺬب و‬‫ﺑﻬﺘﺎن ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ و‪«...‬‬‫) ‪ (1‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ اﮐﺮم) ص( ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ...:‬و ﻟﮑﻦ اﷲ ﯾﺤﺐ ﻋﺒﺪا إذا ﻋﻤﻞ ﻋﻤﻼ أﺣﮑﻤﻪ‪ .‬اﻣﺎﻟﯽ ﺻﺪوق‪ -‬ص ‪[344‬‬‫‪ -3‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﺎ اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﺧﻮد ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ﺗﺼﺮﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ اﻗﻮال و اﻧﺘﺴﺎبﻫﺎ روي داده را ﮐﺸﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ درﺑﺎره ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻮر دﻫﻠﻮي ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻪ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ و در اﺳـﻨﺎد آن‪ ...‬در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﺼﺮ اﷲ ﮐﺎﺑﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي ﻫﻢ از ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺧﻮد را أﺧﺬ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ .‬وي در اﯾﻦ ﺑﺎره‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﺑﻦ ﺟﻮزي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﺘـﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت آورده و ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮده و در اﺳـﻨﺎد‬‫آن‪ «...‬ﺳﭙﺲ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ »:‬و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ ﭼﻮن ﺑﻪ اﺟﻤﺎع أﻫﻞ ﺧﺒﺮ وﺿﻌﯽ اﺳﺖ و در اﺳﻨﺎد آن‪«...‬‬‫ﭘﺲ اﺟﻤـﺎع اﻫـﻞ ﺧﺒﺮ را در اﯾﻨﺠـﺎ ﮐـﺎﺑﻠﯽ اﺿـﺎﻓﻪ ﻣﯽﮐﻨـﺪ‪ .‬اّﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ ﺟﻮزي آن را در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮي ﻏﯿﺮ از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر اﺳﺖ ‪ ...‬ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟّﻠﻪ» ص«‪ :‬ﺧﻠﻘﺖ أﻧﺎ و ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻤﺮان و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻣﻦ ﻃﯿﻨﮥ واﺣﺪة[‬‫ه‪ :‬ذﮐﺮ ﻣﻮارد ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻟﺘﺰام‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌﺪد‪ ،‬ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن ﻗﻮاﻋﺪ ﺑﺤﺚ ﺗﻮﺳﻂ دﻫﻠﻮي و آﻧﭽﻪ ﮐﻪ وي ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ آن داﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ دﻫﻠﻮي ﺧﻮد را ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻠﺘﺰم داﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ‪:‬‬‫‪ -1‬در ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﻋـﺪه آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺘﺎب ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ آن ﺧﻮد را ﻣﻠﺘﺰم ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺧﺼﻮص أﺧﺒﺎر ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺪاﻧﺪ‪ ،‬اﺣﺎدﯾﺚ‬‫آن ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﯿﺴﺖ‬‫‪ -2‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺻﻼ ﺑﻪ آن ﮔﻮش داده ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﺎﯾﺪ در اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﺧﺒﺎر ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﺮ آﻧﻬﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮد‪ ،‬ﭼﻮن اﺧﺒﺎر ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪاي ﻧﺰد ﻓﺮﻗﻪ دﯾﮕﺮ ﺣﺠّﯿﺖ ﻧﺪارد‪.‬‬‫‪ -4‬اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺮ ﺷﯿﻌﻪ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬‫اّﻣﺎ در ﻋﻤﻞ در ﻣﻮارد زﯾﺎدي ﺑﺮ ﺧﻼف آﻧﻬﺎ ﻋﻤﻞ ﮐﺮده و ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮارد ﺗﻮﺟﻪ داده اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 23‬از ‪431‬‬‫و‪ :‬رّد ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑﺎ ﮐﻼم ﺧﻮدﺷﺎن‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت در رّد ﻣﻄﺎﻟﺐ دﻫﻠﻮي ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت وي در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﯾﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﭘﺪرش و ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻫﻞ ﺳـّﻨﺖ ﺟﻮاب‬‫داده و آن را ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ز‪ :‬ﺑﺮرﺳﯽ اﺣﺎدﯾﺚ از ﻫﻤﻪ ﺟﻮاﻧﺐ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ وارد ﺑﺤﺚ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﯽﺷﻮد آن را از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ‪ ،‬ﺷﺄن ﺻﺪور و ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و در‬‫ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﺎ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ دﻗﯿﻖ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻻزم را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ح ‪ :‬ﻧ ﻘ ﺾ و ﻣ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫اﯾﺸﺎن در ﻣﻮارد ﻣﺘﻌّﺪد اﺳﺘﺪﻻل ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را ﺑﺎ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ‪ -‬ﮐﻪ ﺧﻮد آﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اذﻋﺎن دارﻧﺪ‪ -‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻣﺜﻼ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ دﻫﻠﻮي در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻏـﺪﯾﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ‪ »:‬اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ) ص( ﺑﯿﺎن ﮐﺮدن ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد آن را ﺑﺎ ﻟﻔﻆ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﺎ در آن اﺧﺘﻼﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷـﺪ« ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت آن را ﺑﺎ ﺣـﺪﯾﺚ» اﻷﺋﻤـﮥ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ« ﮐﻪ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺟﻮاب ﺑﻌﺾ اﺳﺘﺪﻻﻻت آﻧﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﺎرض آﻧﻬﺎ از ﮐﺘﺐ و اﻗﻮال ﺧﻮدﺷﺎن اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫ﻟﺬا اﺳـﺘﺪﻻل دﻫﻠﻮي ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ» اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺪﯾﺘﻢ« را ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ در ذّم اﺻـﺤﺎب در ﮐﺘﺐ ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳﻨﮥ‬‫وارد ﺷﺪه ﻧﻘﺾ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬‫اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﺒﻘﺎت‬‫‪ -1‬ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ دﯾﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺷﺪه ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ دﯾﻦ و ﻋﻠﻢ و ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺷـﺮف ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﺷﺘﺒﺎه اﻧﮕﯿﺰﯾﻬﺎي آن‬‫ﭘﺮداﺧﺖ و ﺟﻬﻞ ﭘﺮاﮐﻨﯿﻬﺎي آن را ﺟﺒﺮان و ﺗﻔﺮﻗﻪ آﻓﺮﯾﻨﯿﻬﺎي آن را ﺑﺎزﭘﺲ راﻧﺪه و دروﻏﻬﺎي آن را ﺑﺮ ﻣﻼ ﺳﺎﺧﺖ‬‫در اﺑﺘﺪاء ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﮔﺴﺘﺮش ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت ﺧﻮﯾﺶ و ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﻣﺂﺧﺬ و اﻃﻼﻋﺎت وﺳﯿﻊ ﻣﯽرود و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺳﺎل از ﻋﻤﺮ ﺧﻮﯾﺶ را در اﯾﻦ راه‬‫ﺻﺮف ﻣﯽﮐﻨﺪ‪1 .‬‬‫در ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دادن ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻪﻫﺎي واﻫﯽ و ﺑﯽرﯾﺸﻪ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺻـﺪم ﻣﻌﻠﻮﻣﺎت اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮد‪ ،‬اّﻣﺎ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ‬‫ﮐﺎر ﺧﻮد ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻣﮑﺘﺐ ﺗﺸﯿﻊ و ژرفﻧﮕﺮي ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﯿﻌﯽ و اﺣﺘﺮام ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﻮر اﻧﺴﺎﻧﯽ را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﻣﯽﮔﺬارد‪.‬‬‫‪ -2‬ﺑﻌﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼـﺪ ﺗﺨﻄﺌﻪ و رّد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ) ع( ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﻔـﺎﻫﯿﻢ ﻋـﺎﻟﯽ اﺳـﻼم‪ ،‬رّد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋـﺎدل‬‫ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ،‬ﻃﺮﻓـﺪاري از ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺟﺒـﺎران‪ ،‬دور داﺷـﺘﻦ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﭘﯿﺮوي ﻣﮑﺘﺒﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ ﻇﻠﻢ و ﻇـﺎﻟﻢ در ﺳﺘﯿﺰ اﺳﺖ و ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬‫اﺳـﻼم و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺳﺖ و اﯾﻦ آﺛﺎر از ﺳـﻄﺢ ﯾﮏ ﺷـﻬﺮ و ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺷﺮوع ﺷﺪه و داﻣﻨﻪ آن ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺸﺮي ﻣﯽﮐﺸﺪ‪ .‬ﻟﺬا ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ دﻓﺎع و ﻧﻪ ﻫﺠﻮم در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎدرﺳﺖ دﯾﮕﺮان را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﯿﻌﻪ و ﭘﯿﺮوي از آل ﻣﺤﻤﺪ) ص(‬‫درﺳﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺣﻖ و ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪن ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻪ ﻫﻢ‪ -‬ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺻﺤﯿﺢ آن ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫‪ -3‬ﺑﻌﺪ دﯾﻨﯽ‬‫اﻫﻤﯿﺖ ﻫﺮ دﯾﻦ و ﻣﺮام ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮاي ﻋﻘﻠﯽ و ﻋﻠﻤﯽ آن اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺑﯿـﺎن دﯾﮕﺮ ﻣﻬﻤـﺘﺮﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﯾـﮏ دﯾﻦ و ﻋﻘﯿـﺪه ﺑﺨﺶ اﺟﺘﻬـﺎدي آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 24‬از ‪431‬‬‫اﺳـﺖ ﻧـﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﻠﯿـﺪي‪ .‬ﭼـﻮن اﯾﻦ ﺑﺨﺶ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫـﻮﯾﺖ اﻋﺘﻘـﺎدي و ﺷﺨﺼـﯿﺖ دﯾﻨﯽ ﻓﺮد را ﻣﯽﺳـﺎزد‪ .‬ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﮐﻮﺷـﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ‬‫ﭘﯿﮕﯿﺮﯾﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ و ﭘﮋوﻫﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮان ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﻋﺘﻘﺎدي را ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺣﺠﻢ دﻻﯾﻞ و ﻣﺴـﺘﻨﺪات دﯾﻦ را ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﺮ‬‫ﺗﻮان اﺳـﺘﺪﻻﻟﯽ و ﻧﯿﺮوي ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ دﯾﻦ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ و ﻧﻘﺎط ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪ ﺑﻪ اﺳـﺘﻨﺎد و ﺑﯿﺎن را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و روﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ‪ ،‬اﯾﻨﺎن در واﻗﻊ‬‫ﻫﻮﯾﺖ اﺳﺘﻮار دﯾﻦ را ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺟﺎذﺑﻪ ﻣﻨﻄﻖ ﻣﺴﺘﻘﻞ آﯾﯿﻦ ﺣﻖ را ﻧﯿﺮو ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -4‬ﺑﻌﺪ اﺧﻼص‬‫ﻧﻘﺶ اﺧﻼـص در زﻧـﺪﮔﺎﻧﯽ و ﮐﺎرﻧـﺎﻣﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪاي اﺳﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬﻢ‪ .‬اﮔﺮ زﻧـﺪﮔﯽ و ﮐـﺎر و زﻫـﺪ و وﻓﻮر اﺧﻼص ﻧﺰد اﯾﻦ‬‫ﻋﺎﻟﻤـﺎن ﺑـﺎ ﻋﺎﻟﻤـﺎن دﯾﮕﺮ ادﯾـﺎن و اﻗﻮام و ﯾـﺎ اﺳـﺘﺎدان و ﻣﺆﻟﻔـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﻣﻘـﺎم و ﻣﺪرﮐﻨـﺪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺷﻮد اﻫﻤﯿﺖ آﻧﭽﻪ ﯾﺎد ﺷـﺪ آﺷـﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬‫ﻋﺎﻟﻤﺎن ﺑﺎ اﺧﻼص و ﺑﻠﻨﺪ ﻫﻤﺖ و ﺗﻘﻮي ﭘﯿﺸﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﮐﻪ در ﻃﻮل ﻗﺮون و اﻋﺼﺎر اﻧﻮاع ﻣﺼﺎﺋﺐ را ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﺸﻌﻞ ﻓﺮوزان ﺣﻖ و‬‫ﺣﻖﻃﻠﺒﯽ را ﺳﺮدﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﭼﻨﺎن اﺧﻼﺻﯽ در ﮐﺎر و اﯾﻤﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮﯾﺶ داﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬‫‪ -5‬ﺑﻌﺪ اﻗﺘﺪا‬‫ﯾﻘﯿﻨـﺎ اﻃﻼـع از اﺣﻮال اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻟﻤـﺎن و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﮐﺎر و اﺧﻼص آﻧﺎن و ﮐﻮﺷﺸـﻬﺎي ﺑﯿﮑﺮاﻧﯽ ﮐﻪ در راه ﺧـﺪﻣﺘﻬﺎي ﻣﻘـﺪس و ﺑﺰرگ‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﻨﻨﺪه و ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎر ﻋﺎﻟﻤـﺎﻧﯽ ﮐﻪ در زﯾﺴـﺘﻨﺎﻣﻪ آﻧـﺎن آﻣـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ دوﯾﺴﺖ اﺛﺮ ﺑﻮدهاﻧـﺪ ﯾـﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ‪ .‬آﻧـﺎن از ﻫﻤﻪ ﻟﺤﻈـﺎت ﻋﻤﺮ اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺎ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﯽ از ﻫﻤﻪ ﺧﻮاﻫﺎﻧﯿﻬﺎ و ﻟّﺬﺗﻬﺎ دﺳﺖ ﺑﻪ اداي رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽزدهاﻧﺪ‪.‬‬‫ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت روز و ﺷﺐ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﻮﺷـﺘﻦ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺧﺘﺼﺎص داده ﺑﻮد و ﺟﺰ ﺑﺮاي ﮐﺎرﻫﺎي ﺿـﺮوري از ﺟﺎي ﺧﻮد ﺑﺮﻧﻤﯽﺧﺎﺳﺖ و‬‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﻗﺪر ﺿﺮورت ﻧﻤﯽﺧﻮرد و ﻧﻤﯽﺧﻮاﺑﯿﺪ‪ ،‬ﺣﺘﯽ در اﻋﻤﺎل و ﻋﺒﺎدات ﺷﺮﻋﯽ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﺮاﺋﺾ اﮐﺘﻔﺎء ﻣﯽﮐﺮد‪.‬‬‫ﺗـﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ دﺳﺖ راﺳﺖ وي از ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺑﺎزﻣﺎﻧـﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺎ دﺳﺖ ﭼﭗ ﺧﻮد ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﻫﺮﮔﺎه از ﻧﺸﺴـﺘﻦ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ رو ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و‬‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ و اﮔﺮ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧﺴـﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻣﯽﺧﻮاﺑﯿـﺪ و ﮐﺘﺎب را روي ﺳـﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔـﺬاﺷﺖ و ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ آﯾـﮥ اﻟﻠّﻪ‬‫اﻟﻌﻈﻤﯽ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻓﺮزﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﺳﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ »:‬زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎزه اﯾﺸﺎن را روي ﻣﻐﺘﺴﻞ ﻗﺮار دادﻧﺪ اﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬‫ﯾﮏ ﺧﻂ اﻓﻘﯽ ﺑﺮ روي ﺳﯿﻨﻪ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ از ﻣﺤﻞ ﻗﺮار دادن ﮐﺘﺎب ﺑﺮ آن ﺑﻮد دﯾﺪه ﺷﺪ‪«.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻫﻨﺪي‪ -‬رﺣﻤﮥ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ‪ -‬ﻧﻮﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ از ﺑﺲ ﻧﻮﺷﺖ دﺳﺖ راﺳـﺘﺶ از ﮐﺎر اﻓﺘﺎد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻌﻬﺪ ﺷـﻨﺎﺳﺎن اﯾﻨﺴﺎن ﺑﻪ‬‫ﺑﺎزﺳﺎزﯾﻬﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺮوﻫﺎي ﺑﺪﻧﯽ ﺧﻮد را در راه آرﻣﺎﻧﻬﺎي ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻬﺎده و ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻦ ﺑﻪ رﻧﺞ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺗﺎ ﺟﺎﻧﻬﺎي دﯾﮕﺮ ﻣﺮدﻣﺎن آﮔﺎه و آزاد ﮔﺮدد‪.‬‬‫) ‪ (1‬ﺗﻌﺪادي از ﻣﻨﺎﺑﻊ وي ﻣﺜﻞ زاد اﻟﻤﺴـﯿﺮ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﭘﺪر ﺑﺰرﮔﻮارش ﮐﻪ ﺑﻌﺪا ﺑﻪ ﺗﺸـﮑﯿﻞ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻧﺎﺻﺮﯾﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ‪-‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﻌﺪادي از آﻧﻬﺎ را در ﺿـﻤﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺧﻮد ﺑﻪ ﺑﻼد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻔﺮ ﺣﺞ و ﻋﺘﺒﺎت ﺧﺮﯾﺪاري ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺳﻔﺮﻫﺎ از‬‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺣﺮﻣﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ و ﻋﺮاق ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﻔﺎدهﻫﺎي ﻓﺮاواﻧﯽ ﺑﺮده و ﺑﻪ ﻧﺴـﺨﻪﻫﺎي اﺻـﻠﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻌـﺪادي از‬‫ﮐﺘﺐ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻌﻀـﯽ ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاﯾﺶ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺼﺎدر ﻧﯿﺰ ﻧﺎﭼﺎر ﺷﺪه ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻼش‬‫ﻓﺮاوان و ﯾﺎ ﺳﺨﺘﯽ از ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﺧﺼﻮﺻﯽ اﻓﺮاد ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷـﯿﺦ آﻗـﺎ ﺑﺰرگ ﭘﺲ از ﺑﺮﺷـﻤﺮدن ﺗﺄﻟﯿﻔـﺎت ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ‪ »:‬اﻣﺮي ﻋﺠﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ‪ ،‬اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﮐﺘﺎﺑﻬـﺎي ﻧﻔﯿﺲ و اﯾـﻦ داﯾﺮة اﻟﻤﻌﺎرفﻫـﺎي ﺑﺰرگ را ﺗـﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺟﺰ ﺑـﺎ ﮐﺎﻏـﺬ و ﻣﺮﮐﺐ اﺳـﻼﻣﯽ) ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎﻏـﺬ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 25‬از ‪431‬‬‫ﻣﺮﮐﺒﯽ ﮐﻪ در ﺳـﺮزﻣﯿﻨﻬﺎي اﺳـﻼﻣﯽ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪه اﺳﺖ( ﻧﻤﯽﻧﻮﺷﺘﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻘﻮاي ﻓﺮاوان و ورع ﺑﺴﯿﺎر‬‫او ﺑﻮده اﺳﺖ‪.‬‬‫اﺻﻮﻻ دوري وي از ﺑﮑﺎر ﺑﺮدن ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﻣﺸﻬﻮر ﻫﻤﮕﺎن اﺳﺖ«‪.‬‬‫ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت‬‫ﻣﯿﺮزاي ﺷـﯿﺮازي و ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧﺪراﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺪث ﻧﻮري‪ ،‬ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴـﯿﻦ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺷﺮﯾﻒ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺣﺎج ﺳﯿﺪ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺻﺪر‪ ،‬ﺷﯿﺦ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ و اﮐﺜﺮ ﺑﺰرﮔﺎن آن زﻣﺎن‪ ،‬ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﺑﺴﯿﺎري ﺑﺮ آن ﮐﺘﺎب ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻧﺼﺎري ﻫﻨﺪي ﺷـﯿﺮواﻧﯽ‪ ،‬رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم» ﺳﻮاﻃﻊ اﻷﻧﻮار ﻓﯽ ﺗﻘﺮﯾﻈﺎت ﻋﺒﻘﺎت اﻷﻧﻮار« ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮده و در آن ﺗﺎ ﺑﯿﺴﺖ و‬‫ﻫﺸﺖ ﺗﻘﺮﯾﻆ از ﻋﻠﻤﺎء ﻃﺮاز اول ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﻀﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ آن ﮐﺘﺎب در ﯾﮏ ﺳﺎل‬‫ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮي ﺷﯿﻌﻪ و ﻣﺴﺘﺒﺼﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬‫اﯾﻦ ﮐﺘﺎب در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت ﻣﺆﻟﻒ ﺑﻪ ﺳﺎل ‪ 1303‬ه‪ .‬ق در ﻟﮑﻬﻨﻮ ﺑﻪ ﭼﺎپ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺘﺨـﺒﯽ از اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب در ﺳـﺎل ‪ 1322‬ه‪ .‬ق ﺑـﻪ ﭼـﺎپ رﺳـﯿﺪه ﮐـﻪ در دو ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺗـﺐ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻘﺮﯾﻈﻬـﺎ و‬‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺣﯿﺎت ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت رﺳـﯿﺪه و ﺑﺨﺶ دوم آﻧﻬﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از وﻓﺎت وي و ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻓﺮزﻧﺪش ﺳـﯿﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺣﺴﯿﻦ‬‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮزاي ﺷﯿﺮازي در ﺑﺨﺸﯽ از ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺒﻘﺎت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬واﺣﺪ أﺣﺪ أﻗﺪس‪ -‬ﻋﺰت اﺳـﻤﺎﺋﻪ‪ -‬ﮔﻮاه اﺳﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺷـﮑﺮ ﻧﻌﻤﺖ وﺟﻮد ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﯿﮑﻨﻢ و ﺑﻪ ﮐﺘﺐ و ﻣﺼـّﻨﻔﺎت رﺷـﯿﻘﻪ ﺟﻨﺎﺑﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺴـﺘﺄﻧﺴﻢ و ﺣﻖ زﺣﻤﺎت و ﺧـﺪﻣﺎت آن وﺟﻮد ﻋﺰﯾﺰ را در اﺳـﻼم ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽﺷـﻨﺎﺳﻢ‪ .‬اﻧﺼﺎف ﺗﻮان ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺗﺎﮐﻨﻮن در اﺳـﻼم در ﻓّﻦ ﮐﻼم‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻧﺎﻓﻊ و ﺗﻤﺎم ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﺣﺴﻨﺎت اﯾﻦ دﻫﺮ و ﻏﻨﺎﺋﻢ اﯾﻦ زﻣﺎن اﺳﺖ‪.‬‬‫ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﺘﺪﯾﻦ ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﺻﻼح ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﺑﻪ آن ﮐﺘﺎب ﻣﺒﺎرك رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮ ﮐﺲ‬‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮ ﺗﻮاﻧﺪ در ﻧﺸـﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد أﺣﻘﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺳـﻌﯽ و ﮐﻮﺷـﺶ را ﻓﺮو ﮔﺬاﺷﺖ ﻧﺪارد ﺗﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ اﻋﻼء ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﻖ و ادﺣﺎض ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪﺗﺮ از اﯾﻦ ﺑﻄﺮﯾﻘﻪ ﺣّﻘﻪ و ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮐﻤﺘﺮ در ﻧﻈﺮ اﺳﺖ‪«.‬‬‫و در ﻧﺎﻣﻪاي دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ زﺑﺎن ﻋﺮﺑﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫» ﻣﻦ در ﮐﺘﺎب ﺷـﻤﺎ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﺎﻟﯽ و ارﺟﻤﻨـﺪ ﺧﻮاﻧﺪم‪ ،‬ﻧﺴـﯿﻢ ﺧﻮش ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮاي ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮدهاﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬‫ﻫﺮ ﻣﺸﮏ ﭘﺮورده و ﻣﻌﺠﻮن دﻣﺎﻏﭙﺮوري ﺑﺮﺗﺮي دارد‪ .‬ﻋﺒﺎرات رﺳﺎي ﮐﺘﺎب‪ ،‬دﻟﯿﻞ ﭘﺨﺘﮕﯽ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه اﺳﺖ و اﺷﺎرات ﺟﻬﻞ زداي آن ﻣﺎﯾﻪ‬‫دﻗﺖ و آﻣﻮﺧﺘﻦ‪ .‬و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ؟ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﺘﺎب از ﺳﺮﭼﺸـﻤﻪﻫﺎي ﻓﮑﺮي ﺗﺎﺑﻨﺎك ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺠﺴـﻤﻪ اﺧﻼص‬‫و ﺗﻘﻮي ﺗﺄﻟﯿﻒ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬آري ﮐﺘﺎب ﺑﺎﯾﺪ از اﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺆﻟﻒ از اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ و اﮔﺮ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺎد و ﻣﺒﺎد‪«.‬‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﻌﺎﺑـﺪﯾﻦ ﻣﺎزﻧـﺪراﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪﻫـﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺑﺰرﮔـﺎن ﻫﻨـﺪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﺪ و در آﻧﻬﺎ از ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣـﺪ ﺣﺴـﯿﻦ و ﺗﺄﻟﯿﻔﺎت اﯾﺸﺎن ﺗﺠﻠﯿﻞ‬‫ﻣﯽﮐﻨﺪ و آﻧﺎن را ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ دﯾﮕﺮ آﺛﺎر ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴـﯿﻦ را ﺑﻪ ﭼﺎپ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺿـﻤﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻮم ﻣﯿﺮ ﺣﺎﻣﺪ‬‫ﺣﺴﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬‫»‪ ...‬ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻟﯿﺎﻗﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ و اﺗﻘﺎن ﺗﺎ اﻵن از ﺑﻨﺎن ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﺤﺮﯾﺮي ﺳـﺮ ﻧﺰده و ﺗﺼﻨﯿﻔﯽ در اﺛﺒﺎت ﺣّﻘﯿﺖ ﻣﺬﻫﺐ و اﯾﻘﺎن ﺗﺎ اﯾﻦ زﻣﺎن‬‫از ﺑﯿﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﺒﺮ ﺧﺒﯿﺮي ﺻﺎدر و ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺸـﺘﻪ‪ .‬از ﻋﺒﻘﺎﺗﺶ راﺋﺤﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ وزان و از اﺳـﺘﻘﺼﺎﯾﺶ اﺳـﺘﻘﺼﺎ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ دﻻﺋﻞ ﻋﯿﺎن و ﻟّﻠﻪ دّر‬‫ﻣﺆﻟّﻔﻬﺎ و ﻣﺼّﻨﻔﻬﺎ‪«...‬‬‫ﻣﺮﺣﻮم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎس ﻗﻤﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ اﻟﺮﺿﻮﯾﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 26‬از ‪431‬‬‫» وﺟﻮد آﻧﺠﻨﺎب از آﯾﺎت اﻟﻬﯿﻪ و ﺣﺠـﺞ ﺷـﯿﻌﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﺑﻮد ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﮐﻪ از ﻗﻠﻢ دررﺑﺎر آن ﺑﺰرﮔﻮار‬‫ﺑﯿﺮون آﻣﺪه ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در ﻓﻦ ﮐﻼم ﺳّﯿﻤﺎ در ﻣﺒﺤﺚ اﻣﺎﻣﺖ از ﺻﺪر اﺳﻼم ﺗﺎﮐﻨﻮن اﺣﺪي ﺑﺪان ﻣﻨﻮال ﺳﺨﻦ ﻧﺮاﻧﺪه و ﺑﺮ آن‬‫ﻧﻤﻂ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﭙﺮداﺧﺘﻪ و اﻟﺤﻖ ﻣﺸﺎﻫﺪ و ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺣﺎﻃﻪ و اﻃﻼع و ﺳﻌﻪ ﻧﻈﺮ و ﻃﻮل ﺑﺎع ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ و اﻋﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮت إﻟﻪ‬‫و ﺗﻮﺟﻪ ﺳﻠﻄﺎن ﻋﺼﺮ روﺣﻨﺎ ﻟﻪ ﻓﺪاه«‪.‬‬‫ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺴﻤﺖ دﻻﻟﺖ‬‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﺮﺣﻤﻦ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟّﺬي ﺟﻌﻞ ﻧﺒّﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻤﺘﯿﻨﮥ* و ﺻّﯿﺮ وﺻّﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﺼـﯿﻨﮥ* ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﻗﺪﯾﺮ ﻗّﺪر ﻟﻬﻤﺎ اﺗﺒﺎﻋﺎ ﺗﺤﻤﻠﻮا اﻻﺳﺮار ﻓﯽ اﻟﺼﺪور اﻻﻣﯿﻨﮥ* و ﻣﺎ اﻋﻈﻢ ﺷﺄﻧﻪ ﻣﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﻗّﺮر ﻟﻬﻤﺎ اﺷﯿﺎﻋﺎ ﺗﺒّﯿﻨﻮا‬‫اﻻﺛـﺎر ﺑﺎﻻﺣﻼم اﻟﺮزﯾﻨـﮥ و اﻟـّﺼ ﻠﻮة ﻋﻠﯽ ﺳـﯿﺪﻧﺎ أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤّﻤـ ﺪ اﻟﻤﺤﺒّﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﻮﻗﺎر و اﻟّﺴـ ﮑﯿﻨﮥ* اﻟﻤﺨﺼﻮص ﻣﻦ ﻟـﺪﻧﻪ ﺑﺎﻟﻤﮑﺎﻧـﮥ و‬‫اﻟﻤﮑﯿﻨﮥ* اﻟﻤﺮﺳﻞ ﺑﺎﻵﯾﺎت اﻟّﺴﺎﻃﻌﮥ اﻟﻤﺒﯿﻨﮥ* اﻟﻤﺒﺘﻌﺚ ﺑﺎﻟﺒّﯿﻨﺎت اﻟﻘﺎﻃﻌﮥ اﻟﻤﺒﯿﻨﮥ* و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ اﻟﻄّﯿﺒﯿﻦ اﻟّﻄﺎﻫﺮﯾﻦ اﻟﻤﺸّﺒﻬﯿﻦ ﺑﺎﻟﻔﻠﮏ و اﻟﺴﻔﯿﻨﮥ*‬‫و ﻋﺘﺮﺗﻪ اﻟّﺰﮐﯿﯿﻦ اﻟﻤﻄّﻬﺮﯾﻦ اﻟﻤﻨّﻮﻫﯿﻦ ﺑﺎﻟﺮﮐﺎز و اﻟﺪﻓﯿﻨﮥ* اﻟﺮاﻏﻤﯿﻦ ﺑﻌﻠﻮﻣﻬﻢ اﻧﺎف اﺻﺤﺎب اﻻﺣﻨﮥ و اﻟﻀﻐﯿﻨﮥ اﻟﻤﺴﺘﺄﺻﻠﯿﻦ ﺑﻤﻌﺎرﻓﻬﻢ ﺷﺎﻓﺎت‬‫ارﺑﺎب اﻟﻌﯿﻮن اﻟﺴـﺨﯿﻨﮥ* ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺻﻼة ﺗﻀﺎﻫﯽ ﺟﻮاﻫﺮ ﻣﻔﺎﺧﺮﻫﻢ اﻟﻐﺎﻟﯿﮥ اﻟّﺜﻤﯿﻨﮥ* و ﺧّﺼﻬﻢ ﺑﺘﺤّﯿﮥ ﻣﻨﻪ ﺗﻮازي زواﻫﺮ ﻣﺎﺛﺮﻫﻢ اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ‬‫اﻟﯿﻤﯿﻨﮥ اّﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﯿﻘﻮل اﻟﻌﺒﺪ اﻟﻘﺎﺻﺮ اﻟﻌﺎﺛﺮ ﺣﺎﻣﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﻌﻠّﺎﻣﮥ اﻟّﺴﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﻠﯽ اﻟﻤﻮﺳﻮي اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي ﮐﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ و ﺟﻌﻞ اﻟﯽ ﮐﻞ ﺧﯿﺮ‬‫ﻣـﺎ ﻟﻪ اّن ﻫـﺬا ﻟﻬﻮ اﻟﺠﺰء اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻣﻦ ﻣﺠﻠـﺪات اﻟﻤﻨﻬـﺞ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار* ﻓﯽ اﻣﺎﻣـﮥ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻃﻬﺎر*‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻠﯿﻞ و اﻟّﻨﻬﺎر* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻨﻌﺎم* ﻫﻮ اﻟﻤﺴـﺌﻮل ان ﯾﻔﯿﺾ ﻋﻠّﯽ ﻓﯿﻪ ﺳـﺠﺎل اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ و اﻻﻧﻌﺎم* و ﯾﻮزﻋﻨﯽ‬‫ﺑﺘﺄﯾﯿﺪه و ﺗﺴﺪﯾﺪه ﻣﻦ اﻟﻤﺒﺪأ اﻟﯽ اﻟﺨﺘﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪3 :‬‬‫ﺑﺨﺶ أول‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺟﻮاب آن‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﺎل از ﻧﻘﺾ و اﺑﻄﺎل ﻫﻔﻮات ﺳﺨﺎﻓﺖ اﺷﺘﻤﺎل ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺤﺘﺎل ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﻮد ﻓﺮاغ دﺳﺖ داد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭼﻨﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮات دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﯾﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫آراﺳﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺬرﯾﻌﻪ آن اﺧﻔﺎي ﺣﻖ واﺿﺢ و اﻟﻄﺎط ﺻﺪق ﻻﺋﺢ ﺧﻮاﺳﺘﻪاﻧﺪ ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﻮﻫﻮن ﮔﺮداﻧﻢ و اﻓﺤﺎم ﺧﺼﺎم و اﺳﺘﯿﻔﺎء ﮐﻼم را‬‫ﺑﺤـﺪ ﮐﻤـﺎل رﺳـﺎﻧﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ذﮐﺮ ﮐﺮده و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﮑّﻠﻤﻮا ﻓﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓـﺬﻫﺒﺖ اﻟﺨﻮارج و ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻘﻮﻟﻬﻢ اﻟﯽ اﻧﻪ أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠّﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻌـﺎﻟﯽ ﻻ اﻻﺳﻢ اﻟﻌﻠﻢ اﻟـﺬي ﮐﺎن اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﻪ ﯾﻘﺎل ﺷـﯽء ﻋﺎل و ﻋﻠّﯽ و ﺑﺎب ﻋﺎل و ﻋﻠّﯽ‬‫ﻣﺜﻞ ﺳﺎﻣﻊ و ﺳـﻤﯿﻊ و ﻋﺎﻟﻢ و ﻋﻠﯿﻢ و ﻗﺎدر و ﻗﺪ ﯾﺮو اﻧﻤﺎ أرادوا ﺑﺬﻟﮏ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺤّﻂ ﻋﻦ رﺗﺒﺘﻪ و ﻫﯿﻬﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 27‬از ‪431‬‬‫ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮ اﻟﻨﻬﺎر و ذﻫﺐ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﯾﺨﺎﻟﻔﻬﻢ اﻟﯽ ان اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻻ ﯾﻮﺻﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻻ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﮑـﺬﻟﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨﺒﻮة و ﻻ ﯾﻮﺻﻞ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ ﻋﻠﯽ و‬‫ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻏﻠّﻮ و ﺗﺠﺎوز ﻋﻦ اﻟﺤّﺪ ﻧﺴـﺘﻌﯿﺬ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻤﺎ ﯾﻮﺟﺐ ﺳـﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ ﻻﻧّﻬﻢ ﯾﺘﻄّﺮﻗﻮن ﺑﺬﻟﮏ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل اﻣﺎﻣﮥ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ ﺛﻢ اﻟﯽ اﺑﻄﺎل اﻣﺎﻣﮥ‬‫ذي اﻟﻨﻮرﯾﻦ و ان ﮐﺎن اﻻﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮﺻﻞ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻻﺣﮑﺎم و اﻟﺤﺪود و ﺷـﺮاﺋﻊ اﻻﺳﻼم اﻻ ﻣﻦ ﺟﻬﺘﻪ و ﻟﮑﺎن ﻓﯿﻪ اﺑﻄﺎل‬‫ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﻃﺮﯾﻘﻪ و ﻟﮑﺎن ﻓﯿﻪ اﺑﻄﺎل ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﺷﺮاﺋﻊ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺘﯽ اﺟﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻻﻣﮥ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ و وﺟﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻨﺪﻧﺎ ان‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻻـ ﺗﺨﻠﻮ ﻣﻦ ارﺑﻌـﮥ اﺑﻮاب ﻻﻧﻬﺎ ﻣﺒﻨـّﯿ ﮥ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌـﮥ ارﮐﺎن و اﺳـﺒﺎب ﻓﻔﯽ ﮐﻞ رﮐﻦ ﺑﺎب و ﻗـﺪ ﮐﺎن اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﺣـﺪ اﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﮐﺎن‬‫اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻼﺛﮥ ﻗﺒﻠﻪ ﻫﻢ اﻻﺑﻮاب اﻟﺜﻠﺜﮥ و ﻫﺬا و ان ﮐﺎن ﺻﺤﯿﺤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ و اﻟﺤﮑﻢ ﻓﺎن ﺗﺨﺼﯿﺺ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﯾﺎه ﺑﻠﻔﻈﮥ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﯾـﺪّل ﻋﻠﯽ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺨﺒﺮة و ﮐﻤﺎل ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻧﻔﺎذ ﻓﯽ اﻟﻘﻀـّﯿﮥ و ﮐﻔﯽ ﺑﻬﺎ رﺗﺒـﮥ و ﻓﻀـﯿﻠﮥ و ﻣﻨﻘﺒـﮥ ﺷـﺮﯾﻔﮥ‬‫ﺟﻠﯿﻠﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اّوﻻ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺧﻮارج و اﺗﺒﺎﻋﺸﺎن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده اﺿﻤﺤﻼل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪4 :‬‬‫و ﺑﻄﻼن آن ﺑﻌﺒﺎرت ﻣﻮﺟﺰه ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ﺛﺎﻧﯿﺎ از اﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻮ رﻓﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻧﺒﻮﺗﺴﺖ و وﺻﻮل ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد اﻟّـﺎ از ﺟﻬﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﭼﻮن درﯾـﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم و ﻣﻔﺼﺢ از اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ آن اﻣﺎم ﻫﻤﺎﻣﺴﺖ از راه ﮐﻤﺎل اﻧﺤﺮاف آن را ﻏﻠﻮ و ﺗﺠﺎوز از ﺣﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و اﺳـﺘﻌﺎذه ﺑﯽ‬‫ﻣﺤـﻞ آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده و ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﻘﯿﻘﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ و در ﺗﺘﻤﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ‬‫و ﻧﯿﺰ ارﺷﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﮐﻤﺎ رواه ﺳﻮﯾﺪ‬‫اﻟﺤﺪ ﺛﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﮐﻤﺎ رواه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر‬‫و ﻧﯿﺰ ارﺷﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ ﮐﻤﺎ رواه اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﻢ اﻟﮑﺒﯿﺮ‬‫و ﻧﯿﺰ ارﺷﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺤﺮﺑﯽ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎﻟﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ‬‫از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺣﺠﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ از اﻓﺎدات و اﻋﺘﺮاﻓﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺛﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ‬‫ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟـﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐﻠﻬﺎ و ﻻ ﯾﺪﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ اﺧﻄﺎه اﺧﻄﺄ ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﻟﻬـﺪي و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺮاﻟﯽ ﻗﺪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﻮن و اﻵﺧﺮون اّن ﻓﻬﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 28‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ و ﻣﻦ ﺟﻬﻞ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟﺬي ﻣﻦ وراﺛﻪ ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠﺎب ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟﺬي ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸـﻒ‬‫اﻟﻐﻄﺎء اﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﮐﻼﻣﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪5 :‬‬‫ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ ﻻ ﻓﻼ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﺑﺴـﯿﻂ آورده و در آﺧﺮ آن ﮔﻔﺘﻪ و إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ‬‫ﻗﺪ ﺧّﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻬﺬه اﻟﻔﺼـﯿﻠﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﻧّﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ و ان ﻣﻨﻪ ﯾﺴﺘﻤﺪ ذﻟﮏ‬‫ﻣﻦ اراده ﺛﻢ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻻﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺛﻢ ﻻ ﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻫﻮ ﺳﯿﺪ رﺳﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ان ﻫﺬا‬‫اﻟﺸـﺮف ﯾﺘﻀـﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷـﺮف و ﯾﻄﺎﻃﯽ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ ﺳـﻠﻒ و ﺧﻠﻒ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از دﯾﮕﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ در‬‫ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺘﻀﺢ و ﻣﻨﺠﻠﯽ ﻣﯽﮔﺮدد ﭘﺲ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ واﺿﺢ را ﮐﻪ در ﺳـﻄﻮع و ﻟﻤﻮع اﻇﻬﺮ‬‫ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺴﺴﺖ اﻧﮑﺎر ﻧﻤﻮدن و در ﺟﺤﻮد و اﻟﻄﺎط آن راه زﯾﻎ و ﻋﺪوان ﭘﯿﻤﻮدن ﺑﺲ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از آﯾﺎت ﻋﻠﻮ ﺣﻖ‬‫واﺿﺢ و ﺳﻤﻮ ﺻﺪق ﻻﺋﺢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ و ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ زرﮐﺸﯽ در درر ﻣﻨﺘﺸﺮه‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺆدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ‬‫را ﮐﻪ ﻣﺼﺮح ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر اداي اﺣﮑﺎم و ﺗﺒﻠﯿﻎ اواﻣﺮ رﺳﻮل رّب ﻣﻨﻌﺎم در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺆﯾﺪات و ﺷﻮاﻫﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﭘﺲ ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻧﯿﺰ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ وﺻﻮل ﺑﺴﻮي‬‫ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ از ﺟﻬﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم َﻓَﻤْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠْﯿُْﺆﻣِْﻦ وَ‬‫َﻣْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠَْﯿْﮑُﻔْﺮ‬‫اﻣﺎ ﻗﻮل ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﻘﺎل اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻣﯽﺑﻮد وﺻﻮل ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ و اﺣﮑﺎم و ﺣﺪود و ﺷﺮاﺋﻊ اﺳﻼم ﻣﻤﮑﻦ ﻧﻤﯽﺷﺪ‬‫ﻣﮕﺮ از ﺟﻬﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻃﺮﯾﻖ آن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﺴﯿﺎري از ﺷﺮاﺋﻊ دﯾﻦ ﮐﻪ‬‫اﻣﺖ ﺑﺮ آن اﺟﻤـﺎع ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑـﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﺳـﻤﺖ ﺑﻄﻼن ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﭘﺲ ﮐﻼﻣﯿﺴﺖ در ﻏﺎﯾﺖ اﻫﻤﺎل و ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺧﺘﻼل ﭼﻪ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ وﺻﻮل‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ و اﺣﮑﺎم و ﺣﺪود و ﺷـﺮاﺋﻊ اﺳﻼم ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از ﺟﺎﻧﺐ رّب ﻣﻨﻌﺎم آورده ﺑﻮد‬‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ اﻻـ از ﺟﻬﺖ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﺑﯽﺗﻮﺳﻂ آﻧﺠﻨﺎب ﺑﺴﻮي اﻣﻮر‬‫ﻣﺬﮐﻮره واﺻﻞ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﺎذب و ﻣﻔﺘﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﮐﻔﯽ ﻓﯽ اﻇﻬﺎر ﮐﺬﺑﻬﻢ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻀﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪6 :‬‬‫و آﻟﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﺎ ﻻ ﯾﻀﻞ؟؟؟ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫و اﮔﺮ وﺻﻮل ﺷﺎن ﺑﺒﻌﺾ اﻣﻮر ﻣـﺬﮐﻮره ﺑﯽﺗﻮﺳﻂ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴـﻠﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد وﺻﻮل ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻬـﺞ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮ و اﻟﻮﺟﻪ اﻟﻤﺎﻣﻮر ﺑﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﺑﻠﮑﻪ وﺻﻮل ﺷﺎن ﻣﺜﻞ وﺻﻮل ﺳﺎرق و ﻣﺘﺴﻮر ﻣﺘﺼﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺺ ﻗﺮآﻧﯽ ﻣﻤﻨﻮع و ﻣﺤﻈﻮر و ﻧﺰد ارﺑﺎب ورع و ﺗﻘﻮي ﻣﺨﻮف و‬‫ﻣﺤﺬورﺳﺖ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ َو ﻟَﯿَْﺲ اﻟ ْﺒِﱡﺮ ﺑ َِﺄْن َﺗْﺄﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ ُﻇُﻬﻮِرﻫﺎ َو ﻟِﮑﱠﻦ اﻟ ْﺒِﱠﺮ َﻣِﻦ اﱠﺗﻘﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺑﻌﺾ ﺧﻄﺐ ﺧﻮد ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده‬‫و ﻧﺤﻦ اﻟﺸﻌﺎر و اﻻﺻﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳﻤﯽ ﺳﺎرﻗﺎ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم آن ﺟﻨﺎب ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺿـﻤﻦ ﻣﺆﯾـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ ﻧﻘﻞ ﺷﺪه و در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 29‬از ‪431‬‬‫ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺘﺮاف اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﺪاﺋﻨﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ در ﺷـﺮح ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻈﺎم ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ذﮐﺮ ان اﻟﺒﯿﻮت ﻻ ﺗﻮﺗﯽ‬‫اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟَﯿَْﺲ اﻟ ْﺒِﱡﺮ ﺑ َِﺄْن َﺗْﺄﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ ُﻇُﻬﻮِرﻫﺎ َو ﻟِﮑﱠﻦ اﻟ ْﺒِﱠﺮ َﻣِﻦ اﱠﺗﻘﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎل ﻣﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳـﻤﯽ ﺳﺎرﻗﺎ و ﻫـﺬا ﺣﻖ ﻇﺎﻫﺮا و ﺑﺎﻃﻨﺎ اﻣﺎ اﻟّﻈﺎﻫﺮ ﻓﻼن ﻣﻦ ﯾﺘﺴّﻮر اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻫﻮ اﻟﺴﺎرق و اﻣﺎ‬
‫اﻟﺒﺎﻃﻦ ﻓﻼن ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺳﺘﺎذ ﻣﺤﻘﻖ ﻓﻠﻢ ﯾﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ ﻓﻬﻮ اﺷﺒﻪ ﺷﯽء ﺑﺎﻟﺴﺎرق و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ در ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﯿـﺎن ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺑﻄﻼـن ﻫﺮ ﺧﺒﺮي ﮐﻪ ﻃﺮﯾﻖ آن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻄﻠﻘـﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ آن ﺧﺒﺮ اﮔﺮ از‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﻦ ﻣﺮوﯾﺴﺖ و ﻣﻮاﻓﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺮوي ﺷـﺪه ﭘﺲ ﺑﺎﻃﻠﺶ ﻧﺘﻮان‬‫ﮔﻔﺖ و اﮔﺮ ﻣﺨـﺎﻟﻔﺴﺖ اﻟﺒﺘﻪ ﺑـﺎﻃﻠﺴﺖ ﻓﺒﻄﻞ ﻣﺎ زﻋﻤﻪ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ﻗﻮل اﻫﻞ ﺣّﻖ در ﻣﻌﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻄﻼن ﺑﺴـﯿﺎري از ﺷﺮاﺋﻊ دﯾﻦ ﮐﻪ اﻣﺖ ﺑﺮ ان اﺟﻤﺎع ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷﺮاﺋﻊ ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ آن را ﻣﺠﻤﻊ‬‫ﻋﻠﯿﻬـﺎ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾـﺪ ﺧـﺎﻟﯽ از دو ﺻﻮرت ﻧﯿﺴﺖ ﯾـﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺟﻤـﺎع ﺑﺮ آن ﺑﻨﺤﻮي واﻗﻊ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺰ در آن‬‫اﺟﻤـﺎع ﺷـﺮﯾﮏ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب در ﺑﺎب ﺷـﺮاﺋﻊ ﻣـﺬﮐﻮره در ﺿـﻤﻦ اﻗﻮال اﻣﺖ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب در آن اﺟﻤﺎع‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﻧﺸﺪه و ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب در ﺑﺎب ﺷﺮاﺋﻊ ﻣﺬﮐﻮره در ﺿﻤﻦ اﻗﻮال اﻣﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪7 :‬‬‫ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺻﻮرت اوﻟﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﺷـﺮاﺋﻊ واﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ و ﻻزم اﻟﺘﺴـﻠﯿﻤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮﮔﺰ وﺻﻮل ﺑﺂن ﺷـﺮاﺋﻊ از‬‫ﺟﻬﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻔﯽ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد و در ﺻﻮرت اﺧﺮي ﺷـﺮاﺋﻊ ﻣـﺬﮐﻮره ﻫﺮﮔﺰ ﺟـﺎﺋﺰ اﻟﻌﻤﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ واﺟﺐ اﻟﺮّدﺳﺖ و‬‫ادﻋﺎي اﺟﻤﺎع اﻣﺖ ﺑﺮ آن ﺷـﺮاﺋﻊ ﺑـﺪﯾﻬﯽ اﻟﺒﻄﻼن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن اﻃﻼق اﺟﻤﺎع اﻣﺖ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺑﺮ اﺗﻔﺎﻗﯽ ﮐﻪ‬‫ﻣﺜﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در آن ﺷـﺮﯾﮏ ﻧﺒﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷـﺮاﺋﻊ ﮐﻪ ﻧﻔﺲ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﺑﺎن‬‫ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض ﻫﺰار در ﻫﺰار ﻫﻢ ﺑﺤـﺪ ﺑﻄﻼن ﺑﺮﺳـﺪ ﮐﺎر اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ان ﺣﺴﺎﺑﯽ ﺑﺮﮔﯿﺮﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻘﯿﻘﮥ‬‫اﻃﻼـق ﺷـﺮاﯾﻊ دﯾﻦ ﺑﺮ آن ﮐﺮدن ﻫﻢ داب اﻫـﻞ ﺗﺤﻘﯿـﻖ و اﻣﻌـﺎن ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در وادي ﺗﺸـﻨﯿﻊ و ﺗﻔﻈﯿﻊ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﭼﻨـﺎن ﺑﯽﺧﻮد رﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺒﺮي از اﻧﺤﺰام ﮐﻼـم و اﻧﻔﺼـﺎم ﻧﻈﺎم ان اﺻـﻼ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺑﯿﺎن‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ ﻣﺨﺘﺎر ﺧﻮﯾﺶ ﺳـﺮاﯾﯿﺪه و ﺑﻤﺰﯾـﺪ و ﻟﻪ و ﺷـﻐﻒ در ﻫﻮاداري ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد درآﺋﯿﺪه ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﮐﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و وﺟﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻨـﺪﻧﺎ ان اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻻ ﺗﺨﻠﻮ ﻣﻦ ارﺑﻌـﮥ اﺑﻮاب ﻻﻧﻬﺎ ﻣﺒﻨﯿـﮥ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﮥ ارﮐﺎن و اﺳـﺒﺎب ﻓﻔﯽ ﮐﻞ رﮐﻦ ﺑﺎب و ﻗﺪ ﮐﺎن‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ اﺣﺪ اﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﮐﺎن اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻼﺛﮥ ﻗﺒﻠﻪ ﻫﻢ اﻻﺑﻮاب اﻟﺜﻼﺛﮥ ﭘﺲ ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ آن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و ﺑﺼﺎﺋﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ‬‫و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﯿﺠﻬﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﻧﺎﻣﻘﺒﻮﻟﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺎل ﺑﯿﻦ اﻻﺿـﻤﺤﻼل ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ دﻋﺎوي ﺑﯽدﻟﯿﻞ و‬‫ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﺗﺨﺮﺻـﺎت ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻌﻮﯾﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ دﻟﯿﻠﯽ و ﻟﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﺑﺮاي آن ﭘﯿـﺪا ﻧﯿﺴﺖ و اﻗـﺎﻣﻪ ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﺣﺠـﺘﯽ ﺑﺮ آن ﺑﻬﺮ اوﻟﯿـﺎي‬‫ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﻪ و اﮔﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ دﻋﺎوي ﺑﯽﺳـﺮ و ﭘﺎ و ﻫﻔﻮات ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﻄﺎ ﺑﻤﺠﺮد ﺻﺪور آن از اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺪﻋﯿﻦ ﺑﻤﺤﻞ ﻗﺒﻮل ﺑﺮﺳـﺪ‬‫ﻧﻈـﺎم ﺗﺤﻘﯿﻖ ﯾﮑﺴـﺮ ﻣﻨﺤﻞ و ﮐﺎر اﻟﺰام ﯾﮑﺒﺎره ﻣﺨﺘﻞ ﮔﺮدد ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﻤﺠﺮد ﺗﺸـﻬﯽ ﻧﻔﺲ‬‫ﺑﻼ دﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن اوﻻ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺧﺎﻟﯽ ﻧﯿﺴﺖ از ﭼﺎر ﺑﺎب و ﺛﺎﻧﯿﺎ در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺒﻨﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﭼﺎر رﮐﻦ و‬‫ﺳﺒﺐ و ﺛﺎﻟﺜـﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺮآورده ﮐﻪ ﭘﺲ در ﻫﺮ رﮐﻦ ﺑﺎﺑﯿﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ از ان ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را اﺣـﺪ اﺑﻮاب ارﺑﻌﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻗﺮار داده و ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد را اﺑﻮاب ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎﻗﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌـﺪد ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤـﺪد واﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﺎت و ﻣﺘﻔﻮﻫﺎت‬‫ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و ﻟا ﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ اﮔﺮ ﻣﺮاد او از ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻇﺎﻫﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم در آن ﺳﺎﮐﻦ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﭘﺲ ادﻋﺎي ﻋﺪم ﺧﻠّﻮ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪8 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 30‬از ‪431‬‬‫از ﭼﺎر ﺑﺎب ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و از ﮐﺠﺎ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﭼﺎر ﺑﺎب داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺪن ﻣﺒﻄﻞ اﯾﻦ دﻋﻮﯾﺴﺖ و ادﻋﺎي‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﭼـﺎر رﮐﻦ و ﺳـﺒﺒﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﻨـﻮﻋﺴﺖ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ و زﻋﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ در ﻫﺮ رﮐﻦ ﺑـﺎﯾﺴﺖ از ﻗﺒﯿـﻞ ﺑﻨـﺎي‬‫ﻓﺎﺳـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﺪﺳﺖ و ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﻮدن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮ ﭼﺎر رﮐﻦ و ﺳـﺒﺐ ﻧﯿﺰ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ رﮐﻨﯽ ﺑﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻦ‬‫ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﻟا ﺒﯿـﺎن و ﺑﻌـﺪ ﻃﯽ اﯾﻦ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻧﯿﺰ دﺳﺖ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﮕﺮﯾﺒـﺎن ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﭼﻪ ﻗﯿﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻇﺎﻫﺮي ﺑﺠﻤﯿﻊ‬‫ﺣﺎﻻﺗﻬﺎ و ﺻﻔﺎﺗﻬﺎ ﮐﯽ ﻣﺴﻠﻢ ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ و ﺷﻌﻮرﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻞ اﻟﻈﻬﻮر و ﻟﮑﻦ َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫و اﮔﺮ ﻣﺮاد او اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﭼﺎر ﺑﺎب ﺧﺎﻟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﭼﺎر رﮐﻦ و ﺳـﺒﺐ ﭘﺲ در ﻫﺮ رﮐﻦ ﺑﺎﺑﯿﺴـﺖ‬‫ﭘﺲ اﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﻧﯿﺰ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و ﻫﯿـﭻ دﻟﯿﻠﯽ از ﻋﻘـﻞ و ﻧﻘـﻞ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﻗـﺎﺋﻢ ﻧﺸـﺪه و ﻫﺮﮔﺰ ﮐـﺎر اﻫـﻞ اﯾﻤﺎن و اذﻋﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﻤﺤﺾ ﻫﻮاﺟﺲ ﻧﻔﺲ و ﺧﻮاﻃﺮ ﻗﻠﺐ ﺧﻮد در ﺑﯿﺎن ﺣﺎل ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﺎرﺑﻨﺪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻠﻤﯿﻌﺎت ﺷﻮﻧﺪ و از ﺧﻮد آن را ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﭼﺎر رﮐﻦ‬‫داﻧﻨـﺪ و در ﻫﺮ رﮐﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﻗﺮار دﻫﻨـﺪ و ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ آﺧﺮ از ﮐﺠﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﺑﻬﻤﺮﺳﺎﻧﯿﺪه ﺑﺎر إﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ در‬‫ﻓﺘـﺢ اﺑﻮاب ﺛﻼـﺛﻪ ﺳﺒﯿﻞ ﮐﺸﻒ و ﮐﺮاﻣﺖ ﺳﭙﺮده ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ در ﻋﺎﻟﻢ روﯾﺎ و ﻣﻨﺎم و اﺳﺘﯿﻼي ﺗﺨﯿﻼت و اوﻫﺎم ﭘﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺳـﺨﯿﻒ ﺑﺮده‬‫ﺑﺎﺷﺪ دوم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﺻـﺤﺎب ﺛﻼﺛﻪ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ ﺿـﺮور ﺑﻮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در وﻗﺖ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎب ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺬﮐﻮر ﻓﺮﻣﻮده ذﮐﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﭘﯿﺶ از ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن را ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻪ اﯾﺸﺎن در ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮم ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﷲ اﺳـﺒﻖ از‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮدﻧـﺪ و ارﺗﮑﺎب ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﺮﺟﻮح در ذﮐﺮ و ﺗﺮك اوﻟﯽ و اﺳـﺒﻖ ﯾﮑﺴـﺮ از ﻣﺜﻞ آﻧﺠﻨﺎب ﮐﻪ اﺑﻠﻎ ﺑﻠﻐﺎ و‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و دار ﺣﮑﻤﺖ و اﻋـﺪل ﻧﺎس ﺑﻮد ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﭼﻮن آﻧﺠﻨﺎب درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﺰ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ را ذﮐﺮ ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧﺪ ﻟﻬﺬا ﻣﺘﺒﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻋﺎﺻﻤﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﻄﺎﺋﯽ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺘﺒﺎﺑﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺣﺐ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﮑﻠﻢ ﺑﺒﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل ﺑﯿﻦ اﻟﻔﺴﺎد اﻇﻬﺎر ﺗﻨﻘﯿﺾ و اﺟﺤﺎف ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد و ﺗﻮﻫﯿﻦ‬‫ﮐﻼـم اﻓﺼـﺢ ﻣﻦ ﻧﻄﻖ ﺑﺎﻟﻀـﺎد ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺶ ﻧﻬﺎد ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻮﯾﺶ دارد و ﻫﻤﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻀـﯿﺢ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎي ﻧﺤﻮ‬‫ﮐﺎن ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ در ذﯾﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺨﺎﻃﺒﯿﻦ را ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﺎﺗﯿﺎن‬‫ﺑﺎب و ﻣﺮاد از ان ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ ﻻ ﻏﯿﺮ و از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪9 :‬‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﻨﺎم ﻧﺎﻣﯽ آن ﺟﻨﺎب واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ‬‫ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠّﯿﺎ‬‫ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻓﺮاﺋـﺪ اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻟﻠﺤﻤﻮي و ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻟﻠﺰرﻧـﺪي و ﻣﻌﺎرج اﻟﻮﺻﻮل ﻟﻪ اﯾﻀﺎ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺛﻼـﺛﻪ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﻮدﻧـﺪ و اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﷲ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺷﺎن ﻗﺒﻞ از آﻧﺠﻨﺎب ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺑﻮد و ﺑﮑـﺪاﻣﯽ‬‫ﻣﺼﻠﺤﺖ آن ﺣﻀﺮت ذﮐﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن در ﺻﺪر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺮاﺣﮥ ﻧﻔﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﻻ اﻗﻞ در ذﯾﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻣﻘﺎم اﻣﺮ رﺟﻮع و اﺗﯿﺎن‬‫اﻗﺘﺼـﺎر ﺑﺮ ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮد و دﯾﮕﺮان را ﻧﯿﺰ ﺷـﺮﯾﮏ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ وﺳـﯿﻠﻪ اﻇﻬـﺎر ﺑﺎﺑﯿﺖ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﭼﻮن ﻫﯿﭻ اﺷﺎره ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ درﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎ ﺳﺪاد ﻧﯿﺴﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﻫﻞ ﻫـﺬا اﻻ ﻣﺠﺮد اﻻﻓﮏ و اﻻﻓﺘﺮاء و ﺑﺤﺖ اﻟﺘﺠﺎﺳـﺮ و اﻻﺟﺘﺮاء ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﺮض ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب ﺛﻼﺛﻪ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ و اﯾﻦ ﻫﻢ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ذﮐﺮ اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺼﻠﺤﺘﯽ ﻧﻔﺮﻣﻮد‬‫ﻣﻌـﺬﻟﮏ ﭘﺮ ﺿـﺮور ﺑﻮد ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن در ﺣـﺪﯾﺜﯽ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و اﯾﺸﺎن را ازﯾﻦ اﻣﺘﯿﺎز راﺳﺎ ﻣﺤﺮوم ﻧﮕﺮداﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ذﮐﺮي از‬‫ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺴﺖ و در دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﯿﺰ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﺸﺎن آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ داد ﭘﺲ ﻣﺰﻋﻮم ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﺧﯿﺎل ﺧﺎم‬‫و از ﺟﻤﻠـﻪ ﻫـﻮاﺟﺲ اوﻫـﺎم ﺗﺼـﻮر ﮐﺮده آﯾـﺪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺻـﺤﺎب ﺛﻼـﺛﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺟﻬـﺎﻟﺖ و ﻧـﺎداﻧﯽ و ﺣﯿﺮت و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 31‬از ‪431‬‬‫ﺳﺮﮔﺮداﻧﯽ ﺧﻮد ﮐﻪ در ﻗﻀﺎﯾـﺎي ﻣﻮﻓﻮره و واﻗﻌـﺎت ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره و ﻧﻮازل ﻣﺘﻀـﺎﻓﺮه و ﻣﺤـﺎل ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﺑﮑﺮات و ﻣﺮات ﺑﯿﺸـﻤﺎر واﺿـﺢ و‬‫آﺷـﮑﺎر ﺷـﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧﺪارﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎدﻧﺎي ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﻠﻢ ﻣﻮﺻﻮف ﮐﺮده ﺷﻮﻧـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ آﯾﻨـﺪ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻞ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺧﻄﯽ از اﻧﺼﺎف و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ اﺑـﺪا ﺗﺠﺮي ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺣﻼف‬‫ﺟﻬـﻞ را اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ واﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑـﺎﯾﻦ ﺟﺴـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴـﺎرت اﺑﻮاب ﻋـﺬل و ﻣﻼم ارﺑﺎب اﺣﻼم ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﮔﺸﺎﯾـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫ادﻋـﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺗﻮﺟﯿﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﺧﻠﻔـﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﻧﯿﺰ در ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ در ﻇﻬﻮر ﺑﻄﻼـن و ﻓﺴـﺎد و اﻧﺤﺰام و اﻧﻬـﺪاد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﻣﺤﺘـﺎج ﺑﯿﺶ ازﯾﻦ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻟﺨﺘﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﮑﻼـم‬‫ﻧﺤﯿﻒ ﮔﻮش داده ﺣﺮﻓﯽ ﺑﺲ ﻧﻐﺰ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺶ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈـﺎم ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﺧﻮدش ﻣـﺪﻓﻮع و ﻣﺮدود و‬‫ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﻄﺮودﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺑﺴﺒﺐ ﺣﺴﻦ ﻓﻬﻢ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪10 :‬‬‫در ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﯾﺮاد ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﮔﺮ آﻧﭽﻪ اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﯽﺑﻮد وﺻﻮل ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ و اﺣﮑﺎم و ﺣﺪود و‬‫ﺷﺮاﺋﻊ اﺣﮑﺎم ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪ اﻻ از ﺟﻬﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻃﺮﯾﻘﺶ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ و‬‫ﺑﺴـﯿﺎري از ﺷـﺮاﺋﻊ دﯾﻦ ﮐﻪ اﻣﺖ ﺑﺮ آن اﺟﻤـﺎع ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﺳـﻤﺖ ﺑﻄﻼن ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻻ ﮐﻈﻬﻮر اﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ ﻟا ﻌﻠﻢ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ اﯾﺮاد ﺑﻌﯿﻨﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑّﯿﻦ اﻻﻧﺤﺰام ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻧﯿﺰ ﺟﺎرﯾﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﻼ ﺗﺤّﺮج و ﺗﺎﺛﻢ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣـﺬاق ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫اﮔﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ اﺑﻮاب ارﺑﻌﻪ ﮐﻪ ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﯽداﺷﺖ وﺻﻮل ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ و اﺣﮑﺎم و ﺣﺪود و ﺷﺮاﺋﻊ اﺳﻼم ﻣﯿﺴﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﻣﮕﺮ از‬‫ﺟﻬﺖ اﯾﺸـﺎن و ﻫﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺧﻠﻔـﺎي ارﺑﻌﻪ ﯾﺎ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﻃﺮﯾﻘﺶ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﺷـﺮاﺋﻊ دﯾﻦ ﮐﻪ اﻣﺖ ﺑﺮ آن‬‫اﺟﻤﺎع ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﺳـﻤﺖ ﺑﻄﻼن ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ و اﯾﻦ اﯾﺮاد واﺿﺢ اﻟﻔﺴﺎد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ وارد ﻧﻤﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ اﺳﻠﻔﻨﺎ ﺑﯿﺎﻧﻪ‬‫ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻟﯿﮑﻦ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و ﺧﺒﺮت در ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ اﯾﺮاد ﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ ﻋﺎﺻـﻤﯽ رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ورزﯾﺪ ﭼﻪ ﺑﺮ ادﻧﯽ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن وﺻﻮل ﺑﻌﻠﻢ و اﺣﮑﺎم و ﺣـﺪود و ﺷـﺮاﺋﻊ اﺳـﻼم را ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ﺟﻬﺖ ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ و داﺋﺮه‬‫اﺧﺬ اﺣﺎدﯾﺚ و رواﯾﺎت را از ﻫﺮ ﮐﺲ و ﻧﺎﮐﺲ ﺑﺤﺪي وﺳـﻌﺖ دادهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻤﺘﺮ ﻣﺜﻞ آن ﻣﺸـﻬﻮد ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ وﺳﻌﺖ اﯾﻦ‬‫داﺋﺮه اﺧﺒـﺎر و رواﯾﺎت ﻏﯿﺮ ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ در ﺟﻮاﻣﻊ و ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﮑﺜﺮت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﺮوﯾﺎت ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ در ﺟﻨﺐ ﻣﺮوﯾﺎت‬‫ﻏﯿﺮﺷﺎن ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻟﻄﺎﺋﻒ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ زور و ﺷﻮر در ﻧﺼﺮت ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ و اﻧﻬﻤﺎك ﻟﺴﺎﻧﯽ در‬‫اﺛﺒـﺎت ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاﯾﺸﺎن در آﺧﺮ ﮐﻼم ﻣﻌﺘﺮف ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻠﻔـﻆ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻟﯿﻞ ﺧﺼﻮﺻـﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﻠﻢ و ﺧﺒﺮت و ﮐﻤﺎل‬‫آﻧﺠﻨـﺎب در ﺣﮑﻤﺖ و ﻧﻔـﺎذ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻀـﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﺑﻌـﺪ ﻣﺎ ﺗﻘـﺪم و ﻫـﺬا و إن ﮐﺎن ﺻـﺤﯿﺤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ و اﻟﺤﮑﻢ ﻓﺎن‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﯾﺎه ﺑﻠﻔﻈـﮥ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺨﺒﺮة و ﮐﻤﺎل ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻧﻔﺎذ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻀﯿﮥ و ﮐﻔﯽ ﺑﻬﺎ رﺗﺒﮥ و ﻓﻀﯿﻠﮥ و ﻣﻨﻘﺒﮥ ﺷﺮﯾﻔﮥ ﺟﻠﯿﻠﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﺧﻮد را در ﺑﺎب ﺑﺎﺑﯿﺖ‬‫ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﻨﯽ و اﻟﺤﮑﻢ وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺛﺮي از ذﮐﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ و در‬‫دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﺪ ﻧﺎﭼﺎر اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ و اﻗﺮار ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺘﺨﺼﯿﺺ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪11 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﻮﺻﻒ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﻇﻬـﺎر ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺧﺼﻮﺻـﯿﺘﯽ در ﻋﻠﻢ و ﺧﯿﺮت او ﮐﻤﺎﻟﯽ در ﺣﮑﻤﺖ و ﻧﻔﺎذي در ﻗﻀـﯿﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد و ﭼﻮن ازﯾﻦ اﻣﻮر ﻣﺬﮐﻮره‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ آﻧﺠﻨﺎب از ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻫﻤﺮ ﺳﺤﺎب ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 32‬از ‪431‬‬‫ﮐﻔﯽ ﺑﻬﺎ رﺗﺒﮥ و ﻓﻀـﯿﻠﮥ و ﻣﻨﻘﺒﮥ ﺷـﺮﯾﻔﮥ ﺟﻠﯿﻠﮥ و ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و اﻋﺘﺒﺎر و ﻧﻘﺪ و اﺳﺘﺒﺼﺎر ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫دﻟﯿـﻞ اﻣـﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ وﺻﻮل ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ از ﺟﻬﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ دﻟﯿﻞ اﻣﺎﻣﺖ آﻧﺠﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ دﻻﻟﺖ‬‫آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﭘﺲ اﻧﮑﺎر ﮐﺮدن ﻋﺎﺻﻤﯽ از اﻣﺮ اّول در اول ﮐﻼم و ﺗﺤﺎﺷﯽ ﺑﯿﺠﺎ از آن آﻏﺎز ﻧﻬﺎدن و اﻗﺮار ﺑﺎﻣﺮ آﺧﺮ در آﺧﺮ‬‫ﮐﻼـم و داد اﻋﺘﺮاف و اذﻋـﺎن ﺑـﺂن دادن ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﻣﺼـﺪاق ﻓﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺮ و وﻗﻒ ﺗﺤﺖ اﻟﻤﯿﺰاب ﮔﺮداﻧﯿـﺪن و ﮐﻤـﺎل ﺑﯿﺨﺒﺮي ﺧﻮد از‬‫ﻣـﺪﻟﻮﻻت ﮐﻼم و اﺳـﺘﺪﻻﻻت ارﺑﺎب اﺣﻼم ﺑﻤﻨﺼﻪ ﻇﻬﻮر رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺰوﯾﺮ‬‫ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺗﻮﺟﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺴـﺒﺐ اﺷـﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺳـﺨﯿﻒ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺛﻼﺛﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ رداءت و ﺳﻘﻮط و‬‫رﮐﺎﮐﺖ و ﻫﺒﻮط رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻋﺘﺮاف او در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺑﻬﺮ اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ و ﺑﺮاي‬‫زﯾﻎ زﻋﻢ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺧﺼﺎم ﻋﺎﻓﯽ و ﻧﺎﻓﯿﺴﺖ َو ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫و ﯾﺒﻄﻞ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺑﻘﻮاﻫﺮ ﺣﺠﺠﻪ و ﺑّﯿﻨﺎﺗﻪ‬‫ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﮔﺮوﻫﯽ از ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺗﺎوﯾﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ آن ﮐﻼﻣﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم زﯾﺎدهﺗﺮ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط ﺳﺖ ﺑﻤﻨﺼـﻪ‬‫ﺷﻬﻮد رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺎﻧﯿﺐ و ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﺜﺮﯾﺐ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ﻣﻘﺎم‬‫ذﮐﺮ اﺳـﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻌـﺪ رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ان ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻣﺜﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و إذا ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻌﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ اﺑﻮاب ﮐﺜﯿﺮة ﻻن ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﻠﯿﺲ ﺑﻌﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ ﻃﻮل وﺳـﻌﮥ و ﻋﺮض ﮐﺎوﺳﻊ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ اﺑﻮاب ﮐﺜﯿﺮة ﻓﻌﻠﯽ ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﮐﻤﺎ ﺧّﺼﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺴﺘﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﻨﺼﻮر ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪12 :‬‬‫ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺣﻤﯿﺪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﻀـﯽ ﻋﻠﯽ ﻗﻀﺎء ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ﻓﺎﻋﺠﺒﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﺬي ﺟﻌﻞ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﯿﻨﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫ﻗـﺎل و ﺑﻌﺜﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﺑﺎﻟﻘﻀـﺎء ﻓﻘـﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻋﻠﻢ ﻟﯽ ﺑﺎﻟﻘﻀﺎء ﻓﻮﺿﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﺻﺪره ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻫﺪ ﻗﻠﺒﻪ و ﺳﺪد ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﺷﮑﮑﺖ ﻓﯽ ﻗﻀﺎء ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﺟﻠﺴﺖ ﻣﺠﻠﺴﯽ‬‫ﻫﺬا ﺛﻢ ﯾﮑﻮن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﻫﻮ اّول ﺑﺎب و اﻓﻀﻞ ﺑﺎب ﺣﯿﺚ ﺟﻌﻠﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اوﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻟﺬي ذﮐﺮ ﻓﯿﻪ اﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺧّﺺ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺨﺎﺻﯿﺘﻪ ﻓﮑﺎن رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﺮاﻓﮥ ﺑﺎﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و اﻟﺸﻔﻘﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و ﻻـ ﯾﮑﻮن اﻟﺮﺣﻤـﮥ ﺑﺎﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻻ ﻣﻦ اﺻﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﻌـﺪ اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﺸـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و‬‫اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﺷﺪﻫﻢ‬‫و روي و اﺻﻠﺒﻬﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن اﻟﺒﺎب‬‫اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﺻﺪق اﻟﺤﯿﺎء‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﺻﺪق اﻣﺘﯽ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 33‬از ‪431‬‬‫و ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺣﯿﺚ ﻓﻀﻠﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻘﺮآن و ﻗﺮاءﺗﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻗﺮاءﻫﻢ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫و روي و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻟﻤﺎ ﻓﻀﻠﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﺎﺻﮥ دون ﻏﯿﺮه‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻋﻠﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ و ﺑـﺎب ﻣﻨﻬـﺎ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﻟﻤـﺎ ﻓﻀـﻠﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺑﻌﻠﻢ‬‫اﻟﻔﺮاﺋﺾ ﺧﺎﺻﮥ دون ﻏﯿﺮ‬‫ه‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻓﺮض اﻣﺘﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺑﺎب ﻣﻨﻬﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻓﯽ اﻻﻣﺎﻧﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم‬‫ﺣﯿﺚ ﺧّﺼﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﻻﻣﺎﻧـﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و اﻻﻣﺎﻧـﮥ ﻻ ﺗﺆدي اﻻ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻟﮑﻞ اﻣـﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺛﻢ ﻗﺎل ﻷﺑﯽ ذر ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ زﻫﺪ ﻋﯿﺴـﯽ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻨﺒﻐﯽ أن ﯾﮑﻮن ﻟﻪ ﺑﺎب ﻓﯽ‬‫اﻟﺰﻫﺪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺟﻌﻞ ﻟﻪ اﯾﻀﺎ ﺑﺎب اﻟﺼﺪق ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﺖ اﻻرض و ﻻ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء ذا ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ‬‫ذر ﻓﺠﻌﻞ ﻟﻪ ﺑﺎﺑﯿﻦ ﺑﺎب اﻟﺼﺪق و ﺑﺎب اﻟﺰﻫﺪ و اﻟﺰﻫﺪ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﮐﻠﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮﻧﺎه ﻓﯽ ﻓﻀﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪13 :‬‬‫ﻣّﺴﺎ ﺑﻪ اﺑﯿﻨﺎ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﯽ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺎ اﻏﻨﯽ ﻋﻦ اﻋﺎدﺗﻪ ﻫﻬﻨﺎ از ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و ﺑﺼﺎرت واﺿﺢ و‬‫ﻋﯿﺎن ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻘﻮام ﻧﺴﺒﺖ ﺑﮑﻼم ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺎﺿﯽ در ﺟﺤﺪ ﺣﻖ ﺻﺮﯾﺢ و اﻧﮑﺎر ﺻﻮاب ﺻﺤﯿﺢ ﻏﺎﯾﺖ‬‫اﻧﻬﻤـﺎك ورزﯾـﺪه ﺑﮑﻤـﺎل و ﻟﻪ و ﻏﺮام و ﺷـﻐﻒ و ﻫﯿـﺎم ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃـﻞ ﻟﺠﻠـﺞ و ﻣﻮازرت ﺧﻄﺎي اﻋﻮج ﮔﺰﯾـﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﯿﻦ‬‫اﻻﻧﺤﺰام ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻤﺮام ﺳﺎﺑﻖ ﻣﺨﺪوش و ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺎ ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﺗﺪاﻓﻊ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻬﺎﻓﺖ‬‫و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﺻـﺮﯾﺢ دارد ﭼﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﺧﻮد ﺻـﺮف ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ را اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫رﮐـﺎﮐﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﻋـﺪم ﺧﻠﻮ ﻣـﺪﯾﻨﻪ از ﭼـﺎر ﺑﺎب و ﻣﺒﻨﯽ ﺑﻮدن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮ ﭼﺎر رﮐﻦ و ﺳـﺒﺐ و ﺑﻮدن ﻫﺮ ﺑﺎﺑﯽ در رﮐﻨﯽ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده و درﯾﻦ‬‫ﮐﻼـم اّوﻻـ ادﻋـﺎي اﻣﮑﺎن اﺑﻮاب ﮐﺜﯿﺮه ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﺮده و ﺛﺎﻧﯿﺎ در ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ اﺑﻮاب آن ﻧﻪ ﮐﺲ از اﺻـﺤﺎب ﺑﺸـﻤﺎر آورده و ﺑﺮاي‬‫اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎ ﻧﺎﭼﺎر ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑـﺬﯾﻞ ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت ﮐﺎﺳـﺪه و ﻣﺨﺘﻠﻔﺎت ﻓﺎﺳـﺪه ﮔﺮدﯾﺪه و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺗﻘﺮﯾﺮ را ﺑﻬﯿﭽﻮﺟﻪ‬‫ﺟﻤﻊ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺎﺑﻖ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ و در ﻫﺮ رﮐﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﯾﮏ ﺑﺎﺑﺴﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﯿﺶ از ﭼﺎر ﺑﺎب ﻧﺪارد و اﮔﺮ‬‫اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺶ از ﭼﺎرﺳﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻞ اﻟﻈﻬﻮر و ﻟﮑﻦ َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫ﺟﻮاب ﺑﺨﺶ دوم‪ :‬ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫اﺷﺎره‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣـﺪﻋﯽ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺨﺼﻮص در اﻣﺮ ﻗﻀـﺎ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و اﯾﻦ‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻧﺎﺷـﯽ از ﮐﻤـﺎل ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨـﺎد ﺑـﺎ اﺑﻮ اﻷﺋﻤـﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺮاي ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﺸـﻮد ﺑﻠﮑـﻪ ﺻـﺮف ﺑـﺎب ﺑـﻮدن آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮاي ﻋﻠﻢ ﻗﻀـﺎ ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدد ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﯿـﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﻗـﺪﯾﻢ ﻧﺸـﺪه ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﻣﺮاد ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻣﺤﺾ اﻣﺮ ﻗﻀﺎ ﺑﺎب‬‫آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ و ﺑﺲ و آﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﺧﺒﺮ اﻋﺠﺎب ﻗﻀﺎء ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 34‬از ‪431‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را و ﺧﺒﺮ ﺑﻌﺚ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﻫﺮﮔﺰ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﯽ اﯾﻦ دو ﺧﺒﺮ ﺷﺮﯾﻒ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪14 :‬‬‫در ﻓﻀﻞ ﺣﮑﻤﺖ و ﻓﺼﻞ ﺧﻄﺎب و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب از ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﻮ ﺣﺎﺳﻢ ﻟﺒﻨﯿﺎن ﺧﻼﻓـﮥ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺘﯿﺜﺎرا و اﺧﺘﺰاﻻ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﮔﺮ‬‫ﻣﺴـﻠﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد ﺿـﺮري ﺑﻤﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺤﺎل او ﻧﻤﯽﺑﺨﺸـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺒﯿﯿﻦ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽرﺳـﺪ ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﻌﻠﻢ ﻗﻀﺎ و اﻇﻬﺎر‬‫اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻈﻬﺮ و ﻣﺼـﺮح اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻤﻠﻪ اﻧﻮاع ﻋﻠﻢ و اﻗﺴﺎم‬‫آن را ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺟﻤﻊ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻣﻌﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻤﺴﺖ در اﻣﺮ ﻗﻀﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎب آن‬‫ﺣﻀﺮﺗﺴﺖ در ﺟﻤﻠﻪ اﻧﻮاع ﻋﻠﻢ و اﻗﺴﺎم آن و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و اﺣﺒﺎر ﻓﺨﺎم ﺳﯿﻨﻪ اﻋﺘﺮاف دارﻧﺪ ﺑﺂﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﺮ دو دﻟﯿﻠﺴﺖ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ ﺧـﺎص ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را از ﻋﻠﻮم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ از ﺑﯿﺎن آن ﻋﺒﺎرات‬‫ﻗﺎﺻﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ؟؟؟‬‫ﻟﻢ ﯾﺰد ﻻ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ* ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ‬‫اﻟﻌﺒﺎدات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﺎﺻـﻤﯽ آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐﺎرش ﻧﻤﯽآﯾﺪ و اﯾﻦ اﻫﺘﻤﺎم ﻧﺎﺗﻤﺎم او ﺑﺎﺑﯽ از ﻣﻄﻠﻮﺑﺶ ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ‬‫در اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺑﻐﺮض ﻓﺎﺳﺪ ﺗﻌﺪﯾﺪ اﺑﻮاب ﻣﻔﺮوﺿﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺷﺪه‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و اﺑﺎﻃﯿﻞ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺳـﻨﯿﻪ در ﻣﺪح اﺻـﺤﺎب آﻧﺮا ﺳﺎﺧﺘﻪ و‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧـﺪ و ﺑﻮﺿﻊ و اﻓﺘﺮاي آن ﻋﻼـم ﺟﻼـﻋﺖ و ﺧﻼـﻋﺖ ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﺑﺮاﻓﺮاﺧﺘﻪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﻗﺘﺎ وﻗﺘﺎ در ﻗﻮاﻟﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ وﺿﻊ و‬‫اﻓﺘﻌﺎل و اوﺿﺎع ﻣﺘﻔﺎوﺗﻪ اﻓﺘﺮا و اﻧﺘﺤﺎل از اﯾـﺪي ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ اﻧﮑﺎس و وﺿﺎﻋﯿﻦ ارﺟﺎس ﻣﻔﺮغ ﺷـﺪه ﻟﻬﺬا رواﯾﺎت آن ﺧﯿﻠﯽ اﺧﺘﻼف ﻓﺎﺣﺶ‬‫دارد ﺑﻌﻀـﯽ از آن ﭼﻨﺎن واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﺠﺰ اﺑﺎﻃﯿﻞ واﺿـﺤﻪ و اراﺟﯿﻒ ﻻﺋﺤﻪ ﻫﯿﭻ ﺣﺮف ﺣﻖ در آن ﻣﺮﺋﯽ و ﻣﺸـﻬﻮد ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺷﻄﺮي‬‫از آن ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﻣﻨﺴﻮج ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎت ﺣﻘﻪ و ﺟﻤﻼت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪15 :‬‬‫ﺻـﺎدﻗﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺑﻌﺾ ﺧﻮاص اﺻـﺤﺎب‬‫ﻣﻮﻗﻨﯿﻦ ﺟـﺎري ﺷـﺪه ﻧﯿﺰ در آن ﻣﺴـﺮود و ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و آن ﮐﻠﻤـﺎت و ﺟﻤﻼـت ارﺷﺎداﺗﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ از آن ﺟﻨﺎب در اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ دﯾﮕﺮ و اﺧﺒﺎر ﺛﺎﺑﺘﻪ آﺧﺮ ﻣﺮوي و ﻣﺎﺛﻮر و ﻣﻨﻘﻮل و ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾـﺪه و ﺑﺤـﺪ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم رﺳـﯿﺪه و ﮔﻮﯾﺎ واﺿﻊ اﯾﻦ ﺷـﻄﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 35‬از ‪431‬‬‫رواﯾـﺎت ﮔﻤـﺎن ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺰج و ﺧﻠﻂ و ﻋـﺪوان و ﺧﺒﻂ او ﺣﻖ ﺑﺎ ﺑﺎﻃﻞ و ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎ ﻋﺎﻃﻞ اﻟﺘﺒﺎس ﺧﻮاﻫـﺪ ﯾﺎﻓﺖ و ﮐﺴـﯽ از‬‫ارﺑـﺎب ﺗﻨﻘﯿـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻤﯿﯿﺰ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﺣﻘﯿﻘﺖ آن را ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐـﺎﻓﺖ ﻏﺎﻓـﻞ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻤﻔﺎد اﻟﺤﻖ اﺑﻠـﺞ و اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠـﺞ ﻧﺰد ﻣﻤﻌﻨﯿﻦ ﺑﺎ‬‫ﮐﻤـﺎل در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺼﻮر و اﺣﻮال ﺣﻖ از ﺑﺎﻃـﻞ ﻇـﺎﻫﺮ و ﻣﻤﺘـﺎزﺳﺖ و ﺑﻤﺼـﺪاق ﻟﮑـﻞ ﺣﻖ ﺣﻘﯿﻘﺘﻪ و ﻋﻠﯽ ﮐـﻞ ﺻﻮاب ﻧﻮر ﺧﻄﺎي ﺧﻄﺎ از‬‫ﺻﻮب ﺻﻮاب ﻗﺎﺻﺮ و ﻣﻨﺤﺎز ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻓﺎﮐﯿﻦ ﺟﺴﺎرت ﺷﻌﺎر و ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﺧﺴﺎرت دﺛﺎر در وﺿﻊ ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﻟﺦ‬‫ﺑﺎ ﺧﯿﺒﺖ و ﺧﺴﺎر ﻣﻘﺮون و دوﭼﺎر ﺷﺪهاﻧـﺪ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﯿﭻ ﻃﺮﯾﻘﯽ از ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴـّﻄﺮ ﻣﺼـﻨﻮع و ﺧﺒﺮ ﻣﺆﻟّﻒ ﻣﺠﻤﻮع از ﻏﻮاﺋﻞ‬‫ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺧﺎﻟﯽ ﺑﻨﻈﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ و ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ اﯾﺸﺎن در ﺳﺮد و ﺳﯿﺎق اﯾﻦ زور ﻣﻨﺘﺤﻞ و ﮐﺬب ﻣﻔﺘﻌﻞ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب ﺳﺒﺮ و اﺧﺘﺒﺎر و ﻧﻘﺪ‬‫و اﻋﺘﺒﺎر ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت را ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺷﺎﯾﺪ‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮ ﺑﮑﺮ‪ ،‬ورد اﺳﺘﺪﻻل ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺑﺤﺪﯾﺚ »أرﺣﻢ اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺘﯽ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ«‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤـﺎل آﻧﮑﻪ ارﺑـﺎب وﺿﻊ و ﺗﺰوﯾﺮ و اﺻـﺤﺎب اﻓـﮏ و ﺗﻌﺰﯾﺮ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ را ﺑﭽﻨـﺪ ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و‬‫ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور را ازﯾﺸـﺎن ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده در اﺣﺘﻘﺎب وزر و وﺑﺎل ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ او را از اﺻﺤﺎب ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﺑّﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﻋﻦ داود اﻟﻌﻄـﺎر ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘـﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑـﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و‬‫اﺷـﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮءﻫﻢ‬‫أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻻ ﻧﻌﺮﻓﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺘﺎدة اﻻ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و ﻗﺪ رواه اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﺤﻮه‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر ﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ اﺑّﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪16 :‬‬‫ﮐﻌﺐ و اﻓﺮﺿﻬﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻوان ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻨﺎ و ان اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﯿﺢ و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ در ﺳﻨﻦ ﺧﻮد آورده‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷـﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻻ و ان ﻟﮑﻞ اﻣـﮥ اﻣﯿﻨﺎ و اﻣﯿﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺛﻨﺎ وﮐﯿﻊ ﻋﻦ ﺳﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻣﺜﻠﻪ‬‫و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ اﺣﻮال و ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ رﺟﺎل واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮏ از ﻃﺮق ﺗﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﺳﺎﻟﻢ از ﻃﻌﻦ و ﻗﺪح و ﻋﯿﺐ و ﺟﺮح‬‫ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻـ ﻣـﺪار ﮐـﻞ ﻃﺮق ﺑﺮ اﻧﺴـﺴﺖ و ﺑﻮدن او از ﮐﺒـﺎر اﻋـﺎدي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر ﻧﯿﺴﺖ و اﺣﻮال‬‫اﻧﺤﺮاف او از آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺠﻠـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ و ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ‬‫ﻓﺮض ﺛﺒﻮت دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﻋﺪاوت اﻧﺲ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ او درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻓﺮط ﻋﺼﺒﯿﺖ ذﮐﺮي از‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺎورده و اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻣـﺪح ﺛﻼﺛﻪ و اﺗﺒﺎع و ﺧﺮاب اﯾﺸﺎن ﮐﺮده و ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﺪواﻫﯽ و اﻟﻄﻮام ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاص و اﻟﻌﻮام و ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﻣـﺪار ﻃﺮﯾﻖ ﺛـﺎﻧﯽ ﺗﺮﻣـﺬي و ﻫﺮ دو ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﺑﺮ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﻪ اﺳﺖ و ﺟﺮح و ﻗـﺪح او ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 36‬از ‪431‬‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺧﺴﺎرت ﻣﺂل او ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺧﻮاﻫﯽ رﺳـﯿﺪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ در ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﺗﺮﻣـﺬي و ﻫﺮ دو ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﺧﺎﻟﺪ ﺣﺬاء واﻗﻊ ﺷﺪه و او را اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﺷـﻌﺒﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج و اﺑﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺗﯿﻤﯽ و اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ رازي و ﻋﻘﯿﻠﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘـﺪوح ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﻮم و ﺳﺘﺴـﻤﻊ ﺑﻌﺾ ذﻟﮏ ﻓﯿﺎ‬‫ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و راﺑﻌﺎ در ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﺗﺮﻣﺬي و ﻃﺮﯾﻖ اول اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺛﻘﻔﯽ واﻗﻊﺳﺖ و او ﻫﻢ ﻣﻘﺪوح و‬‫ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺪه اﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﻓﯿﻤﻦ ﮐﺎن ﯾﺤﺪث ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﻨﺎس و ﻻ ﯾﺤﻔﻆ ذﻟﮏ اﻟﺤﻔﻆ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﻟـﺪوري ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺧﺘﻠـﻂ ﺑـﺎﺧﺮه و ﻗـﺎل ﻋﻘﺒـﮥ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم اﺧﺘﻠـﻂ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺜﻼث ﺳـﻨﯿﻦ او ارﺑﻊ ﺳـﻨﯿﻦ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﺧﺘﻠﻂ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﻻ ﯾﻌﻘﻞ و ﺳﻤﻌﺘﻪ و ﻫﻮ ﻣﺨﺘﻠﻂ ﯾﻘﻮل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺛﻮﺑﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪17 :‬‬‫ﺑﺎﺧﺘﻼط ﺷﺪﯾـﺪ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻏﺘﺒﺎط ﺑﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﺎﻻﺧﺘﻼط ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﺠﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـﻠﺖ ﻗﺎل‬‫ﻋﻘﺒـﮥ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم ﮐﺎن ﻗـﺪ اﺧﺘﻠﻂ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﺑﺜﻼث ﺳـﻨﯿﻦ او ارﺑﻊ ﻗﺎل د ﺗﻐﯿﺮ و ذﮐﺮه اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﺗﻐﯿﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح‬‫اﯾﻀﺎ ﻓﯿﻬﻢ ﺧﺎﻣﺴﺎ در ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﺗﺮﻣـﺬي راوي از ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺛﻘﻔﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎرﺳﺖ و ﻗﺪح ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﻬﺎر در ﻣﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﺳﺎدﺳـﺎ در ﻃﺮﯾﻖ اول اﺑﻦ ﻣـﺎﺟﻪ راوي از ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺛﻘﻔﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻟﻌﻨﺰﯾﺴﺖ و او ﻫﻢ ﻣﻘـﺪوح و‬‫ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ روي ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺬاب و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ذاﻫﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺳﺎﺑﻌﺎ در ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ اﺑﻦ‬‫ﻣـﺎﺟﻪ راوي از ﺧﺎﻟـﺪ ﺣـﺬاء ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮرﯾﺴﺖ و ﻗـﺪح و ﺟﺮح او در ﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﻫﯽ دﯾـﺪ ﺛﺎﻣﻨﺎ در ﻫﻤﯿﻦ ﻃﺮﯾﻖ راوي از‬‫ﺳﻔﯿﺎن وﮐﯿﻊﺳﺖ وﮐﯿﻊ ﻫﻢ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﻄﻌﻮن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ارﮐﺎن ارﺑﻌﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﻗﺪح و ﺟﺮح درو ﻧﻤﻮده و‬‫ﺑﮑﻨﺎﯾﻪ اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺮﯾﺢ او را ﺳّﺐاب ﺳﻠﻒ و ﺷﺎرب ﻣﺴﮑﺮ و ﻣﻔﺘﯽ ﺑﻔﺘﻮاي ﺑﺎﻃﻞ زرع ارض ﻓﺮات داﻧﺴﺘﻪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻘﺪح ﻟﺤﻦ‬‫او را ﻣﻄﻌﻮن ﻧﻤﻮده و ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻟﻔﺎظ ﻣﻠﺤﻮﻧﻪ او ﮐﻪ ﺿﺤﮑﻪ ﺻﺒﯿﺎن و ﻟﻌﺒﻪ ﻧﺴﻮاﻧﺴﺖ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح ﺑﻦ ﻣﻠﯿـﺢ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺮواﺳـﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻋﻼم ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﺎن وﮐﯿﻊ ﯾﻠﺤﻦ و ﻟﻮ ﺣﺪﺛﺖ ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻪ ﻟﮑﺎﻧﺖ‬‫ﻋﺠﺒﺎ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﺛﻨﺎ ﻣﺸـﻌﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﯿﺸـﮥ و ﺳـﺌﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ إذ اﺧﺘﻠﻒ وﮐﯿﻊ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ أي اﺑﻦ ﻣﻬﺪي ﺑﻘﻮل ﻣﻦ ﻧﺄﺧﺬ ﻓﻘﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﯾﻮاﻓﻖ اﮐﺜﺮ و ﺧﺎﺻـﮥ ﻓﯽ ﺳـﻔﯿﻦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﯾﺴـﻠﻢ ﻣﻨﻪ اﻟﺴـﻠﻒ و ﯾﺠﺘﻨﺐ ﺷـﺮب اﻟﻤﺴـﮑﺮ و ﮐـﺎن ﻻـ ﯾﺮي ان ﯾﺰرع ﻓﯽ ارض‬‫اﻟﻔﺮات ﻗﺎل اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ وﮐﯿﻊ ﮐﺎن ﻓﯿﻪ ﺗﺸﯿﻊ ﻗﻠﯿﻞ ﻗﺎل ﺣﻨﺒﻞ ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻋﻨﺪ ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﻮﺣﺎ ﻓﯿﻪ‬‫ﻓﻼن ﮐﺬا و ﻓﻼن راﻓﻀﯽ و وﮐﯿﻊ راﻓﻀﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ وﮐﯿﻊ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل ﻣﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻓﻤﺎ ﻗﺎل ﻟﯽ ﺷﯿﺌﺎ و ﻟﻮ ﻗﺎل ﺷﯿﺌﺎ ﻟﻮﺛﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﺻﺤﺎب‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ وﮐﯿﻌﺎ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ وﮐﯿﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ إﻻ ﺷـﺮﺑﮥ ﻧﺒﯿـﺬ اﻟﮑﻮﻓﯿﯿﻦ و‬‫ﻣﻼزﻣﺘﻪ ﻟﻪ ﺟﺎء ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ وﺟﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺳﺎل رﺟﻞ وﮐﯿﻌﺎ اﻧﻪ ﺷﺮب ﻧﺒﯿﺬا ﻓﺮأي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﮐﺎن ﻣﻦ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ اﻧﮏ ﺷﺮﺑﺖ‬‫ﺧﻤﺮا ﻓﻘـﺎل وﮐﯿﻊ ذﻟـﮏ ﺷـﯿﻄﺎن و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ اﺑﻦ ﻣﻬـﺪي اﮐـﺜﺮ‬‫ﺗﺼﺤﯿﻔﺎ ﻣﻦ وﮐﯿﻊ و وﮐﯿﻊ اﮐﺜﺮ ﺧﻄﺄ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ أﺧﻄﺄ وﮐﯿﻊ ﻓﯽ ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪18 :‬‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺳﺌﻞ اﺣﻤﺪ إذا اﺧﺘﻠﻒ وﮐﯿﻊ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ او ﺑﻘﻮل ﻣﻦ ﻧﺄﺧﺬ ﻓﻘﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﯾﻮاﻓﻖ ﮐﺜﯿﺮ او‬‫ﯾﺴـﻠﻢ ﻣﻨﻪ اﻟﺴـﻠﻒ و ﯾﺠﺘﻨﺐ ﺷـﺮب اﻟﻨﺒﯿﺬ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺣﻨﺒﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ راﯾﺖ ﻋﻨﺪ ﻣﺮوان ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﻮﺣﺎ ﻣﮑﺘﻮب ﻓﯿﻪ‬‫اﺳـﻤﺎء ﺷﯿﻮخ ﻓﻼن ﮐﺬا و ﻓﻼن ﮐﺬا و وﮐﯿﻊ راﻓﻀﯽ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ وﮐﯿﻊ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل ﻣﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﻓﺴﮑﺖ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﮐـﺎن وﮐﯿﻊ ﯾﻠﺤﻦ و ﻟﻮ ﺣـﺪﺛﺖ ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻪ ﻟﮑﺎﻧﺖ ﻋﺠﺒﺎ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺸـﻌﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﯿﺸـﮥ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ‬‫اﻟﻤﺮوزي ﮐﺎن ﯾﺤـﺪث ﺑﺂﺧﺮه ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ ﻓﯿﻐﯿﺮ اﻟﻔﺎظ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺤـﺪث ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻠﺴﺎن ﺗﺎﺳـﻌﺎ در ﻃﺮﯾﻖ اول‬‫ﺗﺮﻣﺬي راوي از اﻧﺲ ﻗﺘﺎده اﺳﺖ و ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺟﺴﯿﻤﻪ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ اﻓﺎدات ﻧﻘﺎد ﮐﺒﺎر و اﺳﺎﻃﯿﻦ اﺣﺒﺎر ﺳﻨّﯿﻪ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 37‬از ‪431‬‬‫ﺟﺰﻟﻪ در ﻣﺨﺘﺎر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﻐﺪاد ﮔﻔﺘﻪ و دﺧﻞ ﻗﺘﺎدة اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻧﺰل ﻓﯽ دار أﺑﯽ ﺑﺮدة ﻓﺨﺮج ﯾﻮﻣﺎ و ﻗﺪ اﺟﺘﻤﻊ إﻟﯿﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻗﺘﺎدة‬‫و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬي ﻻ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ ﻣﺎ ﯾﺴﺌﻠﻨﯽ اﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام اﻻ اﺟﺒﺘﻪ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺨﻄﺎب ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ رﺟﻞ ﻏﺎب ﻋﻦ‬‫اﻫﻠﻪ اﻋﻮاﻣـﺎ ﻓﻈﻨﺖ اﻣﺮأﺗﻪ ان زوﺟﻬـﺎ ﻣـﺎت ﻓﺘﺰوﺟﺖ ﺛﻢ رﺟﻊ زوﺟﻬﺎ اﻻول ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﺻـﺪاﻗﻬﺎ و ﻗﺎل ﻻﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟـﺬﯾﻦ اﺟﺘﻤﻌﻮا إﻟﯿﻪ ﻟﺌﻦ‬‫ﺣﺪث ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﮑﺬﺑﻦ و ﻟﺌﻦ ﻗﺎل ﺑﺮأﯾﻪ ﻟﯿﺨﻄﺌﻦ ﻓﻘﺎل ﻗﺘﺎدة وﯾﺤﮏ اوﻗﻌﺖ ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺌﻠﮥ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻓﻠﻢ ﺗﺴﺌﻠﻨﯽ ﻋﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﻊ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫اﻧﺎ ﻧﺴـﺘﻌّﺪ ﻟﻠﺒﻼء ﻗﺒﻞ ﻧﺰوﻟﻪ ﻓﺎذا وﻗﻊ ﻋﺮﻓﻨﺎ اﻟﺪﺧﻮل ﻓﯿﻪ و اﻟﺨﺮوج ﻣﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺘﺎدة و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺣﺪﺛﮑﻢ ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﺳـﻠﻮﻧﯽ ﻋﻦ‬‫اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺨﻄﺎب ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎَل اﻟﱠِﺬي ِﻋﻨَْﺪُه ِﻋﻠٌْﻢ ﻣَِﻦ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب َأَﻧﺎ آﺗِﯿَﮏ ﺑ ِِﻪ َﻗﺒَْﻞ َأْن َﯾْﺮَﺗﱠﺪ ِإﻟَﯿَْﮏ‬‫َﻃْﺮﻓَُﮏ‬‫ﻗـﺎل ﻧﻌﻢ ﻫـﺬا آﺻﻒ ﺑﻦ ﺑﺮﺧﯿﺎ ﺑﻦ ﺳـﻤﻌﯿﺎ ﮐﺎﺗﺐ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ داود ﮐﺎن ﯾﻌﺮف اﺳﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻋﻈﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ و ﻫﻞ ﮐﺎن ﯾﻌﺮف اﻻﺳـﻢ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻓﯿﺠﻮز أن ﯾﮑﻮن ﻓﯽ زﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻣﻦ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﻗﺎل ﻗﺘﺎدة و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺣﺪﺛﮑﻢ ﺑﺸﯽء ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻋﻤﺎ اﺧﺘﻠﻒ‬‫ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻗـﺎل ﻓﻘـﺎم إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ اﺑـﺎ اﻟﺨﻄـﺎب أ ﻣﻮﻣﻦ اﻧﺖ ﻗـﺎل ارﺟﻮ ﻗﺎل و ﻟﻢ ﻗﺎل ﯾﻘﻮل اﺑﺮاﻫﯿﻢ َو اﻟﱠِﺬي َأْﻃَﻤُﻊ َأْن َﯾْﻐِﻔَﺮ ﻟ ِﯽ‬‫َﺧِﻄﯿَﺌﺘِﯽ َﯾْﻮَم اﻟﱢﺪﯾِﻦ‬‫ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻫﻼـ ﻗﻠﺖ ﮐﻤـﺎ ﻗـﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺎل أ و ﻟﻢ ﺗﻮﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻠﯽ ﻓﻬﻼ ﻗﻠﺖ ﺑﻠﯽ ﻗﺎل ﻓﻘﺎم ﻗﺘﺎدة ﻣﻐﻀـﺒﺎ و دﺧﻞ اﻟـﺪار و‬‫ﺣﻠﻒ ان ﻻ ﯾﺤﺪﺛﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪19 :‬‬‫و اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﻌﻤﺮ ﺳﺄﻟﺖ اﺑﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﻋﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻣﺎ ُﮐﱠﻨﺎ ﻟَُﻪ ُﻣْﻘِﺮﻧِﯿَﻦ‬‫ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺒﻨﯽ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﻗﺘﺎدة ﯾﻘﻮل ﻣﻄﯿﻌﯿﻦ ﻓﺴﮑﺖ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﺣﺴﺒﮏ ﻗﺘﺎدة ﻓﻠﻮ ﻻ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺪر و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ذﮐﺮ اﻟﻘﺪر ﻓﺎﻣﺴﮑﻮا ﻟﻤﺎ ﻋﺪﻟﺖ ﺑﻪ اﺣﺪا ﻣﻦ اﻫﻞ دﻫﺮه‬‫و ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻗﺘﺎدة ﯾّﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘـﺪر و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ان ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﯾﻘﻮل اﺗﺮك ﮐـﻞ ﻣﻦ ﮐﺎن راﺳﺎ ﻓﯽ ﺑﺪﻋـﮥ ﯾـﺪﻋﻮ إﻟﯿﻬﺎ ﻗﺎل ﮐﯿﻒ ﯾﺼـﻨﻊ ﺑﻘﺘﺎدة و اﺑﻦ أﺑﯽ رواد و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ذر و ذﮐﺮ ﻗﻮﻣﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ان‬‫ﺗﺮك ﻫـﺬا اﻟﻀـﺮب ﺗﺮك ﻧﺎﺳﺎ ﮐﺜﯿﺮا و ﻗﺎل ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﻋﻦ ﻣﻐﯿﺮة ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻫﻞ رأﯾﺖ ﻗﺘﺎدة ﻗﺎل ﻧﻌﻢ رأﯾﺘﻪ ﮐﺤﺎﻃﺐ‬‫ﻟﯿﻞ و ﻗﺎل ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻗﺎل اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻟﻘﺘﺎدة ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ ﻗﺎل ﺳـﻔﯿﻦ ﻗﺎل ﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري ﻣﺎ ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ ﻗﻠﺖ اﻟّﺎ ان ﺗﺨﺒﺮﻧﯽ ﻗﺎل‬‫ﻫﻮ اﻟﺮﺟﻞ ﯾﺨﺮج ﻓﯽ اﻟﻠﯿﻞ ﯾﺤﺘﻄﺐ ﻓﯿﻘﻊ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ اﻓﻌﯽ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻫﺬا ﻣﺜﻞ ﺿﺮب ﻟﻄﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ان ﻃﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻢ إذا ﺣﻤﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻄﯿﻘﻪ‬‫ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻠﻤﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺘﻞ اﻻﻓﻌﯽ ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺨﺘﺼـﺮا و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺘﺎدة ﺑﻦ دﻋﺎﻣﮥ اﻟﺴﺪوﺳـﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﺛﻘﮥ ﺛﺒﺖ ﻟﮑﻨﻪ ﻣﺪﻟﺲ‬‫و رﻣﯽ ﺑﺎﻟﻘـﺪر ﻗـﺎﻟﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﻌﻬـﺬا ﻓﺎﺣﺘـﺞ ﺑﻪ ارﺑـﺎب اﻟﺼـﺤﺎح و ﻻـ ﺳـﯿﻤﺎ إذا ﻗـﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺎت ﮐﻬﻼ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ‬‫اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺣﻨﻈﻠـﮥ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﮐﺎن ﻃﺎؤس ﯾﻌﺮض ﻗﺘﺎدة و ﮐﺎن ﻗﺘﺎدة ﯾﺮﻋﯽ ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻗﻠﺖ‬‫ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ان ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﯾﻘﻮل اﺗﺮك ﮐﻞ ﻣﻦ ﮐﺎن راﺳﺎ ﻓﯽ ﺑﺪﻋﮥ ﯾﺪﻋﻮ إﻟﯿﻬﺎ ﻗﺎل ﮐﯿﻒ ﯾﺼﻨﻊ ﺑﻘﺘﺎدة و اﺑﻦ أﺑﯽ رواد و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ذّر و ذﮐﺮ ﻗﻮﻣﺎ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ان ﺗﺮك ﻫﺬا اﻟﻀـﺮب ﺗﺮك ﻧﺎﺳﺎ ﮐﺜﯿﺮا و ﻗﺎل ﻣﻌﺘﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﮐﺎن ﻗﺘﺎدة و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﺷﻌﯿﺐ ﻻـ ﯾﺜﺒﺖ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ ﺷـﯽء ﯾﺎﺧـﺬان ﻋﻦ ﮐـﻞ اﺣـﺪ و ﻗـﺎل ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻣﻐﯿﺮة ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻗﺘـﺎدة ﺣـﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ‬‫اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎت ﺑﻮاﺳﻂ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ ﻋﺸـﺮة و ﮐﺎن ﻣـﺪﻟﺴﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺪر ﻓﯿﻪ و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺧﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺘﺎدة ﺑﻦ دﻋﺎﻣـﮥ اﻟﺴﺪوﺳـﯽ اﺑﻮ اﻟﺨﻄﺎب اﻟﺒﺼـﺮي اﻻﮐﻤﻪ اﺣـﺪ اﻻﺋّﻤـ ﮥ اﻻﻋﻼم ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺪﻟّﺲ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺪﻟّﺴـﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺘﺎدة ﺑﻦ دﻋﺎﻣﮥ اﻟﺴﺪوﺳـﯽ ﻣﺸﻬﻮر اﯾﻀﺎ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻋﺎﺷﺮا در ﻃﺮﯾﻖ اول ﺗﺮﻣﺬي راوي از ﻣﻌﻤﺮ‬‫داود ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻄﺎرﺳﺖ و او ﻫﻢ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪20 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 38‬از ‪431‬‬‫ﺑﻌﺾ ﮐﺒـﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺿـﻌﯿﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻻزدي ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺗﻀـﻌﯿﻔﻪ و ﻗﺎل اﻻزدي ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ ﺣﺎدي ﻋﺸـﺮ‬‫در ﻫﻤﯿﻦ ﻃﺮﯾـﻖ ﺗﺮﻣـﺬي راوي از ﺣﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊﺳﺖ و ﻗـﺪح ﻋﻈﯿﻢ و ﺟﺮح ﺟﺴـﯿﻢ او ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر‬‫واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮواﺳﯽ ﻗﺎل خ ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ ﻻﺷﯿﺎء ﻟﻘﻨﻮه اﯾﺎﻫﺎ و ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﯾﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑـﺬب و ﻗـﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ اﺷـﺎر أﺑﯽ ﻋﻠﯿﻪ ان ﯾﻐﯿﺮ ورﻗﻪ ﻓﺎﻧﻪ اﻓﺴـﺪ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻻ ﺗﺤـﺪث اﻻ ﻣﻦ اﺻﻮﻟﮏ ﻓﻘﺎل‬‫ﺳﺎﻓﻌﻞ ﺛﻢ ﺗﻤﺎدي و ﺣﺪث ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ادﺧﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺪ ﺳﺎق ﻟﻪ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺧﻤﺴﮥ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮة اﻟﺴـﻨﺪ ﻻ اﻟﻤﺘﻦ ﺛﻢ ﻗﺎل و ﻟﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮ‬‫و اﻧﻤﺎ ﺑﻼؤه اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻠﻘﻦ ﻣﺎ ﻟﻘﻦ و ﻗﺎل ﮐﺎن ﻟﻪ وراق ﯾﻠﻘﻨﻪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﻗﻮف ﻓﯿﺮﻓﻌﻪ او ﻣﺮﺳﻞ ﯾﻮﺻـﻠﻪ او ﯾﺒـﺪل رﺟﻼ ﺑﺮﺟﻞ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﺣّﺒﺎن ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﮐﺎن ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻓﺎﺿﻼ ﺻﺪوﻗﺎ اﻻ اﻧﻪ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﻮراق ﺳﻮء ﮐﺎن ﯾﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﮑّﻠﻢ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺮﺟﻊ و‬‫ﮐـﺎن اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘـﻮل ﺛﻨـﺎ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ اﻣﺴـﮑﻨﺎ ﻋﻦ ذﮐﺮه و ﻫـﻮ ﻣﻦ اﻟﻀـﺮب اﻟـﺬي ذﮐﺮﺗﻪ ﻣﺮارا ان ﻟﻮ ﯾﺨﺮ ﻣﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎء‬‫ﻓﯿﺨﻄﻔـﻪ اﻟﻄﯿﺮ اﺣـﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ان ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﮑﻦ اﻓﺴـﺪوه و ﻣـﺎ ﮐـﺎن اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﯾﺤـﺪث ﻋﻨﻪ اﻻ‬‫ﺑـﺎﻟﺤﺮف ﺑﻌـﺪ اﻟﺤﺮف و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐـﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻦ زﯾﺎد و ﻋﻨﻪ ت ق و اﺑﻦ‬‫ﺻﺎﻋﺪ و اﻟﺒﺎﺷﺎﻧﯽ ﺿﻌﯿﻒ ﺗﻮﻓﯽ ‪ 247‬و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺿﻌﻒ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ‬‫ﮐﺎن ﯾﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑـﺬب و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺗﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ ﻻﺷـﯿﺎء ﻟﻘﻨﻮه و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ‬‫ﺳﺎﻟﺖ اﺑﺎ زرﻋـﮥ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ ﯾﺸـﺘﻐﻞ ﺑﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﮐﺎن ﯾﮑـﺬب ﻗﺎل ﮐﺎن اﺑﻮه رﺟﻼ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﮐﺎن ﺳـﻔﯿﺎن ﻣﺘﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﮑﺬب ﻗﺎل ﻧﻌﻢ و ﻗﺎل‬‫اﯾﻀﺎ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﮐﻠﻤﻨﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺎﺗﯿﺘﻪ ﻣﻊ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ان ﺣﻘﮏ واﺟﺐ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻟﻮ ﺻـﻨﺖ‬‫ﻧﻔﺴﮏ و اﻗﺘﺼﺮت ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺐ اﺑﯿﮏ ﻟﮑﺎﻧﺖ اﻟﺮﺣﻠﮥ إﻟﯿﮏ ﻓﮑﯿﻒ و ﻗﺪ ﺳﻤﻌﺖ ﻓﻘﺎل و ﻣﺎ اﻟﺬي ﯾﻨﻘﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺖ ﻗﺪ ادﺧﻞ وراﻗﮏ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ‬‫ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﮏ ﺑﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﮏ ﻗﺎل ﻓﮑﯿﻒ اﻟﺴﺒﯿﻞ ﻓﯽ ﻫﺬا ﻗﻠﺖ ﺗﺮﻣﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪21 :‬‬‫ﺑﺎﻟﻤﺨﺮﺟﺎت و ﺗﻘﺘﺼﺮ ﻋﻠﯽ اﻻﺻﻮل و ﺗﻨﺤﯽ ﻫﺬا اﻟﻮراق و ﻧﺪﻋﻮ ﺑﺎﺑﻦ ﮐﺮاﻣﮥ و ﺗﻮﻟﯿﻪ اﺻﻮﻟﮏ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻮﺛﻖ ﺑﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﻘﺒﻮﻻ ﻋﻨﮏ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﻓﻌﻞ‬‫ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ و ﺑﻠﻐﻨﯽ ان وراﻗﻪ ﮐﺎن ﯾﺴـﺘﻤﻊ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺒﻄﻞ اﻟﺸـﯿﺦ و ﮐﺎن ﯾﺤﺪث ﺗﻠﮏ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ادﺧﻠﺖ ﺑﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﺌﻞ أﺑﯽ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻟّﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ رﺑﯿﻊ اﻵﺧﺮ ﺳـﻨﮥ ‪ 237‬ﻗﻠﺖ و ﻗـﺎل اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺎن ﺷـﯿﺨﺎ ﻓﺎﺿـﻼ ﺻﺪوﻗﺎ اﻻ اﻧﻪ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﻮراﻗﻪ ﻓﺠﻠّﯽ ﻓّﺼﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل و ﮐﺎن اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ و ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﺛﻨﺎ‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻣﺴـﮑﻨﺎ ﻋﻦ ذﮐﺮه و ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺤﺪث ﻋﻨﻪ اﻻ ﺑﺎﻟﺤﺮف ﺑﻌﺪ اﻟﺤﺮف و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻀﺮب اﻟﺬﯾﻦ ﻻن ﯾﺨﺮوا ﻣﻦ اﻟﺴﻤﺎء اﺣﺐ إﻟﯿﻬﻢ ﻣﻦ‬‫ان ﯾﮑـﺬﺑﻮا ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﮑﻦ اﻓﺴـﺪوه و ﻗـﺎل اﻵﺟﺮي اﻣﺘﻨﻊ اﺑﻮ داود ﻣﻦ اﻟﺘﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي و اﻧﻤﺎ‬‫ﺑﻼؤه اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻠﻘﯽ ﻣﺎ ﻟﻘﻦ و ﯾﻘﺎل ﮐﺎن ﻟﻪ وراق ﯾﻠﻘﻨﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﻗﻮف ﻓﯿﺮﻓﻌﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﺳﻞ ﻓﯿﻮﺻﻠﻪ او ﯾﺒﺪل ﻗﻮﻣﺎ ﺑﻘﻮم ﻓﯽ اﻻﺳﻨﺎد‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺮواﺳﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﮐﺎن ﺻﺪوﻗﺎ اﻻ اﻧﻪ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﻮراﻗﻪ ﻓﺎدﺧﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻓﻨﺼﺢ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺒﻞ ﻓﺴـﻘﻂ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺎﺷـﺮة و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺧﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ‬‫وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﻟﺮواﺳـﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻋﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻦ زﯾـﺎد و ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿـﺎث و ﻋﻨﻪ ت ق ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ‬‫ﺳﺒﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ ﺛـﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮ اﮔﺮ ﻓﺮﺿـﺎ از ﻗﻮادح رﺟـﺎل اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺗﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣـﺎﺟﻪ اﻋﺮاض ﻫﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﺑﺎز ﻫﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻣﺤﮑﻮم ﺑﺼـﺤﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﺰد ﺣﻔـﺎظ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑـﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ ﻃﺮق ﺧﺎﻟﯽ از ارﺳﺎل ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ‬‫ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ اﺧﺒـﺎر ﺣﮑﻢ ﺻـﺤﺖ آن را ﺑـﺬﮐﺮ ارﺳﺎل آن ﻣﺘﻌﻘﺐ و ﻣﺮدود وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ‬‫اﻣﺎﻧﺖ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪه ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ اورد اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء ﻟﻬﺬا اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻄﻮﻻ‬‫و اوﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 39‬از ‪431‬‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷـﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ اﺑّﯽ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾﺪ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل‬‫و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ اﻻوان ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻨﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و اﺳـﻨﺎده ﺻـﺤﯿﺢ اﻻ ان اﻟﺤﻔﺎظ ﻗﺎﻟﻮا ان اﻟﺼﻮاب ﻓﯽ اوﻟﻪ اﻻرﺳﺎل و اﻟﻤﻮﺻﻮل ﻣﻨﻪ ﻣﺎ اﻗﺘﺼﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در‬‫ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷﺮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪22 :‬‬‫ﻗﻮل ﻋﻤﺮ اﻗﺮأﻧﺎ أﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺬا‬‫اﺧﺮﺟﻪ ﻣﻮﻗﻮﻓﺎ و ﻗﺪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻓﯽ ذﮐﺮ اﺑّﯽ و ﻓﯿﻪ ذﮐﺮ ﺟﻤﺎﻋﮥ و اوﻟﻪ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻓﯿﻪ اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﺻﺤﺤﻪ ﻟﮑﻦ ﻗﺎل ﻏﯿﺮه ان اﻟﺼﻮاب ارﺳﺎﻟﻪ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري در ﺷﺮح ﻗﻮل ﻋﻤﺮ اﻗﺮأﻧﺎ أﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﻗﻮف و‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﻗﻼﺑـﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ و ﻓﯿﻪ ذﮐﺮ ﺟﻤﺎﻋـﮥ و اوﻟﻪ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻓﯿﻪ و اﻗﺮؤﻫﻢ ﻟﮑﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﺻﺤﺤﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه و ﻟﺼﻮاب ارﺳﺎﻟﻪ و ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ در ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻋـّﻞ ﺑﺎﻻرﺳﺎل و ﺳـﻤﺎع أﺑﯽ ﻗﻼﺑـﮥ ﻣﻦ اﻧﺲ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻ اﻧﻪ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻫـﺬا و ﻗـﺪ ذﮐﺮ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ‬‫اﻻﺧﺘﻼـف ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻗﻼﺑـﮥ و رﺟـﺢ ﻫﻮ و ﻏﯿﺮه ﮐﺎﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﻤـﺪرج ان اﻟﻤﻮﺻﻮل ﻣﻨﻪ ذﮐﺮ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة و اﻟﺒﺎﻗﯽ ﻣﺮﺳﻞ و‬‫رﺟﺢ اﺑﻦ اﻟﻤﻮاق و ﻏﯿﺮه رواﯾﮥ اﻟﻤﻮﺻﻮل و ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺸﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﺘـﺢ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ آورده اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻋﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﺤﺬاء ﻣﻄﻮﻻ و اوﻟﻪ‬‫ارﺣﻢ و اﺳـﻨﺎده ﺻـﺤﯿﺢ اﻻ ان اﻟﺤﻔﺎظ ﻗﺎﻟﻮا ان اﻟﺼﻮاب ﻓﯽ اوﻟﻪ اﻻرﺳﺎل و اﻟﻤﻮﺻﻮل ﻣﻨﻪ ﻣﺎ اﻗﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺒﺨﺎري اﻧﺘﻬﯽ و ﺿـﻌﯿﻒ ﺑﻮدن‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﺳـﻞ و ﺳـﻘﻮط آن از درﺟﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات اﺻـﺤﺎب دراﯾﺖ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ ان ﺣﮑﻢ اﻟﻤﺮﺳﻞ ﺣﮑﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻀﻌﯿﻒ اﻻ ان ﯾﺼﺢ ﻣﺨﺮﺟﻪ ﺑﻤﺠﯿﺌﻪ ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﻧﻮع‬‫اﻟﺤﺴﻦ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﮐﺘﺎب ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻣﻦ ﺳﻘﻮط اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﻟﻤﺮﺳﻞ و اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻀﻌﻔﻪ ﻫﻮ اﻟﻤﺬﻫﺐ اﻟﺬي‬‫اﺳـﺘﻘﺮ ﻋﻠﯿﻪ آراء ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺣﻔﺎظ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎد اﻻﺛﺮ و ﺗـﺪاوﻟﻮه ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ و ﻓﯽ ﺻﺪر ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻓﯽ اﺻﻞ ﻗﻮﻟﻨﺎ و ﻗﻮل‬‫اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻﺧﺒﺎر ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠـﮥ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب ﻣﻤﻦ ﺣﮑﯽ ذﻟﮏ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻣـﺬﻫﺐ‬‫ﻣﺎﻟﮏ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﺻـﺤﺎﺑﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﻃﺎﺋﻔﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي ﺷﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﻨﻮاوي ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻟﻤﺮﺳﻞ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻒ ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ ﻋﻨـﺪ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻤﺎ ﺣﮑﺎه ﻋﻨﻬﻢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﯽ ﺻﺪر ﺻـﺤﯿﺤﻪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﻬﯿﺪ و‬‫ﺣﮑﺎه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و ﻣﺎﻟﮏ و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﺻﺤﺎب اﻻﺻﻮل و اﻟﻨﻈﺮ ﻟﻠﺠﻬﻞ ﺑﺤﺎل اﻟﻤﺤﺬوف و ﻻﻧﻪ ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪23 :‬‬‫ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﺎﺑﯽ و إذا ﮐﺎن ﮐﺬﻟﮏ ﻓﯿﺤﺘﻤﻞ أن ﯾﮑﻮن ﺿﻌﯿﻔﺎ و ان اﺗﻔﻖ أن ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻻ ﯾﺮوي اﻻ ﻋﻦ ﺛﻘﮥ ﻓﺎﻟﺘﻮﺛﯿﻖ ﻣﻊ اﻻﺑﻬﺎم ﻏﯿﺮ ﮐﺎف‬‫ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ و ﻻﻧﻪ إذا ﮐﺎن اﻟﻤﺠﻬﻮل اﻟﻤﺴﻤﯽ ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﻓﺎﻟﻤﺠﻬﻮل ﻋﯿﻨﺎ و ﺣﺎﻻ اوﻟﯽ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﻣﻨﻬﺞ اﻟﻮﺻﻮل‬‫اﻟﯽ اﺻـﻄﻼح اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮﺳﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺟﻤﻬﻮر ﺿـﻌﻒ ﻣﺮﺳﻞ و ﻋﺪم ﻗﯿﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺎوﺳﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺣﺘﻤﺎل اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﺗﺎﺑﻌﯽ آن را از ﺑﻌﺾ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺷـﻨﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ واﺳـﻄﻪ ﺻـﺤﺎﺑﯿﺴﺖ ﻧﻪ ﻏﯿﺮ او ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻋﺪولاﻧﺪ و‬‫ﺣـﺬف ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﻀـﺮ ﻧﯿﺴﺖ و ﯾﺤﺘﻤﻞ ﮐﻪ از ﻣـﺪﻋﯽ ﺻـﺤﺒﺖ ﺷـﻨﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺻـﺤﺒﺘﺶ ﺑﺼـﺤﺖ ﻧﺮﺳـﯿﺪه و ﻣﺬﻫﺐ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﺟﻤﻬﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 40‬از ‪431‬‬‫ﻣﻌﺘﺰﻟﻪ و ﻣﺨﺘﺎر آﻣﺪي ﻗﺒﻮل ﻣﺮﺳﻞ و ﻗﯿﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺎوﺳﺖ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﻌﺾ ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ ﻣﺮﺳﻞ آن را اﻗﻮيﺗﺮ از ﻣﺴـﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺛﻘﺖ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺑﻪ‬‫ﻟﺼـﺤﺖ او و ﻟﻬﺬا آن را ﻣﺮﺳﻞ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻏﻠﻮ ﺧﺎرج از اﻧﺼﺎﻓﺴﺖ و ﺣﻖ ﻋﺪم ﻗﺒﻮﻟﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺣﺘﻤﺎل ﻣﺬﮐﻮر اﻧﺘﻬﯽ ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻌﺪ‬‫ﺣـﺪ ﻣﺮﺳﻞ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻫـﺬا ﻣﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﺼﻮﯾﺮه ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﻣﺎ ﮐﻮﻧﻪ ﺣﺠﮥ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺬاك ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻢ اﻻﺻﻮل و ﻗﺪ اﺷـﺒﻌﻨﺎ اﻟﮑﻼم ﻓﯽ‬‫ذﻟـﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ اﻟﻤﻘـﺪﻣﺎت و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣـﮥ ﮐﺘﺎﺑﻪ ان اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻓﯽ اﺻﻞ ﻗﻮﻟﻨﺎ و ﻗﻮل اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻﺧﺒﺎر ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠـﮥ و ﮐـﺬا‬‫ﺣﮑﺎه اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺼﻼح و ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎه ﻣﻦ ﺳﻘﻮط اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﻟﻤﺮﺳﻞ و اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻀﻌﻔﻪ ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫اﺳـﺘﻘﺮ ﻋﻠﯿﻪ آراء ﺟﻤﺎﻋﮥ اﻟﺤﻔﺎظ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎد اﻻﺛﺮ و ﻣﺰاوﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻬﻢ اﻧﺘﻬﯽ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﻣﺒﻬﺮه اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن در اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ارﺳﺎل ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻧﺎﻗﺪﯾﻦ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺧﻮد ﻋﺎﺻـﻤﯽ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ آن را ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد رواﯾﺖ ﮐﺮد ﻃﺮﯾﻘﯽ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮد‬‫ﮐﻪ در ارﺳﺎل ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ و از ان ﺑﻮﺿﻮح ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﺑﻼ واﺳﻄﻪ اﻧﺲ ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺳـﻨﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺟﺮأت ﺑﺮ ادﻋـﺎي ﺳـﻤﺎع آن از اﻧﺲ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻗﻼـﺑﻪ از ﺗﺎﺑﻌﯿﻨﺴﺖ و ادراك‬‫ﺻﺤﺒﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﻨﻤﻮده ﭘﺲ رﺑﯿﻌﯽ در ارﺳﺎل اﯾﻦ اﺳﻨﺎد و ﻣﺮﺳﻞ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ و‬‫اﻧﻬﺘﺎك ﺣﺎل آن ﺑﺪرﺟﻪ ﮐﻤﺎل رﺳـﯿﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرت ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﻟﻤﻌﺎن و ﺳـﻄﻮع اﻣﺮ ﺣﻖ ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫در ﺻﺪر زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﻤﻮده ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺷـﯿﺨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺮازي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻟﺮازي اﻟﺒﺰار ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺠﺎج ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻻﺣﻮل ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺣﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﺣﯿـﺎء ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮءﻫﻢ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و‬‫ﻟ ﮑ ﻞ ا ﻣ ﮥ ا ﻣﯿ ﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪24 :‬‬‫و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫و از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻣﺸﮑﺎة و ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻬﺘﻮك اﻟﺤﺎل را ﻗﺘﺎده ﻧﯿﺰ ﺑﺎرﺳﺎل رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و‬‫او ﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﺟﺮأت ادﻋﺎي ﺳﻤﺎع اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﻧﺲ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﻣﺤﯽ اﻟﺴﻨﻪ ﺑﻐﻮي در ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷﺪﻫﻢ ﺑﺎﻣﺘﯽ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء‬‫ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮأﻫﻢ أﺑﯽ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻟﮑﻞ اﻣـﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح )ﺻﺢ( و رواه ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﺳﻼ و ﻓﯿﻪ و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷﺪﻫﻢ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻓﺮﺿﻬﻢ زﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮأﻫﻢ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻟﮑﻞ اﻣـﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح رواه‬‫اﺣﻤﺪ و اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﯿﺢ و‬‫روي ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻣﺮﺳﻼ و ﻓﯿﻪ و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺮﺳﻼ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌـﺪ درك اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و ﻣﻦ ﯾﺤﺬو ﺣﺬوﻫﻢ ﮐﻪ در رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در‬‫ﺑﯿﻦ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺎ در ﻣﯿﺎن ﻗﺘﺎده و آﻧﺠﻨﺎب ذﮐﺮ اﻧﺲ اﻓﺰودهاﻧﺪ ﯾﺎ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﻄﺎي ﻋﻈﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 41‬از ‪431‬‬‫و وﻫﻢ ﺟﺴـﯿﻢ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﯾﺎ دﯾﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ ﺗﺪﻟﯿﺴﺎ و ﺗﻠﺒﺴـﯿﺎ ﺧﻮاﺳـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮﺳﻞ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﻗﺎﺻﺮﯾﻦ ﻣﻮﺻﻮل ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد و ﻟﮑﻦ‬‫أﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻻ ﺗﻨﮑﺸﻒ ﺟﻠـّﯿ ﮥ اﻟﺤﺎل و ﯾﺘﻀـﺢ اﻧﻘﻄﺎﻋﻪ و اﻻرﺳﺎل و ﯾﺒﯿﻦ ﺿـﻌﻔﻪ و اﻻﻧﺨﺰال ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﻋﻼﻣﻬﻢ و اﻻﻗﯿﺎل از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮو اﯾﻦ اﻓﮏ ﻣﺼﻨﻮع و ﮐﺬب ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮواﯾﺖ او ﺣﺎﮐﻢ در ﻣﺴﺘﺪرك آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺣﻤـﺪان اﻟﺠﻼب ﺑﻬﻤـﺪان ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻟﺮﻫﺎوي ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﮑﻮﺛﺮ ﺑﻦ‬‫ﺣﮑﯿﻢ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ان اﺻـﻠﺒﻬﺎ ﻓﯽ اﻣﺮ‬
‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و ان اﺷـﺪﻫﺎ ﺣﯿـﺎء ﻋﺜﻤـﺎن و ان أﻗﺮؤﻫـﺎ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ان اﻓﺮﺿـﻬﺎ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ و ان اﻗﻀﺎﻫﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ان اﻋﻠﻤﻬﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺣﺒﻞ و ان اﺻﺪﻗﻬﺎ ﻟﻬﺠﮥ اﺑﻮ ذر و ان اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫و ان ﺣﺒﺮ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺳﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪25 :‬‬‫ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒـﻊ ﺧـﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻟﺮﻫـﺎوي واﻗﻌﺸـﺪه و او را اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﺿـﻌﯿﻒ‬‫ﺷﻤﺮدهاﻧﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن اﻟﺮﻫﺎوي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿﻌﯿﻒ ﻗﻠﺖ روي ﻋﻦ ﺟﺪه ﺳﻨﺎن ﺑﻦ‬‫ﯾﺰﯾـﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﻓﺮوة ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ و اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﻗـﺎل اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻟﺮﻫﺎوي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺿـﻌﻔﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺳﺎﻟﺖ أﺑﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻫﻮ اﺷﺪ ﻏﻔﻠﮥ ﻣﻦ اﺑﯿﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﺑﻮ ﻓﺮوة ﻣﺘﻘﺎرب اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻ‬‫اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪا ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻗﺎل اﻻﺟﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ داود و اﺑﻮ ﻓﺮوة اﻟﺠﺰري ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و اﺑﻨﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯽ رواﯾﺘﻪ و ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن اﻟﺠﺰري اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻓﺮوة اﻟﺮﻫﺎوي ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺳﻌﮥ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﺳﻨﺪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ‬‫واﻗﻌﺸﺪه و او ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ دﻧﺴﺎي‬‫در ﮐﺘـﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻄﺎء و‬‫ﻣﮑﺤﻮل و ﻫﻮ ﮐﻮﻓﯽ ﻧﺰل ﺣﻠﺐ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ ﻣﯿﺴـﺮ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﻟﺘﻤﺎر ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺿﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء و ﻗﺎل‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﺣﺎدﯾﺜﻪ ﺑﻮاﻃﯿﻞ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻤﯿﻤﻮن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﻦ اﺑﺎن ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ ﺑﺤﻠﺐ ﻫﮑﺬا ﻧﺴﺐ اﻟﯽ ﺟﺪ ﺟﺪه ﮐﻮﺛﺮ و ﮐﻨﺎه أﺑﺎ‬‫ﻣﺨﻠـﺪ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ اﺣﺎدﯾﺜﻪ ﺑﻮاﻃﯿﻞ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﻄﺎء و ﻏﯿﺮه ﺗﺮﮐﻮا ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻟﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ و ﺷـﯿﺦ رﺣﻤﮥ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﮐـﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ اﺣـﺎدﯾﺜﻪ ﺑﻮاﻃﯿـﻞ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع را‬‫ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ ﻣﺴﻨﺪ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ اﻟﻤﻮﺻﻠﯽ آورده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل أرأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮءﻫﻢ أﺑﯽ‬‫و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ اﻻ و ان ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻨﺎ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ع ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﺻﻞ ﻣﺴﻨﺪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ رﺟﺎل ﺳﻨﺪش ﺗﻤﺎﻣﺎ ﮐﻼم ﻧﻤﺎﯾﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪26 :‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ و ﺗﻨﺼﯿﺺ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺴﻤﻊ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ واﺿﺢ‬‫و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺑﻦ اﻟﺴـﻠﯿﻤﺎﻧﯽ از ﭘـﺪرش رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ اﺣﻮال رﺟـﺎل ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻐﻤﻮز و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﻘﺪوح و ﻣﻬﻤﻮز ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺎن اﻟﺤﻤﯿﺪي ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ و ﻧﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 42‬از ‪431‬‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ را ﻻ ﺷـﯽ داﻧﺴـﺘﻪ و از‬‫اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ از ﭘﺪرش ﻧﺴـﺨﻪ ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺪو ﺻﺪ ﺣﺪﯾﺚ دارد رواﯾﺖ ﮐﺮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺗﻤﺎم آن ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺖ و‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎو ﺣﻼل ﻧﯿﺴﺖ و ذﮐﺮ او در ﮐﺘﺐ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﻌّﺠﺐ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ‬‫ﻗﺎﺻﺮ ﺣﺎﺿﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ ﻋﻨﺪ ﺣﺪوث اﻻﺧﺘﻼف‬‫اﻧﺒﺎﻧـﺎ اﺑﻦ ﺧﯿﺮون ﻋﻦ اﻟﺠﻮﻫﺮي ﻋﻦ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ﮐﺎن آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن و اﺧﺘﻠﻒ اﻻﻫﻮاء ﻓﻌﻠﯿﮑﻢ ﺑﺪﯾﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺎدﯾﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺑﺪﯾﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺎدﯾﮥ و اﻟﻨﺴﺎء‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻟﯿﺴـﺎ ﺑﺸـﯽء ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﺣـﺪث ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺑﻨﺴـﺨﮥ ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻤـﺄﺗﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻠﻬـﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻻـ ﯾﺤﻞ‬‫اﻻﺣﺘﺠـﺎج ﺑﻪ و ﻻ ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ اﻻ ﺗﻌﺠﺒﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ از ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ را ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح‬‫ﻧﻤﻮده و از ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺣﻖ او ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻗﺪح اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﻧﺴﺨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻋﺪم ﺟﻮاز‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎوﺳﺖ ﻧﯿﺰ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻓﻀﻞ ﺟّﺪة‬‫اﺑﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻗﺎل اﺑﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﺪة ﻗﺎل اﺑﻨﺎ ﺣﻤﺰة ﻗﺎل اﺑﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺪﺑﯿﻠﯽ ﻗﺎل‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﺻﺒﯿﺢ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس زﻣﺎن ﯾﮑﻮن اﻓﻀﻞ اﻟﺮﺑﺎط رﺑﺎط ﺟﺪة‬‫ﺣﺪﯾﺚ آﺧﺮ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻫﺮ ﻋﻦ اﻟﺠﻮﻫﺮي ﻋﻦ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺒﺴﺘﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل‬‫ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﻨﺘﺮة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪27 :‬‬‫ﺟـﺪه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺑﻌـﮥ اﺑﻮاب ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨـﮥ ﻣﻔﺘﺤﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ اوﻟﻬﻦ اﺳـﮑﻨﺪرﯾﻪ و‬‫ﻋﺴﻘﻼن و ﻗﺰوﯾﻦ و ﻓﺼﻞ ﺟّﺪة ﻋﻠﯽ ﻫﺆﻻء ﮐﻔﻀﻞ ﺑﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺮام ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺒﯿﻮت‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻫﺬان ﺣﺪﯾﺜﺎن ﻻ ﺻـﺤﮥ ﻟﻬﻤﺎ اﻣﺎ اﻻول ﻓﻔﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺣﺪث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫ﻧﺴـﺨﮥ ﺷﺒﯿﻬﺎ ﺑﻤﺄﺗﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻠﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻻ ﯾﺤﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﮐـﺬاب و ﻗﺎل اﻟﺴـﻌﺪي‬‫رﺟﺎل ﮐـﺬاب و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﻀﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ دق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺿـﻌﻔﻮه و‬‫ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺣـﺪث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺑﻨﺴـﺨﮥ ﺷﺒﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎﺋﺘﯽ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﮐﻠﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺒﺎر اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ ﻣﺴﺢ اﻟﺮﮐﻦ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ وﺿـﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﮐﻒ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺑﺎﻻﻫﻮاز ﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﻟﺤﺎرﺛﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ إذ اﺧﺘﻠﻔﺖ اﻻﻫﻮاء ﻓﻌﻠﯿﮑﻢ ﺑﺪﯾﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﺎدﯾﮥ و ﺑﻪ وﻟﺪ اﻟﺰﻧﺎ ﻻ ﯾﺮث و ﻻ ﯾﻮرث و‬‫ﺑﻪ ﻣﻦ ﺻﺎم ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﮐﺘﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻪ ﻋﺸـﺮة اﯾﺎم ﻏّﺮا زﻫﺮا ﻻ ﯾﺸﺎﮐﻠﻬﻦ اﯾﺎم اﻟـﺪﻧﯿﺎ و ﺑﻪ ﻣﻦ ﺻﺎم ﺻﺒﯿﺤﮥ ﯾﻮم اﻟﻔﻄﺮ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺻﺎم اﻟﺪﻫﺮ و ﺑﻪ‬‫ان اﻟـﺬي ﯾﻌّﻠﻢ اﻟﻄﺎﻋـﺎت ﯾﺤﻔﻈﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﺳـﺒﻊ ﻗﺮون ﻣﻦ ذرﯾﺘﻪ و ﺑﻪ إذا ﻟﻘﯿﺖ اﻟﺤـﺎج ﻓﺼﺎﻓﺤﻪ و ﻣﺮه ان ﯾﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻟﮏ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻐﻔﻮر ﻟﻪ و ﺑﻪ ﻻ‬‫زال ارﺑﻌﻮن ﯾﺤﻔﻆ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬﻢ اﻻرض‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻻ ﺷـﻔﻌﮥ ﻟﺼـﻐﯿﺮ و ﻻ ﻟﻐﺎﺋﺐ و اﻟﺸﻔﻌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 43‬از ‪431‬‬‫ﮐﺤﻞ اﻟﻌﻘﺎل‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﮐـﻞ ﻣـﺎ ﯾﺮوﯾﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ اﻟﺒﻼء ﻓﯿﻪ ﻣﻨﻪ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺿـﻌﯿﻒ اﯾﻀﺎ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤـﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺿـﻌﻔﻮه و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒـﺎن روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻧﺴـﺨﮥ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿـﻞ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺤﺜﯿﺚ ﻋﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺿـّﻌﻔﻪ ﻏﯿﺮ‬‫واﺣـﺪ و ﻗـﺎل خ و اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺣـﺪث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺑﻨﺴـﺨﮥ ﺷﺒﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎﺋﺘﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻠﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻟﻪ‬‫اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﺪة اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ و ﻓﯽ آﺧﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﮐﻞ ﻣﺎ ﯾﺮوﯾﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻓﺎﻟﺒﻼء ﻣﻨﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪28 :‬‬‫اﯾﻀﺎ ﺿـﻌﯿﻒ اﻧﺘﻬﯽ ﯾﻌﻨﯽ راوي ﻏﺎﻟﺐ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ذﮐﺮﻫﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻓﯽ ﺛﻘﺎت اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﺑﯿﻪ ﯾﻀﻊ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ اﻟﻌﺠﺎﺋﺐ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮي ﻣﻮﻟﯽ آل ﻋﻤﺮ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻦ ﺧﺎل‬‫اﺑﯿﻪ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻪ روي ﻋﻨﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ اﻟﺒﺨﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﺤﺎرﺛﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ زﯾﺎد اﻟﺤﺎرﺛﯽ و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺪي و اﺑﻮ ﺳـﻠﻤﮥ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗـﺎل ﻋﺜﻤـﺎن اﻟﺮوﻣﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗـﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﮐﺎن اﻟﺤﻤﯿﺪي ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ و ﯾﻀﻌﻔﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﯾﻀﺎ ﻣﻀﻄﺮب اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﮐﻞ ﻣﺎ‬‫ﯾﺮوﯾﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤـﺎﻧﯽ ﻓﺎﻟﺒﻼـء ﻓﯿﻪ ﻣﻨﻪ و إذا روي ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻓﻬﻤـﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎن ﻗﻠﺖ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻧﺴـﺨﮥ ﺷﺒﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻤـﺄﺗﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻠﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ﻻ ذﮐﺮه اﻻ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺘﻌﺠﺐ و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ روي‬‫ﻋﻨﻪ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻣﻨـﺎﮐﯿﺮ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﻌﻀـﻼت و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻮﺣﺪة و اﻟﻼم ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺗﺤﺘﺎﻧﯿﮥ ﺳﺎﮐﻨﮥ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺪ اﺗﻬﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺪي و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫ﻣﻦ اﻟﺴﺎﺑﻌـﮥ و ﺻـﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ )دق( ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ‬‫اﻟﻌـﺪوي ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺪي ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ‬‫اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻧﺴـﺨﮥ ﮐﻠﻬﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫اﻟﻘﯿﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﯾﺮوﯾﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ ﺻﺎم ﯾﻮم ﺻﺒﯿﺤﮥ ﯾﻮم اﻟﻔﻄﺮ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺻﺎم اﻟﺪﻫﺮ‬‫و ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃـﻞ ﻣﻮﺿﻮع ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﯾﺮوي اﻟﻤﻨﺎﮐﯿﺮ ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ اﻟﺮازي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻫﻮ‬‫ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﻟﺤﻤﯿﺪي ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﺣﺪث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺑﻨﺴـﺨﮥ ﺳﺮد ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺛﻤـﺎﻧﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐّﻠﻬـﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻻـ ﯾﺠـﻮز اﻻﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﻪ و ﻻـ ذﮐﺮه اﻻـ ﻋﻠﯽ وﺟـﻪ اﻟﺘﻌﺠـﺐ ﺑـﻪ و ﺑﺮ ﻣﺘﻔﺤﺺ ﮐﺘـﺐ و اﺳـﻔﺎر واﺿـﺢ و‬‫آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺪر ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ اﻋﻨﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪29 :‬‬‫ﯾﺮوي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﯿﻨﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ ﻻ ﯾﻘﻮم ﺑﻪ ﺣـّﺠ ﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﺗﺎﺑﻌﯽ‬‫ﻣﺸـﻬﻮر ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﻦ و ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ و رﺑﯿﻌﮥ و اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﻦ و ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﺛﻘﺎﺗﻪ و ﮐﺎن ﻣﻦ ﻓﺤﻮل اﻟﺸﻌﺮاء‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻫﻮ ﻣﻦ اﺧﻤﺎس ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻨﻌﻢ اﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﺑﻨـﺎء اﻟـﺬﯾﻦ ﮐـﺎﻧﻮا ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ و ﮐﺎن ﯾﻨﺰل ﺑﺤﺮان و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن ﺷﺎﻋﺮا ﻣﺠﯿـﺪا وﻓـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﻓﺎﺟﺰل ﻟﻪ اﻟﺤﺒﺎء و‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ وﻻﯾﺘﻪ ﻟﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﻃﻮاف اﻟﻮداع و ﻋﻨﺪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻨﺒﺴﮥ ﻓﯽ ﻗﺼﮥ اﺳـﻼﻣﻪ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻓﺮﻗﻪ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 44‬از ‪431‬‬‫ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﻗﻠﺖ و ﻗﺎل ﻣﺎت ﻓﯽ وﻻﯾـﮥ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻻ ﯾﺠﻮز ان ﯾﻌﺘﺒﺮ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ إذا ﮐﺎن ﻣﻦ رواﯾﮥ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻻن‬‫اﺑﻨﻪ ﯾﻀﻊ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﻪ اﻟﻌﺠـﺎﺋﺐ و ﻗـﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ ﻻـ ﯾﻘﻮم ﺑﻪ ﺣﺠـﮥ و ﻗﺎل اﻻزدي ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻮاﻃﯿﻞ و ﻗﺎل‬‫ﺻﺎﻟﺢ ﺟﺰرة ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻻ ﻧﻌﺮف اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ اﺣﺪا ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻻ ﻣﻦ ﺳﺮق ﻗﻠﺖ ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻄﻠﻖ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻣﺮﺳـﻼ ﻋﻨﺪ ﺻﺎﻟﺢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﻣﺪﻧﯽ ﻧﺰل ﺣﺮان ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ و‬‫ﺻﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻮﺣﺪة ﺛﻢ ﺗﺤﺘﺎﻧﯿﮥ ﺳﺎﮐﻨﮥ و ﻓﺘﺢ اﻟﻼم ﻣﻮﻟﯽ‬‫ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻨﺒﺴـﮥ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﻦ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒـﺪ ﻟا ﻌﻈﯿﻢ ﻻ‬‫ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدن ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻬﺮ دو ﻃﺮﯾﻖ ﻧﺰد ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﯾﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و‬‫ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺧﻮد ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺣﺎل آن ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ و ﺑﻬﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸﺒﻪ اﻟﺴﻤﺮ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﭘﺮده‬‫از روي ﮐﺎر ﻣﯽاﻧﺪازﻧﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﮔﻔﺘـﻪ و ﻋـﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻨـﺪ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﮐـﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ و ﻫـﻮ ﻣـﺘﺮوك و ﻟﻪ ﻃﺮﯾـﻖ اﺧﺮي ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ أﺑﯽ ﯾﻌﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾـﻖ اﺑﻦ‬‫اﻟﺒﯿﻠﻤـﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻨﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻣﺨﺘﺼـﺮه ﭼﻨـﺪ ﻓﺎﺋـﺪه ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد اول آﻧﮑﻪ از ان واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ در ﮐﺘﺎب ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﯾﻦ ﺧﻮد دﻟﯿﻞ ﻣﻘﺪوﺣّﯿﺖ آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﺘﺎب اﺑﻦ‬‫ﻋـﺪي ذﮐﺮ ﺿـﻌﻔﺎء و ﻣﺠﺮوﺣﯿﻦ و اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﺸﺎن ﺳﺖ دوم آﻧﮑﻪ از آن واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺪي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب ﮐﺎﻣﻞ در‬‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮده و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪30 :‬‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﻋﺪي ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻓﺘﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻘﯿﻢ ﻣﺘﻬﻢ و ﻣﻠﯿﻤﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ‬‫ﻧﺰد ﺳـﺨﺎوي راوي اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻋﻈﯿﻢ اﻋﻨﯽ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎﻟﺤﺘﻢ و اﻟﺠﺰم ﻣﺘﺮوك ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از آن ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺮاي‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ در ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻫﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ در آن ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ از ﭘﺪر ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ راوﯾﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ و ﭘﺪرش ﺑﺤﺪي ﺷﺎﯾﻊ و ذاﺋﻊﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﺨﺎوي در ﻗﺪح ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺴـﻨﺪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ‬‫ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ذﮐﺮ اﯾﻨﮑﻪ در ان اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ از ﭘـﺪرش راوﯾﺴﺖ اﮐﺘﻔﺎ ورزﯾـﺪه ﺣﺎﺟﺘﯽ ﺑﺸـﺮح ﺣﺎل ﻗـﺪح و ﺟﺮح اﯾﺸﺎن ﻧﺪﯾﺪه و ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﺮة ﻟﻠﻤﻌﺘﺒﺮﯾﻦ و ﺑﺼﯿﺮة ﻟﻠﻤﺴﺘﺒﺼﺮﯾﻦ َو ﻻ َﺗُﮑْﻦ ﻣَِﻦ اﻟ ْﻐﺎﻓِﻠِﯿَﻦ‬‫اﻟﻤﻐﺘّﺮﯾﻦ اﻟﻤﺨﻠـﺪﯾﻦ اﻟﯽ ﻫﻔﻮات اﻟﻤﺠﺘﺮﻣﯿﻦ اﻟﻤﺠﺘّﺮﯾﻦ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟـﺎﺑﺮ و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮواﯾﺖ او ﻃﺒﺮاﻧﯽ در ﻣﻌﺠﻢ‬‫ﺻﻐﯿﺮ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻤﻠﺤﯽ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻟﻌﺒﺎﺳـﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ زﻓﺮ ﺛﻨﺎ ﻣﻨﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﻨﮑـﺪر ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري رض ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ارﻓﻖ اﻣﺘﯽ‬‫ﻻﻣﺘﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﺻﺪق اﻣﺘﯽ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﻀﯽ اﻣﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و اﻋﻠﻤﻬﺎ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﯾﺠﯽء ﯾﻮم‬‫اﻟﻘﯿﻤﮥ اﻣﺎم اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺮﺗﻮة و إﻗﺮاء اﻣﺘﯽ اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻓﺮﺿﻬﺎ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫و ﻗـﺪ اوﻟﯽ ﻋﻮﯾﻤﺮ ﻋﺒﺎدة ﯾﻌﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﺪرداء رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﺮوه ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ اﻻ ﻣﻨﺪل و ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘـﺪوﺣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در آن ﻣﻨـﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ واﻗﻌﺸـﺪه و او ﺑﻨﻘـﻞ اﯾﻦ رواﯾﺖ از اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺢ ﻣﺘﻔﺮدﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﻧّﺺ ﻋﻠﯿﻪ ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫ﺑﻨﻔﺴﻪ و ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻣﻨﺪل از اﻓﺎدات ﻧﻘﺎد ﮐﺒﺎر و ﻋﻈﺎم اﺧﺒﺎر واﺿﺢ اﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺪل ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻨﺰي اﻟﮑﻮﻓﯽ اﺧﻮ ﺣﺒﺎن ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ و ﻋﺎﺻﻢ اﻻﺣﻮل و ﻋﻨﻪ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و ﺟﺒـﺎرة ﺑﻦ اﻟﻤﻐّﻠﺲ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺷـﯿﺦ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻟﯿﻦ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 45‬از ‪431‬‬‫ﻣﻨـﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺸـﻬﻮر ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ ﺿـﻌﻔﻪ اﺣﻤـﺪ و اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻨﺰي اﻟﮑﻮﻓﯽ اﺳـﻤﻪ ﻋﻤﺮ و ﻋﻦ‬‫ﻣﻐﯿﺮة و ﻋﺎﺻﻢ اﻻﺣﻮل و ﻋﻨﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ و ﺟﺒﺎرة و ﻋﺪة ﺿﻌﻔﻪ اﺣﻤﺪ ﻣﺎت ‪ 168‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﺿﻌﯿﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﻓﺤﯿﺎن اﺧﻮه ﻗﺎل ﻫﻮ اﺻﻠﺢ ﻣﻨﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺪﻻ اﺻﻠﺢ ﻣﻦ ﺣﯿﺎن و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻣﺎ‬‫اﻗﺮﺑﻬﻤﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻋﻦ اﻟﯽ ﺧﺜﯿﻤﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺪوري ﻋﻦ‬‫ا ﺑ ﻦ ﻣ ﻌﯿ ﻦ ﺣﯿ ﺎ ن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪31 :‬‬‫و ﻣﻨﺪل ﺿـﻌﯿﻔﺎن و ﻫﻤﺎ اﺣﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺷﯿﺒﻪ ﮐﺎن اﺷﻬﺮ ﻣﻦ اﺧﯿﻪ ﺣﯿﺎن و ﻫﻮ اﺻﻐﺮ‬‫ﺳّﻨـﺎ ﻣﻨﻪ و اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻣﻦ اﻟﺜﻘـﺎت ﯾﻀـﻌﻔﻮﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﮐﺎن ﺧﯿﺮا ﻓﺎﺿـﻼ ﺻـﺪوﻗﺎ و ﻫﻮ‬‫ﺿﻌﯿـﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻫـﻮ اﻗﻮي ﻣﻦ اﺧﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﺌﻞ اﺑﻮ زرﻋﻪ ﻋﻦ ﻣﻨـﺪل ﻓﻘـﺎل ﻟﯿﻦ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺳـﺌﻞ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻣﻨﺪل ﻓﻘﺎل ﺷـﯿﺦ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻓﯽ‬‫اﺣﺎدﯾﺜﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻐﻠﻂ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿﺪ ﺳﺌﻞ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﺑﺬاك‬‫اﻟﻘﻮي و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ذاﻫﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻋﻨﺪﻫﻢ و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ‬‫روي ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬـﺪي ﻻ ﯾﺤـﺪث ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ و اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺎن ﻣﻤﻦ‬‫ﯾﺮﻓﻊ اﻟﻤﺮاﺳـﯿﻞ و اﻟﻤﻮﻗﻮﻓﺎت ﻣﻦ ﺳﻮء ﺣﻔﻈﻪ ﻓﺎﺳـﺘﺤﻖ اﻟﺘﺮك و ﻗﺎل اﻟﻄﺤﺎوي ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺜﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾـﮥ ﺑﺸـﯽء و ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺪل ﻣﺜﻠﺚ اﻟﻤﯿﻢ ﺳﺎﮐﻦ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻨﺰي ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و اﻟﻨﻮن ﺛﻢ زاء اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ و ﯾﻘﺎل اﺳﻤﻪ‬‫ﻋﻤﺮو و ﻣﻨـﺪل ﻟﻘﺐ ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﺴﺎﺑﻌـﮥ و ﺻـﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺧﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﺪل ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻨﺰي ﺑﻔﺘﺢ‬‫اﻟﻨﻮن اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﺳـﻤﻪ ﻋﻤﺮ و ﻋﻦ ﻣﻐﯿﺮة و اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺢ و ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺒﺎب ﺿـﻌﻔﻪ اﺣﻤﺪ و ﻏﯿﺮه ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ واﻗﻌﺸﺪه و او ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﺎﻟﮏ ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ ﺑﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﺠﺮﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﮐﺎن اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺢ ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ از اﺟﻠﻪ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ را در ﺑﺎب زﻫﺮي ﻻ ﺷـﯽء‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺪارﻣﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺮي و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﻪ او‬‫ﻫﻢ از ﮐﺒﺎر ﻧﻘﺎد ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ رواﯾﺖ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ را ﺑﻨﻬﺞ ﻗﻮل ﻣﺜﻞ ﻫﻮا ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺪم اﻟﺘﻔﺎت اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫و ﻗﺎل ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﮐﺎن اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ ﺻﺪوﻗﺎ ﻓﺎذا ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻓﻬﻮ ﺳﻤﺎع و إذا ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻓﻬﻮ ﻗﺮاءة و إذا ﻗﺎل‬‫ﻗـﺎل ﻓﻬﻮ ﺷـﺒﻪ اﻟﺮﯾـﺢ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻌﺠﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ از ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﮑـﺪر ﺑﻨﻬـﺞ ﻋﻨﻌﻨﻪ راوﯾﺴﺖ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﺑﺤﺪﺛﻨﺎ و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻧﻨﻤﻮده و ﻧﻪ ﺻـﯿﻐﻪ ﻗﺎل آورده ﭘﺲ اﯾﻦ رواﯾﺖ او از ﻫﻮا ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺘﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻧﯿﺰ ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ دارﻗﻄﻨﯽ‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ ﻣﺪﻟﺲ ﺑﺘﺪﻟﯿﺲ ﻗﺒﯿﺢ ﺑﻮد و از ﻣﺠﺮوﺣﯿﻦ ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻣﯽﮐﺮد و ﺗﺪﻟﯿﺲ او ﻻزم اﻻﺟﺘﻨﺎﺑﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺑﺘﺠﻨﺐ ﺗﺪﻟﯿﺲ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺒﯿﺢ اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻻ ﯾﺪﻟّﺲ اﻟّﺎ ﻣﻤﺎ ﺳـﻤﻌﻪ ﻣﻦ ﻣﺠﺮوح ﻣﺜﻞ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ و‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪة و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و اﻣﺎ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻓﮑﺎن ﯾﺪﻟﺲ ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻧﯿﺰ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺘﺪﻟﯿﺲ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﯿـﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘـﺎت و ﻗـﺎل ﮐـﺎن ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز و ﻗﺮاءﻫﻢ و ﻣﻔﺘﯿﻬﻢ و ﮐﺎن ﯾـﺪﻟّﺲ و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻧﯿﺰ ﭼﻮن ﺗﺪﻟﯿﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪32 :‬‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ را ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﺣﺪﯾﺚ او را از ﻋﻄﺎء ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﺼـﺮﯾﺢ او ﺑﺎﺧﺒﺎر ﻻ ﺷﯽء و ﺿﻌﯿﻒ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و رأﯾﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻋﻦ ﻋﻄﺎء‬‫اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل ﺿـﻌﯿﻒ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺤﯿﯽ اﻧﻪ ﯾﻘﻮل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻗﺎل ﻻ ﺷﯽء اﻧﻪ ﺿﻌﯿﻒ اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﮐﺘﺎب وﻗﻔﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻓﺨﯿﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 46‬از ‪431‬‬‫ﮐﻪ از ارﺗﮑﺎب ﺗﺪﻟﯿﺲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺟﺮأت اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ در ﺗﺪﻟﯿﺲ ﺑﺤّﺪي رﺳـﯿﺪه‬‫ﺑﻮد ﮐﻪ از ارﺗﮑﺎب ﮐـﺬب ﻫﻢ در ان ﻧﻤﯽاﻧﺪﯾﺸـﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻤﺠﺮد اﻗﺮار ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوه ﺑﺒﻮدن ﺻـﺤﯿﻔﻪ از ﺣـﺪﯾﺚ او ﺟﺴﺎرت ﺑﺮواﯾﺖ از‬‫ﻫﺸﺎم ﺑﺼﯿﻐﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﯽﮐﺮد و اﺻﻼ ﺗﺤﺮﺟﯽ از ان ﻧﺪاﺷﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 85‬ﻋﺎم اﻟﺠﺤﺎف‬‫اﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻮاﻗـﺪي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﻧﺎد ﻗﺎل ﺷـﻬﺪت اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ ﺟﺎء اﻟﯽ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﻤﻨـﺬر‬‫اﻟﺼـﺤﯿﻔﮥ اﻟﺘﯽ اﻋﻄﯿﺘﻬﺎ ﻓﻼﻧﺎ أ ﻫﯽ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﮏ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﺴﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﯾﻘﻮل ﺛﻨﺎ ﻫﺸﺎم ﻣﺎ ﻻ اﺣﺼﯽ از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع و اﻓﮏ ﻣﺼﻨﻮع را ﺑﺮواﯾﺖ او اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب آورده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل وﻓـﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮارث ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ اﺻـﺒﻎ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ زﻫﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻗﺎل‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﻼم ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻟﻨﺎﺟﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿـﺎء ﻋﺜﻤـﺎن و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و‬‫اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﻣﯿﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة وﻋﺎء ﻟﻠﻌﻠﻢ او ﻗﺎل وﻋﺎء اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻨﺪ ﺳـﻠﻤﺎن‬‫ﻋﻠﻢ ﻻ ﯾﺪرك و ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪار ﺳـﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﺮ زﯾﺪ ﻋّﻤﯿﺴﺖ و ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدن او ﺑﺎﻧﻮاع ﻗﻮادح و ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺑﺮ ﻧﺎﻗﺪ ﺧﺒﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺑﺼﯿﺮ‬‫واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻟا ﺠﻮاري‬‫اﻟﻌﻤﺮ اﺑﻮ اﻟﺤﻮاري اﻟﺒﺼـﺮي ﻗﺎﺿﯽ ﻫﺮاة ﻋﻦ اﻧﺲ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و ﻃﺎﺋﻔﮥ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺷﻌﺒﮥ و ﻫﺸﯿﻢ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺻﺎﻟـﺢ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻻ ﺷـﯽء و ﻗﺎل ﻣﺮة ﺿـﻌﯿﻒ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺿـﻌﯿﻒ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺻﺎﻟﺢ و‬‫ﺿﻌﻔﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻟﻌﻞ ﺷـﻌﺒﮥ ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻦ اﺿـﻌﻒ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﺴـﻌﺪي ﻣﺘﻤﺎﺳﮏ و ﻣﻦ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮه ﻗﯿﺲ ﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺛـﺎﺑﺖ ﻋﻦ اﯾﻐـﺎر ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻮاري ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋـﺎ ﯾﻮﺷـﮏ اﻟﻔﺎﻟـﺞ ان ﯾﻔﺸﻮ ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﺣﺘﯽ ﯾﺘﻤﻨﻮا اﻟﻄﺎﻋﻮن ﻣﮑﺎﻧﻪ‬‫ﺳﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﯾﮑﺮه ﻟﻠﻤﻮذن ان ﯾﮑﻮن اﻣﺎﻣﺎ ﻓﻬﺬا اﻟﻌﻤﻞ اﻟﺒﻼء ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺳﻼم ﺳﻼم‬‫ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻗﺮة ﻋﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﺣﺘﺠﻢ ﯾﻮم اﻟﺜﻼﺛﺎ ﻟﺴﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﻣﻦ اﻟﺸﻬﺮ ﮐﺎن دواء ﻟﻠﺴﻨﮥ‬‫ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪33 :‬‬‫ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺳﺄﻟﺖ رﺑﯽ ﻓﯿﻤﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺎوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ان اﺻﺤﺎﺑﮏ ﻋﻨﺪي ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻨﺠﻮم ﺑﻌﻀﻬﻢ اﺿﻮء ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﺑﺸﯽء ﻣﻤﺎ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﺧﺘﻼﻓﻬﻢ ﻓﻬﻮ ﻋﻨﺪي ﻋﻠﯽ ﻫﺪي‬‫ﻓﻬﺬا ﺑﺎﻃﻞ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺗﺮﮐﻮه و ﻧﻌﯿﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﻮاري اﺑﻮ اﻟﺤﻮاري اﻟﺒﺼﺮي ﻗﺎﺿﯽ‬‫ﻫﺮاة ﻋﻦ اﻧﺲ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺷﻌﺒﮥ ﻓﯿﻪ ﺿﻌﻒ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻟﻌﻞ ﺷﻌﺒﮥ ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻦ اﺿﻌﻒ ﻣﻨﻪ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺻﺎﻟﺢ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮ ﻣﺮة‬‫ﻻـ ﺷـﯽء و ﻗـﺎل اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠـﺎرود ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ زﯾـﺪ اﻟﻌﻤﯽ و أﺑﯽ اﻟﻤﺘﻮﮐـﻞ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻬﻤﺎ و ﻫﻤﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎن و ﻗﺎل ﺑا ﻮ ﺣﺎﺗﻢ‬‫ﺿﻌﯿﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻻـ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﻟﯿﺲ ﺑﻘﻮي واﻫﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻣﺘﻤﺎﺳﮏ و ﻗﺎل‬‫اﻻﺟﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ داود ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ ﺷـﻌﺒﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑـﺬاك و ﻟﮑﻦ اﺑﻨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻻﺟﺮي اﯾﻀﺎ ﺳﺄﻟﺖ أﺑﺎ داود ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﻘﺎل زﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺮة ﻗﻠﺖ ﮐﯿﻒ ﻫﻮ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ اﻻ ﺧﯿﺮا و ﻗﺎل ﻟﻠﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺻﺎﻟﺢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﺎﻣﮥ ﻣﺎ ﯾﺮوﯾﻪ‬‫ﺿﻌﯿﻒ ﻋﻠﯽ ان ﺷﻌﺒﮥ ﻗﺪ روي ﻋﻨﻪ و ﻟﻌﻞ ﺷﻌﺒﮥ ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻦ اﺿﻌﻒ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺼﻌﺐ ﺳﻤﯽ اﻟﻌﻤﯽ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﮐﻠﻤﺎ ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﺷﯽء‬‫ﻗﺎل ﺣﺘﯽ اﺳﺄل ﻋّﻤﯽ ﻗﻠﺖ و ﻗﺎل اﻟﺮﺷﺎﻃﯽ ﻫﻮ ﻣﻨﺴﻮب اﻟﯽ ﺑﻨﯽ اﻟﻌﻢ ﻣﻦ ﺗﻤﯿﻢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﺎن ﺿﻌﯿﻔﺎ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ‬‫ﮐﺎن ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻋﻨﺪﻧﺎ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﮐﺎن ﺷـﻌﺒﮥ ﻻ ﯾﺤﻤﺪ ﺣﻔﻈﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺑﺼـﺮي ﺿﻌﯿﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻫﻮ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 47‬از ‪431‬‬‫ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻀﻌﻔﺎء اﻟﺬﯾﻦ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻧﺲ اﺷﯿﺎء ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ ﻻ اﺻﻮل ﻟﻬﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﺳﺒﻖ اﻟﯽ اﻟﻘﻠﺐ اﻧﻪ اﻟﻤﺘﻌﻤـﺪ ﻟﻬﺎ و ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻤﺮض اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ و ﻫﻮ ﻋﻨـﺪي ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺨﺒﺮه و ﻻ اﮐﺘﺒﻪ اﻻ ﻟﻼﻋﺘﺒﺎر و ﻫﻮ اﻟـﺬي‬‫روي ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﺣﺘﺠﻢ ﯾﻮم اﻟﺜﻠﺜﺎء ﺳـﺒﻊ ﻋﺸﺮ ﻣﻀﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺸﻬﺮ ﮐﺎن دواء ﺳﻨﮥ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻟا ﺤﻮاري‬‫اﺑﻮ اﻟﺤﻮاري اﻟﻌﻤﯽ اﻟﺒﺼـﺮي ﻗﺎﺿـﯽ ﻫﺮاة ﯾﻘـﺎل اﺳﻢ اﺑﯿﻪ ﻣﺮة ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﺨﺎﻣﺴـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ در ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫زﯾـﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ج ﻣﺘﺮوك غ زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻮاري اﻟﻌﻤﯽ اﺑﻮ اﻟﺤﻮاري اﻟﺒﺼـﺮي ﻗﺎﺿـﯿﻬﺎ ﺿـﻌﻔﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻋﺪي و ﻗﯿﻞ ﺻﺎﻟﺢ و‬‫ﻗﯿﻞ ﺿـﻌﯿﻒ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﺷـﯿﺦ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﮔﻔﺘﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻮاري اﻟﻌﻤﯽ ﯾﺮوي اﺷﯿﺎء ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ ﻻ‬‫اﺻﻞ ﻟﻬﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﺴﺒﻖ اﻟﯽ اﻟﻘﻠﺐ اﻧﻪ اﻟﻤﺘﻌﻤﺪ ﻟﻬﺎ و ﻧﯿﺰ در ﺳﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ راوي از زﯾﺪ ﻋﻤﯽ ﺳﻼﻣﺴﺖ و ﺳّﻠﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪34 :‬‬‫ﻧﺰد ﻧﻘﺎد اﻋﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﺳﺎﻟﻢ از ﺟﺮح و ﻗـﺪح ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻌﯿﻮب و ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﺜﻠﻮب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ارﺑﺎب ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻞ‬‫ﺧﻮد اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺿـﺌﯿﻞ را در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳـﻼم ﻃﻮﯾـﻞ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﺑـﺎﯾﻦ ذﮐﺮ ﺑﻨـﺎي ﻣﺘﺰﻟﺰل آن از اﺳﺎس ﯾﮑﺴـﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻧﺴـﺎﺋﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت در ﺿـﻤﻦ ﻗـﺪح‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ در ﻓﻀﻞ ﻣﺆذﻧﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻪ ﺳـﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﺗﺮﮐﻮه و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و‬‫اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺎﻧﻪ ﮐﺎن اﻟﻤﺘﻌﻤﺪ ﺑﻬﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻌﺪ‬‫ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺜﯽ در ﺑـﺎب زﮐﺎة اﻟﻔﻄﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻫـﺬه اﻟﺰﯾﺎدة و ﻫﯽ ذﮐﺮ اﻟﯿﻬﻮدي و اﻟﻨﺼـﺮاﻧﯽ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻔﺮد ﺑﻬﺎ‬‫ﺳﻼـم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺎﻧﻪ ﮐﺎن اﻟﻤﺘﻌﻤﺪ‬‫ﻟﻬﺎ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﯾﻘﺎل اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ اﻟﻄﻮﯾﻞ روي ﻋﻦ زﯾـﺪ اﻟﻌﻤﯽ و‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ زاذان و ﺣﻤﯿـﺪ و اﻟﺒﺼـﺮﯾﯿﻦ ﻗﺎل خ )اﻟﺒﺨﺎري( ﺳـﻼم ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻋﻦ زﯾـﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﺗﺮﮐﻮه و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﺮﯾﻢ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ ﺳﻼم ﺑﻦ ﺳﻠﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﻓﻘﺎل ﺿﻌﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و روي اﺑﻦ اﻟﺪورﻗﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺳﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء‬‫و روي ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺳـﻼم اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺳﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل س )اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ( ﺳﻼم ﺑﻦ ﺳﻠﻢ ﻣﺘﺮوك‬‫و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺿﻌﯿﻒ اﺑﻮ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﺳﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﻦ ﻗﺮة ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻟﻮﺿﻮء ﻣﺮة و ﻣﺮﺗﯿﻦ‬‫و ﺛﻼﺛﺎ ﺗﺎﺑﻌﻪ ﻓﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﺷﺒﺎﺑﮥ ﺛﻨﺎ ﺳﻼم‬‫ﻋﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﻗﺮة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻔﯿﻦ ﺛﻼﺛﮥ اﯾﺎم و ﻟﯿﺎﻟﯿﻬﻦ ﻟﻠﻤﺴﺎﻓﺮ و ﯾﻮﻣﺎ و ﻟﯿﻠﮥ ﻟﻠﻤﻘﯿﻢ و‬‫ﺑﻪ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻟﻨﺎﺟﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺛﻨﺎ ﺳﻼم ﺛﻨﺎ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻟﻨﺎﺟﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ارﺣﻢ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾﺪ و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ و‬‫اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻣﯿﻦ اﻻﻣـﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و اﻗﺮأﻫﻢ أﺑﯽ و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة وﻋﺎء ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻨـﺪ ﺳـﻠﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﻻ ﯾﺪرك و ﻣﻌﺎذا‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺤﻼل اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺮاﻣﻪ و ﻣﺎ اﻇﻠّﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء او اﻟﺒﻄﺤﺎء ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫و ﻗﺪ ﺳﺎق اﺑﻦ ﻋﺪي ﻟﻪ ﺟﻤﻠﮥ و ﻗﺎل ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯽ ﺷﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﻟﻪ‬‫ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﮐﺮه ﻟﻠﻤﻮذن ان ﯾﮑﻮن اﻣﺎﻣﺎ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪35 :‬‬‫ﻟﻌﻞ اﻟﺒﻼء ﻓﯿﻪ ﻣﻨﻪ او ﻣﻦ زﯾﺪ ﻗﯿﻞ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺣﺪود ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ‬‫اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ و ﺣﻤﯿﺪ اﻟﻄﻮﯾﻞ و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ زاذان ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ‬‫ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻼم ﺑﻦ ﺳﻠﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ اﻟﻄﻮﯾﻞ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺳﻠﯿﻢ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ رادان و ﻋﻨﻪ ﻗﺒﯿﺼﮥ و ﺧﻠﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 48‬از ‪431‬‬‫ﺑﻦ ﻫﺸـﺎم و اﺑﻮ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮاﻧﯽ ﻗـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري ﺗﺮﮐﻮه و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺤﺜﯿﺚ ﻋﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ و ﯾﻘـﺎل اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﻄﻮﯾـﻞ ﺟﺮﺣﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺜﻘـﺎت‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺎﻧﻪ اﻟﻤﺘﻌﻤـﺪ ﻟﻬﺎ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﻤﻮذﻧﯿﻦ و ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﻓﯽ اﻟﺰﮐﺎة و ﻧﻘﻞ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻋﻦ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ روي اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮة و ﻗـﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﻨﮑﺮة و ﻗﺎل اﻟـﺪوري و ﻏﯿﺮه ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺎر ﻟﯿﺲ ﺑﺤﺠﮥ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗـﺎل اﻟﺒﺨـﺎري ﺗﺮﮐﻮه و ﻗـﺎل ﻣﺮة ﯾﺘﮑﻠﻤﻮن ﻓﯿﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﺿـﻌﯿﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺗﺮﮐﻮه و ﻗـﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ‬‫ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ و ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺮاش ﮐﺬاب و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﻐﻮي ﺿـﻌﯿﻒ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺟّﺪا‬‫و روي اﺑﻦ ﻋـﺪي اﺣﺎدﯾﺚ و ﻗﺎل ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻊ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ و اﺧﺮج ﻟﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺬي اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻋﻨﺪ ﻏﯿﺮه و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺲ وﻗﺖ ﻟﻠﻨﻔﺴﺎء ﻗﻠﺖ و ﻣﻨﻬﺎ‬‫زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﮐﺮه ﻟﻠﻤﻮذن أن ﯾﮑﻮن‬‫اﻣﺎ ﻣﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻟﻌﻞ اﻟﺒﻼء ﻓﯿﻪ ﻣﻨﻪ او ﻣﻦ زﯾﺪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﯿﺎن روي ﻋﻦ اﻟﺜﻘﺎت اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺎﻧﻪ ﮐﺎن اﻟﻤﺘﻌﻤﺪ ﻟﻬﺎ و ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫روي ﻋﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻋﻦ اﻧﺲ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ وﻗﺖ ﻟﻠﻨﻔﺴﺎء ارﺑﻌﯿﻦ ﯾﻮﻣﺎ‬‫و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻋﻨـﺪه ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻗﺎل اﻟﺤﮑﻢ روي اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸـﻌﺒﯽ‬‫ﺳﻼـم ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻣﺘﺮوك ﺑﺎﺗﻔﺎق ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺣـﺪود ﺳـﻨﮥ ‪ 177‬ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻧﯿﺰ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﺘﺸﺪﯾﺪ اﻟﻼم اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ او ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻄﻮﯾﻞ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ ﻣﺘﺮوك ﻣﻦ اﻟﺴﺎﺑﻌﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﻪ‬‫ﺳﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ )ق( ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻢ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺴـﻌﺪي اﺑﻮ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ‬‫اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻓﺎﮐﺜﺮ و ﺣﻤﯿﺪ اﻟﻄﻮﯾﻞ و ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﻟﺮﺑﯿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪36 :‬‬‫اﻟﺰﻫﺮاﻧﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌـﺪ ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﺿـﻌﯿﻒ ﻗﺎل اﻟﺒﻐﻮي ﺗﻮﻓﯽ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻦ ﺳـﻨﻪ ﺳـﺒﻊ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﺷـﯿﺦ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻨﺪي در‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم اﻟﻄﻮﯾﻞ ﯾﺮوي اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺎﻧﻪ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪ ﻟﻬﺎ و اﺑﻮ اﻟﻔﯿﺾ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي در ﺗﺎج ﻟا ﻌﺮوس‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻼم ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺳﺎﻟﻢ و ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ و ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ زاذان و ﻋﻨﻪ‬‫ﺧﻠﻒ ﺑﻦ ﻫﺸﺎم ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﺗﺮﮐﻮه و ﻋﻼوه ﺑﺮ ذﻫﺒﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع را در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﻼم آورده و راه اﻇﻬﺎر وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و‬‫ﺑﻄﻼن آن ﺳﭙﺮده دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎء ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع را ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﻗـﺪح ﺳـﻼم ﻃﻮﯾﻞ و زﯾﺪ ﻋﻤﯽ در‬‫اﯾﻀﺎح اﻧﺤﺰام و اﻧﺜﻼم آن ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ ﺳـﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴـﻨﻪ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻨﺪ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺻـﺒﻎ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﻪ و ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻋﻦ ﺳـﻼم ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻟا ﺼﺪﯾﻖ‬‫ﻋﻨﻪ و زﯾـﺪ و ﺳـﻼم ﺿـﻌﯿﻔﺎن و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن اﻟﺒـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎب اول اﺻﻞ ﺛﺎﻧﯽ از اﺻﻮل‬‫ارﺑﻌﻪ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻪ آن ﻓﺼﻞ ﻣﻌﻘﻮد ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﯿﻔﻪ اﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﻬـﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿـﺎء ﻋﺜﻤـﺎن و اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري و ﻓﯽ ﺳﻨﺪه ﺳﻼم‬‫و ﻫﻮ اﻟﻄﻮﯾﻞ ﻣﺘﺮوك ﻋﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺼـﻨﻮع ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫ﺧـﺪري ﭼﻨﺎن ﻣﻬﺘﻮك اﻟﺤﺎل و ﻣﻘﺪوح اﻟﺮﺟﺎﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻘﺪح و ﺟﺮح در آن ﺑﺮﻣﯿﺨﯿﺰﻧﺪ و ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ و ﺻـﻐﺎر‬‫ﺑﺎﯾﺪ أي ﻋﯿﺐ و ﻋﻮار آن ﺑﺮ رؤس ﻣﺘﻤﺴﮑﯿﻦ ﺑﺂن ﺑﺮﻣﻼ ﻣﯽرﯾﺰﻧﺪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﻔﻌﻞ را ﺑﺮواﯾﺖ او اﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﺪر اﺳﺘﯿﻌﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ وﺻﻒ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ وﺟﻮه اﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺧﻼﻟﻬﻢ ﻟﯿﻘﺘﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 49‬از ‪431‬‬‫ﺑﻪ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻤﺜﻞ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ رواه ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪة اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤﺪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺷﺎذان ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻋـﺪ و اﺑﻨﺎ ﻧﺎ ﺑﻪ اﺑﻮ ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ دﺣﯿﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺻﺎﻋﺪ ﻗﺎل‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺛﻌﻠﺒﮥ اﻟﻌﺎﻣﺮي ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻮ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻﻋﻮر‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺒﻘﺎل و ﮐﺎن ﻣﻮﻟﯽ اﻟﺤﺬﯾﻔﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷﯿﺦ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ او ﻣﺤﺠﻦ ﺑﻦ ﻓﻼن‬‫ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان أرأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﻫﺎ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﺎ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﻀﺎﻫﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و اﻗﺮاﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪37 :‬‬‫أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻓﺮﺿﻬﺎ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻟا ﺠﺮاح‬‫و درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻘـﺎل واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻘـﺎل ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ رﺟﺎل و ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻮﻫﻮن ﻣﺨﺘﺒﺮﯾﻦ اﺣﻮاﻟﺴﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﺿـﻌﯿﻒ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﺑﻮ‬‫ﺳﻌـﺪ اﻟﺒﻘـﺎل اﻻﻋﻮر ﻣﻮﻟﯽ ﺣﺬﯾﻔـﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن ﮐﻮﻓﯽ ﻣﺸـﻬﻮر روي ﻋﻦ اﻧﺲ و أﺑﯽ واﺋﻞ و ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻋﻨﻪ ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻮ اﺳﺎﻣﻪ و ﯾﻌﻠﯽ و ﺧﻠﻖ‬‫ﺗﺮﮐﻪ اﻟﻔﻼـس و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﺻـﺪوق ﻣـﺪﻟﺲ و ﻗﺎل ح ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺮب ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺴـﻌﻮد‬‫اﻟﺰﺟﺎج ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺎد ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ ﺣﻖ ﻗﻠﺘﻪ او ﻟﻢ اﻗﻠﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﻗﻠﺘﻪ ﻫﺬا ﻣﻨﮑﺮ‬‫اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻣﻦ ﺷﮏ ان اﻟﻤﺤﺸﺮ ﻫﺎﻫﻨﺎ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺸﺎم ﻓﻠﯿﻘﺮأ ﻫﻮ اﻟﺬي اﺧﺮج اﻟﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا‬‫ﻣﻦ دﯾﺎرﻫﻢ ﻻول اﻟﺤﺸﺮ ﻗﺎل ﻟﻬﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺧﺮﺟﻮا ﻗﺎﻟﻮا اﻟﯽ اﯾﻦ ﻗﺎل اﻟﯽ ارض اﻟﻤﺤﺸﺮ‬‫ﻋﺒﺪة ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ اﻟﻀّﺤﺎك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل زّﯾﻨﻮا اﻟﻘﺮآن ﺑﺎﺻﻮاﺗﮑﻢ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻫﻮ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﻀـﻌﻔﺎء اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺠﻤﻊ ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻣﺸـﻬﻮر ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺠـﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﺻـﺪوق ﻣـﺪﻟﺲ و ﻗﺎل اﻟﻔﻼس ﻣﺘﺮوك و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﻟﻌﺒﺴـﯽ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻻﻋﻮر ﻋﻦ اﻧﺲ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و ﻋﻨﻪ ﺷـﻌﺒﮥ و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻏﯿـﺎث ﺗﺮك أﺑﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﮐﺎن ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﮑﺮﯾﻢ اﺣﻔـﻆ ﻣﻨﻪ و ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ ﻣـﺎ رأﯾﺖ ﻋﯿﯿﻨـﮥ اﻣﻼـ ﻋﻠﯿﻨـﺎ ﻋﻨﻪ اﻻ ﺣـﺪﯾﺜﺎ واﺣـﺪا ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻟﻢ ﻗﺎل ﻟﻀـﻌﻔﻪ ﻋﻨـﺪه و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻗﻠﺖ‬‫ﻟﺸـﺮﯾﮏ أ ﺗﻌﺮف اﺑﺎ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻓﻘﺎل أي و اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ اﻋﺮﻓﻪ ﻋﺎﻟﯽ اﻻﺳـﻨﺎد ﺣـﺪﺛﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري ﻋﻦ زﯾﺎد ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻨـﺪم ﺗﻮﺑﮥ ﻓﺘﺮﮐﻨﯽ و ﺗﺮك ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ و ﺗﺮك زﯾﺎدا و ﺣﺪث ﺑﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻌﻘﻞ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺿـﻌﯿﻒ اﻟﺤـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺘﺮوك اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋﮥ ﻟﯿﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﻟﺲ ﻗﯿﻞ ﻫﻮ ﺻﺪوق ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﮐﺎن ﻻ ﯾﮑﺬب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪38 :‬‬‫و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل ﻋﺮة ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻓﯿﻪ ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻣﺎ اﻗﺮﺑﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺧﺒﺎب و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﺻﺪوق‬‫ﻓﯿﻪ ﺿـﻌﻒ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻮﻫﻢ ﻓﺎﺣﺶ اﻟﺨﻄﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﮐﺎن ﻣﻦ ﻗﺮاء اﻟﻨﺎس و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ وﺛﻘﻪ وﮐﯿﻊ و‬‫ﺿﻌﻔﻪ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻗﻠﺖ اﻟﺤﮑﺎﯾـﮥ اﻟﺘﯽ ﺣﮑﯿﺖ ﻋﻦ وﮐﯿﻊ ﻻ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ وﺛﻘﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮﻫﺎ اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻏﯿﻼن ﻗﺎل ﺳـﺌﻞ وﮐﯿﻊ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘـﺎل ﻓﻘـﺎل اﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن ﯾﺮوي ﻋﻦ أﺑﯽ واﺋﻞ و اﺑﻮ واﺋﻞ ﺛﻘـﮥ و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻫﺎ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﺑﻼ ﻋﺰ و ﻓﺤـﺬﻓﺘﻬﺎ ﺛﻢ اﺣﺘﺠﺖ ﻫﻨﺎ‬‫ﻓﺬﮐﺮﺗﻬﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺮزﺑﺎن اﻟﻌﺒﺴﯽ ﻣﻮﻻﻫﻢ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻻﻋﻮر ﺿﻌﯿﻒ ﻣﺪﻟﺲ ﻣﺎت‬‫ﺑﻌﺪ اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ و ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﻟﻌﺒﺴﯽ ﻣﻮﻟﯽ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑا ﻮ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 50‬از ‪431‬‬‫اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﺒﻘﺎل ﺑﻤﻮﺣﺪة اﻻﻋﻮر ﻋﻦ اﻧﺲ و أﺑﯽ واﺋﻞ و ﻋﻨﻪ ﺷـﻌﺒﮥ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿـﻌﯿﻒ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺑﻀﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﻣﺎﺋﮥ و ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ اﺣﺪ اوﺛﻘﻪ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ ﻗﺒﺎﺋﺢ اﻋﻤﺎل و ﮐﺎﺷﻒ ﺷـﻨﺎﺋﻊ اﺣﻮال اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﺑﻘﺎﻟﺴﺖ از ﻋﺒﺎرت آﺗﯿﻪ اﺻﺎﺑﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ واﺿـﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ ادراك اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻧﮑﺮده ﭘﺲ رواﯾﺖ او از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺤﮑﻮم‬‫ﺑﺎرﺳﺎل و اﻧﻘﻄﺎع ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﺻـﻼ ﻗﺎﺑﻠّﯿﺖ ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸﺒﺚ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﮐﺴﯽ از اﺻﺤﺎب ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ارﺑﺎب ﺗﺪﺑﯿﺮ و ﺗﺪﻗﯿﻖ‬‫آن را ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﻨﺎد و اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺨﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﻬﺘﺎك ﺣﺎل اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺳﺎﻗﻂ اﻻﺛﺮ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﺑﻘﺎل اﻋﻮر ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻗﺪ‬‫ذي ﺑﺼﺮ ﻇﺎﻫﺮ و اﻇﻬﺮﺳﺖ و اﮔﺮ از ﻗﺪح و ﺟﺮح اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﺑﻘﺎل و ﻏﻤﺰ و ﻫﻤﺰ اﯾﻦ اﻋﻮر ﺑﺎدي اﻻرﺳﺎل ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ و ﺻﺮف ﺑﺼﺮ ﮐﺮده ﺷﻮد‬‫ﺑﺎز ﻫﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و اﻟﺘﻔﺎت اﺛﺒﺎت و ﺛﻘﺎت ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻗﻮادح ﺧﻮد اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺛﻘﻔﯽ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه اﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف ﺣـﺪﯾﺚ او را ﺑﺠﻮي ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺧﺮﯾﺪ و ﺑﺎﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮐﺒﺎﺋﺮ و‬‫ﻣﺮﺗﺒﮏ ﺟﺮاﺋﺮ ﭘﺮده ﻧﺎﻣﻮس ﺧﻮد ﺑـﺪﺳﺖ ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ درﯾﺪ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺛﻘﻔﯽ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﻧﺰد‬‫ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﺎﺋﻞ ﺷـﺮف ﺻـﺤﺎﺑّﯿﺖ رﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﺑﻮد ﭼﻨﺪان اﻧﻬﻤﺎك در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ و ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺟﻬﺎر و اﻻﻋﻼن ﺑﺎدﻣﺎن آن ﻣﯽﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﯿﻤﺤﺎﺑﺎ ﻧﺮد ﺣﯿﺎ و ﺷﺮم ﺗﺒﺮك وﻗﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪39 :‬‬‫و آزرم ﻣﯽﺑﺎﺧﺖ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﭼﻨﺪ ﺑﺎر اﺟﺮاي ﺣﺪ را ﻫﻢ ﺑﺮ ﺧﻮد ﺳـﻬﻞ و آﺳﺎن اﻧﮕﺎﺷﺖ و از ﺣﺴﻮ ﻋﻘﺎر و ﺷـﺮب راح و ارﺗﯿﺎح ﺑﺪور اﻗﺪاح‬‫ﻫﺮﮔﺰ دﺳﺖ ﺑﺮﻧـﺪاﺷﺖ آﺧﺮ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺠﺎي رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻣﺤﺎﻣﺎت ﺷﺎرﺑﯿﻦ ﺧﻤﺮ ﮐﻪ در ﺳـﺮ داﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ‬‫اﺗﺤـﺎد ﻣﺸـﺮب و ﻣـﺬاق ﺑـﺎ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻓﺠﺎر ﻓﺴﺎق ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺎﺋﯿـﺪ و وﻓﺎق ﻣﺴـﻠﻮك ﻧﻤﻮده اﻋﻼم ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷـﺘﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﺗﺎب‬‫ﻧﯿﺎوردﻧﺪ و از اﺟﺮاي ﺣّﺪ و ﺗﻌﺬﯾﺐ ﺑﺮ آن ﺳـﯿﮑّﺮر ﺷـﺮﯾﺐ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ ﻣﺮة و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ ﮐﺮة ﺑﺘﻨﮓ آﻣﺪه ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻔﯽ آن ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ زﺟﺮ و ﻧﻬﺮ‬‫ﺑﺴﻮي ﺟﺰﯾﺮه در ﺑﺤﺮ ﺳﭙﺮدﻧـﺪ و ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺗﯿﻘﻆ ﺑﺮاي ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻧﯽ آن ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻐـﺪار ﻣﺮدي را ﻧﯿﺰ ﻫﻤﺮاه او ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺟﺰ او از ﺷـﺮب‬‫ﺧﻤﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ آن ﻣﻐﺮم ﻟﻬﻮ و ﻗﺼﻒ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ آن ﻣﺤﺘﺴﺐ را ﺑﻘﺘﻞ رﺳﺎﻧـﺪ و ﺧﻮد را ازﯾﻦ اﺣﺘﺴﺎب ﺷﺪﯾﺪ وارﻫﺎﻧﺪ ﭼﻮن ﺗﯿﺮ‬‫ﺗﺪﺑﯿﺮ آن ﺷﺮﯾﺮ ﺑﺮ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻧﻨﺸﺴﺖ ﻧﺎﭼﺎر ﭼﻮن ﺗﯿﺮ از ﺟﺎ ﺟﺴﺖ و از ﺟﺰﯾﺮه ﻓﺮار ﻧﻤﻮده ﺑﻘﺎدﺳﯿﻪ رﺳﯿﺪ و ﺑﺴﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻣﻠﺤﻖ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﭼﻮن ﻣﺤﺘﺴﺐ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﺨﻮف ﻗﺘﻞ ﺧﻮد از ﺟﺰﯾﺮه راه ﻓﺮار ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺎﺟﺮا را رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﺣﻀـﺮت‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﻣـﺂب ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص را ﺑﺤﺒﺲ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺎﻣﻮر ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ ﻃﺮﯾﻒ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او در ﻗﺎدﺳـﯿﻪ ﻧﯿﺰ از ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺑﺎز ﻧﯿﺎﻣـﺪ و‬‫ﻃﺮﯾﻔﺘﺮ آﻧﮑﻪ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﺑﺎ وﺻﻒ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺟﺮاي ﺣﺪ ﺑﺮ او ﻧﻨﻤﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﻗﺘﺎل او ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ در ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻤﺎر‬‫واﻗﻊ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻨـﺎن ﻣﺴـﺮور ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺎو وﻋـﺪه ﮐﺮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺎ ﺗﺮا در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﺣـﺪ ﻧﺨﻮاﻫﯿﻢ زد و ﮔﻮﯾﺎ اﯾﻦ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣﺪ‬‫ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻗﻬﺎر را ﻣﺠﺎزات ﻗﺘﺎل او ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﻗﺮار داد و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﻬﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﺧﻤﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺧﻮرد ﻣﮕﺮ وﻓﺎي او ﺑﺮﯾﻦ ﻋﻬﺪ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺐ ﺷﺮاب ﭼﻨﺎن در ﻋﺮوق ﻟﺤﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪40 :‬‬‫ﻣﺦ ﻋﻈﺎم او ﺳﺮاﯾﺖ ﮐﺮده ﺑﻮد ﮐﻪ آن ﺑﯽﺑﺎك ﺑﻌﺪ ﻣﺮدن ﻫﻢ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ در ﭘﻬﻠﻮي ﺗﺎك ﻣﺪﻓﻮن ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﺮگ ﻫﻢ ذاﺋﻘﻪ ﺷﺮاب‬‫ﺑﭽﺸﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﻨﻬﺞ وﺻـﯿﺖ ﻧﻈﻤﺎ ادا ﻫﻢ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و ﭼﻮن اﯾﻦ از روي او از ﺻـﻤﯿﻢ ﻗﻠﺐ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﮐﺮاﻣﺖ ﺻـﺤﺎﺑﯿﺖ‬‫ﺛﻼـﺛﻪ ﺑﻬﺮ او ﺑﺮوز ﮐﺮد و آﺧﺮ ﺑﺮ ﻗﺒﺮ او اﺻﻮل ﺛﻼـﺛﻪ ﮐﺮم ﭘﯿـﺪا ﺷـﺪ و ﺳﻮء ﺣﺎل و ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل او ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺣﺎﻻ‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺒﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﻠﻄﻒ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺨﺒﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺎرب اﻟﺨﻤﺮ در ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﺻـﺤﺎب ﻋﯿﺎﻧﺎ ﺑﺎﯾﺪ‬‫رﺳـﯿﺪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در ﮐﺘـﺎب اﺳﺘﯿﻌـﺎب ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﺳـﻤﻪ ﻓﻘﯿـﻞ ﻓﯿﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻋﻘﺪة ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮه ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻧﺴﯽ و ﻫﻮ ﺛﻘﯿﻒ اﻟﺜﻘﻔﯽ و ﻗﯿﻞ اﺳﻤﻪ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺳﻠﻢ ﺣﯿﻦ اﺳﻠﻤﺖ ﺛﻘﯿﻒ‬‫و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 51‬از ‪431‬‬‫روي ﻋﻨﻪ ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻘـﺎل ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﺧﻮف ﻣﺎ اﺧﺎف ﻋﻠﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪي ﺛﻼث‬‫اﯾﻤﺎن ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم و ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﺣﯿﻒ اﻻﺋﻤﮥ‬‫و ﮐﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﻌﺎن اﻻﺑﻄﺎل ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و اﻻﺳـﻼم ﻣﻦ اوﻟﯽ اﻟﺒﺎس و اﻟﻨﺠﺪة و ﻣﻦ اﻟﻔﺮﺳﺎن إﻟﯿﻬﻢ و ﮐﺎن ﺷﺎﻋﺮا ﻣﻄﺒﻮﻋﺎ‬‫ﮐﺮﯾﻤﺎ اﻻ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﮐﺎﻓﯽ اﻟﺸﺮاب ﻻ ﯾﮑﺎد ﯾﻘﻠﻊ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﯾﺮدﻋﻪ ﺣّﺪ و ﻻ ﻟﻮم ﻻﺋﻢ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺴﺘﻌﯿﻦ ﺑﻪ و‬‫ﺟﻠـﺪه ﻋﻤﺮ ﺑـﻦ اﻟﺨﻄـﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﻣﺮارا و ﻧﻔـﺎه اﻟﯽ ﺟﺰﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ و ﺑﻌﺚ ﻣﻌﻪ رﺟﻼـ ﻓﻬﺮب ﻣﻨﻪ و ﻟﺤـﻖ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫وﻗﺎص ﺑﺎﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪41 :‬‬‫و ﻫﻮ ﻣﺤﺎرب ﻟﻠﻔﺮس و ﮐﺎن ﻗـﺪ ﻫﻢ ﺑﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ اﻟـﺬي ﺑﻌﺜﻪ ﻣﻌﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺣّﺲ اﻟﺮﺟﻞ ﺑﺬﻟﮏ و ﺧﺮج ﻗﺎرا ﻓﻠﺤﻖ ﺑﻌﻤﺮ و اﺧﺒﺮه ﺧﺒﺮه ﻓﮑﺘﺐ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑﺤﺒﺲ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﺤﺒﺴﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم ﻗّﺲ اﻟﻨﺎﻃﻒ ﺑﺎﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ و اﻟﺘﺤﻢ اﻟﻘﺘﺎل ﺳﺄل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻣﺮأة ﺳـﻌﺪان ﺗﺤﻞ ﻗﯿﺪه و‬‫ﺗﻌﻄﯿﻪ ﻓﺮس ﺳـﻌﺪ و ﻋﺎﻫﺪﻫﺎ اﻧﻪ ان ﺳـﻠﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺣﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﯿﺪ و اﻟﺴﺠﻦ و ان اﺳﺘﺸﻬﺪ ﻓﻼ ﺗﺒﻌﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺨﻠﺖ ﺳﺒﯿﻠﻪ و اﻋﻄﺘﻪ اﻟﻔﺮس و ﻗﺎﺗﻞ‬‫و اﺑﻠﯽ ﺑﻼء ﺣﺴـﻨﺎ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﻣﺤﺒﺴﻪ و ﮐﺎن ﺑﺎﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ اﯾﺎم ﻣﺸـﻬﻮرة ﻣﻨﻬﺎ ﻗﺲ اﻟﻨﺎﻃﻒ و ﻣﻨﻬﺎ ﯾﻮم ارﻣﺎث و ﯾﻮم اﻏﻮاث و ﯾﻮم اﻟﮑﺘﺎﺋﺐ و‬‫ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺼﮥ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ ﯾﻮم ﻣﻨﻬﺎ و ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻗﺎل‬‫ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان ﺗﺆدي اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﻨﯽ و اﺗﺮك ﻣﺸﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ‬‫إذا ﻗﻤﺖ ﻋﻨﺎﻧﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ و ﻏﻠﻘﺖ ﻣﺼﺎرع ﻣﻦ دوﻧﯽ ﺗﺼﻢ اﻟﻤﻨﺎدﯾﺎ‬‫و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ذا ﻣﺎل ﮐﺜﯿﺮ و اﺧﻮة ﻓﻘﺪ ﺗﺮﮐﻮﻧﯽ واﺣﺪا ﻻ أﺧﺎ ﻟﯿﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺷﻒ ﺟﺴﻤﯽ اﻧﻨﯽ ﮐﻞ ﺷﺎرق اﻋﺎﻟﺞ ﮐﺒﻼ ﻣﺼﻤﺘﺎ ﻗﺪ ﺑﺮاﻧﯿﺎ‬‫ﻓﻠﻠّﻪ دري ﯾﻮم اﺗﺮك ﻣﻮﺛﻘﺎ و ﺗﺬﻫﺐ ﻋّﻨﯽ اﺳﺮﺗﯽ و رﺟﺎﻟﯿﺎ‬‫ﺣﺒﺴﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻟا ﺤﺮب اﻟﻌﻮان و ﻗﺪ ﺑﺪت و اﻋﻤﺎل ﻏﯿﺮي ﯾﻮم ذاك اﻟﻐﻮاﻟﯿﺎ‬‫ﻓﻠّﻠﻪ ﻋﻬﺪ ﻻ اﺧﯿﺲ ﺑﻌﻬﺪه ﻟﺌﻦ ﻓﺮﺟﺖ اﻻ ازور اﻟﺤﻖ اﻧﯿﺎ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺧﻠﻒ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ اﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪42 :‬‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ ﻗﺎل ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣّﺪ اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﻤﺮ ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و ﻗﺎل ﻗﺒﯿﺼـﮥ ﺑﻦ ذوﯾﺐ ﺿـﺮب ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﺛﻤﺎن ﻣﺮات و ذﮐﺮ ذﻟﮏ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ ﺑﺎب ﻣﻦ ﺣّﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﻗﺎل و اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ اﯾﻮب ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻻ زال ﯾﺠﻠﺪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻠﻤـﺎ اﮐﺜﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﺠﻨﻮه و اوﺛﻘﻮه ﻓﻠﻤـﺎ ﮐـﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ رآﻫﻢ ﯾﻘﺘﺘﻠﻮن ﻓﮑﺎﻧﻪ راي ان اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﻗـﺪ اﺻﺎﺑﻮا ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻓﺎرﺳـﻞ اﻟﯽ أم وﻟـﺪ ﺳـﻌﺪ ﯾﻘﻮل ﻟﻬﺎ ان اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﯾﻘﻮل ﻟﮏ ان ﺧﻠﯿﺖ ﺳﺒﯿﻠﻪ و ﺣﻤﻠﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻔﺮس و دﻓﻌﺖ إﻟﯿﻪ ﺳـﻼﺣﺎ ﻟﯿﮑﻮﻧﻦ اول‬‫ﻣﻦ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﮏ اﻻ ان ﯾﻘﺘﻞ و اﻧﺸﺄ ﯾﻘﻮل ﺷـﻌﺮ ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان ﯾﻠﺘﻘﯽ اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﻨﯽ و اﺗﺮك ﻣﺸـﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ إذا ﺷـﺌﺖ ﻋﻨﺎن اﻟﺤﺪﯾﺪ و‬‫ﻏﻠﻘﺖ ﻣﺼـﺎرع ﻣﻦ دوﻟﯽ ﺗﺼﻢ اﻟﻤﻨﺎدﯾﺎ ﻓـﺬﻫﺒﺖ اﻻﺧﺮي ﻓﻘﺎﻟﺖ ذﻟﮏ ﻻﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ ﻓﺤﻠﺖ ﻋﻨﻪ ﻗﯿﻮده و ﺣﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻓﺮس ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟـﺪار و‬‫اﻋﻄﯽ ﺳـﻼﺣﺎ ﺛﻢ ﺧﺮج ﯾﺮﮐﺾ ﺣﺘﯽ ﻟﺤﻖ ﺑـﺎﻟﻘﻮم ﻓﺠﻌﻞ ﻻ ﯾﺰال ﺑﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ و ﯾﮑﺴـﺮ ﺻـﻠﺒﻪ ﻓﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﺳـﻌﺪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺘﻌﺠﺐ و‬‫ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ذﻟـﮏ اﻟﻔـﺎرس ﻗـﺎل ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺒﺜﻮا اﻻ ﯾﺴـﯿﺮا ﺣﺘﯽ ﻫﺰﻣﻬﻢ و رﺟﻊ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و رد اﻟﺴـﻼح و ﺟﻌﻞ رﺟﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﻮد ﮐﻤﺎ ﮐﺎن ﻓﺠﺎء‬‫ﺳﻌﺪ ﻓﻘﺎﻟﺖ اﻣﺮأﺗﻪ او أم وﻟﺪه ﮐﯿﻒ ﮐﺎن ﻗﺘﺎﻟﮑﻢ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺨﺒﺮﻫﺎ و ﯾﻘﻮل ﻟﻘﯿﻨﺎ و ﻟﻘﯿﻨﺎ ﺣﺘﯽ ﺑﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻼ ﻋﻠﯽ ﻓﺮس اﺑﻠﻖ ﻟﻮ ﻻ اﻧﯽ ﺗﺮﮐﺖ‬‫اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﻮد ﻟﻈﻨﻨﺖ اﻧﻬﺎ ﺑﻌﺾ ﺷﻤﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﻘﺎﻟﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻪ ﻻﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻣﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪43 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 52‬از ‪431‬‬‫ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﻘﺼـﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺼـﺘﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﺑﻪ و ﺧّﻞ ﻗﯿﻮده ﻓﻘﺎل ﻻ ﺗﺠﻠﺪك ﻋﻠﯽ ﺧﻤﺮ اﺑﺪا ﻗﺎل و اﻧﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺷـﺮﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﮐﻨﺖ اﻧﻔﺎ ان ادﻋﻬﺎ ﻣﻦ‬‫اﺟـﻞ ﺟﻠـﺪﮐﻢ ﻗـﺎل ﻓﻠﻢ ﯾﺸـﯿﺮ ﺑﻬـﺎ ﺑﻌـﺪ ذﻟـﮏ و روي اﺑﻦ اﻻـﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﻗﺎل ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ ﺗﺮك اﻟﺨﻤﺮ ﺷـﻌﺮ رأﯾﺖ اﻟﺨﻤﺮ‬‫ﺻﺎﻟﺤـﮥ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺗﻬﻠﮏ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺤﻠﯿﻤﺎ* ﻓﻼ و اﻟﱠﻠﻪ اﺷـﺮﺑﻬﺎ ﺣﯿﺎﺗﯽ* و ﻻ اﺷـﻔﯽ ﺑﻬﺎ اﺑـﺪا ﺳـﻘﯿﻤﺎ و اﻧﺸﺪه ﻏﯿﺮه ﻫﺬه اﻻﺑﯿﺎت ﻟﻘﯿﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﺎﺻﻢ و ﻣﻦ رواﯾﮥ اﻫﻞ اﻻﺧﺒﺎر ان اﺑﻨﺎ ﻻﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ دﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺑﻮك اﻟﺬي ﯾﻘﻮل ﺷﻌﺮ‬‫إذا ﻣﺖ ﻓﺎدﻓﻨﯽ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ ﮐﺮﻣﮥ ﺗﺮوي ﻋﻈﺎﻣﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﯽ ﻋﺮوﻗﻬﺎ‬‫و ﻻ ﺗﺪﻓﻨﻨﯽ ﺑﺎﻟﻔﻼة ﻓﺎﻧﻨﯽ اﺧﺎف إذا ﻣﺎ ﻣﺖ ان ﻻ اذوﻗﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ذﮐﺮت اﺣﺴﻦ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻗﺎل و ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ﻗﻮﻟﻪ ﺷﻌﺮ‬‫ﻻ ﺗﺴﺄل اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﻣﺎﻟﯽ و ﮐﺜﺮﺗﻪ و ﺳﺎﺋﻞ اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﺣﺰﻣﯽ و ﻋﻦ ﺧﻠﻘﯽ‬‫اﻟﻘﻮم اﻋﻠﻢ اﻧﯽ ﻣﻦ ﺳﺮاﺗﻬﻢ إذا ﺗﻄﯿﺶ ﯾﺪ اﻟﺮﻋﺪﯾﺪة ﺑﺎﻟﻔﺮق‬‫ﻗﺪ ارﮐﺐ اﻟﻬﻮل ﻣﺴﺪوﻻ ﻋﺴﺎﮐﺮه و اﮐﺘﻢ اﻟﺴﺮ ﻓﯿﻪ ﺿﺮﺑﮥ اﻟﻌﻨﻖ‬‫اﻋﻄﯽ اﻟﺴﻨﺎن ﻏﺪاة اﻟﺮوع ﺣﺼﺘﻪ و ﻋﺎﻣﻞ اﻟﺮﻣﺢ اروﯾﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻖ‬‫و زاد ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺑﯿﺎت ﺷﻌﺮ و اﻃﻌﻦ اﻟﻄﻌﻨﮥ اﻟﻨﺠﻼء ﻗﺪ ﻋﻠﻤﻮا‬‫و اﺣﻔﻆ اﻟﺴﺮ ﻓﯿﻪ ﺿﺮﺑﮥ اﻟﻌﻨﻖ ﻋﻒ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻋﻤﺎ ﻟﺴﺖ ﻧﺎﺋﻠﻪ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪44 :‬‬‫و ان ﻇﻠﻤﺖ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺤﻘﺪ و اﻟﺤﻨﻖ و ﻗﺪ اﺟﻮد و ﻣﺎ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺬي ﻗﻨﻊ‬‫و ﻗﺪ اﮐﺮ وراء اﻟﺤﺠﺮ اﻟﻔﺮق و اﻟﻘﻮم أﻋﻠﻢ أﻧﯽ ﻣﻦ ﺳﺮاﺗﻬﻢ‬‫إذا ﺳﻤﺎ ﺑﺼﺮ اﻟﺮﻋﺪ اﻟﺮﻋﺪﯾﺪة اﻟﺸﻔﻖ ﻗﺪ ﯾﻌﺴﺮ اﻟﻤﺮء ﺣﯿﻨﺎ و ﻫﻮ ذو ﮐﺮم‬‫و ﻗﺪ ﯾﺜﻮب ﺳﻮام اﻟﻌﺎﺟﺰ اﻟﺤﻤﻖ ﻟﯿﮑﺜﺮ اﻟﻤﺎل ﯾﻮﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻗﻠﺘﻪ‬‫و ﯾﮑﺘﺴﯽ اﻟﻌﻮد ﺑﻌﺪ اﻟﯿﺒﺲ ﺑﺎﻟﻮرق ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﺌﻦ اﺳﺄﻧﺎ اﻟﻘﻮل ﻟﻨﺤﺴﻨﻦ ﻟﮏ‬‫اﻟﺼﻔﺪ ﺛﻢ اﺟﺰل ﺟﺎﺋﺰﺗﻪ و ﻗﺎل إذا وﻟﺪت اﻟﻨﺴﺎء ﻓﻠﺘﻠﺪن ﻣﺜﻠﮏ و زﻋﻢ اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﻋﺪي اﻧﻪ اﺧﺒﺮه اﻧﻪ رأي ﻗﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺑﺎذرﺑﯿﺠﺎن‬‫و ﻗـﺎل ﻓﯽ ﻧﻮاﺣﯽ ﺟﺮﺟـﺎن و ﻗـﺪ ﻧﺒﺘﺖ ﺛﻠﺜـﮥ اﺻﻮل ﮐﺮم و ﻗـﺪ ﻃـﺎﻟﺖ و اﺛﻤﺮت و ﻫﯽ ﻣﻌﺮوﺷـﮥ ﻋﻠﯽ ﻗـﺒﺮه ﻣﮑﺘﻮب ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﺮ ﻫـﺬا ﻗﺒﺮ أﺑﯽ‬‫ﻣﺤﺠﻦ ﻗﺎل ﻓﺠﻌﻠﺖ اﺗﻌﺠﺐ و ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻗﻮﻟﻪ إذا ﻣﺖ ﻓﺎدﻓﻨﯽ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ ﮐﺮﻣـﮥ و ذﮐﺮ اﻟﺒﯿﺖ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑﻘﯽ ﺑﻦ ﻣﺨﻠﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ وﻗﺎص ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ اﺗﯽ ﺳﻌﺪ ﺑﺎﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ و ﻫﻮ ﺳﮑﺮان ﻣﻦ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺎﻣﺮ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﻘﯿﺪ و ﮐﺎن ﺳﻌﺪ ﺑﻪ ﺟﺮاﺣﮥ ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﺨﺮج ﯾﻮﻣﺌـﺬ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس و اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﯿﻞ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻋﺮﻓﻄﮥ و رﻓﻊ ﺳـﻌﺪ ﻓﻮق اﻟﻌﺬﯾﺐ ﻟﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان‬‫ﺗﺮدي اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻔﺘﯽ و اﺗﺮك ﻣﺸﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﻨﮥ ﺧﺼﻔﮥ اﻣﺮأة ﺳﻌﺪ وﯾﺤﮏ ﺧﻠﯿﻨﯽ و ﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠّﯽ ان ﺳﻠﻤﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪45 :‬‬‫ان أﺟﯽء ﺣﺘﯽ اﺿﻊ رﺟﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺪ و ان ﻗﺘﻠﺖ اﺳﺘﺮﺣﺘﻢ ﻣﻨﯽ ﻓﺨﻠﺘﻪ ﻓﻮﺛﺐ ﻋﻠﯽ ﻓﺮس ﻟﺴـﻌﺪ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺒﻠﻘﺎء ﺛﻢ اﺧﺬ اﻟﺮﻣﺢ ﺛﻢ اﻧﻄﻠﻖ ﺣﺘﯽ‬‫اﺗﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﺠﻌﻞ ﻻ ﯾﺤﻤﻞ ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ إﻻ ﻫﺰﻣﻬﻢ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﻨﺎس ﯾﻘﻮل ﻫﺬا ﻣﻠﮏ و ﺳـﻌﺪ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﺠﻌﻞ ﺳـﻌﺪ ﯾﻘﻮل اﻟﺼﺒﺮ ﺻﺒﺮ اﻟﺒﻠﻘﺎء و اﻟﻄﻌﻦ‬‫ﻃﻌﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﯿـﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﻫﺰم اﻟﻌـﺪو رﺟﻊ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺣﺘﯽ وﺿﻊ رﺟﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿـﺪ و اﺧﺒﺮت اﺑﻨﮥ ﺧﺼـﻔﻪ ﺳـﻌﺪا ﺑﺎﻟﺬي‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ اﻣﺮه ﻓﻘﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﺑﻠﯽ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺎ اﺑﻠﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﯿﻮم ﻻ اﺿـﺮب رﺟﻼ اﺑﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﺎ اﺑﻠﯽ ﻗﺎل ﻓﺨﻠﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻨﺖ اﺷـﺮﺑﻬﺎ إذ ﯾﻘﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪ و اﻃﻬﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﻣﺎ إذا ﺑﻬﺮﺟﺘﻨﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺷـﺮﺑﻬﺎ اﺑﺪا و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺸﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﺎز ﭼﺮا اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺨﺒﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺎﺟﻦ ﻣﻬﺘﻮك اﻟﺤﺎل‬‫در ﺻﺪر ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﻋﺘﺴﺎف ﭘﯿﻤﻮده ﺑﺎر اﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﻠﺤﺎظ ﻗﻀـّﯿﻪ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﻋﺪول وﺻﻒ ﺻﺤﺎﺑﯿﺖ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 53‬از ‪431‬‬‫ﻣﺎﺣﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﻄﺎﻋﻦ و ﻣﺸﺎﺋﻦ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري ﻧﯿﺰ ﺑﺬﮐﺮ ﺣﺎﻻت اﻧﻬﻤﺎك اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ و ﻋﺪم اﻣﺘﻨﺎع او‬‫ﺑﺎ وﺻﻒ ﺳـﺰاﯾﺎﺑﯽ ﻣﮑﺮر درﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮﺿـﯿﺢ و اﻓﺼﺎح و ﺗﺼـﺮﯾﺢ و اﯾﻀﺎح ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﭘﺮده ﻋـﺪاﻟﺖ او ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺑﺪﺳﺖ اﺑﺪاي اﯾﻦ‬‫ﻋﺎر و ﺷـﻨﺎر ﻣﻬﺘﻮك ﺳﺎﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮔﻔﺘﻪ ب د ع اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ و اﺳﻤﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﺑﻦ ﻋﻤﺮو‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻋﻘﺪه ﺑﻦ ﻏﯿﺮه ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﺛﻘﯿﻒ اﻟﺜﻘﻔﯽ و ﻗﯿﻞ اﺳﻤﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و ﻗﯿﻞ اﺳﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪46 :‬‬‫ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺳﻠﻢ ﺣﯿﻦ اﺳﻠﻢ ﺛﻘﯿﻒ ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻊ ﻓﯽ رﻣﻀﺎن‬‫روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﻘﺎل اﻧﻪ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﺧﻮف ﻣﺎ اﺧﺎف‬‫ﻋﻠﯽ اﻣﺘﯽ ﺛﻼث اﯾﻤﺎن ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم و ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﺟﻮر اﻻﺋﻤﮥ‬‫و ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺷـﺎﻋﺮا ﺣﺴﻦ اﻟﺸـﻌﺮ و ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﻌﺎن اﻟﻤﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﺑﺎﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و اﻻﺳـﻼم و ﮐـﺎن ﮐﺮﯾﻤﺎ ﺟﻮادا اﻻ اﻧﻪ ﮐﺎن‬‫ﻣﻨﻬﻤﮑـﺎ ﻓﯽ ﻟا ﺸـﺮب ﻻ ﯾﺘﺮﮐﻪ ﺧﻮف ﺣـّﺪ و ﻻ ﻟﻮم و ﺟﻠـﺪه ﻋﻤﺮ ﻣﺮارا ﺳـﺒﻌﺎ او ﺛﻤﺎﻧﯿﺎ و ﻧﻔﺎه اﻟﯽ ﺟﺰﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ و ﺑﻌﺚ ﻣﻌﻪ رﺟﻼ ﻓﻬﺮب‬‫ﻣﻨﻪ و ﻟﺤﻖ ﺑﺴﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ ﯾﺤﺎرب اﻟﻔﺮس ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺳﻌﺪ ﻟﯿﺤﺒﺴﻪ ﻓﺤﺒﺴﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﺑﻌﺾ اﯾﺎم اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ و اﺷﺘﺪ‬‫اﻟﻘﺘﺎل ﺑﯿﻦ اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ ﺳﺄل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ أن ﺗﺤﻞ ﻗﯿﺪه و ﺗﻌﻄﯿﻪ ﻓﺮس ﺳـﻌﺪ اﻟﺒﻠﻘﺎء و ﻋﺎﻫﺪﻫﺎ اﻧﻪ ان ﺳـﻠﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ ﺣﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﯿﺪ و‬‫اﻟﺴﺠﻦ و ان اﺳﺘﺸﻬﺪ ﻓﻼ ﺗﺒﻌﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﺗﻔﻌﻞ ﻓﻘﺎل‬‫ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان ﺗﺮدي اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﻨﺎ و اﺗﺮك ﻣﺸﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ‬‫إذا ﻗﻤﺖ ﻋﻨﺎﻧﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ و ﻏﻠﻘﺖ ﻣﺼﺎرع دوﻟﯽ ﻗﺪ ﺗﺼﻢ اﻟﻤﻨﺎدﯾﺎ‬‫و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ذا ﻣﺎل ﮐﺜﯿﺮ و اﺧﻮة ﻓﻘﺪ ﺗﺮﮐﻮﻧﯽ واﺣﺪا ﻻ أﺧﺎﻟﯿﺎ‬‫ﺣﺒﺴﻨﺎ ﻋﻦ اﻟﺤﺮب اﻟﻌﻮان و ﻗﺪ ﺑﺪت و اﻋﻤﺎل ﻏﯿﺮي ﯾﻮم ذاك اﻟﻌﻮاﻟﯿﺎ‬‫ﻓﻠّﻠﻪ ﻋﻬﺪ ﻻ اﺧﯿﺲ ﺑﻌﻬﺪه ﻟﺌﻦ ﻓﺮﺟﺖ ان ﻻ ازور اﻟﺤﻮاﻧﯿﺎ‬‫ﻓﻠﻤـﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳـﻠﻤﯽ اﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ ذﻟﮏ رﻗﺖ ﻟﻪ ﻓﺨﻠﺖ ﺳﺒﯿﻠﻪ و اﻋﻄﺘﻪ اﻟﻔﺮس ﻓﻘﺎﺗﻞ ﻗﺘﺎﻻ ﻋﻈﯿﻤﺎ و ﮐﺎن ﯾﮑﺒﺮ و ﯾﺤﻤﻞ ﻓﻼ ﯾﻘﻒ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ‬‫اﺣﺪ و ﮐﺎن ﯾﻘﺼﻒ اﻟﻨﺎس ﻗﺼﻔﺎ ﻣﻨﮑﺮا ﻓﻌﺠﺐ اﻟﻨﺎس ﻣﻨﻪ و ﻫﻢ ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮﻧﻪ و رآه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪47 :‬‬‫ﺳﻌـﺪ و ﻫﻮ ﻓﻮق اﻟﻘﺼـﺮ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻘﺘـﺎل و ﻟﻢ ﯾﻘـﺪر ﻋﻠﯽ اﻟﺮﮐﻮب ﻟﺠﺮاح ﮐـﺎﻧﺖ ﺑﻪ و ﺿـﺮﺑﺎن ﻣﻦ ﻋﺮق اﻟﻨﺴـﺎء ﻓﻘـﺎل ﻟﻮ ﻻـ ان اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ‬‫ﻣﺤﺒﻮس ﻟﻘﻠﺖ ﻫـﺬا اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و ﻫـﺬه اﻟﺒﻠﻘﺎء ﺗﺤﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﺮاﺟﻊ اﻟﻨﺎس ﻋﻦ اﻟﻘﺘﺎل ﻋﺎد اﻟﯽ اﻟﻘﺼـﺮ و ادﺧﻞ رﺟﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺪ ﻓﺎﻋﻠﻤﺖ ﺳـﻠﻤﯽ‬‫ﺳﻌـﺪا ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﺎﻃﻠﻘﻪ و ﻗﺎل اذﻫﺐ ﻻ اﺣـﺪك اﺑﺪا ﻓﺘﺎب اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺣﯿﻨﺌﺬ و ﻗﺎل ﮐﻨﺖ اﻧﻒ ان اﺗﺮﮐﻬﺎ ﻣﻦ اﺟﻞ اﻟﺤﺪ ﻗﯿﻞ ان اﺑﻨﺎ‬‫ﻻﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ دﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮك اﻟﺬي ﯾﻘﻮل‬‫إذا ﻣﺖ ﻓﺎدﻓﻨﯽ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ ﮐﺮﻣﮥ ﺗﺮوي ﻋﻈﺎﻣﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﯽ ﻋﺮوﻗﻬﺎ‬‫و ﻻ ﺗﺪﻓﻨﻨﯽ ﺑﺎﻟﻔﻼة ﻓﺎﻧﻨﯽ اﺧﺎف إذا ﻣﺎت ان ﻻ اذوﻗﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻟﻘﻠﺖ اﺣﺴﻦ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻗﺎل و ﻣﺎ ذاك ﻗﺎل ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻻ ﺗﺴﺄل اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﻣﺎﻟﯽ و ﮐﺜﺮﺗﻪ و ﺳﺎﺋﻞ اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﺣﺮﻣﯽ و ﻋﻦ ﺧﻠﻘﯽ‬‫اﻟﻘﻮم اﻋﻠﻢ اﻧﯽ ﻣﻦ ﺳﺮاﺗﻬﻢ إذا ﺗﻄﯿﺶ ﯾﺪ اﻟﺮﻋﺪ اﻟﺮﻋﺪﯾﺪة اﻟﻔﺮق‬‫ﻗﺪ ارﮐﺐ اﻟﻬﻮل ﻣﺴﺪوﻻ ﻋﺴﺎﮐﺮه و اﮐﺘﻢ اﻟﺴﺮ ﻓﯿﻪ ﺿﺮﺑﮥ اﻟﻌﻨﻖ‬‫اﻋﻄﯽ اﻟﺴﻨﺎن ﻏﺪاة اﻟﺮوع ﺣﺼﺘﻪ و ﻋﺎﻣﻞ اﻟﺮﻣﺢ اروﯾﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻖ‬‫ﻋﻒ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻋﻤﺎ ﻟﺴﺖ ﻧﺎﺋﻠﻪ و ان ﻇﻠﻤﺖ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺤﻘﺪ و اﻟﺤﻨﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 54‬از ‪431‬‬‫و ﻗﺪ اﺟﻮد و ﻣﺎ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺬي ﻗﻨﻊ و ﻗﺪ اﮐﺮ وراء اﻟﺤﺠﺮ اﻟﻔﺮق‬‫ﻗﺪ ﯾﻌﺴﺮ اﻟﻤﺮء ﺣﯿﻨﺎ و ﻫﻮ ذو ﮐﺮم و ﻗﺪ ﯾﺜﻮب ﺳﻮام اﻟﻌﺎﺟﺰ اﻟﺤﻤﻖ‬‫ﺳﯿﮑﺜﺮ اﻟﻤﺎل ﯾﻮﻣﺎ ﯾﻌﺪ ﻗﻠﺘﻪ و ﯾﮑﺘﺴﯽ اﻟﻌﻮد ﺑﻌﺪ اﻟﯿﺒﺲ ﺑﺎﻟﻮرق‬‫ﻓﻘـﺎل ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻟﺌﻦ ﮐﻨـﺎ اﺳﺄﻧﺎ اﻟﻘﻮل ﻟﻨﺤﺴـﻨﻦ اﻟﺼـﻔﺪ و اﺟﺰل ﺟﺎﺋﺰﺗﻪ و ﻗﺎل إذا وﻟـﺪت اﻟﻨﺴﺎء ﻓﻠﺘﻠـﺪن ﻣﺜﻠﮏ و ﻗﯿﻞ ان اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻗﺎل ان اﺑﺎ‬‫ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺎت ﺑﺎذرﺑﯿﺠﺎن و ﻗﯿﻞ ﺑﺠﺮﺟﺎن اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺜﻼﺛﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪48 :‬‬‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﺪﻋﺎي ﺣﻘﯿﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ درﯾﻦ ﮐﻼم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در آﺧﺮ ﮐﺎر ﺗﻮﺑﻪ از ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﮐﺮد‬‫ﭘﺲ ادﻋـﺎي ﺑﯽدﻟﯿﻠﺴﺖ و ﺣﻘﯿﻘﺘﺶ ﻫﻤﺎن وﻋـﺪه زﺑﺎﻧﯽ اوﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻧﻘﻞ آن ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻫـﺬا ﻣﻦ ذاك و ﮐﯿﻒ‬‫ﯾﺮﺟﯽ اﻟﺘﻮﺑـﮥ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻤﺪﻣﻦ اﻟﻤﺮﺗﺒﮏ ﮐﻞ اﻻرﺗﺒﺎك و ﻗﺪ اوﺻـﯽ ﺑﺪﻓﻨﻪ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ اﻟﮑﺮﻣﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﻤﻮت و اﻟﻬﻼك و ﻧﺒﺘﺖ اﻟﻤﺮﻋﯽ ﻋﻠﯽ‬‫دﻣﻨﺘﻪ ﻓﯽ ﺻﻮرة اﻟﮑﺮم اﻟﻬﺘﺎك و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺠﺮﯾﺪ اﺳﻤﺎء اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺣﻮال ﺷﺮاب ﺧﻮاري اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﻧﮑﺮده ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺑﺎﻻﺟﻤﺎل از ذﮐﺮ ﻣﺤﺬور؟؟؟‬‫و ﻣﺤـﺪود و ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﺤﺒﻮس ﺷـﺪن او ﺑـﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪه و در آﺧﺮ ﮐﻼم اﺷﺎره ﺑﺎﺧﺒﺎر ﺧﻼﻋﺖ آﺛﺎر او ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و ﻗﯿﻞ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن ﻓﺎرﺳﺎ ﺷﺎﻋﺮا ﻣﻦ اﻻﺑﻄﺎل ﻟﮑﻦ ﺟﻠـﺪه ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﻣﺮات و ﻧﻔﺎه اﻟﯽ ﺟﺰﯾﺮة‬‫ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﻬﺮب و ﻟﺤﻖ ﺑﺴـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗـﺎص و ﻫﻮ ﯾﺤﺎرب اﻟﻔﺮس ﻓﺤﺒﺲ و ﻟﻪ اﺧﺒﺎر روي ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻣﺮﺳـﻼ )ب د ع( و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻋﻼـوه ﺑﺮ ﺣﺎﻻت ﻣﻔﺼـﻠﻪ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺷـﻄﺮي از ﻗﺒﺎﺋـﺢ اﻋﻤﺎل و ﺷـﻨﺎﺋﻊ اﻓﻌﺎل دﯾﮕﺮ ﮐﻪ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺛﻘﻔﯽ ﺻﺎدر ﺷـﺪه‬‫ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺤﺮﯾﺮ و ﺗﺴـﻄﯿﺮ آورده و ﺑـﺎﺑﺮام و ﺗﺸـﯿﯿﺪ رواﯾﺎت ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ اﯾﻦ ﺷـﺮﯾﺐ ﻓﺴـﯿﻖ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻘـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﯽ اﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾـﮥ ﺳﭙﺮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در اﺻﺎﺑﻪ ﻓﯽ ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ اﻟﺸﺎﻋﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﺳـﻤﻪ ﻓﻘﯿﻞ ﻫﻮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﻋﻘﺪة ﺑﻦ ﻏﯿﺮه ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻦ ﺛﻘﯿﻒ و ﻗﯿﻞ اﺳـﻤﻪ ﮐﻨﯿﺘﻪ و ﮐﻨﯿﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪ و ﻗﯿﻞ اﺳـﻤﻪ ﻣﻠﮏ و ﻗﯿﻞ اﺳﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و و اﻣﻪ‬‫ﮐﻨﻮد ﺑﻨﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﺷـﻤﺲ ﻗﺎل اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻟﻪ ﺻـﺤﺒﮥ ﻗﺎل و ﯾﺨﯿﻞ اﻟﯽ اﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﻟﺬي اﺗﯽ ﺑﻪ إﻟﯿﻪ و‬‫ﻫﻮ ﺳﮑﺮان ﻓﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻫﻮ ﻓﺎن اﺳﻤﻪ ﻣﻠﮏ و ﺳﺎق‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ ﺳﻌﺪ اﻟﺒﻘﺎل ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻗﺎل اﺷﻬﺪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل اﺧﺎف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪49 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺛﻼﺛﮥ‬‫ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم و ذﮐﺮ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ و ﺣﯿﻒ اﻻﺋﻤﮥ و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺿﻌﯿﻒ و ﻟﻢ‬‫ﯾـﺪرك اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ان اﺳـﻤﻪ ﻣﻠﮏ ﻣﺎ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺛﻨﺎ زﯾﺎد ﺑﻦ اﯾﻮب ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺛﻨﺎ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻤﻬـﺎﺟﺮ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ اﺗﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑﺎﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﺳـﮑﺮان ﻣﻦ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺎﻣﺮ ﺑﻪ‬‫ﻓﻘﯿﺪ و ﮐﺎن ﯾﺴـﻌﺪ ﺟﺮاﺣﮥ ﻓﺎﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﯿﻞ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻋﺮﻓﻄﮥ و ﺻـﻌﺪ ﺳـﻌﺪ ﻓﻮق اﻟﺒﯿﺖ ﯾﻨﻈﺮ ﻣﺎ ﯾﺼـﻨﻊ اﻟﻨﺎس ﻓﺠﻌﻞ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﯾﺘﻤﺜﻞ‬‫ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان ﺗﺮدي اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﻨﺎ* و اﺗﺮك ﻣﺸﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ* ﺛﻢ ﻗﺎل ﻻﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ و ﻫﯽ ﺑﻨﺖ ﺧﺼـﻔﮥ وﯾﻠﮏ ﺧﻠﯿﻨﯽ ﻓﻠﮏ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ان‬‫ﺳﻠﻤﺖ ان اﺟﯽء ﺣﺘﯽ اﺿﻊ رﺟﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻘﯿـﺪ و ان ﻗﺘﻠﺖ اﺳﺘﺮﺣﻢ ﻣﻨﯽ ﻓﺨﻠﺘﻪ و وﺛﺐ ﻋﻠﯽ ﻓﺮس ﻟﺴـﻌﺪ ﯾﻘـﺎل ﻟﻬـﺎ اﻟﺒﻠﻘـﺎء ﺛﻢ اﺧـﺬ ﻟا ﺮﻣـﺢ و‬‫اﻧﻄﻠﻖ ﺣﺘﯽ اﺗﯽ اﻟﻨـﺎس ﻓﺠﻌـﻞ ﻻ ﯾﺤﻤﻞ ﻓﯽ ﻧﺎﺣﯿـﮥ اﻻ ﻫﺰﻣﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﻨﺎس ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻫـﺬا ﻣﻠﮏ و ﺳـﻌﺪ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل اﻟﻀـﯿﺮ ﺿـﯿﺮ‬‫اﻟﺒﻠﻘﺎء و اﻟﻄﻔﺮ ﻃﻔﺮ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﯿـﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﻫﺰم اﻟﻌـﺪو رﺟﻊ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺣﺘﯽ وﺿﻊ رﺟﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺪ ﻓﺎﺧﺒﺮت ﺑﻨﺖ ﺧﺼـﻔﻪ‬‫ﺳﻌـﺪا ﺑﺎﻟﺬي ﮐﺎن ﻣﻦ اﻣﺮه ﻓﻘﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺣﺪ اﻟﯿﻮم رﺟﻼ اﺑﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﻪ ﻣﺎ اﺑﻼﻫﻢ ﻗﺎل ﻓﺨﻠﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻗﺪ‬‫ﮐﻨﺖ اﺷـﺮﺑﻬﺎ إذا ﮐﺎن ﯾﻘﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺪ و اﻃﻬﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﺎﻣﺎ إذ ﺑﻬﺮﺟﺘﻨﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺷﺮﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﻗﻠﺖ اﺳﺘﺪل اﺑﻮ اﺣﻤﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎن اﺳﻤﻪ ﻣﻠﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 55‬از ‪431‬‬‫ﻣﻤﺎ وﻗﻊ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﻘﺼﮥ ﻣﻦ ﻗﻮل اﻟﻨﺎس ﻫﺬا ﻣﻠﮏ و ﻟﯿﺲ ﻧﺼﺎ ﻓﯽ ذاك ﺑﻞ اﻟﻈﺎﻫﺮ اﻧﻬﻢ ﻇﻨﻮه ﻣﻠﮑﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و ﯾﺆﯾﺪ ﻫﺬا اﻟﻈﺎﻫﺮ أن اﺑﺎ‬‫ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ اﺧﺮج ﻫﺬه اﻟﻘﺼﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻬﺬا اﻟﺴـﻨﺪ و ﻓﯿﻬﺎ اﻧﻬﻢ ﻇﻨﻮه ﻣﻠﮑﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ و ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺼﮥ اﻟﻀـﯿﺮ ﺿﯿﺮ اﻟﺒﻠﻘﺎء‬‫ﻫﯽ ﺑﺎﻟﻀﺎد ﻟا ﻤﻌﺠﻤﻪ و اﻟﯿﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة ﻋﺪو اﻟﻔﺮس و ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻟﺼﺎد اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ ﻓﻘﺪ ﺻـﺤﻒ ﻧﺒﻪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﻓﯽ اوﻫﺎم اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب‬‫و اﺳﻢ اﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﺳﻠﻤﯽ ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﺳﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻮح و ﺳﻤﺎﻫﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ اﯾﻀﺎ و ﺳﺎق اﻟﻘﺼﮥ ﻣﻄﻮﻻ و زاد ﻓﯽ اﻟﺸﻌﺮ اﺑﯿﺎﺗﺎ اﺧﺮي‬‫و ﻓﯽ اﻟﻘﺼﮥ ﻓﻘﺎﺗﻞ ﻗﺘﺎﻻ ﻋﻈﯿﻤﺎ و ﮐﺎن ﯾﮑﺒﺮ و ﯾﺤﻤﻞ ﻓﻼ ﯾﻘﻒ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ اﺣﺪ و ﮐﺎن ﯾﻘﺼﻒ اﻟﻨﺎس ﻗﺼﻔﺎ ﻣﻨﮑﺮا ﻓﻌﺠﺐ اﻟﻨﺎس ﻣﻨﻪ و ﻫﻢ ﻻ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻮﻧﻪ و اﺧﺮج ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﮐـﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻻـ ﯾﺰال ﯾﺠﻠـﺪ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻠﻤﺎ اﮐﺜﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﺠﻨﻮه و‬‫اوﺛﻘﻮه ﻓﻠّﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ رآﻫﻢ ﯾﻘﺘﻠﻮن ﻓﺬﮐﺮ اﻟﻘﺼﮥ ﺑﻨﺤﻮ ﻣﺎ ﺗﻘﺪم ﻟﮑﻦ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻗﻮل اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻫﺬا ﻣﻠﮏ ﺑﻞ ﻓﯿﻪ ان ﺳﻌﺪا ﻗﺎل ﻟﻮ ﻻ‬‫اﻧﯽ ﺗﺮﮐﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪50 :‬‬‫اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺪ ﻟﻈﻨﻨﺘﻬﺎ ﺑﻌﺾ ﺷﻤﺎﺋﻠﻪ و ﻗﺎل ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﻘﺼﮥ ﻓﻘﺎل ﺳﻌﺪ ﻻ اﺟﻠﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑﺪا ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و اﻧﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺷﺮﺑﻬﺎ‬‫اﺑـﺪا ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ اﻧﻒ ان ادﻋﻬﺎ ﻣﻦ اﺟﻞ ﺟﻠﺪﮐﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺸـﺮﺑﻬﺎ ﺑﻌﺪ و ذﮐﺮ اﻟﻤﺪاﺋﻨﯽ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻋﺮوة ان ﻋﻤﺮ ﻏﺮب‬‫اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ و ﮐﺎن ﯾﺪﻣﻦ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺎﻣﺮ اﺑﺎ ﺟﻬﺮ اﻟﺒﺼﺮي و رﺟﻼ آﺧﺮ ان ﯾﺤﻤﻼه ﻓﯽ اﻟﺒﺤﺮ ﻓﯿﻘﺎل اﻧﻪ ﻫﺮب ﻣﻨﻬﻤﺎ و اﺗﯽ اﻟﻌﺮاق اﯾﺎم اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ و‬‫ذﮐﺮ اﺑـﻮ ﻋﻤﺮ ﻧﺤـﻮه و زادان ﻋﻤﺮ ﮐﺘـﺐ اﻟﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑـﺎن ﯾﺤﺒﺴـﻪ ﻓﺤﺒﺴـﻪ و ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻻـﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ داب ان اﺑـﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﻫـﻮي اﻣﺮأة ﻣﻦ‬‫اﻻﻧﺼﺎر ﯾﻘﺎل ﻟﻬﺎ ﺷﻤﻮس ﻓﺤﺎول اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻬﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﻘﺪر ﻓﺄﺟﺮ ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻦ ﺑﻨﺎء ﯾﺒﻨﯽ ﺑﯿﺘﺎ ﺑﺠﺎﻧﺐ ﻣﻨﺰﻟﻬﺎ ﻓﺎﺷﺮف ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﮐﻮه و ﻗﺎل ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫و ﻟﻘﺪ ﻧﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﺸﻤﻮس و دوﻧﻬﺎ ﺣﺮج ﻣﻦ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻏﯿﺮ ﻗﻠﯿﻞ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﻌﺪي زوﺟﻬﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﻨﻔﺎه و ﺑﻌﺚ ﻣﻌﻪ رﺟﻼ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ ﺟﻬﺮا ﻟﮑﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺴـﺘﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﻓـﺬﮐﺮ اﻟﻘﺼﮥ و ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻦ اﺑﻦ ﺟﻬﺮا رأي ﻣﻊ أﺑﯽ‬‫ﻣﺤﺠﻦ ﺳـﯿﻔﺎ ﻓﻬﺮب ﻣﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻣﺮه ﺑﺴـﺠﻨﻪ ﻓﺴﺠﻨﻪ ﻓﺬﮐﺮ ﻗﺼﮥ ﻓﯽ اﻟﻘﺘﻞ ﻓﯽ اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﺟﺮﯾـﺞ ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺣﺪ أﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ اﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﺳـﺒﻊ ﻣﺮات و ﻗﯿﻞ دﺧﻞ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﻤﺮ ﻓﻈﻨﻪ ﻗﺪ ﺷـﺮب ﻓﻘﺎل اﺳﺘﻨﮑﻬﻮه ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟﺘﺠﺴﺲ اﻟﺬي ﻧﻬﯿﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﺘﺮﮐﻪ و ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﻋﻦ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﻀّﺒﯽ ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ ﺗﺮﮐﻪ ﺷﺮب اﻟﺨﻤﺮ‬‫رأﯾﺖ اﻟﺨﻤﺮ ﺻﺎﻟﺤﮥ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺗﻬﻠﮏ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺤﻠﯿﻤﺎ‬‫ﻓﻼ و اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺮﺑﻬﺎ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﻻ اﺷﻔﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﺳﻘﯿﻤﺎ‬‫و ذﮐﺮ اﺑﻦ اﻟﮑﻠﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﻮاﻧﮥ ﻗﺎل دﺧﻞ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان ﻓﻘﺎل اﺑﻮك اﻟﺬي ﯾﻘﻮل‬‫إذا ﻣﺖ ﻓﺎدﻓﻨﯽ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ ﮐﺮﻣﮥ ﯾﺮوي ﻋﻈﺎﻣﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﺗﯽ ﻋﺮوﻗﻬﺎ‬‫ﻓﺬﮐﺮ ﻗﺼﮥ و اوردﻫﺎ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺑﻠﻔﻆ ﻗﯿﻞ ان اﺑﻨﺎ ﻻﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ دﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮك اﻟﺬي ﯾﻘﻮل ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺒﯿﺖ و ﺑﻌﺪه‬‫و ﻻ ﺗﺪﻓﻨﺎﻧﯽ ﺑﺎﻟﻔﻼة ﻓﺎﻧﻨﯽ اﺧﺎف إذا ﻣﺎ ﻣﺖ ﻻ اذوﻗﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻟﻘﻠﺖ اﺣﺴﻦ ﻣﻦ ﻫﺬا ﻣﻦ ﺷﻌﺮه ﻗﺎل و ﻣﺎ ذاك ﻗﺎل ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﻻ ﺗﺴﺄل اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﻣﺎﻟﯽ و ﮐﺜﺮﺗﻪ و ﺳﺎﺋﻞ اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﺣﺰﻣﯽ و ﻋﻦ ﺧﻠﻘﯽ‬‫اﻟﯿﻮم اﻋﻠﻢ اﻧﯽ ﻣﻦ ﺳﺮاﺗﻬﻢ إذا ﯾﻄﯿﺶ ﯾﺪ اﻟﺮﻋﺪ اﻟﺮﻋﺪﯾﺪة اﻟﻔﺮق‬‫ﻗﺪ ارﮐﺐ اﻟﻬﻮل ﻣﺴﺪوﻻ ﻋﺴﺎﮐﺮه و اﮐﺘﻢ اﻟﺴﺮ ﻓﯿﻪ ﺿﺮﺑﮥ اﻟﻌﻨﻖ‬‫اﻋﻄﯽ اﻟﺴﻨﺎن ﻏﺪاة اﻟﺮوع ﺣﺼﺘﻪ و ﻋﺎﻣﻞ اﻟﺮﻣﺢ اروﯾﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻖ‬‫ﻋﻒ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ ﻋﻤﺎ ﻟﺴﺖ ﻧﺎﺋﻠﻪ و ان ﻃﻠﺒﺖ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﺤﻘﺪ و اﻟﺤﻨﻖ‬‫و ﻗﺪ ﯾﻌﺴﺮ اﻟﻤﺮء ﺣﯿﻨﺎ و ﻫﻮ ذو ﮐﺮم و ﻗﺪ ﯾﺴﻮم ﺳﻮام اﻟﻌﺎﺟﺰ اﻟﺤﻤﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 56‬از ‪431‬‬‫ﺳﯿﮑﺜﺮ اﻟﻤﺎل ﯾﻮﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻗﻠﺘﻪ و ﯾﮑﺘﺴﯽ اﻟﻌﻮد ﺑﻌﺪ اﻟﯿﺒﺲ ﺑﺎﻟﻮرق‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﺌﻦ ﮐﻨﺎ اﺳﺄﻧﺎ اﻟﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪51 :‬‬‫ﻟﻨﺤﺴـﻨﻦ اﻟﻔﻌـﻞ و اﺟﺰل ﺻـﻠﺘﻪ و ﻗـﺪ ﻋﺎب اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن اﺑﺎ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﻗﺼـﮥ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﮐﺎﻓﯽ اﻟﺸـﺮاب ﻓﻘﺎل ﮐﺎن‬‫ﯾﮑﻔﯿﻪ ذﮐﺮ ﺣـﺪه ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺴـﮑﻮت ﻋﻨﻪ أﻟﯿﻖ و اﻻـوﻟﯽ ﻓﯽ اﻣﺮه ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ ﺳـﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻮح ان اﻣﺮأة ﺳـﻌﺪ ﺳﺎﻟﺘﻪ ﻓﯿﻢ ﺣﺒﺲ ﻓﻘﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ‬‫ﺣﺒﺴﺖ ﻋﻠﯽ ﺣﺮام اﮐﻠﺘﻪ و ﻻ ﺷـﺮﺑﺘﻪ و ﻟﮑﻨﯽ ﮐﻨﺖ ﺻﺎﺣﺐ ﺷـﺮاب ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻓﺪب ﮐﺜﯿﺮا ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧﯽ وﺻـﻔﻬﺎ ﻓﺤﺒﺴﻨﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺎﻋﻠﻤﺖ‬‫ﺑﺬﻟﮏ ﺳـﻌﺪا ﻓﻘﺎل اذﻫﺐ ﻓﻤﺎ اﻧﺎ ﻣﺆاﺧﺬك ﻟﺸـﯽء ﺗﻘﻮﻟﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﻔﻌﻠﻪ ﻗﻠﺖ و ﺳـﯿﻒ ﺿﻌﯿﻒ و اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺘﯽ ذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ اﻗﻮي و اﺷﻬﺮ و اﻧﮑﺮ‬‫اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﻗﻮل ﻣﻦ روي ان ﺳـﻌﺪا اﺑﻄﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺤﺪ و ﻗﺎل ﻻ ﯾﻈﻦ ﻫﺬا ﺑﺴـﻌﺪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﮑﻦ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺣﺴﻦ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮه و ﮐﺎﻧﻪ أراد ان ﺳﻌﺪا‬‫أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻻ ﯾﺠﻠﺪه ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ﺑﺸﺮط أﺿﻤﺮه و ﻫﻮ ان ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﺷﺮﺑﻬﺎ ﻓﻮﻓﻘﻪ اﻟﱠﻠﻪ ان ﺗﺎب ﺗﻮﺑﮥ ﻧﺼﻮﺣﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺪ إﻟﯿﻬﺎ ﻓﯽ ﺑﻘﯿﮥ اﻟﻘﺼﮥ‬‫ﻗـﺎل ﻗﯿـﻞ ان اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺎت ﺑﺎذرﺑﯿﺠﺎن و ﻗﯿﻞ ﺑﺠﺮﺟﺎن و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺸﺎرت ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ اﺳـﺘﺒﺼﺎر ﻓﻮاﺋـﺪ ﻋﺪﯾـﺪه ﻇﺎﻫﺮ و اﺷـﮑﺎر‬‫ﮔﺮدﯾﺪ اول آﻧﮑﻪ از آن ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ رواﯾﺖ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در روز ﺟﻨﮓ ﻗﺎدﺳـﯿﻪ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﻧﻤﻮد و ﻣﺮدم او را‬‫در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﮑﺮ ﭘﯿﺶ ﺳﻌﺪ آوردﻧﺪ و او ﺣﮑﻢ ﺑﺤﺒﺴﺶ داد و او در ﺣﺎﻟﺖ ﺣﺒﺲ زوﺟﻪ ﺳﻌﺪ را ﮔﻮل داده از ﻗﯿﺪ وارﻓﺖ و ﻓﺮس ﺳﻌﺪ را‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻗﺘﺎل ﮐﺮد و ﺳـﻌﺪ ﺑﻌﺪ اﻃﻼع ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺑﻘﺴﻢ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺣﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻢ زد اﻣﺮوز ﻣﺮدي را ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ را ﺑﺮ‬‫دو دﺳﺖ او اﻧﻌﺎم ﮐﺮد ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ اﻧﻌﺎم ﮐﺮد و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را از ﻗﯿـﺪ آزاد ﮐﺮد و اﯾﻦ ﺻـﺮﯾﺢ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣـﺪ اﻟﻬﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﺳـﻌﺪ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه دوم آﻧﮑﻪ از آن ﭘﯿﺪا ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮاﻫﯿﺎن ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﮐﻪ ﯾﺎ از ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﯾﺎ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺤﺪي اﺣﻤﻖ و ﻧﺎدان ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ‬‫اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺛﻘﻔﯽ ﺷﺎرب اﻟﺨﻤﺮ را ﮐﻪ در ﻫﻤﺎن روز ﺟﻨﮓ ﺧﻤﺮ ﺧﻮرده و ﻣﻘﯿـﺪ ﺷﺪه ﺑﻮد در ﻫﻨﮕﺎم ﻗﺘﺎل ﻓﺮﺷـﺘﻪ از ﻓﺮﺷـﺘﮕﺎن ﺧﺪا ﺗﺼﻮر‬‫ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ در اﻣﻮر دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن اﯾﺸﺎن را ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد و اﺳـﺘﻨﺎد ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ اﯾﻦ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼـﻫﺖ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻤـﺎﻋﺖ ﺳـﻔﻬﺎء اﻻﺣﻼم اﺧﻔﺎء اﻟﻬﺎم را در اﻣﻮر دﯾﻨّﯿﻪ و اﺣﮑﺎم ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﻣﻠﺠﺎ و ﻣﻼذ‬‫ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧا ـﺪ و ﺑﻨﺎي دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﻗﻮال و اﻓﻌﺎل و اﻋﻤﺎل اﯾﺸﺎن ﻧﻬﺎده ﺑﺘﺨﺴـﯿﺮ و ﺗﺪﻣﯿﺮ ﺧﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‬‫از آن ﻣﺘﺠﻠﯽ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد راوي آﻧﺴﺖ اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده ﺑﻪ آﻧﮑﻪ ﻧﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﻠﮏ ﺑﻮد و اﯾﻦ اﺳﺘﺪﻻل‬‫اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻧﺰد ﺣﻘﯿﺮ ﻧﺎﺷـﯽ از ﺳﻮء ﻓﻬﻢ و ﻏﻠﻂ و وﻫﻢ او ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ او دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺮاي ﺳﺘﺮ ﻋﯿﺐ ﺣﻤﺎﻗﺖ ﻫﻤﺮاﻫﯿﺎن ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ وﻗﺎص ﺑﺨﯿﺎل ﺻﺤﺎﺑﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪52 :‬‬‫و ﺗﺎﺑﻌﯿﺘﺸـﺎن اﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﭘﺮ اﺿـﻼل ﻧﻤﻮده ﺗـﺎ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ ﮐﻼـم اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﻗﻮل ﻫﻤﺮاﻫﯿﺎن ﺳـﻌﺪ ﻫـﺬا ﻣﻠﮏ را ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ‬‫ﻋﻠﻤّﯿﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺠﻬﻞ و ﺣﻤﺎﻗﺘﺸﺎن ﭘﯽ ﻧﺒﺮﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻏﺎﻣﻀﻪ را ﻧﻔﻬﻤﯿـﺪ و ﮔﻤﺎن ﺑﺮد ﮐﻪ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ‬‫درﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﻏﻠﻂ ﮐﺮده و راه ﺧﻄﺎ رﻓﺘﻪ ﻟﻬﺬا ﺗﻨﺒﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﻠﻂ و اﯾﻀﺎﺣﺎ ﻟﻠﺴﻘﻂ ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺖ و واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺖ‬‫ﮐﻪ ﻗﻮل ﻫﻤﺮاﻫﯿﺎن ﺳـﻌﺪ ﻫـﺬا ﻣﻠﮏ ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻋﻠﻤﯿﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﺸﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﻣﻠﮑﯽ از ﻣﻼﺋﮑﻪ ﮔﻤﺎن ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺗﺎﺋﯿﺪ اﯾﻦ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﻪ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ در آن رواﯾﺖ در ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ وارد ﺷﺪه ﮐﻪ ﻫﻤﺮاﻫﯿﺎن ﺳـﻌﺪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را‬‫ﻣﻠﮑﯽ از ﻣﻼﺋﮑﻪ ﮔﻤﺎن ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از آن ﻋﯿﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺑﺴـﻨﺪ ﺻـﺤﯿﺢ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﭘﯽ در ﭘﯽ‬‫در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﻣﺤﺪود ﻣﯽﺷﺪ آﺧﺮ او را ﻣﺴﺠﻮن و ﻣﺤﺒﻮس ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﺳﺨﺖ ﺑﻨﺪ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در ﻗﺎدﺳﯿﻪ او ﺣﯿﻠﮥ ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﻗﺘﺎل ﻧﻤﻮد‬‫و ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﺑﻌﻮض اﯾﻦ ﺣﺴﻦ ﺧـﺪﻣﺖ او ﺑﺎ او ﮔﻔﺖ ﻻ اﺟﻠـﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑـﺪا و ﺑﺎﯾﻦ اﻧﻌﺎم ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﺣﮑﺎم رب‬‫ﻣﻨﻌﺎم و ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮاﻣﺴﺖ او را ﻣﻤﺘﺎز و ﺳﺮاﻓﺮاز ﮔﺮداﻧﯿﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از آن واﺿﺢ ﺷﺪ‬‫ﮐﻪ ﺣﺴﺐ رواﯾﺖ ﻣـﺪاﺋﻨﯽ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺑﺴـﺒﺐ ادﻣـﺎن ﺧﻤﺮ ﺧﺎرج اﻟﺒﻠـﺪ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و اﺑﻮ ﺟﻬﺮ ﺑﺼـﺮي و ﺷﺨﺼـﯽ دﯾﮕﺮ را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 57‬از ‪431‬‬‫ﻣـﺎﻣﻮر ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ ﮐﻪ او را از درﯾﺎي ﺷﻮر ﻋﺒﻮر دﻫﻨـﺪ و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ از ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﻓﺮار ﮐﺮده راﻫﯽ ﻋﺮاق ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﻘﺎدﺳـﯿﻪ رﺳـﯿﺪ ﺣﺴـﺐ‬‫رواﯾﺖ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺳـﻌﺪ را ﺣﮑﻢ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺣﺒﺲ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ او اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﻣﺤﺒﻮس ﮐﺮد‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻻﺋـﺢ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺑـﺎ زن ﻣﺮدي از اﻧﺼـﺎر ﻋﺸﻖﺑﺎزي آﻏﺎز ﻧﻬﺎد و از ﻣﺤﺎﺳﻦ اﺗﻔﺎﻗﺎت آﻧﮑﻪ ﻧﺎم‬‫آن زن ﺷـﻤﻮس ﺑﻮد ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺳـﻤﺎي ﺧﻤﺮﺳﺖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ از ﻓﺮط و ﻟﻪ و ﻏﺮام و ﺷـﻐﻒ و ﻫﯿـﺎم ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ او را ﺑﻪ ﺑﯿﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻗﺎدر‬‫ﻧﺸﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺣﯿﻠﻪ ﻋﺠﯿﺐ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ و ﺧﻮد را اﺟﯿﺮ ﺑﻨﺎﺋﯽ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺨﺎﻧﻪ آن زن ﺗﻌﻤﯿﺮ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺎﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ رذﯾﻠﻪ از راه‬‫روزن دﯾﻮار ﺑﺮ ان زن ﻣﺸـﺮف و ﺑﺰﯾـﺎرت او ﻣﺸـﺮف ﮔﺮدﯾـﺪ و از ﻏﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ را ﻧﻈﻢ ﻫﻢ ﮐﺮد و ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﮔﻔﺖ‬‫ﻣﻀـﻤﻮن ﻣﺠﻮن ﻣﺸـﺤﻮن آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻧﻈﺮ ﮐﺮدم ﺑﺴﻮي ﺷـﻤﻮس ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﺑﺎب او از ﺟﺎﻧﺐ ﺧـﺪا ﻣﻨﻊ ﺷﺪﯾـﺪ ﺑﻮد ﭼﻮن اﯾﻦ‬‫واﻗﻌﻪ آﺷـﮑﺎرا ﮔﺮدﯾﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺷﻮﻫﺮ آن زن ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺷـﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮد ﺣﻀﺮت اﯾﺸﺎن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺧﺎرج اﻟﺒﻠﺪ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻫﻤﺮاه‬‫او ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﻬﺮا ﻧـﺎم داﺷﺖ ﺑﻄﻮر ﻧﮕﺎﻫﯿﺎن رواﻧﻪ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ اﺑﻦ ﺟﻬﺮا ﭼﻮن دﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺷﻤﺸـﯿﺮي ﺑﺮاي ﻗﺘﻞ او ﻣﻬﯿﺎ ﮐﺮده‬‫اﺳﺖ راه ﻓﺮار ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺖ و ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ رﺳـﯿﺪه ﻣـﺎﺟﺮا را ﻋﺮض ﮐﺮد از آن ﺳـﻮ اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻋﺮﺻﻪ را ﺧـﺎﻟﯽ دﯾـﺪه ﺑﺴﻮي ﻗﺎدﺳـﯿﻪ‬‫ﺷﺘﺎﻓﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪53 :‬‬‫اﻃﻼع ﺑﺮﯾﻦ اﻣﺮ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص را ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺤﺒﺲ او ﮐﺮدﻧﺪ و او در آﻧﺠﺎ ﻣﺤﺒﻮس ﺷﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را در ﺷـﺮب ﺷﺮاب ﻫﻔﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺣﺪ زدﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ اﻧﻬﻤﺎك او در ﺷﺮب ﺧﻤﺮ و ﻫﺘﮏ‬‫ﺳﺘﺮ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺒﺮت ارﺑﺎب ﺧﺒﺮﺗﺴﺖ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺑﺎر اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻧﺰد ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﺣﺎﺿﺮ‬‫ﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺪاﻣﯽ ﻗﺮﯾﻨﻪ ﺟﻠﯿﻪ ﮔﻤﺎن ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ او ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و ﺑﺤﺎﺿـﺮﯾﻦ اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻮي دﻫﻦ او را درﯾﺎﻓﺖ‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻮن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻮي دﻫﻦ او را ﻣﺮدم اﺳﺘﺸﻤﺎم ﮐﺮدﻧﺪ ﺣﺎل ﺷﺮب ﺧﻤﺮ او ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺮ ﻣﻼ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻟﺬﻟﮏ ﺣﯿﻠﮥ‬‫و ﺧﺪﯾﻌـﮥ ﺑﺨﻠﯿﻔـﮥ ﻋﺮض ﻧﻤـﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﺗـﻮ داﺧـﻞ ﺗﺠّﺴـ ﺲ ﻣﻨﻬﯽ ﻋﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﭼـﻮن از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﯿـﺎن ﺣﮑﻢ ﺗﺠﺴـﺲ را‬‫ﺷﻨﯿﺪﻧـﺪ او را ﺑﺤﺎل ﺧﻮد وا ﮔﺬاﺷـﺘﻨﺪ و دﺳﺖ ازو ﺑﺮ داﺷـﺘﻨﺪ و ازﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻟﻄﻒ اﺣﺘﯿﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در ﺑﺎب در؟؟؟ ﺣﺪ از ﺧﻮد‬‫ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺟﻬﻞ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ او ﺣﮑﻢ ﺗﺠﺴـﺲ و اﻗـﺪام ﺷﺎن ﺑﺮ اﻣﺮ ﻣﺤﻈﻮر ﻧﯿﺰ اﺷـﮑﺎرا ﻣﯽﺷﻮد ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺤﻘﻖ‬‫ﺷﺪ ﮐﻪ اﺷـﻌﺎر اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻪ در آن ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺪﻓﻦ ﺧﻮد در ﭘﻬﻠﻮي ﺗﺎك اﻧﮕﻮر وﺻﯿﺖ ﮐﺮده ﺑﻮد ﺑﺤﺪي ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣـﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﻬﺎوﯾﻪ آﻧﺮا ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺸﻮﯾﺮ ﭘﺴـﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﻌـﺪ ﻣﻮت اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮد و ﭘﺴـﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﻢ ﻣﺠﺎل اﻧﮑﺎر‬‫اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر ﻧﺪﯾـﺪه ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻘﺮاءت دﯾﮕﺮ اﺷـﻌﺎر اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻋﻨﺎن ﮐﻼم را ﻣﻌﻄﻮف ﮔﺮداﻧﯿـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ وﺳـﯿﻠﻪ ﺧﻮد را از ﺗﺸـﻨﯿﻊ و ﺗﻔﻈﯿﻊ ﺧﺎل‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﻪ در ﭘﯽ ﻫﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس ﭘﺪرش اﻓﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ وارﻫﺎﻧﯿﺪ و ﻧﯿﺰ ﭘﺴـﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان داﺧﻞ ﺷﺪ او ﻫﻢ‬‫اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر را در ﻣﻌﺮض ﺗﻨﺪﯾـﺪ و ﺗﻌﻨﯿﻒ ﭘﺴـﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮد و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺤﺠﯿـﻞ آن ﺧﻠﻒ ﻧﺒﯿـﻞ ﺑـﺎﯾﻦ ذﮐﺮ ﻏﯿﺮ ﺟﻤﯿﻞ ﭘﯿﻤﻮد و ﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﻀـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي اﺻـﺤﺎب ﺑﺮ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻃﻌﻦ ﻧﻤﻮده و ﻋﯿﺐ ﮐﺮده ﮐﻪ او در‬‫ﺣـﺎل اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﮐـﺎن ﻣﻨﻬﻢ ﮐـﺎﻓﯽ اﻟﺸـﺮاب آورده و اﺑﻦ ﻓﺘﺤـﻮن ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻃﻌﻦ و ﻋﯿﺐ ﻣﻮﻫﻮن اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﺻـﺎﺣﺐ‬‫اﺳﺘﯿﻌﺎب را ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ ذﮐﺮ ﻣﺤﺪود ﺷﺪن اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺮﯾﻦ اﻓﺎده ﻫﻢ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن را ﺻﺒﺮ ﺣﺎﺻﻞ‬‫ﻧﺸـﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻐﺮض ﻧﺼـﯿﺤﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺳـﮑﻮت از ﺣـﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﯿﻖﺳﺖ و ﺑﺎز ﻫﻢ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن را ﺑﺮﯾﻦ ﻧﺼـﯿﺤﺖ ﻗﺮار ﻧﯿﺎﻣـﺪه از راه‬‫ﺧﯿﺮﺧﻮاﻫﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ ﻋﺎر و ﺷـﻨﺎر ﺷـﺮاﺑﺨﻮاري او را در اﺳـﻼم ﯾﮑﺴﺮ ﻣﺤﻮ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺷﺮب ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺪود و ﺣﺴﻮ ﻧﺎﻣﺤﺪود آن‬‫ﻣﻄﺮود ﻣﻨﮑﻮد را ﮐﻪ ﺑﮑﺮات و ﻣﺮات ﻣﺠﻠﻮد و ﻣﺤﺪود ﺷﺪه ﺻـﺮف ﺗﺎ ﺑﺰﻣﺎن ﺟﺎﻫﻠﯿﺖ ﻣﻘﺼﻮر و ﻣﺤﺪود ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل ﮐﻪ از‬‫ﻗﺒﯿـﻞ ﺳـﺘﺮ اﻟﺸـﻤﺲ ﺑﺎﻟﺮاﺣـﺎﺳﺖ ﺗﻔـﻮه ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ اوﻟﯽ در اﻣﺮ اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ رواﯾـﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﻒ آن را در ﮐﺘـﺎب ﻓﺘـﻮح اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و‬‫ﻣﻀﻤﻮﻧﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ زوﺟﻪ ﺳﻌﺪ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ وﺟﻪ ﺣﺒﺲ او ﭘﺮﺳﯿﺪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺟﻮاب داد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 58‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪54 :‬‬‫ﮐﻪ ﻗﺴﻢ ﺑﺨﺪا ﻣﻦ ﻣﺤﺒﻮس ﻧﺸﺪهام ﺑﺮ ﭼﯿﺰ ﺣﺮاﻣﯽ ﮐﻪ آن را اﮐﻼ و ﺷـﺮﺑﺎ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻢ و ﻟﮑﻦ ﻣﻦ ﻋﺎدت ﺷﺮب ﺧﻤﺮ در ﺟﺎﻫﻠﯿﺖ‬‫داﺷـﺘﻢ ﭘﺲ وﺻﻒ آن ﺑﮑﺜﺮت ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﻦ ﺟﺎري ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﺳﻌﺪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﻣﺮا ﺣﺒﺲ ﮐﺮده اﺳﺖ زوﺟﻪ ﺳﻌﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﺟﻮاب از‬‫اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺷﻨﯿﺪ ﺳﻌﺪ را از آن آﮔﺎه ﻧﻤﻮد ﺳﻌﺪ ﺑﺎﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺮو ﻣﺎ ﺗﺮا ﻣﺆاﺧﺬه ﻧﺨﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ آن را ﺑﮕﻮي ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﺑﮑﻨﯽ آن را ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺮ ذﮐﺮ وﺻﻒ ﺷـﺮاب و ﺧﻮردن آن در اﺷﻌﺎر ﻣﺎ ﺗﺮا ﻣﺆاﺧﺬه ﻧﺨﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﺮاب را ﻧﺨﻮري ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺰوﯾﺮ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﻓﺘﺤﯽ او را ﻧﺼـﯿﺐ ﻧﺸﺪ ﺑﻠﮑﻪ در ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮد ﺧﺎﺋﺐ و ﺧﺎﺳـﺮ ﻣﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﻓﺘـﺢ ﺑـﺎب ﺗﻌﻘﺐ ﻧﻤﻮد و اﻓـﺎده ﮐﺮد ﮐﻪ راوي اﯾﻦ رواﯾﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﺑـﺎن‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﺮده ﯾﻌﻨﯽ ﺳـﯿﻒ ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺘـﺎب ﻓﺘـﻮح ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ و رواﯾـﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻣـﺎ در ﺑـﺎب ﺷـﺮاﺑﺨﻮاري اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮدﯾﻢ اﻗﻮي و‬‫اﺷـﻬﺮﺳﺖ و اﯾﻦ اﻓـﺎده ﺳﺮاﺳـﺮ اﺟـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﮐﺴـﺮ ﮐﯿﻒ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﺣـﺎﻣﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺣﻠﯿﻒ اﻟﻤﺠﻮن ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﮐﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯿﺴﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن ﺧﻼﻋﺖ ﻣﻘﺮون در ﺻﺪد ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻧﯿﺰ ﺑﺮآﻣﺪه و ﺑﺮ ﻗﻮل ﮐﺴﯽ‬‫ﮐﻪ اﺑﻄـﺎل ﺣـﺪ ﻧﻤﻮدن ﺳـﻌﺪ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده اﻧﮑـﺎر آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده و از راه ﮐﻤـﺎل ﻏﻤﺎرات ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻄﺎل ﺣـﺪ از ﺳـﻌﺪ‬‫ﻣﻈﻨـﻮن ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮأي آن وﺟﻬﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﺑﻦ ﻓﺘﺤـﻮن آن وﺟﻪ ﻧـﺎﻣﻮﺟﻪ را ﺑﯿـﺎن ﻧﻨﻤـﻮده ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ وﮐـﺎﻟﺖ ﻓﻀـﻮﻟﯽ او‬‫اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده و ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﻣﺮاد اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻌﺪ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﻻ اﺟﻠـﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑـﺪا اراده اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده‬‫ﮐﻪ ﺟﻠﺪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد او را ﺑﺸـﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﮐﺮد آن ﺷﺮط را در ﻧﻔﺲ ﺧﻮد و آن ﺷﺮط اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﺑﺮ او ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ‬‫ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﻧﻤﻮده ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻘﺼـﺪ ﺳـﻌﺪ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺎ ﺗﺮا در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺟﻠـﺪ ﻧﺨﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد ﺑﺸـﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺷـﺮب ﺗﻮ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد ﭘﺲ‬‫ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺗﻮﻓﯿـﻖ داد ﮐﻪ او ﺗﻮﺑﻪ ﻧﺼﻮح ﮐﺮد و ﺑـﺎز ﺑﺴﻮي ﺧﻤﺮ ﻋﻮد ﻧﮑﺮد و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﻣﻨﺼﻒ ﮐﻤـﺎل اﻧﺼـﺎف‬‫ﭘﮋوﻫﯽ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي اﺻـﺤﺎب واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﻣﺘﻀـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ در ﺳﺘﺮ ﻣﻌﺎﯾﺐ واﺿـﺤﻪ اﯾﻦ‬‫ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺸـﻨﺎﻋﻪ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺸـﮑﻮره ﺑﻌﻤﻞ ﻣﯽآرﻧﺪ ﻟّﻠﻪ و ﻟﻠﺮﺳﻮل اﻧﺪك ﺗﺎﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﺑﻠﮑﻪ ﺿـﺮورت ﺑﺘﺎﻣﻞ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺻـﺮف‬‫ﺑﻨﻈﺮ ﺑـﺎدي ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و ﺳـﻌﺪ ﻓﻌﻼ و ﻗﻮﻻ ﭼﻪ ﻣﺎﺟﺮا ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﻫﺮﮔﺰ ﮔﻤﺎﻧﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣـﺪي از اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﺑﻌﺪ‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﻣﺰﻋﻮم ﺑﺎﻃﻞ اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت اﻧﮕﺎرد ﻣﮕﺮ ﻧﺸـﻨﯿﺪي ﮐﻪ در رواﯾﺖ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ آن را ﻧﻘﻞ ﮐﺮده واﻗﻊﺳﺖ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ اﺗﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑﺎﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ ﺳـﮑﺮان ﻣﻦ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺎﻣﺮ ﺑﻪ ﻓﻘﯿـﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮔﺎه روز ﺟﻨﮓ‬‫ﻗﺎدﺳﯿﻪ ﺷﺪ ﻣﺮدم اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﻧﺰد ﺳﻌﺪ آوردﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪55 :‬‬‫در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ او از ﺧﻤﺮ ﺳﮑﺮان ﺑﻮد ﭘﺲ ﺳﻌﺪ ﺣﮑﻢ ﺑﻘﯿﺪ ﮐﺮدﻧﺶ داد و او ﻣﻘﯿﺪ ﺷﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺳﻌﺪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺛﺒﻮت ﺷﺮب‬‫ﺧﻤﺮ در روز ﻗﺎدﺳـﯿﻪ او را ﺣـﺪ ﻧﺰد ﺑﻠﮑﻪ اﮐﺘﻔـﺎ ﺑﺮ ﻣﻘﯿـﺪ ﮐﺮدﻧﺶ ﮐﺮد ﺻـﺮاﺣﮥ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣـﺪ ﺑﺮ ذﻣﻪ او ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﭘﺲ اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن و‬‫ﺗﺎوﯾﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﻮل ﺳـﻌﺪ ﻻ اﺟﻠﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑﺪا را ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺮادش ﻻ اﺟﻠﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑﺪا ﺑﺸـﺮط ان ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﻋﻠﯽ اﻧﮏ ﺷـﺮﺑﺘﻬﺎ‬‫ﺑﯿﮑﺎر ﺑﺮآﻣﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ دﯾﺪه و داﻧﺴﺘﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﺑﺎ وﺻﻒ ﺛﺒﻮت ﺷﺮب ﺧﻤﺮ او در روز ﻗﺎدﺳﯿﻪ و آورده ﺷﺪﻧﺶ در ﺣﺎﻟﺖ‬‫ﺳﮑﺮ ﺑﺮ او ﺣـﺪ ﻧﺰﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻗﯿـﺪ ﮐﺮدﻧﺶ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﺴـﺮور ﺷﺪن از ﻗﺘﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ وﻋﺪه ﻋﺪم ﺟﻠﺪ او را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺂﯾﻨﺪه‬‫ﻣﺸـﺮوط ﺑﻌـﺪم ﺛﺒـﻮت ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد و ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻼـ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺼـﻮد ﺳـﻌﺪ اﯾﻦ ﻧﺒـﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﻣﻘﺼﻮد ﺳـﻌﺪ از ﻗﻮل ﺧﻮد ﻻ‬‫اﺟﻠـﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑـﺪا اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ در ﻗﺘﺎل ﮐﺎر ﻧﻤﺎﯾﺎن ﮐﺮده ﻟﻬﺬا ﺑﺠﻠﺪ وي آن آﯾﻨﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺮا در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺟﻠﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻢ‬‫ﮐﺮد و ﺑـﺎ وﺻـﻒ ﺛﺒـﻮت ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺗـﻮ ﺣـﺪ آن را ﺑﺮ ﺗـﻮ ﺟـﺎري ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﺮد و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ در آﺧﺮ ﻫﻤﯿﻦ رواﯾﺖ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣـﺎﮐﻢ‬‫واﻗﻌﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻌﺪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻄﻠﻊ ﺷـﺪن ﺣﺎل ﻗﺘﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﺑﺎﻋﻼن و اﺟﻬﺎر ﮔﻔﺖ ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺣـﺪ اﻟﯿﻮم رﺟﻼ اﺑﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﯾـﺪﯾﻪ ﺑﻤﺎ اﺑﻼﻫﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻗﺴﻢ ﺑﺨـﺪا ﺣـﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻢ زد اﻣﺮوز ﻣﺮدي را ﮐﻪ ﺧـﺪا ﺑﺮ دو دﺳﺖ او اﻧﻌﺎم ﮐﺮد ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن را ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ اﻧﻌﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 59‬از ‪431‬‬‫ﮐﺮد و زﯾﺎده ازﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺘﻌﻄﯿﻞ ﺣﺪ اﻟﻬﯽ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳﻌﺪ ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﻗﺴﻢ ﺑﺮ ﺗﺮك ﺣﺪ ﯾﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺣﺪي ﮐﻪ ﻧﺰد او‬‫اﻟﯿﻮم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺎر ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﺠﺮم در ﻣﻌﺮﮐﻪ ﺣﺮب ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻮد ﺳﻌﺪ ﺑﺎﯾﻦ اﻋﻼن و اﺟﻬﺎر اﺳﻘﺎط‬‫ﺣﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و اﺑﻦ ﻓﺘﺤﻮن و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺑﺎب وﻋﺪه او ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﺳﻘﺎط ﺣﺪود آﺗﯿﻪ إﺑﻄﺎن و اﺿﻤﺎر ﺷﺮط ﻋﺪم ﺛﺒﻮت ﮐﻪ‬‫اوﻫﻦ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﻌﻨﮑﺒﻮت و اﺿـﻌﻒ ﻣﻦ ورق اﻟﺘﻮت ﺳﺖ ﺑﺮ او ﺑﺮﻣﯽﺑﻨﺪﻧﺪ و اﺻﻼ ﺑﻠﺤﺎظ ﻧﻤﯽآرﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺳﻌﺪ ﺣﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﯽ اﻟﺤﺎل‬‫را ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺴﻦ ﺧـﺪﻣﺖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮده وﻋـﺪه ﻋـﺪم ﺟﻠﺪ آﯾﻨﺪه ﮐﻪ آن ﻫﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺴﻦ ﺧﺪﻣﺘﺴﺖ ﻣﺸـﺮوط ﺑﻌﺪم ﺛﺒﻮت‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﺎﻓﻬﻤﯽ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻗـﺪر اﺳـﻘﺎط ﺣـﺪود از اﺻـﺤﺎب ﻧﻤﯽداﻧﻨـﺪ و از راه ﮐﻮﺗﺎهﺑﯿﻨﯽ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﻓﯿﺎﺿـﯽ ﺣﻀـﺮت ﺳـﻌﺪ را ﺑﺮ زﻣـﺎن ﺣـﺎل ﻣﻘﺼﻮر و ﻣﺤـﺪود و در زﻣﺎن اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘﻮد ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﻦ ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﻟﺤﺎظ ﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﺳـﻌﺪ ﭼﻨﺎن ﺑﺮ ﺣﺴﻦ ﺧﺪﻣﺖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﺮﯾﻔﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ او را از ﻗﯿﺪ ﻫﻢ آزاد ﮐﺮدﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در آﺧﺮ رواﯾﺖ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺎﮐﻢ‬‫اﯾﻦ ﻫﻢ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﻓﺨﻠﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را از ﻗﯿـﺪ ﺣﺒﺲ آزاد ﮐﺮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺳـﻌﺪ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ‬‫ﭼﻨﺎن راﺿﯽ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ او را از ﺳﺰاي ﻗﯿﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﻌﻮض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪56 :‬‬‫ﺟﺮم ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ داده ﺑﻮد ﺑﺮﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﺮا در وﻋﺪه ﻣﺒﺮﻣﻪ ﻻ اﺟﻠﺪك ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ اﺑﺪا ﺷـﺮط ﺑﯿﮑﺎر ﻋﺪم ﺛﺒﻮت را ﻣﻀﻤﺮ و ﻣﻌﻬﻮد‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻻ اﻟﻈﻦ اﻟﻔﺎﺳـﺪ و اﻟﺮﺟﻢ اﻟﮑﺎﺳـﺪ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ در رواﯾﺖ ﻣـﺬﮐﻮره اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ از ﺧﻮد اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﻨﻘﻮل‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ او ﺑﺨﻄـﺎب ﺳـﻌﺪ ﮔﻔﺖ و ﻗـﺪ ﮐﻨﺖ اﺷـﺮﺑﻬﺎ إذ ﯾﻘـﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺪ و اﻃﻬﺮ ﻣﻨﻬﺎ و اﻣﺎ إذا ﺑﻬﺮﺟﺘﻨﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﺷـﺮﺑﻬﺎ اﺑـﺪا ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ‬‫ﻣﯽﺧﻮردم ﺷـﺮاب را وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﻗﺎﻣﺖ ﺣﺪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﮐﺮده ﻣﯽﺷﺪ و ﻣﻦ ﺑﺴـﺒﺐ اﺟﺮاي ﺣﺪ از ﮔﻨﺎه آن ﭘﺎك ﻣﯽﺷﺪم ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﻮ از ﻣﻦ‬‫ﺣـﺪ را ﺳﺎﻗـﻂ ﮐﺮدي ﭘﺲ ﻗﺴﻢ ﺑﺨـﺪا ﮐﻪ ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﺧﻮرد آن را ﮔﺎﻫﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ و اﯾﻨﮑﻪ ﺳـﻌﺪ دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ‬‫اﺳـﻘﺎط ﺣـﺪ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﺮده ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮد اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺳـﻌﺪ ازو اﺳـﻘﺎط ﺣـﺪ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺎوﯾﻞ ﮐﻼم او‬‫ﺑﺎﺿـﻤﺎر ﺷـﺮط ﻋـﺪم ﺛﺒﻮت درﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ ﯾﺎ ﻟّﻠﻪ و ﻟﻠﻌﺠﺐ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﺮ دو ﻣﻌﺘﺮف و ﻣﻈﻬﺮ اﺳـﻘﺎط و‬‫اﺑﻄﺎل ﺣﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺑﺎﻋﻼن و اﺟﻬﺎر ﺑﻼ اﺧﻔﺎ و اﺳـﺮار ﺑﺎن ﺟﺎ ﻣﯽزﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﻓﺘﺤﻮن و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﻏﺎﯾﺖ ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ آﻓﺘﺎب را‬‫ﺑﮕﻞ اﻧﺪودن ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ و ﻗﺼﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻄﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻫﻔﻮه ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴـﺘﻮر و ﺑﺘﺎوﯾﻞ ﻣﻬﺘﻮك و ﻣﻬﺠﻮرﺷﺎن ﻣﺤﺠﻮب‬‫و ﻣﻐﻤﻮر ﮔﺮدد و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺮ اﺳـﻘﺎط ﺣـﺪ ازو ﺑﺤـﺪي واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎن‬‫اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﻧﻬﺎﯾﮥ اﻟﻠﻐﮥ در ﻟﻐﺖ ﺑﻬﺮج ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻪ اﻧﻪ ﺑﻬﺮج دم اﺑﻦ اﻟﺤﺎرث أي اﺑﻄﻠﻪ و ﻣﻨﻪ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ اﻣﺎ‬‫إذا ﺑﻬﺮﺟﻨﺘﯽ ﻓﻼ اﺷـﺮﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺨﻤﺮ أي اﻫﺪرﺗﻨﯽ ﺑﺎﺳﻘﺎط اﻟﺤّﺪ ﻋﻨﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﮑﺮم اﻓﺮﯾﻘﯽ در ﻟﺴﺎن اﻟﻌﺮب در ﻟﻐﺖ ﺑﻬﺮج ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ اﻣﺎ إذا ﺑﻬﺮﺟﺘﻨﯽ ﻓﻼ اﺷـﺮﺑﻬﺎ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ﻓﻘﺪان ﺑﺼﺮ ﭼﻨﺎن ادﻋﺎ ﮐﺮده‬‫ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﻣﻮﻓﻖ ﮐﺮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮد ﺑﺘﻮﺑﻪ ﻧﺼﻮح و ﻋﻮد ﻧﮑﺮد ﺑﺴﻮي ﺧﻤﺮ و اﯾﻦ ادﻋـﺎي ﻓﺎﺳـﺪ و زﻋﻢ ﮐﺎﺳـﺪ‬‫ﮐـﺎﺷﻒ از ﮐﻤـﺎل رﻗﺎﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﺷﺎره ﮐﺮدﯾﻢ از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺟﺰ وﻋـﺪه زﯾﺎﻧﯽ ﻋـﺪم ﺷـﺮب‬‫ﺧﻤﺮ ﺧﯿﺮي دﯾﮕﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ وﻋﺪه را ﺗﻮﺑﻪ ﻧﺸﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﺪم ﻋﻮد او ﺑﺴﻮي ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺷﻬﺎدت‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﺘﻮان داﺷﺖ و ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸـﺪن واﻗﻌﻪ از وﻗﺎﺋﻊ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ او ﺑﻌـﺪ ﯾﻮم ﻗﺎدﺳـﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﺪم ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ او‬‫ﺑﻌـﺪ از آن ﻧﯿﺴﺖ و ﻏﺎﻟﺒﺎ وﺟﻪ ﻣﻨﻘﻮل ﻧﺸـﺪن اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ وﻗﺎﺋﻊ ﺑﻌﺪ واﻗﻌﻪ ﻗﺎدﺳـﯿﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او ﺑﺴـﺒﺐ وﻋﺪه ﻣﺒﺮﻣﻪ ﺳـﻌﺪ ﻻ اﺟﻠﺪك ﻓﯽ‬‫اﻟﺨﻤﺮ اﺑﺪا آزاد ﺑﺤﺖ و ﻣﻬﻤﻞ ﺻـﺮف ﺷﺪه ﺑﻮد و ﮐﺴـﯽ او را در ﺷﺐ ﺧﻤﺮ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﮐﺮده ﭘﯿﺶ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻤﯽآورد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ او ﺷﺮب ﺧﻤﺮ‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮد و ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺴﺘﺒﻌﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪57 :‬‬‫ﺷﺮﯾﺐ ﻓﺴـﯿﻖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ از اﺟﺮاي ﺣـﺪ ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ ﻣﺮه ﺑﺮ او ﻋﺎﺟﺰ آﻣﺪه ﺑﻌﺒﻮر درﯾﺎي ﺷﻮر و ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻧﯽ ﻣﺠﺘﺴﺒﯿﻦ زور و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 60‬از ‪431‬‬‫ﺷﻮر او را ﺳـﺰا ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ و او از آﻧﺠﺎ ﮔﺮﯾﺨﺘﻪ در ﻗﺎدﺳـﯿﻪ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ و آﻧﺠﺎ ﺑﺤﮑﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺮم ﻣﺤﺒﻮس و ﻣﻘﯿﺪ ﺷﺪه‬‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎز در آﻧﺠﺎ ﻫﻢ از ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﺑﺎز ﻧﯿﺎﻣﺪه در ﺣﺎﻟﺖ ﺳﮑﺮ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺤﮑﻢ ﺳﻌﺪ روي ﻣﺤﺒﺲ دﯾﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﯾﮏ ﺑﯿﮏ ﺑﺴﺒﺐ‬‫اﺳﻘﺎط ﺣﺪ و رﻓﻊ ﺣﺮج و ﺗﺨﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﺎﺋﺐ ﮔﺮدد و ﺑﻨﺎي ﮐﺎر درﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ اﺳﺘﺒﻌﺎد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي ﺣﻀﺮات اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﺧﻮد از اﻓﺘﺮاءات ﻣﺘﻬـﺎﻓﺘﻪ ﺧﻮد دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ ﺑﺮ ﺑﻄﻼـن ﺗﻮﺑﻪ او ﺑﻤﻌﺮض ﺷـﻬﻮد رﺳﺎﻧﯿﺪهاﻧـﺪ ﺑﯿـﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از زﺑﺎن اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻼـﻣﯽ ﮐﻪ در ﻣﻘـﺎم ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻘـﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺑﺤﺴﺐ رواﯾـﺎت ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﭼﻨﺎن ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ و ﻣﺘﻨﺎﮐﺮ و ﻣﺘﻬﺎﻓﺖ و ﻣﺘﻨﺎﻓﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﺻـﻼ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﯿﺴﺖ اﻧﻔﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ در رواﯾﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب آن را ﺑﺴﻨﺪ ﺧﻮد آورده و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را‬‫از اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮردم ﺷﺮاب را وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺟﺎري ﮐﺮده ﻣﯽﺷﺪ و ﻣﻦ‬‫از آن ﻃﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷـﺪم و ﻟﯿﮑﻦ اﻟﺤﺎل ﮐﻪ ﺗﻮ از ﻣﻦ ﺣـﺪ را ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮدي ﭘﺲ ﻗﺴﻢ ﺑﺨـﺪا ﮐﻪ ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﺧﻮرد آن را ﮔﺎﻫﯽ و در رواﯾﺖ اﺑﻦ‬‫ﺳﯿﺮﯾﻦ ﮐﻪ آن را اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ از ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﭼﻨﯿﻦ آﻣﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻗﺴـﻢ‬‫ﺑﺨـﺪا ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﺧﻮرد آن را ﮔﺎﻫﯽ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻦ در ﺳﺎﺑﻖ ﻣﯽﺧﻮردم آن را ﺑﺴـﺒﺐ اﻧﮑﺎر ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﺑﮕـﺬارم آن را ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺪ زدن‬‫ﺷﻤﺎ ﯾﻌﻨﯽ وﺟﻪ ﺧﻮردن ﻣﻦ ﺷـﺮاب را ﺣﺪ ﺟﺎري ﮐﺮدن ﺷﻤﺎ ﺑﻮد و ﻣﻦ ﺑﺴﺒﺐ ﺗﮑﺒﺮ ﺧﻮد ﻧﺨﻮاﺳﺘﻢ ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ اﯾﻦ ﺳﺰا آن را ﺗﺮك ﮐﻨﻢ و‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ از ﻣﻦ ﺣـﺪ را ﺳﺎﻗـﻂ ﮐﺮدﯾـﺪ ﺣﺎﻻـ آن را ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﺧﻮرد و ﺗﻬـﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻫﺮ دو ﮐﻼـم ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ ﭘﺲ ﺣﺎﻻ ﻋﺎﻗﻞ را رﻗﺺ اﻟﺠﻤﻠﯽ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ در ﺑﺎب اﻇﻬﺎر ﺗﻮﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻠﻤﺎت‬‫ﻣﺘﻬﺎﻓﺘﻪ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﻪ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﺷﺘﺮ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯽآرﻧـﺪ و اﺻـﻼ ﺗﺨﯿﻞ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ از ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ او ﺟﺮﯾﺎن‬‫ﺣـﺪ را ﺑﺮ ﺧـﻮد ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺤﺒـﻮب ﻣﯽداﺷﺖ و آن را ﺑﺮاي ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻣﯽداﻧﺴﺖ و ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺼﻮل ﻃﻬـﺎرت ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ ﻣﺮة اﻗـﺪام ﺑﺮ‬‫ﺷﺮب ﺧﻤﺮ و ﺗﻠﻮﯾﺚ ﺧﻮد ﮐﺮة ﺑﻌﺪ ﮐﺮة ﻣﯽﮐﺮد و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻣﻄّﻬﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺴﻦ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺣﻀـﺮت ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻣﻔﻘﻮد ﮔﺮدﯾﺪ اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﺠﻦ از ﻃﻬـﺎرت ﺧﻮد ﻧﺎاﻣﯿـﺪ ﺷـﺪه ﺑﻘـﺎي ﺗﻠﻮث ﺧﻮد را ﺑﺨﻤﺮ ﺑﻬﺮ ﺧﻮد ﻧﭙﺴـﻨﺪﯾﺪ و ﺑﻨﺎﭼﺎري دﺳﺖ از ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﺑﺮﮐﺸـﯿﺪ و از ﮐﻼم‬‫دﯾﮕﺮش آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ او ﺟﺮﯾـﺎن ﺣـﺪ را ﺑﺮ ﺧﻮد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﺎﮔﻮار ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻨﮓ و ﻋﺎر ﻣﯽداﻧﺴﺖ و از راه اﻟﻔﺖ ﻣﺘﺤﯿﺮاﻧﻪ و ﺣﻤّﯿﺖ‬‫ﻣﺘﮑﺒﺮاﻧﻪ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻧﻮف اﻟﻤﺤﺠﺮﯾﻦ ﻟﻠﺤﺪ و اﻵﻣﺮﯾﻦ ﻟﻠﺠﻠﺪ ﭘﯽ در ﭘﯽ ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﻣﯽﮐﺮد و ﻋﺰم ﺑﺎﻟﺠﺰم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪58 :‬‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗـﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎن ﺣـﺪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺷـﺮب ﺳـﻠﺴﺎل از دﺳﺖ رﻫﺎ ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮔﺮداﻧﯿـﺪ و ﻣﺮاﻏﻤﺖ و‬‫ﻣﺸﺎﻗﺖ و ﻣﻌﺎزت و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﺤﺘﺴﺒﯿﻦ و ﻗﻀﺎة و ﺣّﮑﺎم دوﻻة را ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﺧﻮاﻫﻢ رﺳﺎﻧﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﺑﻮﻋﺪه‬‫ﻣﺒﺮﻣﻪ ﺧﻮد ازو اﺳـﻘﺎط ﺣﺪ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻧﻤﻮد و او را ﺑﺮاي ارﺗﮑﺎب اﯾﻦ ﺟﺮم اﻟﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻨﻬﺎﯾﻪ از او ﮐﺮد ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ ﮐﻪ ﺟﺮﯾﺎن‬‫ﺣﺪ ﺑﻮد ﻣﻨﺘﻔﯽ ﮔﺮدﯾﺪ و اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ راه ﺗﺮك آن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ و درﯾﻦ دو ﻣﻀـﻤﻮن ﺧﺮاﻓﺖ ﻣﺸﺤﻮن و ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اﯾﻦ دو ﻣﺰﻋﻮم رﻗﺎﻋﺖ ﻣﻀﻤﻮم‬‫ﺗﺒﺎﻏﺾ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﺨﺎﻟﻒ و ﺗﻨﺎﮐﺮي ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﻠﻪ و ﺻﺒﯿﺎن ﻫﻢ از آن آﮔﺎه ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻇﺎﻫﺮا اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﺎرﺳﺎزي اﯾﻦ ﺣﻀﺮات اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺤﺾ ﺣﺴـﺒﮥ ﻟﻠّﻪ ﺑﺮاي ﺗﺒﺮﯾﻪ ﺳﺎﺣﺖ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ از ﺑﻘﺎي او ﺑﺮ ﺟﺮﯾﺮه ادﻣﺎن ﺧﻤﺮ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺳﺎﻓﻠﻪ ﺳﺎﻗﻄﻪ و ﺟﻤﻼت ﻧﺎزﻟﻪ ﻫﺎﺑﻄﻪ ﺑﺮ‬‫زﺑـﺎن آوردهاﻧـﺪ و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﺳﭙﺮده و اﻻ ﺧﻮد او ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻫﯿـﭻ ﯾﮏ ازﯾﻦ دو ﮐﻼم ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﺮاﻧـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﮐﻼم ازو ﺻﺎدر ﻫﻢ ﺷﺪه ﭘﺲ ﭼﻮن ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ دﻟﯿﻞ ﺗﻮﺑﻪ ﺻﺤﯿﺤﻪ او ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ واﺣﺪي از‬‫ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘـﺎم ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ دو ﮐﻼم ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺴـﻘﻮط ﺳﺖ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻨﺪ‬‫اﻻﻣﻌﺎن ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﻦ ﮐﻼم واﺿـﺢ اﻟﻬﻮان ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﺒﻄﻼن دﻟﯿﻞ ﺗﺎم اﻧﺨﻼع اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ از رﺑﻘﻪ اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎن و ﺑﺮﻫﺎن ﻗﺎﻃﻊ اﺳـﺘﻬﺰا و‬‫اﺳﺘﺴـﺨﺎر او ﺑﺎﺣﮑـﺎم و اواﻣﺮ ﺧﯿﺮ ادﯾـﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻘﺘﻀـﺎي ﮐﻼم اوﻟﺶ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ او ﺑﺰﻋﻢ ﺗﻄﻬﯿﺮ ﺣـﺪ اﻗـﺪام ﺑﺮ ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ‬‫ﻣﯽﮐﺮد و اﯾﻦ ﺻـﺮﯾﺢ ﺗﻼﻋﺐ ﺑﺸـﺮع و دﯾﻨﺴﺖ ﭼﻪ ﺣـﺪ اﮔﺮ در ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﻄﻬﺮﺳﺖ ﺑﺮاي ﺗﺎﺋﺒﯿﻦ و ﻣﻨﯿﺒﯿﻦ و ﻣﻘﺼـﺮﯾﻦ و ﻣﺰدﺟﺮﯾﻦ ﺳـﺒﺐ‬‫ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﻬﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺘﺠﺮﺋﯿﻦ ﻣﺘﺠﺎﻫﺮﯾﻦ و ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ ﺧﺎﺳـﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ اﺟﺮاي ﺣﺪ ﻫﻢ از ﮔﻨﺎه ﺧﻮد ﺑﺎز ﻧﯿﺎﯾﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺮﯾﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 61‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪ را وﺳـﯿﻠﻪ ﻃﻬﺎرت ﺧﻮد داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺨﻮﺷﺪﻟﯽ ﺑﺎز ﺑﺮ ﺳﺮ ﻫﻤﺎن ﮔﻨﺎه آﯾﻨﺪ ﭘﺲ ادﻣﺎن ﺷﺮب ﺧﻤﺮ و اﻗﺪام اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺮ آن ﻣﺮة ﺑﻌﺪ ﻣﺮة و‬‫ﮐﺮة ﺑﻌـﺪ ﮐﺮة ﺑﺰﻋﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﺪ ﻣﻄﻬﺮ ﺳﺖ اﮔﺮ ﺗﻼﻋﺐ ﺑﺪﯾﻦ و ﺷـﺮع ﻧﯿﺴﺖ دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺴﺖ و ﺧﺮوج ﻣﺘﻼﻋﺐ ﺑﺸـﺮع و دﯾﻦ از زﻣﺮه‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ اوﺿﺢ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎج ﺗﻨﺒﯿﻪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﮐﻼم دوم ﭘﺲ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﻋﻨﺎد اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺎ اﺣﮑﺎم ﺷـﺮع ﻣﺘﯿﻦ و‬‫اواﻣﺮ دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ و اﯾﺜـﺎر و ﺗﯿﺮه ﻣﺘﮑﺒﺮﯾﻦ و اﺧﺘﯿـﺎر ﺗﺴـﻤﯿﻪ ﻣﺘﺠﺒﺮﯾﻨﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺣـﺪود را ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺼـﻠﺤﺖ‬‫ﻣﻔﺮوض ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻣﺬﻧﺒﯿﻦ و ﻣﺠﺮﻣﯿﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ﺟﺮﯾﺎن آن ﺑﮑﯿﻔﺮ ﮐﺮدار ﺧﻮد در دار دﻧﯿﺎ رﺳﯿﺪه از ﻣﻌﺎودت ﺑﺴﻮي ذﻧﺐ و اﺟﺮام ﺧﻮﯾﺶ‬‫ﺑﺎزآﯾﻨـﺪ و دﯾﮕﺮ ﺟﺮأت و ﺟﺴـﺎرت ﺑﺮ آن ﻧﻨﻤﺎﯾﻨـﺪ و ازﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ ﮐﻪ در اﮐﺜﺮ اوﻗﺎت ﻣﺠﺮﻣﯿﻦ و ﻣـﺬﻧﺒﯿﻦ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ﺟﺮﯾﺎن ﺣـﺪود از‬‫ارﺗﮑﺎب ﺟﺮم و ﮔﻨﺎه ﺑﺎز ﻣﯽآﯾﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪59 :‬‬‫و اﮔﺮ اﺣﯿﺎﻧﺎ ﺑﺎز ﻧﻤﯽآﯾﻨﺪ و ﺑﻬﻮاي ﻧﻔﺲ اﻣﺎره ﻋﻮد ﺑﺂن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺟﺮﯾﺎن ﺣﺪود رﺑﺎﻧﯿﻪ را ﺳـﺒﺐ ﻋﻮد ﺑﺎن ﺟﺮم و ﮔﻨﺎه ﻗﺮار ﻧﻤﯽدﻫﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺳﺮﮐﺸـﯽ ﮐﻪ از ﺗﺠﺒﺮ و ﻋـﺪوان و ﺗﮑﺒﺮ و ﻃﻐﯿﺎن ﺧﻮد ﺟﺮﯾﺎن ﺣﺪ اﻟﻬﯽ را ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻮد ﺑﻬﻤﺎن ﮔﻨﺎه ﻗﺮار دﻫﺪ و ﺑﻨﺎي ﻋﻮد ﺑﺠﺮم ﻣﻌﻬﻮد ﺑﺮ‬‫ﻣﺤﺪود ﺷﺪن ﺧﻮد ﻧﻬﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪ ﻣﺮاﻏﻤﺖ و ﻣﻌﺎﻧﺪت اﺣﮑﺎم ﺷﺮﻋﯿﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺧﻮد راه اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻟﺪود‬‫و ﻣﺤﺎﺋـﺪ ﻋﻨﻮد را از ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺷـﻤﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺑﻠﯽ اﮔﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻠﺤﺪ را ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻌﺪود ﺑﻮدﻧﺶ در ﺻـﺤﺎﺑﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ و ارﮐﺎن ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﺑﻌﯿﺪ ﻧﯿﺴﺖ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ اﻗﺪاﻣﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ و ﺗﺠﺎﺳﺮات ﺷﻨﯿﻌﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات درﯾﻦ ﺑﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي‬‫اﺛﺒﺎت ﺗﻮﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ از ﺧﻤﺮ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﺒﻌﺾ اﺷـﻌﺎر اﻏﯿﺎر ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ و ان اﺷـﻌﺎر را ﺟﺮأة و ﺟﺴﺎرة ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﻨﺴﻮب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ از ﻋﺒﺎرت اﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺻﺎﺑﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻔﻀﻞ ﺿّﺒﯽ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در ﺗﺮك ﺧﻤﺮ اﯾﻦ دو ﺑﯿﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫رأﯾﺖ اﻟﺨﻤﺮ ﺻﺎﻟﺤﮥ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺗﻬﻠﮏ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺤﻠﯿﻤﺎ‬‫ﻓﻼ و اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺮﺑﻬﺎ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﻻ اﺷﻔﯽ ﻟﻬﺎ اﺑﺪا ﺳﻘﯿﻤﺎ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ از ﻣـﺪﻏﻠﯿﻦ ﻣﺪﺣﻮرﯾﻦ اﯾﻦ ﺳـﻌﯽ ﻧﯿﺰ ﻏﯿﺮ ﻣﺸـﮑﻮر و اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺷﺎن ﻫﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ اﻋﻤﺎل ﻫﺒﺎ ﻣﻨﺜﻮرﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ‬‫ﺧـﺒﯿﺮ و ﻣﺘﻔﺤﺺ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐـﻪ اﯾـﻦ دو ﺑﯿـﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﻼـم اﺑـﻮ ﻣﺤﺠـﻦ ﻧﯿﺴـﺖ ﺑﻠﮑـﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺷـﻌﺎر ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻـﻢ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﯿﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾـﺎم ﺟـﺎﻫﻠﯿﺖ ﻣﻀﺎر ﺧﻤﺮ را درﯾﺎﻓﺘﻪ ﺗﺮك آن ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﻌﺾ واﻗﻌﺎت آﻧﺮا ﺑﺮ ﺧﻮد ﺣﺮام ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر‬‫ﺗﺤﺮﯾﻢ آن ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻗﻄﻌﻪ از اﺷـﻌﺎر ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻗﯿﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋـﺎﺻﻢ ﻗـﺪ ﺣﺮم ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و ﮐـﺎن ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻏﻤﺰ ﻋﮑﻨـﮥ اﺑﻨﺘﻪ و ﻫﻮ ﺳـﮑﺮان و ﺳّﺐ اﺑﻮﯾﻬﺎ و راي اﻟﺨﻤﺮ ﻓﺘﮑﻠﻢ‬‫ﺑﺸﯽء و أﻋﻄﯽ اﻟﺨﻤﺎر ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﻠﻤﺎ اﻓﺎق اﺧﺒﺮ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺤّﺮﻣﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﻗﺎل ﻓﯿﻬﺎ اﺷﻌﺎرا ﻣﻨﻬﺎ‬‫رأﯾﺖ اﻟﺨﻤﺮ ﺻﺎﻟﺤﮥ و ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺼﺎل ﺗﻔﺴﺪ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺤﻠﯿﻤﺎ‬‫ﻓﻼ و اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺮﺑﻬﺎ ﺻﺤﯿﺤﺎ و ﻻ اﺷﻔﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﺳﻘﯿﻤﺎ‬‫و ﻻ اﻋﻄﯽ ﺑﻬﺎ ﺛﻤﻨﺎ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﻻ ادﻋﻮ ﻟﻬﺎ اﺑﺪا ﻧﺪﯾﻤﺎ‬‫ﻓﺎن اﻟﺨﻤﺮ ﺗﻔﻀﺢ ﺷﺎرﺑﯿﻬﺎ و ﺗﺠﻨﯿﻬﻢ ﺑﻬﺎ اﻻﻣﺮ اﻟﻌﻈﯿﻤﺎ‬‫و اﺑﻦ اﻻـﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﻗـﺪ ﺣﺮم ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و ﮐﺎن‬‫ﺳﺒﺐ ذﻟـﮏ اﻧﻪ ﻏﻤﺰ ﻋﮑﻨـﮥ اﺑﻨﺘﻪ و ﻫﻮ ﺳـﮑﺮان و ﺳﺐ اﺑﻮﯾﻬـﺎ و راي اﻟﻘﻤﺮ ﻓﺘﮑﻠﻢ ﺑﺸـﯽء و اﻋﻄﯽ اﻟﺨﻤـﺎر ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ ﻣـﺎﻟﻪ ﻓﻠﻤـﺎ اﻓـﺎق اﺧﺒﺮ‬‫ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺤﺮﻣﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ و ﻗﺎل ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫رأﯾﺖ اﻟﺨﻤﺮ ﺻﺎﻟﺤﮥ ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺼﺎل ﺗﻔﺴﺪ اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺤﻠﯿﻤﺎ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪60 :‬‬‫ﻓﻼ و اﻟﱠﻠﻪ اﺷﺮﺑﻬﺎ ﺻﺤﯿﺤﺎ و ﻻ اﺷﻔﯽ ﺑﻬﺎ اﺑﺪا ﺳﻘﯿﻤﺎ‬‫و ﻻ اﻋﻄﯽ ﺑﻬﺎ ﺛﻤﻨﺎ ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﻻ ادﻋﻮ ﻟﻬﺎ اﺑﺪا ﻧﺪﯾﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 62‬از ‪431‬‬‫ﻓﺎن اﻟﺨﻤﺮ ﺗﻔﻀﺢ ﺷﺎرﺑﯿﻬﺎ و ﺗﺠﻨﯿﻬﻢ ﺑﻬﺎ اﻻﻣﺮ اﻟﻌﻈﯿﻤﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻮدن ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ از اﺷﻌﺎر ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب اﻟﺒﺎب ﻣﺤﻞ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در‬‫اﺳﺘﯿﻌﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﻗﻮل ﻣﻔﻀﻞ ﻧﺎﻣﻔﻀﻞ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر ﻧﺰد ﻏﯿﺮ ﻣﻔﻀﻞ ﮐﻼم‬‫ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻـﻤﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻋﺠﺒﺴﺖ از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ اﻃﻼـع ﺑﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل و دﯾـﺪن ﮐﺘـﺎب اﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﺗﻨﺒﯿﻪ‬‫راﺿـﯽ ﻧﺸـﺪه ﻗـﻮل ﻣﻔﻀـﻞ ﺿـﺒﯽ را در ﺗﺮﺟﻤـﻪ اﺑـﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﻼـ رد و ﻧﮑﯿﺮ وارد ﮐﺮده و اﻋﺠﺐ از آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﺎﺻﻢ اﺻـﻼ ذﮐﺮي ازﯾﻦ اﺷـﻌﺎر ﻧﯿﺎورده و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻏﺮﯾﺐ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻫﺮ ﺑﺮ ﻗﻮل ﻣﻔﻀﻞ ﺿﺒﯽ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﯾﻦ دو ﺑﯿﺖ‬‫را ﮐﻪ در اﺻـﻞ از اﺷـﻌﺎر ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻـﻤﺴﺖ ﮐﻼـم اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺗﺼﻮر ﻧﻤﻮده او را از ﺧﻤﺮ ﺗﺎﺋﺐ ﮔﻤﺎن ﮐﻨـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺷـﺪﻧﯽ‬‫ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻮدن اﯾﻦ دو ﺑﯿﺖ از اﺷـﻌﺎر ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋـﺎﺻﻢ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﺑﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ اﯾﻦ‬‫اﺷـﻌﺎر از اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﭼﻮن از وﻋﺪه زﺑﺎﻧﯽ ﺑﯿﺶ ﻧﯿﺴﺖ آﻧﺮا ﺑﺮ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﺼﻮح اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ دﻟﯿﻞ ﻧﺘﻮان ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻤﺎ اوﺻﺎﻧﺎ إﻟﯿﻪ‬‫ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ از ﻟﺤﺎظ اﻃﺮاف و ﺟﻮاﻧﺐ اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺮ ﻧﺎﻗﺪ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺗﻮﺑﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻗﺎﺋﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ‬‫ﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف آن دﻟﯿﻞ ﺑﻘﺎء اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺎدت ﺧﺒﯿﺜﻪ ذﻣﯿﻤﻪ و ﻓﻨﺎء او در ﺣﺎﻟﺖ اﻧﻬﻤﺎك درﯾﻦ ﺟﺮﯾﻤﻪ ﻣﻠﯿﻤﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳـﺖ‬‫و آن دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊ ﻫﻤﺎن ﻗﻀﯿﻪ ﻧﺒﺎت اﺻﻮل ﺛﻼﺛﻪ ﮐﺮم ﺑﺮ ﻗﺒﺮ اوﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺻﺮاﺣﮥ آورده و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ذﮐﺮ آن ﻣﺼـﻠﺤﮥ اﻋﺮاض ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻗﻀـﯿﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﮐﺎﺷﻒ از ﺳﻮء ﺣﺎل و ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و ﻣﺒﻄﻞ ﻇﻦ ﻗﺒﯿﺢ و‬‫ﻣﺴـﺘﺎﺻﻞ زﻋﻢ ﻓﻀـﯿﺢ ﺗﻮﺑﻪ اوﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺗﻮﺑﻪ ﻣﯽﮐﺮد ﻫﺮﮔﺰ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻮب و ﺳـﺘﺎر و ﻏﻔﺎرﺳﺖ و ﯾﺎ ﻣﻦ‬‫اﻇﻬﺮ اﻟﺠﻤﯿﻞ و ﺳﺘﺮ اﻟﻘﺒﯿـﺢ ﻣﻈﻬﺮ ﺻـﻔﺖ او ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ روا ﻧﻤﯽداﺷﺖ ﮐﻪ اﺻﻮل ﺛﻼﺛﻪ ﮐﺮم ﺑﺮ ﻗﺒﺮ او ﭘﯿـﺪا ﺷﻮد و آرزوي دﯾﺮﯾﻨﻪ او ﮐﻪ از‬‫ﮐﻤﺎل ﺣﺐ ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﺑﺪل ﻣﯽداﺷﺖ و از ﻏﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ آﻧﺮا ﺑﻨﻈﻢ آورده ﺣﻖ وﺻﯿﺖ ادا ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﺑﺎدي ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺮآﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﻣﻘﺘﻀـﺎي ﻋﻔﻮ و ﺻـﻔﺢ و ﺳﺘﺮ و ﺗﺠﺎوز اﯾﺰد ﺟﻞ و ﻋﻼ آن ﺑﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ او را ورﺛﻪاش ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﻪ در ﭘﻬﻠﻮي ﺗﺎك اﻧﮕﻮر دﻓﻦ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ‬‫آن ﺗـﺎك را ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﮔـﺬاﺷﺖ و ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ ﻣﯽداد ﺗﺎ ﻋﺮض آن ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺼﻮن و ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﺎﻧـﺪ و ﭘﺲ ﻣﺮدن در اﻧﻈﺎر ﺧﻼﺋﻖ ﻣﻔﺘﻀـﺢ‬‫ﻧﮕﺮدد و ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪61 :‬‬‫ﺑﺮ ﺧﻼف اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﻮاﻋﺪ ﻋﻔﻮ و ﮐﺮم اﺻﻮل ﺛﻼﺛﻪ ﮐﺮم ﺑﺮ ﻗﺒﺮش ﺛﺎﺑﺖ اﻣﺪ ﻻ ﻣﺤﺎﻟﻪ ﻏﺎﯾﺖ اﻧﻬﻤﺎك آن ﺑﯽﺑﺎك در ﺷـﺮب ﺷﺮاب و ﺣﺐ‬‫ﺗﺎك ﺛﺎﺑﺖ آﻣﺪ و ﻓﯽ ﻫﺬا ﺑﻼغ و ﻣﻘﻨﻊ ﻟﻤﻦ أراد اﻟﻬﺪاﯾﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﺎﺋﻦ ﻋﻦ اﻻﻧﻐﻤﺎس ﻓﯽ ﻏﻤﺎر اﻟﻐﻮاﯾﮥ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺮاﺑﺨﻮاري اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﺠﻦ از ﺗﺎرﯾـﺦ ﻃﺒﺮي ﮐﻪ اﺻـﺢ اﻟﺘﻮارﯾـﺦ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد زﯾﺮا ﮐﻪ در آن ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﺠﻦ را ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﺑﻮﺟﻪ ﺷﺮب ﺧﻤﺮ در ﻗﺼﺮ ﻣﺤﺒﻮس ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ آﺧﺮ ﮐﺎر ﺑﻌﺪ ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ او ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﮐﻪ ﺣﯿﻠﮥ و ﻣﮑﺮا واﻗﻊ‬‫ﺷـﺪه ﺑﻮد ﺗﺨﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿـﻞ او ﮐﺮد و ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺨﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿﻞ ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻓﻌﻞ ﻏﯿﺮ ﺟﻤﯿﻞ و ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣـﺪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﺟﻠﯿﻞ ﺑﻮد ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﺳﻮء‬‫ﻣﺴـﺘﻘﺮ و ﻣﻘﯿﻞ و ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﻧﮑﺎل ﻋﺘﯿـﺪ و ﻋـﺬاب وﺑﯿﻞ ﮔﺮدﯾـﺪ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ آورده و ﻧﺰل ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ ﻗﺼـﺮ‬‫اﻟﻌﺬﯾﺐ و اﻗﺒﻞ رﺳﺘﻢ ﻓﯽ ﺟﻤﻮع ﻓﺎرس ﺳﺘﯿﻦ اﻟﻔﺎ ﻣﻤﺎ اﺣﺼﯽ ﻓﯽ دﯾﻮاﻧﻪ ﺳﻮي اﻟﺘﺒﺎع و اﻟﺮﻗﯿﻖ ﺣﺘﯽ ﻧﺰل اﻟﻘﺎدﺳﯿﮥ و ﺑﻨﯿﻪ و ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس اﻟﻌﺘﯿﻖ‬‫ﺟﺴـﺮ اﻟﻘﺎدﺳـﯿﮥ و ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ وﺟﻊ ﻗـﺪ ﺧﺮج ﺑﻪ ﻗﺮح ﺷﺪﯾـﺪ و ﻣﻌﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺑﻦ ﺣﺒﯿﺐ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﻣﺤﺒﻮس ﻓﯽ اﻟﻘﺼـﺮ ﺟﻠﺴﻪ ﻓﯽ ﺷـﺮب‬‫اﻟﺨﻤﺮ اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﻄﺒﺮي ﻓﺎﻗﺘﺘﻠﻮا ﻗﺘﺎﻻ ﺷﺪﯾﺪا و ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ اﻟﻘﺼـﺮ ﯾﻨﻈﺮ ﻣﻌﻪ ﺳﻠﻤﯽ ﺑﻨﺖ ﺧﺼﻔﮥ و ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺒﻠﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﮥ ﻓﺠﺎﻟﺖ‬‫اﻟﺨﯿـﻞ ﻓﺮﻋﺒﺖ ﺳـﻠﻤﯽ ﺣﯿﻦ رأت اﻟﺨﯿـﻞ ﺟﺎﻟﺖ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﻣﺜﻨﯿﺎه و ﻻ ﻣﺜﻨﯽ ﻟﯽ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﺎر ﺳـﻌﺪ ﻓﻠﻄﻢ وﺟﻬﻬﺎ ﻓﻘﺎﻟﺖ أ ﻏﯿﺮة وﺟﺒﻨﺎ ﻓﻠﻤﺎ راي اﺑﻮ‬‫ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺎ ﺗﺼﻨﻊ اﻟﺨﯿﻞ ﺣﯿﻦ ﺟﺎﻟﺖ و ﻫﻮ ﯾﻨﻈﺮ ﻣﻦ ﻗﺼﺮ اﻟﻌﺬﯾﺐ و ﮐﺎن ﻣﻊ ﺳﻌﺪ ﻓﯿﻪ ﻗﺎل‬‫ﮐﻔﯽ ﺣﺰﻧﺎ ان ﺗﺮدي اﻟﺨﯿﻞ ﺑﺎﻟﻘﻨﺎ و اﺗﺮك ﻣﺸﺪودا ﻋﻠﯽ وﺛﺎﻗﯿﺎ‬‫إذا ﻗﻤﺖ ﻋﻨﺎﻧﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ و اﻏﻠﻘﺖ ﻣﺼﺎرﯾﻊ دوﻧﯽ ﻻ ﺗﺠﯿﺐ اﻟﻤﻨﺎدﯾﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 63‬از ‪431‬‬‫و ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ذا ﻣﺎل ﮐﺜﯿﺮ و اﺧﻮة ﻓﻘﺪ ﺗﺮﮐﻮﻧﯽ واﺣﺪا ﻻ أﺧﺎ ﻟﯿﺎ‬‫ﻓﮑﻠﻢ زﺑﺮاء أم وﻟـﺪ ﺳـﻌﺪ و ﮐﺎن ﻋﻨـﺪﻫﺎ ﻣﺤﺒﻮﺳﺎ و ﺳـﻌﺪ ﻓﯽ راس اﻟﺤﺼﻦ ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎل ﯾﺎ زﺑﺮاء اﻃﻠﻘﯿﻨﯽ و ﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻋﻬـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﻣﯿﺜﺎﻗﻪ ﻟﺌﻦ ﻟﻢ اﻗﺘﻞ ﻻرﺟﻌﻦ إﻟﯿﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﺠﻌﻠﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ ﻓﯽ رﺟﻠﯽ ﻓﺎﻃﻠﻘﺘﻪ و ﺣﻤﻠﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﺮس ﻟﺴـﻌﺪ ﺑﻠﻘﺎء و ﺧﻠﺖ ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺸﺪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﺪو و ﺳﻌﺪ ﯾﻨﻈﺮ ﻓﺠﻌﻞ ﺳﻌﺪ ﯾﻌﺮف ﻓﺮﺳﻪ و ﯾﻨﮑﺮﻫﺎ ﻓﻠﻤﺎ ان ﻓﺮﻏﻮا ﻣﻦ اﻟﻘﺘﺎل و ﻫﺰم اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤﻮع ﻓﺎرس رﺟﻊ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﯽ زﺑﺮاء ﻓﺎدﺧﻞ‬‫رﺟﻠﻪ ﻓﯽ ﻗﯿـﺪه ﻓﻠﻤـﺎ ﻧﺰل ﺳـﻌﺪ ﻣﻦ راس اﻟﺤﺼﻦ راي ﻓﺮﺳﻪ ﺗﻌﺮق ﻓﻌﺮف اﻧﻬـﺎ ﻗـﺪ رﮐﺒﺖ ﻓﺴﺄل ﻋﻦ ذﻟﮏ زﺑﺮاء ﻓﺎﺧﺒﺮﺗﻪ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﺤﺠﻦ‬‫ﻓﺨﻠﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ و ﺷﺮاﺑﺨﻮاري اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ و ﻣﺤﺪود ﺷﺪن او ﻫﻔﺖ ﺑﺎر از ﮐﺘﺎب ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺛﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪62 :‬‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻗﺎل ﺟﻠﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ‬‫ﺳﺒﻊ ﻣﺮات اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و از رواﯾﺖ ﻣﺼـﻨﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺻﻨﻌﺎﻧﯽ ﭼﻨﺎن واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ را ﻫﺸﺖ‬‫ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺮ ﺷﺮب ﺧﻤﺮ ﺣﺪ زدﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ راﺷﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﻋﻦ ﻗﺒﯿﺼﮥ ﺑﻦ ذوﯾﺐ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺿﺮب رﺟﻼ ﻓﯽ اﻟﺨﻤﺮ ارﺑﻊ ﻣﺮات ﺛﻢ‬‫ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺿﺮب اﺑﺎ ﻣﺤﺠﻦ اﻟﺜﻘﻔﯽ ﺛﻤﺎن ﻣّﺮات‬‫ﻋﺐ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﻬﻤﺎك اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ در ﺷـﺮب ﺧﻤﺮ و ﻣﺤﺪود ﺷﺪن او ﺑﮑﺮات و ﻣﺮات درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻊ دﯾﮕﺮ واﻗﻌﺎت ﮐﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ در ﻇﻬﻮر و‬‫وﺿﻮح ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺑﺮاي ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﻞ رﯾﺐ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﮐﺘﺐ‬‫ﺗﺎرﯾـﺦ و ﺳـﯿﺮ و اﺳـﻔﺎر ﺣـﺪﯾﺚ و اﺛﺮ از ذﮐﺮ ان ﻣﺎﻻﻣـﺎل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﻔﺎﺻـﯿﻞ و ﻣﺠﻤﻼـت آن ﺧـﺎك ﻣـﺬﻟﺖ و ﻫﻮان ﺑﺮ روس ﺣﺎﻣﯿـﺎن‬‫اﺻـﺤﺎب ﺑﺘﺎب ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻫﻢ ﺑﺴـﺒﺐ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﻘﺎل‬‫اﻋﻮر و ﻫﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﺧﻮد اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﺷﺎرب ﺧﻤﺮ و ﻓﺎﻋﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﺪارد و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫را ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و راه اﻇﻬـﺎر وﻫﻦ و ﻫﻮان آن ﺑﺎﺟﻬـﺎر و اﻋﻼـن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن‬‫ﺑﺪﺧﺸﯽ در ﺗﺤﻔﻪ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎب اول اﺻﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﻣﻌﻘﻮد ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺿﻌﺎﻓﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ان أرأف اﻟﻨﺎس ﺑﻬﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ان اﻗﻮاﻫﺎ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و ان اﺻﺪﻗﻬﺎ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و ان اﻋﻠﻤﻬﺎ ﺑﻔﺼﻞ اﻟﻘﻀﺎء ﻋﻠﯽ ﻋﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﻣﺤﺠﻦ‬‫و ﻓﯽ ﺳـﻨﺪه ﺑا ﻮ ﺳـﻌﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑـﺎن اﻻﻋﻮر اﻟﺒﻘﺎل ﺿـﻌﯿﻒ ﻟﮑﻦ ﻟﻠﺤـﺪﯾﺚ ﺷﻮاﻫـﺪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﺑﺪﺧﺸـﯽ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﯽﺷـﻤﺎرد و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻗﺪح آن ﺑﺴـﺒﺐ اﺑﻮ ﻣﺤﺠﻦ ﻣﺮاﻋﺎة ﮐﺤﻘﻮق اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻗﺪام ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺼﺮاﺣﺖ اﻇﻬﺎر‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در ﺳـﻨﺪ آن اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺮزﺑﺎن اﻻﻋﻮر اﻟﺒﻘﺎل واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ اﻣﺎ اّدﻋﺎي ﺑﺪﺧﺸـﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﻮاﻫـﺪﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﯽﻓﺎﺋـﺪه ﻣﺤﻀـﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ و ﻗﺪ ﺑّﯿﻨﺎﻫﺎ ﺑﻤﺎ ﻻ ﻣﺰﯾﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺘﻨﻘﯿﺐ و ﺳـﻨﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ﻣﻨﻬﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﭘﺲ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﻄﻌﻮﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻃﺮق ﻣﻮﻫﻮﻧﻪ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ در‬‫ﻣﻘﺎم اﺳﺘﺪراك ﻇﺎﻫﺮ اﻻﻧﺤﺰام و ﺑﺎدي اﻻﻧﻬﺘﺎﮐﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻔﻌﯽ از ذﮐﺮ آن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي اﺷﺎره ﺑﭽﻨﯿﻦ ﺷﻮاﻫﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪63 :‬‬‫ﺑﺎﻃﻠﻪ و وﺟﻮه ﻋﺎﻃﻠﻪ ﺟﺎﻟﺐ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﺰي و ﺧﺴﺎر و ﺳﺎﺋﻖ اﻃﻢ ﻫﻠﮏ و ﺑﻮار ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷﺪاد ﺑﻦ اوس و‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ و ﺧﺒﺮ ﻋﺎﻃﻞ را ﺑﺮواﯾﺖ او ﻋﻘﯿﻠﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ در ﺗﺎرﯾـﺦ دﻣﺸﻖ آوردهاﻧﺪ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﯾﺮاد ﻋﻘﯿﻠﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﺧﻮد دﻟﯿﻞ ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ اﻧﺴﺖ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻧﯿﺰ ﺗﻀـﻌﯿﻒ آن ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي آن را ﻣﻮﺿﻮع داﻧﺴﺘﻪ و در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد ذﮐﺮ آن ﮐﺮده و در ﺳﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻣﺠﺮوﺣﯿﻦ واﻗﻌﺸﺪهاﻧﺪ و‬‫از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺸـﯿﺮ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻬﻤﺴﺖ و او ﯾﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺧﻮد وﺿﻊ ﻧﻤﻮده ﯾﺎ از ﺑﻌﺾ ﺿـﻌﻔﺎء آﻧﺮا ﺗﺪﻟﯿﺴـﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 64‬از ‪431‬‬‫رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤـﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸـﯽ در ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ در ﻓﺼـﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎب اول اﺻﻞ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﻘﻮد ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺿﻌﺎﻓﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ارأف اﻣﺘﯽ و ارﺣﻤﻬـﺎ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ و اﻋـﺪﻟﻬﺎ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﻋﻔـﺎن اﺣﯿﺎ اﻣﺘﯽ و اﮐﺮﻣﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ اﻟّﺐ‬‫اﻣﺘﯽ و اﺷﺠﻌﻬﺎ‬‫ﻋﻖ ﻋﺲ و ﺿـﻌﻔﻪ ﻋﻦ ﺷـﺪاد ﺑﻦ اوس و ﻓﯽ ﺳـﻨﺪه ﻣﺠﺮوﺣﻮن و اﺗﻬﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺸـﯿﺮ ﻓﺎّﻣﺎ وﺿـﻌﻪ و اﻣﺎ دﻟﺴﻪ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻀـﻌﻔﺎ و آورده اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﺻﻞ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﻬﺎل ﭼﻮن زﯾﺎدهﺗﺮ ﮐﺎﺷﻒ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎﻟﺴﺖ ﻟﻬـﺬا ﺑﻨﻘﻞ‬‫آن ﻣﯽﭘﺮدازم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ ذﮐﺮ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻗﺎل أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﻗﺎل اﺑﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻌﺘﯿﻘﯽ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻟا ـﺪﺧﯿﻞ‬‫ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ واﻗـﺪ اﻟﻮاﻗﺪي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ زاذان ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺻﺒﯿﺢ ﻋﻦ ﮐﻦ‬‫ﻋﻦ ﺷـﺪاد ﺑﻦ اوس ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اوزن اﻣـﺘﯽ و ارﺟﺤﻬـﺎ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ و‬‫اﮐﻤﻠﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن اﺣﯿﯽ اﻣﺘﯽ و اﻋﺪﻟﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ وﻟﯽ اﻣﺘﯽ و أوﺳـﻤﻬﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻣﯿﻦ اﻣﺘﯽ و اوﺻﻠﻬﺎ و اﺑﻮ ذر ازﻫﺪ‬‫اﻣﺘﯽ و أرأﻓﻬﺎ و اﺑﻮ اﻟﺪرداء اﻋﺪل اﻣﺘﯽ و ارﺣﻤﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﻦ اﺣﻠﻢ اﻣﺘﯽ و اﺟﻮدﻫﺎ‬‫ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﺑﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﻨﺪار ﻗﺎل أﻧﺒﺄﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺑﻄﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺧﻠﻒ‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻌﮑﺒﺮي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺤﻼل ﺻﺎﺣﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺸﻮارب ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﺑﻬﺮام ﻗﺎل‬‫ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ ﻋﻦ ﺑﺸﯿﺮ ﺑﻦ زاذان ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪64 :‬‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ و اﺗﻘﺎﻫﺎ و ﻋﻤﺮ اﻋﺰﻫﺎ و اﻋـﺪﻟﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن اﮐﺮﻣﻬﺎ و‬‫اﺣﯿﺎﻫﺎ و ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻬﺎ و اوﺳﻤﻬﺎ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻣﺘﻬﺎ و اﻋﺪﻟﻬﺎ و اﺑﻮ ذر ازﻫﺪﻫﺎ و اﺻﺪﻗﻬﺎ و اﺑﻮ اﻟﺪرداء اﻋﺒﺪﻫﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺣﻠﻤﻬﺎ و اﺟﻮدﻫﺎ‬‫ﻗـﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿـﻮع ﻋﻠﯽ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻘﯿﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﺠﺮوﺣﻮن و اﻟﻤﺘﻬﻢ ﺑﻪ‬‫ﻋﻨـﺪي ﺑﺸـﯿﺮ ﺑﻦ زاذان اﻣﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻓﻌﻠﻪ او ﻣﻦ ﺗـﺪﻟﯿﺴﻪ ﻋﻦ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و ﻗـﺪ ﺧﻠﻂ ﻓﯽ اﺳـﻨﺎده ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﯾﺤـﺪث ﻋﻦ‬‫اﻟﻀـﻌﻔﺎء و ﺑﺸـﯿﺮ اﺑﻦ زاذان ﻋﻼـوه ﺑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻧﺰد دﯾﮕﺮ اﻋﯿـﺎن ﺳـﻨّﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ذﻫـﺒﯽ در ﻣﯿﺰان‬‫اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺸﯿﺮ ﺑﻦ زاذان ﺿﻌﻔﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و اﺗﻬﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺸﯽء و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺸﯿﺮ‬‫ﺑﻦ زاذان ﺿـﻌﻔﻪ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و اﺗﻬﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺨﻠﯿﻞ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺤﺜﯿﺚ ﻋﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺸـﯿﺮ ﺑﻦ زاذان ﺿـﻌﻔﻪ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و اﺗﻬﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اوزن اﻣﺘﯽ و ارﺟﺤﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺧﯿﺮ اﻣﺘﯽ و اﮐﻤﻠﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن اﺣﯿﯽ اﻣﺘﯽ و اﻋـﺪﻟﻬﺎ و ﻋﻠﯽ وﻟﯽ اﻣﺘﯽ و اوﺳـﻤﻬﺎ‬‫و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻣﯿﻦ اﻣﺘﯽ و ارﺣﻤﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺣﻠﻢ اﻣﺘﯽ و اﺟﻮدﻫﺎ‬‫ﺛﻢ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل و اﻟﻤﺘﻬﻢ ﻋﻨﺪي ﺑﺸـﯿﺮ ﺑﻦ زاذان اﻣﺎ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻓﻌﻠﻪ او ﻣﻦ ﺗﺪﻟﯿﺴﻪ ﻋﻦ اﻟﻀﻌﻒ و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺸﯿﺮ ﺑﻦ زاذان اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﯾﻦ اﻓﮏ ﺷﻨﯿﻊ‬‫و ﮐﺬب ﻓﻈﯿﻊ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮﺗﺶ ﺟﺴﺎرة و ﺧﺴﺎرة ﻣﻼ ﻋﻤﺮ در ﺳـﯿﺮت ﺧﻮد آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﻓﯽ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﻌﺸﺮه ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺮاﺑﻊ ﻓﯽ وﺻﻒ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﺸﺮ ﺑﺼﻔﮥ ﺣﻤﯿﺪة‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻗـﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺷـﺪﻫﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 65‬از ‪431‬‬‫اﻗﻀﺎﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺣﻮاري و ﺣﻮاري ﻃﻠﺤﮥ و اﻟﺰﺑﯿﺮ‬‫و ﺣﯿﺜﻤـﺎ ﮐـﺎن ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﮐﺎن اﻟﺤﻖ ﻣﻌﻪ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻣﻦ اﺣﺒﺎء اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻣﻦ ﺗﺠﺎر اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﻣﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﯿﻦ رﺳﻮﻟﻪ و ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪65 :‬‬‫و ﺻﺎﺣﺐ ﺳـﺮي ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﻤﻦ اﺣﺒﻬﻢ ﻓﻘﺪ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ اﺑﻐﻀـﻬﻢ ﻓﻘﺪ ﻫﻠﮏ ﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﻼﻓﯽ ﺳﯿﺮﺗﻪ و وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﻈﺎﻋﺖ و‬‫ﺑﻄﻼن اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ واﺿـﺢ و اﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺳـﻨﺪ آن‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﻮد اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﮔﻮش ﺑﺎن ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﺸﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺻﻠﯽ‬‫ﻣـﺎ درﯾﻦ ﮐﺘـﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ در ﺑـﺎب دﻫﻢ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﯿﺎﻓﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﺤﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﻣﻊ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺼﺤﮥ و ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﺳﻨﺪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺻﻼ ﮔﻮش ﺑﺂن ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ دوم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﺮﺿﺎ‬‫ﺳﻨـﺪ اﯾـﻦ رواﯾﺖ ﻫﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﻮد ﭼـﻮن ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﻋﺘﺒـﺎر ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺰد اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﯿـﺎﻓﺘﻦ آن در ﮐﺘﺐ ﻣﺴـﻨﺪه‬‫ﻣﺤﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﻣﻊ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺼـﺤﮥ و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﮑﻮم ﺑﺼـﺤﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر اﺻﻼ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬‫داﺷﺖ و اﺣـﺪي از ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ آن را ﻻﺋﻖ اﺻـﻐﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺨﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﻌﺪ ﻇﻬﻮر ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺘﺮﻗﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫آن ﺳﻨﺪ ﺧﺎﻟﯽ از ﻏﻮاﺋﻞ ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺼﻨﻮع ﮐﻪ در ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ‬‫واردﺳﺖ ﻣﺜـﻞ رواﯾـﺎت ﺗﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣـﺎﺟﻪ و ﻧﯿﺰ رواﯾـﺎت دﯾﮕﺮ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﺣﺎﮐﻢ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و ﻃﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻘﺪوح اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻣﻄﻌﻮن اﻟﻄﺮق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺤﺎت و اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ وﻫﻦ و ﻓﺴﺎد و‬‫وﻫﯽ و اﻧﻬـﺪاد آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﻔﺎظ و اﻋﻼم را ﮐﻪ ﻋﻤﺮﻫﺎ در ﺟﻤﻊ ﻃﺮق و اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻓﻨﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻘﺪم‬‫ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﭽﺎره ﻣﻼ ﻋﻤﺮ را ﺑﺎ ﺗﻘﺎﺻـﺮ و ﺗﺎﺧﺮ ﺧﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺳـﻨﺎدي ﺳﻠﯿﻢ ﺑﻬﻢ ﻣﯽرﺳﺪ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و‬‫ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺛﺒﺎت ﻗـﺪﺣﻪ ﯾﺎ ﺑﯿﻦ اﻟـﺪﻟﯿﻞ و اﻟﺒﺮﻫﺎن ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ رﮐﺎﮐﺖ اﻟﻔﺎظ و ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﮐﺜﺮ ﺟﻤﻼت اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻓﺎﺳـﺪة اﻟﻤﺒﺎﻧﯽ ﺧﻮد‬‫ﺷﺎﻫـﺪ ﺻﺪق ﺑﺮ وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﮐﺬب و اﻧﺘﺤﺎل آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ذوﻗﯽ و اﻧﺴـﯽ ﺑﮑﻼم ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫ﺻﻠﻮات اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﭘﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﺮد و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺣﺎل ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ و رواﯾﺖ ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﮐﻪ از ﺷـﺪاد ﺑﻦ اوس ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ از ﺳﺎﺋﺮ رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﻨﻔﺮد و ﻣﻨﺤﺎرﺳﺖ و ﻣﻬﺎﻧﺖ و‬‫ﻫﺠﻨﺖ ﺟﻤﻼت آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪66 :‬‬‫ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻧﻈﺮ ﻣﻤﺘﺎز ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺸﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺑﻌﺾ ﺟﻤﻼت و ﻓﻘﺮات آن ﻣﺜﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺎﺳﺪه و ﺣﯿﺜﻤﺎ ﮐﺎن ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص‬‫ﮐﺎن اﻟﺤﻖ ﻣﻌﻪ و ﻓﻘﺮه ﮐﺎﺳـﺪه ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻣﻦ ﺗﺠﺎر اﻟﺮﺣﻤﻦ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺒﯿﺎن و ﻧﺴﻮان ﻫﻢ ﺑﺮ آن وﻗﻮف ﯾﺎﻓﺘﻪ از ﺟﺴﺎرت‬‫واﺿﻊ آن در ﺗﻌﺠﺐ ﻣﯽآﯾﻨﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻓﺤﻮل اﻟﺮﺟﺎل و ارﺑﺎب اﻟﮑﻤﺎل ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺪح ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ‬‫ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ و در آن واﺿﻊ ﻣﺪﺣﻮر ﺟﻤﻠﻪ و‬‫ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮ و ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮي ﻣﻌﺎوﯾﻪ‬‫ﻫﻢ اﻗﺤـﺎم ﮐﺮده اﺳﺖ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ از اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ و اﺟﻠﻪ اﻓﺎﺧﻢ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ ﺣﻨﻈﻠﯽ اﺳـﺘﺎد‬‫ﺑﺨﺎري و ﺧﻮد ﺑﺨﺎري ﺻﺎﺣﺐ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻧﺴﺎﺋﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻨﻦ و ﺣﺎﮐﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﺘﺪرك و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻨﻬـﺎج و ﻋﯿﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﻣﺘﺒﯿﻦ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ‬‫ﺣـﺪﯾﺜﯽ در ﻓﻀﻞ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه و ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺪح ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮﯾﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﺲ‬‫ﺑﺪاﻫـﮥ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﻧﯿﺰ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﻘﺎد ﻋﻈﺎم و ﺟﻬﺎﺑﺬه ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼـﻨﻮع ﺑﻌﺾ اﺣﻼف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 66‬از ‪431‬‬‫ﺳﺨﺎﻓﺖ و ﺧﺮاﻓﺖ و اﺻـﺤﺎب ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﺟﺮح ﻣﻔﺼﻞ و ﻧﻘﺾ ﻣﮑﻤﻞ وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن‬‫ﺟﻤﯿﻊ رواﯾﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﻟﺦ‬‫ﺑﺮ ﺗﻤـﺎﻣﯽ اﺻـﺤﺎب اﺑﺼـﺎر و اﻋﯿـﺎن ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ و ﻋﯿـﺎن ﮔﺸﺖ و اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﺑﻨﻘـﻞ اﻗﻮال ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﺑـﺎ ﮐﻤـﺎل ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎل ﺑﺮ آن ﮐﻼم‬‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻐﺮض ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺸﯿﯿﺪ و اﺑﺮام ﺑﻨﺎي ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام ﺑﻌﺾ اﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﺪح‬‫و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و ﺑﻬﺮه واﻓﯽ و ﺣﻆ ﮐﺎﻓﯽ از اﺳﮑﺎت و اﻓﺨﺎم ارﺑﺎب ﻣﺮاء و ﺧﺼﺎم ﻣﯽرﺑﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ع ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﺑﻦ‬‫اﻟﺒﯿﻠﻤـﺎﻧﯽ ﺣـﺎﻟﻪ ﻣﻌﺮوف ﻟﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﺒـﺎب اﯾﻀـﺎ ﻋﻦ اﻧﺲ و ﺟـﺎﺑﺮ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻟﮑﻦ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﯽ‬‫رواﯾﺘﻬﻢ ﺑـﺪل ارأف ارﺣﻢ و ﻗﺎل ت ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺎل ك ﻋﻠﯽ ﺷـﺮﻃﻬﻤﺎ و ﺗﻌﻘﺒﻬﻢ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﻓﯽ ﺗﺬﮐﺮﺗﻪ ﺑﺎن ﻓﯽ ﻣﺘﻨﻪ ﻧﮑﺎرة و‬‫ﺑﺎن ﺷﯿﺨﻪ ﺿﻌﻔﻪ ﺑﻞ رﺟﺢ وﺿﻌﻪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺸﺎرت ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺪﯾﺪه و ﻋﻮاﺋﺪ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪67 :‬‬‫از آن ﺑﺮاي ﻋﺒﺮت ارﺑـﺎب ﺧﺒﺮت ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد اول آﻧﮑﻪ از ان ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ از ﭘﺪر ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﻫﻤﺎن اﻣﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺴﻮي آن در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ در ﻗﺪح رواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﯾﻤﺎ ﮐﺮده‬‫ﺑﻮدﯾﻢ و ﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮره و ﻟﻪ اﻟﺸـﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻧﺠﻼء اﻟﺤﻖ و ﺳـﻔﻮره دوم آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ ﭘﺪر ﺧﻮد از اﺑﻦ ﻋﻤﺮﺳﺖ ﺑﺤﺪي ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎوي ﺑﺴـﺒﺐ ﺷـﺮم و ﺣﯿﺎ از ﺗﺼﺮﯾﺢ و ﺗﻔﺼﯿﻞ آن‬‫دل دزدﯾـﺪه ﺑﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ و اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤـﺎﻧﯽ ﺣﺎﻟﻪ ﻣﻌﺮوف اﮐﺘﻔﺎ ورزﯾـﺪه و ﭼﺮا ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮑﻨـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻣﺨﺎزي و ﻣﻄﺎﻋﻦ و‬‫ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻣﺸﺎﯾﻦ اﺑﻦ اﻟﺒﯿﻠﻤﺎﻧﯽ و ﭘﺪرش ﻫﺮ دو ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺤﺎت ﻧﻘﺎد ﮐﺒﺎر و ﺟﻬﺎﺑﺬه اﺣﺒﺎر ﺷﻨﯿﺪي ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﺤﯿﺎﺳﺖ ﻧﻪ ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻌﻼ ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ از آن ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﺮﻣـﺬي و اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ و ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﻀـﯽ‬‫ازﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﺗﺤﺴـﯿﻦ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﻫﻢ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي در ﮐﺘﺎب ﺗﺬﮐﺮه ﺧﻮد اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻌﺸﺎن را ﺗﻌﻘﺐ‬‫ﻧﻤﻮده و در ﺻـﺪد رّد و اﺑﻄﺎل ﮐﻼم و ﻣﻘﺎﻟﺸﺎن ﺑﺮآﻣﺪه و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﺤﺴـﯿﻦ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﺪي ﺑﺎﻃﻞ و‬‫ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤـﺎي ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺧـﻮد در اﺑﻄـﺎل و اﺧﻤـﺎل آن ﻣﯽﮐﻮﺷـﻨﺪ و ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل را ﺑﺎﺳـﺘﺎر و ﺣﺠﺐ ﺗﻠﻤﯿـﻊ و ﺗﺸـﻮﯾﻞ‬‫ﻧﻤﯽﭘﻮﺷـﻨﺪ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي از راه ﮐﻤﺎل اﻧﺼﺎف اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ﻣﺘﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﮑﺎرﺗﺴﺖ و ﺣﯿﺚ ﺛﺒﺖ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺎرة ان ﻓﯽ ﻣﺘﻦ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺸـﻨﯿﻊ ﻧﮑﺎرة وﺿﺢ ﻋﻠﯽ ارﺑﺎب اﻟﺨﺒﺮة و اﻟﺒﺼﺎرة‬‫اﻧﻪ ﻣﻦ ﻣﺼـﻨﻮﻋﺎت اﺻـﺤﺎب اﻟﺨﻼﻋﮥ و اﻟﺪﻋﺎرة و ﻣﺠﻌﻮﻻت اوﻟﯽ اﻟﻐﺮر و اﻟﻐﻤﺎرة و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﺒﺸﺎرة ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺒﯿﻦ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺗﻀـﻌﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ آن را ﺗﺮﺟﯿﺢ داده و ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻔﺎﯾﮥ‬‫ﻟﻠﻤﮑﺘﻔﯽ و ﺷـﻔﺎء ﻟﻠﻤﺸـﺘﻔﯽ ﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ان اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﻫـﺬا اﻟﻤﺘﻌﻨﺖ اﻟﺸﺪﯾـﺪ اﻟﻌﻨﺎد اﻟﺬي ﻣﻸ ﺑﻄﺎﻣﺎﺗﻪ اﻻﻏﻮار و اﻻﻧﺠﺎد ﻗﺪ اﻋﺘﺮف ﺑﻀـﻌﻒ‬‫ﻫـﺬا اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺿـﺢ اﻻﻧﻬـﺪاد ﺑﻞ رﺟﺢ وﺿـﻌﻪ ﻋﻠﯽ رﻏﻢ اﻧﺎف اﻟﻤﺜﺒﺘﯿﻦ اﻻﻧﮑﺎد و ﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ اﯾﻀﺎﺣﻪ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺮﺷﺎد و ﭼﻮن ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي در ﺗـﺬﮐﺮه ﺧﻮد در ﺧـﺪﻣﺖﮔﺰاري اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺳـﻌﯽ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﻃﺮﯾﻖ اﻧﺼﺎف و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف ﺑﻘﺪح و‬‫ﺟﺮح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪68 :‬‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع اﻫﻞ ﺟﺰاف ﺳﭙﺮده ﻟﻬـﺬا ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭼﻨﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از ﻣﺂﺛﺮ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺳـﻤّﯿﻪ او از زﺑﺎن اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻀـﺮات‬‫اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ در اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﻣﻨﻘﻮل ﺷﻮد ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ذﻫـﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﻻﻣـﺎم‬‫اﻻوﺣﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ذي اﻟﻔﻨﻮن ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ او ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ وﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 67‬از ‪431‬‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ ﻟا ـﺪاﺋﻢ و اﻟﻤﻄﻌﻢ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺎﻟﺮﺟـﺎل و اﻟﻌﻠـﻞ و ﺑﺮع و ﺟﻤﻊ و ﺗﺼـﺪي ﻟﻼﻓـﺎدة و اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و‬‫اﻻـﺻﻮل و اﻟﻨﺤﻮ و ﻟﻪ ﺗﻮﺳﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ذﻫﻦ ﺳـﯿﺎل ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ ﺷـﻬﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﻪ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻌﺠﻢ‬‫ﻣﺨﺘﺺ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬـﺎدي ﺑﻦ اﻟﻌﻤـﺎر ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺪاﻣـﮥ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒﺎرع‬‫اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺠﻮد اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﺤـﺎذق ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻔﻨﻮن ﺷـﻤﺲ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﯿﻠﯽ اﻻﺻﻞ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ‬‫اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ او ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﻨﻬﺎ و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺪاﺋﻢ و ﻃﺎﺋﻔﮥ و ﻋﻨﯽ ﺑﻔﻨﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻣﻌﺮﻓـﮥ رﺟﺎﻟﻪ و ذﻫﻨﻪ ﻣﻠﯿـﺢ و ﻟﻪ ﻋـﺪة ﻣﺤﻔﻮﻇﺎت و ﺗﻮاﻟﯿﻒ و ﺗﻌﺎﻟﯿﻖ ﻣﻔﯿﺪة ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺼـﻠﺤﻪ و ﯾﺴـﻌﺪه ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯽ‬‫ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 744‬و ﻃﺎب اﻟﺜﻨﺎء ﻋﻠﯿﻪ و زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ رﺟﺐ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ در ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺪاﻣـﮥ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﯿﻠﯽ اﻻﺻﻞ ﺛﻢ اﻟﺼﺎﻟﺤﯽ‬‫اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﻤﺘﻔﻨﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﻤﺎد أﺑﯽ اﻟﻌﺒﺎس وﻟﺪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻗﺮأ‬‫ﺑﺎﻟﺮواﯾﺎت و ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﺎﺿـﯽ أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻤﺰة و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺪاﺋﻢ و ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻤﻄﻌﻢ و اﻟﺤﺠﺎر و زﯾﻨﺐ ﺑﻨﺖ‬‫اﻟﮑﻤـﺎل و ﺧﻠﻖ ﮐـﺜﯿﺮ و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ و ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻟﺮﺟـﺎل و اﻟﻌﻠـﻞ و ﺑﺮع ﻓﯽ ذﻟـﮏ و ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ و اﻓﺘﯽ و ﻗﺮأ اﻻﺻـﻠﯿﻦ و‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و ﺑﺮع ﻓﯿﻬﺎ و ﻻزم اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﮥ ﻣﺪة و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻄﻌﮥ ﻣﻦ اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ اﺻﻮل اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻠﺮازي و ﻗﺮأ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ‬‫ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﺮاﻧﯽ و ﻻزم اﺑﺎ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﺰي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺣﺘﯽ ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪69 :‬‬‫ذﮐﺮه اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﻘﺎل وﻟـﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ او ﺳﺖ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و اﻋﺘﻨﯽ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﻟﻌﻠﻞ و ﺑﺮع و ﺟﻤﻊ و ﺗﺼـﺪي ﻟﻼﻓﺎدة و‬‫اﻻﺷـﺘﻐﺎل ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻـﻠﯿﻦ و اﻟﻨﺤﻮ و ﻟﻪ ﺗﻮﺳﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ذﻫﻦ ﺳـﯿﺎل و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﻤﺨﺘﺺ و ﻗﺎل ﻋﻨﯽ‬‫ﺑﻔﻨﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﮥ رﺟﺎﻟﻪ و ذﻫﻨﻪ ﻣﻠﯿﺢ و ﻟﻪ ﻋﺪة ﻣﺤﻔﻮﻇﺎت و ﺗﻮاﻟﯿﻒ و ﺗﻌﺎﻟﯿﻖ ﻣﻔﯿﺪة ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ‬‫ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﯾﻮم درﺳﻪ ﺑﺎﻟﺼﺪرﯾـﮥ ﺛﻢ ﻗـﺎل أﻧﺒﺄﻧـﺎ اﻟﻤﺰي إﺟـﺎزة اﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﺮوﺟﯽ اﻧﺎ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻬﺎدي ﻓـﺬﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺜﺎ درس اﺑﻦ اﻟﻬﺎدي‬‫ﺑﺎﻟﺼﺪرﯾـﮥ درس اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺑﻐﯿﺮﻫﺎ ﺑﺎﻟﺴـﻔﺢ و ﮐﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ اﻟﻤﺘﻘﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﺻـﻨﻒ ﮐﺘﺒﺎ ﮐﺜﯿﺮة ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﮐﻤﻠﺖ و ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ ﻟﻬﺠﻮم‬‫اﻟﻤﻨﯿﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺳﻦ اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ ﺗﻔﺘﯿﺢ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﻌﻠﯿﻖ ﻻﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺠﻠﺪان اﻻﺣﮑﺎم اﻟﮑﺒﺮي اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﻋﻠﯽ اﺣﮑﺎم‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻀـﯿﺎء ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﺳـﺒﻊ ﻣﺠﻠﺪات اﻟﺮد ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺠﻬﺮ ﺑﺎﻟﺒﺴﻤﻠﻪ ﻣﺠﻠﺪ اﻟﻤﺤﺮر ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﻓﺼـﻞ اﻟﻨﺰاع ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺼﻮم ﻓﯽ اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻓﻄﺮ اﻟﺤـﺎﺟﻢ و اﻟﻤﺤﺠﻮم ﻣﺠﻠـﺪ ﻟﻄﯿﻒ اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺲ اﻟـﺬﮐﺮ ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ‬‫اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺒﺤﺮ ﻫﻮ اﻟﻄﻬﻮر ﻣﺎؤه اﻟﺤﻞ ﻣﯿﺘـﮥ ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻘﻠﺘﯿﻦ ﺟﺰء اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻼث‬‫اﻋﻄﯿﺘﻬﺎ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺟﺰم ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﺰء ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻤـﺪة ﻓﯽ اﻟﺤﻔﺎظ ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻪ ﻣﺠﻠﺪان ﺗﻌﻠﯿﻘﮥ ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﻤﻞ‬‫ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﺠﻠـﺪان اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤـﺎﺟﺐ ﻣﺨﺘﺼـﺮ و ﻣﻄﻮل اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯿﻬﺎ ﺿـﻌﻒ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك‬‫ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﻼة ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺰء ﻣﻨﺘﻘﯽ ﻣﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻻﺑﻦ ﺟﺰﻟﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺸﮥ ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﺧﺮﺟﺖ‬‫ﻓﯿﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻘﺎل ﻣﺠﻠﺪ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺤﻠﻞ اﻟﺴﯿﺎق ﺟﺰء ﺟﺰء ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻓﮥ اﻟﻘﺼﺮ ﺟﺰء ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟََﻤْﺴِﺠٌﺪ ُأﱢﺳَﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﺘْﻘﻮي‬‫اﻵﯾﮥ ﺟﺰء ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﺼـﻼﺗﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻀـﺮ اﻻﻋﻼم ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻋﻼم اﺻﺤﺎب اﻟﮑﺘﺐ اﻟﺴﺘﮥ ﻋﺪة اﺟﺰاء اﻟﮑﻼم‬‫ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﻮاف ﺑﺎﻟﺒﯿﺖ ﺻـﻼة ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﻣﻮﻟﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﻌﻠﯿﻘﮥ ﻋﻠﯽ ﺳﻨﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻟﮑﺒﺮي ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺠﻠﺪﯾﻦ‬‫ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺠﺰات و اﻟﮑﺮاﻣﺎت ﺟﺰء ﻓﯽ ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﺮﺑﺎ ﺟﺰء ﻓﯽ ﺗﻤﻠﮏ اﻻب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪70 :‬‬‫ﻣﻦ ﻣﺎل وﻟـﺪه ﻣﺎ ﺷﺎء ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﻌﻘﯿﻘـﮥ ﺗﺮﺟﻤﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﻣﻨﺘﻘﯽ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﻟﻠﻤﺰي ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻪ ﺧﻤﺴﮥ اﺟﺰاء اﻗﺎﻣﮥ‬‫اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻋﻠﯽ ﻋـﺪم وﺟﻮب ﺻﻮم اﻟﺜﻼﺛﯿﻦ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺟﺰء ﺟﺰء ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺰء ﻓﯽ ﺣﺠﺐ اﻻم ﺑﺎﻹﺧﻮة و اﻧﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 68‬از ‪431‬‬‫ﻻـ ﺗﺤﺠﺐ ﺑـﺪون ﺛﻼﺛـﮥ ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﻌﯿﺮ ﺟﺰء ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﻟﺸﺎم ﺻـﻼة اﻟﺘﺮاوﯾـﺢ ﺟﺰء ﮐﺒﯿﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻟﯿﺲ اﻟﺨﻔﯿﻦ ﻟﻠﻤﺤﺮم ﺟﺰء‬‫ﮐﺒﯿﺮ ﺟﺰء ﻓﯽ ﺻـﻔﻪ اﻟﺠﻨـﮥ ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﻤﺮاﺳـﯿﻞ ﺟﺰء ﻓﯽ ﻣﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺠـﺪ و اﻻﺧﻮة ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﻣﺠﻠﺪان ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﻦ ﺳـﻨﻦ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﻦ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود ﻣﺠﻠـﺪ ﻟﻄﯿﻒ ﺗﻌﻠﯿﻘـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺴـﻬﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﺤﻮ ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺠﻠﺪان ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻓﺮﺿـﮑﻢ زﯾـﺪ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺣﯿـﺎة اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﻓﯽ ﻗﺒﻮرﻫﻢ ﺟﺰء ﺗﻌﻠﯿﻘـﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠـﻞ ﻻـﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ ﮐﻤﻞ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺠﻠـﺪ ﺗﻌﻠﯿﻘـﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﮑﺎم ﻻﺑﯽ‬‫اﻟﺒﺮﮐـﺎت ﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻟﻢ ﺗﮑﻤـﻞ ﻣﻨﺘﻘﯽ ﻋﻠـﻞ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺟﺰء ﻓﯽ اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﺷـﺮح اﻻﻟﻔﯿـﮥ ﻻﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺟﺰ‬‫ﻣﺎﺧـﺬ ﻋﻠﯽ ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺷـﯿﺨﻪ اﺟﺰاء ﻋﺪة ﺧﻮاش ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻟﻤﺎم ﺟﺰء ﻓﯽ اﻟّﺮد ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺣﯿﺎن اﻟﻨﺤﻮي ﻓﯿﻤﺎ‬‫رده ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و اﺧﻄﺎ ﻓﯿﻪ ﺟﺰء ﻓﯽ اﺟﺘﻤﺎع اﻟﻀﻤﯿﺮ ﺟﺰء ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﻬﻤﺰ و اﻻﺑﺪال ﻓﯽ اﻟﻘﺮاءات و ﻟﻪ رد ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ و اﺑﻦ دﺣﯿﮥ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﺗﻌـﺎﻟﯿﻖ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ و اﺻﻮل اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﻨﺘﺨﺒﺎت ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯽ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪث ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﻣﺴـﻤﻮﻋﺎﺗﻪ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ‬‫واﺣـﺪ و ﻗـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ اﺑﻨﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻋﺎش ﺑﻌـﺪه ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻨﯿﻦ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻋﺎﺷـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و‬‫ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و دﻓﻦ ﺑﺴـﻔﺢ ﻗﺎﺳﯿﻮن و ﺷّﯿﻌﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﺗﺎﺳﻔﻮا ﻋﻠﯿﻪ و رؤﯾﺖ ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻣﺎت ﺣﺴﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در درر‬‫ﮐﺎﻣﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺪاﻣﮥ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﺪ اﻻذﮐﯿﺎء وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﻗﺒﻠﻬﺎ و ﻗﯿﻞ ﺑﻌﺪﻫﺎ و ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن و اﻟﻤﻄﻌﻢ و اﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و‬‫ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮدد اﻟﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و ﻣﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﺼـﻔﺪي ﻟﻮ ﻋﺎش ﻟﮑﺎن آﯾﮥ ﮐﻨﺖ إذا‬‫ﻟﻘﯿﺘﻪ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ادﺑﯿﮥ و ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺮﺑﯿﮥ ﻓﯿﻨﺤﺪر ﮐﺎﻟﺴﯿﻞ و ﮐﻨﺖ اراه ﯾﻮاﻓﻖ اﻟﻤﺰي ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪71 :‬‬‫ﻓﯿﻘﺒـﻞ ﻣﻨﻪ و ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﻤﺨﺘﺺ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒـﺎرع اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺠﻮد اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﺤﺎذق ذو اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و‬‫اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﻼﻣﮥ ﻧﺎﻗﺪا ﺣﺼﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻻ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻟﺸﯿﻮخ اﻟﮑﺒﺎر و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و‬‫اﻟﻄﺮق و اﻟﺮﺟﺎل ﺣﺴﻦ اﻟﻔﻬﻢ ﺟﺪا ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺬﻫﻦ و ﻗﺎل اﻟﺤﺴﯿﻨﯽ درس ﺑﺎﻟﺼﺪرﯾﮥ و اﻟﻀﯿﺎﺋﯿﻪ و ﺗﺼﺪر و ﻗﺪ ﺣﺪث اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺰي ﻋﻦ‬‫اﻟﺴـﺮوﺟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﻤﺰي ﻣﺎ اﻟﺘﻘﯿﺘﻪ اﻻ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻋﻦ اﻟﺬﻫﺒﯽ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺟﻨﺎزﺗﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﺣﮑﺎم‬‫ﻓﯽ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠﺪات و اﻟﺮّد ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ رّده ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﻟﻤﺤﺮر ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺘﺼـﺮه ﻣﻦ اﻻﻟﻤﺎم ﻓﺠﻮده ﺟّﺪا و اﺧﺘﺼـﺮ اﻟﺘﻌﻠﯿﻖ‬‫ﻻﺑﻦ اﻟﺠﺰري و زاد ﻋﻠﯿﻪ و ﺣﺮره و ﺷـﺮح اﻟﺘﺴـﻬﯿﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎت ﻻﺑﯽ ﺣﯿﺎن ﻓﯿﻤﺎ اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ اﻻﻟﻔﯿـﮥ و ﻏﯿﺮ‬‫ذﻟـﮏ و ﻟﻪ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻘﻪ وﻗﻔﺖ ﻣﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠـﺪ اﻻول و‬‫ﺟﻤﻊ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ اﻟﻤﺴﻨﺪ ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻠﻪ اﯾﻀﺎ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻗﻂ اﻻ و اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﮐﺜﺮ اﻟﺘﺎﺳﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻟﻤﺎ ﻣﺎت و ﺣﻀﺮ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﻣﻦ ﻻ‬‫ﯾﺤﺼـﯽ ﮐﺜﺮة و ﻣﺎت ﻓﯽ ﻋﺎﺷـﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﺑﺪر ﻃﺎﻟﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺼﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺪاﻣﮥ اﻟﻤﻘﺪﺳﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ‬‫‪ 705‬و ﺳـﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮدد اﻟﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ و ﻣﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﺼـﻔﺪي ﻟﻮ ﻋﺎش ﻟﮑﺎن آﯾـﮥ ﮐﻨﺖ إذا ﻟﻘﯿﺘﻪ ﺳﺎﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ادﺑﯿـﮥ و ﻓﻮاﺋـﺪ ﻋﺮﺑﯿﮥ ﻓﯿﻨﺤﺪر ﮐﺎﻟﺴـﯿﻞ و ﮐﻨﺖ اراه ﯾﺮّد‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺰي ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟـﺎل ﻓﯿﻘﺒـﻞ ﻣﻨﻪ و ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﻤﺨﺘﺺ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒـﺎرع اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺠﻮد اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﺤﺎذق ذو‬‫اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺘﺐ ﻋﻠّﯽ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﻼﻣـﮥ ﻧﺎﻗﺪ ﺣﺼﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻻ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻟﺸـﯿﻮخ اﻟﮑﺒﺎر و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و‬‫ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و اﻟﻄﺮق و اﻟﺮﺟﺎل ﺣﺴﻦ اﻟﻔﻬﻢ ﺟﺪا ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺬﻫﻦ و ﻣﻦ اﻟﻐﺮﯾﺐ اﻧﻪ ﺣﺪث اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺰي ﻋﻦ اﻟﺴﺮوﺟﯽ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺰي ﻣﺎ اﻟﺘﻘﯿﺖ ﺑﻪ اﻻ و اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻟﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﺣﮑﺎم ﻓﯽ ﺛﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪72 :‬‬‫ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ رده ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﻟﻤﺤﺮر ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺧﺘﺼـﺮه ﻣﻦ اﻻﻟﻤﺎم ﻻﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿﺪ ﻓﺠﻮده ﺟﺪا و اﺧﺘﺼـﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 69‬از ‪431‬‬‫اﻟﺘﻌﻠﯿﻖ ﻻـﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و زاد ﻋﻠﯿﻪ و ﺣﺮره و ﺷـﺮح اﻟﺘﺴـﻬﯿﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪﯾﻦ و ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺸـﺎت ﻻـﺑﯽ ﺣﯿـﺎن ﻓﯿﻤـﺎ اﻋﺘﺮض ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ‬‫اﻻﻟﻔﯿـﮥ و ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ و ﻟﻪ اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤـﺎﺟﺐ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺐ اﻟﻔﻘﻪ و ﺟﻤﻊ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺴـﻨﺪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻗﻂ اﻻ و اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﻋﺎﺷﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 733‬ﻓﮑﺎن ﻋﻤﺮه دون ارﺑﻌﯿﻦ‬‫ﺳﻨـﮥ و ﺗﺎﺳﻒ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﺗﺎج ﻣﮑﻠﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ ﺷـﻤﺲ‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﻗﺪاﻣﻪ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺤﺪث اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﻤﺘﻔﻨﻦ وﻟﺪ ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳﻨﮥ ‪ 705‬او ﺳﻨﮥ ‪ 704‬ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺘﻘﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن و‬‫اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻃﺒﻘﺘﻬﻢ و ﺗﻔﻘﻪ ﺑـﺎﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ و ﺗﺮدد اﻟﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤـّﯿ ﮥ و ﻣﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗـﺎل اﻟﺼـﻔﺪي ﻟﻮ ﻋﺎش ﻟﮑﺎن آﯾـﮥ ﮐﻨﺖ إذا ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ‬‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ادﺑﯿـﮥ و ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺮﺑﯿﮥ ﯾﻨﺤﺪر ﮐﺎﻟﺴـﯿﻞ و ﮐﻨﺖ اراه ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺰي ﻓﯽ اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻓﯿﻘﺒﻞ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ ﻟا ﻤﺨﺘﺺ‬‫اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒﺎرع اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺠﻮد اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﺤﺎذق ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ و اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﻼﻣﮥ ﻧﺎﻗﺪا ﺣﺼﻞ‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻻ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻟﺸـﯿﻮخ اﻟﮑﺒﺎر و ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و اﻟﻄﺮق و اﻟﺮﺟﺎل ﺣﺴﻦ اﻟﻔﻬﻢ ﺟﺪا ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺬﻫﻦ ﻟﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﺣﮑﺎم ﻓﯽ ﺛﻤﺎن ﻣﺠﻠـﺪات و اﻟﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ رده ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ و اﻟﻤﺠﺮر ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷـﺮع ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ و ﻟﻢ ﯾﮑﻤﻞ ﻗﺎل‬‫اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ ﻗﻂ اﻻ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 733‬و ﮐﺎن ﻋﻤﺮه دون ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﺗﺎﺳﻒ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ ﻫﮑـﺬا ﻓﯽ اﻟﺒﺪر اﻟﻄﺎﻟﻊ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ رﺟﺐ ﺳـﻤﻊ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻋﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻓﻨﻮﻧﻪ و ﺗﻔﻘﻪ ﻓﯽ اﻟﻤـﺬﻫﺐ و اﻓﺘﯽ و ﻗﺮأ اﻷﺻـﻠﯿﻦ و اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﺑﺮع ﻓﯿﻬﺎ و ﻻزم اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ ﻣﺪة و ﻻزم اﻟﻤﺰي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺣﺘﯽ ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﺮﺟﺎل و اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﻗﺎل‬‫وﻟﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ او ﺳﺖ و ﺳﺒﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻟﻪ ﺗﻮﺳﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم و ذﻫﻦ ﺳّﯿﺎل ﺗﺼﺪي ﻟﻼﻓﺎدة و اﻻﺷﺘﻐﺎل ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺤﺪﯾﺚ و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ‬‫اﻟﻤﺨﺘﺺ و ﻗﺎل ﻋﻨﯽ ﺑﻔﻨﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺮﻓﮥ رﺟﺎﻟﻪ و ﻟﻪ ﻋﺪة ﻣﺤﻔﻮﻇﺎت و ﺗﻌﺎﻟﯿﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪73 :‬‬‫و ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﻣﻔﯿـﺪة ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ درس ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﺑﻐﯿﺮه ﺑﺎﻟﺴـﻔﺢ و ﮐﺘﺐ ﺑﺨﻄﻪ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤﺘﻘﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮ ﻓﻤﻦ ﺗﺼﺎﻧﯿﻔﻪ اﻻﺣﮑﺎم‬‫اﻟﮑﺒﺮي و ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻤﺪة ﻓﯽ اﻟﺤﻔﺎظ و اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﯿﻬﺎ ﺿـﻌﻒ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ و ﻏﯿﺮه و اﻻﻋﻼم ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﯾﺦ‬‫اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻋﻼم و ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﻣﺠﻠﺪ و ﻣﻨﺘﻘﯽ ﻣﻦ ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻼم ﻟﻠﻤﺰي و ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﻦ ﺳـﻨﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ‬‫داود و ﻗﺪ ﻋﺪ اﺑﻦ رﺟﺐ ﻣﻦ ﻣﺆﻟﻔﺎﺗﻪ ﻣﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﻗﺎل ﺣﺪث ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﻣﺴـﻤﻮﻋﺎﺗﻪ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻏﯿﺮ واﺣﺪ و ﻗﺪ ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﻣﻦ اﺑﻨﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻋﺎش ﺑﻌﺪه ﻧﺤﻮ ﻋﺸـﺮ ﺳﻨﯿﻦ ﻗﺎل و ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 733‬و دﻓﻦ ﺑﺴـﻔﺢ ﻗﺎﺳﯿﻮن و ﺷّﯿﻌﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ و ﺗﺎﺳﻔﻮا ﻋﻠﯿﻪ و رؤﯾﺖ ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻣﺎت‬‫ﺣﺴـﻨﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺣﻤﮥ واﺳﻌﮥ و ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺪاﻣﮥ اﻟﻤﻘﺪﺳـﯽ اﻟﺤﻨﺒﻠﯽ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﮑﯽ از اذﮐﯿﺎ ﺑﻮد در ﺳﻨﻪ ﺧﻤﺲ و ﺧﻤﺴﯿﻦ‬‫و ﺳـﺒﻌﻤﺎﺋﮥ ﻣﺘﻮﻟـﺪ ﺷﺪه و ﻗﯿﻞ ﻗﺒﻠﻬﺎ و ﻗﯿﻞ ﺑﻌﺪﻫﺎ و ﺳـﻤﺎﻋﺖ از ﺗﻘﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن و ﻣﻄﻌﻢ و اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻃﺒﻘﻪ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮده و ﺗﻔﻘﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ‬‫ﮐﺮده ﻧﺰد ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ آﻣﺪ و رﻓﺖ ﻣﯽﮐﺮد ﻣﺎﻫﺮﺳﺖ در ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﻪ و اﺻﻮل و ﻋﺮﺑﯿﺖ و ﺟﺰ آن ﺻـﻔﺪي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻟﻮ ﻋﺎش ﻟﮑﺎن آﯾﮥ ﮐﻨﺖ إذا ﻟﻘﯿﺘﻪ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ادﺑﯿﮥ و ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺮﺑﯿﻪ ﻓﯿﻨﺤﺪر ﮐﺎﻟﺴﯿﻞ و ﮐﻨﺖ اراه ﯾﻮاﻓﻖ اﻟﻤﺰي ﻓﯽ اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل و ﯾﺮد‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻘﺒـﻞ ﻣﻨﻪ و ذﻫـﺒﯽ در ﻣﻌﺠﻢ ﺧـﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺒـﺎرع اﻟﻤﻘﺮي اﻟﻤﺠﻮد اﻟﻤﺤـﺪث اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻨﺤﻮي اﻟﺤـﺎذق ذو اﻟﻔﻨﻮن ﮐﺘﺐ ﻋﻨﯽ و‬‫اﺳﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﻼﻣﮥ ﻧﺎﻗﺪا ﺣﺼﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﺎ ﻻ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻟﺸﯿﻮخ اﻟﮑﺒﺎر ﺑﺮع ﻓﯽ اﻟﻔﻨﻮن و ﮐﺎن ﺟﺒﻼ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ و‬‫اﻟﻈﺮف و اﻟﺮﺟـﺎل ﺣﺴﻦ اﻟﻔﻬﻢ ﺟـﺪا ﺻـﺤﯿﺢ اﻟـﺬﻫﻦ ﺣﺴـﯿﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ در ﺻـﺪرﯾﻪ و ﺿـﯿﺎﺋﯿﻪ درس ﮔﻔﺘﻪ و ﺻـﺪر آﻧﺠـﺎ ﺑـﻮده و ﻣﺰي ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﮐﺘﻔﯿﺖ ﺑﻪ اﻧﺎ و اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ ﮐﺘﺎب اﻻﺣﮑﺎم او در ﻫﺸﺖ ﻣﺠﻠﺪﺳﺖ و ﻣﺤﺮر در ﺣﺪﯾﺚ و آﻧﺮا از اﻟﻤﺎم اﺧﺘﺼﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺟﯿﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫اﺧﺘﺼﺎر ﺗﻌﻠﯿﻖ اﺑﻦ ﺟﻮزي ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺮ آن اﻓﺰوده و ﻣﺤﺮر ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺷﺮح ﺗﺴﻬﯿﻞ دو ﻣﺠﻠﺪ او را ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﺴﺖ ﺑﺎ اﺑﻮ ﺣﯿﺎن ﺑﺎﺑﺖ اﻋﺘﺮاض او‬‫ﺑﺮ اﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ در اﻟﻔﯿﻪ و ﻏﯿﺮه و ﮐﻼـﻣﺴﺖ ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ و ﺷـﺮح ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ ﺑﺮ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺘﺐ ﻓﻘﻪ و ﺗﻔﺴـﯿﺮي ﻣﺴـﻨﺪ‬‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﻧﮕﺸﺘﻪ و او راﺳﺖ رو ﺑﺮ ﺳﺒﮑﯽ در رد او ﺑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 70‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪74 :‬‬‫ﻣﺤﺮر ﺳـﻄﻮر ﮔﻮﯾﺪ و ﺷﺎﯾﺪ اﯾﻦ رد ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب اوﺳﺖ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻟﺼﺎرم اﻟﻤﻨﮑﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺤﺮ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﮐﻪ ﻓﻘﯿﺮ ﺑﺮ ان ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪه و در ﺳـﻔﺮ‬‫ﺣﺞ وﻗﺖ رواﻧﮕﯽ در ﻣﺮﮐﺐ ﻫﻮاي ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﺠﻠﺪي ﻟﻄﯿﻔﺴﺖ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺴـﺌﻠﻪ زﯾﺎرت ﻗﺒﻮر و ﺳـﻔﺮ ﺑﺮاي آن و ﺣﻖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ان‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب اﻟﯽ اﻵن دﯾـﺪه ﻧﺸـﺪ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ ﺳـﻌﺖ ﻋﻠﻢ و ﮐﻤﺎل اﻃﻼع و ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ ذﻫﻦ و ﺻـﺤﺖ ﺣﺎﻓﻈﻪ و وﻗﻮف ﻣﻊ‬‫اﻻﻧﺼـﺎف او و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ذﻫﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣـﺎ اﺟﺘﻤﻌﺖ ﺑﻪ اﻻـ و ﻗـﺪ اﺳـﺘﻔﺪت ﻣﻨﻪ و ﭼﻮن وي ﺑﻤﺮد ﺗـﺎﺳﻒ ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺮ اﻧﺘﻘﺎﻟﺶ ﮐﺮد ﺑﺮ ﺟﻨﺎزه او‬‫ازدﺣﺎم ﺑﺴـﯿﺎر ﺷﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺷﻤﺎرش دﺷﻮارﺳﺖ ذﮐﺮ ذﻟﮏ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪرر اﻟﮑﺎﻣﻨﮥ ﻓﯽ اﺣﻮال اﻫﻞ اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺜﺎﻣﻨﻪ و‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺮﺑﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ و ﻣﻐﺮﺑﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ دﯾﺎرﺑﮑﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﺧﻤﯿﺲ از رواﯾﺎت ﻣﻔﺘﻌﻠﻪ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ و ﻃﺮق ﻣﺨﺘﺮﻋﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ اﻓﺎﮐﯿﻦ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﻣﺎﺿـﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ را در ﺑﺎب ﻣﺪح اﺻـﺤﺎب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ ﺣﺴﺒﮥ ﻟﱠﻠﻪ‬‫آﻧﺮا ﺑﻌﻨﻮان اﻃـﺎﻟﺖ ﺑﻨﯿـﺎن ﺧﺮاﻓﺖ اﻗﺘﺮان ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺐ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺮ ﺟﻤﻠﻪ و ﻫﺮ ﻣﺮ ﻓﻘﺮه آن ﺳﻮي اﻟﺒﻌﺾ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ و ﺑﺮﻫـﺎن ﻻﺋـﺢ ﺑﺮ‬‫ﮐـﺬب و اﻓﺘﻌﺎل و وﺿﻊ و اﻧﺘﺤﺎل آﻧﺴﺖ آورده ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻈﻠﻢ ﺟﻤﻊ و ﺗﻠﻔﯿﻖ اﮐﺎذﯾﺐ ﺑﺎرده و ﻣﺴـﻠﮏ ﻣﻬﻠﮏ رﺑﻂ و ﺗﻨﺴـﯿﻖ ﺑﻄﻼت ﺷﺎرده‬‫ﺑﺎﻗﺪام ﮐﻤﺎل ﺗﺠﺎﺳﺮ و اﺟﺘﺮا و ازﻻم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻘﻮل و اﻓﺘﺮا ﺳﭙﺮده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺨﻤﯿﺲ و ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ارﺣﻤﮑﻢ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺧﻮﻓﮑﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺷـﺪﮐﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﻀﺎﮐﻢ‬‫ﻋﻠﯽ و ﻟﮑـﻞ ﻧﺒﯽ ﺣﻮاري و ﺣﻮاري ﻃﻠﺤـﮥ و اﻟﺰﺑﯿﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺘﯽ و ﺣﯿﺚ دار ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗـﺎص ﻓﺎﻟﺤﻖ ﻣﻌﻪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻣﻦ‬‫ﺗﺠﺎر اﻟﺮﺣﻤﻦ و أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة اﻣﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﯿﻦ رﺳﻮﻟﻪ‬‫ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻌﻤﺪة و زاد ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻣﻦ اﺣﺒﺎء اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻓﯽ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم‬‫ﻗﺎل ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ارﺣﻤﮑﻢ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻗﻮاﮐﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺷﺪﮐﻢ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن و اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ و اﻋﻠﻤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و‬‫اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ و اﻗﺮأﮐﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ و اﻓﺮﺿـﮑﻢ زﯾـﺪ و اﺷـﻬﺪﮐﻢ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻋﻠﻤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن ﻣﻦ اﺻـﻔﯿﺎء‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻣﻦ اﺣﺒﺎء اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻣﻦ ﺗﺠﺎر اﻟﺮﺣﻤﻦ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﻣﯿﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﯿﻦ رﺳﻮﻟﻪ و‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ زﻫـﺪ أﺑﯽ ذر و رﺿـﯿﺖ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ رﺿـﯽ ﻟﻬﺎ اﺑﻦ أم ﻋﺒـﺪ و ان اﻟﺠﻨﮥ ﻣﺸـﺘﺎﻗﮥ اﻟﯽ ﺳـﻠﻤﺎن‬‫اﺷﻮق ﻣﻦ ﺳﻠﻤﺎن اﻟﯽ اﻟﺠﻨﮥ و ﺧﺎﻟﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪75 :‬‬‫ﺳﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﺣﻤﺰة اﺳﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺳﺪ رﺳﻮﻟﻪ و ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻋﻤﯽ و ﺻﻨﻮ أﺑﯽ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺳﯿﺪا ﺷﺒﺎب اﻫﻞ اﻟﺠﻨﮥ‬‫و ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﻄﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻨـﮥ ﻣﻊ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﺣﯿﺚ ﺷﺎء و اول ﻣﻦ ﯾﻘﺮع ﺑﺎب اﻟﺠﻨﮥ ﺑﻼل ﺑﻦ ﺣﻤﺎﻣﮥ و اول ﻣﻦ ﯾﺴـﺘﻘﯽ ﻣﻦ ﺣﻮﺿـﯽ‬‫ﺻﻬﯿﺐ و اول ﻣﻦ ﯾﺼﺎﻓـﺢ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ ﻓﯽ ﻣﻔﺎزة اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ اﺑﻮ اﻟـﺪرداء و اول ﻣﻦ ﯾﺎﮐﻞ ﺛﻤﺮة اﻟﺠﻨـﮥ اﺑﻮ اﻟﺪﺣﺪاح و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ وﻓﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ ﻣﻦ اﻟﺴﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻟﮑﻞ ﺷﯽء ﻓﺎرس و ﻓﺎرس اﻟﻘﺮآن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺧﻠﯿﻞ و ﺧﻠﯿﻠﯽ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎذ و‬‫ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺣﻮاري و ﺣﻮاري ﻃﻠﺤﮥ و اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻟﮑﻞ ﻧﺒﯽ ﺧﺎدم و ﺧﺎدﻣﯽ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ و ﻟﮑﻞ اﻣﮥ ﺣﮑﯿﻢ و ﺣﮑﯿﻢ‬‫ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة و‬‫ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮة وﻋﺎء ﻟﻠﻌﻠﻢ و ﻋﻨـﺪ ﺳـﻠﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﻻ ﯾﺪرك و ﻣﺎ اﻇّﻠﺖ اﻟﺨﻀـﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ‬‫ذ ر ا ﻧﺘ ﻬ ﯽ‬‫و ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺆﯾﺪ ﺑﺮوح اﻟﻘﺪس و ﺻﻮت أﺑﯽ ﻃﻠﺤﮥ ﻓﯽ اﻟﺠﯿﺶ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ ﻓﺌﮥ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ازﯾـﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴـﺎرت ﮐـﻪ ﺑﻄﻼـن و ﻓﺴـﺎد آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و اﻃﻼـق رواﯾﺖ ﻫﻢ ﺑﺮ آن ﻇﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻃﻼق اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در اﺧﺘﻼق اﮐﺎذﯾﺐ و اﻓﺘﻌﺎل‬‫اﻋﺎﺟﯿﺐ ﮐﺪام ﯾﺪ ﻃﻮﻟﯽ دارﻧﺪ و در ﻣﺪح اﺻـﺤﺎب از ﻟﻐﻮ و ﮐّﺬاب ﭼﻬﺎ ﺧﺮاﻓﺎت اﺳﻤﺎرﺳﺖ ﮐﻪ آن را از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽﺷﻤﺎرﻧﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 71‬از ‪431‬‬‫ﻫﻨﮕـﺎم وﺿﻊ و اﻓـﺘﺮا اﺻـﻼ ﺧﯿـﺎﻟﯽ از ﻧـﺎر و ﻏﻀﺐ ﺟﺒـﺎر در ﺧﻮاﻃﺮ ﺧﻮد ﻧﻤﯽآرﻧـﺪ و ﭼﺴـﺎن در ﻧﺴـﺞ اﮐـﺬوﺑﺎت ﺑﺎدﯾـﮥ اﻟﻬﻮان و ﺳـﺮد‬‫اﻋﺠﻮﺑﺎت ﻇﺎﻫﺮة اﻟﺒﻄﻼن راه ﺗﻘﺪم و ﺗﻔﻮق ﺑﺮ ﻣﺴـﯿﻠﻤﻪ و ﺳـﺠﺎح ﻣﯽﺳـﭙﺎرﻧﺪ ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺣﺴـﯿﺒﻬﻢ و ﻣﺠﺎزﯾﻬﻢ و ﻫﻮ اﻟﻤﻈﻬﺮ ﻟﻤﺜﺎﻟﺒﻬﻢ و ﻣﺨﺎزﯾﻬﻢ‬‫ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ و او اول ﺑـﺎب و اﻓﻀـﻞ ﺑﺎﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ او را اول اﺻـﺤﺎب ﮔﺮداﻧﯿـﺪه اﺳﺖ در ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در آن اﺻـﺤﺎب ﺧﻮد را ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﺮ‬‫ﯾﮑﯽ را ﺑﯿﮏ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﻧﻤﻮده ﭘﺲ او ﺑﺎب ﺑﻮد در رﺣﻤﺖ و راﻓﺖ ﺑﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﺷﻔﻘﺖ ﺑﺮﯾﺸﺎن ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آن ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮده‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و در رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ واردﺳﺖ‬‫ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و رﺣﻤﺖ ﺑﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺷﻮد اﻻ از اﺻﻞ ﻋﻠﻢ و اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻧﺰد اﺻـﺤﺎب اﻣﻌﺎن واﺿﺢ اﻟﺴﺨﻒ و اﻟﻬﻮاﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ‬
‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دادن ﻧﻈﺮ ﺑﺠﻬﺎﻻت ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه او ﺑﺪﯾﻬﯽ اﻟﺒﻄﻼن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪76 :‬‬‫ﺳﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ از ﻓﺮط ﺟﻬـﺎﻟﺖ ﻣﻌﻨﯽ اّب و ﮐﻼـﻟﻪ و ﻣﯿﺮاث ﻋﻤﻪ و ﺧﺎﻟﻪ را ﻧﺪاﻧـﺪ ﮐﯽ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ آن دارد ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻗﺮار داده ﺷﻮد ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻـ ﻗﻠـﮥ اﻟﺤﯿـﺎء و ﮐﺜﺮة اﻻﻋﺘـﺪاء ﺛﺎﻧﯿـﺎ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺲ را اول و اﻓﻀـﻞ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺮداﻧﯿـﺪن ﺟﻼﻋﺖ و‬‫ﺧﻼﻋﺖ ﺧﻮد را ﺑﺎﻗﺼﺎي ﺣﺪود رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺴﺖ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از اﻓﺎﮐﯿﻦ وﺿﺎﻋﯿﻦ و ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ آن را ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺻﻐﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ و ﻗﺪ‬‫ﻣّﺮ ﺑﯿﺎن ذﻟﮏ ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ راﺑﻌﺎ ﺗﺘﺒﻊ اﺣﻮال ﻗﺴﺎوت اﺷﺘﻤﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺧﻮد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ را ﻣﻀﻄﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻮﺿﻮع را اﻓﮏ ﺻـﺮﯾﺢ و ﮐـﺬب ﻓﻀـﯿﺢ ﺑﺪاﻧﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻣﺨﺰﯾﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﻣﺮوﯾﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺜﻞ ﺗﺮك ﺷـﺮﮐﺖ در ﺗﺠﻬﯿﺰ و ﺗﮑﻔﯿﻦ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻫﺘﻀﺎم اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻏﺘﺼﺎب ﻓﺪك از ﺑﻀـﻌﻪ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎم و ﺗﺮك ﻗﺼﺎص ﺧﺎﻟـﺪ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮه و اﺣﺮاق ﻓﺠﺄه ﺳـﻠﻤﯽ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﮐﻪ دﻻﺋﻞ ﻗﻄﯿﻌﻪ ﻗﺴﺎوت ﻗﻠﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﮐﻤﺎل ﺑﻌـﺪ از ﺳـﺠّﯿﻪ ﻣﺮﺿـﯿﻪ ﺗﺮﺣﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در ﮐﺘﺐ اﺻـﺤﺎب ﻣﺎ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﮐﺘﺎب ﻣﺴـﺘﻄﺎب ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و‬‫ﮐﺸﻒ اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺟﻨـﺎب واﻟـﺪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟﮑﺮاﻣﻪ ﺑﺒﺴﻂ و ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺤﯿﻒ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ اﯾﺮاد ﺑﻌﺾ‬‫اﺧﺒﺎر ﻃﺮﯾﻔﻪ اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻗﺼﻪ ﭘﺮ ﻏّﺼﻪ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ اﺿـﯿﺎف ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻻدب ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻣﺎ ﯾﮑﺮه ﻣﻦ اﻟﻐﻀﺐ و اﻟﺠﺰع ﻋﻨـﺪ اﻟﻀـﯿﻒ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﯿﺎش ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫اﻟﺠﺮﯾﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤـﺎن ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ان اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﺗﻀـﯿﻒ رﻫﻄـﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ دوﻧﮏ اﺿـﯿﺎﻓﮏ ﻓﺎﻧﯽ ﻣﻨﻄﻠﻖ اﻟﯽ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓـﺎﻓﺮغ ﻣﻦ ﻗﺮاﻫﻢ ﻗﺒـﻞ ان أﺟﯽء ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﺎﺗﺎﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﻋﻨـﺪه ﻓﻘﺎل اﻃﻌﻤﻮا ﻓﻘﺎل اﯾﻦ رب ﻣﻨﺰﻟﻨﺎ ﻗﺎل‬‫اﻃﻌﻤﻮا ﻗـﺎﻟﻮا ﻣـﺎ ﻧﺤﻦ ﺑـﺎﮐﻠﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﯾﺠﯽء رّب ﻣﻨﺰﻟﻨﺎ ﻗﺎل اﻗﺒﻠﻮا ﻋﻨﺎ ﻗﺮاﮐﻢ ﻓﺎﻧﻪ ان ﺟﺎء و ﻟﻢ ﺗﻄﻌﻤﻮا ﻟﻨﻘﻠﯿﻦ ﻣﻨﻪ ﻓﺎﺑﻮا ﻓﻌﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﯾﺠـﺪ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء ﺗﻨّﺠﯿﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺻـﻨﻌﺘﻢ ﻓﺎﺧﺒﺮوه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﺴﮑﺖ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﺴﮑّﺖ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻏﻨﺜﺮ اﻗﺴﻤﺖ ﻋﻠﯿﮏ ان‬‫ﮐﻨﺖ ﺗﺴﻤﻊ ﺻﻮﺗﯽ ﻟﻤﺎ ﺟﺌﺖ ﻓﺨﺮﺟﺖ ﻓﻘﻠﺖ ﺳﻞ اﺿﯿﺎﻓﮏ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺻﺪق اﺗﺎﻧﺎ ﺑﻪ ﻗﺎل ﻓﺎﻧﻤﺎ اﻧﺘﻈﺮﺗﻤﻮﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﻃﻌﻤﻪ اﻟﻠﯿﻠﮥ ﻓﻘﺎل اﻵﺧﺮون‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﻄﻌﻤﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﻄﻌﻤﻪ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪77 :‬‬‫ﻟﻢ ار ﻓﯽ اﻟﺸـﺮﮐﺎ ﻟﻠﯿﻠـﮥ وﯾﻠﮑﻢ ﻣـﺎ اﻧﺘﻢ ﻟﻤﺎ ﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮن ﻋّﻨﺎ ﻗﺮاﮐﻢ ﻫﺎت ﻃﻌﺎﻣﮏ ﻓﺠﺎء ﺑﻪ ﻓﻮﺿﻊ ﯾـﺪه ﻓﻘﺎل ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻻوﻟﯽ ﻟﻠﺸـﯿﻄﺎن ﻓﺎﮐﻞ و‬‫اﮐﻠﻮا و ﻣﺴﻠﻢ در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب اﮐﺮام اﻟﻀﯿﻒ و ﻓﻀﻞ اﯾﺜﺎره ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 72‬از ‪431‬‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺜﻨﯽ ﻗـﺎل ﻧﺎﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻧﻮح اﻟﻌﻄﺎر ﻋﻦ اﻟﺠﺮﯾﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻧﺰل ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺿـﯿﺎف ﻟﻨﺎ‬‫ﻗـﺎل و ﮐـﺎن أﺑﯽ ﯾﺘﺤـﺪث اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻠﯿﻞ ﻗﺎل ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻓﺮغ ﻣﻦ اﺿـﯿﺎﻓﮏ ﻗﺎل ﻓﻠﻤﺎ‬‫اﻣﺴـﯿﺖ ﺟﺌﻨـﺎ ﺑﻘﺮاﻫﻢ ﻗـﺎل ﻓـﺎﺑﻮا ﻓﻘـﺎﻟﻮا ﺣﺘﯽ ﯾﺠﯽء اﺑﻮ ﻣﻨﺰﻟﻨـﺎ ﻓﯿﻄﻌﻢ ﻣﻌﻨـﺎ ﻗـﺎل ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻬﻢ اﻧﻪ رﺟﻞ ﺣﺪﯾـﺪ و اﻧّﮑﻢ ان ﻟﻢ ﺗﻔﻌﻠﻮا ﺧﻔﺖ ان‬‫ﯾﺼـﯿﺒﻨﯽ ﻣﻨﻪ اذي ﻗـﺎل ﻓـﺎﺑﻮا ﻓﻠﻤـﺎ ﺟـﺎء ﻟﻢ ﯾﺒـﺪأ ﺑﺸـﯽء اول ﻣﻨﻬﻢ ﻓﻘـﺎل أ ﻓﺮﻏﺘﻢ ﻣﻦ اﺿـﯿﺎﻓﮑﻢ ﻗﺎل ﻗﺎﻟﻮا ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻓﺮﻏﻨﺎ ﻗﺎل اﻟﻢ اﻣﺮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗـﺎل و ﺗﻨﺤﯿﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﻘـﺎل ﯾﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﻓﺘﻨﺤﯿﺖ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻏﻨﺜﺮ اﻗﺴـﻤﺖ ﻋﻠﯿﮏ ان ﮐﻨﺖ ﺗﺴـﻤﻊ ﺻﻮﺗﯽ اﻻ ﺟﺌﺖ ﻗﺎل‬‫ﻓﺠﺌﺖ ﻗـﺎل ﻓﻘﻠﺖ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻟﯽ ذﻧﺐ ﻫﺆﻻء اﺿـﯿﺎﻓﮏ ﻓﺴـﻠﻬﻢ ﻗـﺪ اﺗﯿﺘﻬﻢ ﺑﻘﺮاﻫﻢ ﻓﺄﺑﻮا ان ﯾﻄﻌﻤﻮا ﺣﺘﯽ ﺑﺤﺘﯽ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻟﮑﻢ اﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮا ﻋﻨﺎ‬‫ﻗﺮاﮐﻢ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﻃﻌﻤﻪ اﻟﻠﯿﻠـﮥ ﻗﺎل ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﻄﻌﻤﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﻄﻌﻤﻪ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﻣﺎ رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﺸـﺮﮐﺎ ﻟﻠﯿﻠـﮥ ﻗﻂ وﯾﻠﮑﻢ ﻣﺎ‬‫ﻟﮑﻢ اﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮا ﻋﻨﺎ ﻗﺮاﮐﻢ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ اﻻوﻟﯽ ﻓﻤﻦ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻫﻠﻤﻮا ﻗﺮاﮐﻢ ﻗﺎل ﻓﺠﯽء ﺑﺎﻟﻄﻌﺎم ﻓﺴـّﻤﯽ ﻓﺎﮐﻞ و اﮐﻠﻮا ﻗﺎل ﻓﻠﻤﺎ اﺻـﺒﺢ ﻏـﺪا‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑّﺮوا و ﺣﻨﺜﺖ ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮه ﻓﻘﺎل ﺑﻞ اﻧﺖ اﺑﺮﻫﻢ و اﺧﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎل و ﻟﻢ ﺗﺒﻠﻐﻨﯽ ﮐﻔﺎرة‬‫و ازﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻏﺮﯾﺒﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻗﻮاﺋـﺪ ﻋﺪﯾـﺪه ﻋﺠﯿﺒﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ اول آﻧﮑﻪ از آن ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺿـﯿﺎف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﻮدن او از ﺧﻮردن ﻃﻌﺎم اﻧﮑﺎر ﮐﺮدﻧـﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺖ ﺑﺨﺎري ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻃﻌﺎم را ﺑﺨﻮرﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻧﺨﻮرﯾـﺪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻣـﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﺎ ازو ﻣﻼﻗﯽ اذﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ و از رواﯾﺖ ﻣﺴـﻠﻢ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﮔﻔﺖ اﻧﻪ رﺟﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺪ و اﻧﮑﻢ ان ﻟﻢ ﺗﻔﻌﻠﻮا ﺧﻔﺖ ان ﯾﺼﯿﺒﻨﯽ ﻣﻨﻪ اذي ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺮدﯾﺴﺖ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺪت و ﺷﻤﺎ اﮔﺮ ﻧﺨﻮردﯾﺪ ﻣﻦ ﺧﻮف ﻣﯽﮐﻨﻢ ﮐﻪ‬‫ﻣﺮا ازو اذﯾﺘﯽ ﺑﺮﺳـﺪ و اﯾﻦ دﻟﯿـﻞ ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺮد ﺗﻨـﺪ ﻣﺰاج ﺑﻮد و ﺑـﺎ اﻫﻞ ﺧﻮد ﺧﯿﻠﯽ ﺳـﯿﺊ اﻟﺨﻠﻖ ﻣﯽزﯾﺴﺖ و اوﻻد او‬‫ﺑﯽﻗﺼﻮر و ﺑﯽﺧﻄﺎ ازو ﺧﺎﺋﻒ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷـﺨﺺ را ارﺣﻢ اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺖ ﮔﻔﺘﻦ ﭼﻪ ﻗـﺪر ﮐﺬب ﺑﯽاﺻﻞ اﺳﺖ دوم آﻧﮑﻪ از‬‫آن واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺿﯿﺎف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪78 :‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻫﻢ اﻧﮑﺎر از ﺧﻮردن ﻃﻌﺎم ﮐﺮدﻧﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﯾﻘﯿﻦ ﮐﺮد ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﺪ آﻣﺪن ﺑﺮ او ﻏﻀﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و و اﯾﻦ ﻫﻢ دﻟﯿﻞ‬‫واﺿـﺢ ﺷﺪت و ﻏﻠﻈﺖ او ﺑﺮ اﻫﻞ و ﻋﯿﺎل ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ان ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻣﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ از ﺧﻮف اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ در ﮐﻨﺎره ﺧﻮد را ﻣﺨﻔﯽ ﮐﺮد و ازﯾﻨﺠﺎ ﻫﻢ ﺣﺎل ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﺪت و ﺑﯽرﺣﻤﯽ او ﺑﺮ اوﻻد و ﻣﺘﻌﻠﻘﯿﻦ ﺧﻮد واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑﻪ از آن اﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻣـﺪ و از ﺣـﺎل اﺿـﯿﺎف ﺧﻮد آﮔـﺎه ﺷـﺪ ﺑﻘﺼـﺪ ﻋﺘﺎب ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ را ﺻـﺪا زد ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ از ﺧﻮف او ﺳﺎﮐﺖ ﺷـﺪ ﺑﺎز اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻـﺪا زد ﯾﺎر ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺳـﮑﻮت اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺑﺘﻼي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺤّﺪت ﻣﺰاﺟﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺗﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﺣّﺪ ﺧﻮد را از ﺣﺎﺿـﺮ ﺷﺪن ﭘﯿﺶ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺨﻮف ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ او ﺑﺎزداﺷﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ان‬‫واﺿـﺢ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﺠﺮم و ﺧﻄﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ را ﺑﻠﻘﺐ ﻏﻨﺜﺮ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺲ ﺛﻘﯿﻠﺴﺖ و ﺑﻤﻌﻨﺎي ﻟﺌﯿﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و دﯾﮕﺮ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻗﺒﯿﺤﻪ ﻫﻢ‬‫دارد ﺑﻨﻮاﺧﺖ و از رواﯾـﺎت دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﻗﻮل اﻟﻀـﯿﻒ ﻻ اﮐﻞ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﮐﻞ آورده ﻣﺼـﺮﺣﺎ واﻗﻊﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻌﻠﻘﯿﻦ ﺧﻮد را ﺑﺴّﺐ و ﺷـﺘﻢ ﯾﺎد ﻧﻤﻮد و ﺑـﺪﻋﺎي ﺑﺮﯾـﺪه ﺷﺪن ﺑﯿﻨﯽ ﯾﺎ ﮔﻮش ﯾﺎ ﻟﺐ ﻧﻮازش ﮐﺮد ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ‬‫ﻓﻐﻀﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺴﺐ و ﺟﺪع و ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺴّﺐ أي ﺷﺘﻢ ﻟﻈﻨﻪ اﻧﻬﻢ ﻓﺮﻃﻮا ﻓﯽ ﺣﻖ ﺿﯿﻔﻪ و ﺟّﺪع‬‫ﺑﺎﻟﺠﯿﻢ اﻟﻤﻔﺘﻮﺣﮥ و اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ اﻟﻤﺸﺪدة و ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻋﯿﻦ ﻣﻬﻤﻠﮥ دﻋﺎ ﺑﻘﻄﻊ اﻻﻧﻒ او اﻻذن او اﻟﺸـﻔﮥ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ و‬‫ﺟـﺪع ﺑﻔﺘـﺢ اﻟﺠﯿﻢ و ﺗﺸﺪﯾـﺪ اﻟﺪال و ﺑﺎﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ أي ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﺠﺪوع اﻻذﻧﯿﻦ ﻓﺪﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺬﻟﮏ و اﯾﻦ اﻓﺮاط ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ و ﺑﺪزﺑﺎﻧﯽ‬‫ﮐﻪ از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ اﻫﻞ و ﻋﯿﺎل ﺧﻮد ﺑﯿﺠﺎ واﻗﻊ ﺷﺪه دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﺑﻌﺪ او از داﺋﺮه رﺣﻤﺖ و راﻓﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺎوﯾﻠﯽ ﮐﻪ ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫ﻟﻈﻨﻪ اﻧﻬﻢ ﻓﺮﻃﻮا ﻓﯽ ﺣﻖ ﺿﯿﻔﻪ ﻧﻤﻮده ﻣﺠﻮز اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﮐﻼم و ﺳﻮء ﺧﻠﻖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪79 :‬‬‫در ﺻﻮرت ﻇﻦ ﺗﻔﺮﯾـﻂ اﺳـﺘﻌﻼم ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل ﻻـزم ﺑﻮد و ﺑﯽاﺳـﺘﻌﻼم و اﺳـﺘﺪراك اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ و ﺷﻮر و ﺷـﻌﻒ ﺑﯿﺠﺎ آﻏﺎز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 73‬از ‪431‬‬‫ﻧﻬـﺎدن دﻟﯿـﻞ ﺳﻮء ﺧﻠﻖ و ﺷـﺪت و ﺧﺮق و ﻣﺠـﺎﻧﺒﺖ از راﻓﺖ و رﺣﻤﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از رواﯾﺎت ﺑﺨﺎري ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫وﻗﺖ ورود در ﺧـﺎﻧﻪ از ﻣﺘﻌﻠﻘﯿﻦ ﺧﻮد ﺳﺆال ﮐﺮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑـﺎ ﻣﻬﻤﺎﻧـﺎن ﭼﻪ ﮐﺮدﯾـﺪ و اﯾﺸـﺎن از ﺣﺎل اﻧﮑﺎر اﺿـﯿﺎف ﺧﺒﺮ داده ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در آن واردﺳﺖ ﻓﻘـﺎل ﻣﺎ ﺻـﻨﻌﺘﻢ ﻓﺎﺧﺒﺮوه و ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻃﻼع ﺑﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل و ﺑﯿﺠﺮم ﺑﻮدن ﻋﯿﺎل ﻋﺘﺎب و ﺧﻄﺎب‬‫ﺑﯿﺠﺎ و ﺳﺐ و ﺷـﺘﻢ ﺷـﻨﯿﻊ ﺑﻌﻤﻞ آورد و ﺧﻮد را از داﺋﺮه اﻫﻞ ﻣﺮوت و ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﯿﺮون ﺑﺮد ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺘـﺎب ﺑﺮ ﻋﯿﺎل ﺑﺎ ﻣﻬﻤﺎﻧﺎن ﺧﻮد ﻫﻢ ﻋﺘﺎب اﻏﺎز ﻧﻬﺎد و داد ﺧﻼﻋﺖ و وﻗﺎﺣﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎن داد و از ﺳـﺮ اﯾـﺬا رﺳﺎﻧﯽ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ در‬‫اﻧﺘﻈـﺎر ﻣﻦ ﻣﺎﻧﺪﯾـﺪ ﻗﺴﻢ ﺑﺨـﺪا ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﻃﻌـﺎم را درﯾﻦ ﺷﺐ ﻧﺨـﻮاﻫﻢ ﺧـﻮرد و ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ازﯾﻦ ﮐﻼـم آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷـﻤﺎ در‬‫اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻦ ﻣﺎﻧﺪﯾﺪ و ﻃﻌﺎم ﻧﺨﻮردﯾﺪ ﺣﺎﻻ ﺳـﺰاي ﺷـﻤﺎ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻗﺴﻢ ﻣﯽﺧﻮرم ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﻌﺎم را ﻧﻤﯽﺧﻮرم ﭘﺲ ﺷـﻤﺎ ﻧﺎﭼﺎر ﻫﺴﺘﯿﺪ‬‫ﮐﻪ ﯾﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﺪون ﻣﻦ ﺑﺨﻮرﯾـﺪ ﯾﺎ ﮔﺮﺳـﻨﻪ ﺑﻤﯿﺮﯾـﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از آداب ﻣﻬﻤﺎنﻧﻮازي ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﻌﯿﺪ ﺑﻮد اﺿـﯿﺎف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫آزرده ﺷﺪﻧﺪ و ﻗﺴﻢ ﺧﻮردﻧﺪ ﮐﻪ ﻃﻌﺎم را ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺧﻮرد ﺗﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺨﻮرد و ازﯾﻨﺠﺎ ﺣﺎل ﻋﻄﻮﻓﺖ و راﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﻣﺖ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ‬‫ﻣﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ اﮐﺮام ﺿـﯿﻒ ]‪ [1‬ﻋﻘﻼـ و ﻋﺮﻓـﺎ و ﺷـﺮﻋﺎ ﺑﻬﺮ ﺻﻮرت ﻻزﻣﺴﺖ و اﺟﻼف ﻋﺮب ﻫﻢ ﻣﻬﻤﺎﻧﺎن را از ﺧﻮد آزرده ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫ﺳﯿﻤـﺎ در ﺣـﺎﻟﯽ ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن ﺑﯽﻗﺼﻮر ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﺿـﯿﺎف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﻘﺼـﯿﺮي ﻧﮑﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ در اﻧﺘﻈـﺎر او ﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﺟﺮﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺎدت ﺣﺴـﻨﻪ اﺿـﯿﺎﻓﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﻀﯿﻒ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﺑﺎ اﯾﺸﺎن‬‫در ﻃﻌﺎم ﺷﺮﯾﮏ ﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺳﻠﻤﺎن رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻬﻤﺎن اﺑﻮ اﻟﺪرداء ﺷﺪﻧﺪ و اﺑﻮ اﻟﺪرداء ﻃﻌﺎم را ﺑﺮاي‬‫اﯾﺸﺎن درﺳﺖ ﮐﺮده ﺣﺎﺿـﺮ ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﺷـﻤﺎ ﻣﯿﻞ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿـﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺻﺎﺋﻢ ﻫﺴـﺘﻢ ﺣﻀـﺮت ﺳـﻠﻤﺎن ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﺧﻮرد ﺗﺎ ﺗﻮ‬‫ﻧﺨﻮري آﺧﺮ اﺑﻮ اﻟﺪرداء ﺑﺨﺎﻃﺮ داري ﺣﻀـﺮت ﺳـﻠﻤﺎن ﺻﻮم را اﻓﻄﺎر ﮐﺮد و ﺑﺎﯾﺸﺎن در ﻃﻌﺎم ﺧﻮردن ﺷـﺮﯾﮏ ﺷﺪ ]‪ [1‬ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻدب ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺸﺎم اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و اﻟﯿﻮم اﻵﺧﺮ ﻓﻠﯿﮑﺮم ﺿﯿﻔﻪ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﻠّﻪ و اﻟﯿﻮم اﻵﺧﺮ ﻓﻠﯿﺼﻞ رﺣﻤﻪ و‬‫ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و اﻟﯿﻮم اﻵﺧﺮ ﻓﻠﯿﻘﻞ ﺧﯿﺮا او ﻟﯿﺼـﻤﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻟﯿﻨﻈﺮ اﻟﻌﺎﻗﻞ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟّﻠﻪ و اﻟﯿﻮم‬‫اﻵـﺧﺮ ﻓﻠﯿﮑﺮم ﺿـﯿﻔﻪ و ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﻣﻦ ﮐـﺎن ﯾﺆﻣﻦ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ و اﻟﯿﻮم اﻵـﺧﺮ ﻓﻠﯿﻘـﻞ ﺧﯿﺮا او ﻟﯿﺼـﻤﺖ ﻓـﺎن ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮ و أي ﻣﻌﺘﺒﺮ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﻮﻓﻖ‪ ،‬ﻣﻨﻪ‪.‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪80 :‬‬‫ﮐﻤﺎ رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﭘﺲ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻄﻮﻓﺘﯽ ﻫﻢ داﺷﺖ ﻻزم ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻤﺠﺮد آﮔﺎه ﺷـﺪن از ﺣﺎل اﻧﺘﻈﺎر اﺿـﯿﺎف‬‫ﻓﯽ اﻟﻔﻮر آﻣـﺎده ﺑﺮ ﻣﻮاﮐﻠﺖﺷﺎن ﮔﺮدد و اﮔﺮ ﻓﺮﺿﺎ ﺻﺎﺋﻢ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺻﻮم را ﺗﺮك ﺑﮑﻨـﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﻼ وﺟﻪ اﯾﻦ ﻗـﺪرﻫﺎ ﺑﺮ ﺗﺮك ﻣﻮاﮐﻠﺖ‬‫اﺻـﺮار ورزﯾـﺪه اذﯾﺖرﺳـﺎﻧﯽ اﺿـﯿﺎف ﺧﻮد را ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻐـﺎﯾﻪ رﺳﺎﻧـﺪ و ازﯾﻨﺠـﺎ اﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷـﻤﻪ از راﻓﺖ و‬‫رﺣﻤﺖ ﻣﯽداﺷﺖ او را ﻻزم ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﺪ درﯾﺎﻓﺖ ﺷﺪن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺿـﯿﺎف ﻣﻨﺘﻈﺮ او ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ اﯾﺸﺎن از ﻋﺪم ﺣﻀﻮر ﺧﻮد ﻋﺬر‬‫ﺑﺠﺎ آرد و دﻟﺠﻮيﺷﺎن ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﮑﻼم ﺧﺸﻮﻧﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺧﻮد و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﻃﻌﻤﻪ اﻟﻠﯿﻠـﮥ در اذﯾﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﯿﻔﺰاﯾـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ از ﻣﺰﯾـﺪ ﺟﻬـﻞ ﺑﺮ اﻣﺮ ﻣﺮﺟـﻮح ﻗﺴﻢ ﺧـﻮرد زﯾﺮا ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮردن ﻃﻌـﺎم ﺑـﺎ اﺿـﯿﺎف راﺟﺤﺴﺖ و ﺗﺮك آن‬‫ﻣﺮﺟﻮح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﺗﺮك آن ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ اﺳـﺘﺨﻔﺎف و ﺗﻮﻫﯿﻦ اﺿـﯿﺎف ﮔﺮدد ﻣﺮﺟﻮﺣﯿﺖ آن ﺑﺤﺪ ﺣﺮﻣﺖ ﻫﻢ ﻣﯽرﺳﺪ و درﯾﻦ ﻗﺼـﻪ‬‫ﺣﺎﻟﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﭼﻪ اﺿـﯿﺎف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﺎ زﻣﺎن دراز در اﻧﺘﻈﺎر اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ و ﭼﯿﺰي ﻧﺨﻮردﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ ورود اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺣﺘﻤﯿﺸﺎن‬‫اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه او ﻃﻌـﺎم ﺑﺨﻮرﻧـﺪ و ﺑﻼ رﯾﺐ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻧﺨﻮردن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺻـﺮﯾﺢﺷﺎن ﺑﻮد ﭘﺲ اﺻـﺮار اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ‬‫ﻧﺨﻮردن ﻃﻌﺎم ﺑﺎ اﯾﺸﺎن و ﻗﺴﻢ ﯾﺎد ﮐﺮدن ﺑﺮ آن ﭼﻘﺪر ﺧﻄﺎ ﺑﺮ ﺧﻄﺎ و ﻣﻈﻬﺮ ﺟﻮر و ﺟﻔﺎي آن ﻣﻌﺪن اﻋﺘﺪا ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان‬‫واﺿـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺿـﯿﺎف از ﻗﺴﻢ ﺑﯿﺠﺎي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺤﺪي ﻧﺎراﺿـﯽ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻫﻢ ﺑﺮ ﻧﺨﻮردن ﺧﻮد ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺨﻮرد ﻗﺴﻢ ﯾﺎد‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮان داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﺧﻮد را ﻣﺼﺪر ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﺑﯽﻣﺤﻞ ﮔﺮداﻧﯿﺪه و ﺑﭽﻪ ﻋﻨﻮان اﺿـﯿﺎف ﺧﻮد را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 74‬از ‪431‬‬‫اذﯾﺖ و اﻟﻢ رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘـﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌـﺪ ﻗﺴﻢ ﺧﻮردن اﺿـﯿﺎف ﻫﻢ از ﻏﯿـﻆ و ﻏﻀﺐ ﺧﻮد ﺑـﺎز ﻧﯿﺎﻣـﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻣﻮﻟﻤﻪ ﻟﻢ ار ﻓﯽ اﻟﺸـﺮﮐﺎ ﻟﻠﯿﻠـﮥ اﺿـﯿﺎف ﺧﻮد را ﻣﻈﻬﺮ ﺷـﺮ واﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﻼم و اﯾـﺬاء آن ﺟﻤﺎﻋﺖ اﺳﺖ و ﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﻓﺮط ﻏﻀﺐ دﻋﺎي ﺑﺪ ﺑﺮ اﺿﯿﺎف ﺧﻮد ﮐﺮد و ﺑﺨﻄﺎب اﯾﺸﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺸﻨﻪ وﯾﻠﮑﻢ ﻣﺎ اﻧﺘﻢ ﻟﻢ ﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮن ﻋﻨﺎ ﻗﺮاﮐﻢ‬‫ﺑﺮ زﺑﺎن آورده اﯾﻼم و اﻓﺠﺎع اﺿﯿﺎف را ﺑﺎﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ رﺳﺎﻧﯿﺪ و آن ﺟﻤﺎﻋﺖ را ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ اﯾﺬاي ﺗﺎم و اﯾﻼم ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم ﻧﻤﻮده ﺧﻮد را ﻣﺴﺘﺤﻖ ﮐﻤﺎل ﻧﮑﺎل ﮔﺮداﻧﯿﺪ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در‬‫آﺧﺮ ﮐﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪81 :‬‬‫ﻣﺠﺒـﻮر و ﻣﻀـﻄﺮ ﺷـﺪه ﻃﻌـﺎم را ﻃﻠﺒﯿـﺪ و ﺧـﻮردن ﺷـﺮوع ﮐﺮد و اﻋـﺘﺮاف ﮐﺮد ﮐﻪ ﺣـﺎﻟﺖ اوﻟﯽ ﮐﻪ در آن ﻏﻀﺐ و ﺣﻠﻒ ﮐﺮده ﺑﻮد از‬‫ﺷﯿﻄﺎن ﺑﻮد دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﭘﯿﺪا ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ روز دﯾﮕﺮ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺷﺪ اﻇﻬﺎر ﺗﻠﻬﻒ و ﺗﺎﺳﻒ ﺑﺮ ﺣﻨﺚ ﺧﻮد و ﺑّﺮ اﺿﯿﺎف ﻧﻤﻮد و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﯽﺗﻮان داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻘﺪر اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺻﻤﯿﻢ ﻗﻠﺐ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ‬‫ﯾﻤﯿﻦ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اذﯾﺖ اﺿـﯿﺎف او ﺑﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ و در آن ﺣﺎﻧﺚ ﻧﮕﺮدد و از وﻓﺎ ﮐﺮدن اﺿـﯿﺎف ﺑﯿﺘﯿﻤﯿﻦ ﺧﻮد و ﺑﺨﻼف ﻗﺴﻢ ﻋﻤﻞ‬‫ﮐﺮدن ﺧﻮد ﻣﻨﻀـﺠﺮ ﺑﻮد اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﺴـﻠﻢ در آﺧﺮ رواﯾﺖ اﻓﺰوده ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺨﻄﺎب اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﺑﻞ اﻧﺖ اﺑّﺮﻫﻢ و اﺧﺒﺮﻫﻢ‬‫ﭘﺲ ﻣﻔﺘﻌﻞ ﻣﺤﻀﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﻼف ﻣﺮوت و ﺣﻤﯿﺖ و ﺧﻼف ﺷﺮﯾﻌﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﺿـﯿﺎف ﺧﻮد اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻨـﮓ و ﺟـﺪل آﻏـﺎز ﻧﻬﺎده داد ﺧﻼﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ داده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﯿـﭻ دﻗﯿﻘﻪ از دﻗﺎﺋﻖ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﺿـﯿﺎف‬‫ﺧﻮد ﻓﺮو ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺰد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از اﺿـﯿﺎف ﻣﻈﻠﻮﻣﯿﻦ ﺧﻮد اﺑّﺮ و اﺧﯿﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﮑﻢ ﺟﺎﺋﺮ و ﮐﻼم ﺑﺎﺋﺮ از ﺣﻀـﺮت ﺧﺘﻤﯽ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻﺎدر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و‬‫از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋـﻞ ﺑﻌـﺪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ از ﺗﺮﺣﻢ و ﺗﻌﻄﻒ ﻗﺼﻪ ﭘﺮ ﻏﺼﻪ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ ﺣﻀـﺮت ﻋـﺎﺋﺸﻪ و ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ان‬‫ﻣﺨﺪره را ﺑﻘﺼﺪ ﻟﻄﻢ و ﺣﻄﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﯽ اﻟﺴﻨﻪ ﺑﻐﻮي در ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ اﻧﻪ ﻗﺎل اﺳﺘﺎذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺴﻤﻊ ﺻﻮت ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﺎﻟﯿﺎ ﻓﻠﻤﺎ‬‫دﺧﻞ ﺗﻨﺎوﻟﻬﺎ ﻟﯿﻠﻄﻤﻬﺎ و ﻗﺎل ﻻ اراك ﺗﺮﻓﻌﯿﻦ ﺻﻮﺗﮏ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺤﺠﺰه و‬‫ﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻐﻀﺒﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﯿﻦ ﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﯿﻒ رأﯾﺘﻨﯽ اﻧﻘﺬﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎﻟﺖ ﻓﻤﮑﺚ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﯾﺎﻣﺎ ﺛﻢ‬‫اﺳـﺘﺎذن ﻓﻮﺟﺪﻫﻤﺎ ﻗﺪ اﺿﻄﺠﻌﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻤﺎ أدﺧﻼﻧﯽ ﻓﯽ ﺳﻠﻤﮑﻤﺎ ﮐﻤﺎ ادﺧﻠﺘﻤﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺣﺮﺑﮑﻤﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺪ ﻓﻌﻠﻨﺎ ﻗﺪ‬‫ﻓﻌﻠﻨﺎ‬‫و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ ﻗﺎل اﺳـﺘﺎذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺴـﻤﻊ ﺻﻮت ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻋﺎﻟﯿﺎ ﻓﻠﻤﺎ دﺧﻞ ﺗﻨﺎوﻟﻬﺎ ﻟﯿﻠﻄﻤﻬﺎ و ﻗﺎل ﻻ‬‫اراك ﺗﺮﻓﻌﯿﻦ ﺻﻮﺗﮏ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺤﺠﺰه و ﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻐﻀﺒﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﯿﻦ ﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﯿﻒ رأﯾﺘﻨﯽ اﻧﻘﺬﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎﻟﺖ ﻓﻤﮑﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪82 :‬‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﯾﺎﻣﺎ ﺛﻢ اﺳـﺘﺎذن ﻓﻮﺟﺪﻫﻤﺎ ﻗﺪ اﺻـﻄﻠﺤﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻤﺎ ادﺧﻼﻧﯽ ﻓﯽ ﺳﻠﻤﮑﻤﺎ ﮐﻤﺎ ادﺧﻠﺘﻤﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺣﺮﺑﮑﻤﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻗﺪ ﻓﻌﻠﻨﺎ ﻗﺪ ﻓﻌﻠﻨﺎ رواه اﺑﻮ داود‬‫و ﻣﺘﻮﻫﻢ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﻗﺼﺪ ﻟﻄﻢ و ﺣﻄﻢ ﺑﺮاي ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺗﺎدﯾﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺟﺎﺋﺰ ﺑﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 75‬از ‪431‬‬‫در ﺗﺎدﯾﺐ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﺸـﯿﺌﺎ ارﺗﻘﺎء ﺗﺪرﯾﺠﯽ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد اوﻻ ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻻزم ﺑﻮد ﮐﻪ ﻟﺴﺎﻧﺎ ﺑﺮﻓﻖ و ﻣﺪارا ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬‫و اﮔﺮ ﻧﺎﻓﻊ ﻧﺸﻮد ﻗﺼـﺪ ﻟﻄﻢ و ﺣﻄﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻼ ﺳـﺒﻖ ﺗﺎدﯾﺐ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﮐﺎر ﺑﺠﺎي ﻧﺎزك رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ اﻟﺒﺘﻪ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن از ﺷﺮاﺋﻂ و آداب اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﺟﺎﻫﻞ و ذاﻫﻞ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ﻗﺴﺎوت ﻃﺒﻌﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﻤﻪ ذﻣﯿﻤﻪ‬‫اﺟﻼـف ﻋﺮﺑﺴﺖ ﺑـﺎ ﺧﻮﯾﺶ و ﺑﯿﮕـﺎﻧﻪ ﺳـﻠﻮك ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﻣﺒـﺎﯾﻨﺖ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﭘﺮ ﻏﺼﻪ ﺑﺎ ﻋﻄﻮﻓﺖ و راﻓﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و‬‫ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺷـﺮاح ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺎﻇﻬﺎر آن از اﻟﻔﺎظ و ﺟﻤﻼت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺼـﯿﺮت ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺴﺘﺒﺼـﺮ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ و ﺑﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ آن‬‫ﻣﺴـﻠﮏ اﻧﺼﺎف ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ ﻃﯿﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻬﺎ ﻓﻤﮑﺚ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺪل أﺑﯽ ﻟﻤﺎ ﺣﺪث ﻓﯽ ﺳﺨﻨﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﻀﺒﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫ﻓﺠﻌﻠﺘﻪ ﮐﺎﻧّﻪ اﺟﻨﺒﯽ إذ ﻓﯽ اﻻﺑﻮة اﺳـﺘﻌﻄﺎف و ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎﻟﺖ ﻓﻤﮑﺚ ﻫﺬا ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺳﻤﻊ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ و‬‫ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﮐﯿﻒ راﯾﺘﻨﯽ اﻧﻘﺬﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻞ‬‫ﻟﻌّﻞ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﻤﺰاح و اﻟﻤﻄﺎﺋﺒـﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬا و ﻟﻬـﺬا ﻋّﺒﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﻟﺮﺟﻞ ﻓﻬﻮ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻌﺪه ﻋﻨﻬﺎ ﺗﻄﯿﯿﺒﺎ و ﻣﻤﺎزﺣﮥ و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ‬‫ﻋﻦ اﺑﯿﮏ او ﻋﺪم اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﺑﺎﻻب ﻻن ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻨﻮان اﻻﺑﻮة ﯾﻨﺎﻓﯽ اﻟﻀـﺮب و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ اﺻﻠﯽ وﻗﻮع اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺷﻮر و ﺷﻐﺐ درﯾﻦ‬‫ﻣﺎﺟﺮاي ﺷـﮕﺮﻓﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ وﻏﺮ دﻟﺪاد و ﺣﻘﺪ و ﻋﻨﺎد ﺑﺎ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ اﻷﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم اﻟﯽ‬‫ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﺻﺒﺮ و ﻗﺮار را از دﺳﺖ داده ﺷـﮑﺎﯾﺖ اﺣﺐ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﺰد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﻮدﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن اﻓﺸﺎي اﯾﻦ راز ﺑﺮ ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ اﻫﻞ ﺧﻼف و ﺷﻘﺎق ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﺎق ﺑﻮد ﻟﻬﺬا اﺑﻮ داود و ﻣﻦ‬‫ﯾﺤـﺬو ﺣـﺬوه ذﮐﺮ آن را ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﺳﭙﺮدهاﻧـﺪ اﮔﺮ ﺑﺎور ﻧﺪاري ﺑﻌﻀـﯽ از ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ‬‫دﯾﮕﺮ ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر ﺧﻮد آوردهاﻧﺪ و از آن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﺪ ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم و ﺗﺒﯿﻦ ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم ﻣﯽرﺳﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪83 :‬‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨـﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﺛﻨـﺎ ﯾﻮﻧﺲ ﺛﻨﺎ اﻟﻌﯿﺰار ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ ﻗﺎل اﺳـﺘﺎذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺴـﻤﻊ‬‫ﺻﻮت ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻋﺎﻟﯿﺎ و ﻫﯽ ﺗﻘﻮل و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ ﻋﺮﻓﺖ ان ﻋﻠﯿﺎ اﺣﺐ إﻟﯿﮏ ﻣﻦ أﺑﯽ و ﻣﻨﯽ ﻣﺮﺗﯿﻦ او ﺛﻼﺛﺎ ﻓﺎﺳـﺘﺎذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺪﺧﻞ ﻓﺎﻫﻮي إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺑﻨﺖ ﻓﻼﻧﮥ أ ﻻ أﺳﻤﻌﮏ ﺗﺮﻓﻌﯿﻦ ﺻﻮﺗﮏ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ در ﺧﺼﺎﺋﺺ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﺒـﺪة ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﻤﺮوزي ﻗﺎل أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻗﺎل أﻧﺒﺄﻧﺎ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﻌﯿﺰار ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﺑﺸﯿﺮ ﻗﺎل اﺳﺘﺎذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺴﻤﻊ ﺻﻮت ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻋﺎﻟﯿﺎ و ﻫﯽ ﺗﻘﻮل و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ ﻋﻠﻤﺖ ان ﻋﻠﯿﺎ اﺣﺐ إﻟﯿﮏ ﻣﻦ‬‫أﺑﯽ ﻓﺎﻫﻮي ﻟﻬﺎ ﻟﯿﻠﻄﻤﻬﺎ و ﻗﺎل ﻟﻬﺎ ﯾﺎ ﺑﻨﺖ ﻓﻼﻧﮥ اراك ﺗﺮﻓﻌﯿﻦ ﺻﻮﺗﮏ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﻣﺴﮑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺧﺮج اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻐﻀـﺒﺎ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﮐﯿﻒ رأﯾﺘﻨﯽ اﻧﻘﺬﺗﮏ ﻣﻦ اﻟﺮﺟﻞ ﺛﻢ اﺳﺘﺄذن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ و ﻗﺪ اﺻـﻄﻠﺢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻓﻘﺎل ادﺧﻼﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻠﻢ ﮐﻤﺎ ادﺧﻠﺘﻤﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺮب ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺪ ﻓﻌﻠﻨﺎ‬‫و ازﯾﻦ دو رواﯾﺖ ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﺣﻘﯿﺮ ﻋﺮض ﮐﺮدم اﯾﻨﻬﻢ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از اﻓﺮاط ﻏﯿـﻆ و ﻏﻀﺐ در زﺟﺮ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋـﺎﺋﺸﻪ ذﮐﺮ ﻣـﺎدر ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن را ﻧﯿﺰ ﺑﻤﯿﺎن آوردﻧـﺪ و آن ﻣﮑّﺮﻣﻪ را ﺑﺨﻄﺎب ﺑﺎ ﺑﻨﺖ أم روﻣﺎن ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﻤﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در‬‫ﮐﻤﺎل ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺑﺮدﻧﺪ و اﻣﺜﺎل اﯾﻦ وﻗﺎﺋﻊ را اﮔﺮ ﺑﻤﯿﺰان ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﺑﺴـﻨﺠﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺴـﯿﺎري از ادﻋﺎﻫﺎي ﺑﺎﻃﻠﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﻀﺮات ﺑﺮ ﺗﻮ ﺧﻮد ﺑﺨﻮد واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و اﻟﻌﺎﻗﻞ ﺗﮑﻔﯿﻪ اﻻﺷﺎرة ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻻﻓﻦ و اﻟﻐﻤﺎرة و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﻗّﺼﻪ ﺿـﺮب اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ را و ﻣﺎﻟﯿـﺪن ﮔﺮدن اﯾﺸﺎن در واﻗﻌﻪ اﯾﻼء ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ ازواج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 76‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮد و اﯾﻦ واﻗﻌﻪ را ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ و ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻣﺎ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ اﯾﺮاد ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﺑﻘﺪر ﺿﺮورت اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‬‫ﻣﺤﯽ اﻟﺴﻨﻪ ﺑﻐﻮي در ﻣﻌﺎﻟﻢ اﻟﺘﻨﺰﯾﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻘﺎﻫﺮ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻐﺎﻓﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺠﻠﻮدي اﻧﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻔﯿﻦ اﻧﺎ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻟا ﺤﺠﺎج‬‫اﻧﺎ زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب اﻧﺎ روح ﺑﻦ ﻋﺒﺎده اﻧﺎ زﮐﺮﯾﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪84 :‬‬‫ﺑﻦ اﺳﺤﺎق اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل دﺧﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺴﺘﺎذن ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﻮﺟﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻠﻮﺳﺎ ﺑﺒﺎﺑﻪ و ﻟﻢ ﯾﺆذن ﻻﺣﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻗـﺎل ﻓـﺎذن ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓـﺪﺧﻞ ﺛﻢ اﻗﺒـﻞ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺳـﺘﺎذن ﻓـﺎذن ﻟﻪ ﻓﻮﺟـﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺟﺎﻟﺴـﺎ ﺣﻮﻟﻪ ﻧﺴـﺎؤه واﺟﻤﺎ ﺳﺎﮐﺘﺎ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﻻﻗﻮﻟﻦ ﺷـﯿﺌﺎ‬‫اﺿﺤﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ رأﯾﺖ ﺑﻨﺖ ﺧﺎرﺟﮥ ﺳﺄﻟﺘﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ ﻓﻘﻤﺖ إﻟﯿﻬﺎ ﻓﻮﺟﺄت ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻓﻀﺤﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﻗﺎل‬‫ﻫﻦ ﺣﻮﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﺗﺮي ﯾﺴﺄﻟﻨﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘـﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﯾﺠﺄ ﻋﻨﻘﻬﺎ و ﻗﺎم ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺣﻔﺼﮥ ﯾﺠﺎء ﻋﻨﻘﻬﺎ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﺗﺴﺄﻟﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﻌﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه ﻗﻠﻦ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﺴﺄل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﺷﯿﺌﺎ اﺑﺪا ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه اﻟﺦ‬‫و اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟـﺪرواﺟﮑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﺰاﻫﺪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ زاﻫﺪﯾﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ‬‫اﻟﱠﻨﺒِﱡﯽ ﻗُْﻞ ﻟ َِﺄْزواِﺟَﮏ ِإْن ُﮐﻨْﺘُﱠﻦ ﺗُِﺮْدَن اﻟ َْﺤﯿﺎَة اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ‬‫ﺳﺒﺐ ﻧﺰول وي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎدت رﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺼﯿﺐ ﺧﻮد از ﻏﻨﺎﺋﻢ اﻏﻠﺐ ﯾﺎران را دادي ﮐﻤﺎ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻣﺮارا اﻟﺨﻤﺲ ﻟﯽ‬‫و ﻫـﻮ ﻣﺮدود ﻓﯿﮑﻢ ﻣﮕﺮ ﻏﻨـﺎﺋﻢ ﺑﻌﻀـﯽ آورده ﺑﻮدهاﻧـﺪ و رﺳﻮل ﻗﺴـﻤﺖ ﻣﯽﮐﺮد ﺑﺮ ﯾـﺎران ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻋـﺎدت ﺧﻮد ﻋـﺎﺋﺸﻪ رﺿـﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﺧﺮدﺳﺎل ﺑﻮد ﺑﺤﮑﻢ ﺧﺮدي ﻃﻤﻊ اﻓﺘﺎدش ﮔﻔﺖ اﻟﯿﻮم ﯾﻮم ﺧﻤﺎري و ﻣﻘﻨﻌﯽ ﺗﺎ ﻧﮕﺎه ﮐﺮد رﺳﻮل ﻫﻤﻪ ﺑﺨﺸﯿﺪه ﺑﻮد و ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪه‬‫از ﺷﻮﻣﯽ ارادت دﻧﯿﺎ ورا ﺑﻠﻐﺰاﻧﯿﺪ ﺗﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺪش آﻧﭽﻪ ﻣﯽﻧﺒﺎﯾﺴﺖ ﮔﻔﺘﻦ إن ﮐﻨﺖ ﻧﺒﯿﺎ ﻓﺎﻓﻌﻞ ﺑﻨﺎ ﻣﺎ ﻓﻌﻞ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم ﻗﺒﻠﮏ و اﯾﻦ‬‫ﻧﻪ ﺷﮏ در ﻧﺒﻮت را ﮔﻔﺖ أي ﺗﻮ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﭘﯿﻐﺎﻣﺒﺮي آن ﮐﻦ ﮐﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭘـﺪر ﭘﺴـﺮ ﺧﻮد را ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭘﺴـﺮ‬‫ﻣﻨﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻦ اﯾﻦ ﺑﮕﻔﺖ و ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺨﺎﻧﻪ در آﻣﺪ و‬‫اﺑﻮﻫﺎ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺣﺎﺿﺮا ﻓﺎراد ان ﯾﻠﻄﻤﻬﺎ ﻟﻄﻤﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻻ ﺗﻀﺮﺑﻬﺎ ﯾﺎ ﺻﺪﯾﻖ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺻﻐﯿﺮة اﻟﺦ‬‫و ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺨﺎزن اﻟﺒﻐﺪادي در ﻟﺒﺎب اﻟﺘﺎوﯾﻞ ﮔﻔﺘﻪ )م( )اﺧﺮج ﻣﺴﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ(‬‫ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل دﺧﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺴـﺘﺄذن ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻮﺟـﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻠﻮﺳﺎ ﺑﺒﺎﺑﻪ ﻟﻢ ﯾﺆذن ﻻﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻓـﺎذن ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓـﺪﺧﻞ ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺳـﺘﺄذن ﻓﺎذن ﻟﻪ ﻓﻮﺟـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺎﻟﺴﺎ و ﺣﻮﻟﻪ ﻧﺴﺎؤه واﺟﻤﺎ ﺳﺎﮐﺘﺎ ﻓﻘﺎل‬‫ﻻﻗﻮﻟﻦ ﺷﯿﺌﺎ اﺿﺤﮏ ﺑﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ رأﯾﺖ ﺑﻨﺖ ﺧﺎرﺟﮥ ﺳﺄﻟﺘﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪85 :‬‬‫اﻟﻨﻔﻘﮥ ﻓﻘﻤﺖ إﻟﯿﻬﺎ ﻓﻮﺟﺄت ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻓﻀـﺤﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻦ ﺣﻮﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﺗﺮي ﯾﺴﺄﻟﻨﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫ﻓﻮﺟـﺄ ﻋﻨﻘﻬـﺎ و ﻗﺎم ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺣﻔﺼـﮥ ﻓﻮﺟﺄ ﻋﻨﻘﻬﺎ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﺗﺴﺄﻟﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨـﺪه ﻗﻠﻦ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﺴﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺷﯿﺌﺎ اﺑﺪا ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه اﻟﺦ‬‫و ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ دﻣﺸﻘﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣﺪﺛﻨﺎ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﻗﺒﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺴـﺘﺄذن ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﻨﺎس ﺑﺒﺎﺑﻪ ﺟﻠﻮس و اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﻠﻢ ﯾﺆذن ﻟﻪ ﺛﻢ‬‫اﻗﺒﻞ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﺳـﺘﺎذن ﻓﻠﻢ ﯾﺆذن ﺑﻪ ﺛﻢ اذن ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﺪﺧﻼ و اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ و‬‫ﺣﻮﻟﻪ ﻧﺴﺎؤه و ﻫﻮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳﺎﮐﺖ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻﮐﻠﻤﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠﻪ ﯾﻀﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 77‬از ‪431‬‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ راﯾﺖ اﺑﻨﮥ زﯾﺪ اﻣﺮأة ﻋﻤﺮ ﺳﺄﻟﺘﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ اﻧﻔﺎ ﻓﻮﺟﺄت ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻓﻀـﺤﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺘﯽ ﺑﺪا‬‫ﻧﺎﺟـﺬه و ﻗﺎل ﻫﻦ ﺣﻮﻟﯽ ﯾﺴﺎﻟﻨﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘـﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻟﯿﻀـﺮﺑﻬﺎ و ﻗﺎم ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﺣﻔﺼـﮥ ﮐﻼﻫﻤﺎ‬‫ﯾﻘﻮﻻن ﺗﺴﺎﻻن اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه ﻓﻨﻬﺎﻫﻤﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﻠﻦ ﻧﺴﺎؤه و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﺴﺄل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه اﻟﺦ‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در در ﻣﻨﺜﻮر ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺮج اﺣﻤـﺪ و اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل اﻗﺒﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺴـﺘﺎذن ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﻨﺎس ﺑﺒﺎﺑﻪ ﺟﻠﻮس و اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﻠﻢ ﯾﺆذن ﻟﻪ ﺛﻢ اذن ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻓﺪﺧﻼ و‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ و ﺣﻮﻟﻪ ﻧﺴﺎؤه و ﻫﻮ ﺳﺎﮐﺖ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻﮐﻠﻤﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻠﻪ‬‫ﯾﻀـﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ رأﯾﺖ اﺑﻨﮥ زﯾﺪ اﻣﺮأة ﻋﻤﺮ ﺳﺄﻟﺘﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ اﻧﻔﺎ ﻓﻮﺟﺄت ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻓﻀـﺤﮏ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﺣﺘﯽ ﺑﺪأ ﻧﺎﺟﺬه و ﻗﺎل ﻫﻦ ﺣﻮﻟﯽ ﯾﺴﺄﻟﻨﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻟﯿﻀـﺮﺑﻬﺎ و ﻗﺎم ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﯽ ﺣﻔﺼﮥ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﯾﻘﻮﻻن ﺗﺴﺎﻻن اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه ﻗﻨﻬﺎﻫﻤﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪86 :‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻦ ﻫﺬا ﻓﻘﻠﻦ ﻧﺴﺎؤه و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﺴﺄل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه اﻟﺦ‬‫و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻗﻨﻮﺟﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻗﺪ اﺧﺮج اﺣﻤﺪ و ﻣﺴﻠﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل اﻗﺒﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﺴﺘﺄذن ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﻨﺎس‬‫ﺑﺒﺎﺑﻪ ﺟﻠﻮس و اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻓﻠﻢ ﯾﺆذن ﻟﻪ ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺳﺘﺎذن ﻓﻠﻢ ﯾﺆذن ﻟﻪ ﺛﻢ اذن ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﺪﺧﻼ و‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟـﺎﻟﺲ و ﺣﻮﻟﻪ ﻧﺴﺎؤه و ﻫﻮ ﺳﺎﮐﺖ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻻﮐﻠﻤﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻟﻌﻠﻪ‬‫ﯾﻀـﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ رأﯾﺖ اﺑﻨﮥ زﯾﺪ اﻣﺮأة ﻋﻤﺮ ﺳﺎﻟﺘﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘﮥ اﻧﻔﺎ ﻓﻮﺟﺄت ﻓﯽ ﻋﻨﻘﻬﺎ ﻓﻀـﺤﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺘﯽ ﺑـﺪت ﻧﻮاﺟـﺬه و ﻗﺎل ﻫﻦ ﺣﻮﻟﯽ ﯾﺴﺎﻟﻨﻨﯽ اﻟﻨﻔﻘـﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻟﯿﻀـﺮﺑﻬﺎ و ﻗﺎم ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﺣﻔﺼﮥ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﯾﻘﻮﻻن‬‫ﺗﺴﺎﻻن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨـﺪه ﻓﻨﻬﺎﻫﻤﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﻠﻦ ﻧﺴﺎؤه و ﻟّﻠﻪ ﻻ ﻧﺴﺄل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻋﻨﺪه‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ وﻗﺎﺋﻊ ﻣﻄﺮﺑﻪ ﮐﻪ دال ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻏﻠﻈﺖ و ﻗﺴﺎوت ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﻗﺼﻪ ﺿـﺮب ﻏﻼم در ﺣﺎﻟﺖ اﺣﺮام ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ان اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﺖ ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺠﺎﺟﺎ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﻨﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮج ﻧﺰل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺟﻠﺴﺖ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ أﺑﯽ و ﮐﺎﻧﺖ زﻣﺎﻟﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و زﻣﺎﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة‬‫ﻣﻊ ﻏﻼم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺠﻠﺲ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻨﺘﻈﺮه ان ﯾﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻄﻠﻊ و ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻪ ﺑﻌﯿﺮه ﻓﻘﺎل اﯾﻦ ﺑﻌﯿﺮك ﻗﺎل ﻗـﺪ اﺿـﻠﻠﺘﻪ اﻟﺒﺎرﺣﮥ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﯿﺮ‬‫واﺣﺪ ﺗﻀﻠﻪ ﻓﻄﻔﻖ ﯾﻀﺮﺑﻪ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺘﺒﺴﻢ و ﯾﻘﻮل اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم و ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ‬‫و اﺑﻮ داود ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﻻﺷﻌﺚ اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ در ﺳﻨﻦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻗﺎل ح و ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ زرﻣﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ اﻧﺎ اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﺖ ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺠﺎﺟﺎ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﻨﺎ ﺑﺎﻟﻌﺮج ﻧﺰل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪87 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 78‬از ‪431‬‬‫و ﺟﻠﺴﺖ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ أﺑﯽ و ﮐـﺎﻧﺖ زﻣﺎﻟـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و زﻣﺎﻟـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ واﺣـﺪة ﻣﻊ ﻏﻼـم ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻓﺠﻠﺲ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻨﺘﻈﺮ ان ﯾﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻄﻠﻊ و ﻟﺒﺲ ﻣﻌﻪ ﺑﻌﯿﺮه ﻗـﺎل اﯾﻦ ﺑﻌﯿﺮك ﻗﺎل اﺿـﻠﻠﺘﻪ اﻟﺒﺎرﺣـﮥ ﻗﺎل ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﯿﺮ واﺣـﺪة ﺗﻀـﻠﻪ ﻗﺎل‬‫ﻓﻄﻔﻖ ﯾﻀـﺮﺑﻪ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺘﺒﺴﻢ و ﯾﻘﻮل اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم ﻣﺎ ﯾﺼـﻨﻊ ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ رزﻣﮥ ﻓﻤﺎ ﯾﺰﯾﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ان ﯾﻘﻮل اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ و ﯾﺘﺒّﺴﻢ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ در ﺳﻨﻦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ادرﯾﺲ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء‬‫ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗـﺎﻟﺖ ﺧﺮﺟﻨـﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﻨـﺎ ﺑـﺎﻟﻌﺮج ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻓﺠﻠﺲ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و‬‫ﻋﺎﺋﺸـﮥ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ و اﻧـﺎ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﮐـﺎﻧﺖ زﻣﺎﻟﺘﻨـﺎ و زﻣﺎﻟـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣـﺪة ﻣﻊ ﻏﻼم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻓﻄﻠﻊ اﻟﻐﻼم و ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻪ ﺑﻌﯿﺮه‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﯾﻦ ﺑﻌﯿﺮك ﻗﺎل اﺿﻠﻠﺘﻪ اﻟﺒﺎرﺣﮥ ﻗﺎل ﻣﻌﮏ ﺑﻌﯿﺮ واﺣﺪ ﺗﻀﻠﻪ ﻗﺎل ﻓﻄﻔﻖ ﯾﻀﺮﺑﻪ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ در ﻣﻨﺜﻮر در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ َﻓﻼ َرَﻓَﺚ َو ﻻ ﻓُُﺴﻮَق َو ﻻ ِﺟﺪاَل ﻓِﯽ اﻟ َْﺤِﺞ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ و‬‫اﺧﺮج اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺻـﺤﺤﻪ ﻋﻦ اﺳﻤﺎء ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﺖ ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺠﺎﺟﺎ و ﮐﺎﻧﺖ زاﻣﻠﺘﻨﺎ ﻣﻊ ﻏﻼم أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ ﻓﺠﻠﺴﻨﺎ ﻧﻨﺘﻈﺮ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿﻨﺎ ﻓﺎﻃﻠﻊ اﻟﻐﻼم ﯾﻤﺸﯽ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ ﺑﻌﯿﺮه ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﯾﻦ ﺑﻌﯿﺮك ﻗﺎل اﺿﻠﻨﯽ اﻟﻠﯿﻠﮥ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻀﺮﺑﻪ و ﯾﻘﻮل ﺑﻌﯿﺮ‬‫واﺣﺪ اﺿﻠﮏ و اﻧﺖ رﺟﻞ ﻓﻤﺎ ﯾﺰﯾﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ان ﯾﺘﺒﺴﻢ و ﻗﺎل اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ‬‫و ازﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﺨﺰﯾﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ ﻗﺴـﺎوت اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ و ارﺗﮑـﺎب اواﻣﺮ ﻣﺤﻈـﻮر ﺣﺮام در ﺣﻀـﻮر ﺳـﯿﺪ اﻻﻧـﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺴـﻼم و‬‫ﺑﯽاﻋﺘﻨﺎﺋﯽ او ﺑﺄواﻣﺮ رب ﻣﻨﻌﺎم در ﺑﺎب ﺣـﺞ و اﺣﺮام واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﺪارد ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫دﻫﻠﻮي از ﻧﻬﺎﯾﺖ وﻗﺎﺣﺖ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ را از ﻣﺂﺛﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷـﻤﺮده درﯾﻦ ﺑﺎب ﻗﺼﺐ اﻟﺴﺒﻖ از ذﺑﺎب ﺑﺮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ در ﺿﻤﻦ‬‫ﻣﺂﺛﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع اﺛﻘﺎل آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﻌﻢ ﺑﺮ زاﻣﻠﻪ ﺧﻮد اﻧﺪاﺧﺖ‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎء ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﺣﺠﺎﺟﺎ و ان زﻣﺎﻟـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و زﻣﺎﻟـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة ﻓﻨﺰﻟﻨﺎ اﻟﻌﺮج و‬‫ﮐﺎﻧﺖ زﻣﺎﻟﺘﻬﺎ ﻣﻊ ﻏﻼم أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﺖ ﻓﺠﻠﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪88 :‬‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺟﻠﺴﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ و ﺟﻠﺲ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺸﻖ اﻵﺧﺮ و‬‫ﺟﻠﺴﺖ اﻟﯽ ﺟﻨﺐ اﻟﯽ ﺗﻨﺘﻈﺮ ﻏﻼﻣﻪ و زﻣﺎﻟﺘﻪ ﻣﺘﯽ ﯾﺎﺗﯿﻨﺎ ﻓﺎﻃﻠﻊ اﻟﻐﻼم ﯾﻤﺸـﯽ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ ﺑﻌﯿﺮه ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﯾﻦ ﺑﻌﯿﺮك ﻗﺎل اﺿﻠﻨﯽ اﻟﻠﯿﻠﮥ‬‫ﻗﺎﻟﺖ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻀﺮﺑﻪ و ﯾﻘﻮل ﺑﻌﯿﺮ واﺣﺪ اﺿﻠﮏ و اﻧﺖ واﺣﺪ رﺟﻞ ﻓﻤﺎ ﯾﺰﯾﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ان ﯾﺘﺒﺴﻢ و ﯾﻘﻮل‬‫اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺤﺮم ﻣﺎ ﯾﺼﻨﻊ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻋﺎر و ﺷـﻨﺎر از ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺜﺎﻟﺐ و اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻏﺾ ﺑﺼـﺮ و ﺻـﺮف‬‫ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮده ﺻﺮف ﺟﻤﻠﻪ‬‫و ان زﻣﺎﻟﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و زﻣﺎﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة‬‫را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮد داﺷـﺘﻪ آن را دﻟﯿﻞ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﺷﺎن ﻣﺜﺒﺖ ﻓﻀـﻠﯽ ﺑﺮاي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ در رواﯾﺖ ﺳﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ واﻗﻌﺴﺖ‬‫و ﮐﺎﻧﺖ رﺳﺎﻟﺘﻨﺎ و زﻣﺎﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة‬‫و از آن واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ زﻣـﺎﻟﻪ اﺳـﻤﺎء راوﯾﻪ ﺧﺒﺮ و زﻣـﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ واﺣـﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ زﻣﺎﻟﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ و زﻣﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و رواﯾﺖ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 79‬از ‪431‬‬‫واﻗﻌﻪ ﮐﻪ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ در ﻣﻨﺜﻮر از ﺣﺎﮐﻢ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ از آن ﻫﻢ واﺿـﺢ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﮐﻪ زﻣﺎﻟﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠﻌﻢ ﺑﺎ زﻣﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ وﺣﺪت داﺷـﺘﻪ‬‫ﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻌﺾ روات اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺑﺠﺎي ﺟﻤﻠﻪ‬‫و ﮐﺎﻧﺖ زﻣﺎﻟﺘﻨﺎ و زﻣﺎﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة‬‫از راه ﺧﻄﺎ ﯾﺎ دﯾﺪه و داﻧﺴﺘﻪ ﺟﻤﻠﻪ و‬‫ان زﻣﺎﻟﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و زﻣﺎﻟﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ واﺣﺪة‬‫آوردهاﻧـﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻧﻬـﺞ درﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺳـﻔﺮ ﺣﺞ زاﻣﻠﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ و زاﻣﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﻮده‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﺜﺒﺖ ﻓﻀـﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ازﯾﻦ اﻣﺮ ﻻزم ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ درﯾﻦ ﺳـﻔﺮ اﺛﻘﺎل آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﻌﻢ را ﺑﺮ زاﻣﻠﻪ ﺧﻮد ﻣﻔﺖ‬‫اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ ﻣﺤﺘﻤـﻞ ﻗﻮﻟﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ اﺣﻤﺎل و اﺛﻘﺎل ﺧﻮد ﺷﺘﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺎﺟﺮت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ‬‫اوﻟﯿﺎي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎل را ﻧﻔﯽ ﻧﮑﻨﻨـﺪ ﻟﺐ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮔﺸﻮد و ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎل آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب وﻗﺖ ﻫﺠﺮت ﻫﻢ ﺷﺘﺮ ﺳﻮاري‬‫را از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺎرﯾـﮥ و ﻣﺠﺎﻧـﺎ ﻗﺒﻮل ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺜﻤﻦ آﻧﺮا ﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ذﮐﺮ ﻗﺼﻪ ﻫﺠﺮت در‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ از ﺑﺨﺎري آورده و آن را از ﻣﺎﺛﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺷﻤﺮده واﻗﻊﺳﺖ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺨﺬ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺪي راﺣﻠﺘﯽ ﻫﺎﺗﯿﻦ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ زاد اﺑﻦ اﺳﺤﺎق‬‫ﻗﺎل ﻻ ارﮐﺐ ﺑﻌﯿﺮا ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﻬﻮ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪89 :‬‬‫ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ اﻟﺬي اﺗﺒﻌﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺎل اﺧﺬﺗﻬﺎ ﺑﮑﺬا و ﮐﺬا ﻗﺎل اﺧﺬﺗﻬﺎ ﺑﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﻫﯽ ﻟﮏ‬‫و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﻤﺎء ﺑﻨﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻨﺪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﻘﺎل ﺑﺜﻤﻨﻬﺎ ﯾﺎ ﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل ﺑﺜﻤﻨﻬﺎ ان ﺷﺌﺖ‬‫و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ أي ﻻ اﺧﺬ اﻻ ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻻ ارﮐﺐ ﺑﻌﯿﺮا ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﻬﻮ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ﺑﺎﻟﺜﻤﻦ اﻟﺬي اﺑﺘﻌﺘﻪ ﺑﻪ ﻗﺎل اﺧﺬﺗﻪ ﺑﮑﺬا و ﮐﺬا ﻗﺎل ﻫﻮ ﻟﮏ و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ اﺳﻤﺎء ﻗﺎل ﺑﺜﻤﻨﻬﺎ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﺑﺜﻤﻨﻬﺎ ان ﺷﺌﺖ‬‫و ﻋﻦ اﻟﻮاﻗﺪي ان اﻟﺜﻤﻦ ﺛﻤﺎﻧﻤﺎﺋﮥ و ان اﻟﺮاﺣﻠﮥ اﻟﺘﯽ اﺧﺬﻫﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻫﯽ اﻟﻘﺼﻮاء و أﻧﻬﺎ ﮐﺎﻧﺖ‬‫ﻣﻦ ﻧﻌﻢ ﺑﻨﯽ ﻗﺸـﯿﺮ و اﻧﻬﺎ ﻋﺎﺷﺖ ﺑﻌـﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻠﯿﻼ و ﻣﺎﺗﺖ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﮐﺎﻧﺖ‬‫ﻣﺮﺳـﻠﮥ ﺗﺮﻋﯽ ﺑﺎﻟﺒﻘﯿﻊ و ذﮐﺮ اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻧﻬﺎ اﻟﺠـﺪﻋﺎء و ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻦ اﯾﻞ ﺑﻨﯽ اﻟﺤﺮﯾﺶ و ﮐـﺬا ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﺧﺮﺟﻬﺎ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﻧﻬﺎ اﻟﺠﺪﻋﺎء و‬‫ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث ﺷـﯿﺮازي در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ﻗّﺼﻪ ﻫﺠﺮت ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رض ﮔﻔﺖ ﺑﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو ﺷﺘﺮ ﻣﺮا ﻗﺒﻮل‬‫ﮐﻦ ﺣﻀـﺮت ﻓﺮﻣﻮد ﻗﺒﻮل ﻧﻤﻮدم ﺑﻪ ﺑﻬﺎ و رواﯾﺘﯽ آﻧﮑﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﺷﺘﺮي ﮐﻪ از ﻣﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺳﻮار ﻧﻤﯽﺷﻮم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رض ﮔﻔﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ از‬‫آن ﺗﺴﺖ ﻓﺮﻣﻮدﻧﯽ و ﻟﮑﻦ ﺑﻪ ﺑﻬﺎي ﮐﻪ ﺧﺮﯾـﺪهاي آن را ﻣﯽﮔﯿﺮم از ﺗﻮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رض ﮔﻔﺖ ﭼﻮن ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺒﺎرﮐﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎ‬‫ﺑﮕﯿﺮ واﻗـﺪي آورده ﮐﻪ ﺑﻬﺎي آن ﻫﺸـﺘﺼﺪ درم ﺑﻮد اﻧﺘﻬﯽ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻣﺪارج اﻟﻨﺒﻮة ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را دو ﺷﺘﺮ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺑﭽﻬﺎر ﺻـﺪ درم و در رواﯾﺘﯽ ﺑﻬﺸـﺘﺼﺪ ﺧﺮﯾـﺪه و ﻣـﺪت ﭼﻬﺎر ﻣﺎه آن را ﻋﻠﻒ داده ﻓﺮﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﮕﺎﻫﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﻫﺮ دو را ﭘﯿﺶ آورد ﺗﺎ‬‫ﯾﮑﯽ را آن ﺣﻀـﺮت ﻗﺒﻮل ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﻗﺒﻮل ﮐﺮدم ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺸـﺮط اﺑﺘﯿﺎع ﭘﺲ ﺑﻪ ﻧﻬﺼﺪ درم آن ﻧﺎﻗﻪ را از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺪﯾﻖ ﺑﺨﺮﯾﺪ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎﻟﺖ آن ﺟﻨﺎب از اﺑﺎء ﻧﻔﺲ و ﻋﻠﻮ ﻫﻤﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ در ﺳـﻔﺮ ﻫﺠﺮت ﺑﺮ ﺷﺘﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺳﻮار ﻧﺸﻮد و آن را‬‫ﻋﺎرﯾـﮥ و ﻫﺒـﮥ ﻗﺒﻮل ﻧﻔﺮﻣﺎﯾـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺜﻤﻦ آن را ﺑﮕﯿﺮد و در ﺛﻤﻦ ﻫﻢ ﻧﻔﻊ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻀـﺎﻋﻒ ﺑﺒﺎﺋﻊ ﻋﻄﺎ ﮐﻨـﺪ و ﻣﺎل دو ﺻـﺪ ﯾﺎ ﭼﻬﺎرﺻـﺪ را ﺑﻪ‬‫ﻧﻬﺼﺪ ﺧﺮﯾﺪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت در ﺳﻔﺮ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع ﺷﺘﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺮاي اﺣﻤﺎل و اﺛﻘﺎل‬‫ﺧﻮد ﺑﻼ ﻣﻌﺎوﺿﻪ ﻗﺒﻮل ﻓﺮﻣﻮده زﯾﺮ ﺑﺎر ﻣﻨﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ درﯾﻦ ﺳـﻔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 80‬از ‪431‬‬‫ﺑﯿﺶ از ﺟّﻤﺎل ﺗﺼﻮر ﻧﺘﻮان ﮐﺮد و ﭼﻮن ﻗﺴﺎوت ﻗﻠﻮب اﻋﺮاب ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺟّﻤﺎﻻﻧﺸﺎن ﺑﺮ ﺣﻀﺮات ﺣﺠﺎج ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺨﻮﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪90 :‬‬‫ﺑﺮﯾﺸﺎن واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ در ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر ﺑﺮ ﺣّﺠﺎج از ﺣّﺠﺎج ﻫﻢ ﮔﻮي ﺳﺒﻘﺖ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ‬‫ﭘﯿﺮ و ﻣﺮﺷـﺪ اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺼﺪر ﻗﺴﺎوت ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻻﺟﺮام ﺑﻀـﺮب و اﯾﻼم ﻏﻼم در ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﺣﺮام و آن ﻫﻢ ﺑﺤﻀﻮر ﻣﻬﺮ ﻇﻬﻮر‬‫ﺟﻨـﺎب ﺧﯿﺮ اﻻﻧـﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ و از ﻓﯿﻮض آن وﺟﻮد ﻣﺒﺎرك ﮐﻪ رﺣﻤـﮥ ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻋﯿﻦ رﺣﻤﺖ ﺑﻮد‬‫ﺑﻘﻄﺮه ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ اﯾﺸﺎن را ارﺣﻢ اﻣﺖ ﺑﺎور ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﻔﻀﺤﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﻣﺜﺒﺖ ذّم و ﻟﻮم اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ‬‫و ﻫﯿـﭻ ﻣـﺪﺣﯽ از ان ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺗﻌﺪﯾـﺪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ آﻧﺮا در ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺂﺛﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﮔﺎوﺗﺎزي و ﻓﺘﻨﻪ ﭘﺮدازي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ‬‫ﺑﺨـﻮﺑﯽ ﻣﯽﺗـﻮان داﻧﺴـﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻫﻨﮕـﺎم ﺗﻌﺪﯾـﺪ ﻣـﺎﺛﺮ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼـﺛﻪ ﺑـﻮﺟﻪ ﺗﻬﯿـﺪﺳﺘﯽ از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺣﻘﯿﻘﯿﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ واﻗﻌﯿﻪ ﭼﻬﺎ‬‫ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت و ﻣﻀـﺤﮑﺎت را از ﻣﺎﺛﺮ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﯽﺷـﻤﺎرﻧﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻄﺎﻋﻦ را در زّي ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺟﻠﻮه داده ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﺑﺮ‬‫ﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ و از ﺟﻤﻠـﻪ وﻗـﺎﺋﻊ ﻋﺠﯿﺒـﻪ ﮐﻪ دﻟﯿـﻞ ﻗـﺎﻃﻊ ﺑﺮ ﺧﺮوج ﺣﻀـﺮت اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ از داﺋﺮه ارﺣﻤﯿﺘﺴﺖ ﻗﻀـﯿﻪ ﻃﺮﯾﻔﻪ ﻟﻌﻦ ﺑﻌﺾ ﻏﻼﻣـﺎن‬‫ﺧﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌـﺪ اﻃﻼع ﺑﺮ آن ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺑﻼﻏﺖ ﻟﻌﺎﻧﯿﺖ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺑﻌـﺪﺷﺎن از‬‫ﺳﺎﺣﺖ ﺻـﺪﯾﻘﯿﺖ و اﯾﻤﺎن واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده وﻟﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺎب ﺣﻔﻆ اﻟﻠﺴﺎن و اﻟﻐﯿﺒﮥ و‬‫ا ﻟ ﺸﺘﻢ ﮔ ﻔﺘ ﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻗﺎﻟﺖ ﻣّﺮ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻫﻮ ﯾﻠﻌﻦ ﺑﻌﺾ رﻗﯿﻘﻪ ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ إﻟﯿﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻌﺎﻧﯿﻦ و‬‫ﺻﺪﯾﻘﯿﻦ ﮐﻼ و رب اﻟﮑﻌﺒﮥ ﻓﺎﻋﺘﻖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﺑﻌﺾ رﻗﯿﻘﻪ ﺛﻢ ﺟﺎء اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻻ اﻋﻮد‬‫و ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻓﻮاﺋـﺪ ﻋﺪﯾﺪه ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد اول آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﺾ ﻏﻠﻤﺎن ﺧﻮد را‬‫ﺑﻐﯿﺮ اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺑﺨﻠﻌﺖ ﻟﻌﻨﺖ ﺳـﺮاﻓﺮاز ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ از رﺣﻤﺖ و راﻓﺖ واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ و ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺲ ﻫﺮﮔﺰ ارﺣﻢ و‬‫أرأف اﻣﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و ﻣﺘﻮﻫﻢ ﻧﺸﻮد ﮐﻪ ﻏﻠﻤـﺎن ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻬﻢ ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﻟﻌﻨﺖ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭼﻪ اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺑﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻨﻊ از آن ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آن را ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﮐﻔﺎره ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ و وﻋﺪه ﻋﺪم رﺟﻮع در‬‫ﻟﻌﻨﺖ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧـﺪ دوم آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﻪ ﺻـﺮف ﻣﺼﺪر ﻟﻌﻨﺖ ﺧﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﯾﮑﺒﺎره ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﺻـﻔﺖ‬‫ذﻣﯿﻤﻪ درﯾﺸﺎن ﺑﻨﺤﻮي راﺳﺨﻪ و ﻣﺴﺘﻤﺮه ﺑﻮده ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ آن ﻟﻌﺎﻧﯿﺘﺸﺎن ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﻮد و ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪91 :‬‬‫آن ﺟﻨﺎب در ﻣﻘﺎم زﺟﺮﺷﺎن ارﺷﺎد ﻓﺮدﻧﺪ‬‫ﻟﻌﺎﻧﯿﻦ و ﺻﺪﯾﻘﯿﻦ ﮐﻼ و رب اﻟﮑﻌﺒﮥ‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻫﺮﮔﺰ ﺧﻄﯽ از ﺻـﺪﯾﻘﯿﺖ ﻧﺒﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻟّﻌﺎن ﺑﻮدن ﺷﺎن ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ‬‫ﺳﺖ و ﻧﯿﺰ از ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ]‪ [1‬ﻣﺘﺒﯿﻦ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﻟﻌﺎﻧﯿﺖ ﺑﺎ ﺻـﺪﯾﻘﯿﺖ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و ﻋﺪم اﺟﺘﻤﺎع ان ﺑﺤﺪي ﻗﻄﻌﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮ آن ﻗﺴﻢ ﯾﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﮐﻼ و رب اﻟﮑﻌﺒﮥ‬‫ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك آورده ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻨﺺ ﻧﺒﻮي ﺑﻌـﺪﺷﺎن از ﺳﺎﺣﺖ ﺻـﺪﯾﻘﯿﺖ ﻫﻮﯾـﺪا و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ و ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت ﻗﻮم ﮐﻪ در‬‫ﺑﺎب ﺗﻠﻘﯿﺐ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻠﻘﺐ ﺻﺪﯾﻖ آوردهاﻧﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﻗﺎﺣﺖ آن را ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﺗﻤﺎﻣﺎ‬‫ﺑﻪ ﺳـﺮ ﺣـﺪ ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان رﺳـﯿﺪ و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤـﺪا ﺟﺰﯾﻼ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ از ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ذم ﻟﻌﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺤﻖ و ﺳﻮء ﺣﺎل‬‫ﻟﻌﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺷﻄﺮي از اﺣﺎدﯾﺚ دﯾﮕﺮ درﯾﻦ ﺑﺎب از ﮐﺘﺐ ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و آﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ از آن‬‫در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺎدق ﻣﯽآﯾﺪ ﺑﻐﻮر و اﻣﻌﺎن ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 81‬از ‪431‬‬‫وﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل ﻻـ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﺼـﺪﯾﻖ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻌﺎﻧـﺎ رواه ﻣﺴـﻠﻢ و ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻠﻌﺎﻧﯿﻦ ﻻ ﯾﮑﻮﻧﻮن ﺷﻬﺪاء و ﻻ ﺷﻔﻌﺎء ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ رواه ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﻄﻌﺎن و ﻻ ﺑﺎﻟﻠﻌﺎن و ﻻ اﻟﻔﺎﺣﺶ و ﻻ اﻟﺒـﺬي رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي و‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ ﺷﻌﺐ اﻻﯾﻤﺎن و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻟﻪ و ﻻ اﻟﻔﺎﺣﺶ اﻟﺒﺬّي‬‫و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻـ ﯾﮑﻮن اﻟﻤﻮﻣﻦ ﻟﻌﺎﻧـﺎ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻻـ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻠﻤﻮﻣﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻌﺎﻧﺎ رواه‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻋﻦ ﺳـﻤﺮة ﺑﻦ ﺟﻨﺪب ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﺗﻼﻋﻨﻮا ﺑﺎﺑﻠﻐﺘﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ ﺑﻐﻀﺐ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ ﺑﺠﻬﻨﻢ و ﻓﯽ رواﯾﮥ و ﻻ ﺑﺎﻟﻨﺎر‬‫رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ داود و ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻌﺒﺪ إذا ﻟﻌﻦ ﺷﯿﺌﺎ ﺻﻌﺪت اﻟﻠﻌﻨﮥ اﻟﯽ‬‫اﻟّﺴـ ﻤﺎء ﻓﺘﻐﻠﻖ اﺑﻮاب ]‪ [1‬ﻃﯿﺒﯽ در ﮐـﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎه ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻌـﺎﻧﯿﻦ و ﺻـﺪﯾﻘﯿﻦ أي ﻫـﻞ رأﯾﺖ ﺻـﺪﯾﻘﺎ ﯾﮑﻮن ﻟﻌﺎﻧﺎ ﮐﻼ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ‬‫ﯾﺘﺮاءي ﻓﺄراﻫﻤﺎ ﻗﺎﻟﻮا و ﻟﻠﺠﻤﻊ أي ﻻ ﯾﺠﺘﻤﻌﺎن اﺑـﺪا و ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺘﻌﺠﺐ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻟﻌﺎﻧﯿﻦ و ﺻﺪﯾﻘﯿﻦ أي ﻫﻞ راﯾﺖ ﺟﺎﻣﻌﯿﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺪﯾﻘﯿﮥ و اﻟﻠﻌﻦ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﻻ ﯾﮑﻮن ﻟﻌﺎﻧﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﻟﺼﺪﯾﻖ؟؟؟‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪92 :‬‬‫اﻟﺴـﻤﺎء دوﻧﻬﺎ ﺛﻢ ﺗﻬﺒﻂ اﻟﯽ اﻻرض ﻓﺘﻐﻠﻖ اﺑﻮاﺑﻬﺎ دوﻧﻬﺎ ﺛﻢ ﺗﺎﺧﺬ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷﻤﺎﻻ ﻓﺎذا ﻟﻢ ﺗﺠﺪ ﻣﺴﺎﻏﺎ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ اﻟﺬي ﻟﻌﻦ ﻓﺈن ﮐﺎن ﻟﺬﻟﮏ‬‫اﻫﻼ و اﻻ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﻗﺎﺋﻠﻬﺎ رواه اﺑﻮ داود‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان رﺟﻼ ﻧﺎزﻋﺘﻪ اﻟﺮﯾﺢ رداء ﻓﻠﻌﻨﻬﺎ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻ ﺗﻠﻌﻨﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﻣﺎﻣﻮرة و اﻧﻪ ﻣﻦ ﻟﻌﻦ ﺷـﯿﺌﺎ ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻪ ﺑﺎﻫﻞ رﺟﻌﺖ اﻟﻠﻌﻨﮥ ﻋﻠﯿﻪ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﺑﻮ داود و اﺑﻮ اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺘﺼﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻣﻦ ﻣﺸﮑﻞ اﻻﺛﺎر در ﺑﺎب ﻟﻌﻦ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺴﺘﺤﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻘﻮل ان اﻟﻠﻌﻨﮥ إذا وﺟﻬﺖ اﻟﯽ اﺣﺪ ﺗﻮﺟﻬﺖ ﻓﺎن وﺟﺪت ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿﻼ او وﺟﺪت‬‫ﻓﯿﻪ ﻣﺴـﻠﮑﺎ دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯿﻪ و اﻻ رﺟﻌﺖ اﻟﯽ رﺑﻬﺎ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﻘﺎﻟﺖ أي رب ان ﻓﻼﻧﺎ وﺟﻬﻨﯽ اﻟﯽ ﻓﻼن و اﻧﯽ ﻟﻢ اﺟﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿﻼ و ﻟﻢ اﺟﺪ ﻓﯿﻪ‬‫ﻣﺴﻠﮑﺎ ﻓﻤﺎ ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ﻗﺎل ارﺟﻌﯽ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﺟﺌﺖ‬‫و روي ان اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﺗﯽ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة و ﮐﺎن ﺻـﺪﯾﻘﺎ ﻟﻪ ﻓﺎﺳـﺘﺎذن اﻫﻠﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﺳﺘﺴـﻘﺎﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺸـﺮاب ﻓﺒﻌﺜﺖ اﻟﻤﺮأة‬‫اﻟﺨﺎدم اﻟﯽ اﻟﺠﯿﺮان ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻟﺸـﺮاب ﻓﺎﺳـﺘﺒﻄﺘﻬﺎ ﻓﻠﻌﻨﺘﻬﺎ ﻓﺨﺮج ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺠﻠﺲ ﻓﯽ ﺟﺎﻧﺐ اﻟـﺪار ﻓﺠﺎء اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻘﺎل رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻞ‬‫ﯾﻐـﺎر ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻠـﮏ اﻻ دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﺑﻨـﮥ اﺧﯿﮏ ﻓﺴـﻠﻤﺖ ﻋﻠﯿﻬﺎ و اﺻـﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﺸـﺮاب ﻗﺎل ﻗـﺪ ﻓﻌﻠﺖ و ﻟﮑﻦ ﻟﻌﻨﺖ اﻟﻤﺮأة اﻟﺨﺎدم ﻓﺨﻔﺖ ان‬‫ﺗﮑﻮن اﻟﺨﺎدم ﻣﻌﺬورة ﻓﺘﺮﺟﻊ اﻟﻠﻌﻨﮥ ﻓﺎﮐﻮن ﺑﺴﺒﯿﻠﻬﺎ ﻓﺬﻟﮏ اﻟﺬي اﺧﺮﺟﻨﯽ‬‫و از ﺟﻤﻠـﻪ وﻗـﺎﺋﻊ ﻣﻀـﺤﮑﻪ ﮐـﻪ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ ﺑﺮ ﺟﻔـﺎء و ﻏﻠﻈـﺖ ﺣﻀـﺮت اﺑـﻮ ﺑﮑﺮﺳـﺖ ﻗـّﺼ ﻪ ﺣﻤﻠـﻪ اﯾﺸـﺎن ﺑﺮ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ و ﮔﺮﻓﺘﻦ‬‫رﯾﺸـﺸﺎﻧﺴﺖ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد رواﯾﺘﯽ ]‪ [1‬ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺠﯿﺶ اﺳـﺎﻣﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ در ان ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻓﻮﻗﻒ أﺳﺎﻣـﮥ ﺑﺎﻟﻨﺎس ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﻤﺮ‬‫ارﺟﻊ اﻟﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﺳـﺘﺎذﻧﻪ ﯾﺎذن ﻟﯽ ان ارﺟﻊ ﺑﺎﻟﻨﺎس ﻓﺎن ﻣﻌﯽ وﺟﻮه اﻟﻨﺎس )ﺟﻠﺘﻬﻢ( وﺣﺪﻫﻢ و ﻻ اﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ﺛﻘـﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻘﺎل اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ان ﯾﺘﺨﻄﻔﻬﻢ اﻟﻤﺸـﺮﮐﻮن و ﻗﺎﻟﺖ اﻻﻧﺼﺎر ﻓﺎن أﺑﯽ اﻻ ان ﻧﻤﻀـﯽ ﻓﺎﺑﻠﻐﻪ ﻋﻨﺎ و اﻃﻠﺐ إﻟﯿﻪ ان ﯾﻮﻟﯽ اﻣﺮﻧﺎ‬‫رﺟﻼ اﻗـﺪم ﺳـﻨﺎ ﻣﻦ أﺳﺎﻣﮥ ﻓﺨﺮج ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻣﺮ أﺳﺎﻣﮥ و اﺗﯽ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑﻤﺎ ﻗﺎل أﺳﺎﻣﮥ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻟﻮ ﺧﻄﻔﺘﻨﯽ اﻟﮑﻼب و اﻟﺬﺑﺎب ﻟﻢ ارد‬‫ﻗﻀﺎء ﻗﻀﯽ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﻗﺎل ﻓﺎن اﻻﻧﺼﺎر اﻣﺮوﻧﯽ ان اﺑﻠﻐﮏ ]‪ [1‬اﯾﻦ رواﯾﺖ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل از ﺗﺎرﯾـﺦ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ دﻣﺸـﻘﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻘﻮل اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 82‬از ‪431‬‬‫راﺟﻊ ﮐﺘﺎب اﻟﻐﺰوات ﻣﻦ ﮐﻨﺰ اﻟﻌّﻤﺎل؟؟؟‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪93 :‬‬‫و اﻧﻬﻢ ﯾﻄﻠﺒﻮن إﻟﯿﮏ ان ﺗﻮﻟﯽ اﻣﺮﻫﻢ رﺟﻼ اﻗﺪم ﺳﺘﺎ ﻣﻦ أﺳﺎﻣﮥ ﻓﻮﺛﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﺎن ﺟﺎﻟﺴﺎ ﻓﺎﺧﺬ ﺑﻠﺤﯿﮥ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻣﮏ و ﻋﺪ‬‫ﻣﻨﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ و ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ان اﻧﺰﻋﻪ ﻓﺨﺮج ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻟﻪ ﻣﺎ ﺻﻨﻌﺖ ﻗﺎل اﻣﻀﻮا ﺛﮑﻠﺘﮑﻢ اﻣﻬﺎﺗﮑﻢ‬‫ﻣﺎ ﻟﻘﯿﺖ ﻓﯽ ﺳﺒﺒﮑﻢ ﻣﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﻟا ﺠﺰري در ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ در ذﮐﺮ ﺟﯿﺶ اﺳﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﺮج اﻟﺠﯿﺶ اﻟﯽ ﻣﻌﺴـﮑﺮﻫﻢ ﺑﺎﻟﺠﺮف و ﺗﮑﺎﻣﻠﻮا ارﺳﻞ أﺳﺎﻣﮥ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﮐﺎن ﻣﻌﻪ ﻓﯽ ﺟﯿﺸﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﯾﺴﺘﺎذﻧﻪ ان ﯾﺮﺟﻊ ﺑﺎﻟﻨﺎس و ﻗﺎل ان ﻣﻌﯽ وﺟﻮه اﻟﻨﺎس و ﺟﻠﺘﻬﻢ و ﻻ اﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﺮم رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ان ﯾﺘﺨﻄﻔﻬﻢ اﻟﻤﺸـﺮﮐﻮن و ﻗـﺎل ﻣﻦ ﻣﻊ أﺳﺎﻣـﮥ ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ﻟﻌﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺧﻠﯿﻔـﮥ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻻ ﻓﺎﻣﺾ ﻓﺎﺑﻠﻐﻪ ﻋﻨﺎ و اﻃﻠﺐ إﻟﯿﻪ ان ﯾﻮﻟﯽ اﻣﺮﻧﺎ اﻗﺪم ﺳﻨﺎ ﻣﻦ أﺳﺎﻣﮥ ﻓﺨﺮج ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻣﺮ أﺳﺎﻣﮥ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑﻤﺎ ﻗﺎل أﺳﺎﻣﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻮ‬‫ﺧﻄﻔﺘﻨﯽ اﻟﮑﻼب و اﻟﺬﯾﺎب ﻻﻧﻔﺬﺗﻪ ﮐﻤﺎ اﻣﺮ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻻ ارد ﻗﻀﺎء ﻗﻀﯽ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻓﯽ اﻟﻘﺮي ﻏﯿﺮي ﻻﻧﻔـﺬﺗﻪ ﻗـﺎل ﻋﻤﺮ ﻓﺎن اﻻﻧﺼﺎر ﺗﻄﻠﺐ رﺟﻼ اﻗـﺪم ﺳـﻨﺎ ﻣﻦ أﺳﺎﻣـﮥ ﻓﻮﺛﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﺎن ﺟﺎﻟﺴﺎ و اﺧـﺬ ﺑﻠﺤﯿﮥ‬‫ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻣﮏ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ان اﻋﺰ ﻟﻪ و درﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ دﺳﺘﺨﻮش ﻇﻠﻢ و ﺟﻔﺎي ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ دل رﯾﺶ ﺷﺎن ﺑﺨﻮﺑﯽ آن را ﻣﯽداﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﯾﺸﺎن ﺑﻌﺪ اﯾﻦ‬‫واﻗﻌﻪ ﻓﻘﻬﺎء ﭘﯿﺶ ﻣﺮدم رﻓﺘﻨﺪ و ﻣﺮدم ازﯾﺸﺎن درﯾﺎﻓﺖ ﺣﺎل ﻧﻤﻮدﻧﺪ از ﮐﻤﺎل ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﮐﻪ در داﺷـﺘﻨﺪ ﺑﯿﻤﺤﺎﺑﺎ ﻟﻮاي ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻮﻫﯿﻦ‬‫ﺷـﺎن اﻓﺮاﺷـﺘﻨﺪ و در ﺧﻄـﺎب آن ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﻪ از اﺻـﺤﺎب و اﻧﺼﺎر ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺟﻤﻠﻪ اﻣﻀﻮا‬‫ﺛﮑﻠﺘﮑﻢ اﻣﻬـﺎﺗﮑﻢ ﺑﺮ زﺑـﺎن ﻓﻈـﺎﻇﺖ ﺗﺮﺟﻤـﺎن راﻧـﺪه ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺟﻮاﺑﺸـﺎن دادﻧـﺪ و زار زار زار ﺟﻮر و ﺟﻔﺎي ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ اول‬‫ﺷﮑﺎﯾﺖ اﻏﺎز ﻧﻬﺎدﻧـﺪ و ﮔﻮﯾﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ ﺗﺸـﻔﯽ و ﺗﺴـﮑﯿﻦ ﻗﻠﺐ ﺣﺰﯾﻦ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳﺆال و و ﺟﻮاب ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺣﻀـﺮت‬‫ﻋﻤﺮ و اﺻـﺤﺎب داﺋﺮه ﺷﺪه از آن ﺑﺨﻮﺑﯽ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻨﻌﺾ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ از ﺑﯽادﺑﯽ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح واﺿﺢ‬‫و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﻄﺎب ﺣﻀﺮت اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻋﺖ اﻧﺼﺎر ﺑﺠﻤﻠﻪ اﻣﻀﻮا ﺛﮑﻠﺘﮑﻢ اﻣﻬﺎﺗﮑﻢ ﻧﺎﺷﯽ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد از زﺑﺎن‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪94 :‬‬‫ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻣﮏ و ﻋﺪﻣﺘﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺷـﻨﯿﺪه و ﺑﺴـﺒﺐ ﮔﺮﻓﺘﻦ رﯾﺶ ﺧﻮﯾﺶ ﺧﯿﻠﯽ دﻟﺮﯾﺶ و رﻧﺠﯿﺪه ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﻟﻬﺬا اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ وﻗﻮف ﺑﺮ آن در ﺗﺎرﯾـﺦ ﻃﺒﺮي از آن اﻋﺮاض ورزﯾﺪه از ذﮐﺮ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ در ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻨﻬﺞ ﮐﺎﻣﻞ دل دزدﯾﺪه و ﻗﻀـﯿﻪ را ﻧﺎﻗﺺ و دم‬‫ﺑﺮﯾـﺪه ذﮐﺮ ﮐﺮدن ﻣﻨﺎﺳﺐ دﯾـﺪه و اﯾﻦ ﺗﻘﻄﯿﻊ و ﺗﺒﺘﯿﺮ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ اﺑﻦ ﺧﻠﺪون در اﯾﻦ ﻗّﺼﻪ ﭘﺮ‬‫ﻏﺼﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ او اﯾﻦ ﺣﮑـﺎﯾﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻧﮑـﺎﯾﺖ و ﺷـﮑﺎﯾﺖ را ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ اﺟﻤﺎل و ﻏﺎﯾﺖ اﺧﻼل آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﺟﯿﺶ اﺳﺎﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و وﻗﻒ أﺳﺎﻣﮥ ﻟﻠﻨﺎس و رﻏﺐ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺘﺨﻠﻒ ﻋﻦ ﻫﺬا اﻟﺒﻌﺚ و اﻟﻤﻘﺎم ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺷـﻔﻘﮥ ﻣﻦ ان‬‫ﯾﺪﻫﻤﻪ اﻣﺮ و ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻪ اﻻﻧﺼﺎر ﻓﺎن أﺑﯽ اﻻ اﻟﻤﻀـﯽ ﻓﻠﯿﻮل ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺳّﻦ ﻣﻦ أﺳﺎﻣﮥ ﻓﺎﺑﻠﻎ ﻋﻤﺮ ذﻟﮏ ﮐﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎم و ﻗﻌﺪ و ﻗﺎل ﻻ اﺗﺮك اﻣﺮ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺘﯽ اﺧﺮج و اﻧﻔﺬه و اﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺮد اﺑﻦ ﺧﻠﺪون ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺎﺷﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ از ذﮐﺮ وﺛﻮب ﺣﻀﺮت اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ و اﺧﺬ ﻟﺤﯿﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ و ارﺷﺎد ﻧﻤﻮدن ﺟﻤﻠﻪ ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻣﮏ وﻋﺪ ﻣﻨﮏ ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و ﺗﺎﻣﺮﻧﯽ ان اﻧﺰﻋﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ اﻋﺮاض ﮐﺮده ﺑﺠﺎي اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺟﺰه ﻓﻘﺎم و ﻗﻌﺪ آورده و ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎ اب و ﺗﺎب ﺣﻀﺮت اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب را‬‫ﮐﻪ ﺑﺨﻄﺎب اﺻـﺤﺎب در ﺣﺎل ﮐﻤﺎل ﭘﯿﭻ و ﺗﺎب ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﯾﮑﺴـﺮ در ﺷـﮑﻢ ﻓﺮو ﺑﺮده و از اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮره اﯾﻦ‬‫ﺣﻀـﺮات در ﺳﺘﺮ ﻣﻌﺎﯾﺐ اﺻـﺤﺎب ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر رخ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺧﯿﺎﻧﺘﻬﺎيﺷﺎن در ﻧﻘﻞ وﻗﺎﺋﻊ و اﺧﺒﺎر و اﻋﺮاض از ﺣﻖ ﺻـﺮاح‬‫ﺑﻼ ﺧﻮف اﻓﺘﻀﺎح در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺗّﻀﺎح ﻣﯽآﯾﺪ و ﻫﯿﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺻﺪور اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و وﻗﺎﺋﻊ ﻓﻈﯿﻌﻪ از ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 83‬از ‪431‬‬‫ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺴﺎوت ﻃﺒﻌﯽ و ﺟﻔﺎء ﺟﺒﻠﯿﺸﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﻫﻤﺎﻧﺎ اﻋﺘﺮاي ﺷـﯿﻄﺎﻧﯽ ﺧﺎص و اﺳﺘﯿﻼي ﻣﺎردي ﻣﺨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﻦ‬‫اﻋﺘﺮا و اﺳﺘﯿﻼي ﺧﻮد ﺑﯿﺨﻮد ﻣﯽﮐﺮد و ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن در ﺣﺎﻟﺖ ﻏﻀﺐ ﻣﺼـﺪاق اﻟـﺬي ﯾﺘﺨﺒﻄﻪ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻣﻦ اﻟﻤّﺲ ﺷـﺪه دﯾﻮاﻧﻪوار ﻣﺼـﺪر‬‫ﺣﺮﮐﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ و اﻓﺎﻋﯿﻞ ﻏﺮﯾﺒﻪ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻏﺎﯾﺖ اﻧﺼﺎف ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻨﺒﺮ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺧﻄﺒﻪ ﺑﻠﯿﻐﻪ اﯾﺸﺎن‬‫ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺧﺒﺎر از اﺳﺘﯿﻼي آن ﻧﺎﺑﮑﺎر و ﺗﺨﻮﯾﻒ و اﻧﺬار ﺣﻀﺎر از ﺗﺎﺛﯿﺮ در اﺷـﻌﺎر و اﺑﺸﺎرﺳﺖ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب اﺧﺒﺎر و ارﺑﺎب آﺛﺎر در‬‫ﻏﺎﯾﺖ ﺗـﺪاول و اﺷـﺘﻬﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد ﻣﯽآرد ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻋـﺪي ﻗﺎل ﻧﺎدي ﻣﻨﺎدي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ اﻟﻐﺪ ﻣﻦ ﻣﺘﻮﻓﯽ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺘﻢ ﺑﻌﺚ أﺳﺎﻣﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪95 :‬‬‫اﻻ ﻻ ﯾﺒﻘﯿﻦ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﺣﺪ ﻣﻦ ﺟﻨﺪ أﺳﺎﻣﮥ اﻻ ﺧﺮج اﻟﯽ ﻋﺴﮑﺮه ﺑﺎﻟﺠﺮف و ﻗﺎم ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﯾﺎ اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧﻤﺎ اﻧﺎ‬‫ﻣﺜﻠﮑﻢ و اﻧﯽ ﻻ ادري ﻟﻌﻠﮑﻢ ﺳـﺘﮑﻠﻔﻮﻧﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﯾﻄﯿﻖ ان اﻟﱠﻠﻪ اﺻﻄﻔﯽ ﻣﺤّﻤﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻋﺼﻤﻪ ﻣﻦ اﻵﻓﺎت و اﻧﻤﺎ‬‫اﻧﺎ ﻣﺘﺒﻊ و ﻟﺴﺖ ﺑﻤﺒﺘﺪع ﻓﺎن اﺳﺘﻘﻤﺖ ﻓﺘﺎﺑﻌﻮﻧﯽ و ان زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮﻧﯽ و ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻗﺒﺾ و ﻟﯿﺲ اﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﯾﻄﻠﺒﻪ ﺑﻤﻈﻠﻤﮥ‬‫ﺿﺮﺑـﮥ ﺳﻮط ﻓﻤـﺎ دوﻧﻬﺎ اﻻ و ان ﻟﯽ ﺷـﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓﺎذا اﺗﺎﻧﯽ ﻓﺎﺟﺘﻨﺒﻮﻧﯽ ﻻ اوﺛﺮ ﻓﯽ اﺷـﻌﺎرﮐﻢ و اﺑﺸﺎرﮐﻢ اﻟـﺦ و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض‬‫ﻧﻀـﺮه ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﺑﻮﯾﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎم دون ﻣﻘﺎم رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﺎل اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧﯽ ﺷﯿﺦ ﮐﺒﯿﺮ ﻓﺎﺳﺘﻌﻤﻠﻮا‬‫ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﻫﻮ اﻗﻮي ﻣّﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ و اﺿﺒﻂ ﻟﻪ ﻓﻀﺤﮑﻮا و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﺗﻔﻌﻞ اﻧﺖ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻃﻦ و اﺣﻖ ﺑﻬﺬا اﻻﻣﺮ ﻓﻘﺎل‬‫اﻣـﺎ إذا ﻗﻠﺘﻢ ﻓﺎﺣﺴـﻨﻮا ﻃـﺎﻋﺘﯽ و ﻣﻮازرﺗﯽ و اﻋﻠﻤﻮا اﻧﻤـﺎ اﻧـﺎ ﺑﺸـﺮ و ﻣﻌﯽ ﺷـﯿﻄﺎن ﯾﻌـﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓـﺎذا راﯾﺘﻤﻮﻧﯽ ﻏﻀـﺒﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮا ﻋﻨﯽ ﻻـ اوﺛﺮ ﻓﯽ‬‫اﺷـﻌﺎرﮐﻢ و ﺑا ﺸـﺎرﮐﻢ و اﺗﺒﻌﻮﻧﯽ ﻣـﺎ اﺳـﺘﻘﻤﺖ ﻓـﺎن زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮﻧﯽ ﺧﺮﺟﻪ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ اﻟﺤـﺎرث و اﺑﻦ اﻟّﺴـ ﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻓﻘـﮥ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ در‬‫ﻣﻨﻬـﺎج اﻟﺴـﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤـﺎﺛﻮر ﻋﻨﻪ أي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻧﻪ ﻗـﺎل ان ﻟﯽ ﺷـﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻨـﺪ اﻟﻐﻀﺐ ﻓـﺎذا اﻋﺘﺮاﻧﯽ ﻓـﺎﺟﺘﻨﺒﻮﻧﯽ ﻻـ اوﺛﺮ ﻓﯽ‬‫اﺑﺸﺎرﮐﻢ و ﻗﺎل اﻃﯿﻌﻮﻧﯽ ﻣﺎ اﻃﻌﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎذا ﻋﺼـﯿﺖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻼ ﻃﺎﻋﮥ ﻟﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ و ﻫﺬا اﻟﺬي ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ ﻣﺎ ﻣﺪح ﺑﻪ‬‫ﮐﻤﺎ ﺳـﻨﺒﯿﻨﻪ ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﺑﻮﯾﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎم ﺧﻄﯿﺒﺎ ﻓﻘﺎل‬‫اﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ وﻟﯿﺖ ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ و اﻧﺎ ﻟﻪ ﮐﺎره و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮددت ان ﺑﻌﻀـﮑﻢ ﮐﻔﺎﻧﯿﻪ اﻻ و اﻧﮑﻢ ان ﮐﻠﻔﺘﻤﻮﻧﯽ ان اﻋﻤﻞ ﻓﯿﮑﻢ ﺑﻤﺜﻞ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻢ اﻗﻢ ﺑﻪ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﺒﺪا اﮐﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﻮﺣﯽ و ﻋﺼﻤﻪ ﺑﻪ اﻻ و اﻧﻤﺎ اﻧﺎ ﺑﺸﺮ و ﻟﺴﺖ‬‫ﺑﺨﯿﺮ ﻣﻦ اﺣﺪﮐﻢ ﻓﺮاﻋﻮﻧﯽ ﻓﺎذا رأﯾﺘﻤﻮﻧﯽ اﺳﺘﻘﻤﺖ ﻓﺎﺗﺒﻌﻮﻧﯽ و إذا رأﯾﺘﻤﻮﻧﯽ زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮﻧﯽ و اﻋﻠﻤﻮا ان ﻟﯽ ﺷﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓﺎذا راﯾﺘﻤﻮﻧﯽ‬‫ﻏﻀـﺒﺖ ﻓﺎﺟﺘﻨﺒﻮﻧﯽ ﻻ اوﺛﺮ ﻓﯽ اﺷﻌﺎرﮐﻢ و اﺑﺸﺎرﮐﻢ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ ﺧﻄﺐ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﻧﺎ ﺑﺨﯿﺮﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪96 :‬‬‫و ﻟﻘﺪ ﮐﻨﺖ ﻟﻤﻘﺎﻣﯽ ﻫﺬا ﮐﺎرﻫﺎ و ﻟﻮددت ان ﻓﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﮑﻔﯿﻨﯽ أ ﻓﺘﻈﻨﻮن اﻧﯽ اﻋﻤﻞ ﺑﺴـﻨﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ﻻ اﻗﻮم ﺑﻬﺎ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐـﺎن ﯾﻌﺼﻢ ﺑـﺎﻟﻮﺣﯽ و ﮐﺎن ﻣﻌﻪ ﻣﻠﮏ و ان ﻟﯽ ﺷـﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓﺎذا ﻏﻀـﺒﺖ ﻓﺎﺟﺘﻨﺒﻮﻧﯽ ﻻ اوﺛﺮ ﻓﯽ‬‫اﺷـﻌﺎرﮐﻢ و ﺑا ﺸﺎرﮐﻢ اﻻ ﻓﺮاﻋﻮﻧﯽ ﻓﺎن اﺳـﺘﻘﻤﺖ ﻓﺎﻋﯿﻨﻮﻧﯽ و ان زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮﻧﯽ ﻗﺎل اﻟﺤﺴﻦ ﺧﻄﺒـﮥ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺧﻄﺐ ﺑﻬﺎ ﺑﻌـﺪه اﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و‬‫أﺑﯽ ذر اﻟﻬﺮوي ﻓﯽ اﻟﺠـﺎﻣﻊ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻻﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ وﻟﯿﺖ ﻫـﺬا اﻻﻣﺮ و اﻧﺎ ﻟﻪ ﮐﺎره و اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻟﻮددت ان ﺑﻌﻀﮑﻢ ﮐﻔﺎﻧﯿﻪ اﻻ و اﻧﮑﻢ ان ﮐﻠﻔﺘﻤﻮﻧﯽ ان اﻋﻤﻞ ﻓﯿﮑﻢ ﺑﻤﺜﻞ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻢ اﻗﻢ ﺑﻪ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﺒـﺪا اﮐﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﻮﺣﯽ و ﻋﺼـﻤﻪ ﺑﻪ اﻻ و اﻧﻤﺎ اﻧﺎ ﺑﺸـﺮ و ﻟﺴﺖ ﺑﺨﯿﺮ ﻣﻦ اﺣﺪﮐﻢ ﻓﺮاﻋﻮﻧﯽ ﻓﺎذا رأﯾﺘﻤﻮﻧﯽ اﺳـﺘﻘﻤﺖ‬‫ﻓـﺎﺗﺒﻌﻮﻧﯽ و إذا رأﯾﺘﻤـﻮﻧﯽ زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣـﻮﻧﯽ و اﻋﻠﻤـﻮا ان ﻟﯽ ﺷـﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌـﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓـﺎذا رأﯾﺘﻤﻮﻧﯽ ﻏﻀـﺒﺖ ﻓـﺎﺟﺘﻨﺒﻮﻧﯽ ﻻـ اوﺛﺮ ﻓﯽ اﺷـﻌﺎرﮐﻢ و‬‫اﺑﺸـﺎرﮐﻢ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺑﺸـﺮي ﮐﻪ اﺳﺘﯿﻼي ﺷـﯿﻄﺎن ﺑﺮ او ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺰد و ﮐﻮب‬‫رﺳﺎﻧﺪ و اﺷـﻌﺎر و اﺑﺸﺎر ﻣﺮدم را ﺑﻀـﺮب ﺧﻮد ﻣﺘﺎﺛﺮ ﮔﺮداﻧﺪ و اﯾﻦ ﺳـﺠّﯿﻪ ﻧﺎﻣﺮﺿـﯿﻪ درو ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ رﺳﻮخ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤﺎن آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 84‬از ‪431‬‬‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺸﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ آن را ارﺣﻢ و أرأف اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺖ ﻧﺎم ﻧﻬﻨـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﮐـﺬب ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﮏ ﻓﻀـﯿﺢ ﻣﺼـﺪاق ﻣﺜﻞ‬‫ﻣـﺪﻋﯿﺴﺖ ﮔﻮاه ﭼﺴﺖ ﮔﺮدﯾـﺪه داد رﻗـﺎﻋﺖ و ﺻـﻔﺎﻗﺖ دﻫﻨـﺪ ﺧﺎﻣﺴـﺎ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤـﺎل ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ارﺣﻢ اﻣﺖ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮده ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ اﺳـﺘﺪﻻل ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﯽﺳﺮ و ﭘﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻮل او و ﻻ ﯾﮑﻮن اﻟﺮﺣﻤﮥ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻻ ﻣﻦ اﺻﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و ﺑﻬﯿـﭻ دﻟﯿﻞ ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﺛﺒﺎت ﮐﻠّﯿﺖ اﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻫﺮ رﺣﻤﺖ‬‫ﺑﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻧﺎﺷﯽ از ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻧﺴﻮان و ﺻﺒﯿﺎن ﮐﻪ ﺗﺮﺣﻢ ﺑﺮ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻫﻢ اﺻﺤﺎب ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺪود ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ‬‫ﯾﻀـﺤﮏ اﻟﺜﮑﻠﯽ ﺳﺎدﺳـﺎ ﺑﻌـﺪ ﻃﯽ اﯾﻦ ﻣﺮاﺣـﻞ ﻧﯿﺰ دﺳﺖ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﮕﺮﯾﺒـﺎن ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽرﺳـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ارﺣﻢ اﻣﺖ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ و رﺣﻤﺖ او ﺑﺮ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻧﺎﺷﯽ از ﻋﻠﻢ ﻫﻢ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺛﺒﻮت ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪97 :‬‬‫ﮐﻪ ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﺮاي ﮐﺴـﯽ ﮐـﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮاي اﯾﻨﮑﻪ او را ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺮداﻧﻨـﺪ و اﻻـ ﻻـزم آﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ او را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺧﻮاﻧﻨﺪ و ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟﺒﻄﻼن ﺑﻤﮑﺎن ﻻ ﯾﺘﺠﺎﺳﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ ذوي اﻻﯾﻤﺎن‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد در ﺷﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻓﯽ اﻟّﺪﯾﻦ و ﺑﺮاي‬‫اﺛﺒﺎت اﯾﻦ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺷـﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﻪ ﺟﺰوي از ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ آورده‬‫و ﺑﺮ ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اّوﻻـ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿـﻮﻋﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤـﺎل ﻣﻮﻫﻮﻧﯿﺖ و ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ ﺳـﻨﺪ ﻗﺎﺑـﻞ ذﮐﺮ در ﻣﻘـﺎم اﺣﺘﺠـﺎج و‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﺜﯿﺐ و ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﮐـﺬب و ﺑﻄﻼـن آن ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﺣﻮال ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺧﻮد‬‫واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺷﻮاﻫﺪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ادﻟﻪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻧﻔﺎق ﺧﻮدﺷﺎن دارد ﮐﻤﺎ ﻓّﺼﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺎق اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ و‬‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻣﺒﺘﻼي ﻣﺮض ﻣﺰﻣﻦ ﻧﻔﺎق ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺷﺪ اﻣﺖ در دﯾﻦ و ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در‬‫ﺷﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﻣﺼﺎدﻣﮥ اﻟﻌﯿﺎن و اﻻﻟﻈﺎظ ﻋﻠﯽ اﻟﺰور و اﻟﺒﻬﺘﺎن و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ در ﺑﺴﯿﺎري‬‫از ﻣﻮاﻗﻊ و ﻣﺤﺎّل ﻣﻤﺎﻻت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﺤﺎﻣﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺑﺎ ﮐﻔﺎر اﻧﺬال و ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ارذال و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺧﺴﺎرت ﻣﺂل ﻓﺮﻣﻮده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﯿﻞ ﻃﺒﻌﯽ‬‫ﺧﻮد ﺑﺴﻮي ﺳـﺮﮐﺮدﮔﺎن اﺻـﺤﺎب اﻟﺸـﻤﺎل ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻞ اﺳﺘﺸﺎره ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺑﺎب ﻗﺘﺎل ﺑﺎﻧﻬﺎر ﻗﺮﯾﺶ در ﻏﺰوه ﺑﺪر ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در در ﻣﻨﺜﻮر ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ِإْذ َﯾِﻌُﺪُﮐُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ ِإْﺣَﺪي اﻟﱠﻄﺎﺋَِﻔَﺘﯿِْﻦ‬‫از دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة ﺑﯿﻬﻘﯽ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻐﺰوه ﺑﺪر ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و در آن ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﺛﻢ ﺳﺎر رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﻠﻘﺎه ﺧﺒﺮ و ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﻨﻔﺮة ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺷﯿﺮوا ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻣﺮﻧﺎ و‬‫ﻣﺴـﯿﺮﻧﺎ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﻤﺴﺎﻓـﮥ اﻻرض اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋـﺪي ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﻏﺒﺎء ان اﻟﻌﯿﺮ ﮐﺎﻧﺖ ﺑﻮادي ﮐـﺬا ﮐـﺬا ﻓﮑﺎﻧﺎ و‬‫اﯾﺎﻫﻢ ﻓﺮﺳﺎ رﻫﺎن اﻟﯽ ﺑﺪر ﺛﻢ ﻗﺎل اﺷﯿﺮوا ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻬﺎ ﻗﺮﯾﺶ و ﻋّﺰﻫﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ذﻟّﺖ ﻣﻨﺬ ﻋّﺰت و ﻻ آﻣﻨﺖ‬‫ﻣﻨﺬ ﮐﻔﺮت و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺘﻘﺎﺗﻠﻨﮏ ﻓﺘﺎﻫﺐ ﻟﺬﻟﮏ اﻫﺒﺘﻪ و اﻋﺪد ﻟﻪ ﻋﺪﺗﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺷﯿﺮوا ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﻟﻤﻘﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫و اﻧﺎ ﻻ ﻧﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪98 :‬‬‫ﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﺻﺤﺎب ﻣﻮﺳﯽ اذﻫﺐ اﻧﺖ و رﺑّﮏ ﻓﻘﺎﺗﻼ اﻧّﺎ ﻫﻬﻨﺎ ﻗﺎﻋﺪون و ﻟﮑﻦ اذﻫﺐ اﻧﺖ و رﺑّﮏ ﻓﻘﺎﺗﻼ اﻧّﺎ ﻣﻌﮑﻢ ﻣﺘﺒﻌﻮن‬‫و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻠﺒﯽ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن در ذﮐﺮ ﻏﺰوه ﺑﺪر ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎل اﺷـﯿﺮوا ﻋﻠﯽ ﻓﻘـﺎل ﻋﻤﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﻬﺎ ﻗﺮﯾﺶ و ﻋّﺰﻫﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ذﻟّﺖ ﻣﻨـﺬ ﻋّﺰت و ﻻ آﻣﻨﺖ ﻣﻨـﺬ ﮐﻔﺮت و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺘﻘﺎﺗﻠﻨﮏ ﻓﺘﺎﻫﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 85‬از ‪431‬‬‫ﻟﺬﻟﮏ اﻫﺒﺘﻪ و اﻋﺪد ﻟﺬﻟﮏ وﻋﺪﺗﻪ‬‫و اﯾﻦ ﻣﺪﺣﺖﺳﺮاﯾﯽ ﺑﯿﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻔﺎر اﺷﺮار ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه و اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﻬﻮﯾﻞ و ﺗﺤﺬﯾﺮ ﮐﻪ ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﺣﻀﺮت ﺑﺸﯿﺮ و‬‫ﻧﺬﯾﺮ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺪﯾﺮ از آن ﺣﺎﻣﯽ ﮐﻔﺎر اﺷـﺮار ﭘﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ ﺻﺪور ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺳﺒﺐ ﮐﻤﺎل ﺗﻨﻐﺺ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻄﯿﺮ و ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻏﻀﺐ از‬‫وﺟﻪ ﻣﻨﯿﺮ آن ﺣﻀـﺮت ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﺧﻔﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺤﻘﻖ آن ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ‬‫رواﯾﺎت ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴﺘﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد در ذﮐﺮ ﻏﺰوه ﺑﺪر آورده‬‫ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﻤﺤﺎرﺑﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﺑﻮ ﯾﺤﯿﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﻟﻤﺨﺎرق ﻋﻦ ﻃﺎرق ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﺎل ﻟﻘﺪ ﺷﻬﺪت‬‫ﻣﻦ اﻟﻤﻘـﺪاد ﻣﺸـﻬﺪ اﻻـن اﮐﻮن اﻧـﺎ ﺻـﺎﺣﺒﻪ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣّﻤـ ﺎ ﻓﯽ اﻻـرض ﻣﻦ ﺷـﯽء ﮐﺎن رﺟﻼ ﻓﺎرﺳﺎ و ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ إذا ﻏﻀـﺐ‬‫اﺣﻤﺎرت و وﺟﻨﺘﺎه ﻓﺎﺗﺎه اﻟﻤﻘﺪاد ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺎل ﻓﻘﺎل اﺑﺸـﺮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﻘﻮل ﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﺑﻨﻮ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻟﻤﻮﺳﯽ اذﻫﺐ اﻧﺖ‬‫و رﺑﮏ ﻓﻘﺎﺗﻼ اﻧﺎ ﻫﻬﻨﺎ ﻗﺎﻋﺪون و ﻟﮑﻦ و اﻟﺬي ﺑﻌﺜﮏ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻟﻨﮑﻮﻧﻦ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ و ﻣﻦ ﺧﻠﻔﮏ و ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﮏ و ﻋﻦ ﺷﻤﺎﻟﮏ او ﯾﻔﺘﺢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮏ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ از اﺣﻮال ﻣﺴﺘﻤﺮه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ در وﻗﺖ ﻏﻀﺐ ﻫﺮ دو رﺧﺴﺎره‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﺳـﺮخ ﻣﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﺣﻀـﺮت ﻣﻘـﺪاد ﻋﻠﯿﻪ رﺿﻮان ﻣﻠﮏ اﻟﻌﺒﺎد در ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﺎﺿـﺮ ﺧـﺪﻣﺖ اﻗـﺪس آﻧﺠﻨﺎب ﺷـﺪ و ﮐﻼم‬‫ﺷﺠﺎﻋﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ اﻇﻬﺎر اﺳـﺘﻌﺪاد ﺑﺮاي ﺟﻬﺎد ارﺑﺎب ﻋﻨﺎد ﺑﻮد ﺑﻌﺮض رﺳﺎﻧﯿـﺪ و از رواﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﻪ در ﻣﻨﺜﻮر واﺿـﺢ و‬‫ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﻘـﺪاد ﻋﻠﯿﻪ رﺿﻮان رّب اﻟﻌﺒـﺎد ﺑﻌـﺪ ﮐﻼـم ﻋﻤﺮ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺧﻮد را ﺑﺴـﻤﻊ ﻣﺒﺎرك ﮔﺬراﻧﯿـﺪ ﭘﺲ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح‬‫روﺷﻦ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ ﻏﻀﺐ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب و ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻏﯿﻆ و ﻋﺘﺎب از ﭼﻬﺮه ﻧﻮراﻧﯽ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺧﻄـﺎب ﻧﺎﺻﻮاب اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺑﻮد و از ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗﻠﺒﯿﺴﺎت ﻣﻮرﺧﯿﻦ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﻼم ﻋﻤﺮ ﮐﻪ در رواﯾﺖ‬‫در ﻣﻨﺜﻮر ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﯾﮑﯽ از آن ﻣﺒﻨﯽ از ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺟﺒﻦ و ﺧﻮر و دﯾﮕﺮي ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻣـﺪح اﻫـﻞ ﮐﻔﺮ و ﺟﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻌﻀـﯽ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم در‬‫ﺷﮑﻢ ﻓﺮو ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و اﺻﻼ ذﮐﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪99 :‬‬‫و ﺑﻌﻀﯽ ﺑﺠﺎي ﮐﻼم اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻧﻔﺮ ﻗﺎل ﻓﺎﺣﺴﻦ ﻗﺎل ﻓﺎﺣﺴﻦ ﻣﯽآورﻧﺪ اﺑﻦ ﺳﻌﺪ در ﻃﺒﻘﺎت در ذﮐﺮ ﻏﺰوه ﺑﺪر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻣﻀﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﺎن دون ﺑﺪر اﺗﺎه اﻟﺨﺒﺮ ﺑﻤﺴﯿﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﺎﺧﺒﺮ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫و اﺳﺘﺸﺎرﻫﻢ ﻓﻘﺎل اﻟﻤﻘﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﺒﻬﺮاﻧﯽ و اﻟﺬي ﺑﻌﺜﮏ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻟﻮ ﺳﺮت ﺑﻨﺎ اﻟﯽ ﺑﺮك و اﻟﻐﻤﺎد ﻟﺴﺮﻧﺎ ﻣﻌﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﻨﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ‬‫و اﺑﻦ ﻫﺸﺎم در ﺳﯿﺮت در ذﮐﺮ ﻏﺰوه ﺑﺪر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺗـﺎه اﻟﺨﺒﺮ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻤﺴـﯿﺮﻫﻢ ﻟﯿﻤﻨﻌﻮا ﻋﯿﺮﻫﻢ ﻓﺎﺳـﺘﺸﺎر اﻟﻨﺎس و اﺧﺒﺮﻫﻢ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﻓﻘﺎل و اﺣﺴﻦ ﺛﻢ ﻗﺎم ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎب ﻓﻘـﺎل و اﺣﺴﻦ ﺛﻢ ﻗـﺎم اﻟﻤﻘـﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺾ ﻟﻤﺎ اراك اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻨﺤﻦ ﻣﻌﮏ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﻧﻘﻮل ﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﻗﺎﻟﺖ ﺑﻨﻮ‬‫اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻟﻤﻮﺳـﯽ اذﻫﺐ اﻧﺖ و رﺑﮏ ﻓﻘﺎﺗﻼ اﻧﺎ ﻫﻬﻨﺎ ﻗﺎﻋـﺪون و ﻟﮑﻦ اذﻫﺐ اﻧﺖ و رﺑﮏ ﻓﻘﺎﺗﻼ اﻧﺎ ﻣﻌﮑﻤﺎ ﻣﻘﺎﺗﻠﻮن ﻓﻮ اﻟﺬي ﺑﻌﺜﮏ ﺑﺎﻟﺤﻖ‬‫ﻟﻮ ﺳﺮت ﺑﻨﺎ ﻟا ﯽ ﺑﺮك اﻟﻘﻤﺎد ﻟﺠﺎﻟﺪﻧﺎ ﻣﻌﮏ ﻣﻦ دوﻧﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺒﻠﻐﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﯿﺮا و دﻋﺎ ﻟﻪ ﺑﻪ‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺤﺎل ﺷﺎن ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﭼﻪ رواﯾﺖ در ﻣﻨﺜﻮر و ﺗﺎرﯾـﺦ ﻃﺒﺮي ﮐﺎر ﺧﻮد ﮐﺮده اﺳﺖ و ﭘﺮده از روي ﮐﺎر‬‫اﻓﮑﻨﺪه و از ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن واﺿﺢ و روﺷﻦ ﺷﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﭼﻪ ﮐﻼم ﮐﺮدﻧﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﮐﻼم ﻧﻔﺎق اﻧﻀـﻤﺎم ﻋﻤﺮ آﺛﺎر‬‫ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ از روي ﻣﺒﺎرك ﺟﻨﺎب ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺼﻠﻮات ﭘﯿﺪا و ﻫﻮﯾﺪا ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﭽﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺴﻦ ﺣﻀﺮت ﻣﻘﺪاد‬‫ﻋﻠﯿﻪ رﺿﻮان رب اﻟﻌﺒﺎد ﺗﺪارك آن ﺑﮑﻼم ﺷـﺠﺎﻋﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺧﻮﯾﺶ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و اﺣﺮاز ﺷﺮف ﺛﻨﺎ و دﻋﺎي ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻤﯽ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ در ﺣﻖ ﺧﻮد ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﯾﺸﺎن را ﻣﺸـﻬﺪي ﻋﻈﯿﻢ از ﻣﺸﺎﻫـﺪ ﺧﯿﺮ و ﻣﻮﻗﻔﯽ ﮐﺮﯾﻢ از ﻣﻮاﻗﻒ ﺑّﺮ ﺣﺎﺻﻞ آﻣﺪ ﺑﻨﺤﻮي‬‫ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﺮ آن ﻏﺒﻄﻪ ﻣﯽﮐﺮد و ﺣﺼﻮل آن را ﺑﺮاي ﺧﻮد اﺣّﺐ از ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻻرض ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﻋﻦ رواﯾﮥ اﻟﻄﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 86‬از ‪431‬‬‫اﻧﻔﺎ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻞ اﺳـﺘﺸﺎره ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺑﺎب ﻋﺒﯿﺪ ﮐﻔﺎر ﻗﺮﯾﺶ ﮐﻪ اﺳﻼم اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده‬‫ﺑﻮدﻧﺪ و ﻣﻮاﻟﯽ اﯾﺸﺎن ﻃﺎﻟﺐ رّدﺷﺎن ﺑﻮدﻧﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳﻮد ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أﻧﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ‬‫ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻧﺎ ﺟﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك و ان ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﯿﺪﻧﺎ ﻗﺪ اﺗﻮك ﻟﯿﺲ ﻫﻢ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻻ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪100 :‬‬‫اﻧﻤﺎ ﻓﺮوا ﻣﻦ ﺿـﯿﺎﻋﻨﺎ و اﻣﻮاﻟﻨﺎ ﻓﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﺟﯿﺮاﻧﮏ ﻗﺎل ﻓﺘﻐّﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ در ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺪ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺐ ﻋﻠﯽ ﻟﻼﯾﻤﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أﻧﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫اﻧـﺎ ﺟﯿﺮاﻧـﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك و ان أﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﯿـﺪ ﻧﺎﻗـﺪ اﺗﻮك ﻟﯿﺲ ﺑﻬﻢ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻻ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻧّﻤﺎ ﻓﺮوا ﻣﻦ ﺿـﯿﺎﻋﻨﺎ و اﻣﻮاﻟﻨﺎ‬‫ﻓـﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨـﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﻘﺎل ﺻـﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ‬‫ﻗﺮﯾﺶ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻣﻨﮑﻢ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﻟﻼﯾﻤﺎن ﻓﯿﻀـﺮﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﻦ او ﯾﻀﺮب ﺑﻌﻀﮑﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ذﻟﮏ اﻟﺬي ﯾﺨﺼﻒ اﻟﻨﻌﻞ و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯿﺎ ﻧﻌﻼ ﯾﺨﺼﻔﻬﺎ‬‫و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ در ﮐﺘﺎب ﻗﺴﻢ اﻟﻔﯽء ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺰرة ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺧﺮاش‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻓﺘـﺢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﮑـﮥ اﺗﺎه ﻧﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ اﻧﺎ ﺧﻠﻔﺎؤك و ﻗﻮﻣﮏ و اﻧﻪ ﻟﺤﻖ ﺑﮏ‬‫أرﻗﺎؤﻧﺎ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و اﻧﻬﻢ ﻓﺮوا ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎرددﻫﻢ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﺸﺎور اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ اﻣﺮﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻌﻤﺮ ﻣﺎ‬‫ﺗﺮي ﻓﻘﺎل ﻣﺜﻞ ﻗﻮل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻣﻨﮑﻢ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﻟﻼﯾﻤﺎن‬‫ﯾﻀـﺮب رﻗـﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧـﺎ ﻫﻮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎل ﻻـ ﻗـﺎل ﻋﻤﺮ اﻧـﺎ ﻫﻮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ﺧﺎﺻﻒ اﻟﻨﻌﻞ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴﺠﺪ و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻟﻘﯽ ﻧﻌﻠﻪ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﺨﺼﻔﻬﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ اﻧﯽ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﻻ ﺗﮑﺬﺑﻮا ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﯾﮑﺬب ﻋﻠﯽ ﯾﻠﺞ اﻟﻨﺎر‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط ﻣﺴﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ر ﺑﻌ ﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪101 :‬‬‫ﺑﻦ ﺧﺮاش ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿـﺎ ﯾﻘﻮل و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﻤـﺪاﺋﻦ ﺟـﺎء ﺳـﻬﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺧﺮج إﻟﯿﮏ ﻧﺎس ﻣﻦ‬‫ارﻗﺎﺋﻨﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﻬﻢ اﻟﺪﯾﻦ ﺗﻌﺒﺪا ﻓﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﺻﺪق ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻦ ﺗﻨﺘﻬﻮا ﻣﻌﺸﺮ‬‫ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼـ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﺎﻻﯾﻤـﺎن ﯾﻀـﺮب اﻋﻨـﺎﻗﮑﻢ و اﻧﺘﻢ ﻣﺠﻔﻠﻮن ﻋﻨﻪ اﺟﻔـﺎل اﻟﻐﻨﻢ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧـﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻨﻪ ﺧﺎﺻﻒ اﻟﻨﻌﻞ ﻗﺎل و ﻓﯽ ﮐﻒ ﻋﻠﯽ ﻧﻌﻞ ﯾﺨﺼـﻔﻬﺎ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ‬‫ﺧﻂ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺟﺎء اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ أﻧﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ اﻧﺎ ﺟﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك و ان ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﻧﺎﻗﺪ اﺗﻮك ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﻬﻢ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻻ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻧﻤﺎ ﻓﺮوا ﻣﻦ ﺿـﯿﺎﻋﻨﺎ و اﻣﻮاﻟﻨﺎ ﻓﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و‬‫اﺣﻼﻓﮏ ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﻤﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 87‬از ‪431‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ ﻗﺮﯾﺶ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻗﺪ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﺎﻻﯾﻤﺎن ﻓﯿﻀﺮﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﻦ او ﯾﻀﺮب ﺑﻌﻀﮑﻢ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑّﻨﻪ اﻟﺬي ﯾﺨﺼﻒ اﻟﻨﻌﻞ و ﮐﺎن اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯿﺎ ﻧﻌﻼ ﯾﺨﺼﻔﻬﺎ‬‫ﺣﻢ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﺻﺤﺤﻪ ص اﯾﻀﺎ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻟﻤـﺎ اﻓﺘﺘـﺢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﮑـﮥ اﺗـﺎه ﻧـﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ اﻧﺎ ﺣﻠﻔﺎؤك و ﻗﻮﻣﮏ و اﻧﻪ ﻟﺤﻖ ﺑﮏ‬‫ارﻗﺎؤﻧﺎ و ﻟﯿﺲ ﻟﻬﻢ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و اﻧﻬﻢ ﻓﺮوا ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻞ ﻓﺎرددﻫﻢ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﺸﺎور اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ اﻣﺮﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻌﻤﺮ‬‫ﻣـﺎ ﺗﺮي ﻓﻘـﺎل ﻣﺜـﻞ ﻗﻮل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾـﺎ ﻣﻌﺸـﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻣﻨﮑﻢ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ‬‫ﻟﻼﯾﻤﺎن ان ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ﺧﺎﺻﻒ اﻟﻨﻌﻞ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ و ﻗـﺪ ﮐـﺎن اﻟﻘﯽ ﻧﻌﻠﻪ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﯾﺨﺼـﻔﻬﺎ ﺛﻢ ﻗـﺎل اﻣـﺎ اﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﯾﻘﻮل ﻻـ ﺗﮑـﺬﺑﻮا ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﯾﻠـﺞ اﻟﻨﺎر ش‬‫)اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺼﻨﻒ( و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮك و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﯽ اﯾﻀﺎح‬‫اﻻﺷـﮑﺎل و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ در ﻣـﺂﺛﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ در ﺑﯿﻌﺖ رﺿﻮان‬‫ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮد و ﻧﺎﻣﻪ ﺻـﻠﺢ ﺑﺮ دﺳﺖ او ﻣﮑﺘﻮب ﺷﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﮐﺎن ﻫﻮ ﮐﺎﺗﺐ اﻟﺼـﺤﯿﻔﮥ و ﻫﻢ درﯾﻦ ﺳـﻔﺮ ﺑﺎ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ‬‫اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﺠﺎ آوردﻧﺪ‬‫اﺧﺮج اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أﻧﺎس ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪102 :‬‬‫ﺟﯿﺮاﻧـﮏ و ﺣﻠﻔـﺎؤك و ان أﻧﺎﺳـﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﯿـﺪﻧﺎ ﻗـﺪ اﺗـﻮك ﻟﯿﺲ ﺑﻬﻢ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻻـ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻪ اﻧﻤـﺎ ﻓﺮوا ﻣﻦ ﺿـﯿﺎﻋﻨﺎ و اﻣﻮاﻟﻨﺎ‬‫ﻓﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا اﻧﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﻤﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل‬‫ﻗﺎل ﺻﺪﻗﻮا ﻧا ﻬﻢ ﻟﺠﯿﺮاﻧﮏ و ﺣﻠﻔﺎؤك ﻓﺘﻐﯿﺮ وﺟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ رﺟﻼ ﻣﻨﮑﻢ‬‫ﻗﺪ اﻣﺘﺤﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﻟﻼﯾﻤﺎن و ﻟﯿﻀـﺮﺑﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﻦ او ﯾﻀـﺮب ﺑﻌﻀـﮑﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ذﻟﮏ اﻟﺬي ﯾﺨﺼﻒ اﻟﻨﻌﻞ و ﻗﺪ ﮐﺎن اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯿﺎ ﻧﻌﻠﻪ ﯾﺨﺼﻔﻬﺎ‬‫و درﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﺤﺎﻣﺎت ﮐﻔﺎر ﻟﺌﺎم و ﺗﺼﺪﯾﻖ اﻧﮑﺎس ﻃﻐﺎم و دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﺢ ﺟﺎﻟﺒﮥ اﻟﻤﻼم ﮐﻪ از ﺷـﯿﺨﯿﻦ واﻻ ﻣﻘﺎم ﺧﺼﻮﺻﺎ از ﺣﻀﺮت ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﺷﺎﻧﯽ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﭼﻮن دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل اﻋﺮاق و اﻏﺮاق ﺷﺎن در ﻧﻔﺎق و ﺷـﻘﺎق ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺑﻌﻀـﯽ از ﺣﻀـﺮات ﻣﺤّﺮﻓﯿﻦ ﻣﺼـﻠﺤﺖ در ان دﯾﺪﻧﺪ‬‫ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ درﯾﻦ ﻣﺤـﻞ از ﺧﺒﺚ ﻃﻮّﯾﺖ و ﺳﻮء ﺳـﺮﯾﺮت ﺧﻮد در ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻔﺎر اﺷـﺮار ﺑﻤﻌﺮض اﺑﺮاز و اﻇﻬﺎر آورده ﺑﻮدﻧـﺪ آن را‬‫ﯾﮑﺴﺮ ازﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺑﺮاﻧﺪازﻧﺪ و ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﻪ از ذﮐﺮ آن اﻋﺮاض وﻃﯽ ﮐﺸﺢ ﺳﺎزﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﻧﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺧﺮاش ﻗﺎل ﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎﻟﺮﺣﺒﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ‬‫ﺧﺮج إﻟﯿﻨـﺎ ﻧـﺎس ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﺳـﻬﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو و أﻧـﺎس ﻣﻦ رؤﺳـﺎء اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺮج إﻟﯿﮏ ﻧﺎس ﻣﻦ أﺑﻨﺎﺋﻨﺎ و‬‫اﺧﻮاﻧﻨـﺎ و ارﻗﺎﺋﻨـﺎ و ﻟﯿﺲ ﻟﻬـﻢ ﻓﻘﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻧﻤـﺎ ﺧﺮﺟـﻮا ﻓﺮارا ﻣﻦ اﻣﻮاﻟﻨـﺎ و ﺿـﯿﺎﻋﻨﺎ ﻓـﺎرددﻫﻢ إﻟﯿﻨـﺎ ﻓـﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬﻢ ﻓﻘﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻨﻔﻘﻬﻬﻢ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﻟﺘﻨﺘﻬﻦ او ﻟﯿﺒﻌﺜﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﺑﺎﻟﺴﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪ اﻣﺘﺤﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﻠﺒﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻤـﺎن ﻗـﺎﻟﻮا ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻣﻦ ﻫﻮ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻫﻮ ﺧﺎﺻـﻒ‬‫اﻟﻨﻌـﻞ و ﮐـﺎن اﻋﻄﯽ ﻋﻠﯿـﺎ ﻧﻌﻠﻪ ﯾﺨﺼـﻔﻬﺎ ﻗـﺎل ﺛﻢ اﻟﺘﻔﺖ إﻟﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﮐـﺬب ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻌﻤـﺪا‬‫ﻓﻠﯿﺘﺒّﻮأ ﻣﻘﻌﺪه ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻏﺮﯾﺐ ﻻ ﻧﻌﺮﻓﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﺑﻌﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﺑﻌﻀـﯽ از اﺻـﺤﺎب ﺗﺤﺮﯾﻒ و ارﺑﺎب ﺗﻠﻔﯿﻒ‬‫ﻣﺼـﻠﺤﺖ در ﺗﺮك ذﮐﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﺎﻣﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ و ﻣﺠﺎﻣﻠﺖ ﻗﺒﯿﺤﻪ ﻧﺪﯾﺪﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺠﺎي آﻧﮑﻪ ﻧﺎم ﺷـﯿﺨﯿﻦ ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رّدﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ آوردﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﯿﺮ و اﺟﻤﺎل و ﺳﺘﺮ و اﺧﻤﺎل ﺳﭙﺮدﻧﺪ اﺑﻮ داود ﺳﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ در ﺳـﻨﻦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 88‬از ‪431‬‬‫ﻓﯽ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪103 :‬‬‫ﯾﻠﺤﻘﻮن ﺑﺎﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﯿﺴﻠﻤﻮن‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﺑﺎن ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻋﻦ‬‫رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺧﺮاش ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﺒﺪان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﺼﻠﺢ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ‬‫ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ردﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ‬‫ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗﺎل ﻣﺎ اراﮐﻢ ﺗﻨﻬﻮن ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀـﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا و‬‫أﺑﯽ ان ﯾﺮّدﻫﻢ و ﻗﺎل ﻫﻢ و ﻗﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫و اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ اﻟﻨﯿﺴﺎﺑﻮرّي در ﻣﺴﺘﺪرك در ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻬﺎد ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ ﻗﺎﺿﯽ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ ﺑﺒﻐﺪاد ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺷﻌﯿﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ ﺛﻨﺎ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﺤﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﺑﺎن ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺘﻤﺮ ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺧﺮاش ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﺒـﺪان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﺼـﻠﺢ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ‬‫رﻏﺒﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮاﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رّدﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل‬‫ﻣﺎ ﻟﯽ اراﮐﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا و أﺑﯽ ان ﯾﺮّدﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط ﻣﺴﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و ﺑﻐﻮي در ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻗـﺎل ﺧﺮج ﻋﺒـﺪان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ ﻗﺒـﻞ اﻟﺼـﻠﺢ ﻓﮑﺘﺐ ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻـﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ردﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﺎل ﻣﺎ اراﮐﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ و‬‫ﻗﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫و وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺧﺮج ﻋﺒـﺪان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺒﯿﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﺼـﻠﺢ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ‬‫ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻﺪﻗﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ردﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ و ﻗﺎل ﻣﺎ ارﯾﮑﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ و ﻗﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪104 :‬‬‫رواه اﺑﻮ داود‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ را ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ اﻏﻤﺎر و اﯾﻦ ﺗﻠﻔﯿﻒ را ﻣﻠﻔﻔﯿﻦ اﺷـﺮار ﺑﻐﺮض ﺳﺘﺮ ﻓﻀﺎﺋـﺢ و ﮐﺘﻤﺎن ﻗﺒﺎﺋﺢ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﻌﻤﻞ آورده ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﻔﺎد ﻋﺪو ﺷﻮد ﺳـﺒﺐ ﺧﯿﺮ ﮔﺮ ﺧﺪا ﺧﻮاﻫﺪ* اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺘﮏ و اﻓﺘﻀﺎح و ﻣﺒﯿﻦ ﺟﻠﻊ و اﺗﻘﺎح و ﻇﻬﻮر‬‫ﮐﻔﺮ ﺑﻮاح و وﺿﻮح ﻧﻔﺎق ﺻـﺮاح ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ ﭼﻪ ﺷﺮاح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻣﺸﮑﺎة ﭼﻮن اﯾﻦ واﻗﻌﻪ را ﺑﺤﺎﻟﺖ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﺴﻄﻮر و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﻣﺴﺘﻮر‬‫ﻣﺠﻤﻞ و ﻣﺨﺘﻞ دﯾﺪﻧﺪ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﺒﻮدن اﺳﻤﺎء ﻧﺎس ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﭘﺮ اﻟﺘﺒﺎس ﻧﺮﺳﯿﺪﻧﺪ و ﺑﮑﻤﺎل ﮔﺸﺎدهدﻟﯽ آﻧﭽﻪ در ﺗﻔﻀﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿﺢ‬‫اﯾﻦ ﻣﺤﺎﻣﺎت ﺷﻨﯿﻌﻪ و ﻣﺪاﺟﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮔﻔﺘﻨﺪ و ﺑﻼ ﻋﻠﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﺼﺪر اﯾﻦ ﻣﺤﺎﻣﺎت و ﻣﺪاﺟﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮔﻬﺮﻫﺎي‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ و ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﺑﻤﺸـﻘﺐ ﺑﯿـﺎن ﺳـﻔﺘﻨﺪ و اﮔﺮ اﺣﯿﺎﻧـﺎ ﺧـﺒﺮي ازﯾـﻦ ﻣﻄﻠـﺐ ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﭼﻨﯿـﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت و ﺗﻮﺿـﯿﺤﺎت را ﺟـﺎﺋﺰ‬‫ﻧﻤﯽاﻧﮕﺎﺷـﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ از راه ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺧﻼـص در ﺻـﺪد ﺗﺎوﯾـﻞ و ﺗﺴﻮﯾـﻞ ﺑﺮآﻣـﺪه اﻣﺮ ﺣﻖ و ﺻـﺪق را ﺑﺘﻮﺟﯿﻬـﺎت ﺑـﺎﻃﻠﻪ و ﺗﻘﻮﻻت ﻋﺎﻃﻠﻪ‬‫ﻣﯽﭘﻮﺷﯿﺪﻧﺪ و ﺑﺨﯿﺎل اﺻﻼح ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﺗﻘﻮﯾﻢ ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺟﻤﻼت ﺷﺎرده و ﮐﻠﻤﺎت ﺑﺎرده ﺑﺮ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ آورده در ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ و ﺗﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 89‬از ‪431‬‬‫زﯾﺮ ﺧﻄﺎي اﻋﻮج ﻣﯽﮐﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﺷـﻄﺮي از ﮐﻠﻤﺎت ﺷـﺮاح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻣﺸـﮑﺎة در ﺷﺮح اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﮐﻪ از آن ﮐﻤﺎل ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ‬‫ﺻﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﻣﺤﺎﻣﯿﻦ ﮐﻔﺎر اﺷﺮار ﭘﯿﺪا و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و آﻧﭽﻪ در ﺣﻖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق ﺣﻘﯿﻘﯽ آن ﻫﺴﺘﻨﺪ از آن ﻻزم و ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻣﯽآﯾـﺪ ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺘﻮرﺑﺸﺘﯽ در ﻣﯿّﺴـ ﺮ ﺷـﺮح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﻤﺎ ﻏﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻋﺎرﺿﻮا ﺣﮑﻢ اﻟﺸﺮع ﻓﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﻈﻦ و اﻟﺘﺨﻤﯿﻦ و ﺷﻬﺪوا ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﺑﻤﺎ ادﻋﻮه اﻧﻬﻢ ﺧﺮﺟﻮا ﻣﻦ اﻟﺮق ﻻ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ‬‫اﻻﺳـﻼم و ﮐـﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﺮع ﻓﯿﻬﻢ اﻧﻬﻢ ﺻـﺎروا ﺑﺨﺮوﺟﻬﻢ ﻋﻦ دار اﻟﺤﺮب ﻣﺴﺘﻌﺼـﻤﯿﻦ ﺑﻌﺮوة اﻻﺳـﻼم اﺣﺮارا ﻓﮑﺎن ﻣﻌﺎوﻧﺘﻬﻢ ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ‬‫ﺗﻌﺎوﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺪوان و ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺷﺮح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ رّدﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ اﻣﺮ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻻـﻧﻬﻢ ﻋـﺎرﺿﻮا ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﺮع ﻓﯿﻬﻢ ﺑـﺎﻟﻈﻦ و اﻟﺘﺨﻤﯿﻦ و ﺷـﻬﺪوا ﻻوﻟﯿـﺎﺋﻬﻢ‬‫اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﺑﻤـﺎ ادﻋﻮه اﻧﻬﻢ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑـﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻻ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و ﮐﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﺮع ﻓﯿﻬﻢ اﻧﻬﻢ ﺻﺎروا ﺑﺨﺮوﺟﻬﻢ ﻣﻦ دار اﻟﺤﺮب‬‫ﻣﺴﺘﻌﺼﻤﯿﻦ اﺣﺮارا ﻓﮑﺎن ﻣﻌﺎوﻧﺘﻬﻢ ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ ﺗﻌﺎوﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺪوان ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎ اراﮐﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن اﻟﻨﻔﯽ و ان دﺧﻞ ﻋﻠﯽ اراﮐﻢ ﻇﺎﻫﺮا ﻟﮑﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤﻘﯿﻘﮥ‬‫ﯾﻨﻔﯽ اﻻﻧﺘﻬﺎء أي اراﮐﻢ ﻟﻤﺎ ﺑﻌﺮوة اﻻﺳـﻼم ﻣﺎ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﻣﻦ ﺗﻌﺼﺐ اﻫﻞ ﻣﮑﮥ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀـﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا أي ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﺬا اﻟﺤﮑﻢ و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ أي و أﺑﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﯾﺮّد اﻟﻌﺒﺪان‬‫و ﻃﯿﺒ ﯽ د ر ﮐ ﺎ ﺷ ﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪105 :‬‬‫ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎ اراﮐﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﻓﯿﻪ‬‫ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻋﻈﯿﻢ ﺣﯿﺚ ﻧﻔﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻧﺘﻬﺎﺋﻬﻢ و أراد ﻣﻠﺰوﻣﻪ و ﻫﻮ اﻧﺘﻬﺎؤﻫﻢ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأ ﺗَُﻨﱢﺒﺌُﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ ﺑ ِﻤﺎ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻢ‬‫أي ﺑﻤـﺎ ﻻـ ﺛﺒﻮت ﻟﻪ و ﻻـ ﻋﻠﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻗـﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل ﻣﺎ اراﮐﻢ و ﻗﻮﻟﻪ و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ ﻣﻦ ﻗﻮل‬‫اﻟﺮاوي ﻣﻌﺘﺮض ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﺎﮐﯿﺪ ﺗﻮ و اﻧﻤﺎ ﻏﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻋﺎرﺿﻮا ﺣﮑﻢ اﻟﺸﺮع ﻓﯿﻬﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻈﻦ و اﻟﺘﺨﻤﯿﻦ و ﺷـﻬﺪوا ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﺑﻤﺎ ادﻋﻮا اﻧﻬﻢ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻻ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻻﺳﻼم و ﮐﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﺸﺮع ﻓﯿﻬﻢ اﻧﻬﻢ‬‫ﺻـﺎروا ﻟﺨﺮوﺟﻬﻢ ﻣﻦ دار اﻟﺤﺮب ﻣﺴﺘﻌﺼـﻤﯿﻦ ﺑﻌﺮوة اﻻﺳـﻼم اﺣﺮارا ﻓﮑﺎن ﻣﻌﺎوﻧﺘﻬﻢ ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ ﺗﻌﺎوﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌـﺪوان و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در‬‫ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﺒﺪان‬‫ﺑﮑﺴـﺮ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠـﮥ و ﺑﻀﻢ و ﺑﺴـﮑﻮن اﻟﻤﻮﺣـﺪة و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻋﺒـﺪان ﺑﮑﺴـﺮﻫﻤﺎ و ﺗﺸﺪﯾـﺪ اﻟـﺪال ﺟﻤﻊ ﻋﺒﺪ ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ و ﻗﺪ روي ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﺼـﯿﻐﺘﯿﻦ اﻻوﻟﯿﯿﻦ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒّﯿﮥ ﺑﺘﺨﻔﯿﻒ اﻟﯿﺎء اﻟﺜﺎﻧﯿﮥ و ﯾﺸﺪد ﻗﺒﻞ اﻟﺼﻠﺢ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ‬‫أي اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ أي ﺳﯿﺎدﻫﻢ او ﻣﻌﺘﻘﻮﻫﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا‬‫ﻫﺮﺑﺎ ﺑﻔﺘﺤﺘﯿﻦ أي ﺧﻼﺻﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق أي ﻣﻦ اﻟﻌﺒﻮدﯾﮥ او اﺛﺮﻫﺎ و ﻫﻮ اﻟﻮﻻء ﻓﻘﺎل ﻧﺎس أي ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺻﺪﻗﻮا أي اﻟﮑﻔﺎر ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ردﻫﻢ أي ﻋﺒﯿـﺪﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻟﺘﻮرﺑﺸﺘﯽ و اﻧﻤﺎ ﻏﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻﻧﻬﻢ‬‫ﻋﺎرﺿﻮا ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﺮع ﻓﯿﻬﻢ ﺑﺎﻟﻈﻦ و اﻟﺘﺨﻤﯿﻦ و ﺷـﻬﺪوا ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﻟﻤﺎ ادﻋﻮه اﻧﻬﻢ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق ﻻ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و‬‫ﮐـﺎن ﺣﮑﻢ اﻟﺸـﺮع ﻓﯿﻬﻢ اﻧﻬﻢ ﺻﺎروا ﺑﺨﺮوﺟﻬﻢ ﻣﻦ دﯾﺎر اﻟﺤﺮب ﻣﺴﺘﻌﺼـﻤﯿﻦ ﺑﻌﺮوة اﻻﺳـﻼم اﺣﺮارا ﻻ ﯾﺠﻮز ردﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﮑﺎن ﻣﻌﺎوﻧﺘﻬﻢ‬‫ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ ﺗﻌﺎوﻧﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺪوان و ﻗﺎل و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ارﯾﮑﻢ ﺑﻀﻢ اﻟﻬﻤﺰة أي ﻣﺎ اﻇﻨﮑﻢ و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﺑﻔﺘﺤﻬﺎ أي ﻣﺎ اﻋﻠﻤﮑﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن أي‬‫ﻋﻦ اﻟﻌﺼﺒﯿـﮥ او ﻋﻦ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﮑﻢ و ﻫﻮ اﻟﺮد ﯾﺎ ﻣﻌﺸـﺮ ﻗﺮﯾﺶ ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀـﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا أي ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﺘﻌﺼﺐ او ﻟا ﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺮّد ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ ﻓﯿﻪ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻋﻈﯿﻢ ﺣﯿﺚ ﻧﻔﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻧﺘﻬﺎﺋﻬﻢ و أراد ﻣﻠﺰوﻣﻪ و ﻫﻮ اﻧﺘﻬﺎؤﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪106 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 90‬از ‪431‬‬‫ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأ ﺗَُﻨﱢﺒﺌُﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ ﺑ ِﻤﺎ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻢ‬‫أي ﺑﻤـﺎ ﻻـ ﺛﺒﻮت ﻟﻪ و ﻻـ ﻋﻠﻢ ﻟّﻠﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ و ﻗـﺎل اﻧﻬﻢ ﻋﺘﻘـﺎء ﻟّﻠﻪ ﻗـﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ ﻫـﺬا ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل ﻣﺎ اراﮐﻢ و ﻣﺎ‬‫ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻗﻮل اﻟﺮاوي ﻣﻌﺘﺮض ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﺎﮐﯿﺪ رواه اﺑﻮ داود و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺷﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﺒﺪان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﺮون آﻣﺪﻧـﺪ ﺑﻨـﺪﮔﺎن و ﻣﻤﻠﻮﮐـﺎن از ﻣﮑﻪ از ﻣﻮاﻟﯽ و ﺻﺎﺣﺒـﺎن ﺧﻮد ﮔﺮﯾﺨﺘﻪ و ﻣﺴـﻠﻤﺎن ﺷـﺪه ﺑﺴﻮي آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﺒـﺪان ﺑﮑﺴـﺮ ﻋﯿﻦ و ﺿﻢ آن و ﺳـﮑﻮن ﺑﺎ ﺟﻤﻊ ﻋﺒـﺪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﻤﻠﻮك ﯾﻌﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ ﯾﻌﻨﯽ آﻣﺪﻧﺪ روز ﺣﺪﯾﺒﯿﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﺼـﻠﺢ‬‫ﭘﯿﺶ از ﺻـﻠﺤﯽ ﮐﻪ واﻗﻊ ﺷﺪ ﻣﯿﺎن آن ﺣﻀـﺮت و ﻣﺸـﺮﮐﺎن ﻗﺮﯾﺶ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ از ﺻﻠﺢ ﻗﺮار ﺑﺮ آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺷﺪه ﺑﯿﺎﯾﺪ‬‫ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺷﻮد او را ﺑﺴﻮي اﯾﺸﺎن‬‫ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻮاﻟﯿﻬﻢ‬‫ﭘﺲ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﺑﺴﻮي آن ﺣﻀﺮت ﺻﺎﺣﺒﺎن آن ﻣﻤﻠﻮﮐﺎن‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺧﺮﺟﻮا إﻟﯿﮏ رﻏﺒﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﮏ‬‫ﮔﻔﺘﻨﺪ أي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺨﺪا ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺑﯿﺮون ﻧﯿﺎﻣﺪهاﻧﺪ اﯾﺸﺎن از ﺟﻬﺖ ﻣﯿﻞ و ﺧﻮاﻫﺶ در دﯾﻦ ﺗﻮ‬‫و اﻧﻤﺎ ﺧﺮﺟﻮا ﻫﺮﺑﺎ ﻣﻦ اﻟﺮق‬‫و ﺑﯿﺮون ﻧﯿﺎﻣﺪهاﻧـﺪ ﻣﮕﺮ از ﺟﻬﺖ ﮔﺮﯾﺨﺘﻦ از ﺑﻨـﺪﮔﯽ و ﻏﻼﻣﯽ ﻫﺮب ﺑﻔﺘﺤﺘﯿﻦ ﮔﺮﯾﺨﺘﻦ ﻓﻘﺎل ﻧﺎس ﺻﺪﻗﻮا ﭘﺲ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻌﻀـﯽ ﻣﺮدﻣﺎن از‬‫ﻗﺮﯾﺶ راﺳﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ردﻫﻢ إﻟﯿﻬﻢ‬‫ﺑﺎز ﮔﺮدان اﯾﻦ ﻏﻼﻣﺎن را ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﭘﺲ در ﺧﺸﻢ اﻣﺪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻣﺎ اراﮐﻢ ﺗﻨﺘﻬﻮن ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﻗﺮﯾﺶ‬‫ﭘﺲ ﮔﻔﺖ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ و ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﺷﻤﺎ را ﮐﻪ ﺑﺎزآﯾﯿﺪ از ﺑﯽﻓﺮﻣﺎﻧﯽ و ﺣﮑﻢ ﻧﻔﺲ أي ﮔﺮوه ﻗﺮﯾﺶ‬‫ﺣﺘﯽ ﯾﺒﻌﺚ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﯾﻀﺮب رﻗﺎﺑﮑﻢ‬‫ﺗﺎ ﺑﻔﺮﺳـﺘﺪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﺷـﻤﺎ ﮐﺴـﯽ را ﮐﻪ ﺑﺰﻧﺪ ﮔﺮدﻧﻬﺎي ﺷﻤﺎ را ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﺑﺮﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎزﮔﺮداﻧﯿﺪن آن ﻏﻼﻣﺎن و اﻟﺤﺎق اﯾﺸﺎن‬‫ﺑﺪار ﺣﺮب ﺑﻌﺪ از اﺳﻼم و أﺑﯽ ان ﯾﺮدﻫﻢ و اﺑﺎء آورد آن ﺣﻀﺮت و روا ﻧﺪاﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪ اﯾﺸﺎن را و‬‫ﻗﺎل ﻫﻢ ﻋﺘﻘﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﮔﻔﺖ آن ﺣﻀـﺮت اﯾﻦ ﺑﻨـﺪهﻫﺎ آزاد ﮐﺮده ﺷـﺪهﻫﺎي ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽاﻧﺪ رواه اﺑﻮ داود اﻧﺘﻬﯽ و ازﯾﻦ ﺗﺸـﺮﯾﺤﺎت رﺷـﯿﻘﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﻧﯿﻘﻪ‬‫ﺷﺮاح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺴﯿﺎري از اﻟﻮان ﻓﻀﺎﺋﺢ و اﻧﻮاع ﻗﺒﺎﺋﺢ و اﺻﻨﺎف ﻣﻌﺎﯾﺐ و اﺿﺮاب ﻣﺜﺎﻟﺐ ﻋﺎﺋﺪ ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد‬‫ﮐﻪ اﮐﺜﺮ آن ﺧﻮد ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺎﻣﻞ ﺧﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و روﺷﻦ و ﻻﺋﺢ و ﻣﺒﺮﻫﻨﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ذﮐﺮ آن ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺎﯾﻀﺎﺣﺎت‬‫ﺷﺎﻓﯿﻪ ﻟﻠﻤﺴﻘﺎم و اﻓﺼﺎﺣﺎت واﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﻤﺮام در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺎﺻﻒ اﻟﻨﻌﻞ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد ﻓﺘﺮﻗﺐ َو ﻻ َﺗُﮑْﻦ ﻣَِﻦ اﻟ ْﻐﺎﻓِﻠِﯿَﻦ‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮارد ﻣﻤﺎﻻت ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﻣﺤﺎّل ﻣﺪاﺟﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ واﻗﻌﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در آن ﺣﮑﻢ داده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻘﺘﻞ ﯾﮑﯽ از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﮐﻪ داﺧﻞ ﻣﺴﺠﺪ ﻧﺒﻮي ﺷﺪه ﻣﺸﻐﻮل ﺻﻼة ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻮد آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪107 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اّول ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺣﮑﻢ ﺑﻘﺘـﻞ او دادﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﺸـﺎن ﻣﻤﺘﺜـﻞ ﻧﺸﺪﻧـﺪ ﺑـﺎر دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ را ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻘﺘﻞ او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 91‬از ‪431‬‬‫ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻨﻤﻮدﻧﺪ ﺣﮑﯿﻢ ﺗﺮﻣﺬي در ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ واﺿﺢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﻦ ﻫﻮد ﺑﻦ ﻋﻄﺎ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﻬﺪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﺟﻞ ﯾﻌﺠﺒﻨﺎ ﺗﻌﺒـﺪه و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﺬﮐﺮﻧﺎه ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺳـﻤﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ و وﺻـﻔﻨﺎه‬‫ﺑﺼﻔﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﻧﺬﮐﺮه إذ ﻃﻠﻊ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻫﻮ ﻫﺬا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻧﮑﻢ ﻟﺘﺨﺒﺮوﻧﯽ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﻟﺴﻔﻌﮥ ﻣﻦ ﻟا ﺸﯿﻄﺎن‬‫ﻗـﺎل ﻓﺎﻗﺒـﻞ ﺣـﺘﯽ وﻗـﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻓﻘـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺸـﺪك اﻟﱠﻠﻪ ﻫـﻞ ﻗﻠﺖ ﺣﯿﻦ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻣـﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺠﻠﺲ اﻓﻀـﻞ ﻣﻨﯽ او ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ ﻗـﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻧﻌﻢ ﺛﻢ دﺧﻞ ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ‬‫ﻓﺪﺧﻞ ﻓﻮﺟﺪه ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﯾﺼـﻠﯽ و ﻗﺪ ﻧﻬﺎﻧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ ﺿـﺮب اﻟﻤﺼﻠﯿﻦ ﻓﺨﺮج ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻪ ﻗـﺎل وﺟـﺪﺗﻪ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و أّﻣﯽ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺼـﻠﯽ و ﻗـﺪ ﻧﻬﯿﺘﻨﺎ ﻋﻦ ﺿـﺮب اﻟﻤﺼـﻠﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ‬‫اﻟﺮﺟـﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻓﻮﺟـﺪه ﺳﺎﺟـﺪا ﻓﻘﺎل ﻻﻗﺘﻞ رﺟﻼ واﺿـﻌﺎ وﺟﻬﻪ ﻟﱠﻠﻪ و ﻗـﺪ رﺟﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻫﻮ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﯽ ﻓﺨﺮج إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و اﻣﯽ وﺟـﺪﺗﻪ ﺳﺎﺟـﺪا ﻓﮑﺮﻫﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ واﺿـﻌﺎ وﺟﻬﻪ ﻟّﻠﻪ ﻗﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل‬‫ﻋﻠﯽ اﻧـﺎ ﻗﺎل اﻧﺖ ان ادرﮐﺘﻪ ﻓﻮﺟـﺪه ﻋﻠﯽ ﻗـﺪ ﺧﺮج ﻓﺠﺎء ﻓﻘﺎل وﺟـﺪﺗﻪ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و اﻣﯽ ﻗـﺪ ﺧﺮج ﻗﺎل ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ رﺟﻼن‬‫ﮐﺎن اوﻟﻬﻢ و آﺧﺮﻫﻢ ﻗﺎل ﻣﻮﺳﯽ ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻟﻘﺮﻇﯽ اﻧﻪ ﻫﻮ اﻟﺬي ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺪ ﯾﻮم اﻟﻨﻬﺮوان‬‫ﺣﺮﻗﻮص ذو اﻟﺜﺪﯾﻪ و اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻﻔﻬﺎﻧﯽ در ﺣﻠﯿﮥ اﻷوﻟﯿﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ اﻟّﺴﺪوﺳﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺸﺮ ﻋﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻃﺤﻼ ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ اﺳﻠﻢ ﻋﻦ‬‫اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺬﮐﺮوا رﺟﻼ ﻧﮑﺎﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﺪو و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﯽ اﻟﻐﺰو ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻣـﺎ اﻋﺮف ﻫـﺬا ﻓﻤـﺎ زاﻟﻮا ﯾﻨﻌﺘﻮﻧﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ اﻋﺮف ﻫـﺬا ﺣﺘﯽ ﻃﻠﻊ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻫﻮ ذا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻋﺮف ﻫـﺬا ﻫـﺬا اول ﻗﺮن‬‫راﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻓﯿﻪ ﺳﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓﺠﺎء ﻓﺴﻠﻢ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪108 :‬‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻧﺸـﺪﺗﮏ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﺣﯿﻦ ﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻧﺴﺎن ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل اﻟّﻠﻬﻢ ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﺛﻢ دﺧﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ‬‫ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﻢ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓﺪﺧﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼّﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ان ﻟﻠﻤﺼّﻠﯽ ﺣﻘﺎ ﻓﻠﻮ اﻧﯽ اﺳﺘﺎﻣﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺠﺎء اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻗﺘﻠﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻻ راﯾﺘﻪ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠّﯽ و رأﯾﺖ ﻟﻠـّﺼ ﻠﻮة ﺣّﻘﺎ و ﺣﺮﻣـﮥ و ان‬‫ﺷﺌﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺼﺎﺣﺒﻪ ﻗﺎل اذﻫﺐ اﻧﺖ ﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺎذا ﻫﻮ ﺳﺎﺟﺪ ﻓﺎﻧﺘﻈﺮه ﻃﻮﯾﻼ ﺣﺘﯽ ﯾﺮﻓﻊ راﺳﻪ‬‫ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺮﻓﻊ راﺳﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ان ﻟﻠﺴﺠﻮد ﺣﻘﺎ ﻓﻠﻮ اﻧﯽ اﺳﺘﺎﻣﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺪ اﺳﺘﺎﻣﺮه ﻣﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ‬‫ﻣﻨﯽ ﻓﺠﺎء اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل أ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗﺎل ﻻ راﯾﺘﻪ ﺳﺎﺟﺪا و راﯾﺖ ﻟﻠﺴـﺠﻮد ﺣﺮﻣﮥ و ﺣﻘﺎ ان ﺷﺌﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ان‬‫اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺼﺎﺣﺒﻪ ﻗﻢ أﻧﺖ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ اﻧﺖ ﺻﺎﺣﺒﻪ ان وﺟـﺪﺗﻪ ﻗﺎل ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﺠـﺪه ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓـﺎﺧﺒﺮه ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻮ ﻗﺘﻞ اﻟﯿﻮم ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ رﺟﻼن ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﺣﺘﯽ ﯾﺨﺮج اﻟـﺪﺟﺎل ﺛﻢ ﺣـﺪﺛﻬﻢ ﻋﻦ اﻻﻣﻢ ﻓﻘﺎل‬‫ﺗﻔﺮق اﻣﮥ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯽ اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻣﻠﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﺳـﺒﻌﻮن و واﺣﺪة ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ و ﺗﻔّﺮق اﻣﮥ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻣﻠﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻨﮥ واﺣﺪة و اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﻮن ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر و ﺗﻌﻠﻮ اﻣﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮﻗﺘﯿﻦ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺑﻤﻠﮥ واﺣﺪة ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ و ﺛﻨﺘﺎن و ﺳﺒﻌﻮن ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﻣﻦ ﻫﻢ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺠﻤﺎﻋﺎت اﻟﺠﻤﺎﻋﺎت ﻗﺎل ﯾﻌﻘﻮب ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ إذا ﺣﺪث ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﻼ ﻓﯿﻪ ﻗﺮآﻧﺎ َو ﻟَْﻮ َأ ﱠن َأْﻫَﻞ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب آَﻣﻨُﻮا َو اﱠﺗَﻘْﻮا ﻟََﮑﱠﻔْﺮﻧﺎ َﻋﻨُْﻬْﻢ َﺳﱢﯿﺌﺎﺗِِﻬْﻢ‬‫اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ُأﱠﻣٌﮥ ُﻣْﻘَﺘِﺼَﺪٌة َو َﮐﺜِﯿٌﺮ ﻣِﻨُْﻬْﻢ‬‫ﺳﺎَء ﻣﺎ َﯾْﻌَﻤﻠُﻮَن‬‫و ﺗﻼ اﯾﻀﺎ َو ﻣِﱠﻤْﻦ َﺧَﻠْﻘﻨﺎ ُأﱠﻣٌﮥ َﯾْﻬُﺪوَن ﺑ ِﺎﻟ َْﺤﱢﻖ َو ﺑ ِِﻪ َﯾْﻌِﺪﻟ ُﻮَن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 92‬از ‪431‬‬‫ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ زﯾـﺪ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻟﻢ ﺗﮑﺘﺒﻪ اﻻ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ ﯾﻌﻘﻮب و ﻗﺪ رواه ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﺪة ﻗﺪ ذﮐﺮﻧﺎﻫﻢ ﻓﯽ‬‫ﻏﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﻤﻮﺿﻊ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ذو اﻟﺜﺪﯾﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه رواﯾـﮥ اﺑﻦ اﻟﻤﻘﺮي ﻋﻨﻪ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﺑﻦ اﻟﻔﺮج ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﺮﻗﺎن ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻫﻮد ﺑﻦ ﻋﻄﺎ‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻓﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻞ ﯾﻌﺠﺒﻨﺎ ﺗﻌﺒﺪه و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﺬﮐﺮﻧﺎ ذﻟﮏ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪109 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺳـﻤﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ و وﺻﻔﻨﺎه ﺑﺼﻔﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﻧﺬﮐﺮه إذ ﻃﻠﻊ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻫﻮ ﻫﺬا ﻗﺎل اﻧﮑﻢ ﻟﺘﺨﺒﺮوﻧﯽ ﻋﻦ‬‫رﺟﻞ ان ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓﺎﻗﺒﻞ ﺣﺘﯽ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻟﻢ ﯾﺴﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺸﺪك اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻞ ﻗﻠﺖ‬‫ﺣﯿﻦ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻣـﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم اﺣـﺪ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﯽ او ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻧﻌﻢ ﺛﻢ دﺧﻞ ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻮﺟﺪه ﯾﺼـﻠّﯽ ﻓﻘﺎل ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﯾﺼـﻠﯽ و ﻗﺪ ﻧﻬﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﻤﺼﻠﯿﻦ‬‫ﻓﺨﺮج ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﺖ ﻗﺎل ﮐﺮﻫﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ و ﻫﻮ ﯾﺼﻠﯽ و ﻗﺪ ﻧﻬﯿﺖ ﻋﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﻤﺼﻠﯿﻦ ﻗﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ‬‫ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻓـﺪﺧﻞ ﻓﻮﺟﺪه واﺿـﻌﺎ ﺟﺒﻬﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﯽ ﻓﺨﺮج ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻪ ﻗﺎل وﺟﺪﺗﻪ واﺿـﻌﺎ‬‫وﺟﻬﻪ ﻟّﻠﻪ ﻓﮑﺮﻫﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘـﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘـﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ ان ادرﮐﺘﻪ ﻗﺎل ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻮﺟـﺪه ﻗـﺪ ﺧﺮج ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ ﻣﻪ ﻗـﺎل وﺟـﺪﺗﻪ ﻗـﺪ ﺧﺮج ﻗـﺎل ﻟﻮ ﻗﺘـﻞ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ رﺟﻼن ﮐﺎن اوﻟﻬﻢ و آﺧﺮﻫﻢ ﻗﺎل ﻣﻮﺳـﯽ‬‫ﻓﺴﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﯾﻘﻮل ﻫﻮ اﻟﺬي ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻠﯽ ذو اﻟﺜﺪﯾﮥ‬‫و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮ ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟﺒﺎﻃﻦ و اﻟﻈﺎﻫﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ اﻟﻤﻮﺟﺐ ﻟﮑﺘﺎﺑﮥ ﻫﺬه اﻻوراق اﻧﻨﯽ ﻗﺮرت‬‫ان ﻣﻦ ﺧﺼﺎﺋﺺ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﻪ ﺟﻤﻊ ﻟﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻟﻼﻧﺒﯿﺎء و ﺑﯿﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺒﺎﻃﻦ و اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ‬‫ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ ﻟﻠﺨﻀـﺮ ﺧﺼﻮﺻـﯿﮥ ﺧّﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻬـﺎ و اﻟﻤﺴـﺘﻨﺪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺗﻘﻮل اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﺣﺎدﯾﺚ و در ﺑﯿﺎن اﺣﺎدﯾﺚ و آﻟﻪ ﺑﺮ ﺣﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ‬‫ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺒﺎﻃﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﻪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﻨﺎ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺟﻨﺎب ﺑﻨﺎ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻨﺎ ﻫﻮد ﺑﻦ ﻋﻄﺎ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻓﯿﻨﺎ ﺷﺎّب ذو ﻋﺒﺎدة‬‫و زﻫﺪ و اﺟﺘﻬﺎد ﻓﺴـّﻤﯿﻨﺎه ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ و وﺻﻔﻨﺎه ﺑﺼﻔﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻧﺤﻦ ﮐﺬﻟﮏ إذا ﻗﺒﻞ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﺮﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل اﻧﯽ ﻻري ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻓﺴـﻠّﻢ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أ ﺟﻌﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ ان ﻟﯿﺲ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻮم ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻓﻘﺎل اﻟﻠّﻬﻢ ﻧﻌﻢ ﺛﻢ وﻟّﯽ ﻓﺪﺧﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻓﺪﺧﻞ‬‫ﻓﺎذا ﻫﻮ ﻗﺎﺋﻢ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﯾﺼﻠﯽ و ﻗﺪ ﻧﻬﺎﻧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪110 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ ﺿـﺮب اﻟﻤﺼﻠﯿﻦ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﺪﺧﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﺎذا ﻫﻮ ﺳﺎﺟﺪ ﻓﻘﺎل ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و زاد ﻻرﺟﻌﻦ ﻓﻘﺪ رﺟﻊ ﻣﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻪ ﯾﺎ‬‫ﻋﻤﺮ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ ﺗﻘﺘﻠﻪ ان وﺟﺪﺗﻪ ﻓﺪﺧﻞ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ‬‫ﺧﺮج ﻓﻘـﺎل اﻣـﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﻪ ﻟﮑـﺎن اوﻟﻬﻢ و آﺧﺮﻫﻢ و ﻟﻤـﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ اﺛﻨـﺎن اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﻦ ﻃﺮق ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻪ و‬‫ﻣﻮﺳﯽ و ﺷﯿﺨﻪ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻟﯿﻦ‬‫و ﻟﮑﻦ ﻟﻠﺤﺪﯾﺚ ﻃﺮق ﻣﺘﻌﺪدة ﺗﻘﺘﻀﯽ ﺛﺒﻮﺗﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎن‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﺑﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻨﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﻤﺎر ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺮﻗﺎﺷﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐﺎن رﺟﻞ‬‫ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﯾﻐﺰو ﻣﻌﻨﺎ ﻓﺎذا رﺟﻊ و ﺣﻂ ﻋﻦ راﺣﻠﺘﻪ ﻋﻤﺪ اﻟﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﯿﻪ ﻓﯿﻄﯿﻞ اﻟﺼﻠﻮة ﺣﺘﯽ ﺟﻌﻞ‬‫ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺮون اّن ﻟﻪ ﻓﻀﻼ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﻤّﺮ ﯾﻮﻣﺎ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎﻋﺪا ﻓﯽ اﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 93‬از ‪431‬‬‫ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﯾـﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻫـﺬاك اﻟﺮﺟـﻞ ﻓﺎﻣﺎ ارﺳﻞ إﻟﯿﻪ و اّﻣﺎ ﺟﺎء ﻫﻮ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻠﻤﺎ راه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﻘﺒﻼ ﻗﺎل و ﻟا ﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ان ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ ﻟﺴﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓﻠﻤﺎ وﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻗﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻠﺖ ﻓﯽ‬‫ﻧﻔﺴﮏ ﺣﯿﻦ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺠﻠﺲ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻢ اﻧﺼﺮف ﻓﺎﺗﯽ ﻧﺎﺣﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺨﻂ ﺧﻄﺎ ﺑﺮﺟﻠﻪ ﺛﻢ ﺻﻒ ﮐﻌﺒﯿﻪ‬‫ﺛﻢ ﻗﺎم ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم اﻟﯽ ﻫﺬا ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﺘﻠﺖ‬‫اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل وﺟﺪﺗﻪ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺒﺘﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم اﻟﯽ ﻫﺬا ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ و اﺧﺬ اﻟﺴﯿﻒ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ‬‫ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻤﺮ اﻗﺘﻠﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ وﺟﺪﺗﻪ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻬﺒﺘﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم اﻟﯽ ﻫـﺬا ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺖ ﻟﻪ ان ادرﮐﺘﻪ ﻓﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺪه ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻗﺘﻠﺖ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﺎل ﻟﻢ ادر اﯾﻦ ﺳﻠﮏ ﻣﻦ اﻻرض ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﻫﺬا اّول ﻗﺮن‬‫ﺧﺮج ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ اﺛﻨﺎن ان ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺗﻔﺮﻗﻮا ﻋﻠﯽ اﺣـﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ و ان ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﺳـﺘﻔﺘﺮق ﻋﻠﯽ ﺛﻨﺘﯿﻦ و‬‫ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر اﻻ ﻓﺮﻗﮥ واﺣﺪة ﻗﻠﻨﺎ ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻔﺮﻗﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ اﻟﺮﻗﺎﺷﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮة اﻧﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪111 :‬‬‫ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﻗﺎﻻ ﻧﺒﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻨﺎ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻨﺎ ﺑﺸﺮ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ اﻻوزاﻋﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﺮﻗﺎﺷﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ‬‫ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ذﮐﺮوا رﺟﻼ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺬﮐﺮوا ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎد و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺈذا ﻫﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﻞ ﻣﻘﺒﻞ ﻗﺎﻟﻮا ﻫﺬا‬‫اﻟﺬي ﮐّﻨﺎ ﻧﺬﮐﺮ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه اﻧﯽ ﻻري ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﺛﻢ اﻗﺒﻞ ﻓﺴﻠﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ‬‫و ﻓﯽ رواﯾـﮥ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺘﮏ ﻧﻔﺴﮏ ﺑﺎن ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم اﺣﺪ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻢ ذﻫﺐ ﻓﺎﺧﺘﻂ ﻣﺴـﺠﺪا و ﺻﻒ ﻗﺪﻣﯿﻪ ﯾﺼـﻠﯽ‬‫ﻓﻘـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ إﻟﯿﻪ ﻓﻮﺟـﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ وﺟـﺪﺗﻪ‬‫ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺒﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ إﻟﯿﻪ ﻓﺼﻨﻊ ﮐﻤﺎ ﺻﻨﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻗـﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻗﺎل اﻧﺖ ان ادرﮐﺘﻪ ﻓـﺬﻫﺐ ﻓﻮﺟـﺪه ﻗـﺪ اﻧﺼـﺮف ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا اول ﻗﺮن ﺧﺮج ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﺑﻌﺪه ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ان ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﻓﺘﺮﻗﺖ‬‫اﺣﺪي و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ و ان اّﻣﺘﯽ ﺳﺘﻔﺘﺮق ﻋﻠﯽ ﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر اﻻ ﻓﺮﻗﮥ واﺣﺪة‬‫ﻗﺎل ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺮﻗﺎﺷـﯽ ﻫﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﺮﻗﺎﺷـﯽ ﻣﺮﺳـﻼ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﻟا ﺮﻗﺎﺷﯽ‬‫ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﺎﻟﺲ ﻣﻊ اﺻﺤﺎﺑﻪ اﺷﺮف ﻋﻠﯿﻪ رﺟﻞ ﻓﺎﺛﻨﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﺧﯿﺮا ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﻓﯽ وﺟﻬﻪ‬‫ﺳﻔﻌﮥ ﺷـﯿﻄﺎن ﻓﺠﺎء ﻓﺴـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ آﻧﻔﺎ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم رﺟﻞ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻢ وﻟّﯽ‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أ ﻓﯿﮑﻢ رﺟﻞ ﯾﻀﺮب ﻋﻨﻘﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ ﻓﻘﺎم ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل اﻧﺘﻬﯿﺖ إﻟﯿﻪ ﻓﻮﺟﺪﺗﻪ ﻗﺪ ﺧﻂ ﻋﻠﯿﻪ ﺧﻄﺎ و ﻫﻮ‬‫ﯾﺼﻠﯽ ﻓﯿﻪ ﻓﯿﻪ ﻓﻠﻢ ﺗﺘﺎﺑﻌﻨﯽ ﻧﻔﺴﯽ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ ﻓﻘﺎم ﺛﻢ رﺟﻊ ﻓﻘﺎل و اﻟﺬي ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﺪه ﻟﻮ وﺟﺪﺗﻪ ﻟﺠﺌﺘﮏ‬‫ﺑﺮأﺳﻪ ﻓﻘـﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫـﺬا اول ﻗﺮن ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻃﻠﻊ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ اﻣـﺎ اﻧﮑﻢ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻤﻮه ﻣـﺎ اﺧﺘﻠﻒ ﻣﻨﮑﻢ رﺟﻼـن اّن ﺑﻨﯽ‬‫اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻋﻠﯽ اﺣﺪي او اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ و اﻧﮑﻢ ﺳﺘﺨﺘﻠﻔﻮن ﻣﺜﻠﻬﻢ او اﮐﺜﺮ ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﺎ ﺻﻮاب اﻻ واﺣﺪة ﻗﯿﻞ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪112 :‬‬‫و ﻣﺎ ﻫﺬه اﻟﻮاﺣﺪة ﻗﺎل اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ آﺧﺮﻫﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر‬‫ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل اﻟﻤﺤﺎﻣﻠﯽ ﻓﯽ اﻣﺎﻟﯿﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻨﺎ ﻋﺒﺎدة ﺑﻦ ﺟﻮﯾﺮﯾﮥ ﺑﻨﺎ اﻻوزاﻋﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻗﺘﺎدة‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻋﻨﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻞ ﻓﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻬﺎد و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﺛﻢ ان اﻟﺮﺟﻞ اﺷﺮف ﻓﻘﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 94‬از ‪431‬‬‫ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻫـﺬا اﻟﺮﺟﻞ اﻟـﺬي ﮐﻨﺎ ﻧـﺬﮐﺮه ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿـﺪه اﻧﯽ ﻻري ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻓﺎﻗﺒﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﺴﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﺣﯿﻦ اﺷﺮﻓﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ‬‫ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻢ ﻣﻀـﯽ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﺎﺧﺘﻠﻂ ﻣﺴـﺠﺪا وﺻﻒ ﻗﺪﻣﯿﻪ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﻧﺎ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻬﺎب ان ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ‬‫ﺻﻨﻌﺖ ﻗﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رأﯾﺘﻪ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺒﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل اﺟﻠﺲ ﺛﻢ ﻗﺎل اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﻤﺮ ﻓﻮﺟـﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ‬‫ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺎب ان ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺎ ﺻﻨﻌﺖ ﻗﺎل ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رأﯾﺘﻪ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻬﺒﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل‬‫اﺟﻠﺲ ﺛﻢ ﻗﺎل اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ ﻟﻪ ان ادرﮐﺘﻪ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﻠﯽ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ اﻧﺼـﺮف ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﺻـﻨﻌﺖ ﻗﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ وﺟﺪﺗﻪ ﻗﺪ اﻧﺼﺮف ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﻫﺬا اول ﻗﺮن ﺧﺮج ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ‬‫ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﺑﻌﺪه ان ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ اﻓﺘﺮﻗﺖ ﻋﻠﯽ اﺣﺪي و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ و ﺗﻔﺘﺮق اﻣﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳﺒﻌﯿﻦ ﻓﺮﻗﮥ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر اﻻ واﺣﺪة‬‫ﻗﺎل ﻗﺘﺎدة ﻫﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ اﻧﺲ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﮑﺎر ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺸـﺮ ﻋﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ذﮐﺮ‬‫رﺟﻞ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻪ ﻧﮑﺎﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﺪّو و اﺟﺘﻬﺎد ﻓﻘﺎل ﻻ اﻋﺮف ﻫﺬا ﻗﺎﻟﻮا ﺑﻠﯽ ﻧﻌﺘﻪ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻗﺎل ﻻ اﻋﺮﻓﻪ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻧﺤﻦ‬‫ﮐﺬﻟﮏ إذ ﻃﻠﻊ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻫﻮ ﻫﺬا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ اﻋﺮف ﻫﺬا ﻫﻮ اول ﻗﺮن راﯾﺘﻪ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ان ﻓﯿﻪ ﻟﺴﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺎ‬‫اﻟﺮﺟﻞ ﺳـﻠﻢ ﻓﺮدوا ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺸﺪك ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﺣﯿﻦ ﻃﻠﻌﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ ان ﻟﯿﺲ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘﻮم اﺣﺪ اﻓﻀﻞ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻧﻌﻢ ﻓﺪﺧﻞ اﻟﻤﺴﺠﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪113 :‬‬‫ﻓﺼـﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﻢ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓﺪﺧﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ان ﻟﻠﺼﻠﻮة ﺣﺮﻣﮥ و‬‫ﺣﻘﺎ و ﻟﻮ اﻧﯽ اﺳـﺘﺎﻣﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺠﺎء إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗﺎل ﻻ رأﯾﺘﻪ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼﻠﯽ و‬‫رأﯾﺖ ﻟﻠﺼـﻠﻮة ﺣﺮﻣـﮥ و ﺣﻘـﺎ و ان ﺷـﺌﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗـﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺼـﺎﺣﺒﻪ اذﻫﺐ اﻧﺖ ﯾـﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﺎذا ﻫﻮ ﺳﺎﺟﺪ‬‫ﻓﺎﻧﺘﻈﺮه ﻃﻮﯾﻼ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ان ﻟﻠﺴـﺠﻮد ﺣﻘﺎ ﻓﻠﻮ اﻧﯽ اﺳـﺘﺎﻣﺮت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘـﺪ اﺳـﺘﺎﻣﺮه ﻣﻦ ﻫﻮ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﯽ‬‫ﻓﺠﺎء اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل أ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗﺎل ﻻ راﯾﺘﻪ ﺳﺎﺟﺪا و راﯾﺖ ﻟﻠﺴـﺠﻮد ﺣﻘﺎ و ان ﺷﺌﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﺴﺖ ﺑﺼﺎﺣﺒﻪ‬‫ﻗﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺻﺎﺣﺒﻪ ان وﺟﺪﺗﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ ﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل أ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل‬‫ﻟﻮ ﻗﺘﻞ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ رﺟﻼن ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﺣﺘﯽ اﻟﺪﺟﺎل‬‫ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل اﻟﺒّﺰار ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺘﯽ اﻗﺒﻞ رﺟﻞ ﺣﺴﻦ اﻟﺴﻤﺖ ذﮐﺮوا ﻣﻦ اﻣﺮه اﻣﺮا‬‫ﺣﺴـﻨﺎ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﯽ ﻻري ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﻠﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ ﻓﺴﻠﻢ ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟﻠّﻪ‬‫اﻇﻨﻪ ﻗﺎل ﻫﻞ ﻗﻠﺖ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ او ﺗﺮي ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ اﻧﮏ اﻓﻀﻞ اﻟﻘﻮم ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻓﻠﻤﺎ ذﻫﺐ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺪ ﻃﻠﻊ‬‫ﻗﺮن ﻫـﺬا و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ أ ﻓﻼ اﻗﺘﻠﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺑﻠﯽ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻮﺟـﺪه ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﯾﺼـّﻠﯽ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﻧﯽ وﺟـﺪﺗﻪ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻠﻢ أﺳـﺘﻄﻊ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ أ ﻓﻼ اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﺑﻠﯽ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﻤﺮ ﻓﻮﺟﺪه ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﯾﺼـﻠﯽ‬‫ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل اﻧﯽ وﺟﺪﺗﻪ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻠﻢ أﺳﺘﻄﻊ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ أ ﻓﻼ اﻗﺘﻠﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﺑﻠﯽ اﻧﺖ ﺗﻘﺘﻠﻪ ان وﺟﺪﺗﻪ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺪه ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ‬‫رواﯾـﮥ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ ﻣﻌﺎ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪﯾﻬﻤﺎ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻧﺒﺎ اﻟﻌﻮام ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ‬‫ﻧﺎﻓﻊ اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﻣّﺮ رﺟﻞ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻓﯿﻪ و اﺛﻨﻮا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 95‬از ‪431‬‬‫ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪114 :‬‬‫اﻧﺎ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠﯽ ﻗﺪ ﺣﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺣﻈﮥ ﻓﺮﺟﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻟﻤﺎ رآه ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺎل ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻧﺎ ﻓﺬﻫﺐ ﻓﺮآه ﻓﯽ ﺧﻄﺘﻪ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﺮﺟﻊ و ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ و ﻻ اراك ﺗـﺪرﮐﻪ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ ذﻫﺐ و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ اﯾﻀﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﺧﯿﺜﻤﻪ ﻧﺒﺎ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﺑﻬﺬا‬‫و ﻫﺬا اﻻﺳـﻨﺎد ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﺎن ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون و اﻟﻌﻮام ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﻣﻦ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و اﺑﻮ ﺳـﻔﯿﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻦ‬‫رﺟﺎل ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻ ﻫﺬا اﻻﺳﻨﺎد وﺣﺪه ﻟﮑﺎن ﮐﺎﻓﯿﺎ ﻓﯽ ﺛﺒﻮﺗﻪ و ﺻّﺤﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺧﺼﺎﺋﺺ ﮐﺒﺮي ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﺒﺰار و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ذﮐﺮوا رﺟﻼ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺬﮐﺮوا ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯽ ﻟا ﺠﻬﺎد و‬‫اﺟﺘﻬﺎده ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺎذا ﻫﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﻞ ﻣﻘﺒﻞ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﯽ ﻻري ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﯿﻄﺎن ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺎ ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻞ ﺣﺪﺛﺖ ﻧﻔﺴﮏ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻘﻮم اﺣﺪ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﮏ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﺛﻢ ذﻫﺐ ﻓﺎﺧﺘﻂ ﻣﺴﺠﺪا و وﻗﻒ ﯾﺼﻠﯽ‬‫ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﻮﺟـﺪه ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل وﺟﺪﺗﻪ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺒﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ‬‫ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎم ﻋﻤﺮ ﻓﺼـﻨﻊ ﮐﻤﺎ ﺻـﻨﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم‬‫إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻗﺎل اﻧﺖ ان ادرﮐﺘﻪ ﻓﺬﻫﺐ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ اﻧﺼـﺮف ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺬا اول ﻗﺮن ﺧﺮج‬‫ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﺑﻌﺪه ﻣﻦ اﻣﺘﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻃﺮح اﻟﺴـﻘﻂ ﻓﯽ ﻧﻈﻢ اﻟﻠﻘﻂ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺴـﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮه ﻣﺎ ﻓﻌﻠﻪ اﻟﺨﻀـﺮ ﻣﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﻐﻼم‬‫ﻟﮑﻮﻧﻪ ﻃﺒﻊ ﮐﺎﻓﺮا ﻓﻬﻮ ﻣﺨﺼﻮص ﺑـﺬﻟﮏ ﻻن اﻟﻤﻌﻠﻮم ﻣﻦ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺠﻮز ﻗﺘﻞ ﺻـﻐﯿﺮ ﻻ ﺳـﯿﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﺑﻮﯾﻦ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎﻟﻮا و ﻟﻮ ﻓﺮﺿـﻨﺎ ان‬‫ﺑﻌﺾ اﻻوﻟﯿﺎء اﻃﻠﻌﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺎل اﺣﺪﮐﻤﺎ اﻃﻠﻊ اﻟﺨﻀـﺮ ﻟﻢ ﯾﺨﺮ ﻗﺘﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺗﻘﺘﻀـﯿﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و إن ﮐﺎن ﻗﺪ ورد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻟﻤﺎ ﮐﺘﺐ‬‫ﻧﺠـﺪة اﻟﺤﺮوري إﻟﯿﻪ ﯾﺴـﺄﻟﻪ ﻋﻦ ﻗﺘـﻞ اﻟﺼﺒﯿـﺎن ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ان ﮐﻨﺖ اﻟﺨﻀـﺮ ﺗﻌﺮف اﻟﻤﻮﻣﻦ ﻣﻦ اﻟﮑـﺎﻓﺮ ﻓﺎﻗﺘﻠﻬﻢ ﻓﺎﻧﻤﺎ ﻗﺼـﺪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﺑﺬﻟﮏ رﻓﻊ ﻣﺤﺎﺟﮥ ﻧﺠﺪة و اﺣﺎﻟﺘﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء ﻻ ﯾﻤﮑﻦ و ﻗﻄﻊ ﻃﻤﻌﻪ ﻋﻦ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻘﻀـﯿﮥ اﻟﺨﻀـﺮ و ﻟﯿﺲ ﻣﻘﺼﻮده اﻧﻪ ان ﺣﺼـﻞ‬‫ذﻟ ﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪115 :‬‬‫ﯾﺠﻮز اﻟﻘﺘﻞ ﻓﻬـﺬا ﻣﻤﺎ ﻻ ﺗﻘﺘﻀـﯿﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﻻن اﻟﮑﻔﺮ ﻟﯿﺲ ﺑﺘﺎﺟﺮ اﻻن ﺑﻞ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻘﺘﻞ ﺑﺴـﺒﺐ ﻟﻢ ﯾﺤﺼﻞ و اﻟﻘﻄﻊ ﺑﺎن اﻟﻤﻮﻟﻮد ﻻ‬‫ﯾﻮﺻﻒ ﺑﮑﻔﺮ ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﻻ اﯾﻤﺎن ﺣﻘﯿﻘﯽ و اﻧﻤﺎ ﯾﺤﻤﻞ ﻗﻀـﯿﮥ اﻟﺨﻀـﺮ ﻋﻠﯽ ان ذﻟﮏ ﮐﺎن ﺷـﺮﻋﺎ ﻟﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻼ ﻋﻨـﺪ ﻣﻦ ﯾﺮي ان اﻟﺨﻀـﺮ ﻧﺒﯽ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم ﻟا ﺴـﺒﮑﯽ ﻓﺎﻣﺎ اﻟﻨﺒﯽ ﻓﺎذن ﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﯿﺤﻮز ﮐﻞ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اوﺗﯿﻬﺎ ﻧﺒﯽ ﻣﻦ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﺷﺎر اﻟﯽ ذﻟﮏ اﻻﻣﺎم ﺑـﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺼﺎﺋﺐ ﻓﯽ‬‫ﺗﺬﮐﺮﺗﻪ و وﺟﺪت ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﺷﺎﻫﺪا ﻟﺬﻟﮏ‬‫ﻓﺎﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﺒﺰار ﻓﯽ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪﻫﻢ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒّﻮة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ذﮐﺮوا رﺟﻼ ﻋﻨـﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓـﺬﮐﺮوا‬‫ﻗﻮﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻬـﺎد و اﺟﺘﻬﺎده ﻓﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺎذا ﻫﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﻞ ﻣﻘﺒﻞ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ اﻧﯽ ﻻري ﻓﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﻔﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﻓﻠﻤﺎ دﻧﺎ ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ‬‫ذﻫﺐ ﻓﺎﺧﺘﻂ ﻣﺴـﺠﺪا و وﻗﻒ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﻮﺟﺪه ﯾﺼﻠﯽ ﻓﺮﺟﻊ‬‫ﻓﻘﺎل وﺟـﺪﺗﻪ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﻬﺒﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اﯾﮑﻢ ﯾﻘﻮم إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻗﺎل ان ادرﮐﺘﻪ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺪ اﻧﺼـﺮف‬‫ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻫﺬا اول ﻗﺮن ﺧﺮج ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻓﻬﺬا ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻻﻧﻪ ص اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺎ ﯾﺆل إﻟﯿﻪ اﻣﺮه آﺧﺮا و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ إذ ذاك ﺑﺪا ﻣﻨﻪ اﻟﻤﺤﺬور و ﻟﻬﺬا ﺗﻮﻗﻒ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ﻗﺘﻠﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ واﻗﻌﻪ دﯾﮕﺮ ﺷﺒﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﮐﻪ در ان ﻧﯿﺰ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﮑﻢ داده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻘﺘﻞ ﯾﮑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 96‬از ‪431‬‬‫از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﺳـﺠﻮد ﺑﻮد و ﮔـﺬر ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب در ﻫﻨﮕﺎم رﻓﺘﻦ ﺑﻨﻤﺎز و واﭘﺲ آﻣﺪن از ان ﺑﺮ او اﻓﺘﺎده ﺑﻮد اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨـﺎ روح ﺛﻨـﺎ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺸـﺤﺎم ﺛﻨﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ان ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣّﺮ ﺑﺮﺟﻞ ﺳﺎﺟـﺪ و ﻫﻮ ﯾﻨﻄﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﺼـﻼة‬‫ﻓﻘﻀـﯽ اﻟﺼـﻼة و رﺟﻊ ﻋﻠﯿﻪ و ﻫﻮ ﺳﺎﺟﺪ ﻓﻘﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ ﻫﺬا ﻓﻘﺎم رﺟﻞ ﻓﺤﺴﺮ ﻋﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﺎﺧﺘﺮط ﺳﯿﻔﻪ و‬‫ﻫﺰه ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و اﻣﯽ ﮐﯿﻒ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﺳﺎﺟﺪا ﯾﺸـﻬﺪ ان ﻻ آﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ و ان ﻣﺤﻤﺪا ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ ﻫﺬا‬‫ﻓﻘﺎم رﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻓﺤﺴـﺮ ﻋﻦ ذراﻋﯿﻪ و اﺧﺘﺮط ﺳـﯿﻔﻪ و ﻫﺰه ﺣﺘﯽ ارﻋـﺪت ﯾﺪه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﯿﻒ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﺳﺎﺟﺪا ﯾﺸـﻬﺪ ان ﻻ آﻟﻪ‬‫اﻻ اﻟﱠﻠﻪ و ان ﻣﺤﻤﺪا ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻟﺬي ﻧﻔﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﯿﺪه ﻟﻮ ﻗﺘﻠﺘﻤﻮه ﻟﮑﺎن اول ﻓﺘﻨﮥ و آﺧﺮﻫﺎ‬‫و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺒﺮد اﻟﻨﺤﻮي در ﮐﺘﺎب ﮐﺎﻣﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ رﺟﻞ ﺳﺎﺟﺪ اﻟﯽ ان ﺻﻠّﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪116 :‬‬‫ﻓﻘﺎل اﻻ رﺟﻞ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﺤﺴـﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ ذراﻋﮥ و اﻧﺘﻀـﯽ اﻟﺴـﯿﻒ و ﺻـﻤﺪ ﻧﺤﻮه ﺛﻢ رﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﻗﺘﻞ رﺟﻼ‬‫ﯾﻘﻮل ﻻ آﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ اﻻ رﺟﻞ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻔﻌﻞ ﻋﻤﺮ ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﺎﻟﺜـﮥ ﻗﺼـﺪ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺮه ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﻗﺘﻞ ﻟﮑﺎن اول ﻓﺘﻨﮥ و آﺧﺮﻫﺎ‬‫و ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮ ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻃﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻟﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻦ رواﯾﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﻨﺎ روح ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺸـﺤﺎم ﺛﻨﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻣّﺮ ﺑﺮﺟﻞ ﺳﺎﺟﺪ و ﻫﻮ ﻣﻨﻄﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﺼـﻼة ﻓﻘﻀـﯽ اﻟﺼﻼة و رﺟﻊ و ﻫﻮ ﺳﺎﺟﺪ ﻓﻘﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ‬‫ﻫﺬا ﻓﻘﺎم رﺟﻞ ﻓﺤﺴـﺮ ﻋﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﺎﺧﺘﺮط ﺳﯿﻔﻪ و ﻫﺰه ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﺑﯽ اﻧﺖ و اﻣﯽ ﮐﯿﻒ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﺳﺎﺟﺪا ﯾﺸﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫ان ﻣﺤﻤﺪا ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻞ ﻫﺬا ﻓﻘﺎم رﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻓﺤﺴﺮ ﻋﻦ ذراﻋﯿﻪ و اﺧﺘﺮط ﺳﯿﻔﻪ و ﻧﻬﺮه ﺣﺘﯽ ارﻋﺪت ﯾﺪه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻧﺒﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﮐﯿﻒ اﻗﺘﻞ رﺟﻼ ﺳﺎﺟﺪا ﯾﺸـﻬﺪ ان ﻻ آﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ و ان ﻣﺤﻤﺪا ﻋﺒﺪه و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﺬي ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﺪه ﻟﻮ‬‫ان ﻗﺘﻠﺘﻤﻮه ﻟﮑﺎن اول ﻓﺘﻨﮥ و آﺧﺮﻫﺎ‬‫ﻫﺬا اﻻﺳـﻨﺎد اﯾﻀﺎ ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮط ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﺎن روﺣﺎ ﻣﻦ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺸـﺤﺎم و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻣﻦ رﺟﺎل‬‫ﻣﺴـﻠﻢ و ﺳـﯿﺎق ﻫـﺬه اﻟﻘﺼـﮥ ﻓﯿﻪ ﻣﻐﺎﯾﺮة ﻟﺴـﯿﺎق ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ و ﺟﺎﺑﺮ ﻓﻠﻌﻠﻬﺎ ﻗﺼﮥ اﺧﺮي وﻗﻌﺖ ﻟﺮﺟﻞ آﺧﺮ ﻓﯿﮑﻮن ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﺣﺪﯾﺜﺎ‬‫ﺧﺎﻣﺴـﺎ ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ اﺳـﺘﻨﺪﻧﺎ إﻟﯿﻬـﺎ از آﻧﺠﻤﻠﻪ واﻗﻌﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ان ﺣﮑﻢ ﺑﻘﺘﻞ‬‫ﺷﺨﺼـﯽ از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﮐﻪ در ﯾﮏ وادي ﻧﻤﺎز ﻣﯽﮔـﺬارد و ﺑﺮ آن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔـﺬر ﮐﺮده ﺑﻮد داده ﺑﻮدﻧﺪ و ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﻧﯽ ﺣﮑﻢ آن ﺟﻨﺎب را‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب ﭘﺲ ﭘﺸﺖ اﻧﺪاﺧﺘﻨـﺪ و ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮت اول از ﺑﺠﺎ اوري اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻢ اﻋﺮاض و ﻧﮑﻮل ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ‬‫اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺛﻨﺎ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻦ ﻣﻄﺮ اﻟﺤﺒﻄﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ روﺑﮥ ﺷﺪاد ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﻟﻘﯿﺴـﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺟﺎء اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ ﻣﺮرت ﺑﻮادي ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﺎذا رﺟﻞ ﻣﺘﺨﺸﻊ ﺣﺴﻦ اﻟﻬﯿﺌﮥ ﯾﺼﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ اذﻫﺐ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻓﺬﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻠﻤﺎ راه ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺎل ﮐﺮه ان ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﻗﺎل‬‫ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻟﻌﻤﺮ اذﻫﺐ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓﺬﻫﺐ ﻋﻤﺮ ﻓﺮأه ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﺤﺎل اﻟﺘﯽ راه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻓﮑﺮه ان ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪117 :‬‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ رأﯾﺘﻪ ﯾﺼـﻠﯽ ﻣﺘﺨﺸـﻌﺎ ﻓﮑﺮﻫﺖ ان اﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اذﻫﺐ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻓـﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻢ ﯾﺮه ﻓﺮﺟﻊ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺮه ﻗﺎل ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان ﻫﺬا و اﺻﺤﺎﺑﻪ ﯾﻘﺮءون اﻟﻘﺮآن ﻻ ﯾﺠﺎوز ﺗﺮاﻗﯿﻬﻢ ﯾﻤﺮﻗﻮن ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎ ﯾﻤﺮق اﻟﺴﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 97‬از ‪431‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺮﻣﯿﮥ ﺛﻢ ﻻ ﯾﻌﻮدون ﻓﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻌﻮد اﻟﺴﻬﻢ ﻓﯽ ﻓﻮﻗﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻮﻫﻢ ﻫﻢ ﺷﺮ اﻟﺒﺮﯾﮥ‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺟﺎء ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨـﺪري ﻗﺼﮥ اﺧﺮي ﺗﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﺨﻮارج ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺨﺎﻟﻒ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﮥ و‬‫ذ ﻟ ﮏ ﻓﯿ ﻤ ﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﺴـﻨﺪ ﺟّﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻗﺎل ﺟﺎء اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﯽ ﻣﺮرت ﺑﻮادي ﮐﺬا‬‫ﻓـﺎذا رﺟﻞ ﺣﺴﻦ اﻟﻬﯿﺌـﮥ ﻣﺘﺨﺸﻊ ﯾﺼـﻠﯽ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل اذﻫﺐ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎل ﻓـﺬﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻠﻤﺎ راه ﯾﺼـﻠﯽ ﮐﺮه ان ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻤﺮ اذﻫﺐ ﻓـﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓـﺬﻫﺐ ﻓﺮآه ﻋﻠﯽ ﺗﻠـﮏ اﻟﺤﺎﻟـﮥ ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اذﻫﺐ إﻟﯿﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻪ ﻓـﺬﻫﺐ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﺮه ﻓﻘﺎل‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ان ﻫـﺬا و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﯾﻘﺮءون اﻟﻘﺮآن ﻻ ﯾﺠﺎوز ﺗﺮاﻗﯿﻬﻢ ﯾﻤﺮﻗﻮن ﻣﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎ ﯾﻤﺮق اﻟﺴـﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺮﻣﯿـﮥ ﺛﻢ ﻻ‬‫ﯾﻌﻮدون ﻓﯿﻪ ﻓﺎﻗﺘﻠﻮﻫﻢ ﻫﻢ ﺷﺮ اﻟﺒﺮﯾﮥ‬‫و ﻟﻪ ﺷﺎﻫـﺪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺟـﺎﺑﺮ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ و رﺟﺎﻟﻪ ﺛﻘﺎت و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ واﻗﻌﻪ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﻘﺘﻞ رﺟﻞ اﺳﻮد ﮐﻪ از ﻏﺎﯾﺖ ﮐﻔﺮ و ﻧﻔﺎق و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻮاد ﻗﻠﺐ ﭘﺮ ﺷـﻘﺎق ﺑﺮ ﺗﻘﺴﯿﻢ آﻧﺠﻨﺎب اﻋﺘﺮاض ﮐﺮده ﺑﻮد آن ﺣﻀﺮت اّوﻻ اول‬‫و ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﺛـﺎﻧﯽ را ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻘﺘﻞ او ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﻫﺮ دو ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي از اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮ آﻧﺠﻨﺎب ﺳـﺮﺑﺎز زده ﻣﺴـﻠﮏ اﻧﺤﺮاف ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻤﺒﺮد اﻟﻨﺤﻮي در ﮐﺘﺎب ﮐﺎﻣﻞ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﯾﺮوي اّن رﺟﻼـ اﺳﻮد ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﺴﻮاد ﺷﺪﯾـﺪ ﺑﯿﺎض اﻟﺜﯿﺎب وﻗﻒ ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ و ﻫﻮ ﻓﯿﻬﻢ ﯾﻘﺴﻢ ﻏﻨﺎﺋﻢ ﺧﯿﺒﺮ و ﻟﻢ‬‫ﺗﮑﻦ اﻻ ﻟﻤﻦ ﺷـﻬﺪ اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ ﻓﺎﻗﺒﻞ ذﻟﮏ اﻻﺳﻮد ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻋﺪﻟﺖ ﻣﻨﺬ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺘﯽ رﺋﯽ اﻟﻐﻀﺐ ﻓﯽ وﺟﻬﻪ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻗﺘﻠﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ اﻧﻪ ﯾﮑﻮن‬‫ﻟﻬﺬا و اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﺒﺄ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس و ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ آﺧﺮ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ وﯾﺤﮏ ﻓﻤﻦ ﯾﻌﺪل إذا ﻟﻢ اﻋﺪل ﺛﻢ ﻗﺎل ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻤﻀﯽ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رأﯾﺘﻪ راﮐﻌﺎ ﺛﻢ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪118 :‬‬‫ﻟﻌﻤﺮ اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻤﻀـﯽ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ رأﯾﺘﻪ ﺳﺎﺟـﺪا ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﻠﯽ اﻗﺘﻠﻪ ﻓﻤﻀـﯽ ﺛﻢ رﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ اره ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﻗﺘﻞ ﻫﺬا ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﺛﻨﺎن ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و از ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ درﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ رﺟﻮع ﺣﻀﺮت ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﻟﺚ را ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻘﺘﻞ ان ﻣﻌﺘﺮض ﻣﺮدود ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﻀﺮت ﺛﺎﻟﺚ ﻧﯿﺰ ﻫﻤﺎن وﺗﯿﺮه اول و ﺛﺎﻧﯽ را ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺗﺮك اﻣﺘﺜﺎل‬‫آن ﺟﻨﺎب را اﻫﻮن از ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ داﻧﺴـﺘﻨﺪ زاﻫﺪي در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺮﻗﻮص ﺑﻦ زﻫﯿﺮ ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺑﻮد ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﻧﺼﯿﺐ از ﻣﺎل‬‫ﺻﺪﻗﺎت ﺑﻮي ﻧﺪاد رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ را ﮔﻔﺖ‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻋـﺪل ﻓﺎﻧﮏ ﻟﻢ ﺗﻌـﺪل ﻓﻐﻀﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ان ﻟﻢ اﻋـﺪل ﻓﻤﻦ ﯾﻌـﺪل ﺑﻌﺪي ﻓﺨﺮج اﻟﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﻣﻦ اﻟﺬي ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻧﺎ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺬﻫﺐ ﻓﻮﺟﺪه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺎ وﺟﺪﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎم ﻓﻘﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﯾﻘﺘﻠﻪ ﻓﻘـﺎل ﻋﻤﺮ اﻧـﺎ ﻓـﺬﻫﺐ ﻓﻮﺟـﺪه ﻓﯽ اﻟﺮﮐﻮع ﻓﻘﺎل ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻠﻪ اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎم و اﻧﺎ اﻗﺘﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺮﮐﻮع ﺛﻢ اﻋﺎد رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﮐﻼـﻣﻪ ﻓﻘـﺎل ﻋﺜﻤـﺎن اﻧﺎ اﻗﺘﻞ ﻓـﺬﻫﺐ ﻓﻮﺟـﺪه ﻓﯽ اﻟﺴـﺠﻮد ﻓﻘﺎل ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻟﻢ ﯾﻘﺘﻼه ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎم و اﻟﺮﮐﻮع ﻓﮑﯿﻒ اﻗﺘﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﺠﻮد‬‫ﻓﺮﺟﻊ ﻓﺎﻋﺎد رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻼﻣﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ اﻧﺎ اﻗﺘﻠﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﺻﻠﻌﻢ ﺗﻘﺘﻠﻪ ان وﺟﺪﺗﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺪه ﻓﺮﺟﻊ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﻗﻠﺖ اﻧﮏ‬‫ﻻ ﺗﺠﺪه و ﻓﯽ اﻟﻌﺎﻗﺒﮥ ﯾﮑﻮن ﻫﻼﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺪك و اﻧﻪ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ ﺿﺌﻀﺊ ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ اﻗﻮام ﯾﻤﺮﻗﻮن ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﮐﻤﺎ ﯾﻤﺮق اﻟﺴﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺮﻣﯿﮥ‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ان ﺿﻌﻒ و وﻫﻦ ﺧﻮد را در دﯾﻦ ﻓﺮار وي اﻫﻞ اﺳﻼم و اﯾﻤﺎن ﻧﻬﺎدﻧﺪ و داد ﺟﺎﻧﺒﺪاري و‬‫ﻣﺤﺎﻣـﺎت ﮐﻔﺎر و ﻣﺮﺗـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻼن دادﻧـﺪ واﻗﻌﻪ رده اﺳﺖ و آﻧﭽﻪ درﯾﻦ واﻗﻌﻪ ازﯾﺸﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه از روي اﻧﺼﺎف ﺧﻮد آن را ﺑﯿﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 98‬از ‪431‬‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و در اﻇﻬـﺎر آن ﻣﺴـﻠﮏ اﻋﺘﺮاف ﺑﻨﻘﺺ ﺧﻮد ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺟﺰري در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل رواﯾﺘﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ آورده و در‬‫آن ﻣـﺬﮐﻮر اﺳﺖ و اﻣﺎ ﯾﻮﻣﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ارﺗـﺪت اﻟﻌﺮب و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻧﻮدي زﮐﺎة ﻓﻘﺎل ﻟﻮ ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ ﻟﺠﺎﻫﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ‬‫ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺄﻟﻒ اﻟﻨﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ أ ﺟﺒﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﺧﻮار ﻓﯽ اﻻﺳﻼم اﻧﻪ ﻗﺪ اﻧﻘﻄﻊ اﻟﻮﺣﯽ و ﺗﻢ اﻟﺪﯾﻦ أ ﯾﻨﻘﺺ و اﻧﺎ‬‫ﺣّﯽ و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀﺮه ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ارﺗﺪ اﻟﻌﺮب و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻧﻮدي زﮐﺎة ﻓﻘﺎل‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻟﻮ ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪119 :‬‬‫ﻟﺠﺎﻫﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺎﻟﻒ اﻟﻨﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ أ ﺟﺒﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﺧّﻮار ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم اﻧﻪ ﻗﺪ اﻧﻘﻄﻊ اﻟﻮﺣﯽ‬‫و ﺗﻢ اﻟـّﺪﯾﻦ او ﯾﻨﻘﺺ و اﻧﺎ ﺣﯽ ﺧﺮﺟﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺑﻬـﺬا اﻟﻠﻔﻆ و ﻣﻌﻨﺎه ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ﻓﯽ ذﮐﺮ ﻗﺼﮥ اﻟﻐﺎر و ﺗﻘﺪم ﺷـﺮﺣﻪ اﯾﻀﺎ و‬‫وﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ در ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ رواﯾﺘﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ آورده و در آن ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻣﺎ ﯾﻮﻣﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ارﺗـﺪت اﻟﻌﺮب و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻧﻮدي زﮐﺎة ﻓﻘﺎل ﻟﻮ ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ ﻟﺠﺎﻫـﺪﺗﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﺎﻟﻒ‬‫اﻟﻨـﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘـﺎل ﻟﯽ أ ﺟﺒـﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و ﺧﻮار ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم اﻧﻪ ﻗـﺪ اﻧﻘﻄﻊ اﻟﻮﺣﯽ و ﺗﻢ اﻟـﺪﯾﻦ أ ﯾﻨﻘﺺ و اﻧـﺎ ﺣّﯽ رواه رزﯾﻦ و‬‫ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ رض ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ارﺗﺪ ﻣﻦ ارﺗﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﺮب‬‫و ﻗﺎﻟﻮا ﻧﺼـﻠﯽ و ﻻ ﻧﺰﮐﯽ ﻓﺎﺗﯿﺖ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺎﻟﻒ اﻟﻨﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻮﺣﺶ ﻓﻘﺎل رﺟﻮت ﻧﺼﺮﺗﮏ و‬‫ﺟﺌﺘﻨﯽ ﺑﺨﺬﻻﻧﮏ ﺟﺒﺎرا ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﺧﻮارا ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﺑﻤﺎ ذا ﻋﺴـﯿﺖ اﺗﺎﻟﻔﻬﻢ ﺑﺸـﻌﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ او ﺑﺴـﺤﺮ ﻣﻔﺘﺮي ﻫﯿﻬﺎت ﻫﯿﻬﺎت ﻣﻀﯽ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻﻠﻌﻢ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﻮﺣﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻﺟﺎﻫـﺪﻧﻬﻢ ﻣـﺎ اﺳـﺘﻤﺴﮏ اﻟﺴـﯿﻒ ﻓﯽ ﯾـﺪي و ان ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻓﻮﺟـﺪﺗﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻣﻀـﯽ ﻣﻨﯽ و‬‫اﺻـﺮم و ادب اﻟﻨـﺎس ﻋﻠﯽ اﻣﻮر ﻫـﺎﻧﺖ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﻦ ﻣﺆﻧﺘﻬﻢ ﺣﯿﻦ وﻟﯿﺘﻬﻢ و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل در ﺿـﻤﻦ رواﯾﺘﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ از‬‫ﻋﻤﺮ آورده و اﻣـﺎ ﯾﻮﻣﻪ ﻓﻠﻤـﺎ ﺗﻮﻓﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ارﺗـﺪت اﻟﻌﺮب ﻓﻘﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻧﺼـﻠﯽ و ﻻ ﻧﺰﮐﯽ و ﻗﺎل ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻻ‬‫ﻧﺼـﻠﯽ و ﻻـ ﻧﺰﮐﯽ ﻓـﺎﺗﯿﺘﻪ و ﻻـ آﻟﻮه ﻧﺼـﺤﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﺗﺎﻟﻒ اﻟﻨﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﺟﺒﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ ﺧﻮار ﻓﯽ‬‫اﻻﺳـﻼم ﻓﺒﻤﺎ ذا اﺗﺎﻟﻔﻬﻢ ﺑﺸـﻌﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ او ﺳـﺤﺮ ﻣﻔﺘﺮي ﻗﺒﺾ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ و ارﺗﻔﻊ اﻟﻮﺣﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ ﻣﻤﺎ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻌﻄﻮن رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻘﺎﺗﻠﺘﻬﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎﺗﻠﻨﺎ ﻣﻌﻪ و ﮐﺎن و اﻟﱠﻠﻪ رﺷـﯿﺪ اﻻﻣﺮ ﻓﻬﺬا ﯾﻮﻣﻪ اﻟﺪﯾﻨﻮري ﻓﯽ اﻟﻤﺠﺎﻟﺲ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺑﺸﺮ ان‬‫ﻓﯽ ﻓﻮاﺋـﺪه ق ﻓﯽ اﻟـﺪﻻﺋﻞ و اﻟﻼﻟﮑـﺎﺋﯽ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﮐﺮم و اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﻫﯿﺘﻤﯽ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋـﻖ در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﺑـﺎﻫﺮ‬‫ﺷﺠـﺎﻋﺘﻪ ﻣـﺎ وﻗﻊ ﻟﻪ ﻓﯽ ﻗﺘـﺎل اﻫﻞ اﻟﺮدة ﻓﻘـﺪ اﺧﺮج اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺗـﺪ ﻣﻦ ارﺗـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﺮب و ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻧﺼـﻠﯽ و ﻻ ﻧﺰﮐﯽ ﻓﺎﺗﯿﺖ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ ﺧﻠﯿﻔـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺎﻟﻒ اﻟﻨﺎس و ارﻓﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ اﻟﻮﺣﺶ ﻓﻘﺎل رﺟﻮت‬‫ﻧﺼﺮﺗﮏ و ﺟﺌﺘﻨﯽ ﺑﺨﺬﻻﻧﮏ ﺟﺒﺎرا ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﺧﻮارا ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪120 :‬‬‫اﻻﺳـﻼم ﺑﻤـﺎ ذا ﺷـﺌﺖ اﺗـﺎﻟﻔﻬﻢ ﺑﺸـﻌﺮ ﻣﻔﺘﻌـﻞ او ﺑﺴـﺤﺮ ﻣﻔﺘﺮي ﻫﯿﻬـﺎت ﻫﯿﻬﺎت ﻣﻀـﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻧﻘﻄﻊ اﻟﻮﺣﯽ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻻﺟﺎﻫﺪﻧﻬﻢ ﻣﺎ اﺳـﺘﻤﺴﮏ اﻟﺴـﯿﻒ ﻓﯽ ﯾﺪي و ان ﻣﻨﻌﻮﻧﯽ ﻋﻘﺎﻻ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻓﻮﺟﺪﺗﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻣﻀـﯽ ﻣﻨﯽ و اﺻـﺮم و أدب اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ اﻣﻮر‬‫ﻫـﺎﻧﺖ ﻋﻠﯽ ﮐـﺜﯿﺮ ﻣﻦ ﻣﺌﻮﻧﺘﻬﻢ ﺣﯿﻦ وﻟﯿﺘﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرات ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻇـﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺮب ﻣﺮﺗـﺪ ﺷﺪﻧـﺪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻣﺎده ﺟﻬﺎد اﯾﺸﺎن ﮔﺮدﯾﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ أي ﺧﻠﯿﻔﻪ رﺳﻮل اﻟﻔﺖ ﻣﺮدم را‬‫ﻃﻠﺐ ﮐﻦ و ﺑﺎ اﯾﺸﺎن رﻓﻖ ﮐﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﺪاﻫﻨﺖ و ﻣﺪاﺟﺎت اﻧﮑﺎر اﻏﺎز ﻧﻬﺎد و اﯾﺸﺎن را ﺑﻠﻘﺐ ﺟﺒﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠّﯿﮥ و ﺧﻮار ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم‬‫ﻧﻮاﺧﺖ و از ﮐﻼـم آﺧﺮي ﺧﻮد أ ﯾﻨﻘﺺ و أ ﻧـﺎﺣّﯽ اﯾﺸـﺎن را ﺣـﺎﻣﯽ ﻧﻘﺺ دﯾﻦ آﺷـﮑﺎر ﮐﺮد در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻗـﺪري اﻫـﻞ اﻧﺼﺎف را ﺗﺎﻣﻞ و‬‫اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ادﻫﺎن و اﯾﻬﺎن ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ در ﺑﺎب ﻣﺮﺗﺪﯾﻦ ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از ﭘﯿﺸﮕﺎه ﺧﻼﻓﺖ اوﻟﯽ ﻟﻘﺐ ﺟﺒﺎر ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﺧﻮار ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﺗﺼﺮﯾﺤﺎ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻋﻄﺎ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و از ﺗﻌﺮﯾﺾ ﺟﻤﻠﻪ أ ﯾﻨﻘﺺ و أ ﻧﺎﺣّﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻧﻘﺺ دﯾﻦ ﺑﺬﻣﻪ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 99‬از ‪431‬‬‫ﮔﺮدد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴـﯽ را اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﺷﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎب ﺧﻮد در ﺷﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺮار داده و ﭼﻮن درﯾﻦ واﻗﻌﻪ اﻧﮑﺎر اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺿﻌﻒ و وﻫﻦ ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ‬‫در دﯾﻦ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﺎوﯾـﻞ و ﺗﺴﻮﯾـﻞ ﻧﺒﻮد ﻟﻬـﺬا ﺷـﺮاح ﺣـﺪﯾﺚ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﭼـﺎر و ﻧﺎﭼﺎر اﻋﺘﺮاف ﺑﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و راه ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ آن‬‫ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻃﯿﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺧﻮار ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻧﻪ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺧﺎر ﯾﺨﻮر إذا ﺿـﻌﻔﺖ ﻗﻮﺗﻪ و وﻫﻨﺖ اﻗﻮل اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﺿﻌﻔﻪ و وﻫﻨﻪ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻟﻢ ﯾﺮد ان ﯾﮑﻮن ﺟﺒﺎرا ﺑﻞ أراد ﺑﻪ اﻟﺘﺼـﻠﺐ و اﻟﺸـﺪة ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻟﮑﻦ ﻟﻤﺎ ذﮐﺮ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻗﺮﻧﻪ ﺑﺬﮐﺮ اﻟﺠﺒﺎر و‬‫ﻣﻦ اﻟﻌﺠﺐ ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ رض ﮐﺎن ﻣﻨﺴﻮﺑﺎ اﻟﯽ اﻟﺮﻓﻖ و اﻟﺪﻣﺎﺛﮥ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺸﺪة و اﻟﺼـﻼﺑﮥ ﻓﻌﮑﺲ اﻻﻣﺮ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﻘﻀـﯿﮥ و‬‫ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ ﺧﻮار ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺨﺎء اﻟﻤﻌﺠﻤﮥ و ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻟﻮاو ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻀﻌﯿﻒ ﺑﺼﯿﻐﮥ اﻟﻤﺒﺎﻟﻐﮥ و‬‫اﻟﺨﻮر ﺑﺎﻟﺘﺤﺮﯾﮏ اﻟﻀـﻌﻒ اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺿـﻌﻔﻪ و وﻫﻨﻪ ﻓﯽ اﻣﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻘﻀـﯿﮥ ﻣﺒﺎﻟﻐـﮥ و ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻤﺎل اﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ و اﻟﻘﻮة ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻟﻠﺼـﺪﯾﻖ اﻻـﮐﺒﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗﺠﺎﺳـﺮات ﺷـﻨﯿﻌﻪ و اﻗـﺪاﻣﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﺎﻻت‬‫ﺿﻌﻒ و ﻫﻮان و واﻗﻌﺎت ادﻫﺎن و اﯾﻬﺎن ﻋﻤﺮ در ﻧﻈﺮ آوردﻧﺪ دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺷّﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ‬‫در ﺣﻖ او راﺳﺖ ﻧﻤﯽﻧﺸـﯿﻨﺪ ﻟﻬـﺬا از اﺛﺒﺎت آن ﺑﺮواﯾﺖ دﺳﺖ ﺑﺮدار ﺷﺪﻧـﺪ و ﺑﯿﻤﺤﺎﺑﺎ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ از وﺿﻊ و اﺧﺘﻼق در ﻣﺪح آن ﺣﺎﻣﯽ‬‫اﻫﻞ ﮐﻔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪121 :‬‬‫و ﻧﻔﺎق ﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ و اﻓﺘﺮا ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ارﺣﻢ اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺖ و ﻋﻤﺮ را ارﻓﻖ‬‫اﻣﺖ ﺑﺎﻣﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻋﺒﺎرت ﻣﻌﺠﻢ ﺻـﻐﯿﺮ ﻃﺒﺮاﻧﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه ﻧﯿﺰ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻃﺒﺮاﻧﯽ را ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻣﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ وﺻﻒ ﺟﻤﻊ ﮐﻼ ﺑﺼﻔﮥ ﺣﻤﯿﺪة‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑـﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷـّﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ و اﺻـﺪﻗﻬﻢ ﺣﯿﺎء‬‫ﻋﺜﻤـﺎن و اﻗﺮءﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻ و ان ﻟﮑﻞ اﻣـﮥ اﻣﯿﻨﺎ و‬‫اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﻗﺎل ﻏﺮﯾﺐ و‬‫ﺧﺮﺟﻪ اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﻘﺎل ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ارﻓﻖ اﻣﺘﯽ ﻻﻣﺘﯽ ﻋﻤﺮ و اﻗﻀﯽ اﻣﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﺛﻢ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻃﺮﯾﻘﯽ ﮐﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﺑﺠﺎي ﺟﻤﻠﻪ و اﺷﺪﻫﻢ ﻓﯽ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺟﻤﻠﻪ و ارﻓﻖ اﻣﺘﯽ ﻻﻣﺘﯽ ﻋﻤﺮ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻣﻨﺸﺎي آن ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﺣﻘﯿﺮ ﻋﺮض ﮐﺮدم ﻟﯿﮑﻦ ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ از واﺿﻊ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﻣﻘﺘﻀـﺎي ﺣـﺎل وﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾـﻞ و ﻣﺮﺟﻊ و ﻣﺂل‬‫اﯾﻦ ﻧﺴﺞ و ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺿـﺌﯿﻞ ﮐﻪ اﺛﺒﺎت ﮐﻤﺎل ﺻـﻔﺖ ﺧﺎﺻﻪ ﻣﻨﻔﺮده ﺑﺮاي ﻫﺮ واﺣﺪ از اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ ﻏﻔﻠﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﻧﻤﻮده اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻫﺮ دو‬‫را ﺑﺴـﺘﻪ رﺳﻦ ﯾﮏ ﺻـﻔﺖ واﻧﻤﻮده ﺗﻔﺮﻗﻪ ﮐﻪ واﺿﻊ اول ﻣﺎ ﺑﯿﻦ اّول و ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎﺧﺘﻼف ﺻـﻔﺖ رﺣﻤﺖ و ﺷﺪت ﻣﻠﺤﻮظ داﺷﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﺎن ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺗﻨﺎﮐﺮ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﻣﻠﻔﻮﻇﺎت اﯾﻦ وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻧﮑﺎس و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ارﺟﺎس ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﻣﺤﺘﺎج‬‫ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌﺪ درك اﺣﻮال ﺳـﺮاﭘﺎ اﺧﺘﻼل ﻋﻤﺮ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل اﻧﻬﻤﺎك او در ﻏﻮاﯾﺖ و ﺿـﻼل دارد و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ او از‬‫ﺳﺠﯿﻪ ﺷـﺪت ﺑﺮ ﻣﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﺧﺴـﺮان ﻣـﺎل و ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ ﺑـﺪ اﻋﻤـﺎل ﻓﺮاروي ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف ﻣﯽآرد ﮔﻤـﺎﻧﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ‬‫ﻣﺼﺎدﻣﺖ ﻋﯿﺎن و ﺑـﺪاﻫﺖ اﺧﺘﯿﺎر ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﻋﻤﺮ را ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺷـﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ واﻧﻤﺎﯾﺪ و‬‫اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ دﯾﻦ ﺷـﺪت داﺷﺖ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﯽ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮاي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 100‬از ‪431‬‬‫اﯾﻨﮑﻪ او را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻋﻨﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وا ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ادﻋﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀﻤﺤﻞ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻨﺤﺰم و ﻣﻨﺨﺰﻟﺴﺖ و آﻧﭽﻪ ﻣﺎﯾﻪ ﻓﺮاوان ﺣﯿﺮت و اﺳﺘﻌﺠﺎب اوﻟﻮ اﻻﻟﺒﺎب در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻇـﺎﻫﺮ اﻻﻏﺮاب ﮔﺮدد اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ از اﻋﯿﺎن و اﺷـﺨﺎص‬‫ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺟﺎﻫﻞ و از اﺑﻨﺎء اﯾﻦ زراﻓﻪ ﻣﻨﺤﻮﺳﻪ ﻏﺎﻓﻞ و ذاﻫﻞ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ اﺧﺘﺼﺎص ﺑﺤﺬﯾﻔﮥ ﺑﻦ اﻟﯿﻤﺎن داﺷﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪122 :‬‬‫و ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺤﺘﺎج او ﺑﻮدﻧﺪ و ﺳﺆال اﺣﻮال ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ازو ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و در ﺑﺎب ﻋﺪم ﺷﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺋﺰ و ﺗﺮك ﺻﻼة ﺑﺮ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﺴـﻠﮏ اﺗﺒﺎع و ﺗﻘﻠﯿﺪ او ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ از راه دوراﻧﺪﯾﺸـﯽ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎ ﺣﺬﯾﻔﻪ ذﮐﺮ ﺧﻮد را ﻧﯿﺰ ﺑﻤﯿﺎن ﻣﯽآوردﻧﺪ و ﺑﺪرﯾﺎﻓﺖ ﺣﺎل‬‫ذات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت ﺧﻮد ﮐﻪ آﯾﺎ در زﻣﺮه ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ داﺧﻠﺴﺖ ﯾﺎ ﺧﯿﺮ راه اﺳـﺘﺨﺒﺎر و اﺳـﺘﮑﺸﺎف ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻣﺮ ﻣﯽﺳﭙﺮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮔﺎﻫﯽ ازﯾﻦ وادي‬‫ﭘﺎ را ﻓﺮاﺗﺮ ﻣﯽﻧﻬﺎدﻧﺪ و ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺑﺮ ﻧﻔﺎق ﺧﻮد ﻗﺴﻢ ﺷـﺮﻋﯽ ﯾﺎد ﻧﻤﻮده داد ﮐﻤﺎل اﻧﺼﺎف ﻣﯽدادﻧﺪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در اﺳﺘﯿﻌﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﯾﺴـﺌﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻫﻮ ﻣﻌﺮوف ﻓﯽ ﻟا ﺼـﺤﺎﺑﮥ‬‫ﺑﺼﺎﺣﺐ ﺳـّﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻋﻨﺪ ﻣﻮت ﻣﻦ ﻣﺎت ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺎن ﻟﻢ ﯾﺸـﻬﺪ ﺟﻨﺎزﺗﻪ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻟﻢ ﯾﺸـﻬﺪﻫﺎ‬‫ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻐﺰاﻟﯽ در اﺣﯿـﺎء اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻘـﺪ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ ﺗﻔﺘﯿﺶ ﻗﻠﺒﻪ ﺣﺘﯽ ﮐﺎن ﯾﺴﺄل‬‫ﺣﺬﯾﻔﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻫﻞ ﯾﻌﺮف ﺑﻪ ﻣﻦ آﺛﺎر اﻟﻨﻔﺎق ﺷﯿﺌﺎ إذ ﮐﺎن ﻗﺪ ﺧﺼﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ زﯾـﺪ ع ﺑﻦ وﻫﺐ اﻟﺠﻬﻨﯽ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻣﻦ ﺟﻠﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ وﺛﺎﻗﺘﻬﻢ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯽ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ اﻻ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻔﺴﻮي‬‫ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﺧﻠﻞ ﮐﺜﯿﺮ و ﻟﻢ ﯾﺼﺐ اﻟﻔﺴﻮي ﺛﻢ اﻧﻪ ﺳﺎق ﻣﻦ رواﯾﺘﻪ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ ﯾﺎ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻧﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻗﺎل و ﻫﺬا‬‫ﻣﺤﺎل اﺧﺎف ان ﯾﮑﻮن ﮐـﺬﺑﺎ ﻗﺎل و ﻣﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺪل ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺿـﻌﻒ ﺣـﺪﯾﺜﻪ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ان ﺧﺮج اﻟﺪﺟﺎل ﺗﺒﻌﻪ ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺠﺐ ﻋﺜﻤﺎن و‬‫ﻣﻦ ﺧﻠﻞ رواﯾﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺛﻨﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ذر ﺛﻨﺎ ﺑﺮﯾـﺪة ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻣﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎﺳـﺘﻘﺒﻠﻨﺎ اﺣـﺪا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻬـﺬا اﻟﺬي اﺳـﺘﻨﮑﺮه‬‫اﻟﻔﺴﻮي ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ إﻟﯿﻪ و ﻟﻮ ﻓﺘﺤﻨﺎ ﻫـﺬه اﻟﻮﺳﺎوس ﻋﻠﯿﻨﺎ رددﻧﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﺜﺎﺑﺘـﮥ ﺑﺎﻟﻮﻫﻢ اﻟﻔﺎﺳﺪ و ﻻ ﻧﻔﺘﺢ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻓﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ‬‫وﻫﺐ ﺧﺎﺻﮥ ﺑﺎب اﻻﻋﺘﺰال ﺑﺮد ﺣﺪﯾﺜﻪ اﻟﺜﺎﺑﺖ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺼﺎدق اﻟﻤﺼﺪق و زﯾﺪ ﺳﯿﺪ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﻘﺪر ﻫﺎﺟﺮ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﺾ و زﯾـﺪ ﻓﯽ اﻟﻄﺮﯾﻖ و روي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﻠﯽ و اﻟﺴـﺎﺑﻘﯿﻦ و ﺣـﺪث ﻋﻨﻪ ﺧﻠﻖ و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻏﯿﺮه ﺣﺘﯽ انّ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻗﺎل إذا ﺣﺪﺛﮏ زﯾﺪ ﺑﻦ وﻫﺐ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻓﮑﺎﻧﮏ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﺬي ﺣﺪﺛﮏ ﻋﻨﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ﺗﺴﻌﯿﻦ او ﺑﻌﺪﻫﺎ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻠﺒﯽ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن در ذﮐﺮ واﻗﻌﻪ ﻋﻘﺒﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﺤﺬﯾﻔﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ‬‫ﻗﺎل ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻧﺰل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪123 :‬‬‫راﺣﻠﺘﻪ ﻓﺎوﺣﯽ إﻟﯿﻪ و راﺣﻠﺘﻪ ﺑﺎرﮐﮥ ﻓﻘﺎﻣﺖ ﺗﺠّﺮ زﻣﺎﻣﻬﺎ ﻓﻠﻘﯿﺘﻬﺎ ﻓﺎﺧﺬت ﺑﺰﻣﺎﻣﻬﺎ و ﺟﻠّﺖ اﻟﯽ ﻗﺮب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﻧﺨﺘﻬﺎ‬‫ﺛﻢ ﺟﻠﺴﺖ ﻋﻨـﺪﻫﺎ ﺣﺘﯽ ﻗﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎﺗﯿﺘﻪ ﺑﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﻫﺬا ﻗﻠﺖ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﯽ ﻣﺴـّﺮ‬‫إﻟﯿﮏ ﺳّﺮا ﻓﻼ ﺗﺬﮐﺮﻧﻪ اﻧّﯽ ﻧﻬﯿﺖ ان اﺻّﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻓﻼن و ﻓﻼن و ﻋّﺪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﻮﻓﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎن‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺧﻼﻓﺘﻪ إذا ﻣﺎت اﻟﺮﺟﻞ ﻣّﻤﻦ ﯾﻈﻦ ﺑﻪ اﻧﻪ ﻣﻦ اوﻟﺌﮏ اﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﺣﺬﯾﻔﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻨﺎداه اﻟﯽ اﻟّﺼﻼة‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎن ﻣﺸﯽ ﻣﻌﻪ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺻﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ان اﻧﺘﺰع ﯾﺪه ﻣﻦ ﯾﺪه ﺗﺮك اﻟﺼﻼة ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﺟﻬﻞ از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ او را ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺷـﺪت ﺑﺮ ﻣﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﻣﯽﺗﻮان ﻗﺮارداد ﻣﮕﺮ ﺷـﺎن ﺑﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ اﻟﺸـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ از اﺳـﻤﺎي‬‫ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺟﺎﻫﻞ و ذاﻫﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﺰد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻨﺰﻟﺘﺶ ﺑﺤّﺪي ﻧﺎزل ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 101‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ را ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑﺎو داﺷﺖ ﺑﺎو ودﯾﻌﺖ ﻧﻨﻤﺎﯾـﺪ ﺑﻠﮑﻪ دﯾﮕﺮي را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴـﺮ ﺧﻮد ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎب‬‫ﺧﻮد را ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺎو ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﺑﺎب آﻧﺠﻨﺎب در ﺧﺼﻮص ﺷـّﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ در ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺑﺤـّﺪي اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺎن ﭘﯿـﺪا ﮐﻨﺪ ﮐﻪ از اﻗﻮال آن‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺮ ﻧﺪارد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﺘّﺒﻊ و ﻣﺘﺒﻊ اﻓﻌﺎل او ﮔﺮدد و ﺣﺮﻣﺎن اﯾﻦ ﺑﺎب از ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻮد ﺑﺠﺎي ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﺧﻮد ﻣﺮﺗﺎب‬‫ﺷﻮد و از آن ﻏﯿﺮ ﺳﺆال ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ در ﻣﻦ از آﺛﺎر ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﭼﯿﺰي ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻣﯽﻧﻤﺎي ﯾﺎ ﺧﯿﺮ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ارﺗﯿﺎب از ﺣـّﺪ ﺧﻮد ﺗﺠﺎوز ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﻤﻘـﺎﻣﯽ رﺳـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑـﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ اﻟﺸـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﺧﻮد ﺑﻤﺨـﺎﻃﺒﻪ آن ﻏﯿﺮ ﺻـﺎﺣﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺑﻘﺴﻢ ﺷـﺮﻋﯽ اﻗﺮار و‬‫اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ از ﻣﻨـﺎﻓﻘﯿﻦ ﻫﺴـﺘﻢ ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐّﻠﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل در دل ﻧﺒﺎﯾـﺪ اورد و ﻫﯿﭽﮕﺎﻫﯽ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺑـﺎب ﻧﺒﺎﯾـﺪ ﮐﺮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻟﺤﻮق ﺻـﺪ ﮔﻮﻧﻪ ﻋﯿﺐ و ﻋﺎر ﺑﺨﻮد آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺎﻻت و ﻣﺨﺎﻃﺒﺎت ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣـﺬﯾﻔﻪ رﻓﺘﻪ ﭼﻮن دﻟﯿﻞ واﺿـﺢ اﺧﺘﺼﺎص ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﺑﻌﻠﻢ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﺣﺮﻣﺎن ﮐﻠﯽ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺟﺰﺋﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻮدن ﺧﻮدﺷﺎن از ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻨﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺒﻄﻞ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ‬‫و وﻫﻢ ﺧﺎﻃﻞ او در اول وﻫﻠﻪ از ﻫﻢ ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن را ﺑﺎب ﺛﺎﻟﺚ از اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده ﺑﺎدﻋﺎي اﯾﻦ ﮐﻪ او در ﺻﺪق‬‫ﺣﯿﺎ ﺑﺎ ﺑﺴﺖ ﺑﺎب وﻗﺎﺣﺖ ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﮔﺸﺎده و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣّﺪﻋﺎ ﺟﻤﻠﻪ و‬‫اﺻﺪق اﻣﺘﯽ ﺣﯿﺎء ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن‬‫ﮐﻪ ﺟﺰوي از‬‫ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪124 :‬‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن آورده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺮك ﺣﯿـﺎ و آزرم ﺑﺎﻗـﺪام ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ ﺗﺤﺮج و ﺷـﺮم ﺳﭙﺮده و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اوﻻ ﺛﺒﻮت ﺣﯿﺎ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ‬‫ﺻـﺪﻗﻪ ﺑﺮأي ﻋﺜﻤـﺎن از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺤﺎﻻت ﻋﺎدﯾﻪ اﺳﺖ ﭼﻪ ﻫﺮ واﺣـﺪ از واﻗﻌﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ و اﺣـﺪاث ﻗﺒﯿﺤﻪ او دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊﺳﺖ ﺑﺮ‬‫اﯾﻨﮑﻪ او را ﻧﻪ از ﺧﺪا ﺷـﺮﻣﯽ و ﻧﻪ از ﺧﻠﻖ آزرﻣﯽ ﺑﻮد و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ اﯾﻦ اﺣﺪاث ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ‬‫آﺧﺮ اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎع ﺧﻮد ﻋﺜﻤﺎن ﮐﯿﻔﺮ ﮐﺮدار او را در ﮐﻨﺎرش ﻧﻬﺎدﻧﺪ و ﺧﻀﻢ و ﻗﻀﻢ او را ﺑﺴﺒﺐ ﻣﻮﺿﻮع ﯾﮑﺴﺮ ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ دادﻧﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺲ را در ﺑﺎب ﺻﺪق ﺣﯿﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ واﻧﻤﻮدن ﺑﻤﻔﺎد ﺻـﺮﯾﺢ إذا ﻟﻢ ﺗﺴـﺘﺤﯽ ﻓﺎﺻﻨﻊ ﻣﺎ ﺷﺌﺖ ﮐﺎر ﻓﺮﻣﻮدﻧﺴﺖ ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺻﺪق‬‫ﺣﯿﺎ ﺑﺮاي ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد ﻧﺎﺷﯽ ﺑﻮدن آن از ﻋﻠﻢ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻧﺴﻮان و ﺻﺒﯿﺎن وﯾﻠﻪ و ﺳﻔﻬﺎ ﻫﻢ‬‫ﺷﯿﻤﻪ ﺣﯿـﺎ را دارا ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻬﺮه ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽدارﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ذوي اﻻﺑﺼﺎر ﭘﺲ ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮑﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﯿـﺎي ﻋﺜﻤـﺎﻧﯽ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ذﮐﺮ آن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﺤﯿﺎﺳﺖ و ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ اﯾﻦ ﻫﻢ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﯿﺎي ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﻧﺎﺷـﯽ از‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻧﯿﺰ دﺳﺖ ﺑـﺪاﻣﺎن ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻤﯽرﺳﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺜﺒﺖ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮاي‬‫ﻋﺜﻤـﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺛﺒﻮت ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮاي اﺣـﺪي ﺑﺎﻋﺚ ارﺗﻘﺎء او ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﮔﺮدد ﮐﻤﺎ أوﻣﺄﻧﺎ‬‫إﻟﯿﻪ اﻧﻔـﺎ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮدود از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ و ﻣﺴـﺪود ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘﻮد و اﯾﻦ دﻋﻮي ﮐﺎذﺑﻪ او ﺑﺮ‬‫وﺟﻬﺶ ﻣﺮﻣﯽ و ﻣﺮدودﺳﺖ‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن اّﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 102‬از ‪431‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻼﻋﺖ اﻧﻀـﻤﺎم أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ را ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ادﻋﺎ‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ او را ﺑﻌﻠﻢ ﻗﺮان و ﻗﺮاءت ان ﺗﻔﻀﯿﻞ داده و ﺷﺎﻫﺪ آن ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ‬‫و اﻗﺮأﻫﻢ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫و رواﯾﺘﯽ‬‫و اﻗﺮأﻫﻢ ﻟﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫وارد ﺷـﺪه و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻗﺪام ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺮﯾﻦ ادﻋﺎ ﻣﻮرث ﺣﯿﺮت ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف و ﺣﯿﺎﺳﺖ ﭼﻪ اوﻻ ﺑﻼ ﺷﺎﻫﺪ ﻧﺺ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻣﺤﺾ ﺑﻠﺤﺎظ ﺑﻌﺾ اﺧﺒﺎر وارده در ﺣﻖ أﺑﯽ او را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دادن ﺟﺮأت‬‫و ﺟﺴﺎرت ﻋﻈﯿﻤﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ از اﻫﻞ ﺗﺤﺮج و ﺗﺎﺛﻢ ﺻﺎدر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺠﻤﻠﻪ‬‫و اﻗﺮأﻫﻢ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫ﮐﻪ ﺟﺰ وي از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺠﺎﻧﺐ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺒﺎﺋﻦ ﺗﺪﻗﯿﻘﺴﺖ و ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﻦ ﻗﻮل ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﺪ دﻟﯿﻞ ﺗﻔﻀـﯿﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ در ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و ﻗﺮاءت آن ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ ﭼﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب ﺗﻔﻀـﯿﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺘﻔﺎد ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن را ﻣﺤﻤﻮل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ أﺑﯽ ﺻﺮف‬‫در ﻗﺮاءت ﻗﺮآن اﻋﻠﻢ ﺑﻮد و اﻋﻠﻤّﯿﺖ او را درﯾﻦ اﻣﺮ ﻫﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺠﻤﺎﻋﺖ ﻣﺨﺼﻮﺻﯿﻦ ﯾﺎ ﻓﯽ وﻗﺖ ﻣﻦ اﻻوﻗﺎت ﻣﺆول ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺼﺮاﺣﺖ‬‫اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ از أﺑﯽ اﻗﺮأ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪125 :‬‬‫ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺸﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫و اﻗﻮاﻫﻢ أي اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻘﺮاءة اﻟﻘﺮآن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯿﻦ او وﻗﺖ ﻣﻦ اﻻوﻗـﺎت ﻓـﺎن ﻏﯿﺮه ﮐـﺎن اﻗﺮأ ﻣﻨﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴـﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﻗﺮأﻫﻢ أي‬‫اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻘﺮاءة اﻟﻘﺮآن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯿﻦ او وﻗﺖ ﻣﺨﺼـﻮص و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷـﺮح ﺟـﺎﻣﻊ‬‫ﺻﻐﯿﺮ ﺑﺸـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و اﻗﺮاﻫﻢ أي اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻘﺮاءة اﻟﻘﺮآن أﺑﯽ ﺑﻀﻢ اﻟﻬﻤﺰة و ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣـﺪة و ﺷـﺪة اﻟﻤﺜﻨﺎة اﻟﺘﺤﯿﮥ اﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﺨﺼﻮﺻـﯿﻦ او وﻗﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب ﺑﻮدن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﺮاي‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﺳـﻤﺖ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد و ﻧﻘﺶ اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﺻﻮرت ﺛﺒﻮت ﻧﻤﯽﭘﺬﯾﺮد ﻓﻠﯿﺖ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ ﻋﺼﻢ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻦ‬‫ﻫﺬه اﻟﺪﻋﻮي اﻟﻔﺎﺳﺪة و زّم ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﺘﻔﻮه ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬه اﻟﻬﻔﻮة اﻟﮑﺎﺳﺪة‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑـﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در اﯾـﻦ ﮐﻼـم ﺻـﺮﯾﺢ اﻻﻧﺜﻼـم ﻣـﺪﻋﯽ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ ﯾﮑﯽ از اﺑـﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭼﻪ او را ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﻋﻠﻢ ﺧﺎﺻﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺑﺨﺸﯿﺪه و ﺷﺎﻫﺪان ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫و اﻋﻠﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 103‬از ‪431‬‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اوﻻ اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯽ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺪون ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﺧﻮد ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺠﺮي ﻓﻀـﯿﺢ و ﺗﺨﺮص‬‫ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ و از داب اﻫـﻞ اﺳـﻼم و اﯾﻤـﺎن ﺑﻤﺮاﺣـﻞ ﻗﺎﺻـﯿﻪ ﺑﻌﯿـﺪﺳﺖ ﮐﻪ در ﭼﻨﯿﻦ اﻣﻮر ﻋﻈﯿﻤﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ ورود ﻧﺼﻮص ﺻـﺮﯾﺤﻪ آن‬‫ﺳﺮور اﺳـﺖ و رﺟـﻢ و ﺗﺨﻤﯿـﻦ اﺣـﺪي را در آن ﺑﻬﺮه ﻧﯿﺴـﺖ ﺑﻤﺠﺮد ﺗﺸــﻬﯽ ﻧﻔﺲ ﮐـﺎر ﺑﻨـﺪ ﺷﻮﻧـﺪ و ﺑﺮاي ﻣﺸــﺘﻬﯿﺎت ﺧـﻮاﻃﺮ ﺧـﻮﯾﺶ‬‫دﺳﺖآوﯾﺰي ﻋﺎﻃﻞ و ﻣﺴﺘﻤﺴﮑﯽ ﺑﺎﻃﻞ ﻗﺮار داده راه ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋﺪوان روﻧﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺟﻤﻠﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ آن را ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﻌﺎذ ﻗﺮار داده ﺟﺰوي از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗـﺪ ﻇﻬﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﮐﻼم اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﯾﻀﺎ و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و اﻋﺘﺒﺎر و ﺧﺒﺮت و اﺳـﺘﺒﺼﺎر ﭘﻮﺷـﯿﺪه‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻓﻘﺮه ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﻣﻮذن از ﮐﻤﺎل ﺧﻼﻋﺖ و ﻣﺨﺒﺮ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺟﻼﻋﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ‬‫اﻟﻔﺮض ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ وﻗﺘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﻢ ﺣﻼل و ﺣﺮام ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻤﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﮐﻤﺎل ﺗﺒﺮﯾﺰ و رﺟﺤﺎن او درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ازﯾﻦ دو اﻣﺮ ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﺣﻼل و ﺣﺮام ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻤﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺑﺎﺷﺪ و اﺣﺪي از اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را در آن ﺣﻈﯽ و‬‫ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﻧﺒﻮد و ﻫﻤﻪ اﯾﺸﺎن ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎﻫﻞ ﺑﺤﻼل و ﺣﺮام ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﺤـﺪي ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺒﻄﻼﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺷﺎﯾـﺪ ﻫﯿﭻ‬‫ﮐﺴﯽ از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪126 :‬‬‫و ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﺎﻟﻐﺎ اﻟﯽ اﻗﺼـﯽ ﻧﻬﺎﯾﺎت اﻟﺮﻗﺎﻋـﮥ اﻟﺘﺰام آن ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ ﺗﺒﺮﯾﺰ و رﺟﺤﺎن او ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب آﻧﺠﻨﺎب ﭘﺲ آن ﻫﻢ‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ اﻓﺎده ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺎء ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺤﻼل و ﺣﺮام از ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ او را ﺑﻌـﺪ اﻧﻘﺮاض ﻋﻈﻤﺎء ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﺮض ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻧﻪ ﻗﺒﻞ از آن ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از ادراك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺣﺪي از‬‫اﺻـﺤﺎب ﺣﯿﺎ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ را ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دﻫﺪ و وزر اﯾﻦ ﺗﺨّﺮص و اﻋﺘﺪا را ﺑﯿﺒﺎﮐﺎﻧﻪ ﺑﺮ دوش ﺧﻮد ﻧﻬﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ‬‫اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺸﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارأف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام‬‫أي ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻣﺎ ﯾﺤﻞ و ﯾﺤﺮم ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﯾﺼـﯿﺮ ﮐـﺬﻟﮏ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض ﻋﻈﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ و اﻻ‬‫ﻓﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام اﻟﺦ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺑﺸﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام‬‫أي ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻣـﺎ ﯾﺤـﻞ و ﯾﺤﺮم ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻌﻨﯽ ﺳﯿﺼـﯿﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻌـﺪ اﻧﻘﺮاض اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي در‬‫ﺳﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺑﺸﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام‬‫أي ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻣﺎ ﯾﺤﻞ و ﻣﺎ ﯾﺤﺮم ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻌﻨﯽ ﺳﯿﺼـﯿﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻌـﺪ اﻧﻘﺮاض اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ راﺑﻌﺎ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از‬‫ﻇﻬﻮر ﺑﻄﻼـن اﺧﺘﺼـﺎص ﻋﻠﻢ ﺣﻼـل و ﺣﺮام ﺑﻤﻌـﺎذ و ﻋـﺪم ﺛﺒﻮت ﺗﺒﺮﯾﺰ و رﺟﺤﺎن ﻣﻌﺎذ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب در ﺛﺒﻮت اﺻﻞ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺤﻼل و ﺣﺮام ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ ﮐﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﺪﯾﺪه ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺟﻬﻞ او از ﺣﻼل و ﺣﺮام و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ او از درك اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﯾﻌﺖ‬‫ﺟﻨﺎب ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴـﻼم در ﮐﺘﺐ اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 104‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﮑﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗﺪي در ﮐﺘﺎب ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻧﺎ ﺷـﯿﺒﺎن ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﺷـﻘﯿﻖ ﻗﺎل اﺳﺘﻌﻤﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻌﺎذا ﻋﻠﯽ اﯾﻤﻦ ﻓﺘﻮﻓﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺳﺘﺨﻠﻒ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﻋﺎﻣﺌﺬ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺞ ﻓﺠﺎء ﻣﻌﺎذ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﻣﻌﻪ رﻗﯿﻖ و وﺻﻔﺎء ﻋﻠﯽ ﺟﺪة ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‬‫ﻋﻤﺮ ﯾـﺎ اﺑـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻟﻤﻦ ﻫﻮﻻـء اﻟﻮﺻـﻔﺎء ﻗـﺎل ﻫﻢ ﻟﯽ ﻗﺎل ﻣﻦ اﯾﻦ ﻫﻢ ﻟﮏ ﻗﺎل اﻫـﺪوا ﻟﯽ ﻗﺎل اﻃﻌﻨﯽ و ارﺳﻞ ﺑﻬﻢ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺎن‬‫ﻃﯿﺒﻬﻢ ﻟﮏ ﻓﻬﻢ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻻﻃﯿﻌﮏ ﻓﯽ ﻫﺬا ﺷـﯽء اﻫﺪي ﻟﯽ ارﺳﻞ ﺑﻬﻢ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻓﺒﺎت ﻟﯿﻠﮥ ﺛﻢ اﺻﺒﺢ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺑﻦ ﻟا ﺨﻄﺎب‬‫ﻣـﺎ اراﻧﯽ اﻻ ﻣﻄﯿﻌﮏ اﻧﯽ رأﯾﺖ اﻟﻠﯿﻠـﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﮐﺎﻧﯽ اﺟّﺮ او أﻗﺎد او ﮐﻠﻤـﮥ ﺗﺸـﺒﻬﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻨﺎر و اﻧﺖ اﺧـﺬ ﺑﺤﺠﺰﺗﯽ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﺑﯽ و ﺑﻬﻢ اﻟﯽ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ اﺣﻖ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻢ ﻟﮏ ﻓﺎﻧﻄﻠﻖ ﺑﻬﻢ اﻟﯽ اﻫﻠﻪ ﻓﺼﻔﻮا ﺧﻠﻔﻪ ﯾﺼﻠﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪127 :‬‬‫ﻓﻠﻤﺎ اﻧﺼﺮف ﻗﺎل ﻟﻤﻦ ﺗﺼﻠﻮن ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻠّﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﺎﻧﻄﻠﻘﻮا ﻓﺎﻧﺘﻢ ﻟﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺳﻌﺪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﻌﺎذ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ اﻟﻨﻌﻤﺎن ﻋﻦ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ رﻓﺎﻋﮥ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﻨـﺎس وﺟﻬﺎ و اﺣﺴـﻨﻪ ﺧﻠﻘﺎ و اﺳـﻤﺤﻪ ﮐﻔﺎ ﻓﺎّدان دﯾﻨﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻓﻠﺰﻣﻪ ﻋﺰﻣﺎؤه ﺣﺘﯽ ﺗﻐﯿﺐ ﻣﻨﻬﻢ اﯾﺎﻣﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ ﺣﺘﯽ اﺳـﺘﺎدي ﻏﺮﻣﺎؤه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎرﺳﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ ﻣﻌﺎذ ﯾﺪﻋﻮه ﻓﺠﺎءه و ﻣﻌﻪ ﻏﺮﻣﺎؤه ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺧـﺬ ﻟﻨﺎ ﺣﻘﻨﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﺗﺼـﺪق ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﻓﺘﺼـﺪق ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺎس و أﺑﯽ آﺧﺮون و ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺧـﺬ ﻟﻨﺎ ﺣﻘﻨﺎ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺻﺒﺮ ﻟﻬﻢ ﯾﺎ ﻣﻌﺎذ ﻗﺎل ﻓﺨﻠﻌﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓـﺪﻓﻌﻪ اﻟﯽ ﻏﺮﻣﺎﺋﻪ‬‫ﻓﺎﻗﺘﺴـﻤﻮه ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻓﺎﺻﺎﺑﻬﻢ ﺧﻤﺴﮥ اﺳـﺒﺎع ﺣﻘﻮﻗﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﻪ ﻟﻨﺎ ﻗﺎل ﻟﻬﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻠﻮا ﻋﻨﻪ ﻓﻠﯿﺲ ﻟﮑﻢ‬‫إﻟﯿﻪ ﺳﺒﯿﻞ ﻓﺎﻧﺼﺮف ﻣﻌﺎذ اﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﺳﻠﻤﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻟﻮ ﺳﺄﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺪ اﺻﺒﺤﺖ اﻟﯿﻮم ﻣﻌﺪﻣﺎ ﻗﺎل ﻣﺎ ﮐﻨﺖ ﻷﺳﺄﻟﻪ‬‫ﻗﺎل ﻓﻤﮑﺚ ﯾﻮﻣﺎ ﺛﻢ دﻋﺎه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺒﻌﺜﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ و ﻗﺎل ﻟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺠﺒﺮك و ﯾﺆدي ﻋﻨﮏ دﯾﻨﮏ ﻗﺎل ﻓﺨﺮج ﻣﻌﺎذ‬‫اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل ﺑﻬـﺎ ﺣﺘﯽ ﺗﻮﻓﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻮاﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﺘﯽ ﺣـﺞ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺤـﺞ ﻓﺎﻟﺘﻘﯿﺎ ﯾﻮم اﻟﺘﺮوﯾـﮥ ﺑﻤﻨﯽ ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﺎ و ﻋّﺰي ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﺻﺎﺣﺒﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ اﺧﻠﺪ اﻟﯽ اﻻرض ﯾﺘﺤﺪﺛﺎن‬‫ﻓﺮاي ﻋﻤﺮ ﻋﻨﺪ ﻣﻌﺎذ ﻏﻠﻤﺎﻧﺎ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﻮﻻء ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل اﺻـﺒﺘﻬﻢ ﻓﯽ وﺟﻬﯽ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻣﻦ أّي وﺟﻪ ﻗﺎل اﻫﺪوا اﻟّﯽ و اﮐﺮﻣﺖ‬‫ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اذﮐﺮﻫﻢ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎذ ﻣﺎ ذﮐﺮي ﻫﺬا ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻧﺎم ﻣﻌﺎذ ﻓﺮاي ﻓﯽ اﻟﻨﻮم ﮐﺎﻧّﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﻔﯿﺮ اﻟﻨﺎر و ﻋﻤﺮ آﺧﺬ ﺑﺤﺠﺰﺗﻪ‬‫ﻣﻦ وراﺋﻪ ﯾﻤﻨﻌﻪ ان ﯾﻘﻊ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﻓﻔﺰع ﻣﻌﺎذ ﻓﻘﺎل ﻫـﺬا ﻣﺎ اﻣﺮﻧﯽ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘـﺪم ﻣﻌﺎذ ﻓﺬﮐﺮﻫﻢ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺴﻮﻏﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ذﻟﮏ و ﻗﻀـﯽ ﺑﻘّﯿﮥ‬‫ﻏﺮﻣﺎﺋﻪ و ﻗﺎل اﻧّﯽ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺠﺒﺮك‬‫ازﯾﻦ دو رواﯾﺖ ﺑﻌـﺪ ﺟﻤﻊ واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﻌﺎذ از ﯾﻤﻦ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﻧﻤﻮد و در ﻣﮑﻪ ﺑﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻣﻼﻗﯽ ﺷﺪ ﻋﻤﺮ دﯾﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎ ﻣﻌﺎذ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻋﺒﯿﺪ و ﻏﻠﻤﺎﻧﺴﺖ و ﭼﻮن در ﺑﺎب اﯾﺸﺎن از ﻣﻌﺎذ ﺳﺆال ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻨﻬﺎ را از ﮐﺠﺎ ﯾﺎﻓﺘﯽ ﻣﻌﺎذ ﮔﻔﺖ اﯾﻨﻬﺎ را ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي‬‫ﻣﻦ ﻫـﺪﯾﻪ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻋﻤﺮ ﺑـﺎو ﮔﻔﺖ اﻃـﺎﻋﺖ ﻣﻦ ﺑﮑﻦ و اﯾﻨﻬـﺎ را ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻔﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ او اﯾﻨﻬـﺎ را ﺑﺮاي ﺗﻮ ﭘـﺎﮐﯿﺰه ﮔﺮداﻧـﺪ ﭘﺲ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﻠﮏ ﺗﻮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﻣﻌﺎذ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻣﺸﻮره ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ را ﻗﺒﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪128 :‬‬‫ﻧﮑﺮد و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ اﻃﺎﻋﺖ ﺗﻮ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﺮد اﯾﻦ ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﻮي ﻣﻦ ﻫـﺪﯾﻪ ﮐﺮده ﺷـﺪه ﭘﺲ ﭼﺮا آن را ﺑﺴﻮي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻔﺮﺳـﺘﻢ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﺷﺐ ﺷﺪ و ﻣﻌﺎذ ﺑﺨﻮاب رﻓﺖ دﯾﺪ ﮐﻪ او ﺑﺴﻮي ﻧﺎر ﮐﺸﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد و ﻋﻤﺮ ﮐﻤﺮ او را ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از اﻓﺘﺎدن در ﻧﺎر‬‫ﻣـﺎﻧﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﻌـﺎذ ازﯾﻦ ﺧﻮاب ﺧﻮﻓﻨﺎك ﺷـﺪ و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﺎن ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮا ﻋﻤﺮ ﺑﺂن اﻣﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد ﭘﺲ ﺻـﺒﺢ آن ﺷﺐ ﻣﻌﺎذ‬‫ﻧﺰد ﻋﻤﺮ آﻣﺪ و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ ﺧﻮد را ﻣﮕﺮ ﻣﻄﯿﻊ ﺗﻮ ﺑﺘﺤﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ در ﺧﻮاب ﭼﻨﯿﻦ و ﭼﻨﺎن دﯾﺪم و ﺑﺎو ﺣﺎل ﻣﻨﺎم ﺧﻮد ﻣﻔﺼﻼ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 105‬از ‪431‬‬‫ﺑﯿﺎن ﮐﺮد و ﺑﻌﺪ از آن ﻧﺰد ﺧﻠﯿﻔﻪ اول رﺳـﯿﺪ و ﺑﺮ او ﻋﺒﯿﺪ و ﻏﻠﻤﺎن ﺧﻮد را ﭘﯿﺶ ﮐﺮد و ﺧﻠﯿﻔﻪ از راه ﻋﻨﺎﯾﺖ آن ﻋﺒﯿﺪ را ﺑﺎو ﺑﺨﺸﯿﺪ و اﯾﻦ‬‫ﻗﺼﻪ ﻋﺠﯿﺒﻪ و واﻗﻌﻪ ﻏﺮﯾﺒﻪ ﺑﻮﺿﻮح ﺗﻤـﺎم دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﺟﻬـﻞ ﺗـﺎم ﻣﻌـﺎذ از ﺣﻼل و ﺣﺮام دارد و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ او در ﺟﻤﻊ اﻣﻮال ﺧﯿﻠﯽ‬‫ﺑﯽاﻋﺘـﺪال ﺑﻮد و ﻫﺮﮔﺰ ﺧﯿـﺎل ﺣﺮام و ﺣﻼـل ﻧﻤﯽﮐﺮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ اﺳـﺘﺤﻼل ﻣﺎل ﻏﯿﺮ ﻃﯿﺐ اﺻـﺮار ﻣﻮرث وﺑﺎل ﻣﯽﻧﻤﻮد و درﯾﻦ ﺑﺎب ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻟﺠـﺎج و اﻋﻮﺟـﺎج ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺴـﺮان ﻣـﺂب و ﻣـﺎل و اﺳﺘﯿﺠﺎب ﻋﻘﺎب و ﻧﮑﺎل ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ‬‫ﺟﺒﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪ رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ او را ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺤﻼل و ﺣﺮام ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺣﻀﺮت ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻻف اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم داﻧﺴﺘﻦ ﻇﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ‬‫و ﺟﻮر ﻓﺨﯿﻤﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ‬‫در ﺣﻖ او ﺛـﺎﺑﺖ ﺑﺪاﻧﻨـﺪ و او را درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺮﺳﺎﻧﻨـﺪ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﺸـﻨﺎﻋﮥ و‬‫اﻟﻔﻈﺎﻋـﮥ ﺑﻤﮑـﺎن أّي ﻣﮑـﺎن و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﺮدي ﻓﯽ ﻫﻮة اﻟﺼـﻐﺎر و اﻟﻬﻮان و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻀـﺤﮑﺎت ﺛﮑﻠﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ اﺳـﻼف‬‫ﻧﺎاﻧﺼﺎف اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺮاي ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي ﻣﻌﺎذ ازﯾﻦ ﻧﻘﯿﺼﻪ ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﺟﺮﯾﻤﻪ واﺿﺤﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻓﺘﺮا ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ آن ﺟﻨـﺎب در وﻗﺖ ﺑﻌﺚ ﻣﻌـﺎذ ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﺑﺨﻄﺎب وي ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﻞ ﺗﺮا در‬‫دﯾﻦ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪام و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﮐﺮدم ﺑﺮاي ﺗﻮ ﻫﺪﯾﻪ را ﭘﺲ اﮔﺮ ﻫﺪﯾﻪ ﮐﺮده ﺷﻮد ﺑﺮاي ﺗﻮ ﭼﯿﺰي ﭘﺲ ﻣﻘﺒﻮل ﮐﻦ آن را و ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫ﮐﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﻣﻌـﺎذ وﻗـﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺮاﺟﻌﺖ از ﯾﻤﻦ ﻧﻤـﻮد ﺳـﯽ ﻧﻔﺮ از ﻋﺒﯿـﺪ را آورد ﮐﻪ ﺑﺴـﻮي او ﻫـﺪﯾﻪ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﻌﺎذ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ذﮐﺮ ﺳـﯿﻒ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻮح ﺑﺴـﻨﺪ ﻟﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺻﺨﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻤﻌﺎذ ﺣﯿﻦ ﺑﻌﺜﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ اﻧﯽ ﻗﺪ ﻋﺮﻓﺖ ﺑﻼءك‬‫ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻗﺪ ﻃﯿﺒﺖ ﻟﮏ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻓﺎن اﻫﺪي ﻟﮏ ﺷﯽء ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻗﺎل ﻓﺮﺟﻊ ﺣﯿﻦ رﺟﻊ ﺑﺜﻼﺛﯿﻦ راﺳﺎ اﻫﺪﯾﺖ ﻟﻪ‬‫و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺮاﭘﺎ ﻏﻮاﯾﺖ ﻣﺤﺾ ﺑﺮاي دﻓﻊ ﻋﺎر و ﺷﻨﺎر ﺧﺴﺮان ﻣﻌﺎذ در اﺧﺬ ﻏﻠﻤﺎن ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﺷﺪه و اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف آن را ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺮج اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻋﺘﺮاف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪129 :‬‬‫ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺳـﯿﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺻـﺎﺣﺐ ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﺘﻮﺣﺴﺖ و او ﻧﺰد ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ رﺟـﺎل و ﻣﺨﺘـﺒﺮﯾﻦ اﺣﻮال ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣﺘﯽ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﺰﻧـﺪﻗﻪ ﻧﯿﺰ ﺷـﺪه ﭘﺲ ﺑﺮواﯾﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺎﻗـﻂ ﻫﺎﻟﮏ در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺷـﺪن ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺳـﯿﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺿﻌﯿﻒ و روي ﻣﻄﯿﻦ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻓﻠﯿﺲ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل‬‫اﺑﻮ داود ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺰﻧﺪﻗـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﺎﻣـﮥ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﻧﯿﺰ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻣﮑﺤﻮل اﻟﺒﯿﺮوﺗﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ اﺑـﺎن ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﯾﻘﻮل ﺳـﯿﻒ اﻟﻀﺒﯽ ﺗﻤﯿﻤﯽ ﮐﺎن ﺟﻤﯿﻊ ﯾﻘﻮل ﺣـﺪﺛﻨﯽ‬‫رﺟـﻞ ﻣـﻦ ﺑﻨﯽ ﺗﻤﯿﻢ و ﮐـﺎن ﺳـﯿﻒ ﯾﻀـﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺪ اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺰﻧﺪﻗـﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﯿﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ‬‫اﻟﺒﺮﺟﻤﯽ و ﯾﻘـﺎل اﻟﺴـﻌﺪي و ﯾﻘـﺎل اﻟﻀﺒﯽ و ﯾﻘﺎل اﻻﺳـﯿﺪي اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺮدة و اﻟﻔﺘﻮح روي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﻤﺮي و‬‫أﺑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺢ و اﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ و ﺑﮑﺮ ﺑﻦ واﺋﻞ ﺑﻦ داود ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ و ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ اﻻﻧﺼﺎري و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺴﺎﺋﺐ اﻟﮑﻠﺒﯽ و ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ اﻻﻋﻠﻢ و ﺧﻠﻖ و ﻋﻨﻪ اﻟﻨﻀـﺮ ﺑﻦ ﺣﻤﺎد اﻟﻌﺘﮑﯽ و ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻤﺤﺎرﺑﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻄﺒﺎع و ﺟﺒﺎرة ﺑﻦ اﻟﻤﻐﻠﺲ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺿـﻌﯿﻒ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻓﻠﯿﺲ ﺧﯿﺮ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺘﺮوك اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﺸـﺒﻪ ﺣـﺪﯾﺜﻪ اﻟﻮاﻗـﺪي و ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و‬‫اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﺑﻌﺾ اﺣـﺎدﯾﺜﻪ ﻣﺸـﻬﻮرة و ﻋﺎﻣﺘﻬـﺎ ﻣﻨﮑﺮة ﻟﻢ ﯾﺘـﺎﺑﻊ ﻋﻠﯿﻬـﺎ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﯾﺮوي اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻋﻦ‬‫اﻻﺛﺒﺎت ﻗﺎﻟﻮا اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﻀﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﻠﺖ ﺑﻘﯿـﮥ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺒﺎن اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺰﻧﺪﻗـﮥ و ﻗﺎل اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺘﺮوك و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺗﻬﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺰﻧﺪﻗﮥ و ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﺳﺎﻗﻂ ﺑﺨﻂ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎت ﺳـﯿﻒ زﻣﻦ رﺷـﯿﺪ دوم آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ذﮐﺮ ﺳﻨﺪ ﺳﯿﻒ اﺟﻤﺎل ﮐﺮده و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 106‬از ‪431‬‬‫ﺣﺎل آن ﻣﻌﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﺪام رواﺗﺴﺖ و اﯾﺎ اﯾﺸﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌﺎرﯾﻒ و ﺛﻘﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﺠﺎﻫﯿﻞ و ﺳﻘﺎﯾﺎ و ﻏﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻣﺠﺎﻫﯿﻞ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﻪ ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ در ﺣﻖ ﺳﯿﻒ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﺑﮑﺜﺮت از ﻣﺠﻬﻮﻟﯿﻦ رواﯾﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﺳﯿﻒ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﻀﺒﯽ اﻻﺳـﯿﺪي و ﯾﻘـﺎل اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻟﺒﺮﺟﻤﯽ و ﯾﻘـﺎل اﻟﺴـﻌﺪي اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﻔﺘﻮح و اﻟﺮدة و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻫﻮ ﮐﺎﻟﻮاﻗـﺪي ﯾﺮوي ﻋﻦ‬‫ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺟﺎﺑﺮ اﻟﺠﻌﻔﯽ و ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﻬﻮﻟﯿﻦ و ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ‬‫ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺻﺨﺮ ﺑﻦ ﻧﻮدان اﻧﺼﺎري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪130 :‬‬‫ﺑﻌﺾ اﺧﺒﺎر ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ آن را ﺳـﯿﻒ از ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ از ﭘﺪر ﺧﻮد از ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺻﺨﺮ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ‬‫اﺧﺒﺎر ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ ﻣﻌﺎذ اﻧّﯽ ﻋﺮﻓﺖ ﺑﻼءك ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟـﺬي ذﻫﺐ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺣﺘﯽ رﮐﺒﮏ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻗـﺪ ﻃﯿﺒﺖ‬‫ﻟﮏ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻓﺎن اﻟﻬﺪي إﻟﯿﮏ ﺷﯽء ﻓﺎﻗﺒﻞ‬‫و رﺟﺎل ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ ﻫﺮ دو ﻣﺠﻬﻮل ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﯾﻦ ﻫﻤﺎن اﻓﺘﺮاي ﺳﺎﺑﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﯿﻒ آن‬‫را ﺑﻌﻨﻮان دﯾﮕﺮ آورده و ﺑـﺂن ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻧﻌﻮذ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ‬‫ﺗﺠﻠﯿﻞ و ﺗﻄﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮده و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﺛﺎر ﻋﻠﻮ ﺣﻖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﻄﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ را ﻋﻼﻣﻪ ﮐﺒﯿﺮ و ﻧﻘﺎد ﺧﺒﯿﺮ ﺳـﻨﯿﻪ اﻋﻨﯽ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ ﻟﻤـﺎ ﺑﻌﺜﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻗـﺎل اﻧﯽ ﻗـﺪ ﻋﻠﻤﺖ ﻣـﺎ ﻟﻘﯿﺖ ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﻣﺎ ذﻫﺐ ﻣﻦ‬‫ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺪ ﻃﯿﺒﺖ ﻟﮏ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻓﻤﺎ اﻫﺪي ﻟﮏ ﻣﻦ ﺷﯽء ﻓﻬﻮ ﻟﮏ‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﺿﻌﻔﻪ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﺪ ﺗﻀﻌﯿﻒ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺻﺪق ﮐﻼم ﺣﻘﯿﺮ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﮐﺎﻟﺼﺒﺢ اﻟﻤﻨﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد وَ‬‫ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻗﺒﻮل ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺗﻄﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ از اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺗﻤﺎم ﻫـﺪاﯾﺎي اﺋﻤﻪ و ﻋﻤﺎل را ﺣﺮام ﮐﺮده و آن را ﺑﻐﻠﻮل ﻣﻌﺒﺮ ﻧﻤﻮده و‬‫در اﻇﻬﺎر ﺣﺮﻣﺖ آن ﻗﻮﻻ و ﻓﻌﻼ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﺗﻤﺎم ﻓﺮﻣﻮده اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ ﺛﻨﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻫﺪاﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎل ﻏﻠﻮل‬‫و ﻧﯿﺰ اﺣﻤﺪ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ ﺳﻔﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﺳﻤﻊ ﻋﺮوة ﯾﻘﻮل اﻧﺎ اﺑﻮ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳﺘﻌﻤﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻزد ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ اﻟﻠﺘﺒﯿﮥ‬‫ﻋﻠﯽ ﺻﺪﻗﮥ ﻓﺠﺎء ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ ﻓﻘﺎم رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺑﺎل اﻟﻌﺎﻣﻞ ﺑﻨﻌﺘﻪ ﻓﯿﺠﯿﺊ ﻓﯿﻘﻮل‬‫ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ أ ﻓﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و اﻣﻪ ﻓﯿﻨﻈﺮ أ ﯾﻬﺪي إﻟﯿﻪ أم ﻻ و اﻟﺬي ﻧﻔﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﺎﺗﯽ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺸﯽء‬‫اﻻ ﺟﺎء ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﻋﻠﯽ رﻗﺒﺘﻪ إن ﮐﺎن ﺑﻌﯿﺮا ﻟﻪ رﻏﺎء او ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮار او ﺷﺎة ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾـﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ رأﯾﻨﺎ ﻋﻔﺮة ﯾﺪﯾﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ‬‫ﺑﻠﻐﺖ ﺛﻼﺛﺎ و زاد ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﻤﯿﺪ ﺳﻤﻊ اذﻧﯽ و اﺑﺼﺮ ﻋﯿﻨﯽ و ﺳﻠﻮا زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫و ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪131 :‬‬‫ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﻘﺒﻞ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻟﻌﻠﮥ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺳﺘﻌﻤﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 107‬از ‪431‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻزد ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ اﻻﺑﺘﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗـﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﻗـﺪم ﻗﺎل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﻬﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ او‬‫ﺑﯿﺖ اﻣﻪ ﻓﯿﻨﻈﺮ ﯾﻬـﺪي ﻟﻪ أم ﻻ و اﻟﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﺎﺧﺬ اﺣﺪ ﻣﻨﻪ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﺟﺎء ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ رﻗﺒﺘﻪ إن ﮐﺎن ﺑﻌﯿﺮا ﻟﻪ رﻏﺎء او‬‫ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮار او ﺷﺎة ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﺑﯿﺪه ﺣﺘﯽ رأﯾﻨﺎ ﻏﻔﺮة اﺑﻄﯿﻪ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ ﺛﻼﺛﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﮐﯿﻒ ﮐﺎﻧﺖ ﯾﻤﯿﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﯿﻤـﺎن اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﺮوة ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﺴﺎﻋـﺪي اﻧﻪ اﺧﺒﺮه ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﺎﻣﻼ ﻓﺠﺎءه اﻟﻌﺎﻣﻞ ﺣﯿﻦ ﻓﺮغ ﻣﻦ ﻋﻤﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻫـﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫـﺬا اﻫـﺪي ﻟﯽ ﻓﻘﺎل أ ﻓﻼ ﻗﻌﺪت ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﮏ و أّﻣﮏ‬‫ﻓﻨﻈﺮت أ ﯾﻬﺪي ﻟﮏ أم ﻻ ﺛﻢ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﺸﯿﮥ ﺑﻌﺪ اﻟّﺼﻠﻮة ﻓﺘﺸﻬﺪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺎ ﻫﻮ اﻫﻠﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌﺪ‬‫ﻓﻤﺎ ﺑﺎل اﻟﻌﺎﻣﻞ ﻧﺴﺘﻌﻤﻠﻪ ﻓﯿﺎﺗﯿﻨﺎ ﻓﯿﻘﻮل ﻫﺬا ﻣﻦ ﻋﻤﻠﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ أ ﻓﻼ ﻗﻌﺪ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و اﻣﻪ ﻓﻨﻈﺮ ﻫﻞ ﯾﻬﺪي ﻟﻪ أم ﻻ ﻓﻮ اﻟﺬي ﻧﻔﺲ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﯿـﺪه ﻻـ ﯾﻐﻞ اﺣـﺪﮐﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﺟﺎء ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻨﻘﻪ إن ﮐﺎن ﺑﻌﯿﺮا ﺟﺎء ﺑﻪ ﻟﻪ رﻏﺎء و إن ﮐﺎن ﺑﻘﺮة ﺟﺎء ﺑﻬﺎ ﻟﻬﺎ‬‫ﺧﻮار و ان ﮐﺎﻧﺖ ﺷﺎة ﺟﺎء ﺑﻬﺎ ﯾﺘﻌﺮ ﻓﻘﺪ ﺑﻠﻐﺖ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺣﻤﯿﺪ ﺛﻢ رﻓﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺪه ﺣﺘﯽ اﻧﺎ ﻟﻨﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻏﻔﺮة اﺑﻄﯿﻪ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﻤﯿﺪ و ﻗﺪ ﺳﻤﻊ ذﻟﮏ ﻣﻌﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺴﻠﻮه‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﺣﺘﯿﺎل اﻟﻌﺎﻣﻞ ﻟﯿﻬﺪي ﻟﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ أﺳﺎﻣﮥ ﻋﻦ ﻫﺸﺎم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳﺘﻌﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻼ‬‫ﻋﻠﯽ ﺻـﺪﻗﺎت ﺑﻨﯽ ﺳـﻠﯿﻢ ﯾـﺪﻋﯽ اﺑﻦ اﻟﻠﺘﺒﯿـﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء ﺣﺎﺳـﺒﻪ ﻗﺎل ﻫـﺬا ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و ﻫـﺬا ﻫﺪﯾـﮥ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻬﻼ‬‫ﺟﻠﺴﺖ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿـﮏ و أّﻣـﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿـﮏ ﻫـﺪﯾﺘﮏ ان ﮐﻨﺖ ﺻﺎدﻗـﺎ ﺛﻢ ﺧﻄﺒﻨﺎ ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ اﺳـﺘﻌﻤﻞ‬‫اﻟﺮﺟﻞ ﻣﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻤﺎ وﻟّﺎﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻘﻮل ﻫﺬا ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا ﻫﺪﯾﮥ اﻫﺪﯾﺖ ﻟﯽ أ ﻓﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و اﻣﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿﻪ ﻫﺪﯾﺘﻪ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺎﺧﺬ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺣﻘﻪ اﻻ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻓﻼﻋﺮﻓﻦ اﺣﺪا ﻣﻨﮑﻢ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺤﻤﻞ ﺑﻌﯿﺮا ﻟﻪ رﻏﺎء و ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮار‬‫او ﺷﺎة ﺗﯿﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ روي ﺑﯿﺎض اﺑﻄﯿﻪ ﯾﻘﻮل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ ﺑﺼﺮ ﻋﯿﻨﯽ و ﺳﻤﻊ اذﻧﯽ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻫﺪاﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎل‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪132 :‬‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ ﻋﺮوة اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳـﺘﻌﻤﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻼ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ اﺳﺪ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ‬‫اﺑﻦ اﻻﺗﺒﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺻﺪﻗﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺪم ﻗﺎل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ ﻓﻘﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻗﺎل ﺳـﻔﯿﻦ اﯾﻀﺎ ﻓﺼﻌﺪ اﻟﻤﻨﺒﺮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺑﺎل اﻟﻌﺎﻣﻞ ﻧﺒﻌﺜﻪ ﻓﯿﺎﺗﯽ ﯾﻘﻮل ﻫﺬا ﻟﮏ و ﻫﺬا اﻟﯽ ﻓﻬﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و اﻣﻪ ﻓﯿﻨﻈﺮ أ ﯾﻬﺪي ﻟﻪ أم ﻻ و‬‫اﻟـﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﺎﺗﯽ ﺑﺸـﯽء اﻻ ﺟﺎء ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ رﻗﺒﺘﻪ إن ﮐﺎن ﺑﻌﯿﺮا ﻟﻪ رﻏﺎء او ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮار او ﺷﺎة ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ‬‫ﺣﺘﯽ رأﯾﻨﺎ ﻋﻔﺮﺗﯽ اﺑﻄﯿﻪ أﻻ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ ﺛﻼﺛﺎ ﻗﺎل ﺳـﻔﯿﺎن ﻗﺼﻪ ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟﺰﻫﺮي و زاد ﻫﺸﺎم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ ﻗﺎل ﺳـﻤﻊ إذ ﻧﺎي و اﺑﺼﺮﺗﻪ‬‫ﻋﯿﻨﯽ و ﺳﻠﻮا زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺎﻧﻪ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻌﯽ‬‫و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ اﻟﺰﻫﺮي ﺳﻤﻊ اذﻧﯽ و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻣﺤﺎﺳﺒﮥ اﻻﻣﺎم ﻋﻤﺎﻟﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪة ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺳﺘﻌﻤﻞ اﺑﻦ اﻻﺑﺘﯿﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﺻﺪﻗﺎت ﺑﻨﯽ ﺳـﻠﯿﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺣﺎﺳﺒﻪ ﻗﺎل ﻫﺬا اﻟﺬي ﻟﮑﻢ و ﻫﺬه ﻫﺪﯾﮥ أﻫﺪﯾﺖ ﻟﯽ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻬﻼـ ﺟﻠﺴﺖ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿـﮏ و ﺑﯿﺖ اﻣـﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿـﮏ ﻫـﺪﯾﺘﮏ ان ﮐﻨﺖ ﺻﺎدﻗﺎ ﺛﻢ ﻗﺎم رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓﺨﻄﺐ اﻟﻨﺎس و ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧﯽ اﺳﺘﻌﻤﻞ رﺟﺎﻻ ﻣﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻣﻮرﻫﻤﺎ وﻻﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺎﺗﯽ اﺣﺪﮐﻢ ﻓﯿﻘﻮل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و‬‫ﻫـﺬه ﻫﺪﯾـﮥ اﻫـﺪﯾﺖ ﻟﯽ ﻓﻬﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و ﺑﯿﺖ أّﻣﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿﻪ ﻫﺪﯾﺘﻪ إن ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺎﺧﺬ اﺣﺪﮐﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ ﻗﺎل ﻫﺸﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 108‬از ‪431‬‬‫ﺑﻐﯿﺮ ﺣﻘﻪ اﻻـ ﺟـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣـﮥ اﻻـ ﻓﻼـ ﻋﺮﻓﻦ ﻣـﺎ ﺟـﺎء اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻞ ﺑﺒﻌﯿﺮ ﻟﻪ رﻏﺎء او ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮارا و ﺷﺎة ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾـﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ‬‫رأﯾﺖ ﺑﯿﺎض اﺑﻄﯿﻪ اﻻﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ‬‫و ﻣﺴﻠﻢ در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻫﺪاﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و ﻋﻤﺮ و اﻟﻨﺎﻗـﺪ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و اﻟﻠﻔـﻆ ﻻـﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗـﺎﻟﻮا ﻧﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳـﺘﻌﻤﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺪ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻦ اﻟﻠﺘﺒﯿﮥ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗﮥ ﻓﻠﻤﺎ‬‫ﻗﺪم ﻗﺎل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي ﻟﯽ ﻗﺎل ﻓﻘﺎم رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﻣﺎ ﺑﺎل ﻋﺎﻣﻞ اﺑﻌﺜﻪ‬‫ﻓﯿﻘﻮل ﻫـﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫـﺬا اﻫـﺪي ﻟﯽ أ ﻓﻼ ﻗﻌـﺪ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ او ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أّﻣﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻨﻈﺮ أ ﯾﻬـﺪي إﻟﯿﻪ أم ﻻ و اﻟﺬي ﻧﻔﺲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﻨﺎل‬‫اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﯿﺌﺎ اﻻ ﺟﺎء ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻨﻘﻪ ﺑﻌﯿﺮ ﻟﻪ رﻏﺎء او ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮارا و ﺷﺎة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪133 :‬‬‫ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ رأﯾﻨﺎ ﻋﻔﺮﺗﯽ اﺑﻄﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ ﻣّﺮﺗﯿﻦ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻗﺎﻻ اﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺮوة ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳـﺘﻌﻤﻞ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻦ اﻟﻠﺘﺒﯿﮥ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻزد ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗﮥ ﻓﺠﺎء ﺑﺎﻟﻤﺎل ﻓﺪﻓﻊ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و‬‫ﻫﺬه ﻫﺪﯾﮥ اﻫﺪﯾﺖ ﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ أ ﻓﻼ ﻗﻌﺪت ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﮏ و اﻣﮏ ﻓﺘﻨﻈﺮ أ ﯾﻬﺪي ﻟﮏ أم ﻻ ﺛﻢ ﻗﺎم اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻄﯿﺒﺎ ﺛﻢ ذﮐﺮ ﻧﺤﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﺎن‬‫و ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﻗﺎل ﻧﺎ اﺑﻮ أﺳﺎﻣﮥ ﻗﺎل ﻧﺎ ﻫﺸﺎم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي ﻗﺎل اﺳﺘﻌﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺪ ﻋﻠﯽ ﺻﺪﻗﺎت ﺑﻨﯽ ﺳﻠﯿﻢ ﯾﺪﻋﯽ اﺑﻦ اﻻﺗﺒﯿﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء ﺣﺎﺳﺒﻪ ﻗﺎل ﻫﺬا ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا ﻫﺪﯾﮥ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻬﻼـ ﺟﻠﺴﺖ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﮏ و أّﻣﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿﮏ ﻫـﺪﯾﺘﮏ ان ﮐﻨﺖ ﺻﺎدﻗﺎ ﺛﻢ ﺧﻄﺒﻨﺎ ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌﺪ‬‫ﻓﺎﻧﯽ اﺳـﺘﻌﻤﻞ اﻟﺮﺟﻞ ﻣﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﻤﺎ وﻻﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺎﺗﯿﻨﯽ ﻓﯿﻘﻮل ﻫـﺬا ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و ﻫـﺬا ﻫﺪﯾﮥ اﻫﺪﯾﺖ ﻟﯽ أ ﻓﻼ ﺟﻠﺲ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﺑﯿﻪ و اﻣﻪ‬‫ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺗﯿﻪ ﻫـﺪﯾﺘﻪ إن ﮐﺎن ﺻﺎدﻗﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺎﺧﺬ اﺣﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯿﺌﺎ ﺑﻐﯿﺮ ﺣﻘﻪ اﻻ ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺤﻤﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻓﻼ ﻋﺮﻓﻦ اﺣﺪا ﻣﻨﮑﻢ‬‫ﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺤﻤﻞ ﺑﻌﯿﺮا ﻟﻪ رﻏﺎء و ﺑﻘﺮة ﻟﻬﺎ ﺧﻮارا و ﺷﺎة ﯾﺘﻌﺮ ﺛﻢ رﻓﻊ ﯾﺪﯾﻪ ﺣﺘﯽ راي ﺑﯿﺎض اﺑﻄﯿﻪ ﺛﻢ ﯾﻘﻮل اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻫﻞ ﺑﻠﻐﺖ ﺑﺼﺮ ﻋﯿﻨﯽ و ﺳﻤﻊ‬‫اذ ﻧ ﯽ‬‫و ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ ﻗـﺎل ﻧﺎ ﻋﺒـﺪة و اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ح ﻗﺎل و ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻗﺎل ﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ح ﻗﺎل و‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻧﺎ ﺳﻔﯿﻦ ﮐﻠﻬﻢ ﻋﻦ ﻫﺸﺎم ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد و‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺒﺪة و اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء ﺣﺎﺳﺒﻪ‬‫ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ أﺳﺎﻣﮥ و‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﺗﻌﻠﻤﻦ و اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺬي ﻧﻔﺴـﯽ ﺑﯿﺪه ﻻ ﯾﺎﺧﺬ اﺣﺪﮐﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷﯿﺌﺎ و زاد ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﺎن ﻗﺎل ﺑﺼﺮ ﻋﯿﻨﯽ و ﺳﻤﻊ إذ ﻧﺎي و‬‫ﺳﺌﻠﻮا زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﺣﺎﺿﺮا ﻣﻌﯽ‬‫و ﺣـﺪﺛﻨﺎه اﺳـﺤﺎق ﺑـﻦ اﺑﺮاﻫﯿـﻢ ﻗـﺎل اﻧـﺎ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ذﮐـﻮان و ﻫـﻮ اﺑـﻮ اﻟﺰﻧـﺎد ﻋﻦ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ‬‫اﻟﺴﺎﻋﺪي ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺳﺘﻌﻤﻞ رﺟﻼ ﻋﻠﯽ ﺻﺪﻗﮥ ﻓﺠﺎء ﺑﺴﻮاد ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل ﻫﺬا ﻟﮑﻢ و ﻫﺬا اﻫﺪي اﻟﯽ ﻓﺬﮐﺮ‬‫ﻧﺤﻮه ﻗﺎل ﻋﺮوة ﻓﻘﻠﺖ ﻻﺑﯽ ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﺴﺎﻋـﺪي اﺳـﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﻓﯿﻪ اﻟﯽ اذﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺷﯿﺒ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪134 :‬‬‫ﻗﺎل ﻧﺎ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻗﺎل ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﻋﻦ ﻋﺪي ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮة اﻟﮑﻨﺪي ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 109‬از ‪431‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اﺳـﺘﻌﻤﻠﻨﺎه ﻣﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻞ ﻓﮑﺘﻤﻨﺎ ﻣﺨﯿﻄﺎ ﻓﻤﺎ ﻓﻮﻗﻪ ﮐﺎن ﻏﻠﻮﻻ ﯾﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﻗﺎل ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ رﺟﻞ اﺳﻮد ﻣﻦ‬‫اﻻﻧﺼـﺎر ﮐـﺎن اﻧﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺒـﻞ ﻋﻨﯽ ﻋﻤﻠـﮏ ﻗـﺎل و ﻣـﺎ ﻟـﮏ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺘﮏ ﺗﻘﻮل ﮐـﺬا و ﮐـﺬا ﻗﺎل و اﻧﺎ اﻗﻮﻟﻪ اﻵن ﻣﻦ‬‫اﺳﺘﻌﻤﻠﻨﺎه ﻣﻨﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻞ ﻓﯿﺠﯿﺊ ﺑﻘﻠﯿﻠﻪ و ﮐﺜﯿﺮه ﻓﻤﺎ اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﺬ و ﻣﺎ ﻧﻬﯽ ﻋﻨﻪ اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﺣـﺪﺛﻨﺎه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﻧﺎ أﺑﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﺮح ﻗﺎل و ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ راﻓﻊ ﻗﺎل ﻧﺎ اﺑﻮ أﺳﺎﻣﮥ ﻗﺎﻟﻮا ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻬﺬا‬‫اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﺜﻠﻪ و ﺣﺪﺛﻨﺎه اﺳﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻗﺎل ﻧﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﻗﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻋـﺪي ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮة اﻟﮑﻨـﺪي ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﻤﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺜﻬﻢ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻬﺪﯾـﮥ اﻟﯽ اﻻﻣﺎم ﻏﻠﻮل ﻃﻠﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻧﯿﺰ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺪاﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎل ﻏﻠﻮل ﺣﻢ ﻫﻖ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿـﺪ اﻟﺴﺎﻋـﺪي ﻋﻦ‬‫ﻋﺮﺑﺎض ﻫـﺪاﯾﺎ اﻟﻌﻤﺎل ﺣﺮام ﮐﻠﻬﺎ ع ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔـﮥ اﺧـﺬ اﻻﻣﯿﺮ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﺳـﺤﺖ و ﻗﺒﻮل اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﺮﺷﻮة ﮐﻔﺮ ﺣﻢ ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻬـﺪاﯾﺎ ﻟﻼـﻣﺮاء ﻏﻠﻮل ﻋﺐ ﻋﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺣﺴﻦ ﻫـﺪاﯾﺎ اﻻـﻣﺮاء ﻏﻠﻮل اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻨﻘـﺎش ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﻘﻀـﺎة ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ‬‫اﻟﺴﺎﻋﺪي و ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻫﺪاﯾﺎ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﺳﺤﺖ و ﻏﻠﻮل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻫﺪﯾﮥ اﻻﻣﯿﺮ‬‫ﻏﻠﻮل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ اﺣﺪي از ﻣﺼﻨﻔﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ‬‫ﺗﻄﯿﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮده و ﻏﻠﻮل و ﺳـﺤﺖ را ﮐﻪ ﺣﺮام ﺧـﺪاﺳﺖ ﺑﺮاي او ﺣﻼل ﮐﺮده ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻄﯿﯿﺐ آن ﺟﻨﺎب ﻫـﺪﯾﻪ را‬‫ﺑﺮاي ﻣﻌـﺎذ اﺻـﻠﯽ ﻣﯽداﺷﺖ ﻻﺑـﺪ ﻣﻌـﺎذ آن را ﻣﺘﻤﺴـﮏ ﺧﻮد ﻣﯽﺳـﺎﺧﺖ و وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑـﺎو ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﻏﻼﻣـﺎن را ﻧﺰد اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﻔﺮﺳﺖ اﮔﺮ او ﺑﺮاي ﺗﻮ اﯾﻨﻬـﺎ را ﭘـﺎﮐﯿﺰه ﺑﮑﻨـﺪ ﭘﺲ اﯾﺸـﺎن ﻣﻠـﮏ ﺗﻮ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﻮد ﺿـﺮور ﻣﻌـﺎذ ﺑﺠﻮاب اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮاي ﻣﻦ ﺗﻄﯿﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﺑﭙـﺎﮐﯿﺰه ﮐﺮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ‬‫ﻣﺤﺾ اﻧﮑـﺎر ﮐﺮدن و ﮔﻔﺘـﻦ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﻏﻼﻣـﺎن ﺑﺴـﻮي ﻣﻦ ﻫـﺪﯾﻪ ﮐﺮده ﺷﺪهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﭼﺮا ﻣﻦ اﯾﺸـﺎن را ﺑﺴـﻮي اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻔﺮﺳـﺘﻢ اﮐﺘﻔﺎ‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮد إذ ﻻ ﻋﻄﺮ ﺑﻌـﺪ ﻋﺮوس و ﻻ ﻣﺨﺒﺄ ﺑﻌﺪ ﺑﻮس ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع اﺻـﻠﯽ ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ در ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﻣﻨﺎم ﺧﻮد را ﻧﻤﯽدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﻮي ﻧﺎر ﮐﺸﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد و ﮔﺎﻫﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮ آن ﺑﺎﻣﺘﻨﺎع ﺧﻮد از دﻓﻊ ﻋﺒﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪135 :‬‬‫ﻧﻤﯽﻧﻤﻮد و راﺿـﯽ ﺑﺮ رد ﮐﺮدن ﻏﻼﻣﺎن ﻧﻤﯽﺷﺪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﻄﯿﯿﺐ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺣﻼـل و ﭘـﺎﮐﯿﺰه ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ و ﺧﻮد آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮاي اﺻـﻼح ﺣـﺎل ﻣﻌﺎذ و اداي دﯾﻦ او ﺑﻠﺤﺎظ ﺑﻼء دﯾﻦ ﻣﻌﺎذ آن را ﭘﺎﮐﯿﺰه ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﮔﺮﻓﺘﻨﺶ و ﻣﻠﮏ ﺧﻮد داﻧﺴـﺘﻨﺶ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻮﺟﺐ دﺧﻮل ﻧﺎر ﻧﻤﯽﺷﻮد و اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﻨﺎم ﺻـﺮاﺣﮥ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن دارد ﮐﻪ اﺧﺬ ﻣﻌﺎذ اﯾﻦ ﻋﺒﯿﺪ‬‫را و اﯾﺸﺎن را ﻣﻠﮏ ﺧﻮد ﻓﻬﻤﯿﺪن و راﺿـﯽ ﻧﺸﺪن ﺑﺮ رد اﯾﺸﺎن ﺑﺤﺪي اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ و ﺟﺮم ﻓﺨﯿﻢ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ ﺑﺎن ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﻧﺎر و ﻣﺴـﺘﺤﻖ‬‫ﻏﻀﺐ ﺟﺒﺎر ﮔﺮدﯾـﺪ و در ﻋﺎﻟﻢ روﯾﺎ دﯾـﺪ آﻧﭽﻪ دﯾـﺪ ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺤﺾ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮاي ﺗﺒﺮﯾﻪ ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻌﺎذ از اﺧﺬ ﻣﺎل ﻏﯿﺮ ﺣﻼل ﺣﺴﺒﮥ ﻟّﻠﻪ آن را وﺿﻊ ﻓﺮﻣﻮده آﺗﺸﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﺑﻬﺮ ﺧﻮد دﯾﺪه ﺑﻮد ﺑﺪﺗﺮ از آن‬‫ﺑﺮاي ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ اﻓﺮوﺧﺘﻪاﻧﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻗﻮاﻃﻊ ﻟﺴﺎن و ﻗﻮاﺻﻢ ﻇﻬﻮر اﻫﻞ ﺷﻨﺎن آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح واﺿﺢ‬‫و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ وﻗﺖ ارﺳﺎل ﻣﻌﺎذ ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ اﮐﯿﺪه و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﺷﺪﯾﺪه از‬‫اﺧﺬ ﻫﺪاﯾﺎ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮدﻧﺪ و درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺤﺪي اﻫﺘﻤﺎم ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ رواﻧﻪ ﺷﺪن ﻣﻌﺎذ ﺷﺨﺼـﯽ ﺧﺎص را ﺑﺴﻮي او ﻓﺮﺳﺘﺎده او را واﭘﺲ‬‫ﻃﻠﺐ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه او ﺣﺎﺿـﺮ آﻣـﺪ ﺑﺨﻄﺎب او ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﺮا ﺗﺮا ﻃﻠﺐ ﮐﺮدم ﻣﻌﺎذ اﻇﻬﺎر ﻋﺪم ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﮐﺮد‬‫آن ﺣﻀﺮت ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺮا ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮدهام ﺑﺮاي اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺮا وﺻﯿﺖ ﮐﻨﻢ و ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ را ﺑﻐﯿﺮ اذن ﻣﻦ ﻧﮕﯿﺮ ﮐﻪ ان ﻏﻠﻮﯾﺴﺖ و ﻫﺮ‬‫ﮐﻪ ارﺗﮑﺎب ﻏﻠﻮل ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ آورد روز ﻗﯿﺎﻣﺖ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ ﻏﻠﻮل ﮐﺮده و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﺗﻬﺪﯾـﺪ ﺷﺪﯾﺪ ارﺷﺎد ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻦ اﻣﺮ‬‫ﻃﻠﺐ ﮐﺮده ﺑﻮدم ﭘﺲ ﺑﺮو ﺑﺴﻮي ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ﺣﺎﻻ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در آن اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب‬‫ﻣﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻫﺪاﯾﺎ اﻻﻣﺮاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 110‬از ‪431‬‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﮐﺮﯾﺐ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ أﺳﺎﻣـﮥ ﻋﻦ داود ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻻودي ﻋﻦ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﺷﺒﯿﻞ ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﻋﻦ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻗﺎل ﺑﻌﺜﻨﯽ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻓﻠﻤﺎ ﺳﺮت ارﺳﻞ ﻓﯽ اﺛﺮي ﻓﺮددت ﻓﻘﺎل أ ﺗﺪري ﻟﻢ ﺑﻌﺜﺖ إﻟﯿﮏ ﻻ ﺗﺼﯿﺒﻦ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻐﯿﺮ اذﻧﯽ ﻓﺎﻧﻪ‬‫ﻏﻠﻮل و ﻣﻦ ﯾﻐﻠﻞ ﯾﺎت ﺑﻤﺎ ﻏﻞ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻟﻬﺬا دﻋﻮﺗﮏ ﻓﺎﻣﺾ ﻟﻌﻤﻠﮏ‬‫ﻗﺎل و ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻋﻦ ﻋﺪي ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮة و ﺑﺮﯾﺪة و اﻟﻤﺴـﺘﻮرد ﺑﻦ ﺷﺪاد و أﺑﯽ ﺣﻤﯿﺪ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺻﺪق آﻧﭽﻪ ﺣﻘﯿﺮ ﻋﺮض ﮐﺮدم‬‫در ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح رﺳـﯿﺪ و ﻣﺎوراي آن اﯾﻦ ﻫﻢ واﺿـﺢ ﺷـﺪ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ رواﯾﺖ و ﺣﺎﮐﯽ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺧﻮد ﻣﻌﺎذﺳﺖ ﮐﻪ واﻗﻌﻪ ﻣﺮدود‬‫ﺷـﺪن ﺧﻮد و ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺮدﯾـﺪن ﺑﺘﻬﺪﯾـﺪ ﺷﺪﯾـﺪ و وﻋﯿـﺪ ﻋﺘﯿـﺪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻧﺼﺎف ﭘﺴـﻨﺪي ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان ﺑﯿﺎن ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﮑﻢ ﻫﺪاﯾﺎي اﻣﺮا را واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﻟﻬﺬا ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺮاي آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪136 :‬‬‫ﺑﺎب ﺧﺎص ﻣﻌﻘﻮد ﻧﻤﻮده و زﯾﺮ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﺎب ﻣﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻫـﺪاﯾﺎ اﻻﻣﺮاء آن را ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ آن را از ﺟﻤﻠﻪ‬‫دﻻﺋﻞ ﻧﺒﻮت و آﯾﺎت رﺳﺎﻟﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻤﺮد ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺒﻞ از وﻗﻮع واﻗﻌﻪ‬‫ﺧﯿﺎﻧﺖ و ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻣﻌﺎذ از آن آﮔﺎه ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﺮاي ﺗﻘﺪم ﺑﺎﻟﺤﻔﻆ او را ﺑﻌﺪ رواﻧﻪ ﺷﺪن ﻃﻠﺐ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﻫﺘﻤﺎم ﺑﻠﯿﻎ ردع و زﺟﺮ او‬‫از ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭼﯿﺰي ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺑﺎﻗﺘﺒﺎس ﮐﻼم اﻟﻬﯽ اﻋﻨﯽ َو َﻣْﻦ َﯾْﻐﻠُْﻞ َﯾْﺄِت ﺑ ِﻤﺎ َﻏﱠﻞ َﯾْﻮَم اﻟ ِْﻘﯿﺎَﻣِﮥ‬‫ﺗﺤـﺬﯾﺮ و ﺗﺨﻮﯾﻒ او ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ رﺳﺎﻧﯿﺪﻧـﺪ و او را از ﺣﮑﻢ ﺣﺮﻣﺖ ﻗﺒﻮل ﻫـﺪﯾﻪ آﮔﺎه ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ او ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ و ﺗﺄﮐﯿﺪ و‬‫ﺗﻬﺪﯾـﺪ و ﺗﺸﺪﯾـﺪ از ﻗﻮل و ﻓﻌﻞ ﻧﺒﻮي ﺑﻬﺮه ﺑﺮ ﻧـﺪاﺷﺖ و ﻫﻤﺖ ﺑﺮ اﺧﺬ و ﺟّﺮ اﻣﻮال ﻏﯿﺮ ﺣﻼل ﺑﺮﮔﻤﺎﺷﺖ و اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﻣﻌﺎذ ﭼﻨﺪان‬‫ﻣﺴـﺘﺒﺪع و ﻣﺴـﺘﻨﮑﺮ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺐ ﻣـﺎل ﻫﻤﻮاره ﺑﺮ ﻏـﺎﻟﺐ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻏـﺎﻟﺐ و ﻧﻘـﺪ دﯾﻦ و اﯾﻤـﺎن را ازﯾﺸـﺎن ﺳﺎﻟﺐ ﺑﻮد اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﻣﺴـﺎﻋﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮره اﺳـﻼف اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺳـﺘﺮ ﻣﻌـﺎﯾﺐ و اﺧﻔـﺎي ﻣﺜـﺎﻟﺐ اﯾﺸـﺎن دﯾـﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐـﻪ ﭼـﻪ رﻧﮕﻬـﺎ ﻣﯽرﯾﺰﻧـﺪ و ﭼـﻪ ﺣﯿﻠـﻪﻫﺎ‬‫ﺑﺮﻣﯽاﻧﮕﯿﺰﻧـﺪ و درﯾﻦ ﺑـﺎب از ارﺗﮑـﺎب ﮐـﺬب و دروغ ﺑﺮ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻫﻢ درﯾﻎ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﺑﻼ‬‫ﻟﺤﺎظ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺛﺎﺑﺘﻪ از آن ﺟﻨﺎب و ﺑﻼ ﻣﻼﺣﻈﻪ وﻗﺎﺋﻊ ﻣﺘﺤﻘﻘﻪ ﻋﻬﺪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻗﺪام و اﺟﺘﺮا ﺑﺮ ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا ﺑﻨﺎي دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن‬‫ﺧﻮد ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺼـﻨﻮع ﺗﻄﯿﯿﺐ ﻫـﺪﯾﻪ ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ ﺑﺤـﺪي ﻣﻨﺠﻠﯽ و ﻣﺘﻀـﺢ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ را در آن اﺻﻼ رﯾﺐ و ﺷﮑﯽ داﻣﻨﮕﯿﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ َو ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫و ﯾﺮﯾﻨـﺎ ﻓﯽ ﮐـﻞ ﻣﺸـﻬﺪ ﺳﻮاﻃﻊ آﯾـﺎﺗﻪ و ﮔﻤـﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺻـﺮف در اﻣﺮ ﻋﺒﯿـﺪ و ﻏﻠﻤﺎن راﮐﺐ ﻣﺘﻦ ﺧﻄﺎء و ﺧﻄﻞ و ﻣﻤﺘﻄﯽ‬‫ﺻﻬﻮه ﻋﺜـﺎر و زﻟـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﻠﮑﻪ از راه ﺟﻬـﻞ ﻣﺎﻟﯽ را ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎم اﻗﺎﻣﺖ در ﯾﻤﻦ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﺗﺠﺎرت در ﻣﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده ﺑﻮد ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ‬‫ﻏﻠﻤﺎن و ﻋﺒﯿـﺪ ﻣﺎل ﺧﻮد ﻣﯽﻓﻬﻤﯿـﺪ و ﺑـﺪﻓﻊ آن و دﺳﺖ ﺑﺮداري از آن راﺿـﯽ ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾـﺪ و درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﯿﺰ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ او را‬‫اﻓﻬـﺎم و ﺗﻔﻬﯿﻢ ﺑﻠﯿﻎ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ آن ﺧﯿﺮهﺳـﺮ ﻧﺼـﯿﺤﺖ اﯾﺸـﺎن را ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ ﭘﺲ ﭘﺸﺖ ﺧﻮد اﻧـﺪاﺧﺖ و در اﺳـﺘﺤﻼل آن ﻣﺎل‬‫ارﺳﺎل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ او را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﺑﺮاي ﺟﺒﺮ ﺣﺎل دﺳﺘﺎوﯾﺰ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺖ آﺧﺮ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺠﺎي رﺳﯿﺪ ﮐﻪ‬‫در ﻋـﺎﻟﻢ روﯾـﺎ ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﻣﺸـﺮف ﺑﺮ ﻏﺮق ﯾـﺎﻓﺖ و ﺑﻨﺎﭼﺎري ﺑﺴﻮي اﺳـﺘﺤﻼل آن از ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﺑﺸـﺘﺎﻓﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ در ﮐﺘﺎب‬‫اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻣﻌﺎذ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺧﻠﻒ ﺑﻦ ﻗﺎﺳﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻔﺴـﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﺷﺎﺑﺎ ﺟﻤﯿﻼ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﺷﺒﺎب ﻗﻮﻣﻪ ﺳﻤﺤﺎ ﻻ ﯾﻤﺴﮏ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪137 :‬‬‫ﯾﺪان ﺣﺘﯽ اﻏﻠﻖ ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺎﺗﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻄﻠﺐ إﻟﯿﻪ ان ﯾﺴﺄل ﻏﺮﻣﺎءه ان ﯾﻀﻌﻮا ﻟﻪ ﻓﺎﺑﻮا و ﻟﻮ ﺗﺮﮐﻮا ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﺟﻞ‬‫اﺣﺪ ﻟﺘﺮﮐﻮا ﻣﻌﺎذا ﻣﻦ اﺟﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺒﺎع اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻣﺎﻟﻪ ﮐﻠﻪ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺎم ﻣﻌﺎذ ﺑﻐﯿﺮ ﺷﯽء‬‫ﺣﺘﯽ إذا ﮐﺎن ﻋﺎم ﻓﺘـﺢ ﻣﮑـﮥ ﺑﻌﺘﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ اﻟﯽ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻣﻦ اﻟﯿﻤﻦ ﻟﯿﺠﺒﺮه ﻓﻤﮑﺚ ﻣﻌﺎذ ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ اﻣﯿﺮا و ﮐﺎن اّول ﻣﻦ اﺗﺠﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 111‬از ‪431‬‬‫ﻓﯽ ﻣﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻮ ﻓﻤﮑﺚ ﺣﺘﯽ ﻗﺒﺾ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺪم ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ارﺳﻞ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ‬‫ﻓـﺪع ﻟﻪ ﻣﺎ ﯾﻌﯿﺸﻪ و ﺧـﺬ ﺳﺎﺋﺮه ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﻤﺎ ﺑﻌﺜﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﯿﺠﺒﺮه و ﻟﺴﺖ ﯾﺄﺧـﺬ ﻣﻨﻪ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ان ﯾﻌﻄﯿﻨﯽ‬‫ﻓـﺎﻧﻄﻠﻖ ﻋﻤﺮ إﻟﯿﻪ إذا ﻟﻢ ﯾﻄﻌﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓـﺬﮐﺮ ذﻟﮏ ﻟﻤﻌﺎذ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎذ اﻧﻤﺎ ارﺳـﻠﻨﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﯿﺠﺒﺮﻧﯽ و ﻟﺴﺖ ﺑﻔﺎﻋﻞ ﺛﻢ‬‫ﻟﻘﯽ ﻣﻌﺎذ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﻗـﺪ اﻃﻌﺘﮏ و اﻧﺎ ﻓﺎﻋﻞ ﻣﺎ أﻣﺮﺗﻨﯽ ﺑﻪ اﻧﯽ رأﯾﺖ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم اﻧﯽ ﻓﯽ ﺣﻮﻣـﮥ ﻣﺎء ﻗﺪ ﺧﺸـﯿﺖ اﻟﻐﺮق ﻓﺨﻠﺼـﺘﻨﯽ ﻣﻨﻪ ﯾﺎ ﻋﻤﺮ‬‫ﻓﺎﺗﯽ ﻣﻌﺎذ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﺬﮐﺮ ذﻟﮏ ﻟﻪ و ﺣﻠﻒ ان ﻻ ﯾﮑﺘﻤﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻ آﺧﺬ ﻣﻨﮏ ﺷﯿﺌﺎ ﻗﺪ وﻫﺒﺘﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﺣﯿﻦ ﺣّﻞ‬‫و ﻃﺎب و ﺧﺮج ﻣﻌﺎذ ﻋﻨﺪ ذﻟﮏ اﻟﯽ اﻟﺸﺎم‬‫و اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ واﻗﻌﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺟﻬﻞ ﻣﻌﺎذ از ﺣﻼل و ﺣﺮام و ﺗﺠﺎﺳـﺮ و اﻗـﺪام او ﺑﺮ اﺧﺬ اﻣﻮال اﻧﺎم دارد و ﻣﺘﺎع ﮐﺎﺳـﺪ‬‫ﺑﺎﺋﺮ ﺟﻬﻞ آن ﺗﺎﺟﺮ ﺣﺎﺋﺮ را ﺗﻮده ﺗﻮده ﭘﯿﺶ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﻣﯽآورد و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻮﺿﻮح ﺗﻤﺎم ﺑﺮ ﺗﻮ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ‬‫ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮﯾﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ دﯾﮕﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ و آﺛـﺎر و واﻗﻌـﺎت ﻧﯿﺰ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از راه ﮐﻤـﺎل ﺟﺴﺎرت ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺎذ در ﮐﺘﺐ‬‫ﺧﻮد ﻣﯽآرﻧﺪ ﻫﻤﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷﻨﯿﻌﻪ و ﻣﺨﺘﻠﻔﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ اﺳﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ از ﺣﻼل و ﺣﺮام ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺴـﻼم اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ادﻋـﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ در ﺣﻼل و ﺣﺮام ﺑﺎب‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮد ﺑﺎ ﻣﻌﻨﺎي؟؟؟‬‫ﺣـﺪود ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان واﺻﻞ و در ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺰﻋﺒﻼت ﻣﺴﺘﺒﺸـﻌﻪ و ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﻣﺴﺘﺸـﻨﻌﻪ داﺧﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﻋﺎﺻـﻤﯽ را ﭼﻪ ﺑﻼ زده‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺎﻫﻞ ذاﻫﻞ را ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﺟﻬﺎﻻت واﺿﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻓﺎﺿﺤﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ اﺧﻔﺾ درﮐﺎت ﺻﻐﺎر و ﺧﺴﺎر رﺳﯿﺪه اﺳﺖ و‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺤﺮق و ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺸـﺮف ﺑﺮ ﻏﺮق و ﻣّﺮة ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﻧﺎر ﻏﻀﺐ ﺟﺒﺎر ﻗﻬﺎر و ﮐّﺮة ﻣﺴـﺘﺤﻖ آب و ﻋـﺬاب ﻣﻨﺘﻘﻢ ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﻌﻘﺎب‬‫ﮔﺮدﯾـﺪه ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻣﯽداﻧﺪ و ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎب ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ او ﺑﻤﯿﺎن آورده رﯾﺸﻪ ﻋﻨﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪138 :‬‬‫در زﻣﯿﻦ ﺟﻬـﻞ ﻣﯽدواﻧـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑـﺎﮐﯽ از زﺟﺮ و ﻋﺘﺎب رب اﻻرﺑﺎب ﯾﻮم اﻟﺤﺴﺎب ﻧـﺪارد و ﻫﺮاﺳـﯽ از ﻧﺎر ﻋﻘﺎب و ﻣﺎء ﻋـﺬاب در دل‬‫ﺧﺮاب ﻧﻤﯽآرد‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم واﺿـﺢ اﻻﻧﺤﺰام ﻣـﺪﻋﯽ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ او را ﺑﻌﻠﻢ ﻓﺮاﺋﺾ ﺧﺎﺻﮥ ﺗﻔﺼﯿﻞ داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺮﻣﻮده‬‫و اﻓﺮض اﻣﺘﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺑﻄﻼن‬‫و ﻫﻮان اﯾﻦ ادﻋﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﭼﻪ اّوﻻ دﻋﻮي ﺑﺎﺑﯿﺖ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻨﺺ ﺧﻮد ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻏﯿﺮ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و اﻗﺪام اﺛﺒﺎت‬‫ان ﺑﺒﻌﺾ ﮐﻠﻤـﺎت ﻣﻨﺴﻮﺑﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ وﻓﺎ ﺑﻤﻄﻠﻮب ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﮐﺎﺷﻒ از ﻏﺎﯾﺖ ﺟﺮأت ﻣﺮدﯾﻪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻬﻤﺖ ﻣﺨﺰﯾﻪ اﺳﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺠﻤﻠﻪ‬‫و اﻓﺮض اﻣﺘﯽ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻣﻮرث اﺳﺘﻌﺠﺎب ارﺑﺎب اﻟﺒﺎﺑﺴﺖ ﭼﻪ ان ﺷﻄﺮي از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﻮﯾﻞ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ آﺛـﺎر وﺿـﻊ و ﺑﻄﻼـن و اﻓـﺘﺮا و ﻫﻮان ﺑﺮ آن ﺗﻮده ﺗﻮده ﻣﯽﺑـﺎرد و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣـﺎل آن ﮐﻤـﺎ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻧـﺎﻇﺮ ﻟـﺒﯿﺐ را ﺑﺤﯿﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 112‬از ‪431‬‬‫ﻣﯽآرد و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﺑﺎب ﺑﻮدن زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ در ﻋﻠﻢ ﻓﺮاﺋﺾ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎو ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ دﯾﮕﺮي را ﺣﻈﯽ از‬‫آن ﻧﺒﻮد و ﯾﺎ آﻧﮑﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ او درﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻄﻼن اﻣﺮ اول‬‫اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و اﻣﺮ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم ﺳﻨﯿﻪ اﻓﺮﺿﯿﺖ زﯾﺪ را‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﮐﺎﺑﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻧﻤﯽدارﻧﺪ و اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض اﮐﺎﺑﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ اﻓﺮض‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺷـﯿﺨﯿﻦ ازو اﻓﺮض ﺑﻮدﻧﺪ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﮐﻪ از ﺣﻔﺎظ‬‫اﻋﻼم و اﯾﻘﺎظ ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﻨﺪاي ﺟﻬﻮري ﺟﺎر زده اﺳﺖ ﮐﻪ زﯾﺪ در ﻋﻬﺪ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﺶ از ﻏﯿﺮ ﺧﻮد ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻔﺮاﺋﺾ ﻧﺒﻮده و ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ او در ﻋﻬـﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﻼم در ﻓﺮاﺋﺾ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ و‬‫اﯾﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي دﻟﯿﻞ واﺿﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ ﺑﺮ ﻣﮑﺬوب و ﻣﻔﺘﺮي ﺑﻮدن ﺧﺒﺮ ﻣﺠﻌﻮل ﺳﺎﺑﻖ اﻟﺬﮐﺮ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫ﭼﻨﯿﻦ اﻓـﮏ ﺑﯿﻨﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟـﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﻣـﺬﮐﻮر اﯾﻦ ﮐﻼم را در ﺑﯿﺎن ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ ﺧﺒﺮ ﻃﻮﯾﻞ ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻪ آورده ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻧﻘـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎﻗـﺪام اﻣﻌﺎن و ﺗﺤﺪﯾﻖ ﺳﭙﺮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻣﻌﻦ ﻓﯽ ﻋﺒﺎرة ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﻟﻠﻤﻨﺎوي ﺣﺎﻻ ﺷـﻄﺮي از ﮐﻠﻤﺎت ﻋﻠﻤﺎي‬‫ﮐﺒﺎر ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺸﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ أراف اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﻟﺦ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اﻓﺮﺿﻬﻢ أي اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻤﺴﺎﺋﻞ ﻗﺴﻤﮥ اﻟﻤﻮارﯾﺚ و ﻫﻮ ﻋﻠﻢ اﻟﻔﺮاﺋﺾ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ أي اﻧﻪ ﯾﺼﯿﺮ ﮐﺬﻟﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪139 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺸﺮح ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام‬‫أي ﺑﻤﻌﺮﻓـﮥ ﻣﺎ ﯾﺤﻞ و ﯾﺤﺮم ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻﻧﺼﺎري ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﯾﺼـﯿﺮ ﮐـﺬﻟﮏ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض ﻋﻈﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﮐﺎﺑﺮﻫﻢ و اﻻ‬‫ﻓﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام و اﻋﻠﻢ ﻣﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﻟﻔﺮاﺋﺾ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻬﺎدي ﻗﺎل و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ زﯾﺪ ﻓﯽ ﻋﻬﺪ‬‫اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺸﻬﻮرا ﺑﺎﻟﻔﺮاﺋﺾ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و ﻻ اﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻬﺪه و ﻻ ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴﯿﺮ ﺑﺸﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﻓﺮﺿﻬﻢ أي اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻘﺴﻤﮥ اﻟﻤﻮارﯾﺚ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻻﻧﺼﺎري‬‫أي اﻧﻪ ﺳﯿﺼـﯿﺮ ﮐـﺬﻟﮏ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻻ ﻓﻌﻠﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ اﻓﺮض ﻣﻨﻪ و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺑﺸـﺮح ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و اﻓﺮﺿـﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻻﻧﺼﺎري أي اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻘﺴـﻤﮥ اﻟﻤﻮارﯾﺚ ﻗﺎل اﻟﻤﻨﺎوي أي اﻧﻪ ﺳﯿﺼـﯿﺮ ﮐـﺬﻟﮏ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض‬‫اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼﺤﺐ و اﻻ ﻓﻌﻠﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ اﻓﺮض ﻣﻨﻪ‬‫اﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺟﺮاح و ﺧﻄﺎﻫﺎ و اﻧﺤﺮاﻓﺎت او‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﻦ اﻟﺠﺮاﺣﺴﺖ در اﻣﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم‬‫ﭼﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ او را ﺑﺎﻣﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻣﺨﺼﻮص ﻓﺮﻣﻮده و اﻣﺎﻧﺖ ادا ﮐﺮده ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﺑﻌﻠﻢ و دﻟﯿﻞ‬‫اﯾﻦ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ‬‫و ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اّوﻻ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﺑﯽ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﺻﺮﯾﺢ و ﺗﻨﺼﯿﺺ ﺻﺤﯿﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﺮاي‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دادن داد ﮐﻤـﺎل ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺷـﻨﯿﻊ و ﺗﺠﺮي ﻓﻈﯿﻊ دادن و ﺑﻨـﺎي ﻣﺠـﺎزﻓﺖ و ﻋـﺪوان ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﻐﯽ و ﻃﻐﯿﺎن ﻧﻬﺎدﻧﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫ﻗﻮﻟﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎب اﻣﺎﻧﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﻣﻨﺴﻮب ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 113‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﯿﺪه ﺑﺪان ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺠﻌﻮل و ﻣﺼﻨﻮع و ﻣﻨﺤﻮل اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻗﻮل را روات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻫﻢ در ﺿﻤﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫و ﻫﻢ ﺧﺎرج از آن رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﻨﻘﯿـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺪﻗﯿﻖ و ﺗﺤﺪﯾﻖ ﺑﻬﯿﭽﻮﺟﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻓﺴﺎد‬‫و ﺑﻄﻼن آن واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد اﻣﺎ ﺑﻄﻼن آن ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺟﺰو‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﭘﺲ از ﺑﯿﺎن ﻣﺸﺒﻊ ﺳﺎﺑﻖ ﮐﻪ در ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ و اّﻣﺎ ﺑﻄﻼن ﺣﺪﯾﺚ اﻣﺎﻧﺖ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪه ﮐﻪ ﺧﺎرج از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ ارﺣﻢ اّﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭘﺲ اﻧﻬﻢ در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ و ﻃﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ در ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ ﺧﻮد آوردهاﻧـﺪ ﻫﯿﭽﯿﮏ‬‫ﺧﺎﻟﯽ از ﻗﺪح و ﺟﺮح و ﻃﻌﻦ و وﻫﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﻃﺮق ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪140 :‬‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﮑﻞ أّﻣﻪ اﻣﯿﻦ و ان اﻣﯿﻨﻨﺎ اﯾﺘﻬﺎ اﻻﻣﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺛﻨﺎ ﺷـﻌﺒﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺻـﻠﮥ ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻﻫﻞ ﻧﺠﺮان ﻻﺑﻌﺜﻦ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯿﮑﻢ اﻣﯿﻨﺎ ﺣﻖ اﻣﯿﻦ ﻓﺎﺷﺮف اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﺒﻌﺚ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻗﺼﮥ اﻫﻞ ﻧﺠﺮان‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒـﺎس ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﻋﻦ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺻـﻠﮥ ﺑﻦ زﻓﺮ ﻋﻦ ﺣﺪﯾﻘـﮥ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻟﻌﺎﻗﺐ و اﻟﺴـﯿﺪ‬‫ﺻﺎﺣﺒﺎ ﻧﺠﺮان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ ﯾﺮﯾـﺪان ان ﯾﻼﻋﻨﺎه ﻗﺎل ﻓﻘﺎل اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ ﻻ ﺗﻔﻌﻞ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺌﻦ ﮐﺎن ﻧﺒﯿﺎ ﻓﻼﻋﻨﺎ ﻻ‬‫ﻧﻔﻠـﺢ ﻧﺤﻦ و ﻻ ﻋﻘﺒﻨﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻧﺎ ﻗﺎﻻ اﻧﺎ ﻧﻌﻄﯿﮏ ﻣﺎ ﺳﺄﻟﺘﻨﺎ و اﺑﻌﺚ ﻣﻌﻨﺎ رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ و ﻻ ﻧﺒﻌﺚ ﻣﻌﻨﺎ اﻻ اﻣﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﻌﺜﻦ ﻣﻌﮑﻢ رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ ﺣﻖ‬‫اﻣﯿﻦ ﻓﺎﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻪ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻗﻢ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎم ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻫﺬا اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ‬‫ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑّﺸﺎر ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺻﻠﮥ ﺑﻦ زﻓﺮ ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻫﻞ ﻧﺠﺮان اﻟﯽ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘـﺎﻟﻮا اﺑﻌﺚ ﻟﻨـﺎ رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﻌﺜﻦ إﻟﯿﮑﻢ رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ ﺣﻖ اﻣﯿﻦ ﻓﺎﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻪ اﻟﻨﺎس ﻓﺒﻌﺚ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر اﻵﺣﺎد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷﻌﺒﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺻﻠﮥ ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻻﻫﻞ ﻧﺠﺮان ﻻﺑﻌﺜﻦ إﻟﯿﮑﻢ‬‫رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ ﺣﻖ اﻣﯿﻦ ﻓﺎﺳﺘﺸﺮف ﻟﻬﺎ اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺒﻌﺚ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻦ و اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة‬‫و ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯿـﮥ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ ح و ﺣﺪﺛﻨﯽ زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 114‬از ‪431‬‬‫ﻗﺎل اﻧﺲ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان ﻟﮑﻞ اﻣﮥ اﻣﯿﻨﺎ و ان اﻣﯿﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪141 :‬‬‫اﯾﺘﻬﺎ اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﻤﺮ و اﻟﻨﺎﻗﺪ ﻗﺎل ﻧﺎ ﻋﻔﺎن ﻗﺎل ﻧﺎ ﺣﻤﺎد ﻋﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻋﻦ اﻧﺲ ان اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻗﺪﻣﻮا ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا اﺑﻌﺚ‬‫ﻣﻌﻨﺎ رﺟﻼ ﯾﻌﻠﻤﻨﺎ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻻﺳـﻼم ﻗﺎل ﻓﺎﺧـﺬ ﺑﯿـﺪ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﻘﺎل ﻫﺬا اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ و اﺑﻦ ﺑﺸﺎر و اﻟﻠﻔﻆ ﻻﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺛﻨﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﺳـﺤﺎق ﯾﺤﺪث ﻋﻦ ﺻﻠﮥ ﺑﻦ زﻓﺮ ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻗﺎل ﺟﺎء اﻫﻞ ﻧﺠﺮان اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘـﺎﻟﻮا ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻌﺚ إﻟﯿﻨـﺎ رﺟﻼـ اﻣﯿﻨـﺎ ﻓﻘﺎل ﻻﺑﻌﺜﻦ إﻟﯿﮑﻢ رﺟﻼ اﻣﯿﻨﺎ ﺣﻖ اﻣﯿﻦ ﻗﺎل ﻓﺎﺳﺘﺸـﺮف ﻟﻬﺎ اﻟﻨﺎس ﻗﺎل‬‫ﻓﺒﻌﺚ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ اﺑﻮ داود اﻟﺤﻔﺮي ﻗﺎل ﻧﺎ ﺳﻔﯿﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﺑﻬﺬا اﻻﺳﻨﺎد ﻧﺤﻮه‬‫و ﺑﺮ ﻧﺎﻗـﺪ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ ﺧـﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﻦ ﻃﺮق ﻣﻘـﺪوح و ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﺠﺮوح و ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ اّﻣـﺎ ﻃﺮﯾﻖ اّول‬‫ﺑﺨـﺎري ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ آورده ﭘﺲ ﻣـﺪار آن ﺑﺮ اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣـﺎﻟﮑﺴﺖ و ﺑﻮدن اﻧﺲ از اﻋـﺪاي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و‬‫اﻧﻬﻤﺎك او در ﮐﺘﻤﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﻫﺎدي اﻧﺎم و اﺑﺘﻼي او ﺑﺤﺴـﺪ آﻧﺠﻨﺎب و ارﺗﮑﺎب ﮐـﺬب ﻣﻮرث ﺑﺘﺎب ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ و‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﺠﺮﻣﯽ واﻗﻊﺳﺖ و او ﻧﯿﺰ از دﺷـﻤﻨﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد و در ﺣﻖ آﻧﺠﻨـﺎب اﺳـﺎءت ادب ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﭼﯿﺰي از آﻧﺠﻨـﺎب رواﯾﺖ ﻧﮑﺮد ﻟﯿﮑﻦ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ وﺗﯿﺮه‬‫ﻣﻌﻬﻮده ﺧﻮد ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ او را ﺛﻘﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و راه اﻃﺮاء او ﻣﺴـﻠﻮك ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨﺪ و اﯾﻦ ﺟﺮم ﻋﻈﯿﻢ را ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻬﻞ ﻣﯽﺷـﻤﺎرﻧﺪ و‬‫ﻫﺮاﺳـﯽ از ﺧﺪاوﻧﺪ ﻗﻬﺎر ﺟﺒﺎر ﻧﺪارﻧﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺑﺼـﺮي ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺛﻘﮥ و‬‫ﮐﺎن ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ و ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻨﻪ ﺷـﯿﺌﺎ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺎﻋﻦ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او ﺗـﺪﻟﯿﺲ ﻣﯽﮐﺮد و درﯾﻦ ﻓﻌﻞ ﻗﺒﯿـﺢ ﺑﺤﺪي ﺟﺴﻮر ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﻻﺣﻘﯿﻦ و ﻏﯿﺮ ﻻﺣﻘﯿﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻧﻤﯽﻧﻤﻮد و ﺻﺤﻔﯽ داﺷﺖ ﮐﻪ از ان ﺗﺤﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ راه ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ اﻟﺠﺮﻣﯽ اﻣﺎم ﺷﻬﯿﺮ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺛﻘﮥ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻻ اﻧﻪ ﯾﺪﻟﺲ ﻋﻤﻦ ﻟﺤﻘﻬﻢ و‬‫ﻋﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻠﺤﻘﻬﻢ و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺻـﺤﻒ ﯾﺤﺪث ﻣﻨﻬﺎ و ﯾﺪﻟﺲ و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺪﻟﺴﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﺠﺮﻣﯽ ذﮐﺮ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺪﻟﺲ ﻋﻤﻦ ﻟﺤﻘﻬﻢ و ﻋﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻠﺤﻘﻬﻢ‬‫و ﮐﺎن ﻟﻪ ﺻـﺤﻒ ﯾﺤـﺪث ﻣﻨﻬﺎ و ﯾـﺪﻟﺲ و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺗـﺪﻟﯿﺲ را از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻠﺒﯿﺲ‬‫اﺑﻠﯿﺲ ﺷﻤﺮدهاﻧﺪ و آﻧﺮا ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺷﺮع ﻣﻄﻬﺮ داﻧﺴﺘﻪ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻓﻘﻬﺎي اﯾﺸﺎن ﻗﺎﺋﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﻣﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪142 :‬‬‫ﺷﻮد ﺑﺘﺪﻟﯿﺲ و ﻟﻮ ﻣﺮة او ﻣﺠﺮوح و ﻣﺮدود ﻣﯽﺷﻮد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺎن ﺳـﻤﺎع ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺻﯿﻐﻪ ﺻﺮﯾﺤﻪ را درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺎ در ﻏﯿﺮ آن از اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺧﻮد ﺑﯿـﺎرد و ﻫﺮ ﮔـﺎه ارﺗﮑـﺎب ﺗـﺪﻟﯿﺲ ﯾـﮏ ﺑـﺎر ﻣﻮرث ﭼﻨﯿﻦ ﺧﺰي و ﺧﺴـﺎرﺳﺖ ﭘﺲ از ﺣـﺎل ﻓﻈـﺎﻋﺖ ﻣﺂل اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﺳـﺠﯿﻪ‬‫ﻧﺎﻣﺮﺿـﯿﻪ اﺳﺘﻤﺮار داﺷﺖ و ﻫﻤﺖ را ﺑﺮﯾﻦ ﺟﺮﯾﻤﻪ ﻣﻠﯿﻤﻪ ﺑﮑﻤﺎل ﺟﺴﺎرت ﺑﺮﻣﯿﮕﻤﺎﺷﺖ ﭼﻪ ﻣﯽﭘﺮﺳﯽ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب ﺗﻠﺒﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻣـﻦ ﺗﻠـﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤـﺎء اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ رواﯾـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿـﻮع ﻣـﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾـﺒﯿﻨﻮا اﻧـﻪ ﻣﻮﺿـﻮع و ﻫـﺬا اﺣﯿﺎﻧـﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﺮع و‬‫ﻣﻘﺼﻮدﻫﻢ ﺗﻨﻔﯿﻖ اﺣﺎدﯾﺜﻬﻢ و ﮐﺜﺮة رواﯾﺎﺗﻬﻢ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ روي ﻋﻨﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﺮي اﻧﻪ ﮐﺬب ﻓﻬﻮ اﺣﺪ اﻟﮑﺎذﺑﯿﻦ‬‫و ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻔﻦ ﺗﺪﻟﯿﺴـﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﺘﺎرة ﯾﻘﻮل اﺣﺪﻫﻢ ﻓﻼن ﻋﻦ ﻓﻼن او ﻗﺎل ﻓﻼن ﻋﻦ ﻓﻼن ﯾﻮﻫﻢ اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ و ﻫﺬا ﻗﺒﯿﺢ‬‫ﻻﻧﻪ ﯾﺠﻌﻞ اﻟﻤﻨﻘﻄﻊ ﻓﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﻤﺘﺼﻞ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻀـﻌﯿﻒ و اﻟﮑﺬاب ﻓﯿﻌّﻤﯽ اﺳـﻤﻪ ﻓﺮﺑﻤﺎ ﺳـﻤﺎه ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻤﻪ و رﺑّﻤﺎ ﮐّﻨﺎه و رﺑﻤﺎ‬‫ﻧﺴـﺒﻪ اﻟﯽ ﺟّﺪه ﻟﺌﻼ ﯾﻌﺮف و ﻫﺬه ﺧﯿﺎﻧﮥ ﻟﻠﺸﺮع اﻟﻤﻄﻬﺮ ﻻﻧﻪ ﯾﺜﺒﺖ ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻪ و ﻣﺤﻤﺪ اﮐﺮم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ در اﻣﻌﺎن ﻟا ﻨﻈﺮ ﻓﯽ‬‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻧﺨﺒﮥ اﻟﻔﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻓﺮﯾﻖ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺪﺛﯿﻦ و اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ ﻋﺮف ﺑﺎرﺗﮑﺎب اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ و ﻟﻮ ﻣّﺮة ﺻﺎر ﻣﺠﺮوﺣﺎ ﻣﺮدودا و ان ﺑّﯿﻦ اﻟﺴﻤﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 115‬از ‪431‬‬‫و اﻟّﯽ ﺑﺼﯿﻐﮥ ﺻﺮﯾﺤﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ او ﻓﯽ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﺣﺎدﯾﺜﻪ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺑﻠﻬﺎن ﻣﻌﺪود و ﻣﺤﺴﻮب و ﺑﻘﻠﺖ ﺣﻔﻆ و‬‫ﺗﺨﻠﯿﻂ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻌﯿﻮب ﺑﻮد و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از راه ﺟﺴﺎرت در اﺑﻄﺎل ﺣﮑﻢ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴـﻼم ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮد‬‫و در اﻇﻬﺎر اﺗﺼﺎف ﺧﻮد ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺑﻼﻫﺖ و ﺳـﻔﺎﻫﺖ و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ از ﺗﻔﻬﻢ و ﻓﻘﺎﻫﺖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﯽاﻓﺰود ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد آورده ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﺸـﺮ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻻﺳﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺠﺎج ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ رﺟﺎء ﻣﻦ آل أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ‬‫ﻗﻼﺑـﮥ ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ أﺑﺮز ﺳـﺮﯾﺮه ﯾﻮﻣﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﺛﻢ اذن ﻟﻬﻢ ﻓـﺪﺧﻠﻮا ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﺗﻘﻮﻟﻮن ﻓﯽ اﻟﻘﺴﺎﻣـﮥ ﻗﺎﻟﻮا ﻧﻘﻮل‬‫اﻟﻘﺴﺎﻣﮥ اﻟﻘﻮد ﺑﻬﺎ ﺣﻖ و ﻗﺪ أﻗﺎدت ﺑﻬﺎ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﻗﺎل ﻟﯽ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﯾﺎ اﺑﺎ ﻗﻼﺑﮥ و ﻧﺼﺒﻨﯽ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﻘﻠﺖ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻨﺪك رؤس اﻻﺧﺒﺎر و‬‫اﺷـﺮاف اﻟﻌﺮب أ رأﯾﺖ ﻟﻮ ان ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﺷـﻬﺪوا ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﻣﺤﺼﻦ ﺑﺪﻣﺸﻖ اﻧﻪ ﻗﺪ زﻧﯽ و ﻟﻢ ﯾﺮوه أ ﮐﻨﺖ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻗﺎل ﻻ ﻗﻠﺖ أ رأﯾﺖ‬‫ﻟﻮ ان ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﻨﻬﻢ ﺷﻬﺪوا ﻋﻠﯽ رﺟﻞ ﺑﺤﻤﺺ اﻧﻪ ﺳﺮق أ ﮐﻨﺖ ﺗﻘﻄﻌﻪ و ﻟﻢ ﯾﺮوه‬‫ﻗﺎل ﻻ ﻗﻠﺖ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻗﺘﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺣﺪا ﻗﻂ اﻻ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪143 :‬‬‫اﺣﺪي ﺛﻼث ﺧﺼﺎل رﺟﻞ ﻗﺘﻞ ﺑﺠﺮﯾﺮة ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻘﺘﻞ او رﺟﻞ زﻧﯽ ﺑﻌﺪ اﺣﺼﺎن او رﺟﻞ ﺣﺎرب اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ارﺗﺪ ﻋﻦ اﻻﺳﻼم ﻓﻘﺎل اﻟﻘﻮم‬‫او ﻟﯿﺲ ﻗﺪ ﺣﺪث اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻄﻊ ﻓﯽ اﻟﺴﺮق و ﺳﻤﺮ اﻻﻋﯿﻦ ﺛﻢ ﻧﺒﺬﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺸﻤﺲ ﻓﻘﻠﺖ‬‫اﻧﺎ اﺣـﺪﺛﮑﻢ ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺲ ان ﻧﻔﺮا ﻣﻦ ﻋﮑﻞ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ ﻗﺪﻣﻮا ﻋﻠﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺒﺎﯾﻌﻮه ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﻼم ﻓﺎﺳـﺘﻮﺧﻤﻮا‬‫اﻻرض ﻓﺴـﻘﻤﺖ اﺟﺴﺎﻣﻬﻢ ﻓﺸـﮑﻮا ذﻟﮏ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل أ ﻓﻼ ﺗﺨﺮﺟﻮن ﻣﻊ راﻋﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﺑﻠﻪ ﻓﺘﺼﯿﺒﻮن ﻣﻦ‬‫اﻟﺒﺎﻧﻬﺎ و اﺑﻮاﻟﻬﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﺑﻠﯽ ﻓﺨﺮﺟﻮا ﻓﺸـﺮﺑﻮا ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻧﻬﺎ و اﺑﻮاﻟﻬﺎ ﻓﺼـﺤﻮا ﻓﻘﺘﻠﻮا راﻋﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻃﺮدوا اﻟﻨﻌﻢ‬‫ﻓﺒﻠﻎ ذﻟـﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎرﺳـﻞ ﻓﯽ آﺛـﺎرﻫﻢ ﻓﺎدرﮐﻮا ﻓﺠﯽء ﺑﻬﻢ ﻓﺎﻣﺮﻫﻢ ﻓﻘﻄﻌﺖ اﯾـﺪﯾﻬﻢ و ارﺟﻠﻬﻢ و ﺳـﻤﺮ‬‫اﻋﯿﻨﻬﻢ ﺛﻢ ﻧﺒﺬﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﺸﻤﺲ ﺣﺘﯽ ﻣﺎﺗﻮا‬‫و أي ﺷـﯽء اﺷّﺪ ﻣﻤﺎ ﺻـﻨﻊ ﻫﻮﻻء ارﺗﺪوا ﻋﻦ اﻻﺳـﻼم و ﻗﺘﻠﻮا و ﺳﺮﻗﻮا ﻓﻘﺎل ﻋﻨﺒﺴﮥ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ان ﺳﻤﻌﺖ ﮐﺎﻟﯿﻮم ﻗﻂ ﻓﻘﻠﺖ أ ﺗﺮّد ﻋﻠﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺜﯽ ﯾﺎ ﻋﻨﺒﺴﻪ ﻗﺎل ﻻ و ﻟﮑﻦ ﺟﺌﺖ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺰال ﻫﺬا اﻟﺠﻨﺪ ﺑﺨﯿﺮ ﻣﺎ ﻋﺎش ﻫﺬا اﻟﺸﯿﺦ ﺑﯿﻦ اﻇﻬﺮﻫﻢ ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ﮐﺎن‬‫ﻓﯽ ﻫﺬا ﺳﻨﮥ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﻔﺮ ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ﻓﺘﺤـﺪﺛﻮا ﻋﻨـﺪه ﻓﺨﺮج رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﯿﻦ اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻓﻘﺘﻞ ﻓﺨﺮﺟﻮا ﺑﻌﺪه ﻓﺎذا ﻫﻢ ﺑﺼﺎﺣﺒﻬﻢ ﯾﺘﺸـﺤﻂ ﻓﯽ اﻟﺪم ﻓﺮﺟﻌﻮا‬‫اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﮐﺎن ﯾﺘﺤﺪث ﻣﻌﻨﺎ ﻓﺨﺮج ﺑﯿﻦ اﯾﺪﯾﻨﺎ ﻓﺎذا ﻧﺤﻦ ﺑﻪ ﯾﺘﺸﺤﻂ ﻓﯽ اﻟﺪم‬‫ﻓﺨﺮج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﺑﻤﻦ ﺗﻈﻨﻮن او ﺗﺮون ﻗﺘﻠﻪ ﻗﺎﻟﻮا ﻧﺮي ان اﻟﯿﻬﻮد ﻗﺘﻠﺘﻪ ﻓﺎرﺳﻞ اﻟﯽ اﻟﯿﻬﻮد ﻓـﺪﻋﺎﻫﻢ ﻓﻘﺎل‬‫اﻧﺘﻢ ﻗﺘﻠﺘﻢ ﻫﺬا ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻗﺎل أ ﺗﺮﺿﻮن ﻧﻔﻞ ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﯿﻬﻮد ﻣﺎ ﻗﺘﻠﻮه ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻣﺎ ﯾﺒﺎﻟﻮن ان ﯾﻘﺘﻠﻮﻧﺎ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺛﻢ ﯾﻨﺘﻔﻠﻮن ﻗﺎل أ ﻓﺘﺴﺘﺤﻘﻮن اﻟﺪﯾﮥ‬‫ﺑﺎﯾﻤﺎن ﺧﻤﺴﯿﻦ ﻣﻨﮑﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺎ ﮐﻨﺎ ﻟﻨﺤﻠﻒ ﻓﻮداه ﻣﻦ ﻋﻨﺪه ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ﮐﺎﻧﺖ ﻫﺬﯾﻞ ﺧﻠﻌﻮا ﺣﻠﯿﻔﺎ ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ ﻓﻄﺮق اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﻦ اﻟﯿﻤﻦ‬‫ﺑﺎﻟﺒﻄﺤﺎء ﻓﺎﻧﺘﺒﻪ ﻟﻪ رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﺤﺬﻓﻪ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ ﻓﻘﺘﻠﻪ ﻓﺠﺎءت ﻫﺬﯾﻞ ﻓﺎﺧﺬوا اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ ﻓﺮﻓﻌﻮه اﻟﯽ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﻮﺳﻢ و ﻗﺎﻟﻮا‬‫ﻗﺘﻞ ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻓﻘﺎل اﻧّﻬﻢ ﻗﺪ ﺧﻠﻌﻮه ﻗﺎل ﯾﻘﺴﻢ ﺧﻤﺴﻮن ﻣﻦ ﻫﺬﯾﻞ ﻣﺎ ﺧﻠﻌﻮه ﻗﺎل ﻓﺎﻗﺴﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﺗﺴﻌﮥ و ارﺑﻌﻮن رﺟﻼ و ﻗﺪم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪144 :‬‬‫رﺟـﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺸـﺎم ﻓﺴـﺄﻟﻮه ان ﯾﻘﺴﻢ ﻓﺎﻗﺘـﺪي ﯾﻤﯿﻨﻪ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﺎﻟﻒ درﻫﻢ ﻓﺎدﺧﻠﻮا ﻣﮑﺎﻧﻪ رﺟﻞ آﺧﺮ ﻓـﺪﻓﻌﻪ اﻟﯽ اﺧﯽ اﻟﻤﻘﺘﻮل ﻓﻘﺮﻧﺖ ﯾـﺪه‬‫ﺑﯿﺪه ﻗﺎﻟﻮا ﻓﺎﻧﻄﻠﻘﻨﺎ و اﻟﺨﻤﺴﻮن اﻟﺬﯾﻦ اﻗﺴـﻤﻮا ﺣﺘﯽ إذا ﮐﺎﻧﻮا ﺑﻨﺨﻠﮥ اﺧﺬﺗﻬﻢ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺪﺧﻠﻮا ﻓﯽ ﻏﺎر ﻓﯽ اﻟﺠﺒﻞ ﻓﺎﻧﻬﺠﻢ اﻟﻐﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻤﺴﯿﻦ‬‫اﻟﺬﯾﻦ اﻗﺴﻤﻮا ﻓﻤﺎﺗﻮا ﺟﻤﯿﻌﺎ و اﻓﻠﺖ اﻟﻘﺮﯾﻨﺎن و اﺗﺒﻌﻬﻤﺎ ﺣﺠﺮ ﻓﮑﺴﺮ رﺟﻞ اﺧﯽ اﻟﻤﻘﺘﻮل ﻓﻌﺎش ﺣﻮﻻ ﺛﻢ ﻣﺎت‬‫ﻗﻠﺖ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان أﻗﺎد رﺟﻼ ﺑﺎﻟﻘﺴﺎﻣﮥ ﺛﻢ ﻧﺪم ﺑﻌﺪ ﻣﺎ ﺻـﻨﻊ ﻓﺎﻣﺮ ﺑﺎﻟﺨﻤﺴﯿﻦ اﻟﺬﯾﻦ اﻗﺴﻤﻮا ﻓﻤﺤﻮا ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻮان و ﺳﯿﺮﻫﻢ‬‫اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﺷـﺮح ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻘﺎﺑﺴﯽ ﻟﻢ ﯾﻤﺜﻞ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 116‬از ‪431‬‬‫ﺷﺒﻬﻪ ﻻـن اﻟﺸـﻬﺎدة ﻃﺮﯾﻘﻬـﺎ ﻏﯿﺮ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﯿﻤﯿﻦ ﻗﺎل و اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﮑﺎﻧﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﯿﻒ ﻟﻢ‬‫ﯾﻌﺎرض اﺑﺎ ﻗﻼﺑﮥ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﯿﺲ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﮥ ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟّﻨﺎس ﻣﻌﺪود ﻓﯽ اﻟﺒﻠﻪ و ﻗﺎل ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﻮﺿـﯿﺢ و ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﮥ‬‫ﻣﻘﺎﻟﮥ اﻟﺸﯿﺦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺸﻬﺎدة و اﻟﯿﻤﯿﻦ اﻧّﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﺮض ﻋﻠﯽ اوﻟﯿﺎء اﻟﻤﻘﺘﻮل اﻟﯿﻤﯿﻦ و ﻋﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﻟﻢ‬‫ﯾﺤﻀﺮوا ﺧﯿﺒﺮ و ﻧﯿﺰ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺑﺴﯽ ﻋﺠﺒﺎ ﻟﻌﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﯿﻒ اﺑﻄﻞ ﺣﮑﻢ اﻟﻘﺴﺎﻣﮥ‬‫اﻟﺜﺎﺑﺖ ﺑﺤﮑﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻋﻤﻞ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﺑﻘﻮل أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ‬‫ذﻟﮏ ﻗﻮﻻ ﻣﺮﺳـﻼ ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﻨﺪ ﻣﻊ اﻧﻪ اﻧﻔﻠﺖ ﻋﻨﻪ ﻗﺼﮥ اﻻﻧﺼﺎر اﻟﯽ ﺧﯿﺒﺮ ﻓﺮﮐﺐ اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺑﺎﻻﺧﺮي ﻟﻘﻠﮥ ﺣﻔﻈﻪ و ﮐﺬا ﺳﻤﻊ ﺣﮑﺎﯾﮥ ﻣﺮﺳﻠﮥ ﻣﻊ‬‫اﻧﻬﺎ ﻻ ﺗﻌﻠﻖ ﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟﻘﺴﺎﻣـﮥ إذ اﻟﺨﻠﻊ ﻟﯿﺲ ﻗﺴﺎﻣﮥ و ﮐﺬا ﻣﺤﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻻ ﺣﺠﮥ ﻓﯿﻪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﺑﻦ ﺑﺤﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺎﺑﺴـﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﺑﻦ اﻟﺘﯿﻦ ﺷﺎرح اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺴﺎﻣﮥ‬‫ﺑﻌـﺪ ان ﻧﻘﻞ ﻗﺼـﮥ أﺑﯽ ﻗﻼﺑـﮥ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﮑﺎﻧﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﯿﻒ ﻟﻢ ﯾﻌﺎرض اﺑﺎ ﻗﻼﺑـﮥ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﯿﺲ اﺑﺎ‬‫ﻗﻼﺑـﮥ ﻣﻦ ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺎس ﻣﻌﺪود ﻓﯽ اﻟﺒﻠﻪ ﮐﺬا ﻗﺎل و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺗﻌﺠﺐ اﻟﻘﺎﺑﺴـﯽ ﺑﺎﻟﻘﺎف و اﻟﻤﻮﺣﺪة ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﮐﯿﻒ اﺑﻄﻞ ﺣﮑﻢ اﻟﻘﺴﺎﻣﮥ اﻟﺜﺎﺑﺖ ﺑﺤﮑﻢ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ و ﻋﻤﻞ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﺑﻘﻮل أﺑﯽ ﻗﻼﺑﮥ و ﻫﻮ ﻣﻦ ﺑﻠﻪ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻗﻮﻻ ﻣﺮﺳﻼ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﻨﺪ ﻣﻊ اﻧﻪ اﻧﻘﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺼﮥ‬‫اﻻﻧﺼﺎر اﻟﯽ ﻗﺼﮥ ﺧﯿﺒﺮ ﻓﺮﮐﺐ اﺣﺪاﻫﻤﺎ ﻣﻊ اﻻﺧﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪145 :‬‬‫ﻟﻘﻠـﮥ ﺣﻔﻈﻪ و ﮐـﺬا ﺳـﻤﻊ ﺣﮑﺎﯾـﮥ ﻣﺮﺳـﻠﮥ ﻣﻊ اﻧﻬﺎ ﻻ ﺗﻌّﻠﻖ ﻟﻬﺎ ﺑﺎﻟﻘﺴﺎﻣـﮥ إذ اﻟﺨﻠﻊ ﻟﯿﺲ ﻗﺴﺎﻣـﮥ و ﮐﺬا ﻣﺤﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻻ ﺣﺠﮥ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ‬‫ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدن اﺑﻮ ﻗﻼـﺑﻪ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و اﻋﻈﻢ و اﻃﻢ ﻗﻮادح او ﻫﻤﺎن ﻋـﺪاوت و ﻋﻨﺎد اوﺳﺖ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﺑﻮ‬‫اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻣﺠـﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒـﺎد و ﭼـﻮن اﺑﻮ ﻗﻼـﺑﻪ درﯾﻦ ﺧﻄﯿﺌﻪ ﻋﻈﻤﯽ و ﺟﺮﯾﻤﻪ ﮐـﺒﺮي اﺗﺒـﺎع اﻧﺲ ﺑﻦ ﻣـﺎﻟﮏ‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺎﻗﺘﻔـﺎي آﺛـﺎر او در اﯾﺜـﺎر اﻧﺤﺮاف از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم وزر و وﺑـﺎل و ﺧﺰي و ﻧﮑﺎل ﺧﻮد ﻣﯽاﻓﺰود ﻟﻬـﺬا ﻣﻦ‬‫ﺟـﺎﻧﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺜـﻞ اﻧﺲ ذاﺋﻘﻪ از ﻋـﺬاب اﻟﯿﻢ در دار دﻧﯿـﺎ ﺑﺎو رﺳـﯿﺪ و ﺑﺎﺑﺘﻼ در اﻣﺮاض و اﺳـﻘﺎم ﻣﻈﻬﺮه ﺗﻌـﺬﯾﺐ و اﻧﺘﻘﺎم ﺗﻤﺎﺛﻞ و ﺗﺸﺎﺑﻪ ﺗﺎم‬‫ﺑﺎﻧﺲ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﺟﺮام ﻧﺼـﯿﺐ وي ﮔﺮدﯾﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺣﺎل اﺑﺘﻼي اﻧﺲ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﺳﻤﺖ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ در‬‫اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﺎل اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ ﺑﺴـﻤﻊ اﺻـﻐﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و آﻧﭽﻪ از آن در ﮐﺘﺐ ﻗﻮم ﻣﺴﻄﻮر و ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﺑﻨﻈﺮ ﻋﺒﺮت ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة‬‫اﻟﺤﻔـﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﻗﻼـﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﺤﺎﻓـﻆ ﻗﺎل و اﺑﻮ ﻗﻼﺑـﮥ ﻣﻤﻦ اﺑﺘﻠﯽ ﻓﯽ ﺑـﺪﻧﻪ و دﯾﻨﻪ ارﯾـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻀﺎء‬‫ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻓﻬﺮب اﻟﯽ اﻟﺸﺎم ﻓﻤﺎت ﺑﻌﺮﯾﺶ ﻣﺼﺮ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ﻗﺪ ذﻫﺒﺖ ﯾﺪاه و رﺟﻼه و ﺑﺼﺮه و ﻫﻮ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺣﺎﻣﺪ ﺷﺎﮐﺮ و در ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻣﯿﺰان‬‫اﻻﻋﺘـﺪال ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ اﺑﻮ ﻗﻼﺑـﮥ اﺑﺘﻠﯽ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﻓﺎرﯾﺪ ﻟﻠﻘﻀﺎء ﻓﻬﺮب اﻟﯽ اﻟﺸﺎم و ﻓﯽ ﺑﺪﻧﻪ ﻓﺎﺻﺎﺑﻪ اﻟﺠﺬام ﻓﺬﻫﺐ ﯾﺪاه و رﺟﻼه و ﺑﺼـﺮه و‬‫ﻫﻮ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﺷﺎﮐﺮ زاره ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻗﻼﺑـﮥ ﺗﺸـّﺪد ﻻ ﯾﺸـﻤﺖ ﺑﻨﺎ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﻮن و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﺣّﺬاء‬‫واﻗﻊ ﺷـﺪه و او ﻫﻢ ﻣﻘـﺪوح ﻧﻘﺎد ﺑﺼـﺮ او ﻣﻄﻌﻮن اﺣﺒﺎر ﮐﺒﺮا ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ ﯾﮑﺘﺐ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﮑﯽ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم ﻋﻦ أﺑﯽ ﺷـﻬﺎب‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺤﺠﺎج ﺑﻦ ارﻃﺎة و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ﻓﺎﻧﻬﻤﺎ ﺣﺎﻓﻈﺎن و اﮐﺘﻢ ﻋﻠّﯽ ﻋﻨﺪ اﻟﺒﺼـﺮﯾﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﺎﻟﺪ اﻟﺤّﺬاء و ﻫﺸﺎم ﻗﺎل‬‫ﯾﺤﯿﯽ و ﻗﻠﺖ ﻟﺤﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻣﺎ ﻟﺨﺎﻟﺪ اﻟﺤﺬاء ﻗﺎل ﻗﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻗﺪﻣﮥ ﻣﻦ اﻟﺸﺎم ﻓﮑﺎﻧﺎ اﻧﮑﺮﻧﺎ ﺣﻔﻈﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد أراد ﺷـﻌﺒﮥ ان ﯾﻘﻊ ﻓﯽ‬‫ﺧﺎﻟـﺪ ﻓﺎﺗﯿﺘﻪ ﻧا ﺎ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻟﮏ أ ﺟﻨﻨﺖ و ﺗﻬﺪدﻧﺎه ﻓﺴـﮑﺖ و ﺣﮑﯽ اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻗﯿﻞ ﻻﺑﻦ ﻋﻠﯿﮥ ﻓﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎن ﺧﺎﻟﺪ ﯾﺮوﯾﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻠﺘﻔﺖ إﻟﯿﻪ اﺑﻦ ﻋﻠﯿﮥ و ﺿـّﻌﻒ اﻣﺮ ﺧﺎﻟﺪ ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻣﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﻓﯽ اﻟﺜﺒﺖ ﺑﺪون ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺮوة و اﻣﺜﺎﻟﻪ‬‫ﻗﻠﺖ و اﻟﻈﺎﻫﺮ ان ﮐﻼم ﻫﻮﻻء ﻣﻦ اﺟﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪146 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 117‬از ‪431‬‬‫ﻣﺎ اﺷﺎر إﻟﯿﻪ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻣﻦ ﺗﻐﯿﺮ ﺣﻔﻈﻪ ﺑﺎﺧﺮه او ﻣﻦ اﺟﻞ دﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻤﻞ اﻟﺴﻠﻄﺎن و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺧﺎﻟﺪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺪ اﺷﺎر ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﯽ ان ﺣﻔﻈﻪ ﺗﻐﯿﺮ ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﻣﻦ اﻟﺸﺎم و ﻋﺎب ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﻀـﻬﻢ دﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻤﻞ اﻟﺴـﻠﻄﺎن و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در‬‫ﻗـﺎﻧﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻣﻬﺮان اﻟﺤـﺬاء اﺑﻮ اﻟﻤﻨﺎزل اﻟﺒﺼـﺮي اﺣـﺪ اﻻﺛﺒﺎت ﻋﻨـﺪ اﻷﺋّﻤـ ﮥ اﻻ اﻧﻪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﻣﺎ ﻟـﺪﺧﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﻋﻤﻞ‬‫اﻟﺴـﻠﻄﺎن او ﻟﻐﯿﺮه و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﺴﺎﻣﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﯽ از ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻧﯿﺴﺖ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺗﺴﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﮐﺎن ﯾﺮي اﻟﻘﺪر و‬‫ﻗﺎل ﺑﻨـﺪار و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺪري أّي رﺟﻠﯿﻪ اﻃﻮل و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻗﻠﺖ و رﻣﯽ ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﮐﺎن ﯾﺮي اﻟﻘﺪر و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻗﺪري ﺑﻮدن ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ‬‫از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﺋﺪة اردت ان اﺳﺮد اﺳﻤﺎء ﻣﻦ رﻣﯽ ﺑﺒﺪﻋﮥ ﻣﻦ اﺧﺮج ﻟﻬﻢ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ﻣﺴﻠﻢ او اﺣﺪﻫﻤﺎ و ﻫﻢ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻃﻬﻤﺎن اﯾﻮب ﺑﻦ ﻋﺎﺋﺬ اﻟﻄﺎﺋﯽ دز ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺮﻫﺒﯽ ﺷﺒﺎﺑﮥ ﺑﻦ ﺳﻮار ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻮ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﺠﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ رواد ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻏﯿﺎث اﻟﺒﺼـﺮي ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ذر ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮة ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﺎزم اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫اﻟﻀـﺮﯾﺮ ورﻗـﺎء ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﯿﺸـﮑﺮّي ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻮﺣـﺎﻇّﯽ ﯾـﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﻫﻮﻻـء رﻣﻮا ﺑﺎﻻرﺟـﺎء و ﻫﻮ ﺗـﺎﺧﯿﺮ اﻟﻘﻮل ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﺮﺗﮑﺐ اﻟﮑﺒﺎﺋﺮ ﺑﺎﻟﻨﺎر اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﺳﻮﯾﺪ اﻟﻌﺪوي و ﺑﻬﺰ ﺑﻦ اﺳﺪ ﺣﺮﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺣﺼﯿﻦ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ اﻟﻮاﺳﻄﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ اﻟﻔﺎ ﻓﺎﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺳـﺎﻟﻢ اﻻﺷـﻌﺮي ﻗﯿﺲ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎزم ﻫﻮﻻـء رﻣـﻮا ﺑـﺎﻟﻨﺼﺐ و ﻫـﻮ ﺑﻐﺾ ﻋﻠﯽ و ﺗﻘـﺪﯾﻢ ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯿﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑـﺎن اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ زﮐﺮﯾﺎ‬‫اﻟﺨﻠﻘﺎﻧﯽ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿـﺪ اﺑﺎن ﺑﻦ ﺗﻐﻠﺐ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻣﺨﻠـﺪ اﻟﻘﻄﻮاﻧﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﺷﻮع‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ اﻟﻌﻮام ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ ﻫﻤﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ‬‫اﻋﯿﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﻌﺒﺴـﯽ ﻋﺪي ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻻﻧﺼﺎري ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ اﻟﺒﺮﯾﺪ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ ﻓﻀـﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺮزوق‬‫اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻓﻄﺮ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺤﺎدة اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﯿﻞ ﺑﻦ ﻏﺰوان ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻮ ﻏﺴﺎن ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪147 :‬‬‫ﺑﻦ اﻟﺠﺰار ﻫﻮﻻء رﻣﻮا ﺑﺎﻟﺘﺸـﯿﻊ و ﻫﻮ ﺗﻘـﺪﯾﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺛﻮر ﺑﻦ زﯾـﺪ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﺛﻮر ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﺤﻤﺼـﯽ ﺣﺴﺎن ﺑﻦ ﻋﻄﯿﮥ اﻟﻤﺤﺎرﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ذﮐﻮان داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼﯿﻦ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺠﻼن ﺳﻼم ﺑﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﺳﯿﻒ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﮑﯽ ﺷﺒﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺷﺮﯾﮏ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﻤﺮ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﻦ ﮐﯿﺴﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﺒﯿﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺠﯿﺢ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮارث ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺘﻨﻮري ﻋﻄﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﯿﻤﻮﻧـﮥ اﻟﻌﻼء ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻋﻤﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ زاﺋـﺪة ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ‬‫اﻟﻘﺼـﯿﺮ ﻋﻤﯿﺮ ﺑﻦ ﻫﺎﻧﯽ ﻋﻮف اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﮐﻬﻤﺲ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﻬﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳﻮاء اﻟﺒﺼـﺮي ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻﻋﻮر اﻟﻨﺤﻮي ﻫﺸﺎم اﻟﺪﺳـﺘﻮاي‬‫وﻫﺐ ﺑﻦ ﻣﻨﺒﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ ﻫﻮﻻء رﻣﻮا ﺑﺎﻟﻘﺪر و ﻫﻮ زﻋﻢ ان اﻟﺸﺮ ﻣﻦ ﺧﻠﻖ اﻟﻌﺒﺪ و ﺑﺸﺮ ﺑﻦ اﻟﺴﺮي رﻣﯽ ﺑﺮاي اﺑﻦ أﺑﯽ ﺟﻬﻢ‬‫و ﻫﻮ ﻧﻔﯽ ﺻﻔﺎت اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻘﻮل ﺑﺨﻠﻖ اﻟﻘﺮآن ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻫﻮﻻء اﺑﺎﺿﯿﮥ و ﻫﻢ اﻟﺨﻮارج اﻟﺬﯾﻦ اﻧﮑﺮوا ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺘﺤﮑﯿﻢ و ﺗﺒﺮأوا ﻣﻨﻪ و ﻣﻦ ﻋﺜﻤـﺎن و ذرﯾﺘﻪ و ﻗـﺎﺗﻠﻮﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻫﺸـﺎم رﻣﯽ ﺑـﺎﻟﻮﻗﻒ و ﻫﻮ ان ﻻـ ﯾﻘﻮل اﻟﻘﺮآن ﻣﺨﻠﻮق و ﻻ ﻏﯿﺮ ﻣﺨﻠﻮق و‬‫ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣﻄﺎن ﻣﻦ اﻟﻌﻘﺪﯾﮥ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺮون اﻟﺨﺮوج ﻋﻠﯽ اﻻﺋﻤﮥ و ﻻ ﯾﺒﺎﺷـﺮون ذﻟﮏ ﻓﻬﻮﻻء اﻟﻤﺒﺘﺪﻋﮥ ﻣﻤﻦ اﺧﺮج ﻟﻬﻢ اﻟﺸﯿﺨﺎن او اﺣﺪﻫﻤﺎ‬‫اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ آن را ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ آورده ﭘﺲ در آن اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﺑﺘﺪﻟﯿﺲ و ﺗﻐﯿﯿﺮ و اﺧﺘﻼط و‬‫ﻏﯿﺮ آن ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻐﻤﻮز ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و روي ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻣﻐﯿﺮة ﻗـﺎل ﻣـﺎ اﻓﺴـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻫـﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ‬‫اﺳـﺤﺎق و اﻻـﻋﻤﺶ و ﻗﺎل اﻟﻔﺴﻮي ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻨﺎ ﺛﺎﻟﺚ ﻗﺎل اﻟﻔﺴﻮي ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺎن ﻗﺪ‬‫اﺧﺘﻠـﻂ و اﻧﻤـﺎ ﺗﺮﮐﻮه ﻣﻊ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨـﮥ ﻻﺧﺘﻼـﻃﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن‬‫ﻣﺪﻟّﺴﺎ وﻟﺪ ﺳﻨﮥ ‪ 29‬و ﯾﻘﺎل ﺳﻨﮥ ‪ 32‬و ﮐـﺬا ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﺪﻟﺴـﯿﻦ ﺣﺴـﯿﻦ اﻟﮑﺮاﺑﯿﺴـﯽ و اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻗﺎل‬‫ﺷﻌﺒﮥ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﺳـﺤﺎق ﯾﺤﺪث ﻋﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ اﻻرﻣﻊ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻟﺪ ﻋﻦ اﻟﺸﻌﺒﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺷﻌﺒﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 118‬از ‪431‬‬‫ﮐﺎن اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق إذا اﺧﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻫـﺬا اﮐﺒﺮ ﻣﻨﮏ ﻓﺎن ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﻪ ﻟﻘﯽ و ان ﻗﺎل اﻧﺎ اﮐﺒﺮ ﻣﻨﻪ ﺗﺮﮐﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق‬‫اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﮐﺎن ﻗﻮم ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻻ ﺗﺤﻤﺪ ﻣﺬاﻫﺒﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪148 :‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺘﺸـﯿﻊ ﻫﻮ رؤس ﻣﺤـﺪﺛﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻣﺜـﻞ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق و اﻻـﻋﻤﺶ و ﻣﻨﺼﻮر و زﺑﯿـﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻗﺮاﻧﻪ اﺣﺘﻤﻠﻬﻢ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﺻـﺪق‬‫اﻟﺴـﻨﺘﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ و وﻗﻔﻮا ﻋﻨﺪ ﻣﺎ ارﺳﻠﻮا ﻟﻤﺎ ﺧﺎﻓﻮا ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻣﺨﺎرﺟﻬﺎ ﺻﺤﯿﺤﮥ ﻓﺎﻣﺎ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻗﻮم ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮن و ﻟﻢ ﻧﺸﯿﺮ‬‫ﻋﻨﻬﻢ ﻋﻨـﺪ اﻫـﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﻣﺎ ﺣﮑﯽ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﻋﻨﻬﻢ ﻓﺎذا روي ﺗﻠﮏ اﻻﺷـﯿﺎء ﻋﻨﻬﻢ ﮐﺎن اﻟﺘﻮﻗﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﻨـﺪي اﻟﺼﻮاب و ﻗـﺪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ‬‫اﺳـﺤﺎق ﺛﻨﺎ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻣﻐﯿﺮة ﻗﺎل اﻓﺴﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ اﻻﻋﻤﺶ و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﯾﻌﻨﯽ ﻟﻠﺘﺪﻟﯿﺲ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ‬‫ﺑﻌـﺪ ﻣـﺎ ﺗﻐﯿﺮ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿـﻞ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺪﻟﺴـﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق‬‫اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﺗـﺎﺑﻌﯽ ﮐﺒﯿﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻻﻏﺘﺒﺎط ﺑﻤﻦ رﻣﯽ ﺑﺎﻻﺧﺘﻼط ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و ﻗﺪ‬‫ذﮐﺮه اﯾﻀﺎ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﻣﻦ اﺋﻤﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ و اﺛﺒﺎﺗﻬﻢ اﻻ اﻧﻪ ﺷﺎخ و ﻧﺴـﯽ و ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻂ و ﻗﺪ‬‫ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺳﻔﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﻗﺪ ﺗﻐﯿﺮ ﻗﻠﯿﻼ ﺛﻢ ﻧﻘﻞ ﻋﻦ اﻟﻔﺴﻮي ﻓﻘﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺎن ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻂ و اﻧﻤﺎ ﺗﺮﮐﻮه ﻣﻊ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻻﺧﺘﻼﻃﻪ و‬‫از اﻋﻈﻢ ﻗﻮادح ﻣﻮﺣﺸﻪ و اﻓﺨﻢ ﻣﺜﺎﻟﺐ ﻣﺪﻫﺸﻪ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯽ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻟﻌﻨﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻪ ﻗﺎﺗﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺑﻼ ﺗﺤﺮج رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﺮد و اﺻـﻼ آن ﻇﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ را ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺷـﻘﯽ ﺑﺮ ﺧﺎﻧﻮاده رﺳﺎﻟﺖ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻗﺎدح ﻋﺪاﻟﺖ او ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ‬‫ذﻫﺒﯽ در ﮐـﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق و ارﺳﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎدة ﻗﺎل ﺑا ﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺛﻘـﮥ ﻗﺘﻠﻪ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺳـﻨﮥ ‪ 65‬او ﺳـﻨﮥ ‪ 67‬و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗـﺎص‬‫اﻟﺰﻫﺮي ﻫﻮ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻬﻢ ﻟﮑﻨﻪ ﺑﺎﺷﺮ ﻗﺘﺎل اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻓﻌﻞ اﻻﻓﺎﻋﯿﻞ روي ﺷﻌﺒﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ اﻟﻌﯿﺰار ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ ﻋﻦ‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ رﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ ﺗﺨﺎف اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺮوي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻓﺒﮑﯽ و ﻗﺎل ﻻ اﻋﻮد و ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ روي ﻋﻨﻪ اﻟﻨﺎس ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺛﻘﮥ و‬‫ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ زﻫﯿﺮ ﺳﺎﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ أ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺛﻘـﮥ ﻓﻘﺎل ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺛﻘـﮥ ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻗﺘﻠﻪ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و‬‫ﺳﺘﯿﻦ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﻟﺰﻫﺮي اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﻤﺪﻧﯽ ﺳـﮑﻦ اﻟﮑﻮﻓﮥ روي ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ و أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﺑﻦ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ اﺳﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ و اﻟﻌﯿﺰار ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪149 :‬‬‫و ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و ﻗﺘـﺎدة و اﻟﺰﻫﺮي و ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺒﯿﺐ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺑﺎﻻـﺗﺮ از آن اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯽ از ﺷـﻤﺮ ﺑﻦ ذي‬‫اﻟﺠﻮﺷﻦ ﻣﻠﻌﻮن ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﺤﺲ ﺧﻮد ﻣﺮﺗﮑﺐ ذﺑﺢ رﯾﺤﺎﻧﻪ رﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ روﺣﯽ ﻟﻪ اﻟﻔﺪاء ﺷﺪه و دﯾﮕﺮ ﻇﻠﻤﻬﺎي او‬‫در واﻗﻌﻪ ﮐﺮﺑﻼ ﻣﻌﻠﻮم اﻫﻞ اﯾﻤﺎﻧﺴﺖ رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد و اﺻﻼ از ﻏﻀﺐ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻗﻬﺎر ﻧﻤﯽﺗﺮﺳﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﻤﺮ ﺑﻦ ذي اﻟﺠﻮﺷﻦ اﺑﻮ اﻟﺴﺎﺑﻐﮥ اﻟﻀـﺒﺎﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻨﻪ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴﺒﯿﻌﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻫﻞ ﻟﻠﺮواﯾﮥ ﻓﺎﻧﻪ اﺣﺪ ﻗﺘﻠﮥ اﻟﺤﺴـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ و ﻗـﺪ ﻗﺘﻠﻪ اﻋﻮان اﻟﻤﺨﺘـﺎر روي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻗﺎل ﮐﺎن ﺷـﻤﺮ ﯾﺼـﻠﯽ ﻣﻌﻨﺎ ﺛﻢ ﯾﻘﻮل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻧﮏ ﺗﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﻓـﺎﻏﻔﺮ ﻟﯽ ﻗﻠﺖ ﮐﯿﻒ ﯾﻐﻔﺮ ﻟـﮏ و ﻗـﺪ اﻋﻨﺖ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻞ اﺑﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل وﯾﺤﮏ ﻓﮑﯿﻒ ﻧﺼـﻨﻊ ان اﻣﺮاؤﻧﺎ ﻫﻮﻻء‬‫اﻣﺮوﻧﺎ ﺑﺎﻣﺮ ﻓﻠﻢ ﻧﺨﺎﻟﻔﻬﻢ و ﻟﻮ ﺧﺎﻟﻔﻨﺎﻫﻢ ﮐﻨﺎ ﺷـﺮا ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮ اﻟّﺴﻘﺎة ﻗﻠﺖ ان ﻫﺬا اﻟﻌﺬر ﻗﺒﯿﺢ ﻓﺎﻧﻤﺎ اﻟﻄﺎﻋﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺮوف اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻟﺚ‬‫ﮐﻪ ﺑﺨﺎري آن را در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي آورده ﭘﺲ در آن ﻃﺮﯾﻖ ﻧﯿﺰ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻗﺪح و ﺟﺮﺣﺶ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ داﻧﺴﺘﯽ و ﻧﯿﺰ‬‫در آن اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﯽ از ﻗﺪح ﻧﯿﺴﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﻪ از اﺳﺎﺗﺬه ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ و ﺑﺨﺎري ﻧﻔﺲ ﺧﻮد را ﭘﯿﺶ‬‫او ﺣﻘﯿﺮ ﻣﯽﺷﻤﺮد او را ﺿﻌﯿﻒ داﻧﺴﺘﻪ و ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ازو ﺗﺤﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽﻧﻤﻮد و او را ﭘﺴﻨﺪ ﻧﻤﯽﮐﺮد و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي او را ﺑﻠﺺ‬‫ﺳﺎرق ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮده و از دﯾﮕﺮ ﻧﻘﺎد ﻧﯿﺰ ﺗﻀـﻌﯿﻒ و ﺗﻠﯿﯿﻦ او ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و روي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺮاء ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺿﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ در آن ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ و ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﺣﺎل أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﺘﺎت و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 119‬از ‪431‬‬‫ﻻ ﯾﺮﺿﺎه و ﻧﯿﺰ در آن ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻣﺎ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﻓﮑﺎن ﻻ ﯾﺤﺪث ﻋﻨﻪ و ﻻ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺑﺂﺧﺮه و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و روي اﺑﻦ اﻟﺒﺮاء ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﺎن ﺛﻘﮥ و ﺣﺪث اﻟﻨﺎس ﻋﻨﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﮐﺜﯿﺮا و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺴﺘﻀـﻌﻔﻪ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻟﺺ ﯾﺴـﺮق اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺎس ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻘﻨﻄﺮي واﻗﻊ ﺷـﺪه و او ﻧﺰد اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺠﻬﻮل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﻣﺠﻬﻮل اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ راﺑﻊ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري آن را ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي آورده ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪150 :‬‬‫ﻣـﺪار آن ﺑﺮ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯿﺴﺖ و ﻗﺪح و ﺟﺮح او ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ داﻧﺴﺘﯽ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻏﻨﺪر واﻗﻊ ﺷﺪه و او از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﻐّﻔﻠﯿﻦ ﺑﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﯿـﻞ ﮐـﺎن ﻣﻐّﻔﻼـ و ﻧﯿﺰ در ﺗـﺬﮐﺮه ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻊ اﺗﻘـﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯿﻪ ﺗﻐﻔﻞ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻏﻨﺎم اﺗﯿﺖ‬‫ﻏﻨـﺪرا ﻓـﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﻓﻀـﻠﻪ و ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﺷـﻌﺒﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ ﻫﺎت ﮐﺘﺎﺑﮏ ﻓﺎﺑﯿﺖ اﻻ ان ﯾﺨﺮج ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻓﺎﺧﺮﺟﻪ و ﻗﺎل ﯾﺰﻋﻢ اﻟﻨﺎس اﻧﯽ اﺷﺘﺮﯾﺖ‬‫ﺳﻤﮑﺎ ﻓﺎﮐﻠﻮه و اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ و ﻟﻄﺨﻮا ﺑﻪ ﯾـﺪي ﺛﻢ ﻗﺎﻟﻮا اﮐﻠﺖ ﻓﺸّﻢ ﯾﺪك اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺪﻟّﻨﯽ ﺑﻄﻨﯽ و ﻧﯿﺰ ﻏﻨﺪر ﺧﻔﻖ ﻧﻌﺎل و ﻣﺸـﯽ رﺟﺎل را ﭘﺸـﺖ‬‫ﺳﺮ ﺧﻮد دوﺳﺖ ﻣﯽداﺷﺖ و درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺤـﺪي ﻣﻨﻬﻤﮏ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺠﻤﺎﻋﺘﯽ از اﺻـﺤﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ در آن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﻮد ﮔﻔﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺸـﻤﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯿﺎن ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﺮد ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ در ﺑﺎزار ﭘﺸﺖ ﺳـﺮ ﻣﻦ راه ﻧﺮوﯾﺪ ﺗﺎ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺷﻤﺎ را ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ و اﮐﺮام‬‫ﻣﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻧﺎﭼﺎر اﯾﺸﺎن ﻗﺒﻮل ﮐﺮدﻧـﺪ و ﭘﺸﺖ ﺳـﺮش در ﺑﺎزار راه رﻓﺘﻨﺪ ﭼﻮن ﻣﺮدم آن ﺟﻤﺎﻋﺖ را دﯾﺪﻧﺪ ازو ﺳﺆال ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﭼﻪ‬‫ﮐﺴﺎﻧﻨـﺪ ﻏﻨـﺪر ﺑﺎﯾﺸﺎن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻨﻬﺎ اﺻـﺤﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و از ﺑﻐـﺪاد آﻣﺪهاﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ‬‫ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل دﻧﺎءت و ﺗﻨﮓﻇﺮﻓﯽ او دارد و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﯽاﻟﺘﻔﺎﺗﯽ او ﺑﺄواﻣﺮ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﻄﻬﺮه و ﮐﻤﺎل ﺑﻌﺪ او از ورع و زﻫﺪ‬‫و اﺧﻼـص ﻋﻤﻞ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﻓﻈﯿﻊﺳﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟـﺪﯾﻨﻮري ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺠﺎﻟﺴـﮥ ﻧﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل دﺧﻠﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻏﻨـﺪر ﻓﻘﺎل ﻻ اﺣﺪﺛﮑﻢ ﺑﺸـﯽء ﺣﺘﯽ ﺗﻤﺸﻮا ﺧﻠﻔﯽ اﻟﯽ اﻟﺴﻮق‬‫ﻓﯿﺮاﮐﻢ اﻟﻨـﺎس ﻓﯿﮑﺮﻣﻮﻧﯽ ﻓﻤﺸـﯿﻨﺎ ﺧﻠﻔﻪ ﻓﺠﻌﻞ اﻟﻨﺎس ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻣﻦ ﻫﻮﻻء ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻘﻮل ﻫﺆﻻء اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺟﺎءﻧﯽ ﻣﻦ ﺑﻐـﺪاد‬‫ﯾﮑﺘﺒـﻮن ﻋّﻨﯽ و از ﻫﻤﯿـﻦ ﺟـﺎﺳﺖ ﮐـﻪ ﻋﻠﯽ ﺑـﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ وﻗـﺘﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻏﻨـﺪر ﭘﯿﺶ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﯽﮐﺮد ﯾﺤﯿﯽ ﺑﺘﻌﻮﯾـﺞ ﻓﻢ ﮐﻪ ﻋﻨﺪ‬‫اﻻﻣﻌﺎن ﺑﻠﻎ از ﻃﻌﻦ و ذم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺳـﺘﺤﻘﺎر او ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﮔﻮﯾﺎ راه اﺳﺘﻀـﻌﺎف او ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻌﻞ ﺑﻠﯿﻎ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﻨﺖ إذا ذﮐﺮت ﻏﻨﺪرا ﻋﻨﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋّﻮج ﻓﻤﻪ ﮐﺎﻧﻪ ﯾﺴﺘﻀﻌﻔﻪ و‬‫ﻧﯿﺰ در اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸـﺎر ﺑﻨـﺪار واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﻗﻮادح و ﻣﺨـﺎزي او ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﮑﻪ او در ﺧﻼﻋﺖ و ﻣﺠﻮن ﺑﺤـﺪي‬‫اﻧﻬﻤـﺎك داﺷﺖ ﮐﻪ در رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﺗﻤﺴـﺨﺮ ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ در ﺣـﻖ ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺎب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺴﺎرﺗﯽ ﻋﻈﻤﯽ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻗﻠﻢ از ذﮐﺮش ﻣﺮﺗﻌﺶ ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﺮ او اﻧﮑﺎر اﯾﻦ اﻗـﺪام ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎر ﻧﻤﻮد ﻋﺬر‬‫ﺑﺪﺗﺮ از ﮔﻨﺎه ﺑﻤﯿﺎن آورد ﮐﻪ ﺑﻬﯿﭽﻮﺟﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﺳﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻔﺰاري ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ ﺑﻨﺪار ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪151 :‬‬‫ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻗﺎل ﻗﺎﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل رﺟﻞ ﺗﻤﺰج اﻋﯿـﺬك ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻓﻤﺎ اﻓﻀـﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﮐّﻨﺎ إذا ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ روح‬‫دﺧﻠﻨﺎ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺑﺎن ﻋﻠﯿﮏ ذاك‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗـﺎل اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻔﺰاري ﮐﻨﺎ ﻋﻨـﺪ ﺑﻨـﺪار ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﻗﺎل ﻗﺎﻟﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺟﻞ‬‫ﺗﺴﺘﺨﺮ ﻣﻨﻪ اﻋﯿﺬك ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﺎ اﻓﻀﺤﮏ ﻓﻘﺎل ﮐّﻨﺎ إذا ﺧﺮﺟﻨﺎ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ روح دﺧﻠﻨﺎ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪه ﻓﻘﺎل ﻗﺪ ﺑﺎن ذﻟﮏ ﻋﻠﯿﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 120‬از ‪431‬‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﻼس ﺗﮑـﺬﯾﺐ او ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻣﻄﻌﻦ ﻋﻈﯿﻢ را ﺑﺤﻠﻒ ﻣﺆّﮐﺪ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ‬‫اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﺑﻦ ﺳـّﯿﺎر ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﺤﻠﻒ ان ﺑﻨﺪار ﯾﮑﺬب ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺣﺪﯾﺚ او را ﮐﺬب داﻧﺴﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ و ﺳـﺌﻞ ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رواه ﺑﻨـﺪار ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻬـﺪي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﻋﻤﻦ‬‫روي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﺗﺴﺤﺮوا ﻓﺎن ﻓﯽ اﻟﺴﺤﻮر ﺑﺮﮐﮥ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﮐﺬب و اﻧﮑﺮه اﺷﺪ اﻻﻧﮑﺎر و ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫اﺑﻮ داود ﻣﻮﻗﻮﻓﺎ‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﯿـﭻ اﻋﺘﻨﺎي ﺑﺒﻨﺪار ﻧﻤﯽﮐﺮد و او را ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﯽﺷـﻤﺮد ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﻟـﺪورﻗﯽ ﮐﻨـﺎ ﻋﻨـﺪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺠﺮي ذﮐﺮ ﺑﻨـﺪار ﻓﺮأﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻـ ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻪ و ﯾﺴﺘﻀـﻌﻔﻪ و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻗﻮارﯾﺮي او را ﭘﺴـﻨﺪ‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ او ﮐﺒﻮﺗﺮ ﺑـﺎزﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺑﻨـﺪار ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟـﺪورﻗﯽ ﮐﻨﺎ ﻋﻨـﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺠﺮي ذﮐﺮ ﺑﻨـﺪار ﻓﺮأﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻻـ ﯾﻌﺒـﺄ ﺑﻪ و ﯾﺴﺘﻀـﻌﻔﻪ و رأﯾﺖ اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻻـ ﯾﺮﺿـﺎه و ﻗـﺎل ﮐـﺎن ﺻـﺎﺣﺐ ﺣﻤـﺎم و ﻧﯿﺰ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺪورﻗﯽ ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺟﺮي ذﮐﺮ ﺑﻨﺪار ﻓﺮأﯾﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻻ ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻪ و ﯾﺴﺘﻀﻌﻔﻪ‬‫ﻗﺎل و رأﯾﺖ اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻻ ﯾﺮﺿﺎه و ﻗﺎل ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻤﺎم و ﺣﺎل ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ ﺑﻨﺪار ﺑﺠﺎﯾﯽ رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ادﻓﻮي رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮدن ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ را ازو در ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ در ﻣﻘﺎم ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺘﺎع ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻟﺴﻤﺎع ﮔﻔﺘﻪ‬‫و وراء ﻫـﺬا ﺑﺤﺚ آﺧﺮ و ﻫﻮ ان ﻗﻮل اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ان اﻻﻣـﮥ ﺗﻠّﻘﺖ اﻟﮑﺘـﺎﺑﯿﻦ ﺑـﺎﻟﻘﺒﻮل ان أراد ﮐﻞ اﻻﻣـﮥ ﻓﻼ ﯾﺨﻔﯽ ﻓﺴﺎد‬‫ذﻟﮏ إذا ﻟﮑﻨﺎ ﺑﺎن اﻧﻤﺎ ﺻّﻨﻔﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺎﺋﮥ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ ﺑﻌﺪ ﻋﺼﺮ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪152 :‬‬‫و ﺗـﺎﺑﻌﯽ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ اﺋﻤـﮥ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﻟﻤﺘﺒﻌـﮥ و رؤس ﺣﻔـﺎظ اﻻﺧﺒﺎر و ﻧﻘﺎد اﻻﺛﺎر اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻄﺮق و اﻟﺮﺟﺎل اﻟﻤﻤﯿﺰﯾﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و‬‫اﻟﺴﻘﯿﻢ و ان أراد ﺑﺎﻻﻣﮥ اﻟﺬﯾﻦ وﺣﺪوا ﺑﻌﺪ اﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻌﺾ اﻻﻣﮥ ﻓﻼ ﯾﺴﺘﻘﯿﻢ ﻟﻪ دﻟﯿﻠﻪ اﻟﺬي ﻗﺮره ﻣﻦ ﺗﻠﻘﯽ اﻻﻣﮥ و ﺛﺒﻮت اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻟﻬﻢ و‬‫اﻟﻈﺎﻫﺮﯾـﮥ اﻧﻤـﺎ ﯾﻌﺘﻨﻮن ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺧﺎﺻـﮥ و اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﻻ ﺗﻌﺘـﺪ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎﺑﯿﻦ و ﻃﻌﻨﺖ ﻓﯿﻬﻤﺎ و ﻗـﺪ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ اﻋﺘﺒﺎر ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻻﺟﻤﺎع و‬‫اﻧﻌﻘﺎده ﺛﻢ ان أراد ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﺗﻠﻘﯽ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﻣﻦ اﻟّﻨﺎس ﮐﺎﻓـﮥ ﻓﻐﯿﺮ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻓﺘﮑﻠﻢ‬‫اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ و ﻋﻠﻠﻬﺎ و ﺗﮑﻠﻢ اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺤﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﯽ اﻻﺳـﺮاء ﻗﺎل اﻧﻪ ﺧﻠﻂ و وﻗﻊ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﺘﻌﺎوﺿـﮥ ﻻ ﯾﻤﮑﻦ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ و اﻟﻘﻄﻊ ﻻ ﯾﻘﻊ اﻟﺘﻌﺎرض ﻓﯿﻪ و ﻗـﺪ اﺗﻔﻖ اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﺧﺮاج ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر ﺑﻨـﺪار و‬‫اﮐـﺜﺮ ﻣﻦ اﻻﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ و ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﺤﻔـﺎظ و اﺋﻤـﮥ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و ﻧﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﮑـﺬب و ﺣﻠـﻒ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻔﻼس ﺷـﯿﺦ اﻟﺒﺨﺎري ان ﺑﻨـﺪارا ﯾﮑﺬب ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﺑﻮ ﻣﻮﺳـﯽ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺬي رواه ﻓﯽ‬‫اﻟﺴـﺤﻮر ﻫـﺬا ﮐـﺬب و ﮐﺎن ﯾﺤﯿﯽ ﻻ ﯾﻌﺒﺄ ﺑﻪ و ﯾﺴﺘﻀـﻌﻔﻪ و ﮐﺎن اﻟﻘﻮارﯾﺮي ﻻ ﯾﺮﺿﺎه اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺧﺎﻣﺲ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ﻟا ﻤﻐﺎزي‬‫آورده ﭘﺲ ﻣـﺪار آن ﺑﺮ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ و ﺧﺎﻟـﺪ ﺣـﺬاء ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻫﺮ دو در ﺑﯿﺎن ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ ﻃﺮﯾﻖ اول ﻣﻔﺼـﻼ ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه ﻓﻠﯿﮑﻦ‬‫ﻣﻨـﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ اﻣـﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺳـﺎدس ﺑﺨﺎري ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر اﻵﺣﺎد آورده ﭘﺲ ﻣـﺪار آن ﺑﺮ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯿﺴﺖ و ﻗـﺪح او ﻣﻔﺼـﻼ‬‫ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺒﯿﻦ رﺳﯿﺪه اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺳﺎﺑﻊ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ آن را ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب اﺧﺒﺎر اﻵﺣﺎد آورده ﭘﺲ ﻣﺪار آن ﺑﺮ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ و ﺧﺎﻟﺪ ﺣﺬاء ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻫﺮ دو ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه اﻣﺎ ﻃﺮق ﻣﺴـﻠﻢ ﭘﺲ ﻣﺪار ﻃﺮﯾﻖ اول او ﻧﯿﺰ ﺑﺮ اﺑﻮ ﻗﻼﺑﻪ و ﺧﺎﻟﺪ‬‫ﺣـﺬاء ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗـﺪ ﺳـﺒﻖ ﻗـﺪﺣﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﻔﻀﻞ ﺑﮑﻞ ﺟﻤﯿﻞ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠّﯿﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﻫﻢ‬‫ﺧﺎﻟﯽ از ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﻧﯿﺴﺖ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺷﺎذوﯾﻪ ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺧﺸـﺮم ﯾﻘﻮل ﻗﻠﺖ ﻟﻮﮐﯿﻊ رأﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﯾﺸـﺮب اﻟﻨﺒﯿـﺬ ﺣﺘﯽ ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻤﺎر ﯾﺤﺘﺎج ﻣﻦ ﯾﺮده اﻟﯽ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻗﺎل وﮐﯿﻊ إذا رأﯾﺖ اﻟﺒﺼـﺮي ﯾﺸـﺮب ﻓﺎﺗﻬﻤﻪ ﻗﻠﺖ و ﮐﯿﻒ ﻗﺎل اﻟﮑﻮﻓﯽ‬‫ﯾﺸـﺮﺑﻪ ﺗﺪﯾﻨﺎ و اﻟﺒﺼـﺮي ﯾﺘﺮﮐﻪ ﺗﺪﯾﻨﺎ ﻗﺎل ﻋﻔﺎن ﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻣﺎ ﮐﻨﺎ ﻧﺸﺒﻪ ﺷﻤﺎﺋﻞ اﺑﻦ ﻋﻠﯿﮥ اﻻ ﺑﺸﻤﺎﺋﻞ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺣﺘﯽ دﺧﻞ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 121‬از ‪431‬‬‫دﺧﻞ ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﺣﺘﯽ اﺣـﺪث ﻣﺎ اﺣﺪث اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﺴـﻠﻢ ﭘﺲ ﻣﺪار آن ﺛﻮاﺑﺖ ﺑﻨﺎﻧﯿﺴﺖ و او ﺑﺎﺧﺘﻼط ﻣﻘﺪوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳﺆاﻻت أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪153 :‬‬‫اﻟﺒﻐـﺪادي ﻻﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺳـﺌﻞ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﺣﻤﯿﺪ اﯾﻬﻤﺎ اﺛﺒﺖ ﻓﯽ اﻧﺲ ﻓﻘﺎل ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﺛﺎﺑﺖ اﺧﺘﻠﻂ و ﺣﻤﯿﺪ اﺛﺒﺖ‬‫ﻓﯽ اﻧﺲ ﻣﻨﻪ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﻪ واﻗﻌﺴﺖ و او ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﯽ از ﻗـﺪح ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻟﺒﺼـﺮي اﺑﻮ ﺳـﻠﻤﻪ ﺛﻘﮥ ﻋﺎﺑﺪ اﺛﺒﺖ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﺗﻐﯿﺮ ﺣﻔﻈﻪ ﺑﺎﺧﺮه ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﺳﺘﯿﻦ و ذﻫﺒﯽ در‬‫ﮐﺎﺷﻒ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﺻﺪوق ﯾﻐﻠﻂ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻗﻮة ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﺪة ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺑﺴـﻄﺎم ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺪﯾﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻨﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﻧﺲ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺮأ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﺠﻠﯽ رﺑّﻪ‬‫ﻟﻠﺠﺒﻞ ﺟﻌﻠﻪ دﮐﺎ ﻗﺎل اﺧﺮج ﺧﻨﺼـﺮه ﻓﻀـﺮب ﻋﻠﯽ اﺑﻬﺎﻣﻪ ﻓﺴﺎخ اﻟﺠﺒﻞ ﻓﻘﺎل ﺣﻤﯿﺪ ﻟﺜﺎﺑﺖ ﺗﺤﺪث ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا ﻗﺎل ﻓﻀـﺮب ﺑﯿﺪه ﻓﯽ ﺻﺪره و‬‫ﻗﺎل ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺲ و ﯾﻘﻮل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و اﮐﺘﻤﻪ اﻧﺎ ﻗﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ و ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي اﻟﺤﺎﻓﻆ ﮐﺎن اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﻮﺟﺎء رﺑﯿﺐ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ ﺳﻠﻤﮥ و ﮐﺎن ﯾﺪس ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻪ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ و ﻧﯿﺰ در آن ﻋﻤﺮو ﻧﺎﻗـﺪ واﻗﻊ ﺷـﺪه و او ﻧﯿﺰ ﺑﺠﺮح و ﻗـﺪح ﺑﻌﺾ ﻧﻘﺎد ﻣﺜﻠﻮب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺠﯿﺢ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ان ﺛﻘﻔﯿﺎ و ﻗﺮﺷﯿﺎ و اﻧﺼﺎرﯾﺎ‬‫ﻋﻨـﺪ اﺳـﺘﺎر اﻟﮑﻌﺒـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻫﺬا اﮐﺬب ﻟﻢ ﯾﺮو ﻫﺬا اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺠﯿﺢ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ و اﻻﺻﺢ ان ﺣﺠﺎﺟﺎ ﺳﺄل اﺣﻤﺪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻓﻘـﺎل اﺣﻤـﺪ ذﻟـﮏ اﻣـﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻟﺚ ﻣﺴـﻠﻢ ﭘﺲ ﻣـﺪار آن ﺑﺮ اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯿﺴﺖ و ﻗـﺪح او ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ در ﻗـﺪح ﻃﺮق ﺑﺨﺎري‬‫ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﻧﯿﺰ در آن ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﻏﻨﺪر واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺟﺮح او ﻧﯿﺰ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﻣﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻧﯿﺰ در آن ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﺎر ﺑﻨﺪار واﻗﻊﺳﺖ و‬‫ﻗﺪح او ﻧﯿﺰ ﺑﺘﺸﺮﯾﺢ ﺳﺎﺑﻖ ﺷﺪه اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ راﺑﻊ ﻣﺴﻠﻢ ﭘﺲ ﻣﺪار آن ﻧﯿﺰ ﺑﺮ اﺑﻮ اﺳﺤﺎق ﺳﺒﯿﻌﯽ ﺳﺖ و ﻗﺪﺣﺶ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻔّﺼﻼ ﺑﯿﺎن ﺷﺪه و‬‫ﻫﺮ ﮔﺎه ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻃﺮق ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻃﺮق در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷﻨﯿﺪي ﺣﺎﺟﺘﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻄﻼن اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺒﯿﻦ‬‫و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮐﺮده آﯾﺪ ﭼﻪ آن اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻫﻤﯿﻦ رﺟﺎل ﻣﻘﺪوﺣﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎدﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت و اﻋﺘﻨﺎ در ان ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺛﺒﻮﺗﺶ از ﻫﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از روات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺪﯾﺚ اﻣﺎﻧﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را ﺑﻄﺮز دﯾﮕﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻄﻼن آن ﺑﺤﺪي‬‫واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ذﻫﺒﯽ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺒﻄﻼن آن ﮔﺮدﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪154 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﺑﻐﺪادي ﻻ ﯾﻌﺮف‬‫روي اﻟﺒﺰار ﻋﻨﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﺛﻨﺎ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻣﺎن‬‫ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و ان ﺣﺒﺮ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻫـﺬا ﺑﺎﻃﻞ و از اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻄﻼن آن واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎد ﺑﻐﺪادي ﻻ ﯾﻌﺮف‬‫روي اﻟﺒﺰار ﻋﻨﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن ﻋﻦ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻣﯿﻦ‬‫ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و ان ﺣﺒﺮ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻫﺬا ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﺬا ﻻ ذﻧﺐ ﻓﯿﻪ ﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺒﺰار و اﻟﺤﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻓﺎﻧّﻪ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑﺬب و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺛﺎﻟﺜﺎ وﺿﻊ و ﺑﻄﻼن و ﻓﻈﺎﻋﺖ و‬‫ﻫﻮان اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﻬـﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر و اﻋﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه در ﮐﺘﻤﺎن ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻮﻟﯿـﺪ از اﻣـﺎرت ﺟﻨـﻮد ﺷـﺎم ارﺗﮑـﺎب ﺟﺮﻣﯽ ﺑﺲ ﺑﺰرگ ﻧﻤـﻮده ﮐـﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ او را از ﻣﺮﺗﺒـﻪ اﻣـﺎﻧﺖ ﺳﺎﻗـﻂ و ﺑﺤﻀـﯿﺾ ﺧﯿـﺎﻧﺖ ﻫـﺎﺑﻂ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 122‬از ‪431‬‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ ﺑﯿـﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ ﺑﺤﺴﺐ اﺳـﺘﺨﻼف ﺧﻠﯿﻔﻪ اّول ﻣﺘﻤﮑﻦ و ﺳـﺎده ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ ﺧﺎﻟـﺪ را ﺑﻮﺟﻪ ﻓﺴﻖ و‬‫ﻓﺠﻮر و ﺗﺼـﺮف ﺑﺎﻃـﻞ او در اﻣﻮال و دﻣﺎء ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ از اﻣﺎرت ﺟﻨﻮد ﺷﺎم ﻋﺰل ﮐﺮدﻧـﺪ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه را ﺑﺠﺎي او اﻣﯿﺮ ﺟﻨﻮد ﺷﺎم ﮐﺮدﻧـﺪ و‬‫ﮐﺘﺎﺑﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻧﻮﺷـﺘﻨﺪ و آﻧﺮا ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ارﺳﺎل داﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻌﺪ از ان ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﻪ از ﺷﺎم وارد‬‫ﺷـﺪ و ﮐﺘﺎب ﻓﺘـﺢ دﻣﺸﻖ آورد ﺑﺪﺳﺖ او ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺎﻣﯿﺮ او و ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه اﺻـﻼ ﺧﺎﻟﺪ را از‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻣﻄﻠﻊ ﻧﮑﺮد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺧﺎﻟﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻣﻔﺼﻞ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺧﺒﺮ ﻓﺘﺢ دﻣﺸﻖ و ﺣﺼﻮل ﻏﻨﯿﻤﺖ ﻣﺮج اﻟﺪﯾﺒﺎج و دﯾﮕﺮ ﺣﺎﻻت ﺑﻨﺎم أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ ﻧﻮﺷﺖ و آن را ﺑـﺪﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﮐﻪ ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﺘـﺎب اول ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ در ﺑﺎب ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻮد ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﻓﺮﺳـﺘﺎد و ﻫﺮ ﮔﺎه آن‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ اﻓﺘﺎد رﻧﮓ ﭼﻬﺮهﺷﺎن از ﻗﺮاءﺗﺶ ﭘﺮﯾﺪ و ﺳـﻤﺮت آن ﺑﺒﯿﺎض ﻣﺒﺪل ﮔﺮدﯾﺪ و از ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﮐﻪ ﺣﺎﻣﻞ اﯾﻦ‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﻮد ﺳﺆال ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻤﻮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺑﺤﺎﮐﻢ ﮐﺮدن ﻣﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه را واﻗﻒ ﻧﺸﺪﻧـﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ‬‫ﭘﺲ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎﺳـﺘﻤﺎع اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻏﻀـﺒﻨﺎك ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﺮدم ﺑﺮ ﻓﺮاز ﻣﻨﺒﺮ رﻓﺘﻨﺪ و ﺑﺘﺎﻣﯿﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه و ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ اﯾﺸﺎن را آﮔﺎه‬‫ﮐﺮدﻧﺪ و روز دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ رﻓﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻣﺸﺒﻊ در ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺧﺎﻟﺪ را ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺒّﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﺑﻌﺪ از ان‬‫ﮐﺘـﺎﺑﯽ ﻃﻮﯾـﻞ ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﻧﻮﺷـﺘﻨﺪ و در آن ﮐﺘـﺎب اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه را ﺑﺤﮑﻮﻣﺖ او ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي اﺧﺒـﺎر و اﻋﻼم ﮐﺮدﻧـﺪ و او را ﻣﺎﻣﻮر‬‫ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ از ﺧﺎﻟـﺪ ﻟﺸـﮑﺮ را ﺑﮕﯿﺮد و ﺧﺎﻟﺪ را از اﻣﺎرﺗﺶ ﺟﺪا ﮔﺮداﻧﺪ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻌﺪ ﭘﻨﺪ و ﻧﺼـﯿﺤﺖ ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﻪ اﮐﺜﺮ آن‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﯾﺾ ﺑﺮ اﻓﻌﺎل ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻮد ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺗﺼّﺮف ﺑﺎﻃﻞ او در دﻣﺎء ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ و ﺗﻔﺮﯾﻂ ﺻﺮﯾﺢ او در اﻣﻮال ﺷﺎن ﺑﻤﻌﺮض‬‫ﺑﯿﺎن آوردﻧﺪ و ﭼﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪155 :‬‬‫ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻘﺼـﯿﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه در ﮐﺘﻤﺎن ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي ﻣﺸـﻬﻮد ﺿـﻤﯿﺮ ﻣﻨﯿﺮﺷﺎن ﺷـﺪه ﺑﻮد ﻟﺬﻟﮏ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص را ﻃﻠﺐ‬‫ﮐﺮده ﮐﺘﺎب را ﺑﺎو ﺳﭙﺮدﻧـﺪ و او را ﻣﺎﻣﻮر ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ وﺻﻮل دﻣﺸﻖ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ و ﮐﻤﺎل ﺗﻔﻀـﯿﺢ و‬‫ﺗﻘﺒﯿـﺢ او ﺑﻮد ﺑﺨﻮد ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و او را ﻣﺎﻣﻮر ﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدم را ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﺑﺮ ﻣﺮدم ﺑﺨﻮاﻧﺪ و ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ‬‫اﻫﺘﻤﺎم و ﺗﺎﮐﯿـﺪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺷـﺪاد ﺑﻦ اوس را ﻧﯿﺰ ﻃﻠﺐ ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و او را ﺑﻤﺼﺎﻓﺤﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺗﻤﻬﯿـﺪ ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﺑﻮد ﻣﻤﺘﺎز ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم ﺧﻮد در ﺑﺎب اﺧـﺬ ﺑﯿﻌﺖ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و او را ﻧﯿﺰ رواﻧﻪ ﺷﺎم ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﺎ از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ آﻧﺠﺎ ﺑﯿﻌﺖ ﺷﺎن ﺑﮕﯿﺮد و اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻧﻔﺮ رﻫﮕﺮاي‬‫ﺷﺎم ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﻌﺪ وﺻﻮل ﺑﺸﺎم و ﻟﻘﺎي ﺧﺎﻟﺪ ﻋﺎﻣﺮ او را آﻣﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﺗﺎ ﻣﺮدم را اﻣﺮ ﺑﺎﺟﺘﻤﺎع ﮐﻨﺪ ﺧﺎﻟﺪ اﺳـﺘﻨﮑﺎر اﯾﻦ اﻣﺮ ﻧﻤﻮد و آﺧﺮ اﻻﻣﺮ‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ را ﺟﻤﻊ ﮐﺮد و ﺑﻌـﺪ اﺟﺘﻤﺎع ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﺘﺎب ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺪ ﺧﺎﻟﺪ از ادراك ﺧﺒﺮ ﻣﻮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮔﺮﯾﻪ‬‫آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎد و ﮔﻔـﺖ ﮐـﻪ اﮔﺮ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺮده اﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿـﻖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ واﻟﯽ ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ از ان ﻗﺴﻢ ﯾـﺎد ﮐﺮده ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ روي زﻣﯿﻦ‬‫دﺷـﻤﻨﺘﺮ از وﻻـﯾﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﺴﻮي ﻣﻦ ﭼﯿﺰي ﻧﺒﻮد و در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر اﻇﻬﺎر اﻃﺎﻋﺖ ﻋﻤﺮ و ﺣﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﮐﺮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﭘﺮ‬‫ﻏﺼﻪ ﮐﻪ اﺟﻤﺎﻻ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آﻣـﺪ و ﺗﻔﺼـﯿﻠﺶ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ از ﻧﻈﺮت ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔـﺬﺷﺖ ﮐﻤﺎل ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﺧﺎﻟﺪ و ﻏﺎﯾﺖ اﻫﺘﻤﺎم‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ و اﻇﻬﺎر ﻓﻀﺎﺋـﺢ و ﻗﺒﺎﺋﺤﺶ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺗﺎﺧﯿﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه درﯾﻦ ﺑﺎب ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴـﯽ را اﺧﻔـﺎ ﻧﻤﻮدن و او را ﺑﺮ دﻣـﺎء و اﻣﻮال ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺘﺼـﺮف داﺷـﺘﻦ از اﻋﻈﻢ ﺧﯿﺎﻧـﺎت و اﻓﺨﻢ ﺟﻨﺎﯾـﺎﺗﺴﺖ و وزر و‬‫وﺑﺎﻟﯽ و ﻋﺬاب و ﻧﮑﺎﻟﯽ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺟﻨﺎﯾﺖ ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻋﺎﺋﺪ ﺣﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد آن ﺳﺮش ﭘﯿﺪا ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﺎﺋﻦ را اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﯿﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣﮥ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ ﺣﺎﻻ‬‫ﺧﺒﺮي ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﻣﻮر ﻣـﺬﮐﻮره ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و وﺿﻮح اﯾﻦ ﮐﺬب ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻨﻈﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖﺑﯿﻦ ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻮاﻗﺪي ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﻣﺒﻬﺮه و ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﻣﺰﻫﺮه او ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﮐـﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ در ﻓﺘﻮح اﻟﺸـﺎم ﮔﻔﺘﻪ اّن ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺘﺎﺑـﺎ اﻟﯽ أﺑﯽ‬‫ﻋﺒﯿﺪة ﯾﻘﻮل ﻗﺪ وﻟﯿﺘﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺎم و ﺟﻌﻠﺘﮏ اﻣﯿﺮ ﺟﯿﻮش اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و ﻋﺰﻟﺖ ﺧﺎﻟﺪا و اﻟّﺴﻼم ﺛﻢ ﺳﻠﻢ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط و اﻗﺎم‬‫ﻗﻠﻘـﺎ اﻟﯽ ﻣـﺎ ﯾﺮد إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻣﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل اﻟﻮاﻗـﺪي و ﻟﻤـﺎ ﮐـﺎن اﻟﻠﯿﻠـﮥ اﻟﺘﯽ ﻣﺎت ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ راي ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 123‬از ‪431‬‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف اﻟﺰﻫﺮي رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ روﯾـﺎ ﻓﻘـّﺼ ﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﯾﻮم ﺑﻮﯾﻊ ﻓﺎذا رؤﯾﺎه اﻟﺘﯽ رآﻫﺎ ﻋﻤﺮ ﺗﻠﮏ اﻟﻠﯿﻠـﮥ ﺑﻌﯿﻨﻬﺎ ﻗﺎل‬‫رأﯾﺖ ﺑﻌﯿﻨﯽ دﻣﺸﻖ و اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﺣﻮﻟﻬـﺎ و ﮐـﺄﻧّﯽ اﺳـﻤﻊ ﺗﮑﺒﯿﺮﻫﻢ ﻓﯽ اذﻧﯽ و ﻋﻨـﺪ ﺗﮑﺒﯿﺮﻫﻢ و زﺣﻔﻬﻢ رأﯾﺖ ﺣﺼـﻨﺎ ﻗـﺪ ﺳﺎخ ﻓﯽ اﻻرض‬‫ﺣﺘﯽ ﻟﻢ ار ﻣﻨﻪ ﺷـﯿﺌﺎ و رأﯾﺖ ﺧﺎﻟﺪا و ﻗﺪ دﺧﻠﻬﺎ ﺑﺎﻟﺴـﯿﻒ و ﮐﺎن ﻧﺎرا اﻣﺎﻣﻪ ﺛﻢ رأﯾﺖ ﮐﺄّن ﻣﺎء ﻗﺪ وﻗﻊ ﻋﻠﯽ اﻟّﻨﺎر ﻓﺎﻧﻄﻔﺖ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﺑﺸﺮ ﻓﺎن دﻣﺸﻖ ﻓﺘﺤﺖ ﯾﻮﻣﮏ ﻫﺬا اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪156 :‬‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺑﻌﺪ اﯾﺎم ﻗﺪم ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﻌﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘﺢ و اﻟﺒﺸﺎرة ﻓﻠّﻤﺎ رآه ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻟﻪ‬‫ﯾﺎ اﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﮐﻢ ﻋﻬﺪك ﻣﻦ اﻟﺸﺎم ﻗﺎل ﻣﻦ ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ و ﻫﺬا ﯾﻮم اﻟﺠﻤﻌﮥ و ﻣﺎ زﻟﺖ اﻣﺴﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻔﯿﻦ ﻣﻨﺬ ﺧﺮﺟﺖ ﻗﺎل اﺻﺒﺖ ﻟا ﺴﻨﮥ ﻓﻤﺎ‬‫ﻣﻌـﮏ ﻣﻦ اﻟﺨﺒﺮ ﻗـﺎل ﺧﺒﺮ و ﺑﺸﺎرة ﻓﺎﻧﯽ ﺳﺎذﮐﺮﻫﺎ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻗﺒﺾ و اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻤﯿـﺪ او ﺻﺎر اﻟﯽ رب ﮐﺮﯾﻢ و ﻗﻠـﺪﻫﺎ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﻀـﻌﯿﻒ ﻓﯽ ﺟﺴﻤﻪ ﻓﺎن ﻋﺪل ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺠﺎ و ان ﺗﺮك او ﻓﺮط ﻫﻠﮏ ﻗﺎل ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻓﺒﮑﯿﺖ و ﺗﺮﺣﻤﺖ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ اﺧﺮﺟﺖ اﻟﮑﺘﺎب‬‫و دﻓﻌﺘﻪ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﻠﻤـﺎ ﻗﺮاه ﺳـﺮا ﮐﺘﻢ اﻷﻣﺮ إﻟﯽ وﻗﺖ ﺻـﻼة اﻟﺠﻤﻌـﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺧﻄﺐ و ﺻـّﻠﯽ رﻗﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و اﺟﺘﻤﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن إﻟﯿﻪ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﮐﺘﺎب ﻓﺘـﺢ دﻣﺸﻖ ﻓﻀـّﺞ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﺑﺎﻟﺘﮑﺒﯿﺮ و ﻓﺮﺣﻮا ﺛﻢ ﻧﺰل ﻋﻤﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻗﺎل ﻋﻘﺒـﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻓﻠﻤﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة‬‫ﯾﻮﻟﯿﻪ و ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪا ﺛﻢ ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﮑﺘـﺎب و اﻣﺮﻧﯽ ﺑـﺎﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻗﺎل ﻓﺮﺟﻌﺖ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﻮﺟـﺪت ﺧﺎﻟـﺪا ﻗـﺪ ﺳـﺮي ﺧﻠﻒ ﺗﻮﻣﺎ و‬‫ﻫﺮﺑﯿﺲ ﻓـﺪﻓﻌﺖ اﻟﮑﺘـﺎب اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﻘﺮأه ﺳـﺮا ﻋـﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻟـﻢ ﯾﺨـﺒﺮ اﺣـﺪا ﺑﻤـﻮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﮐﺘﻢ ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ و ﺗـﻮﻟﯿﺘﻪ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺣﺘﯽ ورد ﺧﺎﻟﺪ ﻣﻦ اﻟﺴـﺮﯾﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟﮑﺘﺎب ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ دﻣﺸﻖ و ﻧﺼﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺪوﻫﻢ و ﺑﻤﺎ ﻣﻠﮑﻮا ﻣﻦ ﻏﻨﯿﻤﮥ ﻣﺮج اﻟﺪﯾﺒﺎج‬‫و اﻃﻼق اﺑﻨـﮥ ﻫﺮﻗﻞ و ﺳـﻠﻢ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﻓﻠﻤﺎ ورد ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ و ﻗﺮأ ﻋﻨﻮان اﻟﮑﺘﺎب ﻣﻦ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﯽ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻧﮑﺮ اﻻﻣﺮ و رﺟﻌﺖ ﺳﻤﺮﺗﻪ اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺎض ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﻦ ﻗﺮط ﻣﺎ ﻋﻠﻢ اﻟﻤﺴﻠﻤﻮن ﺑﻤﻮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ و ﻻ ﺑﻮﻻﯾﺘﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻗﺎل ﻻ ﻓﻐﻀﺐ و ﺟﻤﻊ اﻟﻨﺎس إﻟﯿﻪ و ﻗﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﻗﺮأ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﻏﻨﯿﻤﮥ ﻣﺮج اﻟﺪﯾﺒﺎج ﻓﻀﺢ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﺑﺎﻟﻔﺮح و اﻟﺴـﺮور و اﻟـﺪﻋﺎء ﻻﺧﻮاﻧﻬﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧﯽ اﻣﺮت اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﺮﺟﻞ اﻻﻣﯿﻦ و ﻗـﺪ راﯾﺘﻪ ﻟﺬﻟﮏ اﻫﻼ و ﻗﺪ‬‫ﻋﺰﻟﺖ ﺧﺎﻟﺪا ﻋﻦ اﻣﺎرﺗﻪ ﻓﻘﺎل رﺟﻞ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ ﻣﺨﺰوم أ ﺗﻌﺰل رﺟﻼ اﺷـﻬﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﺪه ﺳـﯿﻔﺎ ﻧﺎﻃﻘﺎ و ﺟﻌﻠﻪ داﻓﻌﺎ ﻟﻠﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫اﻋﺰﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ اﻋﺰل ﺳـﯿﻔﺎ ﺳـﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﺼـﺮ ﺑﻪ دﯾﻨﻪ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﻌﺬرك و ﻻ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ان اﻧﺖ ﻏﻤﺪت ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺰﻟﺖ اﻣﯿﺮا اﻣﺮه اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻟﻘـﺪ ﻗﻄﻌﺖ ﻟا ﺮﺣﻢ و ﺟﺴـﺪت اﺑﻦ اﻟﻌﻢ ﺛﻢ ﺳـﮑﺖ اﻟﺮﺟـﻞ ﺛﻢ ﻧﻈﺮ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﻓﺮأه ﻏﻼﻣﺎ ﺣـﺪث اﻟﺴﻦ ﻓﻘﺎل ﺷﺎب ﺣـﺪث اﻟﺴـﻦ‬‫ﻏﻀﺐ ﻻﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﺛﻢ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ و اﺧﺬ اﻟﮑﺘﺎب ﺗﻠﮏ اﻟﻠﯿﻠﮥ ﺗﺤﺖ ﻓﺮاﺷﻪ و ﺟﻌﻞ ﯾﻮاﻣﺮ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻋﺰل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪157 :‬‬‫ﺧﺎﻟـﺪ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﺻـّﻠﯽ ﺑﺎﻟﻨﺎس ﺻـﻼة اﻟﻔﺠﺮ و ﻗﺎم ﻓﺮﻗﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ و ﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺮﺳﻮل و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﺮﺣﻢ ﻋﻠﯽ‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس اﻧﯽ ﻗـﺪ ﺣﻤﻠﺖ اﻣﺎﻧـﮥ و اﻻﻣﺎﻧـﮥ ﻋﻈﯿﻤﮥ و اﻧﯽ راع و ﮐﻞ راع ﻣﺴـﺌﻮل ﻋﻦ رﻋﯿﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫ﺣﺒﺐ اﻟﱠﻠﻪ اﻟّﯽ ﺻﻼﺣﮑﻢ و اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﻣﻌﺎﺷﮑﻢ و ﻣﺎ ﯾﻘﺮﺑﮑﻢ اﻟﯽ رﺑﮑﻢ ﻓﺎﻧﺎ و اﻧﺘﻢ و ﻣﻦ ﺣﻀﺮ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﻠﺪ‬‫ﻓﺎﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﺻﺒﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻼﺋﻬﺎ و ﺷﺪﺗﻬﺎ ﮐﻨﺖ ﻟﻪ ﺷﻬﯿﺪا و ﺷﻔﯿﻌﺎ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ‬‫و ﺑﻼدﮐﻢ ﺑﻼد ﻻ زرع ﻓﯿﻬﺎ و ﻻ ﺿـﺮع اﻻ ﻣﺎ اﺗﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﺑﻞ ﻣﻦ ﻣﺴـﯿﺮة ﺷـﻬﺮ و ﻗـﺪ وﻋـﺪﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻏﻨﺎﺋﻢ ﮐﺜﯿﺮة و اﻧﯽ ارﯾﺪ اﻟﻨﺼﺢ ﻟﻠﻌﺎﻣﮥ و‬‫اﻟﺨﺎﺻـﮥ ﻓﯽ اداء اﻻﻣﺎﻧـﮥ و ﻟﺴﺖ ﺟﺎﻋـﻞ اﻣـﺎﻧﺘﯽ اﻟﯽ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﻟﻬـﺎ ﺑﺎﻫـﻞ و ﻟﮑﻨﻨﯽ ﺟﺎﻋﻠﻬـﺎ اﻟﯽ ﻣﻦ ﯾﮑـﻮن رﻏﺒﺘﻪ ﻓﯽ اداء اﻻﻣﺎﻧـﮥ و اﻟﺘـﻮﻓﺮ‬‫ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻧﯽ ﮐﺮﻫﺖ وﻻﯾـﮥ ﺧﺎﻟـﺪ ﻻن ﺧﺎﻟـﺪا رﺟﻞ ﻓﯿﻪ ﺗﺒـﺬﯾﺮ ﻟﻠﻤﺎل ﯾﻌﻄﯽ اﻟﺸﺎﻋﺮ إذا ﻣﺪﺣﻪ و ﯾﻌﻄﯽ اﻟﻔﺎرس إذا ﺟﺎﻫﺪ اﻣﺎﻣﻪ ﻓﻮق ﻣﺎ‬‫ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ ﺣﻘﻪ و ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ذﻟﮏ ﻟﻔﻘﺮاء اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺿـﻌﻔﺎﺋﻬﻢ ﺷـﯿﺌﺎ و اﻧﯽ ﻗﺪ ﻧﺰﻋﺘﻪ و وﻟﯿﺖ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻣﮑﺎﻧﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ وﻟﯿﺖ اﻣﯿﻨﺎ‬‫ﻓﻼ ﯾﻘﻮل ﻗﺎﺋﻠﮑﻢ ﻋﺰل اﻟﺮﺟﻞ اﻟﺸﺪﯾﺪ و وﻟﯽ اﻟﺮﺟﻞ اﻻﻣﯿﻦ اﻟﻠّﯿﻦ اﻟﺴﻠﺲ اﻟﻘﯿﺎد ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻌﻪ ﻟﯿﺴﺪده و ﯾﻌﻨﯿﻪ ﺛﻢ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺒﺮ و اﺧﺬ ﺟﻠﺪ أدم‬‫ﻣﻘﺸﻮر و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﮐﺘﺎﺑﺎ ﯾﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺟﯿﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﺎﻣﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 124‬از ‪431‬‬‫ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺳـﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻓـﺎﻧّﯽ اﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـﺬي ﻻـ اﻟﻪ اﻻـ ﻫﻮ و اﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗـﺪ وﻟﯿﺘﮏ ﻋﻠﯽ اﻣﻮر‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﻼ ﺗﺴـﺘﺤﯽ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺴﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﺤﻖ ﺷﯿﺌﺎ و اﻧﯽ اوﺻﯿﮏ ﺑﺘﻘﻮي اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺬي ﯾﺒﻘﯽ و ﯾﻔﻨﯽ ﻣﺎ ﺳﻮاه اﻟﺬي اﺳﺘﺨﺮﺟﮏ‬‫ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮ اﻟﯽ اﻻﯾﻤﺎن و ﻣﻦ اﻟﻀﻼﻟﮥ اﻟﯽ اﻟﻬﺪي و ﻗﺪ أّﻣﺮﺗﮏ ﻋﻠﯽ ﺟﻨﺪ ﺧﺎﻟﺪ ﻓﺎﻗﺒﺾ ﻣﻨﻪ ﺟﻨﺪه و ازﻟﻪ ﻋﻦ اﻣﺎرﺗﻪ و ﻻ ﺗﻘﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ‬‫ﻫﻠﮑـﮥ رﺟﺎء ﻏﻨﯿﻤـﮥ و ﻻ ﺗﺒﻌﺚ ﺳـﺮﯾﮥ اﻟﯽ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﻒ و ﻻ ﺗﻘﻞ اﻧﯽ ارﺟﻮ ﻟﮑﻢ اﻟﻨﺼـﺮ ﻓﺎن اﻟﻨﺼـﺮ ﻣﻊ اﻟﺘﺪﺑﯿﺮ و اﻟﺜﻘﮥ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﯾﺎك و‬‫اﻟﺘﻌﺰﯾﺮ و اﻟﻘﺎء اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻬﻠﮑـﮥ و ﻏﺾ ﻋﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻋﯿﻨﯿﮏ و اﻟﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻗﻠﺒﮏ و اﯾﺎك و ان ﺗﻬﻠﮏ ﮐﻤﺎ ﻫﻠﮏ ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻗﺒﻠﮏ ﻓﻘﺪ‬‫رأﯾﺖ ﻣﺼﺎرﻋﻬﻢ و اﺧﺘﺒﺮت ﺳﺮاﺋﺮﻫﻢ و اﻧﻤﺎ ﺑﯿﻨﮏ و ﺑﯿﻦ اﻵﺧﺮة ﺳﺘﺮ ﮐﺎﻟﺨﻤﺎر و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم إﻟﯿﻬﺎ ﺳﻠﻔﮏ و اﻧﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮ رﺣﯿﻼ ﻣﻦ دار ﻣﻀﺖ‬‫ﻧﻀﺎرﺗﻬﺎ و ذﻫﺒﺖ زﻫﺮﺗﻬﺎ ﻓﺎﺣﺰم ﻟﻠﻨﺎس اﻟﺮاﺣﻞ ﻣﻨﻬﺎ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ و ﯾﮑﻮن زاده اﻟﺘﻘﻮي و راع اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﺎ اﺳـﺘﻄﻌﺖ و اﻣﺎ اﻟﺤﻨﻄﮥ و اﻟﺸـﻌﯿﺮ‬‫اﻟﺬي ﻗﺪ وﺟﺪت ﻓﯽ دﻣﺸﻖ و ﮐﺜﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺸﺎﺟﺮﺗﮑﻢ ﻓﻬﻮ ﻟﻠﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و اﻣﺎ اﻟﺬﻫﺐ و اﻟﻔﻀﮥ ﻓﻔﯿﻪ اﻟﺨﻤﺲ و اﻟﺴﻬﺎم و اﻣﺎ اﺧﺘﺼﺎﻣﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪158 :‬‬‫و اﻧﺖ و ﺧﺎﻟﺪ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﺢ و اﻟﻔﺘﺢ ﻓﺎﻟﻔﺘﺢ ﺑﺎﻟﺼﻠﺢ ﻻ ﺑﺎﻟﻘﺘﺎل ﻻﻧﮏ اﻧﺖ اﻟﻮاﻟﯽ و ﺻﺎﺣﺐ اﻻﻣﺮ و إن ﮐﺎن ﺻﻠﺤﮏ ﺟﺮي ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻨﻄﮥ اﻧﻬﺎ‬‫ﻟﻠﺰوم ﻓﺴـﻠﻤﻬﺎ إﻟﯿﻬﻢ و اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻣﺎ ﺳـﺮﯾﮥ ﺧﺎﻟـﺪ ﺧﻠﻒ اﻟﻌـﺪو اﻟﯽ ﻣﺮج اﻟﺪﯾﺒﺎج ﻓﺎﻧﻪ ﻏﺮر ﺑﺪﻣﺎء‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﮐـﺎن ﺑﻬﺎ ﺳـﺨﯿﺎ داﻧﯿـﮥ ﻫﺮﻗﻞ و ﻫـﺪﯾﺘﻬﺎ ﻻﺑﯿﻬﺎ ﺑﻌـﺪ اﺳـﺮﻫﺎ ﻓـﺬﻟﮏ ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﯾﺎﺧـﺬ ﺑﻬﺎ ﻣﺎﻻ ﮐﺜﯿﺮا ﯾﺮﺟﻊ ﻋﻠﯽ ﺿـﻌﻔﺎء‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺛﻢ ﻃﻮي اﻟﮑﺘﺎب و ﺧﺘﻤﻪ و دﻋﺎ ﺑﻌﺎﻣﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﺧﻮ ﺳﻌﺪ و ﺳﻠﻤﻪ اﻟﮑﺘﺎب و ﻗﺎل اﻧﻄﻠﻖ ﺑﻪ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و ﺳﻠﻤﻪ ﻟﺨﺎﻟﺪ و ﻣﺮه‬‫ﺑﺠﻤﻊ اﻟﻨﺎس إﻟﯿﻪ و اﺧﺒﺮه ﺑﻤﻮت أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻗﻞ ﻟﻪ ﯾﻘﺮأ اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس و دﻋﺎ ﺑﺸﺪاد ﺑﻦ اوس و ﺻﺎﻓﺤﻪ و ﻗﺎل اﻧﻄﻠﻖ ﺻـﺤﺒﮥ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﯽ‬‫اﻟﺸـﺎم ﻓـﺎذا ﻗﺮء ﻋﺎﻣﺮ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺎﻣﺮ اﻟﻨﺎس ﯾﺒﺎﯾﻌﻮك ﻟﺘﮑﻮن ﺑﺒﯿﻌﺘﮏ ﺑﯿﻌﺘﯽ ﻓﺎﻧﻄﻠﻘﺎ ﺻﺎﺣﺒﺎ ﻋﻤﺮ ﯾﺠـﺪان ﻓﯽ اﻟـّﺴ ﯿﺮ ﺣﺘﯽ وردا دﻣﺸﻖ و اﻟﻨﺎس‬‫ﻣﻨﺘﻈﺮون اﺧﯿﺎر أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻣﺎ ﯾﺎﻣﺮﻫﻢ ﺑﻪ ﻓﻠﻤﺎ اﺷﺮﻓﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻗﺪ ﻃﺎﻟﺖ اﻻﻋﻨﺎق إﻟﯿﻬﻤﺎ ﻓﺘﺒﺎدروا اﻟﻨﺎس و ﻓﺮﺣﻮا ﺑﻘﺪوﻣﻬﻤﺎ و اﻗﺒﻼ ﺣﺘﯽ‬‫ﻧﺰﻻ ﺧﯿﻤـﮥ ﺧﺎﻟـﺪ و ﺳـﻠﻤﺎ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﺧﺎﻟـﺪ ﮐﯿﻒ ﺗﺮﮐﺘﻤﺎ اﻟﺨﻠﯿﻔـﮥ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻋﺎﻣﺮ ﺗﺮﮐﺘﻪ ﺑﺨﯿﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻤﺮ و ﻣﻌﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ و اﻧﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان‬‫اﻗﺮأه ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﺎﻣﺮﻫﻢ ﺑﺎﻻﺟﺘﻤﺎع ﻓﺎﺳـﺘﻨﮑﺮ ﺧﺎﻟـﺪ ذﻟﮏ و اﺳﺘﺮاب اﻻﻣﺮ و ﺟﻤﻊ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ إﻟﯿﻪ و ﻗﺎم ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و ﻗﺮأ اﻟﮑﺘﺎب‬‫ﻓﻠﻤﺎ اﻧﺘﻬﯽ أﺑﯽ وﻓﺎة أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺿّﺠﻮا اﻟﻨﺎس ﺿﺠﮥ ﻋﻈﯿﻤﮥ ﺑﺎﻟﺒﮑﺎء و اﻟﺘﺤﯿﺐ و ﺑﮑﯽ ﺧﺎﻟﺪ و ﻗﺎل إن ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺪ ﻗﺒﺾ ﻓﻘﺪ ﺗﻮﻟﯽ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺴﻤﻊ و اﻟﻄﺎﻋﮥ ﻟﻌﻤﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻻرض اﺣﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ وﻻﯾﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻻ اﺑﻐﺾ اﻟّﯽ ﻣﻦ وﻻﯾﮥ ﻋﻤﺮ و اﻟﺴﻤﻊ و اﻟﻄﺎﻋﮥ ﻟّﻠﻪ و ﻟﻌﻤﺮ‬‫و ﻣﺎ ﺑﻪ اﻣﺮ و ﻗﺮأ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯽ آﺧﺮه ﻓﻠﻤﺎ ﺳﻤﻌﻪ اﻟﻨﺎس و ﻓﯿﻪ اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﺒﺎﯾﻌﮥ ﻟﺸﺪاد ﺑﻦ اوس ﻋﻮﺿﺎ ﻣﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻨﺪﻫﺎ ﻗﺎﻣﻮا اﻟﻨﺎس اﻟﯽ‬‫ﺷﺪاد ﺑﻦ اوس و ﺑﺎﯾﻌﻮه ﻓﮑﺎﻧﺖ ﺑﯿﻌﺘﻪ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻟﺜﻼث ﻟﯿﺎل ﺧﻠﺖ ﻣﻦ ﺷـﻌﺒﺎن ﺳﻨﮥ ﺛﻼث ﻋﺸﺮة ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را در ﮐﺘﻤﺎن‬‫ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺠﺰ ﺿـﻌﻒ و ﺧﻮر و ﻟﯿﻦ و اﯾﻬﺎن و ادﻫﺎن در اﻣﺮ دﯾﻦ و ﺧﯿﺎﻧﺖ در دﻣﺎء و اﻣﻮال ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻫﯿﭻ ﻋﺬري ﻧﺒﻮد ﻟﯿﮑﻦ روات‬‫اﻫﻞ ﺳﻨﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﻌﺾ اﻋﺬار ﺑﺎرده ﺑﺮاي او ﺗﺮاﺷﯿﺪهاﻧﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﺬر اﺳﺘﺤﯿﺎ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد در ﺿﻤﻦ رواﯾﺘﯽ‬‫ﻃﻮﻻﻧﯽ آورده ﺛﻢ ﺳﺎروا اﻟﯽ دﻣﺸﻖ و ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ اﻟﻨﺎس و ﻗﺪ اﺟﺘﻤﻌﺖ اﻟﺮوم اﻟﯽ رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎﻫﺎن ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿـﺪ و اﺳـﺘﻌﻤﻞ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻨﺎس ﻓﺎﻟﺘﻘﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن و اﻟﺮوم ﻓﯿﻤﺎ ﺣﻮل دﻣﺸﻖ ﻓﺎﻗﺘﺘﻠﻮا ﻗﺘﺎﻻ ﺷﺪﯾﺪا ﺛﻢ ﻫﺰم اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﺮوم و اﺻﺎب ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن و دﺧﻠﺖ اﻟﺮوم دﻣﺸﻖ ﻓﻐﻠﻘﻮا اﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﺟﺜﻢ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﺮاﺑﻄﻮﻫﺎ ﺣﺘﯽ ﻓﺘﺤﺖ دﻣﺸﻖ و اﻋﻄﻮا اﻟﺠﺰﯾﮥ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺪم اﻟﮑﺘﺎب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﺎﻣﺎرﺗﻪ و ﻋﺰل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪159 :‬‬‫ﺧﺎﻟﺪ ﻓﺎﺳـﺘﺤﯿﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ان ﯾﻘﺮي ﺧﺎﻟﺪا اﻟﮑﺘﺎب ﺣﺘﯽ ﻓﺘﺤﺖ دﻣﺸﻖ و ﺟﺮي اﻟﺼﻠﺢ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي ﺧﺎﻟﺪ و ﮐﺘﺐ اﻟﮑﺘﺎب ﺑﺎﺳﻤﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺷﺮم ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮ را ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺨﻮاﻧﺪ و اﯾﻦ ﻋﺬر ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻤﺎع‬‫و ﻻﺋﻖ ﻗﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در اﻧﻔﺎذ اﻣﻮر دﯾﻨﯿﻪ و آن ﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻬﻤﺎت اﺳﺘﺤﯿﺎ را ﻣﺪﺧﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﻋﺬر از‬‫اﻓـﺎده ﺧﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻪ آﻧﻔﺎ از ﻋﺒﺎرت ﻓﺘﻮح اﻟﺸﺎم واﻗـﺪي داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺑـﺪﺳﺖ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 125‬از ‪431‬‬‫ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺎﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻣﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺟﯿﺮ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح ﺳـﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻓﺎﻧﯽ اﺣﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬي ﻻ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ و اﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﺪ وﻟﯿﺘﮏ ﻋﻠﯽ اﻣﻮر اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻓﻼ ﺗﺴـﺘﺤﯽ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺴـﺘﺤﯿﯽ ﻣﻦ اﻟﺤﻖ ﺷـﯿﺌﺎ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺧﻮف اﺿﻄﺮاب اﻣﻮر ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻗﺰﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺴـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﺮآة اﻟﺰﻣﺎن ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺳـﯿﻒ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺳـﻼم ﻋﻠﯿﮏ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﻗﺪ ﻋﺰﻟﺖ ﺧﺎﻟﺪا‬‫ﻋﻦ ﺟﻨﺪ اﻟﺸﺎم و وﻟﯿﺘﮏ اﻣﺮﻫﻢ ﻓﻘﻢ ﺑﻪ و اﻟّﺴﻼم ﻓﻮﺻﻞ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﮑﺘﻢ اﻟﺤﺎل ﺣﯿﺎء ﻣﻦ ﺧﺎﻟﺪ و ﺧﻮﻓﺎ ﻣﻦ اﺿﻄﺮاب اﻻﻣﻮر و‬‫ﻟﻢ ﯾﻮﻗﻔﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺘﺎب ﺣﺘﯽ ﻓﺘﺤﺖ دﻣﺸﻖ و ﮐﺎن ﺧﺎﻟـﺪ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ ﻓﯽ اﻻﻣﺮة و اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﯾﺼـﻠﯽ ﺧﻠﻔﻪ و اﯾﻦ ﻋـﺬر ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﻋﺬر اﺳـﺘﺤﯿﺎ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ ﻗﺒـﻮل ﻧـﺪارد ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول درﯾﻦ ﻋﺰل و ﻧﺼﺐ اﮔﺮ ﺧﻮف و اﺿـﻄﺮاب اﻣﻮر ﻣﯽﺑﻮد ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ ﺧﻮد ﮐﯽ روا‬‫ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﭼﻨﯿﻦ ﺣـﺎل اﯾﻦ ﻋﺰل و ﻧﺼﺐ را ﺑﻌﻤﻞ آرﻧـﺪ ﭼﻪ اﺑﺼـﺮﯾﺘﺸﺎن ﺑﺎﻣﻮر ﺳـﯿﺎﺳﺖ و ﻧﻈﻢ و ﻧﺴﻖ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﺰد ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﻣﺴـﻠﻤﺴﺖ و ﻣﺰﯾﺖ ﺷﺎن درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻﺤﺎب ﺣﺘﯽ ﺑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﺣﺴﺐ اﻓﺎداﺗﺸﺎن ﻣﺘﻀﺢ ﭘﺲ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺻﺪور ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺧﻄﯿﻪ‬‫ﺳﯿﺎﺳـﯿﻪ ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ اﺿـﻄﺮاب اﻣﻮر و اﻧﺤﺰام ﻧﻈﺎم ﺟﻤﻬﻮر ﺑﺎﺷﺪ از اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﺎن ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﻋﺬر‬‫واﻗﻌﯿﺖ ﻣﯽداﺷﺖ ﺑﺮ ﻓﻌﻞ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن را اﺳـﺘﺤﺴﺎن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻏﯿﻆ و‬‫ﻏﻀﺐﺷـﺎن ﺑﺮﯾﻦ اﻣﺮ ﺻـﺮاﺣﮥ در رواﯾﺖ واﻗـﺪي وارد ﺷـﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ‬‫ﻣﺤﺾ ﺑﺴﺒﺐ ﻏﻠﻈﺖ و ﻓﻈﺎﻇﺖ ﺧﻮد ﺑﻼ ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﻔﮑﺮ ﺑﺮﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﭘﯽ ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻋﺬر اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻧﺒﺮدﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﻢ اﮔﺮ‬‫اﯾﻦ ﻋـﺬر واﻗﻌﯿـﺘﯽ ﻣﯽداﺷﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﮐﻪ ﺣﺎﻣـﻞ ﮐﺘـﺎب اول ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ در ﺑـﺎب ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻮد و از واﻗﻌﻪ ﮐﺘﻤـﺎن اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه‬‫آﮔﺎﻫﯽ داﺷﺖ و ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﻤﻮاﺟﻬﻪ او اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻏﯿﻆ و ﻏﻀﺐ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮدﻧـﺪ اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻋﺬر ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺣﻀـﺮﺗﺶ را ازﯾﻦ‬‫ﺗﻐﯿﻆ و ﺗﻀﺠﺮ ﺑﯽﻣﺤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪160 :‬‬‫ﺑﺎزﻣﯿـﺪاﺷﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻋـﺬر ﺑﺎﻃﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮض و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ در ﮐﺘﻤﺎن ﮐﺘﺎب اول ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﻓﺮﺳـﺘﺎده‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮔﻨﺠﺎﯾﺸﯽ دارد ﭼﻪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط آن را در وﻗﺘﯽ آورده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻤﺤﺎﺻﺮه دﻣﺸﻖ ﻣﺸﻐﻮل ﺑﺎﺷﻨﺪ و در‬‫آن وﻗﺖ اﻋﻼم ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻣﻮﺟﺐ ﺿـﻌﻒ و اﺿـﻤﺤﻼل ﺷﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻋﺬر ﻻ ﻃﺎﺋﻞ در ﮐﺘﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﺛﺎﻧﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫ﺑﻌﺪ ادراك ﺑﺸﺎرت ﻓﺘﺢ دﻣﺸﻖ ﺑﺪﺳﺖ ﻋﻘﺒﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺟﻬﻨﯽ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻓﺘﺢ دﻣﺸﻖ و ﺗﺴـﻠﻂ‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺮ آن و ﺗـﺎﺧﺘﻦ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﺮ ﺗﻮﻣﺎ و ﻫﺮﺑﯿﺲ و ﻣﻌﺎودت ازﯾﻦ ﺳـﺮﯾﻪ ﻣﺤﻞ اﺿـﻄﺮاﺑﯽ ﺑﺮاي اﻣﻮر ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪه ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿـﺪه ﺑـﺎز ﻫﻢ ﺧﺎﻟـﺪ را از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل آﮔـﺎه ﻧﮑﺮد ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ او در ﻋﺎﻟﻢ ﺑﯿﺨﺒﺮي ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻨﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺣﺎﻻت ﻣﻔﺼـﻠﻪ ﻧﻮﺷﺖ و‬‫ﺑـﺪﺳﺖ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط ﮐﻪ ﻧـﺎﻣﻪ اول ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ از ﺟـﺎﻧﺐ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ ﺑﻨﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه آورده ﺑﻮد ﻓﺮﺳـﺘﺎد و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻨﺎم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ دﯾﺪﻧـﺪ رﻧﮓ رخﺷﺎن ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺷـﺪ و از ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﺮط از راه ﺗﻌﺠﺐ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺴﺎﺋﻠﺖ و ﻣﮑﺎﻟﻤﺖ‬‫ﻧﻤﻮده ﻣﻈﻬﺮ ﻏﯿـﻆ و ﻏﻀﺐ ﺷﺪﯾـﺪ ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋـﺬر ﺧﻮف اﺿـﻄﺮاب اﻣﻮر ﮐﻪ درﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺑﺮاي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺗﺮاﺷـﯿﺪهاﻧﺪ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎو‬‫ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﮔﻠـﻮي او را از اﻟﺰام ﺟﺮﯾﻤﻪ ﮐﺘﻤـﺎن اﺑـﺪا ﻧﻤﯽرﻫﺎﻧـﺪ و در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ اوﻟﯿـﺎي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﺮاي او ﻋـﺬري دﯾﮕﺮ‬‫ﺑﯿﺎورﻧـﺪ و ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺧﻮد اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را ﺑﺘﺎﻣﯿﺮ ﺧﻮدش و ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ آﮔﺎه ﻧﻤﻮده ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را‬‫از وﺟﻪ ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﮐﻪ ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر او ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎ ﺧﺒﺮ ﻧﮑﺮده ﺑﻮد و اﻟّـﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺗﺎﺧﯿﺮ را روا ﻧﻤﯽداﺷﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻋـﺬر ﻫﻢ‬‫درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ اّوﻻ ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﺎﺧﯿﺮ در ﺑﺠﺎآوري اﺣﮑﺎم ﺧﻠﯿﻔﻪ وﻗﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ در اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر ﻣﻬﻤﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳـﺒﺶ ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺸﻮد‬‫ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺤﺾ ﻋـﺪم آﮔﺎﻫﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه از وﺟﻪ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﻣﺠﻮز ﺗﻔﺮﯾﻂ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻀـﺠﯿﻊ ﻗﺒﯿﺢ او ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ادﻋﺎي‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺧﻮد اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه را از ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﺧﺎﻟﺪ ﮐﻪ وﺟﻪ ﻋﺰﻟﺶ ﺑﻮد آﮔﺎه ﻧﮑﺮده ﺑﻮد ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﻗﺪام ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ آن ﻣﮕﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺗﻮارﯾﺦ ﻣﻌﺘﻤﺪه و آﺛﺎر ﻣﺴﺘﻨﺪه را ﻏﯿﺮ ﻧﺎﻇﺮ و از ﺗﺘﺒﻊ و اﻣﻌﺎن آن ﺧﺎﺳﺮ و ﻗﺎﺻﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻃﺒﺮي در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 126‬از ‪431‬‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻣﺮ ﺧﺎﻟﺪ و ﻋﺰل ﻋﻤﺮ اﯾﺎه ﻣﺎ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﺳﻠﻤﮥ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﻧﺰع ﻋﻤﺮ ﺧﺎﻟﺪا‬‫ﻓﯽ ﮐﻼـم ﮐـﺎن ﺧﺎﻟـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﺑﻪ ﻓﯿﻤـﺎ ﯾﺰﻋﻤﻮن و ﻟﻢ ﯾﺰل ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺎﺧﻄـﺎ و ﻻـﻣﺮه ﮐﺎرﻫﺎ ﻓﯽ زﻣﺎن أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐّﻠﻤﻪ ﻟﻮﻗﻌﺘﻪ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮة و ﻣﺎ‬‫ﮐـﺎن ﯾﻌﻤـﻞ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺣﺮﺑﻪ ﻓﻠﻤـﺎ اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻤﺮ ﮐـﺎن اول ﻣﺎ ﺗﮑﻠﻢ ﺑﻪ ﻋﺰﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ ﯾﻠﯽ ﻟﯽ ﻋﻤﻼ اﺑـﺪا ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ان ﺧﺎﻟـﺪا‬‫ﮐـﺬب ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻬﻮ اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ و ان ﻫﻮ ﻟﻢ ﯾﮑـﺬب ﻧﻔﺴﻪ ﻓـﺎﻧﺖ اﻻـﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ اﻧﺰع ﻋﻤـﺎﻣﺘﻪ ﻋﻦ راﺳﻪ و ﻗﺎﺳـﻤﻪ ﻣـﺎﻟﻪ‬‫ﻧ ﺼ ﻔﯿ ﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪161 :‬‬‫و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﻟا ﺠﺰري در ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اول ﮐﺘﺎب ﮐﺘﺒﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺑﺘﻮﻟﯿﻪ ﺟﻨـﺪ ﺧﺎﻟـﺪ و ﺑﻌﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺎﺧﻄﺎ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﻠﻬﺎ ﻟﻮﻗﻌﺘﻪ ﺑﺎﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮة و ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﻌﻤﻞ ﻓﯽ ﺣﺮﺑﻪ و اول ﻣﺎ ﺗﮑﻠﻢ ﺑﻪ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ و ﻗﺎل ﻻ ﯾﻠﯽ ﻟﯽ ﻋﻤﻼ اﺑﺪا‬‫و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ان اﮐـﺬب ﺧﺎﻟـﺪ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻬﻮ اﻻـﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻋﻠﯿﻪ و ان ﻟﻢ ﯾﮑـﺬب ﻧﻔﺴﻪ ﻓـﺎﻧﺖ اﻻـﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻪ و اﻧﺰع‬‫ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ ﻋﻦ راﺳﻪ و ﻗﺎﺳﻢ ﻣﺎﻟﻪ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﺮآة اﻟﺰﻣﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن اﮐﺬب ﺧﺎﻟﺪ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻬﻮ‬‫اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﻌﻪ و ان ﻟﻢ ﯾﮑـﺬب ﻧﻔﺴﻪ ﻓـﺎﻧﺖ اﻻﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺛﻢ اﻧﺰع ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ ﻋﻦ راﺳﻪ و ﻗﺎﺳـﻤﻪ ﻣﺎ ﻟﻪ ﻧﺼـﻔﯿﻦ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ دﻣﺸـﻘﯽ در‬‫ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق ان ﻋﻤﺮ اﻧﻤﺎ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ اﻟﮑﻼم ﺑﻠﻐﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻣﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮة و ﻗﺎل ﻻ ﯾﻠﯽ ﻟﯽ ﻋﻤﻼ اﺑﺪا‬‫و ﮐﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ان اﮐﺬب ﺧﺎﻟﺪ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻬﻮ اﻣﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﺬب ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﻌﺰول ﻓﺎﻧﺘﺰع ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ ﻋﻦ راﺳﻪ و‬‫ﻗﺎﺳﻢ ﻣﺎﻟﻪ ﻧﺼﻔﯿﻦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﺑﺎب ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ در ان ﮐﺘﺎب اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را‬‫ﻣﺎﻣﻮر ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﺪ را اﻣﺮ ﺑﺘﮑﺬﯾﺐ ﻧﻔﺲ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﮔﺮ ﺧﺎﻟﺪ ﻧﻔﺲ ﺧﻮد را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﮑﺬب ﻧﻪ دﻫﺪ ﭘﺲ او را ﻣﻌﺰول ﮔﺮداﻧﺪ‬‫و ﻋﻤﺎﻣﻪ او را از ﺳـﺮ او ﻧﺰع ﮐﻨـﺪ و ﻣﺎل او را ﻧﺼﻒ ﻧﺼﻒ ﻣﻘﺎﺳـﻤﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و زﯾﺎده ازﯾﻦ اﻫﺘﻤﺎم در اﻇﻬﺎر ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ واﻗـﺪي در ذﮐﺮ ﻧﺎﻣﻪ اول ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻮد راه اﺟﻤﺎل و اﺧﺘﺼﺎر ﭘﯿﻤﻮده اﺳﺖ و آن را‬‫ﺑﺴـﯿﺎق ﺗـﺎم ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻟﺰام و اﺟﺮام ﺧﺎﻟـﺪ ﻣﺮﺗﮑﺐ آﺛـﺎﻣﺴﺖ وارد ﻧﻨﻤﻮده دوم آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑـﺎر دﯾﮕﺮ در ﺑﺎب ﮐﺘﻤﺎن ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ‬‫ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﺣﮑﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛـﺎﻧﯽ اﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﻤـﺪارات و ﻣﺤﺎﻣﺎت ان ﺧﺎﺋﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺨﯿﺎﻧـﮥ اﻣﺎﻧﺖ و دﯾﺎﻧﺖ ﺗﻘـﺪﯾﺮي ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ‬‫داده ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ در ﺳـﻨﻪ ﻫﻔـﺪه از ﻫﺠﺮت ﻫﺮ ﮔﺎه ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺸﺎم رﻓﺘﻨﺪ و ﺑﻌﺪ ﻓﺮاغ از ﻋﺰل و ﻧﺼﺐ اﻣﺮاي آﻧﺠﺎ رﺟﻮع ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﮐﺮدﻧﺪ‬‫ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﺰﯾﺮدﺳﺘﯽ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺣﺎﮐﻢ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ ﺑﻮد و ﭼﻮن او ﺑﺎ ﻋﯿﺎض ﺑﻦ ﻏﻨﻢ ﺑﺴـﺒﺐ اوراب اﻣﻮال ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺑﺪﺳﺖ اورد ﻣﺮدﻣﺎن از‬‫آﻓﺎق ﺑﻐﺮض اﺧﺬ و اﻧﺘﻔﺎع ﻗﺼﺪ و اﻧﺘﺠﺎع او ﮐﺮدﻧﺪ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺷـﻌﺚ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻧﯿﺰ ﺑﻮد ﮐﻪ در ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ ﻧﺰد ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ رﺳﯿﺪ و ﺧﺎﻟﺪ‬‫او را ده ﻫﺰار درم ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻗﺎرع ﺻﻤﺎخ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﺮﯾﺪ را ﻃﻠﺐ ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ و او را‬‫ﻣﺎﻣﻮر ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺎﻟﺪ را اﯾﺴـﺘﺎده ﮐﻨﺪ و او را ﺑﻌﻤﺎﻣﻪ او ﻣﻘﯿﺪ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮐﻼه ﻧﯿﺰ از ﺳـﺮش ﺑﮕﯿﺮد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺧﺎﻟﺪ اﻋﻼم ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺑﺨﺸﺶ او ﺑﺎﺷﻌﺚ از ﮐﺠﺎﺳﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﮔﻤﺎن ﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺨﺸﺶ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪162 :‬‬‫از دﺳـﺘﺒﺮدﯾﺴﺖ ﮐﻪ در اﻣﻮال ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ اﻗﺮار ﺑﺨﯿﺎﻧﺖ ﺧﻮد ﮐﺮده و اﮔﺮ ﮔﻤﺎن ﮐﻨﺪ ﮐﻪ از ﻣﺎل ﺧﻮدش ﻫﺴﺖ ﭘﺲ‬‫ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ اﺳـﺮاف ﮐﺮده اﺳﺖ و در ﻫﺮ ﺣﺎل او را ﻣﻌﺰول ﮔﺮداﻧـﺪ و ﻋﻤﻞ او را ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﻨﻀﻢ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﻧﺰد اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه رﺳـﯿﺪ ﺧﺎﻟﺪ را ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮد ﻃﻠﺐ ﮐﺮد ﺑﻌﺪ از آن ﻣﺮدم را ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮد و ﺑﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﻧﺸـﺴﺖ ﺑﺮﯾﺪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺎﯾﺴـﺘﺎد و از‬‫ﺧﺎﻟﺪ ﺳﺆال ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺑﺨﺸﺶ آﻏﺎز ﻧﻬﺎد ﻟﯿﮑﻦ او در ﺟﻮاب ﮐﺎر ﺑﻨﺪ ﺳﮑﻮت ﮔﺮدﯾﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺘﮑﺮار و اﮐﺜﺎر رﺳﯿﺪ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه‬‫درﯾﻦ ﺣـﺎل ﺳـﺎﮐﺖ و ﺻـﺎﻣﺖ ﺑﻮد ﭼﯿﺰي ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺎﻟـﺪ را ﺑﻌﻤﺎﻣﻪ او ﻣﻘﯿـﺪ ﮐﻨـﺪ و ﮐﻼه از‬‫ﺳﺮش ﺑﮕﯿﺮد و او را در ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎل ﺑﺪارد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ او از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺨﺸﺶ آﮔﺎه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﻼل ﮐﻪ در آن وﻗﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻮد اﯾﺴﺘﺎده ﺷﺪ و‬‫از ﺣﮑﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﺎﻟﺪ را ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺎﺧﺖ و ﺑﻨﺰع ﻗﻠﻨﺴﻮه و ﺗﻘﯿﯿﺪ او ﺑﻌﻤﺎﻣﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﭙﺮداﺧﺖ و او را ﺑﺠﻮاب دادن از ﺣﺎل ﺑﺨﺸﺶ ﻣﻠﺠﺎ ﮐﺮد آﺧﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 127‬از ‪431‬‬‫اﻻـﻣﺮ ﺧﺎﻟـﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺷـﺪ و و ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﺑﺨﺸـﺶ از ﻣﺎل ﺧﻮد ﻣﻦ ﺑﻮد ﭼﻮن ﺣﮑﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺎﻟـﺪ ﺗﺎ وﻗﺖ اﻇﻬﺎر ﺣﺎل ﺑﺨﺸـﺶ‬‫ﻣﻘﯿـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻼل ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﺼـﯿﻞ ﺟﻮاب از ﺧﺎﻟـﺪ او را رﻫﺎ ﮐﺮد ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل ﻗﺮﯾﻦ ﺗﺤﯿﺮ ﻣﺎﻧﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺰول‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺰول و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺎﻟﺪ را در ﻫﺮ ﺣﺎل ﻋﺰل ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﻄﻠﻘﺎ از ﻋﺰﻟﺶ او‬‫را اﻋﻼم و اﺧﺒﺎر ﻧﮑﺮد ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭼﻮن ﮐﺎر ﺑﻄﻮل اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ و ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﺮﺳـﯿﺪ ﺣﻀﺮت ﺷﺎن ﭘﺲ ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ اﻣﺮ ﺑﺮدﻧﺪ و ﺗﻔﺮﯾﻂ و‬‫ﺗﻘﺼﯿﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه را درﯾﻦ ﺑﺎب درﯾﺎﻓﺘﻨﺪ و ﺑﻨﺎﭼﺎري ﺑﺨﻮد ﺧﺎﻟﺪ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺷﺎن ﺣﺎﺿﺮ آﯾﺪ ﭼﻮن ﺧﺎﻟﺪ ازﯾﻦ ﺣﺎل آﮔﺎﻫﯽ ﯾﺎﻓﺖ‬‫ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺷـﺪ و او را ﺑﺮ ﮐﺘﻤﺎن ﺧﺒﺮ ﻋﺰل ﺧﻮد ﻣﻼﻣﺖ ﮐﺮد اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﻧﺒﻮدم ﮐﻪ ﺗﺨﻮﯾﻒ ﺗﻮ ﻣﯽﮐﺮدم ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي‬‫آن ﭼﺎره ﻣﯽﯾﺎﻓﺘﻢ و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ داﻧﺴﺘﻪ ﺑﻮدم ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﺰل ﺗﻮ را ﺧﺎﺋﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺧﺎﻟﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﻋﺬر ﻣﻬﻤﻞ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺷﻨﻔﺖ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر‬‫ﻋﺰم ﻣﺪﯾﻨﻪ ﮐﺮد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ رﺳـﯿﺪ ﺣﻀـﺮت ﺷﺎن ﺑﻌﺪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺎﻧﯿﺐ او را ﻣﺼﺎدره ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﮑﯿﻔﺮ ﮐﺮدارش رﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳـﺮاﭘﺎ ﻧﮑﺎﯾﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻠﺶ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺠﯿﺐ ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺧﻮاﻫﯽ رﺳـﯿﺪ ﮐﻤﺎل ﻣﺮاﻋﺎت و ﻣﺤﺎﺑﺎت اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح ﺑﺎ ﺧﺎﻟـﺪ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻓﺘﻀﺎح و ﻋـﺪم اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﻋﺰل آن ﺧﺎﺋﻦ ﺟﺎﻧﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﻓﻀﺎﺋﺢ و ﻗﺒﺎﺋﺤﯽ ﮐﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮاي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻮﺟﻪ ﻣﺰﯾـﺪ اﺗﻀﺎح ﻣﺤﺘﺎج ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ درك آن در ﺑﻄﻼن ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻣﺎﻧﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه رﯾﺒﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرات ﻋﻠﻤﺎﺋﯽ اﻋﻼم و ﻧﺒﻼي ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺨﺒﺮ و ﻣﻔﺼﺢ از ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‬‫اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴـﻨﮥ اﻋﻨﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ 17‬ادرب ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ و ﻋﯿﺎض ﺑﻦ ﻏﻨﻢ ﻓﯽ رواﯾﮥ‬‫ﺳﯿﻒ ﻋﻦ ﺷﯿﻮﺧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪163 :‬‬‫ذﮐﺮ ذﻟﮏ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﺮي ﻋﻦ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳـﯿﻒ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن و أﺑﯽ ﺣﺎرﺛﮥ و اﻟﻤﻬﻠﺐ ﻗﺎﻟﻮا و ادرب ﺳـﻨﻪ ‪ 17‬ﺧﺎﻟﺪ و ﻋﯿﺎض ﻓﺴﺎرا‬‫ﻓﺎﺻﺎﺑﺎ اﻣﻮاﻻ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﮐﺎﻧﺎ ﺗﻮﺟﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺠﺎﺑﯿـﮥ ﻓﺮﺟﻊ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻋﻠﯽ ﺣﻤﺺ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة و ﺧﺎﻟﺪ ﺗﺤﺖ ﯾﺪﯾﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ و ﻋﻠﯽ‬‫دﻣﺸﻖ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن و ﻋﻠﯽ اﻻردن ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻋﻠﯽ ﻓﻠﺴـﻄﯿﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ ﺑﻦ ﻣﺠﺰز و ﻋﻠﯽ اﻻﻫﺮاء ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻨﺒﺴﮥ و ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻮاﺣﻞ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻋﻤﻞ ﻋﺎﻣﻞ ﻓﻘﺎﻣﺖ ﻣﺴﺎﻟـﺢ اﻟﺸﺎم و ﻣﺼـﺮ و اﻟﻌﺮاق ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻟﯽ اﻟﯿﻮم ﻟﻢ ﺗﺠﺰ اﻣـﮥ اﻟﯽ اﺧﺮي ﻋﻤﻠﻬﺎ ﺑﻌﺪ اﻻ ان‬‫ﯾﻘﺘﺤﻤﻮا ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻌـﺪ ﮐﻔﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﻘـﺪﻣﻮا ﻣﺴﺎﻟﺤﻬﻢ ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﻓﺎﻋﺘـﺪل ذﻟﮏ ﺳـﻨﻪ ‪ 17‬ﮐﺘـﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﺮي ﻋﻦ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳـﯿﻒ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻤﺠﺎﻟـﺪ و أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن و اﻟﺮﺑﯿﻊ و أﺑﯽ ﺣﺎرﺛﻪ ﻗﺎﻟﻮا و ﻟﻤﺎ ﻗﻔﻞ ﺧﺎﻟﺪ و ﺑﻠﻎ اﻟﻨﺎس ﻣﺎ اﺻﺎﺑﺖ ﺗﻠﮏ اﻟﺼﺎﺋﻔﮥ اﻧﺘﺠﻌﻪ رﺟﺎل ﻓﺎﻧﺘﺠﻊ ﺧﺎﻟﺪا رﺟﺎل‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ اﻵﻓﺎق ﻓﮑﺎن اﻻﺷـﻌﺚ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻣﻤﻦ اﻧﺘﺠﻊ ﺧﺎﻟﺪا ﺑﻘﻨﺴـﺮﯾﻦ ﻓﺎﺟﺎزه ﺑﻌﺸـﺮة آﻻف و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯽء ﻓﯽ ﻋﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ‬‫إﻟﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺮاق ﺑﺨﺮوج ﻣﻦ ﺧﺮج و ﻣﻦ اﻟﺸﺎم ﺑﺠﺎﺋﺰة ﻣﻦ اﺟﯿﺰ ﻓﯿﻬﺎ ﻓـﺪﻋﺎ اﻟﺒﺮﯾﺪ و ﮐﺘﺐ ﻣﻌﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ان ﯾﻘﯿﻢ ﺧﺎﻟﺪا و ﯾﻌﻘﻠﻪ ﺑﻌﻤﺎﻣﺘﻪ‬‫و ﯾﻨﺰع ﻋﻨﻪ ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﻌﻠﻤﻬﻢ ﻣﻦ اﯾﻦ إﺟﺎزة اﻻﺷـﻌﺚ اﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ اﻣﻦ اﺻﺎﺑـﮥ اﺻﺎﺑﻬﺎ ﻓﺎن زﻋﻢ اﻧﻬﺎ ﻣﻦ اﺻﺎﺑـﮥ اﺻﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺪ اﻗﺮ ﺑﺨﯿﺎﻧﮥ و ان‬‫زﻋﻢ اﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﻘﺪ اﺳـﺮف و اﻋﺰﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل و اﺿـﻤﻢ إﻟﯿﮏ ﻋﻤﻠﻪ ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻓﻘﺪم ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﺟﻤﻊ اﻟﻨﺎس و ﺟﻠﺲ‬‫ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻘﺎم اﻟﺒﺮﯾـﺪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺧﺎﻟـﺪ اﻣﻦ ﻣﺎﻟﮏ اﺟﺰت ﺑﻌﺸـﺮة آﻻف أم ﻣﻦ اﺻﺎﺑـﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺠﺒﻪ ﺣﺘﯽ اﮐﺜﺮ ﻋﻠﯿﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺳﺎﮐﺖ ﻻ‬‫ﯾﻘﻮل ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎم ﺑﻼل إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺮ ﻓﯿﮏ ﺑﮑـﺬا و ﮐـﺬا ﺛﻢ ﺗﻨﺎول ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﻓﻌﻘﻠﻪ ﺑﻌﻤﺎﻣﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﺎ ﺗﻘﻮل اﻣﻦ ﻣﺎﻟﮏ أم ﻣﻦ‬‫اﺻﺎﺑـﮥ ﻗـﺎل ﻻـ ﺑـﻞ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﯽ ﻓﺎﻃﻠﻘﻪ و اﻋﺎد ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﺛﻢ ﻋﻤﻤﻪ ﺑﯿـﺪه ﺛﻢ ﻗﺎل ﻧﺴـﻤﻊ و ﻧﻄﯿﻊ ﻟﻮﻻﺗﻨﺎ و ﺗﻔﺨﻢ و ﻧﺨـﺪم ﻣﻮاﻟﯿﻨﺎ ﻗﺎﻟﻮا و اﻗﺎم ﺧﺎﻟﺪ‬‫ﻣﺘﺤﯿﺮا ﻻ ﯾﺪري أ ﻣﻌﺰول أم ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺰول و ﺟﻌﻞ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻻ ﯾﺨﺒﺮه ﺣﺘﯽ إذا ﻃﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮان ﯾﻘﺪم ﻇﻦ اﻟّﺬي ﻗﺪ ﮐﺎن ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻻﻗﺒﺎل‬‫ﻓﺎﺗﯽ ﺧﺎﻟـﺪ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﻘﺎل رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اردت اﻟﯽ ﻣﺎ ﺻـﻨﻌﺖ ﮐﺘﻤﺘﻨﯽ اﻣﺮا ﮐﻨﺖ اﺣّﺐ ان اﻋﻠﻤﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﯿﻮم ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة اﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ‬‫ﮐﻨﺖ ﻻروﻋﮏ ﻣﺎ وﺟﺪت ﻟﺬﻟﮏ ﺑﺪا و ﻗﺪ ﻋﻠﻤﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪164 :‬‬‫ان ذﻟـﮏ ﯾﺮوﻋـﮏ ﻗـﺎل ﻓﺮﺟﻊ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﯽ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ ﻓﺨﻄﺐ اﻫـﻞ ﻋﻤﻠﻪ و ودﻋﻬﻢ و ﺗﺤﻤﻞ ﺛﻢ اﻗﺒﻞ اﻟﯽ ﺣﻤﺺ ﻓﺨﻄﺒﻬﻢ و ودﻋﻬﻢ ﺛﻢ ﺧﺮج‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 128‬از ‪431‬‬‫ﻧﺤﻮ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺣﺘﯽ ﻗﺪم ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﺸـﮑﺎه و ﻗﺎل ﻟﻘﺪ ﺷـﮑﻮﺗﮏ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻧﮏ ﻓﯽ اﻣﺮي ﻏﯿﺮ ﻣﺠﻤﻞ ﯾﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻣﻦ اﯾﻦ‬‫ﻫـﺬا اﻟﺜﺮي ﻗـﺎل ﻣﻦ اﻻﻧﻔﺎل و اﻟﺴـﻬﻤﺎن ﻣﺎ زاد ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺘﯿﻦ اﻟﻔﺎ ﻓﻠﮏ ﻓﻘّﻮم ﻋﻤﺮ ﻋﺮوﺿﻪ ﻓﺨﺮﺟﺖ إﻟﯿﻪ ﻋﺸـﺮون اﻟﻔﺎ ﻓﺎدﺧﻠﻬﺎ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺎل ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﯾﺎ ﺧﺎﻟﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻧﮏ ﻋﻠّﯽ ﻟﮑﺮﯾﻢ و اﻧﮏ اﻟّﯽ ﻟﺤﺒﯿﺐ و ﻟﻦ ﺗﻌﺎﺗﺒﻨﯽ ﺑﻌﺪ اﻟﯿﻮم ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء و ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺴـﻨﮥ و ﻫﯽ ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ ﻋﺸﺮة ﻋﺰل ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻋﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺘﻘـﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﺠﯿﻮش و اﻟﺴـﺮاﯾﺎ و ﺳـﺒﺐ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﮐﺎن ادرب ﻫﻮ و ﻋﯿﺎض ﺑﻦ ﻏﻨﻢ ﻓﺎﺻﺎﺑﺎ اﻣﻮاﻻ ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﮐﺎﻧﺎ ﺗﻮﺟﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﺠﺎﺑﯿـﮥ ﻣﺮﺟﻊ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻋﻠﯽ ﺣﻤﺺ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و ﺧﺎﻟﺪ ﺗﺤﺖ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﻗﻨﺴﺮﯾﻦ و ﻋﻠﯽ دﻣﺸﻖ ﯾﺰﯾﺪ و ﻋﻠﯽ اﻻردن ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻋﻠﯽ ﻓﻠﺴﻄﯿﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ‬‫ﺑﻦ ﻣﺠﺰز و ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﺣـﻞ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﺑﻠﻎ اﻟﻨـﺎس ﻣـﺎ اﺻـﺎب ﺧﺎﻟـﺪ ﻓـﺎﻧﺘﺠﻌﻪ رﺟﺎل و ﮐﺎن ﻣﻨﻬﻢ اﻻﺷـﻌﺚ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻓﺎﺟﺎزه ﺑﻌﺸـﺮة‬‫آﻻف و دﺧﻞ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﺤﻤﺎم ﻓﺘـﺪﻟﮏ ﺑﻐﺴﻞ ﻓﯿﻪ ﺧﻤﺮ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻧّﮏ ﺗـﺪﻟﮑﺖ ﺑﺨﻤﺮ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ ﺣﺮم ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺨﻤﺮ و ﺑﺎﻃﻨﻪ و‬‫ﻣﺴﻪ ﻓﻼـ ﺗﻤّﺴﻮﻫـﺎ اﺟﺴـﺎدﮐﻢ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﺧﺎﻟـﺪ اﻧﺎ ﻓﺘﻨﺎﻫﺎ دﻓﻌﺎت ﻏﺴﻮﻻ ﻏﯿﺮ ﺧﻤﺮ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮ ان آل اﻟﻤﻐﯿﺮة اﺑﺘﻠﻮا ﺑﺎﻟﺠﻔﺎء ﻓﻼ اﻣﺎﺗﮑﻢ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻓﺮق ﺧﺎﻟﺪ ﻓﯽ اﻟﺬﯾﻦ اﻧﺘﺠﻌﻮه اﻻﻣﻮال اﺳـﻤﻊ ﺑﺬﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﮐﺎن ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﻋﻤﻠﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﻋﻤﺮ اﻟﺒﺮﯾﺪ‬‫ﻓﮑﺘﺐ ﻣﻌﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ان ﯾﻘﯿﻢ ﺧﺎﻟـﺪ او ﯾﻌﻘﻠﻪ ﺑﻌﻤـﺎﻣﺘﻪ و ﯾﻨﺰع ﻋﻨﻪ ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﺣـﺘﯽ ﯾﻌﻠﻤﮑﻢ ﻣﻦ اﯾﻦ اﺟـﺎز اﻻﺷـﻌﺚ اﻣﻦ ﻣـﺎﻟﻪ اﻣﻦ ﻣـﺎل‬‫اﺻﺎﺑﮥ اﺻﺎﺑﻬﺎ ﻓﺎن زﻋﻢ اﻧﻪ ﻓﺮﻗﻪ ﻣﻦ اﺻﺎﺑﮥ اﺻﺎﺑﻬﺎ ﻓﻘﺪ اﻗﺮ ﺑﺨﯿﺎﻧﮥ و ان زﻋﻢ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﻘﺪ اﺳـﺮف و اﻋﺰﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل و اﺿـﻤﻢ إﻟﯿﮏ‬‫ﻋﻤﻠﻪ ﻓﮑﺘﺐ ﺑا ﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﺧﺎﻟـﺪ ﻓﻘـﺪم ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﺟﻤﻊ اﻟﻨﺎس و ﺟﻠﺲ ﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻘﺎم اﻟﺒﺮﯾـﺪ ﻓﺴﺄل ﺧﺎﻟﺪا ﻣﻦ اﯾﻦ اﺟﺎز اﻻﺷـﻌﺚ ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﺠﺒﻪ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺳﺎﮐﺖ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎم ﺑﻼل ﻓﻘﺎل ان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻣﺮ ﻓﯿﮏ ﺑﮑـﺬا و ﮐـﺬا و ﻧﺰع ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻤﻨﻌﻪ ﺳـﻤﻌﺎ و ﻃﺎﻋﮥ و‬‫وﺿﻊ ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﺛﻢ اﻗـﺎﻣﻪ ﻓﻌﻘﻠﻪ ﺑﻌﻤـﺎﻣﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﻦ اﯾﻦ اﺟﺰت اﻻﺷـﻌﺚ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﮏ اﺟﺰت أم ﻣﻦ اﺻﺎﺑـﮥ اﺻـﺒﺘﻬﺎ ﻓﻘﺎل ﺑﻞ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﯽ ﻓﺎﻃﻠﻘﻪ و‬‫اﻋﺎد ﻗﻠﻨﺴﻮﺗﻪ ﺛﻢ ﻋﻤﻤﻪ ﺑﯿﺪه ﺛﻢ ﻗﺎل ﻧﺴـﻤﻊ و ﻧﻄﯿﻊ ﻟﻮﻻﺗﻨﺎ و ﺗﻘﺤﻢ و ﻧﺨﺪم ﻣﻮاﻟﯿﻨﺎ ﻗﺎل و اﻗﺎم ﺧﺎﻟﺪ ﻣﺘﺤﯿﺮا ﻻ ﯾﺪري أ ﻣﻌﺰول او ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺰول‬‫و ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﺬﻟﮏ ﺗﮑﺮﻣﮥ و ﺗﻔﺨﻤﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﺎﺧﺮ ﻗﺪوﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﻇﻦ اﻟﺬي ﮐﺎن ﻓﮑﺘﺐ اﻟﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﺎﻻﻗﺒﺎل إﻟﯿﻪ ﻓﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ‬‫ﻓﺨﻄﺐ اﻟﻨﺎس و ودﻋﻬﻢ و رﺟﻊ اﻟﯽ ﺣﻤﺺ ﻓﺨﻄﺒﻬﻢ ﺛﻢ ﺳﺎر اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺷﮑﺎه و ﻗﺎل ﻗﺪ ﺷﮑﻮﺗﮏ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪165 :‬‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺒﺎﻟّﻠﻪ اﻧﮏ ﻓﯽ اﻣﺮي ﻟﻐﯿﺮ ﻣﺠﻤﻞ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ اﯾﻦ ﻫـﺬا اﻟﺜﺮاء ﻗﺎل ﻣﻦ اﻻﻧﻔﺎل و اﻟﺴـﻬﻤﺎن ﻣﺎ زاد ﻋﻠﯽ ﺳﺘﯿﻦ اﻟﻔﺎ ﻓﻠﮏ ﻓﻘﻮم‬‫ﻋﻤﺮ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﺰاد ﻋﺸـﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎ ﻓﺠﻌﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﻟﻤﺎل ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺧﺎﻟـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻧﮏ و ﻋﻠّﯽ ﻟﮑﺮﯾﻢ و اﻧﮏ اﻟﯽ اﻟﺤﺒﯿﺐ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه در‬‫ﺑﺎب اﺟﺮاء ﺣﺪ ﺑﺮ ﺷﺎرﺑﯿﻦ ﺧﻤﺮ ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﻮﺟﺒﯿﻦ ﻋﻘﺎب اﻟﯿﻢ و ﻣﺴـﺘﺤﻘﯿﻦ ﻋﺘﺎب ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﺪاﻫﻨﺖ ﻓﻈﯿﻌﻪ و ﻣﻤﺎﻃﻠﺖ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺑﻌﻤﻞ آورده‬‫اﻣﺎﻧﺖ ﻣﺰﻋﻮﻣﯽ و دﯾﺎﻧﺖ ﻣﻔﺮوﺿـﯽ ﺧﻮد را ﯾﮑﺴـﺮ ﺑﮑﻨﺎر ﺑﻮار و دﻣﺎر ﺑﺮده ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺟﻨﺪل و ﺑﻌﺾ دﯾﮕﺮ از اﺻﺤﺎب‬‫او ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺤﺮز ﺷـﺮف ﺻـﺤﺒﺖ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺸـﺮب ﻣﺸﻌﺸﻌﻪ ﺷﻤﻮل در ﺷﺎم‬‫اﻗـﺪام ﮐﺮدﻧـﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ ارﺗﮑﺎب اﯾﻦ ﮐﺒﯿﺮه ﻣﻮﺑﻘﻪ و ﺟﺮﯾﺮه ﻣﺰﻫﻘﻪ ﺑﻤﺨﺎﺻـﻤﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻣﺤﺎﺟﻪ ﻋﺎﻃﻠﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺮاد ﻟﺠﺎج ﺑﺎﻗﺪام اﻧﺤﺮاف و‬‫اﻋﻮﺟﺎج ﺳﭙﺮدﻧـﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ از ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺸـﻤﺎر ﻣﯽرﻓﺖ از ﻋﻬﺪه‬‫ﺟﻮاب اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺎﺳـﺪ و اﺳـﺘﺪﻻل ﮐﺎﺳـﺪﺷﺎن ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺮون آﯾﺪ ﻧﺎﭼﺎر از آن زراﻓﻪ ﺷﻮم ﻣﻐﻠﻮب و ﻣﺨﺼﻮم ﮔﺮدﯾﺪه رﺟﻮع ﺑﺠﺎﻧﺐ‬‫ﺧﻼﻓﺖﻣـﺂب ﻧﻤﻮد و ﻋﺮض ﺣﺎل آن زﻣﺮه ﺷـّﺮاب ﺑﮑﺘﺎﺑﺖ ﮐﺘﺎب ﻧﻤﻮد از ﭘﯿﺸـﮕﺎه ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻨﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺣﮑﻢ ﺻﺎدر ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را‬‫ﺟﻤﻊ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﺮدم ﺳﺆال ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ ﺧﻤﺮ ﺣﺮاﻣﺴﺖ ﯾﺎ ﺣﻼل اﮔﺮ ﮔﻤﺎن ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﻼل اﺳﺖ ﭘﺲ ﮔﺮدﻧﻬﺎﯾﺸﺎن را ﺑﺰﻧﺪ و اﮔﺮ‬‫اﻇﻬﺎر ﮐﻨﻨـﺪ ﮐﻪ ﺣﺮاﻣﺴﺖ اﺟﺮاي ﺣﺪ ﺑﺮﯾﺸﺎن ﻧﻤﻮده اﺳـﺘﺘﺎﺑﺖ ﺷﺎن ﮐﻨﺪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ازﯾﻦ ﺣﮑﻢ آﮔﺎه ﺷﺪ آن زﻣﺮه را ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮد و‬‫ﺳﺆال ﮐﺮد از آﻧﺠـﺎ ﮐﻪ ادﻋـﺎي ﺣﻠﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﻗﺘـﻞ ﺑﻮد و اﻋﺘﺮاف ﺑﺤﺮﻣﺖ ﺳـﺒﺐ ﺟﻠـﺪ ﻟـﺬﻟﮏ ﺑﻤﻔـﺎد ﻣﻦ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﺒﻠﯿﺘﯿﻦ اﻋﺘﺮاف ﺑﺤﺮﻣﺘﺶ‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﻣﺤﻔﻮظ ﻣﺎﻧـﺪن ﺧﻮد از اﺟﺮاي ﺣـﺪ ﺣﯿﻠﻪ ﻋﺠﯿﺐ و وﺳـﯿﻠﻪ ﻏﺮﯾﺐ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻨـﺪ و ﺑﺎﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ را‬‫ﺑﮕﺬار ﺗﺎ ﺑﺪﺷـﻤﻦ ﺟﻨﮓ ﮐﻨﯿﻢ اﮔﺮ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﯾﻢ ﻓﺬﻟﮏ و اﻟّﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﮑﻦ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺗﺸﻄﯿﺮ ﺳﺮاﭘﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 129‬از ‪431‬‬‫ﺗﺰوﯾﺮ ازﯾﺸﺎن ﻗﺒﻮل ﻧﻤﻮد و اﯾﺸﺎن را اﺟﺎزت ﺟﻨﮓ داد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن اﺑﻮ اﻻزور ﺿـﺮار ﺑﻦ اﻻزور ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ و دﯾﮕﺮان ﮐﻪ ﺑﺎﻗﯽ‬‫ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﻣﺤﺪود ﺷﺪﻧﺪ و اﯾﻦ ﺻﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺻﺮاﺣﮥ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣﺪود اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ در ﻋﻬﺪ وﻻﯾﺖ و‬‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺧﻮد اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻌـﺎﻣﻠﻪ ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﻣﺠﺎﻣﻠﻪ ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺑﻔﺴﺎق ﺷﺎرﺑﯿﻦ ﺧﻤﺮ و ﻓﺠﺎر ﺧﺎﺋﻀـﯿﻦ ﻏﻤﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ او ﻫﺮﮔﺰ ﺣﻈﯽ از اﻣﺎﻧﺖ ﻓﯽ‬‫اﻻﺳﻼم ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و اﺣﺪي او را ﻣﺼﺪاق‬‫اﻣﯿﻦ ﻫﺬه اﻻﻣﻪ‬‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ ﯾﺎ ﻟّﻠﻪ و ﻟﻠﻌﺠﺐ ﻣﮕﺮ ﻣﺴـﺘﺤﻖ اﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﺟﻠﯿﻞ و وﺻﻒ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﺠﺰ ﻫﻤﭽﻮ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﯿﺎﻧﺖ و ﻣﻀـﯿﻊ اﻣﺎﻧﺖ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ‬‫ﻧﺒﻮد ﺣﺎﺷﺎ ﺛﻢ ﺣﺎﺷﺎ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻈﻬﻮر ﺗﻤﺎم و ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻣﺎﻧﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت ﻋﺎﻃﻠﻪ‬‫ﻗﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻮاره در ﺻـﺪد ﺗﺨﺮﯾﺐ دﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ و ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺷـﺮع ﻣﺘﯿﻦ اﻓﺘـﺎده داد ﻣﻈﺎﻫﺮت و ﻣﻮازرت ﻫﺮ ﻏﺎدر ﺧﺎﺋﻦ آﺛﻢ ﮐﺎذب دادهاﻧﺪ‬‫ﺣﺎﻻـ رواﯾـﺎت اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﻣﺨﺰﯾﻪ و اﺧﺒﺎر اﯾﻦ ﺧﻄﻪ ﻣﺮوﯾﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﻔﺖ و ﺑﺮ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ در ﮐﺘﻤﺎن ﻣﻄﺎﻋﻦ و ﺳﺘﺮ ﻣﺸﺎﺋﻦ‬‫اﺳﻼف ﺧﻮد ﺑﺬل ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ آﻓﺮﯾﻨﻬﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد در اﺣﺪاث‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪166 :‬‬‫ﺳﻨﻪ ﺛﻤﺎﻧﯽ ﻋﺸـﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴﺮي ﯾﻘﻮل ﺛﻨﺎ ﺷﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳﯿﻒ ﻋﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ و أﺑﯽ اﻟﻤﺠﺎﻟﺪ و أﺑﯽ ﻋﺜﻤﺎن و أﺑﯽ ﺣﺎرﺛﮥ ﻗﺎﻟﻮا و ﮐﺘﺐ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮان ﻧﻔﺮا ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ اﺻﺎﺑﻮا اﻟﺸﺮاب ﻣﻨﻬﻢ ﺿﺮار و اﺑﻮ ﺟﻨﺪل ﻓﺴﺎﻟﻨﺎﻫﻢ ﻓﺘﺄوﻟﻮا و ﻗﺎﻟﻮا ﺧﯿﺮﻧﺎ ﻓﺎﺧﺘﺮﻧﺎ ﻗﺎل ﻓﻬﻞ اﻧﺘﻢ ﻣﻨﺘﻬﻮن و‬‫ﻟﻢ ﯾﻌﺰم ﻋﻠﯿﻨـﺎ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﻓـﺬﻟﮏ ﺑﯿﻨﻨـﺎ و ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻓﻬـﻞ اﻧﺘﻢ ﻣﻨﺘﻬﻮن ﯾﻌﻨﯽ ﻓـﺎﻧﺘﻬﻮا و ﺟﻤﻊ اﻟﻨـﺎس ﻓﺎﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ ان ﯾﻀـﺮﺑﻮا ﻓﯿﻬﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ‬‫ﺟﻠـﺪة و ﯾﻀـﻤﻨﻮا اﻟﻔﺴﻖ و ﻣﻦ ﺗﺎول ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﺎن أﺑﯽ ﻗﺘﻞ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ان ادﻋﻬﻢ ﻓﺎن زﻋﻤﻮا اﻧﻬﺎ ﺣﻼل ﻓﺎﻗﺘﻠﻬﻢ و ان‬‫زﻋﻤﻮا اﻧﻬـﺎ ﺣﺮام ﻓﺎﺟﻠـﺪﻫﻢ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﺴﺎﻟﻬﻢ ﻋﻠﯽ روس اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺣﺮام ﻓﺠﻠـﺪﻫﻢ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ وﺣـﺪ اﻟﻘﻮم و ﻧـﺪﻣﻮا ﻋﻠﯽ‬‫ﻟﺠﺎﺟﺘﻬﻢ و ﻗﺎل ﻟﯿﺤـﺪﺛﻦ ﻓﯿﮑﻢ ﯾﺎ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ﺣﺎدث ﻓﺤﺪﺛﺖ اﻟﺮﻣﺎدة ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﺮي ﻋﻦ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳـﯿﻒ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﺒﺮﻣﮥ ﻋﻦ‬‫اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﺑﻤﺜﻠﻪ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﺮي ﻋﻦ ﺷﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳﯿﻒ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﮐﺘﺎب أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﯽ ﺿﺮار و‬‫أﺑﯽ ﺟﻨﺪل ﮐﺘﺐ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﯽ ذﻟﮏ و اﻣﺮه ان ﯾﺪﻋﻮ ﺑﻬﻢ ﻋﻠﯽ رؤس اﻟﻨﺎس ﻓﯿﺴﺄﻟﻬﻢ اﺣﺮام اﻟﺨﻤﺮ أم ﺣﻼل ﻓﺎن ﻗﺎﻟﻮا ﺣﺮام ﻓﺎﺟﻠﺪﻫﻢ‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺟﻠﺪة و اﺳﺘﺘﺒﻬﻢ و ان ﻗﺎﻟﻮا ﺣﻼل ﻓﺎﺿﺮب اﻋﻨﺎﻗﻬﻢ ﻓﺪﻋﺎ ﺑﻬﻢ ﻓﺴﺄﻟﻬﻢ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﺑﻞ ﺣﺮام ﻓﺠﻠﺪﻫﻢ ﻓﺎﺳﺘﺤﯿﻮا ﻓﻠﺰﻣﻮا اﻟﺒﯿﻮت و وﺳﻮس اﺑﻮ‬‫ﺟﻨـﺪل ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮان اﺑﺎ ﺟﻨـﺪل ﻗﺪ وﺳﻮس اﻻ ان ﯾﺎﺗﯿﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺪﯾﮏ ﺑﻔﺮج ﻓﺎﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ و ذﮐﺮه ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮ و ذﮐﺮه‬‫ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺟﻨـﺪل ان اﻟﱠﻠﻪ ﻻـ ﯾﻐﻔﺮ ان ﯾﺸـﺮك ﺑﻪ و ﯾﻐﻔﺮ ﻣـﺎ دون ذﻟـﮏ ﻟﻤﻦ ﯾﺸﺎء ﻓﺘﺐ و ارﻓﻊ راﺳﮏ و اﺑﺮز و ﻻ ﺗﻘﻨﻂ‬‫ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﯾﻘﻮل ﯾﺎ ِﻋﺒﺎِدَي اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َأْﺳَﺮﻓُﻮا َﻋﻠﯽ َأﻧ ُْﻔِﺴِﻬْﻢ ﻻ َﺗْﻘَﻨُﻄﻮا ﻣِْﻦ َرْﺣَﻤِﮥ اﻟﱠﻠِﻪ ِإﱠن اﻟﱠﻠَﻪ َﯾْﻐِﻔُﺮ اﻟﱡﺬﻧُﻮَب َﺟِﻤﯿﻌًﺎ ِإﱠﻧُﻪ ُﻫَﻮ اﻟ َْﻐُﻔﻮُر ﻟا ﱠﺮِﺣﯿُﻢ‬‫ﻓﻠﻤـﺎ ﻗﺮاه ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﺗﻄﻠﻖ و اﺳـﻔﺮ ﻋﻨﻪ و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻵـﺧﺮﯾﻦ ﺑﻤﺜـﻞ ذﻟﮏ ﻓﺒﺮزوا و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﮑﻢ اﻧﻔﺴـﮑﻢ و ﻣﻦ اﺳـﺘﻮﺟﺐ‬‫اﻟﺘﻐﯿﯿﺮ ﻓﻐﯿﺮوا ﻋﻠﯿﻪ و ﻻ ﺗﻌّﯿﺮوا اﺣﺪا ﻓﯿﻐﺸﻮ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺒﻼء ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﺴـﺮي ﻋﻦ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻦ ﺳﯿﻒ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻋﻄﺎء ﻧﺤﻮا ﻣﻨﻪ‬‫اﻻ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ اﻧﻪ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻟﻨﺎس اﻻ ﯾﻌﯿﺮوﻫﻢ و ﻗﺎل ﻗﺎﻟﻮا ﺟﺎﺷﺖ اﻟﺮوم دﻋﻮﻧﺎ ﻟﻐﺰوﻫﻢ ﻓﺎن ﻗﻀـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻨﺎ اﻟﺸـﻬﺎدة ﻓـﺬﻟﮏ و اﻻ ﻋﻤﺪت‬‫ﻟﻠﺬي ﺗﺮﯾﺪ ﻓﺎﺳﺘﺸﻬﺪ ﺿﺮار ﺑﻦ اﻻزور ﻓﯽ ﻗﻮم و ﺑﻘﯽ اﻵﺧﺮون ﻓﺤّﺪوا و ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﺰﻫﺮاء اﻟﻘﺸﯿﺮي ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫اﻟﻢ ﺗﺮ ان اﻟﺪﻫﺮ ﯾﻌﺜﺮ ﺑﺎﻟﻔﺘﯽ و ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺻﺮف اﻟﻤﻨﻮن ﺑﻘﺎدر‬‫ﺻﺒﺮت و ﻟﻢ اﺟﺰع و ﻗﺪ ﻣﺎت اﺧﻮﺗﯽ و ﻟﺴﺖ ﻋﻦ اﻟﺼﻬﺒﺎء ﯾﻮﻣﺎ ﺑﺼﺎﺑﺮ‬‫رﻣﺎﻫﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺤﺘﻔﻬﺎ ﻓﺨﻼﻧﻬﺎ ﯾﺒﮑﻮن ﺣﻮل اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ‬‫و اﺑﻮ اﻟﺤﺠـﺎج ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺒﻠﻮي در ﮐﺘـﺎب اﻟﻔﺒـﺎ در ذﮐﺮ ﺧﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﺮﺑﻬﺎ ﻗﻮم ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم ﻗﺒـﻞ ﺗﺤﺮﯾﻤﻬﺎ ﻓﻠﻤﺎ اﻧﺰل ﺗﺤﺮﯾﻤﻬﺎ‬‫ﺑﺎدروا ﻓﯽ اﻻوان اﻟﯽ ﮐﺴﺮ اﻻوان و اﻟﯽ ﺷﻖ اﻟﺰﻗﺎق و ﺳﻔﮏ ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺰﻗﺎق و ﻣﻨﻬﻢ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﺷﺮﺑﻬﺎ ﻣﺘﺎوﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪167 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 130‬از ‪431‬‬‫ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُﺟﻨﺎٌح ﻓِﯿﻤﺎ َﻃِﻌُﻤﻮا ِإذا َﻣﺎ اﱠﺗَﻘْﻮا َو آَﻣﻨُﻮا‬‫َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت‬‫ﻓﺸـﺮﺑﻬﺎ اﺑﻮ ﺟﻨﺪل و اﺳﻤﻪ اﻟﻌﺎﺻﯽ ﺑﻦ ﺳﻬﯿﻞ و ﺷﺮﺑﻬﺎ ﻣﻌﻪ اﺑﻮ اﻻزور و ﺿﺮار ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﺸﺎم ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﺑﺬﻟﮏ‬‫اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﺎﻣﺮه ان ﯾﺤـّﺪﻫﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﺟﺎء اﻟﮑﺘﺎب ﺑـﺬﻟﮏ ﻗﺎﻟﻮا ﻻﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة دﻋﻨﺎ ﻧﻠﻖ اﻟﻌـﺪو ﻓﺎن ﻗﺘﻠﻨﺎ ﻓﺬاك و اﻻ‬‫ﺣـﺪدﺗﻤﻮﻧﺎ ﻓﻠﻘـﻮا اﻟﻌـﺪو ﻓﻘﺘـﻞ اﺑـﻮ اﻻـزور و ﺣـﺪ اﻵـﺧﺮان و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺮﻃـﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒﺮ در ﮐﺘـﺎب‬‫اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺟﻨﺪل ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻗﺎل اﺧﺒﺮت ان اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﺎﻟﺸﺎم وﺟﺪ اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﺑﻦ ﺳﻬﯿﻞ و ﺿﺮار‬‫ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﺑﺎ اﻻزور و ﻫﻢ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺪ ﺷـﺮﺑﻮا اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺟﻨﺪل ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا وَ‬‫َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُﺟﻨﺎٌح ﻓِﯿﻤﺎ َﻃِﻌُﻤﻮا‬‫اﻵﯾـﮥ ﮐﻠﻬـﺎ ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮان اﺑـﺎ ﺟﻨـﺪل ﺧﺼـﻤﻨﯽ ﺑﻬـﺬه اﻵﯾـﮥ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮان اﻟـﺬي زّﯾﻦ ﻻـﺑﯽ ﺟﻨـﺪل اﻟﺨﻄﯿﻪ زﯾﻦ اﻟﺨﺼﻮﻣﮥ‬‫ﻓﺎﺣـﺪدﻫﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻻزور أ ﺗﺤـﺪوﻧﻨﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﻓـﺪﻋﻮﻧﺎ ﻧﻠﻘﯽ اﻟﻌـﺪو ﻏﺪا ﻓﺎن ﻗﺘﻠﻨﺎ ﻓﺬاك و ان رﺟﻌﻨﺎ إﻟﯿﮑﻢ ﻓﺤﺪوﻧﺎ ﻓﻠﻘﯽ اﺑﻮ‬‫ﺟﻨﺪل و ﺿـﺮار و اﺑﻮ اﻻزور اﻟﻌﺪو ﻓﺎﺳﺘﺸﻬﺪ اﺑﻮ اﻻزور و ﺣّﺪ اﻵﺧﺮان و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در اﺳﺪ‬‫اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ ﺟﻨـﺪل ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ ﻗﺎل اﺧﺒﺮت ان اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﺟﺪ اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﺑﻦ ﺳـﻬﯿﻞ و ﺿـﺮار ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎب و ﺑا ـﺎ اﻻزور و ﻫﻢ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺪ ﺷـﺮﺑﻮا اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺟﻨـﺪل ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا‬‫اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُﺟﻨﺎٌح ﻓِﯿﻤﺎ َﻃِﻌُﻤﻮا ِإذا َﻣﺎ اﱠﺗَﻘْﻮا َو آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت‬‫اﻵﯾـﮥ ﮐﻠﻬﺎ ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮان اﺑﺎ ﺟﻨـﺪل ﺧﺼـﻤﻨﯽ ﺑﻬﺬه اﻵﯾﮥ ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮ اﻟﺬي زﯾﻦ ﻻﺑﯽ ﺟﻨﺪل اﻟﺨﻄﯿﺌﮥ زﯾﻦ ﻟﻪ اﻟﺨﺼﻮﻣﻪ‬‫ﻓﺎﺣـﺪدﻫﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ اﻻزور أ ﺗﺤﺪوﻧﻨﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻧﻌﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻻزور ﻓﺪﻋﻮﻧﺎ ﻧﻠﻘﯽ اﻟﻌﺪو ﻏﺪا ﻓﺎن ﻗﺘﻠﻨﺎ ﻓﺬاك و ان رﺟﻌﻨﺎ إﻟﯿﮑﻢ ﻓﺤﺪوﻧﺎ‬‫ﻓﻠﻘﯽ اﺑﻮ اﻻزور و ﺿـﺮار و اﺑﻮ ﺟﻨـﺪل اﻟﻌـﺪو ﻓﺎﺳﺘﺸـﻬﺪ اﺑﻮ اﻻزور و ﺣـﺪ اﻵﺧﺮان و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻻزور ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ ﻣﺼـﻨﻔﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺟﺮﯾـﺞ اﺧﺒﺮت ان اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﺎﻟﺸﺎم ﯾﻌﻨﯽ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻣﯿﺮا ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫وﺟﺪ اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﺑﻦ ﺳـﻬﯿﻞ و ﺿﺮار ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و اﺑﺎ اﻻزور و ﻫﻢ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺪ ﺷﺮﺑﻮا اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺟﻨﺪل‬‫ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُﺟﻨﺎٌح ﻓِﯿﻤﺎ َﻃِﻌُﻤﻮا ِإذا َﻣﺎ اﱠﺗَﻘْﻮا َو آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت‬‫اﻵﯾﮥ ﮐﻠﻬﺎ و ﮐﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﯾﺨﺒﺮه ﺑﺎن اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﺧﺼﻤﻨﯽ ﺑﻬﺬه اﻵﯾﮥ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ إﻟﯿﻪ اﻟﺬي زﯾﻦ ﻻﺑﯽ ﺟﻨﺪل اﻟﺨﻄﯿﺌﮥ زﯾﻦ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪168 :‬‬‫اﻟﺨﺼﻮﻣـﮥ ﻓﺎﺣـﺪدﻫﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ اﻻزور ان ﮐﻨﺘﻢ ﺗﺤـﺪوﻧﺎ ﻓـﺪﻋﻮﻧﺎ ﻧﻠﻘﯽ اﻟﻌـﺪو ﻏـﺪا ﻓﺎن ﻗﺘﻠﻨﺎ ﻓـﺬاك و ان رﺟﻌﻨﺎ إﻟﯿﮑﻢ ﻓﺤﺪوﻧﺎ ﻓﻠﻘﻮا اﻟﻌﺪو‬‫ﻓﺎﺳﺘﺸـﻬﺪ اﺑﻮ اﻻزور و ﺣﺪ اﻵﺧﺮان اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻗﺎل ﺷﺮب ﻋﺒﺪ ﺑﻦ اﻻزور و ﺿﺮار ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄﺎب و اﺑﻮ ﺟﻨﺪل ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻟﺸﺎم ﻓﺎﺗﯽ ﺑﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺟﻨﺪل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺷـﺮﺑﺘﻬﺎ اﻻ ﻋﻠﯽ ﺗﺎوﯾﻞ اﻧﯽ ﺳﻤﻌﺖ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت ُﺟﻨﺎٌح ﻓِﯿﻤﺎ َﻃِﻌُﻤﻮا ِإذا َﻣﺎ اﱠﺗَﻘْﻮا َو آَﻣﻨُﻮا َو َﻋِﻤﻠُﻮا اﻟﱠﺼﺎﻟ ِﺤﺎِت‬‫ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻣﺮﻫﻢ ﻓﻘﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻻزور اﻧﻪ ﻗـﺪ ﺣﻀـﺮﻧﺎ ﻋـﺪوﻧﺎ ﻓﺎن رأﯾﺖ ان ﺗﺆﺧﺮﻧﺎ اﻟﯽ ان ﻧﻠﻘﯽ ﻋـﺪوﻧﺎ ﻏﺪا ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﮐﺮﻣﻨﺎ ﺑﺎﻟﺸـﻬﺎدة ﮐﻔﺎك ذاك و ﻟﻢ ﺗﻘﻤﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺟﺰاﺋﻪ و ان ﻧﺮﺟﻊ ﻧﻈﺮت اﻟﯽ ﻣﺎ أﻣﺮك ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﮏ ﻓﺎﻣﻀﯿﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻨﻌﻢ ﻓﻠﻤﺎ اﻟﺘﻘﯽ‬‫اﻟﻨﺎس ﻗﺘﻞ ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ اﻻزور ﺷـﻬﯿﺪا ﻓﺮﺟﻊ اﻟﮑﺘﺎب ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮان اﻟﺬي اوﻗﻊ اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﻓﯽ اﻟﺨﻄﯿﺌﮥ ﻗﺪ ﺗﻬﯿﺄ ﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﺤﺠﮥ و إذا اﺗﺎك ﮐﺘﺎﺑﯽ‬‫ﻫﺬا ﻓﺎﻗﻢ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺣﺪﻫﻢ و اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﺪﻋﺎ ﺑﻬﻤﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﺤﺪﻫﻤﺎ و اﺑﻮ ﺟﻨﺪل ﻟﻪ ﺷـﺮف و ﻻﺑﯿﻪ ﻓﮑﺎن ﯾﺤﺪث ﻧﻔﺴﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻗﺪ وﺳﻮس‬‫ﻓﮑﺘﺐ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ﻋﻤﺮ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﻗـﺪ ﺿـﺮﺑﺖ اﺑﺎ ﺟﻨﺪل ﺣﺪه و اﻧﻪ ﺣﺪث ﻧﻔﺴﻪ ﺣﺘﯽ ﺧﺸـﯿﻨﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ ﻗﺪ ﻫﻠﮏ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ‬‫ﺟﻨـﺪل اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎن اﻟـﺬي اوﻗﻌﮏ ﻓﯽ اﻟﺨﻄﯿﺌﮥ ﻗﺪ ﺟﺮت ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﻮﺑﮥ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺣﻢ َﺗﻨِْﺰﯾُﻞ اﻟ ِْﮑﺘﺎِب ﻣَِﻦ اﻟﱠﻠِﻪ اﻟ َْﻌِﺰﯾِﺰ اﻟ َْﻌﻠِﯿِﻢ ﻏﺎﻓِِﺮ‬‫اﻟﱠﺬﻧ ِْﺐ َو ﻗﺎﺑ ِِﻞ اﻟﱠﺘْﻮِب َﺷِﺪﯾِﺪ اﻟ ِْﻌﻘﺎِب ِذي اﻟﱠﻄْﻮِل ﻻ ِإﻟَﻪ ِإﻟﱠﺎ ُﻫَﻮ ِإﻟَﯿِْﻪ اﻟ َْﻤِﺼﯿُﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 131‬از ‪431‬‬‫ﻓﻠﻤـﺎ ﻗﺮأ ﮐﺘـﺎب ﻋﻤﺮ ذﻫﺐ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﺑﻪ ﮐﺎﻧﻤـﺎ اﻧﺸـﻂ ﻣﻦ ﻋﻘـﺎل )ق( ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﭼﻮن ﺑﺮ ﺳـﺮ اﻣﺎرت ﺟﻨﻮد ﺷﺎم رﺳـﯿﺪ ﭼﻨﺎن‬‫ﺳﺮﺧﻮش ﻧﺸـﺌﻪ زﻋﺎﻣﺖ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ در ﺑﺎب اﻫﻞ ﺣﻤﺺ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺼﺎﻟﺤﯿﻦ و ﻣﻮادﻋﯿﻦ و ﻣﻌﺎﻫﺪﯾﻦ و ﻣﺴﺎﻟﻤﯿﻦ ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﯽﺗﺎﻣﻞ و ﺗﺠﺮح اراده اﺧﺮاج و ازﻋﺎﺟﺸﺎن از ﺑﻠـﺪ ﻧﻤﻮد و ﺑﺎﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻗﺼـﺪ ﺧﺪاج ﻋﻠﯽ رؤس اﻻﺷـﻬﺎد ﻣﺴـﻠﮏ ﻋﺪوان ﺑﺨﻄﻮات‬‫ﻟـﺪاد ﭘﯿﻤﻮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻘﺾ ﻋﻬـﺪ ﻏـﺪر و ﺧﯿﺎﻧﺘﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در ﺟﻤﯿﻊ ادﯾﺎن آن را ﻣﺤﻈﻮر و ﻣﻤﻨﻮع داﺷـﺘﻪاﻧﺪ و اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و‬‫اﯾﻘﺎن آن را ﺑﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﻓﻈﯿﻊ و ﺷﻨﯿﻊ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﭘﺲ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ اﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻫﯿﻦ ﺗﺠﺎﺳﺮ ﺑﯿﻦ ﺑﺮ روي ﮐﺎر آرد و ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻼن ﺑﻼ ﺗﺴﺘﺮ و‬‫ﮐﺘﻤـﺎن اراده ﭼﻨﯿﻦ اﻋﺘـﺪاد ﻃﻐﯿـﺎن ﮐﺮده داغ اﻓﺘﻀـﺎح ﺑﺮ ﻧﺎﺻـﯿﻪ ﺧﻮﯾﺶ ﮔـﺬارد آﯾﺎ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ او اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ در‬‫اﻣﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و ﻧﺎﺋﻞ ﻟﻘﺐ اﻣﯿﻦ اﻻﻣﻪ از ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮده ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺑﻬﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﯾﻘﺪم‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻻـ وﻗـﺢ ﻣﺠﺎﻫﺮ اﺑﻮ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻزدي اﻟﺒﺼـﺮي در ﮐﺘﺎب ﻓﺘﻮح اﻟﺸﺎم زﯾﺮ ﻋﻨﻮان ﺟﻤﻊ اﻟﺮوم ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ان‬‫اﺧﺮﺟﻬﻢ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻣﻦ اﻟﺸـﺎم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﻤـﺎ ﺟـﺎء اﺑـﺎ ﻋﺒﯿـﺪة ﺧﺒﺮﻫﻢ و ﻋـﺪدﻫﻢ و ﮐﺜﺮﺗﻬﻢ و ﻣـﺎ اﻗﺒﻠﻮا ﺑﻪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻬﻢ و‬‫ﻃﺎﻋﺘﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪169 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺠﻨﻮد راي اﻻ ﯾﮑﺘﻢ ذﻟﮏ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ان ﯾﺴﺘﺸـﯿﺮﻫﻢ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻨﻈﺮ ﻣﺎ ﯾﺌﻮل إﻟﯿﻪ راي ﺟﻤﺎﻋﺘﻬﻢ ﻓـﺪﻋﺎ رؤس اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ذوي ﻟا ﻬﯿﺌـﮥ و‬‫اﻟﺼـﻼح ﻣﻨﻬﻢ ﺛﻢ ﻗﺎم ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺻـﻠّﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻟﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻗﺪ اﺑﻼﮐﻢ‬‫اﯾﻬﺎ اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن ﻓﺎﺣﺴﻦ اﻟﺒﻼء ﻋﻨﺪﮐﻢ و ﺻﺪﻗﮑﻢ اﻟﻮﻋﺪ و اﻋﺰﮐﻢ ﺑﺎﻟﻨﺼﺮ و اراﮐﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻮﻃﻦ ﻣﺎ ﺗﺴّﺮون ﺑﻪ و ﻗﺪ ﺳﺎر إﻟﯿﮑﻢ ﻋﺪوﮐﻢ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﺑﻌﺪد ﮐﺜﯿﺮ و ﻧﻔﺮوا إﻟﯿﮑﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﯿﻮن ﻧﻔﯿﺮ اﻟﺮوم اﻻﻋﻈﻢ ﻓﺠﺎءوﮐﻢ ﺑﺮا و ﺑﺤﺮا ﺣﺘﯽ ﺧﺮﺟﻮا اﻟﯽ ﺻﺎﺣﺒﻬﻢ ﺑﺎﻧﻄﺎﮐﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺪ‬‫وﺟﻪ إﻟﯿﮑﻢ ﺛﻠﺜﮥ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻋﺴـﮑﺮ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺤﺼـﯿﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﺸﺮ و ﻗﺪ اﺣﺒﺒﺖ اﻻ اﻏّﺮﮐﻢ ﻣﻦ اﻧﻔﺴﮑﻢ و ان ﻻ اﻃﻮي ﻋﻨﮑﻢ ﺧﺒﺮ‬‫ﻋـﺪوﮐﻢ ﺛﻢ ﺗﺸـﯿﺮون ﻋﻠﯽ ﺑﺮاﯾﮑﻢ و اﺷـﯿﺮ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺮاي ﻓﺎﻧﻤﺎ اﻧﺎ ﮐﺎﺣـﺪﮐﻢ ﻓﻘﺎم ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺻـﻠّﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻪ ﻧﻌﻢ ﻣﺎ رأﯾﺖ رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ إذ ﻟﻢ ﺗﮑﺘﻢ ﻋﻨﺎ ﻣﺎ اﺗﺎك ﻣﻦ ﻋﺪوﻧﺎ و اﻧﺎ ﻣﺸﯿﺮ ﻋﻠﯿﮏ ﻓﺈن ﮐﺎن ﺻﻮاﺑﺎ ﻓﺬاك ﻣﺎ‬‫ﻧﻮﯾﺖ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻟﺮأي ﻏﯿﺮ ﻣـﺎ اﺷـﯿﺮ ﺑﻪ ﻓـﺎﻧﯽ ﻻـ اﻋﺘﻤـﺪ ﻏﯿﺮ ﻣـﺎ ﯾﺼـﻠﺢ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اري ان ﺗﻌﺴـﮑﺮ ﻋﻠﯽ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﺣﻤﺺ ﺑﺠﻤـﺎﻋﮥ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﺗـﺪﺧﻞ اﻟﻨﺴﺎء و اﻻﺑﻨﺎء و اﻻوﻻد داﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺛﻢ ﺗﺠﻌﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﯽ ﻇﻬﻮرﻧﺎ ﺛﻢ ﺗﺒﻌﺚ اﻟﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﻓﯿﻘﺪم ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ‬‫دﻣﺸﻖ و ﺗﺒﻌﺚ اﻟﯽ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص ﻓﯿﻘﺪم ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ اﻻردن و ارض ﻓﻠﺴـﻄﯿﻦ ﻓﺘﻠﻘﺎﻫﻢ ﺑﺠﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻣﻌﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎم ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﺣﺴـﻨﻪ ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺻـﻠّﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎن ﻫﺬا ﻣﻘﺎم ﻻ ﺑﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺼـﯿﺤﮥ ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ان‬‫ﺧﺎﻟﻒ اﻟﺮﺟﻞ ﻣﻨﺎ اﺧﺎه ﻓﺎﻧﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ اﻣﺮئ ﻣﻨﺎ ان ﯾﺠﻬﺪ ﻧﻔﺴﻪ و راﯾﻪ ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﺼﯿﺤﮥ و اﻧﺎ اﻻن ﻓﻘﺪ رأﯾﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ رأي ﯾﺰﯾﺪ و ﻫﻮ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨـﺪي ﻣﻦ اﻟﻨﺎﺻـﺤﯿﻦ ﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻟﮑﻦ ﻻ اﺟـﺪ ﺑـّﺪا ﻣﻦ ان اﺷـﯿﺮ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﻤﺎ اﻇﻨﻪ ﺧﯿﺮا ﻟﻠﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻧﯽ ﻻ اري ان ﺗـﺪﺧﻞ‬‫ذراري اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﻊ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ و ﻫﻢ ﻋﻠﯽ دﯾﻦ ﻋـﺪوﻧﺎ ﻫﺬا اﻟﺬي اﻗﺒﻞ إﻟﯿﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻻ اﻣﻦ ان وﻗﻊ ﺑﯿﻨﻨﺎ و ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﺮب ﻣﺎ‬‫ﻧﺘﺸﺎﻏﻞ ﺑﻪ ان ﯾﻨﻘﻀﻮا ﻋﻬـﺪﻧﺎ و ان ﯾﺜﺒﻮا ﻋﻠﯽ ذرارﯾﻨﺎ ﻓﯿﺘﻘﺮﺑﻮن ﺑﻬﻢ اﻟﯽ ﻋـﺪوﻧﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ان اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺪ اذﻟّﻬﻢ ﻟﮑﻢ و ﺳـﻠﻄﺎﻧﮑﻢ اﺣﺐ‬‫إﻟﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﻋـﺪوﮐﻢ و اﻣـﺎ إذ ذﮐﺮت ﻣﺎ ذﮐﺮت و ﺧﻮﻓﺘﻨﺎ ﻣﺎ ﺧﻮﻓﺘﻨﺎ ﻓﺎﻧﯽ اﺧﺮج اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﻨﻬﺎ و اﻧﺰﻟﻬﺎ ﻋﯿﺎﻟﻨﺎ و ادﺧﻞ رﺟﺎﻻ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﯿﻘﻮﻣﻮن ﻋﻠﯽ ﺳﻮرﻫﺎ و اﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﻧﻘﯿﻢ ﻧﺤﻦ ﺑﻤﮑﺎﻧﻨﺎ ﻫـﺬا ﺣﺘﯽ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺧﻮاﻧﻨﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﮏ و ﻻ ﻟﻨﺎ ﻣﻌﮏ‬‫ان ﻧﺨﺮﺟﻬﻢ ﻣﻦ دﯾﺎرﻫﻢ و ﻗـﺪ ﺻﺎﻟﺤﻨﺎﻫﻢ ﻋﻠﯿﻬﺎ و ﻋﻠﯽ اﻣﻮاﻟﻬﻢ اﻻ ﻓﺨﺮﺟﻬﻢ ﻣﻨﻬﺎ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺧﺎوﻧﺪ ﺷﺎه ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد در روﺿﮥ اﻟﺼـﻔﺎ در‬‫ذﮐﺮ واﻗﻌﻪ ﻣﺬﮐﻮره آورده ﭼﻮن ﻋﺰﯾﻤﺖ ﻟﺸﮑﺮ روم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪170 :‬‬‫ﮐﺜﺮت ﻋﺪد اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﻤﻊ ﺷـﺮﯾﻒ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح رﺳـﯿﺪ اﻧﺪﯾﺸﻨﺎك ﺷﺪه ﺑﺎ اﻫﻞ ﮐﯿﺎﺳﺖ و داﻧﺶ در ﺑﺎب اﻗﺎﻣﺖ و اﻧﺘﻘﺎل و ﺛﺒﺎت و‬‫ارﺗﺤﺎل ﻣﺸﻮرت ﻓﺮﻣﻮد ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﮔﻔﺖ ﺻﻮاب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻘﺎن ﺧﻮد را در ﺷﻬﺮ ﺣﻤﺺ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺧﻮد ﺑﯿﺮون روﯾﻢ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 132‬از ‪431‬‬‫ﺷﻬﺮ را ﻣﻌﺴﮑﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺳﺘﺤﻀﺎر ﻟﺸﮑﺮ دﻣﺸﻖ و ﻓﻠﺴﻄﯿﻦ و اردن ﻓﺮﻣﺎن دﻫﯿﻢ و ﭼﻮن ﺳﭙﺎه ﻣﺠﺘﻤﻊ ﮔﺮدد ﺑﺎ دﻟﯽ ﻗﻮي و اﻣﻠﯽ ﻓﺴﯿﺢ روي‬‫ﺑﻘﻠﻊ و ﻗﻤﻊ دﺷـﻤﻨﺎن ﻧﻬﯿﻢ ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ ﺑﻦ ﺣﺴـﻨﻪ ﮔﻔﺖ ﮔﺬاﺷـﺘﻦ اﻫـﻞ و ﻋﯿـﺎل در ﺷـﻬﺮ و اﻋﺘﻤـﺎد ﻧﻤﻮدن ﺑﺮ ﺗﺮﺳﺎﯾـﺎن ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ‬‫ﻣﯽﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻧﻘﺾ ﻋﻬﺪ ﻧﻤﻮده ﺑﻬﻨﮕﺎم ﻓﺮﺻﺖ ﻣﺘﻌﻠﻘﺎن ﻣﺎ را ﺑﻬﻢ ﮐﯿﺸﺎن ﺧﻮد ﺳـﭙﺎرﻧﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﮔﻔﺖ ﺑﺮ ﺳﮑﺎن ﻗﻠﻌﻪ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﯿﺴﺖ‬‫اﯾﺸـﺎن را از ﺣﺼﺎر ﺑﯿﺮون ﮐﻨﯿﻢ ﺗﺎ ﻣﺮدم ﻣﺎ ﻣﻄﻤﺌﻦ و آﺳﻮده ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﺧﻼف ﭘﯿﻤﺎن اﻫﻞ اﺳﻼﻣﺴـﺖ‬‫ﭼﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﻋﻬﺪ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را از ﻣﺴﺎﮐﻦ اﺧﺮاج ﻧﮑﻨﯿﻢ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪث ﺷـﯿﺮازي در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ذﮐﺮ ﻫﻤﯿﻦ‬‫واﻗﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺴـﻤﻊ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه رﺳـﯿﺪ ﻓﯽ اﻟﺤـﺎل اﻣﺮ ﺑﺎﺣﻀـﺎر اﻣﺮا و ﺳـﺮداران ﻟﺸـﮑﺮ ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮد و ﺑـﺎ اﯾﺸـﺎن در ان ﺑـﺎب‬‫ﻣﺸﺎوره ﻧﻤﻮد ﻫﺮ ﮐﺲ ﺳﺨﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮش ﻣﯽرﺳﯿﺪ و او را ﺻﻮاب ﻣﯽﻧﻤﻮد ﺑﻤﻮﻗﻒ اﻧﻬﺎ ﻣﯽرﺳﺎﻧﯿﺪ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن ﮔﻔﺖ راي ﻣﻦ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧـﺎﻣﻪ ﺑﺎﻃﺮاف و اﮐﻨﺎف ﺑﻼد ﺷﺎم ﮐﻪ در ﺗﺼـﺮف ﻣﺎﺳﺖ ﻧﻮﯾﺴـﯽ ﺗﺎ ﺟﯿﻮش اﺳـﻼﻣﯿﻪ ﺧﻮد را ﻣﻌـﺪ و آﻣﺎده ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻨﺰد ﻣﺎ ﮔﺮد‬‫آﯾﻨﺪ و ﻧﺴﺎ و ﺻﺒﯿﺎن و اﻫﻞ و ﻋﯿﺎل ﺧﻮد را در ﺷـﻬﺮ ﺣﻤﺺ ﺑﮕﺬارﯾﻢ و ﺧﻮد در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ دﺷـﻤﻦ اﯾﺴـﺘﺎده ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ ﺑﻦ ﺣﺴﻨﻪ‬‫ﮔﻔﺖ اﯾﻦ راي اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮاي ﺻـﻼح ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن زده اﻣـﺎ ﺧـﺎﻟﯽ از ﻓﺴـﺎدي ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻔﻈﺖ ﺷـﯿﺌﺎ و ﻏﺎﺑﺖ ﻋﻨﮏ اﺷـﯿﺎء ﭼﻪ ﻣﻘﺮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ‬‫ﭼﻮن ﺑﺎ روﻣﯿﺎن ﮐﻪ در ﻣﻠﺖ و ﻣﺬﻫﺐ ﻣﻮاﻓﻖ ﺣﻤﺼﯿﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ آﻏﺎز ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ و ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ اﯾﻤﻦ ﻧﺘﻮاﻧﯿﻢ ﺑﻮد از آﻧﮑﻪ ﺣﻤﺼﯿﺎن ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻮاﻓﻖ‬‫ﻣـﺬﻫﺐ و ﻣﻠﺖ و ﺗﻘﺎدم ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ و ﺻـﺤﺒﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ روﻣﯿﺎن دارﻧـﺪ ﻏـﺪري ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻋـﺬري ﺑﺸـﮑﻨﻨﺪ و زﻧﺎن و اﻫﻞ و ﻋﯿﺎل ﻣﺎ را ﺑﺪﺳـﺖ‬‫دﺷﻤﻨﺎن ﺑﺎز دﻫﻨﺪ ﭼﻪ ﺻﻠﺢ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﺤﺴﺐ ﺿﺮورت واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺮ آن ﭼﻨﺪان اﻋﺘﻤﺎدي ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬‫ﺑﺎ دﺷﻤﻦ ﻣﻦ دوﺳﺖ ﭼﻮ ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺸﺴﺖ ﺑﺎ دوﺳﺖ ﻧﺸﺎﯾﺪم دﮔﺮ ﺑﺎر ﻧﺸﺴﺖ‬‫ﭘﺮﻫﯿﺰ از ان ﻋﺴﻞ ﮐﻪ ﺑﺎ زﻫﺮ آﻣﯿﺨﺖ ﺑﮕﺮﯾﺰ از آن ﻣﮕﺲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺎر ﻧﺸﺴﺖ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﮔﻔﺖ اﻫﻞ ﺣﻤﺺ را ﯾﺎراي آن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺬري ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﺠﺎ آرﻧﺪ ﭼﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﻗﻮت و ﻗﺪرت ﻣﺎ واﻗﻒاﻧﺪ و ﺧﻮﻓﯽ ﻋﻈﯿﻢ‬‫از ﻣـﺎ در دﻟﻬﺎي اﯾﺸﺎن اﺳﺘﯿﻼ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﻣﺎ ﭼﻮن ﺗﻮ ﻣﺎ را ازﯾﻦ اﻣﺮ ﺗﺨﻮﯾﻒ ﻧﻤﻮدي رﻋﺎﯾـﮥ ﻟﻠﺤﺰم رﻓﻊ اﯾﻦ ﺗﻮﻫﻢ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﻓﻈﻦ ﺑﺴﺎﺋﺮ اﻻﺷـﯿﺎء‬‫ﺷﺮا* و ﻻ ﺗﺎﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺳـﺮ ﻓﻮادا ﺑﺪ ﻧﻔﺲ ﻣﺒﺎش ﺑﺪ ﮔﻤﺎن ﺑﺎش* و از ﻓﺘﻨﻪ و ﻣﮑﺮ در اﻣﺎن ﺑﺎش ﺑﺪ ﻣﺼـﻠﺤﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻫﺎﻟﯽ ﺣﻤﺺ را از‬‫ﻣﻨﺎزل و اوﻃﺎن اﯾﺸﺎن ازﻋﺎج و اﺧﺮاج ﮐﻨﯿﻢ ﻧﺴﺎ و ذراري ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺠﺎي اﯾﺸﺎن ﺳﺎﮐﻦ ﮔﺮداﻧﯿﻢ و ﺟﻤﻌﯽ را از ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ و‬‫ﺣﺮاﺳﺖ ﺣﺼﺎر ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺑﮕـﺬارﯾﻢ ﺷـﺮﺣﺒﯿﻞ ﮔﻔﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﻬـﺪي ﮐﻪ ﺑﺎ اﯾﺸﺎن ﺑﺴـﺘﻪاﯾﻢ ﻧﻘﺾ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ و اﯾﺸﺎن را ﺑﻌـﺪ از اﻗﺮار آﻧﮑﻪ از‬‫ﻣﺴﮑﻦ و وﻃﻦ ﻣﺎﻟﻮﻓﺸﺎن ﺑﯿﺮون ﻧﮑﻨﯿﻢ اﺧﺮاج ﮐﻨﯿﻢ و ارﺗﮑﺎب ﺧﻼف اﻣﺮ اوﻓﻮا ﺑﺎﻟﻌﻬﺪ ان اﻟﻌﻬﺪ ﮐﺎن ﻣﺴﺌﻮﻻ ﻧﻤﻮده از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪171 :‬‬‫ﺗﻬﺪﯾﺪ‬‫ﻻ دﯾﻦ ﻟﻤﻦ ﻻ ﻋﻬﺪ ﻟﻪ‬‫ﻧﯿﻨﺪﯾﺸـﯿﻢ* و ﻻ ﺗﻐـﺪوا إذا ﻋﺎﻫﺪت ﻋﻬﺪا* ﻓﺎن اﻟﻐﺪر ﺻﺎﺣﺒﻪ ذﻟﯿﻞ* ﻣﺒﺎدا ﮐﻪ ﺑﺎﺷـﯽ ﺗﻮ ﭘﯿﻤﺎﻧﺸـﮑﻦ* ﮐﻪ ﺧﺎﮐﺴﺖ ﭘﯿﻤﺎنﺷـﮑﻦ را ﮐﻔﻦ*‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـم ﺻـﺎﺣﺐ روﺿـﮥ اﻻﺣﺒـﺎب ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﺮاي ﺗﻄﯿﯿﺐ ﺧـﺎﻃﺮ ﺑﻌﺾ ﮐﻔـﺎر ﻟﺌـﺎم ﺗﺠﻮﯾﺰ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺻﻮرت ﻣﺠّﺴـ ﻤﻪ او‬‫ﺑﺴﺎزﻧﺪ و از آن ﭼﺸﻢ را ﺑﺮاﻧﺪازﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﮑﺎﻓﺎت ﻓﻌﻠﯽ ﮐﻪ از ﺑﻌﺾ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺎ ﻣﺠﺴـﻤﻪ ﻣﻠﮏ روم ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻌﻤﺪ ﻣﺮدم ﺳﺮزده ﺑﻮد ﺑﻌﻤﻞ آﯾﺪ و‬‫ﺗﻼـﻓﯽ ﻏـﺪر ﻣﻮﻫﻮم ﮐﻪ در ﻣﺰﻋﻮم آن زراﻓﻪ ﺷﻮم ارﺗﮑﺎز ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮد رخ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ ﺗﻤﺜﺎل ذي روح از اﺟﺴﺎم‬‫ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ اﻣﺮ ﻣﺤﻈﻮر و ﺣﺮاﻣﺴﺖ و اﻫﺎﻧﺖ اﻣﯿﺮ ﻟﺸـﮑﺮ اﺳـﻼم ﺑﮑﻨـﺪن ﭼﺸﻢ ﮐﻪ ﻣـّﺪ ﻧﻈﺮ آن اﻏﺜﺎم ﻃﻌﺎم ﺑﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﭘﺲ ﺣﻀـﺮات‬‫ﺳّﻨﯿﻪ را ﮐﻪ دﻟـﺪاده ﻋﻈﻤﺖ اﺻـﺤﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﻌﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺤﻈﻮرﯾﻦ ﺑﻮد اﯾﺎ ﮐﺎر اﻣﯿﻦ‬‫اﻣﺘﺴﺖ ﯾـﺎ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ و اﯾـﺎ ﻣﺠﻮز اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻠﻘﯿﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﺧﻄﯿﺮﺳﺖ ﯾﺎ ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﻋـﺬل و ﺗﻌﯿﯿﺮ َو ﻻ ﯾَُﻨﱢﺒﺌَُﮏ ﻣِﺜُْﻞ‬‫َﺧﺒِﯿٍﺮ‬‫ﻗﺎل اﻟﻮاﻗﺪي ﻓﯽ ﻓﺘﻮح اﻟﺸﺎم ﻋﻦ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻐﺎرات إذ ﻧﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﻌﻤﻮد ﻋﻠﯿﻪ ﺻﻮرة اﻟﻤﻠﮏ ﻫﺮﻗﻞ ﻓﻌﺠﺒﻨﺎ ﻣﻨﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 133‬از ‪431‬‬‫ﺟﻌﻠﻨـﺎ ﻧﺤﻮم ﺣﻮﻟﻪ و ﻧﺤﻦ ﻧﻠﻌﺐ ﺑﺨﯿﻮﻟﻨـﺎ و ﻧﻌﻠﻤﻬـﺎ اﻟﮑﺮ و اﻟﻔﺮ و ﮐﺎن ﺑﯿـﺪ أﺑﯽ ﺟﻨـﺪﻟﻪ ﻗﻨﺎة ﺗﺎﻣـﮥ ﻓﻘﺮب ﺑﻪ ﻓﺮﺳﻪ ﻣﻦ اﻟﺼﻮرة و ﻫﻮ ﻻ ﯾﺮﯾﺪ‬‫ذﻟﮏ و ﻫﻮ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﻓﻔﻘﺄ ﻋﯿﻦ اﻟﺼﻮرة و ﮐﺎن ﻗﻮم ﻣﻦ اﻟﺮوم ﻣﻦ ﻏﻠﻤﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ ﯾﺤﻔﻈﻮن اﻟﻤﻮد ﻓﺮﺟﻊ ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻟﯽ اﻟﺒﻄﺮﯾﻖ و‬‫ﺣـﺪﺛﻪ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺪﻓﻊ ﺻـﻠﯿﺒﺎ ﻣﻦ اﻟﺬﻫﺐ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳـﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻣﺎﺋﮥ ﻓﺎرس ﻣﻦ اﻋﻼم اﻟﺮوم ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺪﯾﺒﺎج و ﻓﯽ اوﺳﺎﻃﻬﻢ اﻟﻤﻨﺎﻃﻖ‬‫اﻟﻤﺰﺧﺮﻓـﮥ و اﻣﺮ اﺻـﻄﺨﺮ ان ﯾﺼـﯿﺮ ﻣﻌﻬﻢ و ﻗـﺎل ﻟﻪ ارﺟﻊ اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻌﺮب و ﻗﻞ ﻟﻪ ﻏـﺪرﺗﻢ ﺑﻨﺎ و ﻟﻢ ﺗﻔﻮا ﺑـﺬﻣﺘﮑﻢ و ﻣﻦ ﻏـﺪر ﺧـﺬل ﻓﺎﺧﺬ‬‫اﺻﻄﺨﺮ اﻟﺼﻠﯿﺐ و ﺳﺎر ﻣﻊ اﻟﻤﺎﺋﮥ ﺣﺘﯽ اﺷﺮف ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻠﻤﺎ ﻧﻈﺮ اﻟﻤﺴﻠﻤﻮن اﻟﯽ اﻟﺼﻠﯿﺐ و ﻫﻮ ﻣﺮﻓﻮع اﺳﺮﻋﻮا إﻟﯿﻪ و ﻧﮑﺴﻮه و وﺛﺐ‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و اﺳـﺘﻘﺒﻠﻬﻢ و ﻗﺎل ﻣﻦ اﻧﺘﻢ ﻗﺎل اﺻـﻄﺨﺮ اﻧﺎ رﺳﻮل إﻟﯿﮏ ﻣﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ و ﻗﺪ ﻏﺪرﺗﻢ و ﻧﻘﻀـﺘﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و ﻣﺎ ﺳـﺒﺐ‬‫ﻧﻘﻀـﻨﺎ ﻟﺼـﻠﺤﮑﻢ و ﻣﻦ ﻧﻘﺾ ﻗﺎل ﻧﻘﻀﻪ اﻟﺬي ﻓﻘﺄ ﻋﯿﻦ ﻣﻠﮑﻨﺎ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة و ﺣﻖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺑﺬﻟﮏ و ﺳﻮف أﺳﺄل ﻋﻦ ذﻟﮏ‬‫ﻗـﺎل ﺛﻢ ﻧﺎدي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﯽ اﻟﻌﺮب ﯾﺎ ﻣﻌﺎﺷـﺮ اﻟﻌﺮب ﻣﻦ ﻓﻘﺄ ﻋﯿﻦ اﻟﺘﻤﺜﺎل ﻓﻠﯿﺨﺒﺮﻧﺎ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺟﻨﺪﻟـﮥ ﺑﻦ ﺳـﻬﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻧﺎ ﻓﻌﻠﺖ‬‫ذﻟـﮏ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﻤـﺪ ﻓﻤـﺎ اﻟـﺬي ﯾﺮﺿـﯿﮏ ﻣﻨـﺎ ﻗـﺎﻟﺖ اﻻﻋﻼـج ﻻـ ﻧﺮﺿـﯽ ﺣﺘﯽ ﺗﻔﻘﺄ ﻋﯿﻦ ﻣﻠﮑﮑﻢ ﯾﺮﯾـﺪون ﺑـﺬﻟﮏ ﻟﯿﻨﻈﺮوا اﻟﯽ وﻓﺎء ذﻣﮥ‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﻬﺎ اﻧﺎ اﺻـﻨﻌﻮا ﺑﯽ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﺻـﻨﻊ ﺑﺼﻮرﺗﮑﻢ ﻗﺎﻟﻮا ﻻ ﻧﺮﺿـﯽ ﺑـﺬﻟﮏ و ﻻ ﻧﺮﺿـﯽ اﻻ ﺑﻤﻠﮑﮑﻢ اﻻﮐﺒﺮ اﻟـﺬي ﯾﻠﯽ‬‫اﻟﻌﺮب ﮐﻠﻬﺎ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ان ﻋﯿﻦ ﻣﻠﮑﻨﺎ اﻣﻨﻊ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻗﺎل و ﻏﻀﺐ ﻣﺴﻠﻤﻮن إذ ذﮐﺮ و اﻋﯿﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻤﻮا ﺑﻘﺘﻠﻬﻢ ﻓﻨﻬﺎﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪172 :‬‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻧﺤﻦ دون اﻣﺎﻣﻨﺎ ﻧﻔﺪﯾﻪ ﺑﺎﻧﻔﺴـﻨﺎ و ﻧﻔﻘﺄ ﻋﯿﻮﻧﻨﺎ دوﻧﻪ ﻓﻘﺎل اﺻـﻄﺨﺮ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ ﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻗﺪ ﻫﻤﻮا‬‫ﺑﻘﺘﻠﻪ ﻻـ ﻧﻔﻘـﺄ ﻋﯿﻨﻪ و ﻻـ ﻋﯿﻮﻧﮑﻢ ﻟﮑﻦ ﻧﺼﻮر ﺻﻮرة اﻣﯿﺮﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻮد و ﯾﺼـﻨﻊ ﺑﻪ ﻣﺜـﻞ اﻟـﺬي ﺻـﻨﻌﺘﻢ ﺑﺼﻮرة ﻣﻠﮑﻨـﺎ ﻓﻘﺎل اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ان‬‫ﺻﺎﺣﺒﻨﺎ ﻣﺎ ﺻﻨﻊ ذﻟﮏ اﻻ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﻤﺪ و اﻧﺘﻢ ﺗﺮﯾﺪون اﻟﻌﻤﺪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻣﻬﻼ ﯾﺎ ﻗﻮم ﻓﺎذا رﺿﯽ اﻟﻘﻮم ﺑﺼﻮرﺗﯽ ﻓﺎﻧﺎ اﺟﯿﺒﻬﻢ اﻟﯽ ذﻟﮏ‬‫ﻻـ ﻧﻐـﺪر و ﻻ ﯾﺘﺤـﺪث اﻟﻘﻮم اﻧﺎ ﻋﺎﻫـﺪﻧﺎ ﺛﻢ ﻏـﺪرﻧﺎ ﻓﺎن ﻫﺆﻻء اﻟﻘﻮم ﻻ ﻋﻘﻞ ﻟﻬﻢ ﺛﻢ اﺟﺎﺑﻬﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻗﺎل ﻓﺼﻮرت اﻟﺮوم ﻣﺜﻞ‬‫ﺻﻮرة أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻮد ﻟﻪ ﻋﯿﻨﺎن ﻣﻦ اﻟﺰﺟﺎج ﻓﺎﻗﺒﻞ رﺟﻞ ﻣﻨﻬﻢ ﺣﻨﻘﺎ وﻓﻘﺎ ﻋﯿﻦ اﻟﺼﻮرة ﺑﺮﻣﺤﻪ ﺛﻢ رﺟﻊ اﺻـﻄﺨﺮ اﻟﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﻨﺴﺮﯾﻦ‬‫ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﻟﻘﻮﻣﻪ ﺑﻬﺬا اﻻﻣﺮ ﺗﻢ ﻟﻬﻢ ﻣﺎ ﯾﺮﯾﺪون ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻫﻞ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ ﮐﺮده ﺑﻮد و در ﺣﻤﺺ‬‫اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻐﺎرﺗﮕﺮي ﻣﯽﻧﻤﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎو ﻇﻨﻮن ﻣﺘﻌﺪده آﻏﺎز ﻧﻬﺎدﻧﺪ و ﺑﻼ ﺗﺤﺮج و ﺗﺎﺛﻢ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺧﻄﯿﺮ ﺧﻮد راه دادﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺒﻦ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿﺪه را در رﺳـﯿﺪه و او ﺑﺴﻮي ﻗﻌﻮد ﻋﻦ اﻟﺠﻬﺎد ﻣﺎﺋﻞ ﮔﺮدﯾﺪه ﭘﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ وﻋﯿﺪآﻣﯿﺰ و ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻋﺒﺮتاﻧﮕﯿﺰ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ زﺟﺮ و ﻣﻼم‬‫آن اﻣﯿﺮ ﺟﻨﻮد اﺳـﻼم رواﻧﻪ ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و ﻟﻮاي ﺗﺜﺮﯾﺐ و ﺗﻘﺮﯾﻊ آن ﺣﻠﯿﻒ ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻀـﺠﯿﻊ ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﺑﺮاﻓﺮاﺧﺘﻨـﺪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫ﻋﺘـﺎب ﺑـﺎو واﺻـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه از ادراك ﺗﻬﺪﯾـﺪ ﺧﻼـﻓﺖ ﻣـﺂب ﻣﺴــﻠﮏ ﻧـﺪاﻣﺖ ﮔﺰﯾـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐـﻪ اﮔﺮ اﺑـﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﻨﺺ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﯿﻦ اﯾﻦ اﻣﺖ ﻣﯽﺑﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺧﻼﻓﺖﻣـﺂب را ﺟـﺎﺋﺰ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﻇﻦ ﻇﻨﻮن ﺑـﺎن ذو ﻓﻨﻮن ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و‬‫وادي ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗـﺎﻧﯿﺐ و ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﺜﺮﯾﺐ او ﺑﯽﺗﺎﻣـﻞ ﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و او را از ﺟﻤﻠﻪ ﺗـﺎرﮐﯿﻦ ﻓﺮض ﺟﻬﺎد و ﻧﺎﮐﺒﯿﻦ ﻃﺮﯾﻖ رﺷـﺪ و ﺳـﺪاد داﻧﻨـﺪ و‬‫ﺑﭽﻨﯿﻦ ﺧﻄﯿﻪ ﻋﻈﻤﯽ و ﻃـﺎﻣﻪ ﮐﺒﺮي او را ﻣﻨﺴﻮب ﮔﺮداﻧﻨـﺪ واﻗـﺪي در ﻓﺘﻮح اﻟﺸـﺎم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﻋﻠﯽ ﺣﻤﺺ ﯾﻐﺎر ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷـﻤﺎﻻ‬‫ﯾﻨﺘﻈﺮ ﺧﺮوج اﻟﺴﻨﮥ ﺛﻢ ﯾﻨﻈﺮ ﻣﺎ ﯾﻔﻌﻞ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ و اﺑﻄﺄ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ إذ ﻟﻢ ﯾﺮ ﻟﻪ ﮐﺘﺎﺑﺎ و ﻻ ﻓﺘﺤﺎ ﻓﺎﻧﮑﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ‬‫اﻣﺮه و ﻇﻦ ﺑﻪ اﻟﻈﻨـﻮن و ﺣﺴﺐ اﻧﻪ ﻗـﺪ داﺧﻠﻪ ﺟﺒﻦ و رﮐﻦ اﻟﯽ اﻟﻘﻌﻮد ﻋﻦ اﻟﺠﻬـﺎد ﻓﮑﺘﺐ إﻟﯿﻪ ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﯽ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ‬‫اﻟﺠﺮاح ﺳـﻼم ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻓﺎﻧﯽ اﺣﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟـﺬي ﻻ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ و اﺻـﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻪ و أﻣﺮك ﺑﺘﻘﻮي اﻟﱠﻠﻪ و اﺣﺬرك ﻣﻌﺼـﯿﺘﻪ و اﻧﻬﺎك ان ﺗﮑﻮن‬‫ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻗُْﻞ ِإْن ﮐﺎَن آﺑﺎُؤُﮐْﻢ َو َأﺑ ْﻨﺎُؤُﮐْﻢ َو ِإْﺧﻮاﻧُُﮑْﻢ َو َأْزواُﺟُﮑْﻢ َو َﻋِﺸﯿَﺮﺗُُﮑْﻢ‬‫اﻵﯾـﮥ و ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و ﻧﻔـﺬ اﻟﮑﺘﺎب إﻟﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺮأه ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻋﻠﻤﻮا اﻧﻪ ﯾﺤﺮﺿـﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻬﺎد ﻧﺪم اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫ﺻﺎﻟـﺢ اﻫـﻞ ﻗﻨﺴـﺮﯾﻦ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻻ ﻣﻦ ﺑﮑﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه در ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﭼﻨﺎن ﺳـﺮﮔﺮم ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻣﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺗﻘﻠﯿﻞ ﺧـﺪام و دواّب ﺑﺤـﺪي اﮐﺜﺎر در‬‫اﺣﺮاز اﯾﻦ دو ﭼﯿﺰ ﺑﻨﻤﻮد ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ او از ﻋﺒﯿﺪ و رﻗﯿﻖ و ﻣﺮﺑﻂ و از دواب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 134‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪173 :‬‬‫و ﺧﯿﻮل ﻣﻤﺘﻠﯽ ﮔﺸﺖ و ﺧﻮد او ﺑﻮﺟﻪ ارﺗﮑـﺎب اﯾﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﺸﺎﻗﺖ ﻓﻀـﯿﺤﻪ از ﻟﻘﺎي آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮوز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺧﻮف و ﻫﺮاس‬‫داﺷﺖ و ﺑﺮﯾﻦ ﺳـﻮء ﺣـﺎل ﺑﺨﯿـﺎل ﺧﺴـﺮان ﻣـﺂل ﮔﺮﯾﻪ و ﺑﮑـﺎ ﻣﯽﮐﺮد و در ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺗﻀـﺎﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در ﺟﻤﻊ ﻣﺘـﺎع ﻓـﺎﻧﯽ‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪت واﺿـﺤﻪ ﺑﺎ ﺣﮑﻢ ﺧﺎص رﺳﻮل رﺑﺎﻧﯽ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ ﺗﻠﯿﺖ اﻟﺴـﺒﻊ اﻟﻤﺜﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﺧﯿﺒﺖ و ﺧﺴﺎر و ﺑﺘﺎب و ﺗﺒﺎر‬‫ﺧﻮد ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﻓﺰاﯾـﺪ اﯾﺎ ﻣﯽﺷﻮد ﮔﻔﺖ ﮐﻪ او ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ رﻓﯿﻌﻪ اﻣﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و اﺻﻞ و ﻟﻘﺐ اﻣﯿﻦ اﻻﻣﻪ او را ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد ﻣﺎ ﻫﺬا‬‫اﻻ رﻏﻢ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ اﻟﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﺆﻣﻨﻮن و ذﻟ َِﮏ َﻇﱡﻦ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ‬‫ﻻ ﯾﻮﻗﻨﻮن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨـﺎ اﺑﻮ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺛﻨﺎ ﺻـﻔﻮان ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺛﻨﺎ ﺑﻪ ﺣﺴـﺒﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﮐﯿﺲ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻣﻦ دﺧﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻮﺟﺪه ﯾﺒﮑﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﺒﮑﯿﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻘﺎل ﯾﺒﮑﯿﻨﯽ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ذﮐﺮ ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺎ ﯾﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫ﯾﻔﯽء ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺣﺘﯽ ذﮐﺮ اﻟﺸﺎم ﻓﻘﺎل ان ﯾﻨﺴﺎﻧﯽ اﺟﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﺤﺴـﺒﮏ ﻣﻦ اﻟﺨﺪم ﺛﻼﺛﮥ ﺧﺎدم ﯾﺨﺪﻣﮏ و ﺧﺎدم ﯾﺴﺎﻓﺮ ﻣﻌﮏ و ﺧﺎدم‬‫ﯾﺨـﺪم اﻫﻠﮏ و ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺣﺴـﺒﮏ ﻣﻦ اﻟـﺪواب ﺛﻼﺛـﮥ داﺑّـﮥ ﻟﺮﺟﻠﮏ و داﺑّﮥ ﻟﺜﻘﻠﮏ و داﺑّﮥ ﻟﻐﻼﻣﮏ ﺛﻢ ﻫﺬا اﻧﺎ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﺑﯿﺘﯽ ﻗﺪ اﻣﺘﻼ‬‫رﻗﯿﻘﺎ و اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺮﺑﻄﯽ ﻗﺪ اﻣﺘﻸ دواّب و ﺧﯿﻼ ﻓﮑﯿﻒ اﻟﻘﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا و ﻗﺪ اوﺻﺎﻧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﺣﺒﮑﻢ اﻟﯽ و اﻗﺮﺑﮑﻢ ﻣﻨﯽ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﺤﺎل اﻟﺬي ﻓﺎرﻗﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫و ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﮔﻔﺘﻪ‬‫روي اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪة ان اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺴﺎن و ﻫﻮ ﯾﺒﮑﯽ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﺒﮑﯿﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻘﺎل ﯾﺒﮑﯿﻨﯽ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ذﮐﺮ ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺣﺘﯽ ذﮐﺮ اﻟﺸﺎم ﻓﻘﺎل ان ﺗﻌﺶ ﻓﯽ اﻫﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﺤﺴﺒﮏ ﻣﻦ اﻟﺨﺪم ﺛﻼﺛﮥ ﺧﺎدم ﯾﺨﺪﻣﮏ‬‫و ﺧﺎدم ﯾﺴﺎﻓﺮ ﻣﻌﮏ و ﺧﺎدم ﯾﺨـﺪم اﻫﻠﮏ و ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺣﺴـﺒﮏ ﻣﻦ اﻟـﺪواب ﺛﻠﺜـﮥ داﺑـﮥ ﻟﺮﺟﻠﮏ و داﺑﮥ ﻟﺜﻘﻠﮏ و داﺑﮥ ﻟﻐﻼﻣﮏ ﺛﻢ اﻧﺎ‬‫اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﺑﯿﺘﯽ ﻗﺪ اﻣﺘﻸ رﻗﯿﻘﺎ و اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺮﺑﻄﯽ ﻗﺪ اﻣﺘﻸ ﺧﯿﻼ و دواب ﻓﮑﯿﻒ اﻟﻘﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ﻫﺬا و ﻗﺪ اوﺻﺎﻧﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﺣﺒﮑﻢ اﻟّﯽ و اﻗﺮﺑﮑﻢ ﻣﻨﯽ ﻣﻦ ﻟﻘﯿﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﺎل اﻟﺬي ﻓﺎرﻗﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ان رﺟﻼ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻮﺟـﺪه ﯾﺒﮑﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺎ ﯾﺒﮑﯿﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻗﺎل ﯾﺒﮑﯿﻨﯽ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ذﮐﺮﻧﺎ ﯾﻮﻣﺎ ﻣﺎ ﯾﻔﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﯾﻔﯽء ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺣﺘﯽ ذﮐﺮ اﻟﺸﺎم ﻓﻘﺎل ان ﯾﻨﺴﺄ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﺟﻠﮏ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﺤﺴﺒﮏ ﻣﻦ اﻟﺨﺪم‬‫ﺛﻠﺜـﮥ ﺧﺎدم ﯾﺨﺪﻣﮏ و ﺧﺎدم ﯾﺴﺎﻓﺮ ﻣﻌﮏ و ﺧﺎدم ﯾﺨﺪم اﻫﻠﮏ و ﯾﺮّد ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺣﺴـﺒﮏ ﻣﻦ اﻟﺪواب ﺛﻼﺛﮥ داﺑﮥ ﻟﺮﺟﻠﮏ و داﺑﮥ ﻟﺜﻘﻠﮏ و‬‫داﺑّﮥ ﻟﻐﻼﻣﮏ ﺛﻢ ﻫﺬا اﻧﺎ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪174 :‬‬‫ﺑﯿﺘﯽ ﻗـﺪ اﻣﺘﻸـ رﻗﯿﻘﺎ و اﻧﻈﺮ اﻟﯽ ﻣﺮﺑﻄﯽ ﻗـﺪ اﻣﺘﻸ ﺧﯿﻼ و دواب ﻓﮑﯿﻒ اﻟﻘﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌـﺪ ﻫـﺬا و ﻗـﺪ ﻋﻬـﺪ إﻟﯿﻨﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ان اﺣﺒﮑﻢ اﻟﯽ و اﻗﺮﺑﮑﻢ ﻣﻨﯽ ﻣﻦ ﻟﻘﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺜـﻞ اﻟﺤـﺎل اﻟـﺘﯽ ﻓـﺎرﻗﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﮐﺮ )أي اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ(‬‫اﯾﻀﺎ و از ﻏﺮاﺋﺐ ﺗﺪﻟﯿﺴﺎت و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗﻠﺒﯿﺴﺎت ﺣﻀـﺮات ﺳﻨﯿﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﻧﻬﻤﺎك اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه در ﺟﻤﻊ زﺧﺎرف دﻧﯿﺎي‬‫ﻓﺎﻧﯿﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت زﻫـﺪ ﺧﺸﮏ او ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت واﺿـﺤﮥ اﻟﺒﻄﻼن ﺟﺎﻟﺒـﮥ اﻟﻬﻮان وﺿﻊ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ آﺛﺎر اﺧﺘﻼق و اﻓﺘﺮا و ﻣﺨﺎﺋﻞ اﻓﺘﻌﺎل و‬‫اﺟﺘﺮاء از آن ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮه ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ زﻫﺪه ﻋﻦ ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻗﺎل‬‫ﻟﻤـﺎ ﻗـﺪم ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب اﻟﺸـﺎم ﺗﻠﻘـﺎه اﻣﺮاء اﻻﺟﻨﺎد و ﻋﻈﻤﺎء اﻫﻞ اﻻرض ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﯾﻦ اﺧﯽ ﻗﺎﻟﻮا ﻣﻦ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪة ﻗﺎﻟﻮا ﯾﺎﺗﯿﮏ اﻻن‬‫ﻓﻠﻤﺎ اﺗﺎه ﻧﺰل ﻓﺎﻋﺘﻨﻘﻪ ﺛﻢ دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﯿﺘﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺮ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﻪ اﻻ ﺳـﯿﻔﻪ و ﺗﺮﺳﻪ و رﺣﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﻤﺮ اﻻ اﺗﺨـﺬت ﻣﺎ اﺗﺨﺬ اﺻـﺤﺎﺑﮏ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 135‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫـﺬا ﯾﺒﻠﻐﻨﯽ اﻟﻤﻘﯿﻞ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﻔﻮة و اﻟﻔﻀﺎﺋﻠﯽ و زاد ﺑﻌـﺪ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﺎﺗﯿﮏ اﻻن ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗـﮥ ﻣﺨﻄﻮﻣـﮥ ﺑﺤﺒﻞ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ان‬‫ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻟﻪ اذﻫﺐ ﺑﻨﺎ اﻟﯽ ﻣﻨﺰﻟﮏ ﻗﺎل و ﻣﺎ ﺗﺼﻨﻊ ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪ اﻻ ان ﯾﻨﻐﺺ ﻋﯿﺸﮏ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻓﺪﺧﻞ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﺮ ﺷﯿﺌﺎ ﻗﺎل اﯾﻦ ﻣﺘﺎﻋﮏ ﻓﺎﻧّﯽ ﻣﺎ‬‫اري اﻻ ﻟﺒﺪا و ﺻﺤﻔﮥ و ﺳﯿﻔﺎ و اﻧﺖ اﻣﯿﺮا ﻋﻨﺪك ﻃﻌﺎم ﻓﻘﺎم اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﯽ ﺟﻮﻧﮥ ﻓﺎﺧﺬ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺴﺮات ﻓﺒﮑﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﻗﺪ ﻗﻠﺖ‬‫ﻟـﮏ ﺳـﯿﻨﻐﺺ ﻋﯿﺸﮏ ﻋﻠﯽ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﯾﮑﻔﯿﮏ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻐﮏ اﻟﻤﻘﯿﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻏّﺮﺗﻨﺎ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﮐﻠﻨﺎ ﻏﯿﺮك ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة و ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه در ﺟﻤﻊ ﻣﺘﺎع زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ و ﮔﺮدآوري زﯾﻨﺖ ﺳﺮاي ﻓﺎﻧﯽ ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ارﺷﺎد ﺧﺎص‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣـﺎﻧﻊ و رادع او ازﯾﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺳـﯿﺌﻪ ﻧﺸﻮد ﮐﯽ ﺑﺎور ﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ رواﯾﺎت ﮐﻪ‬‫ﻣﺤﺐ ﻃـﺒﺮي ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺣﻈﯽ از ﺻـﺤﺖ دارد و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺸـﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﺐ ﻃـﺒﺮي در اﯾﺮاد رواﯾﺖ آﺧﺮه راه ﺗﺠﻮز‬‫رﻓﺘﻪ و در ﺟﻮش اﺛﺒﺎت زﻫﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه از ﺛﺒﻮت اﻏﺘﺮار دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﺪﻧﯿﺎي ﺳـﺮﯾﻌﮥ اﻟﺬﻫﺎب ﺧﺒﺮي ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﭼﻪ از ﮐﻼم ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ در آﺧﺮ اﯾﻦ رواﯾﺖ آوردهاﻧﺪ ﺻﺮاﺣﮥ واﺿﺢ و ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ از اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه دﯾﮕﺮان ﻫﻤﻪ ﺑﺨﺪاﺋﻊ دار اﻟﻐﺮور ﻣﻐﺮور ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ‬‫و ﺑﺠﺰ او ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺜﺎر زﺑﺮج دار ﻧﺎﭘﺎﯾـﺪار ﮔﺰﯾﺪﻧـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻣﺨﺒﺮ از ﻗﺪح ﻋﻈﯿﻢ و ﺟﺮح ﻓﺨﯿﻢ در ﺧﻮد ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺂب و‬‫ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎﺑﺴﺖ و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در اﻃﺮاي اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه راﺿـﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﺧﻄﺐ ﻓﺎدح و ﻃﻌﻦ ﻗﺎدح ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺼـﺪاق ﺑﻨﯽ ﻗﺼـﺮ او ﻫـﺪم ﻣﺼـﺮا‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و از ﮐﻤـﺎل ﻣﺠﺎزﻓﺖ و رﻗﺎﻋﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻤﺎذﻗﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﺧﻮد ﮐﺸﻒ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻤﻮد راﺑﻌﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﺑﻌﺪ‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﯿﺰ ﺣﺎﺻﻞﺷـﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮدن اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﺎﻣﺎﻧﺖ اﮔﺮ ﻣﻌﻨﯽ آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺠﺰ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه‬‫دﯾﮕﺮي از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪175 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ وﺻﻒ اﻣﺎﻧﺖ ﻧﺪاﺷﺖ ﭘﺲ ﺑﻄﻼن آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻏﺎﻟﺒﺎ اﺣﺪي از اﻫﻞ اﺳـﻼم‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ رﺿﺎ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داد و اﮔﺮ ﻣﺮاد از ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮدن اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﺎﻣﺎﻧﺖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﺎﻧﺖ او ﺑﯿﺶ از اﻣﺎﻧﺖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﻮد ﭘﺲ‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺒﻄﻼن و واﺿـﺢ اﻟﻬﻮاﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻘﻞ ﻋﺎﻗﻞ از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺑﺎور ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﻣﺎﻧﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ‬‫ﺑﺮ اﻣﺎﻧﺖ ﻧﻔﺲ رﺳﻮل اﻣﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﯾﺎ ﺑﺮ اﻣﺎﻧﺖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب اﻃﯿﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﺳـﻠﻤﺎن و اﺑﻮ ذر و ﻣﻘﺪاد و ﻋﻤﺎر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ زﯾﺎدت داﺷﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺸﮑﻠﺴﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه از ﺣﻀـﺮت ﺷﯿﺨﯿﻦ زﯾﺎدهﺗﺮ اﻣﯿﻦ ﺑﻮد ﮔﻮ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺨﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﮐﻪ‬‫ﺧﯿﺎﻧﺎﺗﺸﺎن در اﻣﻮال ﺧـﺪا و ﺣﻘﻮق ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻃﺸﺖ از ﺑﺎم اﻓﺘﺎده ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﺘﺮف ﮔﺮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال اﺳﺖ و ﻣﺰﯾﺖ اﺑﻮ‬‫ﻋﺒﯿﺪه در ﺻـﻔﺖ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب ﻣﺴـّﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ او را اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در اﻣﺎﻧﺖ ﮔﺮداﻧﻨﺪ و ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ داﻧﻨﺪ ﺧﺎﻣﺴﺎ ﻗﻮل ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﻻﻣﺎﻧﮥ ﻻ ﺗﺆّدي اﻻ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﻗﻄﻊ و ﯾﻘﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻮام اﻫﻞ اﺳـﻼم اداي اﻣﺎﻧﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻬﺮه از ﻋﻠﻢ ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ ﮐﻪ‬‫ﺑﺴﯿﺎري از ﮐﻔﺎر ﻧﯿﺰ اداي اﻣﺎﻧﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻌﺪﺷﺎن از ﻋﻠﻢ اوﺿﺢ و اﻇﻬﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻣﺆدي اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻮدن اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه از ﮐﺠﺎ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اداي اﻣـﺎﻧﺖ از اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﻮﺟﻪ ﻋﻠﻢ ﺻﻮرت ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﺳﺎدﺳﺎ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﺮده ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﻮد در اﻣﺎﻧﺖ ﻻﺑﺪ ازو اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺎﻣﺖ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ و اﺣﮑﺎم و اواﻣﺮ آن ﺑﺬرﯾﻌﻪ او ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﺎﺛﻮر ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﻣﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﮐـﻞ آن و اﻗﻼـ ﺷـﻄﺮ واﻓﺮ و ﺟﺰو اﻋﻈﻢ آن از ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﻣﺮوي ﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻣﺎﻧﺖ‬‫ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻨﻬﺞ ﻣﺬﮐﻮر ازو ﻣﺎﺛﻮر ﻧﮕﺮدﯾﺪ و اﺣﺪي از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ادﻋﺎ ﻧﮑﺮده ﮐﻪ اﺣﮑﺎم و اواﻣﺮ اﻣﺎﻧﺖ در ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺎﺧﻮذ از‬‫اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه اﺳﺖ ﻟﻬـﺬا ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ادﻋﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﻌﯿﺪ از ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺑﻠﮑﻪ ﻋﯿﻦ ﺧﻄﺎي ﻣﻮرث ﺗﺒﺎﺑﺴﺖ ﺳﺎﺑﻌﺎ اﮔﺮ ﮔﯿﺮﯾﻢ‬‫ﮐﻪ از اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﺑﺎ وﺻﻒ ﺑﺎﺑﯿﺖ او در اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه اﺣﮑﺎم و اواﻣﺮ اﻣﺎﻧﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻬـﺞ اﻟﻤـﺬﮐﻮر ﻣﺎﺛﻮر ﻧﺸـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻢ از ﮐﻢ‬‫ﻇﻬﻮر اﻋﻼـم و آﺛـﺎر اﻣﺎﻧﺖ از اﻓﻌﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﮐﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﺎﺑﯿﺖ او در اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم ﺑﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ از ﺳـﯿﺮت اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه اﻋﻼم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 136‬از ‪431‬‬‫آﺛﺎر اﻣﺎﻧﺖ ﮐﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﺎﺑﯿﺖ او ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﯿـﺪا ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻻﺛﺒﺎت ﺑﺮواﯾﺎت اﻟﺜﻘﺎت اﻻﺛﺒﺎت ﺛﺎﻣﻨﺎ اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻢ درﮔﺬرﯾﻢ ﭘﺲ آﯾﺎ‬‫ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮاي او ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ داﻣﻦ او از ﺗﻠﻮث ﺑﺨﯿﺎﻧﺖ‬‫ﺑﺮي و وﺟﻮد او از ﻟﺒﺎس ﻣﻬﺎﻧﺖ ﻋﺮي ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ در ﺳـﯿﺮت اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪه ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي و ﺗﻌﻤﻖ را ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺷﻮي ﺑﻠﮑﻪ‬‫اﮔﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﻏﯿﺮ ﻏﺎﺋﺮ ﻫﻢ ﺑﺒﯿﻨﯽ دﻻﺋﻞ ﺧﯿﺎﻧﺖ و ﻣﺨﺎﺋﻞ ﻣﻬﺎﻧﺖ او ﺑﺴـﯿﺎر از ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺘﻮ ﻣﺸﻬﻮد ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺘﺎد و ﻗﺪ ارﯾﻨﺎك ﺷﻄﺮا ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ‬‫ﻓﺨﺬﻫﺎ اﺧﺬ ﺧﺒﯿﺮ ارﯾﺐ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻮدن اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪176 :‬‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﻋﺎﺻﻤﯿﺴﺖ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد و ﻏﺎﯾﺖ اﻧﺤﺰام و اﻧﻬﺪادﺳﺖ‬‫ﻧﻔﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن أﺑﻮذر ﻏﻔﺎري‬‫اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﺎﺻـﯽ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺧﻮد در ﺑﺎب ﺑﺮﮔﺰﯾـﺪه ﺟﻨﺎب ﺑﺎري ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﻏﻔﺎري اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂن ﭼﻨـﺪ اﻣﺮ ﻗﺎﺑﻞ‬‫ﺑﯿﺎﻧﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﺳﯿﺎق ﮐﻼم ﻋﺎﺻﻤﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ آن ﺑﻮد ﮐﻪ او ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫را ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﺎﺑﯽ از اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﻣﯽداد ﻟﯿﮑﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻼم او ﺛﻢ ﻗﺎل ﻻﺑﯽ ذر ﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻦ أراد ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ زﻫﺪ ﻋﯿﺴﯽ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻪ ﺑﺎب ﻓﯽ اﻟﺰﻫﺪ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ آن دارد ﮐﻪ ﻧﺰد او ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮدن ﺑﺎﺑﯽ در زﻫﺪ از ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺳـﺰاوارﺳﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر ﺧﻮد‬‫ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ در زﻫﺪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در زﻫﺪ‬‫ﺑﺎﺑﯽ از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺷﺎن ﻣﻔﺘﻮح ﺑﻮد و ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ آن ﺟﻨﺎب در زﻫﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ داﺷﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺧﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫در زﻫـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﻣﻄﻠـﻮب اﻫـﻞ ﺣﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﺸـﺎن ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر را در ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﻔﺎت اﯾﻤـﺎن‬‫ﺧﺼﻮﺻﺎ در زﻫﺪ ﺑﮑﻤﺎل اذﻋﺎن ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄت اﻟﺒﺎب‬‫اﺗﯿﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧـﺪ و در ﺟﻤﻠﻪ اﻣﻮر اﺗﺒﺎع و اﻗﺘﻔﺎي آﺛﺎر ﺑﺎب ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻋﻨﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﻟﻬﺬا اﯾﺸﺎن را در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺻـﻔﺎت اﯾﻤﺎن ﻋﻤﻮﻣﺎ و در ﺻﻔﺖ زﻫﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ذروه ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد و آﺛﺎر ﻧﻬﺎﯾﺖ زﻫﺪ‬‫و ورع آن ﺟﻨـﺎب ﮐﻪ ﺑﻨﻬـﺞ ﺧﺎص در زﻣﺎن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻟﺚ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﻏﻨﯽ ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﮔﺮدﯾـﺪه اﺳﺖ در ﮐﺘﺐ اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر‬‫ﻣﺴـﻄﻮر و ﻣﺰﺑﻮرﺳﺖ و ﺷـﻌﺎﺷﻊ ﺗـﺬﮐﺎر آن ﻫﻨﻮز ﻋﯿﻮن ﺳـﻨﯿﻪ را ﺧﯿﺮه و زﻣﯿﻦ و زﻣـﺎن را در اﻧﻈـﺎر اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺗﯿﺮه ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و اﮔﺮ‬‫ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺎﺻـﻤﯽ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﻮدن ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ در زﻫﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮداﻧﺪ‬‫و ﺗﻐﯿﯿﺮ اﺳـﻠﻮب ﻋﺒـﺎرت ﻣﺤﺾ ﺑﺮاي ﺗﻔﻨﻦ ﮐﺮده اﺳﺖ و ﻣﻄﻠـﻮب او از ﺣﺼـﻮل ﺑـﺎب زﻫـﺪ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رض ﺑـﺎب ﺑـﻮدن آن‬‫ﺣﻀـﺮﺗﺴﺖ در زﻫﺪ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻤﺠﺎز ﭘﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻣﺤﻞ ﮐﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﭼﻮن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺳـﻤﺎت ﺟﻨﺎب ﺳﺮور‬‫ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ اﯾﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺑﺸﺮي از ادراك ﮐﻨﻪ آن ﻋﺎﺟﺰ‬‫و ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ ﻟﻬﺬا ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺪي از اﺻﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب را و ﻟﻮ ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﺴﻮاﺑﻖ ﻣﻌﻈﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺎم و‬‫اﻟﺨﻼﺋﻖ ﺑﯽﺗﻮﻗﯿﻒ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻨﺼـﯿﺺ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎب اﯾﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﭘﺲ ﻋﺰم ﻋﺎﺻﻤﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب أﺑﯽ ذر رض را از‬‫اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دﻫـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺰد ارﺑـﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻣﻤـﺪوح و ﻣﺤﻤﻮد ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺷـﺮﻓﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ‬‫ﻋﺼـﻤﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر رض ﻣﺴﻠﻢ ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﺣﺪي از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼم ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻌﺼـﻤﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﻧﺸـﺪه ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻗـﺪام ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رض ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺘﺤﺴـﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 137‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪177 :‬‬‫أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻗـﺎﻃﺒﻪ اﻫـﻞ اﺳـﻼﻣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺷـﺮف و ﮐﺮاﻣﺖ اﯾﺸﺎن را از ﺑﺎرﮔﺎه ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪه و ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺘﺸﺎن ﺑﺤـﺪي ﻧﺮﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﺤـﺪ ﺷﻮﻧـﺪ و ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﻗﺪام ﺑﺮ‬‫اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﯾﻘﯿﻨﺎ داﺧﻞ ﺟﺴﺎرﺗﺴﺖ و ﮐﺎر ارﺑﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﻧﺼﻔﺖ ﻧﯿﺴﺖ راﺑﻌﺎ راس ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫و ﻣﺮاﺗﺐ و ﻋﻤـﺪه ﻣﺤﺎﻣـﺪ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﻼص ﻣﻮدت و ﻣﺤﺒﺖ و اﻣﺤﺎض اﻧﻘﯿﺎد و ﻃﺎﻋﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺒﻮت‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻤﻠﻪ ﻣﮑﺎرم و ﻣﺂﺛﺮ و ﻗﺎﻃﺒﻪ ﻣﺤﺎﺳﻦ و ﻣﻔﺎﺧﺮ اﯾﺸﺎن را از ﮐﻤﺎل ﻣﺤﺒﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺒﻮت و ﻣﻌﺪن رﺳﺎﻟﺖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪه ﻟﻬـﺬا ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮐﻪ ﻋﺎرف ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺷﺎن ﺑﺎﺷـﺪ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن در ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺧـﺎﺻﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺸﺎرﮐﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﺎﺻﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ ﮐﻪ در آن از ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻏﯿﺮي ﻣﺎﻣﻮن ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎﺳﺖ‬‫ﺷﻄﺮي از آن در ﻣﺆﯾـﺪات ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﻓﻼ ﺗﺬﻫﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﺧﺎﻣﺴﺎ ﺑﺎب ﺑﻮدن ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ در‬‫زﻫﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮض ﻣﻮﻗﻮف ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر در زﻫﺪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻤﺎل زﻫﺪ‬‫ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﯾﻤﺎن ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺎﺋﺮ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﺴـﻠﻤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻠﻮغ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﺎن ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ زﻫـﺪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ ازﻫـﺪ ﻣﻨﻪ و اﺣﺪي از اﻫﻞ اﺳـﻼم ﭼﻪ ﺟﺎي اﻫﻞ اﯾﻤﺎن اﻗﺪام ﺑﺮﯾﻦ ادﻋﺎي‬‫ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ روا ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رض را در زﻫﺪ‬‫ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺧﻮاﻧﻨـﺪ دوم آﻧﮑﻪ ﮐﺜﺮت ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻼـ رﯾﺐ و اﺳـﺘﻨﮑﺎر ﻣﺘﻠﻘﯽ ﺑـﺎﻟﻘﺒﻮل و اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﻈﯿﻤﻪ‬‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺷﺎن در ﮐﺘﺐ و اﺳﻔﺎر ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺑﺘﻮﻓﺮ و اﮐﺜﺎر ﻣﺎﺛﻮر و ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن اﻫﻞ ﺣّﻖ و اﯾﻘﺎن اﯾﻦ ﺻﺤﺎﺑﯽ ﺟﻠﯿﻞ اﻟﺸﺄن را از‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻼم و ارﮐﺎن ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻫﻞ اﺳـﻼم در ﺗﻌﻈﯿﻢ و اﮐﺮاﻣﺸﺎن ﺳﺎﺑﻖ اﻻﻗﺪام ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺤﻀـﺮت‬‫ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ در ﻃﺮق اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ وارد ﺷﺪه ﻣﺴـﻠﻢ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﯿﺴﺖ و آن را از ﻣﻨﻔﺮدات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ آﺗﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻪ ﻧﺒﯽ ﻣﻌﺼﻮم ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻮد ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻣﻘﺒﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در اﯾﻦ‬‫ﺟﺎ ذﮐﺮ ﮐﺮده در ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﻧﺤﯿﻒ ﻧﺮﺳـﯿﺪه و آﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﺸﻬﻮره اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺗﺸﺒﯿﻪ‬‫زﻫـﺪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر رض ﺑﺰﻫﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺪ رواﯾﺘﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﺗﺮﻣﺬي در‬‫ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻌﻨﺒﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪178 :‬‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﻨﻀـﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺑﻦ ﻋﻤﺎر ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ زﻣﯿﻞ ﻫﻮ ﺳـﻤﺎك ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻣﺮﺛﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر‬‫ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻣﻦ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق و ﻻ اوﻓﯽ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر ﺷﺒﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﺎﻟﺤﺎﺳﺪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ ﻓﺘﻌﺮف ذﻟﮏ ﻟﻪ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻓﺎﻋﺮﻓﻮه ﻟﻪ‬‫ﻗﺎل ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻏﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻮﺟﻪ و ﻗﺪ روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ذر ﯾﻤﺸـﯽ ﻓﯽ اﻻرض ﺑﺰﻫﺪ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر در ﺑﺎب اﻟﺠﯿﻢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ذر ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﺷﺒﯿﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﯽ زﻫﺪه‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر در ﺑﺎب اﻟﺬال ﻣﻦ اﻟﮑﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 138‬از ‪431‬‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ذر ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻋﻠﯽ زﻫﺪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻋﻠﯽ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر ﻣﻦ ﺳﺮه ان ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ زﻫﺪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ذر‬‫اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﺮ دﯾﻨﺎر ﻣﺮﺳـﻼ ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀـﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء ﻋﻠﯽ ذي ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر ﺛﻢ رﺟﻞ ﺑﻌﺪي ﻣﻦ ﺳـﺮه ان‬‫ﯾﻨﻈﺮ اﻟﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ زﻫﺪا و ﺳﻤﺘﺎ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮ اﻟﯽ أﺑﯽ ذر اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ اﻟﻬﺠﯿﻊ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻣﺮﺳﻼ‬‫ﭘﺲ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﺮا ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﯾﻦ رواﯾﺎت ﻣﺸـﻬﻮره را ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺬﻫﺐ او ﻣﺘﺪاول اﻟﻨﻘﻠﺴﺖ ﺗﺮك ﻧﻤﻮده ﺑﺮواﯾﺘﯽ ﻏﺮﯾﺐ ﮐﻪ اﺛﺮي‬‫از ان در ﮐﺘﺐ ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺘﻤﺴـﮏ ﮔﺮدﯾـﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ رواﯾﺎت ﻣﺸـﻬﻮره اﻧﻔﻊ ﺑﻤﻄﻠﻮب او ﺑﻮد ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺮواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﭼﻪ اﯾﻦ رواﯾـﺎت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ان دارد ﮐﻪ زﻫـﺪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺎ زﻫـﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐّﻠﺎ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ‬‫داﺷﺖ و رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻣـﺪﻟﻮل آن ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ زﻫﺪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺎﻟﺒﻌﺾ زﻫﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺑﻮن ﺑﻌﯿـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺸﺒﯿﻪ زﻫﺪ أﺑﯽ ذر ﺑﺎ زﻫﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻬﺮ ﻧﻬﺞ ﮐﻪ ﻣﺮوي ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻔﻈﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ‬‫ﺑﺎب ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﻟﻤﺮه ﺷﺎذﺳﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﻋﺎﺻﻤﯽ و ﺟﻌﻞ ﻟﻪ اﯾﻀﺎ ﺑﺎب اﻟﺼﺪق‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﺖ اﻻرض و ﻻ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء ذا ﻟﻬﺠﮥ اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫ﻣﺜـﻞ ﻗﻮل ﺳـﺎﺑﻖ ﻣﺤﺘﻤـﻞ وﺟﻬﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﺻـﺮف اﺛﺒـﺎت اﻧﻔﺘـﺎح ﺑﺎب ﺻـﺪق از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺣـﺪي از اﻫـﻞ ﺣﻖ ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ ﺑـﺎو ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﭼﻪ ﮐﻤـﺎل آن ﺣﻀـﺮت در ﺻـﻔﺖ ﺻـﺪق ﻣﺴـﻠﻢ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼﻣﺴﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﺳﻨﯿﻪ درﯾﻦ اﻣﺮ واﺿﺢ ﻧﯿﺰ ﮐﻼم داﺷﺘﻨﺪ و ﻫﻤﺖ ﻋﺎﻟﯽ ﻧﻬﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ ﺗﮑﺬﯾﺐ و ﺗﻌﯿﯿﺮ آن ﺧﺎﺻﻪ‬‫رب ﻗﺪﯾﺮ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﺛﺒﺎت آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد در ﺻﺪق‬‫ﭘﺲ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﺷﻄﺮي از آن ﻗﺮﯾﺒﺎ در ﺑﯿﺎن زﻫﺪ ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﺑﺴﯿﺎري از آن از ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺳﺎﺑﻘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪179 :‬‬‫و ﻻﺣﻘﻪ ﻣﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺰد ﻣﻤﻌﻦ ﺑﺼﯿﺮ ﻣﻨﺠﻠﯽ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء اﺻﺪق ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫ﺑﻼ رﯾﺐ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر در ﺻـﺪق ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺴـﺘﻠﺰم آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻢ ﻗﺮار‬‫داده ﺷﻮد و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ و ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﺤﺰﺑﯿﻨﺴﺖ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻌﺪده و اﻟﻔﺎظ‬‫ﺷﺘﯽ در ﻣﺸـﺎﻫﯿﺮ اﺳـﻔﺎر اﺟﻠﻪ اﺣﺒـﺎر و ﺣﻔﺎظ ﮐﺒﺎر ﻣﺴـﺮور و ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در اﯾﺮاد آن ﺗﺼـﺮف ﻏﺮﯾﺒﯽ ﻧﻤﻮده ﺑﺠﺎي اﻗﻠﺖ‬‫اﻟﻐﺒﺮاء ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻤﻠﺖ اﻻرض ﮐﻪ اﺛﺮي از آن در ﻫﯿـﭻ ﻃﺮﯾﻖ از ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺴﺖ وارد ﮐﺮده و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺼـﺮف ﺑﯿﺤﺎﺻﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را ﮐﻪ در ﻓﺼـﺎﺣﺖ اﻟﻔﺎظ و ﺟﺰاﻟﺖ ﻣﻌﺎﻧﯽ و ﺑﺮاﻋﺖ ﻧﻈﻢ از ﺟﻤﻠﻪ دﻻﺋﻞ ﻣﺒﻬﺮه ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺑﻼﻏﺖ اﻓﺼـﺢ ﻣﻦ ﻧﻄﻖ ﺑﺎﻟﻀﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑﯽﻟﻄﻒ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻓﺠﻌـﻞ ﻟﻪ ﺑﺎﺑﯿﻦ ﺑﺎب اﻟﺼـﺪق و ﺑﺎب اﻟﺰﻫـﺪ ﻣﺜﻞ ﻗﻮﻟﯿﻦ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ دو اﺣﺘﻤﺎل دارد ﯾﮑﯽ آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﻘﺼﻮد اﻧﻔﺘﺎح ﺑﺎب ﺻﺪق و ﺑﺎب زﻫﺪ ﺑﺮاي ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ اﺷﺮﻧﺎ‬‫إﻟﯿﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن اﻧﻔﺘﺎح اﺑﻮاب اﯾﻦ ﮐﻤﺎﻻت ﺑﺮاي ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺴﺒﺐ اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻫﺮ ﮐﻪ داراي ﺷـﻄﺮي از دراﯾﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﺑﺎب آن داﺧﻞ‬‫ﺷﺪﻧـﺪ ﻟﻬﺬا ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﻔﺎت ﮐﻤﺎل ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻧﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﻣﻌﺘﺮف ﺑﮑﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺑﺎب‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و دﯾﮕﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺒﻮت و ﻣﻌﺪن رﺳﺎﻟﺖ ﺑﻮدﻧﺪ و اﻧﻘﻄﺎﻋﺸﺎن ﺑﺴﻮي اﯾﻦ ﺣﻀﺮات اﻇﻬﺮ‬‫ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و اﺣﺘﻤﺎل دﯾﮕﺮ درﯾﻦ ﻗﻮل ﻋﺎﺻﻤﯽ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد او اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 139‬از ‪431‬‬‫در ﺻـﺪق و زﻫـﺪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺒﺘﻪ ﻧﺰد اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻌﺾ دﻻﺋﻞ آن ﻗﺮﯾﺒﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻋﺪﯾـﺪه ﻧﻔﯽ آن از‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻻﺣﻘﻪ ﻣﺘﻀﺢ و ﻣﺘﺒﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺘﺪرب اﻟﻤﺎﻫﺮ و اﻟﻠﻘﻒ اﻟﺨﺎﺑﺮ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﻋﺎﺻﻤﯽ و اﻟﺰﻫﺪ‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﮐﻠﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ارﺑﺎب ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻢ و ﻣﻘﺒﻮل اﺻـﺤﺎب ﻋﻘﻮل و ﺣﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻮم ﺣﻘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ زﻫﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺂن ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﮑﻮاﺋﻦ ﻏﺎﺑﺮه و وﻗﺎﺋﻊ آﺗﯿﻪ و اﺧﺒﺎر ﺑﺎﻟﻐﯿﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﻫﺮﮔﺰ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ زاﻫـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻠﻮم‬‫ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻒ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻞ اﻟﻈﻬﻮر ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺴـﺒﺐ زﻫـﺪ ﺧﻮد‬‫داراي ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺑﺴﺒﺐ زﻫﺪ ﺧﻮد ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﻣﺴﺎوات او ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﺣﺪي از ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻟﺘﺰام ﺑﺎﯾﻦ اﻣﺮ واﻗﻊ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﭼﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم از ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻـﺤﺎب ﺑﺎدﻟّﻪ ﺑﺴـﯿﺎر و ﺷﻮاﻫﺪ ﺑﯿﺸـﻤﺎر ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﻗﺪ ﻣﻀـﯽ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﺷﻔﺎء و ﺳﯿﺎﺗﯿﮏ ﻣﺎ ﯾﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ ﺑﺎع اﻻﺣﺼﺎء؟؟؟‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ زﻫﺪ ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﻣﺴﺎوات آن ﺣﻀﺮت ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ در ﻋﻠﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﮐﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪180 :‬‬‫ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ذر ﻫﻢ ﺟﺎﻣﻊ ﺗﻤﺎم ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺴﺎوات ﻋﻠﻢ او ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﻧﻔﯽ ﻗﻠﯿﻠﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼﻣﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻨﻈﺎم ﺑﻤﺤﺾ ﺗﺸـﻬﯽ ﻧﻔﺲ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮاب ﻋﺪﯾـﺪه ﻓﺮض ﻧﻤﻮده‬‫ﺧـﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻌـﺒﯿﺮات ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﺗﻨﺪﯾـﺪات ﻻـﺋﺤﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﻏﺮاﺋﺐ اﻓـﺎدات و ﻃﺮاﺋﻒ اﻓﺎﺿـﺎت ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﻧﻬـﺎده و او ﺗﻬﺠﻢ ﺑﯿﻦ و‬‫ﺗﻬﺠﺲ ﻏﯿﺮ ﺑﯿﻦ داده ﭘﺲ اوﻟﯿـﺎي ﻋﺎﺻـﻤﯽ را ﻻـزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﯾـﺎ در ﺻـﺪد اﺻـﻼح ﮐﻼﻣﺶ ﺑﺮاﯾﻨـﺪ و آﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﻓﺎده ﻧﻤﻮده اﺳـﺖ‬‫اﺳﺘﻘﺎﻣﺘﺶ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ واﺿﺢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﯾﺎ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮش دﺳﺖ درﮐﺸﻨﺪ و ﺑﺎذﻋﺎن اﻣﺮ ﺣﻖ واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ذاﺋﻘﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﭽﺸﻨﺪ‬‫ﮐﻼم ﻃﯿﺒﯽ در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ« و اﺑﻄﺎل آن‬‫و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﯿﺒﯽ در ﺗﺎوﯾﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻃﺮﻓﻪ ﮐﻼﻣﯽ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﮐﻪ ﻣﺎﯾﻪ ﮐﻤﺎل اﺳﺘﻌﺠﺎب و اﺳﺘﻐﺮاب اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎﺑﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺎﺷﻒ ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﻌﻞ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺗﺘﻤﺴﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ ان اﺧﺬ اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوز اﻟﯽ ﻏﯿﺮه اﻻ ﺑﻮاﺳـﻄﺘﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن‬‫اﻟﺪار اﻧﻤﺎ ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﯿَْﺲ اﻟ ْﺒِﱡﺮ ﺑ َِﺄْن َﺗْﺄﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ ُﻇُﻬﻮِرﻫﺎ َو ﻟِﮑﱠﻦ اﻟ ْﺒِﱠﺮ َﻣِﻦ اﱠﺗﻘﯽ َو ْأﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻻـ ﺣﺠـﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ إذ ﻟﯿﺲ دار اﻟﺠﻨـﮥ ﺑـﺄوﺳﻊ ﻣﻦ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻟﻬـﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿـﮥ اﺑﻮاب و اﯾﻦ ﻣﻘـﺎل ﺗﺴﻮﯾﻞ اﺷـﺘﻤﺎل ﮐﻪ ﻃﯿﺒﯽ آن را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫اﺣﺘﺠـﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣّﻖ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﻔﺎل ارﺑﺎب ﮐﻤﺎل ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻃﯿﺒﯽ از آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن دار‬‫ﺟﻨﺖ از دار ﺣﮑﻤﺖ اوﺳﻊ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑـﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺸﺖ ﺑﺎب دارد ﭘﺲ دار ﺣﮑﻤﺖ ﮐﻪ اوﺳﻊ از دار ﺟﻨﺖ اﺳﺖ ﻫﺸﺖ ﺑﺎب ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺑﺮاي دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻮدن اﺑﻮاب ﻣﺘﻌـﺪده ﻻـزم ﺷـﺪ ﭘﺲ ﻣﺎ ﺳﻮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دﯾﮕﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب ﻧﯿﺰ اﺑـﻮاب آن ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد و اﺧـﺬ ﺣﮑﻤﺖ و ﻋﻠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد و ﻫﻮ اﻟﻤﻄﻠﻮب و اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈـﺎم‬‫ﻣﺨﺪوﺷـﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از آن از ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺳﺎﺑﻘﻪ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻠﺤﺎظ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ ذﮐﺮ‬‫ﺑﻌﺾ وﺟﻮه اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽرود اول آﻧﮑﻪ وﺳـﻌﺖ داري ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي آن دار ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﺑﺎب ﺑﻨﺎ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻠﯽ آﻧﭽﻪ‬‫ﻻزﻣﺴﺖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺗﺴﺎع ﺑﺎب را ﺑﻤﻨﺎﺳـﺒﺖ اﺗﺴﺎع دار ﻗﺮار دﻫﻨﺪ و درﯾﻦ اﻣﺮ ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺗﺴﺎع ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻤﻨﺎﺳـﺒﺖ اﺗﺴﺎع‬‫دار ﺣﮑﻤﺖ واﻗﻌﺸـﺪه و وﺳـﻌﺖ اﯾﻦ ﺑـﺎب ﺑﺤـﺪي ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﻮل ﻋﻘﻼـ و ﺣﮑﻤﺎ از ﻓﻬﻢ آن ﺧﺎﺳـﺮ و ﻋﺒﺎرات ﻓﺼـﺤﺎ و ﺑﻠﻐﺎ در ﺑﯿﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 140‬از ‪431‬‬‫ﻣﻘـﺪار آن ﻋﺎﺟﺰ و ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺤﯿﻒ ﻋﻼوه ﺑﺮ ادﻟﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺘﻨﺎﺻـﺮه ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺢ اﻟﻤﮑﯿﮥ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﺪل‬‫ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و رواﯾﮥ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫دوم آﻧﮑﻪ از اﺧﺒﺎر ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه اﻫﻞ ﺳﻨﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ اﺑﻮاب ﺟﻨﺖ ﺑﻠﺤﺎظ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪181 :‬‬‫وﺳـﻌﺖ ﺟﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ آن ﺑﻠﺤـﺎظ ﺑﻌﺾ اﻓﻌـﺎل ﺧﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ از اﻫـﻞ ﺟﻨﺖ در دار دﻧﯿـﺎ ﺑﻌﻤـﻞ ﻣﯽآﯾـﺪ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻃﯿﺒﯽ ﭼﮕﻮﻧﻪ ازﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺨﺼﻮص و وﺟﻪ ﻣﻨﺼﻮص اﻋﺮاض ورزﯾـﺪه اﺑﻮاب ﺛﻤﺎﻧﯿﻪ ﺟﻨﺖ را ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ وﺳـﻌﺖ ﻣﯽداﻧﺪ و ﮐﻤﺎل وﺳـﻌﺖ ﻧﻈﺮ‬‫ﺧﻮﯾﺶ در اﺧﺒﺎر و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﺑﺤﺪ وﺿﻮح ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﺷـﻄﺮي از ﻋﺒﺎرات ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﺣﺒﺎر ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺑﺎﺑﺴﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺪور اﻟﺴﺎﻓﺮه ﻓﯽ اﻣﻮر اﻵﺧﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻋﺪد اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ و اﺳـﻤﺎﺋﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ـِﺳ ﯿَﻖ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﻘْﻮا َرﺑﱠُﻬْﻢ ِإﻟَﯽ اﻟ َْﺠﱠﻨِﮥ ُزَﻣﺮًا َﺣﱠﺘﯽ ِإذا ﺟﺎُؤﻫﺎ َو ﻓُﺘَِﺤْﺖ َأﺑ ْﻮاﺑ ُﻬﺎ اﺧﺮج اﻟﺸـﯿﺨﺎن ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎب ﯾﺴﻤﯽ اﻟﺮﯾﺎن ﻻ ﯾﺪﺧﻠﻪ اﻻ اﻟﺼﺎﺋﻤﻮن و ﻓﯽ ﻟﻔﻆ ان ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﺑﺎﺑﺎ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺮﯾﺎن ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﺼﺎﺋﻤﻮن‬‫ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﻻ ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﻌﻬﻢ اﺣـﺪ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﯾﻘﺎل اﯾﻦ اﻟﺼﺎﺋﻤﻮن ﻓﯿـﺪﺧﻠﻮن ﻣﻨﻪ ﻓﺎذا دﺧﻞ آﺧﺮﻫﻢ اﻏﻠﻖ ﻓﻠﻢ ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﺣﺪ و اﺧﺮج ﻟا ﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻧﺤﻮه‬‫و اﺧﺮج اﻟﺸـﯿﺨﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ اﻧﻔﻖ زوﺟﯿﻦ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ دﻋﯽ ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨـﮥ و ﻟﻠﺠﻨﮥ اﺑﻮاب‬‫ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼـﻠﻮة دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺼـﻠﻮة و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼـﯿﺎم دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺮﯾﺎن و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼﺪﻗـﮥ دﻋﯽ ﻣﻦ‬‫ﺑﺎب اﻟﺼﺪﻗﮥ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻬﺎد دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺠﻬﺎد اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در در ﻣﻨﺜﻮر ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َﺣﱠﺘﯽ ِإذا ﺟﺎُؤﻫﺎ َو ﻓُﺘَِﺤْﺖ َأﺑ ْﻮاﺑ ُﻬﺎ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻋﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب ﻣﻨﻬﺎ‬‫ﺑﺎب ﯾﺴﻤﯽ اﻟﺮﯾﺎن ﻻ ﯾﺪﺧﻠﻪ اﻻ اﻟﺼﺎﺋﻤﻮن‬‫و اﺧﺮج ﻣﺎﻟﮏ و اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ اﻧﻔﻖ زوﺟﯿﻦ ﻣﻦ ﻣﺎﻟﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﱠﻠﻪ دﻋﯽ ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ و ﻟﻠﺠﻨﮥ اﺑﻮاب ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼـﻠﻮة دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺼـﻠﻮة و‬‫ﻣﻦ ﮐـﺎن ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻟﺼـﯿﺎم دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺮﯾﺎن و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼﺪﻗـﮥ دﻋﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﺼﺪﻗـﮥ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻬﺎد دﻋﯽ ﻣﻦ‬‫ﺑﺎب اﻟﺠﻬﺎد اﻟﺦ‬‫و ﻧﯿﺰ در آن ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤـﺎ ﻗﺎل ﻟﻠﺠﻨـﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿـﮥ اﺑﻮاب ﺑﺎب ﻟﻠﻤﺼـﻠﯿﻦ و ﺑﺎب ﻟﻠﺼﺎﺋﻤﯿﻦ و ﺑﺎب ﻟﻠﺤﺎﺟﯿﻦ و ﺑﺎب‬‫ﻟﻠﻤﻌﺘﻤﺮﯾﻦ و ﺑﺎب ﻟﻠﻤﺠﺎﻫﺪﯾﻦ و ﺑﺎب ﻟﻠﺬاﮐﺮﯾﻦ و ﺑﺎب ﻟﻠﺸﺎﮐﺮﯾﻦ‬‫و اﺧﺮج اﺣﻤﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﮑﻞ ﻋﻤﻞ اﻫﻞ ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ ﯾﺪﻋﻮن ﻣﻨﻪ ﺑﺬﻟﮏ اﻟﻌﻤﻞ‬‫و ﻣﺤﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﻣﻨﻬﺎج ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﺎب ﮐﺬا و ﻣﻦ ﺑﺎب ﮐﺬا ﻓﺬﮐﺮ ﺑﺎب اﻟﺼﻠﻮة و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 141‬از ‪431‬‬‫اﻟﺼﺪﻗﮥ و اﻟﺼﯿﺎم و اﻟﺠﻬﺎد ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿﯽ و ﻗﺪ ﺟﺎء ذﮐﺮ ﺑﻘﯿﮥ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ اﻟﺜﻤﺎﻧﯿﮥ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ آﺧﺮ ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﺘﻮﺑﮥ و ﺑﺎب اﻟﮑﺎﻇﻤﯿﻦ اﻟﻐﯿﻆ و‬‫اﻟﻌﺎﻓﯿﻦ ﻋﻦ ﻟا ﻨﺎس و ﺑﺎب اﻟﺮاﺿﯿﻦ ﻓﻬﺬه ﺳﺒﻌﮥ اﺑﻮاب ﺟﺎءت ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ و‬‫ﺟﺎء ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ اﻟﻔﺎ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﺪﺧﻠﻮن اﻟﺠﻨﮥ ﺑﻐﯿﺮ ﺣﺴﺎب اﻧﻬﻢ ﯾﺪﺧﻠﻮن ﻣﻦ اﻟﺒﺎب اﻻﯾﻤﻦ‬‫ﻓﻠﻌﻠﻪ اﻟﺒﺎب ﻟا ﺜﺎﻣﻦ و ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻧﻮادر اﻻﺻﻮل ﻣﻦ اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪182 :‬‬‫ﺑﺎب ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻮ ﺑﺎب اﻟﺮﺣﻤﮥ و ﻫﻮ ﺑﺎب اﻟﺘﻮﺑﮥ و ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺑﻮاب ﻣﻘﺴﻮﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﻋﻤﺎل اﻟﺒﺮ ﺑﺎب اﻟﺰﮐﺎة ﺑﺎب اﻟﺤﺞ ﺑﺎب‬‫اﻟﻌﻤﺮة و ﻋﻨﺪ ﻋﯿﺎض ﺑﺎب اﻟﮑﺎﻇﻤﯿﻦ اﻟﻐﯿﻆ ﺑﺎب اﻟﺮاﺿﯿﻦ اﻟﺒﺎب اﻻﯾﻤﻦ اﻟﺬي ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﻣﻦ ﻻ ﺣﺴﺎب ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻨﺪ اﻻﺟﺮي‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ان ﻓﯽ اﻟﺠﻨـﮥ ﺑﺎﺑﺎ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻀـﺤﯽ ﻓﺎذا ﮐﺎن ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﯾﻨﺎدي ﻣﻨﺎد اﯾﻦ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺪﯾﻤﻮن ﺻـﻼة اﻟﻀـﺤﯽ ﻫﺬا‬‫ﺑﺎﺑﮑﻢ ﻓﺎدﺧﻠﻮا ﻣﻨﻪ‬‫و ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﺮﻓﻌﻪ ﻟﻠﺠﻨﮥ ﺑﺎب ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﻔﺮح ﻻ ﯾﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻻ ﻣﻔﺮح اﻟﺼﺒﯿﺎن‬‫و ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﺑـﺎب ﻟﻠـﺬﮐﺮ و ﻋﻨـﺪ اﺑﻦ ﺑﻄﺎل ﺑﺎب ﻟﻠﺼﺎﺑﺮﯾﻦ و اﻟﺤﺎﺻﻞ ان ﮐﻞ ﻣﻦ اﮐﺜﺮ ﻧﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﺒﺎدة ﺧﺺ ﺑﺒﺎب ﯾﻨﺎﺳـﺒﻬﺎ ﯾﻨﺎدي ﻣﻨﻪ‬‫ﺟﺰاء و؟؟؟‬‫و ﮐـﻞ ﻣﻦ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻟﻪ ﻋﻤـﻞ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻧﻮاع اﻟﺘﻄﻮﻋـﺎت ﺛﻢ ان ﻣﻦ ﯾﺠﺘﻤﻊ ﻟﻪ ذﻟـﮏ اﻧﻤـﺎ ﯾـﺪﻋﯽ ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻻـﺑﻮاب ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﺘﮑﺮﯾﻢ و اﻻ‬‫ﻓﺎﻟﺪﺧﻮل اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﺑﺎب واﺣﺪ و ﻫﻮ ﺑﺎب اﻟﻌﻤﻞ اﻟﺬي ﯾﮑﻮن اﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ذات ﻋﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت ﺧﻮد را ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺪار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻌﺒﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﺟﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻫﺮﮔﺰ ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻏﺎﻓﻞ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺖ اﺑﻮاب ﺛﻤﺎﻧﯿﻪ دارد و اوﺳﻊ ﺑﻮدن ذات ﺑﺎ ﺑﺮﮐﺎت ﺧﻮد از ﺟﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب واﺿـﺢ ﺑﻮد و ﺑﺎ‬‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺮف ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺟﻨﺖ ﻗﺮار دادهاﻧﺪ ﭘﺲ اﻗﺪام ﻃﯿﺒﯽ در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺮ اﺛﺒـﺎت ﺗﻌـﺪد اﺑﻮاب ﺑﻐﺮض ﺣﻤـﺎﯾﺖ ﺣﻤـﺎي اﺻـﺤﺎب ﻣﻮرث ﻋﺠﺐ ﻋﺠـﺎﺑﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻻﻃﯿﺎب ﺻـﺮاﺣﮥ ﺧﻮد را ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﺟﻨﺖ ﺗﺸﺒﯿﻪ دﻫﻨﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺗﻌﺪد اﺑﻮاب ﺟﻨﺖ و اوﺳـﻌﯿﺖ ﺧﻮد از ﺟﻨﺖ ﺟﺰ ﯾﮏ ﺑﺎب ﺑﺮاي‬‫ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻧﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ و ﻃﯿﺒﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ وﺳﻌﺖ ﻧﻈﺮ و ﺛﻘﻮب ﺑﺼﺮ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﺧﺒﺮ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫راه دور و دراز ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎ دار ﺟﻨﺖ ﭘﯿﻤﻮده ﺑﻐﺮض ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد اﺑﻮاب ﻣﺘﻌـﺪده ﺑﺮاي دار ﺣﮑﻤﺖ ﻗﺮار دﻫـﺪ و ﻣﻨﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺑﺮ‬‫ﺟﺎن دﻟﺪادﮔﺎن اﺻﺤﺎب ﻧﻬﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎ دار ﺟﻨﺖ ﮐﻪ ﻃﯿﺒﯽ ﺑﺎﺧﺘﺮاع آن ﻧﺰد اﺗﺒﺎع‬‫ﺧﻮد ﮔﻮﯾـﺎ ﮔﻮي ﺑﻼـﻏﺖ رﺑﻮده و ﺑـﺬرﯾﻌﻪ آن ﻗﺼـﺪ اﺛﺒﺎت ﺗﻌـﺪد اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻧﻤﻮده ﻫﺮﮔﺰ ﻓﺘـﺢ ﺑﺎب ﻣﻘﺼﻮد او ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻤﺎل ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ او از ﺗﺘﺒﻊ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر ﺑﺮ ﻣﯽآﯾـﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺮاي دار ﺣﮑﻤﺖ اﺑﻮاب ﻣﺘﻌـﺪده ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ آن اﺑﻮاب‬‫ﺑﺠﺰ ذوات ﻣﻘﺪﺳﻪ اﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ دﯾﮕﺮ اﺷﺨﺎص ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات را اﺑﻮاب ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ و ﻧﯿﺰ در ﺣﻖ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻓﻬﻢ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ اﺑﺎﻫﻢ ﻫﻮي‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺣﻖ اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫و در ﺑـﺎب دﯾﮕﺮ ان ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﻧﺺ ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘـﻮدﺳﺖ و ﻋﻼـوه ﺑﺮ ان ﻣﻮاﻧـﻊ ﻋﺪﯾـﺪه و ﺣـﻮاﺟﺰ ﺷﺪﯾـﺪه ﻣﺜـﻞ ﻋـﺪم ﻋﺼـﻤﺖ و ﻇﻬـﻮر‬‫ﻣﻔﻀﻮﻟﯿﺖ و ﻏﯿﺮ آن درﯾﺸﺎن ﻣﻌﺘـﺪ و ﻣﻮﺟﻮد ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻌﻘﻞ ﻋﺎﻗﻠﯽ راﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد اﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 142‬از ‪431‬‬‫ﺳﻼم رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﮐﻪ در ﮐﻼم ﻧﺒﻮي اﺑﻮاب ﻋﻠﻢ‬‫و اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ اﻟﻨﺎس‬‫و ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﺑﻮدﻧﺸﺎن ﻣﺼﺮح و ﻣﻨﺼﻮﺻﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪183 :‬‬‫ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﺟﻠﯿﻞ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺜﻞ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ و اﺣﺰاﺑﻬﻢ ﮐﻪ ﺟﻬﺎﻻت ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻣﺘﻮاﻓﺮهﺷﺎن‬‫ﻣﺜﻞ ﻗﻄﻊ ﻟﯿﻞ ﻣﻈﻠﻢ و زﻟﻒ داﻣﺲ ﻣﺪﻟﻬّﻢ ﻣﻮﺣﺶ ﻫﺮ ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮﺳﺖ و ﺑﻌﺪﺷﺎن از ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺣﻀﺮت ﺑﺸﯿﺮ و ﻧﺬﯾﺮ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮐﺎﻟﺼﺒﺢ اﻟﺠﺸﯿﺮ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺳﺰاﺳﺖ اﮔﺮ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺎ ﻃﯿﺒﯽ و اﺣﺰاب‬‫او از در ﺗﺒﮑﯿﺖ و اﻓﺤﺎم و ﺗﺴﮑﯿﺖ و اﻟﺰام ﺑﺼﺪد ﻣﺤﺎﺟﻪ ﻇﺎﻫﺮه و ﻣﺨﺎﺻﻤﻪ ﻗﺎﻫﺮه ﺑﺮآﯾﻨﺪ و ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﯽﺷﮏ دار ﺣﮑﻤﺖ از دار ﺟﻨﺖ‬‫اوﺳـﻌﺴﺖ و ﻣﺎ ﺗﻌﺪد اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ را ﻧﯿﺰ ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﯽدارﯾﻢ و ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ اﮔﺮ دار ﺟﻨﺖ ﻫﺸﺖ ﺑﺎب دارد دار ﺣﮑﻤﺖ دوازده ﺑﺎب‬‫دارد ﻟﯿﮑﻦ اﮔﺮ ﺷـﻤﺎ ﻣـﺪﻋﯽ اﺳـﻼم و ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﺴﺘﯿـﺪ و در ادﻋﺎي ﺧﻮد ﺻﺎدق ﻣﯽﺑﺎﺷـﯿﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﺧﺬ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ‬‫اﺑﻮاب ﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ رو آرﯾـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ازﯾﻦ اﺑﻮاب ﺑﺪﯾﮕﺮ اﺑﻮاب ﺗﺒﺎب ﺗﺠﺎوز ﻧﮑﻨﯿﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﻠﺴﺎن ﻣﻘﺎل ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻟﺴﺎن‬‫اﻟﺤﺎل ﺷﻤﺎ را ﺑﺴﻮي اﯾﻦ اﺑﻮاب دﻋﻮت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ارﺷﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﻫﻢ اﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻫﺪي اﻟﯽ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬‫و ﺑﻨﺺ ﺻﺮﯾﺢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻓﻬﻢ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ اﺑﺎﻫﻢ ﻫﻮي‬‫و ﺑﺎﻋﻼن ﺗﻤﺎم واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻠﻪ ﻏﻔﺮ ﻟﻪ‬‫ﻣﮕﺮ ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ اﯾﻦ ارﺷﺎدات ﺧﺎﺻﻪ و دﯾﮕﺮ اﻓﺎدات ﻧﺎﺻﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯽﺷﻨﻮﯾﺪ و ﺑﺎز ﻣﺘﻨﺒﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮﯾﺪ و اﯾﻦ اﺑﻮاب ﺷﺎرﻋﻪ را ﮐﻪ‬‫ﺑﻨﺺ ﺧﻮد دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﯽﮔﺰارﯾـﺪ در وي ﺳـﺠﻮد ﺑﺎﺑﻮاب ﺑﺘﺎب ﻣﯽآرﯾـﺪ و ﻫﻤﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻓﺮض اﯾﻦ اﺑﻮاب‬‫ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ در دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮﻣﯿﮕﻤﺎرﯾﺪ و اﺑﺪا ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﯾﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻓﺮض ﻣﺪاﺧﻞ ﺳـﻔﻪ و ﺟﻬﻞ در دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ از اﻗﺒـﺢ ﺿـﻼﻻﺗﺴﺖ و ﻓﺘـﺢ اﺑﻮاب ﻧﺎر در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺟﻨﺖ از اﻧﮑﺮ ﻣﺤﺎﻻت و ﻋﺠﺐ ﺑﺎﻻي ﻋﺠﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ اﻋﺮاض از‬‫اﺑﻮاب اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻮاﻣﻊ ﻫﻤﻢ ﻗﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد را ﻣﺼﺮوف ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﺪ در اﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫اﺑـﻮاب ﺷـﺎرﻋﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺴـﺪود ﮔﺮدد و اﺑـﻮاب ﻣﻔﻀـﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﺘﺒـﺎب ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ از ﻃﺮف ﺧﻮد درﯾﻦ دار و ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻓﺮض‬‫ﻣﯽﮐﻨﯿـﺪ ﻣﻔﺘﻮح ﺷﻮد و ﻧﻤﯽداﻧﯿـﺪ ﮐﻪ اول اﻻـﺑﻮاب اﻻـﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﮐﻪ ﺑـﺎب اﻻـﺑﻮاﺑﺴﺖ ﭼﻨﺎن ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﯽ ﻧﺰد ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و دار ﺣﮑﻤﺖ‬‫داﺷﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺤـﺪي ﻣﻘﺮب ﺑﺎرﮔﺎه ﺻـﻤﺪي ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎب دار آن ﺟﻨﺎب ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺪا ﺑﻮد ﻫﻨﮕﺎم ﺳّﺪ ﺟﻤﯿﻊ اﺑﻮاب اﺻـﺤﺎب ﺑﺎذن رب‬‫اﻻرﺑﺎب ﻣﻔﺘﻮح ﻣﺎﻧﺪ ﭘﺲ ﺳﻌﯽ ﺑﺎﻃﻞ ﺷﻤﺎ درﯾﻦ ﺑﺎب و ﺟﻬﺪ ﻻ ﺣﺎﺻﻞ در ﺳّﺪ اﯾﻦ اﺑﻮاب ﻣﺼﺪاق ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻤﺴﺖ ﯾُِﺮﯾُﺪوَن ﻟ ِﯿُْﻄِﻔُﺆا‬‫ﻧُﻮَر اﻟﱠﻠِﻪ ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ ُﻣﺘِﱡﻢ ﻧُﻮِرِه َو ﻟَْﻮ َﮐِﺮَه اﻟ ْﮑﺎﻓُِﺮوَن‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻔﺎد ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫وﺣﺪت ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺘﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه اﺑﻮاب ﻣﺘﻌﺪده ﺑﺮاي آن ﻗﺮار داده ﺷﻮد ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ آن اﺑﻮاب ﺑﻨﺤﻮي ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ‬‫ﮐﻪ ﺗﻌﺪدﺷﺎن راﺟﻊ ﺑﻮﺣﺪت ﮔﺮدد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل اﺻﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪184 :‬‬‫اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﯾﻦ ﺗﻌـﺪد ﺑﻠﺤـﺎظ وﺟﻮه اﺧﺘﻼـف و ﺗﻔﺮﻗﺸـﺎن ﮐﻪ ذﮐﺮ آن ﺑﺎﻻﺟﻤـﺎل ﻧﯿﺰ ﻣﻮرث اﺳـﻬﺎﺑﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ذﮐﺮﻫﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 143‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﻫﺮﮔﺰ رو ﺑﻮﺣـﺪت ﻧﺨﻮاﻫـﺪ آورد ﺑﺨﻼف آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺣﻀـﺮات اﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ اﺑﻮاب آن ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ ﺻﻮرت ﺗﻌﺪد اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻫﻢ در رﻧﮓ وﺣﺪت ﺑﺎب ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭼﻪ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺎ وﺻﻒ اﺑﻮاب ﻣﺘﻌﺪده‬‫ﺑﻮدن در ﺣﮑﻢ ﺑـﺎب واﺣـﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﺮﯾﺸـﺎن اﺑﻮاب ﮐﻪ ﻟﻔﻆ‬‫ﺟﻤﻌﺴﺖ اﻃﻼق ﻓﺮﻣﻮده و ارﺷﺎد ﮐﺮده‬‫و ﻫﻢ اﺑﻮاب ﻟا ﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻧﺠﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر و ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﻬﻢ ﻫﺪي اﻟﯽ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬‫ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﮔﺎﻫﯽ از اﯾﺸﺎن ﺑﺒﺎب ﮐﻪ ﻟﻔﻆ واﺣﺪﺳﺖ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻓﻬﻢ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﯽ و ﻣﻦ اﺑﺎﻫﻢ ﻫﻮي‬‫و ﺧﻄﺒﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼـم ﺑﻼـﻏﺖ ﻧﻈـﺎﻣﺴﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺮواﯾﺖ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﻘﺒﮥ‬‫اﻟﻤﻄﻬﺮﯾﻦ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﺷـﻨﯿﺪي ﻟﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ رواﯾﺘﯽ از ان ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﻄﻨﺰي در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﺷـﺠﺎع ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ و اﻧﺎ اﺳﻤﻊ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺨﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻗﺎل‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺒﺰاز ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ زاﻫﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﮑﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺣﮑﯿﻢ اﻟﺤﻨﺎط ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري ﻗﺎل ﺧﺮج ﻋﻠﯿﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮﻣﺎ و ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ع ﻓﺨﻄﺐ ﺛﻢ ﻗﺎل‬‫اﯾﻬﺎ اﻟﻨﺎس ان ﻫﺆﻻء اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻧﺒﯿﮑﻢ ﻗﺪ ﺷـﺮﻓﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﺮاﻣﺘﻪ و اﺳـﺘﺤﻔﻈﻬﻢ ﺳﺮه و اﺳﺘﻮدﻋﻬﻢ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ ﺷﻬﺪاء ﻋﻠﯽ اﻣﺘﻪ ﺑﺮأﻫﻢ ﻗﺒﻞ‬‫ﺧﻠﻘﻪ إذ ﻫﻢ اﻇﻠـﮥ ﺗﺤﺖ ﻋﺮﺷﻪ ﻧﺠﺒﺎء ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ اﺧﺘﺎرﻫﻢ ﻓﺎرﺗﻀﺎﻫﻢ و اﺻـﻄﻔﺎﻫﻢ ﻓﺠﻌﻠﻬﻢ ﻋﻠﻤﺎء ﻓﻘﻬﺎء ﻟﻌﺒﺎده ﻓﻬﻢ اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﻤﻬﺪﯾـﮥ و اﻟﻘﺎدة‬‫اﻟﺒﺎﻋﺜﮥ و اﻻﻣﮥ اﻟﻮﺳـﻄﯽ و اﻟﺮﺣﻤﮥ اﻟﻤﻮﺻﻮﻟﮥ ﻫﻢ اﻟﮑﻬﻒ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﻟﻠﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻧﻮر اﺑﺼﺎر اﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ و ﻋﺼـﻤﮥ ﻟﻤﻦ ﻟﺠﺄ إﻟﯿﻬﻢ و ﻧﺠﺎة ﻟﻤﻦ‬‫اﺣﺘﺮز ﺑﻬﻢ ﯾﻐﺘﺒﻂ ﻣﻦ واﻻﻫﻢ و ﯾﻬﻠﮏ ﻣﻦ ﻋﺎداﻫﻢ و ﯾﻔﻮز ﻣﻦ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻬﻢ اﻟﺮاﻏﺐ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﺎرق و اﻟﻤﻘﺼﺮ ﻋﻨﻬﻢ زاﻫﻖ و اﻟﻼزم ﺑﻬﻢ ﻻﺣﻖ‬‫ﻓﻬﻢ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺒﺘﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ اﺗﺎﻫﻢ ﻧﺠﺎ و ﻣﻦ اﺑﺎﻫﻢ ﻫﻮي ﻫﻢ ﺣﻄﮥ ﻟﻤﻦ دﺧﻠﻪ و ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻪ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺪﻋﻮن و ﺑﺎﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻤﻠﻮن و‬‫ﺑﺂﯾـﺎﺗﻪ ﯾﺮﺷـﺪون ﻓﯿﻬﻢ ﻧﺰﻟﺖ اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻫﺒﻄﺖ ﻣﻼﺋﮑـﮥ اﻟﺮﺣﻤـﮥ و إﻟﯿﻬﻢ ﺑﻌﺚ اﻟﺮوح اﻻﻣﯿﻦ ﺗﻔﻀـﻼ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و رﺣﻤـﮥ و اﺗﺎﻫﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ‬‫ﯾﺆت اﺣـﺪا ﻣﻦ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻋﻨﺪﻫﻢ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﻠﺘﻤﺲ و ﯾﺤﺘﺎج ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻬﺪي ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ و ﻫﻢ اﻟﻨﻮر ﻓﯽ اﻟﻀـﻼﻟﮥ ﻋﻨﺪ دﺧﻮل اﻟﻈﻠﻤﮥ‬‫و ﻫﻢ اﻟﻔﺮوع اﻟﻄﯿﺒـﮥ ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ و ﻫﻢ ﻣﻌﺪن اﻟﻌﻠﻢ و اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻟﺮﺣﻤﮥ و ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻫﻢ اﻟﺬﯾﻦ اذﻫﺐ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺮﺟﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪185 :‬‬‫و ﻃﻬﺮﻫﻢ ﺗﻄﻬﯿﺮا‬‫و در ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﮐﻪ ﻣﺆﯾـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ اﺗﺤﺎد‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺤﺾ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻓﺮﻣﻮده و ﮔﺎﻫﯽ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻣﺜﻞ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻗﺮار داده و‬‫ﻗﺪ ﻣﺮت ﻃﺮق ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻣﺴـﺘﻮﻓﺎة ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺧﻮد‬‫ﺑﺒـﺎب ﺣﻄﻪ ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮد در ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم ﺧﻮد ﻟﻔﻆ ﻣﺜﻠﻨﺎ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺿـﻤﯿﺮ ﺟﻤﻌﺴﺖ آورد ﺗﺎ اﺷﺎره ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎ‬‫دﯾﮕﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺘﺤﺪﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﻔﺴﯿﺮ در ﻣﻨﺜﻮر ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻠﻨﺎ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﮐﺴﻔﯿﻨﮥ ﻧﻮح و ﮐﺒﺎب ﺣﻄﮥ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﻌﯿﻦ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺘﯿﻦ و ﺗﺒﯿﯿﻦ رزﯾﻦ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎب‬‫واﺣﺪ دارد ﻫﻢ ﺑﺠﺎﺳﺖ و اﮔﺮ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮاب اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ دارد ﻧﯿﺰ رواﺳﺖ و در ﻫﺮ دو ﺻﻮرت از داﺋﺮه اﺗﺒﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 144‬از ‪431‬‬‫آﺛـﺎر ﺧﻮد دار ﺣﮑﻤﺖ و ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﯿﺮون ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻔﻀﻞ و اﻧﻌﺎم اﻟﻬﯽ و ﺑﺘﺄﯾﯿـﺪ ﮐﻼم رﺳﺎﻟﺖﭘﻨﺎﻫﯽ از ﺧﺼﻮﺻـﯿﺎت‬‫ﺧﺎﺻﻪ اﻫﻞ ﺣﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ را در ﺑﺎب اﺑﻮاب ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺼﺪاق َأ َﺗْﻌﺒُُﺪوَن ﻣﺎ َﺗﻨِْﺤﺘُﻮَن‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺴﻮي آن راﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ و در ادﻋـﺎي ﻣﺜـﻞ آن ﺑﺮاي ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮد از ﻟﺰوم ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﭘﻨﺎﻫﯽ ﻧﻪ وَ‬‫اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﺨَﺘﱡﺺ ﺑ َِﺮْﺣَﻤﺘِِﻪ َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء‬‫و ذﻟ َِﮏ َﻓْﻀُﻞ اﻟﱠﻠِﻪ ﯾُْﺆﺗِﯿِﻪ َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء*‬‫و از آﯾﺎت ﺑﺎﻫﺮه ﻋﻠﻮ اﻣﺮ ﺣﻖ و ﺑﯿﻨﺎت زاﻫﺮه ﺳـﻤﻮ ﻗﻮل ﺻﺪق آن ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮات‬‫اﺋﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ اﺑﻮاب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را از رﺳﺎﻟﻪ روﯾﺎي ﯾﻮﺣﻨﺎي ﻣﺴـﯿﺤﯽ در‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ اﺛﺒﺎت ﻧﺒﻮت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺤﻘﯿﻖ رﺳﺎﻧﯿﺪه آن را ﻣﺼﺪاق ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪهاﻧﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻮاد ﺳﺎﺑﺎط در ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺛﺎﻟﺜﻪ ﺗﺒﺼـﺮه ﺛﺎﻟﺜﻪ ﮐﺘﺎب ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﺑﺎﻃﯿﻪ ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﺑﺮﻫﺎن ﺧﺎﻣﺲ از رﺳﺎﻟﻪ روﯾﺎي ﯾﻮﺣﻨﺎ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ ﻓﺎﺧـﺬﺗﻨﯽ اﻟﺮوح اﻟﯽ ﺟﺒﻞ ﻋﻈﯿﻢ ﺷﺎﻣﺦ و ارﺗﻨﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻈﯿﻤﮥ اورﺷـﻠﯿﻢ اﻟﻤﻘﺪﺳﮥ ﻧﺎزﻟﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـﻤﺎء ﻣﻦ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻣﺠﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﺿﻮﺋﻬﺎ ﮐﺎﻟﺤﺠﺮ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﮐﺤﺠﺮ اﻟﯿﺸﻢ و اﻟﺒﻠﻮر و ﮐﺎن ﻟﻬﺎ ﺳﻮر ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺎل و اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﺑﺎﺑﺎ و ﻋﻠﯽ اﻻﺑﻮاب اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ ﻣﻠﮑﺎ و ﮐﺎن‬‫ﻗﺪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳـﻤﺎء اﺳﺒﺎط اﺳﺮاﺋﯿﻞ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ اﻗﻮل ﻻ ﺗﺎوﯾﻞ ﻟﻬﺬا اﻟﻨﺺ ﺑﺤﯿﺚ ان ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﮑﮥ ﺷﺮﻓﻬﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻤﺮاد ﺑﻤﺠﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺜﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪا ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯿﻬـﺎ و اﻟﻀﻮء ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ اﻟﺤﺠﺮ اﻻﺳﻮد و ﺗﺸﺒﯿﻬﻪ ﺑﺎﻟﯿﺸﻢ و اﻟﺒﻠﻮر اﺷﺎرة اﻟﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺘﯽ وردت ﻓﯽ اﻧﻪ‬‫ﻟﻤﺎ ﻧﺰل ﮐﺎن أﺑﯿﺾ و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﺴﻮر ﻫﻮ رّب اﻟﺠﻨﻮد ﺻﻠﻌﻢ و اﻻﺑﻮاب اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ اوﻻده اﻻﺣﺪ ﻋﺸﺮ و اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻋﻠﯽ و ﻫﻢ ﻋﻠﯽ و اﻟﺤﺴﻦ‬‫و اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﻋﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ و ﺟﻌﻔﺮ و ﻣﻮﺳـﯽ و ﻋﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ و ﻋﻠﯽ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﻘﺎﺋﻢ اﻟﻤﻬـﺪي ﻣﺤﻤﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺑﻮاب اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪186 :‬‬‫اﺛﻨـﺎ ﻋﺸـﺮ ﻣﻠﮑﺎ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﻋﻈﻢ ﻣﺮﺗﺒﺘﻪ و ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻮم ﻧﺒﻮﺗﻪ و ﻗﯿﺎم دﻋﻮﺗﻪ و ﻋﻠﯽ اﻧﻘﯿﺎد ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺳـﺒﺎط ﻟﻪ و اﻻﺳـﺒﺎط اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ‬‫اوﻻد ﯾﻌﻘﻮب ﻋﻬﺴﻢ و ﻫﻢ روﺑﯿﻦ و ﺷـﻤﻌﻮن و ﻻوي و ﯾﻬﻮدا و اﺳﺨﺮ و زاﺑﻠﻮن و ﺑﻦ ﯾﺎﻣﯿﻦ و دان و ﻧﻔﺘﺎﻟﯽ و ﯾﺎد و ﻋﺎﺷﺮ و ﯾﻮﺳﻒ ﻋﻬﺴﻢ‬‫و ﻫﺬا ﻣﺼﺪاق‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻟﻮﻻك ﻟﻤﺎ ﺧﻠﻘﺖ اﻻﻓﻼك‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﺑﺎﻃﯿﻪ ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎدس از رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻟﺴﻮر اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ اﺳﺎﺳﺎ و ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳﻤﺎء‬‫رﺳﻞ اﻟﺤﻤﻞ اﻻﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮ اﻗﻮل ﻫﺬا ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺻﺮﯾﺢ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ اﻻﺳﺎس ﻫﻢ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ و رﺳﻞ اﻟﺤﻤﻞ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ اﻟﺤﻮارﯾﻮن‬‫اﻻﺛﻨـﺎ ﻋﺸـﺮ رﺿـﻊ و ﻫﻢ ﺳـﻤﻌﻮن ﺑﻄﺮس و اﻧـﺪرﯾﺎس و ﯾﻌﻘﻮب و ﯾﻮﺣﻨـﺎ و ﻓﯿﻠﺒﻮس و ﺑﺮﺗﻮﻟﻮﻣـﺎؤس و ﺗﻮﻣـﺎ و ﻣـﺘﯽ و ﯾﻌﻘﻮب و ﻟﺒـﺎؤس و‬‫ﺳﻤﻌﻮن اﻟﻘﻨﺎﻧﯽ و ﺑﻮﻟﻮص ﻋﻠﯽ راﯾﯽ أﻧﺎ ﻷن ﯾﻬﻮدا اﻻﺳـﺨﺮﯾﻮﻃﯽ ﮐﺎن ﻗﺪ ﺧﻨﻖ ﻧﻔﺴﻪ و ﻫﻠﮏ و اﻗﯿﻢ ﺑﻮﻟﻮص ﻣﻘﺎﻣﻪ و ﻓﯿﻪ اﺷﺎرة اﻟﯽ اﻧﻘﯿﺎد‬‫ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ اﻟﻌﯿﺴﻮﯾـﮥ ﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ ﺧﯿﺮ اﻟﺒﺮﯾـﮥ ﺻـﻠﻌﻢ و ﻧﯿﺰ در ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﺑﺎﻃﯿﻪ ﺑﻌـﺪ اﯾﺮاد ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﺑﻊ از رﺳﺎﻟﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﺮﺟﻤﺘﻪ‬‫ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿـﮥ و اﻻﺑﻮاب اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻟﺆﻟﺆة ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻻﺑﻮاب ﮐﺎن ﻣﻦ ﻟﺆﻟﺆة واﺣﺪة و ﺳﺎﺣﮥ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺬﻫﺐ اﻻﺑﺮﯾﺰ ﮐﺎﻟﺰﺟﺎج‬‫اﻟﺸﻔﺎف اﻗﻮل ﻫﺬا ﺑﯿﺎن ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﺻﻔﮥ ﻟﻼﺑﻮاب و ﮐﻮن ﮐﻞ ﺑﺎب ﻣﻦ ﻟﺆﻟﺆة واﺣﺪ ﻓﯿﻪ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻣﺎ ﯾﺪﻋﯿﻪ اﻻﻣﺎﻣﯿﻮن ﻣﻦ ﻋﺼﻤﮥ اﺋﻤﺘﻬﻢ ﻻن‬‫اﻟﻠﺆﻟﺆة ﮐﺮوﯾﮥ و ﻻ ﺷﮏ ان اﻟﺸﮑﻞ اﻟﮑﺮوي ﻻ ﯾﻤﮑﻦ اﻧﺜﻼﻣﻪ ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﺒﺎﺷﺮ اﻻﺟﺴﺎم اﻻ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺘﻘﯽ ﻧﻘﻄﮥ واﺣﺪة ﮐﻤﺎ ﺻﺮح ﺑﻪ اوﻗﻠﯿﺪس و‬‫اﻻﺻﻞ ﻓﯽ ﻋﺼـﻤﮥ اﻻﻣﺎم اﻣﺎ ﻋﻨـﺪ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ﻓﺎن اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻟﯿﺴﺖ ﺑﺸـﺮط ﺑﻞ اﻟﻌﻤﺪة ﻓﯿﻪ اﻧﻌﻘﺎد اﻻﺟﻤﺎع و اﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ ﻓﻬﯽ‬‫واﺟﺒﮥ ﻓﯿﻪ ﻻﻧﻪ ﻟﻄﻒ و ﻻن اﻟﻨﻔﻮس اﻟﺬﮐﯿﮥ اﻟﻔﺎﺿـﻠﮥ ﺗﺎﺑﯽ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻨﻔﻮس اﻟﺪﻧﯿﮥ اﻟﻤﻔﻀﻮﻟﮥ و ﻋﺪم اﻟﻌﺼﻤﮥ ﻋﻠﮥ ﻋﺪم اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ و ﻟﻬﻤﺎ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﺑﺤﺚ ﻃﻮﯾﻞ ﻻ ﯾﻨﺎﺳﺐ ﻫـﺬا اﻟﻤﻘﺎم ﻗﻮﻟﻪ و ﺳﺎﺣـﮥ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﻦ اﻟـﺬﻫﺐ اﻻﺑﺮﯾﺰ ﮐﺎﻟﺰﺟﺎج اﻟﺸـﻔﺎف ﯾﺮﯾـﺪ ﺑـﺬﻟﮏ اﻫﻞ ﻣﻠﺘﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻻﻧﻬﻢ ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 145‬از ‪431‬‬‫ﯾﻨﺤﺮﻓﻮن ﻋﻦ اﻋﺘﻘﺎدﻫﻢ و ﻻ ﯾﻨﺼـﺮﻓﻮن ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺒﻬﻢ ﻓﯽ ﺣﺎﻟﮥ اﻟﻌﺴﺮة و اﻣﺎ اﻟﺬﯾﻦ اﻏﻮاﻫﻢ ﻗﺴﻮس اﻻﻧﮑﺘﺎرﯾﯿﻦ ﻓﻤﻦ اﻟﺠﻬﺎل اﻟﺬﯾﻦ ﻻ ﻣﻌﺮﻓﮥ‬‫ﻟﻬﻢ ﺑﺎﺻﻮل دﯾﻨﻬﻢ و ﻫﺬا ﻫﻮ ﻣﺼﺪاق‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺳـﺮ ﺧﯿﻞ ﮔﺮوه ﻣﺮواﻧﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ در رد ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎل ﻧﺼﺐ و ﺣﺮورﯾﺖ و ﻣﺮوق و ﺧﺎرﺟﯿﺖ را ﻧﺼﺐ اﻟﻌﯿﻦ ﺧﻮد‬‫ﺳـﺎﺧﺘﻪ اﻋﻼم ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﺳـﻼم و ﺷﺎرع اﺳـﻼم ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻼ ﻟﺤﺎظ ﻋـﺬل و ﻣﻼم ارﺑﺎب اذﻫﺎن و اﺣﻼم اﻓﺮاﺧﺘﻪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴﻨﻪ در ﻣﺒﺤﺚ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺿﻌﻒ و اوﻫﯽ و ﻟﻬﺬا اﻧﻤﺎ ﯾﻌﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ان رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي و ذﮐﺮه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺑﯿﻦ ان ﺳﺎﺋﺮ ﻃﺮﻗﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ و اﻟﮑﺬب ﯾﻌﺮف‬‫ﻣﻦ ﻧﻔﺲ ﻣﺘﻨﻪ ﻓﺎن اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إذا ﮐﺎن ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬﺎ اﻻ ﺑﺎب واﺣﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪187 :‬‬‫ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ واﺣـﺪ ﻓﺴـﺪ اﻣﺮ اﻻﺳـﻼم و ﻟﻬـﺬا اﺗﻔﻖ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ واﺣﺪا ﺑﻞ ﯾﺠﺐ ان‬‫ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻐﻮن اﻫﻞ اﻟﺘﻮاﺗﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺨﺒﺮﻫﻢ ﻟﻠﻐﺎﺋﺐ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻ ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﻘﺮاﺋﻦ و ﺗﻠﮏ ﻗﺪ ﺗﮑﻮن ﻣﻨﺘﻔﯿﮥ او ﺧﻔﯿﮥ‬‫ﻋﻦ اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﻼ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮة و إذا ﻗﺎﻟﻮا ذﻟﮏ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺨﺒﺮه ﻗﯿﻞ ﻟﻬﻢ ﻓﻼ ﺑﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اّوﻻـ و ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻻ ﺗﺜﺒﺖ ﺑﻤﺠﺮد ﺧﺒﺮه ﻗﺒﻞ ان ﺗﻌﻠﻢ ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻓﺎﻧﻪ دور و ﻻ ﺗﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع ﻓﺎﻧﻪ ﻻ اﺟﻤﺎع ﻓﯿﻬﺎ و ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﺎﻣﯿﮥ‬‫اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن اﻻﺟﻤﺎع ﺣﺠﮥ ﻻن ﻓﯿﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻌﺼﻮم ﻓﯿﻌﻮد اﻻﻣﺮ اﻟﯽ اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﺑﻤﺠﺮد دﻋﻮاه ﻓﻌﻠﻢ ان ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻟﻮ ﮐﺎﻧﺖ ﺣﻘﺎ ﻻ ﺑﺪ ان‬‫ﺗﻌﻠﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻏﯿﺮ ﺧﺒﺮه ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اﻻ ﻫﻮ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻻ ﻋﺼـﻤﺘﻪ و ﻻ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻓﻌﻠﻢ ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧﻤـﺎ اﻓﺘﺮاه زﻧـﺪﯾﻖ ﺟﺎﻫﻞ ﻇﻨﻪ ﻣـﺪﺣﺎ و ﻫﻮ ﯾﻄﺮق اﻟﺰﻧﺎدﻗـﮥ اﻟﯽ اﻟﻘـﺪح ﻓﯽ دﯾﻦ اﻻﺳـﻼم إذ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻻ واﺣـﺪ ﺛﻢ ان ﻫـﺬا ﺧﻼف اﻟﻤﻌﻠﻮم‬‫ﺑـﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻓـﺎن ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺪاﺋﻦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻠﻐﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻣـﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﻣﮑـﮥ ﻓﺎﻻﻣﺮ ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﺸﺎم و‬‫اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎن ﻫﺆﻻء ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﯾﺮوون ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺷﯿﺎء ﻗﻠﯿﻼ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﺎﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﮐﺎﻧﻮا ﺗﻌﻠﻤﻮا اﻟﻘﺮآن‬‫و اﻟﺴﻨﮥ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺘﻮﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻓﻘﻬﺎء اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺗﻌﻠﻤﻮا اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ ﻋﻤﺮ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ ﻻﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ و ﻣﻘﺎﻣﻪ‬‫ﻓﯿﻬﻢ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و ﻟﻬـﺬا روي اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻋﻦ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﮐﺜﺮ ﻣﻤﺎ رووا ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﺷـﺮﯾﺢ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻧﻤﺎ ﺗﻔﻘﻬﻮا ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﮐﺎن ﺷـﺮﯾﺢ ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺎﺿـﯿﺎ و ﻫﻮ و ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺗﻔﻘﻬﺎ؟؟؟ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﻓﺎﻧﺘﺸﺮ ﻋﻠﻢ اﻻﺳﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﺪاﺋﻦ‬‫ﻗﺒﻞ ان ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻋﺪاوت اﻧﻀـﻤﺎم اﻫﺎﻧﺖ اﻟﺘﯿﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻟّﺪ اﻟﺨﺼﺎم ﺳﺮاﺳـﺮ ﭘﻮچ و ﭘﺎ در ﻫﻮا و ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺻـﻨﺎف‬‫ﺧﻄﻞ و ﺧﻄﺎﺳﺖ‬‫ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ در اﻧﮑﺎر ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ و رد آن‬‫اﻣﺎ ادﻋﺎي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﺿﻌﻒ و اوﻫﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺟﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻌﺪودﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﻃﻞ ﺻﺮﯾﺢ و‬‫اﻓـﮏ ﻓﻀـﯿﺤﺴﺖ و ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم ﺑﺠﻮاب ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم ﺻـﺤﺖ و اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ و ﺷـﻬﺮت ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﻟﻤﻘﺎم‬‫ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ ﺗﺸـﯿﯿﺪ و اﺣﮑـﺎم و ﻏـﺎﯾﺖ ﺗﻮﻃﯿـﺪ و اﺑﺮام ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳـﯿﺪه و ﺣﻖ و ﺻـﺪق ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ واﺿـﺢ اﻻﻋﻼم ﮐﺒـﺪر اﻟﺘﻤﺎم او‬‫ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﺗﺠﻠﯽ ﻋﻨﻬﺎ اﻧﻌﻤﺎم ﻋﻠﯽ رﻏﻢ آﻧﺎف اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﻄﻐﺎم ﺑﻨﺼﻮص اﺟّﻠﻪ ﺣﻔﺎظ ﻋﻈﺎم و اﻣﺎﺛﻞ اﺛﺒﺎت ﻓﺨﺎم واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪه و‬‫ﺣﺮف ﻣﻄﻠﻮب ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﺮﺳﯽﻧﺸـﯿﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ اﮔﺮ اوﻟﯿـﺎي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻌﻨﺎد و دﯾﮕﺮ ﻋﺼﺎﺋﺐ ﻣﻐﻤﻮرﯾﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻘـﺪ و اﻟﻠـﺪاد ﻣـﺪت‬‫اﻟﻌﻤﺮ دﻣﺎغ ﺧﻮد ﺳﻮزﻧﺪ و زﻣﯿﻦ را ﺑﺂﺳـﻤﺎن دوزﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ره ﺑﺠﺎي ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺮد و ﺟﺰ ﺧﻮن دل ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺧﻮرد و ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴـﺖ‬‫ازﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻣﺮﯾﺪ و ﻣﺒﻐﺾ ﻋﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن از ﺗﺨﺮﯾﺠﺎت ﻣﺴﻨﺪﯾﻦ ﮐﺒﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 146‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪188 :‬‬‫و ﺗﺤـﺪﯾﺜﺎت ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ اﺣﺒﺎر و ﺗﺼـﺤﯿﺤﺎت ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ واﻻ ﺗﺒﺎر و دﯾﮕﺮ اﻓﺎدات ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻓﺨﺎر ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺮق اﻟﻤﻨﺎر ﻋﺰﯾﺰ‬‫اﻟﻤﺜﺎر ﯾﮑﺴـﺮ ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺟﺎﻟﺐ ﺑﻮار و ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻣﻈﻬﺮ ﺧﺴﺎر آﻏﺎز ﻣﯽﻧﻬـﺪ و ﺑﺎدﻋﺎي ﺣﺼـﺮ ﻣﻌﺪود ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت داد ﮐﻤﺎل‬‫ﺗﺨﺮص و اﻓـﺘﺮا و ﺗﺠﺎﺳـﺮ و اﺟـﺘﺮا ﻣﯽدﻫـﺪ و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽرﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺨـﺬول ﺟﺴـﺎرت و اﻗـﺪام ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼـم‬‫ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم ﻧﻤﻮده ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﺛﺒﺎت ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ در اﺛﺒﺎت و ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻌﯽ ﻣﺸـﮑﻮر و ﺟﻬﺪ‬‫ﻣﻮﻓﻮر ﺑﻌﻤـﻞ آوردهاﻧـﺪ ﯾﮑﯽ از آن ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤّﺮات و ﮐّﺮات ﺗﺼـﺤﯿﺢ و اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ‬‫ﺟﻨـﺎﺑﺶ ﻧﻤﻮده زﻧﮓ ﺗﺮدد و ارﺗﯿﺎب از ﺧﻮاﻃﺮ اﯾﺸﺎن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ زدوده ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻣﺂﺛﺮ‬‫ﻋـﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﻏـﺎﻟﯿﻪ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺻـﺤﺎب رﺟﺎل ﺑﺮاي او ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺷـﻄﺮي از آن ﺳﺎﺑﻘﺎ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﭼﻨﺎن‬‫ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻤﺮﺗﺒﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎ اﻋﺘﺮاف و اذﻋﺎن و اﻧﻘﯿﺎد و اﯾﻘﺎن ﺑﮑﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ او در ﻋﻠﻢ و ﺧﺒﺮت‬‫و ﻧﻘـﺪ و ﺑﺼـﯿﺮت ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻇﻬـﺎر ﻋﻈﻤﺖ ﺷـﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او در ﺑﺎب ﻋﺮﻓﺎن اﺣﺎدﯾﺚ ﺳـﺮور اﻧﺲ و ﺟﺎن ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﮐﺮ‬‫اﻟﺠﺪﯾـﺪان در ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿـﻞ اﯾﻦ ﻧﺎﻗـﺪ ﺟﻠﯿـﻞ ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻓﺰوده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﻨﻘﻮﻻت ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺼـﺪق و ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ‬‫اﻟﮑـﺬب و اﻟﻤﺮﺟﻊ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ ﺑﯿﻦ ﻫـﺬا و ﻫـﺬا اﻟﯽ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ اﻟﻨﺤﺎة ﻓﯽ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ ﻟﺤﻦ اﻟﻌﺮب و ﻧﺤﻮ اﻟﻌﺮب و‬‫ﯾﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻠﻐـﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻠﻐـﮥ و ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﻠﻐـﮥ و ﮐـﺬﻟﮏ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸـﻌﺮ و اﻟﻄﺐ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻓﻠﮑﻞ ﻋﻠﻢ رﺟﺎل ﯾﻌﺮﻓﻮن ﺑﻪ و‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ اﺟﻞ ﻫﺆﻻء و اﻋﻈﻢ ﻗـﺪرا و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺻﺪﻗﺎ و اﻋﻼﻫﻢ ﻣﻨﺰﻟﮥ و اﮐﺜﺮﻫﻢ دﯾﻨﺎ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﻨﺎس ﺻﺪﻗﺎ و دﯾﻨﺎ و اﻣﺎﻧﮥ و‬‫ﻋﻠﻤﺎ و ﺧﺒﺮة ﺑﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮوﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌﺪﯾﻞ ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﮥ و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﻨﯿﻪ و ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و أﺑﯽ داود و أﺑﯽ زرﻋـﮥ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و أﺑﯽ اﺣﻤـﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﻟا ﺒﺴﺘﯽ و‬‫أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻟا ـﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﻣﺜﺎل ﻫﺆﻻء ﺧﻠﻖ ﮐﺜﯿﺮ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻋـﺪدﻫﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل و اﻟﺠﺮح و اﻟﺘﻌـﺪﯾﻞ و إن ﮐﺎن ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻋﻠﻢ‬‫ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﺑـﺬﻟﮏ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻋـﺪل ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﯽ وزن ﮐﻼـﻣﻪ ﮐﻤﺎ اّن اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻮم ﮐـﺬﻟﮏ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴـﺐ‬‫اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻘﻮﻻت ﺑﺴـﯿﺎري از ﺻـﺪق و ﺑﺴـﯿﺎري از ﮐـﺬﺑﺴﺖ و ﻣﺮﺟﻊ در ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺻـﺪق و ﮐﺬب ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺤﺪﯾﺜﺴـﺖ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب ﻧﺤﻮ و ﻟﻐﺖ ﺑﺴﻮي ﻧﺤﺎة و ﻋﻠﻤﺎي ﻟﻐﺖ رﺟﻮع ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻋﻠﻤﺎي ﺷـﻌﺮ و ﻃﺐ و ﻏﯿﺮ آن ﭼﻪ‬‫ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﺮدﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪189 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑـﺎن ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺮوف ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ و ﻋﻠﻤـﺎي ﺣـﺪﯾﺚ از ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻤـﺎ اﺟـﻞ و اﻋﻈﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ از روي ﻗـﺪر و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮ ﺷـﺎن از روي ﺻـﺪق و‬‫اﻋﻼﯾﺸـﺎن از روي ﻣﻨﺰﻟﺖ و اﮐﺜﺮﺷـﺎن از روي دﯾﻦ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﭼﻪ اﯾﺸـﺎن از اﻋﻈﻢ ﻧـﺎس ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ از روي ﺻـﺪق و دﯾﻦ و اﻣـﺎﻧﺖ و ﻋﻠﻢ و‬‫ﺧﺒﺮت ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ آن را از ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﻪ و ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﺳﻔﯿﺎن ﺛﻮري و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و ﺷﺎﻓﻌﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻮ داود و اﺑﻮ زرﻋﻪ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و ﻧﺴﺎﺋﯽ و ﻋﺠﻠﯽ و اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺪي و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﺴﺘﯽ و اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺴﻦ دارﻗﻄﻨﯽ و اﻣﺜـﺎل اﯾﺸـﺎن ﺧﻠـﻖ ﮐـﺜﯿﺮ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﺼـﺎ ﻧﻤﯽﺷـﻮد ﻋـﺪدﺷﺎن و اﯾﺸـﺎن ﻫﻤﻪ از اﻫـﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺮﺟـﺎل و ﺟﺮح و ﺗﻌـﺪﯾﻞ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن از ﺑﻌﺾ اﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻠﻢ و ﺑﻌﻀﺸﺎن از ﺑﻌﺾ اﻋﺪﻟﺴﺖ در وزن ﮐﻼم ﺧﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮدم در ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻠﻮم‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺤﺼﻞ ﮐﻼﻣﻪ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ و اﻏﺮاق و ﺑﺎﻻ ﺧﻮاﻧﯽ در ﻣﺪح ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜﺎل او ﭼﺮا ﺑﺮ اﻓﺎدات ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻧﺼﻮص ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺑﺎب ﺻﺤﺖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ و ﺗﻌﺪﯾﻞ راوي‬‫آن رو ﻧﻤﯽآرد و ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ را از ﻗﺪح و ﺟﺮح ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺻﯿﻞ ﺑﺎز ﻧﻤﯽدارد و ﺑﻤﺼﺪاق َأ َﺗْﺄُﻣُﺮوَن اﻟﱠﻨﺎَس ﺑ ِﺎﻟ ْﺒِﱢﺮ َو َﺗﻨَْﺴْﻮَن َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 147‬از ‪431‬‬‫دﯾﮕﺮان را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜـﺎل او داده ﺧﻮد را درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻓﺮاﻣﻮش ﻣﯽﺳﺎزد و ﺑﻤﻔﺎد ﻟ َِﻢ َﺗُﻘﻮﻟ ُﻮَن ﻣﺎ ﻻ َﺗﻔَْﻌﻠُﻮَن َﮐﺒَُﺮ َﻣﻘْﺘًﺎ‬‫ِﻋﻨَْﺪ اﻟﱠﻠِﻪ َأْن َﺗُﻘﻮﻟ ُﻮا ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻔَﻌﻠُﻮَن‬‫ﻣﺒﺘﻼي ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻓﻌﻞ ﺑﺎ ﻗﻮل ﺷـﺪه ﺑﺎﻇﻬﺎر اﺳﺘﯿﺠﺎب ﻣﻘﺖ و ﻏﻀﺐ رب اﻻرﺑﺎب ﻣﯽﭘﺮدازد و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻓﻬـﺬا‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗـﺪ ذﮐﺮه ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ و اﻟﻤﺼـﻨﻔﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﺎﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و اﻟﺒﻐﻮي و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ و اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺠﺮد رواﯾﮥ‬‫ﻫﺆﻻـء ﻻـ ﺗﻮﺟﺐ ﺛﺒﻮت اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺎﺗﻔـﺎق اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺐ ﻫﺆﻻء ﻣﻦ اﻻﮐﺎذﯾﺐ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻣﺎ اﺗﻔﻖ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ‬‫ﮐﺬب ﻣﻮﺿﻮع و ﻓﯿﻬﺎ ﺷـﯽء ﮐﺜﯿﺮ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻدﻟﮥ اﻟﯿﻘﯿﻨﯿﮥ اﻟﺴﻤﻌﯿﮥ و اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ اﻧﻬﺎ ﮐﺬب ﺑﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻﺿﻄﺮار اﻧﻪ ﮐﺬب و اﻟﺜﻌﻠﺒﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻪ‬‫ﻻ ﯾﻌﺘﻤـﺪون اﻟﮑـﺬب ﺑﻞ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺼـﻼح و اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺎ ﻣﻨﻌﻬﻢ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻟﮑﻦ ﯾﻨﻘﻠﻮن ﻣﺎ وﺟﺪوه ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺐ و ﯾﺪوﻧﻮن ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﻮه و ﻟﯿﺲ‬‫ﻻﺣـﺪﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺨﺒﺮة ﺑﺎﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺎ ﻻﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺸـﻌﺒﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺬﻫﻠﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و أﺑﯽ داود و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و أﺑﯽ‬‫زرﻋـﮥ اﻟﺮازﯾﺎن و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪه و اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﻣﺜﺎل ﻫﺆﻻء ﻣﻦ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎده و ﺣﮑﺎﻣﻪ و ﺣﻔﺎﻇﻪ‬‫اﻟﺬﯾﻦ ﻟﻬﻢ ﺧﺒﺮة و ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺗﺎﻣﮥ ﺑﺎﻗﻮال‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪190 :‬‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺣﻮال ﻣﻦ ﻧﻘﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻬﻢ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪ‬‫ﻫﺆﻻء ﻣﻦ ﻧﻘﻠﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺪ ﺻـﻨﻔﻮا اﻟﮑﺘﺐ اﻟﮑﺜﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺮﺟﺎل اﻟﺬﯾﻦ ﻧﻘﻠﻮا اﻻﺛﺎر و اﺳﻤﺎﺋﻬﻢ و ذﮐﺮوا اﺧﺒﺎرﻫﻢ و اﺧﺒﺎر ﻣﻦ اﺧﺬوا ﻋﻨﻪ‬‫و ﻣﻦ اﺧﺬ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﺜﻞ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻞ و اﺳـﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻘﻄﺎن و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫اﻟﺒﺨـﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ و أﺑﯽ زرﻋـﮥ و أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﻟﺘﺮﻣـﺬي و أﺑﯽ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋـﺬي و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن و أﺑﯽ اﻟﻔﺘـﺢ اﻻزدي و‬‫اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺻـﺮاﺣﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ از اﺋﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎد و ﺣﮑﺎم و ﺣﻔﺎظ‬‫آﻧﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴﺎﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن ﺧﺒﺮت و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺗﺎﻣﻪ ﺑﺎﻗﻮال ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و اﺣﻮال ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ ﻋﻠﻢ و‬‫ﺣـﺪﯾﺚ از آن ﺟﻨـﺎب ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺐ ﮐﺜﯿﺮه در ﻣﻌﺮﻓﺖ رﺟـﺎل ﻧـﺎﻗﻠﯿﻦ آﺛﺎر و اﺳـﻤﺎء اﯾﺸﺎن ﺗﺼـﻨﯿﻒ‬‫ﮐﺮدهاﻧـﺪ و در ان ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ اﺧﺒﺎر آن ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ آﺛﺎر را و اﺧﺒﺎر ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ ازو اﺧﺬ ﮐﺮده و اﺧﺒﺎر ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ‬‫از ان ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ اﺧـﺬ ﮐﺮده ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ ﭼﺮا اﻗﻮال و اﺣﮑﺎم او‬‫ﮐﻪ در ﺑﺎب ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده از ﻧﻈﺮ ﻣﯽاﻧﺪازد و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻘﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﻋﻼم ﺷﻘﺎق و ﺧﻼف‬‫را ﺑـﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻬﺒـﺬ ﺑـﺎرع اﻻوﺻـﺎف ﻣﯽاﻓﺮازد و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﮐﻼـم دﯾﮕﺮ زﯾﺎده ﺑﺮﯾﻦ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ و اﻏﺮاق در ﻣـﺪح ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜﺎل او‬‫ﺑﮑـﺎر ﺑﺮده ﮐﺎﻟﺒـﺎﺣﺚ ﻋﻦ ﺣﺘﻔﻪ ﺑﻈﻠﻔﻪ و اﻟﺠـﺎدع ﻣـﺎرن اﻧﻔﻪ ﺑﮑﻔﻪ ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ﺑﺤـﺪ دﻣـﺎر ﻣﮑﻤﻞ و ﺑﻮار ﻣﻌﺠﻞ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﻬﺎج‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ أراد ان ﯾﻌﺮف ﻓﻀـﺎﺋﻠﻬﻢ و ﻣﻨﺎزﻟﻬﻢ ﻋﻨـﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻠﯿﺘـﺪﺑﺮ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ اﻟﺘﯽ ﺻـﺤﺤﻬﺎ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﻤﻠﺖ ﺧﺒﺮﺗﻬﻢ ﺑﺤﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﺤﺒﺘﻬﻢ ﻟﻪ و ﺻﺪﻗﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺒﻠﯿﻎ ﻋﻨﻪ و ﺻﺎر ﻫﻮاﻫﻢ ﺗﺒﻌﺎ ﻟﻤﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ‬‫ﻓﻠﯿﺲ ﻟﻬﻢ ﻏﺮض اﻻ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ و ﺗﻤﯿﯿﺰه ﻋﻤﺎ ﯾﺨﻠﻂ ﺑـﺬﻟﮏ ﻣﻦ ﮐـﺬب اﻟﮑﺎذﺑﯿﻦ و ﻏﻠﻂ اﻟﻐﺎﻟﻄﯿﻦ ﮐﺎﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺜﻞ اﻟﺒﺨﺎري و‬‫ﻣﺴـﻠﻢ و اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ و اﻟﺒﺮﻗـﺎﻧﯽ و أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ و اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺛﻢ ﻣﺜـﻞ ﺻـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و اﺑﻦ ﻣﻨـﺪة و أﺑﯽ ﺣـﺎﺗﻢ اﻟﺒﺴﺘﯽ ﺛﻢ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻣﺎ‬‫ﺻﺤﺤﻪ اﺋﻤـﮥ اﻫـﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟـﺬﯾﻦ ﻫﻢ اﺟﻞ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء او ﻣﺜﻠﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ و ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج و‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ و أﺑﯽ ﺣﺎﺗﻢ و‬‫أﺑﯽ زرﻋـﮥ اﻟﺮازﯾﯿﻦ و ﺧﻼﺋﻖ ﻻ ﯾﺤﺼـﯽ ﻋـﺪدﻫﻢ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎذا ﺗﺪﺑﺮ اﻟﻌﺎﻗﻞ ﻟﻼﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻋﻨﺪ ﻫﺆﻻء و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ ﻋﺮف اﻟﺼﺪق‬‫ﻣﻦ اﻟﮑﺬب ﻓﺎن ﻫﺆﻻء ﻣﻦ اﮐﻤﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪191 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 148‬از ‪431‬‬‫اﻟﻨـﺎس ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑـﺬﻟﮏ و اﺷـﺪﻫﻢ رﻏﺒـﮥ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﯿﯿﺰ ﺑﯿـﻦ اﻟﺼـﺪق و اﻟﮑـﺬب و اﻋﻈﻤﻬـﻢ ذﺑـﺎ ﻋـﻦ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻬﻢ‬‫اﻟﻤﻬﺎﺟﺮون ﻟا ﯽ ﺳـﻨﺘﻪ و ﺣﺪﯾﺜﻪ و اﻻﻧﺼﺎر ﻟﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﻘﺼﺪون ﺿﺒﻂ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ و ﺗﺒﻠﯿﻐﻪ ﻟﻠﻨﺎس و ﯾﻨﻔﻮن ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﮐﺬﺑﻪ اﻟﮑﺎذﺑﻮن و ﻏﻠﻂ ﻓﯿﻪ‬‫اﻟﻐـﺎﻟﻄﻮن و ﻣﻦ ﺷـﺮﮐﻬﻢ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻬﻢ ﻋﻠﻢ ﻣـﺎ ﻗﺎﻟﻮه و ﻋﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﻗـﺪرﻫﻢ و اﻻ ﻓﻠﯿﺴـﻠﻢ اﻟﻘﻮس اﻟﯽ ﺑﺎرﯾﻬﺎ ﻟﻤﺎ ﯾﺴـﻠﻢ اﻟﯽ اﻻﻃﺒﺎء ﻃّﺒﻬﻢ و اﻟﯽ‬‫اﻟﻨﺤـﺎة ﻧﺤﻮﻫﻢ و اﻟﯽ اﻟﻔﻘﻬـﺎء ﻓﻘﻬﻬﻢ و اﻟﯽ اﻟﺤﺴـﺎب ﺣﺴـﺎﺑﻬﻢ و اﻟﯽ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻻوﻗﺎت ﻋﻠﻤﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴـﺎﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﻣـﻞ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺧﺒﺮﺗﺸـﺎن ﺑﺤـﺎل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و‬‫ﻣﺤﺒﺖ اﯾﺸـﺎن ﺑـﺂن ﺟﻨـﺎب و راﺳﺘﯽﺷـﺎن در ﺗﺒﻠﯿﻎ از آن ﺟﻨـﺎب و ﻫﻮاﯾﺸﺎن ﺗﺎﺑﻌﺴﺖ ﺑﺮاي ﭼﯿﺰي ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب آورده اﺳﺖ ﭘﺲ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫اﯾﺸـﺎن را ﻏﺮﺿـﯽ ﻣﮕﺮ ﻣﻌﺮﻓﺖ آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﮐﺮدن آن از آﻧﭽﻪ ﺑﺂن ﻣﺨﻠﻮط ﻣﯽﮔﺮدد از ﮐـﺬب ﮐﺎذﺑﯿﻦ و ﻏﻠﻂ‬‫ﻏـﺎﻟﻄﯿﻦ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ اﮐﻤﻞ ﻧﺎس ﻫﺴـﺘﻨﺪ از روي ﻣﻌﺮﻓﺖ‬‫ﺻـﺪق از ﮐـﺬب و ﺷﺪﯾﺪﺗﺮﯾﻦ ﻣﺮدم ﻫﺴـﺘﻨﺪ از روي رﻏﺒﺖ در ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺻﺪق و ﮐﺬب و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮﯾﻦ ﻣﺮدم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ از روي دﻓﻊ از ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﯾﺸﺎن ﻣﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺑﺴﻮي ﺳﻨﺖ و ﺣﺪﯾﺚ آن ﺟﻨﺎب و اﻧﺼﺎر آن ﺣﻀﺮت ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ در‬‫دﯾﻦ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺿﺒﻂ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ آن را و ﺗﺒﻠﯿﻐﺶ ﺑﺴﻮي ﻣﺮدم و ﻧﻔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ از آن ﺟﻨﺎب ﭼﯿﺰي ﮐﻪ دروغ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬‫آن را ﮐﺎذﺑـﺎن و ﻏﻠـﻂ ﮐﺮدهاﻧـﺪ در آن ﻏﻠﻂ ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ دﯾﮕﺮان را ﻣﺎﻣﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺘـﺪﺑﺮ در‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﮐﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﮐﺮدهاﻧﺪ آن را ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜﺎل او از اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰﻋﻢ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿﻪ اﮔﺮ ﻋﺎﻗـﻞ ﺗـﺪﺑﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ در اﺣـﺎدﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺘﻪ ﻧﺰد ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜـﺎل او ﺻـﺪق را از ﮐـﺬب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ و ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت‬‫ﻣﺘﻀـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨـﺎﺑﺮ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﮏ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜﺎل او ﺷﻮد در ﻋﻠﻢﺷﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ داﻧﺴﺖ آﻧﭽﻪ اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ و‬‫ﺑﻌﺾ ﻗـﺪر اﯾﺸﺎن را ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ و اﮔﺮ ﺷﺨﺼـﯽ ﺷـﺮﯾﮏ ﻧﺸﻮد در ﻋﻠﻢ ﺷﺎن ﭘﺲ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺜﻞ ﻣﺸـﻬﻮر اﻋﻂ اﻟﻘﻮس ﺑﺎرﯾﻬﺎ‬‫ﻗﻮس ﻋﺮﻓـﺎن ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺴﻮي ﺑـﺎري آن ﮐﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻣﺜﺎل او ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺳﭙﺮد ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﭙﺮده ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺴﻮي اﻃﺒﺎ ﻃﺒﺸﺎن و‬‫ﺑﺴﻮي ﻧﺤـﺎة ﻧﺤﻮﺷﺎن و ﺑﺴﻮي ﻓﻘﻬﺎ ﻓﻘﻪﺷﺎن و ﺑﺴﻮي ﺣﺴﺎب ﺣﺴﺎﺑﺸﺎن و ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻻوﻗﺎت ﻋﻠﻢﺷﺎن ﭘﺲ ﺟﺎي ﺗﺎﻣﻞ و اﻋﺘﺒﺎر اﻫﻞ‬‫اﻣﻌـﺎن و اﺳـﺘﺒﺼﺎرﺳﺖ ﮐـﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻧﺰد اﺑـﻦ ﺗﯿﻤﯿـﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑـﻦ ﻣﻌﯿﻦ داراي اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﻔـﺎﺧﺮ و ﻣـﺂﺛﺮﺳﺖ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ دﯾﮕﺮان را ﺑﺘـﺪﺑﺮ در‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺼـﺤﺤﻪ او ﻣﺎﻣﻮر ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺗﺪﺑّﺮ در اﺣﺎدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻧﺰد او ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻤﯿﺰ ﺻﺪق از ﮐﺬﺑﺴﺖ و ﺳﭙﺮدن اﻣﺮ‬‫ﻋﺮﻓﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎو‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪192 :‬‬‫ﻻزم ﻣﯽداﻧﺪ ﭘﺲ ﺑﺎز ﭼﺮا در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺳﺮ از ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻢ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺑﺎب ﺻﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺗﺎﺑﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار و‬‫ﮔﺴﺴـﺘﻪ ﻣﻬﺎر در وادي ﭘﺮ ﺧﺎر ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر ﻣﯽﺷـﺘﺎﺑﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺗﻬﺎﻓﺖ ﻓﻀـﯿﺢ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻗﺒﯿﺢ ﻻ ﯾﺼﺪر اﻻ ﻣﻦ اﻋﻔﮏ‬‫ﺳﻔﯿﻪ او ارﻋﻦ ﻻـ ﯾﻨﺠﻊ ﻓﯿﻪ اﯾﻘـﺎظ و ﻻ ﺗﻨﺒﯿﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﺴـﺘﻄﺮﻓﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از اﻓﺎدات ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺗﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻﺮﯾﺢ ورزﯾﺪه ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ از ﺟﺎﻧﺐ رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻓﻀﯿﺢ ﮔﺰﯾﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﻄﺮق‬‫ﻣﺘﻌـﺪده رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ و رواﯾﺖ ﮐﺮدن او ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آﻧﺴﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ از اﻓﺎدات ﻋﻼﻣﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم و ﺳﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻣﺤﻤﺪ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﻣﺒﯿﻦ و‬‫ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟـﺎ از ﮐﻠﻤـﺎت ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮد ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ آﻧﻔـﺎ از ﻋﺒـﺎرات ﺛﻼﺛﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﮑﯽ از ان ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎﻃﺮا و اﺣﻔﺎي ﺗﻤﺎم اﯾﺸﺎن را ﺳـﺘﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در اﺟﻼل و‬‫اﻋﻈﺎﻣﺸﺎن رﺑﻮده و ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﻔﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﺳـﻤﺎت ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﻪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در آن ﻋﺒﺎرات ﺑﺮاي آن ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺣّﻆ اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ از ان اوﻓﯽ و واﻓﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫـﺬا ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﯾﻨﮑﺮ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 149‬از ‪431‬‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ در ﻧﻘﺪ و اﺧﺘﺒﺎر اﺣﺎدﯾﺚ و آﺛﺎر ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺮاي او ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽداﻧﺪ و ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺎﺧﺮ ﺧﻮد را ﺑﺂن ﺑﺎوج ﻋّﯿﻮق‬‫ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻣﻮﺿﻮع را از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ و ﻣﻔـﺎﺧﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺷـﻤﺮده و ﺑﺮواﯾﺖ ﮐﺮدن آن ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ‬‫ﺧﻮد را ﺑﺤﻀـﯿﺾ ﻣﻨﻘﺼﺖ ﺑﺮده و از ﻋﺒـﺎرت ﺛـﺎﻧﯿﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺛﻌﻠﺒﯽ و اﻣﺜﺎل او اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫ﺑﺴﺒﺐ ﺻﻼح و دﯾﻦ ﺗﻌﻤﺪ ﮐﺬب ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮ آﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و آﻧﭽﻪ ﻣﯽﺷﻨﻮﻧﺪ ﺑﺘﺪوﯾﻦ ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨﺪ و ﺑﺮاي‬‫ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ از اﯾﺸـﺎن ﺧﺒﺮت ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺜـﻞ اﺋﻤﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺎﺻـﻞ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻋﺒـﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﺻـﺤﺎب‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در آن اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒـﻞ ﻧﯿﺰ ﺷﺎﻣـﻞ ﺳﺖ و در ﻣـﺪح اﯾﺸـﺎن ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ ﺗﻤـﺎم ﺑﮑـﺎر ﺑﺮده و ﺧﺒﺮت و ﻣﻌﺮﻓﺖ اﯾﺸﺎن را‬‫ﺑﺎﺣـﺎدﯾﺚ و رﺟـﺎل ﺑﻌﻨﻮان ﺧـﺎص ﺑﯿـﺎن ﮐﺮده و ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﮑﻤـﺎل وﺿﻮح ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در ﻣﺼـﻨﻔﺎت اﺣﻤـﺪ و اﻣﺜﺎل او‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻣﮑـﺬوﺑﺎت و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻨـﺪرج ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣـﺪحﺷﺎن ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﺛﻌﻠﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺴـﺐ‬‫اﻇﻬﺎر اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾـﺪه ﻣﻨﺪرج اﺳﺖ ﻟﻬﺬا ﻫﺮﮔﺰ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﮑﺬوب و ﻣﻮﺿﻮع ﻧﯿﺴﺖ و زﻋﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺑﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ‬‫آن ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮدش ﺑﺎﻃﻞ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪193 :‬‬‫ﻣﺮدود و ﻣﻀـﻤﺤﻞ و ﻣﻄﺮودﺳﺖ و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در دﯾﮕﺮ ﮐﻠﻤـﺎت ﺧـﻮد ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﺣﻤـﺪ و رواﯾﺘﺶ ﭼﻪ اﻋـﺘﺮاف‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ او را در اﺣﺘﯿﺎط و اﺣﺘﺮاز از رواﯾﺎت ﻏﯿﺮ ﺛﻘﺎت ﻣﺒﯿﻦ ﻧﻤﻮده در ﻋﻈﻤﺘﺶ ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻣﺼﻨﻔﺎﺗﻬﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺮوي ﻋﻤﻦ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﯾﮑﺬب ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و ﺷﻌﺒﮥ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻬﺪي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﻓﺎن ﻫﺆﻻء ﻻ ﯾﺮوون ﻋﻦ ﺷـﺨﺺ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ ﻋﻨﺪﻫﻢ و ﻻ ﯾﺮوون ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﻌﻠﻤﻮن اﻧﻪ ﻋﻦ ﮐﺬاب و ﻻ ﯾﺮوون اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ اﻟﺬﯾﻦ‬‫ﯾﻌﺮﻓﻮن ﺑﺘﻌﻤﺪ اﻟﮑﺬب ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺮدم در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ او ارﺗﮑﺎب‬‫ﮐﺬب ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و ﺷـﻌﺒﻪ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺑﻦ ﻣﻬﺪي و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ اﯾﻨﻬﺎ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‬‫از ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺛﻘﻪ ﻧﺒﺎﺷـﺪ و رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﺻـﺪور آن را از ﮐـﺬاب و رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﮐﺬاﺑﺎﻧﯽ را ﮐﻪ ﺑﺘﻌﻤﺪ ﮐﺬب ﻣﻌﺮوف ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺣﻤﺪ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ در ﻣﺼﻨﻔﺎت‬‫ﺧﻮد از ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ او را ﮐﺎذب ﻣﯽداﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ از ﺷﺨﺼـﯽ ﮐﻪ ﻧﺰد او ﺛﻘﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ و رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺣﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﺪ‬‫ﮐﻪ آن ﺣـﺪﯾﺚ از ﮐـﺬاب ﺻﺎدر ﺷـﺪه و رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐـﺬاﺑﺎﻧﯽ را ﮐﻪ ﻣﻌﺮوﻓﻨﺪ ﺑﺘﻌﻤﺪ ﮐﺬب ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ آن را در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﺑﻄﺮق ﻋﺪﯾـﺪه رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻫﺮﮔﺰ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﯿﺴﺖ و روات آن ﻏﯿﺮ از‬‫ﺛﻘﺎت دﯾﮕﺮان ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ و اﻻ اﺣﻤـﺪ آن را اﺑﺪا رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﺮد و ادﺧﺎل آن را در ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺧﻮد ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر‬‫ﺧﺰي ﻫـﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻤﺨﺬول ﺣﺴﺐ ﻣﺎ اﻋﺘﺮف ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺣﻖ اﺣﻤﺪ ﻣﻦ اﻟﻘﻮل اﻟﻤﻘﺒﻮل و از اﻋﺠﺐ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻧﺎﺻـﺐ‬‫ﻣـﺪﺣﻮر ﻣﻌﺘﺮف و ﻣﻘﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺗﺮﻣﺬي رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف راه اﻋﺘﺪا و اﻋﺘﺴﺎف و ﻣﺴـﻠﮏ‬‫ﺧﺮوج و اﻧﺤﺮاف از آن ﭘﯿﺶ ﻣﯽﮔﯿﺮد و ﻧﻤﯽداﻧـﺪ ﮐـﻪ ﻣﺠﺮد رواﯾـﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣـﺬي اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺴـﺴﺖ زﯾﺮا ﮐـﻪ ﺗﺮﻣـﺬي ﯾﮑﯽ از‬‫ارﮐﺎن ﺳـﺘﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﺖ و ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ او ﮐﻪ در آن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را اﺧﺮاج و ادراج ﻧﻤﻮده اﺳﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎح‬‫ﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺑﺮ ان ﻣﯽﻧﺎزﻧﺪ و ﺟﺎﻧﻬﺎي ﺷـﯿﺮﯾﻦ ﺧﻮد در ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي آن ﻣﯽﺑﺎزﻧﺪ و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻋﺎﻟﯿﻪ و‬‫ﻏﺮاﺋﺐ ﻣـﺂﺛﺮ ﻏـﺎﻟﯿﻪ ﺑﺮاي آن ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و ﺑﺎﻧﻮاع ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﮑﺮﯾﻢ و ﺗﻤﺠﯿـﺪ و ﺗﻔﺨﯿﻢ آن را ﻣﯽﻧﻮازﻧـﺪ ﺣﺘﯽ ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ آن را در‬‫ﺻﺤﺖ و ﺛﺒﻮت ﺑﺎﻋﻼـي ﻣـﺪارج ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨـﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ ﺑﺮ ﺻـﺤﺖ اﺣﺎدﯾﺚ آن ﺑﻄﻼق ﺣﺎﻟﻒ ﺷﻮد او را ﺣﺎﻧﺚ ﻧﻤﯽداﻧﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫اﻫﻞ ﺷـﺮق و ﻏﺮب را ﺑﺮ ﺻﺤﺖ اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﺘﻔﻖ وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ دﻟﯿﻞ ﺑﻮدن ﺧﻮد از ﻓﺮﻗﻪ ﻧﺎﺟﯿﻪ ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺣﯿﺮت ارﺑﺎب‬‫ﻋﺒﺮت ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ﻣﻔﺼﻼ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 150‬از ‪431‬‬‫اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺗﺮﻣﺬي آن را رواﯾﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺻﺤﺖ و ﺛﺒﻮت ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ رﺳﯿﺪه ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪194 :‬‬‫ﮐﺴـﯽ ﺑﺮ ﺻـﺤﺖ آن ﺑﻄﻼق ﺣﺎﻟﻒ ﺷﻮد ﺣﺎﻧﺚ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و ﭼﻮن اﻫﻞ ﺷﺮق و ﻏﺮب ﺑﺮ ﺻﺤﺖ آن اﺗﻔﺎق و اﻃﺒﺎق ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫ﻗﺎدح و ﻃﺎﻋﻦ در ان ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺎرج از داﺋﺮه اﺟﻤﺎع ﺷﺪه ﺑﻤﻔﺎد َو ﻧُْﺼﻠِِﻪ َﺟَﻬﱠﻨَﻢ َو ﺳﺎَءْت َﻣِﺼﯿﺮًا‬‫ﺑﺴﺰاي ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان ﻗﻮل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺑﺎب ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ﺳﻮء ﻣﺂل و ﺧﺴﺮان ﺣﺎل آن ﺟﺎﺣﺪ‬‫ﻋﻨﯿﻒ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد اﺣﺘﯿﺎج ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﻌﯿﯿﻦ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﺪارد و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﺣﻘﯿﺮ درﯾﻦ‬‫ﻣﻘـﺎم ﻣﺨﺘﺼـﺮا در ﺑـﺎب رواﯾﺖ ﺗﺮﻣـﺬي و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم اﯾﻤﺎي ﮐﺮدم ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤﺎل ﺻـﺤﺖ و ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ و ﻣﺮﻏﻢ اﻧﻒ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﻀـﻐﯿﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨـﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺸـﻤﻮخ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺗﺮﻣﺬي و وﺿﻮح‬‫اﻋﺘﻤﺎد و اﻋﺘﺒﺎر و اﺳـﺘﻨﺎد و اﺷـﺘﻬﺎر ﺻﺤﯿﺢ او از ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﻔﺖ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﻗﺪح اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي آن را ﺑﮑﺪام ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ و ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ و اﺻﻞ‬‫و اﯾﻦ ﻧـﺎﺻﺐ ﻋﻈﯿﻢ اﻻـﺟﺮام را ﺑﺘﺼـﺮﯾﺤﺎت ﺧﻮدش ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻓﺤـﺎم ﺗﺎم ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد از ﻋﺒﺎرت ﺛﺎﻧﯿﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻋﻈﻤﺖ‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ آﻧﻔﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي ﻫﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮرﯾﻦ در آن ﻋﺒﺎرت از اﺋﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ و ﻧﻘﺎد و‬‫ﺣﮑﺎم و ﺣﻔﺎظ آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮاي او ﺧﺒﺮت و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺗﺎﻣﻪ ﺑﺎﻗﻮال ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺣﻮال ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ ﻋﻠﻢ‬‫و ﺣـﺪﯾﺚ از آن ﺟﻨـﺎب ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ و در ﻣﻌﺮﻓﺖ رﺟـﺎل ﻧـﺎﻗﻠﯿﻦ آﺛﺎر و اﺳـﻤﺎء اﯾﺸﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﺜﻞ ﺛﻌﻠﺒﯽ و اﻣﺜﺎل او‬‫ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﮐﺘﺐ اﯾﺸـﺎن اﮐـﺎذﯾﺐ و ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻣﻮﺟـﻮدﺳﺖ و ﻫﺮ ﭼﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨـﺪ ﻧﻘـﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و‬‫آﻧﭽﻪ ﻣﯽﺷـﻨﻮﻧﺪ ﻣـﺪون ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﺸـﺎن را ﺧﺒﺮت ﺑﺎﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺜﻞ اﺋﻤﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﯿﺴﺖ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺗﺮﻣـﺬي در‬‫ارﺗﻔﺎﻋﺸـﺎن و ﻋﻠﻮ ﻣﮑـﺎن و ﻣﻬﺎرت و ﺧﺒﺮت ﺑﻌﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻗﻮل اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿﻪ را در ﺑﺎب ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف ﺑﺮواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي آن را ﻗﺒﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻗﻮل‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘـﺪح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي ﻫﻢ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻨﺪرج ﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻣﯿﺎن او و ﺛﻌﻠﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﺮﺗﻀـﯿﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﮥ ﭘﺲ اﻟﺤﺎل ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ ﮔﻮﯾﺎ‬‫ﺷﻮد و ﺻـﺤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺷﺎء أو أﺑﯽ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺮ دﻋﻮي ﺧﻮد ﯾﮑﺴـﺮ ﺧﻂ ﺑﻄﻼن ﮐﺸﺪ و ان رﻏﻢ ﺑﺬﻟﮏ ﻣﻌﻄﺴﻪ* و‬‫ﻃﺎل ﻋﻠﯽ اﻟﺬل ﻣﺤﺒﺴﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺮاﻓﻀﯽ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﺎ‬‫رووه ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ‬‫و اﻟﺠﻮاب اﻟﻤﻨﻊ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﻣﻦ دﻻﻟﺘﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺎﻣﮥ ﻓﺎن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺎﻟﻔﻘﻬﺎء ﻻ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ﮐﻮﻧﻬﻢ اﺋﻤﮥ و اﯾﻀﺎ ﻓﺎن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻔﺎ ﻓﯽ‬‫ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪195 :‬‬‫ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﻼ ﯾﻤﮑﻦ اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻬﻤﺎ و اﯾﻀﺎ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻌﺎرض ﻣﻤﺎ رووه ﻣﻦ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻣﻊ اﺟﻤﺎﻋﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻧﺘﻔﺎء اﻣﺎﻣﺘﻬﻢ و اﻟﺠﻮاب ﻣﻦ وﺟﻮه اﺣـﺪﻫﺎ ان ﯾﻘﺎل ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻘﻮي ﻣﻦ اﻟﻨﺺ اﻟﺬي ﯾﺮووﻧﻪ ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﺎن ﻫﺬا‬‫ﻣﻌﺮوف ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪة رواه اﺑﻮ داود ﻓﯽ ﺳـﻨﻨﻪ و اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ و اﻣﺎ اﻟﻨﺺ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﻠﯿﺲ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻤﺮوي ﺑﻮدن ﺣـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا در ان از ﻓﺮط رﻗﺎﻋﺖ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻮﺟﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻨﺎد آن را از ﻧﺺ اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻗﻮي ﻣﯽداﻧـﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻋﺠﺐ ﻣﺎﺟﺮاي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺮاي ﻧﺼـﺮت ﻣـﺬﻫﺐ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 151‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮد ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا ﻣﯽﺷﻮد ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي را از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﻤﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﺮوي ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا را در‬‫ان دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﻗﻮﺗﺶ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ وﻫﻦ و ﻫﻮان ﺣـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي در ﺑﻌﺾ ﻃﺮق آن ﻗﺪح ﻧﻤﻮده‬‫ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﻧﻮﺑﺖ ﮐﻼم در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽرﺳﺪ اﺻـﻼ وزﻧﯽ ﺑﺮاي ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي‬‫و ﻣﺮوي ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در آن ﻧﻤﯽﻧﻬـﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف ﺑﺮواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣـﺬي آن را ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷـﻤﺮده داد ﺣﯿﺎ و‬‫ﺷﺮم ﻣﯽدﻫﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻮدن ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه اﻫﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺺ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ و ﻧﻤﺎﯾﺎن ﮔﺸﺖ ﮐﻪ او ﺑﻤﺬﮐﻮر‬‫ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا در ان ﺗﻤﺴﮏ ﺟﺴـﺘﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰام و اﻓﺤﺎم او ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاﻓﺶ ﻣﺮوّي ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ ﺗﻤﺎم ﺷـﺪ‬‫و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻗـﺪح و ﺟﺮح او درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻣﺤﺾ ﻋﻨﺎد و ﺑﺤﺖ ﻟﺪادﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﻔﺎل و اﻋﺘﻨﺎي ارﺑﺎب رﺷﺎد و‬‫اﺻـﺤﺎب ﺳـﺪاد ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ اﺧﺒﺮ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺪﯾﻦ و‬‫اﻻﻟﻬﺎم ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﺒﺮ ﺑﻤﺜﻠﻪ ﻻ ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﺜﻤﺎن و ﻻ ﻋﻠﯽ ع و ﻻ ﻃﻠﺤﮥ و ﻻ اﻟﺰﺑﯿﺮ‬‫ﻓﻔﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻋﻤﺮ و ﻗﻠﺒﻪ ﻗﺎل‬‫و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺎ ﻧﺰل ﺑﺎﻟﻨﺎس اﻣﺮ ﻗﻂ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻤﺮ اﻻ ﻧﺰل ﻓﯿﻪ اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ﻧﺤﻮ ﻣﺎ‬‫ﻗـﺎل ﻋﻤﺮو ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ داود ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رض ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ان اﻟﱠﻠﻪ وﺿﻊ اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﯾﻘﻮل ﺑﻪ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اوﻻـ ﺑﻤﺰﯾـﺪ رﻗـﺎﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ادﻋﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺧﺒـﺎر ﻧﻤﻮده در ﺣﻖ ﻋﻤﺮ از ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ و اﻟﻬﺎم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ اﺧﺒﺎر ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻤﺜﻞ آن ﻧﻪ در ﺣﻖ ﻋﺜﻤﺎن و ﻧﻪ در‬‫ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪196 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻧﻪ در ﺣﻖ ﻃﻠﺤﻪ و ﻧﻪ در ﺣﻖ زﺑﯿﺮ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺮﻣﺬي ان اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻌﻞ اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻋﻤﺮ و ﻗﻠﺒﻪ‬‫ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﮑﺬوب ﺗﺮﻣﺬي ﻟﻮ ﮐﺎن ﺑﻌﺪي ﻧﺒﯽ ﻟﮑﺎن ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫اﺣﺘﺠـﺎج ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ رواﯾﺎت ﺗﺮﻣـﺬي ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ دﻋﻮي ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺎﺛﺒﺎت آن‬‫ﺗﻤﺴﮏ و اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و آن را از اﻓﺮاط ﺟﻬﻞ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از‬‫رواﯾﺖ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و دﯾﮕﺮ اﺣﺰاب او ﺗﻤﺎم ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﭼﺮا اذﻋﺎن و اﻧﻘﯿﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺷﻨﺎﻋﺖ‬‫ﻻـزم ﻧﺨﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ ﯾﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ اﯾﻦ ﭼﻪ اﻧﺼﺎف دﺷـﻤﻨﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺮﻣـﺬي در ﺣﻖ ﻋﻤﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺎﻃﻠﻪ رواﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ آن را ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ ﻇﻬﻮر ﺑﻄﻼن ﺑﺴﺮ و ﭼﺸﻢ ﻗﺒﻮل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺂن ﺗﺸﺒﺚ ﻧﻤﻮده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ ﺧﻮد از داب ﻣﻨﺎﻇﺮه ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و اﮔﺮ‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﻣﺬي ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﺑﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻼ دﻟﯿﻞ آن را ﺿﻌﻒ و‬‫اوﻫﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و راه اﻇﻬﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ آن ﺑﺎﻗﺪام ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﻣﯽﭘﻮﯾﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺤﻤﺎت ﻗﺎﻃﻌﮥ اﻟﻠﺴﺎن و ﻣﺒﮑﺘﺎت ﻗﺎﻟﻌﮥ‬‫اﻟﺒﻨﯿﺎن ﮐﻪ ﮐﺎﺳـﺮ ﻋﻨﻖ اﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ و ﻗﺎﺻﻢ ﻇﻬﺮ اﯾﻦ ﻣﻌـّﺬب ﺑﻌـﺬاب و اﺻﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ اﻟﻄﺒﺮي در ﮐﺘﺎب ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻵﺛﺎر ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﻧﻤﻮده اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم در اﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ آن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﻣﻦ ﻋﺒﺎرة ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﻟﻠﺴـﯿﻮﻃﯽ و ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ از ﺑﯿﺎن آن ﮐﻨﺎﯾﮥ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ‬‫اﻟﺼـﺮاﺣﮥ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ را ﻟﮑﻨﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد و ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻤﻔﺎد اﻟﻀـﺮورات ﺗﺒﯿﺢ اﻟﻤﺤﻈﻮرات ﺗﻮﺿﯿﺢ و ﺗﺸﺮﯾﺢ آن ﮐﺮده ﻣﯽآﯾﺪ ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 152‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬـﺎج ﮔﻔﺘﻪ و اﻣـﺎ ﻗﻮﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﻠﺘﻔﺘﻮا اﻟﯽ اﻟﻘﻮل ﺑـﺎﻟﺮاي و اﻻﺟﺘﻬـﺎد و ﺣﺮﻣﻮا اﻻﺧـﺬ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺳـﺘﺤﺴﺎن‬‫ﻓﺎﻟﮑﻼم ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻣﻦ وﺟﻮه اﺣﺪﻫﺎ ان اﻟﺸﯿﻌﮥ ﻓﯽ ﻫﺬا ﻣﺜﻞ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﻔﯽ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻨﺰاع ﻓﯽ اﻟﺮاي و اﻻﺟﺘﻬﺎد و اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺳﺘﺤﺴﺎن ﮐﻤﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﺸﯿﻌﮥ اﻟﻨﺰاع ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﺎﻟﺰﯾﺪﯾﮥ ﺗﻘﻮل ﺑﺬﻟﮏ و ﺗﺮوي ﻓﯿﻪ اﻟﺮواﯾﺎت ﻋﻦ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺜﺎﻧﯽ ان ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻌﺎﻣﮥ و اﻟﺨﺎﺻﮥ ﻻ ﺗﻘﻮل‬‫ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﻓﻠﯿﺲ ﮐﻞ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻣﺎﻣـﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻠﺜـﮥ ﻗﺎل ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﺑﻞ اﻟﻤﻌﺘﺰﻟـﮥ اﻟﺒﻐﺪادﯾﻮن ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس و ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻓﺈن ﮐﺎن اﻟﻘﯿﺎس ﺑﺎﻃﻼ‬‫اﻣﮑﻦ اﻟﺪﺧﻮل ﻓﯽ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ و ﺗﺮك اﻟﻘﯿﺎس و إن ﮐﺎن ﺣﻘﺎ اﻣﮑﻦ اﻟﺪﺧﻮل ﻓﯽ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و اﻻﺧﺬ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس اﻟﺜﺎﻟﺚ ان ﯾﻘﺎل اﻟﻘﻮل ﺑﺎﻟﺮاي‬‫و اﻻﺟﺘﻬـﺎد و اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺳـﺘﺤﺴﺎن؟؟؟ ﺧﯿﺮ ﻣﻦ اﻻﺧـﺬ ﺑﻤﺎ ﯾﻨﻘﻠﻪ ﻣﻦ ﯾﻌﺮف ﺑﮑﺜﺮة اﻟﮑـﺬب ﻋﻤﻦ ﯾﺼـﯿﺐ و ﯾﺨﻄﯽ ﻧﻘﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﺼـﺪق ﻋﻦ‬‫ﻗﺎﺋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺼﻮم و ﻻ ﯾﺸﮏ ﻋﺎﻗﻞ ان رﺟﻮع ﻣﺜﻞ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ و اﺑﻦ اﻟﻤﺎﺟﺸﻮن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪197 :‬‬‫اﻟﻠﯿﺚ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﻻوزاﻋﯽ و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و ﺷـﺮﯾﮏ و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و أﺑﯽ ﯾﻮﺳﻒ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و زﻓﺮ و ﺣﺴﻦ ﺑﻦ زﯾﺎد و‬‫اﻟﻠﺆوي و اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و اﻟﺒﻮﯾﻄﯽ و اﻟﻤﺰﻧﯽ و اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و أﺑﯽ داود اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و اﻻﺛﺮم و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﺮﺑﯽ و اﻟﺒﺨﺎري و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫اﻟـﺪارﻣﯽ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ اﻟﻄﺒﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ اﻟﻤﺮوزي و ﻏﯿﺮ ﻫﻮﻻـء اﻟﯽ اﺟﺘﻬـﺎدﻫﻢ و اﻋﺘﺒـﺎرﻫﻢ ﻣﺜﻞ ان‬‫ﯾﻌﻠﻤﻮا ﺳـﻨﮥ ﻟا ﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ ﻋﻨﻪ و ﯾﺠﺘﻬﺪوا ﻓﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻨﺎط اﻻﺣﮑﺎم و ﺗﻨﻘﯿﺤﻬﺎ و ﺗﺨﺮﯾﺠﻬﺎ ﺧﯿﺮ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ان ﯾﺘﻤﺴـﮑﻮا‬‫ﺑﻨﻘﻞ اﻟﺮواﻓﺾ ﻋﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ﻓﺎن اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻋﻠﻢ ﺑﺪﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ اﻧﻔﺴـﻬﻤﺎ ﻓﻠﻮ اﻓﺘﺎه اﺣﺪﻫﻤﺎ ﺑﻔﺘﯿﺎ‬‫ﮐـﺎن رﺟﻮﻋﻪ اﻟﯽ اﺟﺘﻬـﺎده اوﻟﯽ ﻣﻦ رﺟﻮﻋﻪ اﻟﯽ ﻓﺘﯿـﺎ اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﮑﯿﻒ إذا ﮐﺎن ذﻟﮏ ﻧﻘﻼ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻣﻦ ﻣﺜﻞ اﻟﺮاﻓﻀـﮥ و‬‫اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻌﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ان ﯾﺘﻌﻠﻤﻮا ﻣﻦ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺰاه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺼـﻨﯿﻌﻪ ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﻏﺎﯾﺖ ﺟﺴﺎرت و ﺧﺴﺎرت و اﺷـﺘﻌﺎل ﻧﺎر ﻧﺼﺐ و ﻋﻨﺎد ﺑﮑﺎﻧﻮن ﺳـﯿﻨﻪ ﭘﺮ ﺿـﻐﯿﻨﻪاش ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و دﯾﮕﺮ اﺳﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺧﻮد‬‫را ﻋﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﻋﺎﻟﻢﺗﺮ ﺑﺪﯾﻦ ﺧﺪا و رﺳﻮل او از ﺣﻀـﺮت ﻋﺴﮑﺮﯾﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎم ﻋﻠﯽ ﻧﻘﯽ و اﻣﺎم ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮي ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و ﻋﻠﯽ آﺑﺎﺋﻬﻤﺎ آﻻف‬‫اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟّﺴﻼم ﻣﯽداﻧﺪ و ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﮐﻪ ﺑﻬﯿﭻ وﺟﻬﯽ از وﺟﻮه ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﻮﺟﯿﻪ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺣﻀﺮات را در ان ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬‫ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻔﺮ ﺻـﺮاح و ﺿـﻼل ﺑﻮاح ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺗﺎﮐﯿﺪ و ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﯾﻦ ﺿـﻼل ﺑﻌﯿﺪ ﺗﻔﺮﯾﻊ ﺷﻨﯿﻊ ﺑﺮ آن ﻣﺮﺗﺐ ﺳﺎزد ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ آﻧﭽﻪ‬‫ﺣﺎﺻـﻠﺶ اﯾﻨﺴـﺖ ﮐـﻪ اﮔﺮ ﻓﺘـﻮي دﻫـﺪ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ را ﯾﮑﯽ از ﻋﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﮑـﺪاﻣﯽ ﻓﺘـﻮي رﺟـﻮع ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ‬‫ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد ﺧﻮد اوﻟﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد از رﺟﻮع او ﺑﺴﻮي ﻓﺘﻮي ﯾﮑﯽ از ﻋﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻠﮑﻪ رﺟﻮع ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد ﺧﻮد واﺟﺐ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﯾﻌﻨﯽ اﺻﻐﺎ و اﻋﺘﻨﺎ ﺑﺎﻓﺘﺎء ﻋﺴﮑﺮﯾﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺎﺟﺎﺋﺰ و ﺣﺮام ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﻫﻢ ﺻﺒﺮ و ﻗﺮارش دﺳﺖ‬‫ﻧـﺪاده در آﺧﺮ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﺑﺒﺎﻧﮓ ﺑﯽﻫﻨﮕﺎم ﺳـﺮاﯾﯿﺪه ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ واﺟﺐ ﺑﺮ ﻣﺜﻞ ﻋﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن‬‫ﯾﻌﻨﯽ دﯾﮕﺮ ﺋا ﻤـﻪ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬـﻢ اﻟـّﺴ ﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﻢ ﮐﻨﻨـﺪ از ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ و اﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﺮاي ارﺑـﺎب اﻋﻼـم ﻣﺤـﻞ اﺳـﺘﻨﻔﺎد‬‫اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻘﺼﺎي اﺳـﺘﻐﺮاﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﭘﺎﯾﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ و ﮐﻤﺎل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي ارﺟﺢ و اﻋﻠﯽ از‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﺴـﮑﺮﯾﯿﻦ ع و دﯾﮕﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬـﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗﻮل او ﭘﻨﺎه ﺑﺨـﺪا ﺑﺮﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺣﺠﺖ و واﺟﺐ‬‫اﻟﻌﻤﻞ ﺳﺖ ﺑﺎز ﭼﺮا ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻋﺘﻨﺎي ﺑﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ او ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﯿﺒﺎﮐﺎﻧﻪ در ﺻﺪد ﺟﺮح و ﻗﺪح آن ﺑﺮآﻣﺪه‬‫وادي ﭘﺮ ﺧﺎر ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر آن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾـﺪ و از ﭼﻪ رو ﻗﻮل اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ را در ﺑﺎب ﺻـﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻬﺮ ﺧﻮﯾﺶ واﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ‬‫ﻧﻤﯽداﻧـﺪ و ﺑﺎدﻋﺎي ﻣﻌﺪود ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﻨﺎﻗﻀﻪ و ﻣﻨﺎﮐﺮه و ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ و ﻣﺤﺎﯾﺪه را ﺑﺎﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ اﯾﻦ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﻋﻨﺎدي ﮐﻪ آن ﺳﺮش‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪198 :‬‬‫ﭘﯿﺪا ﻧﯿﺴﺖ دﻟﺪادي ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﺎي آن ﺑﺮ ﻣﺤﺪﻗﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﻫﻮﯾﺪا ﻧﻪ ﻓﺎﷲ ﺣﺴﯿﺒﻪ و ﺣﺴﯿﺐ اﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻫﻮ اﻟﻤﻨﺘﺼﺮ ﻣﻦ اﻋﺪاﺋﻪ ﺑﻤﺨﺰﯾﺎت ﻋﻘﺎﺑﻪ و ﻧﮑﺎﻟﻪ‬‫و آﻧﭽـﻪ ﻣﺰﯾـﺪ ﺣﯿﺮت ﺑﺮ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ اﯾﻨﺴـﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در وﻗﺖ ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻨـﺎن در ﮔﺮداب ﻟﺠـﺎج و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 153‬از ‪431‬‬‫ﻧﺎﺣﻖﮐﻮﺷـﯽ و اﻋﻮﺟـﺎج و ﺣﻖﭘﻮﺷـﯽ ﺳـﺮ ﻓﺮو ﺑﺮده ﮐﻪ اﻓـﺎدات ﺣـﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري را ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮد ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻧﯿﺎورده ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ در اﺛﺒﺎت و ﺗﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﻣﺴﺎﻋﯽ‬‫ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و آن ﻫﻢ ﺑﺸـﺮط ﺑﺨﺎري و ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺎدﻟﻪ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺣﺎﮐﻢ در ﻋﻠﻮم ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎب و اﺳـﺘﻨﮑﺎر ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و اﺳـﺘﺒﺼﺎر ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در‬‫ﻇﻬﻮر و ﺳـﻔﻮر ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺂن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒﺎرت ﺛﺎﻟﺜﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن‬‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺰ از آن ﺟﻤﺎﻋﮥ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﺒﺮت ﺷﺎن ﺑﺤﺎل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﺎﻣـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻣﺤﺒﺖﺷـﺎن ﺑﺮاي آن ﺟﻨـﺎب و ﺻـﺪق ﺷـﺎن در ﺗﺒﻠﯿـﻎ از آﻧﺠﻨـﺎب ﺑﺤـﺪ ﮐﻤـﺎل رﺳـﯿﺪه و‬‫ﺧـﻮاﻫﺶ اﯾﺸـﺎن ﺗـﺎﺑﻊ ﺷـﺪه ﺑﺮاي ﭼﯿﺰي ﮐـﻪ آن ﺟﻨـﺎب آن را آورده اﺳﺖ ﭘﺲ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮاي ﺷـﺎن ﻏﺮﺿـﯽ ﺟﺰ ﻣﻌﺮﻓﺖ آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨـﺎب‬‫ﻓﺮﻣـﻮده اﺳﺖ و ﺗﻤﯿﯿﺰ دادن آن از آﻧﭽﻪ ﺑـﺂن ﻣﺨﻠـﻮط ﻣﯽﮔﺮدد از دروغ دروﻏﮕﻮﯾـﺎن و ﻏﻠـﻂ ﻏﻠـﻂ ﮐـﺎران و ﻧﯿﺰ از آن اﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺼـﺤﺤﻪ ﺣـﺎﮐﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ در ان ﻋﺒﺎرت ﻗﺎﺑﻞ ﺗـﺪﺑﺮﺳﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺎﻗﻠﯽ درﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﺗـﺪﺑﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ او‬‫ﺻﺪق را از ﮐﺬب ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﭼﻪ اﯾﺸﺎن اﮐﻤﻞ ﻣﺮدم ﻫﺴﺘﻨﺪ از روي ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺎﺑﻦ ﻣﻄﻠﺐ و اﺷﺪﺷﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ از روي رﻏﺒﺖ در ﺗﻤﯿﯿﺰ‬‫ﺻـﺪق و ﮐـﺬب و اﻋﻈﻤﺸـﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ از روي دﻓﻊ دروغ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﺎﺛﺮ‬‫اﻟﺰاﻫﺮة و اﻟﻤﻔﺎﺧﺮ اﻟﺒﺎﻫﺮة اﻟﺘﯽ اﺛﺒﺘﻬﺎ ﻟﻬﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻌﺒﺎرة و ﻗﺪ أوﻣﺄﻧﺎ إﻟﯿﻬﺎ ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﺎﺧﺼـﺮ ﺑﯿﺎن و اوﺟﺰ اﺷﺎرة ﭘﺲ ﺣﯿﻔﺴـﺖ‬‫و ﺻﺪ ﺣﯿﻒ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻓﻮاﺿﻞ ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﻪ ﺑﺮاي ﺣﺎﮐﻢ و ﺣﮑﻢ دﯾﮕﺮان ﺑﺘﺪﺑﺮ در اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﺼﺤﺤﻪاش از ﺣﮑﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﻋﺎدل در ﺑﺎب ﺻﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺪول و اﻧﺤﺮاف ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻘﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺛﯿﺮ‬‫ﻣﯿـﻞ ﮐﻠﯽ ﻧﻤﻮده ﻋﻠﻢ اﻋﺘـﺪا و اﻋﺘﺴـﺎف را ﺑﺈﯾﺜﺎر ﻣﺸﺎﻗﺖ و ﻣﻌﺎزت ﭼﻨﯿﻦ ﺣﮑﻢ ﻣﻌـﺪل ﺑﻤﻌـﺪل اﻟﻨﻬﺎر ﻓﻠﮏ اﺳـﺘﮑﺒﺎر ﻣﯽﻓﺮﺳﺎﯾـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫ادﻋـﺎي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑﺎﷲ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺿـﻌﻒ و اوﻫﺎﺳﺖ و ﺟﺰﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷـﻤﺮده ﻣﯽﺷﻮد از اﮐﺎذﯾﺐ‬‫ﺻﺮﯾﺤﻪ واﺿـﺤﻪ و اﺑﺎﻃﯿﻞ ﻓﻀﯿﺤﻪ ﻻﺋﺤﻪ اﺳﺖ و وﺟﻮه رّد و اﺑﻄﺎل آن ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن ﮐﻼم ﻣﺴﺘﻮﻋﺐ و ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ در‬‫اﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﺷﺎﻫﺼﺎﺣﺐ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺻﻮرت ارﺗﺴﺎم ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﻟﻬﺬا زﯾﺎده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪199 :‬‬‫از آﻧﭽﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪم ﻣﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ ﺗﻤﺴﮏ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻘﺪح و ﺟﺮح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭘﺲ‬‫ﺟﻮاب آن ﻧﯿﺰ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻔﻀﻞ اﻟﻤﻨﯿﻞ در ﺿﻤﻦ رد ﮐﻼم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺒﻖ ذﮐﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ اﻧﺼﺎف‬‫ﺗـﺎرك زﯾﻎ و اﻋﺘﺴـﺎف آن را ﺑﻪ ﺑﯿﻨـﺪ ﺟﺰ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺴـﻠﯿﻢ و اﻋﺘﺮاف ﺑـﺂن راﻫﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﮕﺰﯾﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺣﻖآﮔﯿﻦ آن در ﺟﻮدت و‬‫ﻣﺘـﺎﻧﺖ و ﻗﻮت و رزاﻧﺖ ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﮔﺮ ﻋﻈﻤـﺎي ﻋﺼﺒﯿﺖ ﻧﻬـﺎد و و ﮐﺒﺮاي ﻋﻀـﯿﻬﺖ ﺑﻨﯿﺎد ﻫﻢ ﺟﻮاﻣﻊ ﻫﻢ ﻗﺎﻟﺼﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ رد و‬‫اﺳـﺘﻨﮑﺎر ان ﺑﺮﮔﻤﺎرﻧـﺪ ﺟﺤﻮد و اﻟﻄـﺎط آن را از ﻗﺒﯿـﻞ ﻣﺤﺎﻻت ﺷـﻤﺎرﻧﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ان ﺟﻮاب ﻣﻨﺎﻋﺖ ﻧﺼﺎب‬‫ﻋﻼـوه ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺟﺮأت و ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و دﯾﮕﺮ ﻣﺨﺎزي ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻣﻌﺎﯾﺐ ﻓﻈﯿﻌﻪ او ﺑﻨﺼﻮص اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم‬‫و اﻓﺎدات اﺟﻠﻪ اﯾﻘﺎظ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﺪح و ﺟﺮح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺧﺼﻮص اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀﻤﺤﻞ و ﮐﻠّﯿﮥ‬‫از ﺻـﻮب ﺻﻮاب ﻣﻨﻘﻄﻊ و ﻣﻨﺨﺰﻟﺴﺖ و ﺑﺴـﯿﺎري ازﯾﻦ ﺣﻀـﺮات وﻫﻦ و ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼـن و ﻫﻮان آن ﺑﺒﯿـﺎن ﺑﺮاﻋﺖ اﻗـﺘﺮان ﺧﻮد اﺟﻤﺎﻻـ و‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻼ ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺧﻄﺎء آن ﻣﺘﺴـﺮع ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮ و ﺧﻄﻞ آن ﻣﺘﻬﻮك ﺧﺎﺳﺮ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﯾﻀﺎح واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮداﻧﯿﺪهاﻧﺪ ﭘﺲ‬‫ﻗـﺪح و ﺟﺮﺣﯽ ﮐﻪ در ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد و اﻧﺤﺰام و اﻧﻬﺪاد ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪ ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و اﻓﺎدات ﺣﻔﺎظ ﻣﺘﻘﺪﻣﯿﻦ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ و ﺗﻨﺼـﯿﺼﺎت‬‫و اﺟـﺎدات ﻧﻘـﺎد ﻣﺘﻮﺳـﻌﯿﻦ ﻣﺘﺒﺤﺮﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘـﺎ و ﻻﺣﻘـﺎ ﻣﺒﻄـﻞ و ﻣـﻮﻫﻦ آن ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﺎﯾـﺎن آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘـﺎم ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺮام و‬‫اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ ﺧﺼـﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ذﮐﺮ آن ﺑﺮ زﺑـﺎن آرد و آن را در اﺛﺒـﺎت ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ اﻧﮕﺎرد ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺮف اﻧﺼﺎف‬‫آﻧﺴـﺖ ﮐـﻪ اﮔﺮ اﺑـﻦ ﺗﯿﻤﯿـﻪ ﺷـﻄﺮي از ﺣﯿـﺎ و آزرم ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﺳـﺘﺮ و ﮐﺘﻤـﺎن اﯾﻦ ﺧﻄﯿﻪ ﮐـﺒﺮي و ﺟﺮﯾﻤﻪ ﻋﻈﻤـﺎي اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 154‬از ‪431‬‬‫ﻣﯽﮔﻤـﺎﺷﺖ و آن را اﻧﻔﻊ ﺑﺤـﺎل ﺧﻮد و ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﻣﯽاﻧﮕـﺎﺷﺖ و ﺑـﺬﮐﺮ آن ﻟﻮاء رﻗﺎﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﻧﻤﯽاﻓﺮاﺷﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﺑﺎﻗﺘﻔﺎي‬‫اﺳـﻼف اﺣﻼـف اﻟﻠﺆم و اﻟﻠﺆم ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺛﺎﻟﺚ اﻟﻘﻮم ﻧﺤﯿﺰه رذﯾﻠﻪ و ﻏﺮﯾﺰه ﺿـﺌﯿﻠﻪ او از ﺻـﻔﺖ ﺣﯿﺎ ﯾﮑﺴـﺮ ﻋﺎري و ﺷﻨﺸـﻨﺌﻪ ردﯾﻪ و ﺳـﺠﯿﻪ‬‫ﻣﺮوﯾﻪ وﻗﺎﺣﺖ در رگ و ﭘﯽ او ﺟﺎرﯾﺴﺖ ﻟﻬـﺬا اﯾﻦ ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺗﻤﺮة اﻟﻐﺮاب ﻓﻬﻤﯿﺪه ﺑﺮاي ﺗﺨﻠﯿﺺ ﮔﻠﻮي‬‫ﺧﻮد از رﺑﻘﻪ اﻧﻘﯿﺎد ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﻔﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب دﯾﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺴﺎرت ﻣﻮﺑﻘﻪ و ﺟﺮأت ﻣﺰﻫﻘﻪ اﺻـﻼ‬‫ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺤﺎﻟﺶ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﺑﻬﯿـﭻ وﺟﻪ ﻋﻨﻖ او را از ﻧﯿﺮ ﻣـﺬﻟﺖ ﻧﻤﯽرﻫﺎﻧﺪ و ﭼﻮن ﻧﺤﯿﻒ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻄﻒ ﺗﻮﻓﯿﻘﻪ در رد ﺟﺴﺎرت ﺧﻮد‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﮑﻼم ﺧﻮدش ارﻏﺎم اﻧﻒ او ﻧﻤﻮدم و ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺨﺠﯿﻞ و ﺗﻨﮑﯿﻞ او ﺑﺎﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺤﯿﺤﻪ و اذﻋﺎﻧﺎت ﺻﺮﯾﺤﻪ‬‫او ﭘﯿﻤﻮدم ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺠﺎﺳـﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﺂن ﺷﺪه ﻧﯿﺰ از ﮐﻼم ﺧﻮدش ﺑﺎﻃﻞ و‬‫ﻣﺮدود و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪200 :‬‬‫ﻣـﺪﻓﻮع و ﻣﻄﺮود ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻢ و از اﻓﺤﺎم ﺧﺼﺎم و اﻟﺰام اﻋـﺪاء اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺣﻆ واﻓﯽ واﻓﺮ رﺑﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻤﺘﯽ رأﯾﺖ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺧﺎرﺟﺎ ﻋﻦ دواوﯾﻦ اﻻﺳﻼم ﮐﺎﻟﻤﻮﻃﺈ و ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ و اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ و ﺳﻨﻦ‬‫أﺑﯽ داود و ﻟا ﺘﺮﻣـﺬي و ﻧﺤﻮﻫـﺎ ﻓـﺎﻧﻈﺮ ﻓﯿﻪ ﻓـﺈن ﮐﺎن ﻟﻪ ﻧﻈﯿﺮ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎح و اﻟﺤﺴﺎن ﻓﺮﺗﺐ اﻣﺮه و ان ارﺗﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮأﯾﺘﻪ ﯾﺒﺎﯾﻦ اﻻﺻﻮل ﻓﺘﺎﻣﻞ‬‫رﺟﺎل اﺳـﻨﺎده و اﻋﺘﺒﺮ اﺣﻮاﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎ اﻟﻤﺴﻤﯽ ﺑﺎﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻤﺘﺮوﮐﯿﻦ ﻓﺎﻧﮏ ﺗﻌﺮف وﺟﻪ اﻟﻘﺪح ﻓﯿﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ ﺧﺒﯿﺮ واﺿﺢ‬‫و ﻇـﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣـﺬي از ﺟﻤﻠﻪ دواوﯾﻦ اﺳـﻼم و ﻣﺜﻞ ﻣﻮﻃﺎ و ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤـﺪ و ﺻـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﺳـﻨﻦ أﺑﯽ‬‫داود و اﻣﺜـﺎل آن ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﻏـﺎﯾﺖ ﺗﺒﺠﯿـﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺗﮑﺮﯾﻢ و ﺗﻔﺨﯿﻤﺴﺖ و ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در آن ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻨﻈﺮ و ﻓﮑﺮ‬‫ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻼ ﺗﺮدد و ﺗﻔﮑﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل و اﻋﺘﻤﺎد و ﻻﺋﻖ وﺛﻮق و اﺳـﺘﻨﺎدﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺧﺎرج از ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي و اﻣﺜﺎل او ﺑﻪ ﻧﻈﺮ آﯾﺪ‬‫و ﻧﻈﯿﺮ آن در ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴﺎن ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣـﺬي و اﻣﺜﺎل او ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ او ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در آن ارﺗﯿﺎب را دﺧﻠﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و‬‫ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣـﺬي ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ واﺻﻞ ﺷـﺪه ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨـﺪرﺟﻪ آن را ﻣﻔﺮوغ ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﻈﺮ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ و ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴﺎن آن را ﭼﻨﺎن رﺗﺒﻪ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ در آن ﻧﻈﯿﺮي ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻮﺟﻪ آن ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺎرج از‬‫ان ﺻـﺤﺎح و ﺣﺴﺎن ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدد ﭘﺲ ﭼﺮا ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﮐﻪ در ﺧﻮد ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺮوي ﺷﺪه و ﺗﺮﻣﺬي آن را ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻫﻢ‬‫ﮐﺮده ﮐﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﮐﻤﺎل ﺟﺮأت و ﺟﺴﺎرت ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﻤﺮوي ﺑﻮدن آن در ﮐﺘﺎب ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ اﯾﻦ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺗﺴـّﺮع ﻣﺬﻣﻮم و ﺗﻐﺎﻓﻞ ﻣﺸﻮم ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺑﺎن اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮدش ﻣﺪﺣﻮر و ﻣﻠﻮم ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺼﺪور اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻏﻔﻼت‬‫ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻋﺜﺮات ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺑﺘﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺜﺮﯾﺒﺶ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ از ﻗـﺪح‬‫و ﺟﺮح ﺧﻮد در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻮﺑﻪ و اﻧـﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﮑﻤـﺎل ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ آن اﻋـﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﺑﻮﺟﻪ ﻣﺮوي‬‫ﺑﻮدﻧﺶ در ﮐﺘـﺎب ﺗﺮﻣـﺬي ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘﺒﻮﻟﯿﺖ آن ﺑﮕﺮاﯾـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ زﺑﺎن ﺑﺸﺎﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد را ﺑﺤﺮف ﻗـﺪح و ﺟﺮح آن ﻧﻪ آﻻﯾـﺪ و ﻫﺮ‬‫ﮔﺎه ﺑﺤﻤـﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻗـﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮدش ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮودﺳﺖ واﺿﺢ و‬‫ﻻﺋـﺢ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺴـﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑـﺂن در ﻣﻨﮑﺮات ﺳـﺎﻗﻄﻪ و ﻫﻔﻮات ﻫﺎﺑﻄﻪ او داﺧﻞ و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﺳـﻔﻞ‬‫درﮐـﺎت ﻫﻮان و ﺻـﻐﺎر و ﻗﻤـﺎءت و اﺣﺘﻘـﺎر ﻧـﺎزل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﺻـﻼ ﻻﺋﻖ اﻋﺘﻨﺎي ارﺑﺎب ﻧﺼـﻔﺖ و اﺣﺘﻔﺎل اﺻـﺤﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟّﻠﻪ‬‫اﻟﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﺑﺎن دﺣﻮض ﺣﺠـﮥ ﻫﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻤﺨﺬول ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻓﯿﻪ رﯾﺒﮥ ﻻﻫﻞ اﻻﺣﻼم و اﻟﻌﻘﻮل و از ﻏﺮاﺋﺐ اﮐﺎذﯾﺐ ﻣﻮﺣﺸﻪ و‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ اراﺟﯿﻒ ﻣﺪﻫﺸﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪201 :‬‬‫اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﯿﺮهﺳـﺮي ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ او ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻃﺮق ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ او از ﻃﺮق ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺘﻮاﻓﺮه ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 155‬از ‪431‬‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﻓﻬﻢ ﻧﺎﻗﺺ ﺧﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺪح و ﺟﺮح دﯾﺪه ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻇﻬﺎر ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ آن ﺑﻨﺎﺑﺮ راي ﻋﺎﻃﻞ ﺧﻮد‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﻐﯽ و اﻋﺘﺴـﺎف ﺑﺮاﻓﺮاﺧﺘﻪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻗـﺪح او در آن ﻃﺮق ﻧﯿﺰ ﻧﺰد ﻣﻬﺮه ﻓﻦ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم ﺗﻌّﻘﺐ ﺑﺮآﻣـﺪه‬‫ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و اﺟﺎدات رزﯾﻨﻪ ﮐﻼم او را ﻓﺮﺳﻮدهاﻧـﺪ اﻣﺎ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻃﺮق ﺻـﺤﯿﺤﻪ و اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ‬‫ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﻓﺨﺎم و ﻣﺴﻨﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﺻﻼ و ﻣﻄﻠﻘﺎ آن را ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﻮده راه ﺗﺠﺎﻫﻞ و ﺗﻐﺎﻓﻞ از آن ﯾﮑﺴﺮ ﭘﯿﻤﻮده‬‫و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧـﺎ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻨﻬـﺎ ﻓﯿﻤـﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻦ اﻟﮑﻼم رّدا ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻘﻤﻘﺎم ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫وﺿﻊ و ﺑﻄﻼن ﺗﻤﺎم ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن رﺳﺎﻧﯿﺪه ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ اﻓﮏ ﺻـﺮﯾﺢ* و ﮐﺬب ﻓﻀﯿﺢ* ﻻ ﯾﺮﺗﮑﺒﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻫﻮ‬‫ﻋﻦ اﻻﯾﻤﺎن ﺷﺎﺣﻂ ﻧﺰﯾﺢ* و ﻋﻦ اﻻﯾﻘﺎن ﻣﻌﺮض ﻣﺸـﯿﺢ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﮐﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺧﻮد ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﮐﺬب از ﻧﻔﺲ‬‫ﻣﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺮاي‬‫آن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﮕﺮ ﺑﺎب واﺣـﺪ و ﻧﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﮐﻨـﺪ از آن ﺟﻨﺎب ﻋﻠﻢ را ﻣﮕﺮ واﺣـﺪ ﻓﺎﺳـﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺮ اﺳـﻼم ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺮاﻓﺎت واﺿـﺤﮥ‬‫اﻟﺒﻄﻼن و ﺟﺰاﻓﺎت ﻇﺎﻫﺮة اﻟﻬﻮاﻧﺴﺖ و ﻏﺎﻟﺒﺎ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ از ﻏﺎﯾﺖ ﻧﻔﺎق و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﻘﺎق ﺧﻮد ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻧﺒﻮت ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ دارد و ﻫﻤﺖ را ﺑﺮ ﻫـﺪم ﻣﺒـﺎﻧﯽ اﺳـﻼم ﺑﻀـﻤﻦ رد ﮐﻼـم اﻫـﻞ ﺣﻖ ﺑﺮﻣﯽﮔﻤـﺎرد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و‬‫ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺰوﯾﺮ را در اﻧﮑـﺎر ﻧﺒـﻮت ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻠﮑﻪ اﻧﮑـﺎر ﻧﺒـﻮت ﻫﺮ ﻧـﺒﯽ ﺳـﺮد‬‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﺮد و ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺸﺮاﺋﻊ دﯾﻦ و اﺣﮑﺎم ﺗﮑﻠﯿﻔﯿﻪ ﻋﺒﺎد و اﺑﻼغ ﻧﮑﻨﺪ ﺷﺮاﺋﻊ و اﺣﮑﺎم را‬‫از ﺟﺎﻧﺐ او ﺑﺴﻮي ﻋﺒﺎد ﻣﮕﺮ ﺷـﺨﺺ واﺣـﺪ ﮐﻪ ﻧﺒﯽ آن ﻋﺼـﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﺎﺳـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ اﻣﺮ دﯾﻦ و ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از‬‫ﺷﺮاﺋﻊ آن ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ در زﻣﺎن واﺣﺪ ﻋﺪد ﮐﺜﯿﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺤﺪ ﺗﻮاﺗﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم در ﻣﻘﺎم‬‫اﺳﮑﺎت و اﻓﺤﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻟﺪ اﻟﺨﺼﺎم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﺟﻮاﺑﯽ ﮐﻪ اوﻟﯿﺎي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺮاي رد ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻧﺒﻮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪202 :‬‬‫ﺑﯿﺎورﻧـﺪ ﻣﺜـﻞ آن ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻬﺘﺮ از ان از ﺟﺎﻧﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ در رّد ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺎري ﻣﯽﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺣﻘﯿﺮ در رّد اﯾﻦ ﺷـﺒﻬﻪ واﻫﯿﻪ ﺑﺮﯾﻦ اﻟﺰام‬‫ﻗﺎﺋـﺪ اﻟﯽ اﻟﻤﺮام اﮐﺘﻔﺎ ﻧﮑﺮده در ﺻﺪد اﻓﺎده ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺴﺘﺒﺼـﺮ ﺑﺮآﻣﺪه ﮔﺰارش ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﺑﻼغ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻮد ذي ﺟﻮد ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﺴﺒﺐ ﺛﺒﻮت ﺣﻘﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺿﺮور ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺪد ﮐﺜﯿﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﮐﻪ ﺑﺤﺪ ﺗﻮاﺗﺮ‬‫ﺑﺮﺳـﻨﺪ در اﺧﺒﺎر ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﺮﮐﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎن در اﺑﻼغ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺳﻤﺎت ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐـﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ و اﺣﺘﯿـﺎج ﺑﺎﺑﻼغ دﯾﮕﺮان و اﺷﺘﺮاك ﻓﻼن و ﺑﻬﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺑﻮدن ﺗﺒﻠﯿﻎ‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﻧﯿﺰ اﻣﺮ ﻣﺤﺘﻮﻣﺴﺖ و ﻋﻼـوه ﺑﺮ دﯾﮕﺮ ادﻟﻪ ﺧﻮد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷﺎﻫـﺪ ﺻـﺪق ﺑﺮ آن ﺳﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ و ﯾﻘﯿﻦ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را دﻟﯿﻞ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﻗﺪ ﻣﺮ اﻟﺘﺼﺮﯾﺢ ﺑﺬﻟﮏ ﻣﻦ ﻧﺼﻮص اﻋﺎﻇﻢ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺠـﺎﻧﻔﯿﻦ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت ﺣﻘﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﺣـﺪ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب در ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺿﺮري ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت ﺣﻘﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از دﯾﮕﺮ ادﻟﻪ و دﻻﻟﺖ ﺧﻮد ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ آن‬‫وﺣﺪت آن ﺟﻨﺎب در ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﺴﺎدي ﻧﻤﯽآرد ﺑﻠﯽ ﭼﻮن درون اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮون از ﮐﻤﺎل ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد و‬‫اﻋﻮﺟﺎج و ﻟـﺪاد ﻓﺴﺎد ﺑﯿﻦ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده ﻟﻬـﺬا ﻣﺜﻞ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺣﻖ و ﮐﻼم ﺻﺪق را ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺴﺎد ﻣﯽداﻧﺪ و ﺑﺤﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺧﻮد ﻓﺴﺎد‬‫ﻣﻮﻫﻮم ﺑﺮ آن ﻣﺘﺮﺗﺐ ﻧﻤﻮده دﻟﯿﻞ ﮐﺬب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﻻ ﻏﺮو ﻓﻠﻘﺪ ﺧﺎﻣﺮه ﻣﻦ اﻟﻨﺼﺐ داء دوّي اورﺛﻪ ﻏّﯿﺎ و ﺿـﻼﻻ و‬‫ﻣﻦ ﯾﮏ ذا ﻓﻢ ﻣﺮ ﻣﺮﯾﻀﺎ ﯾﺠﺪ ﮐﺎﻟﺤﻨﻈﻞ اﻟﻌﺎﻣﯽ زﻻﻻ‬‫رد دﻋﻮاي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻟﺰوم ﺗﻌﺪد ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻّﻠﯽ اﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و اﺛﺒﺎت ﺟﻮاز واﺣﺪ ﺑﻮدن آن‬‫اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻬـﺬا اﺗﻔـﻖ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻻـ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ واﺣـﺪا ﺑـﻞ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻐﻮن اﻫﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 156‬از ‪431‬‬‫اﻟﺘﻮاﺗﺮ اﻟـﺬي ﯾﺤﺼـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺨﺒﺮﻫﻢ ﭘﺲ ﺳـﺨﺖ ﺳـﺴﺖ و ﻧـﺎﻣﺮﺑﻮط و ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺴـﻘﻮط ﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﺗﻔﺎق ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ از ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﺣـﺪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ واﺟﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻋﻠﻢ ﺑﺨﺒﺮﺷﺎن ﺑﺮاي ﻏﺎﺋﺐ از ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﺗﻤﻮﯾﻬﺎت و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗـﺪﻟﯿﺴﺎت‬‫اﺳﺖ و اﺻـﻼ ﺑﺎ واﻗﻊ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻧﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ادﻧﯽ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻋﻠﻢ ﺻﻮل و دراﯾﺖ و ﻣﺘﻔﺤﺺ ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ و رواﯾﺖ در اﻗﺼﺎي ﻇﻬﻮرﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ را واﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﺟﺰ ﺑﻌﻀﯽ از ﺷّﺬاذ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪203 :‬‬‫ﻗﻮلﺷﺎن ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺰد ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﺴـﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﻼف ﻧﮑﺮده و اﺻﻮﻟﯿﯿﻦ اﯾﺸﺎن در ادﻟﻪ ﺣﺠﯿﺖ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﺑﺴﯿﺎري از‬‫آﯾﺎت ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﻘﺮﯾﺮاﺗﺸﺎن از آن آﯾﺎت ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮدن ﻣﺒﻠﻎ واﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﻧﯿﺰ در ﺳـﯿﺎق‬‫ادﻟﻪ اﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺴﻮي اﻃﺮاف و اﮐﻨﺎف و اﻗﻄﺎر ﺑﻼد و ﻣـﺪن و‬‫اﻣﺼـﺎر آﺣﺎد رﺳﻞ ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ دﯾﻦ اﺳـﻼم و ﻧﺸـﺮ ﺷـﺮاﺋﻊ و اﺣﮑﺎم ﻓﺮﺳـﺘﺎده و در ﻫﯿـﭻ ﺟﺎ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ ﺑﻘـﺪر ﺗﻮاﺗﺮ ﻣﺒﻌﻮث ﻧﻔﺮﻣﻮده و‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﺒﻠﻎ واﺣﺪ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد و ﻧﯿﺰ اﺻﻮﻟﯿﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ در ﺿﻤﻦ دﻻﺋﻞ اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺎﺟﻤﺎع ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻣﺘﻤﺴﮏ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﺮد و ﻟﻮ ﮐﺎن واﺣـﺪا آن را ﻣﻘﺒﻮل ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺟﻮاز وﺣـﺪت ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺑﺤـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﯿﻦ‬‫ﻣﯽرﺳـﺪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﺰدوي در ﮐﺘـﺎب اﺻﻮل ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ و ﻫﻮ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺜﺎﻟﺚ ﻣﻦ اﻟﻘﺴـﻢ‬‫اﻻول و ﻫﻮ ﮐﻞ ﺧﺒﺮ ﯾﺮوﯾﻪ اﻟﻮاﺣـﺪ او اﻻﺛﻨﺎن ﻓﺼﺎﻋﺪا ﻻ ﻋﺒﺮة ﻟﻠﻌﺪد ﻓﯿﻪ ﺑﻌﺪ ان ﯾﮑﻮن دون اﻟﻤﺸـﻬﻮر و اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ و ﻫﺬا ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ و ﻻ‬‫ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻋﻨـﺪﻧﺎ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺎس ﻻ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻻ ﻋﻤﻞ اﻻ ﻋﻦ ﻋﻠﻢ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﻘُﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ‬‫ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫و ﻫـﺬا ﻻن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸـﺮع ﻣﻮﺻﻮف ﺑﮑﻤﺎل اﻟﻘﺪرة ﻓﻼ ﺿـﺮورة ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺎوز ﻋﻦ دﻟﯿﻞ ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﺑﺨﻼف اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻦ‬‫ﺿﺮوراﺗﻨﺎ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺮاي ﻣﻦ ﺿﺮوراﺗﻬﺎ ﻓﺎﺳﺘﻘﺎم ان ﯾﺜﺒﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻟﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ‬‫اﻧﻪ اوﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ و ﻻ ﻋﻤﻞ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﻢ و ﻗﺪ ورد اﻵﺣﺎد ﻓﯽ اﺣﮑﺎم اﻵﺧﺮة ﻣﺜﻞ ﻋﺬاب اﻟﻘﺒﺮ و روﯾﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻻﺑﺼﺎر و ﻻ ﺣﻆ ﻟﺬﻟﮏ‬‫اﻻ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﻟﻮا و ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺤﺼﻞ ﮐﺮاﻣـﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺜﺒﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺼﻮص ﻟﻠﺒﻌﺾ دون اﻟﺒﻌﺾ ﮐﺎﻟﻮﻃﯽ ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ دون ﺑﻌﺾ و‬‫دﻟﯿﻠﻨﺎ ﻓﯽ ان ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ واﺿﺢ ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ و اﻻﺟﻤﺎع و اﻟﺪﻟﯿﻞ اﻟﻤﻌﻘﻮل اﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ِإْذ َأَﺧَﺬ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻣِﯿﺜﺎَق اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﮑﺘﺎَب ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس‬‫و ﮐﻞ واﺣﺪ اﻧﻤﺎ ﯾﺨﺎﻃﺐ ﺑﻤﺎ ﻓﯽ وﺳﻌﻪ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺧﺒﺮه ﺣﺠﮥ ﻟﻤﺎ اﻣﺮ ﺑﺒﯿﺎن اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﺟﻞ ذﮐﺮه َﻓَﻠْﻮ ﻻ َﻧَﻔَﺮ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ﻓِْﺮَﻗٍﮥ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ﻃﺎﺋَِﻔٌﮥ‬‫و ﻫـﺬا ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ان ﯾﺤﺼـﯽ و اﻣﺎ اﻟﺴـﻨﮥ ﻓﻘﺪ ﺻﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺒﻮﻟﻪ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﺜﻞ ﺧﺒﺮ ﺑﺮﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ و ﺧﺒﺮ‬‫ﺳﻠﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ و اﻟﺼﺪﻗﮥ و ذﻟﮏ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻋﺪده و ﻣﺸﻬﻮر ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﺑﻌﺚ اﻻﻓﺮاد اﻟﯽ اﻵﻓﺎق ﻣﺜﻞ ﻋﻠﯽ و ﻣﻌﺎذ و ﻋﺘﺎب ﺑﻦ اﺳﯿﺪ و دﺣﯿﮥ‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻫﮑﺬا اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﯾﺤﺼـﯽ و اﺷﻬﺮ ﻣﻦ ان ﯾﺨﻔﯽ و ﮐﺬﻟﮏ اﺻﺤﺎﺑﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﺎﻵﺣﺎد و ﺣﺎّﺟﻮا ﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺪ ذﮐﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪204 :‬‬‫ﻣﺤﻤـﺪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا ﻏﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﺳـﺘﺤﺴﺎن و اﺧﺘﺼـﺮﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻫﺬه اﻟﺠﻤﻠﮥ ﻟﻮﺿﻮﺣﻬﺎ و اﺳﺘﻔﺎﺿـﺘﻬﺎ و اﺟﻤﻌﺖ اﻻﻣﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺒﻮل اﺧﺒـﺎر اﻵﺣـﺎد ﻣﻦ اﻟﻮﮐﻼـء و اﻟﺮﺳـﻞ و اﻟﻤﻀﺎرﺑﯿﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻣﺎ اﻟﻤﻌﻘﻮل ﻓﻼن اﻟﺨﺒﺮ ﯾﺼـﯿﺮ ﺣﺠـﮥ ﺑﺼـﻔﮥ اﻟﺼـﺪق و اﻟﺨﺒﺮ ﯾﺤﺘﻤﻞ‬‫اﻟﺼـﺪق و اﻟﮑـﺬب و ﺑﺎﻟﻌﺪاﻟـﮥ ﺑﻌـﺪ اﻫﻠﯿﮥ اﻻﺧﺒﺎر ﯾﺘﺮﺟﺢ اﻟﺼﺪق و ﺑﺎﻟﻔﺴﻖ اﻟﮑﺬب ﻓﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺮﺟﺤﺎن اﻟﺼﺪق ﻟﯿﺼـﯿﺮ ﺣﺠﮥ ﻟﻠﻌﻤﻞ و‬‫ﯾﻌﺘﺒﺮ اﺣﺘﻤﺎل اﻟﺴـﻬﻮ و اﻟﮑﺬب ﻟﺴﻘﻮط ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻫﺬا ﻻن اﻟﻌﻤﻞ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻻ ﺗﺮي ان اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻐﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 157‬از ‪431‬‬‫اﻟﺮاي و ﻋﻤﻞ اﻟﺤﮑﺎم ﺑﺎﻟﺒﯿﻨﺎت ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻼ ﯾﻘﯿﻦ ﻓﮑﺬﻟﮏ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﺪل ﯾﻔﯿﺪ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻐﺎﻟﺐ اﻟﺮاي و ذﻟﮏ ﮐﺎف ﻟﻠﻌﻤﻞ و ﻫﺬا ﺿﺮب‬‫ﻋﻠﻢ ﻓﯿﻪ اﺿـﻄﺮاب ﻓﮑﺎن دون ﻋﻠﻢ اﻟﻄﻤﺎﻧﯿﻨﮥ و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري در ﮐﺸﻒ اﻻﺳـﺮار ﺷﺮح اﺻﻮل ﺑﺰودي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫و ﻫـﺬا أي ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤـﻞ و ﻻـ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﻘﯿﻨـﺎ أي ﻻ ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ ﯾﻘﯿﻦ و ﻻ ﻋﻠﻢ ﻃﻤﺎﻧﯿﻨـﮥ و ﻫﻮ ﻣـﺬﻫﺐ اﮐﺜﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺟﻤﻠـﮥ اﻟﻔﻘﻬـﺎء و ذﻫﺐ ﺑﻌﺾ اﻟﻨـﺎس اﻟﯽ ان اﻟﻌﻤـﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻـ ﯾﺠﻮز اﺻـﻼ و ﻫﻮ اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺛﻢ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ‬‫ﺟﻮاز اﻟﻌﻤـﻞ ﺑﻪ ﻋﻘﻼ ﻣﺜﻞ اﻟﺠﺒﺎﺋﯽ و ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﻣﻨﻌﻪ ﺳـﻤﻌﺎ ﻣﺜﻞ اﻟﻘﺎﺳﺎﻧﯽ و أﺑﯽ داود و اﻟﺮاﻓﻀـﮥ و اﺣﺘـﺞ ﻣﻦ ﻣﻨﻊ‬‫ﻋﻨﻪ ﺳﻤﻌﺎ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﻘُﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫أي ﻻ ﺗﺘﺒﻊ ﻣﺎ ﻻ ﻋﻠﻢ ﻟﮏ ﺑﻪ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻼ ﯾﺠﻮز اﺗﺒﺎﻋﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻫﺬا اﻟﻨﺺ ﻗﺎﻟﻮا و ﻻ ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ ﻗﺎل ان‬‫اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻧﮑﺮة ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻨﻔﯽ ﻓﯿﻘﺘﻀـﯽ اﻧﺘﻔﺎءه اﺻـﻼ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﯾﻮﺟﺐ ﻧﻮع ﻋﻠﻢ و ﻫﻮ ﻋﻠﻢ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻈﻦ اﻟﺬي ﺳﻤﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓِﺈْن َﻋﻠِْﻤﺘُُﻤﻮُﻫﱠﻦ ُﻣْﺆﻣِﻨﺎٍت‬‫ﻓﻼ ﯾﺘﻨﺎوﻟﻪ اﻟﻨﻬﯽ ﻻﻧﺎ ان ﺳﻠﻤﻨﺎه اﻧﻪ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﻈﻦ ﻓﻬﻮ ﻣﺤﺮم اﻻﺗﺒﺎع اﯾﻀﺎ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْن َﯾﱠﺘﺒُِﻌﻮَن ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻈﱠﻦ َو ِإ ﱠن اﻟﱠﻈﱠﻦ ﻻ ﯾُْﻐﻨِﯽ ﻣَِﻦ اﻟ َْﺤﱢﻖ َﺷﯿْﺌًﺎ‬‫ﺛﻢ اﺷﺎر اﻟﺸﯿﺦ اﻟﯽ ﺷﺒﻬﮥ ﻣﻦ ﻣﻨﻊ ﻋﻨﻪ ﻋﻘﻼ ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻫﺬا أي ﻋﺪم ﺟﻮاز اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻻن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﺮع أي ﻣﻦ ﯾﺘﻮﻟﯽ وﺿﻊ اﻟﺸﺮاﺋﻊ و ﻫﻮ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ إذ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﮑﻤﺎل اﻟﻘﺪرة ﻓﮑﺎن ﻗﺎدرا ﻋﻠﯽ اﺛﺒﺎت ﻣﺎ ﺷـﺮﻋﻪ ﺑﺎوﺿﺢ دﻟﯿﻞ ﻓﺄي ﺿـﺮورة ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺎوز ﻋﻦ اﻟﺪﻟﯿﻞ‬‫اﻟﻘﻄﻌﯽ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻔﯿـﺪ اﻻ اﻟﻈﻦ ﮐﯿﻒ و اﻧﻪ ﯾﺆدي اﻟﯽ ﻣﻔﺴـﺪة ﻋﻈﯿﻤـﮥ و ﻫﯽ ان اﻟﻮاﺣﺪ ﻟﻮ روي ﺧﺒﺮا ﻓﯽ ﺳـﻔﮏ دم و اﺳـﺘﺤﻼل ﺑﻀﻊ و‬‫رﺑﻤﺎ ﯾﮑﺬب ﻓﻨﻈﺮ ان اﻟﺴـﻔﮏ و اﻻﺑﺎﺣﮥ ﺑﺎﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻻ ﯾﮑﻮﻧﺎن ﺑﺎﻣﺮه ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺠﻮز اﻟﻬﺠﻮم ﺑﺎﻟﺠﻬﻞ و ﻣﻦ ﺷـﮑﮑﻨﺎ ﻓﯽ اﺑﺎﺣﮥ ﺑﻀـﻌﻪ و‬‫ﺳﻔـﮏ دﻣﻪ ﻻـ ﯾﺠﻮز اﻟﻬﺠﻮم ﺑﺎﻟﺸـﮏ ﻓﯿﻘﺒـﺢ ﻣﻦ اﻟﺸـﺎرع ﺣﻮاﻟـﮥ اﻟﺨﻠﻖ ﻋﻠﯽ اﻟﺠﻬـﻞ و اﻗﺘﺤـﺎم اﻟﺒﺎﻃـﻞ ﺑﺎﻟﺘﻮﻫﻢ ﺑﻞ إذا اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺎﻣﺮ‬‫ﻓﻠﯿﻌﺮﻓﻨﺎ اﻣﺮه ﻟﻨﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﺑﺼﯿﺮة اﻣﺎ ﻣﻤﺘﺜﻠﻮن او ﻣﺨﺎﻟﻔﻮن ﺑﺨﻼف اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻓﺎن ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﯾﻘﺒﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻼ ﺧﻼف ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﺿﺮوراﺗﻨﺎ أي‬‫ﻗﺒﻮﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻀﺮورة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪205 :‬‬‫ﻻﻧـﺎ ﻧﻌﺠﺰ ﻋﻦ اﻇﻬـﺎر ﮐـﻞ ﺣﻖ ﻟﻨـﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻻـ ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯿﻪ ﺷـﺒﻬﮥ ﻓﻠﻬـﺬا ﺟﻮزﻧـﺎ اﻻﻋﺘﻤـﺎد ﻓﯿﻬـﺎ ﻋﻠﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ و ﻗﻮﻟﻪ و ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﺮاي ﻣﻦ‬‫ﺿﺮوراﺗﻨﺎ ﺟﻮاب ﻋﻦ ﺗﻤﺴـﮑﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻊ اﻧﻪ ﻻ ﯾﻔﯿﺪ اﻻ اﻟﻈﻦ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻀﺮورة اﯾﻀﺎ ﻻن اﻟﺤﺎدﺛﮥ إذا وﻗﻌﺖ و ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﻧﺺ ﯾﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ اﻟﻘﯿﺎس ﺿﺮورة و ﻻن اﻟﻘﯿﺎس ﻟﯿﺲ ﺑﻤﺜﺒﺖ ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻈﻬﺮ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﺜﺒﺖ و اﻻﻇﻬﺎر دون اﻻﺛﺒﺎت و‬‫ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﻗﻮل ﻣﻦ ﺟﻮاز اﻟﺘﻤﺴﮏ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﻣﻨﻬﻢ ﻓﻠﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﻮل ﻣﻦ ﻟﻢ ﯾﺠﻌﻞ اﻟﻘﯿﺎس ﺣﺠـﮥ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﻈﺎم و اﻫﻞ اﻟﻈﺎﻫﺮ ﻓﻼ ﺣﺎﺟﮥ اﻟﯽ اﻟﻔﺮق‬‫ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﺬا ذﻫﺐ اﮐﺜﺮ اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ ان اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺘﯽ ﺣﮑﻢ اﻫﻞ اﻟﺼﻨﻌﮥ ﺑﺼﺤﺘﻬﺎ ﺗﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﻀـﺮورة و ﻫﻮ ﻣـﺬﻫﺐ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و ذﻫﺐ داود اﻟﻈﺎﻫﺮي اﻟﯽ اﻧﻬﺎ ﺗﻮﺟﺐ ﻋﻠﻤﺎ اﺳـﺘﺪﻻﻟﯿﺎ و اﺷﺎر اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﯽ ﺷـﺒﻬﮥ اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻦ‬‫ﻓﻤﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻧﻪ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ اﻻﺳـﺘﺪﻻﻟﯽ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎن ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻔﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻤﺎ ﺟﺎز اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻟﻨﻬﯿﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻈﻦ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وَ‬‫ﻻ َﺗﻘُْﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫و ذﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْن َﯾﱠﺘﺒُِﻌﻮَن ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻈﱠﻦ*‬‫َو َأْن َﺗُﻘﻮﻟ ُﻮا َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن*‬‫و ﻗـﺪ اﻧﻌﻘـﺪ اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ وﺟﻮب اﻻﺗﺒﺎع ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺗﺒّﯿﻦ ﻓﯿﺴـﺘﻠﺰم اﻓﺎدة اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﻣﺤﺎﻟـﮥ و ﻣﻦ ﻗﺎل اﻧﻪ ﯾﻮﺟﺐ ﻋﻠﻤﺎ ﺿـﺮورﯾﺎ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻧﺠـﺪ ﻓﯽ‬‫اﻧﻔﺴـﻨﺎ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﺬي وﺟﺪ ﺷـﺮاﺋﻂ ﺻـﺤﺘﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺨﺒﺮ ﺑﻪ ﺿـﺮورة ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺳـﺘﺪﻻل و ﻧﻈﺮ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﺑﺎﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ و ﯾﺮد‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻧﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن ﺿـﺮورﯾﺎ ﻟﻤﺎ وﻗﻊ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯿﻪ و ﻻ اﺳﺘﻮي اﻟﮑﻞ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎﻟﻮا ﻫﺬا اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺤﺼﻞ ﮐﺮاﻣﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﺠﻮز ان ﯾﺨﺘﺺ ﺑﻪ‬‫اﻟﺒﻌﺾ و وﻗﻮع اﻻﺧﺘﻼف ﻻ ﯾﻤﻨﻊ ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﺿـﺮورﯾﺎ ﮐﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﺤﺎﺻﻞ ﺑﺎﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﺿـﺮوري و ﻗﺪ وﻗﻊ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫َو ِإْذ َأَﺧَﺬ اﻟﱠﻠُﻪ ﻣِﯿﺜﺎَق اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ُأوﺗُﻮا اﻟ ِْﮑﺘﺎَب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 158‬از ‪431‬‬‫اﻵﯾـﮥ اﺧﺒﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻧﻪ اﺧـﺬ اﻟﻤﯿﺜﺎق و اﻟﻌﻬـﺪ ﻣﻦ اﻟﺬﯾﻦ اوﺗﻮا اﻟﮑﺘﺎب ﻟﯿﺒﯿﻨﻮه ﻟﻠﻨﺎس و ﻻ ﯾﮑﺘﻤﻮه ﻣﻨﻬﻢ ﻓﮑﺎن ﻫﺬا اﻣﺮا ﺑﺎﻟﺒﯿﺎن ﻟﮑﻞ واﺣﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ و ﻧﻬﯿـﺎ ﻟﻪ ﻋﻦ اﻟﮑﺘﺎب ﻻﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻠﻔﻮن ﺑﻤﺎ ﻓﯽ وﺳـﻌﻬﻢ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ وﺳـﻌﻬﻢ ان ﯾﺠﺘﻤﻌﻮا ذاﻫﺒﯿﻦ اﻟﯽ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻦ اﻟﺨﻠﻖ ﺷـﺮﻗﺎ و‬‫ﻏﺮﺑـﺎ ﻟﻠﺒﯿـﺎن ﻓﯿﺘﻌﯿﻦ ان اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﮐـﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ اداء ﻣـﺎ ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ اﻻﻣﺎﻧـﮥ و اﻟﻮﻓـﺎء ﺑﺎﻟﻌﻬـﺪ و ﻻـن اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ اﻟﻤﻀـﺎف اﻟﯽ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﻧﻪ ﯾﺘﻨﺎول ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻻن اﺧـﺬ اﻟﻤﯿﺜﺎق ﻣﻦ اﺻﻞ اﻟـﺪﯾﻦ و اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻠﺠﻤﺎﻋـﮥ ﺑﻤﺎ ﻫﻮ اﺻﻞ اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺘﻨﺎول ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻻﻓﺮاد ﺛﻢ ﺿـﺮورة ﺗﻮﺟﻪ اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻻﻇﻬﺎر اﻟﯽ ﮐﻞ واﺣﺪ اﻣﺮ اﻟﺴﺎﻣﻊ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﻣﻨﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ إذ اﻣﺮ اﻟﺸﺮع ﻻ ﯾﺨﻠﻮ ﻋﻦ ﻓﺎﺋﺪة ﺟّﯿﺪة و ﻻ ﻓﺎﺋﺪة‬‫ﻓﯽ اﻻـﻣﺮ ﺑﺎﻟﺒﯿـﺎن و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﮑﺘﻤـﺎن ﺳﻮي ﻫـﺬا و اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﺑـﺎن اﻧﺤﺼـﺎر اﻟﻔﺎﺋـﺪة ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﻮل ﻏﯿﺮ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑـﻞ اﻟﻔﺎﺋـﺪة ﻫﯽ اﻻﺑﺘﻼـء‬‫ﻓﯿﺴﺘﺤﻖ اﻟﺜﻮاب ان اﻣﺘﺜﻠﻮا و اﻟﻌﻘﺎب ان ﻟﻢ ﯾﻤﺘﺜﻠﻮا اﻻ ﺗﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪206 :‬‬‫ان اﻟﻔـﺎﺳﻖ ﻣﻨﻬﻢ داﺧـﻞ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺨﻄـﺎب ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺎﻟﺒﯿﺎن ﺑﺤﯿﺚ ﻟﻮ اﻣﺘﻨﻊ ﻋﻨﻪ ﯾﺎﺛﻢ ﺛﻢ ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ذﻟﮏ ﻣﻨﻪ و ﮐـﺬا اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣـﺎﻣﻮرون ﺑﺎﻟﺘﺒﻠﯿﻎ و ان ﻋﻠﻢ ﻗﻄﻌﺎ ﺑﺎﻟﻮﺣﯽ اﻧﻪ ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﻣﻨﻬﻢ و اﺟﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﺑﺎن اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﺘﺒﻠﯿﻎ ﻃﺮﻓﯿﻦ ﻃﺮف اﻟﻤﺒّﻠﻎ و ﻃﺮف ﻟا ﺴﺎﻣﻊ و‬‫ﻻ ﺑـﺪ ﻣﻦ ان ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﮑﻞ ﻃﺮف ﻓﺎﺋـﺪة ﺛﻢ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﺋﺪة ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺠﺎﻧﺐ اﻟﻤﺒّﻠﻎ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻃﺮف اﻟﺴﺎﻣﻊ ﻓﺎﺋﺪة ﺳﻮي وﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل‬‫و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ و ﻻ ﯾﻘﺎل ﺑﻞ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﺋـﺪة اﺧﺮي و ﻫﯽ ﺟﻮاز اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل ﺟﻮاز اﻟﻌﻤﻞ ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﻟﻮﺟﻮﺑﻪ ﻻن ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺎﻟﺠﻮاز ﻗﺎل ﺑﺎﻟﻮﺟﻮب‬‫و ﻣﻦ اﻧﮑﺮ اﻟﻮﺟﻮب اﻧﮑﺮ اﻟﺠﻮاز و اﻣﺎ اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻓﻼ ﻧﺴـﻠﻢ وﺟﻮب اﻟﺒﯿﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﺘﻮﺑـﮥ ﺑﻞ اﻟﻮاﺟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺘﻮﺑـﮥ ﺛﻢ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﺒﯿﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻌﻠﯽ‬‫ﻫﺬا ﺑﯿﺎﻧﻪ ﯾﻔﯿﺪ وﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷﻤﺲ اﻻﺋﻤﮥ رح ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺎل َﻓَﻠْﻮ ﻻ َﻧَﻔَﺮ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ﻓِْﺮَﻗٍﮥ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ﻃﺎﺋَِﻔٌﮥ‬‫اﻵﯾـﮥ وﺟﻪ اﻟﺘﻤﺴﮏ ﺑﻪ اﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اوﺟﺐ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻓﺮﻗـﮥ اﻻﻧـﺬار و ﻫﻮ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﻤﺨﻮف ﻋﻨـﺪ اﻟﺮﺟﻮع إﻟﯿﻬﻢ و اﻧﻤﺎ‬‫اوﺟﺐ اﻻﻧﺬار ﻃﻠﺒﺎ ﻟﻠﺤﺬر ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻟََﻌﱠﻠُﻬْﻢ َﯾْﺤَﺬُروَن‬‫و اﻟﺘﺮﺟﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺎل ﻓﯿﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻠﺐ اﻟﻼزم و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ ﻓﯿﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮب اﻟﺤـﺬر و اﻟﺜﻼﺛﮥ ﻓﺮﻗﮥ و اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ ﻣﻨﻬﺎ‬‫اﻣﺎ واﺣـﺪا و اﺛﻨﺎن ﻓﺎذا روي اﻟﺮاوي ﻣﺎ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻟﻤﻨﻊ ﻣﻦ ﻓﻌﻞ وﺟﺐ ﺗﺮﮐﻪ ﻟﻮﺟﻮب اﻟﺤـﺬر ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﻣﻊ و إذا وﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و‬‫اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻫﻬﻨﺎ وﺟﺐ ﻣﻄﻠﻘﺎ إذ ﻻ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﻟﻔﺮق و ﻻ ﯾﻘﺎل اﻟﻄﺎﺋﻔـﮥ اﺳﻢ ﻟﻠﺠﻤﺎﻋـﮥ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻟﺤﻮق ﻫﺎء اﻟﺘﺎﻧﯿﺚ ﺑﻬﺎ ﻓﻼ ﯾﺼﺢ ﺣﻤﻠﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻮاﺣﺪ و‬‫اﻻﺛﻨﯿﻦ ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﻮن ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮﻫﺎ ﻓﻘﯿﻞ ﻫﯽ اﺳﻢ ﻟﻌﺸـﺮة و ﻗﯿﻞ ﻟﺜﻼﺛـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻻﺛﻨﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻟﻮاﺣﺪ و ﻫﻮ اﻻﺻﺢ ﻓﺎن اﻟﻤﺮاد‬‫ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟ َْﯿْﺸَﻬْﺪ َﻋﺬاﺑَُﻬﻤﺎ ﻃﺎﺋَِﻔٌﮥ ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ ﻓﺼﺎﻋﺪا ﮐﺬا ﻗﺎل ﻗﺘﺎدة و ﮐﺬا ﻧﻘﻞ ﻓﯽ ﺳﺒﺐ ﻧﺰول ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ِإْن ﻃﺎﺋَِﻔﺘﺎِن ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ اﻗَْﺘَﺘﻠُﻮا‬‫اﻧﻬﻤﺎ ﮐﺎﻧﺎ رﺟﻠﯿﻦ اﻧﺼﺎرﯾﯿﻦ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻣﺪاﻓﻌـﮥ ﻓﯽ ﺣﻖ ﻓﺠﺎءﮐﻢ اﺣـﺪﻫﻤﺎ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ دون اﻵﺧﺮ و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن اﺣﺪﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ‬‫ص و اﻵﺧﺮ ﻣﻦ اﺗﺒﺎع ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﻨﺎﻓﻖ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻋﺮف ﻋﻠﯽ اﻧّﺎ ﻟﻮ ﺣﻤﻠﻨﺎﻫﺎ ﻋﻠﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ و ﻫﻮ اﻟﻌﺸﺮة ﻻ ﯾﻨﺘﻔﯽ ﺗﻮﻫﻢ اﻟﮑﺬب ﻋﻦ‬‫ﺧﺒﺮﻫﻢ و ﻻـ ﯾﺨﺮج ﺧﺒﺮﻫﻢ ﻋﻦ اﻵﺣﺎد اﻟﯽ اﻟﺘﻮاﺗﺮ و ﻻ ﯾﻘﺎل ﺳـﻠﻤﻨﺎ ان اﻟﺮاﺟﻊ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺎﻻﻧـﺬار ﺑﻤﺎ ﺳـﻤﻌﻪ و ﻟﮑﻦ ﻻ ﻧﺴـﻠﻢ ان اﻟﺴﺎﻣﻊ ﻣﺎﻣﻮر‬‫ﺑـﺎﻟﻘﺒﻮل ﮐﺎﻟﺸﺎﻫـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣـﺎﻣﻮر ﺑﺎداء اﻟﺸـﻬﺎدة و ﻻ ﯾﺠﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﻢ ﻧﺼﺎب اﻟﺸـﻬﺎدة و ﺗﻈﻬﺮ اﻟﻌﺪاﻟـﮥ ﺑﺎﻟﺘﺰﮐﯿـﮥ ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل وﺟﻮب‬‫اﻻﻧﺬار ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻟﻮﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﻣﻊ ﮐﻤﺎ ﺑﯿﻨﺎ ﮐﯿﻒ و ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟََﻌﱠﻠُﻬْﻢ َﯾْﺤَﺬُروَن‬‫ﯾﺸـﯿﺮ اﻟﯽ وﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل و اﻟﻌﻤـﻞ ﻓﺎﻣﺎ اﻟﺸﺎﻫـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻓﻼ ﻧﺴـﻠﻢ ان ﻋﻠﯿﻪ وﺟﻮب اداء اﻟﺸـﻬﺎدة ﻻن ذﻟﮏ ﻻ ﯾﻨﻔﻊ اﻟﻤـﺪﻋﯽ و رﺑﻤﺎ ﯾﻀـّﺮ‬‫ﺑﺎﻟﺸﺎﻫﺪ ﺑﺎن ﯾﺤّﺪ ﺣﺪ اﻟﻘﺬف إذا ﮐﺎن اﻟﻤﺸﻬﻮد ﺑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪207 :‬‬‫زﻧﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﻢ ﻧﺼﺎب اﻟﺸﻬﺎدة و ﻫﺬا أي اﻟﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ان ﯾﺤﺼﯽ ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓْﺴَﺌﻠُﻮا َأْﻫَﻞ اﻟﱢﺬْﮐِﺮ‬‫ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن*‬‫اﻣﺮا ﺑﺴﺆال اﻫﻞ اﻟـﺬﮐﺮ و ﻟﻢ ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ و ﻏﯿﺮه و ﺳﺆال اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪ ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ اﻻﺧﺒﺎر ﺑﻤﺎ ﺳـﻤﻊ دون اﻟﻔﺘﻮي و ﻟﻮ ﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 159‬از ‪431‬‬‫ﯾﮑﻦ اﻟﻘﺒﻮل واﺟﺒﺎ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﺴﺆال واﺟﺒﺎ و ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ُﮐﻮﻧُﻮا َﻗﱠﻮاﻣِﯿَﻦ ﺑ ِﺎﻟ ِْﻘْﺴِﻂ ُﺷَﻬﺪاَء ﻟ ِﱠﻠِﻪ‬‫اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻘﯿـﺎم ﺑﺎﻟﻘﺴـﻂ و اﻟﺸـﻬﺎدة ﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻤـﺎ ﺳـﻤﻊ ﻓﻘـﺪ ﻗـﺎم ﺑﺎﻟﻘﺴﻂ و ﺷـﻬﺎدة ﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺎن ذﻟﮏ واﺟﺒﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻻﻣﺮ و اﻧﻤﺎ‬‫ﯾﮑﻮن واﺟﺒـﺎ ﻟﻮ ﮐـﺎن اﻟﻘﺒﻮل واﺟﺒـﺎ و اﻻـ ﮐـﺎن وﺟﻮب اﻟﺸـﻬﺎدة ﮐﻌـﺪﻣﻬﺎ و ﻫﻮ ﻣﻤﺘﻨﻊ و ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ِإ ﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﯾْﮑﺘُُﻤﻮَن ﻣـﺎ َأﻧ َْﺰﻟ ْﻨـﺎ ﻣَِﻦ‬‫اﻟ َْﺒﱢﯿﻨﺎِت َو اﻟ ُْﻬﺪي‬‫اﻵﯾﮥ اوﻋﺪ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﻤﺎن اﻟﻬﺪي ﻓﯿﺠﺐ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﺷﯿﺌﺎ اﻇﻬﺎره ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﺠﺐ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻗﺒﻮﻟﻪ ﻟﮑﺎن اﻻﻇﻬﺎر ﮐﻌﺪﻣﻪ و ﻣﻨﻪ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﺎ َأﱡﯾَﻬﺎ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا ِإْن ﺟﺎَءُﮐْﻢ ﻓﺎِﺳٌﻖ ﺑ َِﻨَﺒٍﺈ َﻓَﺘَﺒﱠﯿﻨُﻮا‬‫اﻣﺮ ﺑـﺎﻟﺘﺒﯿﻦ و اﻟﺘﺜﺒﺖ و ﻋﻠـﻞ ﻣﺠﯽ اﻟﻔـﺎﺳﻖ ﺑـﺎﻟﺨﺒﺮ إذ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻟﺤﮑﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺻﻒ اﻟﻤﻨﺎﺳﺐ ﯾﺸـﻌﺮ ﺑﺎﻟﻌﻠﯿـﮥ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﮐﻮن اﻟﺨﺒﺮ ﻣﻦ اﺧﺒﺎر‬‫اﻵﺣﺎد ﻣﺎﻧﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﻘﺒﻮل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬـﺬا اﻟﺘﻌﻠﯿﻞ ﻓﺎﺋـﺪة إذ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮﺻﻒ اﻟﻼزم ﺗﻤﻨﻊ ﻣﻦ ﻋﻠﯿـﮥ اﻟﻮﺻﻒ اﻟﻌﺎرض ﻓﺎن ﻣﻦ ﻗﺎل اﻟﻤﯿﺖ ﻻ ﯾﮑﺘﺐ‬‫ﻟﻌﺪم اﻟﺪواة و اﻟﻘﻠﻢ ﻋﻨﺪه ﯾﺴـﺘﻘﺒﺢ و ﯾﺴـﻔﻪ ﻻن اﻟﻤﻮت ﻟﻤﺎ ﮐﺎن وﺻـﻔﺎ ﻻزﻣﺎ ﺻﺎﻟﺤﺎ ﻟﻌﻠﯿﮥ اﻣﺘﻨﺎع ﺻﺪور اﻟﮑﺘﺎﺑﮥ ﻋﻦ اﻟﻤﯿﺖ اﺳـﺘﺤﺎل ﺗﻌﻠﯿﻞ‬‫اﻣﺘﻨـﺎع اﻟﮑﺘﺎﺑـﮥ ﺑـﺎﻟﻮﺻﻒ اﻟﻌـﺎرض و ﻫﻮ ﻋـﺪم اﻟـﺪواة و اﻟﻘﻠﻢ ﻓﻔﯽ ﮐـﻞ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﺘﻤﺴـﮑﺎت اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﻣﻊ اﺟﻮﺑﺘﻬﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎﻫﺎ اﺣﺘﺮازا ﻋﻦ‬‫اﻻﻃﻨﺎب ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺜﻞ ﺧﺒﺮ ﺑﺮﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻓﺎﻧﻪ‬‫روي اﻧﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﻗﺒﻞ ﻗﻮﻟﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ‬‫و ﺧﺒﺮ ﺳﻠﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ و اﻟﺼﺪﻗﮥ ﻓﺎﻧﻪ‬‫روي ان ﺳـﻠﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐـﺎن ﻣﻦ ﻗﻮم ﯾﻌﺒـﺪون اﻟﺨﯿﻞ اﻟﺒﻠﻖ ﻓﻮﻗﻊ ﻋﻨـﺪه اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺷـﯽء و ﺟﻌﻞ ﯾﻨﺘﻘﻞ ﻣﻦ دﯾﻦ اﻟﯽ دﯾﻦ ﻃﺎﻟﺒﺎ‬‫ﻟﻠﺤﻖ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻟﻪ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب اﻟﺼﻮاﻣﻊ ﻟﻌﻠﮏ ﺗﻄﻠﺐ اﻟﺤﻨﯿﻔﯿﮥ و ﻗﺪ ﻗﺮب اواﻧﻬﺎ ﻓﻌﻠﯿﮏ ﺑﯿﺜﺮب و ﻣﻦ ﻋﻼﻣﺎت اﻟﻨﺒﯽ اﻟﻤﺒﻌﻮث اﻧﻪ ﯾﺎﮐﻞ‬‫اﻟﻬﺪﯾـﮥ و ﻻ ﯾﺎﮐﻞ اﻟﺼﺪﻗـﮥ و ﺑﯿﻦ ﮐﺘﻔﯿﻪ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﻮة ﻓﺘﻮﺟﻪ ﻧﺤﻮ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺎﺳـﺮه ﺑﻌﺾ اﻟﻌﺮب و ﯾﺎﻋﻪ ﻣﻦ اﻟﯿﻬﻮد ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﮐﺎن ﯾﻌﻤﻞ ﻓﯽ‬‫ﻧﺨﯿﻞ ﻣﻮﻻه ﺑﺎذﻧﻪ ﺣﺘﯽ ﻫﺎﺟﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﻤﺎ ﺳﻤﻊ ﺑﻤﻘﺪم اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪208 :‬‬‫اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺴـﻼم اﺗﺎه ﺑﻄﺒﻖ ﻓﯿﻪ رﻃﺐ و وﺿـﻌﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﺬا ﻓﻘﺎل ﺻﺪﻗﮥ ﻓﻘﺎل ﻻﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻠﻮا و ﻟﻢ ﯾﺎﮐﻞ ﻓﻘﺎل ﺳـﻠﻤﺎن ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ‬‫ﻫﺬه واﺣﺪة ﺛﻢ اﺗﺎه ﻣﻦ اﻟﻐﺪ ﺑﻄﺒﻖ ﻓﯿﻪ رﻃﺐ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻫﺬا ﯾﺎ ﺳﻠﻤﺎن ﻓﻘﺎل ﻫﺪﯾﮥ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﺎﮐﻞ و ﯾﻘﻮل ﻻﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﻠﻮا ﻓﻘﺎل ﺳﻠﻤﺎن ﻫﺬه اﺧﺮي‬‫ﺛﻢ ﺗﺤﻮل ﺧﻠﻔﻪ ﻓﻌﺮف رﺳﻮل ﺻـﻠﻌﻢ ﻣﺮاده ﻓﺎﻟﻘﯽ اﻟﺮداء ﻣﻦ ﮐﺘﻔﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﻧﻈﺮ ﺳـﻠﻤﺎن اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﻮة ﺑﯿﻦ ﮐﺘﻔﯿﻪ ﻓﺎﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻞ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺼﺪﻗﮥ و اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻣﻊ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻋﺒﺪا ﺣﯿﻨﺌﺬ‬‫و ذﻟﮏ أي ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻨﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺒﻞ ﺧﺒﺮ أم ﺳـﻠﻤﯽ ﻓﯽ اﻟﻬـﺪاﯾﺎ اﯾﻀﺎ و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻤﻠﻮك ﯾﻬـﺪون إﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﯾﺪي اﻟﺮﺳﻞ و ﮐﺎن‬‫ﯾﻘﺒﻞ ﻗﻮﻟﻬﻢ و ﻻ ﺷﮏ ان اﻻﻫـﺪاء ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯽ اﯾﺪي ﻗﻮم ﻻ ﯾﺘﺼﻮر ﺗﻮاﻃﺆﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺬب و ﮐﺎن ﯾﺠﯿﺐ دﻋﻮة اﻟﻤﻤﻠﻮك و ﯾﻌﺘﻤﺪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺧﺒﺮه اﻧﯽ ﻣﺄذون و ﻗﺒﻞ ﺷﻬﺎدة اﻻﻋﺮاﺑﯽ ﻓﯽ اﻟﻬﻼل و ﻗﺒﻞ ﺧﺒﺮ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺣﯿﻦ ﺑﻌﺜﻪ ﺳﺎﻋﯿﺎ اﻟﯽ ﻗﻮم ﻓﺎﺧﺒﺮ اﻧﻬﻢ ارﺗﺪوا ﺣﺘﯽ اﺟﻤﻊ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﻋﻠﯽ ﻏﺰوﻫﻢ ﻓﻨﺰل ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْن ﺟﺎَءُﮐْﻢ ﻓﺎِﺳٌﻖ‬‫اﻵﯾﮥ و ﮐﺎن ﯾﻘﺒﻞ اﺧﺒﺎر اﻟﺠﻮاﺳﯿﺲ و اﻟﻌﯿﻮن اﻟﻤﺒﻌﻮﺛﮥ اﻟﯽ ارض اﻟﻌﺪو و ﻣﺸﻬﻮر ﻋﻨﻪ أي ﻗﺪ اﺷﺘﻬﺮ و اﺳﺘﻔﺎض‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ اﻧﻪ ﺑﻌﺚ اﻻـﻓﺮاد اﻟﯽ اﻵﻓﺎق ﻟﺘﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﺎﻧﻪ ﺑﻌﺚ ﻋﻠﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ اﻣﯿﺮا و‬‫ﺑﻌـﺪه ﺑﻌﺚ ﻣﻌﺎذا اﯾﻀﺎ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ اﻣﯿﺮا ﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻻﺣﮑﺎم و اﻟﺸـﺮاﺋﻊ و ﺑﻌﺚ دﺣﯿـﮥ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔـﮥ اﻟﮑﻠﺒﯽ ﺑﮑﺘﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﻗﯿﺼـﺮ و ﻫﺮﻗﻞ ﺑﺎﻟﺮوم و ﺑﻌﺚ‬‫ﻋﺘﺎب ﺑﻦ اﺳـﯿﺪ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ اﻣﯿﺮا ﻣﻌﻠﻤﺎ ﻟﻠﺸﺮاﺋﻊ و ﺑﻌﺚ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺣﺬاﻓﮥ اﻟﺴﻬﻤﯽ ﺑﮑﺘﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﮐﺴﺮي و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ اﻟﻀﻤﯿﺮي اﻟﯽ اﻟﺤﺒﺸﮥ‬‫و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺎص اﻟﯽ اﻟﻄﺎﺋﻒ و ﺣﺎﻃﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﻠﺘﻌﮥ اﻟﯽ اﻟﻤﻘﻮﻗﺲ ﺻﺎﺣﺐ اﻻﺳـﮑﻨﺪرﯾﮥ و ﺷﺠﺎع ﺑﻦ وﻫﺐ اﻻﺳﺪي اﻟﯽ ﻟا ﺤﺎرث‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﻤﺮ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺪﻣﺸﻖ و ﺳـﻠﯿﻂ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻌﺎﻣﺮي اﻟﯽ ﻫﻮذة ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺑﺎﻟﯿﻤﺎﻣﮥ و اﻧﻔﺬ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن اﻟﯽ اﻫﻞ ﻣﮑﮥ ﻋﺎم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ‬‫و وﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗﺎت ﻋﻤﺮو ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮة و اﻟﺰﺑﺮﻗﺎن ﺑﻦ ﺑﺪر و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﮥ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺰم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 160‬از ‪431‬‬‫أﺳﺎﻣﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف و اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح‬‫و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﻢ و اﻧﻤﺎ ﺑﻌﺚ ﻫﺆﻻء ﻟﯿـﺪﻋﻮا اﻟﯽ دﯾﻨﻪ و ﻟﯿﻘﯿﻤﻮا اﻟﺤﺠـﮥ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﻣﺎ اﻧﻪ ﺑﻌﺚ ﻓﯽ وﺟﻪ واﺣﺪ ﻋﺪدا‬‫ﯾﺒﻠﻐﻮن ﺣـﺪ اﻟﺘﻮاﺗﺮ و ﻗـﺪ ﺛﺒﺖ ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻫﻞ اﻟﺴـﯿﺮ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻠﺰﻣﻬﻢ ﻗﺒﻮل ﻗﻮل رﺳـﻠﻪ و ﺳـﻌﺎﺗﻪ و ﺣﮑﺎﻣﻪ و ان اﺣﺘﺎج ﻓﯽ ﮐﻞ رﺳﺎﻟـﮥ ان اﻧﻔﺎذ‬‫ﻋﺪد اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻟﻢ ﯾﻒ ﺑﺬﻟﮏ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺧﻠﺖ دار ﻫﺠﺮﺗﻪ ﻋﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اﻧﺼﺎره و ﺗﻤﮑﻦ ﻣﻨﻪ اﻋﺪاؤه و ﻓﺴﺪ اﻟﻨﻈﺎم و اﻟﺘﺪﺑﯿﺮ و ذﻟﮏ‬‫و ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ ﻓﺘﺒﯿﻦ ﺑﻬﺬا ان ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻟﻠﻌﻤﻞ ﻣﺜﻞ اﻟﺘﻮاﺗﺮ و ﻫﺬا دﻟﯿﻞ ﻗﻄﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪209 :‬‬‫ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﻌﻪ ﻋﺬر ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ ﮐﺬا ذﮐﺮ اﻟﻐﺰاﻟﯽ و ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﻮاﻃﻊ ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﺎﻵﺣﺎد و ﺣﺎﺟﻮا ﺑﻬﺎ ﻓﯽ وﻗﺎﺋﻊ ﺧﺎرﺟﮥ‬‫ﻋﻦ اﻟﻌﺪو اﻟﺤﺼـﺮ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ ﻣﻨﮑﺮ و ﻻ ﻣﺪاﻓﻌﮥ داﻓﻊ ﻓﮑﺎن ذﻟﮏ ﻣﻨﻬﻢ اﺟﻤﺎﻋﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮﻟﻬﺎ و ﺻﺤﮥ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻬﺎ ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﺗﻮاﺗﺮ ان ﯾﻮم‬‫اﻟﺴﻘﯿﻔﮥ ﻟﻤﺎ اﺣﺘﺞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎر‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻗﺒﻠﻮه ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻧﮑﺎر ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﻣﻨﻬﺎ رﺟﻮﻋﻬﻢ اﻟﯽ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم اﻻﻧﺒﯿﺎء ﯾﺪﻓﻨﻮن ﺣﯿﺚ ﯾﻤﻮﺗﻮن‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻻ ﻧﻮرث ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎه ﺻﺪﻗﮥ‬‫و ﻣﻨﻬﺎ رﺟﻮﻋﻪ اﻟﯽ ﺗﻮرﯾﺚ اﻟﺠﺪة‬‫ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻤﻐﯿﺮة و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻤﮥ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻋﻄﺎﻫﺎ‬‫اﻟﺴﺪس و ﻧﻘﻀﻪ ﺣﮑﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﻀـﯿﮥ اﻟﺘﯽ اﺧﺒﺮ ﺑﻼل اّن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﺣﮑﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺨﻼف ﻣﺎ ﺣﮑﻢ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﺎ و رﺟﻮع ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﻦ ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﻻﺻﺎﺑﻊ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﮥ ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﯾﺠﻌﻞ ﻓﯽ اﻟﺨﻨﺼـﺮ ﺳﺘﮥ ﻣﻦ اﻻﺑﻞ و ﻓﯽ اﻟﺒﻨﺼﺮ ﺗﺴﻌﮥ و ﻓﯽ اﻟﻮﺳﻄﯽ و اﻟﺴﺒﺎﺑﮥ ﻋﺸﺮة ﻋﺸﺮة و ﻓﯽ‬‫اﻻﺑﻬـﺎم ﺧﻤﺴـﮥ ﻋﺸـﺮ اﻟﯽ ﺧﺒﺮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺰم ان ﻓﯽ ﮐـﻞ اﺻـﺒﻊ ﻋﺸـﺮة و ﻋﻦ ﻋـﺪم ﺗﻮرﯾﺚ اﻟﻤﺮأة ﻣﻦ دﯾـﮥ زوﺟﻬﺎ اﻟﯽ ﺗﻮرﯾﺜﻬﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻘﻮل‬‫اﻟﻀـﺤﺎك ﺑﻦ ﻣﺰاﺣﻢ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ان ﯾﻮرث اﻣﺮأة اﺷـﯿﻢ اﻟﻀﺒﺎﻧﯽ ﻣﻦ دﯾﮥ زوﺟﻬﺎ و ﻋﻤﻠﻪ ﺑﺨﺒﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﺑﻦ ﻋﻮف ﻓﯽ اﺧﺬ اﻟﺠﺰﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺠﻮس و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟﺴﻼم ﺳﻨﻮا ﺑﻬﻢ ﺳﻨﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﺘﺎب و ﻋﻤﻠﻪ ﺑﺨﺒﺮ ﺟﻤﻞ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ‬‫و ﻫﻮ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﮐﻨﺖ ﺑﯿﻦ ﺟﺎرﺗﯿﻦ ﻟﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺿـّﺮﺗﯿﻦ ﻓﻀـﺮﺑﺖ اﺣﺪاﻫﻤﺎ اﻻﺧﺮي ﺑﻤﺴﻄﻊ ﻓﺎﻟﻘﺖ ﺟﻨﯿﻨﺎ ﻣﯿﺘﺎ ﻓﻘﻀﯽ ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﺑﻐّﺮة ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﺴﻤﻊ ﻫﺬا ﻟﻘﻀﯿﻨﺎ ﻓﯿﻪ ﺑﺮأﯾﻨﺎ‬‫و ﻣﻨﻬﺎ ان ﻋﺜﻤﺎن رض ﻋﻨﻪ اﺧﺬ ﺑﺮواﯾﮥ ﻓﺮﯾﻌﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺎﻟﮏ ﺣﯿﻦ ﻗﺎﻟﺖ ﺟﺌﺖ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ اﺳﺘﺎذﻧﻪ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة زوﺟﯽ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻌﺪة‬‫ﻓﻘـﺎل اﻣﮑﺜﯽ ﺣﺘﯽ ﯾﻨﻘﻀـﯽ ﻋـﺪﺗﮏ و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ اﻟﺨﺮوج ﻟﻼﺳـﺘﻔﺘﺎء ﻓﯽ ان اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻋﻨﻬﺎ زوﺟﻬﺎ ﺗﻌﺘـﺪ ﻓﯽ ﻣﻨﺰل اﻟﺰوج و ﻻ ﺗﺨﺮج ﻟﯿﻼ و ﻻ‬‫ﻧﻬـﺎرا إذا وﺟـﺪت ﻣﻦ ﯾﻘﻮم ﺑﺎﻣﺮﻫـﺎ و ﻣﻨﻬـﺎ ﻣـﺎ اﺷـﺘﻬﺮ ﻣﻦ ﻋﻤـﻞ ﻋﻠﯽ رض ﺑﺮواﯾـﮥ اﻟﻤﻘـﺪاد ﻓﯽ ﺣﮑﻢ اﻟﻤـﺬي و ﻣﻦ ﻗﺒﻮﻟﻪ ﺧـﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ و‬‫اﺳـﺘﻈﻬﺎره ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﮐﻨﺖ إذا ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻧﻔﻌﻨﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺎ ﺷﺎء ﻣﻨﻪ و إذا‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻏﯿﺮه ﺣﻠﻔﺘﻪ ﻓﺎذا ﺣﻠﻒ ﺻـﺪﻗﺘﻪ و اﻟﺘﺤﻠﯿﻒ اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻟﻼﺣﺘﯿﺎط ﻓﯽ ﺳـﯿﺎق اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ و ﻟﺌﻼ ﯾﻘـﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﺑﺎﻟﻈﻦ ﻻ‬‫ﻟﺘﻬﻤـﮥ اﻟﮑـﺬب و ﻣﻨﻬـﺎ رﺟﻮع اﻟﺠﻤﻬﻮر اﻟﯽ ﺧﺒﺮ ﻋﺎﺋﺸـﮥ رض ﻓﯽ وﺟﻮب اﻟﻐﺴـﻞ ﺑﺎﻟﺘﻘـﺎء اﻟﺨﺘﺎﻧﯿﻦ و ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻤﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رض ﺑﺨﺒﺮ أﺑﯽ‬‫ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻓﯽ اﻟﺮﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺪ ﺑﻌﺪ ان ﮐﺎن ﻻ ﯾﺤﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪210 :‬‬‫ﺑـﺎﻟﺮﺑﻮا ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻨﺴـﯿﮥ و ﻣﻨﻬـﺎ ﻋﻤـﻞ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺨﺒﺮ اﻣﺮأة ﻣﻦ اﻻﻧﺼﺎر ان اﻟﺤﺎﺋﺾ ﺗﻨﻔﺮ ﺑﻼ وداع ﺑﻌـﺪ إن ﮐﺎن ﻻ ﯾﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 161‬از ‪431‬‬‫ذﻟﮏ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ روي ﻋﻦ اﻧﺲ رض ﻗﺎل ﮐﻨﺖ اﺳـﻘﯽ اﺑﺎ ﻋﺒﯿـﺪة و اﺑﺎ ﻃﻠﺤﮥ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺷـﺮاﺑﺎ إذ اﺗﺎﻧﺎ آت و ﻗﺎل ان اﻟﺨﻤﺮ ﻗﺪ ﺣّﺮﻣﺖ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻃﻠﺤﮥ ﻗﻢ ﯾﺎ اﻧﺲ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻟﺠﺮار ﻓﺎﮐﺴـﺮﻫﺎ ﻓﻘﻤﺖ اﻟﯽ ﻣﻬﺮﯾﺲ ﻟﻨﺎ ﻓﻀـﺮﺑﺘﻬﺎ ﺑﺎﺳﻔﻠﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﮑﺴﺮت و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ اﺷﺘﻬﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻞ اﻫﻞ‬‫ﻗﺒﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻮل ﻋﻦ اﻟﻘﺒﻠﮥ اﻟﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ ﺣﯿﺚ اﺧﺒﺮﻫﻢ واﺣﺪ ان اﻟﻘﺒﻠﮥ ﻧﺴﺨﺖ و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رض اﻧﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﺨﺎﺑﺮ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ‬‫و ﻻ ﻧﺮي ﺑﻪ ﺑﺎﺳﺎ ﺣﺘﯽ‬‫روي ﻟﻨﺎ راﻓﻊ ﺑﻦ ﺧﺪﯾﺞ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ ﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺨﺎﺑﺮة ﻓﺎﻧﺘﻬﯿﻨﺎ‬‫و ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺟﺮت ﺳﻨﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻌﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﺧﺎرﺟﮥ ﺑﻦ زﯾﺪ و أﺑﯽ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ و ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻋﻄﺎء ﺑﻦ ﺑﺸﺎر و ﻃﺎؤس و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺒﺼﺮة ﮐﺎﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ و‬‫ﻓﻘﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻬﻢ ﮐﻌﻠﻘﻤﮥ و اﻻﺳﻮد و اﻟﺸﻌﺒﯽ و ﻣﺴﺮوق و ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺮي ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻧﮑﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﺣﺪ ﻓﯽ ﻋﺼﺮ‬‫و اﻋﻠﻢ ان ﻫـﺬه اﻻﺧﺒـﺎر و إن ﮐﺎﻧﺖ اﺧﺒﺎر آﺣﺎد ﻟﮑﻨﻬﺎ ﻣﺘﻮاﺗﺮة ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﮐﺎﻻﺧﺒﺎر اﻟﻮاردة ﺑﺴـﺨﺎء ﺣﺎﺗﻢ و ﺷـﺠﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ رض ﻓﻼ‬‫ﯾﮑﻮن ﻟﻘﺎﺋﻞ ان ﯾﻘﻮل ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻤﻮه ﻓﯽ اﺛﺒﺎت ﮐﻮن ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﺣﺠـﮥ ﻫﯽ اﺧﺒﺎر آﺣﺎد و ذﻟﮏ ﯾﺘﻮﻗﻒ ﻋﻠﯽ ﮐﻮﻧﻬﺎ ﺣﺠﮥ ﻓﯿﺪور و ﻟﺌﻦ ﻗﺎل‬‫اﻟﺨﺼﻮم ﻻ ﻧﺴﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﻋﻠﻤﻮا ﺑﻬﺎ ﺑﻞ ﻟﻌﻠﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﻐﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﻧﺼﻮص ﻣﺘﻮاﺗﺮة او اﺧﺒﺎر آﺣﺎد ﻣﻊ ﻣﺎ اﻗﺘﺮن ﺑﻬﺎ ﻣﻦ اﻟﻤﻘﺎﺋﯿﺲ و ﻗﺮاﺋﻦ اﻻﺣﻮال‬‫ﻓﻼ وﺟﻪ ﻟﻪ ﻻﻧﻪ ﻋﺮف ﻣﻦ ﺳـﯿﺎق ﺗﻠﮏ اﻻﺧﺒﺎر اﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ رض ﻟﻮ ﻟﻢ ﻧﺴـﻤﻊ ﺑﻬﺬا ﻟﻘﻀـﯿﻨﺎ ﺑﺮأﯾﻨﺎ و ﺣﯿﺚ ﻗﺎل اﺑﻨﻪ‬‫ﺣﺘﯽ روي راﻓﻊ ﺑﻦ ﺧﺪﯾـﺞ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻢ ﻣﻦ ﻗﺒﻮﻟﻬﻢ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻌﺎرض ﺑﺎﻧﮑﺎرﻫﻢ اﯾﺎه ﻓﯽ وﻗﺎﺋﻊ ﮐﺜﯿﺮة ﻓﺎن اﺑﺎ ﺑﮑﺮ رض‬‫اﻧﮑﺮ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﯿﺮاث اﻟﺠﺪة ﺣﺘﯽ اﻧﻀﻢ إﻟﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻤﮥ و اﻧﮑﺮ ﻋﻤﺮ رض ﺧﺒﺮ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻗﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺴﮑﻨﯽ و اﻧﮑﺮت‬‫ﻋﺎﺋﺸﮥ رض ﺧﺒﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ﺗﻌﺬﯾﺐ اﻟﻤﯿﺖ ﺑﺒﮑﺎء اﻫﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و رّد ﻋﻠﯽ رض ﺧﺒﺮ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻷﺷﺠﻌﯽ ﻓﯽ ﻗﺼﮥ ﺑﺮوع ﺑﻨﺖ واﺷﻖ ﻗﻠﻨﺎ‬‫اﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ اﻧﮑﺮ و اﻻﺳـﺒﺎب ﻋﺎرﺿـﮥ ﻣﻦ وﺟﻮد ﻣﻌﺎرض او ﻓﻮات ﺷـﺮط ﻻ ﻟﻌﺪم اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻬﺎ ﻓﯽ ﺟﻨﺴـﻬﺎ ﻓﻼ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن اﻻﺻﻞ ﮐﻤﺎ‬‫ان رّدﻫﻢ ﺑﻌﺾ ﻇﻮاﻫﺮ اﻟﮑﺘـﺎب و ﺗﺮﮐﻬﻢ ﺑﻌﺾ اﻧﻮاع اﻟﻘﯿﺎس و رد اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺸـﻬﺎدات ﻻ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن اﻻﺻﻞ ﻗﻮﻟﻪ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ رح ﻓﯽ ﻫـﺬا أي ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻏﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ أي اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة و ﻗـﺪ ذﮐﺮﻧﺎ اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﯿﻤﺎ اوردﻧﺎه و اﺧﺘﺼـﺮﻧﺎ ﻫـﺬه اﻟﺠﻤﻠـﮥ أي‬‫اﮐﺘﻔﯿﻨﺎ ﺑﺎﯾﺮاد ﻣﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺮﯾﺮة و ﺳـﻠﻤﺎن و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﻌﺎذ و ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻟﻮﺿﻮﺣﻬﺎ او ﻣﻌﻨﺎه ﻟﻢ ﻧﺬﮐﺮ ﻣﺎ آورده ﻣﺤﻤﺪ ﻟﺸﻬﺮﺗﻬﺎ و ﻟﻔﻆ اﻟﺘﻘﻮﯾﻢ‬‫و ﻧﺤﻦ ﺳﮑﺘﻨﺎ ﻋﻨﻬﺎ اﺧﺘﺼﺎرا و اﮐﺘﻔﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪211 :‬‬‫ﺑﻤﺎ ﻓﻌﻞ اﻟﻨﺎس ﻗﻮﻟﻪ و اﺟﻤﻌﺖ اﻻﻣـﮥ ﻋﻠﯽ ﮐـﺬا أي اﻻﺟﻤﺎع ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺼﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﻮل ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺛﺒﻮت اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺘﻨﺎزع ﻓﯿﻪ و‬‫ﺑﯿﺎﻧﻪ ان اﻻﺟﻤﺎع ﻗﺪ اﻧﻌﻘﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻓﺎن اﻟﻌﻘﻮد ﮐﻠﻬﺎ ﺑﻨﯿﺖ ﻋﻠﯽ اﺧﺒﺎر اﻵﺣﺎد ﻣﻊ اﻧّﻪ ﻗﺪ ﯾﺘﺮﺗﺐ ﻋﻠﯽ ﺧﺒﺮ‬‫اﻟﻮاﺣـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼـت ﻣﺎ ﻫﻮ ﺣﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﺑﻄﻬﺎرة اﻟﻤﺎء و ﻧﺠﺎﺳـﺘﻪ و اﻻﺧﺒﺎر ﺑﺎن ﻫـﺬا اﻟﺸـﯽء او ﻫـﺬه اﻟﺠﺎرﯾـﮥ اﻫـﺪي‬‫إﻟﯿـﮏ ﻓﻼـن و ان ﻓﻼﻧﺎ وﮐﻠﻨﯽ ﺑﺒﯿﻊ ﻫـﺬه اﻟﺠﺎرﯾـﮥ او ﺑﯿﻊ ﻫـﺬا اﻟﺸـﯽء و اﺟﻤﻌﻮا اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﺷـﻬﺎدة ﻣﻦ ﻻ ﯾﻘﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﻊ اﻧﻬﺎ ﻗﺪ‬‫ﯾﮑﻮن ﻓﯽ اﺑﺎﺣـﮥ دم و اﻗﺎﻣـﮥ ﺣـّﺪ و اﺳـﺘﺒﺎﺣﮥ ﻓﺮج و ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﻗﻮل اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻟﻠﻤﺴـﺘﻔﺘﯽ ﻣﻊ اﻧﻪ ﻗﺪ ﯾﺠﯿﺐ ﺑﻤﺎ ﺑﻠﻐﻪ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ ﻟا ﺘﺤﯿﮥ و‬‫اﻟﺴﻼم ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻵﺣﺎد ﻓﺎذا ﺟﺎز اﻟﻘﺒﻮل ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻦ اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺟﺎز ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﻮاﺿﻊ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺤﻠﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺎن ﻓﯽ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼـت ﻗـﺪ ﯾﻘﺒـﻞ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﯾﺴـﮑﻦ اﻟﻘﻠﺐ اﻟﯽ ﺻـﺪﻗﻪ ﻣﻦ ﺻﺒﯽ و ﻓـﺎﺳﻖ ﺑﻞ ﮐﺎﻓﺮ و ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﺧﺒﺮ ﻫﺆﻻء ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﮑﯿﻒ‬‫ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻬﺬا اﻟﻔﺼﻞ ﻣﻊ وﻗﻮع اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎ ﻣﺤﻞ اﻻﺳﺘﺪﻻل ﻫﻮ اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻗﻮل ﻣﻦ ﻻ ﯾﺆﻣﻦ اﻟﻐﻠﻂ ﻋﻠﯿﻪ و وﻗﻮع اﻟﮑﺬب ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﻣﻮﺟﻮد‬‫ﻓﯽ اﻻﻣﺮﯾﻦ و إن ﮐﺎن اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﯾﺘﺴﺎﻫﻞ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺘﺴﺎﻫﻞ ﻓﯽ اﻵﺧﺮ و اﻧﻤﺎ ﯾﺮاﻋﯽ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ و اﻟﻔﺮق اﻟﻮﺻﻒ اﻟـﺬي ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ اﻟﺤﮑﻢ دون‬‫ﻣﺎ ﻋﺪاه و ﻣﺎ ذﮐﺮوا ﻣﻦ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت و اﺧﺒﺎر اﻟﺪﯾﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺼـﺤﯿﺢ ﻻن اﻟﻀﺮورة ﻣﺘﺤﻘﻘﮥ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﻟﺘﺤﻘﻘﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻻن‬‫اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺣﺎدﺛﮥ و ﻟﻮ رد ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﺸﺒﻬﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ ﻟﺘﻌﻄﻠﺖ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﺎﺳﻘﻄﻨﺎ اﻋﺘﺒﺎرﻫﺎ ﻓﯽ ﺣﻖ اﻟﻌﻤﻞ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎس و‬‫اﻟﺸـﻬﺎدة و اﻣـﺎ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ ﺗﻤﺴـﮑﻬﻢ ﺑﺎﻵـﯾﺘﯿﻦ ﻓﻨﻘﻮل ﻻ ﻧﺴـﻠﻢ ان اﻟﻤﺮاد ﻣﻨﻬﻤﺎ اﻟﻤﻨﻊ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻈﻦ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﻞ اﻟﻤﺮاد اﻟﻤﻨﻊ ﻣﻦ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 162‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻨﯽ ﻣﻦ اﺻﻮل اﻟﺪﯾﻦ و ﻓﺮوﻋﻪ و ﻗﯿﻞ اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻵﯾﮥ اﻋﻨﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗﻘُْﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫ﻣﻨﻊ اﻟﺸﺎﻫـﺪ ﻋﻦ ﺟﺰم اﻟﺸـﻬﺎدة اﻻـ ﺑﻤﺎ ﯾﺘﺤﻘﻖ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺎ اﺗﺒﻌﻨﺎ اﻟﻈﻦ ﻓﯿﻪ و اﻧﻤﺎ اﺗﺒﻌﻨﺎ اﻟـﺪﻟﯿﻞ اﻟﻘﺎﻃﻊ اﻟـﺬي ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮة و اﻻﺟﻤﺎع و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ إذا وﺟﺪ ﺷـﺮاﺋﻄﻪ اﻟﺘﯽ ذﮐﺮﻫﺎ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ و ﻻ‬‫ﯾﻮﺟﺐ اﻟﯿﻘﯿﻦ و ﻻ اﻟﻄﻤﺎﻧﯿﻨـﮥ ﺑﻞ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻈﻦ و ﻫﻮ ﻣـﺬﻫﺐ ﺟﻤﻠـﮥ اﻟﻔﻘﻬﺎء و اﮐﺜﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ أﺑﯽ ﺟﻮاز اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻋﻘﻼ ﻓﯽ‬‫اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺜﻞ اﻟﺠﺒﺎﺋﯽ و ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﺘﻤﺴﮑﯿﻦ ﻓﯿﻪ ﺑﺎن ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺸﺮع ﻗﺎدر ﻋﻠﯽ اﺛﺒﺎت ﻣﺎ ﺷﺮﻋﻪ ﺑﺎوﺿﺢ دﻟﯿﻞ ﻓﺎي ﺿﺮورة ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺎوز ﻋﻦ اﻟـﺪﻟﯿﻞ اﻟﻘﻄﻌﯽ اﻟﯽ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻔﯿـﺪ اﻻ اﻟﻈﻦ ﺑﺨﻼف اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﺣﯿﺚ ﻗﺒﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ إذا وﺟﺪ ﺷـﺮاﺋﻄﻪ ﺑﻼ ﺧﻼف ﻻن‬‫ﻗﺒﻮﻟﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻀـﺮورة ﻓﺎﻧﺎ ﻧﻌﺠﺰ ﻋﻦ اﻇﻬﺎر ﮐﻞ ﺣﻖ ﻟﻨﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﻓﯿﻪ ﺷﺒﻬﮥ ﻓﻠﻬﺬا ﺟﻮزﻧﺎ اﻻﻋﺘﻤﺎد ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻣ ﻦ ﻣﻨ ﻌ ﻪ ﺳ ﻤ ﻌ ﺎ ﻣﺜ ﻞ ا ﻟ ﻘ ﺎ ﺷ ﺎ ﻧ ﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪212 :‬‬‫و أﺑﯽ داود و اﻟﺮاﻓﻀﮥ ﻣﺴﺘﺮوﺣﯿﻦ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﻘُﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫أي ﻻـ ﺗﺘﺒﻊ ﻣﺎ ﻻ ﻋﻠﻢ ﻟﮏ ﺑﻪ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻼ ﯾﺠﻮز اﺗﺒﺎﻋﻪ و اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻟﻈﺎﻫﺮ ﻫـﺬا اﻟﻨﺺ ﻗﺎﻟﻮا و ﻻ ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻘﻮل ﻣﻦ ﯾﻘﻮل‬‫اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻧﮑﺮة ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻨﻔﯽ ﻓﯿﻘﺘﻀـﯽ اﻧﺘﻔﺎءه اﺻـﻼ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﯾﻮﺟﺐ ﻧﻮع ﻋﻠﻢ و ﻫﻮ ﻋﻠﻢ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﻈﻦ اﻟﺬي ﺳﻤﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻦ ذﮐﺮه َﻓِﺈْن َﻋﻠِْﻤﺘُُﻤﻮُﻫﱠﻦ ُﻣْﺆﻣِﻨﺎٍت‬‫ﻓﻼ ﯾﺘﻨﺎوﻟﻪ اﻟﻨﻬﯽ ﻻﻧﺎ ان ﺳﻠﻤﻨﺎ اﻧﻪ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﻈﻦ ﻓﻬﻮ ﻣﺤﺮم اﻻﺗﺒﺎع اﯾﻀﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإْن َﯾﱠﺘﺒُِﻌﻮَن ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻈﱠﻦ*‬‫اﻵﯾﮥ و ذﻫﺐ اﮐﺜﺮ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﻬﻢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و داود اﻟﻈﺎﻫﺮي اﻟﯽ ان اﻻﺧﺒﺎر اﻟﺘﯽ ﺣﮑﻢ اﻫﻞ اﻟﺼـﻨﻌﮥ ﺑﺼـﺤﺘﻬﺎ ﺗﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ‬‫اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻻن ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻔﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻤﺎ ﺟﺎز اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻟﻨﻬﯿﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻦ اﺗﺒﺎع اﻟﻈﻦ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﻘُﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫و ذّﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺟﻞ ذﮐﺮه ِإْن َﯾﱠﺘﺒُِﻌﻮَن ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻈﱠﻦ*‬‫َو َأْن َﺗُﻘﻮﻟ ُﻮا َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣﺎ ﻻ َﺗْﻌَﻠُﻤﻮَن*‬‫و ﻗـﺪ اﻧﻌﻘـﺪ اﻻﺟﻤـﺎع ﻋﻠﯽ وﺟﻮب اﻻﺗﺒﺎع ﻓﯿﺴـﺘﻠﺰم اﻓﺎدة اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﻣﺤﺎﻟـﮥ و ﺗﻤﺴـﮑﺖ اﻟﻌﺎﻣـﮥ ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴـﻨﮥ و اﻻﺟﻤﺎع اﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓَﻠْﻮ ﻻ َﻧَﻔَﺮ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ﻓِْﺮَﻗٍﮥ ﻣِﻨُْﻬْﻢ ﻃﺎﺋَِﻔٌﮥ‬‫اﻵﯾـﮥ اوﺟﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﮐـﻞ ﻃﺎﺋﻔـﮥ ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ ﻓﺮﻗـﮥ اﻻﻧـﺬار و ﻫﻮ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﻤﺨﻮف ﻋﻨـﺪ اﻟﺮﺟﻮع إﻟﯿﻬﻢ و اﻧﻤﺎ اوﺟﺐ اﻻﻧـﺬار ﻃﻠﺒﺎ‬‫ﻟﻠﺤﺬر ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟََﻌﱠﻠُﻬْﻢ َﯾْﺤَﺬُروَن‬‫و اﻟﺘﺮﺟﯽ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﺎل ﻓﯿﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻄﻠﺐ اﻟﻼزم و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻣﺮ و ﯾﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮب اﻟﺤـﺬر و اﻟﺜﻼﺛـﮥ ﻓﺮﻗﮥ و اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ ﻣﻨﻬﺎ‬‫اﻣﺎ واﺣـﺪا و اﺛﻨﺎن ﻓﺎذا روي اﻟﺮاوي ﻣﺎ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻟﻤﻨﻊ ﻣﻦ ﻓﻌﻞ وﺟﺐ ﺗﺮﮐﻪ ﻟﻮﺟﻮب اﻟﺤﺬر ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﻣﻊ و إذا وﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ او‬‫اﻻـﺛﻨﯿﻦ ﻫﻬﻨـﺎ وﺟﺐ ﻣﻄﻠﻘـﺎ إذ ﻻـ ﻗﺎﺋـﻞ ﺑـﺎﻟﻔﺮق و ﻻ ﯾﻘﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟﺮاﺟﻊ ﻣﺎﻣﻮرا ﺑﺎﻻﻧـﺬار ﺑﻤﺎ ﺳـﻤﻌﻪ ﻻ ﯾـﺪل ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ان اﻟﺴﺎﻣﻊ ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﺎﻣﻮرا ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﮐﺎﻟﺸﺎﻫﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺎداء اﻟﺸـﻬﺎدة و ﻻ ﯾﺠﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﻢ ﻧﺼﺎب اﻟﺸـﻬﺎدة و ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻈﻬﺮ اﻟﻌﺪاﻟﮥ ﺑﺎﻟﺘﺰﮐﯿﮥ ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل‬‫وﺟﻮب اﻻﻧﺬار ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻟﻮﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل ﻋﻠﯽ اﻟﺴﺎﻣﻊ ﮐﻤﺎ ﺑﯿﻨﺎ ﮐﯿﻒ و ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟََﻌﱠﻠُﻬْﻢ َﯾْﺤَﺬُروَن‬‫ﯾﺸـﯿﺮ اﻟﯽ وﺟﻮب اﻟﻘﺒﻮل و اﻟﻌﻤـﻞ ﻓﺎﻣﺎ اﻟﺸﺎﻫـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻓﻼ ﻧﺴـﻠﻢ ان ﻋﻠﯿﻪ وﺟﻮب اداء اﻟﺸـﻬﺎدة ﻻن ذﻟﮏ ﻻ ﯾﻨﻔﻊ اﻟﻤـﺪﻋﯽ و رﺑﻤﺎ ﯾﻀـﺮ‬‫ﺑﺎﻟﺸـﻬﺎدة ﺑﺎن ﯾﺤّﺪ ﺣﺪ اﻟﻘﺬف إذا ﮐﺎن اﻟﻤﺸﻬﻮد ﺑﻪ زﻧﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﻢ ﻧﺼﺎب اﻟﺸﻬﺎدة و اﻣﺎ اﻟﺴﻨﮥ ﻓﻘﺒﻮل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺧﺒﺮ ﺳﻠﻤﺎن ﻓﯽ‬‫اﻟﻬﺪﯾﮥ و اﻟﺼﺪﻗﮥ و ﺧﺒﺮ أم ﺳﻠﻤﯽ رض ﻓﯽ اﻟﻬﺪاﯾﺎ اﯾﻀﺎ و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻤﻠﻮك ﯾﻬﺪون إﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﯾﺪي اﻟﺮﺳﻞ و ﮐﺎن ﯾﻘﺒﻞ ﻗﻮﻟﻬﻢ و ﻻ ﺷﮏ ان‬‫اﻻﻫﺪاء ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯽ اﯾﺪي ﻗﻮم ﻻ ﯾﺘﺼﻮر ﺗﻮاﻃﺆﻫﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺬب و ﻗﺪ اﺷـﺘﻬﺮوا و اﺳـﺘﻔﺎض ﺑﻄﺮﯾﻖ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم اﻧﻪ ﺑﻌﺚ‬‫اﻻﻓﺮاد اﻟﯽ اﻵﻓﺎق ﻟﺘﺒﻠﯿﻎ اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﺒﻌﺚ ﻣﻌﺎذ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﺘﻌﻠﯿﻢ اﻟﺸـﺮاﺋﻊ و ﻋﺘﺎب ﺑﻦ اﺳﯿﺪ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و دﺣﯿﮥ ﺑﮑﺘﺎﺑﻪ اﻟﯽ‬‫ﻗﯿﺼﺮ و ﻫﺮﻗﻞ ﺑﺎﻟﺮوم و ﺣﺬاﻓﮥ اﻟﺴﻬﻤﯽ ﺑﮑﺘﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﮐﺴﺮي و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ اﻟﻀﻤﺮي رض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 163‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪213 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﻨﺠﺎﺷـﯽ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻌﺎص رض اﻟﯽ اﻟﻄﺎﺋﻒ و ﺣﺎﻃﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﻠﺘﻌـﮥ اﻟﯽ اﻟﻤﻘﻮﻗﺲ ﺻﺎﺣﺐ اﻻﺳـﮑﻨﺪرﯾﮥ و ﺷـﺠﺎع ﺑﻦ وﻫﺐ‬‫اﻻﺳﺪي اﻟﯽ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﻤﺮ اﻟﻐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺪﻣﺸﻖ و وﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗﺎت ﻋﻤﺮ و ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﺎﺻﻢ و ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ ﻧﻮﯾﺮة و اﻟﺰﺑﺮﻗﺎن ﺑﻦ ﺑﺪر و‬‫زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﻪ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺣﺰم و أﺳﺎﻣـﮥ ﺑﻦ زﯾـﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف و اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و‬‫ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻤﻦ ﯾﻄﻮل ذﮐﺮﻫﻢ و اﻧﻤـﺎ ﺑﻌﺚ ﻫﺆﻻـء ﻟﯿـﺪﻋﻮ اﻟﯽ دﯾﻨﻪ و ﻟﯿﻘﯿﻢ اﻟﺤﺠـﮥ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﻣـﺎ اﻧﻪ ﺑﻌﺚ ﻓﯽ وﺟﻪ واﺣـﺪ ﻋـﺪدا‬‫ﯾﺒﻠﻐﻮن ﺣﺪ اﻟﺘﻮاﺗﺮ و ﻟﻮ اﺣﺘﺎج ﻓﯽ ﮐﻞ رﺳﻮل اﻟﯽ اﻧﻔﺎذ ﻋﺪة اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻣﻌﻪ ﻟﻢ ﯾﻒ ﺑﺬﻟﮏ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻟﺨﻠﺖ دار ﻫﺠﺮﺗﻪ ﻋﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ و‬‫اﻧﺼﺎره و ﺗﻤﮑﻦ ﻣﻨﻪ اﻋﺪاؤه و ﻓﺴﺪ اﻟﻨﻈﺎم و اﻟﺘﺪﺑﯿﺮ و ذﻟﮏ و ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﻗﻄﻌﺎ ﻓﺘﺒﯿﻦ ﺑﻬﺬا ان ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﻟﻠﻌﻤﻞ ﻣﺜﻞ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ و ﻫﺬا‬‫دﻟﯿﻞ ﻗﻄﻌﯽ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﻣﻌﻪ ﻋـﺬر ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ ﮐﺬا ذﮐﺮ اﻟﻐﺰاﻟﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﺎ اﻻﺟﻤﺎع ﻓﻬﻮ ان اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﺎﻵﺣﺎد و‬‫ﺣﺎﺟﻮا ﺑﻬﺎ ﻓﯽ وﻗﺎﺋﻊ ﺧﺎرﺟـﮥ ﻋﻦ اﻟﺤﺼـﺮ و اﻟﻌـﺪد ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ ﻣﻨﮑﺮ و ﻻ ﻣﺪاﻓﻌـﮥ داﻓﻊ ﮐﻤﺎ ﺑﯿﻨﺎ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﺸﻒ ﻓﮑﺎن ذﻟﮏ اﺟﻤﺎﻋﺎ‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮﻟﻬﺎ و ﺻـﺤﮥ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﺟﺮت ﺳـﻨﮥ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻌﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ‬‫ﺟﺒﯿﺮ و ﻃﺎؤس و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﻓﻘﻬﺎء اﻟﺒﺼﺮة ﮐﺎﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ و ﻓﻘﻬﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻬﻢ و ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻧﮑﺎر ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﺣـﺪ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮ و ﮐﺬا اﻻﺟﻤﺎع ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻣﻦ اﻻﻣﮥ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻣﻊ اﻧﻪ ﻗﺪ ﯾﺘﺮﺗﺐ‬‫ﻋﻠﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻣﺎ ﻫﻮ ﺣﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﺑﻄﻬﺎرة اﻟﻤﺎء و ﻧﺠﺎﺳـﺘﻪ و اﻻﺧﺒﺎر ﺑﺎن ﻫـﺬا اﻟﺸـﯽء او ﻫﺬه اﻟﺠﺎرﯾﮥ‬‫اﻫـﺪي إﻟﯿﮏ ﻓﻼن و ان ﻓﻼﻧﺎ وﮐﻠﻨﯽ ﺑﺒﯿﻊ ﻫﺬه اﻟﺠﺎرﯾﮥ او ﺑﯿﻊ ﻫﺬا اﻟﺸـﯽء و اﺟﻤﻌﻮا اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﺷـﻬﺎدة ﻣﻦ ﻻ ﯾﻘﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻣﻊ اﻧﻬﺎ‬‫ﻗـﺪ ﺗﮑﻮن ﻓﯽ اﺑﺎﺣـﮥ دم و اﻗﺎﻣﮥ ﺣﺪ و اﺳـﺘﺒﺎﺣﮥ ﻓﺮج و ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﻗﻮل اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻟﻠﻤﺴـﺘﻔﺘﯽ ﻣﻊ اﻧﻪ ﻗﺪ ﯾﺠﯿﺐ ﺑﻤﺎ ﺑﻠﻐﻪ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺣﺎد ﻓﺎذا ﺟﺎز اﻟﻘﺒﻮل ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﻦ اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺟﺎز ﻓﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﻮاﺿﻊ و ﻣﺎ ذﮐﺮوا ﻣﻦ اﻟﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت‬‫و اﺧﺒﺎر اﻟـﺪﯾﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺼـﺤﯿﺢ ﻻن اﻟﻀـﺮورة ﻣﺘﺤﻘﻘﮥ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر ﻟﺘﺤﻘﻘﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت ﻻن اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ ﻻ ﯾﻮﺟﺪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺣﺎدﺛﮥ ﻓﻠﻮ رد ﺧﺒﺮ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ ﺑﺸـﺒﻬﮥ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ ﻟﺘﻌﻄﻞ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﺎﺳـﻘﻄﻨﺎ اﻋﺘﺒﺎرﻫﺎ ﻓﯽ ﺣﻖ اﻟﻌﻤﻞ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻘﯿﺎس و اﻟﺸـﻬﺎدة و اﻣﺎ اﻟﺠﻮاب ﻋﻦ ﺗﻤﺴﮑﻬﻢ ﺑﺎﻵﯾﺘﯿﻦ‬‫ﻓﻬﻮ اﻧـﺎ ﻻـ ﻧﺴـﻠﻢ ان اﻟﻤﺮاد ﻣﻨﻬﻤـﺎ اﻟﻤﻨﻊ ﻋﻦ اﺗﺒـﺎع اﻟﻈﻦ ﻣﻄﻠﻘـﺎ ﺑـﻞ اﻟﻤﺮاد اﻟﻤﻨﻊ ﻋﻦ اﺗﺒـﺎﻋﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻨﯽ ﻣﻦ اﺻﻮل‬‫اﻟﺪﯾﻦ او ﻓﺮوﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﻧّﺎ ﻣﺎ اﺗﺒﻌﻨﺎ اﻟﻈﻦ ﻓﯿﻪ و اﻧﻤﺎ اﺗﺒﻌﻨﺎ اﻟﺪﻟﯿﻞ اﻟﻘﺎﻃﻊ اﻟﺬي ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺴﻨﮥ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮة و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪214 :‬‬‫اﻻﺟﻤﺎع و ﻓﺨﺮ رازي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺤﺼﻮل در اﺛﺒﺎت ﻋﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ واﺣـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻟﺮاﺑﻊ اﻻﺟﻤﺎع اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ اﻟﺬي ﻻ ﯾﻘﻄﻊ ﻣﺠﻤﻊ‬‫ﻋﻠﯿﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﺣﻘﺎ اﻧﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎ اﻧﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻻن ﺑﻌﺾ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻟﺨﺒﺮ اﻟﺬي ﻻ ﯾﻘﻄﻊ ﻋﻠﯽ ﺻﺤﺘﻪ و‬‫ﻟﻢ ﯾﺒﺪ ﻣﻦ اﺣﺪﻫﻢ اﻧﮑﺎر ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻋﻠﻪ و ذﻟﮏ ﯾﻘﺘﻀـﯽ ﺣﺼﻮل اﻻﺟﻤﺎع و اﻧﻤﺎ ﻗﻠﻨﺎ ان ﺑﻌﺾ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻟﻮﺟﻬﯿﻦ اﻻول و ﻫﻮ اﻧﻪ روي‬‫ﺑﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ ان ﯾﻮم اﻟﺴﻘﯿﻔﮥ ﻟﻤﺎ اﺣﺘﺞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺼﺎر‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ‬‫ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﻣﺨﺼﺼﺎ ﻟﻌﻤﻮم ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﻠَﻪ َو َأِﻃﯿُﻌﻮا اﻟﱠﺮُﺳﻮَل َو ُأوﻟ ِﯽ اﻟ َْﺄﻣِْﺮ ﻣِﻨُْﮑْﻢ‬‫ﻗﺒﻠﻮه و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﺣـﺪ و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ اﺣﺪ ﮐﯿﻒ ﺗﺤﺘﺞ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﺨﺒﺮ ﻻ ﻧﻘﻄﻊ ﺑﺼـﺤﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﻞ اﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ ذﻟﮏ ﻋﻠﻤﻨﺎ ان ذﻟﮏ ﮐﺎﻻﺻـﻞ‬‫اﻟﻤﻘﺮر ﻋﻨـﺪﻫﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﻣﻮر ﻻ ﻧـﺪﻋﯽ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﻞ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻬﺎ و ﺗﻘﺮﯾﺮه ان اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻋﻤﻠﻮا ﻋﻠﯽ وﻓﻖ ﺧﺒﺮ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ ﺛﻢ ﻧﺒﯿﻦ اﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﻪ ﻻ ﺑﻐﯿﺮه و اﻣﺎ اﻟﻤﻘﺎم اﻻول ﻓﺒﯿﺎﻧﻪ ﺑﺼﻮر أ رﺟﻮع اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻻﻧﺒﯿﺎء ﯾﺪﻓﻨﻮن ﺣﯿﺚ ﯾﻤﻮﺗﻮن‬‫و ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ‬‫و ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻻ ﻧﻮرث‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 164‬از ‪431‬‬‫ب روي ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رﺟﻊ ﻓﯽ ﺗﻮرﯾﺖ اﻟﺠﺪة اﻟﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺑﻦ ﺷﻌﺒﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻤﮥ و ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ اﻧﻪ ﻗﻀﯽ ﺑﻘﻀّﯿﮥ‬‫ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑﻼل اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻗﻀﯽ ﺑﺨﻼف ﻗﻀﺎﺋﻪ ﻓﻨﻘﻀﻪ ج روي ان ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﯾﺠﻌﻞ ﻓﯽ اﻻﺻﺎﺑﻊ ﻧﺼﻒ اﻟﺪﯾﮥ و‬‫ﯾﻔﺼﻞ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻓﯿﺠﻌﻞ ﻓﯽ اﻟﺨﻨﺼـﺮ ﺳﻨﮥ و ﻓﯽ اﻟﺒﻨﺼﺮ ﺗﺴﻌﮥ و ﻓﯽ اﻟﻮﺳﻄﯽ و اﻟﺴﺒﺎﺑﮥ ﻋﺸﺮة ﻋﺸﺮة و ﻓﯽ اﻻﺑﻬﺎم ﺧﻤﺴﮥ ﻋﺸﺮة ﻓﻠﻤﺎ روي ﻟﻪ ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﺤﺰم ان ﻓﯽ ﮐﻞ اﺻﺒﻊ ﻋﺸﺮة رﺟﻊ ﻣﻦ راﯾﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﺠﻨﯿﻦ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮاء ﺳﻤﻊ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﻨﯿﻦ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ ﺣﻤﻞ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﺎﺧﺒﺮه ﺑﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﻀـﯽ ﺑﻐّﺮة ﻓﻘـﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻟﻮ ﻻ ﺳـﻤﻌﻨﺎ ﻫـﺬا ﻟﻘﻀـﯿﻨﺎ ﻓﯿﻪ ﺑﻐﯿﺮه د و اﻧﻪ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺮي ﺗﻮرﯾﺚ اﻟﻤﺮأة ﻣﻦ دﯾـﮥ زوﺟﻬﺎ‬‫ﻓﺎﺧﺒﺮه اﻟﻀﺤﺎك اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ ان ﯾﻮرث اﻣﺮأة اﺷﯿﻢ اﻟﻀﺒﺎﻧﯽ ﻣﻦ دﯾﮥ زوﺟﻬﺎ ﻓﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ‬‫ه‬‫ﺗﻈـﺎﻫﺮت اﻟﺮواﯾـﮥ ان ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻮس ﻣﺎ ادري ﻣﺎ اﻟـﺬي اﺻـﻨﻊ ﺑﻬﻢ ﻓﻘﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف اﺷـﻬﺪ اﻧﯽ‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺳﻨﻮا ﺑﻬﻢ ﺳﻨﮥ اﻫﻞ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﺎﺧﺬ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺠﺰﯾﮥ و اﻗّﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ دﯾﻨﻬﻢ‬‫و اﻧﻪ ﺗﺮك راﯾﻪ ﻓﯽ ﺑﻼد اﻟﻄﺎﻋﻮن ﺑﺨﺒﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ز‬‫روي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ رض اﻧﻪ رﺟﻊ اﻟﯽ ﻗﻮل ﻓﺮﯾﻌﮥ ﺑﻨﺖ ﻣﺎﻟﮏ اﺧﺖ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﺣﯿﻦ ﻗﺎﻟﺖ ﺟﺌﺖ اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺳﺘﺎذﻧﻪ ﺑﻌﺪ وﻓﺎة زوﺟﯽ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﻌﺪة ﻓﻘﺎل ع م اﻣﮑﺜﯽ ﻓﯽ ﺑﯿﺘﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﻨﻘﻀﯽ ﻋﺪﺗﮏ و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻻﺳﺘﻔﺘﺎء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪215 :‬‬‫ﻓﺎﺧـﺬ ﻋﻤﺮ رواﯾﺘﻬـﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺎل ﻓﯽ ان اﻟﻤﺘﻮﻓﯽ ﻋﻨﻬـﺎ زوﺟﻬﺎ ﺗﻌﺘـﺪ ﻓﯽ ﻣﻨﺰل اﻟﺰوج و ﻻ ﺗﺨﺮج ﻟﯿﻼ و ﺗﺨﺮج ﻧﻬﺎرا ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬﺎ ﻣﻦ ﯾﻘﻮم‬‫ﺑﺎﺣﻮاﻟﻬﺎ‬‫ح اﺷـﺘﻬﺮ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺤﻠّﻒ اﻟﺮاوي و ﻗﺒﻞ رواﯾـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رض ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺣﻠﻒ و اﯾﻀﺎ ﻗﺒﻞ رواﯾـﮥ اﻟﻤﻘﺪاد ﻓﯽ‬‫ﺣﮑﻢ اﻟﻤـﺬي ط رﺟﻮع اﻟﺠﻤـﺎﻫﯿﺮ اﻟﯽ ﻗﻮل ﻋﺎﺋﺸـﮥ رض ﻓﯽ وﺟﻮب اﻟﻐﺴـﻞ ﻣﻦ ﻟﻘـﺎء اﻟﺨﺘـﺎﻧﯿﻦ ي رﺟﻮع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ اﻟﺮﺑﺎ اﻟﯽ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ ﯾﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻟﻨﺎ ﻧﺨﺎﺑﺮ ارﺑﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻻ ﻧﺮي ﺑﻬﺎ ﺑﺎﺳﺎ ﺣﺘﯽ روي ﻟﻨﺎ راﻓﻊ ﺑﻦ ﺧﺪﯾـﺞ ﻧﻬﯿﻪ ع م ﻋﻦ اﻟﻤﺨﺎﺑﺮة ﯾﺐ‬‫ﻗﺎل اﻧﺲ رض ﮐﻨﺖ اﺳﻘﯽ اﺑﺎ ﻋﺒﯿﺪة و اﺑﺎ ﻃﻠﺤﮥ و اﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺷﺮاﺑﺎ إذا ﻣﺎت ﻓﻘﺎل ﺣﺮﻣﺖ اﻟﺨﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﻃﻠﺤﮥ ﻗﻢ ﯾﺎ اﻧﺲ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻟﺠﺮار‬‫ﻓﺎﮐﺴـﺮﻫﺎ ﻓﻘﻤﺖ ﻓﮑﺴـﺮﺗﻬﺎ ﯾـﺞ اﺷـﺘﻬﺮ ﻋﻤﻞ اﻫﻞ اﻟﻘﺒﺎ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﻮﯾﻞ ﻋﻦ اﻟﻘﺒﻠـﮥ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﯾﺪ ﻗﯿﻞ ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان ﻓﻼﻧﺎ‬‫ﯾﺰﻋﻢ ان ﻣﻮﺳـﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺨﻀﺮ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﺬب ﻋﺪو اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻗﺎل ﺧﻄﺒﻨﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ذﮐﺮ ﻣﻮﺳﯽ و اﻟﺨﻀﺮ ﺑﺸﯽء ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻣﻮﺳﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺨﻀﺮ ﻫﻮ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﯾﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻨﻬﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻻ اري ﺑﻪ ﺑﺎﺳﺎ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ اﻟﺪرداء ﻣﻦ ﻣﻌﺬري ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫اﺧﺒﺮه ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻮ ﯾﺨﺒﺮﻧﯽ ﻋﻦ راﯾﻪ ﻻ اﺳﺎﮐﻨﮏ ﺑﺎرض اﺑﺪا‬‫ﻓﻬـﺬه اﻻﺧﺒﺎر ﻗﻄﺮة ﻣﻦ ﺑﺤﺎر ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ﻣﻦ ﻧﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺧﺒﺎر وﺟﺪ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺠﻨﺲ ﻣﺎ ﻻﺣﺪ ﻟﻪ و ﻻ ﺣﺼـﺮ و ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﺎ و‬‫ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮا ﻟﮑﻦ اﻟﻘـﺪر اﻟﻤﺸـﺘﺮك ﺑﯿﻦ اﻟﮑـﻞ و ﻫﻮ اﻟﻌﻤـﻞ ﻋﻠﯽ وﻓﻖ اﻟﺨﺒﺮ اﻟـﺬي ﻻـ ﯾﻌﻠﻢ ﺻـﺤﺘﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﻓﺼـﺎر ذﻟـﮏ ﻣﺘﻮاﺗﺮا ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻣﺎ اﻟﻤﻘﺎم اﻟﺜﺎﻧﯽ و ﻫﻮ اﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ ﻋﻤﻠﻮا ﻋﻠﯽ وﻓﻖ ﻫـﺬه اﻻﺧﺒﺎر ﻻﺟﻠﻬﺎ ﻓﺒﯿﺎﻧﻪ ﻣﻦ وﺟﻬﯿﻦ اﻻول ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﻌﻤﻠﻮا ﻻﺟﻠﻬﺎ ﺑﻞ ﻻﻣﺮ آﺧﺮ اﻣﺎ‬‫اﻻﺟﺘﻬﺎد ﺗﺠﺪد ﻟﻬﻢ او ذﮐﺮوا ﺷـﯿﺌﺎ ﺳـﻤﻌﻮه ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻮل ع و ﻟﻮﺟﺐ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﻌﺎدة ان ﯾﻨﻘﻠﻮا ذﻟﮏ اﻣﺎ اﻟﻌﺎدة ﻓﻼن اﻟﺠﻤﻊ اﻟﻌﻈﯿﻢ‬‫إذا اﺷﺘﺪ اﻫﺘﻤﺎﻣﻬﻢ ﺑﺎﻣﺮ ﻗﺪ اﻟﺘﺒﺲ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺛﻢ زال اﻟﻠﺒﺲ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺳﻤﻌﻮه او ﻟﺮأي ﺣﺪث ﻟﻬﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﺑﺪ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻇﻬﺎر ذﻟﮏ اﻟﺪﻟﯿﻞ‬‫و اﻻﺳـﺘﺒﺸﺎر ﺑﺴـﺒﺐ اﻟﻈﻔﺮ و اﻟﻌﺠﺐ ﻣﻦ ذﻫـﺎب ذﻟﮏ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻓﺎن ﺟﺎز ﻓﯽ اﻟﻮاﺣـﺪ ان ﻻ ﯾﻈﻬﺮ ذﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺠﺰ ذﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﮑﻞ و اﻣﺎ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻓﻼن ﺳـﮑﻮﺗﻬﻢ ﻋﻦ ذﮐﺮ ذﻟﮏ اﻟـﺪﻟﯿﻞ و ﻋﻤﻠﻬﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﺨﺒﺮ ﺑﻤﻮﺟﺒﻪ ﯾﻮﻫﻢ اﻧﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا اﻻﺟﻠﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻤﻠﻬﻢ ﺑﻤﻮﺟﺐ آﯾﮥ ﺳـﻤﻌﻮﻫﺎ ﻋﻠﯽ‬‫اﻧﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا ﻻﺟﻠﻬﺎ و اﯾﻬﺎم اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻏﯿﺮ ﺟﺎﺋﺰ اﻟـﺦ و ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﻀـﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﯾﺠﯽ در ﺷـﺮح ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻻﺻﻮل اﺑﻦ ﺣﺎﺟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﺟﻮاز‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 165‬از ‪431‬‬‫اﻟﺘﻌﺒﺪ ﺑﺨﺒﺮ ﻟا ﻮاﺣﺪ و ﻫﻮ واﻗﻊ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﯾﺠﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و ﻗﺪ اﻧﮑﺮه اﻟﻘﺎﺷﺎﻧﯽ و اﻟﺮاﻓﻀﮥ و اﺑﻦ داود و اﻟﻘﺎﺋﻠﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪216 :‬‬‫ﺑﺎﻟﻮﻗﻮع ﻗـﺪ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺒﺎﺗﻪ و اﻟﺠﻤﻬﻮر ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﯾﺠﺐ ﺑـﺪﻟﯿﻞ اﻟﺴـﻤﻊ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ و اﻟﻘﻔﺎل و اﺑﻦ ﺳـﺮﯾﺞ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﺼـﺮي‬‫ﺑﺪﻟﯿﻞ اﻟﻌﻘﻞ ﻟﻨﺎ اﺟﻤﺎع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و ﻋﻤﻠﻬﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﺗﮑﺎد‬‫ﺗﺤﺼـﯽ و ﻗـﺪ ﺗﮑﺮر ذﻟـﮏ ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي و ﺷـﺎع و ذاع ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﻟﻢ ﯾﻨﮑﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺣـﺪ و اﻻـ ﻧﻘـﻞ و ذﻟﮏ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﺎدي ﺑﺎﺗﻔﺎﻗﻬﻢ‬‫ﮐـﺎﻟﻘﻮل اﻟﺼـﺮﯾﺢ و إن ﮐـﺎن اﺣﺘﻤﺎل ﻏﯿﺮه ﻗﺎﺋﻤﺎ ﻓﯽ واﺣـﺪ ﻓﻤﻦ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻋﻤﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﻓﯽ ﻣﯿﺮاث اﻟﺠـﺪة و ﻋﻤﻞ ﻋﻤﺮ ﺑﺨﺒﺮ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺟﺰﯾﮥ اﻟﻤﺠﻮس و ﺑﺨﺒﺮ ﺣﻤﻞ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ وﺟﻮب اﻟﻐﺮة ﺑﺎﻟﺠﻨﯿﻦ و ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻀـﺤﺎك ﻓﯽ ﻣﯿﺮاث اﻟﺰوﺟﮥ ﻣﻦ دﯾﮥ اﻟﺰوج و‬‫ﺑﺨﺒﺮ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ دﯾـﮥ اﻻﺻـﺎﺑﻊ و ﻋﻤـﻞ ﻋﺜﻤـﺎن و ﻋﻠﯽ ﺑﺨﺒﺮ ﻓﺮﯾﻌـﮥ ﻓﯽ ان ﻋـﺪة اﻟﻮﻓـﺎة ﻓﯽ ﻣﻨﺰل اﻟﺰوج و ﻋﻤﻞ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺨﺒﺮ أﺑﯽ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﺎﻟﺮﺑﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺪ و ﻋﻤﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﺑﺨﺒﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻻﺋﻤﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ و اﻻﻧﺒﯿﺎء ﯾﺪﻓﻨﻮن ﺣﯿﺚ ﯾﻤﻮﺗﻮن و ﻧﺤﻦ ﻣﻌﺎﺷﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻻ ﻧﻮرث‬‫اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺠـﺪي اﺳﺘﯿﻌﺎب اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯿﻪ اﻻ اﻟﺘﻄﻮﯾﻞ و ﻣﻮﺿـﻌﻪ ﮐﺘﺐ اﻟﺴـﯿﺮ و ﻗـﺪ اﻋﺘﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮﺟﻮه اﻻول ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻻ ﻧﺴـﻠﻢ ان‬‫اﻟﻌﻤﻞ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ ﮐﺎن ﺑﻬـﺬه اﻻﺧﺒﺎر إذ ﻟﻌﻠﻪ ﺑﻐﯿﺮﻫﺎ و ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﻣﻮاﻓﻘـﮥ اﻟﻌﻤﻞ اﻟﺨﺒﺮ ان ﯾﮑﻮن ﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻟﺴـﺒﺐ ﻟﻠﻌﻤﻞ و اﻟﺠﻮاب‬‫اﻧﻪ ﻗﺪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺳـﯿﺎﻗﻬﺎ ان اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻬﺎ و اﻟﻌﺎدة ﺗﺤﯿﻞ ﮐﻮن اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻐﯿﺮﻫﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻗﻮﻟﻬﻢ ﻫﺬا ﻣﻌﺎرض ﺑﺎﻧﻪ اﻧﮑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺧﺒﺮ اﻟﻤﻐﯿﺮة ﺣﺘﯽ رواه‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻤﮥ و اﻧﮑﺮ ﻋﻤﺮ ﺧﺒﺮ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﺬان ﺣﺘﯽ رواه اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ و اﻧﮑﺮ ﺧﺒﺮ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺑﻨﺖ ﻗﯿﺲ و ﻗﺎل ﮐﯿﻒ ﻧﺘﺮك ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻘﻮل اﻣﺮأة ﻻـ ﻧﻌﻠﻢ أ ﺻـﺪﻗﺖ أم ﮐـﺬﺑﺖ و رّد ﻋﻠّﯽ ﺧـﺒﺮ أﺑﯽ ﺳـﻨﺎن و ﮐـﺎن ﯾﺤّﻠﻒ ﻏﯿﺮ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻧﮑﺮت ﻋﺎﺋﺸـﮥ ﺧـﺒﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﯽ‬‫ﺗﻌـﺬﯾﺐ اﻟﻤﯿﺖ ﺑﺒﮑـﺎء اﻫﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺠﻮاب اﻧﻬﻢ اﻧﻤـﺎ اﻧﮑﺮوه ﻣﻊ اﻻرﺗﯿـﺎب و ﻗﺼـﺮوه ﻓﯽ اﻓـﺎدة اﻟﻈﻦ و ذﻟـﮏ ﻣﻤـﺎ ﻻـ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و اﯾﻀﺎ ﻓﻼ‬‫ﯾﺨﺮج ﺑﺎﻧﻀـﻤﺎم ﻣﺎ ذﮐﺮﺗﻢ ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﺧﺒﺮ واﺣﺪا و ﻗﺪ ﻗﺒﻞ ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﻬﻮ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻻ ﻟﮑﻢ اﻟﺜﺎﻟﺚ اﻧﻬﻢ اﻧﻤﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﻟﻌﻠﻬﺎ اﺧﺒﺎر ﻣﺨﺼﻮﺻـﮥ‬‫ﺗﻠﻘﻮﻫﺎ ﺑﺎﻟﻘﺒﻮل ﻓﻼ ﯾﻠﺰم ﻓﯽ ﮐﻞ ﺧﺒﺮ اﻟﺠﻮاب اﻧﺎ ﻧﻌﻠﻢ اﻧﻬﻢ ﻋﻤﻠﻮا ﺑﻬﺎ ﻟﻈﻬﻮرﻫﺎ و اﻓﺎدﺗﻬﺎ اﻟﻈﻦ ﻻ ﺑﺨﺼﻮﺻـﯿﺎﺗﻬﺎ ﮐﻈﻮاﻫﺮ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮ و‬‫ﻫﻮ اﺗﻔـﺎق ﻋﻠﯽ وﺟﻮب اﻟﻌﻤـﻞ ﺑﻤﺎ اﻓﺎد اﻟﻈﻦ و ﻟﻨﺎ اﯾﻀﺎ ﺗﻮاﺗﺮ اﻧﻪ ﮐﺎن ص ﯾﻨﻔـﺬ اﻵﺣﺎد اﻟﯽ اﻟﻨﻮاﺣﯽ ﻟﺘﺒﻠﯿﻎ اﻻﺣﮑﺎم ﻣﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎن ﻟا ﻤﺒﻌﻮث‬‫إﻟﯿﻬﻢ ﮐـﺎﻧﻮا ﻣﮑﻠﻔﯿﻦ ﺑﺎﻟﻌﻤـﻞ ﺑﻤﻘﺘﻀﺎه و ﻋﻼﻣﻪ ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ در ﺗﻠﻮﯾـﺢ ﺷـﺮح ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳـﺘﺪل ﻋﻠﯽ ﮐﻮن اﻟﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻮﺟﺒﺎ ﻟﻠﻌﻤﻞ‬‫ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺴﻨﮥ اﻣﺎ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓَﻠْﻮ ﻻ َﻧَﻔَﺮ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ﻓِْﺮَﻗٍﮥ‬‫اﻵﯾﮥ و ذﻟﮏ ان ﻟﻌﻞ ﻫﻨﺎ ﻟﻠﻄﻠﺐ ﻓﯽ؟؟؟‬‫اﻻﯾﺠﺎب ﻻﻣﺘﻨﺎع اﻟﺘﺮﺟﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻟﻄﺎﺋﻔـﮥ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ اﻟﻔﺮﻗـﮥ واﺣﺪ و اﺛﻨﺎن إذ اﻟﻔﺮﻗﮥ ﻫﯽ اﻟﺜﻼﺛﮥ ﻓﺼﺎﻋﺪا و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻻ ﯾﻠﺰم ان ﯾﺒﻠﻎ‬‫ﺣﺪ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻓﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻗﻮل اﻵﺣﺎد ﯾﻮﺟﺐ اﻟﺤﺬر و ﻗﺪ ﯾﺠﺎب ﺑﺎن اﻟﻤﺮاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪217 :‬‬‫اﻟﻔﺘﻮي ﻓﯽ اﻟﻔﺮوع ﺑﻘﺮﯾﻨﮥ اﻟﻨﻔﻘﮥ و ﯾﻠﺰم ﺗﺨﺼﯿﺺ اﻟﻘﻮم ﺑﻐﯿﺮ اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺑﻘﺮﯾﻨﮥ ان اﻟﻤﺠﺘﻬﺪ ﻻ ﯾﻠﺰﻣﻪ وﺟﻮب اﻟﺤﺬر ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻻﻧﻪ ﻇّﻨﯽ‬‫و ﻟﻠﻤﺠﺘﻬﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺴﺎغ و ﻣﺠﺎل ﻋﻠﯽ ان ﮐﻮن ﻟﻌّﻞ ﻟﻼﯾﺠﺎب و اﻟﻄﻠﺐ ﻣﺤﻞ ﻧﻈﺮ ﺛﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُﮐﱢﻞ ﻓِْﺮَﻗٍﮥ‬‫و إن ﮐﺎن ﻋﺎﻣﺎ اﻻ اﻧﻪ ﻗﺪ ﺧﺺ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﻋﺪم ﺧﺮوج واﺣﺪ ﻣﻦ ﮐﻞ ﺛﻠﺜﮥ و اﻣﺎ اﻟﺴﻨﮥ‬‫ﻓﻼﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻗﺒﻞ ﺧﺒﺮ ﺑﺮﯾﺮة ﻓﯽ اﻟﻬﺪاﯾﺎ و ﺧﺒﺮ ﺳﻠﻤﺎن ﻓﯽ اﻟﻬﺪﯾﮥ و اﻟﺼﺪﻗﮥ ﺣﯿﻦ اﺗﯽ ﺑﻄﺒﻖ رﻃﺐ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﺻﺪﻗﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺎﮐﻞ ﻣﻨﻪ و اﻣﺮ‬‫اﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﻻﮐﻞ ﺛﻢ اﺗﯽ ﺑﻄﺒﻖ رﻃﺐ و ﻗﺎل ﻫﺬا ﻫﺪﯾﮥ ﻓﺎﮐﻞ و اﻣﺮ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﻻﮐﻞ‬‫و ﻻﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﮐﺎن ﯾﺮﺳﻞ اﻻﻓﺮاد ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟﯽ اﻵﻓﺎق ﻟﺘﺒﻠﯿﻎ اﻻﺣﮑﺎم و اﯾﺠﺎب ﻗﺒﻮﻟﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﺎم و ﻫـﺬا اوﻟﯽ ﻣﻦ اﻻول ﻟﺠﻮاز ان‬‫ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻠّﻨﺒّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﻢ ﺑﺼـﺪﻗﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻧﻤﺎ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺒﻮل دون وﺟﻮﺑﻪ ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻫﺬه اﺧﺒﺎر آﺣﺎد ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻮن ﺧﺒﺮ‬‫اﻟﻮاﺣﺪ ﺣﺠﮥ و ﻫﻮ ﻣﺼﺎدرة ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻗﻠﻨﺎ ﺗﻔﺎﺻﯿﻞ ذﻟﮏ و إن ﮐﺎﻧﺖ آﺣﺎدا اﻻ ان ﺟﻤﻠﺘﻬﺎ ﺑﻠﻐﺖ ﺣﺪ اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﮐﺸﺠﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 166‬از ‪431‬‬‫ﻋﻨﻪ وﺟﻮد ﺣـﺎﺗﻢ و ان ﻟﻢ ﯾﻠﺰم اﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻓﻼـ اﻗﻞ ﻣﻦ اﻟﺸـﻬﺮة و رﺑﻤﺎ ﯾﺴـﺘﺪل ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع و ﻫﻮ اﻧﻪ ﻧﻘﻞ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﻻﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺨﺒﺮ‬‫اﻟﻮاﺣـﺪ و ﻋﻤﻠﻬﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ اﻟﻤﺨﺘﻠﻔـﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﺗﮑﺎد ﺗﺤﺼـﯽ و ﺑﺘﮑﺮر ذﻟﮏ و ﺷﺎع ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ و ذﻟﮏ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺎدة ﺑﺎﺟﻤﺎﻋﻬﻢ‬‫ﮐـﺎﻟﻘﻮل اﻟﺼـﺮﯾﺢ و ﻗـﺪ دل ﺳـﯿﺎق اﻻﺧﺒـﺎر ﻋﻠﯽ ان اﻟﻌﻤـﻞ ﻓﯽ ﺗﻠـﮏ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ ﮐﺎن ﺑﻨﻔﺲ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ و ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﻦ اﻧﮑﺎرﻫﻢ ﺑﻌﺾ اﺧﺒﺎر‬‫اﻵﺣﺎد اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﻨـﺪ ﻗﺼﻮر ﻓﯽ اﻓﺎدة اﻟﻈﻦ و وﻗﻮع رﯾﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﺼﺪق و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻗﺒﻮل ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﺑﺤﺪي ﮐﺜﯿﺮ اﻷدﻟﮥ و ﻏﺮﯾﺰ‬‫اﻟﺤﺠـﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﻔﺮده و ﻣﺆﻟﻔﺎت ﻣﺴـﺘﻘﻠﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ و ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻧﻮوي در‬‫ﺷﺮح ﻣﺴـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺗﻈﺎﻫﺮت دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺼﻮص اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ و اﻟﺤﺠـﺞ اﻟﻌﻘﻠﯿﮥ ﻋﻠﯽ وﺟﻮب اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و ﻗﺪ ﻗﺮر اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﮐﺘﺐ‬‫اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل ذﻟﮏ ﺑﺪﻻﺋﻠﻪ و اوﺿـﺤﻮه اوﺿﺢ اﯾﻀﺎح و ﺻـﻨﻒ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﻣﺴـﺘﮑﺜﺮات ﻣﺴﺘﻘﻼت‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ و وﺟﻮب اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ‬‫اﺑﻄﺎل ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﭘﯿﺮاﻫﻦ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ و اﺟﻤﺎع‬‫اﻣﺎ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻻ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﻘﺮاﺋﻦ و ﺗﻠﮏ ﻗﺪ ﺗﮑﻮن ﻣﻨﺘﻔﯿﮥ او ﺧﻔﯿﮥ ﻋﻦ اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﻼ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﺮآن و‬‫اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮة ﭘﺲ ﮐﻼم ﺑﺮ آن ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اﺳﺖ اول آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﺎده را اوﻻ ﺑﺮ روح اﻣﺎم ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم ﺧﻮد اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻋﺮض ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﺗﺠﻠﯿﻞ؟؟؟ و ﺗﻀﻠﯿﻞ آن ﺣﺒﺮ ﻧﺒﯿﻞ ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ او از ﻓﺮط رﻗﺎﻋﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﺑﻐﯿﺮ ﻗﺮﯾﻨﻪ‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿـﺪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ از ﻣﺰﯾـﺪ ﻣﮑﺎﺑﺮه ﺑﺎﻃﺮاد اﯾﻦ اﻣﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﮔﺮدﯾﺪه و ﮔﻤﺎن ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﺣﺎﺻـﻞ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻋﻀﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻻﯾﺠﯽ در ﺷﺮح ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻻﺻﻮل اﺑﻦ ﺣﺎﺟﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪218 :‬‬‫اﻟﻌـﺪل ﻫـﻞ ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ او ﻻـ و اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻧﻪ ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻧﻀـﻤﺎم اﻟﻘﺮاﺋﻦ و ﻋﻨﯽ ﺑﻪ اﻟﺰاﺋـﺪة ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻨﻔﮏ اﻟﺘﻌﺮﯾﻒ ﻋﻨﻪ ﻋﺎدة و ﻗﺎل ﻗﻮم‬‫ﯾﺤﺼـﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﺑﻐﯿﺮ ﻗﺮﯾﻨـﮥ اﯾﻀـﺎ ﺛﻢ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﻘﺎل اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ ﻗﻮل ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﺑﻼ ﻗﺮﯾﻨـﮥ و ﯾﻄﺮد أي ﮐﻠﻤﺎ ﺣﺼﻞ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﺣﺼـﻞ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﻗﺎل ﻗﻮم ﻻ ﯾﻄﺮد أي ﻗـﺪ ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﻟﮑﻦ ﻟﯿﺲ ﮐﻠﻤﺎ ﺣﺼﻞ ﺣﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ و ﻗﺎل اﻻﮐﺜﺮون ﻻ ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻪ ﻻ ﺑﻘﺮﯾﻨـﮥ و ﻻ‬‫ﺑﻐﯿﺮ ﻗﺮﯾﻨـﮥ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻠﯽ در ﺷـﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻ ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﻘﺮﯾﻨـﮥ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺮﺟﻞ ﺑﻤﻮت‬‫وﻟﺪه اﻟﻤﺸﺮف ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮت ﻣﻊ ﻗﺮﯾﻨﮥ اﻟﺒﮑﺎء و اﺣﻀﺎر اﻟﮑﻔﻦ و اﻟﻨﻌﺶ و ﻗﺎل اﻻﮐﺜﺮ ﻻ ﯾﻔﯿﺪ ﻣﻄﻠﻘﺎ و ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ اﻟﻘﺮﯾﻨﮥ ﯾﻮﺟﺪ ﻣﻊ اﻻﻏﻤﺎء‬‫و ﻗﺎل اﻻﻣﺎم اﺣﻤـﺪ ﯾﻔﯿـﺪ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﺸـﺮط اﻟﻌﺪاﻟﮥ ﻻﻧﻪ ﺣﯿﻨﺌﺬ ﯾﺠﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ و اﻧﻤﺎ ﯾﺠﺐ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻤﺎ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ‬‫َﺗْﻘُﻒ ﻣﺎ ﻟَﯿَْﺲ ﻟََﮏ ﺑ ِِﻪ ِﻋﻠٌْﻢ‬‫ِإْن َﯾﱠﺘﺒُِﻌﻮَن ِإﻟﱠﺎ اﻟﱠﻈﱠﻦ*‬‫ﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﺗﺒـﺎع ﻏﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ و ذم ﻋﻠﯽ اﺗﺒﺎع اﻟﻈﻦ و اﺟﯿﺐ ﺑﺎن ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ اﻟﻤﻄﻠﻮب ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﺻﻮل اﻟـﺪﯾﻦ ﮐﻮﺣﺪاﻧﯿـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﻨﺰﯾﻪ‬‫ﻋﻤﺎ ﻻ ﯾﻠﯿﻖ ﺑﻪ ﻟﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻟﻈﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﺮوع و اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﭼﻮن ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺑﻌﻀﯽ از ﺣﻨﻔﯿﻪ‬‫اﯾﻦ دﯾﺎر ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﻫﻤﺖ را ﺑﺮ ذم و ﻣﻼم اﯾﻦ اﻣﺎم ﺳـﻔﻬﺎء اﻻﺣﻼم ﺑﻨﻬـﺞ ﻏﺮﯾﺐ ﮔﻤﺎﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﺳﻬﺎﻟﻮي ﮐﻪ ﺑﺮ اﻟﺴـﻨﻪ ﺳـﻨﯿﻪ اﯾﻦ اﻗﻄﺎر ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم اﺷـﺘﻬﺎر دارد در ﻓﻮاﺗـﺢ اﻟﺮﺣﻤﻮت ﺷـﺮح ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺜﺒﻮت ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﯿﻞ ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ اﻟﻌﺪل‬‫ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﺤﻔﻮﻓﺎ ﺑﺎﻟﻘﺮاﺋﻦ اوﻻ ﻓﻌﻦ اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻫﺬا اﻟﺤﮑﻢ ﻣﻄﺮد ﻓﯿﮑﻮن ﮐﻠﻤﺎ اﺧﺒﺮ اﻟﻌﺪل ﺣﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ و ﻫﺬا ﺑﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻣﺜﻠﻪ ﻓﺎﻧﻪ‬‫ﻣﮑﺎﺑﺮة ﻇﺎﻫﺮة ﻗﺎل اﻻﻣﺎم ﻓﺨﺮ اﻻﺳﻼم و اﻣﺎ دﻋﻮي ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻓﺒﺎﻃﻞ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﮥ ﻻن اﻟﻌﯿﺎن ﯾﺮده ﻣﻦ ﻗﺒﻞ و اﻧﺎ ﻗﺪ ﺑﯿﻨﺎ ان اﻟﻤﺸﻬﻮر ﻻ ﯾﻮﺟﺐ‬‫ﻋﻠﻢ اﻟﯿﻘﯿﻦ ﻓﻬﺬا اوﻟﯽ و ﻫﺬا ﻻن ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣﺪ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻻ ﻣﺤﺎﻟﮥ و ﻻ ﯾﻘﯿﻦ ﻣﻊ اﻻﺣﺘﻤﺎل و ﻣﻦ اﻧﮑﺮ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ اﺳـﻔﻪ ﻧﻔﺴﻪ و اﺿﻞ ﻋﻘﻠﻪ و ﻗﯿﻞ‬‫ﻻ ﯾﻄﺮد ﻫﺬا اﻟﺤﮑﻢ ﺑﻞ ﻗﺪ ﯾﻔﯿﺪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺼﻮر ﮐﺮاﻣﮥ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﻮ ﻓﺎﺳﺪ اﯾﻀﺎ ﻻﻧﻪ ﺗﺤﮑﻢ ﺻـﺮﯾﺢ دوم آﻧﮑﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺣﻨﺒﻞ ﻗﻮﻣﯽ دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪهاﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﺑﻐﯿﺮ ﻗﺮﯾﻨﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿﺪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ آﻧﻔﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﺎرة ﺷـﺮح اﻟﻌﻀﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 167‬از ‪431‬‬‫اﺑﻦ اﻟﺤـﺎﺟﺐ ﭘﺲ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﻣﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓـﺎده را ﺑﺮ ارواح دﯾﮕﺮ اﺳـﻼف ﺧﻮد ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺮدود ﺷﺪهاﻧـﺪ ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺶ‬‫ﮐﻨـﺪ و ﺑﻤﻌﺎدل ﺗﻘﺮﯾﻊ و ﺗﻨﺪﯾـﺪ ﺑﻨﯿﺎن ﻋﻈﻤﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ﮐﻨـﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﮐﺜﺮ اﺻﻮﻟﯿﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺷـﺪه ﺑﺂﻧﮑﻪ ﺧﺒﺮ واﺣﺪ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻔﯿﺪ‬‫ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺧﻮاه ﻣﺤﻔﻮف ﺑﻘﺮاﺋﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺧﻮاه ﻧﺒﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ از ﻋﺒﺎرت ﺷـﺮح ﻗﺎﺿﯽ ﻋﻀﺪ ﺑﺮ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﺑﻦ ﺣﺎﺟﺐ و ﻋﺒﺎرت‬‫ﺷﺮح ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻨـﺎﺳﺐ ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺑﺮ ارواﺣﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺮوض ﮔﺮداﻧـﺪ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺜﺮﯾﺐ و‬‫ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﺎﻧﯿﺒﺸﺎن را ﺑﺎﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ زﻋﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪219 :‬‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ در ﺧﺒﺮ واﺣـﺪ ﮔـﺎهﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺮاﺋﻦ ﻣﻨﺘﻔﯽ ﯾﺎ ﻣﺨﻔﯽ ﻣﯽﺷﻮد از اﮐﺜﺮ ﻧﺎس ﭘﺲ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ اﯾﺸﺎن را ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻗﺮآن و‬‫ﺳﻨﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﻧﺎﺷـﯽ از ﻗﻠﺖ ﻓﻬﻢ و ازدﺣـﺎم وﻫﻤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺣﻖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ از ﺟﺎﻧﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ﻣﺨﺒﺮي ﺑﺮاي ﺗﺒﻠﯿﻎ دﯾﻦ ﺑـﺎﻣﺖ ﻧﺼﺐ ﺷﻮد ﻻـزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر ﺣﻘﯿﺖ او دﻟﯿﻠﯽ از ﻧﺺ رﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻮﺟﻮد‬‫ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﻌﺪ ﻇﻬﻮر ﺣﻘﯿﺖ آن ﻣﺨﺒﺮ ﻣﺒﻠﻎ از ﻧﺺ رﺳﻮل اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻘﺮﯾﻨﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺧﺒﺮ او ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ ﻧﺺ رﺳﻮل ﺑﺮ ﺣﻘﯿﺖ او ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﻔﯿﺪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﭼﻪ او از دﯾﻦ اﺑﻼغ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺧﻮاه ﻗﺮان و ﺧﻮاه ﺳﻨﺖ ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫در ﻣـﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻـﻣﺲ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎرﺷﺎد‬‫ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿﺎد ﺧﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﻣﺨﺒﺮ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺮاي اﻣﺖ ﺧﻮد ﻧﺼﺐ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺧﺒﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺴﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎ ﺳﺪاد ﻣﻔﯿﺪ‬‫ﯾﻘﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﻤﻔﺎد ﻗﺪ اﺳﻔﺮ اﻟﺼﺒﺢ اﻟﺬي ﻋﯿﻨﯿﻦ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﺴﻮي اﺣﺘﻔﺎف آن ﺑﻘﺮاﺋﻦ ﻧﻤﺎﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﯿﺎس ﺧﺒﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺮ ﺧﺒﺮ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب از آﺣﺎد ﻣﺨﺒﺮﯾﻦ اﺻﺤﺎب از ﻗﺒﯿﻞ ﻗﯿﺎس ﻣﺎء ﺑﺮ ﺳﺮاب و ارﺗﮑﺎب آن دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻔﺎرﻗﺖ از‬‫ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در ﺻﻮرت اﺧﺒﺎر ﺷـﺨﺺ واﺣـﺪ و اﻧﺘﻔﺎء ﻗﺮاﺋﻦ ﯾﺎ اﺧﺘﻔﺎء آن‬‫ﺑﺮاي اﮐﺜﺮ ﻣﺮدم ﺻـﺮف ﻋﻠﻢ ﺑﻘﺮآن و ﺳـﻨﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺧﯿﺎل‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺮاي اﮐـﺜﺮ ﻣﺮدم ﻗﺮاﺋﻦ ﺻـﺪق از ﺧـﺒﺮ آن ﻣﺨﺒﺮ ﻣﻨﺘﻔﯽ ﯾـﺎ ﻣﺨﺘﻔﯿﺴﺖ و اﻣﺮ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ﻫﻤـﺎن ﻣﺨﺒﺮ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﺮدم ﺑﻬﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻋﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺧﻮاه ﻗﺮآن ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺳﻨﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﭘﺲ ﻗﺼﺮ ﻧﻔﯽ ﻋﻠﻢ درﯾﻦ‬‫ﺻﻮرت ﺑﺮ ﻗﺮآن و ﺳﻨﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﺑﯿﻮﺟﻪﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻧﻔﯽ ﻋﻠﻢ ﺑﺴﻨﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻮاﺗﺮه‬‫ﭘﯿﺶ از ﻫﻤﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ذﮐﺮ ﺑﻮد ﺑﻌـﺪ از ان ﺑﻄﻮر ﺗﺮﻗﯽ ﻧﻔﯽ ﻋﻠﻢ ﺑﺴـﻨﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه و ﺑﻌـﺪ از ان ﻧﻔﯽ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻗﺮآن ﻣﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺒﺼـﯿﺮ ﺑﺎﺳـﺎﻟﯿﺐ اﻟﮑﻼـم و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﺮوض ﺷـﺪ ﺑﺮ ﻓﺮض ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺳﺖ و اﻻ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﻧﺘﻔﺎ ﯾﺎ اﺧﺘﻔﺎي ﻗﺮاﺋﻦ و ﻧﺘﯿﺠﻪ آن‬‫رﺑﻄﯽ ﺑﻤﻄﻠـﻮب ﻣـﺎ ﻧـﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﮐﻼـم ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑﺎﺧﺒـﺎر ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼﻣﺴﺖ و ﺣﻘﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب از ﺧﻮد‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺪ ﺗﺤﻘﻖ ﺣﻘﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺧﺒﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺜﻞ ﺧﺒﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻔﯿـﺪ ﯾﻘﯿﻨﺴﺖ و اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻌﻼﻣـﺎت و ﻗﺮاﺋﻦ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴﺎغ ﻟﺒﻄﻼت اﺻـﺤﺎب اﻟﻀـﻐﺎﺋﻦ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و إذا ﻗﺎﻟﻮا ذﻟﮏ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺨﺒﺮه ﻗﯿﻞ ﻟﻬﻢ ﻓﻼ ﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اّوﻻ ﭘﺲ ﮐﻼم ﺑﺮ آن ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اﺳﺖ اول‬‫آﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ از ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ درﯾﻦ ﺑﺎب آﮔﺎه ﺑﻮد و ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪220 :‬‬‫ﻣﻘﺘﻀـﺎي ﻣـﺬﻫﺐﺷﺎن ﻗـﻮل ﺑﻌﺼـﻤﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﺮا ﻋﺒﺚ ﻋﺒﺚ ﺑﮑﻼـم ﺳـﺎﺑﻖ ﺧﻮد اﺿـﺎﻋﺖ ﻣـﺪاد و ﻗﺮﻃـﺎس ﻧﻤﻮد و ﺟﺰ‬‫ﺗﺼـﺪﯾﻊ ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ و ﺗﺤﯿﯿﺮ ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﻔﺰود دوم آﻧﮑﻪ ﺗﻔﻮه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻓﻼـ ﺑـﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اّوﻻـ در ﻣﻘﺎم اﻧﮑﺎر ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﺣﯿﺮت اﻓﮑﺎر ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر و اﺻـﺤﺎب اﻧﻈﺎرﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﺼﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ واﺣﺪ از ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺧﻮد ﺳﺮور اﻧﺎم ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 168‬از ‪431‬‬‫آﻟﻪ ﻣﺎ ﺳـّﺢ ﻏﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم دارد و‬‫ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺧﻮد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟﺴـﻼم و ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﻫﺮ دو ﻣﻌﺎ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻓﻼ ﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼﻤﺘﻪ اّوﻻ ﺑﯿﺠﺎ و ﺑﯽﻣﺤﻞ‬‫ﺑﺮآﻣﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺿـﻤﺤﻼل و ﻫﻮان رﺳﯿﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از دﯾﮕﺮ ارﺷﺎدات ﺳﺮور اﻧﺲ و ﺟﺎن ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﺎ ﮐّﺮ اﻟﺠﺪﯾﺪاﻧﺴﺖ ﻋﺼﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺄﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺠﻠﺪات اﻻﺗﯿﻪ ﭘﺲ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ آن ادﻟﻪ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﮐﺴـﯽ از اﻫﻞ اﻧﺼﺎف در ﻣﻌﻠﻮﻣﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و آﻟﻬﻤﺎ‬‫آﻻف اﻟﺴـﻼم ﻣﺎﻫﺐ اﻟـﺪﺑﻮر و اﻟﻘﺒﻮل رﯾﺒﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ورزﯾـﺪ و در ﻣﻘﺎم اﻧﮑﺎر ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻓﻼ ﺑـّﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اّوﻻ ﻣﺘﻔﻮه ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﺣﺎدﯾﺚ و اﺧﺒﺎر ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از آﯾﺎت ﻋﺪﯾـﺪه ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ و ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿﺪ‬‫ﻣﺜﻞ آﯾﻪ ﺗﻄﻬﯿﺮ و آﯾﻪ َأﻧ ُْﻔَﺴﻨﺎ َو َأﻧ ُْﻔَﺴُﮑْﻢ‬‫و دﯾﮕﺮ آﯾﺎت واﺿـﺤﺎت ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب از ﮐﻼم رب اﻻرﺑﺎب دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺟﺎي‬‫آن ﻣﺎﻧـﺪه ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ در ﻣﻘﺎم اﻧﮑﺎر ﯾﺎ ارﺗﯿﺎب ﺑﺮآﯾﺪ و ﺑﮑﻠﻤﻪ روّﯾﻪ ﻓﻼ ﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اّوﻻ زﺑﺎن ﺑﻐﯽ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد آﻻﯾﺪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺟﻬﻞ ﺧﻮد از ﮐﻼم رﺑﺎﻧﯽ و ﮐﺘﺎب ﺻـﻤﺪاﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮ و آﺷـﮑﺎر ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﻧﺼﺐ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﻤﻞ آﻣﺪه ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻋﯿﻦ ﻧﺼﺐ ﺑﻬﺮ اﻣﺎﻣﺖ اﺳﺖ و در اﻣﺎم ﻋﺼـﻤﺖ ﺿﺮورﯾﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ اﺛﺒﺎﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻻول‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﻬﺞ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ اﻟﻤﻌﻮل ﭘﺲ ﻣﺤﺾ ﻧﺼﺐ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺒﻠﻎ را ﺑﺮاي اﻣﺖ ﺧﻮد دﻟﯿﻞ‬‫ﻋﺼـﻤﺖ او ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﺗﻔـﻮه ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻓﻼـ ﺑـﺪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﻪ اوﻻـ ﻋﯿﻦ ﺷـﮏ و ارﺗﯿـﺎب در ﻓﻌـﻞ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ذﻟﮏ ﻣﻦ اﺗﺒﺎع اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻋﺠﺎب ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﺟﻤﻠﻪ اﻓﻌﺎل و‬‫اﻗﻮال ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺎ َﯾﻨِْﻄُﻖ َﻋِﻦ اﻟ َْﻬﻮي ِإْن ُﻫَﻮ ِإﻟﱠﺎ َوْﺣٌﯽ ﯾُﻮﺣﯽ‬‫از ﺟـﺎﻧﺐ رب اﻻرﺑﺎﺑﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻼ اﺷـﮑﺎل ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ را ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﺣـﺪﯾﺖ ﻧﺼﺐ ﻓﺮﻣﻮده و ﭼﻮن اﯾﻦ‬‫ﻧﺼﺐ ﻋﯿﻦ ﻧﺼﺐ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ ﺧﻼـﻓﺖ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﺟﺰ ﻣﻌﺼﻮم ﺷﺎﯾﺴـﺘﻪ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪221 :‬‬‫اﻟﻔﺎ و اﺛﺒﺘﻨﺎه ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﺳﺎﻟﻔﺎ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻧﺼﺐ رﺑﺎﻧﯽ ﮐﺎﺷﻒ از اﺗﺼﺎف ﻣﻨﺼﻮب ﺑﻮﺻﻒ ﻋﺼـﻤﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ‬‫ﻣﺒﻠﻎ از ﻓﻌﻞ ﺟﻨﺎب اﺣﺪﯾﺖ ﮐﺎر ﻣﺴـﻠﻤﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در آن ارﺗﯿﺎب ورزﯾﺪه اﺳـﻼم ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ دﻫﺪ و ﺑﻨﺎي ﮐﺎر ﺑﺮ ﺷﻔﺎ ﺟﺮف ﻣﻨﻬﺎر‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﺑﺮ ﻧﻬﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﭼﻮن ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﻈﻬﺮ ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻌﺠﺰات و ﻏﺮاﺋﺐ آﯾﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﻣﻌﺠﺰات و‬‫آﯾـﺎت از آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﻧـﺎﻇﺮ ﻟﺒﯿﺐ در ﺗﻮاﺗﺮ آن رﯾﺒﯽ داﻣﻨﮕﯿﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺳـﯿﺎﺗﯽ اﺛﺒﺎت ﻫـﺬا اﻟﻤﺮام ﺑﺎﺳﺘﯿﻔﺎء اﻟﮑﻼم ﻓﯽ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺠﻠـﺪات اﻻﺗﯿـﮥ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﭘﺲ ازﯾﻦ رو ﻧﯿﺰ ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب در ﺣﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻔﻮه ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻓﻼ ﺑـﺪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺼﻤﺘﻪ اّوﻻ دور از ﺻﻮاب ﺑﻠﮑﻪ ﻋﯿﻦ ﺧﻄﺎي واﺿﺢ اﻟﺘﺒﺎﺑﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﺼﻤﺘﻪ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻤﺠﺮد ﺧﺒﺮه ﻗﺒﻞ ان ﯾﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻓـﺎﻧﻪ دور ﭘﺲ ﺟﻮاﺑﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣـﺎ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻌﻨﻮاﻧﺎت ﻋﺪﯾـﺪه‬‫ﻣﺤﻘـﻖ و ﻣﺼـﺪق ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ از ﺧـﺒﺮ ﺧﻮد آن ﻣﺒﻠﻎ اﺛﺒـﺎت ﻋﺼـﻤﺘﺶ ﻧﻤـﺎﯾﻢ ﻣﻌﻬـﺬا اﮔﺮ از ﺧـﺒﺮ ﺧﻮد آن ﻣﺒﻠﻎ‬‫ﻋﺼـﻤﺘﺶ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤـﺎﯾﯿﻢ ﻣـﺎ را ﻣﯽرﺳـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﺒﺮ او ﻣﺠﺮد ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺮون ﺑﻤﻌﺠﺰه اﺳﺖ ﮐﻤـﺎ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻗﺮﯾﺒﺎ و ﺧﺒﺮ ﻣﻘﺮون‬‫ﺑﻤﻌﺠﺰه ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ اﺧﺒﺎر اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻌﺼـﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﻮﺟﺐ ﻋﻠﻢ ﺑﻌﺼـﻤﺘﺶ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻻﻗﺘﺮاﻧﻪ ﺑﺎﻟﻤﻌﺠﺰة و ﻫـﺬا‬‫ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﺪور ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻓﺜﺒﺖ ان ﺗﻘﺮﯾﺮ اﻟﺪور ﻻ ﯾﻔﯿﺪ ﺳﻮي اﻟﺤﻮر ﺑﻌﺪ اﻟﮑﻮر اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﺗﺜﺒﺖ ﺑﺎﻻﺟﻤﺎع ﻓﺎﻧﻪ ﻻ اﺟﻤﺎع ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻨﺪ‬‫اﻻﻣﺎﻣﯿـﮥ و اﻧﻤﺎ ﯾﮑﻮن اﻻﺟﻤﺎع ﺣﺠﮥ ﻻن ﻓﯿﻬﻢ اﻻﻣﺎم اﻟﻤﻌﺼﻮم ﻓﯿﻌﻮد اﻻﻣﺮ اﻟﯽ اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﺑﻤﺠﺮد دﻋﻮاه ﭘﺲ ﺟﻮاﺑﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 169‬از ‪431‬‬‫ﻣﺮاد از ﻧﻔﯽ اﺟﻤﺎع ﻧﻔﯽ اﺟﻤﺎع اﺻﺤﺎب ﺿﻼل ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎب ﺳﻘﯿﻔﻪ و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻤﺎ ﺿﺮر ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﭼﻪ‬‫ﺣﺠﯿﺖ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﺟﻤﺎع اﺻـﻼ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪه ﭘﺲ ﻧﻔﯽ آن در ﭼﻪ ﺣﺴﺎﺑﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺠﻤﻌﯿﻦ ﺿﺎﻟﯿﻦ ﻣﻀـﻠﯿﻦ ﺑﺮ ﻧﻔﯽ ﻋﺼـﻤﺖ‬‫ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ اﺟﻤﺎع ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﺻـﻼ ﺑﺮاي ﻣﺎ ﻣﺤﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ و اﮔﺮ ﻣﺮاد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ از ﻧﻔﯽ اﺟﻤﺎع ﻧﻔﯽ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﯾﻘﯿﻨﺎ‬‫ﺧﻼف ﺑﺪاﻫﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻗﻮﻻ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ واﺣﺪ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل اﺟﻤﺎع ﮐﺮدهاﻧﺪ و در اﺛﺒﺎت ﻋﺼﻤﺖ اﺋﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ‬‫ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺧﺼﻮﺻﺎ ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺠﺎﻫﺪاتﺷﺎن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ اﻣﺎ‬‫زﻋﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻧﺰد اﻣﺎﻣﯿﻪ وﺟﻪ ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع دﺧﻮل ﻣﻌﺼﻮﻣﺴﺖ ﻟـﺬﻟﮏ ﻋﻮد ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد اﻣﺮ ﺑﺴﻮي اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺖ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ‬‫اﻟﺮﺳﻮل ﺑﻤﺠﺮد دﻋﻮي او ﭘﺲ اﯾﻦ زﻋﻢ ﻏﻔﻠﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻋﺜﺮه ﻓﻀـﯿﺤﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻧﺰد اﻫـﻞ ﺣـﻖ اﺟﻤـﺎﻋﯽ ﮐـﻪ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟﺴـﻼم واﻗـﻊ ﺷـﺪه در ان اﺟﻤـﺎع ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﺧﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب اﻫﻞ اﯾﻤﺎن را ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﮔﻮ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را در ان‬‫ﻫﻢ ﮐﻼم ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ان اﺟﻤﺎع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪222 :‬‬‫ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤـﺎ اﻟﺴـﻼم داﺧﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻋﺼـﻤﺖ ﺳـﺒﻄﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻗﻄﻌﯿﻪ اﺧﺮي ﻏﯿﺮ اﻻﺟﻤﺎع ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ‬‫اﺟﻤﺎع ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎﻗﯽ اﺋﻤﻪ ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ داﺧﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻋﺼﻤﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﺷّﺘﯽ‬‫در ﻣﺤﻞ ﺧﻮد ﺑﺤﺪ ﺗﺤﻘﻖ رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ دﺧﻮل ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ اﻧﻔﺲ ﻣﺒﺎرﮐﻪ ﻃﯿﺒﻪ ﻃﺎﻫﺮه در اﺟﻤﺎع ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺮاي ﺣﺠﯿﺘﺶ‬‫ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ و داء ﻋﻀﺎل ﺷـﻘﺎق و ﻧﻔﺎق را ﻣﺎﺣﯽ و ﻋﺎﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﺟﻤﯿﻌﻬﻢ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ‬‫ﺣﻖ در اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﺟﻤﺎع ﻋﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد اﻣﺮ ﺳﻮي اﺛﺒﺎت ﻋﺼﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻤﺠﺮد دﻋﻮاي آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻ ﻗﻠـﮥ ﻓﻬﻢ ﻟﮑﻼم اﻻﺻـﺤﺎب ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﻟـﺪرك اﻟﺨﻄﺎب و ﻧﯿﻞ اﻟﺼﻮاب و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺮ ﻋﺼﻤﺖ ﻫﺮ ﻓﺮد از اﻓﺮاد اﺋﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮده آﯾﺪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ از ﻗﺒﯿﻞ‬‫اﺛﺒـﺎت ﻋﺼـﻤﺖ آن اﻣـﺎم ﺑﻘﻮل ﺧﻮدش ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ اﻣـﺎﻣﯽ را ﮐﻪ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ و ﺑﺎﺟﻤﺎع ﻋﺼـﻤﺘﺶ را ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮداﻧﯿﻢ از ﻗﻮل‬‫ﺧﻮد او ﺻـﺮف ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮده اﻗﻮال دﯾﮕﺮ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ را ﮐﻪ در ﺿـﻤﻦ آن اﺟﻤـﺎع ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ دﻟﯿـﻞ ﺣﺠﯿﺘﺶ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد و ﺳـّﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻗﻮال ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﻦ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻌﺼـﻤﺖ آﺧﺮﯾﻦ ﺑﮑﺜﺮت ﺻـﺎدر ﺷـﺪه و در ﺿـﻤﻦ اﺟﻤـﺎع اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ ﮐﻞ‬‫اﻫﻠـﺒﯿﺖ رﺳـﺎﻟﺖ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻗـﻮال ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﻮﺟـﻮدﺳﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ‬‫ﻣﺘﻀـﺎﻓﺮه از ﻗﺒـﻞ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ و ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت آن اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺤﺘـﺎج ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ آن را ﺑﺎﺟﻤـﺎﻋﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺎ ﺣﺠﺘﺴﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﻟﯿﮑﻦ‬‫اﺛﺒﺎت آن ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺟﻤﺎع ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ و ﻋﯿﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ ﮐﻪ ﺷـﯽء ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺘﺤﻘﻖ را ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮﺗﺶ ﺑﯿﮏ ﻋﻨﻮان ﯾﺎ ﭼﻨـﺪ ﻋﻨﻮان ﺑﻌﻨﻮان‬‫دﯾﮕﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮداﻧﯿﻢ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﻘﺼﻮد اﺻﻠﯽ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﻇﻬﺎر ﺑﻄﻼن زﻋﻢ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ رﻗﺎﻋﺖ ﺗﺼﻮر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ﺻﻮرت‬‫اﺛﺒـﺎت ﻋﺼـﻤﺖ واﺣـﺪ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﺎﺟﻤﺎع ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻋﻮد ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد اﻣﺮ ﺑﺴﻮي اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺖ او ﺑﻤﺠﺮد دﻋﻮﯾﺶ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ از‬‫ﺑﯿﺎن ﻧّﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻣﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﺟﻤﺎﻋﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‬‫ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر ﺣﺠﯿﺖ آن دﺧﻮل ﻣﻌﺼﻮﻣﯽ ﻣﺜﻞ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در آن ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭼﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎ در‬‫ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤـﺎع ﻣﻘﺘﻀـﯽ دﺧـﻮل ﻣﻄﻠﻖ ﻣﻌﺼﻮﻣﺴﺖ در اﺟﻤـﺎع ﺧﻮاه رﺳﻮل ﺑﺎﺷـﺪ ﯾـﺎ اﻣـﺎم ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ ﻏﯿﺮ ﻋـﺎزب ﻋﻦ اوﻟﯽ اﻻﺣﻼـم و اﮔﺮ‬‫ﺑـﺎﻟﻔﺮض ﻣﻘﺘﻀـﺎي آن دﺧﻮل اﻣـﺎم ﺧﺎـّﺻ ﮥ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ در ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻠﻠﯽ راه ﻧﻤﯽﯾﺎﺑـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟـﻪ و ﺳــﻠﻢ و ﻏﯿﺮ اﯾـﻦ ﻣﺒﻠـﻎ واﺣـﺪ دﯾﮕﺮ اﺋﻤـﻪ ﻋﻠﯿﻬـﻢ اﻟـّﺴ ـ ﻼم در آن داﺧـﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﻤـﻪ ﻣﻌﺼـﻮم ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺑﺮ‬‫ﻋﺼـﻤﺖﺷﺎن ادﻟّﻪ ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه ﺳﻮي اﻻﺟﻤﺎع ﻗﺎﺋﻢ ﺷـﺪه و ﻟﻘـﺪ ﺗﺤّﺼﻞ ﻣﻦ ﻫـﺬا ﮐﻠﻪ ان ﻣﺎ ﺗﻔﻮه ﺑﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿـﮥ اﻟﺨـّﺪاع ﻣﻦ اﻻﯾﺮاد ﻋﻠﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫اﻻﺟﻤﺎع ﻇﺎﻫﺮ اﻻﻧﺪﻓﺎع ﺑﺎدي اﻻﻧﻘﻼع و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 170‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪223 :‬‬‫اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻟﻼرﺗﺪاع ﻋﻦ اﻻﻏﺘﺮار و اﻻﻧﺨﺪاع اﻣﺎ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻓﻌﻠﻢ ان ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻟﻮ ﮐﺎﻧﺖ ﺣﻘﺎ ﻻ ﺑﺪ ان ﺗﻌﻠﻢ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺧﺮ ﻏﯿﺮ ﺧﺒﺮه ﭘﺲ ﻓﺴﺎد‬‫آن در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎﺣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ واﺣﺪ ﻣﺒّﻠﻎ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﺣﻖ و ﺻﺪﻗﺴﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻄﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺷﺘﯽ ﻏﯿﺮ‬‫اﺧﺒﺎر ﺧﻮدش ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪه ﻟﯿﮑﻦ اﺛﺒﺎت آن ﺑﻄﺮﯾﻖ اﺧﺒﺎر ﺧﻮد اﯾﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ و ذﻟﮏ ان اﺧﺒﺎره اﺧﺒﺎر ﻣﻦ ﻇﻬﺮ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪه اﻻﻋﺠﺎز‬‫ﻓﻼـ ﯾﮑﻮن ﻟﻼرﺗﯿﺎب ﻓﯿﻪ ﻣﺴﺎغ و ﻻ ﻣﺠﺎز ﭘﺲ ارﺗﯿﺎب اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺣﻘّﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺘﺶ اّوﻻ و ﺣﺼـﺮ ﮐﺮدن ﻋﻠﻢ ﻋﺼـﻤﺘﺶ در ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ‬‫ﻏﯿﺮ ﺧـﺒﺮ ﺧـﻮدش ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﻣﺴـﻠﮏ اﻋﺘﺴـﺎف ﺑّﯿﻦ ﭘﯿﻤـﻮدن و ﺗﻔﻮه ﺑﺴـﻔﺴﺎف و ﺟﺰاف ﻏﯿﺮ ﻫّﯿﻦ ﻧﻤﻮدﻧﺴﺖ و اﻣﺜـﺎل ﺗﻠـﮏ اﻟﻬﻔﻮات ﻣﻦ ﻫـﺬا‬‫اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻌﻨﯿـﺪ ﮐﺜﯿﺮة ﻻ ﯾﻔﯽ ﺑﺤﺼـﺮﻫﺎ ﺣﺴـﺒﺎن و ﻻ ﺗﻌﺪﯾـﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب اﻻ ﻫﻮ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻻ ﻋﺼـﻤﺘﻪ و ﻻ‬‫ﻏﯿﺮ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اﻣـﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﭘﺲ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻣﺤﺾ رﻗـﺎﻋﺖ و ﺑﺤﺖ ﺧﻼـﻋﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤـﺜﯿﺐ درﯾـﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ‬‫ﮐﻠﻤـﺎت ﺳـﺎﺑﻘﻪ و ﻣﻘـﺪﻣﺎت ﺳـﺎﻟﻔﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧـﺎﺻﺐ ﺑﺘﻠﻔﯿـﻖ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﻫﻮن و ﻓﺎﺳـﺪ و ﻫﻤﻪ ﺑﻬﺮج و ﮐﺎﺳـﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ‬‫اﺳـﺘﻨﺘﺎج اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ از ان ﭼﮕﻮﻧﻪ راﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﺳﺎس ﮐﻼم او ﺑﺮ اﺑﺎﻃﯿﻞ ﻻﺋﺤﻪ و اﺿﺎﻟﯿﻞ واﺿـﺤﻪﺳﺖ اﯾﻦ ﻋﻤﺎرت‬‫ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮ آن ﺳﺮﺑﻠﻨﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮاي ﭘﯽ ﺑﺮدن ﺑﻔﺴﺎد اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺑﻐﺮض ﻣﺰﯾﺪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﮔﺰارش ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻣﻔﺎد ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم از ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب و اﯾﺠﺎب رﺟﻮع ﮐﺎﻓﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻤـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﯿـﺎﻧﻪ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺒﯿﻦ و ﻗـﺪ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ اﯾﻀـﺎ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ اﺛﺒـﺎت ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﮐﺮده ﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﺮق ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه و ﻋﻨﺎوﯾﻦ‬‫ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﻏﯿﺮ آن ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺖ ﮐﻤﺎ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻗﺮﯾﺒﺎ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻔﺎد ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم از ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب ﻣﺎﺧﻮذ ﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺰﻋﻮم ﻫـﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﻤﺨـﺬول و اﮔﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮض و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ‬‫ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻤـﺎ ﺿـﺮري ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﭼﻪ ﻣـﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺑﺎﺛﺒـﺎت رﺳﺎﻧﯿـﺪﯾﻢ ﮐﻪ اﺛﺒﺎت ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﮐﻼـم ﺧـﻮد آن ﺟﻨـﺎب ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺻـﺎﺣﺐ اﻻﯾـﺎت و ﻣﻈﻬﺮ اﻟﻤﻌﺠﺰات و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﭼﻄﻮر ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺑﯽ ﺳﻮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﻧﻪ ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﺷﺪ و ﻧﻪ ﻏﯿﺮ آن از اﻣﻮر دﯾﻦ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻮار ﺷﺒﻬﺎت اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ و ﺗﺒﺎب ﻧﺰﻏﺎت اﻟﻤﻠﺤﺪﯾﻦ و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺎﺗﻀﺎح‬‫ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪224 :‬‬‫ﺑﻼ ﺗﺮدد و ارﺗﯿﺎب و ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻠﻌﺜﻢ و اﺿﻄﺮاب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ و در ﺻﻮرت ﺑﺎب ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﻫﻢ‬‫ﻋﺼـﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻢ ﻏﯿﺮ آن از اﻣﻮر دﯾﻦ ﺑﺤـﺪ ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت ﻣﯽرﺳـﺪ و ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺰ ﺻـﻐﺎر و ﻫﻮان‬‫ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎو ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻗﺼﺎي اﺧﻔﺎق و ﺣﺮﻣﺎن او را ﻫﻤﮑﻨﺎر و ﭘﺮ داﻣﺎن ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‬‫اﺗﻬﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻪ أﻓﺮاد زﻧﺪﻗﻪ‪ ،‬و اﺛﺒﺎت زﻧﺪﻗﻪ او و ﭘﯿﺮواﻧﺶ‬‫اﻣﺎ آﻧﭽﻪ از ﻏﺎﯾﺖ ﺣﻘﺪ و ﻋﻨﺎد و وﻏﺮ دﻟﺪاد ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻓﻌﻠﻢ ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻤﺎ اﻓﺘﺮاه زﻧﺪﯾﻖ ﺟﺎﻫﻞ ﻇﻨﻪ ﻣﺪﺣﺎ و ﻫﻮ ﯾﻄﺮق اﻟﺰﻧﺎدﻗﮥ‬‫اﻟﯽ اﻟﻘـﺪح ﻓﯽ دﯾﻦ اﻻﺳـﻼم إذ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻐﻪ اﻻ واﺣـﺪا ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﻔﺮﯾﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺣﺮورﯾﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ اوﺳﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳـﺰاي واﻗﻌﯽ اﯾﻦ‬‫ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻠﻤـﺎت ﺑﺮ روز ﺣﺸـﺮ و ﻗﯿـﺎم و ﺑﻄﺶ و اﺻـﻄﻼم ﻋﺰﯾﺰ ذو اﻧﺘﻘـﺎم ﻣﻮﻗﻮف اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨـﺪ ﮐﻪ دود از ﻧﻬﺎد اﯾﻦ‬‫رﺋﯿﺲ اﻻوﻏﺎد ﺑﺮ آرد ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻋﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺛﻘﺎت و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 171‬از ‪431‬‬‫اﺛﺒﺎت اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻌـﺪ ﻃﺒﻘﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري ازﯾﺸﺎن ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﻧﻤﻮده ﺟﻤﻌﯽ ﮐﺜﯿﺮ و ﺟﻢ ﻏﻔﯿﺮ آن را از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺪاﺋﺢ‬‫ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤّﺪي‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﻗﺪ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎرات ﻫﺆﻻء اﻟﮑﺒﺎر و اﻓﺎدات اوﻟﺌﮏ اﻻﺣﺒﺎر ﺑﺴـﯿﺎق ﯾﺮوق‬‫اﻻﺑﺼـﺎر و ﯾﻌﺠﺐ اﻟﻨﻈـﺎر ﭘﺲ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﻻـزﻣﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺳـﻼف ﻋﻈـﺎم و اﺷـﯿﺎخ ﻓﺨﺎم ﺧﻮد را ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺎري و ﺳﻔﯿﺎن ﺛﻮري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﺻﻨﻌﺎﻧﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣّﺮي و ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺣﺪﺛﺎﻧﯽ ﺷﯿﺦ ﻣﺴﻠﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺤﯿﺢ و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺷـﯿﺒﺎﻧﯽ و ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب رواﺟﻨﯽ ﺷـﯿﺦ ﺑﺨﺎري ﺻﺎﺣﺐ ﺻﺤﯿﺢ و اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي و ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﻢ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺰار‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﻏﻨـﺪي و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻻﺻﻢ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻘﻨﻄﺮي و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺠﻌﺎﺑﯽ و اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻃﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻗﻔﺎل و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ اﺻﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﺴﻘﺎء اﻟﻮاﺳﻄﯽ و اﺑﻮ اﻟﻠﯿﺚ اﻟﺴﻤﺮﻗﻨﺪي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﺳﮑﺮي ﺣﺮﺑﯽ و اﺑﻦ ﺑﻄﻪ ﻋﮑـﺒﺮي و ﺣـﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴـﺎﺑﻮري و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ اﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ و اﺑـﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ و اﺑـﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﻄـﺎر و اﺑـﻮ اﻟﺤﺴـﻦ‬‫اﻟﻤﺎوردي و ﺑا ﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﻬﻘﯽ و اﺑﻦ ﺑﺸﺮان و ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ و اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻏﻨﺪﺟﺎﻧﯽ و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ و اﺑﻮ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺴﻤﻌﺎﻧﯽ و‬‫اﺑـﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻬﻘﯽ و ﺷـﯿﺮوﯾﻪ دﯾﻠﻤﯽ ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾـﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ ﺻـﺎﺣﺐ اﻻﻧﺴـﺎب و اﺧﻄﺐ ﺧـﻮارزم و اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ و اﺑﻮ‬‫اﻟﺤﺠﺎج اﻧﺪﻟﺴـﯽ و ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و ﻋّﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺻﺎﺣﺐ اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ و اﺑﻦ‬‫اﻟﻨﺠﺎر و اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ و ﻋّﺰ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺴـﻼم و ﻣﺤﺐ اﻟـﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي و ﺳـﻌﯿﺪ اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻓﺮﺧـﺎﻧﯽ و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻤﺎزروﻧﯽ؟؟؟ و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻔﻮزي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﺠﺎﻣﻊ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﻤﻪ را ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ زﻧﺎدﻗﻪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻬﺎل اﻧﺬال ﺑﺸﻤﺎرد و ﺗﻄﺮﯾﻖ زﻧﺎدﻗﻪ ﺑﺴﻮي ﻗﺪح اﺳﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪225 :‬‬‫ﺑﺮ ذﻣﻪﺷﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﻫﻤﺖ را ﺑﺮ ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿﺤﺸﺎن ﺑﺮﮔﻤﺎرد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﻀـﺮات از ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ زﻧﺎدﻗﻪ ﻣﻌـﺪود‬‫ﺷﻮﻧﺪ و در زﻣﺮه ﺟﻬﺎل داﺧﻞ ﮔﺮدﻧﺪ و اﻋﺎﻧﺖ ﺑﺮ ﻗﺪح اﺳـﻼم ازﯾﺸﺎن ﺻﺎدر آﯾﺪ دﯾﮕﺮ از ﻣﺘﺎﺛﺮﯾﻦ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﺒﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺮﻓﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻗﺎﻣﺖ ﻋﺰاي ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮد در ﮐـﺪام ﺧﺮاﺑﻪ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﻧﺸـﺴﺖ و ﭼﺸـﻤﻬﺎﯾﺸﺎن را ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ در ﺧﻮﻧﺎﺑﻪرﯾﺰي ﺑﮑﺪاﻣﯿﻦ اﺑﺮ ﻣﻄﯿﺮ‬‫ﮔﺮو ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽﺗﻮان درﯾـﺎﻓﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺿـﻼﻟﺖ ﺳـﻤﺎت ﺧﻮد ﺑﺎ اﺳـﻼف ﺧﻮد ﭼﻪ ﺧﻮش رﻓﺘﺎري‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺜﻞ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻨﯽ ﻗﺼـﺮا و ﻫﺪم ﻣﺼﺮا ﭼﻘﺪر راه ﺣﺰم و ﺗﺪﺑﺮ ﭘﯿﻤﻮده و ﮔﻤﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﻔﻮه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺧﻠﻌﺖ ﺟﻬﺎﻟﺖ‬‫و ﺿـﻼﻟﺖ و اﺗﺒﺎع اﻫﻞ زﻧـﺪﻗﻪ و اﻟﺤﺎد ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻗﺎﻣﺎت ﺣﻀـﺮات ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ راﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮن ﺑﻌﺪ از ﻋﺼـﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺗﺎ‬‫ﺑﺤﺎل ﺟﻤﺎﻋﺎت ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره و زراف ﻣﻮﻓﻮره از ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ادراج آن در اﺳﻔﺎر و ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺑﺬل ﺟﻬﺪ‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻣﺜﻞ زرﻧﺪي و ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻼي و ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪاﻧﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ زرﮐﺸﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ دﻣﯿﺮي و ﻣﺠﺪ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي و اﻣﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﻫﺠﺮوي و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﺰري و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻮاﻓﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﺴـﻄﺎﻣﯽ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺟﯿﻼﻧﯽ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺳﺨﺎوي و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﺎﺷـﻔﯽ و ﺟﻼل اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي و ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﻟﺨﻨﺠﯽ اﻟﺸـﯿﺮازي و ﻋﺰ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻓﻬﺪ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻘﺴﻄﻼﻧﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ دواﻧﯽ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻣﯿﺒﺬي و ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻫﻤﺎم‬‫اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺪﻋﻮ ﺑﺨﻮاﻧﺪ اﻣﯿﺮ و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺨﺎري و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻣﯽ و اﺑﻦ ﻋﺮاق ﮐﻨﺎﻧﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫وﺻﺎﺑﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ و ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ اﻟﺸﯿﺮازي و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺟﻬﺮﻣﯽ و ﺷﯿﺦ ﻋﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤـﺪث ﺷـﯿﺮازي و ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﺑﻦ ﺗـﺎج اﻟﻌﺎرﻓﯿﻦ ﻣﻨﺎوي و ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﻻﻫﻮري و اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﻤﻘﺮي و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀـﻞ‬‫اﻟﻤﮑﯽ و ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎدري و ﺗﺎج اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﺒﻬﻠﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺨﺎري و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﭼﺸﺘﯽ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﭼﺸﺘﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻔﺮي و ﻋﻠﯽ ﻋﺰﯾﺰي و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮ اﻣﻠﺴـﯽ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﮐﺮدي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 172‬از ‪431‬‬‫اﻟﺒﺎﻗﯽ اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ و ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺼـﺮي و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺳﻮل ﺑﺮزﻧﺠﯽ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫دﻫﻠﻮي و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪي و ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﻔﻨﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ و ﻓﺎﺿﻞ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤﻞ و ﻗﻤﺮ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ اورﻧﮓﺑـﺎدي و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺠﯿﻠﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﺒﯿﻦ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ و ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي و ﺟﻮاد ﺳﺎﺑﺎﻃﯽ و ﻋﻤﺮ‬‫ﺧﺮﭘﻮﺗﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ و رﺷﯿﺪ اﻟﺪﯾﻦ دﻫﻠﻮي و ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﻗﺮﺷﯽ و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪226 :‬‬‫و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي و ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺂﻟﻮﺳـﯽزاده و ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻠﺨﯽ ﻗﻨـﺪوزي و ﺳـﻼﻣﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﺪاﯾﻮﻧﯽ و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ زﻣﺎن‬‫ﺗﺮﮐﻤﺎﻧﯽ و ﻋﻠﯽ دﻣﻨﺘﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﻏﻨﯿﻤﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻟﻬﺬا ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﯾﻦ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ زﻧﺎدﻗﻪ ﻟﺌﺎم‬‫و ﻣﻼﺣﺪه ﻃﻐﺎم و از زﻣﺮه ﺟﻬﺎل و ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم و ﻣﻌﺎوﻧﯿﻦ ﻣﻠﺤﺪﯾﻦ ﺑﺮ ﻗﺪح در اﺳﻼم ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد و ﭼﻮن در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻋﻈﺎم از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺳـﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫اﻟﺼـﻠﻮة ﻣﻦ ﻟا ﻤﻠﮏ اﻟﻌﻼم ﺟﻤﯿﻌﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ و اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و اﺑﺘﻬﺎج‬‫ﺑـﺂن ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺟﻤﻠﮕﯽ ﻃﺮﯾﻖ وﻓـﺎق را ﺑﺴـﻠﻮك و اﻧﺘﻬﺎج ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺘﺴـﻠﯿﻢ ﻇﺎﻫﺮ و اﻋﺘﺮاف ﺑﺎ ﻫﺮ ﺗﻠﻘﯽ ﮐﺮدﻧـﺪ و از اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋﻮف واﻗﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻊ دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮداﻧﯿﺪ و اﻋﺘﺮاف ﺟﻤﯿﻊ اﺻﺤﺎب ﺑﺂن‬‫ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷﻬﻮد و ﺷﻬﺎدت رﺳﺎﻧﯿﺪ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮم ﺷﻮم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ آﻧﭽﻪ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﭼﯿﺰي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻠﺤﺎظ ادب ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫آن ﻧﻤﯽﺷﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را ﻣﺘﻨﺒﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ رﺋﯿﺲ اﻻﻏﻤﺎر ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻫﻨﺠﺎر ﮐﺪام ﻣﺴـﻠﮏ ﺧﺴﺎر و ﺗﺒﺎر ﻣﯽﺳﭙﺮد و‬‫ﮔﻮﺷﻪ ﮐﻼـه ﺗﻤﻄﯽ و اﺳـﺘﮑﺒﺎر اﯾﻦ ﻣﮑﺜـﺎر ﻣﻬـﺬار ﺑﮑﺠـﺎ ﻣﯽﺧﻮرد و ﺑﺎﻻﺗﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺤﺎت رواﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ‬‫ﺛﻘﺎت و اﺟﻠﻪ اﯾﻘﺎظ اﺛﺒﺎت داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻓﺮﻣﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﮐﺘﻔﺎ ﻧﮑﺮده ﺑﻠﮑﻪ در اﺑﻼغ آن ﺑﺎﻣﺖ ﺧﻮد و اﺗﻤﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺮﯾﺸﺎن ﺑـﺬرﯾﻌﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده و ﺑﺎرﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدن‬‫آن در روز ﺣـﺪﯾﺒﯿﻪ ﺑﻤـّﺪ ﺻﻮت ﻣﺒﺎرك و اﺧـﺬ ﺑﺎزوي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و دﯾﮕﺮ اﻣﻮر ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺻـﺪق ﻧﺼـﯿﺢ را ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ‬‫اﻟﻨﻬﺎر آﺷـﮑﺎر ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﭼﻨﺎن در ﺑﺤﺮ ﺿـﻼﻟﺖ ﻏﺮﯾﻖ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻓﺘﺮاي زﻧﺪﯾﻖ ﺟﺎﻫﻞ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ و‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ واﺿﻊ آن آن را ﻣﺪح ﮔﻤﺎن ﮐﺮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آن ﺗﻄﺮﯾﻖ زﻧﺎدﻗﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺴﻮي در دﯾﻦ اﺳـﻼم و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃـﻞ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ آﻧﭽﻪ در ﺣﻖ آن ﺟﻨـﺎب ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺧﺎﻃﺮ اﺣـﺪي از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺟﺎﮔﺰﯾﻦ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬‫ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺘﻠﻔﻆ ﺑﻪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻘـﺪح درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ راه زﻧﺪﻗﻪ و اﻟﺤﺎد ﭘﯿﺶ‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻄﺮﯾﻖ زﻧﺎدﻗﻪ ﺑﺴﻮي ﻗﺪح در دﯾﻦ اﺳﻼم و ﺷﺎرع اﺳﻼم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻗﺪام اﺟﺘﺮام و اﺟﺮام ﺧﻠﯿﻊ‬‫اﻟﻌﺬار و ﻣﺮﺳﻞ اﻟﺰﻣﺎم رﻓﺘﻪ و ﻟﻘﺪ ﻋﺮﻓﻪ اﻟﻤﺴﻠﻤﻮن ﻗﺪﯾﻤﺎ ﺳﺎﻟﮏ ﻫﺬه اﻟﻤﺴﺎﻟﮏ و اﻟﻤﺘﻬﺎﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ داﻟﻪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻣﺒّﻠﻎ ﻋﻠﻢ رﺳﺎﻟﺘﻤﺂب اﺳﺖ‪ .‬و اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ آن‬‫و ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺗﻌﻤﻖ و اﺳﺘﺒﺼﺎر و اﺻﺤﺎب ﺗﺎﻣﻞ و اﺧﺘﺒﺎر واﺿﺢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪227 :‬‬‫آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺧﺮاﻓﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮐﻪ از راه ﻗﺼﻮر ﻧﻈﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻘﺪان ﺑﺼـﺮ در ﺑﺎب اﻧﮑﺎر ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ آﻏﺎز ﻧﻬﺎده‬‫اﮔﺮ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم اوﺳﺖ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻻـزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬـﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﺣﻔـﺎظ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ اﺛﺒﺎت ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣـﺪﯾﺜﺎ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﻫﻤﻪ آن از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 173‬از ‪431‬‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت زﻧﺎدﻗﻪ ﻃﻐﺎم و ﻣﻼﺣﺪه ﻟﺌﺎم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﺟﺤﻮد و اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﺴﺎر ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺒّﻠﻎ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺻـﺮف ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و‬‫ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﻠﻮم او ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﺣـﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و اﮔﺮ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب واﺣﺪ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻤﺶ اﻣﺮ اﺳـﻼم ﻓﺎﺳﺪ ﻣﯽﮔﺮدد و ﻟﻬﺬا او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﮐﻪ ﺻﺮاﺣﮥ ﻣﺨﺒﺮ ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻗﺪح ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﺻﻔـﺎﻗﺖ و رﻗـﺎﻋﺖ ﺧـﻮد ﻗﺒﻮل ﻧـﺪارد ﮐﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﺣـﺪ ﺑﻮد و آن ﻣﺒﻠﻎ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺰد اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن در ﺗﺤﻘﻖ آن رﯾﺐ و ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫از دﯾﮕﺮ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻢ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ و ﺗـﺎ ﮐﺠـﺎ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻗـﺪام ﺑﺮ اﻧﮑـﺎر اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺿﻤﻦ ﻣﺆﯾﺪات‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﭼﻘـﺪر اﺣﺎدﯾﺚ داﻟﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻫﻤﻪ آن ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن دﻟﯿﻞ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﻮﺑﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﺷﺎره ﺑﭽﻨﺪ ﺧﺒﺮ از‬‫آن ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي اﻟﺨﺒﺮ‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻓﺘﺢ ﺧﯿﺒﺮ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و در ان ﺣﺪﯾﺚ آن‬‫ﺣﻀﺮت در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺨﻄﺎب آن ﺟﻨﺎب ارﺷﺎد ﮐﺮده و‬‫اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ در آن ﺑﺤﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و از آن ﺟﻤﻠﻪﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﺬا‬‫اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و اول ﻣﻦ ﯾﺼﺎﻓﺤﻨﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ‬‫ﮐﻪ در آن واردﺳﺖ‬‫و ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و از آن ﺟﻤﻠﻪﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ‬‫و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻃﺮق اﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ و دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺆﯾـﺪه ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ درﯾﺎﻓﺘﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ در ﻣﺒﺤﺚ اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ دﯾﮕﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 174‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪228 :‬‬‫ﻣﻄﻠﻮب اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﮔﻤـﺎن ﻧﻤﯽرود ﮐﻪ اﺣـﺪي از ﻋﻮام اﻫـﻞ اﺳـﻼم ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ارﺑـﺎب اﻟﻤﻌﺎرف و‬‫اﻻﺣﻼم اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳـﺮور اﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟﺴـﻼم را ﻣﮑﺬوب و ﻣﻔﺘﻌﻞ اﻧﮕﺎرد و ﺻﺮف ﺑﻠﺤﺎظ اﯾﻨﮑﻪ وﺣﺪت ﻣﺒﻠﻎ‬‫ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ از ان ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ و آن ﻣﺒﻠﻎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﺮار ﻣﯽﯾﺎﺑـﺪ دﺳﺖ از آن ﺑﺮدارد و ﻋﯿﺎذا‬‫ﺑـﺎﻟﻠّﻪ آن را از ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت زﻧـﺎدﻗﻪ ﺟﻬـﺎل ﺑﺮ ﺷـﻤﺎرد ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ ﺑﻠﮑﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﻣﺴـﮑﻪ از دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷﺖ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ را ﻣﺼﺪق و ﻣﺆﯾﺪ و ﻣﺸّﯿﺪ و ﻣﻮﻃﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫داﻧﺴـﺘﻪ آن را ﺑﺮ ﺳـﺮ و ﭼﺸﻢ ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ و ﻣﻀـﻤﻮن ﺻﺪق ﻣﺸﺤﻮن آن ﮐﻪ وﺣﺪت ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ رﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم‬‫ﻣـﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮﻟﺴﺖ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺻﻮاب ﻧﺼـﯿﺢ ﺧﻮاﻫـﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ و ﺑﺘﺼـﺪﯾﻖ و اذﻋﺎن اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ آن ﻣﺒﻠﻎ و ﻣﺒﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ اﻋﻼم ﺑﺘﺒﺠﺢ و ﺗﻔﺎﺧﺮ ﺧﻮاﻫﺪ اﻓﺮاﺷﺖ و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻠﻢ‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه و ارﺷﺎدات وﻓﯿﺮه آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﮐﺒﺎر اﺻـﺤﺎب‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻢ ﻗﻮﻻ و ﻓﻌﻼ اﻋﺘﺮاف ﺑﺎن داﺷـﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﺗﺎم اﯾﻦ ﻣﺮام از ﻣﺒﺤﺚ اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫ﻣـﺪرك ﻣﯽﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﻼم ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ آن را در‬‫زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﻣـﺎ در ﺿـﻤﻦ ﻣﺆﯾـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ آن را ﺑﺎﺳﺘﯿﻔـﺎ از ﮐﺘـﺎب زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﯾﻢ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺑﻼـﻏﺖ اﻧﻀـﻤﺎم واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس در اول ﮐﻼـم ﺧﻮد ﻣـﺪح ﺟﺰﯾـﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﻮده ﻣﻦ ﺑﻌﺪ‬‫ﺑﻮﺻﻒ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺗﺮزﺑﺎن ﮔﺮدﯾﺪه و در آﺧﺮ آن ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻓﺮوع ﻃﯿﺒﮥ و اﺻﻮل ﻣﺒﺎرﮐﮥ ﻣﻌﺪن اﻟﺮﺣﻤﮥ و ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﺑﻘﯿﮥ اﻟﻨﻘﺒﺎء و اوﺻﯿﺎء اﻻوﺻﯿﺎء‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻄﯿﺐ ذﮐﺮه اﻟﻤﺒﺎرك اﺳـﻤﻪ اﺣﻤﺪ اﻟﺮﺿـﯽ و رﺳﻮﻟﻪ اﻻ ﻫﯽ ﻣﻦ اﻟﺸـﺠﺮة اﻟﻤﺒﺎرﮐﮥ ﺻﺤﯿﺢ اﻻدﯾﻢ واﺿﺢ اﻟﺒﺮﻫﺎن و اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه‬‫ﺑﺒﯿﺎن اﻟﺘﺎوﯾﻞ و ﺑﺤﮑﻢ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺼﻠﻮة اﻟﺮﺿﯿﮥ و اﻟﺰﮐﺎة اﻟﺴﻨﯿﮥ ﻻ ﯾﺤّﺒﻪ اﻻ ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻘﯽ و ﻻ ﯾﺒﻐﻀﻪ اﻻ ﻣﻨﺎﻓﻖ‬‫ﺷﻘﯽ و ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺣﻀﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺼﺮاﺣﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺘﻤـﺎ و ﺟﺰﻣـﺎ ﻇـﺎﻫﺮ و ﻣﺴـﺘﺒﯿﻨﺴﺖ ﻣﺤﺘـﺎج ﺑﻪ ﺗﻨـﺒﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﮔﻤـﺎن ﻣـﺒﺮ ﮐﻪ اﻋﺘﺮاف ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻌـﺪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺻـﺮف در ﻃﺒﻘﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﻨﺤﺼـﺮﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ از‬‫ﺷـﺪت وﺿﻮح و ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻨﺎن ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻢ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪229 :‬‬‫ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ در اﻧﮑﺎر ﺛﺎﺑﺘﺎت و ﺟﺤﻮد واﺿﺤﺎت ﯾﺪ ﻃﻮﻟﯽ دارد ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ره در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﺎره ﺟﺰ اﻋﺘﺮاف ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم وﺻـﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در اﺑﻼغ‬‫ﻋﻠﻢ و ﺑﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﻌﺎرف ﺑﻮد ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را در ﻣﻘﺎم اذﻋﺎن و اﻧﻘﯿﺎد ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﺴﻮي اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﻣﺴﻠﻤﯿﺖ آن ﺷﺘﺎﻓﺘﻪ و ﻫﺮ‬‫ﭼﻨﺪ ﺗﻤﺎم ﮐﻼم اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻗﺪري از آن در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻫﻢ ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در اﻧﮑﺎر ﻣﺒّﻠﻎ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﻣﻮﻫﻮن‬‫و واﻫﯽ و ﺟـﺎﻟﺐ اﻧـﻮاع ﺧﺴـﺎر و ﺗﺒـﺎﻫﯿﺴﺖ اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﺑﺠـﻮاب ﮐﻼـم ﻣﺸـﺎر إﻟﯿﻪ ﻋﻼـﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻣﯽآرد ﻣـﺎ ذﮐﺮه ﻣﺼـﻨﻒ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 175‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻼ ﺷﮏ ﻓﯽ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻻﻣﮥ و اﻟﻨﺎس ﯾﺤﺘﺎﺟﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻮ وﺻﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﺑﻼغ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺑﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﻼ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ ﻻﺣﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ واﺿﺢ و ﻣﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ رﺋﯿﺲ اﻻوﻓﺎد در اﻧﮑﺎر‬‫ﻓﻀﻞ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺴﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﭼﻨﺎن در ﮔﺮداب وﻏﺮ و ﻟﺪاد ﺳﺮ ﻓﺮو ﺑﺮده ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺎ‬‫وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ از ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪاش ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﺗﺒﺎع او در آن ﻧﻤﯽﺑﻨﺪد و ﺑﻪ ﺗﻮرط در ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻄﺐ ﻗﺎدح اﺑﻮاب ﻣﻬﺮب و ﻣﻨﺎص ﺑﺮ ﺧﻮد‬‫ﻧ ﻤ ﯽ ﺑﻨ ﺪ ﻧ ﺪ‬‫اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ و رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ وﺳﯿﻠﻪ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺑﻼد اﺳﻼﻣﯽ‪ .‬و رد دﻋﺎوي دروﻏﯿﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ان ﻣﺎ اﺧﻼف اﻟﻤﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ ﻓﺎن ﺟﻤﯿﻊ ﻣـﺪاﺋﻦ اﻻﺳـﻼم ﺑﻠﻐﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ اﻟﺮﺳﻮل ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﯽ ﭘﺲ ﻧﺎﺷـﯽ از‬‫ﮐﻤﺎل ﻋﻨﺎد و ﺳﻔﺎﻫﺖ و ﻣﻨﺒﻌﺚ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻟﺪاد و ﺑﻼﻫﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺎذﯾﺐ ﻇﺎﻫﺮة اﻟﺘﺒﺎﺑﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ادﻋﺎي‬‫ﺗﻮاﺗﺮ ﺑﺮ آن ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﮐﺎﻟﺴﺮاب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻣﺒﻄﻞ آﻧﺴﺖ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﮐﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آﯾﻨﺪه ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﺷﻨﯿـﺪ و از آن ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ در ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﻠﻢ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺑﺬرﯾﻌﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺷﺎﺋﻊ و ذاﺋﻊ ﮔﺮدﯾـﺪه راﺑﻌﺎ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻤﯿﻊ در ﺑﻠﺪان اﺳـﻼم از ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم رﺳـﯿﺪه اﺳـﺖ‬‫ﭘﺲ ﮐﯽ ﻣﺴـّﻠﻢ ﺷـﺪه ﮐﻪ آن ﻋﻠﻢ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺤﺾ ادﻋﺎي اﻏﯿﺎر درﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﺎﻓﯽ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﺟّﺪا و اﻻ ﻻزم آﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﺪﻋﯽ اﺑﻼغ ﻋﻠﻢ از ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﺮدد او‬‫را ﺻﺎدق ﺑﺪاﻧﻨﺪ و ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻔﺴﺎد ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﺴﺪاد ﮐﯿﻒ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻣﻦ ﮐﺬب ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻌﻤﺪا ﻓﻠﯿﺘﺒّﻮأ ﻣﻘﻌﺪه ﻣﻦ اﻟﻨﺎر‬‫و ﺧﺎﻣﺴﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﯾﻨﻬﻢ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ آن ﻋﻠﻢ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻤﺴﺖ ﺑﻤﺎ ﺿﺮري ﻧﻤﯽرﺳﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺿﺮر آن ﺑﺂﺧﺬﯾﻦ آن ﻋﻠﻢ و ﻣﺘﺒﻌﯿﻦﺷﺎن ﻋﺎﺋﺪ ﻣﯽﮔﺮدد زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸﺎن آن ﻋﻠﻢ را از ﻏﯿﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪230 :‬‬‫ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ و ﻋﻠﻤﯽ ﮐﻪ از ﻏﯿﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﭼﻮن از ﻏﯿﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﻗﺎﺑﻞ ﻋﻤﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﺧﺬ ﻋﻠﻢ از ﻏﯿﺮ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﻗﺒﯿﻞ ﺳـﺮﻗﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن اﺟﺮاي ﺣﺪ ﺷﺮﻋﯽ ﮐﺮده ﻣﯽﺷﻮد و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﻧﺤﻦ اﻟﺸﻌﺎر و اﻻﺻﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳﻤﯽ ﺳﺎرﻗﺎ‬‫و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺗﺎ ﺑﺂﺧﺮ ﮐﻼم ﺳـﺮاﯾﯿﺪه و ﺑﯿﺠﺎ ﻫﺮزﻫﻬﺎ درآﺋﯿﺪه ﯾﮑﺴـﺮ ﺳﺎﻗﻂ و ﺑﺤﻀـﯿﺾ ﻫﻮان ﻫﺎﺑﻂ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد و اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﺎﺟﺘﯿﺎح آن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﮐﺎذﯾﺐ ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺻﺮﯾﺤﻪ و دﻋﺎوي ﻋﺎﻃﻠﻪ ﻓﻀﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﻟﻬﺬا ﮐﺸﻒ‬‫ﻋﻮار و ﻫﺘﮏ اﺳـﺘﺎر آن ﺧﺎﻟﯽ از ﻓﻮاﺋـﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﮑﮥ ﻓﺎﻻﻣﺮ‬‫ﻓﯿﻬﻤﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﺸﺎم و اﻟﺒﺼﺮة ﻓﺎن ﻫﺆﻻء ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﯾﺮوون ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺷﯿﺎء ﻗﻠﯿﻼ ﭘﺲ ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ادﻋﺎء ﻣﺤﻀﺴﺖ و دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ‬‫آن ﻗﺎﺋﻢ ﻧﮑﺮده ﻣﻔﯿـﺪ ﻣـﺪﻋﺎي او ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻠﺖ رواﯾﺖ اﻫﻞ اﯾﻦ ﺑﻼد از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻌﺪ ﻓﺮض و ﺗﺴـﻠﯿﻢ دﻟﯿﻞ‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي ﺑـﺬرﯾﻌﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻠﺖ رواﯾﺖﺷﺎن از آﻧﺠﻨﺎب ﻧﺎﺷـﯽ از ﺳـﺠﯿﻪ‬‫ﻧﺎﻣﺮﺿـﯿﻪ ﻋـﺪاوت و اﻧﺤﺮاف ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ وﺻﻮل ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺑـﺬرﯾﻌﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﻐﺾ و ﻋـﺪاوت از آﻧﺠﻨﺎب‬‫رواﯾﺖ آن ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ ﯾﺎ ﺳـﺒﺐ آن ﺗﺴـﻠﻂ ﻇﻠﻤﻪ ﻓﺴـﻘﻪ ﻓﺠﺮه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ ذﮐﺮ ﻧﺎم آن ﺟﻨﺎب ﺑﺨﯿﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﻣﺮ‬‫ﺷﻄﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻮاﻫـﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺮام ﻓﯽ ﺻﺪر ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻓﺮاﺟﻌﻪ ان ﺷـﺌﺖ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﮔﺬرﯾﻢ و ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻗﻠﺖ‬‫رواﯾﺖ اﻫـﻞ اﯾﻦ ﺑﻼـد از آﻧﺠﻨـﺎب دﻟﯿـﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ از آﻧﺠﻨﺎب ﺗﻘﻠﯿﻞ ﮐﺮدﻧـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 176‬از ‪431‬‬‫ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﯽ ﮐـﺎﺷﻒ اﻋﺮاﺿـﺸﺎن از ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﺒﺘﻪ ﻫﺴﺖ و ذﻟﮏ ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻟﻮ ﮐﻨﺖ‬‫ﺗﻌﻘﻞ و ﯾﻌﻘﻠﻮن َو َﺳَﯿْﻌَﻠُﻢ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َأﱠي ُﻣﻨَْﻘَﻠٍﺐ َﯾﻨَْﻘﻠِﺒُﻮَن‬‫و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻣـﺪﯾﻨﻪ و ﻣﮑﻪ و ﺷـﺎم و ﺑﺼـﺮه ﻋﻠﻢ واﻓﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺑﻼد اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ اﺳﺖ اﻣﺎ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﭘﺲ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺷـﻄﺮ‬‫اﻋﻈﻢ از ﻋﻤﺮ ﻣﺒـﺎرك ﺧﻮد در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺴـﺮ ﺑﺮده و اﻋـﺎﻇﻢ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﮐﻪ در آن ﺑﻘﻌﻪ‬‫ﻣﺒﺎرﮐﻪ اﺟﺘﻤﺎع داﺷـﺘﻨﺪ در ﻫﺮ اﻣﺮ ﻣﺸـﮑﻞ و ﺧﻄﺐ ﻣﻌﻀﻞ رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و از ﻣﻮاﺋﺪ ﺣﮑﻤﺖ و ﻓﺼﻞ ﺧﻄﺎب آن ﺟﻨﺎب زﻟّﻪ‬‫ﻣﯽرﺑﻮدﻧﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺳﺆال ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻟﻪ و رﺟﻮﻋﻬﻢ اﻟﯽ‬‫ﻓﺘـﺎوﯾﻪ و اﻗﻮاﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻃﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻤﻌﻀـﻼت ﻣﺸـﻬﻮر و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ رﺟﻮع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ‬‫اﻟﻔﺘﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪231 :‬‬‫ﻏﯿﺮ ﺑﻌﯿـﺪ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻣﻔﺘﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ اﻟﻤﻔﺘﯽ ﻣﻦ ﺷﺎن اﻟﻤﺴـﺘﻔﺘﯿﻦ و ان رﺟﻮع ﻋﻤﺮ إﻟﯿﻪ ﮐﺮﺟﻮع اﻻﺋﻤﮥ و اﻟﻮﻻة اﻟﻌﺪل اﻟﯽ‬‫ﻋﻠﻤﺎء اﻻﻣﮥ و ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺴﺄل ﻣﻨﻬﻢ واﺣﺪا و ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻣﺴﺘﺮﺷﺪا و ﻣﺎ ذاك إﻻ ﻟﺨﻤﻮد ﻧﺎر اﻟﺴﺆال‬‫ﺗﺤﺖ ﻧﻮر اﻻﻃﻼع و دﯾﮕﺮ اﻗﻮال ﻋﻠﻤﺎ درﯾﻦ ﺑﺎب و اﺳﻤﺎء ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ از آﻧﺠﻨﺎب رواﯾﺖ دارﻧﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم در ﻣﺒﺤﺚ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ اﻣﺎ ﻣﮑﻪ ﭘﺲ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﺑﺪو ﻋﻤﺮ ﺧﻮد ﺗﺎ ﺑﻬﺠﺮت در ﻣﮑﻪ ﺗﺸﺮﯾﻒ‬‫ﻣﯽداﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻌـﺪ اﺳﺘﯿﻄﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﮑﺮات و ﻣﺮات آن ﺟﻨﺎب ﺗﺸـﺮﯾﻒ اﻓﺰاي ﺑﻠـﺪ اﻣﯿﻦ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻫﻞ‬‫ﻣﮑﻪ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻪ ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﺧﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺣﺎل ﺗﻠﻤـﺬ و‬‫اﺳـﺘﻔﺎدهﺷﺎن از آﻧﺠﻨﺎب در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ از ﻧﻈﺮت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﺗﺎ زﻣﺎن دراز در ﻣﮑﻪ اﻗﺎﻣﺖ داﺷﺘﻨﺪ و ﺣﺎﻻت ﻧﺸﺮ‬‫ﻋﻠﻢﺷـﺎن در ﻣﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر واﺿـﺤﺴﺖ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام ﺳﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ذﻫﺒﯽ در‬‫ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ واﺋﻞ ﻗﺎل اﺳـﺘﻌﻤﻞ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﺞ ﻓﺨﻄﺐ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﺧﻄﺒﮥ ﻟﻮ ﺳـﻤﻌﻬﺎ اﻟﺘﺮك و اﻟﺮوم ﻻﺳـﻠﻤﻮا ﺛﻢ ﻗﺮأ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳﻮرة اﻟﻨﻮر‬‫ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻔﺴﺮﻫﺎ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺒﺼﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﮑﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗﺪي در ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺣـﺪﺛﻨﯽ واﻗﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺎﺳـﺮ ﻋﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﻧﻬﺎ ﻧﻈﺮت اﻟﯽ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻣﻌﻪ اﻟﺨﻠﻖ ﻟﯿﺎﻟﯽ اﻟﺤﺞ و ﻫﻮ ﯾﺴﺎل ﻋﻦ اﻟﻤﻨﺎﺳﮏ ﻓﻘﺎﻟﺖ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺑﻘﯽ ﺑﺎﻟﻤﻨﺎﺳﮏ‬‫و اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ روﯾﻨﺎ ان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺻﻔﻮان‬‫ﻣﺮ ﯾﻮﻣﺎ ﺑـﺪار ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻤﮑـﮥ ﻓﺮاي ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﺒﯽ اﻟﻔﻘﻪ و ﻣﺮ ﺑﺪار ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺮاي ﻓﯿﻬﺎ ﺟﻤﻌﺎ ﯾﺘﻨﺎوﻟﻮﻧﻬﺎ ﻟﻠﻄﻌﺎم‬‫ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺻﺒﺤﺖ و اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺸﺎﻋﺮ ﻓﺎن ﺗﺼﺒﮏ ﻣﻦ اﻻﯾﺎم ﻗﺎرﻋﮥ* ﻟﻢ ﯾﺒﮏ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ دﻧﯿﺎ و ﻻ دﯾﻦ* ﻗﺎل و ﻣﺎ‬‫ذاك ﯾﺎ اﻋﺮج ﻓﻘﺎل ﻫـﺬان اﺑﻨﺎ ﻋﺒﺎس اﺣـﺪﻫﻤﺎ ﯾﻔﻘﻪ اﻟﻨﺎس و اﻵﺧﺮ ﯾﻄﻌﻢ اﻟﻨﺎس ﻓﻤﺎ اﺑﻘﯿﺎ ﻟﮏ ﻣﮑﺮﻣـﮥ ﻓـﺪﻋﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻄﯿﻊ ﻓﻘﺎل اﻧﻄﻠﻖ‬‫اﻟﯽ اﺑﻨﯽ ﻋﺒـﺎس ﻓﻘـﻞ ﻟﻬﻤـﺎ ﯾﻘﻮل ﻟﮑﻤﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺧﺮﺟﺎ ﻋﻨﯽ اﻧﺘﻤﺎ و ﻣﻦ اﺻـﻐﯽ إﻟﯿﮑﻤﺎ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق و اﻻ ﻓﻌﻠﺖ و ﻓﻌﻠﺖ ﻓﻘﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﻞ ﻻﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﺎﺗﯿﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس اﻻ رﺟﻠﯿﻦ رﺟﻞ ﯾﻄﻠﺐ ﻓﻘﻬﺎ و رﺟﻞ ﯾﻄﻠﺐ ﻓﻀﻼ ﻓﺎي ﻫﺬﯾﻦ ﺗﻤﻨﻊ و ﮐﺎن ﯾﺤﻀﺮ اﺑﻮ‬‫اﻟﻄﻔﯿﻞ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ واﺛﻠﮥ اﻟﮑﺘﺎﻧﯽ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل‬‫ﻻ در در اﻟﻠﯿﺎﻟﯽ ﮐﯿﻒ ﯾﻀﺤﮑﻨﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﺧﻄﻮب اﻋﺎﺟﯿﺐ و ﺗﺒﮑﯿﻨﺎ‬‫و ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﯾﺤﺪث اﻻﯾﺎم ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻓﯽ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺗﺴﻠﯿﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 177‬از ‪431‬‬‫ﮐﻨﺎ ﻧﺠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﯿﻔﺘﯿﻨﺎ ﻓﻘﻬﺎ و ﯾﮑﺴﺒﻨﺎ اﺟﺮا و ﯾﻬﺪﯾﻨﺎ‬‫و ﻻ ﯾﺰال ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺘﺮﻋﮥ ﺟﻔﺎﻧﻪ ﻣﻄﻌﻤﺎ ﺿﯿﻔﺎ و ﻣﺴﮑﯿﻨﺎ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪232 :‬‬‫ﻓﺎﻟﺒﺮ و اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺑﺪارﻫﻤﺎ ﻧﻨﺎل ﻣﻨﻬﺎ اﻟﺬي ﻧﺒﻐﯽ إذا ﺷﯿﻨﺎ‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﻫﻮ اﻟﻨﻮر اﻟﺬي ﮐﺸﻄﻬﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﺎ ﯾﺎت ﻣﺎﺿﯿﻨﺎ و ﺑﺎﻗﯿﻨﺎ‬‫و رﻫﻄﻪ ﻋﺼﻤﮥ ﻓﯽ دﯾﻨﻨﺎ و ﻟﻬﻢ ﻓﻀﻞ ﻋﻠﯿﻨﺎ و ﺣﻖ واﺟﺐ ﻓﯿﻨﺎ‬‫ﻓﻔﯿﻢ ﺗﻤﻨﻌﻨﺎ ﻣﻨﻬﻢ و ﺗﻤﻨﻌﻬﻢ ﻣﻨﺎ و ﺗﻮذﯾﻬﻢ ﻓﯿﻨﺎ و ﺗﻮذﯾﻨﺎ‬‫و ﻟﺴﺖ ﻓﺎﻋﻠﻢ ﻟﻪ رﺣﻤﺎ و ﻻ ﻧﺴﯿﺎ ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻻ اوﻟﯽ ﺑﻪ دﯾﻨﺎ‬‫ﻟﻦ ﯾﺆﺗﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺴﺎﻧﺎ ﺑﺒﻐﻀﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﯿﺮا و ﻻ ﻓﯽ اﻻﻣﺮ ﺗﻤﮑﯿﻨﺎ‬‫و ﻧﺸـﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ را در اﻫﻞ ﻣﮑﻪ ﺑﺤـﺪي ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن دارد و ﺑﺴـﺒﺐ آن‬‫اﻫـﻞ ﻣﮑﻪ را اﻋﻠﻢ ﻧـﺎس ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ ﻣﯽاﻧﮕﺎرد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در اﺗﻘﺎن ﻓﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻘﺮآن ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ اﻫﻞ ﻣﮑﮥ‬‫ﻻﻧﻬﻢ اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﮐﻤﺠﺎﻫﺪ و ﻋﻄﺎء ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و ﻃﺎؤس و ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫اﻣﺎ ﺷﺎم ﭘﺲ ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت و اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﻼم اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﺎم اﺑﻮ اﻟـﺪرداء ﺑﻮد و او از ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﺳـﺘﻔﺎده‬‫ﻣﯽﮐﺮد و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮه اﻟﺤﻔﺎظ در ﺗﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺪرداء‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم و ﻣﻘﺮي اﻫﻞ دﻣﺸﻖ و ﻓﻘﯿﻬﻬﻢ و ﻗﺎﺿﯿﻬﻢ و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ آورده ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﺛﻠﺜـﮥ رﺟﻞ ﺑﺎﻟﺸﺎم ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ و رﺟﻞ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و رﺟﻞ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﺎﻟـﺬي ﺑﺎﻟﺸﺎم ﯾﺴﺄل‬‫اﻟﺬي ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ و اﻟﺬي ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﯾﺴﺄل اﻟﺬي ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻟﺬي ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﯾﺴﺎل اﺣﺪا و ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﻋﺮاء‬‫ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺎل ﻋﻠﻤـﺎء اﻻـرض ﺛﻠﺜـﮥ ﻋـﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﺤﺠﺎز و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﻌﺮاق ﻓﺎﻣﺎ ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم ﻓﻬﻮ اﺑﻮ اﻟـﺪرداء و اﻣﺎ ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤﺠﺎز ﻓﻌﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و اﻣﺎ ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﻓﺎخ ﻟﮑﻢ و ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﺸﺎم و ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﯾﺤﺘﺎﺟﺎن اﻟﯽ ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز و ﻋﺎﻟﻢ‬‫اﻫﻞ اﻟﺤﺠﺎز ﻻ ﯾﺤﺘﺎج إﻟﯿﻬﻤﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﺎم ﺑﻮد ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺪاوت و ﻋﻨﺎد ﺑﺎ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ‬‫اﻻﻣﺠـﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺴـﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒـﺎد در ﻣﻌﻀـﻼت و ﻣﺸـﮑﻼت ﺧـﻮد ﻫﻢ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﻣﯽﮐﺮد و دﯾﮕﺮان را ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺂن ﻣﯽﮐﺮد و ﺳـﺘﻄﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﺗﻔﺎﺻـﯿﻞ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺒﺤﺚ اﻻﻋﻠﻤﯿﮥ ﭘﺲ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺷﺎم ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻞ ﮐﻼم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺼـﺮه ﭘﺲ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻋﻠﻢ ﺗﺎرﯾﺦ و رﺟﺎل واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﻬﺪ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬﺪ ﺧﻮد ﺑﻨﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ وارد ﺑﺼﺮه ﺷﺪه ﺑﻮد و ﺧﻄﺐ و ﻣﻮاﻋﻆ و ارﺷﺎدات آن ﺟﻨﺎب ﮐﻪ در‬‫آن ﻣﻘﺎم ﺑﻈﻬﻮر رﺳﯿﺪه در ﺗﻮارﯾﺦ ﻣﻌﺘﺒﺮه ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﺎرﯾﺦ ﻃﺒﺮي و ﻧﻈﺎﺋﺮ آن ﻣﺴﻄﻮر و ﻣﺎﺛﻮرﺳﺖ و ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب در زﻣﺎن‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮي ﺧﻮد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺼـﺮه ﺑﺘﻠﻤﯿﺬ رﺷﯿﺪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺨﺸﯿﺪ و ﺗﺎ ﻣﺪﺗﯽ ﺣﻀﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس واﻟﯽ ﺑﺼﺮه ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ و اﻫﻞ آﻧﺠﺎ‬‫ازﯾﺸﺎن ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ ﺷﺪﻧﺪ و ﺗﻔﻘﻪ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪233 :‬‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ اﻧﮑﺎر ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ در اﻫﻞ ﺑﺼـﺮه ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در‬‫اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ و اﺳﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼﺮة ﻓﺒﻘﯽ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻣﯿﺮا ﺛﻢ ﻓﺎرﻗﻬﺎ ﻗﺒﻞ ان ﯾﻘﺘﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫و ﻋـﺎد اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و ﺷـﻬﺪ ﻣﻊ ﻋﻠﯽ ﺻـﻔﯿﻦ و ﮐﺎن اﺣـﺪ اﻻﻣﺮاء ﻓﺒﻬﺎ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﺧﻠﯿﻔـﮥ ان ﻋﻠﯿﺎ‬‫وﻟّﺎه اﻟﺒﺼـﺮة و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻤﯿﺴـﺮة ﯾﻮم ﺻـﻔﯿﻦ و اﺳـﺘﺨﻠﻒ اﺑﺎ اﻻﺳﻮد ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﻠﻮة و زﯾﺎدا ﻋﻠﯽ اﻟﺨﺮاج و ﮐﺎن اﺳﺘﮑﺒﮥ ﻓﻠﻢ ﯾﺰل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﺣﺘﯽ ﻗﺘـﻞ ﻋﻠّﯽ ﻓﺎﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮة ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث و ﻣﻀـﯽ اﻟﯽ اﻟﺤﺠﺎز و ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ ﻋﻦ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮة ﻗﺪم اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻠﯿﻨﺎ اﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺮب ﻣﺜﻠﻪ ﺟﺴـﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ و ﺑﯿﺎﻧﺎ و ﺟﻤﺎﻻ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 178‬از ‪431‬‬‫ﮐﻤﺎﻻـ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻـﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ و روي اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻤـﺪاﺋﻨﯽ ﻋﻦ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮة ﻗﺎل ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس اﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻌﺮب ﻣﺜﻠﻪ ﺟﺴـﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ و ﺛﯿﺎﺑﺎ و ﺟﻤﺎﻻ و ﮐﻤﺎﻻ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺒﺼـﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﮑﺎﺗﺐ ﻟا ﻮاﻗﺪي‬‫در ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﺮﻗﯽ ﻧﺎ ﻣﻌﺘﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﻗﺎل اول ﻣﻦ ﻋﺮف ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻣﺜﺠـﮥ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎل ﻓﻘﺮأ ﺳﻮرة اﻟﺒﻘﺮة ﻓﻔـّﺴ ﺮﻫﺎ آﯾﮥ آﯾﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺘﻪ و اﺧﺮج اﻟﺰﺑﯿﺮ ﺑﺴـﻨﺪ ﻟﻪ‬‫ان اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﺎن ﯾﻌّﺸـ ﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ رﻣﻀﺎن و ﻫﻮ اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﻤﺎ ﯾﻨﻘﻀـﯽ اﻟﺸـﻬﺮ ﺣﺘﯽ ﯾﻔّﻘﻬﻬﻢ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻣﺪﯾﻨﻪ و ﻣﮑﻪ و ﺷﺎم و ﺑﺼـﺮه اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ اﻧﮑﺎر آن ﻧﻤﺎﯾﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﻫﺘﯿﻦ ﺳﺮاﺳـﺮ‬‫ﻋﻨـﺎد و ﻣﻤـﺎرﯾﻦ ﺳـﺮاﭘﺎ ﻟـﺪادﺳﺖ ﺑﻠﯽ از اﻧﺘﺸـﺎر ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨـﺎب درﯾﻦ ﺑﻼـد ﻻـزم ﻧﻤﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ اﻫﻞ اﯾﻦ ﺑﻼد را ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ آن ﺟﻨﺎب و‬‫ﺳـﺎﻟﮑﯿﻦ راه ﺻﻮاب داﻧﯿﻢ و در زﻣﺮه اﻫـﻞ ﺣﻖ ﺣﺴﺎب ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻤﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ اﯾﺸﺎن‬‫ﺷـﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻠّﺎ و ﻃّﺮا ﻣﺘﺎﺛﺮ و ﻣﻬﺘـﺪي و ﻣﺘﺒﻊ و ﻣﻘﺘﺪي ﻧﺸﺪﻧﺪ و ﻇﻬﻮر ﻋﻠﻢ و ﻫﺪاﯾﺖ اﺋﻤﻪ ﻫﺎدﯾﯿﻦ ﻣﻬﺪﯾﯿﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺮدم را ﻣﻠﺠﺎ و ﻣﻀـﻄﺮ‬‫ﺑﺴﻮي ﺗـﺎﺛّﺮ از ﻋﻠﻢ دﯾﻦ و اﻫﺘـﺪا ﺑﻤﻌـﺎﻟﻢ ﺣﻖ و ﯾﻘﯿﻦ ﻧﻤﯽﮔﺮداﻧـﺪ و از اﻫـﻞ ﺷـﻘﺎق و ﻧﻔﺎق آﻧﺎﻧﮑﻪ ﻗﻠﻮب و اﺳـﻤﺎﻋﺸﺎن ﻣﺨﺘﻮم و ﺷـﻘﺎء و‬‫ﻫﻼﮐﺸـﺎن ﻣﺤﺘﻮم اﺳﺖ ﻋﻠﻢ و ﻫـﺪاﯾﺖ اﻧﺒﯿـﺎ و ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻧﯿﺰ اﯾﺸـﺎن را ﺑﺴﺎﺣـﻞ ﻧﺠـﺎت ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻬـﺪ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬـﺪ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺎ وﺻﻒ ﻫﺪاﯾﺖ ﺳﺪﯾﺪه و ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺷﺪﯾﺪه آن ﺟﻨﺎب و ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﺤﺒّﻮ رّب اﻻرﺑﺎب ﺑﺴـﯿﺎري‬‫از ﮐﻔﺎر و ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺑﺮ ﺣﺎﻟﺖ ﺟﻬﻞ و ﺿـﻼل ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻤﺮد و ﺗﻌﻨﺪ ﺧﻮد را ﺑﺬروه ﻗﺼﻮي و اﻣﺪ اﻗﺼـﯽ رﺳﺎﻧﺪﻧﺪ و ﮐﻞ ﻫﺬا‬‫ﻣﻦ اﻟﻈﻬﻮر و اﻟﻮﺿﻮح ﺑﺤﯿﺚ ﻻـ ﯾﺤﺘـﺎج اﻟﯽ دﻟﯿـﻞ* و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﻀـﻼل ﺑﻠﻄﻔﻪ اﻟﺠﻤﯿﻞ اﻟﺠﺰﯾﻞ‪ -‬اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻏﺎﻟﺐ‬‫ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓﮥ ﭘﺲ ﻣﺨﺪوﺷﺴﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪234 :‬‬‫ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺤﺪي ﻏﺰﯾﺮ و ﻣﺘﮑﺎﺛﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ ﺟﺰوي از اﻧﺴﺖ و ﻋﻘﻮل و‬‫اﻓﻬﺎم ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻫﻢ ﺑﺎواﺋﻞ اﻃﺮاف آن ﻧﻤﯽرﺳﺪ و ﻗﺪ ﻣّﺮت اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺒﯿﺎن وﺟﯿﺰ و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﺑﯿﺎﻧﻪ اﻟﻤﺸﺒﻊ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و‬‫ﺧﻮد ﻋﻠﻤـﺎي اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜـﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ ﺑـﺂﻧﮑﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺎص ﮐﺮده اﺳﺖ آن ﺟﻨﺎب را از ﻋﻠﻮم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ از آن‬‫ﻋﺒﺎرات ﻗﺎﺻﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ او ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ او در ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﮐﻮﻓﻪ‬‫و اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﮐﺠﺎ ﮔﻨﺠﺎﯾﺶ ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب داﺷﺘﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب در ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد‬‫ﺳﻠﻮﻧﯽ ﻗﺒﻞ ان ﺗﻔﻘﺪوﻧﯽ ﻓﺎﻧﻤﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺠﻮاﻧﺢ ﻣّﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﺟّﻢ ﻫﺬا ﺳـﻔﻂ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﺬا ﻟﻌﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻫﺬا ﻣﺎ زﻗّﻨﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﻌﻢ زﻗّﺎ‬‫ﻣﻦ ﻏﯿﺮ وﺣﯽ اوﺣﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮ ﺛﻨﯿﺖ ﻟﯽ وﺳـﺎدة ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻷـﻓﺘﯿﺖ ﻻﻫـﻞ اﻟﺘﻮرﯾـﮥ ﺑﺘﻮراﺗﻬﻢ و ﻻﻫـﻞ اﻻﻧﺠﯿـﻞ ﺑﺎﻧﺠﯿﻠﻬﻢ ﺣﺘﯽ‬‫ﯾﻨﻄﻖ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﻮرﯾﮥ و اﻻﻧﺠﯿﻞ ﻓﯿﻘﻮل ﺻﺪق ﻋﻠﯽ ﻗﺪ اﻓﺘﺎﮐﻢ ﺑﻤﺎ اﻧﺰل ﻓّﯽ َو َأﻧ ْﺘُْﻢ َﺗﺘْﻠُﻮَن اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َأ َﻓﻼ َﺗْﻌِﻘﻠُﻮَن‬‫و ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻗﺪ رواه اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم‬‫و ﺳـﯿﺄﺗﯽ ﻣﺸـﺮوﺣﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨﺎب اﺷﺎره ﺑﺴﻮي ﺻـﺪر ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم ﻫﻬﻨﺎ ﻟﻮ وﺟﺪت‬‫ﻟﻬﺎ ﺣﺎﻣﻼ ﮐﻤﺎ رواه اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل و ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﻟﻮ ﺷـﺌﺖ ﻻوﻗﺮت و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺑﻌﯿﺮا ﻣﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺳﻮرة اﻟﻔﺎﺗﺤﮥ رواه ﻟا ﻌﺠﯿﻠﯽ‬‫ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺎل و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻫﻞ دﻧﯿﺎ از ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺘﻤﺘﻊ ﻣﯽﺷﺪﻧـﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب در ﺗﻤﺎم‬‫دﻧﯿﺎ ﻧﻤﯽآﻣـﺪ ﭘﺲ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﺷـﺪ و اﮔﺮ ﻣﺮاد اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ از ﮐﻠﻤﻪ و اﻧّﻤﺎ ﮐﺎن ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ از ﻋﻠﻢ‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻤﻌﺮض ﻇﻬﻮر رﺳـﯿﺪه ﻏـﺎﻟﺐ آن در ﮐﻮﻓﻪ ﺑﻮد ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌـﺎن درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ آﻧﭽﻪ از ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻏﺎﻟﺐ آن در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺻﻮرت ﻇﻬﻮر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﭼﻪ وﻗﺎﺋﻊ رﺟﻮع ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ و دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﻣﺸﮑﻼت و ﻣﻌﻀﻼت ﺑﺴﻮي‬‫آن ﺟﻨﺎب و ﺗﻌﻠﯿﻢ و ارﺷﺎد ﻃﺒﻘﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ از اﺻـﺤﺎب ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺣﻀﺮت ﺳﻠﻤﺎن و أﺑﯽ ذر و ﻣﻘﺪاد و ﻋﻤﺎر و اﻣﺜﺎل ﺷﺎن و اﻓﺎﺿﻪ ﻋﻠﻮم ﮐﺜﯿﺮه‬‫ﺑﺮ اﻗﺎرب ﻣﺨﺼﻮﺻـﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺳﺘﯿﺪاع ﺑﺴـﯿﺎري از اﺳـﺮار رﺑﺎﻧﯿﻪ و ﻣﻌﺎرف ﺻﻤﺪاﻧﯿﻪ ﺑﺎوﺻﯿﺎي ﺧﻮد اﻋﻨﯽ ﺣﻀﺮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 179‬از ‪431‬‬‫ﺣﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟﺴﻼم ﻫﻤﻪ در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﻔﺮغ آن ﺟﻨﺎب در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮاي ﻧﺸﺮ ﻋﻠﻮم ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺘﻔّﺮغ آن ﺟﻨﺎب‬‫در ﮐﻮﻓﻪ ﻻﺷـﺘﻐﺎﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻓﯿﻬـﺎ ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﺑﻤﺎ ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻘﺘﺎل اﻟﻨﺎﮐﺜﯿﻦ و اﻟﻘﺎﺳـﻄﯿﻦ و اﻟﻤﺎرﻗﯿﻦ ﺑﻬﺮ ﮐﯿﻒ آﻧﭽﻪ از ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب در ﻣـﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﯿﺸﺘﺮﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ آﻧﭽﻪ در ﮐﻮﻓﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ در ﮐﻮﻓﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه آن ﻫﻢ از ﻋﻈﻤﺖ و ﮐﺜﺮت ﺑﺤّﺪﯾﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﺣﺼﺎي آن ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ و اﻧﻤﺎ ﮐﺎن ﻏﺎﻟﺐ ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و‬‫اﺻﺤﺎب ﺑﺼﯿﺮت ﺑﻮﺟﻮه ﭼﻨﺪ در ﭼﻨﺪ ﻣﺨﺪوش ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﺎﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪235 :‬‬‫ﮐـﺎﻧﻮا ﺗﻌﻠﻤﻮا اﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ان ﯾﺘﻮﻟّﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﻣﻘﺼﻮد او آن ﺳﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻐﻨﺎي اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ از ﻋﻠﻢ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ ﺑﻘﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﺑﺮاﯾﺸﺎن در ﻋﻬـﺪ ﻋﻤﺮي ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮداﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ وﺳـﯿﻠﻪ رذﯾﻠﻪ‬‫ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺿـﺮري ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم و ﺧﯿﺎل ﺧﺎم او‬‫ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻـ اﮔﺮ ﺛـﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد ﮐﻪ اﻫـﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺗﻌﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﻗﺒـﻞ از آﻧﮑﻪ ﻋﺜﻤـﺎن و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم واﻟﯽ ﺷﻮﻧﺪ و اﯾﻨﻬﻢ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﻢ از ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮد ﭘﺲ ﺿﺮري ﺑﺎﻫﻞ ﺣﻖ و‬‫ﻧﻔﻌﯽ ﺑـﺎﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﻣﻈﻬﺮ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﻠّﻢ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺑﻨﻬـﺞ ﺻـﺤﯿﺢ واﻗﻊ ﻧﺸﺪه و درﯾﻦ اﺧﺬ و ﺗﻌﻠّﻢ اﯾﺸﺎن ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺳﺖ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و راه ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺑﺎﻗﺪام ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب ﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ و ﻋﺎرف ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺧﺘﻄﺎط‬‫ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺮاي ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ در ﺳـﺎل ﻫﻔـﺪﻫﻢ ﺑﻮﻗﻮع آﻣـﺪه و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﺳﺎل ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم از ﻫﺠﺮت اﯾﻦ ﺟﻬﺎن ﻓﺎﻧﯽ را ﺧﺎﻟﯽ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻋﺮض ﺷﺶ ﺳﺎل ﻗﺎﻃﺒﻪ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺳﻨﺖ ﯾﺎ ﻏﺎﻟﺐ آن را ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺧﻮد‬‫ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب در ﻣﺪت دوازده ﺳﺎل ﺻـﺮف ﺳﻮره ﺑﻘﺮه را ﯾﺎد ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺪر اﻟﻤﻨﺜﻮر ﻟﻠﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻏﯿﺮه و ﺛﺎﻟﺜﺎ آﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮض و ﺑﻈﺎﻫﺮ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻓﺎﺋـﺪه ﻣﯽﺑﺨﺸـﺪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻘﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﯾﺎ اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع او‬‫ﺑﻬﻤﺮﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻗﺼﺪ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻀـﺤﮑﺎﺗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻬﻞ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ از اﻟﻔﺎظ و ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻗﺮآﻧﯽ و‬‫ﻣﺠﺎﻧﺒﺖﺷﺎن از ﺳـﻨﺖ ﺣﺒﯿﺐ ﺻﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﺎ ﺗﻠﯿﺖ اﻟﺴﺒﻊ اﻟﻤﺜﺎﻧﯽ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﺳﯿﺎﺗﯿﮏ‬‫ﻧﺒﺄه ﺑﻌـﺪ ﺣﯿﻦ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﻤﻌﯿﻦ ﭘﺲ ﺑﻤﻔﺎد آﻧﮑﻪ ﺧﻔﺘﻪ را ﺧﻔﺘﻪ ﮐﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﯿﺪار* ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت ﺷﺎن ﺑﻨﻔﺲ ﻏﯿﺮ ﻧﻔﯿﺲ ﮐﯽ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ‬‫آن داﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ را ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻗﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و از ﻋﻬﺪه آن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺑﺮآﯾﻨﺪ و ﻣﻌﻬﺬا ﮐﺴﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﺑـﺬات ﺧـﺎص ﻣﺘﮑﻔﻞ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻗﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺷﺪﻧـﺪ اﻣﺎ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺧﻄﯿﺮ ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ دﯾﮕﺮ از اﺻـﺤﺎب و اذﻧﺎﺑﺸﺎن ﮐﻪ ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﺷﺘﯽ ازﯾﺸﺎن ﺳﺎﻓﻞ و ﻧﺎزل ﺑﻮدﻧـﺪ ﭼﻪ ﻣﯽﭘﺮﺳـﯽ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ و دﯾﮕﺮ اﺗﺒﺎع و اﺷﯿﺎﻋﺸﺎن را ﻣﻌّﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺳﻨﺖ داﻧﺴﺘﻦ و ﺑﺮاي ﮐﺴﯽ ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪236 :‬‬‫ﺑﺬرﯾﻌﻪ اﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺧﯿﺎل ﺧﺎم و ﻫﻮس ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻣﺴﺖ و آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﻢ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﻗﺮآن و ﺳﻨﺖ را ﺑﺎﯾﻦ ذرﯾﻌﻪ‬‫ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ و راﺑﻌﺎ آﻧﭽﻪ از ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺳﻨﺖ ﺑﺮاي اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ در ﻋﻬﺪ ﻋﻤﺮي ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺣﺎﺻﻞ‬‫ﺷﺪه ﭘﺲ ﺛﺒﻮت آن ﺑﻌﻨﻮاﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﻔﯿﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﻀﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺳـﻔﺎر ﻣﻌﺘﻤﺪه ﺳـﻨﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد را ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧـﺪ و در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﺟﻠﯿـﻞ اﻟﺸﺄن از اﺻـﺤﺎب ﺧﺎص و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺑﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 180‬از ‪431‬‬‫اﺧﺘﺼـﺎص ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻓﯿﺾﯾـﺎب ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ در ﻋﻠﻮم ﺳـﺮ و ﮐﺎري‬‫ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ را در ﻋﻬﺪ ﻋﻤﺮي آﻧﭽﻪ از ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و ﺳـﻨﺖ ﺑﻬﻢ رﺳﯿﺪه ﺑﺬرﯾﻌﻪ اﺻﺤﺎب و ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ رﺳﯿﺪه و ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر اﻟﺤﻖ اﻻﺑﻠﺞ و ﺑﻮار اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻠﺠﻠﺞ ﺣﺎﻻ ﺷﻮاﻫﺪ آﻧﭽﻪ‬‫ﻣﻌﺮوض ﺷـﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﮑﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗﺪي در ﮐﺘﺎب ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﻔﺎن ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ و ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺎل ﻧﺎ وﻫﯿﺐ ﻋﻦ داود ﻋﻦ ﻋﺎﻣﺮ ان ﻣﻬﺎﺟﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﮐﺎن ﺑﺤﻤﺺ ﻓﺤﺪره ﻋﻤﺮ اﻟﯽ‬‫اﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻬﻢ اﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻـ اﻟﻪ اﻻ ﻫﻮ آﺛﺮﺗﮑﻢ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻓﺨـﺬوا ﻣﻨﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ در ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺎر ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ وﮐﯿﻊ ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺎرﺛـﮥ ﺑﻦ ﻣﻀـﺮب ﻗـﺎل ﻗﺮي ﻋﻠﯿﻨﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﺑﻌﺜﺖ‬‫إﻟﯿﮑﻢ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ اﻣﯿﺮا و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻣﻌﻠﻤﺎ و وزﯾﺮا و ﻗﺪ ﺟﻌﻠﺖ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻋﻠﯽ ﺑﯿﺖ ﻣﺎ ﻟﮑﻢ و اﻧّﻬﻤﺎ ﻟﻤﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﺪر ﻓﺎﺳـﻤﻌﻮا ﻟﻬﻤﺎ و اﻃﯿﻌﻮا و اﻗﺘﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و ﻗﺪ آﺛﺮﺗﮑﻢ ﺑﺎﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﯽ و ﺑﻌﺜﺖ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻒ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺴﻮاد و رزﻗﺘﻬﻢ ﮐـﻞ ﯾﻮم ﺷـﺎة ﻓﺎﺟﻌـﻞ ﺷـﻄﺮﻫﺎ و ﺑﻄﻨﻬـﺎ ﻟﻌﻤﺎر و اﻟﺸـﻄﺮ اﻟﺒﺎﻗﯽ ﺑﯿﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﺜﻠﺜـﮥ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در‬‫اﺳﺘﯿﻌـﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻌﺜﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻣﻊ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ و ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻬﻢ اﻧﯽ‬‫ﺑﻌﺜﺖ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﻌﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻣﻌﻠﻤﺎ و وزﯾﺮا و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑـﺪر ﻓﺎﻗﺘـﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و اﺳـﻤﻌﻮا ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ و ﻗـﺪ آﺛﺮﺗﮑﻢ ﺑﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴـﯽ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺎر ﮔﻔﺘﻪ و روي ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺎرﺛـﮥ ﺑﻦ اﻟﻤﻀـﺮب ﻗﺎل ﻗﺮأت ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﺑﻌﺜﺖ‬‫إﻟﯿﮑﻢ ﻋﻤﺎرا اﻣﯿﺮا و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد وزﯾﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪237 :‬‬‫و ﻣﻌﻠﻤﺎ و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺎﺳـﻤﻌﻮا ﻟﻬﻤﺎ و اﻗﺘـﺪوا ﺑﻬﻤﺎ ﻓﺎﻧﯽ ﻗﺪ آﺛﺮﺗﮑﻢ ﺑﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﻧﻔﺴـﯽ اﺛﺮة و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺳـﯿﺮه ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ ﻟا ﮑﻮﻓﮥ و‬‫ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻫﻞ اﻟﮑﻮﻓـﮥ اﻧﯽ ﻗـﺪ ﺑﻌﺜﺖ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳـﺮ اﻣﯿﺮا و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻣﻌﻠﻤﺎ و وزﯾﺮا و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑـﺪر ﻓﺎﻗﺘـﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و اﻃﯿﻌﻮا و اﺳـﻤﻌﻮا ﻗﻮﻟﻬﻤﺎ و ﻗـﺪ آﺛﺮﺗﮑﻢ ﺑﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴـﯽ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ در اﺳـﺪ‬‫اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺎر ﮔﻔﺘﻪ و اﺳـﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﮐﺘﺐ اﻟﯽ اﻫﻠﻬﺎ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻧﯽ ﻗﺪ ﺑﻌﺜﺖ إﻟﯿﮑﻢ ﻋﻤﺎرا اﻣﯿﺮا و‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد وزﯾﺮا و ﻣﻌﻠﻤﺎ و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﻧﺠﺒﺎء اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﺎﻗﺘﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴﻌﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺎرﺛﮥ ﺑﻦ ﻣﻀﺮب ﻗﺎل ﻗﺮي ﻋﻠﯿﻨﺎ ﮐﺘﺎب ﻋﻤﺮ اﻧّﯽ ﻗﺪ ﺑﻌﺜﺖ إﻟﯿﮑﻢ ﻋﻤﺎر ﺑﻦ ﯾﺎﺳﺮ اﻣﯿﺮا و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻣﻌﻠﻤﺎ و وزﯾﺮا و ﻫﻤﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﺪر ﻓﺎﻗﺘﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و اﺳﻤﻌﻮا و ﻗﺪ آﺛﺮﺗﮑﻢ‬‫ﺑﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴـﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﯿﺮه ﻋﻤﺮ اﻟﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻟﯿﻌﻠﻤﻬﻢ اﻣﻮر‬‫دﯾﻨﻬﻢ و ﺑﻌﺚ ﻋﻤـﺎرا اﻣﯿﺮا و ﻗـﺎل اﻧﻬﻤـﺎ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﺎﻗﺘـﺪوا ﺑﻬﻤﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﺳﺘﻌﻤﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ و ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻬﻢ اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﺠﺒﺎء ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠﻌﻢ و از ﮐﻼم ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﮐﻪ درﯾﻦ ﮐﺘﺎب در ﺑﺎب ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺧﺎﺻﮥ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻌﻠﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ﺛﺎﻧﯽ ﺑﻮد و ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺿـﺮورت اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺳـﻤﺎﺣﺖ ﺗﺎﻣﻪ ﺑﻌﻤﻞ آورده اﯾﺜﺎر را ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺷﺪﻧﺪ و ﻧﺰد اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﻓﺮﺳـﺘﺎدﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ‬‫ﭘﯽ ﺗﻮان ﺑﺮد ﮐﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﻋﻠﻢ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﭽﻪ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﻘﻬﺎء اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺗﻌﻠﻤﻮا اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ ﻋﻤﺮ ﭘﺲ‬‫ﻣﺨﺪوﺷـﺴﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ رﺟﻮع ﺧﻮد ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب و دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب در ﻣﻌﻀـﻼت ﺻـﻌﺎب ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ ﻟا ﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب روﺷﻦﺗﺮ از آﻓﺘﺎﺑﺴﺖ و ﺟﻬﻞ ﺧﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺴﻨﺖ و ﮐﺘﺎب و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﻬﻞ اﺗﺒﺎع و اذﻧﺎب آن ﻗﺪوه ﻧّﺼﺎب در‬‫ﺣﯿﺰ اﺧﺘﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻓﻘﻬﺎي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺗﻌﻠﻢ دﯾﻦ در ﻋﻬـﺪ ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻻﺑﺪﺳﺖ ﮐﻪ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 181‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﻢ ﮐﺮده و ﻃﺮﯾﻖ اﺧﺬ ﻋﻠﻢ از ﺑﺎب آن ﺟﻨﺎب ﺳﭙﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺲ و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض از ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﭼﯿﺰي ﺣﺎﺻﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ آن‬‫ﻧﺰد ارﺑـﺎب اﻟﺒـﺎب در ﺷـﻤﺎر و ﺣﺴﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺼـﯿﺮت ﺑﻨﮕﺮي ﻣﻮرث ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب و ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل و ﻣﺂب و ﺳـﺒﺐ‬‫ﮐﻤﺎل ﻧﺪاﻣﺖ در ﯾﻮم اﻟﺤﺴﺎﺑﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ارﺷﺎد ﺻﺮﯾﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻧﺠﺎب‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﯽاﺗﺼﺎل ﺑﺤﻀﺮت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪238 :‬‬‫اﺑﻮ ﺗﺮاب ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ ﻫﻤﺮ ﺳـﺤﺎب اﺣﺪي ﺑﺪرﺟﻪ ﻓﻘﺎﻫﺖ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ و ﺑﺸﺮف ﺗﻌﻠﻢ دﯾﻦ ﺑﯽﺗﻮﺳﻞ ﺑﺤﻀﺮت ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﯾﻮﻣﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺪﯾﻦ ﻧﺎﺋﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﻣﺼﺎدﻣﮥ اﻟﻌﯿﺎن و ﻣﻨﺎﮐﺮة اﻟﺒﺪاﻫﮥ و‬‫ﻣﻮازرة ارﺑﺎب اﻟﺴـﻔﺎﻫﮥ ﻻ اﺻﺤﺎب اﻟﻔﻘﺎﻫﮥ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺠﺐ ﻣﺎﺟﺮاﯾﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ در ﻋﻬﺪ ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﻬﺪ ﺧﻮد ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺣﻘﻪ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺎدﻗﻪ ﮐﻞ اﻟﻨﺎس اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺣﺘﯽ اﻟﻤﺨﺪرات ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺎل ﺑﺮ زﺑﺎن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد داﺷﺘﻨﺪ و‬‫ﻫﻤﺖ واﻻ؟؟؟ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺗﮑﻔﻒ و ﺳﺆال ﺣﺘﯽ از ﺻﺒﯿﺎن و ﻏﻠﻤﺎن ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻓﺤﻮل اﻟﺮﺟﺎل ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻌﺪ اﻧﻘﻀﺎي ﻗﺮون ﮐﺜﯿﺮه و‬‫ﺗﻘﻀـﯽ ﻋﻬﻮد وﻓﯿﺮه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺷـﺎن در ﻋﻠﻢ ﺑﺮﻣﯽﺧﯿﺰد و ﺑﺎدﻋﺎي ﺗﻌﻠﻢ ﻓﻘﻬﺎي اﻫﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ دﯾﻦ را در ﺧﻼﻓﺖ اﯾﺸﺎن‬‫ﺧﺎك ﻣـﺬﻟﺖ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻮد ﻣﯽرﯾﺰد و اﺻـﻼ ﺑﻘﻠﺐ ﺣﺮورﯾﺖ ﺟﻠﺐ ﺧﻮد ﻧﻤﯽآرد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺧﻮد ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﺗﺒﺎع و‬‫اﻻـﺣﺰاب در ﺟﻬـﻞ از دﯾﻦ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﻋﺠﺎﺋﺰ ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﺣﻀـﺮﺗﺸﺎن را‬‫ﻣﺤﺠﻮج و ﻣﻐﻠﻮب و ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺟﻬﻠﺸﺎن از آﯾﺎت ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ و اﺣﮑﺎم ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿـﺪ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻣﺨـﺬول و ﻣﻨﮑﻮب ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺧﻮدﺷﺎن‬‫ﺑﮑﻼـم ﺻـﺪق اﻧﻀـﻤﺎم اﻻـ ﺗﻌﺠﺒﻮن ﻣﻦ اﻣـﺎم اﺧﻄﺄ و اﻣﺮأة اﺻﺎﺑﺖ ﻧﺎﺿـﻠﺖ اﻣﺎﻣﮑﻢ ﻓﻨﻀـﻠﺘﻪ از ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺠﺰ و زﺑﻮﻧﯽ ﻣﺴـﻠﮏ اﺳـﺘﻐﺮاب و‬‫اﺳـﺘﻌﺠﺎب درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ ﺑﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﻌﯽ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﺿﻼل و ﺣﺎل او ﮐﺪاﺑﻐﮥ و ﻗﺪ ﺣﻠﻢ اﻻدﯾﻢ ﻗﺮﯾﻦ اﺧﺘﻼل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ اﻣﺎ‬‫آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ ﻻﻫـﻞ اﻟﯿﻤﻦ و ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻓﯿﻬﻢ اﮐﺜﺮ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ و ﻟﻬـﺬا روي اﻫﻞ اﻟﯿﻤﻦ ﻋﻦ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﮐﺜﺮ ﻣﻤﺎ رووا ﻋﻦ‬‫ﻋﻠّﯽ ﭘﺲ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ دﻋـﺎوي ﻋﺪﯾـﺪه ﺑـﺎﻃﻠﻪ اول ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ را دوم اﻗﺎﻣﺖ ﻣﻌﺎذ در اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﺳﻮم اﮐﺜﺮ ﺑﻮدن ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ از‬‫ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﭼﻬﺎرم اﮐﺜﺮ ﺑﻮدن اﻗﺎﻣﺖ ﻣﻌﺎذ از اﻗﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﭘﻨﺠﻢ رواﯾﺖ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ از ﻣﻌﺎذ ﺷﺸﻢ‬‫اﮐﺜﺮ ﺑﻮدن رواﯾﺖ اﻫـﻞ ﯾﻤﻦ از ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﻧﺴـﺒﺖ رواﯾﺖ اﯾﺸـﺎن از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮏ ازﯾﻦ‬‫دﻋﺎوي ﻓﺎﺳﺪه و اﻗﻮال ﮐﺎﺳﺪه ﺑﺪﻟﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻮﯾﻞ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺳﻔﺎﻫﺖ ﻣﺤﻀﻪ‬‫و رﻗﺎﻋﺖ ﺻـﺮﻓﻪ اﺳﺖ و ﺑﺴﯿﺎري ازﯾﻦ دﻋﺎوي ﭼﻨﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ اﺛﺒﺎت آن ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت و اﻗﻮال اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﻔﻮه ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﭼﻨﯿﻦ دﻋـﺎوي ﺿـﻼﻟﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد ﺑﺎ وﺻـﯽ رﺳﻮل رّب ﻣﺘﻌﺎل ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻣﺎ اﺗﺼﻞ اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﻠﯿﺎل و‬‫ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺘﻀﺎح ﺣﺎل و ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل ﺑﺎﺷﺪ ﺛﻤﺮي ﻧﻤﯽدﻫﺪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ ﺳﯿﺮ و اﺧﺒﺎر و ﺻﺤﻒ اﺣﺎدﯾﺚ و آﺛﺎر‬‫واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم زﻋﻢ ﻧﻤﻮده ﻣﺒﻨﺎي آن واﻗﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪239 :‬‬‫ﺑﻌﺚ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ و واﻗﻌﻪ ارﺳﺎل آن ﺣﻀﺮت ﻣﻌﺎذ را‬‫ﺑﺴـﻮي ﯾﻤـﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ واﻗﻌﻪ ﺑﻌﺚ آن ﺣﻀـﺮت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺴـﻮي ﯾﻤﻦ اﻣﺮ ﻣﺘﻔـﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﻔﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ و واﻗﻌﻪ ارﺳـﺎل آن ﺣﻀـﺮت ﻣﻌـﺎذ را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺻـﺮف در رواﯾـﺎت اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ وارد ﺷـﺪه ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﻞ‬‫اﻋﺘﻤﺎد و اﺳﺘﻨﺎد درﯾﻦ ﻣﻘﺎم و ﺛﺒﺖ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻧﺎﮐﺎم ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت ﺳﻨﯿﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎدن آن ﺣﻀﺮت ﻣﻌﺎذ‬‫را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺤﺎل اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻌﺚ آن ﺣﻀـﺮت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﻼ رﯾﺐ‬‫ﺑﺮاي ارﺷـﺎد ﻋﺒـﺎد و اﺻـﻼح ﺑﻼـد و ﺗﻔﻘﯿﻪ در دﯾﻦ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺳـﻨﻦ و ﺣﮑﻢ ﺑﮑﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻮد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻣﻔـّﺼ ﻼ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 182‬از ‪431‬‬‫داﻧﺴﺖ ﺑﺨﻼف ارﺳﺎل ﻣﻌﺎذ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻣﺤﺾ ﺑﻐﺮض ﺟﺒﺮ ﺣﺎل ﺑﻤﺎل دﻧﯿﻮي او را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻣﻤﺎ‬‫ذﮐﺮﻧﺎه ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻓﯽ ﺟﻮاب ﮐﻼم اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ و آﻧﭽﻪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﻣﻌﺎذ را ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ و ﻓﺼﻞ‬‫ﻗﻀﺎ در اﯾﺸﺎن ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﺤﺾ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل و ﺻﺮف ﺗﺨﺮص و اﻓﺘﻌﺎﻟﺴﺖ و در ﻫﯿﭻ رواﯾﺖ ﺻﺤﯿﺤﻪ وارد ﻧﺸﺪه و ﻋﻤﺪه رواﯾﺎت‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب رواﯾﺖ ﺗﺮﻣـﺬﯾﺴﺖ و ﺣﺎﻟﺘﺶ در وﻫﻦ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺮﻣﺬي ﺑﻌﺪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن آن ﻗﺪح و ﺟﺮح در آن آﻏﺎز ﻧﻬﺎده‬‫و او ﮐﻤـﺎل ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن داده و ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات اﮐـﺎﺑﺮ اﻋﻼـم و اﺟﻠﻪ ﻓﺨـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ در اﺳـﺘﻘﺼﺎء‬‫اﻻﻓﺤـﺎم در ﻣﺒﺤﺚ ﻗﯿـﺎس ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤـﺎم ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻣﻦ ﺷـﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻓﺮﺳـﺘﺎدن ﻣﻌﺎذ‬‫ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ دﯾﻦ و ﻓﺼـﻞ ﻗﻀـﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ را ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻪ ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ ﺗﻔﻮه ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﷲ ﺗﻌﻠﯿﻢ او اﻫـﻞ ﯾﻤﻦ را اﮐﺜﺮ ﺑﻮد از ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ او درﯾﻦ ﺣﺎل ﺧﺴﺎرت اﺷـﺘﻤﺎل ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﮐﺮده ﭘﺲ ﺑﻼ رﯾﺐ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿﻢ او ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻓﺎﺳﺪ و ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺗﻌﻠﻢ‬‫اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ازو ﺗﻌﻠﻢ ﺑﺎﻃﻞ و ﻏﯿﺮ ﻧﺠﯿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﻋﺎﺻـﻤﯽ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ‬‫ﺟﺒﻞ ﭼﻨـﺪان از ﺣﻼل و ﺣﺮام دﯾﻦ ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﺟﺎﻫﻞ و ذاﻫﻞ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻏﻠﻤﺎﻧﯽ را ﮐﻪ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﺑﺎو داده ﺑﻮدﻧـﺪ ﻣﺎل ﺧﻮﯾﺶ ﮔﻤﺎن ﻣﯽﮐﺮد‬‫و او را ﻣﺎل ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ و ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب او را درﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﻬﻤﺎﯾﺶ ﺑﺴـﯿﺎر ﮐﺮدﻧﺪ ﻣﮕﺮ او ﻧﻪ ﻓﻬﻤﯿﺪ ﺗﺎ‬‫آﻧﮑﻪ در ﺧﻮاب دﯾـﺪ آﻧﭽﻪ دﯾـﺪ و آﺧﺮ ﺑﻌـﺪ ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ﻧﺎر و ﻣﺸﺎﻫـﺪه ﻏﻀﺐ ﻗﻬﺎر ﺟﺒﺎر ﻧﺎﭼﺎر ﺷـﺪه دﺳﺖ از آن ﻋﺒﯿﺪ درﮐﺸـﯿﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻣﺎﻟﯽ را ﮐﻪ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪240 :‬‬‫ﺗﺠـﺎرت در ﻣﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده ﺑﻮد ﻣﺎل ﺧﻮد ﻣﯽاﻧﮕﺎﺷﺖ و در دادن آن ﺑﺎ وﺻﻒ اﻗﺘﻀﺎء ﺷﺪﯾـﺪ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻀﺎﯾﻘﻪ‬‫داﺷﺖ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﺧﻮد را ﻣﺸـﺮف ﺑﺮ ﻏﺮق در آب ﺗﺒﺎب ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻤﻮد و ﺑﻨﺎﭼﺎري ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﺘﺤﻼل آن ﻣﺎل از ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫اول ﭘﯿﻤﻮد ﭘﺲ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ در ﺟﻬﻞ ﺧﻮد ﭼﻨﺎن ﻏﺮﯾﻖ و ﻋﺮﯾﻖ ﺑﺎﺷﺪ او را ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ واﻧﻤﻮدن و ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﻔﻀﯿﻞ و ﺗﺮﺟﯿﺢ او ﺑﺮ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﭘﯿﻤﻮدن از اﺑﯿﻦ ﺿﻼﻻت ﺑﻌﯿﺪه و اﻇﻬﺮ ﺟﻬﺎﻻت ﺷﺪﯾﺪه اﺳﺖ و ﺧﺮاﻓﺖ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ دﯾﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺜﺮت اﻗﺎﻣﺖ ﻣﻌﺎذ را در‬‫ﻣﻘـﺎم دﻟﯿـﻞ ﮐﺜﺮت ﺗﻌﻠﯿﻢ او ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻣﻌﺎذ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺟﻬﻞ ﺧﻮد در اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻋﻤﺮ ﻧﻮح را ﺑﺴـﺮ ﻣﯽﺑﺮد ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﺜﻞ‬‫ﻓﺘﯿﻞ و ﻧﻘﯿﺮ ﺑﺎﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﻓﺎﺋـﺪه ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﻔﻮق ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ ﺗﻌﻠﯿﻤﻬﻢ و ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل اﮔﺮ ﻣﻌﺎذ را ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻠﯿﻢ‬‫اﻫﻞ ﯾﻤﻦ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﻨﯿﻢ و ﺣﺴﺐ اﻗﺘﺮاح ﻣﺘﺨﺮﺻﯿﻦ ﺣﻀﺮات ﺳﻨﯿﻪ او را ﻣﺮﺳﻞ ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻓﺮض ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺑﺎز ﻫﻢ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﺗﻌﻠﯿﻢ او‬‫ﺑﺮ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﻣﻌﺎذ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ و ﻫﯿﭻ ﮐﺴﯽ ازﯾﺸﺎن‬‫و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻋﻨﯿـﺪا ﺟﺪا درﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﻼﻓﯽ ﻧﮑﺮده ﭘﺲ ﺗﻌﻠﯿﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ از ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ اﻓﻀﻞ و ارﺟﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﺤﺾ ﮐﺜﺮت‬‫اﻗﺎﻣﺖ او اﮔﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد ﻓﺎﺋﺪه در اﺛﺒﺎت ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻫﺪاﯾﺖ و ارﺷﺎد آﻧﭽﻪ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﺆﺛﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻗﻮت ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ و‬‫ﮐﻤﺎل روﺣﺎﻧﯽ ﻫﺎدﯾﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﻟﺒﺚ ﯾﺴﯿﺮ ﻓﺎﺿﻞ از ﻣﻘﺎم ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻔﻀﻮل اﻧﻔﻊ و اﻧﺠﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﯿﺎم ﯾﺴﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در اﻣﺖ ﺧﻮد از ﻗﯿـﺎم ﮐـﺜﯿﺮ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در اﻣﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﮐـﺜﯿﺮه ﺷـﺘﯽ ﺑﻬـﺘﺮ و ﻧـﺎﻓﻊﺗﺮ‬‫ﺑﺮآﻣـﺪ و اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ در ذﯾﻞ ﻣﺒﺤﺚ ﺑﻌﺚ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اوﻻ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ وﻟﯿﺪ را در ﯾﻤﻦ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺎ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ را ﺑﺴﻮي اﺳﻼم دﻋﻮت ﻧﻤﺎﯾﺪ و او ﺗﺎ ﺷﺶ ﻣﺎه درﯾﺸﺎن اﻗﺎﻣﺖ ﮐﺮد‬‫و ﻣﺎﻧـﺪﻧﺶ درﯾﺸﺎن ﻫﯿﭻ ﻓﺎﺋﺪه ﻧﺒﺨﺸـﯿﺪ و ﮐﺴـﯽ ازﯾﺸﺎن اﺟﺎﺑﺖ دﻋﻮت اﺳـﻼم ﻧﮑﺮد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﻓﺮﺳﺘﺎد و ﻓﺮﺳﺘﺎدن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﺪي ﻧﺎﻓﻊ و ﻣﻔﯿﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ از ﺑﺮﮐﺖ ﻫﺪاﯾﺖ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن ﺑﻤﺤﺾ اﺑﻼغ‬‫و ﺑﯿﺎن و ﺑﻐﯿﺮ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﺳﯿﻒ و ﺳﻨﺎن ﺗﻤﺎم ﻗﺒﯿﻠﻪ ﻫﻤﺪان در ﯾﮏ روز ﺑﺸﺮف اﺳﻼم و اﯾﻤﺎن ﻣﺸﺮف ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺴّﺮت اﺛﺮ‬‫ﺑﺴﻤﻊ ﻫﻤﺎﯾﻮن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ رﺳﯿﺪ آن ﺣﻀﺮت ﺳﺠﺪه ﺷﮑﺮ ﺑﺠﺎ آوردﻧﺪ و ﺑﺮ زﺑﺎن ﮐﺮاﻣﺖ اﻗﺘﺮان ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 183‬از ‪431‬‬‫اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ ﻫﻤﺪان دو ﺑﺎر ﺟﺎري ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺮاﭘﺎ ﻫﺪاﯾﺖ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺼﺪﯾﻖ ادﻋﺎي ﻧﺤﯿﻒ ﺷﺎﻫﺪي ﺑﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪241 :‬‬‫ﻗﻮي ﺑﺮ ﺑﻄﻼـن دﻋﺎوي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑـﺪﺳﺖ ﻣﯽآﯾـﺪ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم اﻫﻞ ﯾﻤﻦ را ﺑﭽﻪ ﺣـﺪ ﺑﺮﮐﺖ داﺷﺖ و ﺑﺰرﮔﻮاري ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ در ﻫﺪاﯾﺘﺶ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﻤﻨﺖ ودﯾﻌﺖ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻌﻠﯿﻢ او را ﺑﺎ‬‫ﺗﻌﻠﯿﻢ دﯾﮕﺮان ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮدن ﻇﻠﻢ ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ و اﻣﺜﺎل ﻣﻌﺎذ را ﺑﺮ ﺗﻌﻠﯿﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺗﺮﺟﯿـﺢ داده آﯾﺪ و‬‫ﺣﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﻧﺸـﺮ دﯾﻦ اﺳـﻼم و اﺑﻼغ ﺷـﺮاﺋﻊ و اﺣﮑﺎم ﺑﺎ ﻋﻤﺮ و ﺑﮑﺮ و ﺧﺎﻟﺪ ﻗﯿﺎس ﮐﺮدن ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﺿـﻼﻟﺖ ﺳـﭙﺮدن ﺳﺖ و آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨـﺎب در راه ﺧـﺪا ﻣﺠﺎﻫـﺪات ﻣﻮﻓﻮره ﺑﻌﻤـﻞ آورده آن را ﺟﺰ ﺑـﺎ ﻣﺴـﺎﻋﯽ ﻣﺸـﮑﻮره ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎ دﯾﮕﺮي ﻣﻮازﻧﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد و ﻟﻨﻌﻢ ﻣﺎ‬‫ﻗـﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺧﻄﺒﻪ ﻻ ﯾﻘﺎس ﺑﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ اﺣـﺪ و ﻻ ﯾﺴّﻮي ﺑﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﺮت ﻧﻌﻤﺘﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺑﺪا ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم از ﮐﻤـﺎل ﺣﺮورﯾﺖ و ﻏـﺎﯾﺖ ﻧـﺎﺻﺒﯿﺖ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ را از ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﮐﺜﺮ واﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑـﺎﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ رﺟﺤﺎن او ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﯿﺎراﯾـﺪ ﺧﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﻓﺎﺳـﺪ و ﻣﺤﺎل ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻﻮرت اﻣﮑﺎن‬‫ﻧـﺪارد و وﺟﻮه ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد آن را ﻫﯿـﭻ ﮐﺲ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺸـﻤﺎر درآرد اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﺮﯾﺢ و ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﮐﺎﺑﺮ‬‫اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ اﻧﻤـﺎ ﺗﻔﻘﻬﻮا ﻋﻠﯽ ﻣﻌـﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒـﻞ ﭘﺲ ﮐـﺬب ﺷـﻨﯿﻊ و اﻓـﮏ ﻓﻈﯿﻊﺳﺖ و اوﻟﯿﺎي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ او ﺑﺮ‬‫اﺻﻮل ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﮐﺮد ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﻣﺎﻣﯿﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﻌّﻠﻢ ﺷـﺮﯾﺢ از ﻣﻌﺎذ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺻـﺮف ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ آن را ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده و آن ﻫﻢ ﺑﻄﻮر ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻗﻮل ﻣﺠﻬﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺻﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ وﻟﯽ ﻗﻀﺎء اﻟﮑﻮﻓﮥ‬‫ﺛﻼﺛﺎ و ﺧﻤﺴـﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻧﺰل اﻟﺒﺼﺮة ﺳﺒﻊ ﺳﻨﯿﻦ و ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﻌﺎذ إذ ﮐﺎن ﺑﺎﻟﯿﻤﻦ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﺠﻬﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ در‬‫اﺛﺒﺎت دﻋﻮي ﺗﻌﻠﻢ ﺷـﺮﯾﺢ از ﻣﻌﺎذ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺳﻮاي اﯾﻦ ﻗﻮل دﻟﯿﻠﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ادﻋﺎ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫اﮔﺮ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ را ﺑﻨﻈﺮ اﻣﻌﺎن ﺑﯿﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻗﺮاﺋﻦ ﻋﺪم ﺗﻌﻠﻢ ﺷﺮﯾﺢ از ﻣﻌﺎذ در ان ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫در ﮐﺘﺐ رﺟﺎﻟﯿﻪ ﻗﻮم رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺷـﺮﯾﺢ از دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدن او از ﻣﻌﺎذ ذﮐﺮ ﻧﺸﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺷﺮﯾﺢ از‬‫ﻣﻌﺎذ رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﺮد رواﯾﺖ او از ﻣﻌﺎذ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘـﺪﯾﻢ ﻓﯽ اﻟﺬﮐﺮ ﺑﻮد و ﻻ اﻗﻞ اﻋﺮاض از آن و ﺗﺮك ذﮐﺮ آن راﺳﺎ ﺻﻮرت ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺖ اﺑﻦ‬‫ﺣﺒﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﻟﮑﻨـﺪي ﺣﻠﯿﻒ ﻟﻬﻢ ﻣﻦ ﺑﻨﯽ راﺋﺶ ﮐﻨﯿﺘﻪ اﺑﻮ أﻣـّﯿ ﮥ و ﻗـﺪ ﻗﯿﻞ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ‬‫ﮐﺎن ﻗﺎﺋﻔﺎ و ﮐﺎن ﺷﺎﻋﺮا و ﮐﺎن ﻗﺎﺿـﯿﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب روي ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻢ ان و ﺳﺒﻌﯿﻦ او ﺳﺒﻊ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ و ﻫﻮ اﺑﻦ‬‫ﻣﺎﺋﮥ و ﻋﺸﺮ ﺳﻨﯿﻦ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ اﺑﻦ ﻣﺎﺋﮥ و ﻋﺸﺮﯾﻦ ﺳﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪242 :‬‬‫و ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺑﻘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻀﺎء ﺧﻤﺲ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻣﺎ ﺗﻌﻄﻞ ﻓﯿﻪ اﻻ ﺛﻼث ﺳـﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﺘﻨـﮥ اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و‬‫اﻟﻠﻐـﺎت در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﮔﻔﺘﻪ ادرك اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻠﻘﻪ و ﻗﯿﻞ ﻟﻘﯿﻪ و اﻟﻤﺸـﻬﻮر اﻻول ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ‬‫زﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ روي ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﺮوة اﻟﺒﺎرﻗﯽ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺷﺮﯾﺢ ﮔﻔﺘﻪ روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺮﺳﻼ و ﻋﻦ ﻋﻤﺮ‬‫و ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻋﺮوة اﻟﺒﺎرﻗﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﺧﻼﺻﻪ ﺗﺬﻫﯿﺐ ﺗﻬﺬﯾﺐ‬‫اﻟﮑﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺮﯾﺢ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ اﻟﺠﻬﻢ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻟﮑﻨﺪي اﺑﻮ أﻣّﯿﮥ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﻣﺨﻀﺮم وﻟﯽ ﻟﻌﻤﺮ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﻘﻀﯽ ﺑﻬﺎ ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻨﮥ و‬‫ﮐـﺎن ﻣﻦ ﺟّﻠـﮥ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و اذﮐﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﻌﺒﯽ و اﺑـﻮ واﺋـﻞ و ازﯾﻦ ﻗﺮﯾﻨﻪ ﺟﻠﯿﻪ ﺑﺮ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺣﺘﺠـﺎج ﺧﯿﻠﯽ‬‫ﺗﻤﺎﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ او ﻗﻠﺖ رواﯾﺖ را دﻟﯿﻞ ﻗﻠﺖ اﺧـﺬ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﺗﻔﻮه ﻓﯽ ﺻﺪر ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﭘﺲ ﻋﺪم رواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 184‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﻟﻀﺮورة دﻟﯿﻞ ﻋﺪم اﺧﺬ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﺣﺎل دﻋﻮي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﻔﻘﻪ ﺷﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﻣﻌﺎذ اﻣﺎ ادﻋﺎي ﺗﻔﻘﻪ دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﺑﺮ ﻣﻌـﺎذ ﭘﺲ ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت آن ﻫﯿـﭻ ﻗﻮل ﻣﺠﻬﻮل اﻟﻘﺎﺋـﻞ ﻫﻢ ﺑﻬﻢ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ و اﯾﻦ ادﻋﺎ ﺑﺮ ﻧﺴﻖ دﯾﮕﺮ دﻋﺎوي ﮐﺎذﺑﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ او از ﺣﻠﯿﻪ دﻟﯿﻞ‬‫ﯾﮑﺴـﺮ ﻋﺎري و ﻋﺎﻃﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﮔﺬﺷـﺘﻪ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻣﻌﺎذ و ارﺗﻄﺎم او در وﺣﻞ ﺟﻬﻞ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﻣـﺒﯿﻦ ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ درك آن ﻫﯿـﭻ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ آن داﺷﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ ﭘﯿﺶ او ﺗﻔﻘﻪ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﻋﻠﻢ ﺗﻤّﯿﺰي‬‫ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨـﺪ ﻓﻀـﻼ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ و اﮐﺎﺑﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺮو ﺗﻔﻘﻪ ﻧﻤﻮده ﻧﺎﺋﻞ درﺟﻪ ﻓﻘﺎﻫﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﻫﻤﺎﻧﺎ اﯾﻦ ﮔﺎوﺗﺎزي اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺜﺎل‬‫اﯾﻦ ﺟﻬﺎل را ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﻣﻌّﻠﻢ ﻓﻘﻬﺎ و ﻣﻔّﻘﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﮕﺮداﻧﺪ و ﮐﺴﺎﻧﯽ را ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻃﻔﻞ دﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ اﺳﺎﺗﺬه‬‫ﺟﻬﺎﺑﺬه ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و ﺗﻠﮏ ﺑﻄﻠﮥ ﻣﻦ ﺑﻄﻼﺗﻪ و واﺣﺪة ﻣﻦ ﻫﻨﺎﺗﻪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤﺎ ﻗﺪم ﻋﻠّﯽ اﻟﮑﻮﻓﮥ ﮐﺎن ﺷـﺮﯾﺢ ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺎﺿﯿﺎ ﭘﺲ اﺻﻼ ﻧﻔﻌﯽ‬‫ﺑﺎو ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ از ﮐﺠﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﻗﺒﻞ از ﺗﺸـﺮﯾﻒآوري ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﮐﻮﻓﻪ ﻋﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫داﺷﺖ و ﻣﺠّﺮد ﻣﻨﺼﻮﺑﯿﺖ او ﺑﺮ ﻋﻬـﺪه ﻗﻀـﺎ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻗﻀﺎة ﮔﺬﺷـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﻬﺮه از ﻋﻠﻢ ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻼ‬‫اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀـﺎ ﻣﺘﺴـﻠﻂ ﺷـﺪه ﺑﻮدﻧـﺪ و وﻗﺎﺋﻊ اﯾﺸﺎن در ﮐﺘﺐ ﺗﻮارﯾـﺦ و رﺟﺎل ﻣﻌﺮوف و ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻗﺎﺻـﯿﺺ ﺳـﻔﺎﻫﺖ و‬‫ﺑﻼﻫﺘﺸﺎن ﺑﺮ اﻟﺴﻨﻪ و اﻓﻮاه ﺧﻮاص و ﻋﻮام ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸﻬﻮر ﭘﺲ ﮐﺪام ﻣﺎﻧﻌﺴﺖ از آﻧﮑﻪ ﺷﺮﯾﺢ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺧﻠﻮ او از ﻋﻠﻢ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻤﻨﺼﺐ‬‫ﻗﻀﺎ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﻓﺮض ﻫﻢ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﭘﯿﺶ از ﺗﺸﺮﯾﻒآوري ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﮑﻮﻓﻪ ﻋﻠﻢ ﺻﺤﯿﺢ داﺷﺖ‬‫ﭘﺲ ﮐﺪام دﻟﯿﻠﺴﺖ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﻢ او ﻣﺎﺧﻮذ از ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪243 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ او از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ رواﯾﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و درﯾﻦ‬‫ﺻﻮرت اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﻫﺮ ﻗﺪر ﻋﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ورود ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﮑﻮﻓﻪ داﺷﺖ‬‫ﻣﺎﺧﻮذ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮد و آن را ﺷﺮﯾﺢ در ﻣﺪﯾﻨﻪ از آﻧﺠﻨﺎب ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد ﯾﺎ آﻧﮑﻪ در وﻃﻦ ﺧﻮد ﯾﻤﻦ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ آن‬‫ﺟﻨـﺎب وﻻـﯾﺖ ﯾﻤﻦ در ﻋﻬـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﺷـﺘﻨﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺗﺘﺒﻊ و ﺗﻔﺤﺺ‬‫واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺮﯾﺢ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀﺎ ﻣﻨﺼﻮب ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ در ﻋﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﭘﺎﯾﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﺳﺘﻐﻨﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺪاﺷﺖ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺑﺮاي او ﻣﺸـﮑﻠﯽ ﭘﯿﺶ ﻣﯽآﻣـﺪ ﺑﺴـﻮي ﻋﺒﯿـﺪه ﺳـﻠﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮد رﺟﻮع‬‫ﻣﯽﮐﺮد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از ﻋﺒـﺎرات آﺗﯿـﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾـﺐ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺧـﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و رﺟـﻮع او ﺑﺨـﻮد ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در‬‫ﻣﺸـﮑﻼت اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺒﺤﺚ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ‬‫ﺑـﺪرﺟﻪ اﺗﻢ ﻣﺘﻀـﺢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﭘﺲ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑـﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻘﻮل ﺳﺎﻗﻂ و ﮐﻼم ﻫﺎﺑﻂ ﺧﻮد اﺳـﺘﻐﻨﺎي‬‫ﺷﺮﯾـﺢ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدن ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺷﺎن ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد در ﻣﺸـﮑﻼت و ﻣﻌﻀﻼت رﺟﻮع ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺬﻟﻞ و ﺧﻀﻮع‬‫و ﺗﻤﻠﻖ و ﺧﻨﻮع در ﻣﻬﻤﺎت ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺳﭙﺮدﻧـﺪ دﯾﮕﺮ ﺷـﺮﯾﺢ ﻗﺎﺿـﯽ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ اﺳﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﻮ و ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﺗﻔﻘﻬﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﭘﺲ ﻣﺮدودﺳﺖ ﺑﺂﻧﮑﻪ دﻋﻮي ﺗﻔﻘﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ادﻋﺎﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ آن ﻧﯿﺎورده و‬‫ﻗﺒـﻞ ازﯾﻦ آﻧﭽﻪ دﻋﻮي ﮐﺮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ ﺑﺮ ﻣﻌـﺎذ ﺗﻔﻘﻪ ﻧﻤﻮده ﺑﻄﻼـن آن ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻣﺒﯿﻦ ﺷـﺪه ﭘﺲ اﮔﺮ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﺮاد از ﻏﯿﺮ‬‫ﻫﻤﺎن ﻣﻌﺎذﺳﺖ ﺑﻄﻼن آن داﻧﺴﺘﯽ و اﮔﺮ از ﻏﯿﺮ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺳﻮاي ﻣﻌﺎذ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ را ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺲ ﺗﺒﯿﯿﻦ آن ﻻزﻣﺴﺖ ﺗﺎ در ﺻﺪق و‬‫ﮐﺬب او ﻧﻈﺮ ﮐﺮده ﺷﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ دﻋﻮي ﺗﻔﻘﻪ ﻋﺒﯿﺪه ﺳـﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﭘﺲ ﺑﻐﺮﺿﯽ ﮐﻪ ﺗﻔﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﻮده‬‫دﻟﯿـﻞ ﮐﺜﺮت ﺟﺮأت و ﺟﺴـﺎرت و ﻗﻠﺖ ﺗﺘﺒﻊ و ﻣﻬﺎرت اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﻓﻦ رﺟﺎل و اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺨﺘﺒﺮﯾﻦ اﺣﻮال ﻋﺒﯿـﺪه را‬‫از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻧﻮﺷﺘﻪاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب در ﻧﺴﺒﺖ ﺳﻠﻤﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﻬﺬه اﻟﻨﺴـﺒﮥ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻫﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﻋﻠﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 185‬از ‪431‬‬‫اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رض ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﺨﺮج ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﻫﻮ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻤﺮادي اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ و ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻣﺴﻠﻢ و ﯾﻘﺎل اﺑﺎ ﻋﻤﺮ و‬‫اﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪244 :‬‬‫ﻗﺒﻞ وﻓﺎة رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ص ﺑﺴـﻨﺘﯿﻦ و ﺳﻤﻊ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻧﺰل اﻟﮑﻮﻓﮥ ﻓﺮوي ﻋﻨﻪ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﺸﻌﺒﯽ‬‫و اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﺨﻌﯽ و اﺑﻮ ﺣﺼﯿﻦ و اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ و ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﺳﺄﻟﺖ ﻋﺒﯿﺪة‬‫ﻋﻦ ﺗﻔﺴـﯿﺮ آﯾـﮥ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﻓﻘﺎل ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟﺴـﺪاد ﻓﻘـﺪ ذﻫﺐ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻌﻠﻤﻮن ﻓﯿﻤﺎ ﻧﺰل اﻟﻘﺮآن ﻗﺎل ﻗﺎل ﻫﺸﺎم و ﮐﺎن ﻋﺒﯿﺪة ﻗﺪ‬‫ﺻﻠﯽ ﻗﺒﻞ وﻓﺎة اﻟّﻨﺒﯽ ﺑﺴـﻨﺘﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺮه و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺠﻠﯽ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﮐﺎن اﻋﻮر و ﮐﺎن اﺣﺪ اﺻـﺤﺎب ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬﯾﻦ‬‫ﯾﻘﺮءون و ﯾﻔﺘﻮن و ﮐﺎن ﺷﺮﯾﺢ إذا اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸﯽء ﻗﺎل ان ﻫﻬﻨﺎ رﺟﻼ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ ﺳﻠﻤﮥ ﻓﯿﻪ ﺧﺒﺮة ﻓﯿﺮﺳﻠﻬﻢ اﻟﯽ ﻋﺒﯿﺪة و ﮐﺎن اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻣﻦ‬‫اروي اﻟﻨـﺎس ﻋﻨﻪ و ﮐـﻞ ﺷـﯽء روي اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪة ﺳﻮي راﯾﻪ ﻓﻬﻮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻣـﺎت ﺳـﻨﮥ اﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ او ﺛﻼث ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة و‬‫ﻧﻮدي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻌﯿﻦ و ﮐﺴﺮ اﻟﺒﺎء و اﻟﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎﺳﮑﺎن اﻟﻼم ﻣﺬﮐﻮر ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺬب ﻓﯽ ﺑﺎب‬‫اﻟﻘﺴﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺴﺎء و اﻟﻨﺸﻮز ﻫﻮ اﺑﻮ ﻣﺴـﻠﻢ و ﯾﻘﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻋﻤﺮو و ﻗﯿﻞ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻟﻤﺮادي‬‫اﻟﻬﻤـﺪاﻧﯽ ﺑﺎﺳـﮑﺎن اﻟﻤﯿﻢ و ﺑـﺪال ﻣﻬﻤﻠﮥ اﻟﮑﻮﻓﯽ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﺳـﻠﻤﺎن ﺑﻄﻦ ﻣﻦ ﻣﺮاد ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ داود‬‫اﻟﺴﺠﺴـﺘﺎﻧﯽ اﺳـﻠﻢ ﻋﺒﯿﺪة ﻗﺒﻞ وﻓﺎت اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺴﻨﺘﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺮه و ﺳﻤﻊ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠّﯿﺎ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و اﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ‬‫و ﻫﻮ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﺼـﺤﺒﮥ ﻋﻠّﯽ روي ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﻌﺒﯽ و اﻟﻨﺨﻌﯽ و اﺑﻮ ﺣﺼﯿﻦ و اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ و آﺧﺮون ﻧﺰل اﻟﮑﻮﻓﮥ و ورد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺣﻀﺮ ﻣﻊ ﻋﻠّﯽ‬‫ﻗﺘﺎل اﻟﺨﻮارج و ﮐﺎن اﺣﺪ اﺻـﺤﺎب اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻘﺮءون و ﯾﻔﺘﻮن و ﮐﺎن ﺷـﺮﯾﺢ إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺷﯽء ارﺳﻞ اﻟﯽ ﻋﺒﯿﺪة و ﮐﺎن اﺑﻦ‬‫ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻣﻦ اروي اﻟﻨﺎس ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ادرﮐﺖ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﺑﻬﺎ ارﺑﻌـﮥ ﯾﻌﺪون ﻟﻠﻔﻘﻪ ﻓﻤﻦ ﺑﺪا ﺑﺎﻟﺤﺎرث ﺛّﻨﯽ ﺑﻌﺒﯿﺪة و ﻣﻦ ﺑﺪا ﺑﻌﺒﯿﺪة ﺛﻨﯽ‬‫ﺑﺎﻟﺤﺎرث ﺛﻢ ﻋﻠﻘﻤﮥ اﻟﺜﺎﻟﺚ و ﺷـﺮﯾﺢ اﻟﺮاﺑﻊ و ان ارﺑﻌﮥ اﺧـّﺴ ﻬﻢ ﺷـﺮﯾﺢ ﻟﺨﯿﺎر ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺷﺪ ﺗﻮّﻓﯿﺎ ﻣﻦ ﻋﺒﯿﺪة و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ‬‫ﮐﺎن ﺷـﺮﯾﺢ إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻻﻣﺮ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ ﻋﺒﯿـﺪة و اﻧﺘﻬﯽ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺳـﻨﮥ ﺛﻨﺘﯿﻦ و ﺳـﺒﻌﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﺛﻼث و ﻗﯿﻞ ارﺑﻊ و ﻣّﺰي در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﯿﺪه ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﮐﻮﻓﯽ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺛﻘﮥ اﺳﻠﻢ ﻗﺒﻞ وﻓﺎة اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺴﻨﺘﯿﻦ و‬‫ﻟﻢ ﯾﺮ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﮐﺎن ﻣﻦ اﺻﺤﺎب ﻋﻠﯽ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﮐﺎن اﻋﻮر و ﮐﺎن ﺷﺮﯾﺢ إذا اﺷﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺸﯽء ﺑﻌﺚ ﺑﻪ إﻟﯿﻪ و‬‫ﮐﻞ ﺷﯽء روي اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﻓﻬﻮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺳﻮي راﯾﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪245 :‬‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﯿـﺪه ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﮐﻮﻓﯽ ﺗـﺎﺑﻌﯽ ﺛﻘـﮥ ﺟـﺎﻫﻠﯽ اﺳـﻠﻢ ﻗﺒـﻞ وﻓـﺎة اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺴـﻨﺘﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺮه و ﮐﺎن ﻣﻦ‬‫اﺻـﺤﺎب ﻋﻠّﯽ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﯿﺪه ﮔﻔﺘﻪ وﻋﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ اﻓﺎدات ﻋﺒﯿﺪه ﻫﻢ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻼ واﺳﻄﻪ ﻫﺴﺖ و ﻫﻢ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺗﻠﻤﯿﺬ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫ﭼﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﺎ ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد از اﺻـﺤﺎب و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻧا ﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ اﻗﻮال ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮐﺮد ﺑﺪرﺟﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم‬‫ﻣﯽرﺳـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﻧﮑﺎر اﺧـﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده ﻋﺒﯿـﺪه ﺳـﻠﻤﺎﻧﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و‬‫اﻇﻬـﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ او ﻣﺘﻔﻘﻪ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻮد و ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب راﺑﻄﻪ ﺗﻔﻘﻪ و ﺗﻌﻠﻢ ﻧـﺪاﺷﺖ اﻓـﮏ ﻣﺤﺾ و ﺑﻬﺖ ﺑﺤﺘﺴﺖ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﻣﺘﺘﺒﻊ‬‫ﻋﻠـﻢ رﺟـﺎل ﻧﯿﺰ ﺑﺮ آن ﻣﻄﻠـﻊ ﻣﯽﮔﺮدد و ﻓﻀـﻼ ﻋـﻦ اﻟﺨـﺒﯿﺮ ﺑﻪ ﭘﺲ اﻗـﺪام ﺑﺮ ان درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﻫﺮﮔﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﻧﻤﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﭼـﻮن‬‫ﺷﻘـﺎوت ﺑﺮ او اﺳﺘﯿﻼـء ﺗﻤﺎم ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻟﻬـﺬا در اودﯾﻪ اﻧﮑﺎر واﺿـﺤﺎت و ﺟﺤﻮد ﺛﺎﺑﺘﺎت ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ او را ﻣﯽدواﻧـﺪ و ﭘﯿﺶ ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و‬‫اﻣﻌﺎن و ﻋﻠﻢ و ﻋﺮﻓﺎن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻣﻔﺘﻀـﺤﺶ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﻫﻮ ﻟﻐﻠﺒﮥ اﻟﻤﺮاء و اﻟﺠﻬﻞ ﻗﻤﯿﻦ ﻻﺿـﻌﺎف ذﻟﮏ و اﻫﻞ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿﻪ ذﮐﺮ ﻋﺒﯿﺪه ﺳـﻠﻤﺎﻧﯽ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺎﯾﻦ ﺳﺒﺐ آورده ﮐﻪ ﻋﺒﯿﺪه ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﺷﺮﯾﺢ در ﮐﻮﻓﻪ ﻧﺰﯾﻞ ﺑﻮد و ﻗﻀﺎ و اﻓﺘﺎ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 186‬از ‪431‬‬‫اﻟﻌﺒـﺎرات اﻟﻤﺎﺿـﯿﮥ اﻧﻔـﺎ ﭘﺲ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﻨﻪ زوري ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﺷـﺮﯾﺢ ﻋﺒﯿـﺪه را ﻧﯿﺰ از ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم‬‫ﻣﺴـﺘﻐﻨﯽ واﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷـﺮﯾﺢ و ﻋﺒﯿﺪه ﻫﺮ دو ﺑﺮ ﻏﯿﺮ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﻔﻘﻪ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻨﺶ ﺣﺎﻟﯽ ﮔﺮدد‬‫ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﺗﺸـﺮﯾﻒآوري ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﮑﻮﻓﻪ اﻫﻞ ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺷﺮﯾﺢ و ﻋﺒﯿﺪه از ﻋﻠﻢ دﯾﻦ آﮔﺎه ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ و ﻋﻠﻢ‬‫دﯾﻦ ﺑﺎﯾﺸـﺎن از ﻏﯿﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد و اﯾﺸﺎن اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻌﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ آﻧﭽﻪ از اﻓﺎدات اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺎل ﺷـﺮﯾﺢ و ﻋﺒﯿـﺪه آﻧﻔﺎ ﺑﯿﺎن ﺷـﺪه از آن ﺑﻄﻼن دﻋﺎوي ﻓﺎﺳـﺪه و ﮐﻠﻤﺎت‬‫ﮐﺎﺳـﺪه اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ ﻣﯽﮔﺮدد و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ آﻧﭽﻪ او درﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ﻓﺮط ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ‬‫ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳـﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴـﺖ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺣـﻖ و ﯾﻘﯿﻦ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﻌﻠﻢ و اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺮﯾﺢ و ﻋﺒﯿـﺪه از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ دو ﻧﻔﺮ را از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن ﻣﻌـﺪود ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﺸﺎن را از ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ و ﺷـﯿﻌﯿﺎن آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪246 :‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻧﻔﺮ ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ در اﺣﮑﺎم اﺗﺒﺎع ﺑﻌﺾ ﺑﺪﻋﺎت و ﻣﻨﮑﺮات اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و‬‫اﺗﺒﺎع ﮐﺎﻣﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧﺪ و آن ﺟﻨﺎب در زﻣﺎن ﺧﻮد ﺑﺨﯿﺎل ﺛﻮران ﻓﺘﻨﻪ و ﻓﺴﺎد اﯾﺸﺎن را از ﺟﺮﯾﺎن ﺑﺮ آن و‬‫ﺗﯿﺮه ﻣـﺎﻧﻊ ﻧﻤﯽﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ از رواﯾـﺎت ﺧﻮد ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ‬‫ﻟﻠﻮاﻟﺪ اﻟﻌﻼم رﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ درﺟﺎﺗﻪ ﻓﯽ دار اﻟﺴﻼم و ﺗﻔﺼﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ اﮔﺮ ﭼﻪ در ﻫﻤﺎن ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات درﯾﻦ‬‫ﻣﻘﺎم ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ اﺟﻤﺎﻻ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺒﺼﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻤﻌﻦ ﮔﺮدد ﺑﺨﺎري در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌﺪ اﻧﺎ ﺷﻌﺒﮥ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻗﺎل اﻗﻀﻮا ﮐﻤﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن ﻓﺎﻧﯽ اﮐﺮه‬‫اﻻﺧﺘﻼف ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن اﻟﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋﮥ او اﻣﻮت ﮐﻤﺎ ﻣﺎت اﺻﺤﺎﺑﯽ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل اﻗﻀﻮا ﮐﻤﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﮑﺸﻤﯿﻬﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن‬‫ﻗﯿـﻞ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ اﯾﻮب ان ذﻟﮏ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﻮل ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺑﯿﻊ أم اﻟﻮﻟـﺪ و اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي ﻫﻮ و ﻋﻤﺮ اﻧﻬﻦ ﻻ ﯾﺒﻌﻦ و اﻧﻪ رﺟﻊ‬‫ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻓﺮأي ان ﯾﺒﻌﻦ ﻗﺎل ﻋﺒﯿـﺪة ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ رأﯾﮏ و راي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﺣّﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ رأﯾﮏ وﺣـﺪك ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻠّﯽ ﻣﺎ ﻗﺎل‬‫ﻗﻠﺖ و ﻗـﺪ وﻗﻔﺖ ﻋﻠﯽ رواﯾـﮥ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ اﺧﺮﺟﻬﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻨﻪ و ﻋﻨﺪه ﻗﺎل ﻟﯽ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻌﺚ اﻟّﯽ‬‫ﻋﻠّﯽ و اﻟﯽ ﺷﺮﯾﺢ‬‫ﻓﻘﺎل اﻧﯽ اﺑﻐﺾ اﻻﺧﺘﻼف ﻓﺎﻗﻀﻮا ﮐﻤﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن‬‫ﻓﺬﮐﺮه اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻗﺎل ﻓﻘﺘﻞ ﻋﻠّﯽ ﻗﺒﻞ ان ﯾﮑﻮن ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎﻧﯽ اﮐﺮه اﻻﺧﺘﻼف‬‫أي اﻟـﺬي ﯾﺆدي اﻟﯽ اﻟﻨﺰاع ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺘﯿﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮه اﻟﻤﺮاد اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﮥ اﻟﺘﯽ ﺗﺆدي اﻟﯽ اﻟﻨﺰاع و اﻟﻔﺘﻨﮥ و ﯾﺆﯾﺪه‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻌـﺪ ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن اﻟﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋـﮥ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ اﻟﮑﺸـﻤﯿﻬﻨﯽ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﻟﻠﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻗﻮﻟﻪ او اﻣﻮت ﺑﺎﻟﻨﺼﺐ و ﯾﺠﻮز اﻟﺮﻓﻊ ﻗﻮﻟﻪ‬‫ﮐﻤﺎ ﻣﺎت اﺻﺤﺎﺑﯽ أي ﻻ ازال ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ اﻣﻮت و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻗﺎل اﻗﻀﻮا ﮐﻤﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن‬‫أي ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﻻﻫﻞ اﻟﻌﺮاق اﻗﻀﻮا اﻟﯿﻮم ﮐﻤﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن ﻗﺒﻞ ﻫﺬا و ﺳﺒﺐ ذﻟﮏ‬‫ان ﻋﻠﯿﺎ ﻟﻤﺎ ﻗـﺪم اﻟﯽ اﻟﻌﺮاق ﻗﺎل ﮐﻨﺖ رأﯾﺖ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ان ﺗﻌﺘﻖ اﻣﻬﺎت اﻻوﻻد و ﻗـﺪ رأﯾﺖ اﻻن ان ﯾﺴﺘﺮﻗﻘﻦ ﻓﻘﺎل ﻋﺒﯿـﺪة رأﯾﮏ ﯾﻮﻣﺌـﺬ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ اﺣﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ رأﯾﮏ اﻟﯿﻮم ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗﮥ ﻓﻘﺎل اﻗﻀﻮا ﮐﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪247 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 187‬از ‪431‬‬‫ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن‬‫و ﺧﺸﯽ ﻣﺎ وﻗﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﺗﺎوﯾﻞ اﻫﻞ اﻟﻌﺮاق و‬‫ﯾﺮوي اﻗﻀﻮا ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎﻧﯽ اﮐﺮه اﻻﺧﺘﻼف‬‫ﯾﻌﻨﯽ ان ﯾﺨﺎﻟﻒ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺎل اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ اﺧﺘﻼف اﻻﻣـﮥ رﺣﻤـﮥ ﻓﻠﻢ ﮐﺮﻫﻪ ﻗﻠﺖ اﻟﻤﮑﺮوه اﻻﺧﺘﻼف اﻟـﺬي‬‫ﯾﺆدي اﻟﯽ اﻟﻨﺰاع و اﻟﻔﺘﻨـﮥ ﻗﻮﻟﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﮑﻮن ﻟﻠﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋﮥ او اﻣﻮت ﺑﮑﻠﻤﮥ او ﻣﻊ ان اﻻﻣﺮﯾﻦ ﮐﻼﻫﻤﺎ ﻣﻄﻠﻮﺑﺎن ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯽ اﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ و‬‫ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺠﻌﺪ ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺠﯿﻢ و ﺳﮑﻮن اﻟﻌﯿﻦ اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ‬‫اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺠﻮﻫﺮي اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ ﻣﻮﻻﻫﻢ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج ﻋﻦ اﯾﻮب اﻟﺴﺨﺘﯿﺎﻧﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪة ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻌﯿﻦ و‬‫ﮐﺴﺮ اﻟﻤﻮﺣﺪة اﻟﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻻﻫﻞ اﻟﻌﺮاق ﻟﻤﺎ ﻗﺪﻣﻬﺎ و اﺧﺒﺮﻫﻢ ان راﯾﻪ ﮐﺮأي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ ﻋﺪم ﺑﯿﻊ اﻣﻬﺎت اﻻوﻻد‬‫و اﻧﻪ رﺟﻊ ﻋﻨﻪ ﻓﺮأي ان ﯾﺒﻌﻦ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻋﺒﯿـﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ رأﯾﮏ و راي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﺣّﺐ اﻟّﯽ ﻣﻦ رأﯾﮏ وﺣـﺪك ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗﮥ اﻗﻀﻮا‬‫ﮐﻤـﺎ و ﻻـﺑﯽ ذر ﻋﻦ اﻟﮑﺸـﻤﯿﻬﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﺗﻘﻀﻮن ﻗﺒﻞ ﻓﺎﻧﯽ اﮐﺮه اﻻﺧﺘﻼف ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ او اﻻﺧﺘﻼف اﻟـﺬي ﯾﺆدي اﻟﯽ ﻟا ﺘﻨﺎزع و‬‫اﻟﻔﺘﻦ و اﻻ ﻓﺎﺧﺘﻼف اﻻﻣﮥ رﺣﻤﮥ و ﻻ ازال ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﻟﻠﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻟﻠﻨﺎس‬‫ﺟـﺎر و ﻣﺠﺮور و ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﺳﻢ ﮐـﺎن و ﻻﺑﯽ ذر ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن اﻟﻨﺎس ﺟﻤﺎﻋـﮥ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟﺮﻓﻊ اﺳـﻤﻬﺎ و ﺗﺎﻟﯿﻬﺎ ﺧﺒﺮﻫﺎ او اﻣﻮت ﺑﺎﻟﺮﻓﻊ ﺧﺒﺮ ﻣﺒﺘـﺪأ‬‫ﻣﺤـﺬوف أي او اﻧـﺎ اﻣﻮت و اﻟﻨﺼﺐ ﻋﻄﻔـﺎ ﻋﻠﯽ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻮن ﮐﻤـﺎ ﻣـﺎت اﺻـﺤﺎﺑﯽ اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻓﺎﻧﺘﺸـﺮ ﻋﻠﻢ اﻻﺳـﻼم ﻓﯽ اﻟﻤـﺪاﺋﻦ ﻗﺒﻞ ان ﯾﻘـﺪم ﻋﻠﯽ اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﭘﺲ ﺗﻔﺮﯾﻊ ﺷـﻨﯿﻊ و اﻓﮏ ﻣﻨﮑﺮ ﻓﻈﯿﻊﺳﺖ و ﻓﺴﺎد و وﻫﻦ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﺑﺮﯾﻦ ﻧﺴـﺞ ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﯽ آن ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳـﺨﯿﻔﻪ ﺧـﺪاج از ان اﺳـﺘﻨﺘﺎج ﮐﺮده ﺑﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ و ﻣﻠﺨﺺ ﮐﻼـم و ﻣﺤﺼﻞ ﻣﺮام ﮐﻪ‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻣﺒﻬﺮة اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدﯾﻢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪248 :‬‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و وﺻﻮل ﺑﻌﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻨﺤﺼﺮ در آﻧﺴﺖ ﮐﻪ رﺟﻮع ﺑﺂن ﺟﻨﺎب ﮐﺮده‬‫ﺷﻮد و ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻫﻞ اﺳﻼم و‬‫اﯾﻤـﺎن ﮔﺸـﺎده اﻣﺖ ﺧﻮد را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺂن ﺑﺎب و اﻟﺘﺠﺎ ﺑﺂن ﺟﻨﺎب دادهاﻧـﺪ و در ﻣـﺪاﺋﻦ اﺳـﻼم ﺑﻠﮑﻪ در ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻗﻄﺎر ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮد ﯾﺎ ﻫﺴﺖ ﺑﺘﻮﺳﻂ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ و آﻧﭽﻪ از ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺎﺧﻮذﺳﺖ و ﺑﺴﻮي آن ﺑﺎب‬‫ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻧﻤﯽﺷـﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺻــﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴـﺖ و ﻫﺮ ﮐـﻪ از ﺻــﺤﺎﺑﻪ ﯾـﺎ ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺎﺧـﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از آن ﺟﻨـﺎب ﮔﺮوﯾـﺪه ﻣﻤﺘﺜـﻞ ارﺷـﺎد ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻫﺮ ﮐﻪ از اﺗﺒﺎع آن ﺟﻨﺎب و اﺧـﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از آن ﺑﺎب ﺳـﺮ ﭘﯿﭽﯿـﺪه ﺧﻼف ﺣﮑﻢ‬‫ﻧﺒﻮي ورزﯾﺪه و ﺑﻼ ﺷﮏ ﺧﻮد را در ورﻃﻪ ﺟﻬﺎﻟﺖ و ﺿـﻼﻟﺖ دﯾﺪه و ﺟﺰ آﻧﮑﻪ از ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﺤﺮوم ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺣﻈﯽ ﺑﺎو ﻧﺮﺳـﯿﺪه و اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل او را ﭼﯿﺰي از ﻋﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺣﺎل ﺧﺴﺮان ﻣﺂل او ﻣﺜﻞ ﺳﺎرق و ﻣﺘﺴﻮر‬‫ﻗﺎﺑـﻞ اﺳﺘﺼـﻐﺎر و اﺣﺘﻘـﺎر اﺳﺖ ﻧﻪ ﻻـﺋﻖ اﺳـﺘﮑﺒﺎر و اﻓﺘﺨـﺎر ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﻔﺮط رﻗﺎﻋﺖ و ﻣﺰﯾـﺪ ﺟﻼﻋﺖ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ از‬‫ﻫﻔﻮات ﺧﻮد اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ اﺳﻼم در ﻣﺪاﺋﻦ و ﺑﻼد از اﻏﯿﺎر ﺟﻨﺎب أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒﺎد ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ و‬‫ﺑﺎﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ رذﯾﻠﻪ در ﺻﺤﺖ ﻣﻀﻤﻮن ﺻﺪق ﻣﺸﺤﻮن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 188‬از ‪431‬‬‫ﺗﺸـﮑﯿﮏ ﻧﻤﻮده ﺑﯿﺎﺳﺎﯾـﺪ اﺑـﺪا ﺻﻮرت ﻇﻬﻮر ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد و ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ اﯾﻦ ﺣﺮف واﻫﯽ را ازو ﻧﻤﯽﭘـﺬﯾﺮد و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ازﯾﻦ ﻧﻘﺾ‬‫ﻣﻔﺼـﻞ و رّد ﻣﮑﻤـﻞ ﮐﻼـم ﻣﻬـﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم او ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﺷـﺪه و ﺑﺮ ﻫﺮ ذي ﻋﯿﻨﯿﻦ‬‫ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ اﻟﻤﺴـﻔﺮ واﺿـﺢ و ﻋﯿـﺎن ﺷـﺪه ﮐﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺑﺠﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﺸـﺪق و ﺗﻔﻄﻊ ﺑﺴـﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ‬‫ﺑﺎﮐـﺎذﯾﺐ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و اﺑﺎﻃﯿـﻞ ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﻣﺘﻤﺴـﮏ و ﻣﺘﺸـﺒﺚ ﺷﻮد ره ﺑﺠﺎي ﻧﺒﺮده و ﺳﻮاي آﻧﮑﻪ ﺑﻬﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻨﮑﻮب ﺧﻮد ﺳﺎﻟﮏ ﻣﺴـﻠﮏ‬‫ﺧﺴﺎر و ﻫﻮان و اﺧﻔﺎق و ﺣﺮﻣﺎن ﮔﺮدد ﻃﺮﯾﻘﯽ دﯾﮕﺮ ﻧﺴﭙﺮده و ﻟﻘـﺪ دّﻣﺮﻧﺎ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺗﺰوﯾﻘﺎﺗﻪ ﺗﺪﻣﯿﺮا* و ﺗّﺒﺮﻧﺎ ﻗﺎﻃﺒﮥ ﺗﻠﻔﯿﻘﺎﺗﻪ ﺗﺘﺒﯿﺮا*‬‫و ﻟﻢ ﻧﺘﺮك ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ اﻟﺰاﺋﻔﮥ ﻧﻘﯿﺮا و ﻻ ﻗﻄﻤﯿﺮاو ﻟّﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺣﻤﺪا ﮐﺜﯿﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪249 :‬‬‫رد ﮐﻼم أﻋﻮر واﺳﻄﯽ در ﻣﻌﻨﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻄﺎل زﯾﺎده ﺑﻮدن ﺟﻤﻠﻪ »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و أرﮐﺎﻧﻬﺎ«‬‫و ﯾﻮﺳﻒ اﻋﻮر واﺳﻄﯽ در ﺟﻮاب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﺴـﻠﮏ اﺟﺘﺮاء ﻓﺨﯿﻢ و ﻣﻨﻬـﺞ اﻓﺘﺮاء ﻋﻈﯿﻢ ﭘﯿﻤﻮده ﺑﺎﺗﯿـﺎن ﻃﺎّﻣﺎت ﻋﻈﺎم ﺧﻮد را ﺿـﺤﮑﻪ ارﺑﺎب ﻋﻘﻮل و اﺣﻼم واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ‬‫رّد ﻣـﺬﻫﺐ اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﻪ ﺑﺘﻠﻔﯿﻖ و ﺗﺴﻮﯾـﺪ آن ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﻋﻤﻞ ﺧﻮد را ﺳـﯿﺎه ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ وﺟﻮه ﺣﺠـﺞ ﻟا ﺮاﻓﻀـﮥ‬‫ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﻟﺠﻮاب ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ وﺟﻮه اﺣـﺪﻫﺎ ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺘﻀـﻤﻦ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﺷﮏ اﻧﻪ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻢ زاﺧﺮ ﻻ ﯾﺪرك‬‫ﻗﻌﺮه اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺘﻀﻤﻦ ﺛﺒﻮت اﻟﺮﺟﺤﺎن ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻐﯿﺮه ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻤﺴﺎواة‬‫ﺑﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻦ ﻣﺠﻤﻮع اﻻﺻﺤﺎب اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻓﺜﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﻠّﻬﻢ ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ ان ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﯾﻨﻘﻞ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻘﺪر و ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻬﻢ‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺣﯿﻄﺎﻧﻬـﺎ و ارﮐﺎﻧﻬـﺎ و اﻟﺒـﺎب ﻓﻀﺎء ﻓﺎرغ و اﻟﺤﯿﻄﺎن و اﻻرﮐﺎن ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﻓﺮﺟﺤﺎﻧﻬﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ‬‫دﻓﻊ ﻓﯽ ﺗﺄوﯾـﻞ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﯾﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻟﻠّﺮاﻓﻀـﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﻮﺳﻒ اﻋﻮر در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ از ﺣﺠﺞ ﻗﺎﻫﺮه و ادﻟّﻪ ﺑﺎﻫﺮه ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺣﻘﺴﺖ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﺳﻪ وﺟﻪ ﻧﺎﻣﻮﺟﻪ را ﮐﻪ‬‫ﮐﺎﺷﻒ از ﺑﻮدن اﯾﻦ اﻋﻮر اﺑﺘﺮ از ﺑﻘّﯿﻪ اﺣﺰاب و اﺗﺒﺎع ﺛﻼﺛﻪ ﺧّﺴـ ﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ دﺳـﺘﺎوﯾﺰ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎ ﻗﺒﺢ وﺟﻮه و اﺧّﺲ ﻃﺮق اﻋﻼم اﻋﻼم‬‫ﻧﺼﺐ و ﺣﺮورّﯾﺖ ﺧﻮد اﻓﺮاﺧﺘﻪ و ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ ﺧـﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ وﺟﻮه ﺛﻼـﺛﻪ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﮐﻪ ﺑﻤﻔـﺎد ِإ ﱠن َأﻧ َْﮑَﺮ‬‫اﻟ َْﺄْﺻﻮاِت ﻟََﺼْﻮُت اﻟ َْﺤِﻤﯿِﺮ‬‫ﻗـﺎرع ﺻـﻤﺎخ ﻫﺮ ﺻـﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮﺳﺖ در ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈـﺎﻋﺖ ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﻇﻬﺎر آن ﻣﺤﺘﺎج ﺗﺒﯿﯿﻦ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ارﻏﺎﻣﺎ ﻻﻧﻒ‬‫اﻻﻋﻮر اﻟﻀـﺮﯾﺮ و ﮐﺒﺤﺎ ﻟﻌﻨﺎن اﻻﻋﻔﮏ اﻟﻐﺮﯾﺮ ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨـﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘـﺪﻣﯿﺮ و ﺑﺘﺘﺒﯿﺮ آن ﺑﺘﺤﺮﯾﺮ و ﺗﺴـﻄﯿﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ‬‫اﻋﻮر در ﺗﻘﺮﯾﺮ وﺟﻪ اّول ﮔﻔﺘﻪ اﺣـﺪﻫﺎ ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺘﻀـﻤﻦ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﺷﮏ اﻧﻪ ﺑﺤﺮ ﻋﻠﻢ ذاﺧﺮ ﻻ ﯾﺪرك‬‫ﻗﻌﺮه اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺘﻀﻤﻦ ﺛﺒﻮت اﻟﺮﺟﺤﺎن ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺛﺒﻮت اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻐﯿﺮه ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﻤﺴﺎواة‬‫ﺑﻘﻮل اﻟﻨﺒّﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻋﻦ ﻣﺠﻤﻮع اﻻﺻﺤﺎب اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻓﺜﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﻠّﻬﻢ ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺛﺒﻮت ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دارد و ﻣﺘﻀـﻤﻦ رﺟﺤـﺎن آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻢ ﺑﺮ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ ﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻔﺎد ﺻـﺮﯾﺢ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 189‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪250 :‬‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺳﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ او را ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺮداﻧﻨـﺪ رﺟﺤﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﺗﻔﻮق ﺑﺎﻫﺮ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺧﻮد دارد و ﻫـﺬا ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻞ‬‫اﻟﻈﻬﻮر َو َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫دّوم آﻧﮑـﻪ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻼـ رﯾﺐ دﻻـﻟﺖ واﺿـﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋـﺎﻟﻢ ﺟﻤﯿـﻊ ﻋﻠـﻮم ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ و رﺟﺤﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺧﻼﺋﻖ و ﺑﺮاﯾﺎ در ﻋﻠﻢ‬‫اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ ﭘﺲ رﺟﺤﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺧﻼﺋﻖ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ‬‫و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺷـﯿﺮازي و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﻌﺘﺮف ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺑﺪﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﺑﻌـﺪ از ﻣﺸﺎﻫﺪه اﻓﺎداﺗﺸﺎن ﺷـﺒﻬﻪ در ﺑﻄﻼن ﺧﺮاﻓﺖ اﻋﻮر ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ﻧﺰد ﻣﺘﺎّﻣﻞ ﺑﺼـﯿﺮ ﻣﺮاﺟﻌﻪ‬‫آن ﺗﻘﺮﯾﺮات اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﺑﺎﻃﻞ او را ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺒﺜﺎ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ در آن‬‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﻮاﻟﻒ و ﻣﻌﺎدي و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺷﻬﺎدت ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آﻧﺠﻨﺎب دادهاﻧﺪ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﺪﯾﺪه اﺛﺒﺎت‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠـﻮب ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ درﯾﻦ اﻣﺮ واﺿـﺢ اﻧﻮر ﺗﺸـﮑﯿﮏ رﮐﯿـﮏ آﻏـﺎز ﻣﯽﻧﻬـﺪ و داد ﺗﻔﻮق و ﺳـﺒﻘﺖ ﺑﺮ اﻋـﺪاء‬‫ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ و ﻻـﺣﻘﯿﻦ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽدﻫـﺪ و ﻫﺮاﺳـﯽ از ﺧﺰي و اﻓﺘﻀﺎح ﯾﻮم اﻟﻌﺮض اﻻﮐﺒﺮ ﻧـﺪارد و ﺑﺎرﺗﮑﺎب اﺟﺘﺮاء ﺑﻮاح و اﻓﺘﺮاء ﺻـﺮاح‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ وﻗﺎﺣﺖ ﺧﻮد روﺑﺮوي ارﺑﺎب ﻧﻈﺮ و اﺻـﺤﺎب ﺑﺼـﺮ ﻣﯽآرد ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي ﻣﺴﺎوات ﻣﺠﻤﻮع اﺻﺤﺎب در ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم اﻋﻮر ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺤﺪي واﺿﺢ اﻟﺒﻄﻼن ﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ اﺣﺪي از اﻫﻞ اﺳﻼم ﻗﺎﺋﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺎوي ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ رﺟﺤﺎن ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن در ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﺑﻌﺾ و اﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن از ﺑﻌﺾ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ‬‫ﺑﻠﮑﻪ در ﻇﻬﻮر ﺑﺠﺎﺋﯽ رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﻋﻮام اﻫﻞ اﺳﻼم ﻧﯿﺰ از آن واﻗﻒ و آﮔﺎه ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻻﻋﻼم ﭘﺲ اﻗﺪام اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﺑﺮﯾﻦ‬‫ادﻋـﺎي ﻧﺎﻓﺮﺟـﺎم ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﺳـﻼﻣﺴﺖ ﻣﻮذﻧﺴﺖ ﺑﺎﻧﺤﻄﺎط او از درﺟﻪ ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺣﺘﺠﺎج اﻋﻮر‬‫ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳـﺘﻌﺠﺎب ارﺑﺎب ﻋﻘﻮل و ﺣﻠﻮﻣﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم‬‫ﺳﻨّﯿﻪ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘﺪوح و ﻣﺼﻨﻮع و ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪251 :‬‬‫ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از ﺧﻔﺖ ﻫﺎم و ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻘﺮﯾﻊ اﺻـﺤﺎب اﻓﻬﺎم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺟﺮح و ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﺐ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت اﻋـﺎﻇﻢ ﮐﺒﺎر و اﻓﺎﺧﻢ اﺣﺒﺎر ﺳـﻨّﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﯿﺰ‬‫ﺷﻄﺮي از ﻋﺒﺎرات ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﮐﻤﺎل دﻫﯽ و اﻧﺤﺰام و وﻫﻦ و اﻧﻔﺼﺎم اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻤﻐﺮب اﺑﻮ ﻋﻤﺮ‬‫ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﺑﯿﺎن اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﺰﻧﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ﻗﻮل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم‬‫ﻗﺎل ان ﺻـّﺢ ﻫﺬا اﻟﺨﺒﺮ ﻓﻤﻌﻨﺎه ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻮا ﻋﻨﻪ و ﺷـﻬﺪوا ﺑﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﮑّﻠﻬﻢ ﺛﻘﮥ ﻣﻮﺗﻤﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ ﻻ ﯾﺠﻮز ﻋﻨﺪي ﻏﯿﺮ ﻫﺬا و اّﻣﺎ ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﯿﻪ‬‫ﺑﺮاﯾﻬﻢ ﻓﻠﻮ ﮐﺎن ﻋﻨﺪ اﻧﻔﺴﻬﻢ ﮐﺬﻟﮏ ﻣﺎ ﺧﻄﺄ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﻌﻀﺎ و ﻻ اﻧﮑﺮ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ و ﻻ رﺟﻊ ﻣﻨﻬﻢ اﺣﺪ اﻟﯽ ﻗﻮل ﺻﺎﺣﺒﻪ ﻓﺘﺪﺑّﺮ و ﻋﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﯾﻮب اﻟﺮﻗﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺨﺎﻟﻖ اﻟﺒﺰار ﺳﺄﻟﺘﻬﻢ ﻋﻤﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻤﺎ‬‫ﻓﯽ اﯾﺪي اﻟﻌﺎﻣﮥ‬‫ﯾﺮووﻧﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻤﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم او اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺎﯾﻬﺎ اﻗﺘﺪوا اﻫﺘﺪوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 190‬از ‪431‬‬‫ﻗﺎﻟﻮا ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻻ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رواه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و رﺑﻤﺎ رواه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮو اﻧﻤﺎ اﺗﯽ ﺿﻌﻒ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ ﻻن‬‫اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺪ ﺳﮑﺘﻮا ﻋﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻟﺤﺪﯾﺜﻪ و اﻟﮑﻼم اﯾﻀﺎ ﻣﻨﮑﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ﻗﺪ روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴﻨﺘﯽ و ﺳﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﻌﻀﻮا ﻋﻠﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻨﻮاﺟﺬ‬‫و ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﯾﻌﺎرض ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻟﻮ ﺛﺒﺖ ﻓﮑﯿﻒ و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ و اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﯾﺒﯿﺢ اﻻﺧﺘﻼف ﺑﻌﺪه ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻫﺬا آﺧﺮ ﮐﻼم اﻟﺒﺰار‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻗﺪ روي اﺑﻮ ﺷـﻬﺎب اﻟﺨّﯿﺎط ﻋﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺠﺰري ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻤﺎ اﺻﺤﺎﺑﯽ‬‫ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﺎﯾﻬﻢ اﺧﺬﺗﻢ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد ﻻ ﯾﺼﺢ و ﻻ ﯾﺮوﯾﻪ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻦ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﮐﻼم اﻟﺒﺰار ﺑﺼـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﺣﺎل ﻻن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﺎﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻨﻔﺮدﯾﻦ اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻟﻤﻦ ﺟﻬﻞ ﻣﺎ ﯾﺴـﺌﻞ ﻋﻨﻪ و ﻣﻦ ﮐﺎﻧﺖ ﻫﺬه ﺣﺎﻟﻪ ﻓﺎﻟﺘﻘﻠﯿﺪ ﻻزم ﻟﻪ و ﻟﻢ ﯾﺄﻣﺮ اﺻﺤﺎﺑﻪ ان ﯾﻘﺘﺪي ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﺒﻌﺾ‬‫إذا ﺗـﺎّوﻟﻮا ﺗﺎوﯾﻼ ﺳﺎﺋﻐﺎ ﺟﺎﺋﺰا ﻣﻤﮑﻨﺎ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل و اﻧّﻤﺎ ﮐﻞ واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﻧﺠﻢ ﺟﺎﺋﺰ ان ﯾﻘﺘـﺪي ﺑﻪ اﻟﻌﺎﻣﯽ اﻟﺠﺎﻫﻞ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺎ ﯾﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻣﻦ‬‫دﯾﻨﻪ و ﮐﺬﻟﮏ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﻌﺎّﻣﮥ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و‬‫ﻗﺪ روي ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺳﻨﺎد ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮ اﻟﺒﺰار ﻋﻦ ﺳﻼم ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪252 :‬‬‫اﻟﺤـﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘـﺪﯾﺘﻢ‬‫اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻫﺬا اﺳﻨﺎد ﻻ ﺗﻘﻮم ﺑﻪ ﺣﺠﮥ ﻻن اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼﯿﻦ ﻣﺠﻬﻮل‬‫اﺑﻄﺎل ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم« ﺑﮑﻼم اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﻪ ده وﺟﻪ‬‫و ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺸـﺎرت ﻓﻮاﺋـﺪ ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻮاﺋـﺪ ﺳﺪﯾـﺪه ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از آن ﮐـﺎﺷﻒ وﻫﻦ و ﻫـﻮان و ﺳـﺨﻒ و ﺑﻄﻼـن ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺠﻮﻣﺴﺖ ﭘﯿﺪا و اﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد اّول آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﺰﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﮔﺮد رﺷﯿﺪ ﺷﺎﻓﻌﯿﺴﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او‬‫ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﺤﺪ ﺻﺤﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه و اﯾﻦ اﻣﺎم ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎﻟﻔﺮض‬‫ﺻﺤﯿـﺢ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻌﻨﺎي آن ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ رواﯾﺖ ﻫﺮ واﺣﺪ از اﺻـﺤﺎب ﺑﺴـﺒﺐ وﺛﻮقﺷﺎن ﺣﺠﺘﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ آﻧﭽﻪ از راي ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺑﺎﺷــﻨﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ آن ﻧﺰد ﺧﻮدﺷــﺎن ﺣﺠـﺖ ﻣﯽﺑــﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻌﺾ اﯾﺸــﺎن ﺑﻌﺾ را ﺗﺨﻄﯿـﻪ ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧــﺪ و ﺑﻌﺾ اﯾﺸــﺎن ﺑﺮ ﺑﻌﺾ اﻧﮑــﺎر‬‫ﻧﻤﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻫﯿﭻ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﺑﺴﻮي ﻗﻮل دﯾﮕﺮي رﺟﻮع ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ و ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﺪم ﺻﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﯾﻨﻬﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ‬‫ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﺰﻧﯽ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌـﺪ ﻓﺮض و ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺻـﺤﺖ آن ﻫﻢ ﺣّﺠﯿﺖ اﻗﻮال ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮﻧﻤﯽآﯾﺪ و ﻫﯿﭽﮕﺎه ﻣﺬاﻫﺐ ﺷﺎن اﻗﺘﺪا و اﻗﺘﻔﺎ را‬‫ﻧﻤﯽﺷﺎﯾـﺪ و اﯾﻦ ﻓﺎﺋـﺪه ﻣﻬﻤﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻋﻈﻢ ﻧﻔﻊ آن ﺑﺮ ﺗﻮ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ ﻓﮑﻦ ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﺘﺮﺑّﺼـﯿﻦ دّوم آﻧﮑﻪ از ان ﻇـﺎﻫﺮ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺰار ﮐﻪ از ﻧﻘـﺎد ﮐﺒـﺎر و ﺣﻔـﺎظ اﺣﺒـﺎرﺳﺖ در ﺣﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده آﻧﭽﻪ‬‫ﻣﺤﺼـﻠﺶ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻘﺼـﻮر ﺑﺮ ﻋـﻮاﻣﺴﺖ و ﺧﻮاص از رواﯾﺖ آن ﺑﻬﺮه ﻧﺪارﻧـﺪ و اﯾﻦ ﮐﻤـﺎل ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻮﻫﯿﻦ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻔﺎﯾﮥ ﻻﻫﻞ اﻟﺪراﯾﮥ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ان ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﻒ ﺑﺴﺒﺐ راوي‬‫آن ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ ﭘﯿﺪا ﺷﺪه زﯾﺮا ﮐﻪ اﻫﻞ ﻋﻠﻢ از رواﯾﺖ ﺣﺪﯾﺚ او ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪهاﻧﺪ و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ ﻗﺎﻣﻊ ﻟﺮءوس اﻫﻞ اﻟﻐﻮاﯾﮥ و ﻗﺎﻟﻊ ﻻﺳﺎس‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 191‬از ‪431‬‬‫ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﮥ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از آن آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﻣﺮاد ﺑﺰار اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﺳـﻨﺎد ﻣﻘﺪوح ﺧﻮد ﻣﺘﻨﺎ ﻧﮑﺎرت دارد و ﻣﺘﻦ آن ﺧﻮد ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ دﻟﯿﻞ آﻧﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ از آن ﺟﻨﺎب ﺻﺎدر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴّﻨﺘﯽ‬‫اﻟﺦ ﮐﻪ ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺮوي ﺷﺪه ﻣﻌﺎرض ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮﻣﺴﺖ اﮔﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﻀﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺰار ﺑﺎز‬‫ﻋﻮدا ﻋﻠﯽ ﺑﺪء ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪253 :‬‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻋﯿـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار در ﺧﺎﺗﻤﻪ ﮐﻼم ﺧﻮد ﺑﺮ ﻋـﺪم ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم دﻟﯿﻠﯽ ﻋﻘﻠﯽ آورده و اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺒﯿﺢ اﺧﺘﻼﻓﺴﺖ و ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺎح ﻧﻤﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب آﻧﺠﻨﺎب ﺑﻌﺪ آن ﺟﻨﺎب‬‫اﺧﺘﻼف ﮐﻨﻨـﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻫﻮﯾـﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺑّﺰار ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻃﺮﯾﻘﯽ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺎوراي ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿـﻢ ﺑﻦ زﯾـﺪﺳﺖ و ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رواﯾﺖ اﺑـﻮ ﺷـﻬﺎب ﺧـّﯿ ﺎط از ﺣﻤﺰه ﺟﺰري از ﻧـﺎﻓﻊ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ از راه‬‫اﻧﺼﺎف ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ اﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﻧﺎﻓﻊ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﺷﺪ رواﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺑﻌﺪ ﻗﺪح اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﺴﻮي ﮐﻼم ﺑﺰار ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪه و دﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺰار را در ﺑﺎب ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم رد ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﻄﻠﻮب‬‫ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﺮﺿﺎ دﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺰار ﺑﺮ رد ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺻﺤﯿﺢ ﻧﺒﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ اﻓﺎدات او ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﺪح اﺳﻨﺎد و ﻣﺘﻦ آﻧﺴﺖ و در‬‫ﮐﻼـم او ﻣﺴـﺮور و ﻣﻨﻀـﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐـﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ و ﻣﺘـﺎﻧﺖ آن ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒﺮ ﻣﻌﺎﺿـﺪت و ﻣﺴﺎﻋـﺪت آن‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و ﺑﻘـﺪح و ﺟﺮح دﯾﮕﺮ ﻃﺮق ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺗﺸـﯿﯿﺪ آن ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ و ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟـﺒّﺮ ﺑﺮ ﮐﻼـم ﺑﺰار دارد ﻧﻤﻮده‬‫درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺄ آن ﻋﺪم ﻓﻬﻢ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام ﺑﺰارﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺻﻮرت اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺰار اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﭘﯿﺪا ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬‫اﺧﺘﻼف اﺻﺤﺎب در اﺣﮑﺎم ﺷﺮﻋّﯿﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺣﻖ و ﺻﻮاﺑﺴﺖ و ﻣﺮدم از ﻫﺮ ﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ اﺧﺬ دﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻬﺪاﯾﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﺳﯿﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ‬‫ﺑﻼ رﯾﺐ اﺑﺎﺣﺖ اﺧﺘﻼف در ﺷﺮع و ﺗﺴﻮﯾﻎ ﺗﻔﺮق در دﯾﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻌﻠﻮم اﻟﺒﻄﻼن از ﺳﻨﺖ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻤﯿﺸﻪ اﺧﺘﻼـف را ﻣـﺬﻣﻮم واﻣﯿﻨﻤﻮد و از ان ﻣﻨﻊ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و آن را ﺳـﺒﺐ ﻫﻼـك اﻣﻢ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺎﻟﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻧﺤﻀـﺮت ﺑﺮ ﺧﻼف ﺳّﻨﺖ و ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺧﻮد در ﺣﺎﻟﺖ‬‫ﺣﯿﺎت ﺗﺠﻮﯾﺰ اﺧﺘﻼف و ﺗﻔﺮق ﺑﻌﺪ وﻓﺎت ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ ﻓﺮﻣﻮد اﯾﻦ ﺳﺖ اﺻﻞ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺰار و ﺗﻘﺮﯾﺮي ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ ﻧﻤﻮده اﺻـﻼ‬‫وﻫﻨﯽ ﺑﺎﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺰار ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﻮﺟﻪ اﻣﺮ اﻗﺘـﺪوا در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻬـﺎل اﻣﺖ و ﻟﺰوم ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﺑﺮاﯾﺸـﺎن و ﻋـﺪم ﻣـﺎﻣﻮرﯾﺖ ﺑﻌﺾ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﻗﺘـﺪاي ﺑﻌﺾ ﺣـﺎﺳﻢ اﺷـﮑﺎل اﺑﺎﺣﺖ اﺧﺘﻼف ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ اﺷـﮑﺎل ﻧﺎﺷـﯽ از اﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﻗﺎﺑﻞ اﻗﺘـﺪا ﺑﺎﺷـﻨﺪ و‬‫اﻗﺘﺪاﺋﯽ ﻫﺮ واﺣﺪ ازﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﺐ اﻫﺘﺪا ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ اﺑﺎﺣﺖ اﺧﺘﻼف و ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺗﻔﺮق ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻣﻘﻠﺪﯾﻦ و ﻟﻮ ﺟﻬﺎل‬‫اﻣﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺎﻣﻮر ﺷﺪﻧـﺪ ﺑﺎﻗﺘﺪاي اﺻـﺤﺎب و اﺻـﺤﺎب ﻣﺨﺘﻠﻔﻨﺪ ﺑﺎﺷّﺪ اﺧﺘﻼف ﺑﻼ رﯾﺐ ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺧﺘﻼف اﺻـﺤﺎب در اﺣﮑﺎم‬‫اّوﻻ و اﺧﺘﻼف ﻣﻘﻠـﺪﯾﻦ در اﺧـﺬ از اﺻـﺤﺎب ﻣﺨﺘﻠﻔﯿﻦ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻻﺷـﮑﺎل و ﻻ ﯾﺮﺗﻔﻊ ﻋﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣﺎل ﻣﻦ اﻻﺣﻮال‬‫ﺳﻮاء ﮐﺎن اﻟﻤﻘﻠﺪون ﻫﻢ اﻟﺠﻬﺎل او ﯾﻘﻠﺪ اﻻﺻﺤﺎب ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺑﻌﻀﺎ ﻓﯽ اﻻﻋﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪254 :‬‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﺒﯿﻦ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺑﺎز ﺗﺸـﯿﯿﺪا ﻟﻠﻤﺮام و ﺗﺒﮑﯿﺘﺎ ﻟﻠﺨﺼﺎم اﺳـﻨﺎد دﯾﮕﺮ از ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ‬‫ﺑﺠـﺎﺑﺮ ﻣﯽﺷـﻮد ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و در ﻗـﺪح و ﺟﺮح آن وادي ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺳـﭙﺮده و ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ اﺳـﻨﺎدﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎن ﺣﺠﺖ ﻗـﺎﺋﻢ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ ﻣﺠﻬﻮﻟﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺸﺮه ﮐﺎﻣﻠﻪ ﮐﻪ از ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه و ﺷﻄﺮ ﻏﺎﻟﺐ آن‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ اﺳـﻼف اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒّﺮ و ﺑﻌﻀﯽ از ان از اﻓﺎده ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮاي ﻗﻠﻊ ﺗﺨﻮم ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ و آﺛﺎر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 192‬از ‪431‬‬‫اﯾﻦ اﻓﮏ ﺻﺮﯾﺢ اﻟﺒﻮار را ﻣﺎﺣﯽ و ﻋﺎﻗﯿﺴﺖ ف ُﮐْﻦ ﻣَِﻦ اﻟﱠﺸﺎِﮐِﺮﯾَﻦ*‬‫و ﺧﺬﻫﺎ اﺧﺬ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎﮐﺮﯾﻦ‬‫ﮐﻠﻤﺎت أﻋﻼم ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﺷﻨﺎﺳﺎن أﻫﻞ ﺗﺴﻨﻦ ﺑﯿﺮاﻣﻦ ﻋﺪم اﻋﺘﺒﺎر ﺣﺪﯾﺚ »أﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم« از ﻧﻈﺮ ﺳﻨﺪ و دﻻﻟﺖ‬‫و اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺣّﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﺳـﻨّﯿﻪ اﺳﺖ و ﺧﻮد اﻋﻮر ﺑﺠﻼﻟﺖ ﺷﺎن او ﻣﻌﺘﺮف ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ در ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـّﻨﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺣّﻠﯽ ره‬‫ﭼﺎره ﺟﺰ اﻋﺘﺮاف ﺑﻤﻘﺪوﺣﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺪﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻣﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺎﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻒ ﺿـّﻌﻔﻪ اﺋﻤﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﻟﺒﺰار ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﻌﺘﻤـﺪة و اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻣﻮﺟﺰه اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻇﻬﻮر وﻫﻦ و ﻫﻮان ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اّول آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل او‬‫ﻓﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ﺑﺼﺮاﺣﺖ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم و ﺑﻼ ﺗﺮدد و ارﺗﯿﺎب ﺿﻌﯿﻔﺴﺖ دّوم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل‬‫او ﺿـّﻌﻔﻪ اﺋﻤـﮥ اﻟﺤـﺪﯾﺚ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﺋﻤﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﺨﯿﻒ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺑﺤﺪي‬‫ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ آن را در ﻣﻌﺮض اﺣﺘﺠﺎج ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل او ﻗﺎل اﻟﺒﺰار ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳّﻠﻢ ﻣﻨﺠﻠﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺰار ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻧﻔﯽ ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ‬‫ﻗﻮل او را در ﻣﻘﺎم ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﺨﯿﻒ اﺳﺘﺸﻬﺎد آورده ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل او و ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪة ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ‬‫اﻧﺠﻼ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺻﻼ در ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤﺪه ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﯿﺴﺖ و اﺳﻔﺎري ﮐﻪ در آن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﻬﻮد ﺷﻮد ﻧﺰد ﺑا ﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ‬‫از ﭘـﺎﯾﻪ اﻋﺘﻤﺎد ﺳﺎﻗﻂ و ﺑﺤﻀـﯿﺾ ﺑﯽ اﻋﺘﺒﺎري ﻧﺎزل و ﻫﺎﺑﻂ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻏﯿﺮ ﺧﺎف ان ﮐّﻞ واﺣـﺪ ﻣﻦ ﻫـﺬه اﻟﻮﺟﻮه اﻟﻮاﺿـﺤﮥ ﯾﮑﻔﯽ ﻟﻘﻄﻊ‬‫راس اﻻـﻋﻮر ذي اﻟﻤﺜﺎﻟﺐ اﻟﻔﺎﺿـﺤﮥ و اﺑﻮ ﺣﯿﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻐﺮﻧﺎﻃﯽ ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ او در ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻊ‬‫دﯾﮕﺮ ﻣﺤﺎﻣـﺪ زاﻫﺮه و ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺑﺎﻫﺮه ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﺻـﻔﺪي و در ﮐﺎﻣﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و‬‫ﻏﯿﺮ آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ در ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺤﺮ ﻣﺤﯿﻂ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺰﻣﺨﺸـﺮي ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﮐﯿﻒ ﮐﺎن اﻟﻘﺮآن ﺗﺒﯿﺎﻧﺎ ﻟﮑﻞ ﺷـﯽء ﻗﻠﺖ اﻟﻤﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﺑّﯿﻦ‬‫ﮐﻞ ﺷـﯽء ﻣﻦ اﻣﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﻧّﺼﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ و اﺣﺎﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻨﮥ ﺣﯿﺚ اﻣﺮ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﺗﺒﺎع رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻃﺎﻋﺘﻪ و ﻗﯿﻞ َو ﻣﺎ َﯾﻨِْﻄُﻖ ﻋﺒﻘﺎت‬‫اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪255 :‬‬‫َﻋِﻦ اﻟ َْﻬﻮي‬‫و ﺣّﺜـﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﺟﻤـﺎع ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ و ﯾﺘﺒﻊ ﻏﯿﺮ ﺳﺒﯿـﻞ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻗـﺪ رﺿـﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻـﻣﺘﻪ اﺗﺒﺎع اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اﻻﻗﺘـﺪاء‬‫ﺑﺂﺛﺎرﻫﻢ ﻓﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻗﺪ اﺟﺘﻬﺪوا و ﻗﺎﺳﻮا و وﻃﺄ و اﻃﺮق اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻓﮑﺎﻧﺖ اﻟﺴـﻨﮥ و اﻻﺟﻤﺎع و اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺟﺘﻬﺎد ﻣﺴﺘﻨﺪة اﻟﯽ ﺗﺒﯿﯿﻦ اﻟﮑﺘﺎب ﻓﻤﻦ ﺛﻢ‬‫ﮐﺎن ﺗﺒﯿﺎﻧﺎ ﻟﮑﻞ ﺷﯽء اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻗﺪ رﺿﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ذﻟﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠّﻢ و ﻫﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻻـ ﯾﺼـﺢ ﺑﻮﺟﻪ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻣﺤّﻤـ ﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ‬‫رﺳﺎﻟﺘﻪ ﻓﯽ اﺑﻄﺎل اﻟﺮاي و اﻟﻘﯿﺎس و اﻻﺳـﺘﺤﺴﺎن و اﻟﺘﻌﻠﯿﻞ و اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ ﻣﺎ ﻧﺼﻪ و ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﻣﮑﺬوب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ ﻟﻢ ﯾﺼﺢ ﻗﻂ و ذﮐﺮ اﺳـﻨﺎدا‬‫اﻟﯽ اﻟﺒﺰار ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺴﻨﺪ ﻗﺎل ﺳﺄﻟﺘﻢ ﻋﻤﺎ روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒّﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻤﺎ ﻓﯽ اﯾﺪي اﻟﻌﺎﻣﮥ ﺗﺮوﯾﻪ‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻤﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم او ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﺎ اﻗﺘﺪوا اﻫﺘﺪوا‬‫و ﻫـﺬا ﮐﻼم ﻟﻢ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رواه ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻧﻤﺎ اﺗﯽ ﺿﻌﻒ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻻن اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺳﮑﺘﻮا ﻋﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻟﺤﺪﯾﺜﻪ و اﻟﮑﻼم اﯾﻀﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 193‬از ‪431‬‬‫ﻣﻨﮑﺮ و ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ و اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻ ﯾﺒﯿﺢ اﻻﺧﺘﻼف ﺑﻌﺪه ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻫﺬا ﻧّﺺ ﮐﻼم اﻟﺒﺰار و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ‬‫زﯾـﺪ ﮐﺬاب ﺧﺒﯿﺚ ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري و ﻫﻮ ﻣﺘﺮوك و رواه اﯾﻀﺎ ﺣﻤﺰة ﻫﺬا ﺳﺎﻗﻂ ﻣﺘﺮوك و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬‫ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎج ﺑﯿﻀﺎوي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ رواه اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد ﻻ ﯾﻘﻮم ﺑﻪ ﺣﺠﮥ ﻻن اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻏﺼـﯿﻦ ﻣﺠﻬﻮل و رواه ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﻦ رواﯾﮥ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ‬‫ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴّﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل اﻟﺒﺰار ﻣﻨﮑﺮ ﻻ ﯾﺼﺢ و رواه اﺑﻦ ﻋﺪي ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ ﻣﻦ رواﯾﮥ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﻤﺰة اﻟﻨﺼﯿﺒﯽ ﺑﻠﻔﻆ‬‫ﻓﺎّﯾﻬﻢ اﺧـﺬﺗﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺑـﺪل اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ و اﺳـﻨﺎده ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﺟﻞ ﺣﻤﺰة ﻓﻘﺪ اﺗﻬﻢ ﺑﺎﻟﮑﺬب و رواه اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﺧﻞ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮو ﻣﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻨﺤﻮه و ﻣﻦ وﺟﻪ آﺧﺮ ﻣﺮﺳـﻼ و ﻗﺎل ﻣﺘﻨﻪ ﻣﺸـﻬﻮر و اﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺿـﻌﯿﻔﮥ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﻓﯽ ﻫﺬا اﺳـﻨﺎد و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻣﮑﺬوب‬‫ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪256 :‬‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ و ﯾﺮوي ﺑﻌﺾ ﻣﻌﻨﺎه و ﻧﯿﺰ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ در ﺗﻌﻠﯿﻖ ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ دﺣﯿﮥ و ﻗﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ و‬‫رواه اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘـﺢ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﻧﻤﺎﻃﯽ اﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ رﺷـﯿﻖ اﺑﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣﺪ اﺑﻨﺎ وﻫﺐ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻗﺎل ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻣﻦ اﻗﺘﺪي ﺑﺸﯽء ﻣﻨﻬﺎ اﻫﺘﺪي‬‫ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ ﮐﺎن ﯾﻀﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﮐﺎن ﯾﺘﻬﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﺨﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ اﻟﮑﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)ﺣﺪﯾﺚ( اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻋﺒـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿـﺪ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻤﺰة اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣﻤﺰة ﺿـﻌﯿﻒ ﺟﺪا و رواه اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﻠﮏ ﻣﻦ‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﺟﻤﯿﻞ ﻻ ﯾﻌﺮف و ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﻟﮏ و ﻻ ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ و‬‫ذﮐﺮه اﻟﺒﺰار ﻣﻦ رواﯾﮥ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ ﮐّﺬاب و ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ اﯾﻀﺎ و‬‫اﺳـﻨﺎده واه و رواه اﻟﻘﻀﺎﻋﯽ ﻓﯽ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﺸﻬﺎب ﻟﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة و ﻓﯽ اﺳﻨﺎده ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮاﺣﺪ‬‫اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ و ﻫﻮ ﮐﺬاب و رواه اﺑﻮ ذر اﻟﻬﺮوي ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺴﻨﮥ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﺪل ﻋﻦ ﺟﻮﯾﺒﺮ ﻋﻦ اﻟﻀّﺤﺎك ﺑﻦ ﻣﺰاﺣﻢ ﻣﻨﻘﻄﻌﺎ و ﻫﻮ ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻀـﻌﻒ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺒﺰار ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻟﻢ ﯾﺼﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻫﺬا ﺧﺒﺮ ﻣﮑﺬوب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ و ﻗﺎل‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ اﻻﻋﺘﻘﺎد ﻋﻘﺐ ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻻﺷﻌﺮي اﻟﺬي‬‫اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻠﻔﻆ اﻟﻨﺠﻮم اﻣﻨﮥ اﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ اﻟﻨﺠﻮم اﺗﯽ اﻫﻞ اﻟّﺴﻤﺎء ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون و اﺻﺤﺎﺑﯽ اﻣﻨﮥ ﻻﻣﺘﯽ ﻓﺎذا ذﻫﺐ اﺻﺤﺎﺑﯽ اﺗﯽ‬‫اﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون‬‫ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ روي ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺻﻮل ﺑﺎﺳﻨﺎد ﻏﯿﺮ ﻗﻮي ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺒﺪ اﻟّﺮﺣﯿﻢ اﻟﻌﻤﯽ و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻀّﺤﺎك ﺑﻦ ﻣﺰاﺣﻢ ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻤﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﻣﻦ اﺧﺬ ﺑﻨﺠﻢ ﻣﻨﻬﺎ اﻫﺘﺪي‬‫ﻗﺎل و اﻟﺬي روﯾﻨﺎه ﻫﻬﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﯾﺆدي ﺑﻌﺾ ﻣﻌﻨﺎه ﻗﻠﺖ ﺻﺪق اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ ﯾﺆدي ﺻّﺤﮥ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻟﻠّﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم ﺧﺎﺻﮥ اّﻣﺎ‬‫ﻓﯽ اﻻﻗﺘـﺪاء ﻓﻼ ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻮﺳـﯽ ﻧﻌﻢ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺘﻠﻤﺢ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﻻﻫﺘﺪاء ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم و ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﻤﺎ ﻫﻮ اﺷﺎرة اﻟﯽ‬‫اﻟﻔﺘﻦ اﻟﺤﺎدﺛﮥ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض ﻋﺼﺮ اﻟّﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﻦ ﻃﻤﺲ اﻟﺴﻨﻦ و ﻇﻬﻮر اﻟﺒﺪع و ﻓﺸﻮ اﻟﻔﺠﻮر ﻓﯽ اﻗﻄﺎر اﻻرض ﻓﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺴﺘﻌﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 194‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪257 :‬‬‫و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﺤـﺎج در ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺮ و اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﺟﻤﺎع ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺠﻮاب‬‫اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴﻨﺘﯽ و ﺳﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﻤﻌﺎرﺿﺘﻪ أي و اﺟﯿﺐ ﺑﻤﻌﺎرﺿﮥ ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ‬‫ﺑﺎﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء أي ﻋﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ‬‫ﻓﺎن ﻫﺬﯾﻦ اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﻦ ﯾﺪﻻن ﻋﻠﯽ ﺟﻮاز اﻻﺧﺬ ﺑﻘﻮل ﮐﻞ ﺻﺤﺎﺑﯽ و ﻗﻮل ﻋﺎﺋﺸﮥ و ان ﺧﺎﻟﻒ ﻗﻮل اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ او اﻻرﺑﻌﮥ اﻻ ان اﻻّول أي‬‫اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﺑﻨـﺎء ﻋﻠﯽ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ رﺳـﺎﻟﺘﻪ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﮑـﺬوب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ و اﻻ ﻓﻠﻪ ﻃﺮق ﻣﻦ رواﯾـﮥ ﻋﻤﺮ و اﺑﻨﻪ و ﺟﺎﺑﺮ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و‬‫اﻧﺲ ﺑﺎﻟﻔﺎظ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ اﻗﺮﺑﻬﺎ اﻟﯽ اﻟﻠﻔﻆ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﻣﺎ‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ ﻋﺪي ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﺑﯿﺎن اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻣﺜﻞ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﺜﻞ‬‫اﻟﻨﺠﻮم ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﺎ ﻓﺒﺎﯾﻬﻢ اﺧﺬﺗﻢ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻣﺎ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻓﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺎﯾﻬﻢ اﻗﺘـﺪﯾﺘﻢ‬‫اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻧﻌﻢ ﻟﻢ ﯾﺼﺢ ﻣﻨﻬﺎ ﺷـﯽء و ﻣﻦ ﺛﻤﮥ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼﺢ و اﻟﺒﺰار ﻻ ﯾﺼّﺢ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻻ اّن اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ‬‫ﻗﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﻘﺎد روﯾﻨﺎه ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺻﻮل ﺑﺎﺳﻨﺎد ﻏﯿﺮ ﻗﻮي و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ آﺧﺮ ﻣﻨﻘﻄﻊ و اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﯾﺆدي ﺑﻌﺾ ﻣﻌﻨﺎه و ﻫﻮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻣﻮﺳﯽ اﻟﻤﺮﻓﻮع اﻟﻨﺠﻮم اﻣﻨﮥ ﻟﻠّﺴﻤﺎء ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ اﻟﻨﺠﻮم اﺗﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﻣﺎ ﺗﻮﻋﺪون و اﻧﺎ اﻣﻨﮥ ﻻﺻﺤﺎﺑﯽ ﻓﺎذا ذﻫﺒﺖ اﺗﯽ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﺎ‬‫ﯾﻮﻋﺪون و اﺻﺤﺎﺑﯽ اﻣﻨﮥ ﻻﻣﺘﯽ ﻓﺎذا ذﻫﺐ اﺻﺤﺎﺑﯽ اﺗﯽ اﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﯾﻮﻋﺪون رواه ﻣﺴﻠﻢ‬‫و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﺗﻤﺎم اﻟﺪراﯾﮥ ﻟﻘّﺮاء اﻟﻨﻘﺎﯾﮥ در ﻣﺒﺤﺚ اﺟﻤﺎع ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﯿﺲ ﻗﻮل ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﺣﺠﮥ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ اﻟﺠﺪﯾﺪ و‬‫اﻟﻘﺪﯾﻢ ﻧﻌﻢ ﻟا ﺤﺪﯾﺚ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ و اﺟﯿﺐ ﺑﻀـﻌﻔﻪ و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺧﻔﺎﺟﯽ در ﻧﺴـﯿﻢ اﻟﺮﯾﺎض ﺷـﺮح ﺷـﻔﺎي‬‫ﻗﺎﺿـﯽ ﻋﯿﺎض ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ آﺧﺮ رواه اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻃﺮق اﺳﺎﻧﯿﺪ ﮐﻠﻬﺎ ﺿـﻌﯿﻔﮥ‬‫ﺣﺘﯽ ﺟﺰم اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑـﺎﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﮐﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ اﻟﻤﺼـﻨﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ان ﻻ ﯾﻮرده ﺑﺼـﯿﻐﮥ اﻟﺠﺰم و ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻣﻦ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﻮارد ﻻن اﻟﻤﺼـﻨﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺎﻗﻪ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻗﺪ اﺳﺘﻘﺮوا ﻋﻠﯽ ﺟﻮاز اﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻀﻌﯿﻒ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻻﻋﻤﺎل ﻓﻀﻼ ﻋﻦ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺮﺟﺎل ﻻ وﺟﻪ ﻟﻪ ﻻن‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪258 :‬‬‫ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄّﯾﻬﻢ اﻗﺘـﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘـﺪﯾﺘﻢ ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻤﻞ ﺑﻤﺎ ﻓﻌﻠﻮه و ﻗﺎﻟﻮه ﻣﻦ اﻻﺣﮑﺎم و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا ﻣﻦ ﻗﺒﯿﻞ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ اﻟﺘﯽ ﯾﺠﻮز اﻟﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﻟﻀـﻌﯿﻒ‬‫اﻟﺦ‬‫و ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻬﺎﻟﻮي در ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق ﺷﺮح ﻣﻨﺎر ﺑﻤﻘﺎم رد ﻣﺬﻫﺐ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع ﺷﯿﺨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 195‬از ‪431‬‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺑﺮ ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع ﺧﻠﻔﺎء ارﺑﻌﻪ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴّﻨﺘﯽ و ﺳﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و اﺟﯿﺒﺖ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎرﺿﺎن‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ص اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ص ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮا‬‫ﻓﺘﻘﺎﻋـﺪ اﻻﺣﺘﺠـﺎج و اﺟﯿﺐ ﺑـﺎن اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻـول و ان روي ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮات ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﮑـﺬوب ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﺑﻪ ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ و اﻟـﺒﺰار و اﻣـﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﻬﻮ اﯾﻀـﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﮐﻤـﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺰي و اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻬﺎ اﺳﻨﺎد و ﻗﺎل اﻟﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻻ ﺣﺪﯾﺜﺎ واﺣﺪا‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺴﺎء ﻫﮑﺬا ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷـﺮوح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ و ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﻪ ﺑﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم در ﻓﻮاﺗﺢ اﻟﺮﺣﻤﻮت ﺷـﺮح ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺜﺒﻮت ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ‬‫ا ﻟ ﻤ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫ﺑﺎﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ رواه اﺑﻦ ﻋﺪي و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ و ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫أي أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺎﺋﺸﮥ اﻟﺼﺪﯾﻘﮥ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﻤﻨﺪﻓﻊ ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎن ﻻ ﯾﺼـﻠﺤﺎن ﻟﻠﻌﻤﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻣﻌﺎرﺿﮥ اﻟـّﺼ ﺤﺎح اﻣﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻻول ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮف ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﮑـﺬوب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ و ﺑﻪ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﺰار و اّﻣﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿـﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻬﺎ اﺳـﻨﺎد ﻗﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻻ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫واﺣﺪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﻔﺤﻮل ﮔﻔﺘﻪ و ﻫﮑﺬا‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﯾﻔﯿـﺪ ﺣﺠﯿﮥ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻢ و ﻓﯿﻪ ﻣﻘﺎل ﻣﻌﺮوف ﻻن ﻓﯽ رﺟﺎﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ زﯾﺪ اﻟﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻫﻤﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎن ﺟﺪا ﺑﻞ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫ان ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﮐـﺬاب و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻣﺘﺮوك و ﮐـﺬا اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و ﻟﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﺧﺮي ﻓﯿﻬﺎ ﺣﻤﺰة اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ و ﻫﻮ ﺿـﻌﯿﻒ ﺟـﺪا ﻗﺎل ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﻣﻨﮑﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻـ ﯾﺴـﺎوي ﻓﻠﺴـﺎ و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﺎﻣـﮥ ﻣﺮوﯾﺎﺗﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋـﮥ و روي اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﻦ زﯾـﺪ و ﻫﻮ‬‫ﻣﺠﻬـﻮل ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﮔﺮ ﺑﻨـﺎﺑﺮ اﺻﻮل اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒﻮل ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ دﻻـﻟﺖ ﺑﺮ ﻣﺴـﺎوات ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ‬‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف آن ﻧﺰد اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات دﻻﻟﺘﺶ ﺑﺮ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﮐﻼم ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮐﻪ در‬‫ﻣﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻨﻘﻮل ﻣﯽﺷﻮد واﺿﺢ و اﺷـﮑﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﺮدي اﻟﮑﻮراﻧﯽ در ﻧﺒﺮاس ﮔﻔﺘﻪ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﺎ اﻣﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻻ ﺑﺎﺗﺒﺎع اﻟّﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪259 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠّﻢ ﻓﻘﺎل ﻗُْﻞ ِإْن ُﮐﻨْﺘُْﻢ ﺗُِﺤﱡﺒﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ َﻓﺎﱠﺗﺒُِﻌﻮﻧِﯽ ﯾُْﺤﺒِﺒُْﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫و ﻗﺎل َﻓﺂﻣِﻨُﻮا ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َو َرُﺳﻮﻟ ِِﻪ اﻟﱠﻨﺒِﱢﯽ اﻟ ُْﺄﱢﻣﱢﯽ اﻟﱠِﺬي ﯾُْﺆﻣُِﻦ ﺑ ِﺎﻟﱠﻠِﻪ َو َﮐﻠِﻤﺎﺗِِﻪ َو اﱠﺗﺒُِﻌﻮُه ﻟََﻌﱠﻠُﮑْﻢ َﺗْﻬَﺘُﺪوَن‬‫و ﻗﺎل َو ﻣﺎ آﺗﺎُﮐُﻢ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل َﻓُﺨُﺬوُه َو ﻣﺎ َﻧﻬﺎُﮐْﻢ َﻋﻨُْﻪ َﻓﺎﻧ َْﺘُﻬﻮا‬‫و ﻗﺎل َﻣْﻦ ﯾُِﻄِﻊ اﻟﱠﺮُﺳﻮَل َﻓَﻘْﺪ َأﻃﺎَع اﻟﱠﻠَﻪ‬‫و ﻗـﺎل ﻟﻠّﻨﺒّﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠّﻢ ﻗـﻞ اﻧﻤﺎ اﺗﺒﻊ ﻣﺎ ﯾﻮﺣﯽ اﻟّﯽ ﻣﻦ رﺑﯽ ﻫـﺬا ﺑﺼﺎﺋﺮ ﻣﻦ رﺑﮑﻢ و ﻫـﺪي و رﺣﻤـﮥ ﻟﻘﻮم ﯾﺆﻣﻨﻮن ﻓﮑﺎن اﺗﺒﺎع‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﻫﻮ ﻋﯿﻦ اﺗﺒﺎع ﻣﺎ ﯾﻮﺣﯽ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ رﺑّﻪ و ﻟﺬا ﻗﺎل اﺗﺒﻌﻮا ﻣﺎ اﻧﺰل إﻟﯿﮑﻢ ﻣﻦ رﺑّﮑﻢ و ﻻ ﺗﺘﺒﻌﻮا ﻣﻦ دوﻧﻪ اوﻟﯿﺎء ﻓﺎﺗﺒﺎع اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﺟﺎء ﺑﻪ ﻣﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻃﺎﻋﺘﻪ ﻫﻮ اﻟﻤﺎﻣﻮر ﺑﻪ ﻓﺮﺟﻌﻨﺎ اﻟﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺘﯽ ﻧﻨﻈﺮ ﻣﺎ ذا ﯾﺎﻣﺮﻧﺎ ﺑﻪ و ﻣﺎ ذا ﯾﻨﻬﺎﻧﺎ ﻋﻨﻪ‬‫ﺣﺘﯽ ﻧﺄﺧـﺬ ﺑﺎﻻـول و ﻧﻨﺘﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﺮأﯾﻨﺎه ﯾﻘﻮل ﻣﻬﻤﺎ اوﺗﯿﺘﻢ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻻ ﻋـﺬر ﻻﺣـﺪ ﻓﯽ ﺗﺮﮐﻪ ﻓﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 196‬از ‪431‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺒﺴّﻨﮥ ﻣﺘﯽ ﻣﺎﺿﯿﮥ ﻓﺎن ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺳﻨﮥ ﻓﻤﺎ ﻗﺎل اﺻﺤﺎﺑﯽ ان اﺻﺤﺎﺑﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﻓﺎّﯾﻤﺎ اﺧﺬﺗﻢ ﺑﻪ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ و‬‫اﺧﺘﻼف اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻟﮑﻢ رﺣﻤﮥ‬‫ﻓﻌﻠﻤﻨـﺎ ان ﻣـﺎ ﯾﻮﺟـﺪ ﻣﻨﺼﻮﺻـﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﺑـّﺪ ﻣﻦ اﻻﺧـﺬ ﺑﻪ و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ اﻟﺘﺎرك ﻟﻠﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﻻ ﻋـﺬر ﻟﻪ ﻓﻬﻮ زاﺋﻎ ﺛﻢ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ‬‫ﻣﻨﺼﻮﺻﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﮑﺘﺎب و وﺟـﺪ ﻣﻨﺼﻮﺻﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﮥ وﺟﺐ اﻻﺧـﺬ ﺑﻪ و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ ﻣﺨﻄﺊ اﺛﻢ ﺛﻢ ان ﻟﻢ ﯾﻮﺟـﺪ ﻣﻨﺼﻮﺻﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻬﻤﺎ‬‫رأﯾﻨﺎه ﻗﺪ اﺣﺎﻟﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﺧﺬ ﺑﻘﻮل اﻟﻤﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﺻّﻮب اﻟﺠﻤﯿﻊ ﺣﯿﺚ ﻧّﺺ ﻋﻠﯽ ان اﻵﺧﺬ ﺑﻘﻮل اّﯾﻬﻢ‬‫ﮐـﺎن ﻣﻬﺘـﺪ و ﻻـ ﯾﮑﻮن اﻟﺘـﺎﺑﻊ ﻣﻬﺘـﺪﯾﺎ اﻻـ إذا ﮐـﺎن اﻟﻤﺘﺒﻮع ﻣﻬﺘـﺪﯾﺎ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﮥ و اﺷﺎر ﺑﺘﺸﺒﯿﻬﻬﻢ ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم اﻟﯽ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﻓﯽ ﻟا ﻌﻠﻢ ﻓﺎن‬‫اﻟﻨﺠﻮم و إن ﮐﺎﻧﺖ ﻣﺸﺘﺮﮐـﮥ ﻓﯽ اﺻﻞ اﻟﻨﻮم اﻟﺬي ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻪ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎت اﻟﺒﺮ و اﻟﺒﺤﺮ ﻟﮑﻨﻪ ﻻ ﺧﻔﺎء ﻓﯽ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺒﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻮر و اﻻﺷـﺮاق‬‫و اﻻﺿﺎءة و اﺷﺎر ﺑـﺬﻟﮏ اﯾﻀﺎ اﻟﯽ ان ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺒﻬﻢ ﻓﯽ ﻧﻮر اﻟﻌﻠﻢ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ ﺧﻠﻼ ﻓﯽ اﻻﻫﺘـﺪاء ﺑﻬﻢ و ﻻ ان اﻵﺧﺬ ﺑﻘﻮل اﻗﻠﻬﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﻬﺘﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﻮﺟﺐ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟﻨﻮر ان ﯾﮑﻮن اﻻﺧﺬ ﺑﺎﻻﻗﻞ ﻧﻮرا ﻏﯿﺮ ﻣﻬﺘﺪ ﯾﻮﺿﺤﻪ ﻣﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺴـﺠﺰي ﻓﯽ اﻻﺑﺎﻧﮥ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳﺄﻟﺖ رﺑﯽ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺎوﺣﯽ اﻟّﯽ ﯾﺎ ﻣﺤﻤﺪ ان اﺻﺤﺎﺑﮏ ﻋﻨﺪي ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺑﻌﻀﻬﺎ اﺿﻮء ﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ‬‫ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻤﺎ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﺧﺘﻼﻓﻬﻢ ﻓﻬﻮ ﻋﻨﺪي ﻋﻠﯽ ﻫﺪي اﻧﺘﻬﯽ‬‫و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل اﻟﻘﺎﺋﻞ‬‫ﻣﻦ ﺗﻠﻖ ﻣﻨﻬﻢ ﺗﻘﻞ ﻻﻗﯿﺖ ﺳّﯿﺪﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﻟﻨﺠﻮم اﻟﺘﯽ ﯾﺴﺮي ﺑﻬﺎ اﻟّﺴﺎري‬‫و ﺳـّﯿﺪﻧﺎ اﻻﻣـﺎم ﻋﻠﯽ و اﺑﻨـﺎه رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ داﺧﻠﻮن ﻓﯽ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﮐﻤـﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻓﻌﻠﻤﻨﺎ اّن ﺟﻤﯿﻊ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﻣﺸﺘﺮﮐﻮن ﻓﯽ اﺻـﻞ‬‫اﻻﻫﺘﺪاء ﺑﻬﻢ ﻣﻊ ﺗﻔﺎوت درﺟﺎﺗﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺮدي در ذﯾﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪260 :‬‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﺧﻮد ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اّوﻻـ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺘﺸﺒﯿﻪ ﮐﺮدن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﻮد‬‫ﺑﻨﺠﻮم اﺷـﺎره ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﺴﻮي ﺗﻔـﺎوت ﻣﺮاﺗﺐﺷـﺎن در ﻋﻠﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﺠﻮم اﮔﺮ ﭼﻪ در اﺻﻞ ﻧﻮر ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ اﻫﺘـﺪا در ﻇﻠﻤﺎت ﺑّﺮ و ﺑﺤﺮ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺸﺘﺮك ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ آن ﻧﺠﻮم در ﻧﻮر و اﺷـﺮاق و اﺿﺎءت ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ اﺷﺎره ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺑﺴﻮي اﯾﻨﮑﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻧﻮر ﻋﻠﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻠﻞ در اﻫﺘﺪا ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﺑﺮ ﻗﻮل ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ از روي ﻋﻠﻢ او ﻏﯿﺮ ﻣﻬﺘﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ ﻧﺠﻮم در ﻧﻮر ﻣﻮﺟﺐ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ‬‫اﺧﺬ ﺑﺎﻗﻞ ﻧﺠﻮم از روي ﻧﻮر ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ او ﻏﯿﺮ ﻣﻬﺘﺪي ﮔﺮدد و ﺛﺎﻟﺜﺎ از رواﯾﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم رواﯾﺖ ﺳـﺠﺰي و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ‬‫در آن ﻣﺼّﺮﺣﺎ واردﺳﺖ‬‫ان اﺻﺤﺎﺑﮏ ﻋﻨﺪي ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻟﻨﺠﻮم ﻓﯽ اﻟّﺴﻤﺎء ﺑﻌﻀﻬﺎ اﺿﻮء ﻣﻦ ﺑﻌﺾ‬‫و اﯾﻦ رواﯾﺖ را دﻟﯿﻞ ﻣﻮﺿﺢ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺪﻋﺎي ﺧﻮد ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻤﺴﺖ واﻧﻤﻮده و راﺑﻌﺎ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم‬‫اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺎ داﻧﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻔﺎوت درﺟﺎت ﺧﻮد در اﺻﻞ اﻫﺘﺪا ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻣﺸﺘﺮك ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻏﺮض از ﻧﻘﻞ اﯾﻦ‬‫اﻓـﺎدات ﻃﺮﯾﻔﻪ ﮐﺮدي ﮐﻪ در ﻫﻮاي اﻗﺘـﺪاي اﺻـﺤﺎب ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿـﺎن آورده و ﻓﺴـﺎد ﻣﻮاّد آن ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿـﻞ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠﺪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﻪ ﻣﻘﺎم ﻧﻘﺾ ﮐﻼم اﻋﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدد ﮐﻪ‬‫ﻧﺰد ﮐﺮدي ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﺪ ذاﺗﻪ ﻫﻢ اﻣﺮ ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ و از ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﭼﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻋﻮر درﯾﻦ اﻣﺮ ﻇـﺎﻫﺮ اﻇﻬﺮ ﻣﺼـﺎدﻣﺖ ﺑـﺪاﻫﺖ اﺧﺘﯿـﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﺴﺎوات ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و در اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل ﻓﻘـﺪان ﺑﺼﺎرت ﺧﻮد ﻧﺰد ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺛﺒﻮت ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﮐﻞ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﻮاه ﺑﺘﻔﺎوت‬‫ﺑﺎﺷﺪ و ﺧﻮاه ﺑﺘﺴﺎوي ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم اﻋﻮرﺳﺖ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﺑﺎﻃﻞ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﭙﺎﯾﻪ ﺛﺒﻮت ﻧﻤﯽرﺳﺪ و ﺑﺪاﻫﮥ ﺗﺘﺒﻊ اﺣﻮال ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺒﻄﻞ و ﻣﻮﻫﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 197‬از ‪431‬‬‫آﻧﺴﺖ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﻠﺠﺎ ﺑﺘﺨﺼﯿﺺ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﮐﺮدي در ﮐﻼم‬‫ﺧﻮد ﺗﻨﺰﯾﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ان ﻟﻢ ﯾﻮﺟﺪ ﻣﻨﺼﻮﺻﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻬﻤﺎ رأﯾﻨﺎه ﻗﺪ اﺣﺎﻟﻨﺎ ﻋﻠﯽ اﻻﺧﺬ ﺑﻘﻮل‬‫اﻟﻤﺠﺘﻬـﺪﯾﻦ ﻣﻦ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺻﻮب اﻟﺠﻤﯿﻊ ﺣﯿﺚ ﻧﺺ ﻋﻠﯽ ان اﻵﺧﺬ ﺑﻘﻮل اﯾﻬﻢ ﮐﺎن ﻣﻬﺘﺪ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ‬‫ﺑﺼـﺮاﺣﺖ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺮاد از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﻣﺮ ﺑﺎﻗﺘﺪاﯾﺸﺎن وارد ﺷﺪه ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦﺷﺎن ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﮐﺮدي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫را ﻣﺜﻞ اﻣﺮ ﻣﻔﺮوغ ﻋﻨﻪ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ در ﺻﻮاﺗﻊ در ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب ﻣﻦ‬‫ﻻزﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮة و اﻻﻧﺼﺎر و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻏﺪوة و ﻋﺸﯿﮥ و ﺻﺤﺒﻪ ﻓﯽ اﻟﺴﻔﺮ و اﻟﺤﻀﺮ و ﺗﻠﻘﯽ اﻟﻮﺣﯽ ﻣﻨﻪ ﻃﺮﯾﺎ و اﺧﺬ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪261 :‬‬‫ﻋﻨﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و اﻻﺣﮑـﺎم و آداب اﻻﺳـﻼم و ﻋﺮف اﻟﻨﺎﺳـﺦ و اﻟﻤﻨﺴﻮخ ﮐﺎﻟﺨﻠﻔـﺎء اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻻـ ﮐـّﻞ ﻣﻦ رآه ﻣﺮة او اﮐـﺜﺮ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﮐـﺎﺑﻠﯽ ﻣﺮاد از اﺻـﺤﺎب ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺻـﺒﺢ و ﺷـﺎم ﻣﻼزﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و در ﺳـﻔﺮ و ﺣﻀـﺮ‬‫ﻣﺼـﺎﺣﺐ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺗﻠﻘﯽ وﺣﯽ از آن ﺟﻨﺎب ﮐﺮدهاﻧـﺪ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺗﺎزه ﺑﻮد و از آﻧﺠﻨﺎب اﺧـﺬ ﺷـﺮﯾﻌﺖ و اﺣﮑﺎم و آداب‬‫اﺳـﻼم ﺑﻌﻤـﻞ آورده و ﻧﺎﺳـﺦ و ﻣﻨﺴﻮخ را ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﺜﻞ ﺧﻠﻔﺎء راﺷـﺪﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺑﺎر ﯾﺎ زﯾﺎده از آن‬‫ﺣﻀـﺮت را دﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺼﺎت و ﺗﻘﯿﯿـﺪات ﮐﺎﺑﻠﯽ دﯾـﺪﻧﯽ و ﺷـﻨﯿﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﻮل و ﺧﻮف ﻣﺆاﺧـﺬه و دار و ﮔﯿﺮ ﭼﺴﺎن در‬‫ﺗﻀـﯿﯿﻖ داﺋﺮه اﺻـﺤﺎب ﺳـﻌﯽ ﻣﻮﻓﻮر ﺑﺘﻘـﺪﯾﻢ رﺳﺎﻧﯿـﺪه اﻗﺘـﺪا را ﺑﺮ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ و ﭼﻨـﺎن ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﻘﺼﻮر ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﭘﺲ ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﺠﺒﺴﺖ از اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﮐﻪ از ﭼﻪ رو اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را دﻟﯿﻞ ﺛﺒﻮت ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﻣﺠﻤﻮع اﺻـﺤﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ آن ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻓﺜﺒﺖ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻟﮑّﻠﻬﻢ اﻋﻼم ﺗﺒﺠﺢ و ﺗﻔﺎﺧﺮ ﺑﯽﻣﺤﻞ ﺑﺮاﻓﺮاﺧﺘﻪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻼم ﻣﺒﺴﻮط ﻣﺸـﺒﻊ در ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم و رّد ﺗﻔﻮﻫﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻘﻀﻬﺎ و‬‫ﻗﻀﯿﻀـﻬﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎن اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻮﮐﻮل ﺑﺮ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻨﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ از آﻧﭽﻪ ﻧﺤﯿﻒ ﺑﺎﻻﺧﺘﺼﺎر در اﯾﻦ ﺟﺎ ذﮐﺮ ﮐﺮدم واﺿﺢ و‬‫ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐـﻪ اﻣﺮ ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺧﺼـﻮص ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠـﻮم ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﻣﺮﯾـﺐ و از ﺑﺲ ﻋﺠﯿـﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴـﺖ ﮐـﻪ ﮔـﺎﻫﯽ ﻧﻈﺮ‬‫ﺑﻤﻘـﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ روات اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻧﯿﺰ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﻮدن ﮐﻼـم آن و ﻣﺆدي ﺑﻮدن آن ﺑﺴﻮي ﺗﺠﻮﯾﺰ اﺧﺘﻼف ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻔﺴﺎد و‬‫ﺑﻄﻼن و وﻫﻦ و ﻫﻮان اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﮔﺎﻫﯽ در ﻫﻮاي ﭘﺮﺳﺘﺶ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺳﺮﮔﺮم ﮔﺮدﯾﺪه راه اﺣﺘﺠﺎج و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺂن ﻣﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ و‬‫در ﺑﯿـﺎن ﻣﻌـﺎﻧﯽ آن ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻣﺘﻬـﺎﻓﺘﻪ و اﻓـﺎدات ﻣﺘﺴـﺎﻗﻄﻪ ﺑﺮ روي ﮐـﺎر ﻣﯽآرﻧــﺪ ﯾﮑﯽ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﺜﺒـﺖ ﺗﺴـﺎوي ﺻــﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و دﯾﮕﺮي آن را دﻟﯿﻞ ﺗﻔﺎوت ﻣﺮاﺗﺐﺷﺎن در ﻋﻠﻢ ﻣﯽداﻧﺪ و واﺣﺪي آن را ﻣﺜﺒﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﮐﻞ ﺻـﺤﺎﺑﻪ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و آﺧﺮي‬‫ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺨﺼـﯿﺺ و ﺗﻘﯿﯿـﺪ و ﺗﺤﺠﯿﺮ و ﺗﻀـﯿﯿﻖ در ﻣﺼﺎدﯾﻖ آن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ وﺟﻪ اّول اﻋﻮر ﮐﻪ در ﺟﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫آورده ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺳـﻔﺴﺎف و ﺟﺰاف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﻧﻔﺎق و ﺷـﻘﺎق اﻋﻮر ﻧﯿﺰ ﻫﺴـﺖ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺑـﺎدي اﻟﻨﻈﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ او درﯾﻦ وﺟﻪ ﻧﺎﻣﻮﺟﻪ اﻋﺘﺮاف ﺑﻐﺰارت ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮده و ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﮐﻪ ﺑﻼـ ﺷـﮏ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺤﺮ زاﺧﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﺎﯾـﺎن آن درك ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺑـﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ از راه ﺟﻬـﻞ و ﻋﻨﺎد وادي ﭘﺮ ﺧﺎر‬‫اﻧﮑﺎر رﺟﺤﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ اﻏﯿﺎر ﭘﯿﻤﻮده ﻫﺮ ﺟﺎﻫﻞ اّب و ﮐﻼﻟﻪ و ﻫﺮ ﻫﺎﺋﻢ ﻣﻬﺎﻣﻪ ﺟﻬﺎﻟﻪ را ﻣﺴﺎوي ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده و ﻟﻌﻤﺮي‬‫ان اﻻﻋﻮر اﻟﺠﻬﻮل اﻟﻈﻠﻮم* ﺣﯿﺚ ﺿّﻞ ﻋﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻮم* ﺗﺎه ﻟﻄﺎﻟﻌﻪ اﻟﻨﺤﺲ اﻟﻤﺸﻮم* ﻓﯽ ﺳﺒﺎﺳﺐ اﻟﻌﻤﯽ و اﻟﺘﻌﺼﺐ اﻟﻤﺬﻣﻮم* ﺣﺘﯽ‬‫اﻗﺒﻞ ﻟﻌﻤﻬﻪ ﺑﺎﻟﻬﺠﻮم* ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻌﺎرﺿﮥ ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻟﻨﺠﻮم* ﻓﻠﻢ ﯾﻬﺘﺪ ﻫﺬا اﻟﺠﺎﺋﺮ اﻟﻐﺸﻮم* ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎت ﺟﻬﻠﻪ اﻟﻐﺎﺷﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪262 :‬‬‫ﮐﺎﻟﺴﺤﺎب اﻟﻤﺮﮐﻮم* و ﻃﻔﻖ ﯾﺘﺴّﮑﻊ ﻓﯽ ﻏﯿﺎﻫﺐ اﻟﻮﺳﺎوس اﻟﻤﻮرﺛﮥ ﻟﻠﻮﺟﻮم* ﺣﺘﯽ رﻣﺘﻪ اﻟﺸﻬﺐ اﻟﺜﻮاﻗﺐ ﺑﺎﻟﺮﺟﻮم* ﻓﻌﺎد و ﻫﻮ ﺷّﺮ ﻣﺪﺣﻮر‬‫و ﻣﻠﻮم* و اﺻﺒﺢ و ﻫﻮ اﺧﺰي ﻣﺮﻣّﯽ و ﻣﺮﺟﻮم*‬‫اﺳﺘﺪﻻل أﻋﻮر واﺳﻄﯽ ﺑﻪ ﺟﻤﻠﻪ رﺿﺎي »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ‪ «...‬و رد آن ﺑﻪ ﻫﺸﺖ وﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 198‬از ‪431‬‬‫اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﻋﻮر در ﺗﻘﺮﯾﺮ وﺟﻪ دوم ﺳﺮاﯾﯿﺪه و ﺛﺎﻧﯿﻬﺎ ان ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﯾﻨﻘﻞ زﯾﺎدة ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﻘﺪر و ذﻟﮏ ﻗﻮﻟﻬﻢ‬‫ان اﻟﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل اﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺣﯿﻄﺎﻧﻬـﺎ و ارﮐﺎﻧﻬـﺎ و اﻟﺒـﺎب ﻓﻀـﺎء ﻓﺎرغ و‬‫اﻟﺤﯿﻄﺎن و اﻻرﮐﺎن ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ و رﺟﺤﺎﻧﻬﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻠﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﭘﺲ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن و ﻏﺎﯾﺖ ﺳﺨﻒ و ﻫﻮاﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ اﺻﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ اﻋﻮر ﻣﺮد ﻣﯽداﻧﺴﺖ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺷﻨﯿﻌﻪ را ﺑﻄﺮق ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﺳﺒﯿﻞ ﻓﻠﯿﻤﺖ ﻏﯿﻈﺎ ﺣﺘﯽ ﯾﻠﻘﯽ اﻟﻌﺬاب اﻟﻮﺑﯿﻞ‬‫دّوم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﻋـﻮر اﻓﺠﺮ از اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺑﻄﺮق ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﮐـﺎش آن را ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻣﻮﺛﻮق ﺑﻪ ﻧﺰد اﻫـﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد ﺛـﺎﺑﺖ‬‫ﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﯿﺰ او را ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ اﺣـﺪي از اﺛﺒـﺎت ﺳـﻨﯿﻪ اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ زﯾـﺎدت دﻧّﯿﻪ ﻧﮑﺮده اﺳﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿـﺎن و ﻻ‬‫ﯾﺮﯾﺪه اﻻ اﻟﺨﺴـﺮان و اﻟﺤﺮﻣﺎن ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﻋﻮر اﮔﺮ از اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﺮام ﻧﯿﺰ ﻧﺎﮐﺎم ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﮐﻢ از ﮐﻢ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﻤﺎﺋﯽ آن ﺑﻌﺾ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ ادﻋﺎي او اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺳـﻤﺠﻪ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﮐﺸﻒ ﺑﻌﻤﻞ آﯾﺪ آﺧﺮ ﭼﺮا ﮐﺎر ﺑﻨﺪ اﺟﻤﺎل‬‫و اﺧﻤـﺎل ﻣﯽﺷﻮد و ﺑـﺎ اﯾﻦ وﻗـﺎﺣﺖ و ﺑﯽﺷـﺮﻣﯽ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺳـﻤﺎي اﯾﺸﺎن دل دزدي ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻓﺮﺿﺎ اﮔﺮ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺣﺎﻟﺖ‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﺳـﻤﺎي ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﻗﺒﯿﺤﻪ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﯾﺸﺎن از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎء و ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﺰد ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼـﯿﺮ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎﯾﻦ‬‫اﻋﻮر ﻓﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼـﺮ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ ﭼﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ زﯾﺎدات ﮐﻪ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻨﻘﻞ آن ﻣﺘﻔﺮد ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺮ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻫﺮﮔﺰ ﺣﺠﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ‬‫و ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﻧﺎﺷـﯽ از ﺟﻬﻞ و ﻋـﺪواﻧﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺳـﺨﯿﻔﻪ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ آن را درﯾﻦ ﻣﻘﺎم آورده ﺑـﺬﮐﺮ آن‬‫ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﻓﺎﺳـﺪ و رﺟﻢ ﮐﺎﺳـﺪ ﺧﻮد ﻃﺮﯾﻖ اﻓﺤﺎم و اﻟﺰام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﺳﭙﺮده اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﻮاي اﻋﻮر اﺣـﺪي از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آن را ﺑﭽﻨﯿﻦ‬‫ﺳﯿـﺎق و ﺑـﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ وارد ﻧﮑﺮده ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺧﺒﯿﺜﻪ ﻗﻄﻌﺎ ﻣﺎﺧﻮذﺳﺖ از ﺑﻌﺾ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و زﯾﺎدات ﻓﻈﯿﻌﻪ و ﻣّﻨﺎﻋﯿﻦ و اﻓﺎﮐﯿﻦ‬‫ﺳﻨّﯿﻪ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از راه ﮐﯿـﺪ و اﻏﺘﯿﺎل و ﻣﮑﺮ و ادﻏﺎل ارﺗﮑﺎب آن ﻧﻤﻮده ﺑﻀﺎﻋﺖ وزر و وﺑﺎل و ﺧﺴـﺮ و ﻧﮑﺎل ﺑﺮاي ﺳﻮء‬‫ﻣﺂل ﺧﻮﯾﺶ اﻧﺪودهاﻧـﺪ و ﭼﻮن ذﮐﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ اﻏﻤﺎر و ﺗﺼـﺮﯾﻒ اﻓﺎﮐﯿﻦ ﻋﻀـﯿﻬﺖ ﺷـﻌﺎر در اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر ﺑﺮ زﺑﺎن ﻗﻠﻢ‬‫رﻓﺖ ﻟﻬـﺬا ﻣﻨﺎﺳﺐ ﭼﻨﺎن ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب آﻧﭽﻪ اﯾﻦ زراﻓﻪ ﻣﻌـﺪن اﻟﺨﺮاﻓـﮥ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮره ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﻌﻀـﯽ از ان را درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آرم و ﻣﺴﻠﮏ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳﭙﺎرم ﺗﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪263 :‬‬‫وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﮐﺬب و اﻧﺘﺤﺎل اﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺟﻬﺎل واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد و ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل اﻋﻮر اﻟـّﻀ ﻼل ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ‬‫اﻋﻤﺎل و ﻣﻨﺒﻊ اﻓﻌﺎل و داﻟﻪ اﻗﻮال و آﺧﺬ ﻣﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎل اﻧﺬاﻟﺴﺖ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺑﺪرﺟﻪ ﻇﻬﻮر رﺳﺪ ﭘﺲ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻄﺮي از‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﻋﻈﯿﻤﯽ اﻻﺣﻘﺎد و ﺑﻌﻀﯽ از ﻣﮑﺎﯾﺪﯾﻦ ذوي اﻟﻌﻨﺎد ﭼﻮن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دﯾﺪﻧﺪ و از ﺷﻌﺸـﻌﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻮ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﺳﻤﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ آﻧﺠﻨﺎب‬‫ﮐﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﺣﻘـﺎﺋﻖ ﻧﺼـﺎب ﻣﺜـﻞ آﻓﺘـﺎب ﻋﺎﻟﻤﺘـﺎب زاﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺧﻔﺎشوار ﺧﯿﺮه ﮔﺮدﯾﺪﻧـﺪ ﻧﺎﭼﺎر در ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ و‬‫رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ راه ﮐﻤﺎل ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ و در ﺣﻖ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺧﻮد ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎت ﺳـﺨﺎﻓﺖ آﯾﺎت و ﺟﻤﻼت رﮐﺎﮐﺖ‬‫ﺳﻤـﺎت اﻓﺰودﻧـﺪ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺑﻄﺶ و اﺻـﻄﻼم ﻣﻨﺘﻘﻢ ﻋﻈﯿﻢ اﻻﻧﺘﻘـﺎم ﺧﯿـﺎل ﺧﺰي و اﻓﺘﻀـﺎح ﺑﯿﻦ اﻟﺨﻼـﺋﻖ و اﻻﻧـﺎم ﻧﯿﺰ ﺑﺨـﺎﻃﺮ ﺧﻮد راه‬‫ﻧﺪادﻧـﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﮐـﺬب ﻻ ﮐﻼم و اﻓﺘﺮاي ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻼم ﺑﺮ ﺣﺒﯿﺐ ﻣﻠﮏ ﻋﻼم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤّﯿﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎدﻧﺪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ‬‫اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻗﺒﯿﺲ ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻤﺮي ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 199‬از ‪431‬‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﮑﺮﺧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺒﺮذﻋﯽ ﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺗﻤﯿﻢ‬‫ﺑﻦ ﺗﻤﺎم ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻮرﻫﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﻨﮑﺮ ﺟـّﺪا اﺳـﻨﺎدا و ﻣﺘﻨﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج ﻏﯿﺚ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ ﻗﺎل ﮐﺎن‬‫اﺑﻮ ﺳﻌﺪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻷﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﯾﻌﻆ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ رﺟﻞ ﻓﻘﺎل اﯾﻬﺎ اﻟﺸﯿﺦ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل ﻓﺎﻃﺮق ﻟﺤﻈﮥ ﺛﻢ رﻓﻊ راﺳﻪ و ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﺎم اﻻ ﻣﻦ ﮐﺎن ﺻﺪرا ﻓﯽ اﻻﺳﻼم اﻧﻤﺎ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل ﻓﺎﺳـﺘﺤﺴﻦ اﻟﺤﺎﺿـﺮون ذﻟﮏ و ﻫﻮ ﯾﺮدده ﺛﻢ ﺳﺄﻟﻮه ان ﯾﺨﺮج ﻟﻬﻢ اﺳﻨﺎده ﻓﺎﻧﻌﻢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﻪ ﻟﻬﻢ ﺛﻢ ﻗﺎل ﺷﯿﺨﯽ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﻻﺳﻔﺮاﺋﻨﯽ‬‫ﺛـﻢ وﺟـﺪت ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﻌـﺪ ﻣـﺪة ﻓﯽ ﺟﺰء ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ذﮐﺮه اﺑـﻦ اﻟﻤﺜّﻨﯽ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ اﺳـﻼف‬‫ﻧﺎاﻧﺼـﺎف اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﻧﺲ دور ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن وﺿﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻋّﻠﺎﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﮐﻪ ﻧﺎﻗﺪ‬‫ﻣﺎﻫﺮ و ﺟﻬﺒﺬ ﮐﺎﺑﺮ ﺳﻨّﯿﻪ اﺳﺖ ﺧﺒﺮي را ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮﯾﻦ اﻓﺘﻌﺎل ﺻﺮﯾﺢ و اﻓﺘﺮاي ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ اﺳﻨﺎدا و ﻣﺘﻨﺎ ﻣﻨﮑﺮ داﻧﺴﺘﻪ و ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪264 :‬‬‫وﻫﻦ و ﺑﻄﻼن آن ﻟﻔﻆ ﺟّﺪا ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﻓﺮﻣﻮده ﻓﺜﺒﺖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اّن ﻫﺬا اﻟﮑﺬب اﻟﺸـﻨﯿﻊ ﻣﻨﮑﺮ ﺟّﺪا و اﻟﺬي ﯾﺮوﯾﻪ و ﯾﻨﻘﻠﻪ ﯾﺄﺗﯽ ﺷﯿﺌﺎ اّدا و‬‫ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿـﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻷﺳﺘﺮآﺑﺎدي در ﺟﺎﻣﻊ دﻣﺸﻖ وﻋﻆ ﻣﯽﮐﺮد ﭘﺲ ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﺴﻮي او اﯾﺴـﺘﺎد و ﺳﺆال‬‫ﮐﺮد ﮐﻪ أي ﺷﯿﺦ ﺗﻮ در ﺑﺎب ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﭘﺲ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﯾﮏ ﻟﺤﻈﻪ ﺳـﺮ ﺑﺰﯾﺮ اﻧﺪاﺧﺖ و ﺑﻌﺪ از آن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﻌﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻤﺎم ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ‬‫در اﺳـﻼم ﺻﺪر ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺟﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺷﻬﺮ ﻋﻠﻢ ﻫﺴﺘﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس آن‬‫و ﻋﻤﺮ دﯾﻮارﻫﺎي آن و ﻋﺜﻤﺎن ﺳـﻘﻒ آن و ﻋﻠﯽ دروازه آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ آن را ﻧﯿﮑﻮ ﺷـﻤﺮدﻧﺪ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ آن را ﺑﺎر ﺑﺎر ﺑﯿﺎن‬‫ﻣﯽﮐﺮد ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ازو ﺳﺆال ﮐﺮدﻧـﺪ ﮐﻪ اﺳـﻨﺎد اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺮاي ﺷﺎن اﺧﺮاج ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ ﻗﺒﻮل ﮐﺮد و ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﺷﺎن اﺧﺮاج آن‬‫ﻧﻨﻤﻮد و اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻄﺮﺑﻪ ﮐﻪ اﻋﺠﻮﺑﻪ ارﺑﺎب ﻧﻈﺮ و اﻃﺮوﻓﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑﺼـﺮﺳﺖ ﺑﻘﺮاﺋﻦ ﺟﻠّﯿﻪ واﺿـﺤﻪ اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺤّﺪث و ﺑﺎدي‬‫اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻤﺒﺎدي اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدﯾﺴﺖ و اوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺗﺨﺪﯾﻊ ﻋﻮام و ﺗﻐﺮﯾﺮ اﻧﮑﺎس ﻃﻐﺎم در ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻈﺎم ﺳـﺮور اﻧﺎم‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﮑﺮام اﯾﻦ ﮐﻠﻤـﺎت ﺑـﺎرده و ﺑﻄﻼـت ﺷﺎرده از ﻫـﺬر ﺷﻮم و ﻫﺰل ﻣـﺬﻣﻮم ﺧﻮد ﻣﻨﻀﻢ و ﻣﻀـﻤﻮم ﺳﺎﺧﺘﻪ اّﻣﺎ ﻗﻮل اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺮج اﺳـﻔﺮاﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﻌـﺪ ﻣـﺪﺗﯽ در ﯾﮏ ﺟﺰ ﯾﺎﻓﺘﻢ ﻣﻮاﻓﻖ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﯾﻌﻨﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد ﭘﺲ ﻣﻨﺎﻓﯽ‬‫ﺑـﺎدي ﺑﻮدن اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﺰء ﻣﺠﻬﻮل ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﺠﻌﻮل ﺑﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪ‬‫ﺑﻌﻀﯽ از ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺣﺎﺿﺮﯾﻦ ﺑﻤﺠﻠﺲ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﺑﺎﺷﺪ و در آن اﯾﻦ ﮐﺬب ﻣﻔﺘﺮع را ﺑﯽﺳﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﺴﻨﺪ ﻣﺨﺘﺮع از راه ﺗﺰوﯾﺮ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ را در ﻣﻌﺮض اﺛﺒﺎت ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻮدن اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻟﺴـﺎن اﻟﻤﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻷﺳﺘﺮآﺑـﺎدي اﻟﻮاﻋـﻆ ﮐﺘﺐ ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﻗـﺎل ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻗـﺎل ﺑا ﻦ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻣﺰﻗﻮا ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﺑﯿﻦ ﯾـﺪﯾﻪ ﺑﺒﯿﺖ اﻟﻤﻘـﺪس و ﻓﯽ ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺮﻣﻠﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﻤﺎر اﻧﺎ‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﯿﺎش ﻋﻦ ﺑﺤﯿﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﺷﺪاد ﺑﻦ اوس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻗﺎل ﺑﮑﯽ ﺷﻌﯿﺐ ﻣﻦ ﺣﺐ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺘﯽ ﻋﻤﯽ ﻓﺬﮐﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻓﯿﻪ‬‫ﻓﻠـﺬا اﺧـﺪﻣﺘﮏ ﻣﻮﺳـﯽ ﮐﻠﯿﻤﯽ ﻗﻠﺖ ﻫـﺬا ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻞ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗـﺪ رواه اﻟﻮاﺣﺪي ﻓﯽ ﺗﻔﺴـﯿﺮه ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻔﺘﺢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﮑﻔﻮف ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺑﻨﺪار واﻟﺪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻓﯿﺮي اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻣﻦ ﻋﻬﺪﺗﻪ و اﻟﺘﺼﻘﺖ اﻟﺠﻨﺎﯾﮥ ﺑﺎﺑﯿﻪ و ﺳﯿﺎﺗﯽ و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻣﻊ ذﻟﮏ‬‫ﻣﺘﻬﻢ ﻗﺎل ﻏﯿﺚ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﻮري ﺣﺪﺛﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 200‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪265 :‬‬‫ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ ﺑﻠﻔﻈﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻗﺎل ﮐﺎن اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﯾﻌﻆ ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﻘﺎم إﻟﯿﻪ رﺟﻞ ﻓﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﻣﺨﺘﺼﺮ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل ﻓﺴﺄﻟﻮه ان ﯾﺨﺮج ﻟﻬﻢ اﺳـﻨﺎده ﻓﻮﻋﺪﻫﻢ ﺑﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﻘﺎل وﻟﺪت ﺑﺎﺳـﻔﺮاﯾﻦ ﺳﻨﮥ ‪ 375‬ﻗﺎل و ﻣﺎت ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳﻨﮥ‬‫‪ 448‬و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻻﻧﺴﺎب ﮐﺎن ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﮐـﺬاب اﺑﻦ ﮐـﺬاب ﺛﻢ ﻧﻘﻞ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﻨﺨﺸﺒﯽ ﻗﺎل و ﺣﺪث ﻋﻦ ﺷﺎﻓﻊ‬‫ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻮاﻧﻪ و أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻹﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﺴـﻠﻤﯽ و أﺑﯽ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﺨﺰاﻋﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﮐﺎن ﯾﻘﺺ و ﯾﮑـﺬب و ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﯿﻤﺎ اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻗﺎل اﻟﻨﺨﺸﺒﯽ دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻧﺼـﺮ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺴـﺠﺰي ﺑﻤﮑـﮥ ﻓﺴﺄﻟﺘﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﺬا ﮐﺬاب اﺑﻦ‬‫ﮐﺬاب ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﮐﺮاﻣﮥ ﻗﺎل و ﺗﺒّﯿﻨﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﯿﻪ ﯾﺮّﮐﺐ اﻟﻤﺘﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺼﺤﯿﺤﮥ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ‬‫ﻣﻮﺛﻘـﺎ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﭼﻮن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺑﻌﺾ ﻓﻀﺎﯾـﺢ و ﻗﺒﺎﺋـﺢ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮاﺑﺎدي از ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ‬‫ﺑﺎﺧﺘﺼـﺎر ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده و ﮐﺘـﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﭘﯿﺶ ﻧﺤﯿﻒ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﻟﻬـﺬا ﻣﻨـﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺗﻤـﺎم ﻋﺒﺎرت آﻧﮑﻪ داراي ﺣﺎل‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮاﺑﺎدي و واﻟـﺪش ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﮐﻤﺎل اﻓﺘﻀﺎح و اﺗﻘﺎح اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮاﺑﺎدي ﮐﻪ وﺿﻊ و اﻓﺘﺮا را از ﭘﺪر‬‫ﮐّﺬاب ﺧﻮد ﺑﻤﯿﺮاث ﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻄﻤﻊ ﺳـﯿﻢ و زر ﺑﺴﻮي ﮐﺬب و زور ﺑﯽﺧﻮد ﺷـﺘﺎﻓﺘﻪ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻃﻬﻮر واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدد ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ‬‫داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺴـﻤﻌﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب در ﻧﺴﺒﺖ ﺗﻤﯿﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻮ ﺳﻌﺪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ‬‫ﺑﻦ ﺑﻨـﺪار ﺑﻦ ﻣﺜﻨﯽ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ اﻷﺳﺘﺮآﺑﺎدي اﻟﻌﻨﺒﺮي ﻣﻦ اﻫﻞ اﺳﺘﺮاﺑﺎد ﻗﯿﻞ ﻫﻮ ﮐـﺬاب اﺑﻦ ﮐـﺬاب ﯾﺮوي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و اﺑﻮه اﻟﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ‬‫اﯾﻀـﺎ رﺣـﻞ اﻟﯽ اﻟﺸـﺎم و اﻟﻌﺮاق و اﻟﺤﺠﺎز ﯾﺮوي ﻋﻦ ﺷـﯿﻮخ ﮐﺜﯿﺮة ﻣﺜﻞ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟّﺮﻣﻠﯽ و اﺑﻦ ﮐﺮﻣﻮن اﻻﻧﻄﺎﮐﯽ‬‫روي ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ و اﺑﻮ ﺣـﺎﺟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻷﺳﺘﺮآﺑـﺎدي و ﻫﻮ آﺧﺮ ﻣﻦ روي ﻋﻨﻪ ﻓﯿﻤـﺎ اﻇﻦ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑـﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻨﺨﺸـﺒﯽ اﺑـﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻷﺳﺘﺮآﺑـﺎدي اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﮐـﺬاب و اﺑـﻮه ﮐـﺬاب اﯾﻀـﺎ ﯾﺮوي ﻋـﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺠـﺎرودي و ﮐـﺎن ﻫـﺬا‬‫اﻟﺠﺎرودي ﯾﺮوي ﻋﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ و ﻃﺒﻘﺘﻪ اﻟﺬﯾﻦ ﻣﺎﺗﻮا ﺑﻌﺪ اﻟﺴﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ ﻓﺮوي اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﻤﺎر‬‫ﻓﮑﺬب ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺠﺘﺮي ان ﯾﮑﺬب ﻫﻮ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻻ ﯾﺤﻞ اﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻨﻪ اﻻ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺘﻌﺠﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪266 :‬‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ وﻟﺪ واﻟﺪي ﺑﺎﻣﻞ و اﺻـﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﺼـﺮة ﻋﺎش اﻇﻨﻪ ﻣﺎﺋﮥ و اﺣﺪي ﻋﺸﺮ ﺳﻨﮥ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﻗﺮأ اﻟﻔﻘﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق اﻟﻤﺮوزي و‬‫ﺷﺎﻫـﺪ اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺠﺎﻫـﺪ اﻟﻤﻘﺮي و اﺑـﺎ اﻟﺤﺴﻦ اﻻﺷـﻌﺮي و ﻧﻔﻄﻮﯾﻪ و ﻏﻼـم ﺛﻌﻠﺐ و اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺸـﺒﻠﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﺋﻤـﮥ اﻟﻌﻠﻤـﺎء و ﺗﻮﻓﯽ‬‫ﺑﺎﺳﺘﺮآﺑﺎد ﻓﯽ رﺟﺐ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻌﻤﺎﺋـﮥ و اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﺣﺪث ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﺷﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻮاﻧﮥ اﻻﺳـﻔﺮاﺋﻨﯽ و أﺑﯽ اﻟﻌّﺒﺎس اﻟﻀـﺮﯾﺮ‬‫اﻟﺮازي و أﺑﯽ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ و أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒّﯿﻊ اﻟﺤﺎﻓﻆ و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻠﻤﯽ و أﺑﯽ اﻟﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫اﻟﺨﺰاﻋﯽ او ﻏﯿﺮﻫﻢ روي ﻋﻨﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻨﺨﺸﺒﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺑﻐـﺪاد‬‫ﺣﺎﺟﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻨﻪ ﺣـﺪﯾﺜﺎ واﺣـﺪا ﻣﺴـﻨﺪا ﻣﻨﮑﺮا ذﮐﺮه اﻟﻨﺨﺸﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻢ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺜﻨﯽ اﻟﺘﻤﯿﻤﯽ ﺑﻄﺮﺷـﺢ ﮐـﺬاب اﺑﻦ‬‫ﮐـﺬاب ﯾﻘﺺ و ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺠﻤﻊ اﻟـﺬﻫﺐ و اﻟﻔّﻀﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯽ وﺟﻬﻪ ﺳـﯿﻤﺎ اﻻﺳـﻼم و دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺦ أﺑﯽ‬‫ﻧﺼـﺮ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺴﺠﺰي اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﻤﮑﮥ ﻓﺴﺄﻟﺘﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻮ ﮐﺬاب اﺑﻦ ﮐﺬاب ﻻ ﯾﮑﺘﺐ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﮐﺮاﻣﮥ و ﺗﺒﯿﻨﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﺑﯿﻪ ﯾﺮﮐﺐ اﻟﻤﺘﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ اﻟﺼﺤﺎح و ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﺬﻻن ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺑﻌﺪ ان روي ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﺗﺒّﯿﻦ‬‫ﻣﻦ اﻟﺸـﻌﺮ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺨﺜﻌﻤﯽ ﻋﻦ اﻟّﺸـ ﺒﻠﯽ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻫﺬا ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﺪ ﺑﺒﻐﺪاد و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﺛﻢ ﻟﻘﯿﺘﻪ‬‫ﺑﺒﯿﺖ اﻟﻤﻘﺪس ﻋﻨﺪ ﻋﻮدي ﻣﻦ اﻟﺤﺞ ﺳـﻨﮥ ‪ 446‬ﻓﺤﺪﺛﻨﯽ ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺳﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﻮﻟﺪه ﻓﻘﺎل وﻟﺪت ﺑﺎﺳـﻔﺮاﯾﻦ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 375‬و ﻣﺎت ﺑﺒﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 201‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﻘﺪس ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮم ﺳﻨﮥ ‪ 448‬ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﺘﺎﻧﺖ اﻗﺘﺮان ﺑﺤـﺪ ﺗﺤﻘﻖ و ﺳﺘﯿﻦ رﺳـﯿﺪ ﮐﻪ زﯾﺎدت واﻫﯿﻪ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑـﺬﮐﺮ آن در‬‫ﮐﻼم ﺧﻮد ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮ ﺷـﺪه ﻣﺎﺧﻮذ از ﺑﻌﺾ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و ﺗﺰوﯾﻘﺎت ﮐﺎﺳﺪه ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ و اﻓﺎﮐﯿﻦ ﺳﺎﻟﻔﯿﻨﺴﺖ و ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ اﻋﻮر‬‫ﺧﺎﻟﯽ از دو ﺣﺎل ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻌﺪ وﻗﻮف ﺑﺮ ﻋﯿﻦ اﻟﻔﺎظ اﯾﻦ وﺿﺎﻋﯿﻦ ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ﺳﻮء ﺣﺎﻓﻈﻪ و ﻗﻠﺖ ﻣﺒﺎﻻت در اﯾﺮاد آن ﻣﺴﻠﮏ‬‫ﺗﻘﺪﯾﻢ و ﺗﺎﺧﯿﺮ و ﺗﺒﺪﯾﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﭘﯿﻤﻮده و ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﮐﺴﯽ دﯾﮕﺮ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺨﻠﯿﻂ در ﺗﺨﻠﯿﻂ ﺷﺪه و‬‫اﻋﻮر ﻋـﺪﯾﻢ ﻟا ﺒﺼـﺮ ﮐﻮراﻧﻪ ﺑﺴﻮي ﺗﻘﻠﯿـﺪ او ﺷـﺘﺎﻓﺘﻪ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﻬـﺎن از اﻧﺒﺎن او ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﺨﺮﺻـﯿﻦ‬‫ﻣﺎﺿﯿﻦ در ﺗﺤﺮﯾﻒ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﺎﺑﻖ اﻻﻗﺪام ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦﺷﺎن ﻧﯿﺰ ﺧﻮد را درﯾﻦ ﺑﺎب ﻗﺎﺻﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮑﺮده و ﺧﺮاﻓﺎت آن اﻧﮑﺎس ﻃﻐﺎم را ﺑﺘﺒﺪﯾﻞ اﻟﻔﺎظ‬‫و ﺗﺸﻮﯾﺶ ﻧﻈﺎم آورده ﻗﺼﺐ اﻟﺴﺒﻖ درﯾﻦ ﺑﺎب از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﺮدهاﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺷﮑﻮر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪267 :‬‬‫ﺳﺎﻟﻤﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺣﻨﻔﯿﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻓﺮﯾﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و زﯾﺎدت ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ را ﺑﺘﻐﯿﯿﺮ دﯾﮕﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎن‬‫ﮐﻤﺎل ﻓﻬﻢ و اﻣﻌﺎن و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺗﻘﺎن ﺧﻮد ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻤﻬﯿﺪ ﻓﯽ ﺑﯿﺎن اﻟﺘﻮﺣﯿﺪ در ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ‬‫آن ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻘﻮل اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻓﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ و اﻟﺠﻤﺎﻋﮥ ان اﻓﻀﻞ اﻟﺨﻠﻖ ﺑﻌﺪ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫و اﻟﺮﺳﻞ و اﻟﻤﻠﺌﮑﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﺛﻢ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧّﻪ ﻗﺎل‬‫ﻣﻦ اﻟّﺴﻨﮥ ان ﺗﻔﻀﻞ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ و ﺗﺤّﺐ اﻟﺨﺘﻨﯿﻦ و روي ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﮏ ان ﺗﻔﻀﻞ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﺗﺤﺐ‬‫ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ و ﺗﺤﺐ ﻋﻠﯿﺎ و ﻋﺜﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻟﻢ ﯾﺮد ﺑﻬﺬا ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺜﻤﺎن‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻـن اﻟﺘﺮﺗﯿﺐ ﻓﯽ اﻟـﺬﮐﺮ ﻻـ ﯾﻮﺟﺐ اﻟﺘﺮﺗﯿﺐ ﻓﯽ اﻟﺤﮑﻢ و روي ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺎ رأﯾﻨﺎ اﺣـﺪا اﺣﺴﻦ ﻗﻮﻻ ﻓﯽ‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻟﻤﺎ‬‫روي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﻘﺎل اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﺧﯿﺮ ﻫـﺬه اﻻﻣﮥ‬‫ﺑﻌﺪ ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﺛّﻢ ﻣﻦ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﺛﻢ ﻣﻦ ﻓﻘﺎل ﻋﺜﻤﺎن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﺛﻢ‬‫ﻣﻦ ﻓﺴﮑﺖ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻟﻮ ﺷﺌﺖ ﻻﻧﺒﺄﺗﮑﻢ ﺑﺎﻟﺮاﺑﻊ و ﺳﮑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﺤﻤﺪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺖ ﻓﻘﺎل اﺑﻮك اﻣﺮأ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫و روي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺳﺎﺳﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﺟﺪراﻧﻬﺎ ﻋﻤﺮ و ﺳﻘﻔﻬﺎ ﻋﺜﻤﺎن و ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻘﺎم ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺷﮑﻮر ﺟﺴﻮر ﭼﺴﺎن اﯾﻦ اﻓﮏ و زور را ﮐﻪ ﺻﻨﺎﻋﯿﻦ ﻋﺪﯾﻢ اﻟﺸﻌﻮر ﺑﺘﻠﻘﯿﻦ ﺧﺪوع ﻏﺮور ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺑﮑﻤﺎل ﺧﻮشدﻟﯽ وارد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺎﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎن ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ وﺻﻒ ارﺗﮑﺎب ﺧﻠﻂ و ﺧﺒﻂ ﻇﺎﻫﺮ واﺿﺢ و‬‫ﺗﺸﻮﯾﺶ و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻓﺎﺷـﯽ ﻓﺎﺿـﺢ در اﺳﺘﯿﺠـﺎب زﺟﺮ و ﻋﺘـﺎب ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ آﯾـﺎ آﻧﭽﻪ در ﮐﻼـم ﺧﻮد از اﻗﻮال ﻫﺎﺑﻄﻪ و رواﯾﺎت ﺳﺎﻗﻄﻪ ذﮐﺮ‬‫ﮐﺮده ﺑـﻮد ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﺮ ﺣـﺬاق ﻧﺤـﺎرﯾﺮ ﻣﮕﺮ ﮐﻤﯽ داﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﯾﻨﺤـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﻢ دﺳﺖ ﺗﺼـﺮف دراز ﮐﺮده ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﻋـﻮام و‬‫ﺗﻐﺮﯾﺮ ﻃﻐﺎم ﺑﺮﮔﻤﺎﺷﺖ اﻟﻐﺮض آﻧﭽﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻋﺎﻟﯽ ﻫﻤﺘﯽ ﺧﻮد اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﺑﺰﯾﺎدات ﻋﺎﻃﻠﻪ و‬‫اﺿﺎﻓﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ ارواح ﻣﺴـﯿﻠﻤﻪ و ﺳﺠﺎح را ﺗﺮوﯾﺢ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ اﮔﺮ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﺑﯿﺎن ﺷﻮد ﮐﻼم در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻨﺠﺮ ﺑﺎﻃﻨﺎب ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و‬‫ﺷﺮح آن ﺑﺤﺬاﻓﯿﺮه ﺑﺤﺪ اﺳـﻬﺎب ﺧﻮاﻫﺪ رﺳـﯿﺪ ﻟﻬﺬا در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺪار اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽرود و ﺳﯿﺠﯽء اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷﻄﺮ‬‫ﻣﻦ اﻟ ﮑ ﻼم ﻓ ﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪268 :‬‬‫ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب ﻓﯽ رد ﻫﻔﻮات اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﺎرﺗﻘﺐ ﺣﺘﯽ ﯾﺎﺗﯿﮏ ﻣﻦ اﻟﻌﯿﺎن ﻣﺎ ﯾﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﺨﺒﺮ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﻓﻀـﯿﺤﻪ و اﮐـﺬوﺑﻪ ﻗﺒﯿﺤﻪ‬‫ﮐﻪ اﻋﻮر ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺑﻄﻼـن و ﻫﻮان آن ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل اﯾﻦ ﺷﺎﻧﯽ اﺑﺘﺮ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺿـﺮر ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮﺑﺶ وارد ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 202‬از ‪431‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺤﺴﺐ اﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺑـﺎﻃﻠﻪ ﺛﻼﺛﻪ ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺋﻞ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﻮد از اﺗﯿﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫ﻣﺎﻧﻊ ﺑﺎﺷﺪ از وﺻﻮل ﺑﻌﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ او ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻠّﯿﺖ اﻣﺎﻣﺖ ﻧﺪارد و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﮐﻪ اﮔﺮ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﺣﻈﯽ از ﺑﺼـﯿﺮت ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺑـﺎﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺑـﺎﻃﻠﻪ و ﻫﻔﻮه ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﮐﻪ ﻣـﺎﯾﻪ ﻓﻀـﯿﺤﺖ و ﺧﺴـﺎر و ﺟـﺎﻟﺐ ﺧﺰي و‬‫ﺑﻮارﺳﺖ دﺳﺖ ﻧﻤﯽاﻧﺪاﺧﺖ و ﻫﺮﮔﺰ آن را ﺑﺠﻮاب اﻫﻞ ﺣّﻖ ﻣﺴﺘﻤﺴﮏ ﺧﻮد ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﺑﺎﻃﻨﺶ ﺑﺴﺒﺐ ﻧﺼﺐ و ﻋﺪوان ﻫﻢ‬‫رﻧﮓ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و دﯾـﺪه دﻟﺶ ﻣﺜﻞ ﭼﺸﻢ ﺳـﺮ ﺑﻌﻤﺎي ﻧﺼﺐ و ﻋﺪوان و ﺑﻐﺾ و ﺷـﻨﺎن ﻣﺼﺎﺑﺴﺖ از ادراك اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ واﺿـﺤﺎت و ﺗﻤﯿﯿﺰ‬‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺨﺎزي ﻓﺎﺿـﺤﺎت ﻫﻢ ﻗﺎﺻـﺮ و ﺧﺎﺳـﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺋﻞ ﺑﻮدن ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﺑﺮاي وﺻﻮل اﻣﺮ ﺑﺪﯾﻬﯽ ﺳﺖ و‬‫اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺸﺎﻫﺪ و دﻟﯿﻞ ﻧﺪارد ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ از ﮐﻼم ﺧﻮد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و آن ﻫﻢ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺎﻫﺪ آن ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ‬‫ﺳّﯿﺪ ﺷﻬﺎب ﻟا ﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ رواه اﻟﻄﺒﺮي ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾﺞ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و آورده اﻻﻣﺎم اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر‬‫و ﻗـﺎل ﮐﻤـﺎ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻋﻠﻢ اّن اﻟﺒﺎب ﺳـﺒﺐ ﻟﺰوال اﻟﺤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﺎﻧﻊ ﻣﻦ اﻟـﺪﺧﻮل اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻤﻦ أراد اﻟـﺪﺧﻮل و اﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ ﻏﯿﺮ‬‫اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺷﻖ و ﻋﺴﺮ ﻋﻠﯿﻪ دﺧﻮل اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻬﮑﺬا ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻄﻠﺐ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺪرك اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎﻧﻪ‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻠﻢ و ﻋﻘﻞ و ﺑﯿﺎن و رب ﻣﻦ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ و ﻻ ﯾﻘﺪر ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﺎن و اﻻﻓﺼﺎح و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺸﻬﻮرا‬‫ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺒﺎب اﻟﻌﻠﻢ و رواﯾﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ ﮐﺎن ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ‬‫ﺑﻔﺘﻮاه و ﺣﮑﻤﻪ و اﻟـّﺼ ﺤﺎﺑﮥ ﮐّﻠﻬﻢ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻣﻬﻤﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ ﯾﺴﺒﻘﻮﻧﻪ و ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ در ﺑﺎب ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺑﺎب ﺳـﺒﺐ زوال‬‫ﺣﺎﺋـﻞ و ﻣـﺎﻧﻌﺴﺖ از دﺧـﻮل ﺑﯿـﺖ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐـﻪ ﻣﺮاد ازﯾـﻦ ﺣﺎﺋـﻞ و ﻣـﺎﻧﻊ ﮐـﻪ ﺑـﺎب ﺳـﺒﺐ زوال آن ﻣﯽﺷـﻮد ﻫﻤـﺎن ﺣﯿﻄـﺎن و ﻣﺎ‬‫ﯾﻤﺎﺛﻠﻬﺎﺳﺖ ﻻ ﻏﯿﺮ و ﺣﯿﻄﺎن و اﻣﺜﺎل آن ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﯿﺖ ﻣﺎﻧﻌﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻼ رﯾﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪269 :‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺛﺒﻮت ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺋﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و از ﻋﻠﻢ ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺋﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و آﻧﭽﻪ‬‫ﻣﻮﺻﻞ ﺑﺴﻮي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎﺑﺴﺖ ﻻ ﻏﯿﺮ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ از راه اﻧﺼﺎف در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻌـﺪ اﻓـﺎده ﺳـﺎﺑﻘﻪ اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻃﻠﺐ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و از اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺑﯿـﺎن آن ﺟﻨﺎب ﻃﻠﺐ آن ﻧﮑﻨـﺪ او ادراك‬‫ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻌﻠﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻘﻞ و ﺑﯿﺎن ﺑﻮد و ﺑﺴﺎ اوﻗﺎت ﺷﺨﺼﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﯽﺷﻮد و ﻗﺎدر ﺑﺮ‬‫ﺑﯿﺎن و اﯾﻀﺎح ﻧﻤﯽﮔﺮدد و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻣﯿﺎن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ و رواﯾﺖ آن و اﺳﺘﻨﺒﺎط آن از‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و آﻧﺠﻨﺎب ﺑﺎﺟﻤﺎع ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺮﺟﻮع إﻟﯿﻪ ﺑﻮد در ﻋﻠﻢ ﺧﻮد و ﻣﻮﺛﻮق ﺑﻮد ﺑﻔﺘﻮي و ﺣﮑﻢ ﺧﻮد و ﮐﻞ‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ وﻗﺖ ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺂن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺳﺒﻘﺖ ﻧﻤﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻓﺮﯾﻪ ﻓﻈﯿﻌﻪ اﻣﺮي دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ادﻫﯽ و اﻣّﺮﺳﺖ ﺑﺮاي اﻋـﻮر و ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼـﺛﻪ اﻋـﻮر ﺣﺎﺻـﻞ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﯿـﺎﻧﺶ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻗﺼـﺪ اﺗﯿﺎن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﺟﺎﻧﺐ ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن آن ﻧﻤﺎﯾﺪ اّوﻻ ﺣﯿﻠﻮﻟﺖ ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﻣﺎﻧﻊ او از وﺻﻮل‬‫و دﺧﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض او از ﺟﺎﻧﺐ ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﺻـﻌﻮد ﻧﻤﻮده داﺧﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺷﻮد ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ او ﺳﺎرق ﻣﺘﺴّﻮر ﻣﺘﺼّﻮر‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﮑﻤﺎل ﺗﻨﮑﯿﻞ و ﻋﻘﺎب و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﻋﺘﺎب ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ و ذاﺋﻘﻪ ﻋﺬاب ﺷﺪﯾﺪ و ﻧﮑﺎل ﻋﺘﯿﺪ در دﻧﯿﺎ و آﺧﺮت‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﭼﺸـﯿﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ ارﺗﮑﺎب اﯾﻦ ﺟﺮم ﻋﻈﯿﻢ و ﺧﻄﺐ ﺟﺴﯿﻢ آﻧﭽﻪ ﺳﺰاي اوﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺸﯿﺪ و ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﻣﺘﺎﻋﺐ و ﻋﻘﻮﺑﺎت و ﻗﺎﻃﺒﻪ‬‫اﯾﻦ ﻣﺸـﺎق و ﺻـﻌﻮﺑﺎت او را ﺑﻮﺟﻪ ﺣﯿﻄـﺎن و ارﮐﺎن ﻧﺼـﯿﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ او ﺟﺎﻟﺐ اﯾﻦ‬‫ﻓﻀﺎﺋـﺢ و ﺑـﺎﻋﺚ اﯾﻦ ﻗﺒﺎﯾـﺢ ﺑﻬﺮ او ﺷﻮﻧـﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑـﺎﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺑﺎﺋﺮه و ﻋﻀـﯿﻬﻪ ﺧﺎﺳـﺮه ﺑﺎﯾـﺪ دل ﻧﻬﺎد ﺷﻮد و ﺑﺤﺼﻮل اﯾﻦ ﻓﻀﻞ ﻓﻀﻮل ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 203‬از ‪431‬‬‫ﺳﺨﺮﯾﻪ ارﺑـﺎب ﺣﻠﻮم و ﻋﻘﻮﻟﺴﺖ ﺑﺴﻮي ﻣﻘّﺮ ﺧﻮد ﺷـﺎد ﺷﺎد رود و اﻻ از اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎﯾﻦ زﯾﺎدت ﺧﺮاﻓﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺑﺎزآﯾـﺪ و راه‬‫اﻋﺘﺮاف و اذﻋﺎن ﺑﻔﺴﺎد و ﺑﻄﻼن آن ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺑﺎﻃﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺒﺎب ﻓﻀﺎء ﻓﺎرغ و اﻟﺤﯿﻄﺎن و‬‫اﻻرﮐﺎن ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﻓﺮﺟﺤﺎﻧﻬﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﭘﺲ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﺳﻔﺎﻫﺖ اوﺳﺖ و ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﺮاﻓﺖ ﻧﻈﺎم ﺑﺮ ﻫﺮ ﺧﺎص و ﻋﺎم واﺿﺢ‬‫و ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ او ﺑﻮﺟﻪ ﻓﻘﺪان ﺑﺼﺎرت ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ از ادراك اﺷـﯿﺎي ﻣﺤﺴﻮﺳﻪ و ﻓﻬﻢ اﻣﻮر ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﯾﮑﺴـﺮ ﻋﺎرﯾﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ‬‫ارﺑـﺎب اﺑﺼﺎر و اﺻـﺤﺎب اﻟﺒﺎب در ﺣّﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اّوﻻ ﻓﻀﺎء ﻓﺎرغ ﺑﻮدن ﺑﺎب ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ آن ﻧﯿﺰ ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﺳـﺖ‬‫ﭼﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻓﯽ اﻻﺻﻞ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻋﻀﺎء و ﻋﺘﺒﻪ و ﻧﺎﺻـﯿﻪ و ﻣﺼﺎرﯾﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ اﺟﺰا آﻧﺮا ﻓﻀﺎي ﻓﺎرغ ﺑﮕﻮﯾﺪ‬‫او ﺧﻮد از ﻓﻬﻢ و ﻋﻘﻞ ﺑﻠﮑﻪ ﺣّﺲ و ﻧﻈﺮ ﮐﻠّﯿﮥ ﻓﺎرغ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻠﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ در ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪270 :‬‬‫ﺑﺮ ﺑـﺪﯾﻊ ﺣﮑﻤﺖ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﻟﻬـﺬا در ﺣـﺎﻟﺖ اﻧﻔﺘـﺎح ﻓﻀـﺎ ﭘﯿـﺪا ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل رﺟﺤﺎن آﻧﺴﺖ ﻧﻪ ﺳـﺒﺐ ﻧﻘﺺ آن و‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر ﻓﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼـﺮ ﺑﺴﺒﺐ ﮐﻤﺎل اﻧﺤﺮاف ﺧﻮد از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﭼﻨﺎن از ﻓﻬﻢ و ﻋﻘﻞ ﺑﻌﯿﺪ اﻓﺘﺎده اﺳﺖ ﮐﻪ ادراك‬‫واﺿـﺤﺎت و ﺟﻠّﯿﺎت ﻫﻢ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و در اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر ﻣﺴـﺘﺒﯿﻨﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ذي ﺷﻌﻮر آن را ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﭘﯿﺶ ﭘﺎ ﻣﯽﺧﻮرد ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺗﺴﻠﯿﻢ‬‫ﻫﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻓﻀﺎء ﻓﺎرغ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن آن ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي آﺗﯿﻦ و داﺧﻠﯿﻦ اﻧﺘﻔﺎع از ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻮﻗﻮف‬‫ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎب آن ﻓﻀـﺎ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻓﻀـﺎء ﻓـﺎرغ ﺑﻮدﻧﺶ ﻋﯿﻦ ﮐﻤﺎﻟﺴﺖ ﺑﺨﻼف ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ و ﺣﺎﺋﻞ از وﺻﻮل و‬‫دﺧﻮل ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ ﭘﺲ ﻃﺮف ﻣﺤﯿـﻂ ﺑﻮدﻧﺸـﺎن ﺑﺮاي آﺗﯿﻦ و داﺧﻠﯿﻦ ﻓﺎﺋـﺪه ﻧﻤﯽدﻫـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺴﻮي آن رو آرﻧـﺪ ﺑﻬﺮﺷـﺎن ﻋﯿﻦ ﻣﻮﺟﺐ‬‫ﺿﺮرﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﻓـّﺼ ﻠﻨﺎ اﻧﻔـﺎ ﭘﺲ ﺗﺮﺟﯿـﺢ آن ﺑﺮ ﺑـﺎب ﭼـﻮن از ﻗﺒﯿـﻞ ﻣﺼـﺎدﻣﺖ ﺑـﺪاﻫﺘﺴﺖ ﻣﻮرث ﻋﺠﺐ ﻋﺠـﺎﺑﺴﺖ ﻫـﺬا ﮐّﻠﻪ ﻓﯽ ﻟا ﻤـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻤﺤﺴﻮﺳﮥ و اﻣﺎ اﻟﻤﻌﻘﻮﻟﮥ اﻟﺘﯽ ﻫﯽ ﻧﻔﺲ اﻟّﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳّﻠﻢ ﭘﺲ ﭼﻮن ﺑﺎب آن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻤﻠﻮ از ﻋﻠﻤﺴﺖ آن را ازﯾﻦ ﺟﻬﺖ‬‫ﻓـﺎرغ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ و اﯾﻦ از اوﺿـﺢ واﺿـﺤﺎﺗﺴﺖ و ﻟﮑﻦ اﻻـﻋﻮر ﻗﺎﺻـﺮ ﻋﻦ ادراﮐﻪ ﻫـﺎﺋﻢ ﻓﯽ اﻟﺘﺒـﺎﮐﻪ ﻣﺎﺋـﺪ ﻓﯽ ارﺗﺒـﺎﮐﻪ ﻣﻀـﻄﺮب ﻓﯽ‬‫اﺷﺮاﮐﻪ‬‫اﺑﻄﺎل ﺗﺄوﯾﻞ أﻋﻮر واﺳﻄﯽ در ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﺿﻤﻦ ﺑﯿﺴﺖ و ﭘﻨﺞ وﺟﻪ‬‫اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ در ﺑﯿﺎن ﺛﺎﻟﺚ وﺟﻮه ﺳﺨﯿﻔﻪ ﺧﻮد ﻣﺘﻔﻮه ﺷﺪه ﺛﺎﻟﺜﻬﺎ دﻓﻊ ﻓﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻣﺮﺗﻔﻊ و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ‬‫ﻟﻠﺮاﻓﻀـّﯿﮥ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از ارﺑﺎب اﯾﻤﺎن و اﻫﻞ اﺳـﻼم ﻟﺐ ﺑﺎن ﮔﺸﺎﯾﺪ و زﺑﺎن ﺧﻮد را ﺑﺎﯾﻦ ﻫﻔﻮه ﺑﺎﻃﻠﻪ آﻻﯾﺪ ﻣﮕﺮ‬‫اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﮐﻪ ﻣﺼـﺪر ﻫﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ ﺑﺘﻔﻮه آن ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻼـم اﺻـﺤﺎب اﺣﻼم ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ وﺟﻪ ﻧﺎﻣﻮﺟﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﺮدود و‬‫ﻣﻄﺮودﺳﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ وﺟﻪ اّول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺴﻮﯾﻞ ﮐﻪ اﻗﺒﺢ وﺟﻮه ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻀﻠﯿﻞ ﺳﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﺧﻮارج اﺷﺮار‬‫و ﻧﻮاﺻﺐ اﻏﻤـﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ وﻻﺋﯽ ﺣﻀـﺮات اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻗﻠﻮب ﺻﺎﻓﯿﻪ ﺧﻮد دارﻧـﺪ و اذﻋﺎن و‬‫اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات اﻣﺠﺎد را وﺳـﯿﻠﻪ ﻓﻮز ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﻣﯽﺷـﻤﺎرﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﮔﺮد اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳﺨﯿﻒ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻠـﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات و ﻟـﻮ ﺑﺎﻟﻠّﺴـﺎن دون اﻟﻘﻠﺐ و اﻟﺠﻨـﺎن ﻗﺎﺋـﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﯾﺸـﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﻌـﺪ ﻇﻬـﻮر اﯾﻦ راز ﻣﺨﻔﯽ‬‫ﭘﯿﺮاﻣﻮن اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ رﺳـﯿﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮارج ازﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﭘﺮ ﺗﻀﻠﯿﻞ آﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ در ﺷـﺎن ﮐﺮاﻣﺖ ﻧﺸـﺎن ﺟﻨﺎب ﻣﺮﺗﻀﻮي ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻘﻮي ﺑﯽادﺑﯽ آﻏﺎز ﻧﻬﻨـﺪ و ﺑﺤﻂ ﻣﺮﺗﺒﺖ آﻧﺠﻨﺎب داد‬‫ﮐﻔﺮ و ﺿـﻼل دﻫﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ در ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﮑﻠﻤﻮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪271 :‬‬‫ﻓﯽ ﺗﺎوﯾـﻞ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓـﺬﻫﺒﺖ اﻟﺨﻮارج و ﻣﻦ ﻗـﺎل ﺑﻘﻮﻟﻬﻢ اﻟﯽ اﻧّﻪ أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻋﻠّﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻟا ﻌﺎﻟﯽ ﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 204‬از ‪431‬‬‫اﻻﺳﻢ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﺬي ﮐﺎن اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺴّﻤﯽ ﺑﻪ ﯾﻘﺎل ﺷﯽء ﻋﺎل و ﻋﻠّﯽ و ﺑﺎب ﻋﺎل و ﻋﻠّﯽ ﻣﺜﻞ ﺳﺎﻣﻊ و ﺳﻤﯿﻊ و ﻋﺎﻟﻢ و ﻋﻠﯿﻢ‬‫و ﻗﺎدر و ﻗـﺪﯾﺮ و اﻧﻤﺎ أرادوا ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺤّﻂ ﻋﻦ رﺗﺒﺘﻪ و ﻫﯿﻬﺎت ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮ اﻟﻨﻬﺎر ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒﺎرت ﺗﺼﺪﯾﻖ آﻧﭽﻪ ﻧﺤﯿﻒ ﻣﻌﺮوض ﻧﻤﻮدم در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻃﻬﻮر و ﺳـﻄﻮع و ﺳﻘﻮرﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮ ﻟﺒﯿﺐ رﯾﺒﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ‬‫درﯾﻦ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑﺴﺒﺐ ارﺗﮑﺎب اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ از زﻣﺮه ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺧﺎرج و در زراﻓﻪ ﺧﻮارج و اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن داﺧﻞ و ﻣﺎرﺟﺴﺖ ﻓﺎﻟﻮﯾﻞ‬‫ﮐﻞ اﻟﻮﯾﻞ ﻟﻼﻋﻮر اﻟﺒﺎدي اﻟﻌﻮار ﺣﯿﺚ آﺛﺮ اﻻﻧﺤﯿﺎز اﻟﯽ ﮐﻼب اﻟﻨﺎر و ﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎر و اﻟﻌﺎر ﺣﯿﻦ ﻫّﺮ ﺑﻬﺬا اﻟﻬﺮاء اﻟﻮاﺿﻊ اﻟﺸـﻨﺎر و رام ﻣﻊ‬‫ﻋﻮره اﻃﻔـﺎء اﻟﺤﻖ اﻟـّﺴ ﺎﻃﻊ اﻻﻧﻮار و ﻫﯿﻬﺎت ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮ اﻟّﻨﻬﺎر دوم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺗﺨﻄﯿﻪ ﻓﻬﻢ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺮدم ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺧﻼف ﻣﺎ‬‫ﻓﻬﻤﻪ اﻟﻨـﺎس اﺟﻤﻌﻮن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﮐﻪ ﺗﺠﻮﯾﺰ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃﻞ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ از‬‫آدﻣّﯿﺖ ﺑﻤﺮاﺣﻞ ﻗﺎﺻـﯿﻪ و ﻣﻨﺎزل ﺷﺎﺳـﻌﻪ دور ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻟﻌﻤﺮي ان اﻟﻌﺎﻗﻞ اﻟﻤﻌﺎش ﻟﻮ رأي ﺧﺮاﻓﺎت ﻫﺬا اﻻﻋﻮر اﻟﮑﺜﯿﺮ اﻟﻮﺳﻮاس* ﺑﺎدﻧﯽ‬‫اﻻﺑﺼﺎر و اﻻﺑﻨﺎس* ﻻﯾﻘﻦ ﺑﺨﺮوﺟﻪ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ اﺷـﺒﺎه اﻟّﻨﺎس* ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻨﺎس* و ﻟﺘﻼ ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻮذ ﻣﻨﻬﺎ ﺳﻮرة اﻟّﻨﺎس* ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺗﺴـﻔﯿﻪ و ﺗﺠﻬﯿﻞ اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﻋﺎﻇﻢ ﮐﻤﻼ و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳـﻨّﯿﻪ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﮐﺜﯿﺮه و‬‫زراﻓﺎت وﻓﯿﺮهﺷﺎن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷـﻤﺮده و در ﮐﺘﺐ دﯾﻨّﯿﻪ و اﺳﻔﺎر ﯾﻘﯿﻨّﯿﻪ و ﻣﻨﺸﻮرات راﺋﻘﻪ و‬‫ﻣﻨﻈﻮﻣﺎت ﻓﺎﺋﻘﻪ ﺧﻮد ﺑﻌﻨﻮاﻧﺎت ﺷﺘﯽ و اﺳﺎﻟﯿﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ اﻃﻬﺎر ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎب ﮐﺮدهاﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ از‬‫ﺳﻨﯿﻪ راﺿـﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻤﻼء اﺣﺒﺎر و ﻧﺒﻬﺎء ﮐﺒﺎر را در ﻓﻬﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻏﻠﻂ ﺻـﺮﯾﺢ و وﻫﻢ ﻓﻀـﯿﺢ رخ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ‬‫ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ را ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺑﻮد ﻧـﺎم ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﻬﻤﯿﺪﻧـﺪ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از راه ﺳﻮء ﻓﻬﻢ و ازدﺣـﺎم وﻫﻢ در‬‫ﻣﻨـﺎﻗﺐ آﻧﺠﻨـﺎب ﻗﺮار دادﻧـﺪ آري اﻋﻮر ﮐﻪ در ﻫﻮس اﺑﻄـﺎل اﺣﺘﺠﺎج ﺑﯿﭽﺎره رواﻓﺾ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮد را ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺧﺘﻦ آﺳﺎن ﻣﯽداﻧـﺪ اﮔﺮ‬‫اﯾﻦ ﮐﻼم را ﺑﺤﺪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﻋﺠﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ دﯾﮕﺮ ﻋﻘﻼي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﮔﺮ ﺑﻬﺮه از ﺑﺼﯿﺮت ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ ﮐﯽ اﯾﻦ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ را‬‫از ﻗﻮارع زﺟﺮ و ﻣﻼـم ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔـﺬاﺷﺖ ﺑـﺎر إﻟﻬـﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اﻋﻮر اﺑﺘﺮ را ﻣﺜـﻞ اﻋﻤﯽ داﻧﺴـﺘﻪ ﺗﻼـوت آﯾﻪ ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯽ اﻟ َْﺄْﻋﻤﯽ َﺣَﺮٌج*‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪272 :‬‬‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺮك ﺳﺮاﺳـﺮ ﻓﺮك در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﯾﻦ ﺧﻮار ﻣﻬﯿﻦ ﺑﯿﻔﺰاﯾﻨﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ ﺗﺨﻄﯿﻪ و ﺗﻮﻫﯿﻢ آن زﻣﺮه‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻧﯿﺰ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﺳﻌﯽ ﺑﺎﻃﻞ و ﻓﮑﺮ ﻻ ﺣﺎﺻﻞ در اﺿﺎﻓﻪ ذﮐﺮ ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺧﻮد را در‬‫ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻀـﯿﺢ ﻫﻢ ﺳـﻨﮓ ﻣﺴﯿﻠﻤﻪ و ﺳﺠﺎح ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ذﮐﺮي از ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺑﻠﻨﺪﺳﺖ ﭘﺲ ﭼﺮا اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺻﺪد اﻗﺤﺎم اﺳـﻤﺎء ﺷـﯿﻮخ ﻣﺒﺠﻠﯿﻦ ﺧﻮد ﺑﺮآﻣﺪه‬‫ﺑﯿﻬﻮده دﻣﺎغ ﺧﻮد ﺳﻮﺧﺘﻪاﻧﺪ و ذﺧﯿﺮه و ﺑﺎل و ﻧﮑﺎل ﺑﻬﺮ ﺧﻮﯾﺶ اﻧﺪوﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ از اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﮐﻪ ﺧﻮد در وﺟﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻼم‬‫ﻧﺎﻓﺮﺟـﺎم ﺧﻮد ﺑﺰﯾـﺎدت ﺑـﺎﻃﻠﻪ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺳﺎﻣﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎﻧﺴﺖ و ﻣﺎﺧﻮذ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ از ﺑﻌﺾ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﻫﻤﯿﻦ زراﻓﻪ اﻏﻤﺎر‬‫دﺳﺖ ﺗﻤﺴـﮏ زده و ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ ﺳـﺨﯿﻒ ﻓﻀـﺎي ﻓـﺎرغ ﺑﻮدن ﺑـﺎب و ﻃﺮف ﻣﺤﯿﻂ ﺑﻮدن ﺣﯿﻄﺎن و ارﮐﺎن ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ‬‫ﺛﻼﺛﻪ را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﺮداﻧﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺪون آﻧﮑﻪ ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ و ذﻟﮏ واﺿﺢ ﺟّﺪا و ﺑﺎز ﺑﺎ وﺻﻒ ﻗﺮب ﻋﻬﺪ ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﺳﺮاﺳـﺮ اﺿـﻼل ﮐﻪ در‬‫ﮐﻼم او ﭘﯿﺶ از ﺳـﻄﺮي ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ وﺟﻪ ﻧﺎﻣﻮﺟﻪ از ﺑﻮدن ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﮑﺎر و‬‫اﺑﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺷﻮم و ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻧـﺎم ﻧـﺎﻣﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺮاي ﭼﻪ در وﺟﻪ ﺛـﺎﻧﯽ اﯾﻦ زﯾـﺎدت ﺑـﺎﻃﻠﻪ را ﻣﻬﺮب و‬‫ﻣﺤﯿﺺ ﺧﻮد ﻗﺮار داده ﻧﻘـﻞ آن را ﺑﺮ ﻓﺘﺮاك ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺮﻣﯽﺑﻨـﺪد و ﮐﻤﺎل ﻓﻀـﯿﺤﺖ و ﺷـﻨﺎرﺷﺎن را ﺑﺎ ﻣﺰﯾـﺪ ﺧﺰي و ﺧﺴﺎر ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 205‬از ‪431‬‬‫ﻣﯽﭘﺴـﻨﺪ و ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﮔﻨﺠﺎﯾﺸـﯽ ﻣﯽداﺷﺖ و ﮐﺴـﯽ از اﻫﻞ ﻓﻬﻢ و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻌﺎﻧـﺪا او را ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻣﯽاﻧﮕﺎﺷﺖ ﻏﺎﻟﺒﺎ‬‫ﻧﻮﺑﺖ ﻗـﺪح در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﭼﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺑﻮدن ﺑﺎب‬‫آن اﺻـﻼ ﺿـﺮري ﺑﺤـﺎل ﺛﻼـﺛﻪ و اﺣﺰاﺑﻬـﻢ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و آﻧﭽـﻪ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﻋﺰت و ﺷـﻘﺎق دﺷـﻮار و ﺷـﺎﻗﺴﺖ اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺣﺴﺐ ﺣﮑﻢ‬‫ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣـﺎﻣﻮر ﺑﺎﺗﺒـﺎع اﻧﺤﻀـﺮت ﺷﻮﻧـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﺷـﺮذﻣﻪ از ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ را و ﻋﻨـﺎد ﺑـﺎ اﺑﻮ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻣﺠـﺎد ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد‬‫ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و در ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺳـﺎﻃﻌﻪ اﻟﻤﻨﺎر ﻋﺰﯾﺮة اﻟﻤﺸﺎر ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻃﻌﻦ و ﻏﻤﺰ ﺷـﺪه اﺣﺘﻘﺎب اﻧﻮاع ﻧﮑﺎل و ﻋﻘﺎب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﻌﻀـﯽ ازﯾﺸﺎن ﭼﻨﺎن در ﮔﺮداب ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺳـﺮ ﻓﺮو ﺑﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ رواﯾﺖ ﮐﺮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺴﻠﮏ ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺑﻌﺾ اﮐﺎﺑﺮ‬‫روات آن ﺳﭙﺮدهاﻧـﺪ ﮔﻮ ازﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎﻟﺸﺎن ﻋﺎﺋـﺪ ﻧﮕﺮدﯾـﺪه و ﺣﻖ واﺿـﺢ اﻟﺼﺪق ﻣﺜﻞ ﺻـﺒﺢ ﻣﺴـﻔﺮ ﺑﺤﺪ ﺳـﻄﻮع و ﻟﻤﻮع‬‫رﺳﯿﺪه و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ ﺑﺤﺪي ﺑﻌﯿﺪ از ﺳﺪادﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪273 :‬‬‫ﮐﻪ ذﻫﻦ ﺑﺴـﯿﺎري از اﮐﺎﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﻋﻨﺎد و ارﺑﺎب ﻟـﺪاد ﻧﯿﺰ آن را ﺑﺮﻧﻤﯽﺗﺎﺑﺪ و ﻣﻮﻗﻌﯽ در ﻗﻠﻮب وﻏﺮه و ﺻﺪور وﺣﺮه اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﺪ‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻠّﺎﻣﻪ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤـﮥ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺪر اﻟﻤﻨﻈﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻠﺨﯽ ﻓﯽ‬‫ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ ﻋﻨﺪ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ و ﻣﺸﺎﯾﺦ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﺑﺎﻟﻨﻘﻞ اﻟﺼﺤﯿﺢ و اﻟﮑﺸﻒ اﻟﺼﺮﯾﺢ‬‫ان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻗﺎم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ و ﻫﻮ ﯾﺨﻄﺐ ﻓﻘﺎل ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﺑـﺪﯾﻊ‬‫اﻟـّﺴ ﻤﻮات و اﻻرض و ﻓﺎﻃﺮﻫﺎ و ﺳﺎﻃﺢ اﻟﻤﺪﺣﯿﺎت و وازرﻫﺎ و ﻣﻄﻮد اﻟﺠﺒﺎل و ﻗﺎﻓﺮﻫﺎ و ﻣﻔﺠﺮ اﻟﻌﯿﻮن و ﻧﺎﻓﺮﻫﺎ و ﻣﺮﺳﻞ اﻟﺮﯾﺎح و زاﺟﺮﻫﺎ و‬‫ﻧﺎﻫﯽ اﻟﻘﻮاﺻﻒ و اﻣﺮﻫﺎ و ﻣﺰﯾﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎء و زاﻫﺮﻫﺎ و ﻣﺪﺑﺮ اﻻﻓﻼك و ﻣﺴـﯿﺮﻫﺎ و ﻣﻘﺴﻢ اﻟﻤﻨﺎزل و ﻣﻘﺪرﻫﺎ و ﻣﻨﺸـﺊ اﻟّﺴﺤﺎب و ﻣﺴﺨﺮﻫﺎ و‬‫ﻣﻮﻟـﺞ اﻟﺤﻨﺎدس و ﻣﻨﻮرﻫﺎ و ﻣﺤﺪث اﻻﺟﺴﺎم و ﻣﻘﺮرﻫﺎ و ﻣﮑﻮر اﻟﺪﻫﻮر و ﻣﮑﺮرﻫﺎ و ﻣﻮرد اﻻﻣﻮر و ﻣﺼﺪرﻫﺎ و ﺿﺎﻣﻦ اﻻرزاق و ﻣﺪﺑّﺮﻫﺎ‬‫و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺮﻓﺎت و ﻧﺎﺷﺮﻫﺎ اﺣﻤﺪه ﻋﻠﯽ آﻻﺋﻪ و ﺗﻮاﻓﺮﻫﺎ و اﺷﮑﺮه ﻋﻠﯽ ﻧﻌﻤﺎﺋﻪ و ﺗﻮاﺗﺮﻫﺎ و اﺷﻬﺪ ان ﻻ اﻟﻪ اﻻ اﻟﱠﻠﻪ وﺣﺪه ﻻ ﺷﺮﯾﮏ ﻟﻪ ﺷﻬﺎدة‬‫ﺗﺆدي اﻟﯽ اﻟّﺴـ ﻼﻣﮥ ذاﮐﺮﻫـﺎ و ﺗﺆﻣﻦ ﻣﻦ اﻟﻌـﺬاب ذاﺧﺮﻫﺎ و اﺷـﻬﺪ ان ﻣﺤّﻤـ ﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺨﺎﺗﻢ ﻟﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻦ اﻟﺮﺳﻞ و‬‫ﻓﺎﺧﺮﻫﺎ و رﺳﻮﻟﻪ اﻟﻔﺎﺗﺢ ﻟﻤﺎ اﺳـﺘﻘﺒﻞ ﻣﻦ اﻟﺪﻋﻮة و ﻧﺎﺷـﺮﻫﺎ ارﺳـﻠﻪ اﻟﯽ اﻣﮥ ﻗﺪ ﺷﻐﺮ ﺑﻌﺒﺎدة اﻻوﺛﺎن ﺷﺎﻏﺮﻫﺎ ﻓﺎﺑﻠﻎ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺤﮥ واﻓﺮﻫـﺎ و أﻧﺎر ﻣﻨﺎر اﻋﻼم اﻟﻬﺪاﯾـﮥ و ﻣﻨﺎﺑﺮﻫﺎ و ﻣﺤﺎ ﺑﻤﻌﺠﺰ اﻟﻘﺮآن دﻋﻮة اﻟﺸـﯿﻄﺎن و ﻣﮑﺎﺛﺮﻫﺎ و ارﻏﻢ ﻣﻌﺎﻃﯿﺲ ﻏﻮاة ﻟا ﻌﺮب و‬‫ﮐﺎﻓﺮﻫـﺎ ﺣﺘﯽ اﺻـﺒﺤﺖ دﻋﻮﺗﻪ اﻟﺤﻖ ﺑﺎّول زاﺋﺮﻫﺎ و ﺷـﺮﯾﻌﺘﻪ اﻟﻤﻄﻬﺮة اﻟﯽ اﻟﻤﻌﺎد ﯾﻔﺨﺮ ﻓﺎﺧﺮﻫﺎ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﺪوﻟـﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء و ﻃﯿﺐ‬‫ﻋﻨﺎﺻـﺮﻫﺎ اﯾﻬـﺎ اﻟﻨـﺎس ﺳـﺎر اﻟﻤﺜـﻞ و ﺣﻘﻖ اﻟﻌﻤﻞ و ﺗﺴـﻠﻤﺖ اﻟﺨﺼـﯿﺎن و ﺣﮑﻤﺖ اﻟﻨﺴﻮان و اﺧﺘﻠﻔﺖ اﻻﻫﻮاء و ﻋﻈﻤﺖ اﻟﺒﻠﻮي و اﺷـﺘﺪت‬‫اﻟﺸـﮑﻮي و اﺳـﺘﻤﺮت اﻟﺪﻋﻮي و زﻟﺰﻟﺖ اﻻرض و ﺿﯿﻊ اﻟﻔﺮض و ﮐﻨﺴﺖ اﻻﻣﺎﻧﮥ و ﺑﺪت اﻟﺨﯿﺎﻧﮥ و ﻗﺎم اﻻدﻋﯿﺎء و ﻧﺎل اﻻﺷﻘﯿﺎء و ﺗﺼﺪﻗﺖ‬‫اﻟﺴـﻔﻬﺎء و ﺗـﺎﺧﺮت اﻟﺼـﻠﺤﺎء و ازور اﻟﻘﺮآن و اﺣﻤﺮ اﻟـﺪﺑﺮان و ﮐﻤﻠﺖ اﻟﻔﺘﺮة و ﺳـﺪﺳﺖ اﻟﻬﺠﺮة و ﻇﻬﺮت اﻻﻓـﺎﻃﺲ ﻓﺤﺴـﻤﺖ اﻟﻤﻼـﺑﺲ‬‫ﯾﻤﻠﮑﻮن اﻟﺴـﺮاﺋﺮ و ﯾﻬﺘﮑﻮن اﻟﺤﺮاﺋﺮ و ﯾﺠﯿﺌﻮن ﮐﯿﺴـﺎن و ﯾﺨﺮﺑﻮن ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﯿﻬـﺪﻣﻮن اﻟﺤﺼﻮن و ﯾﻈﻬﺮون اﻟﻤﺼﻮن و ﯾﻔﺘﺤﻮن اﻟﻌﺮاق ﺑـﺪم‬‫ﯾﺮاق ﻓـﺎه اه ﺛﻢ اه اه ﻟﻌﺮض اﻻﻓﻮاه و ذﺑﻮل اﻟﺸـﻔﺎه ﺛﻢ اﻟﺘﻔﺖ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷـﻤﺎﻻ و ﺗﻨﻔﺲ اﻟﺼـﻌﺪاء ﻻ ﻣﻼﻻ و ﺗﺎّوه ﺧﺸﻮﻋﺎ و ﺗﻐﯿﺮ ﺧﻀﻮﻋﺎ ﻓﻘﺎم‬‫إﻟﯿﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻧﻮﻓﻞ اﻟﻬﻼﻟﯽ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻧﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻤﺎ ذﮐﺮت و ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﻓﺎﻟﺘﻔﺖ إﻟﯿﻪ ﺑﻌﯿﻦ اﻟﻐﻀﺐ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﺛﮑﻠﺘﮏ اﻟﺜﻮاﮐﻞ و‬‫ﻧﺰﻟﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪274 :‬‬‫ﺑـﮏ اﻟﻨﻮازل ﯾﺎ ﺑﻦ اﻟﺠﺒﺎن و اﻟﺨﺒﺎﺋﺚ و اﻟﻤﮑـﺬب اﻟﻨﺎﮐﺚ ﺳﯿﻘﺼـﺮ ﺑﮏ اﻟﻄﻮل و ﯾﻐﻠﺒﮏ اﻟﻐﻮل اﻧﺎ ﺳـﺮ اﻻﺳـﺮار اﻧﺎ ﺷـﺠﺮة اﻻﻧﻮار اﻧﺎ دﻟﯿﻞ‬‫اﻟـّﺴ ﻤﻮات اﻧـﺎ اﻧﯿﺲ اﻟﻤﺴـّﺒﺤﺎت اﻧـﺎ ﺧﻠﯿﻞ ﺟﺒﺮاﺋﯿﻞ اﻧﺎ ﺻـﻔﯽ ﻣﯿﮑﺎﺋﯿﻞ اﻧﺎ ﻗﺎﺋـﺪ اﻻﻣﻼك اﻧﺎ ﺳـﻤﻨﺪل اﻻﻓﻼك اﻧﺎ ﺳـﺮﯾﺮ اﻟـّﺼ ﺮاح اﻧﺎ ﺣﻔﯿﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 206‬از ‪431‬‬‫اﻻـﻟﻮاح اﻧـﺎ ﻗﻄﺐ اﻟـﺪﯾﺠﻮر اﻧﺎ اﻟﺒﯿﺖ اﻟﻤﻌﻤﻮر اﻧﺎ ﻣﺰن اﻟـّﺴ ﺤﺎﺋﺐ اﻧﺎ ﻧﻮر اﻟﻐﯿﺎﻫﺐ اﻧﺎ ﻓﻠﮏ اﻟﻠﺠـﺞ اﻧﺎ ﺣﺠـﮥ اﻟﺤﺠـﺞ اﻧﺎ ﻣﺴـّﺪد اﻟﺨﻼﺋﻖ اﻧﺎ‬‫ﻣﺤﻘﻖ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻧﺎ ﻣﺄّول اﻟﺘﺄوﯾﻞ اﻧﺎ ﻣﻔﺴـﺮ اﻻﻧﺠﯿﻞ اﻧﺎ ﺧﺎﻣﺲ اﻟﮑﺴﺎء اﻧﺎ ﺗﺒﯿﺎن اﻟﻨﺴﺎء اﻧﺎ اﻟﻔـﮥ اﻻﯾﻼف اﻧﺎ رﺟﺎل اﻻﻋﺮاف اﻧﺎ ﺳـﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻧﺎ‬‫ﺛﻌﺒـﺎن اﻟﮑﻠﯿﻢ اﻧـﺎ وﻟﯽ اﻻوﻟﯿـﺎء اﻧـﺎ وارث اﻻﻧﺒﯿـﺎء اﻧﺎ اورﯾﺎ اﻟﺰﺑﻮر اﻧﺎ ﺣﺠﺎب اﻟﻐﻔﻮر اﻧﺎ ﺻـﻔﻮة اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻧﺎ اﯾﻠﯿﺎء اﻻﻧﺠﯿﻞ اﻧﺎ ﺷﺪﯾـﺪ اﻟﻘﻮي اﻧﺎ‬‫ﺣﺎﻣﻞ اﻟﻠﻮاء اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺸﺮ اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﮑﻮﺛﺮ اﻧﺎ ﻗﺴﯿﻢ اﻟﺠﻨﺎن اﻧﺎ ﻣﺸﺎﻃﺮ اﻟﻨﯿﺮان اﻧﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﺪﯾﻦ اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﻧﺎ وارث اﻟﻤﺨﺘﺎر اﻧﺎ ﻃﻬﺮ‬‫اﻻﻃﻬﺎر اﻧﺎ ﻣﺒﯿﺪ اﻟﮑﻔﺮة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺒﺮرة اﻧﺎ ﻗﺎﻟﻊ اﻟﺒﺎب اﻧﺎ ﻣﻔّﺮق اﻻﺣﺰاب اﻧﺎ اﻟﺠﻮﻫﺮة اﻟﺜﻤﯿﻨﮥ اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺦ‬‫و ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ در ذﮐﺮ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻔﺎروق و‬‫ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻧﯽ ﻗﺪ وﺟﺪت ﺑﺨﻂ ﺑﻌﺾ ﺳﺎدة اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻻﮐﺎﺑﺮ ﻣﺎ ﻫﺬه ﺻﻮرﺗﻪ ﺑﺘﺤﺒﯿﺮ اﻟﻤﺤﺎﺑﺮ ﻣﻤﺎ‬‫ﻗـﺎل اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣـﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ اﻧـﺎ اﻟﻨﻮن و اﻟﻘﻠﻢ و اﻧـﺎ اﻟﻨﻮر و ﻣﺼـﺒﺎح اﻟﻈﻠﻢ اﻧﺎ‬‫اﻟﻄﺮﯾﻖ اﻻﻗﻮم اﻧﺎ اﻟﻔﺎروق اﻻﻋﻈﻢ اﻧﺎ ﻋﯿﺒـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺎ اوﺑـﮥ اﻟﺤﮑﻢ اﻧﺎ اﻟﻨﺒﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻧﺎ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ اﻧﺎ وارث اﻟﻌﻠﻮم اﻧﺎ ﻫﯿﻮﻟﯽ اﻟﻨﺠﻮم اﻧﺎ‬‫ﻋﻤﻮد اﻻﺳـﻼم اﻧﺎ ﻣﮑﺴـﺮ اﻻﺻـﻨﺎم اﻧﺎ ﻟﯿﺚ اﻟﺰﺣﺎم اﻧﺎ اﻧﯿﺲ اﻟﻬﻮام اﻧﺎ اﻟﻔﺨﺎر اﻻﻓﺨﺮ اﻧﺎ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ اﻧﺎ اﻣﺎم اﻟﻤﺤﺸـﺮ اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﮑﻮﺛﺮ اﻧﺎ‬‫ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﺮاﯾﺎت اﻧﺎ ﺳـﺮﯾﺮة اﻟﺨﻔﯿﺎت اﻧﺎ ﺟﺎﻣﻊ اﻵﯾﺎت اﻧﺎ ﻣﻮﻟﻒ اﻟﺸـﺘﺎت اﻧﺎ ﻣﻔﺮج اﻟﮑﺮﺑﺎت اﻧﺎ داﻓﻊ اﻟﺸـﻘﺎة اﻧﺎ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﮑﻠﻤﺎت اﻧﺎ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬‫اﻻﻣﻮات اﻧﺎ ﺣﻼل اﻟﻤﺸـﮑﻼت اﻧﺎ ﻣﺰﯾﻞ اﻟﺸـﺒﻬﺎت اﻧﺎ ﺻﻨﯿﻌﮥ اﻟﻐﺰوات اﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻧﺎ اﻟﺰﻣﺎم اﻻﻃﻮل اﻧﺎ ﻣﺤﮑﻢ اﻟﻤﻔﺼﻞ اﻧﺎ ﺣﺎﻓﻆ‬‫اﻟﻘﺮآن اﻧـﺎ ﺗﺒﯿـﺎن اﻻﯾﻤـﺎن اﻧـﺎ ﻗﺴـﯿﻢ اﻟﺠﻨـﺎن اﻧـﺎ ﺷـﺎﻃﺮ اﻟﻨﯿﺮان اﻧﺎ ﻣﮑﻠﻢ اﻟﺜﻌﺒﺎن اﻧﺎ ﺣﺎﻃﻢ اﻻوﺛﺎن اﻧﺎ ﺣﻘﯿﻘـﮥ اﻻدﯾﺎن اﻧﺎ ﻋﯿﻦ اﻷﻋﯿﺎن اﻧﺎ ﻗﺮن‬‫اﻻﻗﺮان اﻧﺎ ﻣﺬل اﻟﺸﺠﻌﺎن اﻧﺎ ﻓﺎرس اﻟﻔﺮﺳﺎن اﻧﺎ ﺳﺆال ﻣﺘﯽ اﻧﺎ اﻟﻤﻤﺪوح ﺑﻬﻞ اﺗﯽ اﻧﺎ ﺷﺪﯾﺪ اﻟﻘﻮي اﻧﺎ ﺣﺎﻣﻞ اﻟﻠﻮاء اﻧﺎ ﮐﺎﺷﻒ اﻟﺮدي اﻧﺎ ﺑﻌﯿﺪ‬‫اﻟﻤﺪي اﻧﺎ ﻋﺼﻤﮥ اﻟﻮري اﻧﺎ ذﮐﯽ اﻟﻮﻏﯽ اﻧﺎ ﻗﺎﺗﻞ ﻣﻦ ﺑﻐﯽ اﻧﺎ ﻣﻮﻫﻮب اﻟﺸﺬا اﻧﺎ اﺛﻤﺪ اﻟﻘﺬي اﻧﺎ ﺻﻔﻮة اﻟﺼﻔﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪275 :‬‬‫اﻧﺎ ﮐﻔﻮ اﻟﻮﻓﺎ اﻧﺎ ﻣﻮﺿـﺢ اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻧﺎ ﻣﺴـﺘﻮدع اﻟﻮﺻﺎﯾﺎ اﻧﺎ ﻣﻌﺪن اﻻﻧﺼﺎف اﻧﺎ ﻣﺤﺾ اﻟﻌﻔﺎف اﻧﺎ ﺻﻮاب اﻟﺨﻼف اﻧﺎ رﺟﺎل اﻻﻋﺮاف اﻧﺎ ﺳﻮر‬‫اﻟﻤﻌـﺎرف اﻧﺎ ﻣﻌﺎرف اﻟﻌﻮارف اﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ اﻻذن اﻧﺎ ﻗﺎﺗﻞ اﻟﺠﻦ اﻧﺎ ﯾﻌﺴﻮب اﻟـﺪﯾﻦ و ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ اﻧﺎ اول اﻟﺼـﺪﯾﻘﯿﻦ اﻧﺎ‬‫اﻟﺤﺒﻞ اﻟﻤﺘﯿﻦ اﻧﺎ دﻋﺎﺋﻢ اﻟﺪﯾﻦ اﻧﺎ ﺻـﺤﯿﻔﮥ اﻟﻤﻮﻣﻦ اﻧﺎ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﻬﯿﻤﻦ اﻧﺎ اﻻﻣﺎم اﻻﻣﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﺪرع اﻟﺤﺼـﯿﻦ اﻧﺎ اﻟّﻀﺎرب ﺑﺎﻟﺴـﯿﻔﯿﻦ اﻧﺎ اﻟﻄﺎﻋﻦ‬‫ﺑﺎﻟﺮﻣﺤﯿﻦ اﻧﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺪر و ﺣﻨﯿﻦ اﻧﺎ ﺷـﻘﯿﻖ اﻟﺮﺳﻮل اﻧﺎ ﺑﻌﻞ اﻟﺒﺘﻮل اﻧﺎ ﺳـﯿﻒ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺴﻠﻮل اﻧﺎ أوام اﻟﻐﻠﯿﻞ اﻧﺎ ﺷﻔﺎء اﻟﻌﻠﯿﻞ اﻧﺎ ﺳﺆال ﻟا ﻤﺴﺎﺋﻞ‬‫اﻧـﺎ ﻧﺠﺤـﮥ اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻧﺎ ﻗﺎﻟﻊ اﻟﺒﺎب اﻧﺎ ﻣﻔّﺮق اﻻﺣﺰاب اﻧﺎ ﺷـﺪ اﻟﻌﺮب اﻧﺎ ﮐﺎﺷﻒ اﻟﮑﺮب اﻧﺎ ﺳﺎﻗﯽ اﻟﻌﻄﺎش اﻧﺎ اﻟﻨﺎﺋﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮاش اﻧﺎ ﻟا ﺠﻮﻫﺮة‬‫اﻟﺜﻤﯿﻨﮥ اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺦ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺧﻄﺒﻪ اﻓﺘﺨﺎرﯾﻪ ﺧﻮد‬‫اﻧﺎ ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻫﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺎﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻮد ﻣﻌﺪود ﻧﻤﻮده ﭘﺲ اﻟﺤﺎل اﻋﻮر اﻓﺠﺮ را ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ‬‫از ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺗﺠﺎﺳﺮ ﺑﺮ آن ﻧﻤﻮده ﺑﺎزآﯾﺪ و ازﯾﻦ ﺧﻄﯿﻪ ﮐﺒﺮي و ﻣﻮﺑﻘﻪ ﻋﻈﻤﺎي ﺧﻮد ﺗﻮﺑﻪ و اﻧﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻣﺤﺘﻤﻞ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻓﺌﯿﻞ واﻧﻤﻮدن ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺴـﻠﮏ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ و ﻣﻌﺎﻧﺪت ﻓﻬﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ و ﮔﻮ از ﻧـﺎﺻﺒﯿﺖ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ و ﺣﺮورﯾﺖ اﯾﻦ ﻣـﺎرق اﮐﻔﺮ ﻓﯽ ﺣـّﺪ ذاﺗﻪ ﺑﻌﯿـﺪ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺗﺨﻄﯿﻪ آﻧﺠﻨﺎب آﻏﺎز ﻧﻬـﺪ و داد ﮐﻤﺎل‬‫ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪوان و ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺎن ﺑﺎﺟﻬـﺎر و اﻋﻼن ﺑﺪﻫـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم در وﺟﻪ اّول ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫آﻧﺠﻨﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ ﺑﺤﺮ زاﺧﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﮐﻪ ادراك ﻗﻌﺮ آن ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﻟﻬـﺬا اﻟﺤﺎل ﻣﺠﺎل دم زدن ﺑﺮاي او ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪه و اﻋﺘﺮاف اﻋﻮر‬‫ﺑﻐﺰارت ﻋﻠﻢ آﻧﺠﻨﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺣﺮف ﻣﻘﺼﻮد را ﺑﮑﺮﺳـﯽ ﻧﺸﺎﻧـﺪه و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن اﻓﺘﺨﺎر ﺑﯿﻤﺜﺎل ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ آﻻف ﻟا ّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از زﺑﺎن ﻣﻘﺎل آن اﻣﺎم ﻣﻔﻀﺎل ﺗﺤﻘﯿﻘﺎ ﺑﺪرﺟﻪ ﮐﻤﺎل رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺑﻌﺾ‬‫ارﺑـﺎب ﺣـﺎل ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻼـم و اﻗﯿـﺎل ﺳـﻨﯿﻪاﻧﺪ از زﺑـﺎن ﺣﺎل آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺰ اﻓﺘﺨﺎر ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﺘﮑﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 207‬از ‪431‬‬‫اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺎن ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫ﺳﻠﻄﺎن اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﻌﺮﻓﺎء ﻓﯽ ﻓﯽ دﻫﺮه اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻘـﺪوة اﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺟﻠﮥ اﻻﻋﻼم ﻣﻔﺘﯽ اﻻﻧﺎم ﻋﺰ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﻋﻦ ﻟﺴﺎن ﺣﺎل اول اﻻﺻﺤﺎب ﺑﻼ ﻣﻘﺎل و اﻓﻀﻞ اﻻﺗﺮاب ﻟﺪي ﻋﺪ اﻟﺨﺼﺎل ﻋﻠﯽ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪276 :‬‬‫ﻓﯽ اﻻرض و اﻟّﺴـ ﻤﺎء رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ و ﻧﻔﻌﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل ﯾﺎ ﻗﻮم ﻧﺤﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﺠﻨﺖ ﻃﯿﻨﺘﻨﺎ ﺑﯿﺪ اﻟﻌﻨﺎﯾﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻦ اﻟﺠﻤﺎﯾﮥ ﺑﻌﺪ‬‫ان رش ﻋﻠﯿﻬـﺎ ﻓﯿﺾ اﻟﻬﺪاﯾـﮥ ﺛﻢ ﺧﻤﺮت ﺑﺨﻤﯿﺮة اﻟﻨﺒﻮة و ﺳـﻘﯿﺖ ﺑـﺎﻟﻮﺣﯽ و ﻧﻔـﺦ ﻓﯿﻬـﺎ روح اﻻـﻣﺮ ﻓﻼ اﻗـﺪاﻣﻨﺎ ﺗﺰل و ﻻ اﺑﺼﺎرﻧﺎ ﺗﻀﻞ و ﻻ‬
‫اﻧﻮارﻧﺎ ﺗﻘﻞ و إذا ﻧﺤﻦ ﺿـﻠﻠﻨﺎ ﻓﻤﻦ ﺑﺎﻟﻘﻮم ﯾـﺪل اﻟّﻨﺎس ﻣﻦ اﺷـﺠﺎر ﺷّﺘﯽ و ﺷـﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮة واﺣـﺪة ﻣﺤﻤـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ اﺻـﻠﻬﺎ و اﻧﺎ ﻓﺮﻋﻬﺎ و ﻓﺎﻃﻤﮥ اﻟﺰﻫﺮاء ﺛﻤﺮﻫﺎ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻏﺼﺎﻧﻬﺎ اﺻـﻠﻬﺎ ﻧﻮر و ﻓﺮﻋﻬﺎ ﻧﻮر و ﺛﻤﺮﻫﺎ ﻧﻮر و ﻏﺼﻨﻬﺎ ﻧﻮر‬‫َﯾﮑﺎُد َزﯾْﺘُﻬﺎ ﯾُِﻀﯽُء َو ﻟَْﻮ ﻟَْﻢ َﺗْﻤَﺴْﺴُﻪ ﻧﺎٌر ﻧُﻮٌر َﻋﻠﯽ ﻧُﻮٍر‬‫ﯾـﺎ ﻗﻮم ﻟﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﺮوع ﺗﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻻﺻﻮل ﺑﻨﯿﺖ ﻓﺼﻞ ﻓﻀـﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﻃﯿﺐ اﺻـﻠﯽ ﻓﻮرﺛﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﯽ و ﮐﺸـﻔﺖ ﺑﻪ ﻏﻤﯽ ﺗﺎﺑﻌﺖ‬‫رﺳﻮﻻـ اﻣﯿﻨـﺎ و ﻣـﺎ رﺿـﯿﺖ ﻏﯿﺮ اﻻﺳـﻼم دﯾﻨﺎ ﻓﻠﻮ ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﻣﺎ ازددت ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﻟﻘـﺪ ﺗﻮﺟﻨﯽ ﺑﺘﺎج ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه و ﻣﻨﻄﻘﻨﯽ‬‫ﺑﻤﻨﻄﻘﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗّﻠﺪﻧﯽ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺣﻠﮥ اﻧﺎ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻠﯽ ﻣّﻨﯽ‬‫ﻋﺠﺒﺖ ﻣﻨﮏ اﺷﻐﻠﺘﻨﯽ ﺑﮏ ﻋﻨﯽ ادﻧﯿﺘﻨﯽ ﻣﻨﮏ ﺣﺘﯽ ﻇﻨﻨﺖ اﻧﮏ اﻧﯽ‬‫و ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪه ﮐﺬﻟﮏ ﻻ وﺻـّﯽ ﺑﻌﺪي ﻓﻬﻮ ﺧﺎﺗﻢ اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻧﺎ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺦ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در‬‫واﻗﻌﻪ ﺷﻮري ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ و اﺣﻘّﯿﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﻓﺮﻣﻮده و اﺣﺪي از اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﺑﺎ وﺻـﻒ‬‫دواﻋﯽ ﺑﯿﺸـﻤﺎر ﻗﺎدر ﺑﺮ رد و اﻧﮑﺎر آن ﻧﺸـﺪه و اﺣﺪي از اﯾﺸﺎن راﻫﯽ ﺑﺴﻮي ﺟﺤﻮد آن ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻠﮕﯽ ﺑﺴﻮي ﺗﺴـﻠﯿﻢ و اﻋﺘﺮاف ﺑﺎن‬‫ﺷﺘﺎﻓﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎن ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨﺎب از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻮد در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺷـﻤﺮده‬‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ واﻗﻊ اﺳﺖ و ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺪﯾﻦ اﻣﻮر اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف دارﻧﺪ ﭘﺲ اﻟﺤﺎل ﻋﻘﻞ‬‫ﮐﺪام ﻋﺎﻗﻞ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻤﻌﻨﯽ‬‫ﺑﻠﻨـﺪﺳﺖ ﭼﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤـﺎل ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺑﻮد و ﻋﯿـﺎذا ﺑـﺎﻟّﻠﻪ آﻧﺠﻨﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﺧﺒﺮ اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﭼﺮا ارﺑﺎب ﺷﻮري ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ‬‫دواﻋﯽ رد و اﻧﮑﺎر اﯾﺮاد و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻨﻤﻮدﻧـﺪ و ﺑﯿﭽﻮن و ﭼﺮا راه ﺗﺴـﻠﯿﻢ و اذﻋﺎن ﺑﺂن ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﻼ‬‫ﺧﻄﺮ و ﺧﻮف واﻗﻌﯿﺖ آن را ﻣﺼـّﺮح ﮔﺮداﻧﯿـﺪ و اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺎن‬‫ﺑﻤﻨﺼﻪ اﻇﻬـﺎر رﺳﺎﻧﯿـﺪ اﻟﺤـﺎل ﺧﺒﺮي ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﻇﻬﻮر اﻣﺮ ﺣﻖ ﮐـﺎﻟﻨﻮر إذا اﺋﺘﻠﻖ ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ‬‫ﻣﺤﺪث ﺷﯿﺮازي در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﮔﻔﺘﻪ و در ﺑﻌﻀﯽ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪277 :‬‬‫ﮐﺘﺐ ﺗﻮارﯾـﺦ ﺑﻨﻈﺮ رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﭼﻮن ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﺑﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﯿﻌﺖ ﻧﻤﻮد و ﺣﻀﺎر ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺎ او در آن اﻣﺮ ﻣﻮاﻓﻘﺖ‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﻌّﻠﻞ ورزﯾـﺪه ﻓﺮﻣﻮد ﺳﻮﮔﻨـﺪ ﻣﯽدﻫﻢ ﺷـﻤﺎ را و ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻦ راﺳﺖ ﮔﻮﯾﯿﺪ ﮐﻪ در‬‫ﻣﯿﺎن اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﯿـﭻ اﺣﺪي ﻫﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺳـﺮور در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﻋﻘﺪ ﻣﻮاﺧﺎت را ﻣﯿﺎن ﯾﺎران ﺧﻮﯾﺶ‬‫اﺳﺘﺤﮑﺎم ﻣﯽداد ﺑﺎ او ﻋﻘﺪ اﺧﻮت ﺑﺴﺘﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫ﻏﯿﺮ از ﻣﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻀﺎر ﻣﺠﻠﺲ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﯽ ﺑﻌﺪ از آن ﻓﺮﻣﻮد ﻫﯿﭽﮑﺲ در ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت در ﺷﺎن او ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻬﺬا ﻣﻮﻻه‬‫ﻏﯿﺮ از ﻣﻦ ﻫﻤﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﯽ آﻧﮕﺎه ﻓﺮﻣﻮد ﻫﯿﭻ اﺣﺪي در ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺳﺮور ﺑﺎ او ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 208‬از ‪431‬‬‫اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫ﻏﯿﺮ از ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﺣﻀﺎر از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺒﺎر ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﯽ ﭘﺲ ﻓﺮﻣﻮد در ﻣﯿﺎن ﺷﻤﺎ ﻫﯿﭻ ﻣﺮدي ﻫﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﯿﻦ وﺣﯽ و ﻣﻬﺒﻂ اﻣﺮ و ﻧﻬﯽ او را ﺑﺮ‬‫ﺳﻮره ﺑﺮاﺋﺖ ﻣﻮﺗﻤﻦ داﺷﺘﻪ و ﻋﺎﻟﯽﺷﺄن ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﮐﺎﻓﯿﻪ و ﺟﻤﻠﻪ واﻓﯿﻪ ﮐﻪ‬‫ﻻ ﯾﺆّدي ﻋّﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او رﺟﻞ ﻣﻦ ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫ﻏﯿﺮ از ﻣﻦ زﻣﺮه ﺣﻀﺎر ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﯽ ﻓﺮﻣﻮد آﯾﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﺳّﯿﺪ ﺑﺸﺮ و ﺷﻔﯿﻊ روز ﻣﺤﺸﺮ ﺑﺮﺟﻞ ﻣﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و ﮐﻞ اﻧﺼﺎر اﻣﺮا ﺗﻌﯿﯿﻦ‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺮﺳﻢ ﺳـﺮاﯾﺎ ﺑﺠﺎﻧﺐ دﺷـﻤﻦ ﻓﺮﺳـﺘﺎد و اﯾﺸﺎن را وﺻـﯿﺖ ﺑﺎﻧﻘﯿﺎد و ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ اﻣﯿﺮ ﺟﯿﺶ ﻧﻤﻮد و ﺑﺮ ﻣﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ را اﻣﯿﺮ ﻧﮕﺮداﻧﯿﺪ‬‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺣﺎﺿﺮﯾﻦ ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻠﯽ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻮده ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﯽ دﯾﮕﺮ ﮔﻔﺖ آﯾﺎ ﻣﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻠﻢ ﻣﻌﻠﻤﻪ‬‫ﻋﻠﻤﺖ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ‬‫اﻋﻼء اﻋﻼم ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻓﺮﻣﻮده ﯾﺎران را اﻋﻼم ﮐﺮده ﺑﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻨﺪ آري ﻣﯽداﻧﯿﻢ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﻮد آﯾﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل ﻣﮑﺮرا وﯾﺮا در ﻣﻘﺎم ﻣﺨﺎﻃﺮه ﺑﺎ اﻋﺪا ﮔﺬاﺷـﺘﻪ از ﻣﻌﺮﮐﻪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﻓﺮار‬‫ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻣـﻦ ﻫﺮﮔﺰ در ﻫﯿـﭻ ﻣـﻮﻃﻦ ﻣﺨـﻮف از آن ﺳـﺮور ﺗﺨﻠـﻒ ﻧﻨﻤـﻮده ﻧﻔﺲ ﺧـﻮﯾﺶ را وﻗـﺎﯾﻪ ﻧﻔﺲ اﻧﻔﺲ و ﺟّﻨﻪ ﺟّﺜﻪ اﻗـﺪس آن‬‫ﺣﻀـﺮت ﮐﺮدم ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻠﯽ ﻫﻤﭽﻨﯿﻨﺴﺖ ﺑﺎز ﻓﺮﻣﻮد آﯾﺎ ﻧﻤﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ اّول ﻣﺮدي ﮐﻪ ﻗﺪم در داﺋﺮه اﯾﻤﺎن و اﺳﻼم درآورده ﻣﻨﻢ ﻫﻤﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ‬‫ﺑﻠﯽ ﻣﯽداﻧﯿﻢ آﻧﮕـﺎه ﻓﺮﻣﻮد ﮐـﺪام ﯾﮏ از ﻣﺎ اﻗﺮﺑﺴﺖ ﺑﺮﺳﻮل ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ از روي ﻧﺴﺐ ﺟﻤﻠﻪ ﮔﻔﺘﻨـﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻗﺮﺑّﯿﺖ ﺗﺮا ﺛﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺴـﻠﻢ و ﻗـﺪم ﻣﺰﯾﺖ ﺗﻮ در راه ﻗﺮﺑﺖ و ﻗﺮاﺑﺖ ﺑﺎ ان ﺳـﺮور ﺑﻐﺎﯾﺖ راﺳـﺦ و ﻣﺤﮑﻤﺴﺖ در اﯾﻦ ﺣﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﮔﻔﺖ ﯾﺎ اﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻫﻤﻪ‬‫اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋـﻞ را ﮐﻪ ﺑﺮﺷـﻤﺮدي ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺑﯿﺎن آوردي و ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑـﺪﯾﻦ اﻣﻮر اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ و ﻟﮑﻦ اﮐﻨﻮن اﮐﺜﺮ‬‫ﻣﺮدم ﺑﻌﺜﻤﺎن ﻣﯿﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﺎ او ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدﻧﺪ ﻣﺘﻮﻗﻊ از ﺟﻨﺎب ﺗﻮ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﻬﻮر ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﻤﺎﺋﯽ و ﺑﻘﺪم ﻗﺒﻮل و اﻗﺒﺎل ﭘﯿﺶ آﯾﯽ ﺷﺎه ﻋﺮﺻـﻪ‬‫وﻻﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮد ﺑﺨـﺪا ﺳﻮﮔﻨـﺪ ﮐﻪ ﺷـﻤﺎ ﻣﯽداﻧﯿـﺪ ﮐﻪ اﺣﻖ ﺑﺨﻼﻓﺖ ﮐﯿﺴﺖ و ﻣﻌـﺬﻟﮏ ﺑﻤﻘﺘﻀـﯽ ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﻋﻤﻞ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬‫اﻏﺮاض و ﻣﺼﺎﻟـﺢ دﻧﯿـﻮي ﺧـﻮد و اﻟﱠﻠﻪ ﮐـﻪ ﻣﺴـّﻠﻢ داﺷـﺘﻢ اﯾـﻦ اﻣﺮ را ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺧـﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ ﺳـﻼﻣﺖ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن درﯾﻦ ﺗﻨﺰل و‬‫ﺗﺴﻠﯿﻤﺴﺖ ﭼﻪ درﯾﻦ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺣﯿﻒ ﺑﺮ ﺧﺎﺻﻪ ﻣﻨﺴﺖ ﻧﻪ ﺑﺮ اﺳﻼم و ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺗﺮك ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻣﻨﺎﻓﺴﻪ ﮐﺮدم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪278 :‬‬‫ﻃﻠﺒـﺎ ﻟﻼـﺟﺮ اﻟﻤﺮﺟّﻮ ﻓﯿﻪ و ﺑـﺎ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﯿﻌﺖ ﻓﺮﻣﻮد و اﯾﻦ اﺑﯿـﺎت آﺑـﺪار ﮐﻪ از آن اﺑﺮ ﮔﻬﺮﺑـﺎر و ﺑﺤﺮ ﻣﻤﻠﻮ از در ﺷﺎﻫﻮار ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﺮ‬‫ﺻﻔﺤﻪ روزﮔﺎر ﯾﺎدﮔﺎر ﻣﺎﻧﺪه ﻣﻨﺎﺳﺐ اﯾﻦ ﻣﻘﺎوﻟﻪ و ﮔﻔﺘﺎرﺳﺖ‬‫ﻗﺪ ﯾﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺎس اﻧﺎ ﺧﯿﺮﻫﻢ ﻧﺴﺒﺎ و ﻧﺤﻦ اﻓﺨﺮﻫﻢ ﺑﯿﺘﺎ إذا ﻓﺨﺮوا‬‫رﻫﻂ اﻟﻨﺒﯽ و ﻫﻢ ﻣﺄوي ﮐﺮاﻣﺘﻪ و ﻧﺎﺻﺮ اﻟﺪﯾﻦ و اﻟﻤﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮوا‬‫و اﻻرض ﺗﻌﻠﻢ اﻧﺎ ﺧﯿﺮ ﺳﺎﮐﻨﻬﺎ ﮐﻤﺎ ﺑﻪ ﯾﺸﻬﺪ اﻟﺒﻄﺤﺎء و اﻟﻤﻄﺮ‬‫و اﻟﺒﯿﺖ ذي ﻟا ﺴﺘﺮ و اﻻرﮐﺎن ﻟﻮ ﺳﺌﻠﻮا ﻧﺎدي ﺑﺬﻟﮏ رﮐﻦ اﻟﺒﯿﺖ و اﻟﺤﺠﺮ‬‫و ﻣ ﻤ ﺎ ﯾﻨ ﺎ ﺳﺒ ﻪ‬‫ﮐﻤﺎل ﻗﺪر ﺗﻮ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﺠﺎ ﺗﻮاﻧﺪ دﯾﺪ ﺑﭽﺸﻢ ﺳﺮ ﻓﻠﮏ ﮐﺤﻠﯽ ار ﺷﻮد زرﻗﺎ‬‫ﻓﺮاز ﻗﺪر ﺗﻮ ﻗﺪر دﮔﺮ ﭼﻨﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ وﻫﻢ از آن ﺳﻮي ﮔﺮدون ﮔﻤﺎن ﺑﺮد ﺻﺤﺮا‬‫اﮔﺮ ز ﮐﻮه ﺑﭙﺮﺳﺪ ﮐﺴﯽ ﺑﺒﺎﻧﮓ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎﻧﻪ اوﻻد آدم و ﺣّﻮا‬‫ﮐﺴﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺗﻮ در ﺣّﯿﺰ زﻣﺎﻧﻪ ﻧﺪﯾﺪ ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺖ ﮔﻮاﻫﯽ دﻫﺪ زﺑﺎن ﺻﺪا‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ اﮔﺮ ﻗﺎﺋﻠﯽ ﮔﻮﯾﺪ ﭼﺮا ﺟﻨﺎب وﻻﯾﺖ ﭘﻨﺎه در ﻗﻀـّﯿﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺎﯾﻦ دﺳﺘﻮر ﻋﻤﻞ ﻧﻔﺮﻣﻮد ﭼﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن در آن وﻗﻌﻪ ﻧﯿﺰ در ﺗﻨﺰل و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 209‬از ‪431‬‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻢ وي ﺑﻮد ﺟﻮاب ﮔﻮﯾﯿﻢ ﻓﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺼﻮرﺗﯿﻦ در ﻏـﺎﯾﺖ وﺿﻮح اﺳﺖ ﭼﺮا ﮐﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن را ﺷﺎﺋﺴـﺘﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﯽداﺷﺖ اّﻣﺎ‬‫ﺧـﻮد را اﺣـﻖ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺣﺼﻮل ﻣﺼـﻠﺤﺖ اﺳـﻼم و ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن از ﺣﻖ ﺧﻮد ﮔـﺬﺷﺖ و اﻣـﺎ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ را ﺷﺎﺋﺴـﺘﻪ ﺧﻼـﻓﺖ و ﺳـﺰاوار‬‫ﺣﮑﻮﻣﺖ و اﻣـﺎرت ﻋـﺎّﻣﻪ ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﻏﯿﺮ از اﻣﯿﺮ ﺟﻤﻌﯽ دﯾﮕﺮ در ﻣﯿﺎن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺨﻼﻓﺖ اﺣﻖ از ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺑﺎ وﺟﻮد‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺧﻮد و آن ﺟﻤﻊ اﮔﺮ رﺿـﺎ ﺑﺨﻼـﻓﺖ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ وادي ﺧﻠـﻞ و اﺧﺘﻼـل در اﺳـﻼم اﻓﺘـﺎدي و اﻟـﺘﺰام ﻣـﺪاﻫﻨﻪ در اﻣﺮ دﯾﻦ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدي‬‫ﺑﺎﻟﻀـﺮوره ﺑﻤﺤﺎرﺑﻪ اﻫﻞ ﺑﻐﯽ ﻣﺸﻐﻮل ﺷﺪ دﻓﻌﺎ ﻟﻠﺤﯿﻒ ﻋﻠﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و در ان ﮐﻼم ﮐﻪ درﯾﻦ ﻗﻀﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮد و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺣﯿﻔﺎ اﻻ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺧﺎﺻـﮥ اﺷـﺎرﺗﯽ ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺴﺖ و اﯾﻀـﺎ ﭼﻮن در ان ﺻﻮرت اﻫـﻞ ﺣﻞ و ﻋﻘـﺪ از ﻣﻬﺎﺟﺮ و اﻧﺼﺎر ﺑﺮ ﺑﯿﻌﺖ ﺑﺎ اﻣﯿﺮ اﺟﺘﻤﺎع و اﺗﻔﺎق‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺤﮑﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ إذا ﺑﻮﯾﻊ ﻟﺨﻠﯿﻔﺘﯿﻦ ﺑﻌﺪي ﻓﺎﻗﺘﻠﻮا اﻻﺧﯿﺮ ﻣﻨﻬﻤﺎ‬‫ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﻗﺘﻞ و ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﮔﺸـﺘﻪ ﺑﻮد و درﯾﻦ ﺻﻮرت ﭼﻮن اﻫﻞ ﺣﻞ و ﻋﻘـﺪ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﻋﺜﻤﺎن ﻣﺒﺎﯾﻌﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﻮد رﻋﺎﯾﮥ ﻟﺴـﻼﻣﮥ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ‬‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﻔﺮﻣﻮد و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠﻤﻠﮏ اﻟﻤﻌﺒﻮد اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب و ِإ ﱠن ﻓِﯽ ذﻟ َِﮏ ﻟَِﻌﺒَْﺮًة ﻟ ُِﺄوﻟ ِﯽ*‬‫اﻻﻟﺒﺎب ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋّﺒﺎس ﻋﻠﯿﻪ رﺿﻮان آﻟﻪ اﻟﻨﺎس در ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﺧﻮد ﺑﺎ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻃﺎﺋﺸﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻣﻌﺒﺮ ﺑﺒﺎب ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده و ﺣﻀﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺎ آن ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد و ﺣﻘﺪ و ﻟﺪاد ﺑﺎ ﺟﻨﺎب‬‫أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒﺎد ﻗﺎدر ﺑﺮ رد و اﻧﮑﺎر آن ﻧﺸﺪﻧﺪ و ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر ﻣﻬﺮه ﺳﮑﻮت ﺑﺮ ﻟﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺰدﻧﺪ و‬‫ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫در ﻋﺼـﺮ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻗﺎﻫﺮه و ﻣﻨﻘﺒﺖ ﺑﺎﻫﺮه ﺟﻨﺎب وﻻﯾﺘﻤﺎب‬‫ﻋﻠﯿﻪ آﻻـف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫـﺎب ﺑﻮد ﮐﻪ در ﺳـﻠﮏ ﻗﻄﻌﯿـﺎت اﻧﺴـﻼك داﺷﺖ و دوﺳﺖ و دﺷـﻤﻦ آﻧﺮا از ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣﺤﺘﻮﻣﻪ و ﻣﻨـﺎﻗﺐ‬‫ﻣﻌﻠـﻮﻣﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽاﻧﮕـﺎﺷﺖ ﭘﺲ ﭼﮕـﻮﻧﻪ ﺑﺼـﯿﺮي ﻣﯽﺗـﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﻋﻮر ﺣﻈﯽ از ﺻـﺤﺖ دارد و ﺣﺮﻓﯽ از ان‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪279 :‬‬‫ﺳﺨﯿﻒ اﻧﮑﺮ رو ﺑﺴﻮي اﻣﮑﺎن ﻣﯽآرد و ﺣﺎﺷﺎ ﺛﻢ ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ اﺣـﺪي از ﺑﺼـﺮا دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ اﯾﻦ ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻـﺮﯾﺢ را ﺑﻬﺮ ﺧﻮد ﺑﻪ ﭘﺴـﻨﺪد و‬‫ﺑﺎرﺗﮑﺎب ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺠﺎﻫﻞ ﻓﻀـﯿﺢ راه اﻣﻦ و اﻣﺎن ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﺑﻨﺪد ﺣﺎﻻ ﺷـﻄﺮي از ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﺣﻀﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻨﺎﺑﺮ رواﯾﺎت ﺣﻀﺮات ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﻋﻄﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺸـﯿﺮازي اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺠﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤـﺪث در روﺿـﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ﺿـﻤﻦ رواﯾﺖ اﯾﻦ ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ آورده‬‫ﻋـﺎﺋﺸﻪ ﮔﻔﺖ ﺷـﻤﺎ ﻣّﻨﺖ ﻣﯽﻧﻬﯿـﺪ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺑﺮﺳﻮل ﺧـﺪا اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﮔﻔﺖ ﭼﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ ﻣـﺎ را ﮐﻪ ﺑﺮﺳﻮل ﺧـﺪا ﻣﻨﺖ ﻧﮑﻨﯿﻢ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ‬‫ﻣﻘﺪار ﺳﺮ ﻣﻮي ﯾﺎ ﻧﺎﺧﻨﯽ از اﻧﺤﻀﺮت ﺑﺮ ﺗﻮ ﺑﻮدي ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﻨﺖ ﺑﺮ ﻣﺎ و ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺮدم ﻣﯽﻧﻤﻮدي و ﻫﺮ ﺷﺮف ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﺗﺮا ﻫﺴﺖ ﺑﻮاﺳﻄﻪ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از زوﺟـﺎت ﻣﻄﻬﺮات آن ﺣﻀـﺮﺗﯽ و ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺗﻮ از روي ﺟﻤـﺎل و از راه ﺷـﺮف و ﺣﺴﺐ و از ﻣﻤﺮ ﻋﺮق و ﻧﺴﺐ اﺣﺴﻦ و‬‫اﮐﺮم و ارﺟـﺢ از اﯾﺸـﺎن و ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻪ ﺳـﺨﻦ ﮔﻮﯾﯽ و ﻋﺼـﯿﺎن ﻧﻮرزﻧـﺪ و اﻣﺮ ﻓﺮﻣـﺎﯾﯽ و ﺧﻼـف اﻣﺮ ﺗﻮ ﻧﮑﻨﻨـﺪ و ﻣﺎ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻟﺤﻢ و دم‬‫رﺳـﻮل و وارث ﻋﻠﻢ او ﺑﺎﺷـﯿﻢ ﻋـﺎﺋﺸﻪ ﮔﻔﺖ ﺑـﺎ وﺟـﻮد ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﺗﺮا ﻧﺮﺳـﺪ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳـﺨﻦ ﮔﻮﯾﯽ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﮔﻔﺖ اﯾﻦ‬‫ﻫﻨﮕﺎم ﮐﻪ دم ازﯾﻦ ﻣﻘﺎل و ﺣﺎل ﻣﯽزﻧﯽ ﻣﻦ ﻣﻘّﺮ و ﻣﻌﺘﺮﻓﻢ ﺑﺤﻘﻮق او و ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻪ وي اﺣﻖ و اوﻟﯽ و اﻗﺮب و اﺣﺮاﺳﺖ ﺑﺎ اﻧﺤﻀـﺮت از ﻣﻦ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮادر و ﭘﺴـﺮ ﻋﻢ آن ﺳـﺮور و زوج دﺧﺘﺮ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﮔﻮﻫﺮ و ﭘﺪر دو ﺳـﺒﻂ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺸـﯿﺮ و ﺷﺒﺮ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻣﺸﺎﺑﻪ او ﺑﺴﺠﯿﻪ‬‫ﺟﻮد و ﺣﻠﻢ و ﮔﺸﺎﯾﻨﺪه ﭘﺮدﻫﺎي ﮐﺮب و اﻧﺪوه و ﻏّﻢ و زداﯾﻨﺪه ﻏﺒﺎر ﻣﻼل و آزار و ﻫّﻢ از ﺻـﻔﺤﻪ دل ﺑﺎ ﺣﺎﺻﻞ اﻧﺤﻀـﺮت وي ﺑﻮده اﯾﻦ‬‫ﮔﻔﺖ و از ﻧﺰد ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ و ﭘﯿﺶ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ آﻣﺪ و ﺣﮑﺎﯾﺎت ﻣﺎ ﺟﺮي ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻣﻔﺼﻼ و ﻣﺸﺮوﺣﺎ ﺑﻌﺮض رﺳﺎﻧﯿﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اﺧﻄﺐ‬‫ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻧﺎﻣﻪ از ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎص ﺑﻨﺎم ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از ان اﯾﻦ ﺳﺖ و اﻣﺎ ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ اﺑﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 210‬از ‪431‬‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﺧﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و وﺻﯿﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﺴﺪ و اﻟﺒﻐﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﺜﻤﺎن و ﺳﻤﯿﺖ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻓﺴﻘﮥ و زﻋﻤﺖ اﻧﻪ اﺷﻼﻫﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻬـﺬا ﻏﻮاﯾـﮥ وﯾﺤﮏ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ ان اﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﺬل ﻧﻔﺴﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑﺎت ﻋﻠﯽ ﻓﺮاﺷﻪ و ﻫﻮ‬‫ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺴﺒﻖ اﻟﯽ اﻻﺳﻼم و اﻟﻬﺠﺮة و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻮ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮم ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ اﻻ ﻣﻦ ﮐﻨﺖ ﻣﻮﻻه ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻮﻻه اﻟﱠﻠﻬّﻢ وال ﻣﻦ واﻻه و ﻋﺎد ﻣﻦ ﻋﺎداه و اﻧﺼـﺮ‬‫ﻣﻦ ﻧﺼﺮه و اﺧﺬل ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ‬‫و ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟا ّﺴﻼم ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ ﻻﻋﻄﯿﻦ اﻟﺮاﯾﮥ ﻏﺪا رﺟﻼ ﯾﺤﺐ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و ﯾﺤﺒﻪ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ‬‫و ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟا ّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪280 :‬‬‫ﯾﻮم اﻟﻄﯿﺮ اﻟّﻠﻬّﻢ اﺋﺘﻨﯽ ﺑﺎﺣﺐ ﺧﻠﻘﮏ إﻟﯿﮏ ﻓﻠﻤﺎ دﺧﻞ إﻟﯿﻪ ﻗﺎل واﻟﯽ واﻟﯽ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﯾﻮم اﻟﻨﻀﯿﺮ ﻋﻠﯽ اﻣﺎم اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ وﻟﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و اّﮐﺪ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫ﻗﺎل اﻧﯽ ﻣﺨﻠﻒ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋّﺰ و ﺟّﻞ و ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺪ ﻋﻠﻤﺖ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻻﯾﺎت اﻟﻤﺘﻠّﻮات ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﺸﺮك ﻓﯿﻬﺎ اﺣﺪ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾُﻮﻓُﻮَن ﺑ ِﺎﻟﱠﻨْﺬِر‬‫ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ ﻟا ﱠﻠُﻪ َو َرُﺳﻮﻟ ُُﻪ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا اﻟﱠِﺬﯾَﻦ ﯾُِﻘﯿُﻤﻮَن اﻟﱠﺼﻼَة َو ﯾُْﺆﺗُﻮَن اﻟﱠﺰﮐﺎَة َو ُﻫْﻢ راِﮐُﻌﻮَن‬‫َأ َﻓَﻤْﻦ ﮐﺎَن َﻋﻠﯽ ﺑَﱢﯿَﻨٍﮥ ﻣِْﻦ َرﺑﱢِﻪ َو َﯾﺘْﻠُﻮُه ﺷﺎِﻫٌﺪ ﻣِﻨُْﻪ‬‫ِرﺟﺎٌل َﺻَﺪﻗُﻮا ﻣﺎ ﻋﺎَﻫُﺪوا اﻟﱠﻠَﻪ َﻋَﻠﯿِْﻪ‬‫و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟﺮﺳﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫و ﻗـﺪ ﻗـﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯽ ان ﯾﮑﻮن ﺳـﻠﻤﮏ ﺳـﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺗﮑﻮن اﺧﯽ و وﻟّﯿﯽ ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و‬‫اﻵﺧﺮة ﯾﺎ اﺑﺎ ﻟا ﺤﺴﻦ ﻣﻦ اﺣﺒﮏ ﻓﻘـﺪ اﺣﺒﻨﯽ و ﻣﻦ اﺑﻐﻀﮏ ﻓﻘـﺪ اﺑﻐﻀـﻨﯽ و ﻣﻦ اﺣﺒﮏ ادﺧﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻨـﮥ و ﻣﻦ اﺑﻐﻀﮏ ادﺧﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺎر و‬‫ﮐﺘﺎﺑﮏ ﯾﺎ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﻟﺬي ﮐﺘﺒﺖ ﻫﺬا ﺟﻮاﺑﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻤﺎ ﯾﻨﺨﺪع ﺑﻪ ﻣﻦ ﻟﻪ ﻋﻘﻞ او دﯾﻦ و اﻟـّﺴ ﻼم ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﺎص‬‫در ﻧﺎﻣﻪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎم ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را ﻣﺜـﻞ دﯾﮕﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺣﺘﺠﺎﺟﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻘﺮﯾﻊ و ﺗﺎﻧﯿﺐ و ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﺜﺮﯾﺐ آن ﺣﯿﻮد‬‫ﻣﯿﻮد و ﻟﺪود ﻋﻨﻮد ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در زﻣﺎن اﺻـﺤﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﻫﻤﺮ ﺳـﺤﺎب اﻋـﺪي ﻋـﺪو ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وﺛﯿﻖ اﻟﻨﺼﺎب را از ﺟﻼﺋﻞ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺗﺮاب و ﻋﻮاﻟﯽ ﻣﻌﺎﻟﯽ آن ﻋﺎﻟﯽ ﻗﺒﺎب ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ و اﻧﮑﺎر و ﺟﺤﻮد آن ﺑﺘﺎوﯾﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺲ اﻋﻮر ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﻧﮑﺮ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺠﺎﺳﺮ ﺧﺎﺳﺮ ﺳﭙﺮده ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻓﻬﻢ اﺻﺤﺎب ﺑﻌﻤﻞ آورده در ﻧﺼﺐ و ﻋﺪوان از ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋـﺎص ﻣﻌﺘـﺎص و ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﻋـﺎوﯾﻪ ﻏـﺎوﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ ﺑﺮده و ﭼﺮا ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒـﻮد ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻋـﺪاد ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌـﺎص و ﻣﻌـﺎوﯾﻪ در زراﻓﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 211‬از ‪431‬‬‫ﻗﺎﺳـﻄﯿﻨﺴﺖ و اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﮐﻪ ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳـﺨﯿﻒ اﺗﺒﺎﻋـﺎ ﻟﻠﺨﻮارج ﻟﺐ ﮔﺸﻮده ﺑﺎﯾﻦ ﺣﯿﺜﯿﺖ داﺧﻞ زﻣﺮه ﻣﺎرﻗﯿﻦ َو ِإ ﱠن َﺟَﻬﱠﻨَﻢ ﻟََﻤْﻮـِﻋ ُﺪُﻫْﻢ‬‫َأْﺟَﻤِﻌﯿَﻦ‬‫دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ زرﻧﺪي در ﮐﺘﺎب ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫اﺧﺮي اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪281 :‬‬‫اﻧﺘﻬﺠﻮا‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠّﯿﺎ‬‫و ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺳﯿﺎق رواﯾﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫آورده و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ رواه اﻟﺰرﻧﺪي‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬه ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺠﻮا ازﯾﻦ دو ﻋﺒﺎرت در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﻀـﯿﻠﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺂن‬‫ﻣﻌﺘﺮف و ﻣﺒﺘﻬـﺞ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را در ان ﺳﺎﻟﮏ و ﻣﻨﺘﻬﺞ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف و اﺑﺘﻬﺎج و ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق و اﻧﺘﻬﺎج‬‫ﮐـﺎﺷﻒ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺧﻮاه از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاﻟﯿﻦ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﯾﺎ از زﻣﺮه ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﻼ ﺗﺮدد و اﺧﺘﻼج و ﺑﻼ‬‫وﺳﻮاس و اﻧﺰﻋـﺎج ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ و ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺗﻔﺎق داﺷـﺘﻨﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﻋﻮر‬‫اﻓﺠﺮ در ﻣﻘﺎم ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺑﺮآﻣـﺪه ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ را ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﻌﺎﻧـﺪت ﻓﻬﻢ اﺻـﺤﺎب و ﺗﺨﻄﯿﻪ اﻣﺮ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﻧﻤﻮده و‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺸﺎﻗﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﻣﺴـﻠﮏ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﺟﻤﺎع اﺻـﺤﺎب ﭘﯿﻤﻮده ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻤﺆداي آﯾﻪ واﻓﯽ ﻫﺪاﯾﻪ َو َﻣْﻦ ﯾُﺸﺎﻗِِﻖ‬‫اﻟﱠﺮُﺳﻮَل ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪ ﻣﺎ َﺗَﺒﱠﯿَﻦ ﻟَُﻪ اﻟ ُْﻬﺪي َو َﯾﱠﺘﺒِْﻊ َﻏﯿَْﺮ َﺳﺒِﯿِﻞ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ ﻧَُﻮﻟﱢِﻪ ﻣﺎ َﺗَﻮﻟﱠﯽ َو ﻧُْﺼﻠِِﻪ َﺟَﻬﱠﻨَﻢ َو ﺳﺎَءْت َﻣِﺼﯿﺮًا‬‫ﻣﺴـﺘﺤﻖ ﮐﻤـﺎل زﺟﺮ و ﻣﻼـم ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﻼـ رﯾﺐ و اﺷـﺘﺒﺎه راه ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب ﮔﺰﯾـﺪه ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﺑﻌـﺪ ﻣﺘﻔﻮه‬‫آﻧﺴﺖ از ﺗﺘﺒﻊ اﻟﻔﺎظ و ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ در ﻃﺮﯾﻖ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري ﮐﻪ ﺧﻄﯿﺐ ﺑﻐﺪادي و دﯾﮕﺮ اﮐﺎﺑﺮ‬‫آن را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ واﻗﻊ ﺷﺪه‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿﮥ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﻓﻤﺪ‬‫ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ‬‫و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳـﺮاﭘﺎ ﻫـﺪاﯾﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺒﻌﺾ ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺎﻟﯿﻪ آن اﺷﺎره ﮐﺮدهاﯾﻢ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺗﺎﻣﻞ و اﻧﻌﺎم واﺿﺢ و‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ روز ﺣﺪﯾﺒﯿﻪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪ ﻣﻌﺮوﻓﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼم و ﻣﺤﻞ اﺟﺘﻤﺎع ﻋﻈﯿﻢ‬‫ﺧﻮاص و ﻋﻮام ﺑﻮد دﺳﺖ ﺣﻖ ﭘﺮﺳﺖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﮔﺮﻓﺘﻪ اوﻻـ در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﮑﻤﺎل ﺻـﺮاﺣﺖ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫اﻣﯿﺮ ﺑﺮره و ﻗﺎﺗﻞ ﻓﺠﺮه اﺳﺖ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ او را ﻧﺼـﺮت ﮐﻨﺪ ﻣﻨﺼﻮرﺳﺖ و ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺗﺮك ﻧﺼﺮت او ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﺨﺬوﻟﺴﺖ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎ‬‫ﺳﺪاد ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻣﻔﯿﺪ اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ و وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮﻓﻊ‬‫ﺻﻮت ﻣﺒﺎرك‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 212‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪282 :‬‬‫ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ ﻫﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اذﻋﺎن و ﯾﻘﯿﻦ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از‬‫ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﻣﺒـﺎرك ﻫﻤـﺎن ﺑﺰرﮔﻮارﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از اول ﺧﻄﺎب ﺑﺤﺎﺿـﺮﯾﻦ دﺳﺖ او را‬‫ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم در اﺛﺒﺎت اﻣﺎﻣﺖ و اﻓﻀﻠﯿﺖ و وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ او ﺑﺎﻓﻌﺎل و اﻗﻮال ﺧﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﻨﺎي ﺑﻠﻨـﺪ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳﺖ و ﺧﺎﺗﻤﻪ ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ ﻧﻈﺎم ﺧﻮد را ﮐﻪ‬‫ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل اﻋﺘﻨﺎ و اﺣﺘﻔﺎل و اﻫﺘﻤﺎﻣﺴﺖ از ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﮑﺴـﺮ ﻓﺎرغ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ اﯾﻦ ﺧﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﻣﺤﺎل‬‫ﮐﻪ اﺻـﻼ در ﺧﺎﻃﺮ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و ﺷـﻌﻮر ﺧﻄﻮر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﻈﺮ ﺣﻘﯿﺮ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﮐﺴـﯽ از‬‫ﺻﺒﯿـﺎن ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﻫﻢ ﺗﺠﻮﯾﺰ آن ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺮﺟـﺎل ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﺻـﺤﺎب اﻟﻔﻀـﻞ و اﻟﮑﻤﺎل دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ‬‫ﺿﺌﯿﻞ از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻌﺾ ﻃﺮق دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ آورده اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻣﻦ و‬‫اﻟﺨﻤﺴﻮن ﻓﯽ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺻـﺪر اﻟﺸﺎم اﺑﻮ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﺷـﯿﺦ اﻟﻤـﺬاﻫﺐ أﺑﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺣﺠـﮥ اﻟﻌﺮب زﯾـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﮑﻨـﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر اﻟﻘﺰاز اﺧﺒﺮﻧﺎ زﯾﻦ اﻟﺤﻔﺎظ و ﺷـﯿﺦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺒﻐﺪادي اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺑا ﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ اﻟﺨﺜﻌﻤﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﺸـﯿﺮ اﻟﮑﻨﺪي ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳـﺤﺎق‬‫ﻋﻦ اﻟﺤﺮث ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﺿـﻤﺮة ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺧﻠﻘﻨﯽ و ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ ﺷﺠﺮة ﻧا ﺎ اﺻﻠﻬﺎ‬‫و ﻋﻠﯽ ﻓﺮﻋﻬـﺎ و اﻟﺤﺴﻦ و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺛﻤﺮﻫـﺎ و اﻟﺸـﯿﻌﮥ ورﻗﻬﺎ ﻓﻬﻞ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻄﯿﺐ اﻻ اﻟﻄﯿﺐ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻣﻦ أراد ﻟا ﻤـﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﻗﻠﺖ ﻫﮑﺬا روي اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ‬‫و ﻃﺮﻗﻪ ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اوﻻ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺠﺮه ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب اﺻﻞ ﺷﺠﺮه ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﺮع آن ﺷﺠﺮه ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺣﺴﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﺛﻤﺮ آن ﺷﺠﺮه‬‫ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺷـﯿﻌﻪ ورق آن ﺷـﺠﺮه ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ازﯾﻦ ﺷـﺠﺮه ﻃﯿﺒﻪ ﺳﻮاي اﺟﺰاء ﻃﯿﺒﻪ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ ﺧﺎرج ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﮐﻼم‬‫ﺑﻼـﻏﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﮐﻪ ﮐـﺎﺷﻒ از ﮐﻤﺎل ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺖ ﺧﻤﺴﻪ ﻧﺠﺒﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟﺜﻨﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ارﺷﺎد‬‫ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﺮاد از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻟﻔﻆ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊ وارد ﺷﺪه ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﻣﺼﺎدﻣﮥ اﻟﻌﯿﺎن و اﻗﺘﻔﺎء آﺛﺎر اﻟﻌﻤﯿﺎن و اﻣﺘﻄﺎء ﺻﻬﻮة اﻟﻌﺪوان و اﻟﺘﻔﻮه ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪283 :‬‬‫ﺳﻠﻄﺎن ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ در ﺑﻌﺾ ﻃﺮق وارد ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬﺞ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺠﺎﻣﻊ ﺻﺪر اﻟﺪﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻤﻮﺋﯽ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ در ﮐﺘﺎب ﻓﺮاﺋﺪ اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﺼﺎﻟﺢ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ ﻣﺸﺎﻓﻬﮥ ﺑﻬﺎ ﺑﺮواﯾﺘﻪ ﻋﻦ اﻻﻣﺎم أﺑﯽ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ إﺟﺎزة‬‫ح و اﻧﺒﺄ اﻟﺸـﯿﺦ اﻟﻌﺪل ﺑﻬﺎء اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﺴـﻤﺎﻋﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺮﺑﻮة ﻇﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﻨﮥ دﻣﺸﻖ ﻗﺎل اﻧﺒﺄ ﺷـﯿﺦ‬‫اﻟﺸـﯿﻮخ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ اﻟﺠﻮﯾﻨﯽ إﺟﺎزة ﻗﺎﻻ اﺑﻨﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ ﺳـﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 213‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻮاﺣـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤـﻮﯾﻪ إﺟـﺎزة ح و اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﻟﺸـﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﺜﻌﻠـﺒﯽ إﺟـﺎزة‬‫ﺑﺮواﯾﺘﻬﻤﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ وﺟﯿﻪ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺸـﺤﺎﻣﯽ ﻗﺎل اﺑﻨﺎ ﺷـﯿﺦ اﻟﺸـﯿﻮخ اﺑﻮ ﺳﻌﺪ ﻗﺮاءة ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻨﯿﺴﺎﺑﻮر ﻓﯽ ﺳﻠﺦ ﺷﻬﺮ رﻣﻀﺎن ﺳﻨﮥ‬‫ﺛﻤﺎن و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﺧﻤﺴﻤﺎﺋﮥ‬‫اﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﺑﻨﺎ اﻟﺴـﯿﺪ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺠﻌﻔﺮي ﻗﺎل أﻧﺒﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل ﺑﻨﺎ اﺑﻮ‬‫ﺻﺎﻟﺢ اﻟﮑﺮاﺳـﯽ ﺑﻨﺎ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻗﺎل ﺑﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺼـﻠﺖ اﻟﻬﺮوي ﻗﺎل ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﮐﻪ ﺣﻤﻮﺋﯽ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻋﺪﯾﺪه ﺑﺮاي آن ذﮐﺮ ﮐﺮده واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ‬‫ﻓﺮﻣﻮدن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ ﻫﺪاﯾﺖ و ارﺷﺎد و ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﻘﺎف و اﻋﻼم ﻋﺒﺎد اﯾﻨﻬﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ اراده ﮐﻨـﺪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﭘﺲ ﺑﯿﺎﯾـﺪ ﻧﺰد ﻋﻠﯽ و اﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﺗﺎّم اﻻﺣﻘﺎق ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﻋﻮر ﻓﺎﻗـﺪ اﻟﺒﺼـﺮ و دﯾﮕﺮ ارﺑﺎب‬‫ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪوان را ﺑﺤـﺪ ﮐﻤﺎل ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﻧﺸﺘﺮ ﺧﻮﻧﯿﻦ در رگ ﺟﺎن اﯾﻦ زراﻓﻪ ﻋﻈﯿﻤﮥ اﻟﺸـﻨﺌﺎن ﻣﯽدواﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ‬‫ﺳﯿـﺎق ﻣﻨﻮر اﻵﻓـﺎق ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧـﺎم ﻧـﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﻨﺤﻮي ﻣﮑﺮر ذﮐﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮاي اﻋﺪاي آن ﺟﻨﺎب ﻣﺤﻞ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل و ﻣﺠﺎل ﺗﻐﺮﯾﺮ و ازﻻل در ان ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ ﻧـﺎم ﻧـﺎﻣﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣﺮﺗﻔﻊﺳﺖ ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻـ اﻻﻧﻬﻤـﺎك ﻓﯽ اﻟﺮﻗﺎﻋـﮥ و اﻟﻐﻤـﺎرة و‬‫اﻻﺳﺘﺮﺳﺎل ﻓﯽ اﻟﺼـﻔﺎﻗﮥ و اﻟﺪﻋﺎرة ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ در ﺑﻌﺾ ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ واردﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﺨﻄـﺎب ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﮐﻼم ﺑﻼﻏﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺧﻮد را درﯾﻦ‬‫ﺧﻄﺎب ﺑﺎ ﺻﻮاب ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻨﻮان آورده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪284 :‬‬‫اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳـﺮاﭘﺎ ﻫـﺪاﯾﺖ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺘﻌﺎل زﺑﺎن ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ ﺳـﺮاﭘﺎ ﺟﺪال اﻟﮑﻦ و ﻻل و ﮐﯿﺪ اﯾﺸﺎن در ﺿـﻼل ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤﺎل‬‫وﺿﻮح ﺣﻖ ﺻـﺮاح و ﺻﺪق ﺑﻮاح ﺟﻤﻠﻪ اﻃﻒ اﻟﻤﺼﺒﺎح ﻓﻘﺪ ﻃﻠﻊ اﻟﺼﺒﺎح ﺑﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن اﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎن ﻣﯽرود ﺣﺎﻻ اﯾﻦ رواﯾﺖ واﺿﺤﮥ‬‫اﻟﺪراﯾﮥ ﮐﻪ در ﺿـﻤﻦ وﺟﻪ ﺑﯿﺴﺖ و ﻫﺸـﺘﻢ از وﺟﻮه اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻧﯿﺰ ﮔﺬﺷـﺘﻪ اﺳﺖ دﯾﮕﺮ ﺑﺎره ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و رواﺋﺢ ﻃﯿﺒﻪ ﻣﺴﮏ‬‫ﻣﮑﺮرش ﺑﺮاي ﺗﻌﻄﯿﺮ ﻣﺸﺎم ﺟﺎن ﺑﺸﺎﻣﻪ اﯾﻤﺎن و اﯾﻘﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻤﯿﺪ‬‫اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺷﺎذان ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻟﺴـﮑﺮي اﻟﺤﺮﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻻﻣﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺛﻨﺎ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﻣﺮوان ﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺴﺮاج ﻋﻦ أﺑﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ ﻋﻦ اﻻﺻﺒﻎ ﺑﻦ ﻧﺒﺎﺗﻪ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و از ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﺑﻌﺾ ﻃﺮق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﺨـﺎﻃﺒﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﻄﺎب ﻋﺎﻟﯽ‬‫ﻧﺼﺎب ﺧﻮد را ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ زﯾﻨﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 214‬از ‪431‬‬‫و اﯾﻦ اﻟﻔـﺎظ ﻧﯿﺰ ﻣﺜـﻞ اﻟﻔـﺎظ ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﻓﺎﺗـﺢ ﺑـﺎب ﺣﻖ و ﺻﻮاب و ﻗـﺎﻃﻊ اﻟﺴﻦ اﻫـﻞ ﺗﺒـﺎر و ﺗﺒـﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ آن ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺠﺎل دﻣﺰدن ﺑﺎﻗﯽ‬‫ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻔﻮاﺗﺸﺎن را ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺗﻔﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻄﯿﺐ اﻟﺠﻼﺑﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧـﺎ اﺑﻮ ﻏـﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻟﻨﺤﻮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ اذن ﻟﯽ ﻓﯽ رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ ان اﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺣﺪﺛﻬﻢ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﻼـﺣﻘﯽ اﻟﺼـﻔﺎر ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة ﺳـﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣـﺎﺋﺘﯿﻦ ﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﻟﻔﺎظ و ﻃﺮق ﻣﺬﮐﻮره ﮐﻪ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺮام و ﻣﻌّﯿﻦ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ از ﻣﻼﺣﻈﻪ دﯾﮕﺮ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻧﺠﺎب ﻧﯿﺰ ﮐﻪ در ﺳـﻠﮏ ﺷﻮاﻫـﺪ و ﻣﺆﯾـﺪات اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺴـﻠﮏ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﻤﻔﺎد‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻔﺴـﺮ ﺑﻌﻀﻪ ﺑﻌﻀﺎ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﺷﺘﺒﺎه ﻣﺮاد از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و اﯾﻦ ﻟﻔﻆ اﻧﻮر درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺷﻬﺮ ﺑﻤﻌﻨﯽ آﺧﺮ ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ﻧﺸﺪه ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﺑـﺪرﻧﻮك ﻣﻦ دراﻧﯿﮏ اﻟﺠﻨـﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﻨﺪﺟﺎﻧﯽ ﻧﺎ اﺑﻮ‬‫اﻟﻔﺘﺢ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻔﺎر ﻧﺎ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ رزﯾﻦ ﻧﺎ اﺧﯽ دﻋﺒﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪285 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﻧـﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺠـﺎج ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺘﯿـﺎح ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻗـﺎل ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﺑـﺪرﻧﻮك ﻣﻦ اﻟﺠﻨﮥ‬‫ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺻـﺮت ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي رﺑﯽ ﮐﻠﻤﻨﯽ و ﻧﺎﺟﺎﻧﯽ ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﻨﯽ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﺛﻢ دﻋﺎه اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و اﻧﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﺰد ﻣﻦ ﻓﺮﺷﯽ‬‫از ﺟﻨﺖ آورد ﭘﺲ ﻣﻦ ﺑﺮ او ﻧﺸﺴـﺘﻢ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﭘﯿﺶ ﭘﺮوردﮔﺎر ﺧﻮد ﺣﺎﺿـﺮ ﺷـﺪم او ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﮐﻼم ﮐﺮد و ﻣﻨﺎﺟﺎت ﻓﺮﻣﻮد ﭘﺲ‬‫ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰي ﺑﻤﻦ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻔﺮﻣﻮد ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻠﯽ آن را ﺑﺪاﻧﺴﺖ ﭘﺲ او ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﭘﯿﺶ ﺧﻮد ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮد و ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ أي ﻋﻠﯽ ﺳﻠﻢ ﺗﻮ ﺳﻠﻢ ﻣﻨﺴﺖ‬‫و ﺣﺮب ﺗﻮ ﺣﺮب ﻣﻨﺴﺖ و ﺗﻮ ﻋﻠﻢ ﻫﺴـﺘﯽ در ﻣﯿـﺎن ﻣﻦ و در ﻣﯿـﺎن اﻣﺖ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ از ﻣﻦ و ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﻣﻀـﻤﻮن ﻫـﺪاﯾﺖ ﻣﺸـﺤﻮن اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ‬‫ﺟﻼﻟﺖ اﺛﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم اﻋﻮر اﻧﮑﺮ را ﺑﺎﺳـﻔﻞ ﺳـﻘﺮ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﺑﻄﻼن ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ او را از ﻫﺮ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ اوﺿﺢ و‬‫اﻇﻬﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺣـﺪي از ﺑﻠﻪ و ﺻﺒﯿـﺎن ﻫﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻓﮑﺬا‬‫ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ ادﻧﯽ ﺣّﻆ ﻣﻦ اﻟﺤﻠﻢ و اﻟﺤﻠﻢ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ‬‫ﮐ ﻤ ﺎ ﻣ ﻀ ﯽ ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ اﻟﺜﻘـﮥ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪان ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﻢ ﻟا ﺠﻌﺎﺑﯽ‬‫اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ اﻟﻘﺴﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ‬‫اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﻧﯿﮏ و ﻻ اﻗﺼﯿﮏ و اﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠّﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 215‬از ‪431‬‬‫ﻓﺎﻧﺖ اﻻذن اﻟﻮاﻋﯿﮥ ﻟﻌﻠﻤﯽ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ و اﻧﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب و ﻻ ﯾﺆﺗﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑـﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺣﻖ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺷﺎﻧﻪ ﻣﺮا ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﮔﺮداﻧﻢ ﺗﺮا و دور ﻧﮑﻨﻢ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺗﻮ ﺑﻨﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﺗﻮ ﯾﺎد داري و ﺑﺮ ﻣﻦ اﯾﻦ آﯾﻪ ﻧﺎزل ﺷﺪه اﺳـﺖ‬‫َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫ﭘﺲ ﺗﻮ اذن واﻋﯿﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻫﺴﺘﯽ أي ﻋﻠﯽ و ﻣﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪام و ﺗﻮ ﺑـﺎب ﻫﺴﺘﯽ و اﺗﯿﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ از ﺑﺎب آن و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻫـﺪاﯾﺖ‬‫ﻧﻈﺎم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪286 :‬‬‫واﻗﻊ ﺷﺪه ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت ﮐﻤﺎل اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑـﻮﺟﻪ اذن واﻋﯿﻪ ﺑـﻮدن ﺑﺨﻄـﺎب ﺧـﻮد آن ﺟﻨـﺎب اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪام و ﺗﻮ ﺑـﺎب آن ﻫﺴـﺘﯽ و ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺧﻄﺎب ﺑﻼﻏﺖ ﻧﺼﺎب ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﻗﻄﻌﺎ ﻣﺮاد از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺧﻮد را‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده اﺳﺖ و ﺑﻮﺟﻪ ﻣﺰﯾﺪ ﻇﻬﻮر ﻟﻔﻆ ﻋﻠﻢ را درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻌﺠﺰ ﻧﻈﺎم‬‫ﺻﺮاﺣـﮥ ﻧﯿـﺎورده و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﺻـﺪور آن از ان ﺟﻨﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب‬‫ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﺑﻮ ﺗﺮاب ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﻧﺰول آﯾﻪ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫و اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اذن واﻋﯿﻪ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺧﻮد را ﺑﻠﻔﻆ‬‫و اﻧﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﻠﻔﻆ‬‫و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﻌﻨﺎي وﺻـﻔﯽ آن واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﻣﺮاد از آن ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻫﺴﺖ ﻫﻔـﺪﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ذر رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ﻣﺒﯿﻦ ﻻﻣﺘﯽ ﻣﺎ ارﺳـﻠﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي ﺣﺒﻪ‪ ،‬اﯾﻤﺎن و ﺑﻐﻀﻪ ﻧﻔﺎق و‬‫اﻟﻨﻈﺮ إﻟﯿﻪ راﻓﮥ و ﻣﻮدة ﻋﺒﺎده‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺴﺖ و ﺑﯿﺎنﮐﻨﻨﺪه اﺳـﺖ‬‫ﺑﺮاي اﻣﺖ ﻣﻦ آﻧﭽﻪ ﻓﺮﺳـﺘﺎده ﺷـﺪهام ﺑـﺂن ﺑﻌـﺪ از ﻣﻦ ﻣﺤﺒﺖ او اﯾﻤـﺎﻧﺴﺖ و ﺑﻐﺾ او ﻧﻔـﺎﻗﺴﺖ و ﻧﻈﺮ ﺑﺴﻮي او از راه ﻣﻬﺮﺑـﺎﻧﯽ و دوﺳﺘﯽ‬‫ﻋﺒﺎدﺗﺴﺖ و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳـﺮاﭘﺎ ﻫـﺪاﯾﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه دﻟﯿﻞ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ دﻻﻟﺖ ﻗﻄﯿﻌﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ‬‫آن ﺟﻨـﺎب ﺑـﺎب ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔـﺎه ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺮاد از ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ ﻧـﺎم ﻧـﺎﻣﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻌﻨﺎي ﻣﺮﺗﻔﻊ دﺧﻠﯽ در ان ﻧـﺪارد و ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ‬‫ﻣﺤﺾ ﻣﺼﺎدﻣﻪ ﺣﻖ واﺿـﺢ و ﺑﺤﺖ ﻣﻌﺎﻧـﺪه ﺻـﺪق ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻫﯿﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 216‬از ‪431‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﯿﺪ اﻟﺤﻔﺎظ اﺑﻮ ﻣﻨﺼﻮر ﺷﻬﺮ دار ﺑﻦ ﺷﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺘﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ‬‫ﻫﻤﺪان ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻋﺒﺪوس ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪوس اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﮐﺘﺎﺑﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺸﯿﺦ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪287 :‬‬‫اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻤﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻣﺴﻨﺪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﺳﻬﻞ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻠﺪي ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ‬‫ﺟﺪه ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻮم ﻓﺘﺤﺖ ﺧﯿﺒﺮ ﻟﻮ ﻻ ان ﯾﻘﻮل ﻓﯿﮏ ﻃﻮاﺋﻒ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﺎ‬‫ﻗﺎﻟﺖ اﻟﻨﺼﺎري ﻓﯽ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﻟﻘﻠﺖ اﻟﯿﻮم ﻓﯿﮏ ﻣﻘﺎﻻ ﻻ ﺗﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﻣﻸ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻻ اﺧـﺬوا ﻣﻦ ﺗﺮاب رﺟﻠﯿﮏ و ﻓﻀﻞ ﻃﻬﻮرك‬‫ﯾﺴﺘﺸـﻔﻮن ﺑﻪ و ﻟﮑﻦ ﺣﺴـﺒﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﮏ ﺗﺮﺛﻨﯽ وارﺛﮏ و اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟـﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌـﺪي و اﻧﺖ‬‫ﺗﺆدي دﯾﻨﯽ و ﺗﻘﺎﺗﻞ ﻋﻦ ﺳـﻨﺘﯽ و اﻧﺖ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة اﻗﺮب اﻟﻨﺎس ﻣﻨﯽ و اﻧﮏ ﻏـﺪا ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻮض ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﺗﺬود ﻋﻨﻪ اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و اﻧﺖ اول ﻣﻦ‬‫ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﻟﺤـﻮض و اﻧﺖ اول داﺧـﻞ اﻟﺠﻨـﮥ ﻣﻦ اﻣـﺘﯽ و ان ﺷـﯿﻌﺘﮏ ﻋﻠﯽ ﻣﻨـﺎﺑﺮ ﻣﻦ ﻧﻮر رواء ﻣﺮوﯾﯿﻦ ﻣﺒﯿﻀـﮥ وﺟﻮﻫﻬﻢ ﺣﻮﻟﯽ اﺷـﻔﻊ ﻟﻬﻢ‬‫ﻓﯿﮑﻮﻧﻮن ﻏﺪا ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﺟﯿﺮاﻧﯽ و ان ﻋﺪوك ﻇﻤﺎء ﻣﻈﻤﺌﻮن ﻣﺴﻮدة وﺟﻮﻫﻬﻢ ﻣﻘﻤﺤﻮن ﺣﺮﺑﮏ ﺣﺮﺑﯽ و ﺳـﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺳﺮك ﺳﺮي و‬‫ﻋﻼﻧﯿﺘﮏ ﻋﻼﻧﯿﺘﯽ و ﺳـﺮﯾﺮة ﺻـﺪرك ﮐﺴـﺮﯾﺮة ﺻﺪري و اﻧﺖ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ و ان وﻟﺪك وﻟﺪي و ﻟﺤﻤﮏ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﮏ دﻣﯽ و ان اﻟﺤﻖ‬‫ﻣﻌـﮏ و اﻟﺤﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎﻧـﮏ و ﻓﯽ ﻗﻠﺒـﮏ و ﺑﯿﻦ ﻋﯿﻨﯿﮏ و اﻻﯾﻤﺎن ﻣﺨﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﮏ و دﻣﮏ ﮐﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﯽ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫اﻣﺮﻧﯽ ان اﺑﺸـﺮك اﻧﮏ و ﻋﺘﺮﺗﮏ ﻓﯽ اﻟﺠﻨـﮥ و ان ﻋﺪوك ﻓﯽ اﻟﻨﺎر ﻻ ﯾﺮد اﻟﺤﻮض ﻋﻠّﯽ ﻣﺒﻐﺾ ﻟﮏ و ﻻ ﯾﻐﯿﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﺤﺐ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ‬‫ﻓﺨﺮرت ﻟﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺟﺪا و ﺣﻤﺪﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻧﻌﻢ ﺑﻪ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ اﻻﺳﻼم و اﻟﻘﺮآن و ﺣﺒﺒﻨﯽ اﻟﯽ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ روز ﻓﺘـﺢ ﺧﯿﺒﺮ ﺑﺨﻄـﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ارﺷـﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧﺒﻮدي اﯾﻨﮑﻪ ﺑﮕﻮﯾﻨـﺪ در ﺣﻖ ﺗﻮ ﮔﺮوﻫﯽ ﭼﻨـﺪ از اﻣﺖ ﻣﻦ آﻧﭽﻪ ﻧﺼـﺎري در ﺣﻖ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﮔﻔﺘﻨـﺪ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ‬‫ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ اﻣﺮوز در ﺣﻖ ﺗﻮ ﮐﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﻧﻤﯽﮔـﺬﺷﺘﯽ ﺑﺮ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ از ﺧﺎك ﭘﺎﻫﺎي ﺗﻮ و ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه آب‬‫ﻃﻬﺎرت ﺗﻮ ﺗﺎ ﮐﻪ ﻃﻠﺐ ﺷـﻔﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺎن و ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺗﺮا ﮐﻪ ﺗﻮ از ﻣﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﯽ و ﻣﻦ از ﺗﻮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﻢ و ﺗﻮ وارث ﻣﻦ ﺑﺎﺷـﯽ و ﻣﻦ‬‫وارث ﺗﻮ ﺑﺎﺷﻢ و ﺗﻮ از ﻣﻦ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻫﺎرون از ﻣﻮﺳـﯽ ﻫﺴﺘﯽ ﻣﮕﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻌﺪ از ﻣﻦ ﻫﯿﭻ ﻧﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺗﻮ اداي دﯾﻦ ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﺮد و‬‫ﺑﺮ ﺳـﻨﺖ ﻣﻦ ﻗﺘـﺎل ﺧـﻮاﻫﯽ ﻧﻤـﻮد و ﺗـﻮ در آﺧﺮت از ﺟﻤﯿـﻊ ﻣﺮدم ﻗﺮﯾﺐﺗﺮ ﻫﺴـﺘﯽ ﺑﺴـﻮي ﻣﻦ و ﺑﺘﺤﻘﯿـﻖ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻓﺮدا ﺑﺮ ﺣﻮض ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻦ‬‫ﺧﻮاﻫﯽ ﺑﻮد دﻓﻊ ﻣﯽﮐﻨﯽ از آن ﺣﻮض ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ را و ﺗﻮ اول ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻦ وارد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪288 :‬‬‫ﺣﻮض ﻣﯽﺷﻮد و ﺗﻮ اول داﺧـﻞ ﺟﻨﺖ ﻫﺴﺘﯽ از اﻣﺖ ﻣﻦ و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﺷـﯿﻌﯿﺎن ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﻨﺒﺮﻫـﺎي ﻧﻮر ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﻮد در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺳـﯿﺮاب و‬‫ﺳﯿﺮاب داﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و رﺧﻬﺎيﺷﺎن ﺳـﻔﯿﺪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﯾﺸﺎن ﮔﺮد ﻣﻦ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد و ﻣﻦ ﺷـﻔﺎﻋﺖ اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﺮد ﭘﺲ‬‫ﻓﺮدا در ﺟﻨﺖ ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﺎن ﻣﻦ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ دﺷـﻤﻨﺎن ﺗﻮ ﺗﺸﻨﻪ و ﺗﺸﻨﻪ داﺷﺘﻪ ﺷﺪه ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و رﺧﻬﺎيﺷﺎن ﺳﯿﺎه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و‬‫دﺳـﺘﻬﺎيﺷﺎن ﭘﺲ ﭘﺸﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺣﺮب ﺗﻮ ﺣﺮب ﻣﻨﺴﺖ و ﺻﻠﺢ ﺗﻮ ﺻﻠﺢ ﻣﻨﺴﺖ و ﭘﻨﻬﺎن ﺗﻮ ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻨﺴﺖ و آﺷﮑﺎر ﺗﻮ آﺷﮑﺎر‬‫ﻣﻨﺴﺖ و ﭘﻮﺷـﯿﺪﮔﯽ ﺳـﯿﻨﻪ ﺗﻮ ﻣﺜـﻞ ﭘﻮﺷـﯿﺪﮔﯽ ﺳـﯿﻨﻪ ﻣﻨﺴﺖ و ﺗﻮ ﺑـﺎب ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻫﺴﺘﯽ و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ اوﻻـد ﺗﻮ اوﻻـد ﻣﻨﺴﺖ و ﮔﻮﺷﺖ ﺗﻮ‬‫ﮔﻮﺷﺖ ﻣﻨﺴﺖ و ﺧﻮن ﺗﻮ ﺧﻮن ﻣﻨﺴﺖ و ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺗﻮ و در ﻗﻠﺐ ﺗﻮ و در ﻣﯿﺎن دو ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻤﺎن ﺑﺎ ﮔﻮﺷﺖ و‬‫ﺧﻮن ﺗﻮ آﻣﯿﺨﺘﻪ اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎ ﮔﻮﺷﺖ و ﺧﻮن ﻣﻦ آﻣﯿﺨﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺮا ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺸﺎرت دﻫﻢ‬‫ﺗﺮا ﮐﻪ ﺗـﻮ و ﻋـﺘﺮت ﺗﻮ در ﺟﻨﺖ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﻮد و دﺷـﻤﻦ ﺗﻮ در آﺗﺶ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد وارد ﺣﻮض ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﺮ ﻣﻦ ﻫﯿـﭻ دﺷـﻤﻦ ﺗﻮ و ﻏـﺎﺋﺐ‬‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ از آن ﺣﻮض ﻫﯿﭻ دوﺳﺖ ﺗﻮ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﻠﺨﺺ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 217‬از ‪431‬‬‫ﺳﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﮐﺮاﻣﺖ اﺛﺮ وارد ﺷﺪه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﻗﺮار داده ﺑﺎﺷﺪ و آن را در ﺿﻤﻦ دﯾﮕﺮ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺻﯿﻠﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﮐﺪام ﺳﻔﯿﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺠﺎل ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ اﻋﻮر ﺑﺒﯿﻨﺪ و ﺑﺼﺮف ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ از ﻋﻠﻤﯿﺖ ﺑﺴﻮي وﺻﻔﯿﺖ ﺑﺮاي ﺧﻮد اﺳﻔﻞ درﮐﺎت ﺟﺤﯿﻢ ﺑﺮﮔﺰﯾﻨﺪ ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ‬‫اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻧﺒـﺎﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﻌﻼـء ﻫـﺬا ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺮج اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ‬‫اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺮازي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ داﻫﺮ ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﻘﺮي ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫـﺬا ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﺤﻤﻪ ﻣﻦ ﻟﺤﻤﯽ و دﻣﻪ ﻣﻦ دﻣﯽ و‬‫ﻫﻮ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻏﯿﺮ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي و ﻗﺎل ﯾﺎ أم ﺳـﻠﻤﮥ اﺷـﻬﺪي و اﺳـﻤﻌﯽ ﻫﺬا ﻋﻠﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ و ﺑﺎﺑﯽ اﻟﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺧﺪﻧﯽ ﻓﯽ اﻵﺧﺮة و ﻣﻌﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﺎم اﻻ ﻋﻠﯽ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ارﺷﺎد ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﮔـﻮﺷﺖ او ﮔـﻮﺷﺖ ﻣﻦ و ﺧـﻮن او ﺧﻮن ﻣﻨﺴﺖ و او از ﻣﻦ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻫـﺎروﻧﺴﺖ از ﻣﻮﺳـﯽ ﺟﺰ اﯾﻨﮑﻪ ﻫﯿـﭻ ﻧـﺒﯽ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻌﺪ از ﻣﻦ و ﺑﺨﻄﺎب أم ﺳـﻠﻤﻪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ أي أم ﺳﻠﻤﻪ ﮔﻮاه ﺑﺎش و ﺑﺸﻨﻮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻠﯽ اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺳﯿﺪ ﻣﺴﻠﻤﯿﻨﺴﺖ و ﻇﺮف ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﻨﺴﺖ و ﺑﺎب ﻣﻨﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪289 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑﻤﻦ ﻣﯽرﺳـﻨﺪ از ﺟﺎﻧﺐ او ﺑﺮادر ﻣﻦ ﺳﺖ در دﻧﯿﺎ و دوﺳﺖ ﻣﻨﺴﺖ در آﺧﺮت و ﻫﻤﺮاه ﻣﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد در ﻣﻘﺎم ﺑﻠﻨـﺪ و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬‫اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺻـﺮﯾﺢ و ﻧﺺ ﺻـﺤﯿﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﺣﺪي از ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ را وزﻧﯽ‬‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ و ﺑﺎدﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺑﻠﻨـﺪ اﺳﺖ ﺧﺎك در دﯾـﺪه اﻧﺼﺎف ﻧﺨﻮاﻫﺪ اﻧﭙﺎﺷﺖ ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺒﻖ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺮاﺑﻊ و اﻻرﺑﻌﻮن ﻓﯽ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﻟﻤﺘﺎﺑﻌﮥ ﻋﻨﺪ اﻟﻔﺘﻨﮥ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﻌﻼﻣﮥ ﻣﻔﺘﯽ اﻟﺸﺎم اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺴـﻤﺮﻗﻨﺪي اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻘﺴـﻢ‬‫ﻣﺴـﻌﺪة اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و اﻟﻔﺎرﺳـﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺪي ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺸﯿﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ داﻫﺮ اﻟﺮازي‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ ﻋﺒﺎﯾﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺳـﺘﮑﻮن ﻓﺘﻨﮥ ﻓﻤﻦ ادرﮐﻬﺎ ﻣﻨﮑﻢ ﻓﻌﻠﯿﮑﻢ ﺑﺨﺼـﻠﺘﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻓﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻮ اﺧﺬ ﺑﯿﺪ ﻋﻠﯽ و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻫﺬا اول ﻣﻦ اﻣﻦ ﺑﯽ و اول ﻣﻦ ﯾﺼﺎﻓﺤﻨﯽ و ﻫﻮ ﻓﺎروق ﻫﺬه‬‫اﻻﻣـﮥ ﯾﻔﺮق ﺑﯿﻦ اﻟﺤﻖ و اﻟﺒﺎﻃـﻞ و ﻫﻮ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻟﻤﺎل ﯾﻌﺴﻮب اﻟﻈﺎﻟﻤﯿﻦ و ﻫﻮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ اﻻﮐﺒﺮ و ﻫﻮ ﺑﺎﺑﯽ اﻟـﺬي اوﺗﯽ ﻣﻨﻪ و ﻫﻮ‬‫ﺧﻠﯿﻔﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫـﺪاﯾﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺘﻨﻪ ﺑﺮﭘﺎ ﺷﻮد ﭘﺲ ﻫﺮ ﮐﻪ از ﺷـﻤﺎ ادراك آن ﺑﮑﻨـﺪ ﭘﺲ‬‫ﻻـزم ﺑﮕﯿﺮد دو ﭼﯿﺰ را ﮐـﻪ ﯾﮑﯽ از ان ﮐﺘـﺎب ﺧـﺪا و دﯾﮕﺮي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿـﻖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺷـﻨﯿﺪم ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب دﺳﺖ ﻋﻠﯽ را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد و ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اول ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻦ‬‫اﯾﻤـﺎن آورد و اول ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻦ ﻣﺼـﺎﻓﺤﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد و اوﺳﺖ ﻓـﺎروق اﯾﻦ اﻣﺖ ﮐﻪ ﻓﺮق ﻣﯽﮐﻨـﺪ در ﻣﯿﺎن ﺣﻖ و ﺑﺎﻃﻞ و اوﺳـﺖ‬‫ﺣﮑﻤﺮان ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻣـﺎل ﺣﮑﻤﺮان ﻇـﺎﻟﻤﯿﻨﺴﺖ و اوﺳﺖ ﺻـﺪﯾﻖ اﮐﺒﺮ و اوﺳﺖ دروازه ﻣﻦ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺑﻤﻦ ﻣﯽرﺳـﻨﺪ از ﺟﺎﻧﺐ او و اوﺳـﺖ‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ از ﻣﻦ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ازﯾﻦ ارﺷـﺎد ﻫـﺪاﯾﺖ ﺑﻨﯿـﺎد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 218‬از ‪431‬‬‫دروازه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم از آن دروازه ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽرﺳـﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺑﻄﻼن ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ اﻋﻮر در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﻤﻨﺘﻬﺎي ﻟﻤﻌﺎن و اﺗﻀﺎح رﺳـﯿﺪ و ﺑﺮ ﻫﺮ ذي ﺷﻌﻮر ﮐﺎﻟﻨﻮر ﻓﯽ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﺴﻔﻮر ﻣﻨﺠﻠﯽ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﻗﻄﻌﺎ ﻣﺮاد در ان ﺧﺒﺮ از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ‬‫ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و ﺻﺮف آن ﺑﺴﻮي ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻠﻨﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺳﻤﺘﯽ از ﺟﻮاز ﻧﺪارد َو ﯾُِﺤﱡﻖ اﻟﱠﻠُﻪ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ‬‫ﺑﯿﺴﺖ و ﯾﮑﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﺒﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ آورده اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻرﺑﻌﻮن‬‫ﻋﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪290 :‬‬‫أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا رواه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس‬‫ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ دروازه دﯾﻨﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫داﺧـﻞ ﺷﻮد در آن ﻣﺆﻣﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧـﺎرج ﺷﻮد از ان ﮐـﺎﻓﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و در ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﺗﻀـﺎﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻨﺺ ﺻـﺮﯾﺢ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب دﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺮاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﺻـﻔﺖ ﻣﺸـﺘﻘﻪ از ﻋﻠﻮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ در ﻗﻮل ﺧﻮد و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻧﺎم ﮔﺮاﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺑﺎب دﯾﻦ را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟﻈﻬﻮر‬‫ﺑﺤﯿﺚ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ ادﻧﯽ ﻣﺴﮑﮥ و ﺷﻌﻮر و ﻟﮑﻦ اﻻﻋﻮر اﻟﻤﺘﻌﺎﻣﯽ اﻟﻤﺜﺒﻮر ﻻ ﯾﻤﯿﺰ ﻟﻌﻤﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻈﻠﻤﺎت و اﻟﻨﻮر و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﺑﻮد ﭼﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻋﻠﻮم ﻋﻠﻢ دﯾﻨﺴﺖ و اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﺺ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎب دﯾﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﻫﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﺑﯽﺳﻮد ﻣﺤﺾ ﺷـﺪه در‬‫ﺗﺴـﻔﯿﻪ و ﺗﺠﻬﯿﻞ و ﺗﺒـﺪﯾﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ او ﺧﻮاﻫـﺪ اﻓﺰود و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻓﺘﺎوﯾﻞ اﻻﻋﻮر ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻮارد ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ اﻟﺠﺎﺣﺪﯾﻦ‬‫اﻟﺠﺎﺋـﺪﯾﻦ و ﺗﺤﺮﯾﻒ اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻟﺤﺎﺳـﺪﯾﻦ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ رد ﮐﯿـﺪ اﻟﮑﺎﺋـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺎﺋﺪﯾﻦ ﺑﺴﺖ و دوم آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﺑﻠﺨﯽ ﻗﻨﺪوزي در ﮐﺘﺎب ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة آورده و‬‫ﻋﻦ ﯾﺎﺳـﺮ اﻟﺨﺎدم ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺮﺿﺎ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ آﺑﺎﺋﻪ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺖ ﺣﺠﮥ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﻧﺖ اﻟﻄﺮﯾـﻖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻧﺖ اﻟﻨﺒـﺄ اﻟﻌﻈﯿﻢ و اﻧﺖ اﻟﺼـﺮاط اﻟﻤﺴـﺘﻘﯿﻢ و اﻧﺖ اﻟﻤﺜـﻞ اﻻـﻋﻠﯽ و اﻧﺖ اﻣـﺎم اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻮﺻـﯿﯿﻦ و ﺳـﯿﺪ اﻟﺼـﺪﯾﻘﯿﻦ ﯾـﺎ ﻋﻠﯽ اﻧـﺖ اﻟﻔـﺎروق اﻻـﻋﻈﻢ و اﻧﺖ اﻟﺼـﺪﯾﻖ اﻻـﮐﺒﺮ و ان ﺣﺰﺑـﮏ ﺣﺰﺑﯽ و ﺣﺰﺑﯽ ﺣﺰب اﻟﱠﻠﻪ و ان ﺣﺰب‬‫اﻋﺪاﺋﮏ ﺣﺰب اﻟﺸﯿﻄﺎن‬‫ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﻮ ﺣﺠﺖ ﺧـﺪا ﻫﺴﺘﯽ و ﺗﻮ دروازه ﺧﺪا ﻫﺴﺘﯽ و ﺗﻮ راه ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺴﻮي ﺧﺪا و ﺗﻮﺋﯽ ﻧﺒﺄ ﻋﻈﯿﻢ و ﺗﻮﺋﯽ‬‫ﺻﺮاط ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ و ﺗﻮﺋﯽ ﻣﺜﻞ اﻋﻠﯽ و ﺗﻮﺋﯽ اﻣﺎم ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و اﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ و ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ وﺻـﯿﯿﻦ و ﺳـﺮدار ﺻﺪﯾﻘﯿﻦ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﻮﺋﯽ ﻓﺎروق اﻋﻈﻢ و‬‫ﺗﻮﺋﯽ ﺻـﺪﯾﻖ اﮐـﺒﺮ و ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﮔﺮوه ﺗﻮ ﮔﺮوه ﻣﻨﺴﺖ و ﮔﺮوه ﻣﻦ ﮔﺮوه ﺧـﺪاﺳﺖ و ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ ﮔﺮوه دﺷـﻤﻨﺎن ﺗﻮ ﮔﺮوه ﺷﯿﻄﺎﻧﺴـﺖ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺤﺼـﻞ اﻟﺨﺒﺮ و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﮐﻪ ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺤﺴﺖ در اﯾﻦ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻮد اﺣـﺪي از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 219‬از ‪431‬‬‫ارﺑﺎب ﻧﺼﻔﺖ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ اﻋﻮر را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪291 :‬‬‫در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﻮاري ﮐﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﺎي او ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺪام ﻋﺎﻗﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را از ﻣـﺪح و ﻓﻀـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺻـﺮف ﮐﺮده ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﮐﻪ اوﻫﻦ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻣﻮﻫﻮن اﺳﺖ ﺟﻨﻮح و رﮐﻮن‬‫ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد ﺑﺴﺖ و ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﮥ اﻟﻘﻮل اﻟﺠﻠﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ و اﻟﺜﻼﺛﻮن‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن‬‫ﮐﺎﻓﺮا اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻻﻓﺮاد‬‫ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻨﺺ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎب‬‫ﺣﻄﻪﺳﺖ و ﺳﺎﺑﻘﺎ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺆﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺑﺪون اﯾﻨﮑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺮاد‬‫از ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ اﻋﻮر را در ﺑﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﺣﺘﻔﺎل و اﻋﺘﻨﺎ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻓﺎده ﺳـﺨﺎوي از ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻣﺆﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺳﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫و ﻟﯿﺲ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺠﺮ ﻣﺮﺻﻮﺻﮥ اﻻ و ﻫﯽ ﻣﻦ ﺟﺒﻞ ﻣﻘﺼﻮﺻﻪ‬‫ﻓﺎﻻﺣﺠﺎر اﻟﻤﻨﺒﻮذة ﻻ ﺗﺴﺘﻄﺎب و ﻟﺒﻦ اﻻﺟﺮ ﺳﺮﯾﻌﮥ اﻟﺨﺮاب‬‫ﺑﺨﻼف اﻟﻤﻨﺤﻮﺗﻪ اﻟﺼـﻼب و ﻗـﺪ ﻗﺎﻟﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻣﺒﻨﯿﮥ ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺪراﯾﮥ و ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﻤﺎ ﻇﻨﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺸﺄن ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـّﻨﮥ و ﻟﺒﻨﮥ ﻣﻦ‬‫اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ وﺳـﻂ ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﻟﻬـﺎ ﺑـﺎب ﻓـﺎدﺧﻠﻮا اﻟﺒـﺎب ﺳـّﺠﺪا ﯾﺎ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در آﺧﺮ‬‫ﮐﻼم ﺧﻮد ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﮑﻢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ داﺧﻞ ﺷﻮﯾﺪ ﺑﺎب را در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺟﺪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﯿﺪ أي‬‫ﺻﺎﺣﺒﺎن اﻟﺒﺎب و ﺑﺮ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻓﻬﻢ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺷﺎره ﻟﻄﯿﻔﻪ اﺳﺖ ﺑﺴﻮي ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ َو اْدُﺧﻠُﻮا اﻟ ْﺒﺎَب ُﺳﱠﺠﺪًا َو ﻗُﻮﻟ ُﻮا ِﺣﱠﻄٌﮥ‬‫َﻧْﻐِﻔْﺮ ﻟَُﮑْﻢ َﺧﻄﺎﯾﺎُﮐْﻢ َو َﺳَﻨِﺰﯾُﺪ اﻟ ُْﻤْﺤِﺴﻨِﯿَﻦ‬‫و ﺑﺴﻮي ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ ﺑﻨﻬـﺞ ﻟﻄﯿﻒ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻣﺆﯾﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ و ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺳـﻤﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ و ﺑﺎب ﺣﻄﻪ‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎب ﺣﻄـﮥ ﻫﺮ دو ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ و آﻧﭽﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ در ﺻـﺪد ﺗﺎوﯾﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻓﺘﺎده اﻧﮑﺎر اﺷﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪292 :‬‬‫واﺿﺢ اﻟﺘﺒﺎب و در ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺴـﺮاﺑﺴﺖ و ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم اﯾﻤﺎء ﻟﻄﯿﻒ ﺑﺴﻮي ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 220‬از ‪431‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم آن را ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و ذاك ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ ﯾﻠﺞ* ﻓﻮ ﻣﻦ و ﮐﺎﻓﺮ ﻣﻦ ﯾﺨﺮج*‬‫اﺧﺮج اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﺣﻄﮥ ﻣﻦ دﺧﻞ ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﺆﻣﻨﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮج ﻣﻨﻪ ﮐﺎن ﮐﺎﻓﺮا‬‫ﺑﺴﺖ و ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ‬‫اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ در ﻣﺴﻨﺪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﯿﺮ ﻗﺎﻻ ﺛﻨﺎ اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ اﺳﺤﺎق ﻋﻦ ﺣﺒﺸﯽ ﺑﻦ‬‫ﺟﻨـﺎدة ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ آدم اﻟﺴـﻠﻮﻟﯽ و ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺷـﻬﺪ ﯾﻮم ﺣﺠـﮥ اﻟﻮداع ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﯽ و اﻧﺎ ﻣﻨﻪ و ﻻ‬‫ﯾﺆدي ﻋﻨﯽ اﻻ اﻧﺎ او ﻋﻠﯽ‬‫ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﻪ ﻃﺮق ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و رواﯾﺎت ﻣﺘﻮاﻓﺮه او ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺷـﻨﯿﺪي واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺗﻤﺎم ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻋﻠﯽ از ﻣﻨﺴﺖ و ﻣﻦ از ﻋﻠﯽ ﻫﺴﺘﻢ و ادا ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻦ ﻣﮕﺮ ﺧﻮد ﻣﻦ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ و‬‫از ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ آورده و در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﺴـﻄﻮر ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺆﯾﺪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺆﯾﺪ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﮐﻼم زرﮐﺸـﯽ در ﮐﺘﺎب ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﻤﺸـﻬﻮره ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﯾﯿـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺪون اﯾﻨﮑﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺎم‬‫ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر و ﻣﻦ ﺣﺬا ﺣﺬوه در ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﺧﻮد ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻓﻀـﯿﺢ را ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻣﯽﺷﻮﻧـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ راه ﺗﺎﻣﻞ و ﺗـﺪﺑﺮ اﺻﻞ اﻟﻔﺎظ ﺣـﺪﯾﺚ و ﻣﺆﯾﺪات آن ﻧﻤﯽروﻧﺪ ﺑﺴﺖ و‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ رﮐﺎﮐﺖ و ﺑﻄﻼن و ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﻫﻮان اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﻮد‬‫در ﭘﯽ رد و ﺑا ﻄﺎل آن ﻓﺘﺎده داد ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ و ﺗﻔﻨﯿـﺪ و ﺗﻨﺪﯾـﺪ آن دادهاﻧﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ‬‫اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺴﻮﯾـﻞ از ﺧﻮارج و اﺗﺒﺎﻋﺸـﺎن اﻧﺠـﺬام و ﻓﺴﺎد و اﻧﺤﺰام و اﻧﻬـﺪاد آن ﺑﻌﺒﺎرت ﻣﻮﺟﺰه ﺑﻠﯿﻐﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎل‬‫اﺿـﻤﺤﻼل و ﺑﻮار و ﺗﺒـﺎب و ﺗﺒـﺎر آن ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟﻨﻬـﺎر واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و اﻧﻤﺎ أرادوا ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻮﻗﯿﻌـﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺤﻂ ﻋﻦ رﺗﺒﺘﻪ و ﻫﯿﻬﺎت ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼﺮ اﻟﻨﻬﺎر و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺗﺸﺪد و ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺤﺠﺮ‬‫و ﺗﺼﻠﺐ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ او ﻧﯿﺰ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن دارﻧﺪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻋﺎﻃﻞ را اﺷﺒﻪ ﺑﺴﻔﺴﺎف داﻧﺴﺘﻪ و آن را راي ﺑﺎﻃﻞ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ اﻫﻞ ﺗﺸـﯿﻊ ﻧﻤﺎﯾﺪ او را از زﻣﺮه اﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺧﺎرج و در ﺟﺮﮔﻪ ﻣﺨﻠﻄﯿﻦ ﻣﺎرج واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﺰ در ﺷﺮح ﺷﻌﺮ ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺣﺘﺞ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻻ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻨﺪه ﻋﻠﯽ اﻟﺸﯿﻌﮥ ﺑﺎن ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﻓﺎﻋﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ أي ﻋﺎل ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻼ ﯾﻨﺎل ﻟﮑﻞ اﺣﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪293 :‬‬‫و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﺴﻔﺴﺎف اﺷﺒﻪ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ رواﻫﺎ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﺳﺘﯿﻌﺎﺑﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫إذ ﻣﻊ ﺗﺤـﺪﯾﻖ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾﮥ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﺗﺮدد ﻓﯽ ﺑﻄﻼن ذﻟﮏ اﻟﺮاي ﻓﺎﺳـﺘﻔﺪه ﺑﻬﺬا و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ‬‫ﺳﺨﯿﻒ را از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻤﺤﻼـت ﻓﺎﺳـﺪه و ﺗﮑﻠﻔـﺎت ﮐﺎﺳـﺪه ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﻃﺮﯾﻖ از را و ﺗﺤﻘﯿﺮ آن ﺑﺎﻗـﺪام ﺗﺜﺒﯿﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ زﻋﻢ ان اﻟﻤﺮاد‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﻪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻓﻘـﺪ ﺗﻤﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳـﺪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﺪﯾﻪ و ﻻ ﯾﺴـﻤﻨﻪ و ﻻ ﯾﻐﻨﯿﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺎوي در ﺗﯿﺴـﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ و‬‫ﻫﻮ اﻻرﺗﻔﺎع ﻓﻘﺪ ﺗﻤﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﺪﯾﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﻮﻫﯿﻦ و اﺑﻄﺎل و ﺗﻬﺠﯿﻦ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 221‬از ‪431‬‬‫اﺧﻤﺎل اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﻬﺮج و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻟﺠﻠﺞ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺳﭙﺮده ﺑﺬﮐﺮ وﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه رد و اﻓﺴﺎد اﯾﻦ ﺗﻌﻠﻞ ﺑﯽﺑﻨﯿﺎد ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي‬‫ﺳﻨﯿﻪ درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺑﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ در ذﯾﻞ اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ آن ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ ﻣﺎ ﻗﯿﻞ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ان ﻋﻠﯿﺎ ﻫﻨﺎ ﺻـﻔﮥ ﻣﺸـﺒﻬﮥ اﻟﻔﻌﻞ أي و ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻨﺎوﻟﻪ و ﻋﺎل ﻋﻦ اﯾﺪي ﻣﺘﻌﺎﻃﯿﻪ ﻓﮑﻼم ﻣﻦ ﺟﻨﺲ ﮐﻼم اﻟﺒﺎﻃﻨﯿﮥ ﻻ ﯾﻘﺒﻠﻪ‬‫اﻻﺳـﻤﺎع اﻣﺎ اوﻻ ﻓﻼﻧﻪ ﺧﻼف ﻣﺎ ﻓﻬﻤﻪ اﻟﻨﺎس اﺟﻤﻌﻮن ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻣﺎ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻓﻼﻧﻪ ﯾﻨﺎﻓﯽ ﻣﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﺻﻠﻌﻢ ﺑﻌﺜﺖ ﺑﺎﻟﺤﻨﯿﻔﮥ اﻟﺴﻤﺤﮥ‬‫اﻟﺴـﻬﻠﮥ ﻓﺎن ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻋﻠﻮم واﺿـﺤﮥ اﻻﻟﻔﺎظ ﻇﺎﻫﺮة اﻟﺪﻻﻻت ﻓﻬﻤﻬﺎ اﻫﻞ اﻟﺤﻀﺮ و اﻟﺒﻮادي و اﻣﺎ ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻓﻼﻧﻪ ﻻ ﻃﺎﺋﻞ ﺗﺤﺖ اﻻﺧﺒﺎر ﺑﺎن‬‫ﺑﺎب ﻋﻠﻮﻣﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻋﺎل ﻣﺮﺗﻔﻊ اﻻ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﻟﻌﻠﻢ و ﺗﻮﻋﯿﺮ ﻣﺴـﻠﮑﻪ و ﺳﺪ ﺑﺎﺑﻪ و ﻗﺪ ﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﺻـﻠﻌﻢ ﻣﺎ ﺷﺪد ﻓﯽ ذﻟﮏ و ﻻ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻫﺪﯾﻪ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﺗﻮﻋﯿﺮ ﻣﺴﺎﻟﮏ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـﯿﻤﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮّﯾـﮥ و ﮐﯿﻒ ﯾﻮﻋﺮ ﻣﺴﺎﻟﮏ ﻋﻠﻢ اﻟﺸـﺮﯾﻌﮥ و ﻗـﺪ ﺑﻌﺚ ﻣﺒﯿﻨﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻣﺎ ﻧﺰل إﻟﯿﻬﻢ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻤﯽ‬‫اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ و اﻟﻌﺼﺒﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﺗﮑﻨﻬﺎ اﻟﻀﻤﺎﺋﺮ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﯾﮑﺘﺐ و ﻻ ﯾﻔﺘﻘﺮ اﻟﯽ اﻟﺠﻮاب‬‫ﺗﺒﻌﺎت و ﻟﻮازم ﮐﻼم أﻋﻮر در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺿﻤﻦ ﯾﺎزده وﺟﻪ‬‫و از ﻣﻄـﺎﻟﻌﻪ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﻋﻠﻤـﺎي ﮐﺒـﺎر و اﻓـﺎدات ﻋﻠﻤـﺎي اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ در رد اﺑﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎر ﺑﺮ روي ﮐﺎر آورده ﻧا ـﺪ و از‬‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻠﻤﺎت ﺗﻌﯿﯿﺮآﻣﯿﺰ و ﺟﻤﻼت ﺗﺸﻮﯾﺮ اﻧﮕﯿﺰ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺮاد آن در ﻣﻄﺎوي ﮐﻼم ﺣﻆ ﮐﺎﻓﯽ از ﺗﺨﺠﯿﻞ ﻗﺎﺋﻞ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺮدهاﻧـﺪ آﻧﭽﻪ از‬‫ﻣﻄﺎﻋﻦ و ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻣﺨﺎزي و ﻣﺜﺎﻟﺐ در ﺣﻖ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﻋﺎﺋـﺪ ﻣﯽﮔﺮدد اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮاي ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻐﺮض ﻣﺰﯾﺪ‬‫ﺗﺒﺼﯿﺮ و ﺗﺬﮐﯿﺮ ﺑﺘﻠﺨﯿﺺ و ﺗﺤﺮﯾﺮ آن ﻧﯿﺰ ﻣﯽﭘﺮدازم اول آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ و ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯽ ﺗﺎوﯾﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺬﻫﺒﺖ اﻟﺨﻮارج‬‫و ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻘﻮﻟﻬﻢ اﻟﯽ اﻧﻪ أراد ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺮﻓﯿﻊ اﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ اﻟﺦ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وﺻـﻒ‬‫ﻣﺸﺘﻖ از ﻋﻠﻮﺳﺖ و ﻧﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪294 :‬‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮارج و ﻗـﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﻘﻮل اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﻮارج و ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﻘﻮل‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻋﺎﻃﻞ ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ و ﺧﺴﺎر ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻮد ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ دوم‬‫آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﻧﻤﺎ أرادوا ﺑـﺬﻟﮏ اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﺤﻂ ﻋﻦ رﺗﺒﺘﻪ واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺧﻮارج و‬‫اﺗﺒﺎع اﯾﺸﺎن ازﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯽادﺑﯽ در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺣﻂ رﺗﺒﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻌﻤﻞ آرﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ‬‫اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑـﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ ﺑﯽادﺑﯽ در ﺣﻖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣﻂ رﺗﺒﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻌﻤﻞ آرﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺘﺤﻘﻖ‬‫ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﯽادﺑﯽ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣﻂ ﻣﺮﺗﺒﻪ آن اﻣﺎم ﻋﺎﻟﯿﻤﻘﺎم آﻏﺎز ﻧﻬﺎده‬‫داد اﺗﺒـﺎع ﮐﻼب ﻧﺎر ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ داده و ﻗـﺪ ﺳـﺒﻖ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﯾﻀﺎ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل ﻋﺎﺻـﻤﯽ و ﻫﯿﻬﺎت ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺼـﺮ اﻟﻨﻬﺎر‬‫واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ذﻫﺎب ﺧﻮارج ﺑﺴﻮي اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ از ﻗﺒﯿﻞ اﺧﻔﺎي ﻧﻬﺎر از اﻧﻈﺎر اﻫﻞ اﺑﺼﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ ﻟﺐ ﮔﺸـﺎده ﭘﺲ ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻋﻮر ﺑـﺎدي اﻟﻌﻮار ﺑـﺎ وﺻﻒ ﻋﻮر ﺧﻮد اﺧﻔﺎي ﻧﻬﺎر از اﻧﻈﺎر اﻫﻞ اﺑﺼﺎر ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد او از ﺣﯿﺰ اﻣﮑﺎن ﺧﯿﻠﯽ ﺑﻌﯿﺪﺳﺖ ﭼﻪ وﺟﻮد ﻧﻬﺎر ﺑﺮ اﺑﺼﺎر در ﺣﯿﺰ اﺧﺘﻔﺎ و اﺳـﺘﻨﺎر ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ﻫﺬا اﯾﻀﺎ اﺳﻠﻔﻨﺎ‬‫اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﺣﺘـﺞ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻻ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻋﻨـﺪه ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑﺎن ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﻓﺎﻋﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ أي ﻋﺎل ﺑﺎﺑﻬﺎ ذﻻ‬‫ﯾﻨـﺎل ﻟﮑـﻞ اﺣـﺪ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ او از ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻬﺮه ﻧـﺪارد و ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻮر ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد آﻧﺮا ﻣﺒﻄﻞ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣﻖ داﻧﺴـﺘﻪ ﭘﺲ ﺣﺮﻣﺎن اﻋﻮر‬‫اﻧﮑﺮ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﯿﻖ از ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻓﯿﻖ ﺛـﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ و ﻫﻮ ﺑﺎﻟﺴﻔﺴﺎف اﺷﺒﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ اﺷﺒﻪ ﺑﺴﻔﺴﺎف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن اﻋﻮر ﻋﺴﺎف ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ واﺿﺢ اﻻﻋﺘﺴﺎف ﻟﺐ‬‫ﮔﺸﻮده ﭘﺲ اﺗﺼﺎف او ﺑﺴﻔﺴﺎف و ﺟﺰاف ﻧﺰد اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻼ ﺧﻼف و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻻﻧﺘﺼﺎر و اﻻﻧﺘﺼﺎف ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 222‬از ‪431‬‬‫ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ إذ ﻣﻊ ﺗﺤﺪﯾﻖ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺮواﯾﮥ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﺗﺮدد ﻓﯽ ﺑﻄﻼن ذﻟﮏ اﻟﺮاي واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ راي ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ و‬‫ﺑﺎ ﺗﺤﺪﯾﻖ ﻧﻈﺮ در رواﯾﺖ اﺳﺘﯿﻌﺎب ﻧﺰد وي در ﺑﻄﻼن آن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ راي ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد را از‬‫ﺣﻠﯿﻪ اﺻﺎﺑﺖ ﻋﺎﻃﻞ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﺑﺴـﺒﺐ ﻋـﺪم ﺗﺤﺪﯾﻖ ﻧﻈﺮ در رواﯾﺖ اﺳﺘﯿﻌﺎب اﻋﻮر ﺑﻮدن ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه و اﻧّﯽ‬‫ﮐﺎن ﻟﻼﻋﻮر ان ﯾﻄﺎﻟﻊ ﮐﺘﺎب اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﻤﻌﻦ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ اﻟﻔﺎظ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺎﺛﻮرة ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻟﻘﻮم ﺑﺎﻻﺳﺘﯿﻌﺎب ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫از ﻗﻮل ﻣﻨﺎوي و ﻣﻦ زﻋﻢ ان اﻟﻤﺮاد ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻧﻪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻓﻘﺪ ﺗﻤﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪295 :‬‬‫ﻻ ﯾﺠﺪﯾﻪ و ﻻ ﯾﺴـﻤﻨﻪ و ﻻ ﯾﻐﻨﯿﻪ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﻤﺎن ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد از ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺑﺎب ﻣﺮﺗﻔﻊﺳﺖ‬‫ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ او ﺗﻤﺤـﻞ ﮐﺮده ﺑﺮاي ﻏﺮض ﻓﺎﺳـﺪ ﺧﻮد ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ﻧـﺎﻓﻊ او ﻧﯿﺴﺖ و او را ﻓﺮﺑﻪ و ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻧﻤﯽﺳﺎزد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻮر‬‫اﻧﮑﺮ زاﻋﻢ ﻫﻤﯿﻦ زﻋﻢ ﺑـﺎﻃﻠﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﺘﺤﻤـﻞ ﺑﻮدن او ﺑﻼـ رﯾﺐ و اﺗﺴﺎم او ﺑﺎﯾﻦ وﺻـﻤﺖ و ﻋﯿﺐ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻻرﻏﺎم‬‫ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﺟﺤﻮد ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﻨﺎوي اﯾﻦ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ او ﺻﺎﺣﺐ ﻏﺮض ﻓﺎﺳﺪﺳﺖ و ﭘﺮ‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻮر اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ دارد ﭘﺲ ﺑﻮدن او ﺻﺎﺣﺐ ﻏﺮض ﻓﺎﺳـﺪ و ﻋﺮض ﮐﺎﺳـﺪ ﻣﺤﻞ اﺷـﺘﺒﺎه ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﺒﺎه ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬‫ﺑﻮد ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺎوي ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ زاﻋﻢ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ را ﺗﻤﺤﻞ او ﻓﺎﺋـﺪه ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و او را ﻓﺮﺑﻪ و ﺑﯽﻧﯿﺎز ﻧﻤﯽﮔﺮداﻧـﺪ و‬‫ﭼﻮن اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﻣﺘﻔﻮه ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه و او را ﺧﯿﻠﯽ ﻧﺎﻓﻊ ﺑﺤﺎل ﺧﻮد دﯾـﺪه ﭼﻪ اﺣﺘﺠﺎج رواﻓﺾ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي آن ﺑﺎﻃﻞ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ‬‫ﺑﺎﻧﮓ ﺑﯽﻫﻨﮕﺎم و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﺒﻄﻞ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ ﻟﻠﺮاﻓﻀﮥ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﻗﻠﺖ ﻋﻘﻞ او ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﻨﺎوي ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺷـﺪ‬‫ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺑﻬﺮ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻓﻀﻞ ﻗﺴـﯿﻢ اﻟﺠﻨـﮥ و اﻟﻨﺎر ﻣﺼـﺪاقﯾَْﺲ ﻟَُﻬْﻢ َﻃﻌﺎٌم ِإﻟﱠﺎ ﻣِْﻦ ـَﺿ ِﺮﯾٍﻊ ﻻ ﯾُـْﺴ ِﻤُﻦ َو ﻻ ﯾُْﻐﻨِﯽ ﻣِْﻦ‬‫ُﺟﻮٍع‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ آن را از ﮐﻤـﺎل ﺟﻬـﻞ و ﻧـﺎداﻧﯽ ﺑﺤـﺎل ﺧﻮد ﻧﺎﻓﻊ ﻣﯽاﻧﮕﺎرد و دﺳﺖ از ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺂن ﺑﺮﻧﻤﯿـﺪارد دﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ از ﮐﻼـم ﻋﻼـﻣﻪ ﯾﻤـﺎﻧﯽ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ از ﺟﻨﺲ ﮐﻼـم ﺑﺎﻃﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ اﻗﻮال ﺑﺎﻃﻨﯿﻪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﻮدن آن ﺑﺮ زﯾﻎ و اﻟﺤﺎد ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺬاﻫﺐ و اﺳـﻔﺎر ﻣﻘﺎﻻت ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ و ﭼﻮن اﻋﻮر اﻧﮑﺮ‬‫ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﮔﺮدﯾﺪه ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﻼم او درﯾﻦ ﺑﺎب از ﺟﻨﺲ ﮐﻼم ﺑﺎﻃﻨﯿﻪ اﻗﺸﺎﺑﺴﺖ و او ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم‬‫ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ و ﻣﻀﺎﻫـﺎت ﺑـﺎ ﺑـﺎﻃﻨﯿﻪ ﻟﺌﺎم و ﻣﻼﺣـﺪه ﻃﻐﺎم اﮐﺘﺴﺎب ﻧﻤﻮده ﺑﺠﻤﻊ ﺧﺮوج و ﺣﺮورﯾﺖ ﺑﺎ اﻟﺤﺎد و ﺑﺎﻃﻨﯿﺖ درﯾﻦ ﮐﻼم اﺳﺘﯿﺠﺎب‬‫زﺟﺮ و ﻣﻼـم اﻓﺰوده ﯾـﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﯾﻤﺎﻧﯽ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﮐﻼﻣﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﻤﺎع آن را ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‬‫ﻓﻈﻬﺮ ان اﻻﻋﻮر اﻟﻤﺘﻔﻮه ﺑﻬـﺬا اﻟﮑﻼم اﻟﺬي ﺗﻨﻔﺮ ﻋﻨﻪ اﻻﺳـﻤﺎع و ﺗﻤﺠﻪ اﻟﻄﺒﺎع ﻗﺪ اﺻﺎﺑﺘﻪ آﻓﮥ ﻓﯽ ﺳـﻤﻌﻪ ﮐﻤﺎ اﺻﺎﺑﺖ ﻓﯽ ﻋﯿﻨﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻤﯿﺰ ﺑﯿﻦ‬‫زﯾﻦ اﻟﮑﻼم و ﺷـﯿﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻪ ﺳـﻤﻊ و ﻻ ﺑﺼـﺮ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﻒ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻋﻦ ﻫـﺬا اﻟﻬﺰل و اﻟﻬـﺬر و اﻧﻪ ﻫﻮ و اﺗﺒﺎﻋﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب ﻟﻤﺪﺣﻮرون‬‫ﻣﻌﺬوﻟﻮن ِإﱠﻧُﻬْﻢ َﻋِﻦ اﻟﱠﺴْﻤِﻊ ﻟََﻤْﻌُﺰوﻟ ُﻮَن‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از اﻓـﺎده ﻋﻼـﻣﻪ ﯾﻤـﺎﻧﯽ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ ﺧﻼف ﻓﻬﻢ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺮدﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر ﺑـﺬﮐﺮ اﯾﻦ‬‫ﺗﺎوﯾﻞ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺮدم ﻧﻤﻮده ﺧﻮد را از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎس ﺧﺎرج ﮔﺮداﻧﯿﺪه در زﻣﺮه اﺷـﺒﺎه ﻧﺎس ﮔﻨﺠﺎﻧﯿﺪه و ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﯾﻀـﺎ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﻓﺎده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪296 :‬‬‫ﻋﻼـﻣﻪ ﯾﻤـﺎﻧﯽ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻨﺎﻓﺎت دارد ﺑﻤﺒﻌﻮث ﺷـﺪن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺤﻨﯿﻔﯿﻪ ﺳـﻤﺤﻪ‬‫ﺳﻬﻠﻪ ﭘﺲ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر ﻓﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼـﺮ در ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻓﺎﺳﺪ ﭼﻨﺎن ﮐﻮراﻧﻪ راه رﻓﺘﻪ ﮐﻪ از ﻣﻨﺎﻓﺎت آن ﺑﺎﻣﻮر ﺛﺎﺑﺘﻪ ﻗﻄﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ذي‬‫ﺷﻌﻮر از آن ﺑـﺎ ﺧﺒﺮﺳﺖ ﺧﺒﺮي ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ و ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﺑﺎﻃـﻞ اﻣﺮي را ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت و ﻣﺤﻞ اﻓﺘﺨﺎر ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ آن ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﺒﺮﯾﺎﺗﺴﺖ ﻧﻔﯽ ﻧﻤﻮده ﻓﺒﻌﺪا ﻟﻪ ﻣﻦ ﻋﻨﻮد ﻗﺪ ﺿـﺮب ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺑﺎﻻﺳﺪاد و ﺳـﺤﻘﺎ ﻟﻪ ﻣﻦ ﮐﻨﻮد ﺑّﺬ ﻋﻠﯽ اﺿـﺮاﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﻏﺮ و اﻟﻠﺪاد ﭼﻬﺎردﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 223‬از ‪431‬‬‫آﻧﮑﻪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﯾﻤﺎﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ ﻫﯿﭻ ﻓﺎﺋﺪه ﻧﺪارد ﺟﺰ دور ﮔﺮداﻧﯿﺪن ﻋﻠﻢ و دﺷﻮار ﻧﻤﻮدن راه آن و ﺑﻨﺪ ﮐﺮدن‬‫دروازه آن ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﺎﻫﯽ ﺷﺪت درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﻔﺮﻣﻮده و از ﺳﯿﺮت آن‬‫ﺟﻨﺎب دﺷﻮار ﮔﺮداﻧﯿـﺪن ﻃﺮق ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺎـّﺻ ﮥ ﻋﻠﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻃﺮق ﻋﻠﻢ ﺷـﺮﯾﻌﺖ دﺷﻮار ﮔﺮداﻧـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﺒﻌﻮث‬‫ﺷـﺪه اﺳﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﯿﺎن ﮐﻨﻨـﺪه ﺑﺮاي ﻣﺮدم آﻧﭽﻪ ﻧﺎزل ﺷﺪه ﺑﺴﻮي اﯾﺸﺎن و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﮐﻪ دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ زده اﺳﺖ ﭼﻨﺎن ﺳﺮﻣﺴﺖ ﺑﺎده رﻗﺎﻋﺖ و ﺻﻔﺎﻗﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﺻﻼ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺘﻄﺮق ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﺺ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺴﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿﺎي ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﯽﺗﺎﻣـﻞ و ﺗـﺪﺑﺮ در ﻣﻮداي اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ زﺑﺎن ﺑﺸﺎﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد را ﺑﺂن‬‫ﻣﯽآﻻﯾﺪ ﻓﺎﻟﻮﯾﻞ ﻟﻪ ﮐﻞ اﻟﻮﯾﻞ ﮐﯿﻒ ﺧﺎض ﻣﻦ اﻟﻀـﻼل ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﺴـﯿﻞ و وﻟﺞ ﻣﻦ ﻏﯿﺎﻫﺐ اﻟﻌﻤﯽ داﻣﺴﺎ اﻇﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻠﯿﻞ و ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺧﺎب‬‫ﻣﺴـﻌﺎه ﺣﯿﺚ رام ﻣﺎ ﻻ ﯾﺴـﺘﻄﺎع ﺑﺎﻟﺪرك و اﻟﻨﯿﻞ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﯾﻤﺎﻧﯽ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﻮري ﺑﺼﺎﺋﺮ و ﻋﺼﺒﯿﺘﯽ ﮐﻪ آن‬‫را ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺿـﻤﺎﺋﺮ ﻧﻤﯽﺑﻮد ﻫﺮ آﯾﻨﻪ ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻠﺴﺖ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷـﺪ و ﻣﺤﺘﺎج‬‫ﺑﺠﻮاب ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾـﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﻣﺎﺋﻞ و ﺑﮑﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﻣﺘﻔﻮه و ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ او ﺑﻮﺟﻪ ﻋﻤـﺎي ﺑﺼـﺎﺋﺮ و ﻋﺼﺒﯿﺖ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﺿـﻤﺎﺋﺮ ﺑﮑﻼـﻣﯽ ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﮐﻪ از ﻏﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن و ﺳـﻘﻮط و ﻫﻮان ﻣﺤﺘﺎج‬‫ﺑﺠﻮاب ﻧﯿﺴﺖ و ﺧﻮد او درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻻـﺋﻖ ﮐﻼـم و ﺧﻄـﺎب اﺻـﺤﺎب اﻟﺒـﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ ارﺑـﺎب اﺑﺼﺎر ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻮﺟﻪ اﺿـﻄﺮار رو ﺑﺴﻮي‬‫اﺑـﺪاي ﻋﻮار ﮐﻼم ﺑّﯿﻦ اﻷﻋﻮار او ﻣﯽآرﻧـﺪ و ﻃﺮﯾﻖ ﻃﺤﺮ ﻋّﻮار اﯾﻦ اﻋﻮر ﻓﺎﺿﺢ اﻟﻌﺎر ﺑﺎﻣﻌﺎن اﻧﻈﺎر ﻣﯽﺳـﭙﺎرﻧﺪ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻟﻠﺴـﺮاﺋﺮ‬‫ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر اﺑﺘﻼء اﻻﻋﻮر ﺑﺎدﻫﯽ اﻟﻌﻮاﺋﺮ و ﺗﺒﯿﻦ اﺗﺼﺎﻓﻪ ﺑﻌﻤﯽ اﻻﺑﺼﺎر و اﻟﺒﺼﺎﺋﺮ و وﺿﻮح اﺑﻄﺎﻧﻪ ﻟﻠﻌﺼﺒﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﺗﮑّﻨﻬﺎ اﻟﻀﻤﺎﺋﺮ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ‬‫ﻋﻦ اﻟﺘﺮدي ﻓﯽ ﻣﻬﺎوي اﻟﺠﺮاﺋﺮ و ﻫﻮ اﻟﻮاﻗﯽ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻗﺘﺮاف اﻟﺼﻐﺎﺋﺮ و اﻟﮑﺒﺎﺋﺮ‬‫ﮐﻼم ﺳﺨﺎوي و اﺑﻄﺎل اﺟﻤﺎع ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺮ أﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺿﻤﻦ ﺷﺶ وﺟﻪ‬‫و ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻼﻣﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻏﺮﯾﺐ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﮐﻤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪297 :‬‬‫ﺑﻌﺪ اوﺳﺖ از درك ﺣﻘﺎﺋﻖ و ﻣﻮﺿﺢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ اوﺳﺖ از ﻧﯿﻞ دﻗﺎﺋﻖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻫﺬا ﮐﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﻘﺪح ﻓﯽ اﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﻟﺴﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ان اﻓﻀﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﯽ‬‫اﻓﻀﻞ ﻫﺬه اﻻﻣﮥ ﺑﻌﺪ ﻧﺒﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻓﯿﺴﻤﻊ ذﻟﮏ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻼ ﯾﻨﮑﺮه ﺑﻞ‬‫ﺛﺒﺖ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻧﻔﺴﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ رﺟﻞ آﺧﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ‬‫ﺛﻢ اﻧﺖ ﯾﺎ اﺑﺖ ﻓﮑﺎن ﯾﻘﻮل ﻣﺎ اﺑﻮك اﻻ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﺟﻤﻌﯿﻦ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم رﮐﺎﮐﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي اﺟﻤﺎع ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﮐﺬب ﺑﺤﺖ و زور ﻣﺤﻀﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻼن آن ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ در رد ﮐﻼم ﺗﻔﺘﺎزاﻧﯽ ﻣﺒﯿﻦ و‬‫ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪه و ﺑﻌﺪ آن ﻣﺠﺎل اﺣﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻟﺐ ﺑﺎﯾﻦ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ ﮔﺸﺎﯾﺪ و ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨﺎد ﺧﻮد را واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﻧﻤﺎﯾﺪ دوم آﻧﮑﻪ‬‫دﻋﻮي اﺟﻤﺎع ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﻌﺪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻢ ﻓﺎﺳﺪ و ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ و ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ دﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ‬‫ﺳـﺎﻃﻌﻪ ﻓﺴـﺎد و ﮐﺴـﺎد آن ﻧﯿﺰ از ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﻣﺠﻠـﺪ ﻣـﺬﮐﻮر و ﻏﯿﺮ آن واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﺳﺖ ﭘﺲ زﺑﺎن ﺧﻮد را ﺑﻤﺜﻞ اﯾﻦ ﻫﻔﻮه ﺑﺎﻃﻠﻪ آﻟﻮدن‬‫اﺑﻮاب ﻟﻮم و ﻣﻼـم ارﺑـﺎب اﺣﻼـم ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﮔﺸﻮدﻧﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮ اﺟﻤﺎع ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﺑﺮ‬‫اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﻨﻌﻘـﺪ ﻫﻢ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دﯾﮕﺮ ادﻟﻪ واﺿـﺤﻪ ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل و اﻓﺴﺎد آن ﻣﻮﺟﻮدﺳـﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 224‬از ‪431‬‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ آن را ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﻮان داﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﻋـﺎﻗﻠﯽ اﺟﻤﺎﻋﯽ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﺺ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﻻﺋﻖ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت و ﻗﺎﺑﻞ اﻗﻞ‬‫اﺣﺘﻔﺎل ﻧﺨﻮاﻫﺪ دﯾﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي اﺟﻤﺎﻋﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﻼف ﻧﺼﻮص ﮐﺜﯿﺮه و اﺣﺎدﯾﺚ وﻓﯿﺮه ﺟﻨﺎب ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪298 :‬‬‫اﻟﺼـﻠﻮات و ﻟا ﺘﺴـﻠﯿﻤﺎت اﻧﻌﻘـﺎد ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼن آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﺳـﺨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﺷﺪه از ﻗﺒﯿﻞ اﺳﺘﺸـﻬﺎد اﺑﻦ آوي ﺑﺬﻧﺒﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ را‬‫ﭼﻪ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻼـم او را ﮐﺴـﯽ در ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻣﻘﺮون ﺑﺼـﺪق و ﺻﻮاب ﺑﺪاﻧـﺪ و او را ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ دواﻋﯽ ﮐـﺬب و زور‬‫درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺻﺎدق اﻟﻠﻬﺠﻪ و ﻣﺴـﺘﻨﺪ و ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﮔﺮداﻧـﺪ و ﻣﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم در ﮐﺘﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤﺎم ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﺗﻤﺎم ﺷـﻄﺮي از ﻗﺒﺎﺋﺢ‬‫ﻣﻮﺣﺸﻪ و ﻓﻀﺎﺋـﺢ ﻣـﺪﻫﺸﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آوردهاﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﺑﮑﻼم اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻋﺘﻨﺎﺋﯽ و ﻫﻔﻮه‬‫او اﺣﺘﻔﺎﻟﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﻧﻤﻮد و اﺑﺪا ﺑﺘﺼﺪﯾﻖ و ﺗﺴـﻠﯿﻢ آن ﻟﺐ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺸﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ زﯾﻎ ﮐﻞ ﻣﮑﺎﺑﺮ ﻋﻨﻮد ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ و ﻋﻈﻤﺘﺶ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺷﺪه در رد ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺳﻌﯽ‬‫ﺟﻤﯿـﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻣﻔـﺎد آن را ﺧﻮد ﺧﻼـف اﺟﻤﺎع داﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﻬـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﻋﺜﻤـﺎن ﺛﻢ ﻧﺴـﮑﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻓﻼـ ﻧﻔﺎﺿـﻞ و ﻫﻮ اﻟـﺬي اﻧﮑﺮ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ‬‫ﺑﮑﻼم ﻏﻠﯿﻆ ﻻن اﻟﻘﺎﺋﻞ ﺑـﺬﻟﮏ ﻗـﺪ ﻗﺎل ﺧﻼف ﻣﺎ اﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺴـﻠﻒ و اﻟﺨﻠﻒ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻔﻘﻪ و اﻻﺛﺎر ان ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫اﻓﻀﻞ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ ﻋﺜﻤﺎن ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﺘﻠﻔﻮا ﻓﯿﻪ و اﻧﻤﺎ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻋﻠﯽ و ﻋﺜﻤﺎن و اﺧﺘﻠﻒ اﻟﺴـﻠﻒ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻓﯽ اﺟﻤﺎع اﻟﺠﻤﯿﻊ اﻟﺬي وﺻﻔﻨﺎ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ان ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻫﻢ و ﻏﻠﻂ و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺼﺢ ﻣﻌﻨﺎه و إن‬‫ﮐﺎن اﺳـﻨﺎده ﺻﺤﯿﺤﺎ و ﯾﻠﺰم ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﻪ ان ﯾﻘﻮل ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ و ﺣﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﮐّﻨﺎ ﻧﺒﯿﻊ اﻣﻬﺎت اﻻوﻻد ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻢ ﻻ ﯾﻘﻮﻟﻮن ﺑﺬﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﻧﺎﻗﻀﻮا و ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﺳﻨﺪا ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﮔﺮ‬‫ﭼﻪ اﻋﺘﺮاف ﺑﺼـﺤﺖ ﺳـﻨﺪ آن ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ اﻋﺘﺮاف او ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﻼـف اﻧﺼﺎف ﺑﻠﮑﻪ ﻋﯿﻦ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎﻓﺴﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را‬‫ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﺑﺪو ﻃﺮﯾﻖ آورده و ﺳـﻨﺪ ﻫﺮ دو ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﺨّﯿﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ زﻣﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ ﻓﻨﺨﯿﺮ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﻔﺎن و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﺜﻤﺎن ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺎﺗﻢ‬‫ﺑﻦ ﺑﺰﯾﻊ ﺛﻨـﺎ ﺷﺎذان ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ اﻟﻤﺎﺟﺸﻮن ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻌﺪل ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﺪا ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﺛﻢ ﻧﺘﺮك اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻔﺎﺿﻞ ﺑﯿﻨﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪299 :‬‬‫ﺗﺎﺑﻌﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ اول ﭘﺲ در آن ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻوﯾﺴﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﻧﺰد اﺑﻮ داود ﺿﻌﯿﻔﺴﺖ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺳﺆاﻻت أﺑﯽ ﻋﺒﯿﺪ اﻻﺟّﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ داود ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻻوﯾﺴﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ در‬‫ان ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻼل واﻗﻊﺳﺖ و او ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ ﻣﺤّﺼﻞ ﺑﺎزار ﺑﻮدن ﭘﺴﺖ ﻗـﺪر ﺑﻮد و ﻧﯿﺰ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ‬‫أﺑﯽ ﺷﺒﯿﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻧﻔﯽ ﺑﺎس ازو ﺣـﺪﯾﺚ او را ﻣﻌﺘﻤـﺪ ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻤﺎ وﺿﻌﻪ ﻋﻨﺪ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ اﻟّﺴﻮق و ﮐﺎن اروي اﻟﻨﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﻣﺬﮐﻮر اﺳﺖ‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﻟﯿﺲ ﻣﻤﻦ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻧﺎﻓﻊ واﻗﻊﺳﺖ و او‬‫ﻫﻢ ﻣﻘـﺪوﺣﺴﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﺑﯿﺎن اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ روي ﻋﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻧﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﺗﺮوي ﻋﻦ‬‫ﻋﻄﺎ ﻗﺎل ﻻﻧﯽ رأﯾﺘﻪ ﯾﻔﺘﯽ ﺑﺎﻟﻤﺘﻌـﮥ و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﺗﺮوي ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻗﺎل رأﯾﺘﻪ ﯾﻔﺘﯽ ﺑﺎﺗﯿﺎن اﻟﻨﺴﺎء ﻓﯽ اﻋﺠﺎزﻫﻦ ﻓﺘﺮﮐﺘﻪ و ﻓﺨﺮ اﻟﺪﯾﻦ رازي‬‫در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ اﻟﻐﯿﺐ در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻧِﺴﺎُؤُﮐْﻢ َﺣْﺮٌث ﻟَُﮑْﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 225‬از ‪431‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻤﺴـﺌﻠﮥ اﻟﺜﺎﻟﺜـﮥ ذﻫﺐ اﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﯽ ان اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻵﯾـﮥ ان اﻟﺮﺟﻞ ﻣﺨﯿﺮ ﺑﯿﻦ ان ﯾﺎﺗﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻬﺎ ﻓﯽ ﻗﺒﻠﻬﺎ و ﺑﯿﻦ ان ﯾﺄﺗﯿﻬﺎ ﻣﻦ دﺑﺮﻫﺎ‬‫ﻓﯽ ﻗﺒﻠﻬﺎ ﻓﻘﻮﻟﻪ َأﱠﻧﯽ ِﺷﺌْﺘُْﻢ‬‫ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﻧﻘﻞ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻵﯾـﮥ ﺗﺠﻮﯾﺰ اﺗﯿﺎن اﻟﻨﺴﺎء ﻓﯽ ادﺑﺎرﻫﻦ و اﻟﻨﺎس ﮐـﺬﺑﻮا ﻧﺎﻓﻌﺎ ﻓﯽ ﻫﺬه‬‫اﻟﺮواﯾـﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧـﺎﻓﻊ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺗﺠﻮﯾﺰ اﺗﯿـﺎن اﻟﻨﺴـﺎء ﻓﯽ ادﺑﺎرﻫﻦ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺮدم ﻧﺎﻓﻊ را درﯾﻦ رواﯾﺖ‬‫ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ رازي ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺮدم ﻧﺎﻓﻊ را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﮑﺬب ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ رواﯾﺘﺶ در ﺑﺎب ﺗﻔﺼـﯿﻞ‬‫ﻓﻼن و ﺑﻬﻤﺎن ﻧﺎﻓﻊ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﭼﺮا اﻫﻞ اﻧﺼﺎف و اﻣﻌﺎن او را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺗﮑـﺬﯾﺐ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮد و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﺑﺤﺪي در ﮐﺬب‬‫و اﻓﺘﺮا ﺟﺴـﺎرت داﺷﺖ ﮐﻪ از ﻣـﺪﯾﻮن ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ اﻧﮑـﺎر ﻣﯽﮐﺮد ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻣـﺪﯾﻮن ﺑﻮدن او ﭼﻨﺎن اﻣﺮ ﻣﺤﻘﻖ و ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺤﺎل اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﻣﺠﺎل اﻧﮑﺎر آن ﻧﺪارﻧـﺪ ﭘﺲ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺴﻮر و ﻧﮑﻮر ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ اﮔﺮ رواﯾﺖ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را ﺑﺮ ﻓﺘﺮاك اﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺮﺑﻨـﺪد ﻣﺤﻞ ﺗﻌﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺎﻻ ﺣﺎل دﯾﻦ ﻋﻤﺮ و اﻧﮑﺎر ﻧﺎﻓﻊ از آن ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ در ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻘﺘﻞ ﻋﻤﺮ از ﻋﻤﺮ‬‫ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ او ﮔﻔﺖ ﯾﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻈﺮ ﻣﺎ ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﻓﺤﺴـﺒﻮه ﻓﻮﺟـﺪوه ﺳـﺘﮥ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ اﻟﻔﺎ او ﻧﺤﻮه ﻗﺎل ان و ﻓﯽ ﻟﻪ ﻣﺎل آل‬‫ﻋﻤﺮ ﻓﺎّده ﻣﻦ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و اﻻ ﻓﺴﻞ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ ﻋـﺪي ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻓﺎن ﻟﻢ ﺗﻒ اﻣﻮاﻟﻬﻢ ﻓﺴﻞ ﻓﯽ ﻗﺮﯾﺶ و ﻻ ﺗﻌـﺪﻫﻢ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﺎّد ﻋﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺎل‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪300 :‬‬‫در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﯾﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻈﺮ ﻣﺎ ذا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﺤﺴـﺒﻮه ﻓﻮﺟﺪوه ﺳـﺘﮥ و ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ اﻟﻔﺎ او ﻧﺤﻮه ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﺑﺮ‬‫ﺛﻢ ﻗـﺎل ﯾـﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺴـﻤﺖ ﻋﻠﯿـﮏ ﺑﺤﻖ اﻟﱠﻠﻪ و ﺣﻖ ﻋﻤﺮ إذا ﻣﺖ ﻓـﺪﻓﻨﺘﻨﯽ ان ﻻـ ﺗﻐﺴﻞ رأﺳﮏ ﺣﺘﯽ ﺗﺒﯿﻊ ﻣﻦ رﺑﺎع اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﺜﻤﺎﻧﯿﻦ اﻟﻔﺎ‬‫ﻓﺘﻀـﻌﻬﺎ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ ﻣﺎل اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺴﺎﻟﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﻓﻘﺎل اﻧﻔﻘﺘﻬﺎ ﻓﯽ ﺣﺠـﺞ ﺣﺠﺠﺘﻬﺎ و ﻓﯽ ﻧﻮاﺋﺐ ﮐﺎﻧﺖ ﺗﻨﻮﺑﻨﯽ و ﻋﺮف ﺑﻬـﺬا‬‫ﺟﻬـﮥ دﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﺘﯿﻦ ﻗـﺪ ﻋﻠﻢ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﻻـ ﯾﻠﺰﻣﻪ ﻏﺮاﻣـﮥ ذﻟﮏ اﻟّﺎ اﻧﻪ أراد ان ﻻ ﯾﺘﻌﺠﻞ ﻣﻦ ﻋﻤﻠﻪ ﺷـﯽء ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ و وﻗﻊ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻟﻤﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ زﺑﺎﻟﮥ ان دﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﺎن ﺳـﺘﮥ و ﻋﺸـﺮﯾﻦ اﻟﻔﺎ و ﺑﻪ ﺟﺰم ﻋﯿﺎض و اﻻول ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ ﻗﻮﻟﻪ ان وﻓﯽ ﻟﻪ ﻣﺎل آل‬‫ﻋﻤﺮ ﮐﺎﻧﻪ ﯾﺮﯾـﺪ ﻧﻔﺴﻪ و ﻣﺜﻠﻪ ﯾﻘﻊ ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻬﻢ ﮐﺜﯿﺮا و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﺮﯾـﺪ رﺑﻄﻪ و ﻗﻮﻟﻪ و اﻻ ﻓﺴﻞ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ ﻋﺪي ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻫﻢ اﻟﺒﻄﻦ ﻟا ﺬي ﻫﻮ‬‫ﻣﻨﻬﻢ و ﻗﺮﯾﺶ ﻗﺒﯿﻠﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ ﻻ ﺗﻌـﺪﻫﻢ ﺑﺴـﮑﻮن اﻟﻌﯿﻦ أي ﻻ ﺗﺘﺠﺎوزﻫﻢ و ﻗﺪ اﻧﮑﺮ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ دﯾﻦ ﻓﺮوي ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺻـﺤﯿﺢ ان ﻧﺎﻓﻌﺎ ﻗﺎل ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ دﯾﻦ و ﻗﺪ ﺑﺎع رﺟﻞ ﻣﻦ ورﺛﺘﻪ ﻣﯿﺮاﺛﻪ ﺑﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﻫﺬا ﻻ ﯾﻨﻔﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ ﻣﻮﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ دﯾﻦ ﻓﻘﺪ ﯾﮑﻮن اﻟﺸـﺨﺺ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺎل و ﻻ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ﻧﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻌﻞ ﻧﺎﻓﻌﺎ اﻧﮑﺮ ان ﯾﮑﻮن دﯾﻨﻪ ﻟﻢ‬‫ﯾﻘﺾ و آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼـم اﺣﺘﻤـﺎل داده ﮐﻪ ﺷﺎﯾـﺪ ﻧـﺎﻓﻊ اﻧﮑـﺎر ﻋـﺪم ﻗﻀـﺎي دﯾﻦ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻪ اﺻـﻞ دﯾﻦ ﭘﺲ در ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺑﻄﻼﻧﺴﺖ ﭼﻪ اوﻻ ﻟﻔﻆ رواﯾﺖ ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ دﯾﻦ ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ در اﻧﮑﺎر ﺑﻮدن اﺻﻞ دﯾﻦ ﺑﺮ ﻋﻤﺮ و درﯾﻦ ﮐﻼم از ﻗﻀﺎي دﯾﻦ و‬‫ﻋـﺪم ﻗﻀﺎي آن اﺻـﻼ ذﮐﺮي ﻧﯿﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﻣﺮي ﮐﻪ ﻧﺎﻓﻊ در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده اﻋﻨﯽ و ﻗـﺪ ﺑﺎع رﺟﻞ ﻣﻦ ورﺛﺘﻪ ﻣﯿﺮاﺛﻪ ﺑﻤﺎﺋﮥ اﻟﻒ آن‬‫ﻫﻢ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮم او دﻟﯿﻞ اﻧﮑﺎر اﺻﻞ دﯾﻨﺴﺖ ﻧﻪ اﻧﮑﺎر ﻋﺪم ﻗﻀﺎي دﯾﻦ ﭘﺲ ﺗﺎوﯾﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﯾﻘﯿﻨﺎ در اﺻـﻼح ﮐﻼم ﻧﺎﻓﻊ ﻧﻔﻌﯽ ﻧﻤﯽﺑﺨﺸـﺪ‬‫و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻـﺪر ﮐﻼـم ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ اﻧﮑﺮ ﻧـﺎﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻤﻮدﯾﻦ ﻓﺮوي ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷـﺒﮥ اﻟﺦ‬‫ﺧﻮد ﮐـﺎﺷﻒ اﺳﺖ از آﻧﮑﻪ ﻧـﺎﻓﻊ اﻧﮑـﺎر از اﺻﻞ دﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﻤﻮده ﻧﻪ اﻧﮑﺎر ﻗﻀﺎي آن و ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اول ﮐﻼم‬‫آﻧﭽﻪ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل اﻧﺤﺮاف اوﺳﺖ از ﺳﻤﺖ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺬﺑﻮﺣﯽ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻧﺼﺮت ﻧﺎﻓﻊ در‬‫آﺧﺮ ﮐﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﺤﺎل ﻧﺎﻓﻊ ﻏﯿﺮ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ و ﻋﺎر اﻧﮑﺎر اﻣﺮ ﺛﺎﺑﺖ را ازو ﻏﯿﺮ داﻓﻊ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﯿﻨﯽ اﻧﮑﺎر ﻧﺎﻓﻊ از دﯾﻦ ﻋﻤﺮ‬‫ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و دﻟﯿﻞ او را ﺑﺎﻃﻞ ﮐﺮده و ﺗﺎوﯾﻠﯽ ﺑﺮاي ﮐﻼم او ﻧﻨﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﺎل آل ﻋﻤﺮ‬‫ﻟﻔﻈـﮥ آل ﻣﻘﺤﻤـﮥ أي ﻣﺎل ﻋﻤﺮ و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﺮﯾـﺪ رﻫﻄﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ ﺑﻨﯽ ﻋﺪي ﺑﻔﺘﺢ اﻟﻌﯿﻦ و ﮐﺴـﺮ اﻟﺪال اﻟﻤﻬﻤﻠﺘﯿﻦ و ﻫﻮ اﻟﺠﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﻟﻌﻤﺮ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ اﺑﻮ ﻗﺒﯿﻠﺘﻪ و ﻫﻢ اﻟﻌﺪوﯾﻮن ﻗﻮﻟﻪ و ﻻ ﺗﻌﺪﻫﻢ ﺑﺴـﮑﻮن اﻟﻌﯿﻦ أي ﻻ ﺗﺘﺠﺎوزﻫﻢ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ روي ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺷـﺒﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 226‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺻﺤﯿﺢ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪301 :‬‬‫ﻧﺎﻓﻌـﺎ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺎل ﻣﻦ اﯾﻦ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ دﯾﻦ و ﻗـﺪ ﺑﺎع رﺟﻞ ﻣﻦ ورﺛﺘﻪ ﻣﯿﺮاﺛﻪ ﺑﻤﺎﺋـﮥ اﻟﻒ ﻗﻠﺖ ﻗﯿﻞ ﻫـﺬا ﻻ ﯾﻨﻔﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻨﺪ‬‫ﻣﻮﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ دﯾﻦ ﻓﻘﺪ ﯾﮑﻮن اﻟﺸﺨﺺ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﺎل و ﻻ ﯾﺴﺘﻠﺰم ﻧﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻨﻪ اﻣﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ ﭘﺲ ﻣﺪار آن ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ و آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ‬‫ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻘﺪح ﻋﻈﯿﻢ ﮐﺬب و ﻏﯿﺮ آن ﻣﻘﺪوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﻌﻤﺮي واﻗﻊ ﺷﺪه و او ﭼﻮن از اوﻻد ﻋﻤﺮﺳﺖ در‬‫ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و اﻣﺜﺎل آن ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺘﻬﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ در ﺑﺎب ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﺻـﻠﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮدش ﻣﻔﯿﺪ ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺤﺎل ﺳـﺨﺎوي و اﻣﺜﺎل او ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ درﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺛﻼﺛﻪ‬‫ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﺼﺮح ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫آن ﺟﻨﺎب از اﻫﻠﺒﯿﺘﺴﺖ و ﺑﺎ آن ﺣﻀﺮت ﮐﺴﯽ ﻗﯿﺎس ﮐﺮده ﻧﻤﯽﺷﻮد و آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و در‬‫درﺟﻪ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﺂﯾﻪ ﻗﺮآﻧﯽ ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺛﻼﺛﻪ از آن ﺟﻨﺎب َﻫﺒﺎًء ُﻣﻨَْﺒﺜ‪‬ﺎ‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺳـﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﻤـﺪاﻧﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ واﺋﻞ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ إذا‬‫ﻋـﺪدﻧﺎ اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻠﻨﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻘﺎل رﺟﻞ ﯾﺎ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﻌﻠّﯽ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻻ‬‫ﯾﻘﺎس ﺑﻪ اﺣﺪ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻓﯽ درﺟﺘﻪ ان اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻘﻮل اﻟﱠِﺬﯾَﻦ آَﻣﻨُﻮا َو اﱠﺗَﺒَﻌﺘُْﻬْﻢ ُذﱢرﱠﯾﺘُُﻬْﻢ ﺑِﺈﯾﻤﺎٍن َأﻟ َْﺤْﻘﻨﺎ ﺑ ِِﻬْﻢ ُذﱢرﱠﯾَﺘُﻬْﻢ‬‫ﻓﻔﺎﻃﻤﮥ ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ درﺟﺘﻪ و ﻋﻠّﯽ ﻣﻌﻬﻤﺎ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻﺮﯾﺢ و اﻗﺮار ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﺣﺪي از ارﺑﺎب‬‫اﻧﺼـﺎف ﺟﺴـﺎرت ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻘﻮل او در ﺑـﺎب اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﺳﺮاﺳـﺮ اﺧﺘﻼل‬‫ﺧـﻮش ﻓﻬﻤﯽ ﺧـﻮد ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻇـﺎﻫﺮ و واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺧـﻮد ﺛﻼـﺛﻪ را ﺑﺮ دﯾﮕﺮ‬‫اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽدﻫﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﺟﺮأت ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را اﻓﻀﻞ از ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﺮداﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب از اﻫﻠﺒﯿﺖ اﺣـﺪي را ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﯽداﻧﺪ و آن ﺟﻨﺎب را‬‫داﺧﻞ درﺟﻪ رﻓﯿﻌﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داﻧﺴﺘﻪ ﺣﻖ ﺣﻘﯿﻖ را ﺑﺬروه ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در رواﯾﺖ ﮐﻼم اﺑﻦ ﻋﻤﺮ راه ﺗﺤﺮﯾﻒ و اﺳـﻘﺎط ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ در ﻧﻘﻞ ﻗﻮل او ﻣﺴﻠﮏ اﺧﻤﺎل ﺣﻖ‬‫ﺻﺮﯾﺢ و اﻇﻬﺎر ﺑﺎﻃﻞ ﻓﻀـﯿﺢ رﻓﺘﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺎﻣﺤﻤﻮد ﺧﻮد ﺑﻮد ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ﺑﻌﺾ ﺟﻤﻼت ﻓﺎﺳﺪه و ﮐﻠﻤﺎت ﮐﺎﺳﺪه ﻣﺮوي ﺳﺎﺧﺘﻪ و‬‫در ذﯾﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻼم ﻧﺼـﻔﺖ اﻧﻀـﻤﺎم اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل و ﻗﺎﻟﻊ اﺳﺎس ارﺑﺎب ﻣﮑﺮ و ادﻏﺎل ﺑﻮد ﺑﺮاﻧـﺪاﺧﺘﻪ و ﻫـﺬا و إن‬‫ﮐﺎن ﻣﻦ ﻋﻈﺎﺋﻢ اﻟﻤﮑﯿﺪة و اﻻﺣﺘﯿﺎل ﻟﮑﻦ ﻗﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪302 :‬‬‫ﺗﻌﻮده ﻫـﺬا ﻟا ﻤﺤﺘﺎل اﻟﻤﺨﺘﺎل ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻔﻀﺢ اﻟﻤﻔﺼﺢ ﻋﻦ اﻟﺨﺪع و اﻻﺧﺘﺘﺎل و ﻋﻼوه ﺑﺮ رواﯾﺖ ﻣﻮدة اﻟﻘﺮﺑﯽ از ﺗﺘﺒﻊ دﯾﮕﺮ رواﯾﺎت ﻧﯿﺰ‬‫واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ در ﻣﻮاﻗﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ از اﻇﻬﺎر اﻓﻀﻞ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻎ ﻧﻪ ﻓﺮﻣﻮده و اﮔﺮ ﮔﺎﻫﯽ زﻋﻢ‬‫ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﻤﻌﺮض اﻇﻬﺎر آورده ﺑﻌﺪ آن ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﻔﻀﺎﺋﻞ ﺧﺎﺻﻪ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑـﺬﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب ﺳﺪ اﺑﻮاب ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﮐﺮده و ﺑﻨﻬﯽ از ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب ﺑﺎ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻄﻖ ﺑﺤﺮف ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺳﭙﺮده ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﻔﺎﺿﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻻ ﻧﻔﺎﺿﻞ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻗﺎﻟﻮا أراد اﻟﺸـﯿﻮخ و ذوي اﻻﺳـﻨﺎن اﻟﺬﯾﻦ إذا ﺣﺰن اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺮ ﺷﺎورﻫﻢ و ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﮐﺎن ﻓﯽ زﻣﻨﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺴّﻦ و اﻻ ﻓﺎﻓﻀﻠﯿﺘﻪ ﻣﻦ وراﺋﻬﻢ ﻻ ﯾﻨﮑﺮﻫﺎ اﺣﺪ و اﯾﻀﺎ اﻟﺘﻔﺎﺿﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﮥ‬‫ﮐﺎﻫﻞ ﺑﺪر و اﻫﻞ ﺑﯿﻌﮥ اﻟﺮﺿﻮان و ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و‬‫اﺧﺮج اﺣﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻓﯽ زﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﺮي ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 227‬از ‪431‬‬‫ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل و اﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﻘـﺪ اوﺗﯽ ﺛﻠﺚ ﺧﺼﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن ﻟﯽ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺎن ﺧﯿﺮا ﻣﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ زوﺟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻨﺘﻪ ﻓﮑﺎن ﻟﻪ ﻣﻨﻪ وﻟﺪ و ﺳّﺪ اﺑﻮاب اﻟﻨﺎس اﻻ ﺑﺎﺑﻪ و اﻋﻄﺎه راﯾﺘﻪ ﯾﻮم ﺧﯿﺒﺮ‬‫و روي اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ اﻧﻪ ﺳـﺌﻞ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ ﻓﺤـﺪث ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻻ ﺗﺴﺄﻟﻮا ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و ﻻ ﺗﻘﯿﺴﻮا اﺣﺪا ﻋﻠﯿﻪ ﺳـّﺪ‬‫اﺑﻮاﺑﻨـﺎ ﮐﻠﻬـﺎ اﻻـ ﺑـﺎﺑﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت از رواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻌـﺪ اﻇﻬﺎر زﻋﻢ‬‫ﺧﻮد در ﺑﺎب اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ از دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﻌﻨﻮان ﺑﺲ ﻣﺘﯿﻦ اﺛﺒﺎت اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻤﻮده و ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﮐﻪ و ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﭘﺲ داده ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺳﻪ ﺧﺼـﻠﺖ را ﮐﻪ اﮔﺮ ﯾﮑﯽ از ان ﺑﺮاي ﻣﻦ ﻣﯽﺑﻮد از دﻧﯿﺎ و ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻮد و آن‬‫اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺰوﯾﺞ ﮐﺮد آن ﺟﻨﺎب را رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ دﺧﺘﺮ ﺧﻮد ﭘﺲ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب ازﯾﻦ ﺗﺰوﯾﺞ‬‫اوﻻـد و ﺳـﺪ ﻧﻤﻮد اﺑﻮاب ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺮدم را ﻣﮕﺮ ﺑـﺎب آن ﺟﻨـﺎب را و داد آن ﺟﻨـﺎب را راﯾﺖ ﺧﻮد روز ﺧﯿﺒﺮ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻨﻮان‬‫اﺛﺒﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده ﺣﺎﺳﻢ ﻣﻮاد ﻣﺮاء و ﺟـﺪاﻟﺴﺖ و ذﮐﺮ ﺛﻠﺚ ﺧﺼﺎل‬‫ﮐﻪ ﻫﺮ واﺣﺪ از ان ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪303 :‬‬‫اﺛﺒـﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﺑﻮ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻗﺒﺎل ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻤﺘﻌﺎل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺳﺎد اﺑﻮاب ﻗﯿﻞ و ﻗﺎﻟﺴﺖ و از‬‫رواﯾﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﮐﺴﯽ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺤﺪﯾﺚ‬‫ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﺳﺆال ﻧﻪ ﮐﻨﯿﺪ از ﻋﻠﯽ و ﻗﯿﺎس ﻧﮑﻨﯿﺪ ﮐﺴـﯽ را ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻦ ﺑﻌﺪ در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ دروازهﻫﺎي‬‫ﻣـﺎ ﺑﺴـﺘﻪ ﺷـﺪ ﻣﮕﺮ دروازه آن ﺟﻨـﺎب و در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﻨﻮان اﻋﻨﯽ ﻧﻬﯽ ﻣﻘﺎﺋﺴﻪ اﺣـﺪي ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب و ﺑﯿﺎن ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﺪ‬‫اﺑﻮاب در اﺛﺒﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ أﺑﯽ اﻷﺋﻤـﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب ﻗﺎﻃﻊ رﻗﺎب اﻗﺸﺎب و ﻣﺪوخ ﺷﻮاﻣﺲ‬‫ﻣﻔﻀﻠﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺑﺎب و ﻫﻮ اﻟﻤﺬﻟﻞ ﻟﻠﺼﻌﺎب و ﻣﺆﯾﺪ ﮐﺎﻣﻞ رواﯾﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ رواﯾﺖ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ‬‫اﺳﺖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ آورده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻔﻘﯿﻪ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻧﺒﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻤﻠﻘﺐ ﺑﺎﺑﻦ‬‫اﻟﺴـﻘﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻌﺒﺎس اﻟﺴـﺠﻠﯽ ﺑﺎﻟﮑﻮﻓـﮥ ﺛﻨﺎ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻣﺰاﺣﻢ ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ اﻟﻌﮑﻠﯽ ﺛﻨﺎ ﺣﺼـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﺎرق ﺛﻨﺎ‬‫ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﻧـﺎﻓﻊ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺎل ﻗﻠﺖ ﻻﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻧﺖ و‬‫ذاك ﻻ أّم ﻟﮏ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺳـﺘﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮﻫﻢ ﺑﻌـﺪه ﻣﻦ ﮐﺎن ﯾﺤّﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺤّﻞ ﻟﻪ و ﯾﺤﺮم ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺤﺮم ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ‬‫ﺳّﺪ اﺑﻮاب اﻟﻤﺴـﺠﺪ و ﺗﺮك ﺑﺎب ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل ﻟﻪ ﻟﮏ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻣﺎ ﻟﯽ و ﻋﻠﯿﮏ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﯽ و اﻧﺖ وارﺛﯽ و وﺻﯿﯿﯽ ﺗﻘﻀﯽ دﯾﻨﯽ و‬‫ﺗﻨﺠﺰ ﻋﺪاﺗﯽ و ﺗﻘﺘﻞ ﻋﻠﯽ ﺳﻨﺘﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺒﻐﻀﮏ و ﯾﺤﺒﻨﯽ‬‫ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻧـﺎﻓﻊ از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺳﺆال ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮدم ﺑﻌـﺪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﮐﯿﺴﺖ اوﻻـ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺗﻔﺖ ﺷـﺪ و ﺑﺮ ﻧـﺎﻓﻊ ﻗﻬﺮ ﻧﻤﻮد و ﺑﮑﻠﻤﻪ ﻣـﺎ اﻧﺖ و ذاك ﻻـ أم ﻟﮏ او را زﺟﺮ ﮐﺮد ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﻣﻨﻔﻌﻞ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﮐﻠﻤﻪ‬‫اﺳـﺘﻐﻔﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮد و ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺮدم ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻼل ﺑﻮد ﺑﺮاي او آﻧﭽﻪ ﺣﻼل ﺑﻮد ﺑﺮ آن ﺣﻀـﺮت و ﺣﺮام ﺑﻮد ﺑﺮ او آﻧﭽﻪ ﺣﺮام ﺑﻮد ﺑﺮ آن ﺣﻀـﺮت ﻧﺎﻓﻊ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ آن ﺷـﺨﺺ ﮐﯿﺴـﺖ‬‫اﺑﻦ ﻋﻤﺮ از راه اﻧﺼﺎف ﺑﯿﺎن ﮐﺮد ﮐﻪ آن ﺑﺰرﮔﻮار ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺗﻤﺎﻣﯽ‬‫اﺑﻮاب ﻣﺴـﺠﺪ ﻣﺴـﺪود ﻧﻤﻮد و ﺑـﺎب ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﺤـﺎل ﺧﻮد ﮔـﺬاﺷﺖ و ﺑﺨﻄـﺎب آن ﺟﻨﺎب ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ ﺑﺮاي ﺗﻮ‬‫درﯾﻦ ﻣﺴـﺠﺪ آﻧﭽﻪ ﺟﺎﺋﺰﺳﺖ ﺑﺮاي ﻣﻦ و ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﺑﺮاي ﺗﻮ درﯾﻦ ﻣﺴﺠﺪ آﻧﭽﻪ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﺑﺮاي ﻣﻦ و ﺗﻮ وارث ﻣﻦ ﻫﺴﺘﯽ و وﺻﯽ ﻣﻦ‬‫ﻫﺴـﺘﯽ ادا ﻣﯽﮐﻨﯽ دﯾﻦ ﻣﺮا و وﻓـﺎ ﻣﯽﮐﻨﯽ وﻋـﺪهﻫﺎي ﻣﺮا و ﺷـﻬﯿﺪ ﻣﯽﺷـﻮي ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﻦ دروغ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﮔﻤـﺎن ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫دﺷ ﻤ ﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 228‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪304 :‬‬‫ﻣﯽدارد ﺗﺮا و دوﺳﺖ ﻣﯽدارد ﻣﺮاد در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﺨﻄﺎب ﻣﻮﻻي ﺧﻮد ﻧﺎﻓﻊ ﺑﺎﯾﻦ ﺻـﺮاﺣﺖ اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﻓﻀـﻠﯿﺖ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ و در ﻣﻌﺮض دﻟﯿﻞ واﻗﻌﻪ ﺳّﺪ اﺑﻮاب را ﺑﺎ ارﺷﺎد ﺧﺎص ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ ره ﻫﺮ ﺟﻤﻠﻪاش ﻣﺜﺒﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ ﺑﯿﺎن ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ او اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫و ﻋﻤﺮ را اﻓﻀـﻞ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻼـ و ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﮐﻪ راوي آن از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ اﯾﻦ ﻫﻢ‬‫ﻣﺘﻀـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧـﺎﻓﻊ ﻫﻢ ﻣﺜـﻞ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ در ﺑﯿـﺎن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻋﺘﺮاف ﺑـﺎﻣﺮ ﺣﻖ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ آﻧﭽﻪ ﺑﺨـﺎري ازو ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﺧﻼف ﺣﻖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤﯿﻂ ﺑﻌﻠﻢ اﻟﺸـﻬﺎدة و اﻟﻐﯿﺐ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺧﻮد در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﺼﺎف را ﺑﮑﺎر ﺑﺮده و اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻔﺎﺿﻞ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ذﮐﺮش ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﺻﺤﺎب ﺑﻮد‬‫و اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم اﺧﺺ از اﺻﺤﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺣﮑﻢ اﯾﺸﺎن ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺣﮑﻢ اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ اﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ أي ﻣﻌﺸـﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻ ﻧﻌﺪل أي ﻻ ﻧﺴﺎوي ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺣﺪا أي ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﻞ ﻧﻔﻀﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮه ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن أي ﺛﻢ ﻻ ﻧﻌـﺪل ﺑﻬﻤﺎ اﺣـﺪا او ﺛﻢ ﻧﻔﻀـﻠﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ ﺛﻢ ﻧﺘﺮك اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻ‬‫ﻧﻔﺎﺿـﻞ أي ﻻـ ﻧﻮﻗﻊ اﻟﻤﻔﺎﺿـﻠﮥ ﺑﯿﻨﻬﻢ و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻻـ ﻧﻔﻀـﻞ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻔﺎﺿـﻠﮥ ﻣﺜﻠﻬﻢ و اﻻ ﻓﺎﻫﻞ ﺑـﺪر واﺣـﺪ و اﻫﻞ ﺑﯿﻌﮥ‬‫اﻟﺮﺿﻮان و ﺳﺎﺋﺮ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻓﻀﻞ و ﻟﻌﻞ ﻫﺬا اﻟﺘﻔﺎﺿﻞ ﺑﯿﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و اﻣﺎ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻬﻢ اﺧﺺ ﻣﻨﻬﻢ و ﺣﮑﻤﻬﻢ ﯾﻐﺎﯾﺮﻫﻢ ﻓﻼ ﯾﺮد‬‫ﻋـﺪم ذﮐﺮ ﻋﻠّﯽ و اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ و اﻟﻌﻤﯿـﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬـﻢ اﺟﻤﻌﯿـﻦ و اﯾـﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﺣﺘﻤـﺎل اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﺪ‬‫ﻣﻼـﺣﻈﻪ رواﯾﺖ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮدة ﻓﯽ اﻟﻘﺮﺑﯽ و رواﯾﺖ اﺣﻤـﺪ و رواﯾﺖ ﻧﺴـﺎﺋﯽ و رواﯾﺖ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل‬‫ﺑﺨـﻮﺑﯽ ﻣﻨﮑﺸـﻒ ﻣﯽﮔﺮدد و ﺑﻼـ رﯾﺐ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻔﺎﺿـﻠﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض وﻗﻮع ﻫﺮﮔﺰ ﺗﻌﻠﻘﯽ ﺑﺎﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧـﺪارد و‬‫ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻓﻀﻞ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و‬‫ﻧﺒﺎﻟﺖ از ﺟﻤﻠﻪ اﺻﺤﺎب ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺳﺨﺎوي ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ را در ﻣﻌﺮض اﺛﺒﺎت اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽآورﻧـﺪ از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻏﺎﻓﻞ و از ﺟﻠّﯿﻪ اﻣﺮ ذاﻫﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻨﻄﻊ و ﺗﺸـﺪق و ﺗﻬﺠﺲ و‬‫ﺗﻔﯿﻬﻖ ﺧﻮد اﻣﺮي را ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﻮﻫﻢ و ﺧﯿـﺎل ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﺮﺳـﯿﺪه و ﻫﺮﮔﺰ آن ﺑﯿﭽـﺎره در ﮔﺮد آن ﻧﮕﺮدﯾـﺪه و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﻧﺎﺷﯽ از ﻗﻠﺖ اﻃﻼع و ﻗﺼﺮ ﺑﺎع و ﻣﺰﯾﺪ ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ و اﻧﺤﺮاف و ﻋﻈﯿﻢ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﺧﻮد اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪305 :‬‬‫ﺣﻀﺮات ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ و ﺻﻐﺎر ﺑﺮ ﺳﺮﻫﺎيﺷﺎن ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ َو ﻻ َﯾِﺤﯿُﻖ اﻟ َْﻤْﮑُﺮ اﻟﱠﺴﱢﯿُﺊ ِإﻟﱠﺎ ﺑ َِﺄْﻫﻠِِﻪ‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺮاﺋﻒ ﺑﺪﯾﻌﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ را اﺳـﻼف اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﺑﻌﻨﺎوﯾﻦ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ و آب و رﻧﮓ‬‫ﺗـﺎزه رواﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﻨﻮز ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﻣﺤﻘﻖ ﻧﺸـﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻠﺴﺖ ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺨﻼﻓﺘﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺒﺮ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺜﻤﺎن ﮔﻔﺘﻪ روي ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﻤﮥ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﻗﺎل‬‫ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﺛﻢ ﻧﺴﮑﺖ ﻓﻘﯿﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ اﻟﻔﻀﻞ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓﮥ و اﺑﻦ‬‫اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻌـﺪ رواﯾﺖ ﭼﻨـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد از ﺗﺮﻣﺬي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل و ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺪورﻗﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻌﻼء ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﻌﻄﺎر ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ ﻋﻤﯿﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل‬‫ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻓﻘﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﻔﻀﯿﻞ و ﻗﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺟﺎء ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻄﺮق ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺗﻘﯿﻪ اﻟﺨﯿﺮﯾـﮥ اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و اﻻﻓﻀـﻠﯿﮥ ﺑﻤﺎ ﯾﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓـﮥ و ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺴـﺎﮐﺮ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﯾﺴـﺎر ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل اﻧﮑﻢ ﻟﺘﻌﻠﻤﻮن اﻧﺎ ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻋﻬـﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﯾﻌﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ ﮐـﺬا ﻓﯽ اﺻـﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻧـﺎﻓﻊ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل ﻓﯽ ﻋﻬﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 229‬از ‪431‬‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن اوﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﺑﻬﺬا اﻻﻣﺮ ﻓﻨﻘﻮل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در اﺻـﻞ ﭼﻘـﺪر ﻣﺸﻮش اﻟﻨﻈـﺎم و ﻣﻨﺤـّﻞ اﻟﻘﻮام و ﻇـﺎﻫﺮ اﻻﺧﺘﻼـل و ﺑـﺎدي اﻻﻧﺤﻼـل و ﻣﺒـﺪد اﻟﺴـﯿﺎق و ﻻﺋﺢ‬‫اﻻﻧﺨﺮاق ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳـﺨﺎوي و اﻣﺜﺎل او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ دﺳـﺘﺎوﯾﺰ ﺧﻮد ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ و ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ‬‫ﻧﻐﻤﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻓﺎﺳﺪ ﺧﺪاج ﻣﯽﻧﻮازﻧﺪ و از اﻃﺮاف ﻃﺮاﺋﻒ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺨﺰال ﻗﺒﯿﺢ و اﺧﺘﻼل ﻓﻀﯿﺢ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺳﺮاﺳﺮ ﻫﺬر ﺑﺤﺪي‬‫ﺗﺮﻗﯽ ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﺷـﺮاح ﻧﻪ آن را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ و ﻧﻪ ورود آن را در ﺑﺎب ﺧﻼﻓﺖ ﮔﻤﺎن ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫اﯾﺸـﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ در ﻋﻬـﺪ ﺣﯿﺎت آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﮔﻔﺘﯿﻢ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﺷﺨﺎﺻـﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪا ازﯾﺸﺎن راﺿـﯽ ﺷﺪه ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﻈﻔﺮ اﻟﺨﻠﺨﺎﻟﯽ در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺷـﺮح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﺸـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻣﻘﻮل ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻧﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﺣﺎﻟﯿﮥ ﻣﺘﻌﺮﺿﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻣﺎ ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺒﺘﺪأ و ﺧﺒﺮه رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪306 :‬‬‫اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣّﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﺣﺎﻟﯿﮥ ﻣﻌﺘﺮﺿﮥ ﺑﯿﻦ اﻟﻘﻮل و ﻣﻘﻮﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﺜﻤـﺎن أي ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘﺮﺗﯿﺐ ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮﻫﻢ و ﺑﯿـﺎن اﻣﺮﻫﻢ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﻗﺎل ﺷﺎرح اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻣﺎ ﻋﻄﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺒﺘـﺪأ ﺧﺒﺮه رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻬﻢ و اﻟﺠﻤﻠﮥ ﻣﻘﻮل اﻟﻘﻮل و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺣّﯽ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻌﺘﺮﺿﮥ أي ﮐﻨﺎ ﻧﺬﮐﺮ ﻫﺆﻻء اﻟﺜﻼﺛﮥ ﺑﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺸـﺮح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ أي ﮐﻨﺎ ﻧﺬﮐﺮ ﻫﺆﻻء اﻟﺜﻼﺛﮥ ﺑﺎن‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ رﺿـﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﯾﺤﺘﻤـﻞ ان ﯾﮑﻮن رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ دﻋﺎء ﻣﻦ اﻟﺮواة ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﺘﻌﺎرف ﻋﻨـﺪ ذﮐﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﯿﮑﻮن ﮐﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ آﺧﺮ ﻣﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻨﺎ ﻧﻘﻮل ﻋﻠﯽ ﻋﻬﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺆﻻء اﻟﺜﻠﺜﮥ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﺸﻬﻮرﯾﻦ‬‫ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﻣﻤﺘـﺎزﯾﻦ ﻋﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﻮﺑﺖ ﺗﺮاش و ﺧﺮاش و ﺳـﺨﺖ و ﻧﺠﺮ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸـﺒﻪ اﻟﺴـﻤﺮ ﺑﺠﺎي‬‫رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻓﺮاغ آن در ﻗﻮاﻟﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ وﺿﻊ و اﻧﺘﺤﺎل ﻫﯿـﭻ ﭘﻬﻠﻮ ﺑﺮاي آن درﺳﺖ ﻧﺸﻮد و ﮔﺎﻫﯽ اﻫﻞ ﻋـﺪوان آن را در‬‫ﺑـﺎب اﻓﻀـﻠﯿﺖ وارد داﻧﻨـﺪ و ﮔـﺎﻫﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺨﻼـﻓﺖ ﮔﻤـﺎن ﮐﻨﻨـﺪ و ﮔـﺎﻫﯽ ازﯾﻦ ﻫﺮ دو وادي آن را ﺧـﺎرج ﻧﻤﻮده ﺻـﺮف ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺮﺿـﺎ‬‫واﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻣﯿﺪ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﺮ ان اﻋﺘﻤﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد و در ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﻬّﻤﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ آن را اﺳﻮه و ﻧﺠﻌﻪ ﺧﻮد ﻗﺮار داده‬‫ﻣﺴـﻠﮏ ﺑﻮار و ﺗﺒـﺎب ﺧﻮاﻫـﺪ ﭘﯿﻤﻮد ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻼـ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﮐﺎر ﺳـﺨﺎوي و اﻣﺜﺎل او از ﻣﺘﻨﻄﻌﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻧﺴـﻼك در ﺳـﻠﮏ‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻓﺎﺣﺸﻪ و اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﺪﻫﺸﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻟﻔﺎظ ﻣﺠﻌﻮﻟﻪ و ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺧﺮاﻓﺖ اﺛﺮ در ﻣﯿﺎن ﻋﻠﻤﺎي‬‫اﯾﺸﺎن واﻗﻊ ﺷـﺪه ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻐﺎﻓﻞ ﻗﺒﯿـﺢ ورزﯾـﺪه ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ راه اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﻣﯽروﻧـﺪ و از ﮐﻤﺎل ﺧﻮش ﻓﻬﻤﯽ آن را ﺗﻤﺮة اﻟﻐﺮاب‬‫داﻧﺴـﺘﻪ ﺟﺎ و ﺑﯿﺠﺎ ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﺂن ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ ﺳﺨﺎوي ﭘﺎي ﺗﺠﺎﺳﺮ ﻓﺮاﺗﺮ ﻧﻬﺎده ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ از ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫ﭘﺲ ﺗﺨﺮص واﺿـﺢ و اﻓﺘﺮاي ﻻـﺋﺤﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ ﻟﺐ ﺑﺂن ﮔﺸﺎﯾـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ آن را در دل‬‫ﺧﻮد ﺗﺼـﺪﯾﻘﺎ ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻪ اﯾﻦ ﮐﺬب ﺷـﻨﯿﻊ و اﻓﮏ ﻓﻈﯿﻊ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷـﺒﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺑﺮاي ﺗﻐﺮﯾﺮ‬‫اﺧﻼـف ﺳﺮاﺳـﺮ اﺟﺤـﺎف آن را وﺿﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺑﺎﺧﺘﻼق اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﮐﺎذﯾﺐ و اﺿﺎﻟﯿﻞ و اﻋﺎﺟﯿﺐ و اﻋﺎﻟﯿﻞ ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از ﻣﺴـﯿﻠﻤﻪ و‬‫ﺳﺠﺎح رﺑﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﻗـﺪرت ﻗﺎدر ﻣﻄﻠﻖ ﺗﻤﺎﺷﺎﮐﺮدﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و ﻣﺼـﻨﻮﻋﺎت ﮐﺎﺳﺪه ﺑﺤﺪي ﺗﻬﺎﻓﺖ و‬‫ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﮐﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪307 :‬‬‫واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ را ﺑﭽﺎر ﻣﻮﺟﻪ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻧﺪازد و ﮐﺎر اﯾﻦ زراﻓﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﺴﺎر را ﺑﺎﯾﺪي ﻣﻨﺤﻮﺳﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﺗﻤﺎم ﻣﯽﺳﺎزد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 230‬از ‪431‬‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺨﺎري در ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺷﯿﺨﯿﻦ از ﻗﻮل أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻧﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﯾﺮاد ﻧﻘﺎط ﺿﻌﻒ راوﯾﺎن آن‬‫ﺗﻔﺼﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات از ﻏﺎﯾﺖ ﺑﯽاﻧﺪاﻣﯽ در ﺑﺎب اﻇﻬﺎر اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ از زﺑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﺧﺒﺎر‬‫ﻣﺘﻌﺪده و آﺛﺎر ﻣﺘﺒﺪده وﺿﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﯾﮑﯽ از آﻧﺴﺖ آﻧﭽﻪ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺳﻘﯿﻢ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ آورده‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﺎ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻨﺎ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻦ أﺑﯽ راﺷﺪ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﯾﻌﻠﯽ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ أي اﻟﻨﺎس ﺧﯿﺮ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﺛﻢ ﻣﻦ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ و ﺧﺸﯿﺖ ان ﯾﻘﻮل ﻋﺜﻤﺎن ﻗﻠﺖ ﺛﻢ اﻧﺖ ﻗﺎل ﻣﺎ اﻧﺎ اﻻ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﺘﺮا را ﮐـﺬاﺑﯿﻦ اﻧـﺬال ﺑﺎﯾﻦ ﻏﺮض وﺿﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻐﺘﺮﯾﻦ ﺟﻬﺎل‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﮐﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ ﻣﻌﻬﻮد در ﻋﻬـﺪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺤﺪي ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺧﻮد آن ﺣﻀـﺮت ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺨﻄﺎب ﻓﺮزﻧـﺪ ارﺟﻤﻨـﺪ ﺧﻮد ﺣﻀـﺮت ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﻣﺴﺎرﻋﺖ ﺑﺴﻮي اﻇﻬﺎر آن‬‫ﻧﻤﻮده و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﺑـﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺴﺎرﻋﺖ را ﺧﻮش ﻧﺪاﺷـﺘﻪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ آن ﺣﻀـﺮت را ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻪ ﮐﻪ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ‬‫ﺑﺎﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﺜﻤـﺎن از ﺧﻮد ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼـﺎر و ﻧﺎﭼـﺎر رواﯾﺖ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﮐﺮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اﻓﺘﺮا ﭘﯿﺶ رﻓﺘﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آﯾﺎت ﻗﺮآن‬‫ﻣﺠﯿﺪ و ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿﺪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺼﻠﻮات و آﺛﺎر ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻗﻮال اﺻﺤﺎب‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﻗﻄﻌﯿﻪ ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻤﯽ‬‫ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ دارد ﻧﻪ ﺑﺤﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﺪ ﺣﺼـﺮ و ﺿﺒﻂ در آﯾﺪ و ﺷﻄﺮي از آن در ﻣﺠﻠﺪات ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻻﺣﻘﻪ ﻣﺒﯿﻦ و‬‫ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾﺪه و ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻪ در ﺗﮑﺎﺛﺮ و ﺗﻮاﻓﺮ ﻧﻪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺷﻤﺎر آﯾﺪ و ﺑﺴﯿﺎري از ان‬‫در ﮐﺘﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﺜﻞ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ واﻟـﺪ ﻋﻼم اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟـّﺴ ﻼم و ﻏﯿﺮ آن ﻣـﺬﮐﻮر و ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﻮاﻧﻊ و ﻗﻮاﻃﻊ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را ﺑﺮ ﺧﻮد ﺗﻔﻀﯿﻞ داده ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺗﻬﺠﻢ ﻓﺎﺳﺪ و‬‫ﺗﻬﺠﺲ ﮐﺎﺳـﺪ ﻻـ ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻟّـﺎ اﻻـرﻋﻦ اﻟﺤﺎﺳـﺪ و از اﺑﯿﻦ دﻻﺋـﻞ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن و اﻇﻬﺮ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳـﺨﻒ و ﻫﻮان اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع و اﻓﮏ‬‫ﻣﺼـﻨﻮع آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ و ﺷﮏ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را در ﺑﺎب ﻣﻨﻊ ﻣﯿﺮاث ﺟﻨﺎب ﺳّﯿﺪه ﺳﻼم ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫ﮐﺎذب و آﺛﻢ و ﻏﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ و اﻇﻬﺎر آن ﻫﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﮐﻤﺎ اﻋﺘﺮف ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺑﻨﻔﺴﻪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺎذﺑﯿﻦ آﺛﻤﯿﻦ ﻏﺎدرﯾﻦ ﺧﺎﺋﻨﯿﻦ را ﺑﺮ ﺧﻮد ﺗﻔﻀﯿﻞ ﺑﺨﺸﯿﺪه و اﯾﺸﺎن را ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪308 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﻞ ﻫـﺬا اﻻ ﮐـﺬب ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻻ اﻟﺰاﺋﻎ اﻟﻤﺠﺎﻫﺮ اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺷﯿﺨﯿﻦ را ﮐـﺎذب و آﺛﻢ و ﻏـﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ و اﻇﻬﺎر آن ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﭘﺲ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ رواﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻌﺾ ﺷﻮاﻫﺪ آن ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺴـﻠﻢ در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻟﺠﻬﺎد ﺑﺎب ﺣﮑﻢ‬‫اﻟﻔﯽ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻃﻮﻻـﻧﯽ از ﻣﺎﻟـﮏ ﺑـﻦ اوس ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑﻤﯿﺮاث ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻــّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟـﻪ و ﺳــﻠﻢ آورده و در ان ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ‬‫ﻓﻠﻤﺎ ﺗﻮﻓﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺠﺌﺘﻤﺎ ﺗﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاﺛﮏ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯿﮏ و‬‫ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬا ﻣﯿﺮاث اﻣﺮأﺗﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﻬﺎ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻮرث ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎ ﺻﺪﻗﮥ‬‫ﻓﺮأﯾﺘﻤﺎه ﮐﺎذﺑﺎ اﺛﻤﺎ ﻏﺎدرا ﺧﺎﺋﻨﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎر راﺷﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫وﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺮأﯾﺘﻤـﺎﻧﯽ ﮐﺎذﺑـﺎ اﺛﻤﺎ ﻏﺎدرا ﺧﺎﺋﻨﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎّر راﺷـﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ و ﺑﺨﺎري ﭼﻮن ﻣﺘﻌّﻮد ﺑﺘﺤﺮﯾﻒ و اﺳـﻘﺎط و‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﻘﻄﯿﻊ اﺣﺎدﯾﺜﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﺻـﺤﯿﺢ ﺳﻘﯿﻢ ﺧﻮد ﭼﻨﺪ ﺟﺎ آورده ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺼﻠﺤﺖ در ذﮐﺮ اﻟﻔﺎظ ﮐﺎذب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 231‬از ‪431‬‬‫و آﺛﻢ و ﻏﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻧﺪﯾﺪه ﮔﺎﻫﯽ آن را ﯾﮑﺴـﺮ ﺣﺬف ﻧﻤﻮده و اﻟﻔﺎﻇﯽ ﮐﻪ در ازاء آن واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﻗﯽ ﮔﺬاﺷـﺘﻪ و ﺧﯿﺎل ﻧﮑﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻫﻢ دﻟﯿـﻞ ﺑﯿﻦ ورود آﻧﺴﺖ و ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﺠﺎي آن ﻟﻔﻈﯽ ﭼﻨـﺪ آورده ﮐﻪ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﮐﺎر اﻟﮑﻨﺎﯾـﮥ اﺑﻠﻎ ﻣﻦ اﻟﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﺤﯿﻒ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻫﺮ ﻣﻘﺎم را ﺑﻘـﺪر ﺿـﺮورت ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب ﻓﺮض اﻟﺨﻤﺲ در ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀـﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻠﻢ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻓﯿﻬـﺎ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎر راﺷـﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﮑﻨﺖ اﻧﺎ وﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺒﻀـﺘﻬﺎ‬‫ﺳﻨﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﻣﺎرﺗﯽ اﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎر راﺷﺪ ﺗﺎﺑﻊ‬‫ﻟﻠﺤﻖ و در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي ﺑﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨﯽ اﻟﻨﻀـﯿﺮ در ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﻧﺎ‬‫وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻢ ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻓﺎﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻋﺒـﺎس و ﻗـﺎل ﺗـﺬﮐﺮان ان اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻪ ﮐﻤـﺎ ﺗﻘﻮﻻـن و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻓﯿﻪ ﻟﺼـﺎدق ﺑﺎر راﺷـﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ وﻟﯽ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺒﻀﺘﻪ ﺳﻨﺘﯿﻦ ﻣﻦ اﻣﺎرﺗﯽ اﻋﻤﻞ ﻓﯿﻪ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﻓﯿﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﻓﯿﻪ ﺻﺎدق ﺑﺎر راﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪309 :‬‬‫ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ و در ﮐﺘﺎب اﻟﻨﻔﻘﺎت ﺑﺎب ﺣﺒﺲ ﻧﻔﻘـﮥ اﻟﺮﺟﻞ ﻗﻮت ﺳـﻨﺘﻪ در ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻓﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻤﺎ‬‫ﺣﯿﻨﺌـﺬ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ و ﻋﺒﺎس ﺗﺰﻋﻤﺎن ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﮐﺬا و ﮐﺬا و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺻﺎدق ﺑﺎّر راﺷﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ‬‫اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺒﻀﺘﻬﺎ ﺳﻨﺘﯿﻦ اﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮاﺋﺾ در ﺑﺎب‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻮرث ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎه ﺻﺪﻗﮥ‬‫در ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ آورده ﻓﺘﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﺘﻬﺎ ﻓﻌﻤﻞ‬‫ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ وﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﺘﻬﺎ ﺳﻨﺘﯿﻦ اﻋﻤﻞ‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺎ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و در ﮐﺘﺎب اﻻﻋﺘﺼﺎم در ﺑﺎب ﻣﺎ ﯾﮑﺮه ﻣﻦ اﻟﺘﻌﻤﻖ و اﻟﺘﻨﺎزع در ﺳﯿﺎق اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫آورده ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ‬‫ﻓﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻤﺎ ﺣﯿﻨﺌﺬ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ و ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﺗﺰﻋﻤﺎن ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺬا و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﺻﺎدق‬‫ﺑﺎّر راﺷﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ وﻟّﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺒﻀﺘﻬﺎ ﺳﻨﺘﯿﻦ اﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺗﻘﻄﯿﻊ و ﺗﺒﺘﯿﺮ ﺑﺨﺎري درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿﺤﺴﺖ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺨﺎري ﺑﺎﯾﻦ ﺻﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﯿﻮب ﺑﺎدﯾﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ را ﺑﭙﻮﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺷﺮاح ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﭘﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﻧﺒﺮدﻧﺪ و‬‫آﻧﭽﻪ ﺑﺨـﺎري ﻣﮑﺘﻮم و ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﻤﻮده ﺑﻮد ﻇـﺎﻫﺮ و آﺷـﮑﺎر ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻠﺤـﺎظ ﺣﻤـﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي ﺑﺨﺎري اﯾﻦ ﺷـﻨﯿﻌﻪ ﻓﻈﯿﻌﻪ اﻋﻨﯽ ﺳﺘﺮ و‬‫ﮐﺘﻤـﺎن را ﺑﺮ ﮔﺮدن ﺑﯿﭽـﺎره زﻫﺮي اﻧـﺪاﺧﺘﻪ ﺑﻼ دﻟﯿﻞ ﺑﻤﺤﺾ ﺗﺨﻤﯿﻦ ﮔﻤﺎن ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ او ﮔﺎﻫﯽ اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ را ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ذﮐﺮ ﮐﺮده و‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﺑﮑﻨﺎﯾﻪ آورده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮض ﺑﺎب اﻟﺨﻤﺲ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀـﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ زاد‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻋﻘﯿﻞ و اﻧﺘﻤﺎ ﺣﯿﻨﺌﺬ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ و ﻋﺒﺎس ﺗﺰﻋﻤﺎن ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﮐﺬا و ﮐﺬا و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺷـﻌﯿﺐ ﮐﻤﺎ ﺗﻘﻮﻻن و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺴـﻠﻢ‬‫ﻣﻦ اﻟﺰﯾﺎدة ﻓﺠﺌﺘﻤﺎ ﺗﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاﺛﮏ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯿﮏ و ﯾﻄﻠﺐ ﻫﺬا ﻣﯿﺮاث اﻣﺮأﺗﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﻬﺎ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 232‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪310 :‬‬‫و ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻮرث ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎه ﺻﺪﻗﮥ‬‫ﻓﺮأﯾﺘﻤﺎه ﮐﺎذﺑﺎ اﺛﻤﺎ ﻏﺎدرا ﺧﺎﺋﻨﺎ و ﮐﺄّن اﻟﺰﻫﺮي ﮐﺎن ﯾﺤّﺪث ﺑﻪ ﺗﺎرة ﻓﯿﺼـّﺮح و ﺗﺎرة ﻓﯿﮑﻨﯽ و ﮐﺬﻟﮏ ﻣﺎﻟﮏ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﻣﺎ ﯾﮑﺮه ﻣﻦ اﻟﺘﻌﻤﻖ و اﻟﺘﻨﺎزع ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ ﺗﺰﻋﻤﺎن ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺬا ﻫﮑﺬا ﻫﻨﺎ وﻗﻊ ﺑﺎﻻﺑﻬﺎم و ﻗﺪ ﺑّﯿﻨﺖ‬‫ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﺮواﯾﮥ اﻟﻤﺎﺿـﯿﮥ ﻓﯽ ﻓﺮض اﻟﺨﻤﺲ ان ﺗﻔﺴـﯿﺮ ذﻟﮏ وﻗﻊ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻣﺴﻠﻢ و ﺧﻠﺖ اﻟﺮواﯾﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرة ﻋﻦ ذﻟﮏ اﺑﻬﺎﻣﺎ و ﺗﻔﺴﯿﺮا و‬‫ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟّﺴﺎري در ﺷـﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺎ‬‫وﻟّﯽ رﺳﻮل ﻟا ﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺘﺸﺪﯾـﺪ اﻟﺘﺤﺘﯿـﮥ ﻣﻦ وﻟﯽ ﻓﻘﺒﻀـﻬﺎ ﺑﻔﺘﺤﺎت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻤﺎ ﺣﯿﻨﺌﺬ و اﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ و ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﺗﺰﻋﻤﺎن ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﮐﺬا و‬‫ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﺠﺌﺘﻤـﺎ ﺗﻄﻠﺐ اﻧﺖ ﻣﯿﺮاﺛﮏ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯿﮏ و ﯾﻄﻠﺐ ﻫـﺬا ﻣﯿﺮاث اﻣﺮأﺗﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﻬﺎ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﻧﻮرث ﻣﺎ ﺗﺮﮐﻨﺎ ﺻﺪﻗﮥ ﻓﺮاﯾﺘﻤﺎه ﮐﺎذﺑﺎ اﺛﻤﺎ ﻏﺎدرا ﺧﺎﺋﻨﺎ‬‫و ﮐـﺄّن اﻟﺰﻫﺮي ﮐـﺎن ﯾﺤـﺪث ﺑﻪ ﺗﺎرة ﻓﯿﺼـّﺮح و ﺗﺎرة ﯾﮑﻨﯽ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺎذﺑﺎ اﺛﻤﺎ ﻏﺎدرا ﺧﺎﺋﻨﺎ را اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺟﻮﻫﺮي ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺧﺘﻼف اﻟﻔﺎظ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻘﯿﻔﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ در ﺿـﻤﻦ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻃﻮﯾﻞ از ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اوس‬‫آورده ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺨﻄـﺎب ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣﻀـﺮت ﻋﺒـﺎس ﮔﻔﺖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻧﺎ وﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺒﻀﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺪ ﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻤﺎ ﺣﯿﻨﺌﺬ و اﻟﺘﻔﺖ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ و اﻟﻌﺒﺎس ﺗﺰﻋﻤﺎن ان‬‫اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻇﺎﻟﻢ ﻓﺎﺟﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻓﯿﻬﺎ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎّر راﺷـﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ اوﻟﯽ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺑﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﻘﺒﻀﺘﻬﺎ ﺳﻨﺘﯿﻦ او ﻗﺎل ﺳﻨﯿﻦ ﻣﻦ اﻣﺎرﺗﯽ اﻋﻤﻞ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻗﺎل و‬‫اﻧﺘﻤـﺎ و اﻗﺒـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺒـﺎس و ﻋﻠﯽ ﺗﺰﻋﻤﺎن اﻧﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﻇﺎﻟﻢ ﻓﺎﺟﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﻟﺼﺎدق ﺑﺎّر راﺷـﺪ ﺗﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﺟﻮﻫﺮي درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻘﯿﺪه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﺣﻀـﺮت ﻋﺒﺎس را در ﺑﺎب اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ از زﺑﺎن ﻋﻤﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺠـﺎي ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺮأﯾﺘﻤـﺎه ﮐﺎذﺑـﺎ اﺛﻤـﺎ ﻏـﺎدرا ﺧﺎﺋﻨـﺎ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺰﻋﻤـﺎن ان اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻇﺎﻟﻢ ﻓﺎﺟﺮ آورده و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺠﺎي ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺮأﯾﺘﻤﺎﻧﯽ‬‫ﮐﺎذﺑـﺎ اﺛﻤـﺎ ﻏـﺎدرا ﺧﺎﺋﻨـﺎ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺰﻋﻤـﺎن اﻧﯽ ﻓﯿﻬـﺎ ﻇـﺎﻟﻢ ﻓـﺎﺟﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﻫﻤﺎن اﻟﻔﺎظ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در اﺻﻞ رواﯾﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺟﻮﻫﺮي ﻫﻤﺎن اﻟﻔﺎظ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪311 :‬‬‫ارﺑﻌﻪ اﻋﻨﯽ ﮐﺎذب و آﺛﻢ و ﻏﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺴـﻠﻢ آورده ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺟﻮﻫﺮي ﺑﻐﺮض ﺗﻘﻠﯿﻞ ﺷـﻨﺎﻋﺖ آن را ﺑﺎﯾﻦ دو ﻟﻔﻆ‬‫اﻋﻨﯽ ﻇـﺎﻟﻢ و ﻓـﺎﺟﺮ ﻣﺒـﺪل ﻧﻤﻮده و ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ دو ﻟﻔـﻆ ﻫﻢ در اﺛﺒـﺎت ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام اﻫـﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﮐـﺎﻓﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺟﻮﻫﺮي در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻘﯿﻔﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ در ﺿـﻤﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اوس ﮐﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ رواﯾﺖ ﮐﺮده آورده ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺖ ﻓﻠﻤﺎ ﺗﻮﻓﯽ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺒﻀﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﺠﺌﺖ ﯾﺎ ﻋﺒﺎس ﺗﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاﺛﮏ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯿﮏ و ﺟﺌﺖ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺗﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاث زوﺟﺘﮏ ﻣﻦ اﺑﯿﻬﺎ‬‫و زﻋﻤﺘﻤﺎ ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﮐﺎن ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺎﺋﻨﺎ ﻓﺎﺟﺮا و اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘـﺪ ﮐﺎن اﻣﺮأ ﻣﻄﯿﻌﺎ ﺗﺎﺑﻌﺎ ﻟﻠﺤﻖ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﺒﻀـﺘﻬﺎ ﻓﺠﺌﺘﻤﺎﻧﯽ ﺗﻄﻠﺒﺎن ﻣﯿﺮاﺛﮑﻤﺎ اﻣﺎ‬‫اﻧﺖ ﯾﺎ ﻋﺒﺎس ﻓﺘﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاﺛﮏ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯿﮏ و اﻣﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﯿﻄﻠﺐ ﻣﯿﺮاث زوﺟﺘﻪ ﻣﻦ اﺑﯿﻬﺎ و زﻋﻤﺘﻤﺎ اﻧﯽ ﻓﯿﻬﺎ ﺧﺎﺋﻦ ﻓﺎﺟﺮ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻠﻢ اﻧﯽ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻣﻄﯿﻊ ﺗـﺎﺑﻊ ﻟﻠﺤﻖ و درﯾﻦ رواﯾﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺠـﺎي ﻇﺎﻟﻢ ﻓﺎﺟﺮ ﺧﺎﺋﻦ ﻓﺎﺟﺮ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻟﻔﻆ ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي‬‫ﮐﺸﻒ ﻋﻮار ﺷﯿﺨﯿﻦ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺟﻮﻫﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﺴﻘﯿﻔﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﻣﻀﻤﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اوس را‬‫ﺑﺘﻐﯿﯿﺮ و اﺧﺘﻼف اﻟﻔﺎظ از اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﻫﻢ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﻟﻔﺎظ او ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻘﺼﻮد اﺳﺖ اﯾﻨﺴﺖ ﻓﮑﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺘﺼﺪق ﺑﻪ و ﯾﻘﺴﻢ ﻓﻀـﻠﻪ ﺛﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﻓﻮﻟﯿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺳـﻨﺘﯿﻦ ﯾﺼﻨﻊ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﮐﺎن ﯾﺼﻨﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﻧﺘﻤﺎ‬‫ﺗﻘﻮﻻن اﻧﻪ ﮐﺎن ﺑـﺬﻟﮏ ﺧﺎﻃﺌﺎ و ﮐﺎن ﺑﺬﻟﮏ ﻇﺎﻟﻤﺎ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﺑﺬﻟﮏ اﻻ راﺷﺪا ﺛﻢ وﻟﯿﺘﻪ ﺑﻌﺪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﮑﻤﺎ ان ﺷـﺌﺘﻤﺎ ﻗﺒﻠﺘﮑﻤﺎه ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 233‬از ‪431‬‬‫ﻋﻤﻞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﻬـﺪه اﻟـﺬي ﻋﻬـﺪ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﻠﺘﻤﺎ ﻧﻌﻢ و ﺟﺌﺘﻤﺎﻧﯽ اﻻن ﺗﺨﺘﺼـﻤﺎن ﯾﻘﻮل ﻫـﺬا ارﯾـﺪ ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﻣﻦ اﺑﻦ اﺧﯽ و ﯾﻘﻮل ﻫﺬا ارﯾﺪ‬‫ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﻣﻦ اﻣﺮأﺗﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻻ اﻗﻀـﯽ ﺑﯿﻨﮑﻤﺎ اﻻ ﺑﺬﻟﮏ و ﺗﺤﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ رواﯾﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﻫﻢ در اﺛﺒﺎت اﺻﻞ‬‫ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﺴـﻨﺪﺳﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را ﮐﺎذب و آﺛﻢ و‬‫ﻏﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﻧﺰد ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺷﮑﯽ و رﯾﺒﯽ در ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺨﺎري ﮐﻪ از ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ آورده راه ﺑﻬﺖ و اﻓﺘﺮا‬‫ﺑﺎﻗـﺪام ﺟﺴـﺎرت و اﺟﺘﺮا ﺳﭙﺮده ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ و اﻣﺜﺎل آن ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺮاي‬‫اﻇﻬﺎر اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ و ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﺮاﺷﯿﺪه و ﺑﺎﻓﺘﻌﺎل آن از ﻟﺴﺎن آن ﺟﻨﺎب ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﺮاﺷﯿﺪه‬‫ﯾﻘﯿﻨـﺎ از ﻣﻔﺘﺮﯾـﺎت ﺑـﺎﻃﻠﻪ و اﮐـﺬوﺑﺎت ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻗﻮم ﻧﺎاﻧﺼـﺎﻓﺴﺖ و ﺳـﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿـﺎي آن ﺟﻨﺎب از ﻟﻮث اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ رواﯾﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺎﺳﺪه ﻣﻨّﺰه و ﻣﺒﺮا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻼﺣﻈﻪ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪312 :‬‬‫ﺻﺤﯿﺤﯿﻦ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫـﺎ ﺧـﺎك ﻓﻀـﯿﺤﺖ و رﺳﻮاﯾﯽ ﺑﺮ رؤس واﺿـﻌﯿﻦ آن ﻣﯽﭘﺎﺷـﺪ و اﮔﺮ ﭼﻪ ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻧّﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان‬‫رواﯾﺖ ﻣﻌﻬﻮده ﺑﺨﺎري ﺑﺤّﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﻌﺪ آن اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻨﻈﺮ در ﺳـﻨﺪ آن ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ اﺳﮑﺎت و اﻓﺤﺎم و ﻗﻤﻊ رؤس اﻫﻞ‬‫ﻟﺪاد و ﺧﺼﺎم ﻗﺪح و ﺟﺮح آن ﺳﻨﺪا ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﻢ و در ﻗﻠﺐ و ﺟﮕﺮ ﻣﺴﺘﺪﻟّﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺧﺒﺮ اﻫﻞ ﻫﺬر و ﻣﺪﻟّﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻤﺮ ﺳﺨﺎﻓﺖ اﺛﺮ‬‫ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺮ ان ﻣﯽﻧﺎزﻧـﺪ و ﺟﺎﻧﻬﺎي ﺷـﯿﺮﯾﻦ ﺧﻮد ﺑﺮ آن ﻣﯽﺑﺎزﻧـﺪ ﻧﺸﺘﺮ ﺧﻮﻧﯿﻦ ﻣﯽدواﻧﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﻨﻘـﺪ و اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ رﺟﺎل ﺳـﻨﺪ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ارﺑﺎب ﺗﺒﺼﺮ و ﺳﺪاد ﺑﺮ آن وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺳﻨﺪ آن ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ‬‫و راﯾﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺪي واﻗﻊ ﺷـﺪه و او ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﻪ از اﻋـﺎﻇﻢ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ رﺟﺎل اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴـﺖ‬‫ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺧﻮد را از ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺣﺪﯾﺚ او ﻣﻨﻊ ﻧﻤﻮده و ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﻋﺪم وﺛﻮق او ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒﺪي ﮔﻔﺘﻪ و روي اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ ﺗﮑﺘﺒﻮا ﻋﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﺜﻘﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻣﻘﺪﻣﻪ‬‫ﻓﺘـﺢ اﻟﺒـﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺪي ﻣﻦ ﺷـﯿﻮخ اﻟﺒﺨـﺎري ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﺜﻘـﮥ اﻟـﺦ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﺜﻘـﮥ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺜﻪ اﻟﻔﺎظ‬‫ﮐﺎﻣﻨـﮥ ﺿـﻌﯿﻔﮥ ﺛﻢ ﺳﺄﻟﺖ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻫﻞ ان ﯾﮑﺘﺐ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺳـﻨﺪ آن ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري واﻗﻊ ﺷـﺪه و او ﻣـﺪﻟﺲ ﺑﻮد و از ﺿـﻌﻔﺎء‬‫ﺗﺪﻟﯿﺲ ﻣﯽﮐﺮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺤﺠﮥ اﻟﺜﺒﺖ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻊ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺪﻟّﺲ ﻋﻦ اﻟﻀﻌﻔﺎء و ﻟﮑﻦ‬‫ﻟﻪ ﻧﻘـﺪ و ذوق و ﻻـ ﻋﺒﺮة ﺑﻘﻮل ﻣﻦ ﻗﺎل ﮐﺎن ﯾـﺪﻟّﺲ و ﯾﮑﺘﺐ ﻋﻦ اﻟﮑـﺬاﺑﯿﻦ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﺮوق اﻟﺜﻮري اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺛﻘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻓﻘﯿﻪ ﻋﺎﺑﺪ اﻣﺎم ﺣﺠﮥ ﻣﻦ رؤس اﻟﻄﺒﻘﮥ اﻟﺴﺎﺑﻌﮥ و ﮐﺎن رﺑﻤﺎ دﻟّﺲ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ اﺣﺪي‬‫و ﺳـﺘﯿﻦ و ﻟﻪ ارﺑﻊ و ﺳـﺘﻮن و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺧﻠﯿـﻞ ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﺤﻠـﺒﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺪﻟﺴـﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻪ و ﺷـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ در ﺷﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ در ذﮐﺮ ﺗﺪﻟﯿﺲ ﺗﺴﻮﯾﻪ ﮐﻪ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ‬‫اﻗﺴﺎم ﺗﺪﻟﯿﺴﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﮐﺎن اﻻﻋﻤﺶ و اﻟﺜﻮري و ﺑﻘّﯿﮥ ﯾﻔﻌﻠﻮن ﻣﺜﻞ ﻫﺬا و ﻗﺪ ﺳﻤﺎه اﺑﻦ اﻟﻘﻄﺎن و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻟﺘﺴﻮﯾﮥ‬‫ﻗﺎل اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺮاﺳﯿﻞ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﻬﺬا اﻟﻨﻮع اﻓﺤﺶ اﻧﻮاع اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻣﻄﻠﻘﺎ و ﺷّﺮﻫﺎ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي در ذﮐﺮ ﺗﺪﻟﯿﺲ ﺗﺴﻮﯾﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺨﻄﯿﺐ و ﮐﺎن اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪313 :‬‬‫و ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري ﯾﻔﻌﻠﻮن ﻣﺜﻞ ﻫـﺬا ﻗﺎل اﻟﻌﻼﺋﯽ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠـﮥ ﻓﻬـﺬا اﻟﻨﻮع اﻓﺤﺶ اﻧﻮاع اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻣﻄﻠﻘﺎ و ﺷـﺮﻫﺎ ﻗﺎل اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﻫﻮ ﻗﺎدح ﻓﯿﻤﻦ‬‫ﺗﻌﻤﺪ ﻓﻌﻠﻪ و ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم ﻻ ﺷﮏ اﻧﻪ ﺟﺮح و ان وﺻﻒ ﺑﻪ اﻟﺜﻮري و اﻻﻋﻤﺶ ﻓﻼ اﻋﺘﺬار اﻧﻬﻤﺎ ﻻ ﯾﻔﻌﻼﻧﻪ اﻻ ﻓﯽ ﺣﻖ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن ﺛﻘﮥ‬‫ﻋﻨﺪﻫﻤﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎ ﻋﻨﺪ ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﺷﺮح اﻟﺸﺮح ﻧﺨﺒﮥ اﻟﻔﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺰري اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻗﺴﻤﺎن‬‫ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻻﺳـﻨﺎد و ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻟﺸـﯿﻮخ اﻣﺎ ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻻﺳـﻨﺎد ﻧﺤﻮ ان ﯾﺮوي ﻋﻤﻦ ﻟﻘﯿﻪ و ﻋﺎﺻﺮه ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ ﻣﻮﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ و ﻻ ﻧﻘﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 234‬از ‪431‬‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ و ﻣﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﻨﺎه ﺑﻞ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل ﻓﻼن او ﻋﻦ ﻓﻼن او ان ﻓﻼﻧﺎ ﻗﺎل و ﻣﺎ اﺷﺒﻪ ذﻟﮏ ﺛﻢ ﻗﺪ ﯾﮑﻮن ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ واﺣﺪ و ﻗﺪ ﯾﮑﻮن اﮐﺜﺮ و رﺑﻤﺎ ﻟﻢ‬‫ﯾﺴـﻘﻂ اﻟﻤﺪﻟﺲ ﺷـﯿﺨﻪ ﻟﮑﻦ ﯾﺴﻘﻂ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه رﺟﻼ ﺿﻌﯿﻔﺎ او ﺻﻐﯿﺮ اﻟﺴﻦ ﯾﺤّﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺬﻟﮏ و ﮐﺎن اﻻﻋﻤﺶ و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و‬‫اﺑﻦ اﺳـﺤﺎق و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﯾﻔﻌﻠﻮن ﻫﺬا اﻟﻨﻮع و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﺣﮑﯽ اﺑﻦ ﺣﺸﺮم ﮐﻨﺎ ﯾﻮﻣﺎ ﻋﻨﺪ ﺳﻔﯿﺎن ﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﺣﺪﺛﮏ‬‫اﻟﺰﻫﺮي ﻓﺴﮑﺖ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﺳﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي و ﻫﺬا اﻟﻘﺴﻢ ﻣﻦ اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ‬‫ﻣﮑﺮوه ﺟـﺪا و ﻓﺎﻋﻠﻪ ﻣـﺬﻣﻮم ﻋﻨـﺪ اﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻣﻦ ﻋﺮف ﺑﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﺠﺮوح ﻋﻨـﺪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻻ ﯾﻘﺒﻞ رواﯾﺘﻪ ﺑّﯿﻦ اﻟﺴـﻤﺎع او ﻟﻢ ﯾﺒّﯿﻨﻪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺒﺎرات ﺑﺮاي ﺛﺒﻮت ذم ﺗﺪﻟﯿﺲ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻬﺎﯾﺖ ذم و ﻋﯿﺐ و ﻟﻮم و ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺗﺪﻟﯿﺲ از دﯾﮕﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ‬‫اﺳﺎﻃﯿﻦ و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﻋﺎﻇﻢ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﻠﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ﺗﻠﺒﯿﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ‬‫رواﯾﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮع ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﺒﯿﻨﻮا اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻫﺬا ﺧﯿﺎﻧﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺮع و ﻣﻘﺼﻮدﻫﻢ ﺗﻨﻔﯿﻖ اﺣﺎدﯾﺜﻬﻢ و ﮐﺜﺮة رواﯾﺎﺗﻬﻢ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ روي ﻋّﻨﯽ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﺮي اﻧﻪ ﮐﺬب ﻓﻬﻮ اﺣﺪ اﻟﮑﺎذﺑﯿﻦ‬‫و ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﻔﻦ ﺗﺪﻟﯿﺴـﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﻓﺘﺎرة ﯾﻘﻮل اﺣﺪﻫﻢ ﻓﻼن ﻋﻦ ﻓﻼن او ﻗﺎل ﻓﻼن ﻋﻦ ﻓﻼن ﯾﻮﻫﻢ اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ و ﻫﺬا ﻗﺒﯿﺢ‬‫ﻻﻧﻪ ﯾﺠﻌﻞ اﻟﻤﻨﻘﻄﻊ ﻓﯽ ﻣﺮﺗﺒﮥ اﻟﻤﺘﺼﻞ و ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻦ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻀـﻌﯿﻒ و اﻟﮑﺬاب ﻓﯿﻌﻤﯽ اﺳـﻤﻪ ﻓﺮﺑﻤﺎ ﺳـﻤﺎه ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻤﻪ و رﺑﻤﺎ ﮐّﻨﺎه و رﺑﻤﺎ‬‫ﻧﺴﺒﻪ اﻟﯽ ﺟﺪه ﻟﺌﻼ ﯾﻌﺮف و ﻫﺬه ﺧﯿﺎﻧﮥ ﻟﻠﺸﺮع اﻟﻤﻄﻬﺮ ﻻﻧﻪ ﯾﺜﺒﺖ ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺑﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫ﯾﮑﻮن اﻻﺳﻨﺎد ﮐﻠﻪ ﺛﻘﺎت و ﯾﮑﻮن اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ او ﻣﻘﻠﻮﺑﺎ و ﻗﺪ ﺟﺮي ﻓﯿﻪ ﺗﺪﻟﯿﺲ و ﻫﺬا اﺻﻌﺐ اﻻﺣﻮال و ﻻ ﯾﻌﺮف ذﻟﮏ اﻻ اﻟﻨﻘﺎد و‬‫ذﻟـﮏ ﯾﻨﻘﺴﻢ ﻗﺴـﻤﯿﻦ اﻟﯽ ان ﻗـﺎل ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﻟﻘﺴﻢ اﻻول و اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺜﺎﻧﯽ ان ﯾﮑﻮن اﻟﺮاوي ﺷـﺮﻫﺎ ﻓﯿﺴـﻤﻊ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و‬‫اﻟﮑﺬاﺑﯿﻦ ﻋﻦ ﺷﯿﺦ ﻗﺪ ﻋﺎﺻﺮه او ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯿﺴﻘﻂ اﺳﻢ اﻟﺬي ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ و ﯾﺪﻟﺲ ﺑﺬﮐﺮ اﻟﺸﯿﺦ و ﻗﺪ ﮐﺎن ﺟﻤﺎﻋﮥ ﯾﻔﻌﻠﻮن ﻫﺬا ﻣﻨﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪314 :‬‬‫ﺑﻘﯿـﮥ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﮐﺎﻧﺖ ﺗﻼﻣـﺬة ﺑﻘﯿـﮥ ﯾﺴﻮون ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺴـﻘﻄﻮن اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﻣﻨﻪ و رﺑﻤﺎ اوﻫﻢ اﻟﻤﺪﻟﺲ اﻟﺴـﻤﺎع ﻣﻦ‬‫ﺷﺨﺺ ﻓﻘﺎل ﻋﻦ ﻓﻼن ﻓﯿﮑﻮن ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﮐﺬاب او ﺿﻌﯿﻒ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ رواه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻄﺎﻋﻦ ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻣﻦ ﺗﻮﺿﺄ ﻓﺎﺣﺴﻦ اﻟﻮﺿﻮء دﺧﻞ ﻣﻦ أي اﺑﻮاب اﻟﺠﻨﮥ‬‫ﺷﺎء‬‫ﻓﻘﺎل رﺟﻞ ﻟﻌﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻘﺒﮥ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﻓﻘﯿﻞ ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﻣﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ زﯾﺎد ﺑﻦ‬‫ﻣﺨﺮاق ﻓﻘﯿﻞ ﻟﺰﯾﺎد ﻓﻘﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺷﻬﺮ ﺑﻦ ﺣﻮﺷﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ رﯾﺤﺎﻧﮥ و ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻧﻤﺎ ﯾﻘﻊ ﻓﯽ اﻟﻌﻨﻌﻨﮥ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻋﻈﻢ اﻟﺠﻨﺎﯾﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و‬‫ﻧﻮوي در ﻣﻨﻬﺎج ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺠﺎج ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻗﺴـﻤﺎن اﺣﺪﻫﻤﺎ ان ﯾﺮوي ﻋﻤﻦ ﻋﺎﺻـﺮه ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻣﻮﻫﻤﺎ ﺳﻤﺎﻋﻪ‬‫ﻗﺎﺋﻼ ﻗﺎل ﻓﻼن او ﻋﻦ ﻓﻼن او ﻧﺤﻮه و رﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﻘﻂ ﺷـﯿﺨﻪ و اﺳـﻘﻂ ﻏﯿﺮه ﺿﻌﯿﻔﺎ او ﺻﻐﯿﺮا ﺗﺤﺴﯿﻨﺎ ﻟﺼﻮرة اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻫﺬا اﻟﻘﺴﻢ ﻣﮑﺮوه‬‫ﺟﺪا ذّﻣﻪ اﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﮐﺎن ﺷـﻌﺒﻪ ﻣﻦ اﺷّﺪﻫﻢ ذﻣﺎﻟﻪ و ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻼﻣﻪ اﻧﻪ ﺣﺮام و ﺗﺤﺮﯾﻤﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻮﻫﻢ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﻮز اﻻﺣﺘﺠﺎج‬‫ﺑﻪ و ﯾﺘﺴـﺒﺐ اﯾﻀـﺎ اﻟﯽ اﺳـﻘﺎط اﻟﻌﻤـﻞ ﺑﺮواﯾﺎت ﻧﻔﺴﻪ ﻣﻊ ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﺮور ﺛﻢ ان ﻣﻔﺴـﺪﺗﻪ داﺋﻤـﮥ و ﺑﻌﺾ ﻫـﺬا ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﺤﺮﯾﻢ ﻓﮑﯿﻒ‬‫ﺑﺎﺟﺘﻤﺎع ﻫـﺬه اﻻﻣﻮر و ﻣﺤﻤـﺪ اﮐﺮم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ در اﻣﻌﺎن اﻟﻨﻈﺮ ﺷـﺮح اﻟﺸـﺮح ﻧﺨﺒﮥ اﻟﻔﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ ان اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺛﻠﺜﮥ اﻗﺴﺎم‬‫اﺣﺪﻫﺎ ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻻﺳـﻨﺎد و ﻫﻮ اﻟﺬي ذﮐﺮه اﻟﻤﺼـﻨﻒ و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺗﺪﻟﯿﺲ اﻟﺸﯿﻮخ و ﻫﻮ ان ﯾﺴﻤﯽ ﺷﯿﺨﺎ ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻤﻪ اﻟﻤﻌﺮوف او ﯾﻨﺴﺒﻪ‬‫او ﯾﺼـﻔﻪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺸـﺘﻬﺮ ﮐﯿﻼ ﯾﻌﺮف و اﻟﺜﺎﻟﺚ ﺗـﺪﻟﯿﺲ اﻟﺘﺴﻮﯾـﮥ و ﺻﻮرﺗﻪ ان ﯾﺮوي اﻟﻤـﺪﻟﺲ ﺣـﺪﯾﺜﺎ ﻋﻦ ﺷـﯿﺦ ﺛﻘـﮥ ﺑﺴـﻨﺪ ﻓﯿﻪ راو ﺿـﻌﯿﻒ‬‫ﻓﯿﺤـﺬﻓﻪ اﻟﻤـﺪﻟﺲ ﻣﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺜﻘﺘﯿﻦ اﻟﺬﯾﻦ ﻟﻘﯽ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻵﺧﺮ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ اوﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻓﯿﺴـﺘﻮي اﻻﺳـﻨﺎد ﮐﻠﻪ ﺛﻘﺎت و ﯾﺼـﺮح اﻟﻤﺪﻟﺲ‬‫ﺑﺎﻻﺗﺼﺎل ﻋﻦ ﺷﯿﺨﻪ ﻻﻧﻪ ﻗﺪ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻨﻪ ﻓﻼ ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯽ اﻻﺳﻨﺎد ﻣﺎ ﯾﻘﺘﻀﯽ رّده اﻻ اﻻﻫﻞ اﻟﻨﻘﺪ و اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﻌﻠﻞ و ﯾﺼﯿﺮ اﻻﺳﻨﺎد ﻋﺎﻟﯿﺎ و ﻫﻮ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﻧﺎزل و ﻣﻤﻦ ﮐﺎن ﯾﻔﻌﻞ ﻫـﺬا اﻟﻘﺴﻢ ﻣﻦ اﻟﺘـﺪﻟﯿﺲ ﺑﻘﯿﮥ ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ و اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ واﺷـﺮ اﻗﺴﺎم اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﻫﺬا اﻟﻘﺴﻢ اﻻﺧﯿﺮ و ﻗﺪ‬‫ذﮐﺮ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺻﺢ ﻋﻦ ﻗﻮم اﺳـﻘﺎط اﻟﻤﺠﺮوح و ﺿﻢ اﻟﻘﻮي ﺗﻠﺒﯿﺴﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﯾﺤّﺪث و ﻏﺮورا ﻟﻤﻦ ﯾﺄﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻓﻬﺬا ﻣﺠﺮوح و ﻓﺴـﻘﻪ ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 235‬از ‪431‬‬‫ﺧﺒﺮه ﻣﺮدود ﻻـﻧﻪ ﺳﺎﻗـﻂ اﻟﻌﺪاﻟـﮥ اﻧﺘﻬﯽ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او در ﺑﺎب ﮐﺒﺎﺋﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻤـﺬﻫﺐ ﺧﻮارج ﺑﻮد اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ از اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺧﻄﯿﺐ ﺑﺮ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺟﻮاب داده ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و اﻣﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺣﺎﮐﯿﺎ ﻋﻦ وﮐﯿﻊ اﻧﻪ اﺟﺘﻤﻊ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﺜﻮري و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ و ﺷـﺮﯾﮏ و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ و اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻘﺎﻟﻮا‬‫ﻻ ﺑ ﯽ ﺣﻨﯿ ﻔ ﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪315 :‬‬‫ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯿﻤﻦ ﻗﺘﻞ اﺑﺎه و زﻧﯽ ﺑﺎﻣﻪ و ﺷﺮب اﻟﺨﻤﺮ ﻓﯽ راس اﺑﯿﻪ أ ﯾﺨﺮج ﻋﻦ اﻻﯾﻤﺎن ﻓﻘﺎل ﻻ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﻟﯿﻠﯽ ﻻ ﻗﺒﻠﺖ ﻟﮏ ﺷﻬﺎدة اﺑﺪا و‬‫ﻗﺎل ﻟﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﻻ ﮐﻠﻤﺘﮏ اﺑﺪا و ﻗﺎل ﺷﺮﯾﮏ ﻟﻮ ﮐﺎن ﻟﯽ اﻣﺮ ﻟﻔﻌﻠﺖ و ﻓﻌﻠﺖ و ﻗﺎل اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ وﺟﻬﯽ ﻣﻦ وﺟﻬﮏ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻟﺠﻮاب‬‫ﻋﻨﻪ ﻣﻦ وﺟﻮه ارﺑﻌـﮥ اﺣﺪﻫﺎ ان اﻟﺨﻄﯿﺐ أراد ان ﯾﺸـﻨﻊ ﺑﻬﺬا ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﺎﻇﻬﺮ ﺑﻪ ﻓﻀـﻠﻪ و ﺻﺪﻋﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ و ﻗﺪح ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﻫﺆﻻء‬‫اﻻرﺑﻌـﮥ ﻻـن اﺧﺮاج ﺻـﺎﺣﺐ اﻟﮑﺒﯿﺮة ﺑﮑﺒﯿﺮﺗﻪ ﻋﻦ اﻻﯾﻤـﺎن ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺨﻮارج ﻓﺎﻣـﺎ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺠﻤﻬﻮر اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﺮج ﻋﻦ اﻻﯾﻤﺎن اﻟﻤﻄﻠﻖ و ﻻ‬‫ﯾﺼـﯿﺮ ﮐﺎﻓﺮا ﻓﻤﺎ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻫﻮ اﻟﺤﻖ و ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻮه ﻫﻮ ﻣـﺬﻫﺐ اﻟﺨﻮارج و اﻟﺠﻮاب اﻟﺜﺎﻧﯽ ان اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻗـﺪ وﺿﻊ وﮐﯿﻌﺎ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻨﺎﻗﺾ ﻓﯽ‬‫ﮐﻼﻣﻪ و ﻣﺎ اﻟﺬي ﺿﻌﻔﻪ ﺛﻢ ﻋّﺪ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻄﻌﻦ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﻟﺠﻮاب اﻟﺜﺎﻟﺚ اﻧﻪ ﻣﻨﺎﻗﻀﮥ ﻣﻦ وﮐﯿﻊ و اﻟﺨﻄﯿﺐ ﺣﯿﺚ ﺣﮑﯽ اﻟﺨﻄﯿﺐ ﻋﻦ‬‫وﮐﯿﻊ ﻣـﺪﺣﻪ ﻻﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ و اﻧﻪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ و اﻟﺠﻮاب اﻟﺮاﺑﻊ ان ﻫﺆﻻء اﻻرﺑﻌﮥ ﻻ ﯾﻌﺘﺒﺮ ﻃﻌﻨﻬﻢ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻟﻮﺟﻬﯿﻦ اﺣﺪﻫﻤﺎ اﻧﻪ ﻻ ﺧﻔﺎء‬‫اﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻬﻢ واﻓﻘﻪ و اﻟﺜﺎﻧﯽ اﻧّﻬﻢ ﺣﺴـﺪوه و اﻇﻬﺮوا اﻟﺤﺴـﺪ و رﺑﻤﺎ اﻋﺘﺮﻓﻮا ﺑـﺬﻟﮏ ﻓﮑﯿﻒ ﯾﻌﺘﺒﺮ ﻃﻌﻨﻬﻢ ﻓﯿﻪ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻗﺎﺋﻞ‬‫ﺑﻮدن ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﺑﻤـﺬﻫﺐ ﺧﻮارج اﯾﻦ ﻫﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ او ﺑﺎ اﻣﺎم اﻋﻈﻢ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺣﺴـﺪ و ﻋﺪاوت داﺷﺖ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺣﺴـﺪ ﺧﻮد ﺑـﺎ آن اﻣـﺎم ﻋـﺎﻟﯽ ﻣﻘـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده و اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻘﯿﺼﻪ ﻓﺎﺿـﺤﻪ ﮐﺮده اﻋﻼم ﺧﻼﻋﺖ و ﺟﻼﻋﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ و اﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻌﻨﯿﺴﺖ ﻋﻈﯿﻢ در ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﮐﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ را ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺣﻀﺮات ﺣﻨﻔّﯿﻪ را ﺧﺼﻮﺻﺎ از آن ﺟﻮاﺑﯽ ﻧﯿﺴﺖ و اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ در‬‫ﺟـﺎي دﯾﮕﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﻧﺴـﺒﺖ ﺻـﺪور ﮐﻔﺮ ﺑﺎﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌـﺪ آن ﺧﻮارزﻣﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن‬‫ﺳﻔﯿﺎن ﺛﻮري و اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻋﺪاوت ﻇﺎﻫﺮه ﺑﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺑﺎ ﺳﻔﯿﺎن ﺛﻮري و اﻣﺜﺎل او ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ﻧﻤﻮده اﯾﺸﺎن را ﻣﺒﻬﻮت ﻣﯽﮐﺮد و اﻟﻘﺎم‬‫ﺣﺠﺮ ﺑﻌﻤﻞ ﻣﯽآورد و اﯾﺸﺎن ﻗﺎدر ﻧﻤﯽﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ او ﮐﻼم ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ اﺗﺒﺎع ﻧﻔﺲ اّﻣﺎره ﻧﻤﻮده ذّم و ﺗﻮﻫﯿﻦ آن اﻣﺎم اﻋﻈﻢ ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ ﺧﻮارزﻣﯽ اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﻏﯿﺒﺖ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﯽﻧﻤﻮد و اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻏﯿﺒﺖ او ﻧﻤﯽﮐﺮد و ﺧﻮد ﺳـﻔﯿﺎن اﻋﺘﺮاف ﺑـﺎﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده ﺗﻔﻀﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿﺢ ﺧﻮد واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿﺪ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و اﻣﺎ ﻗﻮﻟﻪ ﺣﺎﮐﯿﺎ ﻋﻦ ﺳﻔﯿﺎن‬‫اﻟﺜﻮري اﻧﻪ ﻗﺎل اﺳـﺘﺘﯿﺐ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻣﻦ اﻟﮑﻔﺮ ﻣﺮﺗﯿﻦ ﻓﺎﻟﺠﻮاب ﻋﻨﻪ ﻣﻦ وﺟﻮه ﺛﻼﺛﮥ اﺣﺪﻫﺎ ان ﺳـﻔﯿﺎن رح ﮐﺎن ﺑﯿﻨﻪ و ﺑﯿﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻋﺪاوة‬‫ﻇﺎﻫﺮة ﻻن اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﮐﺎن ﯾﺒﻬﺘﻬﻢ و ﯾﻠﻘﻤﻬﻢ اﻟﺤﺠﺮ ﻓﻼ ﯾﻘـﺪرون ﻋﻠﯽ ان ﯾﺘﮑّﻠﻤﻮا و ﮐﺎن ﺳـﻔﯿﺎن و اﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﺸـﺮ ﺗﺎﻣﺮﻫﻢ اﻟﻨﻔﺲ اﻻﻣﺎرة‬‫ﺑﺎﻟﺴﻮء ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪316 :‬‬‫اﻟﻮﻗﯿﻌﮥ ﻓﯿﻪ ﺑﺤﮑﻢ اﻟﺒﺸـﺮﯾﮥ ﮐﺎﺧﻮة ﯾﻮﺳﻒ اوﻻد ﯾﻌﻘﻮب اﻟﻨﺒﯽ ع ﺛﻢ ﯾﺘﺬﮐﺮون ﻓﺎذا ﻫﻢ ﻣﺒﺼـﺮون ﻓﺠﻌﻠﻮا ﯾﻤﺪﺣﻮﻧﻪ و اﻟﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﺻـﺤﮥ ﻣﺎ‬‫ﻗﻠﻨﺎ اﻧﻪ ﻣﺎ ﺣﮑﯽ ﻋﻦ اﺣـﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻻ ﺣﮑﯽ ﻋﻨﻪ ﺛﻨﺎء و ﻣﺪح ﻓﯽ وﻗﺖ آﺧﺮ ﻓﺎﻻول ﮐﺎن ﺑﺤﮑﻢ اﻟﺒﺸـﺮﯾﮥ و اﻟﻨﻔﺲ‬‫اﻻﻣـﺎرة ﺑـﺎﻟﺴﻮء و اﻟﺜﺎﻧﯽ ﺑﺤﮑﻢ ورﻋﻬﻢ و ﺗﻘﻮاﻫﻢ و إﻟﯿﻪ وﻗﻌﺖ اﻻﺷﺎرة ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ِإﱠن اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﻘْﻮا ِإذا َﻣﱠﺴُﻬْﻢ ﻃﺎﺋٌِﻒ ﻣَِﻦ اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن َﺗـَﺬﱠﮐُﺮوا‬‫َﻓِﺈذا ُﻫْﻢ ُﻣﺒِْﺼُﺮوَن‬‫اﻻ ﻣﻦ ﻋﺼـﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﻠﮏ ﻧﻔﺴﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﻐﻀﺐ ﻓﻠﻢ ﯾﻐﺘﺐ اﺣـﺪا ﮐﺎﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ رض ﻓﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﻨﻘﻞ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ذﮐﺮﻫﻢ ﺑﺴﻮء ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺣﮑﯽ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻟا ﻤﺒﺎرك ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﻮﻗﻊ ﻓﯽ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ اﺑﻌﺪ اﺑﺎ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﻦ اﻟﻐﯿﺒﮥ ﻣﺎ رأﯾﺘﻪ ﯾﻐﺘﺎب اﺣﺪا ﻓﻘﺎل ﺳﻔﯿﺎن اﻧّﻪ‬‫ﻻ ﻋﻘﻞ ﻣﻦ ان ﯾﺴـﻠﻂ اﺣﺪا ﻋﻠﯽ ﺣﺴﻨﺎﺗﻪ و آﻧﭽﻪ ﺧﻮارزﻣﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﺪارﮐﯽ از ﺳﻮء ﺣﺎل ﺛﻮري ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﺛﻮري و اﻣﺜﺎل او ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ﺑﺸـﺮﯾﺖ ﻣـﺬﻣﺖ اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﺑﺎز ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ورع و ﺗﻘﻮي ﻣـﺪح او ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ ﻧﻔﻌﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 236‬از ‪431‬‬‫ﺑﺤﺎل ﺧﺴﺎرت ﻣﺂل ﺛﻮري و اﻣﺜﺎل او ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺛﻮري ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪ رﺳﯿﺪه ﮐﻪ ﻣﺤﺾ ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي ﻧﻔﺲ اﻣﺎره در ﻣﺜﻞ‬‫اﻣﺎم اﻋﻈﻢ ﺳﻨﯿﻪ ﻗﺪح ﻣﯽﮐﺮد و ﻧﺴﺒﺖ ﺻﺪور ﮐﻔﺮ ﺑﺎو ﻣﯽداد دﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ او ﺣﻈﯽ از ورع و ﺗﻘﻮي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ آري اﮔﺮ‬‫ﻧﺰد ﺧﻮارزﻣﯽ اﯾﻦ ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺛﻮري در اﻣﺎم اﻋﻈﻢ ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺣﻘﺎق ﺣﻖ و ﻧﺎﺷـﯽ از ﺗﺪﯾﻦ ﺑﻮد اﻟﺒﺘﻪ وﺻﻒ ﺛﻮري ﺑﻮرع و ﺗﻘﻮي ﺑﺎ آن‬‫راﺳﺖ ﻣﯽآﯾـﺪ و إذ ﻟﯿﺲ ﻓﻠﯿﺲ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻣـﺪح اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ اﮔﺮ از ﺛﻮري ﺻﺎدر ﻫﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻣﻨﺸﺄ آن ورع و ﺗﻘﻮي او‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮﺳﺖ ﻣﺜـﻞ ﺧﻮف از اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ و ﻣﺎ ﯾﻀﺎﻫﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟـﺪواﻋﯽ اﻟﺘﯽ ﺗﻘﻮد اﻟﺤﺴﺎد و از ﺟﻤﻠﻪ ﻗﺒﺎﺋﺢ‬‫ﺳﻔﯿﺎن ﺛﻮري آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او از اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ رواﯾﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺴﺪ و ﻋﺪاوت ﺧﻮد ﺑﺎ او ﻫﻨﮕﺎم رواﯾﺖ ﻧﺎم اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫ﻧﻤﯽآورد و درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺣﺴﺐ ﻋـﺎدت ﺧﻮد ارﺗﮑـﺎب ﺷـﯿﻤﻪ ﻣﻠﯿﻤﻪ ﺗـﺪﻟﯿﺲ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ اﻟﻤﺆﯾـﺪ ﺧﻮارزﻣﯽ در ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ أﺑﯽ‬‫ﺣﻨﯿﻔﻪ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﮔﻔﺘﻪ ﯾﻘﻮل اﺿـﻌﻒ ﻋﺒﺎد اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻘﺎﻣﺎت و اﻟﻤﻌﺎداة اﻟﺘﯽ ﺑﯿﻦ ﺳـﻔﯿﺎن و أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻣﺸﻬﻮرة و ﻫﻮ ﯾﺮوي ﻋﻦ‬‫اﻻﻣﺎم أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﮐﺜﯿﺮا ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻤﺮﺗﺪة و اﻟﺰﮐﺎة و ﮐﺎن ﯾﺪﻟﺲ و ﯾﻘﻮل ﻓﯽ اﻟﺮواﯾﮥ ﻋﻨﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﻟﺜﻘﮥ او ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ و ﻟﮑﻦ ﻇﻬﺮ اﻧﻪ‬‫أراد ﺑﻪ اﺑـﺎ ﺣﻨﯿﻔـﮥ اﻟـﺦ و ﺑﺎﻻـﺗﺮ از ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛـﻮري از ﻏـﺎﯾﺖ ﺛﻮران ﻣﻮاد ﺣﻘـﺪ و ﻋﻨـﺎد و ﻓﻮران ﮐﻮاﻣﻦ ﺑﻐﯽ و ﻟـﺪاد ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻣﺨﺎﺻﻤﺖ و ﻣﮑﺎﺑﺮت و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ و ﻣﻀﺎّرت ﺑﺎ اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد و ﺑﺮ ﻣﺜﻞ آن ﺟﻨﺎب اﯾﺮاد و اﻋﺘﺮاض ﻧﻤﻮده اﺑﻮاب‬‫ﺧﺰي و اﻓﺘﻀﺎح ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﻣﯽﮔﺸﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪317 :‬‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺷﻌﺮاﻧﯽ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ در ﻟﻮاﻗﺢ اﻻﻧﻮار در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺜﻮري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺮاي ﻋﻠﯿﻪ ﺟـّﺒ ﮥ ﻣﻦ ﺧﺰ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻧﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮة ﺗﻠﺒﺴﻮن ﻫـﺬا ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻧـﺪري ادﺧﻞ ﯾـﺪك ﻓﺎذا ﺗﺤﺘﻪ‬‫ﻣﺴـﺢ ﻣﻦ ﺷـﻌﺮ ﺧﺸﻦ ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺛﻮري ارﻧﯽ ﻣﺎ ﺗﺤﺖ ﺟّﺒﺘﮏ ﻓﻮﺟﺪ ﺗﺤﺘﻬﺎ ﻗﻤﯿﺼﺎ ارق ﻣﻦ ﺑﯿﺎض اﻟﺒﯿﺾ ﻓﺨﺠﻞ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻢ ﻗﺎل ﯾﺎ ﺛﻮري ﻻ‬‫ﺗﮑﺜﺮ اﻟﺪﺧﻮل ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺗﻀﺮﻧﺎ و ﻧﻀﺮك‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻮري ﺣﺎﺿـﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﺮدﯾﺪ و ﭼﻮن آن ﺟﻨﺎب را دﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﺒﻪ‬‫ﺧﺰ ﭘﻮﺷـﯿﺪه اﺳﺖ ﺑﻼ ﻟﺤﺎظ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ آن ﺟﻨﺎب از ﻏﺎﯾﺖ ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ ﺑﺎ آل اﻃﯿﺎب ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﺮ ﻟﺒﺎس آن ﺟﻨﺎب‬‫زﺑـﺎن ﺧﻼـﻋﺖ ﺗﺮﺟﻤـﺎن ﺑـﺎﻋﺘﺮاض ﮔﺸـﺎد و داد اﻇﻬـﺎر ﺟﻬـﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ ﺧﻮد از ﻣﺮاﺗﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت داد و آن ﺣﻀـﺮت‬‫ﺑﺠﻮاﺑﺶ ﻇـﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب زﯾﺮ ﺟﺒﻪ ﺧﺰ ﺟـﺎﻣﻪ از ﺷـﻌﺮ ﺧﺸﻦ در ﺑﺮ ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﺑﻠﺒﺲ ﻟﺒـﺎس ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻻي آن ﺑﺎﻇﻬﺎر ﻧﻌﻤﺖ اﻟﻬﯽ‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺛﻮري زﯾﺮ ﻟﺒـﺎس ﺧﺸﻦ ﻗﻤﯿﺼـﯽ رﻗﯿﻖﺗﺮ از ﺑﯿـﺎض ﺑﯿﺾ ﭘﻮﺷـﯿﺪه در ﺗﺨـﺪﯾﻊ و اﺿـﻼل ﻋﻮام ﺟﻬﺎل ﮐﻮﺷـﯿﺪه ﭘﺲ ﺛﻮري ازﯾﻦ‬‫واﻗﻌﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﺷـﺮﻣﻨﺪه و ﺧﺠﻞ و ﺑﻌﺠﺰ و درﻣﺎﻧـﺪﮔﯽ ﻣﺜﻞ ﺧﺮ در ﮔﻞ ﮔﺮدﯾـﺪ و اﻣﺎم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎدق ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻌﺪ ﻇﻬﻮر ﺧﺒﺚ ﺳـﺮﯾﺮه و‬‫ﻋﻈﻢ ﺟﺮﯾﺮه او او را از ﮐﺜﺮت ﺣﻀﻮري ﻧﺰد ﺧﻮد ﻣﻤﻨﻮع و ﻣﺤﺠﻮر و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺒﻌﯿﺪ و ﺗﻄﺮﯾﺪ از ﻣﻌﻬﺪ ﺣﻖ و ﻣﺸـﻬﺪ ﺻﺪق ﻣﻘﺼﯽ و ﻣﻬﺠﻮر‬‫ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ ادراك اﯾﻦ اﺣﻮال ﺿـﻼﻟﺖ اﺷـﺘﻤﺎل اﺣـﺪي از اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﺛﻮري را ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺨﻮاﻫـﺪ دﯾـﺪ و رواﯾﺖ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻧﺎﺻﺒﯽ ﺑﻐﯿﺾ را ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﺑﺎب ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺠﻮي ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺧﺮﯾﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺻـﺮﯾﺢ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري ﺧﺎرﺟﯽ ﺑﺎﺧﺮاج آن در ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﺳﻘﯿﻢ ﺧﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﺑﻨﻘـﻞ آن از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮواﯾﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﻨﻔﯿﻪ ﭘﺮده ﺷـﺮم و ﺣﯿﺎي ﺧﻮد ﻣﻬﺘﻮك ﺳﺎﺧﺘﻪ‬‫ﮐﺬﺑﯿﺴﺖ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺑّﯿﻦ و ﺗﺨﺮﺻـﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ ﻫّﯿﻦ و ﺑﻌﻀـﯽ از اﻓﺎﮐﯿﻦ ﺑﺎﻻﺗﺮ ازﯾﻦ رﻓﺘﻪ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻓﻀﻠﯿﺖ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺣﺴﺐ ارﺷـﺎد ﺧﻮد آن ﺟﻨـﺎب اﻓﺘﺮاء ﻧﻘـﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﺑﻨـﺎي اﻧﺼﺎف ﺑﻤﻌﺎول اﻋﺘﺴﺎف‬‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﻣﯽآرد‬‫ﻋﻦ زﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﻘﻮل ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﯾﺎ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﯽ اﺑﻮك ﻓﺴﺎﻟﺖ أﺑﯽ ﻋﻠّﯿﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﻦ ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺰاﻏﻮﻟﯽ ﮐﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 237‬از ‪431‬‬‫و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻓﺘﺮاي ﻋﺠﯿﺐ و ﻣﺎﺟﺮاي ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ واﺿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪318 :‬‬‫ﻣـﺪﺣﻮر در آن اوﻻ از زﺑﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و اﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫او ﺟـﺎري ﮐﺮده اﮔﺮ ﭼﻪ واﺿﻊ ﺑﯽﺑـﺎك ﺑـﺎن اراده ﺑﺎﻃﻞ ﻧﺎﭘﺎك ﮐﺮده و ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ آن را ﻣﻘـﺪﻣﻪ اﻓﺘﺮاي ﻣﻮﻫﻮن ﺧﻮد ﮔﺮداﻧـﺪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ‬‫واﺿﻊ ﻣﻠﻮم از زﺑﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻓﻀﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ وﺿﻊ ﻧﻤﻮده و ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﮐﺮ آﺧﺮا ﻣﻈﻬﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬‫ﺣﺎل و ﮐﺎﺷﻒ از ﺳﻮء ﻣﺂل اﯾﻦ ﺗﺨﺮص و اﻓﺘﻌﺎل ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ وﺿﺎع ﺻﻨﺎع ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫را ﻣﮕﺮ ﻣﺜﻞ ﻋﻮام ﺗﺼﻮر ﮐﺮده ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻣـﺪح ﺧﻮد اﻃﺮا در ﻣـﺪح ﻣﺎدح ﺧﻮﯾﺶ آﻏﺎز ﻣﯽﻧﻬﻨـﺪ و ﺑﻤﻔﺎد ﻣﻦ ﺗﺮا ﺣﺎﺟﯽ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺗﻮ ﻣﺮا‬‫ﺣﺎﺟﯽ ﺑﮕﻮ داد ﺗﻔﻮه ﺑﺒﺎﻃﻞ ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯽاﻋﺘﺒﺎري اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻧﯿﺰ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﺧﻮدﺷﺎن واﺿـﺤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﺳﻨـﺪي ﺑﺮاي آن ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﮐﺴـﯽ از ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ آن ﻧﮑﺮده و ﺷـﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ ﻣﺨـﺎﻃﺐ اﺻـﻠﯽ ﻣﺎ درﯾﻦ‬‫ﮐﺘـﺎﺑﺴﺖ در ﮐﺘـﺎب ﺗﺤﻔﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑـﺂﻧﮑﻪ اﻋﺘﺒـﺎر ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﯿﺎﻓﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﮐﺘﺐ ﻣﺴـﻨﺪه ﻣﺤـﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﻣﻊ اﻟﺤﮑﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺼـﺤﮥ و ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﯽﺳـﻨﺪ ﻧﺰد اﯾﺸﺎن ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﮔﻮش ﺑﺂن ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﺷﺘﺮ ﺑﯽﻣﻬﺎر و ﺳﺎﻗﻂ از‬‫درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و اﺻـﻼ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺻـﻐﺎ و اﺳﺘﻤﺎع ﻧﺰد ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر و اﺳﻤﺎع ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و ﺑﻌﻀﯽ از وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﭼﻮن‬‫دﯾﺪﻧـﺪ ﮐﻪ وﺿـﻊ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ از ﻟﺴـﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻣﺮﯾﺴﺖ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺷـﻨﯿﻊ و ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﻓﻈﯿﻊ ﻟﻬـﺬا ﺗﻘﻠﯿﻼ‬‫ﻟﻠﺸـﻨﺎﻋﮥ آن را ﺑﻨﺤﻮي رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ از ان ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﻧﺰد آن ﺟﻨﺎب ﻣﺤﺪود و ﻣﻘﺘﺼﺮ ﺑﺮ زﻣﺮه اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ‬‫و ﻋﻼﻗﻪ ﺑﺎﻫﻠﺒﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧـﺪارد و اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻮ ﺷﺄن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن‬‫ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﺪي ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻣﻮازات و ﻣﺴﺎواﺗﺸﺎن ﻧﺪارد ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﻗﺎل ﺧﻄﺐ ﻋﻠﯽ ﻓﻘﺎل اﻻ ان ﺧﯿﺮ ﻫـﺬه اﻻﻣـﮥ ﺑﻌـﺪ ﻧﺒﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل رﺟﻞ و اﻧﺖ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻧﺤﻦ اﻫﻞ‬‫اﻟﺒﯿﺖ ﻻ ﯾﻮازﯾﻨﺎ اﺣﺪ‬‫ﺣـﻞ و اﯾﻦ رواﯾﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ را ﻣﺨﺼﻮص از زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﯾﺸـﺎن را از ﺳﺎﺣﺖ ﻣﺴﺎﻫﻤﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻓﻀﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻓﻀـﻠﯿﮥ ﻣﻨﻬﻢ ﻣﻘﺼﯽ و ﻣﻄﺮود ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻟﻮ از اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﺴﺒﺖ اﻇﻬﺎر آن ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻓﺘﺮاي ﺑﺤﺖ و ﮐﺬب ﺻﺮﻓﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺨﯿﻦ را از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪319 :‬‬‫ﻣﺮدودﯾﻦ زﻣـﺎن و ﻣﻄﺮودﯾﻦ زﺑـﺎن ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در واﻗﻌﻪ ﺗﺠﻬﯿﺰ ﺟﯿﺶ اﺳﺎﻣﻪ و ﻏﯿﺮﻫﺎ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﻮد و‬‫ﺧﻮد آن ﺟﻨـﺎب اﯾﺸـﺎن را ﮐﺎذب و آﺛﻢ و ﻏﺎد و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﺑﺎز اﯾﺸﺎن را ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﮐﻪ درﯾﺸـﺎن ﺣﻀـﺮت ﺳـﻠﻤﺎن و أﺑﯽ ذر و ﻣﻘـﺪاد و ﻋﻤـﺎر رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻧﯿﺰ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و ﻋﻈﻤﺖ‬‫ﻣﻨﺰﻟﺖﺷﺎن ﻧﺰد ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ و اﻓﻀﻞ اﻟﻮﺻـﯿﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و اﻟﻬﻤﺎ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺎﻓﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻣﺆﻣﻨﯿﻨﺴﺖ و اﯾﻦ‬‫ﻫﺮ دو ﺑﺰرﮔﻮار ﺑﻼـ رﯾﺐ و اﺷـﺘﺒﺎه ﺑﺘﮑﺮار و اﮐﺜـﺎر ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻤﯿﻠﻪﺷﺎن را از زﺑﺎن ﻣﻌﺠﺰ ﻧﺸﺎن و ﻟﺴﺎن وﺣﯽ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺧﻮد‬‫ﺑﯿﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﺗﻔﻀﯿﻞ داده ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻌﻬﺬا اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﻨﺪا ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ آن را اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي در رواﯾﺖ از آن ﺟﻨﺎب ارﺳﺎل ﻣﯽﮐﺮد و اﺻـﻼ از اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﭼﯿﺰي ﻧﺸـﻨﯿﺪه ﭘﺲ ﻻﺑﺪﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ واﺳـﻄﻪ در ﺑﯿﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و آن واﺳـﻄﻪ ﻣﺠﻬﻮﻟﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﺒﺎر ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي در رواﯾﺖ‬‫از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ارﺳـﺎل ﻣﯽﮐﺮد و ﭼﯿﺰي از آن ﺟﻨـﺎب ﻧﺸـﻨﯿﺪه ﭘﺲ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻗﻮال ﻋﻠﻤـﺎي رﺟـﺎل ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻓﯿﺮوز و ﻫﻮ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮان اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي اﻟﻄﺎﺋﯽ ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﮑﻮﻓﯽ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 238‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و أﺑﯽ ﮐﺒﺸـﮥ و أﺑﯽ ﺑﺮزة و ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺮة و أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺴـﻠﻤﯽ و اﻟﺤﺮث اﻻﻋﻮر و ارﺳﻞ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫ﻋﻠﯽ و ﺣﺬﯾﻔﮥ و ﺳـﻠﻤﺎن و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﻋﻨﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮة و ﻋﺒﺪ اﻻﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ و ﻋﻄﺎ ﺑﻦ اﻟﺴﺎﺋﺐ و ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫و ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺛﺎﺑﺖ و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي اﻟﻄﺎﺋﯽ اﺳﻤﻪ ﺳﻌﯿﺪ و ﻫﻮ ﺛﺒﺖ و ﻟﻢ‬‫ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺌﺎ و ﭼﻮن اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﺑﺎﮐﺜﺎر ﺟﺮأت ﺑﺮ رواﯾﺖ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ او را ﺳـﻤﺎع ﺑﺴﯿﺎري ازﯾﺸﺎن ﻣﯿﺴﺮ ﻧﺸﺪه‬‫ﺑﻮد ﻟﻬﺬا اﻫﻞ ﻧﻘﺪ و اﺗﻘﺎن ﺧﺒﺮ ﻣﺮﺳﻞ او را ﺿـﻌﯿﻒ ﺷـﻤﺮدهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻗﺘﻞ‬‫ﺑﺪﺟﯿﻞ ﻣﻊ اﺑﻦ اﻻﺷﻌﺚ ﺳﻨﮥ ‪ 83‬و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﺮﺳﻞ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻣﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﺣﺪ ﻓﻤﺎ ﮐﺎن ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ‬‫ﺳﻤﺎﻋـﺎ ﻓﻬﻮ ﺣﺴﻦ و ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻋﻦ ارﺳـﺎل ﻓﻬﻮ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﻧﺰد ﻧﻘـﺎد ﺧﻮد اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﻗﻮي ﻧﺒﻮد و اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﺣﺎﮐﻢ در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﮑﻨﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ اﺑﻮ اﻟﺒﺨﺘﺮي ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﮑﻨﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻋﻨﺪﻫﻢ ﮐﺬا ﻗﺎل و ﻫﻮ ﺳﻬﻮ و ﺣﮑﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪320 :‬‬‫ﺑﺴـﻬﻮ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺤﮑﻢ ﻣﺤﻀـﺴﺖ و ﭼﻮن ﺑﯽدﻟﯿﻠﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻮﯾﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﻨﺪا و ﻣﺘﻨﺎ اﮔﺮ‬‫ﭼﻪ ﺑﺮ ارﺑﺎب دراﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻖ ﺗﺤﻘﻖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب وﻻﯾﺖﻣﺂب ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد ﺧﻮد آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﻬﺬا ﺑﺮاي دﻣﻎ راس ﺳـﺨﺎوي و اﻣﺜﺎل او ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﻬﺮ اﻓﺤﺎم و اﻟﺰام اﯾﻦ زراﻓﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺳـﺨﺎﻓﻪ واﻓﯿﺴﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺮاﺋﻒ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ از ﺻﻨﺎﻋﺖ ﮐﻼﻣﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ دور اﻓﺘﺎده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﻋﺼﺒﯿﺖ او ﻫﻢ در اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣّﻖ را‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﺤﻞ ﮐﻼم واﻧﻤﻮدن داد ﺗﻔﺖ داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘـﺬي ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ ﺗﻤﺴﮏ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑﻬﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﯽ‬‫ان اﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوزه اﻟﯽ ﻏﯿﺮه اﻻ ﺑﻮاﺳـﻄﺘﻪ ﻻن اﻟـﺪار اﻧﻤﺎ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺣﺠﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ إذ ﻟﯿﺲ دار‬‫اﻟﺠﻨـﮥ ﺑﺄوﺳﻊ ﻣﻦ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻟﻬﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿـﮥ اﺑﻮاب و اﯾﻦ ﻫﻤﺎن ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﻃﯿﺒﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻨﻘﺾ و رض‬‫آن ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﭘﺮداﺧﺘﻪاﯾﻢ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻮار و ﺷـﻨﺎر آن ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻤﺜﺎر ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌـﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﭘﺲ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﺑﺼﯿﺮ را ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺴﻮي آن ﺣﺮي و ﺣﻘﯿﻘﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ‬‫ادﻋﺎي ﺳﻤﻬﻮدي ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻋﺪم ﻣﻨﺎﻓﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎ أﻓﻀﻠﯿﺖ أﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺑﻄﺎل آن ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺪه وﺟﻪ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب ﺻـﺮف ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻣﻔﺎد ﺻـﺮﯾﺢ آن ﺗﻘﺮﯾﺮي ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺒﺮت ارﺑﺎب ﺧﺒﺮﺗﺴـﺖ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺑﻌﺾ آﺛﺎر داﻟﻪ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻫﺬا و‬‫أﺷـﺒﺎﻫﻪ ﻣﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﺷﺎﻫﺪ ﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ ﻣﻌﺠﻤﻪ اﻟﮑﺒﯿﺮ و اﺑﻮ اﻟﺸﯿﺦ ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻓﯽ اﻟﺴﻨﮥ ﻟﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﮐﻠﻬﻢ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﺑﻪ ﺑﺰﯾﺎدة ﻓﻤﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻘﺐ ﻫـﺬا اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐـﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ اﻟﺒﺨﺎري و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻘﺐ اﻻول اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﻊ‬‫اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿـﻌﯿﻒ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ أن ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﮐﺬا ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ و ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯿﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﺸﻬﺎدة ﻋﻠﯽ و ﻏﯿﺮه ﺑﺬﻟﮏ ﻟﻪ و ﺷﻬﺪ‬‫ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﯾﻀﺎ‬‫ﻓﻘﺪ ﻗﺎل ﻋﻠّﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ و اﻓﻀﻠﻬﻢ و ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺷﯽء اﻻ ﮐﺎن اﻟﺤﻖ ﻣﻌﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 239‬از ‪431‬‬‫و ﻋـﺪم اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻤﻪ ﻟﻌـﺪم ﻃﻮل ﻣـﺪﺗﻪ ﺑﻌﺪ اﻻﺣﺘﯿﺎج ﺑﻤﻮت اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﻞ ﺗﻨﻘﯿﺪ ارﺑﺎب اﺣﻼﻣﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪321 :‬‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ درﯾﻦ ﮐﻼـم در اﺻـﻞ ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ رﯾﺒﯽ ﻧﻮرزﯾـﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺒﺎت و اﺑﺮام آن ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات اﺳـﻼف‬‫اﻋﻼم ﺧﻮد ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﻟﯿﮑﻦ در اﺛﻨﺎي آن آﻧﭽﻪ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي و ﺑﺨﺎري اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﻓﮏ‬‫ﺻﺮﯾﺢ و ﺗﺨﻠﯿﻂ ﻓﻀـﯿﺤﺴﺖ ﭼﻪ ﻣﺎ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم در ﺟﻮاب ﮐﻼم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺪﻻﺋﻞ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﺮدهاﯾـﻢ ﮐﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻦ ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺟﻤﻠﻪ اﻓـﺘﺮاءات ﺑّﯿﻨﻪ و اﮐـﺎذﯾﺐ ﻏﯿﺮ ﻫّﯿﻨﻪ اﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺮﻣـﺬي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ را ﻣﻨﮑﺮ ﻧﮕﻔﺘﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ و ﻣﺆﯾﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﮐﻪ ﻣﺆّﯾﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺻـّﺮح ﺑﻪ اﻟﻤﺤﺐ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ و ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﻔﺘﺮﯾﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﮔﻔﺘﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺴﻮي او ﻧﻤﻮده ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺮأة و ﺟﺴﺎرة ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻫﻢ ﺑﺴﻮي او دادهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﻫﻢ ﺑﺴﻮي او ﺑﺎﻃـﻞ ﻣﺤﻀـﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﻓﺼـﻠﻨﺎه ﻓﯿﻤـﺎ ﻣﻀـﯽ ﻓﯽ رّد ﮐﻼم اﻟﻨﻮوي و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻫﺮ دو را از ﺗﺮﻣـﺬي ﻋﻠﯿﺤـﺪه ﻋﻠﯿﺤﺪه ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و از اﻓﺎداﺗﺸﺎن در ﮐﻤﺎل‬‫ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺣﺪﯾﺚ را آورده و ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺪﺣﯽ در آن ﻧﻨﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻣﺎ‬‫ذﮐﺮﻧﺎه ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﺧﺮاج اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﯽ اﺛﺒﺎت اﺧﺮاﺟﻪ ﻟﺤﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻦ ﻋﺒﺎرات اﺋﻤﮥ اﻟﻘﻮم اﻟﺪاﻟّﮥ ﻋﻠﯽ‬‫ذﻟﮏ و ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟﺘﺎﻣﻞ ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﮑﯽ ﻓﯽ اﻟﺼﻮاﻋﻖ و ﻣﺎ ﻗﺎﻟﻪ ﻋﯿﺪروس اﻟﯿﻤﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻘﺪ اﻟّﻨﺒﻮّي و ﻣﺎ آورده اﻟﺼّﺒﺎن اﻟﻤﺼﺮي‬‫ﻓﯽ اﺳـﻌﺎف ﻟا ﺮاﻏﺒﯿﻦ ﻓﺎن ﻋﺒﺎرات ﻫﺆﻻء اﻻﻋﻼم اﺻـﺮح ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺼﻮد و اﻟﻤﻄﻠﻮب و اﺣﺮي ﺑﺎﻻﻓﺤﺎم ﻟﻠﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﺨﺬول اﻟﻤﻨﮑﻮب ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫آﻧﭽﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﺘﺮﻣﺬي ﻣﻨﺴﻮب ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﺑﻌﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ ﮐﺬب واﺿﺢ و ﺑﻬﺘﺎن ﻻﺋﺤﺴﺖ و‬‫ﻏﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻼ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﺠﺎﻣﻊ ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي آﻧﭽﻪ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﭼﻪ اﮔﺮ ﺑﻤﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺴﺦ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي و‬‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﺂن ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ و ﻣﺸﺮف ﻣﯽﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺒﺘﻼي اﯾﻦ وﻫﻢ ﺻﺮﯾﺢ و ﻏﻠﻆ ﻓﻀﯿﺢ ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻧﺴﺦ ﻣﺤﺮﻓﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻫﻢ‬‫ﻣﯽدﯾﺪ ﻏﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﮔﺮداب ﺟﺎﻟﺐ ﺗﺒﺎب ﻧﻤﯽاﻓﺘﺎد ﭼﻪ در آن ﻧﺴﺦ ﻫﻢ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺴﻌﯽ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﯾﮑﺴـﺮ از آن ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﺣﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ را ﺑﺎﻗﯽ ﮔﺬاﺷـﺘﻪاﻧﺪ و از راه ﺟﺴﺎرت ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ در ﺑﺎب آن اﻓﺰودهاﻧﺪ اّﻣﺎ ﻧﺴـﺨﻪ‬‫ﮐﻪ در آن در ﺣﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪322 :‬‬‫ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﺻـﻼ ﻣﺸـﻬﻮد و ﻣﺮﺋﯽ ﻧﮕﺸـﺘﻪ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و اﻻﺛﺒﺎت و ﻋﻠﯿﻨﺎ دﻣﻎ راﺳﻪ ﺑﺎﻓﺎدات اﻟﺜﻘﺎت اﻻﺛﺒﺎت اّﻣﺎ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﻣﻨﮑﺮ ﮔﻔﺘﻦ ﺑﺨـﺎري ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و آﻧﭽﻪ از ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره زرﮐﺸـﯽ و ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﺳـﺨﺎوي ﻇﺎﻫﺮ و‬‫آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﺘﻔـﻮه ﺑـﺎﯾﻦ ﻗـﻮل ﺑﺎﻃـﻞ ﮔﺮدﯾـﺪه ﭘﺲ ذﮐﺮ آن در ﺑـﺎب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﯿـﺪ از ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﺰد ﻫﺮ ﺣـﺎزم اﻓﯿﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد دوم آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 240‬از ‪431‬‬‫ﺳﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻮن دﯾﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺻـﺮاﺣﮥ دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و زﻋﻢ ﺑﺎﻃـﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻓﻼـن و ﺑﻬﻤـﺎن را ﺑﺴـﺮاب ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﻤﺰﯾـﺪ وﻏﺮ و وﺣﺮ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺮﮐﺖ‬‫ﻣـﺬﺑﻮﺣﯽ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﺻـﺪد ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﻘﺘﺪاي ﺧﻮد ﺧﺎﻟﻔﻪ اول ﺑﺮآﯾﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ آن ﺑﻼ دﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻄﻠﻘﺎ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻨﺎﻓﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺟﺴﺎرت و ﺧﺴﺎرﺗﺴﺖ ﭼﻪ در‬‫ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه دﻟﯿﻞ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ و در‬‫دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ارﺗﯿﺎب ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب و آن ﻫﻢ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻃﻼـق اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﻣﻔﺎد ﺻـﺮﯾﺢ آن رو‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪن و ﻣﺤﺾ ﺑﻠّﯽ ﻟﺴـﺎن ﺑﻼ ﺑّﯿﻨﻪ و ﺳـﻠﻄﺎن ﻣﻨﺎﻓﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺎ ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺑﻤﻌﺮض ﻧﻔﯽ رﺳﺎﻧﯿـﺪن اﮔﺮ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻓﺮط‬‫رﻗـﺎﻋﺖ و ﻣﺰﯾـﺪ ﺧﻼـﻋﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺴﺖ و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴـﻮي ﺧﻮد ﻣﯽرﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺳـﻤﻬﻮدي ﻗـﺎدر ﺑﺮ اﺛﺒـﺎت ﻣﻄﻠﻮب ﺧﻮد‬‫ﺑﺎﻗـﺎﻣﺖ دﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن ﻧﺒﻮد ﭘﺲ ﭼﺮا اﯾﻦ ﺣﺮف واﻫﯽ ﺑﺮ زﺑﺎن آورد و ﻃﺮﯾﻖ اﻇﻬﺎر ﻋﺠﺰ و ﺗﻮاﻧﯽ و ﺿـﻌﻒ و ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﺧﻮد درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﻼ‬‫ﻣﺤﺎﺑﺎ ﺳﭙﺮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺳﺒﻖ ذﮐﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﮑﯽ ﻧﺪارد‬‫در اﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺴﻠﯿﻢ آن ﺑﺎ ﻣﺰﻋﻮم‬‫ﻣﺸﻮم ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﺧﺎﻟﻔﻪ اول ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب و آن ﻫﻢ ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﺑﺄﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق درﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﭘﺲ ﯾﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻧﻌﻮذ‬‫ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﻣﺜـﻞ ﺑﻌﺾ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ ﻧـّﺼ ﺎب و ﻣﺘﻨﻄﻌﯿﻦ اﻗﺸﺎب ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼـﻨﻮع ﺑﺎﯾـﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ و ﯾﺎ از ﻋﻘﯿـﺪه ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم دﺳﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ﺑﺮداﺷﺖ ﭼﻪ ﺑﻌﺪ ﻗﺒﻮل اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در اذﻋﺎن ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪323 :‬‬‫رﯾﺒﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﯾـﺪ و در دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب ﮐﻼم ﮐﻨـﺪ ﺑﻼ‬‫ﺷﺒﻬﻪ از داﺋﺮه اﻫﻞ ﻋﻘﻞ و ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺧﺎرج و در زراﻓﻪ ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ و ﻣﺎﻟﻮﺳـﯿﻦ ﻣﺎرج ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻼﻋﺖ ﻧﻈﺎم‬‫ادﻋـﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺸـﻬﺎدت ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ دﻋﻮي‬‫ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﮐـﺬب و ﺑﻬﺘﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و آﻧﻔﺎ ﺑﺠﻮاب ﺳـﺨﺎوي ﺑﻄﻼن آن را ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ دﯾـﺪي و درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷـﻬﺎدت ﺑﺎﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺧﻮد ﻧﺪاده و رواﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ اﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺳّﻨﯿﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب وﺿﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎ‬‫ﻫﻢ ﻣﺘﻨـﺎﻗﺾ و ﻣﺘﻨـﺎﻓﺮ و ﻣﺘﻨـﺎﻓﯽ و ﻣﺘﻨـﺎﮐﺮﺳﺖ و ﻣﮑـﺬوب و ﻣﻔـﺘﺮي ﺑـﻮدن آن ﺳـﻨﺪا و ﻣﺘﻨـﺎ ﺑﺮ ﻫﺮ ﺧـﺒﯿﺮ ﻣﺘﺘﺒـﻊ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ و‬‫ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري درﯾﻦ ﺑﺎب آورده و ﻧﺰد ﺣﻀـﺮات ﻣﺴـﺘﺪﻟﯿﻦ ﮔﻞ ﺳـﺮ ﺳـﺒﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﺎﻗﻂ و از درﺟﻪ ﻗﺒﻮل ﻫﺎﺑﻂ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗـﺪح و ﺟﺮح ﻣﻔﺼـﻞ آن ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﺋﻤﻪ ﻗﻮم ﻣﺮﻗﻮم اﻓﺘﺎده ﻗﺎﺑﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺣﻀـﺮات ﻣﺴـﺘﺪﻟّﯿﻦ اﮔﺮ‬‫ﻗﺪري ﺣﯿﺎ ﻫﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ اﺻﻼ ذﮐﺮ آن را ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﯿﺎرﻧﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ آن را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ادﻟّﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺷﻤﺎرﻧﺪ‬‫ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻨﺤﺰم اﻟﻨﻈﺎم ﻣـﺪﻋﯽ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺸـﻬﺎدت ﻏﯿﺮ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ادﻋﺎ ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺻﻼ از ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻋﺪول ﺧﺒﺮي ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﻫﻞ‬‫ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﺮﺳـﯿﺪه و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﻋﻠﯿﻨﺎ اﺑﻄﺎﻟﻪ ﺑﺎوﺿﺢ اﻟﺪﻟﯿﻞ و اﻟﺒﺮﻫﺎن و اﮔﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از اﻏﯿﺎر آن ﺟﻨﺎب ﮐﻪ ﻣﻔﺎرق‬‫ﺣﻖ و ﺻﻮاب و ﻣﺘﺒﻊ ﺛﻼﺛﻪ ﻧّﺼﺎب ﺑﻮدﻧـﺪ ﺷـﻬﺎدﺗﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ داده ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﯽ ﻧﺰد اﻫﻞ ﻋﻘﻞ ﺷـﻬﺎدت ﺷﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و‬‫ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﭼﻮن اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب أﺑﯽ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﻫﻤﺮ ﺳـﺤﺎب ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮه ﺳﺎﻃﻌﻪ و‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ وﻓﯿﺮه ﻗـﺎﻃﻌﻪ از ﺳـﻨﺖ و ﮐﺘـﺎب ﺑﯿﺤـﺪ و ﺣﺼـﺮ و ﺣﺴـﺎﺑﺴﺖ ﮐﻤـﺎ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﭘﺲ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﻫﻤﻪ ﻧﺼﻮص ﺷـﻬﺎدت ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻟﺼـﻮص ﭼـﻪ وﻗﻌـﺖ دارد و ﻗﻄـﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾـﻦ ﻣﺨـﺎزي واﺿـﺤﻪ و ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻻـﺋﺤﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از آن در ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄـﺎﻋﻦ ﻣﺜﺒﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 241‬از ‪431‬‬‫ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ ﭼﻨﺎن ﻣﺸﻬﻮد و ﻣﻌﻠﻮم ارﺑﺎب ﻓﻬﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ درك آن ﻫﺮﮔﺰ ﺷﻬﺎدت اﯾﻦ ﺷﻬﻮد زور ﻣﺴﻤﻮع و ﻣﻘﺒﻮل اﻫﻞ اﺣﻼم و ﻋﻘﻮل‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم از راه ﮐﻤﺎل ﺗﺠﺎﺳﺮ دﻋﻮي ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺑﺮاي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻌﻠﻢ ﻫﻢ ﺷﻬﺎدت داده و ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪324 :‬‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ و اﻓﻀﻠﻬﻢ‬‫ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﺨﺮص ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻬﺠﻢ ﻓﻀـﯿﺢ در ﺑﻄﻼـن و ﻫﻮان ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﺑﻠﻪ و ﺻﺒﯿـﺎن ﻫﻢ از ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈـﺎﻋﺖ آن آﮔﺎه‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ادﻋﺎي ﺑﺰرگ و اﺗﻬﺎم ﺳﺘﺮگ اﻗـﺪام اﻗـﺪام ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﺻـﻼ ﺣﻮاﻟﻪ و ﻟﻮ ﻣﺠﻤﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻤﯽدﻫﺪ‬‫آﺧﺮ ﮐﺪام ﮐﺴـﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﮏ را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﺎش ﺳـﻤﻬﻮدي در اﻧﺒﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت اﺳـﻼف ﺧﻮدش ﻧﺸﺎﻧﯽ ازﯾﻦ اﻓﺘﻌﺎل ﺑﺪﻫﺪ آﺧﺮ‬‫ﮐﺠﺎ اﯾﻦ دروغ ﺑﯽﻓﺮوغ را دﯾـﺪه و ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﮐـﺪام وّﺿﺎع اّﻓﺎك اﯾﻦ ﮐـﺬب ﺑﺎو رﺳـﯿﺪه ﻫﯿﻬﺎت ﻫﯿﻬﺎت ازﯾﻦ ﺗﻘﻮل ﺷـﻨﯿﻊ و ﺗﺨﺮص ﻓﻈﯿﻊ‬‫اﺻـﻼ اﺛﺮي در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺼﺤﺎح ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ارﺑﺎب ﺻﺤﺎح ﺳﻨﯿﻪ ﻫﻢ رواﯾﺖ اﯾﻦ اﻓﮏ ﺻﺮاح و ﮐﺬب ﺑﻮاح‬‫ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺣﺠﺖ ﻧﺒﻮد ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺑﻬﺖ ﺟﻠﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻢ ﺧﺎﻟﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺳﻤﻬﻮدي از ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺤّﯿﺮ و‬‫ﻣﺒﻬﻮﺗﯿﺖ ﻣﺒﺘﻼي اﯾﻦ ﺗﺨّﺮص و ﻣﻤﻘﻮﺗﯿﺖ ﺷـﺪه و در ﻫﻮاي ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﺎﻟﻔﻪ اول از ﻋﻘﺎب ﮐـﺬب ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺎﮐﯽ ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻌﻞ و اﻓﺘﺮا ﭘﯿﻤﻮده ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم ﺳـﻤﻬﻮدي ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب‬‫اﺧﺘﻼـف ﻧﮑﺮدﻧـﺪ در ﭼﯿﺰي ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺣﻖ ﺑﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻮد و اﯾﻦ ادﻋﺎ ﻫﻢ ﮐـﺬب ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﮏ ﻓﻀـﯿﺤﺴﺖ و اﺻـﻼ ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ ﺑﺮ آن ﻗﺎﺋﻢ‬‫ﻧﺸﺪه ﺑﻠﮑﻪ ادﻟﻪ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﺒﻄﻞ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﮐﺎﺳﺪ و زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ اﻣﺮ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬‫ﻓﯿﻪ ﺣﻖ ﺑـﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻮد ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ وﻗـﺎﺋﻊ ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه و ﺳﻮاﻧـﺢ ﻣﺘﻮاﻓﺮه ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﺎ ﺷـﮑﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴﺎﻋﯿﻬﻢ در ﻣﻄﺎﻋﻦ او ﻣﺴـﺮود و ﻣﻨﻀﻮد‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺻـﺮاﺣﮥ واﺿـﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در آن راه ﺑﺎﻃﻞ و ﺧﻄﺎ ﺑﺎﻗﺪام ﺟﻮر و اﻋﺘﺪا ﺳﭙﺮده و اﮔﺮ درﯾﻦ وﻗﺎﺋﻊ ﻫﺎﺋﻠﻪ ﺟﺰ ﻣﻨﺎزﻋﺎت‬‫ﺳﻘﯿﻔﻪ و ﻣﺸﺎﺟﺮات ﻓﺪك و ﺧﻤﺲ و ﻣﺎ ﯾﺘﺒﻌﻬﺎ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ ﻧﺒﻮد ﺑﺎز ﻫﻢ اﺛﺒﺎت ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﺧﻄﺎ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎم و اﻟﺠﺰا ﮐﺎﻓﯽ‬‫و واﻓﯽ ﺑﻠﮑﻪ اﮐﻔﯽ و اوﻓﯽ ﺑﻮد ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﺎ وراي اﯾﻦ واﻗﻌﺎت دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺸـﺮﯾﺢ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ آن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻔﻀـﯽ‬‫ﺑﺎﻃﻨﺎﺑﺴﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑـﺬﮐﺮ ﺷـﻄﺮي از آن ﮐﺘﺎب ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﮐﺎﻓﻞ و ﺣﺎﻓﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮕﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺎور‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ در ﻣﻨﺎزﻋﺎت ﺧﻼﻓﺖ و ﻓﺪك و اﻣﺜﺎل آن ﺣﻖ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺟﻨﺎب ﺳّﯿﺪه ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻋﺼـﻤﺖ اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮاران ﺑﻨﺼﻮص ﻗﺮآﻧﯿﻪ و آﯾﺎت ﻓﺮﻗﺎﻧﯿﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮﯾﻪ و اﺧﺒﺎر ﻣﺼﻄﻔﻮﯾﻪ ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ‬‫و آﺷﮑﺎرﺳﺖ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻌﺼﻮم ﻧﯿﺴﺖ و ﺧﻮد ﺑﺠﻤﻠﻪ ﺻﺎدﻗﻪ اّن ﻟﯽ ﺷﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ اﻋﺘﺮاف ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن‬‫ﺟﻬـﻞ و ﺿـﻼل او ﺑﻤﺤﺎّﺟﻪ و اﺳـﺘﺪﻻل اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﮐﺎﻟﻨﺎر ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺸـﻬﻮد ﻣﯽﮔﺮدد ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻖ ﺷـﻤﺮده ﺷﻮد ذﻟﮏ ﻇﻦ اﻟـﺬﯾﻦ ﻻ‬‫ﯾﻮﻗﻨﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪325 :‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺴﺘﻔّﺰ ﺳﻔﻬﺎء اﻻﺣﻼم ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻋﺪم اﺷﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺴﺒﺐ ﻋﺪم ﻃﻮل ﻣﺪت اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﺑﻌﺪ‬‫اﺣﺘﯿـﺎج ﺑﺴـﻮي او ﺑﺴـﺒﺐ وﻓـﺎت ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻧـﺎﻣﻮﺟﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺤـﺎل او ﻧـﺎﻓﻊ‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺗﻮﻗﻒ اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻣﺠﺮد ﻃﻮل ﻣﺪت ﺷـﺨﺺ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﺎط اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺷـﺨﺺ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻫﺮ ﻗـﺪر ﮐـﻪ ﺷـﺨﺺ در ﻋﻠـﻢ ﮐﻤـﺎل ﺧﻮاﻫـﺪ داﺷـﺖ ﻫﻤـﺎن ﻗـﺪر ﻋﻠﻤﺶ ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐـﻪ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﭼﻘﺪر در اﻣﺖ ﺧﻮد ﻣﮑﺚ ﻗﻠﯿﻞ ﻓﺮﻣﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﺪي ﻣﺸﺘﻬﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﻠﻢ اﺣﺪي از اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﻌﺸـﺮ ﻣﻌﺸﺎر اﺷـﺘﻬﺎر آن ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ان اﻧﺒﯿﺎ ﺣﻀـﺮت ﻧﻮح ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻢ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﮐﻪ در ﻃﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 242‬از ‪431‬‬‫ﻋﻤﺮ ﻣﻀـﺮوب اﻟﻤﺜﻠﺴﺖ و ﻣﮑﺚ آن ﺟﻨﺎب در اﻣﺖ ﺧﻮد ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﻃﻮل ﮐﺸـﯿﺪه ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﻃﻮل ﻣﺪت در اﺷﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﻣﺪﺧﻠﯿﺘﯽ‬‫ﻧـﺪارد و ﻣـﺪار آن ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻤﯽ ﺧﻮد ﺷـﺨﺺ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻢ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻮﺟﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﮑﺚ و ﻋﺪم ﻃﻮل ﻣﺪت ﻋﻠﻢ‬‫او ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﻧﺸﺪ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ ﺑﻠﮑﻪ ﺳـﺒﺐ اﺻﻠﯽ ﻋﺪم اﺷﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ او آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او ﻫﯿﭻ ﻋﻠﻤﯽ ﻧﺪاﺷﺖ و ﻗﻀﯿﻪ ﻟﻢ ﯾﺸﺘﻬﺮ ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺴﺒﺐ اﻧﺘﻔﺎي‬‫ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﺻـﺎدﻗﺴﺖ و ﻋﻠﻢ و اﻋﻠﻤﯿﺖ او ﻫﺮﮔﺰ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ در ذﻫﻦ ﻣﺜـﻞ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ وﺟﻮد ﺧـﺎرﺟﯽ ﻧـﺪارد‬‫ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﻨﺎط اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻃﻮل ﻣﺪت ﺷﺨﺺ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻮب ﺳﻤﻬﻮدي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺳـﻼم ﻇﺎﻫﺮي آورد ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺮش ﺷـﺘﺎﻓﺖ ﻣـﺪت دراز زﻧـﺪﮔﯽ ﻧﻤﻮد ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم‬‫ﺳﻤﻬﻮدﯾﺴﺖ او اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮد ﻻـزم ﺑﻮد ﮐﻪ آﺛـﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ درﯾﻦ ﻣـﺪت ﻃﻮﻻـﻧﯽ ازو ﻣﺸـﻬﻮد ﮔﺮدد و ﻋﻠﻢ او ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﺷﻮد اﻣﺎ ﺗﻌﻠﻞ ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﭼﻮن در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮدم اﺣﺘﯿﺎج رﺟﻮع ﺑﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ ﻟﻬﺬا آن زﻣﺎن ﻣﺤﻞ اﺷﺘﻬﺎر‬‫ﻋﻠﻢ او ﻧﺒﻮد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮدم را اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺎو ﭘﯿـﺪا ﺷﺪ ﺟﺰ دو ﺳﺎل و ﭼﻨﺪ ﻣﺎه زﻧﺪﮔﯽ‬‫ﻧﮑﺮد ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﻞ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺎﻓﻊ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﻣﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻣﺮدﻣﺴﺖ ﺧﻮاه در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﯾـﺎ ﺑﻌـﺪ آن ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد در ﺣـﺎل‬‫ﺣﯿـﺎت ﺟﻨـﺎب ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﻠﻮات و اﻟﺘﺤﯿﺎت در ﻋﻠﻢ ﻣﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻣﺮدم ﺑﻮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ آن ﺣﻀـﺮت ﻣﺮدم را‬‫دﻻﻟﺖ ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪326 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ارﺳﺎل ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد ﺗﺎ اﻫﻞ ﯾﻤﻦ را ﺗﻔﻘﯿﻪ در دﯾﻦ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺳـﻨﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺣﮑﻢ ﺑﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ در اﯾﺸﺎن ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫و ازﯾﻨﺠـﺎﺳﺖ ﮐﻪ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻬـﺪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺟﻠﯿﻠﻪ و آﺛﺎر‬‫ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺑﺤـﺪي ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﮐﻪ اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼي ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ اﻧﮑﺎر آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد ﭘﺲ اﮔﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺳـﻤﻬﻮدي ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮد ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﻋﻬﺪ ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت ازو ﻇﻬﻮر آﺛﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺷﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﺻـﻼ از وي‬‫اﺛﺮي از آﺛﺎر ﻋﺎﻟﻤﯿﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﻠﻤﯿﮥ در آن ﻋﺼﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ و ﮔﺬﺷﺘﻪ از آن در ﻋﻬﺪ ﺧﻮد اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻧﺰد ﺳﻤﻬﻮدي ﻣﺮدم‬‫ﺑﺎو اﺣﺘﯿﺎج داﺷـﺘﻨﺪ ﻧﯿﺰ اﺛﺮي از آﺛﺎر آن ﺑﻈﻬﻮر ﻧﺮﺳﯿﺪ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﭼﻪ ﺧﻮش اﻋﻠﻢ ﺻﺤﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ در ﻋﻬﺪ ﻧﺒﻮي اﺛﺮي از اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫او ﻣﺸـﻬﻮد ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﻪ در ﻋﻬـﺪ ﺧﻮدش ﻋﻼﻣﺘﯽ از آن ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺗﺒﺎع و اﺷـﯿﺎع او از ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ﺑﺎز ﻧﻤﯽآﯾﻨﺪ و او را‬‫ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺧﻮش ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﻮاﻧﺪه ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺤﮑﻢ ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﺤﯿﺮه ﻋﻘﻮل اﯾﻦ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﮐﻼم زﻋﻢ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ زﻣﺎن ﻇﻬﻮر ﻋﻠﻢ او ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣـﺪﺗﺶ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻧﺸﺪ ﻟﻬﺬا اﻋﻠﻤﺶ ﻣﻨﺘﺸـﺮ و ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﻧﺸﺪ و در ﻣﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ را زﻣﺎن ﻇﻬﻮر ﻋﻠﻢ اﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺸـﻐﻮﻟﯿﺖ اﯾﺸﺎن را ﺑﺎﺷـﻐﺎل ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻣـﺎﻧﻊ از اﻓـﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﮔﻤﺎن ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﻋـﺪم رﺟﻮع ﻣﺮدم را ﺑﺴﻮي ﺛﻼﺛﻪ در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ اﯾﺸﺎن و رﺟﻮع ﻣﺮدم را ﺑﺴﻮي اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در زﻣﺎن ﻣﺬﮐﻮر ﻧﺎﺷﯽ از ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ و ﻓﯽ ﻫﺬﯾﻦ اﻟﺰﻋﻤﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﺘﻀﺎد ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻫﻞ اﻟﺴﺪاد و اﻟﺮﺷﺎد ﺛﺎﻟﺜﺎ‬‫اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﯿﻢ و ﻓﺮﺿـﺎ و ﺗﻘـﺪﯾﺮا ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﺼـﺮ ﻣـﺪت ﺧﻼﻓﺖ او ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﻧﺸـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﻫﻢ‬‫ﺣﺮف ﻣﺪﻋﺎي ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﮑﺮﺳـﯽ ﻧﻤﯽﻧﺸﯿﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﮐﻢ از ﮐﻢ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺛﺮي از آﺛﺎر ﺟﻬﺎﻟﺖ و ﺿﻼﻟﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و‬‫ﻋﻼﻣﺘﯽ از ﻋﻼﻣﺎت ﻓﻘﺪان ﻋﻠﻢ و ﻓﻬﻢ او ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺮدد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ زﻣﺎن ﯾﺴﯿﺮ از‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻏﺮﯾﺮ ﭼﻘـﺪر آﺛـﺎر ﺟﻬﻞ و ﻋﻼﻣﺎت ﺿـﻼل و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺗﺒّﺮي از ﻣﻠﮑﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻬﻢ و دﻻﺋﻞ ﺗﻌّﺮي از ﺣﻠﯿﻪ ﮐﻤﺎل و ﺣﮑﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺮدﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷـﻄﺮي از آن در ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺤﻘﻖ و ﺗﺒﺮﻫﻦ و ﻣﻨﺼﻪ ﺗﺠﻠﯽ و ﺗﺒﯿﻦ رﺳﯿﺪه و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 243‬از ‪431‬‬‫ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺣـﺪي از ارﺑـﺎب ﻋﻘـﻞ ﺑـﺎور ﻧﻤﯽﺗـﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﻈﯽ از ﻋﻠﻢ داﺷﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﻠﻤﯿـﮥ ﭼﻪ‬‫ﺟﻬﺎﻻت ﻓﺎﺿﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻻﺋﺤﻪ ﮐﻪ از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﻫﺮﮔﺰ از ادﻧﯽ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﺻﺎدر ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ ﺟﺎي اﻋﻠﻢ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﭼﻪ ﺟﺎي ﮐﺴﯽ‬‫ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺳﻤﻬﻮدي از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻋﺎﻟﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪327 :‬‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺸﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺣﺮف ﻗﺼـﺮ ﻣﺪت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﻋﺪم اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﻓﺮﺿـﯽ او را ﺑﺂن‬‫ﻣﻮﺟﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ادﻧﯽ اﻟﺘﻔـﺎﺗﯽ ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در ﻫﻤﯿﻦ ﻣـﺪت ﻗﺼـﯿﺮه ﺑﭽﻪ ﺣـﺪ ﻣﺼـﺪر ﺟﻬﺎﻻـت ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه و ﻣﻈﻬﺮ‬‫ﺿﻼﻻت ﻣﺘﻮاﻓﺮه ﮔﺮدﯾﺪه ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺪ ﻗﺴـﻤﺘﯽ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ اوﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺼﺮ ﻣﺪت اﯾﺸﺎن را از ﻇﻬﻮر ﺟﻮﻫﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﺎﻧﻊ ﻣﯽآﯾﺪ و از‬‫ﺻـﺪور ﻣﻨﮑﺮ ﺟﻬـﻞ ﻣﻨﻌﯽ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮاي اوﻟﯿﺎﯾﺸﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﺧﯿﻠﯽ ﺗﺄﺳـﻔﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ‬‫ﺧﻼﻓﺘﯽ را ﮐﻪ در ﺳـﻘﯿﻔﻪ ﺑﻨﯽ ﺳﺎﻋﺪه ﺑﺘﺪﺑﯿﺮ ﺳﺮاﺳﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﺪﺳﺖ آورده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺴﺒﺐ ﻋﺪم ﻣﺴﺎﻋﺪت ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻃﻮل ﻣﺪﺗﯽ‬‫ﺣﺎﺻـﻞ ﻧﺸـﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﯾﻦ ﻣـﺪت ﻗﺼـﯿﺮه و اﯾﺎم ﯾﺴـﯿﺮه ﻣﺎﻧﻊ اﻧﺘﺸﺎر ﻋﻠﻢ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﺰﻋﻮﻣﯽ اوﻟﯿﺎﯾﺸﺎن ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ اﯾﻦ ﻣﺼـﯿﺒﺖ ﮐﺒﺮي و‬‫واﻫﯿﻪ ﻋﻈﻤﯽ ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﺣﺎدث ﺷـﺪ ﮐﻪ اﻋﻮام ﻣﻨﮑﻮده ﺗﺴـﻠﻂ و ﺣﮑﻮﻣﺖ و اﯾﺎم ﻣﻌـﺪوده ﺗﻤﻠﮏ و ﺳـﻠﻄﻨﺖ ﻫﻤﻪ وﻗﻒ ﻗﻀﺎﯾﺎي ﻣﻬﻤﻠﻪ‬‫ﺑـﺎﻃﻠﻪ و اﺣﮑـﺎم واﻫﯿﻪ ﻋﺎﻃﻠﻪ ﻣﺎﻧـﺪ و ﻇﻬﻮر ﺧﻄﺎﯾﺎي ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﺻـﺪور ﺑﻼﯾﺎي ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺧﺰي و اﻓﺘﻀﺎح و ﺧﻮر و اﺗﻘﺎح اﯾﺸﺎن را ﺑﺎﻋﻼي‬‫ﻣﺪارج رﺳﺎﻧﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر و اﻗﺼﺎي ﺳـﻔﻮر ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﻞ ﻋﺪم اﺷﺘﻬﺎر ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺴﺒﺐ ﻗﺼﺮ ﻣﺪت او‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﻓﺎﺳﺪ ﺻﺮﻓﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤﻨَْﻈِﺮﯾَﻦ‬‫ِإﻟﯽ َﯾْﻮِم اﻟ َْﻮﻗِْﺖ اﻟ َْﻤْﻌﻠُﻮِم‬‫ﻫﻢ ﻣﯽﺑﻮد ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﺟﻬﺎﻻت ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯿﻪ او ﻋﺎﻟﻢ را ﺗﯿﺮه و ﺗﺎر ﻧﻤﺎﯾﺪ اﺛﺮي از ﻋﻠﻢ ﻣﻮﻫﻮم او ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ ﻇﻬﻮر ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺳﻤﻬﻮدي ﻗﺒـﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺧﻮد در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ رﺟﻮع ﮐﺮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺴﻮي ﻗﻮل ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘـﻞ واﻗﻌﻪ ﺣﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﺮﺟﻢ ﻣﺠﻨﻮﻧﻪ و ﺗﻨـﺒﯿﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺮ او را ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ‬‫رواﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ اﻧﻪ اﺗﻔﻖ ﻟﻌﻠﯽ ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﺣﺴﺐ ﻧﻘﻞ ﺧﻮد ﺳﻤﻬﻮدي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﭼﻨﺎن ﻋﺪﯾﻢ اﻟﻌﻠﻢ و ﺿﻌﯿﻒ اﻟﻌﻘﻞ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﺮﺟﻢ ﻣﺠﻨﻮﻧﻪ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ رﺟﻮع ﺑﻘﻮل ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﺮده ﺑـﺎز ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺟﺮأت ﯾـﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ او را اﻓﻀـﻞ و اﻋﻠﻢ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم وا‬‫ﻧﻤﺎﯾﺪ و در اﻇﻬﺎر رﻗﺎﻋﺖ و اﺑﺪاي ﺷـﻨﺎﻋﺖ اﻟﯽ اﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ وا ﻋﺠﺒﺎه ﺧﻮد ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻪ ﺳﻄﺮي ﭼﻨﺪ واﻗﻌﻪ ﻣﺨﺰﯾﻪ رﺟﻮع از‬‫ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮدن ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ ﺑﺰودي ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﺎمﺗﺮ آن را ﻓﺮاﻣﻮش ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮐـﺬﺑﺎ و اﻓﺘﺮاء ﺷـﻬﺎدت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿـﺖ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻼـ ﺣـﻮاﻟﻪ ﺑﺎﺣـﺪي و ﻟـﻮ ﮐـﺎن واﺣـﺪا ﻣـﻦ اﺳـﻼﻓﻪ اﻟﻮاﺿـﻌﯿﻦ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدن ﭼﻘـﺪر ﻣﺜﺒﺖ داﻧـﺎﺋﯽ و ﻓﺮزاﻧﮕﯽ‬‫ﺳﻤﻬﻮدﯾﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪328 :‬‬‫ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﺮاﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم رواﯾﺖ ﮔﻔﺘﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫از ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ درﯾﺎﻓﺘﯽ و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ دال ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﮐﺎﺷﻒ از ﺳﻮء ﺣﺎل‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ و ﻣﺨﺒﺮ از ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل ﻣﺴـﺘﺨﻠﻒ اﯾﺸﺎن ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻢ ﺑﺂن در ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤﺎن‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ اﻣﺮ ﺑﺮ ﺧﻮاﺳـﺘﻦ و از زﺑـﺎن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ وﺿﻊ ﺳـﺎﺧﺘﻦ ﭼﻘـﺪر ﺧﻨـﮏ و ﺑﯿﻤﺰه‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم واﺿﺢ اﻻﻧﺜﻼم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ اﺧﺮج اﺑﻦ اﻟـّﺴ ﻤﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﻋﻦ ﺷﯽء ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ ﻓﻔّﺮج‬‫ﻋﻨﻪ ﻻ اﺑﻘﺎﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪك ﯾﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 244‬از ‪431‬‬‫و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﻼ رﯾﺐ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺳﺖ و ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫از اﻋﺘﺮاف ﺧﻮد ﺳﻤﻬﻮدي در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻼم ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻫﺬا و اﺷﺒﺎﻫﻪ ﻣﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ و ﺗﺼﺪﯾﻖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ادﻋﺎي اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺧﻼف ﻓﻬﻢ و دراﯾﺖ و ﺑﻼ ﺷﮏ اﻧﻬﻤﺎك در اﯾﺜﺎر ﺿﻼﻟﺖ و ﻏﻮاﯾﺘﺴﺖ‬‫ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ اﻗﻀﺎﻧﺎ ﻋﻠﯽ و ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم زﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ ﺷﺎرح ﺗﻘﺮﯾﺐ ﻧﯿﺰ ﻣﺒﻄﻞ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺘﻀﻤﻨﺴﺖ اﻋﺘﺮاف‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ را ﺑﺎﻗﻀـﯽ ﺑـﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻧﯿﺰ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ ﺗﻌـّﻮذ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ از ﻣﻌﻀـﻠﻪ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮاي آن ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻫﺮ دو اﻣﺮ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺷﺎﻫﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ از اﻋﺘﺮاف ﺧﻮد ﺳـﻤﻬﻮدي ﻣﺘﺒﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﻤﻬﻮدي را روا ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺮف اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ زﺑﺎن آرد و‬‫ﺑـﺎ دﻋـﺎي آن ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﺑﺮﮔﻤﺎرد دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑّﯿﻦ اﻻﻧﺨﺮام ﺑﻌـﺪ ﻋﺒﺎرت‬‫ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﮔﻔﺘـﻪ و ﻫـﺬا اﻟﺘﻌـّﻮذ رواه اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻟﻔﻈـﻪ اﻋـﻮذ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬـﺎ اﺑـﻮ ﺣﺴﻦ و ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺳﻤﻬﻮدي ﺗﻌﻮذ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ را ﮐﻪ در ﻋﺒﺎرت ﺷـﺮح ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺑﺎﺟﻤﺎل ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻮد ﺑﺼـﺮاﺣﺖ اﻟﻔﺎظ از دارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮ او ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻮدن‬‫آن از دﻻﺋﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪329 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و اﻋﺘﺮاف ﺳﻤﻬﻮدي ﺑﺸﺎﻫﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ از ﭼﻪ رو ﺟﺎﺋﺰ ﺷﺪ‬‫ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻔﺮوﺿﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ آﻏﺎز ﻧﻬـﺪ و آن را در اﻧﻈﺎر ﺗﯿﺮه و ﺗﺎر ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ اﻏﻤﺎر ﺑﺎﻓﺘﺮاي واﺿـﺢ اﻟﻌﻮار ﺟﻠﻮه‬‫دﻫﺪ ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻮﻫﻮن اﻟﻨﻈﺎم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﻗﺪﻣﻨﺎ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ﻣﮑﮥ و ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻋﻮذ ﺑﺎﷲ ان اﻋﯿﺶ‬‫ﻓﯽ ﻗﻮم ﻟﺴﺖ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﺎ ﺣﺴﻦ‬‫و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ رواﯾﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ دﻟﯿﻞ ﺳﺎﻃﻊ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺧﻮد ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﺸﺎﻫـﺪ ﺑﻮدن آن‬‫ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻌﺘﺮﻓﺴﺖ ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﺣﻼم زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫و اﻧﺤﺮاف او درﯾﻦ او درﯾﻦ ﺑﺎب از ﺻﻮب ﺻﻮاب ﺟﺰ ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب او ﻧﺨﻮاﻫـﺪ اﻓﺰود ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﻗﺒﻞ‬‫اﯾﻦ ﮐﻼم واﺿـﺢ اﻻﻧﺨﺮام ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء أ ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎل ﻻـ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ و اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻫﻢ از ادﻟﻪ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻـﺋﺤﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﻋﺘﺮاف ﺳﻤﻬﻮدي ﺑﺸﺎﻫﺪ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﺪﻋﺎي اﻫﻞ ﺣﻖ را ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﭘﺲ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﺮا ﺳـﻤﻬﻮدي ازﯾﻦ دﻟﯿـﻞ زاﻫﺮ و ﺷﺎﻫـﺪ ﺑـﺎﻫﺮ ﺑـﺎ وﺻﻒ ﻋﻠﻢ و ذﮐﺮ آن در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘـﺎب ﺗﻌﺎﻣﯽ ﺻـﺮﯾﺢ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﺰﻋﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻨـﺎﻗﻀﺖ و ﻣﻨـﺎﮐﺮت ﭘﯿﻤﻮده ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻘﻮام ﺑﻼ‬‫اﻓﺘﺮاق ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﺗﺼـﺎل ﺗﺎم ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠّﯽ اﻗﻀﺎﻧﺎ رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﻧﺤﻮه ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﻗﻮل ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ اﻗﻀﺎﻧـﺎ را از ﺑﺨـﺎري ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﻗﻮل از ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ از‬‫ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﻋﺘﺮاف اﻗﻀـﯽ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻋﻤﺮ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﺻﺤﺎب ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ در اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ورزﯾﺪ و ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺗﻘﻮﻟﯽ را ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي از ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 245‬از ‪431‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺣﻖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻼ ﺳـﻨﺪ و ﻋﺰ و ذﮐﺮه ﮐﺮده اﻓﺘﺮاي ﺑﯿﻦ اﻟﻌﻮار و ﮐـﺬب واﺿـﺢ اﻟﺸـﻨﺎر ﺧﻮاﻫﺪ دﯾﺪ و ﺑﺮ زﻋﻢ‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﺳـﻤﻬﻮدي اﻧﮕﺸﺖ ﺗﺤﯿﺮ ﺑﺪﻧـﺪان ﺗﻌﺠﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺰﯾﺪ و ﺑﻬﺮه واﻓﯽ از ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻬﺎﻓﺖ اﻗﻮال و اﻓﻌﺎل اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺰﯾﺪ‬‫ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺨﺘﻞ اﻟﻨﻈﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪330 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻠﺤـﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺘﺪرك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗـﺎل ﮐﻨـﺎ ﻧﺘﺤـﺪث ان اﻗﻀـﯽ اﻫـﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠّﯽ و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و اﯾﻦ‬‫رواﯾﺖ ﻫﻢ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺜﺒﺖ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ از ﻫﻢ ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ و ﻧﺰد ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻣﺘﺒﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ راه ﻋﻨﺎد و ﻟﺪاد ﺳﭙﺮده ﺑﻪ ﺑﺴـﺘﻦ‬‫اﻓـﺘﺮاي ﺑﯿﻦ ﺑﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔـﻮي ﺳـﺒﻖ از وﺿـﺎﻋﯿﻦ و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ ﺑﺮده ﻫﻔـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ‬‫اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﺮاﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم واﻗﻌﻪ ﺑﻌﺚ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را‬‫ﺑﺴﻮي ﯾﻤﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮه ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل و اﺻﻞ ذﻟﮏ ﻗﺼﮥ ﺑﻌﺜﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻗﺎﺿﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺜﺘﻨﯽ اﻗﻀﯽ ﺑﯿﻨﻬﻢ و اﻧﺎ ﺷﺎب‬‫ﻻ ادري ﻣﺎ اﻟﻘﻀﺎء ﻓﻀـﺮب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺻـﺪري و ﻗﺎل اﻟّﻠﻬﻢ اﻫـﺪه و ﺛﺒﺖ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﻮ اﻟـﺬي ﻓﻠﻖ اﻟﺤﺒﮥ و ﺑﺮي اﻟﻨﺴـﻤﮥ ﻣﺎ‬‫ﺷﮑﮑﺖ ﻓﯽ ﻗﻀﺎء ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ رواه اﺑﻮ داود و اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫و ﻗـﺎل ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺳـﯿﺄﺗﯽ‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻞ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ زﻋﻢ ﺳﺎﺑﻖ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺻﺮاﺣﮥ ﻓﺎﺳﺪ و ﮐﺎﺳﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺮﯾﺢ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳـﻨﺎد ﮐﻪ ﺧﻮد آن را ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻃﻞ و ﻋﺎﻃﻞ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﺠﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﺑﻌﺪ‬‫اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺣﺪﯾﺚ زوﺟﺘﮏ اﻗﺪم اﻣﺘﯽ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل و روي اﺣﻤﺪ و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﺑﺮﺟﺎل وﺛﻘﻮا ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻔﺎﻃﻤﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ اﻣﺎ ﺗﺮﺿﯿﻦ ان زوﺟﺘﮏ اﻗﺪم اﻣﺘﯽ‬‫ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺻـﺤﯿﺢ ﺳﺎﻃﻊ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﻄﻼن زﻋﻢ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺑﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺤﺴﺐ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪ و اﻣﺮ ﺣﻖ در‬‫اﻧﺠﻼ و ﻇﻬﻮر ﺑﺎﻗﺼﺎي ﻣـﺪارج رﺳـﯿﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي درﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ رﮐﺎﮐﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺒﯿﻞ را از دﺑﯿﺮ ﻧﺸـﻨﺎﺧﺘﻪ از ادﻟﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﺣﺠﺞ ﻣﺘﻮاﻓﺮه داﻟﻪ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ ﺧﻮد ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻓﺎﺳﺪ اﻟﺘﺰوﯾﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺻـﻼ ﺣﻈﯽ و ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﻧﻪ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﮔﻮﯾﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺮاﻫﯿﻦ داﻣﻐﻪ و دﻻﺋﻞ ﺑﺎﻟﻐﻪ‬‫را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ و اﻓﺘﺮاي ﮐﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﮐﺎن ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ در ﻣﺨﺘﻮم اﻟﻘﻠﺐ ﺑﻮدن او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪331 :‬‬‫ﮐﺪام ﻣﺤﻞ ارﺗﯿﺎﺑﺴﺖ ﯾﺎ ﻟّﻠﻪ ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺣﺎدﯾﺚ و رواﯾﺎت ﮐﻪ ﺧﻮد ﺳـﻤﻬﻮدي آن را از اﺳﺎﻃﯿﻦ دﯾﻦ و ارﮐﺎن ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده‬‫و ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺣﮑﻢ ﺻـﺤﺖ اﺳﺎﻧﯿﺪ آن ﻫﻢ ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم او ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ و آﯾﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﺧﺒﺎر ﻣﺘﯿﻨﻪ‬‫و آﺛﺎر رزﯾﻨﻪ ﮐﺬب ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﺘﺮاي ﻓﻀـﯿﺢ او را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﺎﺣﯽ و ﻋﺎﻓﯽ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ و آﯾﺎ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ‬‫آﯾﺎت ﺳﺎﻃﻌﻪ و ﺑﯿﻨﺎت ﻻﻣﻌﻪ ﻫﻢ دﻋﺎوي ﺑﯽدﻟﯿﻞ و اﻗﺎوﯾﻞ ﺟﺎﻟﺒـﮥ اﻟﺘﺠﻬﯿﻞ او ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﻤﺎﯾﺖ ﺷـﯿﺦ اول‬‫ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻗﺎﺑـﻞ اﻟﺘﻔﺎت اﺣـﺪي از اﺛﺒﺎت ﻣﯽﻣﺎﻧـﺪ ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻣﻨﺼـﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد و وﻫﻦ و اﻧﻬـﺪاد ﮐﻼم‬‫ﺻﺮﯾﺢ اﻻﻧﺠﺰام ﺳﻤﻬﻮدي رﯾﺒﯽ ورزد ﯾﺎ آﻧﮑﻪ در ﻧﺼﺮت ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻬﺎﻧﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ او ﻣﺘﻔﻮه ﺑﮑﻼﻣﯽ ﮔﺮدد ﭼﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺣﺠﺖ‬‫ﺑﺮ او ﺗﻤﺎم ﮔﺮدﯾـﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﮐﺜﯿﺮه و دﻻﺋﻞ وﻓﯿﺮه از ﮐﻼم ﺧﻮدش ﺑﺮ اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت و ﻣﺘﻔﻮﻫﺎت او ﺑﻤﻌﺮض ﺗﺤّﻘﻖ و ﺗﺒّﯿﻦ رﺳـﯿﺪه ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 246‬از ‪431‬‬‫اﺑﻮاب ﻣﻬﺮب و ﻣﻨـﺎص و ﻣﻨﺎﻓـﺬ ﺧﺮوج و ﺧﻼص ﺑﺮ او و اوﻟﯿﺎي او ﻣﻐﻠﻖ و ﻣﺴـﺪودﺳﺖ و ﻣﻘﺎﻣﻊ ﺣﺪﯾـﺪ ﺑﺮاي ﺗﻨﮑﯿﻞ و ﺗﺒﺪﯾـﺪ ﻫﺮ ﺟﺎﺣﺪ‬‫ﻋﻨﯿﺪ ﻣﻌﺘﺪ و ﻣﻮﺟﻮد و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻻﻧﻌﺎم و اﻟﺠﻮد‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن و رد او‬‫و ﻓﻀﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﻟﺸـﯿﺮازي ﮐﻪ از ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ ﻣﻌﺮوﻓﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺮ ﻫﻔﻮات او ﮐﻤﺎل اﻓﺘﺨﺎر و ﻧﺎزش دارﻧﺪ در‬‫ﺟﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺎﯾﻪ ﺻﺪ ﺣﯿﺮت و اﺳﺘﻌﺠﺎب ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم و اﻟﺒﺎب ﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ‬‫رح در ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ ﺑﻘﻮل ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺳﻠﻮﻧﯽ‬‫و ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺠﻮاب آن ﻣﯿﺴـﺮ آﯾـﺪ اﻗﻮل ﻫـﺬا ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ وﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و اﺳـﺘﺤﻀﺎره اﺟﻮﺑﮥ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﺷـﺘﺎت‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻤﻌـﺎرف و ﮐـﻞ ﻫـﺬه اﻻـﻣﻮر ﻣﺴـﻠﻤﮥ و ﻻـ دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺺ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﻻـ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن اﻻـﻋﻠﻢ ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﺑـﻞ اﻻﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﻮزة و‬‫اﻻﺻﻠﺢ ﻟﻼﻣﮥ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻﻠﺢ ﻟﻼﻣﺎﻣﮥ ﻟﻤﺎ اﺧﺘﺎروه ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ازﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ او ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﻋﻼﻣﻪ ره‬‫ﭼﻨـﺎن دﺳﺖﭘـﺎﭼﻪ و ﺣﯿﺮان ﺷـﺪه ﮐﻪ ﭼﺎره ﺟﺰ اﻋﺘﺮاف ﺑـﺪﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ از راه ﮐﻤـﺎل ﻏﻤـﺎرت و اﻧﺤﺮاف ﺑﺴﻮي اﻧﮑـﺎر ﻧﺺ ﺑﻮدن آن ﺑﺮ اﻣـﺎﻣﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﺷـﺘﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻤﺰﯾـﺪ اﻋﻮﺟـﺎج و ﺷﺪﯾـﺪ ﻟﺠﺎج ﻣﻨﻊ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ اﻋﻠﻢ آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده و ﺑﺎدﻋﺎي اﺣﻔﻈﯿﺖ و اﺻـﻠﺤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ داد اﻗﺼﺎي ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ داده و اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺑـﺪﯾﻊ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن‬‫اﺻﻼ ﺑﺤﺎل ﻣﻬﺎﻧﺖ اﺷﺘﻤﺎل او ﻧﺎﻓﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪332 :‬‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺠﻮاب ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌﻨﻮاﻧﺎت ﻋﺪﯾـﺪه و ﻃﺮق ﺳﺪﯾـﺪه دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﺧﻼﻓﺖ و‬‫ﺑﺮﻫـﺎن ﻻﺋـﺢ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ اﻧﮑﺎر ﻧﺺ ﺑﻮدن آن ﺑﺮاي اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﻋﯿﻦ ﺳـﻤﺎﺟﺖ و ﺳﺨﺎﻓﺘﺴـﺖ‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ در اﺳـﺒﻖ ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ واﻓﺮه رزﯾﻨﻪ ﮐﻪ ﻣﺎﺧﻮذ از ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ و ﻣﺆﯾﺪ ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ ﻧﻈﺎم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ و ﺟﺰﻣﺎ و ﻗﻄﻌﺎ و ﺣﺘﻤﺎ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺘﻌﯿﻨﺴﺖ و ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﺎ ﺳﻮي ﻣﺎ ذﮐﺮه ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﻗﺼـﮥ‬‫آدم و ﻗﺼﮥ ﻃﺎﻟﻮت* ﻟﮑﻔﯽ ﻓﯽ دﻣﻎ راس ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻣﻤﻘﻮت ﻓﮑﯿﻒ و ﻗﺪ ﺳـﻠﻒ ﻣﻦ اﻟﺸﻮاﻫﺪ اﻟﻤﺘﮑﺎﺛﺮة اﻟﺘﯽ ﺗﺴـﺒﻖ اﻟﺤﺼﺮ و ﺗﻔﻮت* ﻣﺎ‬‫ﻫﻮ ﻻـرواح ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻟﻤﻮﻗﻨﯿﻦ ﮐـﺎﻟﻘﻮت* و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ آن ﻫﺮﮔﺰ رﯾﺒﯽ در ﺗﻌﯿﻦ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﻫﺮ واﺣـﺪ از ان‬‫اﻧﮑﺎر ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﺴﺎر اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن را ﺑﺂب ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻣﻌﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﻔﻆ ﻧﺎس ﺑﺮاي ﺣﻮزه اﺳﻼم ﻫﻤﺎن‬‫ﮐﺲ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ اﻣﺖ ﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺣﻔـﻆ ﺣـﻮزه اﺳـﻼم رد ﺷـﺒﻬﺎت ﻣﻠﺤـﺪﯾﻦ ﻃﻐـﺎم و دﻓـﻊ اﻏﻠﻮﻃـﺎت ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻏﺜـﺎم‬‫ﺿﺮورﯾﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﯽ اﻋﻠﻢ اﻣﺖ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﻣﻨﻊ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺗﻌﯿﻦ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ و ادﻋﺎي ﺗﻌﯿﻦ اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﻮزه‬‫ﺑﺮاي آن ﻫﺮﮔﺰ ﺑﮑـﺎرش ﻧﻤﯽآﯾـﺪ و ﺑـﺎﺑﯽ ﺑﺮاي ﻣﻘﺼﻮد او ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺣﻔﻆ ﻟﻠﺤﻮزة اﻹﺳـﻼﻣﯿﮥ‬‫ﺷﻤﺮدن ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﻼف اﻧﺼﺎف ﺑﻠﮑﻪ ﻋﯿﻦ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎﻓﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺿﻌﻒ و ﺧﻮر و ﺟﺒﻦ ذاﺗﯽ او ﮐﻪ ﺑﻠﺤﺎظ آن ﺻﻼﺣﯿﺖ‬‫ﺣﻔﻆ ﻇﺎﻫﺮي ﺣﻮزه اﺳـﻼم ﻫﻢ ازو ﻣﺴـﻠﻮب ﺑﻮد در ﺟﻬﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ و ﻋﻤﻪ و ﺳﺮﮔﺮداﻧﯽ او اﺻﻼ ﺷﮑﯽ و رﯾﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻋﺠﺰ و زﺑﻮﻧﯽ او‬‫ﺑﺠـﻮاب ﻣﺴـﺌﻮﻻت اﻫـﻞ ﮐﺘـﺎب و ﻇﻬـﻮر ﺧﺰي و ﺧﺴـﺎر او درﯾـﻦ ﺑـﺎب ﺑﻠﮑـﻪ ﺟﻬـﻞ ﻣﻔﻀـﺢ او از اﺣﮑـﺎم رب اﻻرﺑـﺎب و اواﻣﺮ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﻣﻌﻠﻮم ارﺑـﺎب اﻟﺒـﺎب ﺳﺖ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺗﻔﺼـﯿﻠﻪ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫﺎب ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ او را ﮐﺴـﯽ از‬‫اﺻـﺤﺎب ﻋﻘﻮل و اﺣﻼم ﺣﺎﻓﻆ ﺣﻮزه اﺳـﻼم ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺑﻠﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﺣﻮزه اﺳـﻼم ﻫﻤﺎن ﺑﺰرﮔﻮار ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 247‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮد ﻫﻤﻮاره ﭼﻪ در ﻋﻬﺪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺛﻼﺛﻪ و ﭼﻪ در زﻣﺎن اﻣﺎرت ﺧﻮد ﮐﺸﺎف ﻧﻮازل و ﻣﺸـﮑﻼت و دّراء ﺧﻄﻮب و ﻣﻌﻀـﻼت ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ‬‫و ﺣﻮزه اﺳﻼﻣﯿﻪ را از ﺗﻄﺮق ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ و ورود اﻟﺰاﻣﺎت ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ ﻣﺼﻮن و ﻣﺤﻔﻮظ داﺷﺘﻪ ﺗﻘﻮﯾﺖ و ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺗﺎم و ﺗﺎ زﯾﺮ و ﺗﺸﺪﯾﺪ ﻣﺎ‬‫ﻻ ﮐﻼم ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺑﺮاداﻧﯽ ﻣﺘﺎﻣﻠﯿﻦ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﺘﻌﻤﻘﯿﻦ اﻟﮑﺎﻣﻠﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪333 :‬‬‫ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻠﺢ ﻟﻼﻣﻪ ﻫﻢ ﻫﻤﺎن ﮐﺴﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻏﯿﺮ‬‫اﻋﻠﻢ را اﺻـﻠﺢ ﺑﺮاي اﻣﺎرت ﺟﺰﺋﯿﻪ ﻧﺪﯾﺪهاﻧـﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ را ﺣﺘﯽ در ﻋﺎﻣﻞ ﺷـﺪن ﻻزم ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و ﺗﺮك اﻋﻠﻢ و ﻋﺎﻣﻞ ﮐﺮدن ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ را‬‫ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺧﺪا و رﺳﻮل و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ اﻣﺖ آن‬‫ﺟﻨﺎب اﺻـﻠﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ادﻋﺎي اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن اﺻـﻠﺤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺮاي اﻣﺖ ﺑﻌﺪ ﺗﺴﻠﯿﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻣﺒﺘﺪي آن را ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻـﻠﺢ ﺑﺮاي اﻣﺎﻣﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺑﻮد ﻣﺮدم او را اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﻋﺠﺐ ﺣﺮف واﻫﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻋﺘﺮاض و اﯾﺮاد اّوﻻ ﺑﺮ اﺻﻞ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ واردﺳﺖ و‬‫ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺮ ﮐﺴﺎﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ازﯾﺸﺎن اﯾﻦ اﺧﺘﯿﺎر را دﻟﯿﻞ ﺻـﺤﺖ اﻣﺎﻣﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺻﺤﺖ اﺧﺘﯿﺎر و ﺣﺠﯿﺖ‬‫ﻓﻌﻞ ﻣﺨﺘﺎرﯾﻦ ﻗﺎﺋﻢ ﻧﺸـﺪه ﮐﻤﺎ ﻓّﺼﻞ ﻓﯽ ﻣﺤﻠﻪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻌﺪ اﺧﺘﯿﺎر ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮاي اﻣﺎﻣﺖ از ﺳﺎﺣﺖ اﯾﻤﺎن و ﻋﺪاﻟﺖ‬‫و ارﺗﮑـﺎض اﯾﺸـﺎن در ﺑﻮادي ﮐﻔﺮ و ﺿـﻼﻟﺖ ﻇﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ و ﻣﻌﺎﻧـﺪه ﺻـﺮﯾﺤﻪﺷﺎن ﺑﺎ اواﻣﺮ رﺑﺎﻧﯿﻪ و اﺣﮑﺎم ﻗﺮآﻧﯿﻪ و اﻗﻮال و اﻓﻌﺎل‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻣﺘﺒﻊ ﺑﻮدﻧﺸـﺎن ﺑﺮاي ﻫﻮاي ﻧﻔﺲ اﻣـﺎره و‬‫ﻓﺮﯾﻔﺘﻪ ﺷـﺪن اﯾﺸـﺎن ﺑﺠﻠﺐ ﺣﻄـﺎم دﻧﯿﺎي ﻏﺮاره ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﺧﺒﺎر ﺳـﻘﯿﻔﻪ و ﻣﺎ ﺑﻌـﺪﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ ﻣﺤﺘﺠﺐ و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﻔﻌﻞ‬‫ﺑﺎﻃﻞ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺮدم و آن ﻫﻢ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺗﻌﺴﻒ ﻣﺤﻀـﺴﺖ و اﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل ﺿﻼﻟﺖ اﺷﺘﻤﺎل اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺎﻧﺎ ﺑﺂﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﯾﮑﯽ از ﻣﺼﺎدﯾﻖ ُأْﺷِﺮﺑ ُﻮا ﻓِﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬُﻢ اﻟ ِْﻌْﺠَﻞ‬‫در ﺣﻖ ﮔﻮﺳـﺎﻟﻪ ﺳـﺎﻣﺮي ﺑﺴـﺮاﯾﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ او ﻗﺎﺑﻞ ﻋﺒﺎدت ﻧﺒﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ او را ﻋﺒﺎدت ﻧﻤﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﯾﺎ آﻧﮑﻪ واﺣـﺪي از ﻣﺤﺎﻣﯿﻦ‬‫ﮐﻔﺎر ﻣﺘﻔﻮه ﺷﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻻت و ﻋّﺰي اﻟﻪ ﻧﻤﯽﺑﻮدﻧـﺪ ﻋﺒـﺪه اﺻـﻨﺎم ﻫﺮﮔﺰ ﭘﯿﺶ اﯾﺸﺎن ﺳـﺮ ﺑﺴـﺠﻮد ﻧﻤﯽآوردﻧـﺪ و ﻟﻌﻤﺮي ان اﻣﺜﺎل ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﺘﺮﻫﺎت ﻻ ﯾﻠﺘﻔﺖ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﻟﻪ ادﻧﯽ ﻣﺴﮑﮥ ﻣﻦ اﻟﻌﻘﻞ و اﻟﻔﻬﻢ و ﻻ ﯾﺼﻐﯽ ﻟﻬﺎ اﻻ ﻣﻦ ﻏﻠﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺠﻬﻞ و اﻟﻮﻫﻢ‬‫ﮐﻼم دﯾﮕﺮ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﭘﯿﺮاﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻄﺎل آن‬‫و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﮑﻼﻣﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﮐﻪ از ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻘﺶ اﺑﺪع و اﻋﺠﺐ و اﻃﺮف و اﻏﺮب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ره در ﻧﻬﺞ اﻟﺤﻖ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ اﻟﺜـﺎﻧﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻨـﺎس ﮐﻠﻬﻢ ﺑﻼـ ﺧﻼـف ﻋﯿـﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﺤﻘﯿﻘﯿـﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﯿﻘﯿﻨﯿـﮥ و اﻻﺣﮑﺎم‬‫اﻟﺸﺮﻋﯿﮥ و اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻟﻨﻘﻠﯿﮥ ﻻﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪334 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎن ﻓﯽ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺬﮐﺎء و اﻟﺤﺮص ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻌﻠﻢ و ﻣﻼزﻣﺘﻪ ﻟﺮﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﺬي ﻫﻮ اﺷـﻔﻖ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻈﯿﻤﮥ ﺟﺪا ﻻ ﯾﻨﻔﮏ ﻋﻨﻪ ﻟﯿﻼ و ﻻ ﻧﻬﺎرا ﻓﯿﮑﻮن ﺑﺎﻟﻀﺮورة اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و اﻟﻘﻀﺎء ﯾﺴﺘﻠﺰم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺪﯾﻦ و‬‫روي اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 248‬از ‪431‬‬‫و روي اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ اﻟﺼﺤﺎح ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺑﺠﻮاب اﯾﻦ ﮐﻼم ﻋﻼﻣﻪ رح ﻣﯿﺴﺮ آﯾﺪ ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﻼ ﺷﮏ ﻓﯽ اﻧﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﻠﻤﺎء اﻻﻣـﮥ و اﻟﻨﺎس ﻣﺤﺘﺎﺟﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻮ وﺻـﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﺑﻼغ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑـﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﻼ‬‫ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ ﻻﺣﺪ و اﻣﺎ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﺼﺤﯿﺢ و ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻﺤﺎح اﻟﺒﻐﻮي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ‬‫ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و اﺳـﻨﺎده ﻣﻀـﻄﺮب ﻓﮑﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﻣﻌﺎﯾﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﯿﮑﻮن اﻣﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺤﻞ‬‫اﺳـﺘﻐﺮاب و اﺳﺘﻌﺠﺎب اوﻟﯽ اﻻﺣﻼﻣﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن درﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎ ذﮐﺮه اﻟﻤﺼﻨﻒ ﻣﻦ ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻓﻼ ﺷﮏ اﻧﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻻﻣﮥ و اﯾﻦ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﺑّﯿﻦ و ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻏﯿﺮ ﺑّﯿﻦ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب را ﯾﮑﯽ‬‫از ﻋﻠﻤـﺎي اﻣﺖ واﻧﻤﻮدن ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻨـﺎﺳﺐ ﺷـﺎن واﻻﺷـﺎن آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ رﯾﺐ اﻋﻠﻢ اﻣﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻋﻠﻢ ﺧﻼﺋﻖ ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﺪي ﻏﺰارت ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ ﺟﺰوي از‬‫ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﮐﻤـﺎ اﺛﺒﺘﻨﺎه ﺳﺎﻟﻔﺎ ﭘﺲ در ﺣﻖ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺰرﮔﻮار اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎي اﻣﺖ ﺑﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﺧﺎﻟﯽ از‬‫ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺗﻀـﺠﯿﻊ ﻧﯿﺴﺖ و ﻋﺠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﮔﺮدﯾـﺪه ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ از‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑـﺎن دل دزدﯾـﺪه دوم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن درﯾﻦ ﮐﻼـم ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻨﺎس ﻣﺤﺘﺎﺟﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮدم ﻣﺤﺘﺎج ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ در ﻋﻠﻢ و اﯾﻦ ﻗﻮل او در ﻣﻘﺎم ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻗﻮل ﻋﻼﻣﻪ ره و اﻟﻨﺎس ﮐﻠﻬﻢ ﺑﻼ ﺧﻼف ﻋﯿﺎل ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﯽ ﻟا ﻤﻌﺎرف‬‫اﻟﺤﻘﯿﻘﯿـﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﯿﻘﯿﻨﯿـﮥ و اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ و اﻟﻘﻀﺎﯾﺎ اﻟﻨﻘﻠﯿﻪ واﻗﻊ ﺷـﺪه و ذﮐﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺒﺎرت در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺧﺎﻟﯽ از ﻏﺮاﺑﺖ ﻧﯿﺴـﺖ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﻼﻣﻪ رح ﺑﻘﻮل ﻣﺬﮐﻮر اﺛﺒﺎت اﺣﺘﯿﺎج ﻣﺮدم در ﻋﻠﻢ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺜﻞ اﺣﺘﯿﺎج اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪335 :‬‬‫ﺑﺴﻮي ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤـﺎي اﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﻼـﻣﻪ اﺛﺒـﺎت ﻣﺤﺘـﺎج ﺑﻮدن ﻗـﺎﻃﺒﻪ ﻣﺮدم ﺳﻮاء ﮐـﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب او ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﺎﺣﺘﯿـﺎج‬‫ﻋﻈﯿﻤﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﻮي اﻋﻠﻢ ﺧﻠﻖ ﭘﯿـﺪا ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﻋﻼـﻣﻪ ره ﺑﻌـﺪ ﻗﻮل ﻣـﺬﮐﻮر در ﻣﻘـﺎم دﻟﯿﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﭼﻨﯿﻦ اﺣﺘﯿﺎج ﻋﺎم ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﺛﺒﺎت اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎدﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﻧﻘﻠﯿﻪ ﺷـﺮوع ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺬﮐﺎء اﻟﺦ ﭘﺲ اﮔﺮ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و‬‫اﻟﻨـﺎس ﻣﺤﺘـﺎﺟﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺣﺘﯿـﺎج ﻋﺎم ﺗﺎم ﻗﺒﻮل ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﻓﻤﺮﺣﺒﺎ ﺑﺎﻟﻮﻓﺎق ﭼﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺜﺒﺖ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺗﻤﺎم ﻣﺮدم ﺧﻮاه از اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﯾﺎ ﻏﯿﺮ اﺻـﺤﺎب اﺣﺘﯿﺎج ﺗﺎم ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب داﺷـﺘﻪ‬‫ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻻﺑﺪ آن ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم و ﻣﻘﺘﺪاي اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻟﻘﺒﺢ ﺗﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺤﺘﺎج اﻟﺒّﯿﻦ اﻻﺣﺘﯿﺎج اﻟﻌﻈﯿﻢ اﻻﺣﻮاج ﻋﻠﯽ ﻣﻦ‬‫ﻫﻮ ﻏﻨﯽ ﻣﻠّﯽ ﺑﻌﻠﻤﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﻌﺮاج ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ اﺿﺎء ﺻﺒﺢ ﻣﺴﻔﺮ و اﻇﻠﻢ ﻟﯿﻞ ﺳﺎج و اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺗﺴﻠﯿﻢ اﺣﺘﯿﺎج‬‫ﻏﯿﺮ ﻋـﺎم ﺗـﺎمﺳﺖ ﻣﺜﻞ اﺣﺘﯿﺎج ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻤﺎي اﻣﺖ ﭘﺲ در ﻣﻔﺮط و ﻣﻘﺼـﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺒﺎﻫﺖ و ﻣﮑﺎﺑﺮ ﺑﻮدﻧﺶ رﯾﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﻫﻤﺎن اﺣﺘﯿﺎج ﻋﺎم ﺗﺎمﺳﺖ ﻻﻧﻪ اﻋﺘﺮف ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﯽ اﻟﮑﻼم اﻟﺴﺎﺑﻖ و ﻟﻌﻞ ﺗﻘﺼـﯿﺮه ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻘﻮل‬‫ﻧﺸـﺄ ﻋﻦ اﻟﻠﺴـﺎن اﻟﺤﺼـﺮ و اﻟﻘﻠﺐ اﻟﺨﺎﻓﻖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن درﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﯿﻒ ﻻ و ﻫﻮ وﺻـﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﺑﻼغ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌﺎرف دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫وﺻـﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در اﺑﻼغ ﻋﻠﻢ و ﺑـﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﻌﺎرف ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ و ﻏﯿﺮ اﻣﺎم ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﻟﻌـﺪم‬‫اﻧﻔﮑـﺎك اﻻﻋﻠﻤﯿـﮥ ﻋﻦ ﻣﺜـﻞ ﻫـﺬا اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﻨﺼﻮب اﻟﻤﺨﺼﻮص ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﺼـﺒﻮب و ﻟﻘﺒـﺢ ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﻤﺮﺟﻮح و ﺑﻄﻼن ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﻟﻤﻔﻀﻮل‬‫اﻟﻤﺒﺪي ﻟﻠﻔﻀﻮح ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﺣﻼم و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻣﺰﯾﺪ اﻓﺼﺎح ﻟﺬﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﻌﻮن اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻌﻼم ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﺣﯿﺮﺗﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﻌـﺪ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم وﺻـﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺑﻮد در ﺑا ﻼغ ﻋﻠﻢ و ﺑﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﻌﺎرف ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﯽﺷﻮد و در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب راه ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻣﯽرود و اﺻﻼ‬‫ﺑﺨﯿـﺎل ﻧﻤﯽآرد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب وﺻـﯽ ﺧﻮد در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 249‬از ‪431‬‬‫اﺑﻼغ ﻋﻠﻢ و ﺑـﺪاﺋﻊ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﻌﺎرف ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد و ﻗﺎﻃﺒﻪ ﻣﺮدم ﻣﺤﺘﺎج ﺗﺎم ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻣﺤـﺪود آن ﺣﻀـﺮت ﺑﻮدﻧﺪ و ﻫﺴـﺘﻨﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻣﺜﻞ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن را ﺟﺎﺋﺰ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺟﻬﻞ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪336 :‬‬‫ﻧـﺎداﻧﯽ و ﻋﺠﺰ و ﺣﯿﺮاﻧﯽ و اﺣﺘﯿـﺎج ﺗـﺎم و اﻓﺘﻘﺎر ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم ﺗﻔﻮق و ﺗﺮاءس ﺑﺮ آن ﺣﻀـﺮت ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺘﻮﻟﯽ ﺣﮑﻮﻣﺖ و اﻣﺎرت ﺑﺎ‬‫وﺟﻮد آن ﺟﻨﺎب در ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف اﻟﯽ اﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﺎت ﺑﯿﻔﺰاﯾﻨـﺪ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا ﻻ اﻟﺤﯿﻒ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻋﻠﯽ وﺻـﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﯽ اﺑﻼغ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺑـﺪاﺋﻊ ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌـﺎرف* و اﻟﻤﯿـﻞ اﻟﻤﻠﯿﻢ اﻟﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ اﻟﻐﺮارة ﺑﺎﻟﺰﺑﺎرج و اﻟﺰﺧﺎرف ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن درﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻼ‬‫ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ ﻻﺣﺪ ﯾﻌﻨﯽ آﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ره از ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده در ان اﺣﺪي را ﻧﺰاع ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻘﺴﺖ‬‫و ﺟﺮﯾﺎن آن ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌـﺪوان ﻣﺤﻞ ﺗﺸـﮑﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺎﺷﻒ از ﻗﻠﺖ ﺑﺼﺎرت و ﮐﺜﺮت ﻏﻤﺎرت اوﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ره آﻧﭽﻪ از ﺷﻮاﻫﺪ ﻋﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﻫﻤﻪ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﻼﻣﻪ‬‫ره آن را آورده و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة دﻟﯿﻞ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺣﻈﯽ از اﻧﺼﺎف و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف‬‫دارد ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﻣـﺎﻣﺖ و ﺧﻼـﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﻫﻢ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﺰاع و ﺷـﻘﺎق را درﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﮑﺴـﺮ ﺗﺮك ﮔﻔﺘﻪ راه اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ‬‫ﭘﯿﻤﺎﯾـﺪ و اﻻـ ﻣﺤﯿﺮ و ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب و ﻧﺰاع در اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﻋﺎﻟﯽ ﻗﺒﺎب ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﺠﺎت و ﺧﻼص او از ﻗﻮاﺻـﻢ‬‫ﺣﺠﺞ اﻫﻞ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و از ﻣﻘﺎﻣﻊ ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗﻮاﻃﻊ اﯾﺸﺎن ﺑﺎو ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ آﻧﭽﻪ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن‬‫درﯾﻦ ﮐﻼم ﺻـﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم واﺿﺢ ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و اﻣﺎﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﺼـﺤﯿﺢ و در ﮐﻼم‬‫ﺳـﺎﺑﻖ اﻋـﺘﺮاف ﺑـﺪﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ و ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﻌـﺘﺮف ﺑﺎﻣـﺎﻣﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن از ﺳـﺮ اﻧﺼﺎف اﻋﺘﺮاف ﺑﺨﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﯿﺰ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ ﻣّﺮة ﺑﺎدﻟﻪ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺘﻌﯿﻨﺴﺖ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﻠﻢ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ‬‫ﺧﻠﯿﻔﻪ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﭼﻮن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ در‬‫ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺤﻔﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﺆّﺳﺲ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﻋﺜﻮر و وﻗﻮف و‬‫اﻃﻼـع ﺑﺮ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻬﺮ اﻻﻟﺘﻤﺎع درﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺮدد داﺷـﺘﻦ ﺷـﻨﯿﺪه را ﻧﺎﺷـﻨﯿﺪه و دﯾـﺪه را ﻧﺎدﯾـﺪه اﻧﮕﺎﺷـﺘﻦ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﺎك در دﯾـﺪه‬‫اﻧﺼﺎف اﻧﺒﺎﺷﺘﻨﺴﺖ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن درﯾﻦ ﮐﻼم ﻋﺪادت اﻟﺘﯿﺎم از ﻏﺎﯾﺖ ﺟﻬﻞ و ﻋﻨﺎد ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﻪ در ﻧﻘﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪337 :‬‬‫ﮐﺘﺎب ﺑﻐﻮي اﯾﺮاد ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻧﻘﻞ ﺑﺮ ﻋﻼﻣﻪ ره وارد ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﺮاﯾﯿﺪه و ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﺎح اﻟﺒﻐﻮي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻻ ﯾﻌﺮف‬‫ﻫﺬا ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و اﺳـﻨﺎده ﻣﻀﻄﺮب ﻓﮑﺎن ﯾﻨﺒﻐﯽ ان ﯾﺬﮐﺮ ﻣﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﻣﻌﺎﯾﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻟﯿﮑﻮن اﻣﯿﻨﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ و اﯾﻦ‬‫اﯾﺮاد ﺳﺮاﺳـﺮ ﻟﺪاد ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﻓﺎﺳﺪ ﺻﺮﻓﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪه ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن از ﮐﺘﺎب ﺑﻐﻮي در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده در ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﻼﻣﻪ ره ﻫﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺎﺷﺪ و اﺧﺘﻼف ﻧﺴﺦ ﮐﺘﺐ اﺣﺎدﯾﺚ ﺳﻨﯿﻪ و دﺧﻞ ﯾﺎﻓﺘﻦ اﻟﺤﺎق و ﺗﺼﺮف در آن ﺑﺰﯾﺎدت و ﻧﻘﺼﺎن‬‫و ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺣﺘﯽ ﻓﯽ ﻧﺴﺦ اﻟﺼـﺤﺎح اﻟﺴـﺘﮥ ﻗﺎﺑﻞ دﻓﻊ و اﻧﮑﺎر ارﺑﺎب ﺗﺒﺼﺮ و اﻋﺘﺒﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل‬‫ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و ﻣﺸﮑﺎة اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻟﻮﻟﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺨﻄﯿﺐ اﻟﺘﺒﺮﯾﺰي و اﻟﻤﺮﻗﺎه ﺷﺮح اﻟﻤﺸﮑﻮة ﻟﻤﻼ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺎري و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﮔﺮ ﭼﻪ از‬‫ﺷﺪت وﺿﻮح ﻣﺴـﺘﻐﻨﯽ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻗﺎﻣﺖ ادﻟﻪ ﺑﺮ آن ﮐﺮده آﯾﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ اﻟﺼﻖ و اوﺻﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‬‫آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻼم ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺑﺼﺪد رّد آﻧﺴﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 250‬از ‪431‬‬‫را از ﺻـﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘـﻞ ﻓﺮﻣـﻮده و ﺧﻮد اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن اﯾﻦ ﻧﻘـﻞ را ﻣﺘﻠﻘﯽ ﺑـﺎﻟﻘﺒﻮل ﻧﻤﻮده و ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎﻣـﺎ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﻟا ﺘﺮﻣـﺬي‬‫ﻓﺼـﺤﯿﺢ و ﻗﺒﻞ از ﻋﻼﻣﻪ ره اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ﺟﺰري در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را از ﺻـﺤﯿﺢ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘـﻞ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و از ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻋﻼﻣﻪ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻟﺠﻮج و ﻣﻌﺎﻧـﺪﺳﺖ ﺑﻼ ﺗﻌﺮض ﻋﻼﻣﻪ ره از ﺧﻮد در‬‫ﻣﻨﻬﺎج اﻋﺘﺮاف ﮐﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ ﻋﺼـﺮ ﻋﻼﻣﻪ ره ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﺣﺴـﯿﻦ ﻣﯿﺒـﺬي در ﻓﻮاﺗـﺢ ﺷـﺮح دﯾﻮان ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳـﺒﻞ ﻟا ﻬﺪي و‬‫اﻟﺮﺷﺎد و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺻﻮاﻋﻖ و ﻣﯿﺮزا ﻣﺨـﺪوم در ﻧﻮاﻗﺾ و ﺷـﯿﺦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﯿﺪروس ﯾﻤﻨﯽ در ﻋﻘﺪ ﻧﺒﻮي و ﻣﺤﻤﻮد ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ‬‫ﻗﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺒﺮ اﻣﻠﺴـﯽ در ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ‬‫ﮐﺮدي ﮐﻮراﻧﯽ در ﻧﺒﺮاس و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ در ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﺒﺎن ﻣﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻋﺠﯿﻠﯽ در‬‫ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل و ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم در ﺷـﺮح ﻣﺜﻨﻮي ﻣﻮﻟﻮي روم ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ از ﺗﺮﻣﺬي‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪338 :‬‬‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﻧﺴﺦ ﻣﻮﺟﻮده ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﮐﻪ ﺑﻨﻈﺮ اﯾﻦ ﻧﺤﯿﻒ رﺳﯿﺪه‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ و آﻧﭽﻪ در ان ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و دورﺗﺮ ﭼﺮا ﺑﺎﯾـﺪ رﻓﺖ و از ﺣﺎل ﻧﺴـﺦ ﺧﻮد ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﺑﻐﻮي ﭼﺮا ﻏﻔﻠﺖ ﺑﺎﯾـﺪ ورزﯾﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻐﻮي در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب‬‫ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺮي در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح‬‫ﻣﺸـﮑﺎة و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﺎ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻤﮑﯽ در وﺳـﯿﻠﮥ اﻟﻤﺂل و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را از ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﻐﻮي ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺾ اﯾﺸﺎن ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻐﻮي آن را در ﻗﺴﻢ ﺣﺴﺎن از ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ در ﻧﺴﺦ ﻣﻮﺟﻮده ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﮐﻪ ﺑﻨﻈﺮ‬‫ﻗﺎﺻﺮ رﺳﯿﺪه ﺻﺮف‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و اﺛﺮي از‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻣﻨﺸﺄ آن ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ و اﺳﻘﺎط ﻣﺪﻏﻠﯿﻦ و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻪ ﺷﻨﯿﺪي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺬف و اﺳﻘﺎط و ﺻﺮم و اﺣﺒﺎط‬‫ﺑﻮد اﻣـﺎ اﻗﺤـﺎم و ادﺧـﺎل و اﻟﺤـﺎق و ادﻏﺎل ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ و ﻣﺘﻔﺤﺺ و ﻣﻘﻠﺐ ﺻـﻔﺤﺎت و اوراق اﯾﻦ اﺳـﻔﺎر ﻗﺎﺗﻤـﮥ اﻻﻋﻤﺎق ﻣﻐﺒﺮة‬‫اﻵﻓﺎق ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﺑﻐﻮي در ﺻﺪر ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد اﻋﻨﯽ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ اﻟﺘﺰام ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ‬‫را در ان ذﮐﺮ ﻧﻨﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺿـﻌﯿﻒ او ﻏﺮﯾﺐ اﺷـﺮت إﻟﯿﻪ و اﻋﺮﺿﺖ ﻋﻦ ذﮐﺮ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻣﻨﮑﺮا او ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 251‬از ‪431‬‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز در ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺴـﺦ ﻣﻮﺟﻮده ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﻌﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪح ﻗﺒﯿﻠﻪ ﺣﻤﯿﺮ در ﺣﻖ آن ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻋﻨﻮاﻧﺶ‬‫اﯾﻨﺴﺖ ﺑﺎب ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻗﺮﯾﺶ و ذﮐﺮ اﻟﻘﺒﺎﺋﻞ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺠﺎءه رﺟﻞ اﺣﺴﺒﻪ ﻣﻦ ﻗﯿﺲ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﻦ ﺣﻤﯿﺮا ﻓﻘﺎل‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺣﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻤﯿﺮا اﻓﻮاﻫﻬﻢ ﺳﻼم و اﯾﺪﯾﻬﻢ ﻃﻌﺎم و ﻫﻢ اﻫﻞ اﻣﻦ و اﯾﻤﺎن‬‫ﻣﻨﮑﺮ و از اﻓـﺎده ﻋﻠﻤـﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم واﺿـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ وﺟﻮد ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﻟﺤﺎق دﯾﮕﺮاﻧﺴﺖ و ﻣﺼـﻨﻒ‬‫ﻫﺮﮔﺰ آن را در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ وارد ﻧﮑﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ در ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺷﺮح ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻨﮑﺮ أي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ ﯾﺤﺘﻤﻞ ان اﻟﺤﺎق ﻟﻔﻆ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻫﻬﻨﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﺆﻟﻒ ﻣﻦ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﻧﻪ ﻟﻮ ﮐﺎن‬‫ﯾﻌﻠـﻢ اﻧـﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﻪ ﻻـﻧﻪ ﻗـﺪ اﻟـﺘﺰم اﻻـﻋﺮاض ﻋﻦ ذﮐﺮ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﯽ ﻋﻨـﻮان اﻟﮑﺘـﺎب ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻠﺨـﺎﻟﯽ اﻓـﺎده‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪339 :‬‬‫ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ را ﻏﯿﺮ ﻣﺆﻟﻒ اﻟﺤﺎق ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ و آن ﻏﯿﺮ از ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﻌﻠﻢ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﻮد ﻣﺼـﻨﻒ ﻣﯽداﻧﺴﺖ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮﺳﺖ ﻣﺘﻌﺮض آن ﻧﻤﯽﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ ذﮐﺮ آن درﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﻧﻤﯽﮐﺮد ﭼﻪ او ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺼـﻨﻒ اﻟﺘﺰام ﮐﺮده اﺳﺖ اﻋﺮاض را از‬‫ذﮐﺮ ﻣﻨﮑﺮ در ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﺷﺎرح ﻟﻠﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻗﻮﻟﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻫﺬا اﻟﺤﺎق ﻣﻦ ﺑﻌﺾ‬‫اﻫـﻞ اﻟﻤﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻻن اﻟﻤﺆﻟﻒ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺴـﻨﮥ ﻟﻮ ﮐﺎن ﯾﻌﻠﻢ اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﺘﻌﺮض ﻟﻪ ﻻﻧﻪ ﻗـﺪ اﻟﺘﺰم اﻻﻋﺮاض ﻋﻦ ذﮐﺮ‬‫اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﯽ ﻋﻨﻮان اﻟﮑﺘـﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑـﺎﻟﺼﻮاب ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري از ﺷﺎرح ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﺑﺤﺘﻢ و‬‫ﺟﺰم ﻗﺎﺋﻞ ﺷـﺪه ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻪ ﻟﻔﻆ ﻣﻨﮑﺮ در ﺣﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪح ﺣﻤﯿﺮ اﻟﺤﺎﻗﺴﺖ از ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻒ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻣﺤﯽ اﻟﺴﻨﻪ ﺑﻐﻮي اﮔﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﻤﻨﮑﺮ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﻌﺮض ﺑﺂن ﻧﻤﯽﮐﺮد ﯾﻌﻨﯽ در ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ آن را درج ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ او اﻋﺮاض از ذﮐﺮ ﻣﻨﮑﺮ را اﻟﺘﺰام ﮐﺮده اﺳﺖ در ﻋﻨﻮان ﮐﺘﺎب و ﺑﻌـﺪ ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ردّﯾﻪ ﻧﺴﺦ ﮐﺘﺎب ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ و دﺧﻞ ﯾﺎﻓﺘﻦ اﻟﺤﺎق‬‫و ﺗﺼﺮف ﮐﺬاﺋﯽ در آن در ﺑﺎب ﺣﮑﻢ ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴﺘﺒﻌﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺴﯿﺎر ﻗﺮﯾﻦ ﻋﻘﻠﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﮐﺘﺎب ﺑﻐﻮي ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده اﺻـﻼ ﮐﻼم ﺧﻮد ﺑﻐﻮي ﻧﯿﺴﺖ و در ﻧﺴﺦ ﺳﻠﯿﻤﻪ ﻣﺼﻮﻧﻪ ﻧﺒﻮده ﺑﻠﮑﻪ اﻟﺤﺎق ﯾﮑﯽ از ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻨﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻌـﺪ در ﻧﺴـﺦ ﻣﺤﺮﻓﻪ ﻣﺼـﺤﻔﻪ اﻓﺰودهاﻧـﺪ و ﺑـﺎﯾﻦ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﺎﻃـﻞ ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ ﺳـﺎﺑﻘﯿﻦ رﺑﻮده و اﯾﻦ ﺟﻤـﺎﻋﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ‬‫ﺑﺤﺴﺐ اﺻـﻄﻼح ﺷﺎرﺣﯿﻦ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ از اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ ﺑﺴـﺒﺐ ارﺗﮑﺎب ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺼﺮﻓﺎت ﻣﻨﮑﺮه در ﮐﺘﺐ و‬‫اﺳـﻔﺎر اﻏﯿﺎر ﮐﻪ ﺧﻼف ﻣﻠﺘﺰﻣﺎت و ﻣﺴـﻠﻤﺎت ﻣﺼﻨﻔﯿﻦ و ﻣﺆﻟﻔﯿﻦ آﻧﺴﺖ ﮔﻮﻧﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮد ﻣﯽﺧﺮاﺷﻨﺪ و از ﺧﺰي و اﻓﺘﻀﺎح ﺗﺎم ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺨﻼـﺋﻖ و اﻻﻧـﺎم ﺑـﺎﮐﯽ ﻧﺪارﻧـﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﻫﻤﺖ را ﺑﺮ ﺟﻌـﻞ و ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﻣﮑﺮ و ﺗﺪﺳـﯿﺲ ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرﻧـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ اﻧﮑﺸﺎف ﺣﺎل ﭘﺮ‬‫اﺧﺘﻼل ﻧﺴﺦ ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﺤﺘﻢ و ﺟﺰم ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﻧﺴﺨﻪ ﻋﻼﻣﻪ ره ﻫﻢ اﯾﻦ ﮐﻼم ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮد ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻼـ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬـﺎن ﻣﻬـﺎن ﺑﻼ ﻟﺤﺎظ وﻗﻮع در ﻣﻐﺎك ﺻـﻐﺎر و ﻫﻮان ادﻋﺎي واﺿـﺢ اﻟﺒﻄﻼن‬‫ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ در ﺷﺎن ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﮑﺎن اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎزل اﻟﺠﻨﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﯽﺧﺒﺮي ﺧﻮد از ﺣﺎﻻت ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر‬‫ﻣﺬﻫﺐ ﺧﻮﯾﺶ واﺿﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ راه اﺟﺘﺮاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪340 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﮑـﺬب و اﻻـﻓﺘﺮاء ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾـﺪ و ﺛﺎﻧﯿـﺎ اﮔﺮ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم از ﺧﻮد ﺑﻐﻮﯾﺴﺖ و در ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﻼﻣﻪ ره ﻫﻢ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮد ﺑﺎز ﻫﻢ‬‫آﻧﭽﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺗﻔﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﻮده ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺎ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻋﺮاض ﻋﻼﻣﻪ ره از ذﮐﺮ آﻧﭽﻪ ﺑﻐﻮي در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 252‬از ‪431‬‬‫ﺣﻖ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻗﻀـﯿﻪ ﻣﺴـﻠﻤﻪ اﻗﺮار اﻟﻌﻘﻼء ﻋﻠﯽ اﻧﻔﺴـﻬﻢ ﻣﻘﺒﻮل و ﻋﻠﯽ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﺮدود ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﺑﻨﺎي‬‫آن ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ اﻗﺮار اﻧﮑﺎر ﻣﺴـﻤﻮع ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻨﺸﺄ آن ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻔﺼﯿﻞ‬‫اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﺠﺮد ذﮐﺮ ﺑﻐﻮي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﺮاي اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺑﺂن ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻐﻮي در‬‫ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﺧﻮد اﺣﺎدﯾﺚ آن را ﺧﯿﻠﯽ ﺗﻤﺠﯿﺪ ﻧﻤﻮده و در وﺻﻒ و ﻣﺪح آن ﺟﻤﻼﺗﯽ آورده ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ از آن ﮐﺎﺷﻒ ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ‬‫و ﺟﻼـﻟﺖ و ﻧﻬـﺎﯾﺖ وﺛـﺎﻗﺖ و ﻣﺘﺎﻧﺖ اﺣﺎدﯾﺚ آن ﮐﺘﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺻـﺪر ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﻓﻬـﺬه اﻟﻔﺎظ‬‫ﺻـﺪرت ﻋﻦ ﺻـﺪر اﻟﻨﺒﻮة و ﺳـﻨﻦ ﺳﺎرت ﻋﻦ ﻣﻌـﺪن اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ و اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﺎءت ﻋﻦ ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻫﻦ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ اﻟﺪﺟﯽ‬‫ﺧﺮﺟﺖ ﻋﻦ ﻣﺸـﮑﺎة اﻟﻘﻮي ﻣﻤﺎ آورده اﻻﺋﻤﮥ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﺟﻤﻌﺘﻬﺎ ﻟﻠﻤﻨﻘﻄﻌﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻟﺘﮑﻮن ﻟﻬﻢ ﺑﻌﺪ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻈﺎ ﻣﻦ اﻟﺴـﻨﻦ و ﻋﻮﻧﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻢ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻄﺎﻋﮥ و ﺗﺮﮐﺖ ذﮐﺮ اﺳﺎﻧﯿﺪﻫﺎ ﺣﺬرا ﻣﻦ اﻻﻃﺎﻟﮥ ﻋﻠﯿﻬﻢ و اﻋﺘﻤﺎدا ﻋﻠﯽ ﻧﻘﻞ اﻻﺋﻤﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﻮي در‬‫ﺑـﺎب اﺣـﺎدﯾﺚ ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻟﻔﺎﻇﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎدر ﺷـﺪه از ﺻـﺪر ﻧﺒﻮت و ﺳـﻨﻨﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺳـﯿﺮ ﻧﻤﻮده از ﻣﻌـﺪن رﺳﺎﻟﺖ و‬‫اﺣـﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ آﻣـﺪه اﺳﺖ از ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و ﺧـﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒّﯿﯿﻦ و آن اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ دﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎرج ﺷـﺪه از ﻣﺸـﮑﺎة ﺗﻘﻮي وارد‬‫ﮐﺮدهاﻧـﺪ آن اﺣـﺎدﯾﺚ را اﺋﻤﻪ در ﮐﺘﺐ ﺧﻮد و ﻣﻦ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدم آن را ﺑﺮاي ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﺑﺴﻮي ﻋﺒـﺎدت ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺗـﺎ ﮐﻪ آن اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن ﺑﻌﺪ ﮐﺘﺎب ﺧﺪا ﺑﻬﺮه از ﺳـﻨﻦ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻌﯿﻨﺸﺎن ﺷﻮد ﺑﺮ آﻧﭽﻪ اﯾﺸﺎن در ان ﻣﺸـﻐﻮل ﻫﺴﺘﻨﺪ از ﻃﺎﻋﺖ و ﺗﺮك ﮐﺮدم اﺳﺎﻧﯿﺪ آن‬‫را ﺑﺨﻮف اﻃﺎﻟﺖ و ﺑﺴﺒﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻧﻘﻞ اﺋﻤﻪ و ازﯾﻦ اﻓﺎده در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮐﻪ ﺑﻐﻮي آن را در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد وارد ﻧﻤﻮده و از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اوﺻﺎف ﻋﺪﯾـﺪه ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ‬‫ﯾﮏ از آن ﻗﺎﺑﻞ اﺻﻐﺎ و اﺳﺘﻤﺎﻋﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ از ان ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺟﻤﻠﻪ اﻟﻔﺎﻇﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﺻﺪر ﻧﺒﻮت ﺻﺎدر ﺷﺪه دوم آﻧﮑﻪ از آن واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻨﻨﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﻌﺪن‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﺳﺎﺋﺮ ﮔﺮدﯾﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪341 :‬‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﻀﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﺳـﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ آﻣﺪه ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ان ﭘﯿﺪا ﺷﺪ‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﮑﯽ از ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ دﺟـﺎﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﺳﺎﻃﻊ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻣﺼﺎﺑﯿﺤﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﺸـﮑﺎة ﺗﻘﻮي‬‫ﺧﺎرج ﺷـﺪه ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ از ان آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺋﻤﻪ آن را در ﮐﺘﺐ وارد ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان‬‫ﻧﻤﺎﯾـﺎن ﺷـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﻮي آن را ﺑﺮاي ﻣﻨﻘﻄﻌﯿﻦ ﻟﻠﻌﺒﺎده ﺟﻤﻊ ﮐﺮده ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣﻨﻘﻄﻌﯿﻦ اﻟﯽ اﻟﻌﺒﺎدة ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺼﻮل ﺣﻈﯽ از ﺳـﻨﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺣﺎدﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻮن ﺑﺮ ﻃﺎﻋﺖ ﻣﯽﮔﺮدد دﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻣﺘﺒﯿﻦ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺣﺎدﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﻐﻮي اﺳﺎﻧﯿﺪ آن را ﺑﺴﺒﺐ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻧﻘﻞ اﺋﻤﻪ ﺗﺮك ﻧﻤﻮده ﺗِﻠَْﮏ َﻋَﺸَﺮٌة ﮐﺎﻣَِﻠٌﮥ‬‫و ﺑﻌﺪ درك ﺣﺼﻮل اﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﺑﺮاي‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺣﺴﺐ اﻗﺮار ﺧﻮد ﺑﻐﻮي ﮐﻪ اﻇﻬﺮ اﻓﺮاد اﻗﺮار اﻟﻌﻘﻼء ﻋﻠﯽ اﻧﻔﺴﻬﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ روي اﻋﺘﻨﺎﺋﯽ ﺑﺴﻮي آﻧﭽﻪ او در ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ آورد و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ اﻗﺮار ﺻـﺤﯿﺢ و اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺘﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﺮف او را در ﺣّﻂ ﺷﺎن آن‬‫ﻫﻤﻮزن اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺜﺒﺖ اﻟﻤﺮام ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﻤﺮد ﭘﺲ اﮔﺮ ﻋﻼﻣﻪ ره ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﻋﺘﺮاف ﻣﺒﺮم ﺑﻐﻮي در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺮواﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 253‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻤﻮد و از ﮐﻼـم اﺿـﻄﺮاب اﻧﻀـﻤﺎم او در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻋﺮاض ﻓﺮﻣﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﻞ اﯾﺮادي ﻧﯿﺴﺖ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ‬‫ﻋﻼﻣﻪ ره از ذﮐﺮ ﮐﻼم ﺑﻐﻮي در ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ اﻋﺮاض ﮐﺮده ﭘﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﺳﺘﺮ ﻣﻌـﺎﯾﺐ ﺑﻐﻮي ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺳﺘﺮ ﻣﻌـﺎﯾﺐ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ‬‫روزﺑﻬﺎن زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻐﻮي در ﺣﻖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﺤﺪي ﻣﻮﻫﻮن ﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﻋﯿﺒﯽ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﻣﻔﺼﺢ و ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺜﺒﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﻮار و ﻋﯿﺐ ﺧﻮد ﺑﻐﻮي‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺑﻐﻮي در ﺣﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫دو دﻋـﻮي ﻧﻤـﻮده اول آﻧﮑـﻪ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺒﺴـﺖ و ﻣﻌﺮوف ﻧﯿﺴـﺖ از اﺣـﺪي از ﺛﻘـﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ دوم آﻧﮑـﻪ اﺳـﻨﺎد اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﻀـﻄﺮﺑﺴﺖ اﻣﺎ دﻋﻮي اول اﻋﻨﯽ ﻏﺮﯾﺐ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﻣﻌﺮوف ﻧﺒﻮدن آن از اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﭘﺲ ﻧﺎﺷﯽ از ﻗﻠﺖ ﺗﺘﺒﻊ و‬‫ﻗﺼﻮر ﺑﺎع و ﻋﺪم اﺣﺼﺎء ﻃﺮق ﺣﺪﯾﺚ و ﻓﻘﺪان اﻃﻼع ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﻻ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪342 :‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را ﺻـﺮف ﺷـﺮﯾﮏ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺲ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﻣﺸـﻬﻮر ﮐﻪ آن را ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺷـﺮﯾﮏ دﯾﮕﺮ‬‫ﺛﻘﺎت ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮواﯾﺖ اﯾﺸﺎن ﻧﺰد ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻌﺮوف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ اﻟﺠﻤﯿﻞ ﺣﯿﺚ ﺳـﻘﻨﺎ‬‫ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻃﺮق ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻟﺠﺰﯾﻞ و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻣﻔﺮوض ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﻮاي ﺷـﺮﯾﮏ اﺣﺪي از ﺛﻘﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را رواﯾﺖ ﻧﻨﻤﻮده‬‫ﭘﺲ ﻏﺎﯾـﮥ اﻻـﻣﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﻓﺮاد ﺷـﺮﯾﮏ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺎﻧﻊ از ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ آن ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺗﺮﻣـﺬي ﺗﺤﺴـﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﻤﺤﺐ اﻟﻄﺒﺮي ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀـﺮة و ذﺧﺎﺋﺮ اﻟﻌﻘﺒﯽ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﺗﺮﻣﺬي‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﺷـﺮﯾﮑﺴﺖ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻵﺛـﺎر ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺳـﻨﺪ آن ﮐﺮده ﮐﻤـﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺟﻤﻊ‬‫اﻟﺠﻮاﻣـﻊ و او ﻧﯿﺰ از ﻣﺤﺾ ﺷـﺮﯾﮏ رواﯾـﺖ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ دارد اﮔﺮ ﭼـﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠـﻢ را از ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ رواﯾﺖ ﮐﺮده و ﺣـﺎﮐﻢ‬‫ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﻧﯿﺰ ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺻـﺮح ﺑﻪ اﻟﺸﺎﻣﯽ ﻓﯽ ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد و اﻟﺸﺒﺮاﻣﻠﺴﯽ ﻓﯽ ﺗﯿﺴﯿﺮ اﻟﻤﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﻨﯿﮥ و اﻟﺰرﻗﺎﻧﯽ ﻓﯽ‬‫ﺷﺮح اﻟﻤﻮاﻫﺐ اﻟﻠﺪﻧﯿﻪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻋﻼﺋﯽ و ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻧﯿﺰ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺗﺤﺴـﯿﻦ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ آن را از اﻓﺮاد ﺷﺮﯾﮏ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد از اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺳﺮاج ﻗﺰوﯾﻨﯽ ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﻐﻮي ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﺎ اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ اﻟﻶﻟﯽ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﻮ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨـﺎري و وﺛﻘﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻗـﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘـﮥ ﺣﺴـﻦ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﺗﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ و ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ‬‫اﻟﺼﺤﯿﺢ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 254‬از ‪431‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺷـﺮﯾﮏ ﻫﺬا اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻋﻠﻖ ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و وﺛﻘﻪ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﻟﻌﺠﻠﯽ و زاد ﺣﺴﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻣﺎ رأﯾﺖ‬‫اﺣﺪا ﻗﻂ اورع ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن ﻣﻔﺮده ﺣﺴﻨﺎ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﻔﺮد ﺷﺮﯾﮏ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫اﮔﺮ ﻣﺴـﻠﻢ ﻫﻢ ﺷﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﺑﺎ ﺻـﺤﯿﺢ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن آن ﻧﯿﺴﺖ و اﺻـﻼ ﻣﻮﺟﺐ وﻫﻦ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ اﺷﺘﺮاك دﯾﮕﺮ‬‫رواة ﺑـﺎ ﺷـﺮﯾﮏ در رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒـﻊ ﺧـﺒﯿﺮ روﺷﻦ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﯿـﺎﻧﻪ ﺑﻌﻮن اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻘـﺪﯾﺮ اﻣـﺎ دﻋﻮي دوم اﻋﻨﯽ‬‫ﻣﻀـﻄﺮب ﺑﻮدن اﺳـﻨﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﺲ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀـﺴﺖ و ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﻨﺎد واﺣﺪ ﻧﺪارد ﺑﻠﮑﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ‬‫آن ﻣﺘﻌﺪدﺳﺖ و ﻫﻤﻪ آن ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﺻﻼ ﺗﺰﻟﺰﻟﯽ در ان ﻧﯿﺴﺖ و ﻏﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻐﻮي در ورﻃﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪343 :‬‬‫ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺴﺒﺐ ﻋﺪم ﻓﻬﻢ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي اﻓﺘﺎده اﺳﺖ ﺗﻮﺿﯿﺤﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮد از ﺷـﺮﯾﮏ از ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ ﮐﻬﯿـﻞ از ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ از ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﻣﻦ ﺑﻌﺪ‬‫ﺣﺴﺐ ﻣـﺬاق ﻗـﺪﻣﺎي ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺣﺪﯾﺚ و ﮐﻼم ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﻃﺮﯾﻖ دﯾﮕﺮ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺣﯿﺚ ﻗﺎل روي‬‫ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا ﻓﯿﻪ ﻋﻦ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را از ﺷﺮﯾﮏ رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ و در‬‫ﺳﻨـﺪ آن ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ را ذﮐﺮ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ و ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﮐﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺷـﺮﯾﮏ از ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ از ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ‬‫ﻏﻔﻠـﮥ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم رواﯾﺖ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ را ﮐﻪ در ﺳـﻨﺪ ﺗﺮﻣـﺬي در ﻣﯿـﺎن ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم واﻗﻊ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﺳﺎﻗـﻂ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﭼﻮن ﺑﻐﻮي اﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﺮﻣـﺬي را دﯾـﺪ ﺑﻮﺟﻪ ﻗﻠﺖ ﺧﺒﺮت ﺧﻮد ﺑﺎﺣﻮال رﺟﺎل و‬‫ﻋـﺪم اﻣﻌﺎن در ﺣﺎﻻت اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ از ﻏﻮاﻣﺾ ﻋﻠﻮم ﺣـﺪﯾﺚ و ﻣﺴﺎﺋﻞ دراﯾﺖ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻮدن ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ در ﺳـﻨﺪ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺎرة و ﺳﺎﻗﻂ ﺷـﺪن او از ان اﺧﺮي ﺳـﺒﺐ اﺿـﻄﺮاب ﺳـﻨﺪﺳﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﻤﻌﻨﯿﻦ ﺣـﺬاق و ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳـﺒﺎق واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮوي ﺷﺪن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺴـﻨﺪي ﮐﻪ در ان ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ درﺳﺖ اﺳﺖ و رواﯾﺖ آن ﺑﺴﻨﺪي ﮐﻪ از ان ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ‬‫ﺳﺎﻗﻂ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﯿﺰ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯿﺴﺖ و او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺷﻨﯿﺪه و‬‫ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ ﻫﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎو از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم رﺳﯿﺪه اﺳﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ او ﮔﺎﻫﯽ آن را ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ از‬‫آن ﺟﻨـﺎب رواﯾﺖ ﻧﻤـﻮده و ﮔـﺎﻫﯽ ﺑﻼـ واﺳـﻄﻪ از آﻧﺠﻨـﺎب آورده و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﻬﺮ دو ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﺳـﻤﺎع و‬‫اﺗﺼﺎﻟﺴﺖ و ﺻـﺤﯿﺢ و ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺖ و ذﮐﺮ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺑﺎب ﻣﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿﺢ‬‫و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﺾ ﻧﻘﺎد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻻـ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾـﮥ ﻣﻦ اﺳـﻘﻂ ﻣﻨﻪ اﻟﺼـﻨﺎﺑﺤﯽ ﻻـن ﺳﻮﯾـﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠـﮥ ﺗـﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀـﺮم ادرك اﻟﺨﻠﻔـﺎء اﻻرﺑﻌـﮥ و ﺳـﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓـﺬﮐﺮ‬‫اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در ﻧﻘﺪ اﻟﺼﺤﯿﺢ در ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﯾﺮد ﻋﻠﯿﻪ رواﯾﮥ ﻣﻦ اﺳﻘﻂ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻨﻪ ﻻن ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﻣﺨﻀﺮم روي ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪344 :‬‬‫أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ و ﺳﻤﻊ ﻣﻨﻬﻢ ﻓﯿﮑﻮن ذﮐﺮ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻣﻦ ﺑﺎب اﻟﻤﺰﯾﺪ ﻓﯽ ﻣﺘﺼﻞ اﻻﺳﺎﻧﯿﺪ و اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض‬‫و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﻣﺎ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ اﺳـﻘﺎط ذﮐﺮ ﺻﻨﺎﺑﺤﯽ از ﺳﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺳﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﻏﻔﻠﮥ از ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 255‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺸـﻨﯿﺪه اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺎو رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﺑﺎز ﻫﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺳـﺒﺐ اﺿـﻄﺮاب اﺻﻞ ﺳـﻨﺪ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﮐﺲ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺎﺳـﻘﺎط ذﮐﺮ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ رواﯾﺖ ﮐﺮده در ﺳـﯿﺎق ﺳـﻨﺪ‬‫اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ وﻫﻢ و ﺧﻄـﺎ ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ و آن ﮐﺲ ﮐﻪ در ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﻨﺎﺑﺤﯽ را ذﮐﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﺻﻮاب رﻓﺘﻪ و از ﻏﻠﻂ ﮐﺮدن‬‫ﯾﮏ راوي در ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺜﯽ اﺳﺎﻧﯿـﺪ رواة دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺼـﯿﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﻌﯿﻮب ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺿـﺮري ﺑﺎﺻﻞ ﺳـﻨﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ و ﺑﺴـﺎ‬‫اﺣﺎدﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ رواة در ﺳﯿﺎق اﺳﺎﻧﯿﺪ آن ﻏﻠﻂ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ آن اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﺒﺐ اﯾﻦ ﻏﻠﻂ ﻣﺨﻄﺌﯿﻦ و وﻫﻢ واﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺪوح ﻧﺸﺪه و‬‫اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﻣﺘﺼـﻠﻪ ﻣﻌﺘﻤـﺪه آن ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺼﻮاب در ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﺟﻮاﻣﻊ و ﺻـﺤﺎح ﺣﻔـﺎظ ﻣﺘﻘﻨﯿﻦ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﺑﺮاي ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت آن‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ راوي واﺣـﺪ ﻫﻢ ﺳـﻨﺪ ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ را ﮔﺎﻫﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﻬﺞ اﻟﺼﻮاب ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮔﺎﻫﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﻬﺞ‬‫اﻟﺨﻄـﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻠﻞ در اﺻﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽﺷﻮد و رواﯾﺖ ﮐﺮدﻧﺶ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺼﻮاب ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺨﻄﺎ ﻏﯿﺮ ﻻﺋﻖ‬‫اﻟﺘﻔـﺎت و ﻗﺎﺑـﻞ درﮔـﺬرﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر ﺗﻌﻠﻞ ﻧﻤﻮدن و رد ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺮدن ﺧﻼف ﺣﯿﺎ و ﺷـﺮﻣﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻧﺺ ﻋﻠﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺤّﻠﯽ و ﻗﺪ ﺳﺒﻖ ﮐﻼﻣﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺣﯿﺚ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﺆﯾﺪات‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ا ﺛﺒﺘﻨ ﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺗﮑﻠﻤﻨـﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﻼـم اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺮاﺟﻌﻪ ان ﺷـﺌﺖ ﻓﻬﻮ اﺣﺮي ﺑـﺎﻟﺮﺟﻮع ﻟﻤﺜﻞ ﻫـﺬا اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﻮﻓﯿﻖ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺿﻄﺮاب ﺳﻨﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮐﻪ ﺑﻐﻮي ﻣـﺪﻋﯽ آن ﺷـﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺄ آن ﻫﻤﺎن ﺳﻮء ﻓﻬﻢ و ازدﺣﺎم و ﻫﻢ ﺑﻐﻮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺂن اﺷﺎره ﻧﻤﻮدﯾﻢ و ﺗﻔﺼـﯿﻞ و‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ آن ﻣﺒﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﯿﻢ و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﻧﺠﻼ و ﺳـﻔﻮر ﻣﺘﻀﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﻼم ﺑﻐﻮي در‬‫ﺑﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺧﻮد ﻏﯿﺮ درﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺳـﺨﺖ ﺳـﺴﺖ و ﮐﻤـﺎل ﻣﻀـﻄﺮب و ﻣﻮﻫﻮن و ﺧﻄﺎي ﻋﻈﯿﻢ و وﻫﻢ ﺟﺴـﯿﻢ در ﺿـﻤﻦ آن ﻣﻨﺪﻣـﺞ و ﻣﮑﻨﻮﻧﺴﺖ و‬‫اﻋﺮاض ﻋﻼـﻣﻪ ره ازﯾﻦ ﮐﻼـم وﻫﻦ اﻧﻀـﻤﺎم ﻋﯿﻦ ﺧﻄﺎﭘﻮﺷـﯽ و ﺳﺘﺮ ﻋﯿﺐ ﺑﻐﻮي ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب ازﯾﻦ اﻋﺮاض ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺘﺮ‬‫ﻋﯿﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﻣﻬﺎن ﮐﻪ ﺑﭽﻨﯿﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ داد ﻋﻨﺎد داده ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪345 :‬‬‫در ﭘﯽ ﻫﺘـﮏ ﻧـﺎﻣﻮس ﺑﻐﻮي اﻓﺘـﺎده ﺑﺎﺳـﺎءت ادب در ﺣﻖ ﻋﻼـﻣﻪ ره اﻫﻞ ﺣﻖ را ﻣﻀـﻄﺮ و ﻧﺎﭼﺎر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﮐﺸـﻒ‬‫اﺳـﺮار و اﺑﺪاي ﻋﻮار ﺑﻐﻮي ﺑﻐﺎوت ﺷﻌﺎر ﺳﺎزﻧﺪ و ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺑﺮاﻧﺪازﻧﺪ و ﻟﻘﺪ ﺻﺪق ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫﻮ اﺻﺪق اﻟﻘﺎﺋﻠﯿﻦ ﯾُْﺨِﺮﺑ ُﻮَن‬‫ﺑﯿُﻮَﺗُﻬْﻢ ﺑ َِﺄﯾِْﺪﯾِﻬْﻢ َو َأﯾِْﺪي اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫و اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﻣﻬﺎن ﻫﻨﻮز ﻫﻢ ﺳﺎﮐﺖ ﻧﺸﻮﻧـﺪ و ژاژﺧﺎي ﻧﻤﻮده راه ﺗﻌﻨﺖ و ﺗﺸـﺪق روﻧـﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺣﺮﻓﯽ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺰام و ﮐﻠﻤﻪ‬‫ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ اﻓﺤﺎم ﮐﻪ ﺳـﺮﻣﻪ رﯾﺰ ﮔﻠﻮي ﺧﺼﺎم و ﻗﺎﻃﻊ اﻟﺴﻦ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻏﺜﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و اﻧﺠﻼء و اﺗﻀﺎح ﺣﻖ ﺻـﺮاح ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ‬‫اﻟﻤﻨﯿﺮة اﻟﺘﯽ ﻻـ ﺗﺴﺘﺮ ﺑـﺎﻟﺮاح ﺑﻌﯿﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﮕﺮ ﺑﺎﯾـﺪ دﯾـﺪ ﺑﯿـﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺤﺮﯾﺮ و وزﯾﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﮐﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ‬‫اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﻨﺼـﯿﺒﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ زﻣﺎﻧﺶ ﭘﯿﺶ از زﻣﺎن ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤـﮥ ﺑﻮده و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ او ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺮ‬‫ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺳﻨﻮي و ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﻪ‬‫ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺳـﺪي و ﻋﺠﺎﻟـﮥ اﻟﺮاﮐﺐ ﻋﺒـﺪ اﻟﻐﻔﺎر ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻌﻠﻮي اﻟﻌﮑﯽ اﻟﻌﺪ ﺛﺎﻧﯽ و ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮔﻨﺠﯽ و ﻣﻔﺘﺎح‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 256‬از ‪431‬‬‫اﻟﻨﺠﺎ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ ﭘﯿﺪا و آﺷﮑﺎرﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از ﻣﺼﺎﺑﯿـﺢ ﺑﻐﻮي ﺑﻬﻤﺎن ﻧﻬﺞ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب ﻋﻼﻣﻪ رح ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮده و اﺻـﻼ ذﮐﺮي از ﮐﻼم ﺑﻐﻮي درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﻗﺪح ﮐﺮدن‬‫او در ان ﻧﯿﺎورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل در ﻓﺼﻞ ﺳﺎدس ﺑﺎب اول ﮐﻪ ﻣﻌﻘﻮدﺳﺖ ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﺿﻤﻦ ادﻟﻪ ﺗﻮﻓﺮ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻣﺎ رواه اﻻﻣﺎم اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه و ﻗﺪ ﺗﻘﺪم ذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫اﻻﺳﺘﺸﻬﺎد ﻓﯽ ﺻﻔﮥ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻻﻧﺰع اﻟﺒﻄﯿﻦ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﻘﻞ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﻘﺎﺿﯽ اﻟﺒﻐﻮي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﻤﻮﺳﻮم ﺑﺎﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ دار‬‫اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻟﮑﻨﻪ ﺻـّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﺺ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﻟـﺪار ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﻌﻠﻢ اوﺳﻊ اﻧﻮاﻋﺎ و اﺑﺴﻂ ﻓﻨﻮﻧﺎ و اﮐﺜﺮ ﺷـﻌﺒﺎ و اﻏﺰر ﻓﺎﺋﺪة و‬‫اﻋﻢ ﻧﻔﻌﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺧﺼﺺ اﻻﻋّﻢ ﺑﺎﻻﮐﺒﺮ و اﻻﺧّﺺ ﺑﺎﻻﺻﻐﺮ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ اوﻻ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را از ﺻﺤﯿﺢ ﺗﺮﻣﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﺑﻌﺪ از ان‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﻐﻮي آورده و ﻫﯿﭻ ﺣﺮﻓﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﺪح ﺑﻐﻮي در ان ذﮐﺮ ﻧﮑﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺒﯿﺎن وﺟﻪ‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﻠﻢ ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ و ﺗﺨﺼـﯿﺺ دار ﺑﺤﮑﻤﺖ ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻤـﺎل وﺛﻮق و اﻋﺘﻤـﺎد ﺧﻮد ﺑﺮﯾﻦ دو ﺣـﺪﯾﺚ دﻗﯿﻖ؟؟؟ اﻟﻨﺼـﺎب ﺑﻼـ ﺗﺮدد و‬‫اﺿـﻄﺮاب آﺷﮑﺎر ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻧﻤﯽداﻧﻢ ﮐﻪ ﺣﺎﻻ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن در ﺣﻖ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻘﻬﺎي اﻋﯿﺎن و ﻋﻠﻤﺎي ارﮐﺎن ﻣﺬﻫﺐ‬‫اوﺳﺖ و ﻣﻠﻘﺐ ﺑﺤﺠﮥ اﻻﺳﻼم و ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻟﺰﻣﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﻔﺖ آﯾﺎ او را در ﻧﻘﻞ اﻣﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﯾﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪346 :‬‬‫ﺧـﺎﺋﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﻤﺮد ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻠﯿﻞ و ﻓﻘﯿﻪ ﻧﺒﯿﻞ ﺧﻮد را ﺧﺎﺋﻦ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮔﻔﺖ و ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ اﻣﯿﻦ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﻻﺑﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ و اﻟﺮﺿﻮان را ﻫﻢ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻼ ﮐﻢ و ﮐﺎﺳﺖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را از ﺑﻐﻮي ﻧﻘـﻞ ﻓﺮﻣﻮده اﻣﯿﻦ ﺑﺪاﻧـﺪ و ﺑﺎﻋﺘﺮاف اﻣﺎﻧﺖ آن ﺟﻨﺎب و ﺗﻮﺑﻪ و اﻧﺎﺑﺖ از ﮔﺴـﺘﺎﺧﯽ ﺧﻮد در ﺷﺎن آن ﻗـﺪوه اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب اﻧﻒ‬‫ﺧﻮد را ﺑﺤّﺪ رﻏﻢ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﺮ ﺟﻮاﺑﯽ و ﻋﺬري ﮐﻪ اﺑﻦ روزﺑﻬﺎن از ﺟﺎﻧﺐ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﺑﺎب ﻧﻘﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺑﻐﻮي ﺑﻼ ذﮐﺮ ﻗﺪح و ﺟﺮح او ﺧﻮاﻫﺪ آورد ﻫﻤﺎن ﺟﻮاب و ﻏﺪر ﺑﻼ ﺗﻔﺎوت ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎوﻟﻮﯾﺖ ﺗﻤﺎم از ﺟﺎﻧﺐ ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ‬‫ﻫﻢ ﺟﺎري ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺴﺎوي اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺷﺎﻓﻌﯽ و ﺟﻨﺎب ﻋﻼﻣﻪ ﺣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤﮥ در ﻧﻘﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫از ﺑﻐﻮي ﺟﻮاب اول ﻣﺎ را ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺻﺮﯾﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ آن ﮐﻼم وﻫﻦ اﻧﻀﻤﺎم ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫در ﻧﺴﺦ ﻣﻮﺟﻮده ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﺑﻐﻮي ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد از ﺧﻮد ﺑﻐﻮي ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ از ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﺗﺼـﺮﻓﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺑﻌﺾ اﺧﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف‬‫ﺑﻐﻮﯾﺴﺖ ﮐﻪ از راه ﺟﺴﺎرت و ﺑﻐﯽ ﻣﺮﺗﮑﺐ اﻟﺤﺎق و ادﻏﺎل و اﻗﺤﺎم و ادﺧﺎل در ﮐﺘﺎب او ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ و درﯾﻦ ﺻـﻨﻌﺖ ﺧﺴﯿﺴﻪ ﺑﺎرﺗﮑﺎب‬‫آن ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻗﺼﻮي رﺳﯿﺪه و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺤﻘﯿﻘﮥ اﻟﺤﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 257‬از ‪431‬‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺻـﺤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را از ﯾﮑﺴﻮ‪ ،‬و ادﻋﺎي ﺟﺰء ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮدن »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ« از ﺳﻮي دﯾﮕﺮ‪ ،‬و رد آن ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋ ﺪ ﯾ ﺪه‬‫و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻧﻈﺎر و ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ و ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻓﻘﻬﺎء و ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ در ﺟﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺠﺎﺋﺐ‬‫ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﻘﻠﻢ ﺷـﻨﺎﺋﻊ رﻗﻢ ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺳﺘﯿﻼي ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﺮاﻓﺖ اﺑﺪاي ﻏﺮاﺋﺐ ﻫﻔﻮات را درﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﻮاﻋﻖ‬‫ﻣﺤﺮﻗﻪ ﺧﻮد ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺰﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ ﺧﻮﯾﺶ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﻣﯽﻧﮕﺎرد ﻻ ﯾﻘﺎل ﺑﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﻟﻠﺨﺒﺮ اﻵﺗﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل ﺳﯿﺎﺗﯽ ان ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻄﻌﻮن ﻓﯿﻪ و ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺻﺤﺘﻪ او ﺣﺴﻨﻪ ﻓﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ و‬‫رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻻـ ﺗﻘﺘﻀـﯽ اﻻﻋﻠﻤﯿـﮥ ﻓﻘـﺪ ﯾﮑﻮن ﻏﯿﺮ اﻻـﻋﻠﻢ ﯾﻘﺼـﺪ ﻟﻤـﺎ ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ زﯾـﺎدة اﻻﯾﻀﺎح و اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﺘﻔّﺮغ ﻟﻠﻨﺎس ﺑﺨﻼف اﻻﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ان ﺗﻠﮏ‬‫اﻟﺮواﯾﮥ ﻣﻌﺎرﺿﮥ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻔﺮدوس‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬـﺬه ﺻـﺮﯾﺤﮥ ﻓﯽ ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ و ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻓﺎﻻﻣﺮ ﺑﻘﺼﺪ اﻟﺒﺎب اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻟﻨﺤﻮ ﻣﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﻻ ﻟﺰﯾﺎدة ﺷـﺮﻓﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﻟﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﻠﻮم ﺿـﺮورة‬‫ان ﮐﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺎس و اﻟﺤﯿﻄﺎن و اﻟﺴـﻘﻒ اﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب و ﺷـّﺬ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻓﺎﺟﺎب ﺑﺎن ﻣﻌﻨﯽ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻣﻦ اﻟﻌﻠّﻮ ﻋﻠﯽ ﺣـّﺪ ﻗﺮاءة ﻫﺬا‬‫ﺻﺮاط ﻋﻠّﯽ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮﻓﻊ ﻋﻠّﯽ و ﺗﻨﻮﯾﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺮأ ﺑﻪ ﯾﻌﻘﻮب و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺎﺳﺪ اﻟﻨﻈﺎم ﺻـﺮﯾﺢ اﻻﻧﺜﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﻤﺎل اﻣﺘﻌﺎض‬‫و ارﺗﻤﺎض او ﺑﻘﻠﻖ و ﺿـﺠﺮﺳﺖ در ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﺑﻄﻼن و رﮐﺎﮐﺖ و ﻫﻮان واﺻﻞ اﺧﻔﺾ درﮐﺎت و اﻗﺼﺎي ﻏﺎﯾﺎﺗﺴﺖ و ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﮐﺮ و‬‫ﺗﺴﺎﻗـﻂ و ﺗﻨـﺎﻓﺮ اﺟﺰاي ﻣﻨﻬـﺪه ﻣﻨﺤﺰﻣﻪ و اﺑﻌـﺎض ﻣﻨﻘﻀﻪ ﻣﻨﻔﺼـﻤﻪ او در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر و ﺳـﻄﻮع و ﺳـﻔﻮرﺳﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻻ‬‫ﯾﻘﺎل ﺑﻞ ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﻪ ﻟﻠﺨﺒﺮ اﻻﺗﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﭘﺲ وارد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ و ﯾﻘﯿﻦ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪347 :‬‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺗﻘﺮﯾﺮه ﻣﻨﺎ ﭼﻨﺎن ﻣﺤﯿﻂ و ﻋﺎم و ﮐﺎﻣﻞ و ﺗﺎم اﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼـﺣﻈﻪ آن اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﺧﻼـﺋﻖ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﺣـﺘﯽ اﻟﻤﻼﺋﮑـﮥ اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ و اﻻﻧﺒﯿـﺎء و‬‫اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺳﻮي ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻼ رﯾﺐ ﺑﺤـﺪ ﻗﻄﻌﯿﺖ ﻣﯽرﺳﺪ و ﻣﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﺐ را در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺎﻓﺎدات ﮐﺜﯿﺮه اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻋﺒﺎرات ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮐﺮدهاﯾﻢ و ﺑﻌﺪ‬‫آن ﻧﺰد ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻧﺰاع اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺛﺒﻮت اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺴﺘﻨﮑﺮ و ﻣﺴﺘﺒﺸﻊ و ﻣﺴﺘﻘﺒﺢ‬‫و ﻣﺴـﺘﻔﻈﻊ ﻣﯽﮔﺮدد ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺰرﮔﻮاري ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﻠﻢ ﺑﯽﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺧﻮد از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻼـﺋﮑﻪ ﻣﻘﺮﺑﯿﻦ و اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﺟﻤﻌﯿﻦ اﻋﻠﻢ و اﻓﻀـﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﮐﻤـﺎل ﺟﻬـﻞ و ﻧـﺎداﻧﯽ و ﻗﻠﺖ ادراك و ﻋﺮﻓـﺎن ﻫﻨﻮز در اﻋﻠﻤﯿﺖ او از أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﻼم دارد‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ رﮐﯿﮑﻪ در ان آﻏﺎز ﻣﯽﻧﻬﺪ و ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ اﻣﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل داد اﻗﺼﺎي ﺗﺠﺮي ﺧﺎﺳـﺮ و ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺑﺎﺋﺮ ﻣﯽدﻫﺪ ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﻌـﺪ درك ﻣﻌﻨﺎي ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم و اﺣﻼم ﻣﺤﻞ ﻧﺰاع و‬‫ﮐﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﯽ اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﺑﻀـﻼل أﺑﯽ ﺑﮑﺮ در ﺑﻮادي ﺟﻬﺎﻟﺖ ﺑﻌﯿﺪة اﻟﻀـﻼﻟﻪ و ﺑﻠﺤﺎظ ﻓﻘﺪان ادراك او ﺣﺘﯽ ﻟﻸّب و اﻟﮑﻼﻟﮥ و ﺗﻌّﺮي او‬‫از ﺻـﻔﺖ ﻋﻠﻢ راﺳـﺎ و اﻧﺨﻼـع او از ﺣﻠﯿﻪ ﻓﻬﻢ ﻧﺼـﺎ و ﻗﯿﺎﺳﺎ در ﺻـﺤﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻋﻠﻢ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻧﺰاع ﮐﺮده آﯾـﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت و‬‫اﻋﺘﻨﺎي ارﺑﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺣﺘﻔﺎل و اﮐﺘﺮاث اﺻـﺤﺎب ﺗـﺪﻗﯿﻖ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ اﻃﻼق ﻓﻼن اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻓﻼن وﻗﺘﯽ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ درﺳﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ دو در اﺻﻞ ﻋﻠﻢ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﯾﮑﯽ از دﯾﮕﺮي در ﻋﻠﻢ ﻣﺰﯾﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﯾﮑﯽ ﻋﺎﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 258‬از ‪431‬‬‫ﮐﺎﻣـﻞ و دﯾﮕﺮي ﺟﺎﻫـﻞ ﻣﻄﻠﻖ ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت اﻃﻼـق ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﺠﻮز ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻓّﺼﻞ ﻓﯽ ﻣﺤﻠّﻪ و ﺣﻖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ‬‫آﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﺎ در ﺗﻘﺮﯾﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از روي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ‬‫اﻧﮑﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﺜﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از راه ﮐﻔﺮ و ﺟﺤﻮد اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧا ﮑـﺎر ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﯾـﺎ آﻧﮑﻪ ﯾـﮏ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﻻـﺗﺮ رﻓﺘﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ را ﻫﻢ ﻣﻨﮑﺮ ﮔﺮدد و ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﺒﺎﻫﺖ ﻣﺠﺎﻫﺮ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ‬‫ﺟﻮاﺑﺶ ﺑﻤﻨﺘﻘﻢ ﻗﺎﻫﺮ ﺳﭙﺮده ﺷﻮد ﻻﺋﻖ ﺧﻄﺎب ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل ﺳﯿﺎﺗﯽ ان ذﻟﮏ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻄﻌﻮن ﻓﯿﻪ ﭘﺲ از ﺑﺪاﺋﻊ ﻣﺒﺎﻫﺘﺎت‬‫و ﻓﻈﺎﺋﻊ ﻣﻨﺎﻗﺸﺎﺗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮐﻤﺎل ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات‬‫اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺠﺎل دﻣﺰدن در آن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﻓﺎﺳﺪ و ﺗﻘﻮل ﮐﺎﺳﺪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﻓﻘﺪان ﺣﯿﺎ و ﺷﺮم و اﻧﻌﺪام ﺗﺤﺮج و آزرم او ﮔﺮدد ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺤﺎل ﺧﺴﺎرت ﻣﺂل او ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت‬‫ﻋﻠﻮ ﺣﻖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم در ﺣﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻔﻮه ﺷﺪه ﻓﺴﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪348 :‬‬‫آن از اﻓـﺎدات ﻣﺘﻌـﺪده و ﮐﻠﻤـﺎت ﻣﺘﺒـﺪده ﺧﻮد او ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﮐﻼـﻣﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫ﺳﯿﺎﺗﯽ اﺷﺎره ﺑﺂن ﻧﻤﻮده و ﺛﺒﻮت ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﺂن ﮐﺮده ﺧﻮد دﻟﯿﻞ ﻓﺴﺎد ﻃﻌﻦ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫در ﺻـﺪر و ذﯾﻞ آن ﮐﻼم وﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾـﺪه ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را اﮔﺮ‬‫ﭼﻪ ﻣﺎ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺒﺤﺚ رّد ﻗﺪح ﻧﻮوي ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ آن را ﻣﻨﻘﻮل ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ و آﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮض ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﺑﻮد اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم ﻣﺘﻌﺮض ﺑـﺂن ﻧﯿﺰ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﺷـﺪ ﺗﺎ ﺛﺒﻮت اﻣﺮ ﺣﻖ ﮐﺎﻟﺒـﺪر اﻟﺘﻤﺎم و ﻟﻄﻒ اﻋﺘﻤﺎد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮ ﻫﺮ ﺧﺎص و‬‫ﻋـﺎم واﺿـﺢ و ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدد ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ در ﻓﺼـﻞ ﺛـﺎﻧﯽ ﺑـﺎب ﺗـﺎﺳﻊ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﮐﺜﺮت ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺴﺘﮑﺜﺮة ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﺘﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ‬‫ذﮐﺮ و اﻧﻪ ﻣﺮ ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺴﺎﺑﻘـﮥ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺟﻤﻞ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ و اﻗﺘﺼـﺮت ﻫﻨﺎ ﻋﻠﯽ ارﺑﻌﯿﻦ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻻﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﺮر‬‫ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺸﻤﺎر ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺎﺳﻊ‬‫اﺧﺮج اﻟـﺒﺰار و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳـﻂ ﻋـﻦ ﺟـﺎﺑﺮ ﺑـﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻄـﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤـﺎﮐﻢ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء و اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﻟﺘﺮﻣﺬي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت‬‫اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و ﻗﺪ اﺿﻄﺮب اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋﮥ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﻬﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و اﻟﻨﻮوي و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﻤﺎ ﻣﻌﺮﻓﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺮﻗﻪ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻟﻢ ﯾﺎت ﺑﻌـﺪ اﻟﻨﻮوي ﻣﻦ ﯾـﺪاﻧﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﺴﺎوﯾﻪ و ﺑﺎﻟﻎ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺎدﺗﻪ ﻓﻘﺎل ان‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺻّﻮب ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯽ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺤـﺪﺛﯿﻦ اﻧﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﻣّﺮ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ‬‫دﻟﯿـﻞ ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اول آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ دﻟﯿـﻞ ﻓﻀـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و در ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ آن ﺟﻨـﺎب داﺧﻠﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻏﺮر ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻬﻤﺴﺖ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﭼﻬﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را از ﺳـﺎﺋﺮ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮاي ذﮐﺮ در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد اﺧﺘﯿـﺎر و اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤﻮده و آن را ﺑﺮ دﯾﮕﺮ‬‫ﻓﻀﺎﺋـﻞ آن ﺟﻨـﺎب ذﮐﺮا ﺗﺮﺟﯿـﺢ داده ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑـﻪ در ان ﺗﺼـﺮﯾﺤﺴﺖ ﺑـﻪ اﯾﻨﮑـﻪ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺰار ﺑﺮواﯾﺖ ﺟـﺎﺑﺮ اﺧﺮاج ﮐﺮده و ﭘﺮ‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺰار از ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر و ﻧﺒﻬﺎي اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿـﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻃﺒﺮاﻧﯽ در ﻣﻌﺠﻢ اوﺳـﻂ‬‫ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﺎﺑﺮ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده و ﻃﺒﺮاﻧﯽ از اﻋﺎﻇﻢ ﺣﻔﺎظ و اﻓﺎﺧﻢ اﯾﻘﺎظ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪349 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 259‬از ‪431‬‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺰ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﺧﺮاج ﮐﺮده و ﺟﻼﻟﺘﺸﺎن ﺣﺎﮐﻢ در ﻋﻠﻮم ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻣﺘﻀـﺢ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻘﯿﻠﯽ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﺧﺮاج ﮐﺮده و رواﯾﺖ او اﮔﺮ ﭼﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀـﻌﻔﺎ واﻗﻊ‬‫ﺷـﺪه ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ او را ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﺎﯾـﺪ ﺑﺮواﯾـﺎت دﯾﮕﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﻨﺎد داﻧﺴـﺘﻪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را‬‫ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ذﮐﺮ ﮐﺮده و رواﯾﺖ او را ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻮﺟﻪ ﺗﺎﯾـﺪ ﺻﺎﻟـﺢ ﺑﺮاي اﻋﺘﻤـﺎد دﯾـﺪه دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ‬‫ﺗﺮﻣﺬي آن را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺧﺮاج ﮐﺮده و ﻋﻈﻤﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺗﺮﻣﺬي و ﺑﻮدن ﮐﺘﺎب او از ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ‬‫از اوﺿﺢ واﺿﺤﺎﺗﺴﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺑﺮواﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم اﺧﺮاج‬‫ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ رواﯾﺖ ﺣـﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺑﺮواﯾﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﻮﺟﺐ ﺛﺒﻮت ﺑّﯿﻦ آﻧﺴﺖ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﺛـﺎﺑﺖ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ در رواﯾﺘﯽ از رواﯾﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺗﺮﻣﺬي در رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ ﺧﻮد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﮐﻪ ﻣﺆﯾـﺪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ﻧﯿﺰ رواﯾﺖ ﮐﺮده و اﯾﻨﻬﻢ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن‬‫واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ در رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ ﻧﺰد اﺑﻦ ﻋﺪي‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﻧﯿﺰ وارد ﺷـﺪه و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺆّﯾﺪه ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ و اﮔﺮ ﭼﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را درﯾﻦ‬‫ﮐﻼـم در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﺋﯿـﺪ از ﻣﺤﺾ اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از رواﯾﺎت دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم آن را ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم‬‫ﺑﺎﺛﺒـﺎت رﺳﺎﻧﯿـﺪهاﯾﻢ ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده و ﺣﮑﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻪ دارد ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ‬‫ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﺷـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺘـﺎﺧﺮﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎﺟﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎ داﺧﻞ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﺴـﻤﯽ از آﻧﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻓﯿﻤﺎ ﺗﻘّﺪم اﻣﺎ‬‫ادﻋـﺎي اﺿـﻄﺮاب ﻧـﺎس درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺖ اﻻﺳﺎس ﭘﺲ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻣﺤﺾ وﺳﻮاس و ﻣﻈﻬﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺧﺘﻼط و اﻟﺘﺒﺎﺳـﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ ارﺑـﺎب ﺗﻨﻘﯿـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﺻـﺤﺎب اﻣﻌـﺎن و ﺗﺤـﺪﯾﻖ در ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺷﮏ و رﯾﺒﯽ ﻧﺪارﻧـﺪ ﺑﻠﯽ ﺑﻌﺾ‬‫ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ و ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ از راه زﯾﻎ و اﻧﺤﺮاف و ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف در ان ﮐﻼم ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎلﺷﺎن درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺰﯾﺰ اﻟﻤﻨﺎل از ﭘﺎﯾﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪350 :‬‬‫اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺎﻗﻂ و ﺑﻮﻫـﺪه دﺣﻮض و ﺑﻮار ﻫﺎﺑﻂ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺤﺎل ﺷﺎن ﻧﻤﻮدن ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽﺑﺎﯾـﺪ و ﺑﻮﺟﻪ ﺧﻼف ﻣﻤﻀـﺤﻞ و ﺷـﻘﺎق‬‫ﻣﻀـﻤﺤﻞ اﯾﻦ اﺷـﺒﺎه اﻟﻨﺎس ﻧﺴـﺒﺖ اﺿﻄﺮاب ﺑﺴﻮي ﻧﺎس درﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ اﻣﺎ ادﻋﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪﺷﺎن اﺑﻦ ﺟﻮزي و‬‫ﻧﻮوﯾﺴﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳـﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي و اﺣﺰاﺑﺸﺎن را‬‫در ﺣـﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻤﺴـﮏ ﻣﯽداﻧـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼـن آن ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺎﻣـﻞ ﺧـﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و‬‫ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫﺎب ﮐﻼم ﻣﺴﺘﻮﻓﯽ درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺨﻄﺎب ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﺮﺗﺎب ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺧﻄﺎي ﻣﻨﮑﺮ و ﺟﺮم‬‫ﻣﺴـﺘﻨﮑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ إذا اﺳﻔﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻠﮑﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در‬‫ﻣﺎ ﺳﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 260‬از ‪431‬‬‫و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳـﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن و ﺧﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ در ﻓﺼﻮل ﺳـّﺘﻪ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال و ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در‬‫ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ و ﺷـﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ داودي در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و‬‫ﺷﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸـﮑﺎة ﻣﺴـﺎوي ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻌـﺎﯾﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺘﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ او ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧـﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ‬‫اﻓـﺎﺧﻢ و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻋـﺎﻇﻢ اﯾﺸـﺎن ﻣﺜـﻞ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﺑﻦ ﺟﻤﺎﻋـﮥ در ﻣﻨﻬﻞ روي و ﻃﯿﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة و‬‫ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺧﻼﺻﻪ و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ در ﺑﺎﻋﺚ ﺣﺜﯿﺚ و زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ در اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷـﺮح اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ‬‫اﻟﺒﺎري و ﻗﻮل ﻣﺴّﺪد و ﺳﺨﺎوي در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ و ﻧﮑﺖ ﺑﺪﯾﻌﺎت و ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ‬‫در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد و رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺴـﻨﺪي در ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸﺮﯾﻌﮥ و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺷﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳﯽ ﻣﺸﮑﺎة و ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺴﻄﻨﻄﯿﻨﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي‬‫در رﺳﺎﻟﻪ اﻟﻤﺴـﻠﮏ اﻟﻮﺳﻂ اﻟـﺪاﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪي در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ و‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻـﻣﯿﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ و ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀـﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ و ﻧﯿﻞ‬‫اﻻوﻃﺎر و ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴﻦ و ﻣﻮﻟﻮي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﺴﻦ ﺧﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ در اﺗﺤﺎف اﻟﻨﺒﻼء اﻗﺪام اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺮ ردّ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺘﻪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﺗﺠﺎﺳـﺮ او ﺑﺮ ﻗﺪح اﺣﺎدﯾﺚ ﺧﺎﻟﺼﻪ ﻧﺼـﯿﺤﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺻﺪور ﻫﻔﻮات ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺧﻄﯿﺌﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ ازو در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻃﺮﯾﻖ اﺳـﻘﺎط آن از اﻧﻈﺎر ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و اﻋﺘﺒﺎر ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﻧﻘﺎد ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ و ﺣﺬاق ﻧﺤﺎرﯾﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﺻـﻼح اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻌﻼﺋﯽ در اﺟﻮﺑﻪ ﺳـﺮاج ﻗﺰوﯾﻨﯽ و ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺪر اﻟﺪﯾﻦ زرﮐﺸـﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﻨﺜﻮره و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺠﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي در‬‫ﻧﻘﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﻮاي ﺧﻮد و ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ و ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﮐﺘﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪351 :‬‬‫اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒﺪﯾﻌﺎت و ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و ﻗﻮت اﻟﻤﻐﺘﺬي و ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ و ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺮاق‬‫در ﺗﻨﺰﯾﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻌﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﺴﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در ﺗﺬﮐﺮه و ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در‬‫ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ و ﺗﯿﺴـﯿﺮ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﮐﺘـﺎب اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و در ﻟﻤﻌﺎت ﺷـﺮح ﻣﺸـﮑﺎة و ﻋﻼﻣﻪ زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح‬‫ﻣﻮاﻫﺐ ﻟـﺪﻧﯿﻪ و ﻣﺮزا ﻣﺤﻤـﺪ ﺑـﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﻧﺰل اﻻﺑﺮار و ﻣﻔﺘﺎح اﻟﻨﺠﺎ و ﺗﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺪر ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻌﺎرج اﻟﻌﻠﯽ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ و ﻓﺎﺿﻞ ﺻـّﺒﺎن ﻣﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ در ﺳـﯿﻒ ﻣﺴـﻠﻮل و‬‫ﻗﺎﺿـﯽ اﻟﻘﻀﺎة ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋـﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ و ﻣﺮزا ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي در ﻣﺮآة‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣـﺎن در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺑﺒﯿﺎﻧـﺎت ﻣﺒﺴﻮﻃﻪ ﻣﻄﻮﻟﻪ و ﺗﺒﯿﺎﻧﺎت ﻣﺤﺮره ﻣﻔـّﺼ ﻠﻪ و اﯾﺠﺎزات ﻣﺠﻤﻠﻪ‬‫ﻣﻔﯿﺪه و اﺧﺘﺼﺎرات ﻣﻄﻮﯾﻪ ﺳﺪﯾﺪه ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺧﻄﺎي ﻓﺎﺿﺢ و ﻋﺜﺎر ﻻﺋﺢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻗﺪح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺮاروي ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف ﻧﻬـﺎده داد ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺨﺠﯿﻞ آن ﻣﻨﮑﺮ ﺿـﺌﯿﻞ دادهاﻧـﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑـﻞ اﺳـﺘﻨﺎد و ﻻـﺋﻖ اﻋﺘﻤﺎد ﻧﯿﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﮑﻼم ﻧﻮوي ﺟﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺟﻮاب ﮐﻼم ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻧﻮوي ﻓﯽ اﻻﺻﻞ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻗﺪح ﻧﻤﻮده و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را رواﯾﺘﯽ از رواﯾﺎت آن داﻧﺴﺘﻪ و ﻗﺪح او در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 261‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺳـﺪاد ﻋـﺎﻃﻠﺴﺖ و اﻓﺎدات ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و اﻓﺎﺿﺎت ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه ﮐﺒﺎر ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت و اﺟﻠﻪ اﯾﻘﺎظ اﺛﺒﺎت ﻣﻨﺎﻗﺾ و ﻣﻀﺎّد و‬‫داﻓﻊ و راّد ﮐﻼم ﻧﻮوي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ از ﻟﺤﻦ ﻗﻮل او ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻨﺤﻮي ﺿـﻌﯿﻒ و ﺳـﺨﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﺎﻇﻢ‬‫ﻣﺎﻫﺮﯾﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﮐﺎﺑﺮﯾﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺜﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾـﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة و ﻓﺎﺿـﻞ‬‫ﺻّﺒﺎن ﻣﺼـﺮي در اﺳـﻌﺎف اﻟﺮاﻏﺒﯿﻦ و ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ در ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل و ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﺪث در ﺗﻔﺮﯾﺢ اﻻﺣﺒﺎب ﺑﺎﻓﺎدات ﻣﺘﯿﻨﻪ و‬‫اﺟﺎدات رزﯾﻨﻪ ﺧﻮد آن را ﻣﻮﻫﻮن و ﻣﺮدود و ﻣـﺪﻓﻮع و ﻣﻄﺮود وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ اﻣﺎ ﺗﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي را درﯾﻦ‬‫ﮐﻼم و ﮐﻠﻤﻪ ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﻤﺎ ﻣﻌﺮﻓـﮥ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻃﺮﻗﻪ در ﺷﺎن اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻦ و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﻣﺪﺣﺖﺳـﺮاﺋﯽ ﻧﻮوي راه ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ و اﻏﺮاق ﺗﻤﺎم‬‫رﻓﺘﻦ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﯿﺮت اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از اﻓﺎدات و اﻗﻮال اﮐﺎﺑﺮ ﻧﻘﺎد و اﺟﻠﻪ اﻣﺠﺎد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﮐﻪ ﺧﺒﺮاء ﮐﺒﺎر‬‫و ﺑﺼـﺮاء اﺣﺒـﺎر ﻧﺰدﺷـﺎن ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺜـﺎﻟﺐ ﺟﺴـﯿﻤﻪ و ﻋﺜﺮات ﻓﺎﺿـﺤﻪ و زﻟّـﺎت ﻻـﺋﺤﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﮐﻤﺎل ﺑﯽﺧﺒﺮي او از‬‫ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪه ﭼﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮه ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﻮﻗﺎﻧﯽ آورده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻐﻠﻂ‬‫در ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺑﻮده و از ﮐﺘﺎب ﻓﺎرغ ﻣﯽﺷﺪ و او را ﺑﻨﻈﺮ اﻋﺘﺒﺎر ﻧﻤﯽدﯾﺪ و ﺧﻮد ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪352 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را در ﺗﻮاﻟﯿﻒ ﺧﻮدش وﻫﻢ ﮐﺜﯿﺮﺳﺖ و ﺳﺒﺐ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻋﺠﻠﺖ و ﮔﺮدش اوﺳﺖ از ﯾﮏ ﮐﺘﺎب ﺑﺴﻮي ﮐﺘﺎب دﯾﮕﺮ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺳﺒﺐ آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻞ ﻋﻠﻢ او از ﮐﺘﺐ و ﺻﺤﻒ ﻣﺎﺧﻮذﺳﺖ و در آن ﻋﻠﻢ ﻣﻤﺎرﺳﺖ ﺑﺎ ارﺑﺎب ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻧﻨﻤﻮده و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﻟﺴﺎن اﻟﻤﯿﺰان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﺣﺎﻃﺐ ﻟﯿﻞ ﻟﻘﺐ داده و اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺗﺤﺪﯾﺚ ﺑﺂن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻧﻘﺪ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در‬‫ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻔﺎظ از ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺒﯿﺮ ذﻫﺒﯽ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﺰد ﻣﺎ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﺻـﻨﻌﺖ ﻣﻮﺻﻮف ﺑﺤﻔﻆ ﻧﯿﺴﺖ و ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ داودي ﻧﯿﺰ‬‫در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ اﯾﻦ اﻓﺎده ذﻫﺒﯽ را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﻋﻠﻮم اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﺿﻌﯿﻔﻪ را ﮐﻪ ﻫﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ وﺿﻊ آن ﻧﯿﺴﺖ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت داﺧﻞ ﻧﻤﻮده و ﻃﯿﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ و ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ اﻓﺎده اﺑﻦ‬‫اﻟﺼﻼح در ﺣﻖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ دﻣﺸﻘﯽ در ﺑﺎﻋﺚ ﺣﺜﯿﺚ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﮐﺘﺎب او را ﻋﺮﺿﻪ ﻃﻌﻦ و ﻏﻤﺰ ﻧﻤﻮده و زﯾﻦ‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻋﺮاﻗﯽ در اﻟﻔﯿﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﺷـﺮح آن اﻓﺎده اﺑﻦ اﻟﺼﻼح در ﺣﻖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي آورده و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري اﺑﺘﻼي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﺑﺨﻄـﺎي ﺷـﻨﯿﻊ ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤـﻮده و او را ﺳﺎﻟـﮏ ﻣﺴـﻠﮏ رّد اﺣـﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺑﺘﻮّﻫﻢ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺪد اﻗـﺪام اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي ﺑﺮ رّد اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﻤﺠﺮد ﺗﻮﻫﻢ واﺿﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺳﺨﺎوي در ﻓﺘﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ اﻓﺎده اﺑﻦ اﻟﺼﻼح در ﺣﻖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫و ﺑﻌﺪ از ان ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺴﺎ اوﻗﺎت در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و ﺻـﺤﯿﺢ را ﮐﻪ در اﺣﺪ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﻓﻀﻼ‬‫ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻣﺮوﯾﺴﺖ درج ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﻧﯿﺰ اﻓـﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺗﻮّﺳﻊ ﻣﻨﮑﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﺷـﯽ ﻣﯽﺷﻮد از ان ﻏـﺎﯾﺖ‬‫ﺿﺮر زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧـﺎﻇﺮ ﻋـﺎرف ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮه اﮔﺮ ﺗﻘﻠﯿـﺪ او ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل ﺑﺤﺚ ﻧﮑﻨـﺪ ﭼﯿﺰي را ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻤﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﻋﻠﻤﺎ ﺻـﻨﯿﻊ او را اﺟﻤﺎﻻ ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﮐﺮدهاﻧﺪ و واﻗﻊ ﮐﻨﻨﺪه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫درﯾﻦ ورﻃﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او اﺳـﺘﻨﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﻀـﻌﻒ راوي ﺧﺒﺮ ﮐﻪ ﻣﺜﻼ ﻣﺮﻣﯽ ﺑﺎﻟﮑﺬب ﺷﺪه ﻏﺎﻓﻞ از آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻮﺟﻪ دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ‬‫آﻣـﺪه و ﺑﺴﺎ اوﻗﺎت اﻋﺘﻤﺎد ﻣﯽﮐﻨـﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺗﻔّﺮد راوي ﺑﺮ ﻗﻮل ﻏﯿﺮ ﺧﻮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﮐﻼم آن ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﺗﻔّﺮد ﻧﺴﺒﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ‬‫ﺳﺨـﺎوي در ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ از اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﺗﻌﺠﺒـﺎ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او در ﮐﺘـﺎب ﺧﻮد اﻟﻌﻠـﻞ اﻟﻤﺘﻨـﺎﻫﯿﻪ ﻓﯽ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﻪ وارد ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﺑﺴـﯿﺎري از آﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ذﮐﺮ ﮐﺮده و در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣـﺎدﯾﺚ واﻫﯿﻪ درج ﻧﻤـﻮده و در ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ‬‫وﻋﻈﯿﻪ ﺧﻮد و آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺑﺂﻧﺴﺖ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﯾﺎ ﺷـﺒﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ ﺑﺎﮐﺜﺎر وارد ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﺨﺎوي در ﻓﺘـﺢ اﻟﻤﻐﯿﺚ از ﺷـﯿﺦ‬‫ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﮐﺘﺎب اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋـﺪﯾﻢ اﻻﻧﺘﻔﺎﻋﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺑﺮاي ﻧﺎﻗـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 262‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪353 :‬‬‫ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺻـﺪر ﻵـﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ اﻓـﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﺧﻮد ﺑﮑﺜﺮت اﺣـﺎدﯾﺜﯽ وارد ﮐﺮده ﮐﻪ‬‫ﺿﻌﯿﻔﺴﺖ و ﻣﻨﺤﻂ ﺑﺮﺗﺒﻪ وﺿﻊ ﻧﺸﺪه ﺑﻠﮑﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴـﻨﻪ و ﺻـﺤﯿﺤﻪ را ﻧﯿﺰ در آن ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺮ آن اﺋﻤﻪ ﺣﻔﺎظ و‬‫از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح در ﻋﻠﻮم اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﺗﺒﺎع او و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻋﺎدت ﺣﻔﺎظ ﻣﺜﻞ ﺣﺎﮐﻢ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻋﻘﯿﻠﯽ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﺟﺎري ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺑﺒﻄﻼن ﺑﺤﺴﺐ ﺳـﻨﺪ ﻣﺨﺼﻮص ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺂن ﻓﺮﯾﺐ‬‫ﻣﯽﺧﻮرد و ﺣﮑﻢ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﻣﺘﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻮﺿﻊ ﻣﻄﻠﻘـﺎ و وارد ﻣﯽﮐﻨـﺪ آن را در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻻﺋﻖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺮدم اﯾﻦ‬‫اﻣﺮ را ﺑﺮو ﻋﯿﺐ ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧـﺪ آﺧﺮ آن ﻣﺮدم اﺑﻦ ﺣﺠﺮﺳﺖ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵـﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ از اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠـﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺑﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ذﻫﺒﯽ اﻓﺎده ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ در ان اﻓﺎده اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠـﺪ ﻋﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﺖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﯾﻀﺎح ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ‬‫ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﺗﻨـﺎﻗﺾ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در اﯾﺮاد ﺣـﺪﯾﺚ واﺣـﺪ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و در ﮐﺘـﺎب اﻟﻌﻠﻞ و ﻋﯿﺐ ﮐﺮدن ﺣﻔﺎظ اﯾﻦ اﻣﺮ را ﺑﺮ او‬‫ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺣﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ وارد‬‫ﻧﻤﻮده و ﻏﻔﻠﺖ ﺷﺪﯾـﺪه و اﺳﺎءت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺑﺎب ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ واﺿﺢ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﻵﻟﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ از ﺻـﻨﯿﻊ‬‫ﺷﻨﯿﻊ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﺮﯾـﺎد ﺑﺮآورده و ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ او ﺣﺘﻢ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ رد اﺣـﺎدﯾﺚ ﺛـﺎﺑﺘﻪ ﺑﻼـ ﺗﺜﺒﺖ و ﺗﺘﺒﻊ و ﺣـﺪﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﺑﯿﺸـﺘﺮ از ده‬‫ﺻﺤـﺎﺑﯽ ﻣﺮوﯾﺴﺖ و ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺑﻌﺾ آراء ﻣﺘﻮاﺗﺮﺳﺖ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت داﺧﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺻـﺪر ﮐﺘﺎب اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒـﺪﯾﻌﺎت ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﻗـﺪﯾﻤﺎ و ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺣﻔﺎظ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺗﺴﺎﻫﻞ ﮐﺜﯿﺮﺳﺖ و در ان اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴـﻨﻪ و‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﻌﺾ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري‬‫و ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﯿﺰ داﺧـﻞ ﮐﺮده و ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﺴﺎﻫﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﺘﺎب او را ﻋـﺪﯾﻢ اﻟﻨﻔﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در آﺧﺮ ﻧﮑﺖ‬‫ﺑـﺪﯾﻌﺎت ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﺳﻪ ﺻﺪ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي آن را در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻫﺮﮔﺰ راﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺴﻮي‬‫اﯾﻨﮑﻪ آن را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت درج ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ آن ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻢ و ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ ﺑﺮواﯾﺖ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ‬‫ﺷﺎﮐﺮ و در ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ از ان ﺳﯽ و ﻫﺸﺖ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و در ﺳﻨﻦ اﺑﻮ داود ﻧﻪ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﺳﯽ )‪ (30‬ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪354 :‬‬‫در ﺳﻨﻦ ﻧﺴﺎﺋﯽ ده )‪ (10‬ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و در ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﻪ ﺳﯽ )‪ (30‬ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و در ﻣﺴـﺘﺪرك ﺣﺎﮐﻢ ﺷﺼﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺖ و ﺟﻤﯿﻊ آﻧﭽﻪ‬‫در ان از ﮐﺘﺐ ﺳﺘﻪ و ﻣﺴﻨﺪ و ﻣﺴﺘﺪرﮐﺴﺖ ﯾﮑﺼﺪ و ﺳﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و در ان از ﻣﺆﻟﻔﺎت ﺑﯿﻬﻘﯽ ﮐﻪ ﺳﻨﻦ و ﺷﻌﺐ و ﺑﻌﺚ و دﻻﺋﻞ و‬‫ﻏﯿﺮ آﻧﺴﺖ و از ﺻـﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﻪ و ﺗﻮﺣﯿﺪ اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﻪ و ﺻﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﻣﺴﻨﺪ دارﻣﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺨﺎري و ﺧﻠﻖ اﻓﻌﺎل اﻟﻌﺒﺎد ﺗﺼﻨﯿﻒ‬‫ﺑﺨﺎري و ﺟﺰء اﻟﻘﺮاءة ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺑﺨﺎري و ﺳـﻨﻦ دارﻗﻄﻨﯽ ﺟﻤﻠﻪ واﻓﺮه ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺘﻌﺪده از ﻧﮑﺖ ﺑﺪﯾﻌﺎت اﺗﺼﺎف‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﻌـﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻏﻔﻠﺖ ﺷﺪﯾـﺪه ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺪرﯾﺐ اﻟﺮاوي ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺬام و ﻣﻄﺎﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي‬‫ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﮑﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اوﺳﺖ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻣﺤﻤـﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ در ﺻـﺪر ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﻓﺮاط اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﺣﮑﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ و ﺗﻌﻘﺐ ﻋﻠﻤﺎ و اﻓﺎﺿﻞ ﮐﺎﻣﻠﯿﻦ او را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ ﮐﺘﺎب او ﺿـﺮر ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮ ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻣﺘﮑﺎﺳـﻠﯿﻨﺴﺖ و ﺑﻌﺪ از ان‬‫ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﺪﯾـﺪه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻋـﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﺖ او ﺑﻮﺿﻮح رﺳﺎﻧﯿـﺪه و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در‬‫رﺟـﺎل ﻣﺸـﮑﺎة اﻓـﺎده ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻧﺴـﺒﺖ اﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﻮﺿﻊ اﻓﺮاط ﮐﺮده و او از اﻫـﻞ ﻋﺠﻠﺘﺴﺖ درﯾﻦ ﺑـﺎب و ﺣﮑﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬‫ﺑﻮﺿﻊ ﺑﻤﺠﺮد ﺗﻮﻫﻢ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ آﻧﭽﻪ ﻧﺰد اوﺳﺖ از ﻋﻠﻢ و اﻋﺘﺮاض ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﺮ او ﺷـﯿﺦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در اﮐﺜﺮ و ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﻋﺘﻤﺎد ﮐﺮده ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﺮ ﻗﻮل او در ﻧﺴـﺒﺖ وﺿﻊ و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در ﺷـﺮح ﻓﺎرﺳـﯽ ﻣﺸﮑﺎة ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷـﺮح ﺳﻔﺮ اﻟﺴﻌﺎدة ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي از آن ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ ﻏﻠﻮ و اﻓﺮاط دارﻧﺪ‬‫و ﺑﺮاه ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﻌﺠﯿﻞ روﻧﺪ و ﺑﺎﻧﺪك ﺗﻮﻫﻤﯽ و ﺷﺎﺋﺒﻪ وﻫﻤﯽ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻮﺿﻊ ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺪان ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در ﺷـﺮح ﺳﻔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 263‬از ‪431‬‬‫اﻟﺴـﻌﺎدة ﻣﺠـﺎزﻓﺖ و اﻓﺮاط و ﺗﺠﺎوز از ﺣـﺪ ﺑﺮاي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﻋﯿﺐ و ﻃﻌﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮ او از ﻧﻘـﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻧﻘﻞ‬‫ﻧﻤﻮده و ﻓﺎﺿـﻞ ﭼﻠﭙﯽ در ﮐﺸﻒ اﻟﻈﻨﻮن ﻣـﺬام ﻋﺪﯾـﺪه ﮐﺘـﺎب اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و ﻏﻔﻠﺖ ﺷﺪﯾـﺪه او ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺛـﺎﺑﺖ‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﮐﺮدي در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﺴﻠﮏ وﺳﻂ داﻧﯽ اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺣﻔﺎظ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﻣﻼﻣﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ در ﺑﺎب ﺗﺴﺎﻫﻞ او در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ او ﺑـﺎ وﺻﻒ اﻃﻼـع ﺑﺮ اﺻﻮل ﻣﻌﺘﻤـﺪه و ﺣﻔـﻆ ﺧﻮد ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﺴﺎﻫـﻞ ﺧﻮد درج ﮐﺮده اﺳﺖ در آن ﮐﺘـﺎب‬‫اﺣﺎدﯾﺜﯽ را ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﯾﺎ ﺿﻌﺎﻓﺴﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﺎن ﯾﺎ ﺻﺤﺎح و ﺗﻤﺎم آن در اﺻﻮﻟﯽ ﮐﻪ در ان وﻗﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪355 :‬‬‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷـﺪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﮐﺮدي ﻗﺒﺎﺋـﺢ ﻋﺪﯾـﺪه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮐﻪ از آﺧﺮ آن ﻋﺪوان و ﻣﺠﺎزﻓﺖ ﺳﺖ از اﻓﺎدات ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻧﻘﻞ‬‫ﮐﺮده و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ زرﻗﺎﻧﯽ در ﺷـﺮح ﻣﻮاﻫﺐ ﻟﺪﻧﯿﻪ از اﺑﻦ اﻟﺼﻼح و اﺗﺒﺎع او ﺗﺴﺎﻫﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ذﮐﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ و‬‫اﯾﺮاد اﺣﺎدﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻔﻪ و ﺣﺴـﻨﻪ و ﺻـﺤﯿﺤﻪ در ان ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و ﻣﺤﻤـﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪي در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ ﺟﺮح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ‬‫ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ و رﻣﯽ او اﺣﺎدﯾﺚ ﺣﺴﺎن و ﺻﺤﺎح را ﺑﻮﺿﻊ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﻗﺼﻮر‬‫و ﻗﻠﺖ اﻃﻼع اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺼـﺮح ﻓﺮﻣﻮده و اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت او ﺑﺴـﯿﺎري از اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﻗﺎﺿﯽ اﻟﻘﻀﺎة‬‫ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺘﺴﺎﻫﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده و اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ او ذﮐﺮ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﻮد‬‫ﭼﯿﺰي را ﮐﻪ ﺻﺤﯿﺤﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي ﺣﺴﻦ ﭼﻪ ﺟﺎي ﺿﻌﯿﻒ و ﺗﻌﻘﺐ ﮐﺮده اﺳﺖ او را ﺳﯿﻮﻃﯽ ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ در آن ﮐﻔﺎﯾﺘﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ‬‫در ﻧﯿﻞ اﻻوﻃﺎر ﺟﺴﺎرت اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺮ ادﺧﺎل اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﺴﻨﺪ اﺣﻤﺪ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده و ﺗﻌﻘﺐ و رد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﺳﯿﻮﻃﯽ‬‫ﺑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي درﯾﻦ ﺑﺎب واﺿﺢ ﻧﻤﻮده و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ ﻣﻮﻟﻮي ﺣﺴﻦ اﻟﺰﻣﺎن در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ از‬‫ذﻫﺒﯽ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده ﮐﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را در ﮐﻼـم ﺑﺮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺳـﻘﯿﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻪ ذوق ﻣﺤـﺪﺛﯿﻨﺴﺖ و ﻧﻪ ﻧﻘـﺪ ﺣﻔﺎظ ﻣﺒﺮزﯾﻦ و ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ‬‫ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺬﻫﺒﯽ اﻓﺎده اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﻤﺠﺪ اﻟﺤﺎﻓﻆ در اﺛﺒﺎت ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋﺪوان اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴﺘﺤﺴـﻦ‬‫در ﺟـﺎي دﯾﮕﺮ اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟـﻞ ﮐﻼم اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻣﺘﻌﻘﺒﺴﺖ و ﺑﺮ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي از ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌـﺪ او ﮔﺬﺷـﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﺗﻌﻘﺒـﺎت و ﺗﺸـﻨﯿﻌﺎت واﻗﻊ ﺷـﺪه و ذﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ از ﺣﻔﺎظ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي را در ﮐﻼم ﺑﺮ ﺻـﺤﯿﺢ و ﺳـﻘﯿﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ذوق ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ و ﻧﻘﺪ ﺣﻔﺎظ ﻣﺒﺮزﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻟﺴﺎن ﻏﻠﻂ ﻓﺎﺣﺶ‬‫اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﺑﯿـﺎن ﮐﺮده و ﺑﻌـﺪ از ان ﺣـﺎﻃﺐ ﻟﯿـﻞ ﺑﻮدن او ﻣﺼـﺮح ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺿـﻞ ﻣﻌﺎﺻـﺮ در ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي از ﻣﻌﺎدن ﻣﺠﺎزﻓﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ داﺧﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴﻠﻢ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭼﻪ ﺟﺎي ﻏﯿﺮ آن و ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻣﻮﻟﻮي‬‫ﺻـﺪﯾﻖ ﺣﺴـﻦ ﺧـﺎن در اﺗﺤـﺎف اﻟﻨﺒﻼـء در ذﮐﺮ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﺑﻦ اﻟﺠـﻮزي ﮔﻔﺘﻪ ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح و ﺗﺒﻌﻪ او ﻧﺺ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﺑﺮ‬‫ﻣﻌﺘﺮض ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﮐﺘﺎب زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎر ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪356 :‬‬‫ﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آن ﻫﻤﻪ ﺿﻌﯿﻒاﻧﺪ ﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﮔﺎه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﯾﺎ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻮدﻧﺪ و در اﻟﻔﯿﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و اﮐﺜﺮ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﯿﻪ إذ ﺧﺮج ﻟﻤﻄﻠﻖ اﻟﻀﻌﻒ اﻋﻨﯽ اﺑﺎ اﻟﻔﺮج‬‫و ﺣﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﮐﺘﺎب اﻟـﺬّب ﻋﻦ ﻣﺴـﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﺴـﯿﺎري را از ان اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ در ﻣﺴـﻨﺪﺳﺖ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺷـﻤﺮده‬‫آورده رد ﮐﺮده اﺳﺖ رد اﺣﺴـﺎن و اﺑﻠﻎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ان اﺣﺎدﯾﺚ در ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴـﻠﻤﺴﺖ و ﻟﻬـﺬا ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻫـﺬه ﻏﻔﻠﮥ‬‫ﺷﺪﯾـﺪة ﻣﻦ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺣﯿﺚ ﺣﮑﻢ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ و ﻗـﺪ ﺷـﺮع اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺗﻌﻘﺒﺎت ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻗـﺪ ﺗﺘﺒﻊ‬‫ﺟﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﺟﻤﻠـﮥ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋـﮥ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ اﻟﺴـﻨﻦ اﻻرﺑﻌـﮥ و اﻟﻤﺴـﻨﺪ ﻓﯽ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺳـﻤﺎه اﻟﻨﮑﺖ اﻟﺒـﺪﯾﻌﺎت ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻟﺨﺼﻬﺎ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻊ زﯾﺎدات و ﺗﻌﻘﺒﺎت ﺳﻤﺎه اﻟّﻠﺂﻟﯽ اﻟﻤﺼﻨﻮﻋﮥ ﻓﯽ اﻻﺧﺒﺎر اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﮥ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﻔﺎﺿﻞ ﻟا ﻤﻌﺎﺻﺮ‬‫و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ اﻓﺎدات ﺻﺤﯿﺤﻪ و ﻧﺼﻮص ﺻﺮﯾﺤﻪ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﮐﻤﺎل ﺑﻌﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي از ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ و ﻓﻨﻮن ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻏﺼﻮن ﻣﺜﺎﻟﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 264‬از ‪431‬‬‫و اﻧﻮاع ﻣﻄـﺎﻋﻦ و اﺻـﻨﺎف ﻣﺸﺎﺋﻦ را ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ ﮐﺎر اﺣـﺪي از اﺻـﺤﺎب ﻧﺼـﻔﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐـﺬب اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در‬‫اﻃﺮاء اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺷﮏ و رﯾﺐ آرد و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﯽﺗﻮان درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ دﯾﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮐﺬب ﺻـﺮﯾﺢ و اﻓﮏ ﻓﻀﯿﺢ‬‫در ﻣـﺪح اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﮔﺮدﯾـﺪه و اﻻ اﯾﻦ اﻗﻮال ﻋﻠﻤﺎي اﻗﯿﺎل اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ در ﺣﻖ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي از ﻋﻬـﺪ اﺑﻦ اﻟﺼـﻼح ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﻣﺴـﺮور و‬‫ﻣﻨﻀﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ ﺑﺤﺪي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺤﺾ از راه ﺗﻌﺼﺐ و ﻋﻨﺎد اﺑﻦ‬‫اﻟﺠﻮزي را در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﻘﺼـﺪ و ﻋﻤـﺪ ﺑﺘﺒﺠﯿﻞ و ﺗﻌﻈﯿﻢ ﯾﺎد ﮐﺮده ﺗﺎ در ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﻗـﺪح او در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ و وﻗﯿﻊ‬‫ﺑﻨﻤﺎﯾـﺪ و ﺧـﺎﻃﺮ او ﺑﻤﻼـﺣﻈﻪ ﻗﻮﻟﺶ ﻗﺮﯾﻦ ﺗﺸﻮﯾﺶ و اﺿـﻄﺮاب آﯾـﺪ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳـﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﺒﺠﯿﻞ و‬‫ﺗﻌﻈﯿﻢ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺜﻮرا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ او در ﺗﻨﻮﯾﻪ و ﺗﻔﺨﯿﻢ ﻧﻮوي ﺑﯽ ﺳﻮد ﻣﺤﻀﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ از ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﻣﺎ ﮐﻪ‬‫ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم ﺑﺎﺳﺘﯿﻔـﺎء ﺗﻤـﺎم ﺑﺨﻄﺎب ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﻤﻘﺎم اﻋﻨﯽ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ واﻻ ﻣﻘﺎم ﻣﺴـﺮور ﻧﻤﻮدﯾﻢ و در ان ﮐﻼم ﻧﻮوي ﻋﻈﯿﻢ‬‫اﻻﺟﺮام را ﻓﻘﺮة ﻓﻘﺮة و ﺟﻤﻠـﮥ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﺮدود ﮐﺮدﯾﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﯽﺧﺒﺮي ﻧﻮوي از ﻣﻌﺮﻓﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﻃﺮق و رواﯾﺎت آن واﺿـﺢ‬‫و ﻻﺋﺢ ﺷﺪه و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎح ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﻧﻮوي ﻗﺪح ﻧﺎﺗﻤﺎم و ﺟﺮح ﺑﯽﻧﻈﺎم ﺧﻮد را‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮐﻪ ﻣﺮوي از ﺻﻨﺎﺑﺤﯿﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪357 :‬‬‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮده و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را اﺻﻞ ﻗﺮار داده و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را رواﯾﺘﯽ از رواﯾﺎت آن ﻓﻬﻤﯿـﺪه و آﻧﭽﻪ از ﮐﻠﻤﺎت و ﺟﻤﻼت ﺑﻤﻌﺮض ﻗﺪح و ﺟﺮح ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده در‬‫آن ﺳـﻘﻄﺎت ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﻋﺜﺮات ﻻﺋﺤﻪ او را ﻋﺎرض ﺷﺪه ﺣﺘﯽ ﮐﻪ در ﻧﻘﻞ ﮐﻼم ﺗﺮﻣﺬي ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﺪم ﻓﻬﻢ ﮐﻼم او ﭘﯿﺶ ﭘﺎ ﺧﻮرده و ﺑﺮ رو‬‫اﻓﺘﺎده و ﺟﺰ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻬﯿﭻ دﻟﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت و اﺻـﻐﺎ ﻫﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺘﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺤﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺿﺮري رﺳﺎﻧﺪ ﻓﻀﻼ‬‫ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻬﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﺻـﻠﺴﺖ ﻣﻘﺪوح ﮔﺮداﻧﺪ ﭘﺲ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﺎل او ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺎل واﺿﺢ اﻻﺧﺘﻼل آﺋﻞ و ﻣﻘﺎل واﺿﺢ اﻻﻧﺤﻼل او در ﺑﻮادي‬‫اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺿﻤﺤﻼل ﺟﺎﺋﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮاﻧﻪ ﻣﺪﺣﺖ ﺑﺎﻃﻠﻪ او ﺑﭽﻨﯿﻦ ﺑﻠﻨﺪ آﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮداﺷﺘﻦ و اﻋﻼم ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻧﺎزﯾﺒﺎي او ﺑﯽﻣﺤﻞ اﻓﺮاﺷﺘﻦ ﺟﺰ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻮرث ﻗﻤﺎءت و ﺻـﻐﺎر و ﺟﺎﻟﺐ اﺣﺘﻘﺎر و اﺳﺘﺴـﺨﺎر ﮔﺮدد ﻓﺎﺋﺪه ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ اﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ را ﺑﺴﻮي ﺣﺎﮐﻢ در ﺗﺼﺤﯿﺢ‬‫او اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﭘﺲ ﻣﻄﺮود و ﻣﺮدودﺳﺖ ﺑﻪ آﻧﮑﻪ اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﻣﺎﺛﻞ ﻧﻘﺎد ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺟﻼﻟﺖ‬‫ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺷﺎن در ﺗﻨﻘﯿﺪ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ و ﺗﻌﺪﯾﻞ و ﺗﺠﺮﯾﺢ ﻣﺴّﻠﻤﺴﺖ ﻣﺜﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﺣﮑﻢ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ دادهاﻧـﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﯿﻞ ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﮑﻢ‬‫ﺣﺎﮐﻢ را ﺑﺼـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ از ﻋﺒﺎرت ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در‬‫وﺟﻪ ﺳـﯽام ﺑﺠﻮاب ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ در ان ﻋﺒﺎرت ﺑﺮ ﻣﺠﺮد رواﯾﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و ﺗﺼـﺤﯿﺢ آن‬‫ﺑﻤﺤﺾ اّدﻋﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﻧﮑﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺪﻻﺋﻞ ﺳﺪﯾﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻋﺪﯾﺪه ﺻـﺤﺖ آن ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻧﻤﻮده و ﻫﺮ ﮐﻪ‬‫درﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ رﯾﺒﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻌﺒﺎرت ﻣـﺬﮐﻮره رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻓﻮاﺋـﺪي ﮐﻪ از ﮐﻼم ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻧﻀـﻤﺎم او ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ زاﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﻧﻤﻮده در ﺑﺼـﯿﺮت ﺧﻮد ﺑﯿﻔﺰاﯾـﺪ و ﻏـﺎﻟﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﻼـ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﺑﺴﻮي ﮐﻼم ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻤﺤﺾ‬‫ﺗﺸـّﻬﯽ ﻧﻔﺲ ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﺒـﺎﻟﻐﻪ ﺑﺎو ﻧﻤﻮده ﺑﻼ دﻟﯿﻞ و ﺑّﯿﻨﻪ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﻬﺠﺲ و ﺗﻬﺠﻢ ﭘﯿﻤﻮده و اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺮد ﻣﯿـﺪان ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﯾﻨﮏ‬‫ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﮐﻼـم ﺣـﺎﮐﻢ ﺑـﺪﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫـﺎن و ﺑّﯿﻨﻪ و ﺳـﻠﻄﺎن رّد ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ او را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﻨـﺪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را از ﺑﺎر اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 265‬از ‪431‬‬‫ادﻋﺎي واﺿـﺢ اﻻﻋﺘﺪاء ﺳـﺒﮑﺒﺎر ﮔﺮداﻧﻨﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭘﺲ‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻗﻮل ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي ﺗﻤﺎﻣّﯿﺖ اﺣﺘﺠﺎج اﻫﻞ ﺣّﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪358 :‬‬‫ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج و ﻻﺋﻖ اﺳـﺘﻨﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ داﺧﻞ در‬‫ﺻﺤﯿـﺢ و ﻗﺴـﻤﯽ از آﻧﺴﺖ ﮐﻤﺎ اﺷـﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﻟﻠﻬﺪاﯾـﮥ و ﻗﺪ ﻣﻀـﯽ ﺗﻔﺼـﯿﻠﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻮﻻﯾﮥ ﻟﯿﮑﻦ اﻧﺼﺎف آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ‬‫ﻣﻼـﺣﻈﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت ﺣﻔـﺎظ ﻣﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و ﻧﻘﺎد ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري ﮐﻪ ﻣﺮاﺗﺐ و‬‫ﻣﺪارجﺷﺎن در ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻗﻮم ﺑﺎﻻﺗﺮ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺸـﺮح و ﺑﯿﺎن آﯾﺪ ﻫﺮﮔﺰ رﯾﺒﯽ در ﺻﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و‬‫ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ ﺗﺎ زﻣﺎن ﻣﺪﯾﺪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺤﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻌﺪ ﻋﺜﻮر ﺑﺮ ﺗﺼﺤﯿﺢ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اﻧﻀﻤﺎم‬‫ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺂن ﺑﺎرﺗﻘﺎء اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از رﺗﺒﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺻـّﺤﺖ ﺟﺰم ﻧﻤﻮد و ارﺑﺎب ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ را ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺰم ﺳﺮاﺳﺮ ﺣﺰم‬‫ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﺧﻮرﺳـﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻣـﺎ ﻧﻘﻠﻨﺎه ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺟﻤﻊ اﻟﺠﻮاﻣﻊ* و ﻫﻮ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﺮأس ﮐﻞ ﻣﻨﮑﺮ ﺟﺤﻮدا ﻗﻤﻊ‬‫ﻗﺎﻣﻊ* و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻋﺘﻨﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺑﺴﻮي اﻇﻬﺎر ﺣﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮاي ﻧﻔﯽ ﻃﻌﻦ‬‫ﻃـﺎﻋﻨﯿﻦ و دﺣﺮ زﯾﻎ زاﺋﻐﯿﻦ ﻣﺜﻞ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﻧﻮوي و اﻣﺜﺎﻟﺸﺎن ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﺑﻨﺎي ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ‬‫اﻓـﺎده ﺣﺠﺮﯾﻪ ﺧﻮد ﺑﺨﻮد ﻣﻨﻬـﺪم و ﻣﻨﻘﻠﻊ ﻣﯽﮔﺮدد ﻣﮕﺮ ﺧﺎﻟﯽ از ﮔﻮﺷﻪ ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺎي آن ﻫﻤﺎن ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺸﺪدﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را در وﻗﺖ ﺗﻠﻔﯿﻖ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻨﻬـﺞ ﺧﺎص ﻣﻄﻤـﺢ ﻧﻈﺮ ﺑﻮد و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺑﻐﯽ ﮐﻞ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻟﺪود وﺟﻪ دوم آﻧﮑﻪ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ و اﻗﺮار ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺮده اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را‬‫دﻟﯿﻞ وارث ﺷﺪن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺷﺮح ﺷـﻌﺮ ﮐﻢ اﺑﺎﻧﺖ آﯾﺎﺗﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮم* ﻋﻦ ﺣﺮوف اﺑﺎن ﻋﻨﻬﺎ اﻟﻬﺠﺎء ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ اﻗﻮال از ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﺗﺒﻌﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل واﺣﺪ ﻣﺎ ﻗﺎل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺷﯿﺌﺎ او ﻗﻀﯽ او ﺣﮑﻢ ﺑﺸﯽء اﻻ و ﻫﻮ او اﺻﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن‬‫ﻗﺮب او ﺑﻌـﺪ و ﻗـﺎل آﺧﺮ ﻣـﺎ ﻣﻦ ﺷـﯽء ﻓﯽ اﻟﻌـﺎﻟﻢ اﻻـ و ﻫﻮ ﻓﯿﻪ ﻓﻘﯿـﻞ ﻟﻪ اﯾﻦ ذﮐﺮ اﻟﺨﺎﻧﺎت ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﯿَْﺲ َﻋَﻠﯿُْﮑْﻢ ُﺟﻨﺎٌح َأنْ‬‫َﺗْﺪُﺧﻠُﻮا ﺑﯿُﻮﺗًﺎ َﻏﯿَْﺮ َﻣْﺴُﮑﻮَﻧٍﮥ‬‫ﻓﻬﯽ اﻟﺨﺎﻧـﺎت و ﻗﺎل آﺧﺮ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷـﯽء اﻻ و ﯾﻤﮑﻦ اﺳـﺘﺨﺮاﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻟﻤﻦ ﻓﻬﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺣﻖ ان ﻋﻤﺮ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺛﻼث و ﺳﺘﻮن ﺳﻨﮥ اﺳﺘﻨﺒﻂ ﻣﻦ آﺧﺮ ﺳﻮرة اﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﻻﻧﻬﺎ راس ﺛﻼث و ﺳﺘﯿﻦ ﺳﻮرة و ﻋﻘﺒﻬﺎ ﺑﺎﻟﺘﻐﺎﺑﻦ ﻟﻈﻬﻮره ﺑﻔﻘﺪه ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫و ﻗﺎل آﺧﺮ ﻟﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪359 :‬‬‫ﯾﺤﻂ ﺑﺎﻟﻘﺮآن اﻻ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﺑﻪ ﺛﻢ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻋﺪا ﻣﺎ اﺳـﺘﺎﺛﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻌﻠﻤﻪ ﺛﻢ ورث ﻋﻨﻪ ﻣﻌﻈﻢ ذﻟﮏ اﻋﻼم ﻟا ﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻣﻊ ﺗﻔﺎوﺗﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﺗﻔﺎوت ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ ﮐﺎﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﺎﻧﻪ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻨﺺ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻏﯿﺮه و ﮐﻌﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻢ وﺿﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﻦ ﺛﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ اﺑﺮزﺗﻪ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴﯿﺮ ﻓﺎﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﮐﺎﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺣﺘﯽ اﻧﻪ‬‫ﻗـﺎل ﻟﻮ ﺿـﺎع ﻟﯽ ﻋﻘـﺎل ﺑﻌﯿﺮ ﻟﻮﺟـﺪﺗﻪ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺛﻢ ورث ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺘـﺎﺑﻌﻮن ﻣﻌﻈﻢ ذﻟﮏ ﺛﻢ ﺗﻘﺎﺻـﺮت اﻟﻬﻤﻢ ﻋﻦ ﺣﻤﻞ ﻣﺎ ﺣﻤﻠﻪ‬‫اوﻟﺌﮏ ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻓﻨﻮﻧﻪ ﻓﻨّﻮﻋﻮا ﻋﻠﻮﻣﻪ اﻧﻮاﻋﺎ ﻟﯿﻀـﺒﻂ ﮐﻞ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﻋﻠﻤﺎ و ﻓّﻨﺎ و ﯾﺘﻮّﺳﻌﻮا ﻓﯿﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﻣﻘﺪرﺗﻬﻢ ﺛﻢ اﻓﺮد ﻏﺎﻟﺐ ﺗﻠﮏ اﻟﻌﻠﻮم و‬‫ﺗﻠﮏ اﻟﻔﻨﻮن اﻟﺘﯽ ﮐﺎدت ان ﺗﺨﺮج ﻋﻦ اﻟﺤﺼـﺮ و ﻗﺪ ﺑّﯿﻦ ﻫﺬا اﻟﻘﺎﺋﻞ وﺟﻪ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻏﺎﻟﺒﻬﺎ ﻣﻨﻪ ﺑﺘﺂﻟﯿﻒ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ اﺳﺖ‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 266‬از ‪431‬‬‫را در ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﺧﻼﻓـﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻢ وﺿـﻌﻪ اﻧﻒ ﺟﺎﺣـﺪ ﻋﻨﯿﻒ را ﮐﻪ زﻋﻢ وﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ دارد‬‫ﺑﺰﻋﻢ ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و آن را در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت وراﺛﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻻﻃﯿـﺎب ذﮐﺮ ﻧﻤـﻮده اﻣﺮ ﻣﻄﻌـﻮﻧﯿﺖ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﮐﻪ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﻣﺘﻔـﻮه ﺑـﺂن ﺷـﺪه ﺑﺎﻓـﺎده ﺧـﻮدش در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت از راه ﺧﺮاﻓﺖ ﻣـﺪﻋﯽ ﺷـﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻢ وارث ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﻄﻼن آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ از ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ و ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿﺪ ﭼﻨﺎن ﻣﻌﺮض‬‫و ﻣﺸﯿﺢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ اّب و ﮐﻼﻟﻪ را ﻧﺪاﻧﺪ و ﺑﺎﻇﻬﺎر دﯾﮕﺮ ﺟﻬﺎﻻت ﺻﺮﯾﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻓﻀﯿﺤﻪ ﺧﻮد ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺟﻬﻞ از درك ﻇﻮاﻫﺮ‬‫ﻗﺮآن ﭼﻪ ﺟـﺎي ﻋﺮﻓـﺎن اﺳـﺮار ﮐﻼم ﻣﻠﮏ ﻣﻨﺎن ﻣﺼـّﺮح ﮔﺮداﻧـﺪ او را وارث ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن از ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪ اﻻﻧﺲ و اﻟﺠﺎن ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﻤﻠﮏ اﻟـﺪﯾﺎن واﻧﻤﻮدن اﮔﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎد ﭘﯿﻤﻮدن ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﻪ ﭼﯿﺰﺳﺖ اﻣﺎ ادﻋﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻢ‬‫اﺻـﺤﺎﺑﺴﺖ ﺑﻨﺺ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻏﯿﺮ او ﭘﺲ آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐـﺎر ﻧﻤﯽآرد زﯾﺮا ﮐﻪ اﺳـﺘﻨﺎد درﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻘﻮل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻣﺜﻞ اﺳﺘﺸـﻬﺎد اﺑﻦ‬‫آوي ﺑـﺬﻧﺒﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑـﺪﺗﺮ از آﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻬﺎﻻـت اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺧـﻮد از ﺣـّﺪ ﺷـﻤﺎر و ﺣﺴـﺎب اﻓﺰون و از داﺋﺮه ﺿـﺒﻂ و ﺣﺼـﺮ ﺑﯿﺮوﻧﺴﺖ و‬‫دواﻋﯽ ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا و ﻣﺤﺎﺑﺎت و اﺧﺘﻼق درﯾﻦ ﺑﺎب ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﭘﺲ ﺑﻨﺺ او اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدن از ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﻀﺤﮑﺎت‬‫و ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻠﻬﯿﺎﺗﺴﺖ و ادﻋﺎي اﯾﻨﮑﻪ ﻏﯿﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﺺ ﻧﻤﻮده ﻋﺎري از دﻟﯿﻞ و از ﺟﻤﻠﻪ اﮐﺎذﯾﺐ و اﺑﺎﻃﯿﻠﺴﺖ و ﻣﻦ‬‫ادﻋﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪360 :‬‬‫ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿـﺎن و ﻋﻠﯿﻨـﺎ رّده و اﺑﻄـﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﻣﻨﻊ دﻟﯿﻞ و اﺗﻢ ﺑﺮﻫﺎن اﻣﺎ ﺗﻌﺪﯾـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس را از وارﺛﯿﻦ ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن از ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺎدﻟﻪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺘﻮاﺗﺮه ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺑـﺎب ﺣﻄﻪ و ﻏﯿﺮ آن ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﮐﻪ وراﺛﺖ ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن و دﯾﮕﺮ ﻋﻠـﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ در اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬـﺎرت ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺘﺮف و ﻣﻘّﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﭘﺲ ﮐﺎر اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و ﻃﺮﯾﻘﻪ ارﺑﺎب ﻋﺮﻓﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ را و ﻟﻮ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻗﺎرب اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ وارث ﻋﻠﻢ‬‫ﻗﺮآن از آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺪاﻧﻨـﺪ آري ﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺮﺣﻤـﮥ و اﻟﺮﺿﻮان در ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺴـﯿﺮ و ﺗﺎوﯾﻞ ﯾـﺪ ﻃﻮﻟﯽ‬‫داﺷـﺘﻨﺪ و ﺑﻼ رﯾﺐ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ اﯾﺸﺎن را ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﻠﻤﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻣﺆﯾﺪ و‬‫ﻣﺜﺒﺖ آﻧﺴﺖ اﻋﺘﺮاف ﺧﻮد اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻨﻔﺴﻪ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻧﻘﻞ ﮐﺮده اﻋﻨﯽ ﻗﻮل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ اﺑﺮزﺗﻪ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ‬‫ﻓﺎﻧﻤـﺎ ﻫﻮ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ اﻗﻮال اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﺎدﻟﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺧﻮاﻫﯽ‬‫رﺳـﯿﺪ وﺟﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮده ﻣﻨﻬﺞ اﺣﺘﺠﺎج و ﺗﻤﺴﮏ و اﺳـﺘﺪﻻل و ﺗﺸﺒﺚ ﺑﺂن‬‫ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ در ﺷـﺮح ﺷﻌﺮ و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ* و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء* ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺬﯾﯿﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻟﻤﺎ ﻗﺒﻠﻪ و ﻓﯿﻪ‬‫رّد اﻟﻌﺠﺰ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪر و ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣّﺪه ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﺧﺎة‬‫ﻓﻘﺪ اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي آﺧﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ‬‫ﺗﻮاخ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺮﻣﺬي اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ اﺧﺮي ﻋﻨﺪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫و اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺣﮑﻢ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﺠﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻨﻬﻢ اﻟﻨﻮوي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع و اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﺻـﺤﺤﻪ و ﺻـﺮح ﺑﻌﺾ ﻟا ﺤﻔـﺎظ‬‫اﻟﻤﻄﻠﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ و اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت دﻟﯿـﻞ ﺛﺒﻮت ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ از آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 267‬از ‪431‬‬‫ﻣﻘﺎم ﺗﺎﺋﯿـﺪ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام ﺑﻮﺻـﯿﺮي ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ ﮐﻪ اﻇﻬﺎر ﺳـﻌﺎدت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮآﻣـﺪه اﻓﺎده‬‫ﮐﺮده ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را اﻣـﺪاد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﺑﻌﻠﻮﻣﯽ ﮐﻪ اﺷـﺎره‬‫ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪361 :‬‬‫ﺑﺎن ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ اﻣـﺪاد آن ﺟﻨـﺎب از ﺳـﻌﺎدت ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ و اﯾﻦ اﻓـﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ او ﺑﻼـ رﯾﺐ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﯽداﻧﺪ و آﻧﺮا دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻔﯿﺲ ﻋﻈﯿﻢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ دوم‬‫آﻧﮑﻪ از ان ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در رواﯾﺘﯽ از رواﯾﺎت ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫را ﺛﺎﺑﺖ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و آن را در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻣﺮام ذﮐﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را ﻧﯿﺰ در ﻣﻌﺮض ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از آن ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺮاي ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻋﻠﻤﯽ‬‫را ﻧﯿﺰ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن ﻧﻮوﯾﺴﺖ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺟﺴﺎرت‬‫ﻗﺎﺋـﻞ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﻟﯿﮑـﻦ اﯾـﻦ ﻗﻮلﺷـﺎن ﻧﺰد اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﻘﺒـﻮل ﻧﯿﺴـﺖ و اﻻـ ﭼﺮا ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠـﻢ را ﺑﺤﺘـﻢ و ﺟﺰم ﻗـﻮل ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽداﻧﺴﺖ و آن را در ﻣﻌﺮض اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج ﻣﯽآورد ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣـﺎﮐﻢ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻤـﻮده ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از آن ﻧﻤﺎﯾـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﺣﻔـﺎظ ﻣﻄﻠﻌﯿﻦ ﺗﺼـﻮﯾﺐ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ وﺟﻮه ﺳﺒﻌﻪ اﺳﺖ‬‫ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﺮاروي ارﺑﺎب ﺑﺼﯿﺮت ﻧﻬﺎده و ﻃﻌﻦ ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ و ﻗﺪح ﻗﺎدﺣﯿﻦ را ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪﺷﺎن ﻧﻮوي ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻄﺮود‬‫و ﺧﻄـﺎء ﻣﺮدود داﻧﺴـﺘﻪ داد اﻧﺼـﺎف داده ﺑﺎز ﭼﺮا در ﺻﻮاﻋﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﻄﻌﻮن ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و ﺑﺎﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻗـﺪح ﻧﻮوي و اﺣﺰاب او راه‬‫ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋـﺪوان در ان ﻣﯽﭘﻮﯾﺪ وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ازﯾﻦ اﻫﺘﻤﺎم در اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﺑﺬل‬‫ﻧﻤﻮده اﻗﻮال ﻗﺎدﺣﯿﻦ و ﺟﺎرﺣﯿﻦ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﯿﻒ را ﺑﺎﻧﺎﻣﻞ رد و اﺑﻄﺎل و ﺗﻮﻫﯿﻦ و اﺧﻤﺎل ﺑﺤﺴﺐ وﺳﻊ ﺧﻮد ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻓﺮﺳﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﺷﺮح ﺷـﻌﺮ ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ* ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء* ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ و رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺪ ﮐﺜﺮ اﺧﺘﻼف اﻟﺤﻔﺎظ و ﺗﻨﺎﻗﻀﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﺑﻤﺎ ﯾﻄﻮل ﺑﺴﻄﻪ و ﻣﻠﺨﺼﻪ ان ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ ارﺑﻌﮥ آراء ﺻﺤﯿﺢ و ﻫﻮ ﻣﺎ ذﻫﺐ إﻟﯿﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪362 :‬‬‫و ﯾﻮاﻓﻘﻪ ﻗﻮل اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﻟﻌﻼـﺋﯽ و ﻗـﺪ ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻃﺮﻗـﺎ و ﺑّﯿﻦ ﻋﺪاﻟـﮥ رﺟﺎﻟﻬـﺎ و ﻟﻢ ﯾﺎت اﺣـﺪ ﻣﻤﻦ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻮاب ﻋﻦ ﻫـﺬه‬‫اﻟﺮواﯾﺎت اﻟﺼـﺤﯿﺤﮥ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺑّﯿﻦ رّد ﻣﺎ ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ رواﺗﻪ ﮐﺸـﺮﯾﮏ اﻟﻘﺎﺿﯽ ﺑﺎن ﻣﺴﻠﻤﺎ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ و ﮐﻔﺎه ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺨﺮا‬‫ﻟﻪ و اﻋﺘﻤﺎدا ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ رواه ﻓﯽ اﻟﺒﺴـﻤﻠﮥ ردا ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﻌﻦ ﻓﯿﻪ ﯾﮑﻔﯿﻨﺎ ان ﻧﺤﺘﺞ ﺑﻤﻦ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ و ﻟﻘﺪ ﻗﺎل ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 268‬از ‪431‬‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻪ ﻣـﺎ رأﯾﺖ اﺣـﺪا ﻗـﻂ اورع ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﺣﺴﻦ و ﻫﻮ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ و ﯾﻮاﻓﻘﻪ ﻗﻮل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﻟﺤﺎﻓـﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ رﺟﺎﻟﻪ رﺟﺎل‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻻ ﻋﺒـﺪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﻬﺮوي ﻓﺎﻧﻪ ﺿـﻌﯿﻒ ﻋﻨـﺪﻫﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ﺳـﺒﻘﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ ﮐﻼﻣﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻌﻼﺋﯽ ﻓﻘﺎل ﻋﻦ اﻟﻬﺮوي ﻫﺬا ﺗﮑﻠﻤﻮا ﻓﯿﻪ‬‫ﮐﺜﯿﺮا اﻧﺘﻬﯽ و ﯾﻌﺎرض ذﻟﮏ ﺗﺼﻮﯾﺐ أﺑﯽ زرﻋﮥ ﻋﻠﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻧﻘﻞ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ وﺛﻘﻪ ﻓﺜﺒﺖ اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻣﻘﺎرب ﻟﻠﺼﺤﯿﺢ‬‫ﻟﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﻣﻦ ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ان رواﺗﻪ ﮐﻠﻬﻢ رواة اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻻ اﻟﻬﺮوي و ان اﻟﻬﺮوي وﺛﻘﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ و ﺿـﻌﻔﻪ آﺧﺮون ﺿـﻌﯿﻒ أي ﺑﻨﺎء ﻋﻠﯽ‬‫رأي ﻣﻦ ﺿـﻌﻒ اﻟﻬﺮوي ﻣﻮﺿﻮع و ﻋﻠﯿﻪ ﮐﺜﯿﺮون اﺋﻤﮥ ﺣﻔﺎظ ﮐﺎﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ﺟﺰم ﺑﺒﻄﻼن ﺟﻤﯿﻊ ﻃﺮﻗﻪ و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺰاﻧﻪ و‬‫ﻏﯿﺮه و ﻫﻮﻻـء و إن ﮐﺎﻧﻮا اﺋﻤـﮥ اﺟﻼء ﻟﮑّﻨﻬﻢ ﺗﺴﺎﻫﻠﻮا ﺗﺴﺎﻫﻼ ﮐﺜﯿﺮا ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﻤﺎ ﻗﺮرﺗﻪ و ﮐﯿﻒ ﺳﺎغ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻣﻊ ﻣﺎ ﺗﻘﺮر ان رﺟﺎﻟﻪ‬‫ﮐﻠﻬﻢ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﻻ واﺣـﺪ ﻓﻤﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ و ﯾﺠﺐ ﺗﺎوﯾﻞ ﮐﻼم اﻟﻘﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﺑﺎن ذﻟﮏ ﻟﺒﻌﺾ ﻃﺮﻗﻪ ﻻ ﮐﻠﻬﺎ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ اﺣـﺪ رواﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺴـﻤﻊ ﻫﻮ ﺛﻘـﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ‬‫ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أّي اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻧﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ ﻫﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠّﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ اول آﻧﮑﻪ از آن واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺣﺘﺠـﺎج ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺧـﺎص ﻓﺮﻣﻮده از ﻋﻠﻮم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات از ان ﻗﺎﺻـﺮ‬‫ﻣﯽﺷـﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻔﻀـﻞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ دﻟﯿـﻞ ﮐﻤـﺎل ﺗﺤّﻘـﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻔﺴﺖ ﻧﺰد او و ذﻟـﮏ ﻇـﺎﻫﺮ ﮐـﻞ اﻟﻈﻬﻮر دوم آﻧﮑﻪ از ان‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺗﺼـﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮده ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ان ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻮل ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺼﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ دارد ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ ﻃﺮق ﻋﺪﯾـﺪه اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﻋﺪاﻟﺖ رﺟﺎل آن ﻃﺮق ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن‬‫رﺳﺎﻧﯿﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪363 :‬‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺴﯽ از ان ﻣﺮدم ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻼم ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺟﻮاﺑﯽ ﻧﺪاده اﺳﺖ‬‫از رواﯾﺎت ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﮐﻪ از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ وارد ﺷﺪه و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﺛﺒﺎت و ﺗﺼـﺤﯿﺢ ﺑا ﻦ ﻣﻌﯿﻦ‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رزﯾﻦ ﻣﺘﯿﻦ را ﺑﻨﺤﻮي ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ اﺣﺪي از ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ را ﺑﺮ ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺠﺎل دﻣﺰدن در ان ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪه و‬‫ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﺻـﺮﻓﻪ ﺧﻮد را در ﺳـﮑﻮت و ﺻـﻤﻮت دﯾﺪهاﻧﺪ و ﺑﻬﯿﭻ ﺟﻮاﺑﯽ و ﻟﻮ ﮐﺎن واﻫﯿﺎ ﻣﺘﻔﻮه ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﺣﺎﻓـﻆ ﻋﻼـﺋﯽ رد ﮐﺮده اﺳﺖ ﭼﯿﺰي را ﮐﻪ ﺑﺂن در ﺑﻌﺾ روات اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻃﻌﻦ ﮐﺮده ﺷـﺪه ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺛـﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓـﻆ ﻋﻼـﺋﯽ رد ﻃﻌﻦ ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ از روات اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌﻤﻞ آورده ﺑﺎز ﭼﺮا در ﺻﻮاﻋﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﻄﻌﻮن‬‫واﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ اﻇﻬﺎر ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎر راه ﻋﺘّﻮ و اﺳـﺘﮑﺒﺎر ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﻼﺋﯽ در ﺑﺎب ﺷـﺮﯾﮏ‬‫ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺎو اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮده اﺳﺖ ﻫﺸﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ اﻓﺎده ﺧﻮد‬‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ اﯾﻦ اﺣﺘﺠﺎج ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺮاي ﻓﺨﺮ ﺷـﺮﯾﮏ و اﻋﺘﻤﺎد ﮐﺮدن ﺑﺮ او ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﻮل ﻧﻮوي ﯾﮑﻔﯿﻨﺎ‬‫ان ﻧﺤﺘﺞ ﺑﻤﺎ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ ﻣﺴـﻠﻢ در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺗﻮﺛﯿﻖ ﺷـﺮﯾﮏ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻣﺘﻀـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ‬‫ﺷﺮﯾﮏ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﮐﻤﺎل ورع ﺷﺮﯾﮑﺴﺖ در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﺪﯾﻞ ﺷﺮﯾﮏ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﺣﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﯽداﻧﺪ ﭘﺲ ﻣﻘﺎم ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺳـﺘﻌﺠﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﺮا اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ رﺷـﯿﻖ ﺧﻮد را در ﮐﻼم اول ﺻﻮاﻋﻖ‬‫ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻤﻮده راه اﻇﻬﺎر ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯿﻤﻮده دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺢ ﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻗﻮل ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﻣـﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دارد ﺳـﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺣﺴﻦ ﻣﻘـﺎرب ﻟﻠﺼـﺤﯿﺤﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺗﻌﺼﺐ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﻇﻬـﺎر‬‫ﮐﺮدن او ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﮐﻼم اول ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺑﺎ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ دارد ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 269‬از ‪431‬‬‫ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻗﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و ذﻫﺒﯽ در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﺴﺎﻫﻞ ﮐﺜﯿﺮ ﺷﺪهاﻧـﺪ و اﯾﻦ ﺗﺴﺎﻫﻠﺸﺎن از ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪364 :‬‬‫ﺣـﺎل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤـﻮده ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ اﯾﻦ اﻓـﺎده ﺧﻮد را در ﺻﻮاﻋﻖ ﭼﺮا ﯾﮑﺴـﺮ ﻓﺮاﻣﻮش ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﻇﻬـﺎر‬‫ﻣﻄﻌـﻮﻧﯿﺖ اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻠـﻢ ﺗﺠﺎﻫـﻞ و ﺗﻐﺎﻓـﻞ ﺑﺎﻗﺘﻔـﺎي آﺛـﺎر ﻣﺼـﺪرﯾﻦ ﺗﺤﺎﻣـﻞ و ﻣﺮﺗﮑـﺒﯿﻦ ﺗﺴﺎﻫـﻞ اﻓﺮاﺧﺘﻪ ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم‬‫ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و ﮐﯿﻒ ﺳﺎغ اﻟﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﻣﻊ ﻣﺎ ﺗﻘﺮر ان رﺟﺎﻟﻪ ﮐﻠﻬﻢ رﺟﺎل اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻻ واﺣﺪا ﻓﻤﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﺮﮔﺰ ﺟﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻗﺰوﯾﻨﯽ و اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي و‬‫ذﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺋـﻞ ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﻣﺮﺗﮑﺐ اﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﺟـﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ و از ﻣﻨﻬـﺞ ﻗﻮﯾﻢ اﺗﺒﺎع ﺣﻖ راﺋﻎ و زاﺋﻎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ‬‫آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﮐﻼم اول ﺻﻮاﻋﻖ اﻇﻬﺎر ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻤﻮده ﺳﺮاﺳـﺮ ﻧﺎﺷـﯽ از ﺑﻐﺾ و ﻋﻨﺎد و ﺣﻘـﺪ و ﻟﺪاد و ﺑﺤﺴـﺐ‬‫اﻓﺎده ﺧﻮدش ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺒﻄﻼن و اﻟﻔﺴﺎدﺳﺖ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻮان و وﻫﻦ ﻗﻮل ﺑﻮﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺤﺪي رﺳـﯿﺪه‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻋـﺎر آن را از ﻗـﺎﺋﻠﯿﻦ آن دﻓﻊ ﮐﺮدن ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ و اﻓـﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎوﯾـﻞ ﮐﻼﻣﺸﺎن واﺟﺒﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻃﻮر ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺷـﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﺷـﺎن ﺑﻮﺿـﻊ ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑﺒﻌﺾ ﻃﺮق آﻧﺴﺖ ﻧﻪ ﮐـﻞ آن و اﯾﻦ ﺗﺼـﺪي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺮاي ﺗﺎوﯾـﻞ ﮐﻼـم ﻗـﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑـﺎﻟﻮﺿﻊ ﻋﻨﺪ‬‫اﻻﻣﻌﺎن ﻫﻢ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ و ﺑﻮار ﻃﻌﻦ ﻫﺮ ﻃﺎﻋﻦ ﻋﻨﯿﻔﺴﺖ ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻮﺛﯿﻖ‬‫أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻔﺴﺖ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ ﺣﻔﺎظ را ﮐﻪ اﻟﻔﺎظ آن اﯾﻨﺴﺖ ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫اﺳـﺘﺤﺴﺎن ﻧﻤـﻮده ﻫﯿﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑـﻪ از آن ﻻﺋـﺢ ﺳـﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺧـﻮد اﻓـﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﮑﻠﻤﯽ ﮐﻪ در ﺣـﻖ اﺑـﻮ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﮐﺮده ﺷـﺪ ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺴﻤﻮﻋﺴﺖ ﻧﻮزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻓﺎده ﺑﻌﺾ ﺣﻔﺎظ را ﮐﻪ ﺗﻔﺮد اﺑﻮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از اﻋﻤﺶ ﻣﻮﺟﺐ ﻟﺤﻮق‬‫ﺿﺮري ﻧﯿﺴﺖ ﻧﯿﺰ اﺳـﺘﺤﺴﺎن ﮐﺮده ﺑﺴـﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻓﺎده ﺑﻌﺾ ﺣﻔﺎظ و أّي اﺳﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜـﻞ ﻫـﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﻗﻮل ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺳﺖ و ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ادراك اﯾﻦ وﺟﻮه ﮐﻪ از ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺴـﺘﺨﺮج و‬‫ﻣﺬﮐﻮر و ﻣﺴـﺘﻨﺒﻂ و ﻣﺰﺑﻮر ﮔﺮدﯾﺪ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻤﻌﻦ در ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ورزﯾﺪ و ﺑﻬﺮه واﻓﯽ و ﮐﺎﻓﯽ از ﺗﻌﺠﺐ‬‫و ﺗﺤﯿﺮ ﺑﺮ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋـﻖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺰﯾـﺪ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از‬‫ﮐﻠﻤﺎت ﻧﺎﻓﻌﻪ ﺑﺮاي اﻫﻞ ﺣﻖ ودﯾﻌﺖ ﻧﻬﺎده ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺸﻌﺮ ﮐﻼم ﺿﻼﻟﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺧﻮد را در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪365 :‬‬‫ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ داده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﻌﺾ اﻣﻮر ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﻘﺼـﯿﺮ او در ﺣﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ رﻓﯿﻊ اﺛﯿﺮ دارد درﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﻮد و‬‫ﻧﺒﺬي از ﮐﻠﻤﺎت ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﻣﺆاﺧﺬه و دار و ﮔﯿﺮ ﻧﻘﺎد ﺑﺤﺎرﯾﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﻫﻢ در ان ﻣﺴﺮودﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻤﻌﻦ اﻟﺒﺼﯿﺮ* و ﻻ‬‫ﯾﻨﺒﺌـﮏ ﻣﺜـﻞ ﺧﺒﯿﺮ وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺢ و اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﮐﺜﺮت ﻃﺮق آن ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘـﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺟـﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﺟﻮاﺑﺎت آن ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴﺎدس ﺧﺮوﺟﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﻣﺤﺎرﺑﺘﻪ ﻟﻪ ﻣﻊ اﻧﻪ اﻻﻣﺎم اﻟﺤﻖ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻫﻞ اﻟﺤﻞ و اﻟﻌﻘـﺪ و اﻻﻓﻀﻞ اﻻﻋـﺪل اﻻﻋﻠﻢ ﺑﻨﺺ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺤﺴﻦ ﻟﮑﺜﺮة ﻃﺮﻗﻪ‬‫ﺧﻼﻓﺎ ﻟﻤﻦ زﻋﻢ وﺿﻌﻪ و ﻟﻤﻦ زﻋﻢ ﺻﺤﺘﻪ و ﻟﻤﻦ اﻃﻠﻖ ﺣﺴﻨﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﺎل اﻻﺋﻤـﮥ اﻟﺤﻔﺎظ ﻟﻢ ﯾﺮد ﻻﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و اﻟﻤﺰاﯾﺎ ﻣﺎ ورد ﻟﻌﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﺳـﺒﺒﻪ اﻧﻪ‬‫رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﮐﺮم وﺟﻬﻪ ﻟﻤـﺎ اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﮐﺜﺮت اﻋـﺪاﺋﻪ و ﺳﺎورت اﻟﻤﺘﻘﻮﻟﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺎﻇﻬﺮوا ﻟﻪ ﻣﻌﺎﯾﺐ و ﻣﺜﺎﻟﺐ زورا و ﺑﻬﺘﺎﻧﺎ و اﻟﺤﺎدا و‬‫ﻋﺪواﻧﺎ و ورث ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺿـﻼﻟﺘﻬﻢ ﻓﻠﻤﺎ راي اﻟﺤﻔﺎظ ذﻟﮏ ﻧﺼـﺒﻮا ﻧﻔﻮﺳـﻬﻢ ﻟﺒﯿﺎن اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ و اﻇﻬﺎر ﻣﺎ ﯾﺮده ﻣﻤﺎ ورد‬‫ﻋﻨـﺪﻫﻢ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﻓﺒﺎدر ﮐﻞ اﺣـﺪ اﻟﯽ ﺑﺚ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ و اﻟﺠﻮاب ان ذﻟﮏ ﻻ ﯾﮑﻮن ﻗﺎدﺣﺎ ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﻻ ﻟﻮ ﻓﻌﻠﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 270‬از ‪431‬‬‫ﻏﯿﺮ ﺗﺎوﯾـﻞ ﻣﺤﺘﻤـﻞ و ﻗـﺪ ﺗﻘﺮر اﻟﻤﺮة ﺑﻌـﺪ اﻟﻤﺮة اﻧﻪ ﻟﺘﺎوﯾـﻞ ﻣﺤﺘﻤـﻞ ﺑﻨﺺ ﮐﻼـم ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و اﻧﻪ ﻣﻦ اﻫـﻞ اﻻﺟﺘﻬـﺎد و ﻏﺎﯾﺘﻪ اﻧﻪ‬‫ﻣﺠﺘﻬـﺪ ﻣﺨﻄﺌﯽ و ﻫﻮ ﻣﺎ ﺟﻮر ﻏﯿﺮ ﻣﺎ زور ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﺜﺮت ﻃﺮق آن ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺣﺴﻦ ﻫﺴﺖ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻨﺺ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻓﻀﻞ و اﻋﺪل و اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در‬‫ﺿﻤﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻃﻌﻦ ﻗﺘﺎل ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب وارد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب ﻫﺮﮔﺰ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎﻟﯽ در ان ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮاي ﺗﺨﻠﯿﺺ ﮔﻠﻮي‬‫ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ ﺑﻬﻤﺎن ﻋـﺬر ﻗﺪﯾﻢ اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪاش ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺎﺟﺘﻬﺎد آن ﻣﻌﺪن ﮐﺘﺒﯽ و ﻋﻨﺎد ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﺎﻟﻐﺮﯾﻖ ﯾﺘﺸـﺒﺚ ﺑﮑﻞ ﺣﺸـﯿﺶ ﻣﺘﻤﺴـﮏ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﺘﻀـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ ادﻋـﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻄﻌﻮﻧﺴﺖ ﻣﻨﺸﺄ آن ﺟﺰ وﻏﺮ و ﻟﺪاد و ﺣﻘﺪ و ﻋﻨﺎد ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان آن از ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ واﺿﺢ‬‫و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺮاي ﻗﻠﻊ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪366 :‬‬‫و ﻗﻤﻊ آﻧﭽﻪ در ﺻﻮاﻋﻖ آورده ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ در ﺣﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻘﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﺗﻔﺮﯾﻂ ﻻﺋﺢ دارد زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﻀـﺠﯿﻊ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﺎ زﻋﻢ ﺻﺤﺖ و اﻃﻼق ﺣﺴﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮد واﺿﺢ ﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ارﺑـﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ و اﺻـﺤﺎب ﺗﺜﻘﯿﻒ و ﺗﺴﺪﯾـﺪ را در ﺻـﺤﺖ و ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ‬‫اﻃﻼـق ﺣﺴـﻨﻪ ﺷـﮑﯽ و رﯾﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻗﻄﻌﯽ ﺑﻮدن آن ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﺟﻠﻪ ﮐﺒﺎر و اﺋﻤﻪ اﺣﺒﺎر ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﻓﻠﺘﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ‬‫وﺟﻪ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺘﻤﺎ و ﺟﺰﻣﺎ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد‬‫رواﯾﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ اﺧﺒﺎر ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻋﺪد ﻣﺮدﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﮐﻮﻓﻪ ﺑﺮاي ﻗﺘﺎل اﻫﻞ ﺑﺼـﺮه آﻣﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻫـﺬا أي ﮐﻮن ﻋﻠّﯽ ﯾﺨﺒﺮ ﺑﺎﻻﺷـﯿﺎء اﻟﻤﻐﯿﺒـﮥ ﻓﯿﻘﻊ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮ ﻟﻤﺎ ﮐﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﯾﺨﺒﺮه ﺑﺎﻟﻤﻐﯿﺒـﺎت ﻓﯿﺨﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﮐﻤﺎ اﺧﺒﺮه ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﻦ اﺳـﺘﻨﺪ اﺧﺒﺎره اﻟﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺼﺎدق ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻ ﯾﮑﻮن اﻻ‬‫ﺻﺎدﻗﺎ و ﻓﯽ ﻫـﺬا ﻣﻨﻘﺒـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﺟـﺪا ﻟﻌﻠﯽ ﻟﻤﺎ اﺗﺤﻔﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻤﻐﯿﺒﮥ و ﻟﺬا ﮐﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟّﻨﺒﻮّي و اﻣﯿﻦ‬‫اﻟﺴـّﺮ اﻟﻌﻠﻮي ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اوﻻ ﻗﻮل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻓﻀـﻞ‬‫اﺧﺒﺎر ﺑﺎﻟﻤﻐﯿﺒﺎت ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﻌـﺪ از آن ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﻨﻘﺒﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺖ ﺟّﺪا ﺑﺮاي ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ آن ﺣﻀﺮت را ﺗﺤﻔﻪ داده اﺳﺖ ﺑﻌﻠﻮم ﻏﯿﺒﯿﻪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي و اﻣﯿﻦ ﺳـّﺮ ﻋﻠﻮي ﺑﻮد و اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﮐﻠﻤﺎت رﮐﯿﮑﻪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ آورده از ﻫﻢ ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﭼﻪ ﺗﻨﺎﻗﻀﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺧﻮد در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن ﺑﻤﻘﺎم‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺮآﻣـﺪه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي و اﻣﯿﻦ ﺳـﺮ ﻋﻠﻮي ﻣﯽداﻧﺪ و ﺣﺘﻤﯿﺖ و ﺟﺰﻣﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ را ﺣﺴﺐ اﯾﻦ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺑﺤـﺪ ﮐﻤﺎل ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ و در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ از راه ﺗﻌﺼﺐ و ﺗﺸـﺪد و ﺗﺼـﻠﺐ و ﺗﻌﻨـﺪ آﻣـﺪه اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﻄﻌﻮن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻠﻢ و ﻋـﺪوان و ﺑﻐﯽ و ﻃﻐﯿـﺎن ﺟﺤﻮد اﻣﺮ ﺣﻖ ﻧﻤﻮده در اﺣﺘﻘﺎب وزر و وﺑﺎل و ﺧﺰي و‬‫ﻧﮑﺎل ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و ﻟﻌﻤﺮي ان اﻣﺜﺎل ﻫﺬه اﻟﺒﺪاﺋﻊ و اﺿﺮاب ﺗﻠﮏ اﻟﺸﻨﺎﺋﻊ ﻣﻤﺎ ﯾﺤﯿﺮ اﻻﻓﻬﺎم و اﻻﻓﮑﺎر و ﯾﺪﻫﺶ اﺻﺤﺎب اﻻﺣﻼم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪367 :‬‬‫اﻻﺑﺼـﺎر وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺑﻌﺾ ﻓﺘـﺎواي ﺧﻮد ﮐﻤـﺎل اﻫﺘﻤﺎم در اﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﺑﻄﺎل و ازﻫﺎق ﺑﺎﻃﻞ اﺻﺤﺎب ﺷﻘﺎق ﺑﺎﻗﺪام اﻧﻘﯿﺎد و وﻓﺎق ﺳﭙﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺘﺎوي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و‬‫ﺳﺌﻞ رﺿﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﻞ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ أم ﻻ ﻓﺎﺟﺎب ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻟﺤﺪﯾﺚ رواه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ ﺑﺎﻻﺳﻨﺎد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ﮐﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 271‬از ‪431‬‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺿﻌﯿﻒ اﯾﻀﺎ و اﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻗﻮل اﻟﺒﺨﺎري ﻟﯿﺲ ﻟﻪ وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﻨﮑﺮ و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺬب ﻣﻌﺘﺮض و ان ذﮐﺮه‬‫اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و ﺗﺒﻌﻪ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻓﻮاﺋﺪ ﻋﺪﯾﺪه ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و رد ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ آن ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ اول آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﻬﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﺑﺼﺮاﺣﺖ واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻨﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠﺎج و ﻗﺎﻃﻊ داﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﻣﺮا و‬‫ﻟﺠـﺎﺟﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ در ﻗﺴﻢ ﺻـﺤﯿﺢ داﺧﻠﺴﺖ ﮐﻤـﺎ ﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة دوم آﻧﮑﻪ از ﻗﻮل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑـﻞ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ ﺻـﺤﯿﺢ‬‫واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ از ﺣﻔﺎظ ﮐﺒﺎر و اﺋﻤﻪ اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ را ﺻﺤﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺑﻠﻔﻆ ﺑﻞ‬‫ﮐﻪ ﺣﺮف ﺗﺮﻗﯿﺴﺖ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﺮاي ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ در ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺘﯿﻦ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ان واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻮل‬‫ﺑﺨﺎري در اﻧﮑﺎر‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌﺘﺮﺿـﺴﺖ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ از ان ﻣﺘﺒﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﻮل ﺗﺮﻣـﺬي در ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﯿﺰ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻧـﺎﻣﻘﺒﻮل و ﻣﻌـﺘﺮض ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﺑﺘﺤﻘـﻖ ﻣﯽرﺳـﺪ ﮐﻪ ﻗﻮل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ در ﺗﮑـﺬﯾﺐ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺘﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﻘﺒﻮل و ﻣﻌﺘﺮض ﻫﺴﺖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺧﻠﻠﯽ در ﺛﺒﻮت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ راه ﻧﻤﯽﯾﺎﺑـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ از ان ﻣﺘﻀـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻮﺿﻮع داﻧﺴـﺘﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﺗﺒﺎع و ﺗﻘﻠﯿﺪ اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻋﻨﯿﺪ ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﮕﺮ اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ او ﻫﻢ ﺿﺮري ﺑﺘﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪368 :‬‬‫ﻣﻨﯿﻒ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ازﯾﻦ وﺟﻮه ﺳـﺒﻌﻪ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺳﺖ و ﻃﻌﻦ‬‫ﻃـﺎﻋﻨﯿﻦ و ﻗـﺪح ﻗـﺎدﺣﯿﻦ در آن ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺧﻮدش ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻤﺘﺤﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻐﺮاب ارﺑﺎب اﺣﻼم و‬‫اﻟﺒـﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫـﻞ ﺣﻖ ﻣﻄﻌﻮن واﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و از ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت آن اﺑـﺎ و اﻧﮑـﺎر آﻏـﺎز ﻧﻬـﺎده‬‫ﺣﯿﺮت ﺑﺎﻻي ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا ﻻ ﺗﻌﺼﺐ ﻻ ﯾﻘﺪم ﻋﻠﯿﻪ اﻻ ﺧﺎﺋﺐ ﺧﺎﺳﺮ و ﺗﻌّﻨﺖ ﻓﺎﺿﺢ ﻻ ﯾﺮﺗﮑﺒﻪ اﻻ ﻣﺒﺎﻫﺖ ﻣﺘﺠﺎﺳﺮ‬‫ﺗﻤﺴﮏ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺠﻤﻠﻪ »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ« و ﻣﺘﻦ رﺳﺎﻟﻪ »اﻋﻼم اﻻرﯾﺐ ﺑﺤﺪوث ﺑﺪﻋﮥ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ« ﺳﺒﻮﻃﯽ‪ ،‬و رد ﺗﻤﺴﮏ او ﺑﻪ ﺷﺎﻧﺰده وﺟﻪ‬‫و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﮐﻼم در ﺣﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺑﺨﺎري و ﺗﺮﻣﺬي و اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و آن را ﻣﺮدود و‬‫ﻣﻌﺘﺮض ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﻋﻨـﺪ اﻟﺘﺤﻘﯿﻖ ﺛﺒﻮت آن ازﯾﺸﺎن در ﺧﺼﻮص ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و آن ﻫﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻬـﺞ ﻣﺤّﻞ ﮐﻼﻣﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و ﺑﺨﺎري و ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﯾﻢ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را ﻣﺮاﺟﻌﺖ آن‬‫ﻣﻘﺎم ﻻزﻣﺴﺖ ﺗﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺑﺮ او واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد و آﻧﭽﻪ ارﺑﺎب ﻣﮑﺮ و ادﻏﺎل و ﮐﯿـﺪ و اﺣﺘﯿﺎل در ﻧﺴـﺒﺖ ﻗـﺪح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺎﮐﺎﺑﺮ ﺧﻮد ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺗﺰوﯾﺮ ﭘﯿﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺑﺤـّﺪ اﺗﻀﺎح و اﻧﺠﻼ رﺳﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺻـﺤﺘﻪ او ﺣﺴـﻨﻪ ﻓﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ ﭘﺲ ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮودﺳﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ او ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻨﺰل ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 272‬از ‪431‬‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮده ﺑﺠﻮاب دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯿﺴﺖ ﺑﺮ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺰﯾﺎدت ﺑﺎﻃﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ ﻣﺸﺘﻐﻞ ﮔﺮدﯾﺪه و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫دﻋﻮاي ﺻـﺮﯾﺤﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺑـﺎب ﻣﻄﻌﻮﻧﯿﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ازﯾﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ زﺟﺮ و ﻋﺘﺎب ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم و‬‫اﻟﺒﺎﺑﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺸـﮑﯿﮏ رﮐﯿﮏ در ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ آﻏﺎز ﻧﻬﺎدن و ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻨﺰل آن را ﻗﺒﻮل ﮐﺮدن ﻣﻮرث ﻋﺬل و‬‫ﻣﻼم اﺻـﺤﺎب اذﻫﺎن و اﺣﻼﻣﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ در اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ و اﺷـﺘﻬﺎر ﺑﻠﮑﻪ ﻗﻄﻌﯿﺖ و ﺗﻮاﺗﺮ در اﻋﻼي ﻣﺮاﺗﺐ رﺳﯿﺪه اﺳﺖ و‬‫اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ ﺛﻘﺎت و اﺟﻠﻪ اﯾﻘﺎظ اﺛﺒﺎت ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﻋﺪﯾـﺪه و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺳﺪﯾـﺪه ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺼـﺤﺖ آن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣّﺮة ﺑﻌﺪ‬‫اوﻟﯽ و ﮐّﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺒﺴﻂ و ﺗﻔﺼﯿﻞ و ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎﺟﻤﺎل و اﯾﺠﺎز ﺟﻤﯿﻞ ﺻﺤﺖ و ﺣﺴﻦ آن را در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻋﺪﯾﺪه ﺧﻮد ﻣﺜﻞ ﻣﻨﺢ‬‫ﻣﮑﯿﻪ و ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن و ﻓﺘﺎواي ﺣﺪﯾﺜﯿﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﺋﻤﻪ اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ و ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻓﺎدات و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺧﻮد ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ از‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﺻﻮاﻋﻖ او وﺟﻮه ﻣﻮﻓﻮره ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و ادﻟﻪ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﺘﻮاﻓﺮه ﺛﺒﻮت و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪369 :‬‬‫و ﺣﺎل ﮐﻤﺎل اﻋﺘﻨﺎ و اﺣﺘﻔﺎل اﻋﺎﻇﻢ اﻗﯿﺎل اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﺴﻮي آن ادراﺟﺎ و اﺧﺮاﺟﺎ و ﺗﺼﺤﯿﺤﺎ و ﺗﻨﻘﯿﺤﺎ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻨﻔﺴﻪ‬‫در ﻣﻘـﺎم اﻓﺘـﺎ ﻗﺎﺋـﻞ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻮدن آن ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ارﺗﻘـﺎء آن ﺑـﺪرﺟﻪ ﺻـﺤﺖ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎده ﺑﻌﺾ اﻋﻼم ﺧﻮد ﻣﺼـﺮح‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺘﺤﻖ آن ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اوﻻـ آن را ﻣﻄﻌﻮن واﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﻨﺰل ﺻـﺤﺖ و ﺣﺴﻦ آن را ﺗﺴـﻠﯿﻢ‬‫ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻻ ﻋﺼﺒﯿـﮥ ﺑﺎﺋﺮة و ﻋﻨﺠﻬﯿـﮥ ﺟﺎﺋﺮة دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﺳﺨﯿﻔﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ ﭘﯿﺶ ﻧﻤﻮدن و ﺑﺬرﯾﻌﻪ آن ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻮاب اﻫﻞ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﭘﯿﻤﻮدن ﻃﺮﻓﻪ ﻣﺎﺟﺮاﯾﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺷﻨﯿﻌﻪ‬‫اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺻـﺤﯿﺢ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ ﻫﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ اﻗﯿﺎل درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫اﺻـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ و اﯾﻦ زﯾﺎدت در ﻫﺮ ﺣﺎل از ﻣﺘﻔﺮدات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ ﺛﺒﻮت ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ‬‫ﺣﺴﻦ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﻗﺒﯿﺤﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﺻﻮل اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻫﻢ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺪﻫﺮ و‬‫اﻟﺰﻣﺎن ﺳﻮم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ زﯾﺎدت رﮐﯿﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ وارد ﺷﺪه و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل اﯾﻦ زﯾﺎدت‬‫واﺿﺤﮥ اﻻﻫﻤﺎل ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ اﺻﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﺮ ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﺻـﺤﺖ ﯾﺎ ﺣﺴﻦ اﺻﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ درﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﺟّﺪا* و ﻟﮑﻦ ﻫﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ ﻻﻓﻨﻪ ﯾﺎﺗﯽ ﺷـﯿﺌﺎ اّدا*‬‫ﺣﺎﻻـ ﻋﺒﺎرﺗﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ان اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﻧﻤﻮده ﺑﮕﻮش دل ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺳـﻄﻮع و ﻟﻤﻮع اﻣﺮ ﺣﻖ را ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ ﺑﺎﯾﺪ‬‫دﯾـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﻫﻤﺰﯾﻪ در ﺷـﺮح ﺷـﻌﺮ ﻟﻢ ﯾﺰده ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻄـﺎء ﯾﻘﯿﻨﺎ* ﺑﻞ ﻫﻮ اﻟﺸـﻤﺲ ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻏﻄﺎء* در ذﯾﻞ‬‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻨﺪ اﻟﻮاﺣﺪي ﻟﮑﻨﻪ ﺿﻌﯿﻒ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﺑا ﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺸﺎرت واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻇﻬﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ واﺣـﺪي آن را رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و آن‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺺ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺿﻌﯿﻔﺴﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺨﯿﻔﻪ‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫وارد ﺷـﺪه ﭘﺲ ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾـﻒ ﺳـﺨﯿﻒ در ﺣـﺪﯾﺚ ﺿـﻌﯿﻒ وارد ﺷـﺪه ﺑﻮد ﭼﺮا آﻧﺮا در‬‫ﺻﻮاﻋﻖ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج اﻧﮕﺎﺷﺖ و ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﺤﻘﻖ ﺿﻌﻔﺶ ﻧﺰد ﺧﻮد ﺑﺼﯿﻐﻪ ﺣﺘﻢ و ﺟﺰم آن را ﻣﺬﮐﻮر داﺷﺖ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ اﺻﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻧﻤﻮده اﻋﻼم ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ ﺑﺮاﻓﺮاﺷﺖ و ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺣﯿﺎ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب اﻫﻞ ﺣﻖ و ﺻﻮاب آن را آورده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪370 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 273‬از ‪431‬‬‫ﺧﺎك در دﯾـﺪه اﻧﺼﺎف ﺧﻮﯾﺶ اﻧﭙﺎﺷﺖ ازﯾﻨﺠﺎ و اﻣﺜﺎل آن اﻧﺼﺎف دﺷـﻤﻨﯽﻫﺎي ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر‬‫ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﭼﺴﺎن اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﻫﻮاداري ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد دﯾﺪه را ﻧﺎدﯾﺪه و ﺷﻨﯿﺪه را ﻧﺎﺷﻨﯿﺪه ﻣﯽاﻧﮕﺎرﻧﺪ و ﻃﺮﯾﻖ اﻋﻮﺟﺎج ﺑﺎﻗﺪام‬‫ﻟﺠﺎج ﺑﻼ ﺧﻮف و ﻫﺮاس ﻣﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ و آﻧﭽﻪ ﺧﻮد در ﻣﻘﺎم ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻘﺪوح ﻣﯽدارﻧﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﮑﻤﺎل ﺑﺸﺎﺷﺖ و اﺑﺘﻬﺎج ﻣﯽآرﻧﺪ‬‫و اﺻـﻼ ﺑﺨﯿـﺎل ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻤﯽﮔﺬراﻧﻨـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه اﻫـﻞ ﺣﻖ ﺳﺘﺮ ﺗﻠﻤﯿﻌـﺎت ﮐﺎﺳـﺪه و ﺣﺠﺎب ﺗﺴﻮﯾﻼت ﻓﺎﺳـﺪهﺷﺎن را ﺑﺤﺴﺐ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت‬‫ﺧﻮدﺷﺎن ﻣﻬﺘﻮك ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺳﺎﺧﺖ و ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺧﺰي و ﺧﺴﺎرﺷﺎن ﺑـﺪﺳﺖ ﺧﻮدﺷﺎن ﺧﻮاﻫﻨـﺪ اﻧﺪاﺧﺖ آﺧﺮ در ﻫﻨﮕﺎم اﻓﺘﻀﺎح و‬‫اﻧﻬﺘﺎك ﺑﭽﻪ ﺳﻮراخ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺧﺰﯾـﺪ و ﺑﮑﺪام دﻧﺪان ﺣﺴـﺮت دﺳﺖ ﺗﺤّﯿﺮ ﺧﻮد را ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮔﺰﯾﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨﺢ‬‫ﻣﮑﯿﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺤﺾ ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺳـﺨﯿﻔﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﻟﯿﮑﻦ از اﻓﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮا ﺑﻮدن آن ﻫﻢ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﺷﺎن و رﻓﻌﺖ ﻣﮑﺎن او ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ اﯾﻦ‬‫ﺑﻼـد و اﻣﺼـﺎر ﺑﺮ ارﺑـﺎب ﺗﺒﺼـﺮ و اﺧﺘﺒـﺎر ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ در ﺑﺎب زﯾﺎدات ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﯾﮑﺴـﺮ ﺑﺮ ﺳـﺮ اﻧﺼﺎف و ﺗﺮك اﻋﺘﺴﺎف رﺳـﯿﺪه ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻣﻘّﺮ و ﻣﻌﺘﺮف ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ آﻧﭽﻪ در ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﺣﻖ‬‫اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺎق ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮاﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ ﻋﺒـﺎرﺗﻪ اﻟﺘﯽ ﻧﻘﻠﻨﺎﻫﺎ ﻋﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ رّد ﮐﻼم‬‫ﻣﺨﺎﻃﺒﻨﺎ اﻟﺪﻫﻠﻮي اﻟﻔﻄﯿﻦ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫درﯾﻦ ﻋﻨﻮان داﺧﻞ و ﮐﻼم اﯾﻦ ﻓﺎﺿﻞ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻌﻤﻮم ﺧﻮد آن را ﺣﺎوي و ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ در ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮا ﺑﻮدن آن ﺷـﮑﯽ و رﯾﺒﯽ‬‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺣﺎﻻ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از ﺳـﺮ اﻧﺼﺎف ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ زﯾﺎدت ﺑﺎﻃﻠﻪ را ﮐﻪ ﺧﻮد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﻘﺮ ﺑﻮﺿﻊ و اﻓﺘﺮاي آن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫اﻫﻞ ﺣﻖ دﺳـﺘﺎوﯾﺰ ﺳﺎﺧﺘﻦ و در ﺟﻮاب اﺳـﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺑﺬﮐﺮ آن ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﮑﺪاﻣﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ رﺳـﯿﺪن و در‬‫ﭼﻪ وادي ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار دوﯾﺪن ﺳﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ زﯾﺎدت ﺷﻨﯿﻌﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫ﻗﻄﻊ از آﻧﮑﻪ ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات ﺧﻮد ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح و ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼـﻨﻮﻋﺴﺖ در وﻫﻦ و ﻓﺴـﺎد و وﻫﯽ و اﻧﻬـﺪاد‬‫ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺗﺎﻣـﻞ در ﻣﻔـﺎد آن ﺧﻮد ﮐﺎﺷﻒ ﺑﻄﻼن و ﻣﻮﺿـﺢ ﻫﻮان آن ﻣﯽﮔﺮدد ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﯾﻦ ﻣﻘﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت‬‫ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب ﺑﻤﻌﻨﺎي ﻣﻌﺮوف از ان ﭼﯿﺰﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪371 :‬‬‫ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﺴﺒﺘﺶ درﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺴﺒﺖ آن ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻤﺴﺠﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺿﺎﻓﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﻀﺤﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻓﮏ ﺻـﺮﯾﺢ و ﮐﺬب ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ ﮐﻪ از ﮐﻤﺎل ﻏﻔﻠﺖ و ﺑﻼﻫﺖ و ﺑﻼدت و ﺳﻔﺎﻫﺖ واﺿﻊ آن ﺧﺒﺮ ﻣﯽدﻫﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ‬‫ﻧـﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺴـﺘﺮي اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘـﺎﻣﻪ در اﺣﻘـﺎق اﻟﺤـﻖ ﻓﺮﻣـﻮده و ﻣﻦ ﺟﻤﻠـﮥ ﺗﻌﺼـﺒﺎت اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﺘـﺄﺧﺮ اﻟﻨﺎﺷـﺌﮥ ﻋﻦ ﺣﻤـﺎﻗﺘﻪ اﻧﻪ ﻣﻨﻊ ﺻـﺤﮥ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اوﻻ ﺛﻢ ﻗﺎل و ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺻﺤﺘﻪ او ﺣﺴﻨﻪ‬‫ﻓﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫و ﻟﻢ ﯾﻌﻠﻢ ان اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻻـ ﯾﻨﺴﺐ إﻟﯿﻬـﺎ اﻟﻤﺤﺮاب و اﻧﻤـﺎ ﯾﻨﺴﺐ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ و اﯾﻦ اﻓﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺗﺴﺘﺮي اﮔﺮ ﭼﻪ ﻗﺎﺑﻞ آن ﺑﻮد ﮐﻪ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ از ﺳـﺮ اﻧﺼﺎف ﺑﻤﺘﺎﻧﺖ و اﺣﺼﺎف آن اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﮐﻢ از ﮐﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺮﻓﯽ ﺑﺠﻮاب آن ﻧﯿﺎراﯾﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﯾﮑﯽ از ﻣﺠﺎﻫﯿﻞ‬‫اﻫـﻞ ﺧﻼـف و ﻣﺨﺎذﯾـﻞ اﻫﻞ اﻧﺤﺮاف دﯾﻮاﻧﻪوار از ﻏﻼف ﺑﺮآﻣـﺪه ﺣﺮﻓﯽ ﻋﺠﺐ ﭘﻮچ ﭼﺎوﯾـﺪه ﮐﻪ دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻧﻬﻤﺎك او در ﺟﺰاف و‬‫ﺳﻔﺴـﺎﻓﺴﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑﯽ در رّد اﻫﻞ ﺣّﻖ دارد ﮐﻪ آن را از ﻏﺎﯾﺖ ﺟﺴﺎرت و ﺧﺴﺎرت ﺑﻔﻀﺎﺋـﺢ اﻟﺮواﻓﺾ ﻣﻮﺳﻮم‬‫ﻧﻤﻮده و در اواﺳﻂ ﻣﺎﺋﮥ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﻋﺸـﺮ ﯾﮑﯽ از ﻧﻮاﺻﺐ اﻗﺸﺎب اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﺧﺮاﻓﺖ ﻧﺼﺎب را ﺑﺰﺑﺎن ﻓﺎرﺳـﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ از اﻇﻬﺎر ﻧﺎم و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 274‬از ‪431‬‬‫ﻧﺴﺐ ﺧﻮد ﺑﺨﯿﺎل ﻣﺰﯾـﺪ اﻓﺘﻀﺎح دل دزدﯾﺪه و در ﻣﻘﺪﻣﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺟﻤﻪ ذﮐﺮي از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﮐﻼﻣﯿﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺴﺘﺮي ﻃﺎب ﺛﺮاه آورده‬‫و در ﺿﻤﻦ آن ﮔﻔﺘﻪ و آن ﻣﺠﺎدل در اﺣﺎدﯾﺚ اﻋﺘﺮاض ﮐﺮده و ﻧﻔﯽ ﺑﻮدن آن ﮐﻼم ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﺧﺒﺮ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﺜﻤﺎن ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﮐﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ را ﻣﺤﺮاب ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻨﺸـﺄ اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ ﺟﻬـﻞ ﺑﻌﻠﻢ ﻟﻐﺘﺴﺖ ﭼﻪ ﻣﺤﺮاب ﺑﻬـﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮﺿـﻊ ﺑﻠـﺪ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬‫ﻣﻮﺿـﻌﯽ ﮐﻪ ﺑﺎدﺷـﺎه ﺟـﺎي ﺑﺮاي ﺑﻮدن ﺧﻮد اﺧﺘﯿـﺎر ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼـﻣﻪ و ﻻ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻣﻼﻣﻪ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﺠﻨﺖ اﻧﻀـﻤﺎم دﻟﯿﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺳﻔﺎﻫﺖ اﯾﻦ ﻣﺠﻬﻮل ﻣﺨﺬوﻟﺴﺖ ﭼﻪ اوﻻ اﯾﺮاد و ﺑﺤﺚ ﺟﻨﺎب ﻗﺎﺿﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺴﺘﺮي در ﺑﺎب ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻋﯿﺎﻧـﺎ و اﯾﻦ ﻣﺠﻬﻮل ﻣﺨـﺬول ﭼﻨﺎن در ﮔﺮداب ذﻫﻮل و ﻏﻔﻮل ﺳـﺮ ﻓﺮو ﺑﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ آن را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺠﻤﻠﻪ و ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﻣﺤﺮاﺑﻬـﺎ ﻣﯽداﻧـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻤﺴﮏ ﻧﻤﻮده و ﻧﻪ ﺟﻨﺎب ﻗﺎﺿـﯽ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻃﺎب ﺛﺮاه ﺑﺮ ان اﯾﺮاد ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻠﮑﻪ‬‫اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨـﺎن ﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ وﺟﻮدي در ﮐﻼـم اﯾﺸـﺎن ﻧـﺪارد و در ﻫﯿـﭻ رواﯾﺘﯽ و ﻟﻮ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺠﻌﻮل ﺑﺎﺷـﺪ اﺣـﺪي از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻋﺜﻤﺎن را ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﻧﺪاده ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺻﺮف اﯾﻦ ﻣﺠﻬﻮل ﻣﺨﺬول در ﻧﻘﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪372 :‬‬‫ﻋﺜﻤﺎن را ﺑﺠﺎي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻧﻬﺎده داد ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﺗﺤﺮﯾﻒ داده در اول ﻗـﺪم ﺑﺮداﺷـﺘﻦ ﺑﺮ روي ﺧﻮد اﻓﺘﺎده و ﮐﯿﻒ ﻻ ﯾﮑﺒﻮ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب و‬‫ﻗـﺪ ﺿـﻞ ﻋﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺒـﺎب و اﻗﺘـﺪي ﺑﺮﺟـﻞ اّﺧﺮ ﻋﻦ اﻟﻤﺤﺮاب و اﻗﺘﻔﯽ اﺛﺮ ﻧﻌﺜﻞ ﮐﺎﻧﺖ ﻫّﻤﺘﻪ ﺑﻄﻨﻪ ﮐﺎﻟﻐﺮاب ﺣﺘﯽ ﮐﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻄﻨﺘﻪ ﻓﺼﺎر اﻟﯽ‬‫اﻟﺘﺒـﺎر و اﻟﺘﺒـﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺳﻮء اﻟﻤـﺎل و ﺷـﺮب اﻟﻤـﺂب و ﺛﺎﻧﯿـﺎ آﻧﭽﻪ ﺑﺮاي اﻇﻬـﺎر ﻣﺰﯾـﺪ ﺗﺒﺤﺮ ﺧﻮد در ﻋﻠﻢ ﻟﻐﺖ ﺗﻔّﻮه ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﻣﺤﺮاب ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻠﺪ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻮﺿـﻌﯽ را ﮐﻪ ﺑﺎدﺷﺎه ﺟﺎي ﺑﺮاي ﺑﻮدن ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻼﻣﯿﺴﺖ ﺑﺎﻃﻞ و از‬‫ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ ﻋﺎﻃﻞ و ﻏﺎﻟﺒﺎ اﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻣﺨﺬول ﮔﺎﻫﯽ ﻋﺒﺎرت ﻗﺎﻣﻮس را ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﻌﺎﻧﯽ ﻣﺤﺮاﺑﺴﺖ ﺑﻨﻈﺮ ﻓﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼﺮ ﺧﻮد دﯾﺪه اﺳﺖ و‬‫ﺑﻤﻄﻠﺐ آن ﮐﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه و آﻧﭽﻪ در ﺧﺎﻃﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﻘﺎﻃﺮش ﻣﺎﻧﺪه ﺑﻮد ﺑﺂن ﮔﻮل ﺧﻮرده و ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﻧﺎﻗﺺ و‬‫ﺣﺎﻓﻈﻪ ﻣﺆﻓﻪ ﺧﻮد اﻋﺘﻤﺎد ﻧﻤﻮده در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﺑﺂن ﺳﭙﺮده ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرت ﻗﺎﻣﻮس ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل واﺿـﺢ‬‫ﮔﺮدد ﻓﯿﺮوزآﺑـﺎدي در ﻗـﺎﻣﻮس ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺤﺮاب اﻟﻐﺮﻓـﮥ و ﺻـﺪر اﻟﺒﯿﺖ و اﮐﺮم ﻣﻮاﺿـﻌﻪ و ﻣﻘـﺎم اﻻﻣﺎم ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺠﺪ و اﻟﻤﻮﺿﻊ ﯾﺘﻔﺮد ﺑﻪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﻓﯿﺘﺒﺎﻋـﺪ ﻋﻦ اﻟﻨﺎس و اﻻﺟﻤـﮥ و ﻋﻨﻖ اﻟﺪاﺑﮥ و ﻣﺤﺎرﯾﺐ ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻣﺴﺎﺟﺪﻫﻢ اﻟﺘﯽ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺠﻠﺴﻮن ﻓﯿﻬﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺤﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ﻣﻌـﺎﻧﯽ ﻣﺤﺮاب اﮐﺮم ﻣﻮاﺿﻊ ﺑﯿﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻣﻌﻨـﺎي ﮐﻪ ﺑﻨﺺ ﮐﻼم ﻓﯿﺮوزآﺑﺎدي ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻪ ﺑﯿﺘﺴﺖ آن را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺑﻠﺪ‬‫واﻧﻤﻮدن و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﮔﻔﺘﻦ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻠـﺪ را ﻣﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ ﭼﻘـﺪر ﻏﻠـﻂ ﮐﺎري ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻋﺠﺒﺴﺖ ازﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻣﺨـﺬول و‬‫ﻣﺘﻌﺼﺐ ﺟﻬﻮل ﮐﻪ ﺑﻬﺮه از ﻓﻬﻢ ﻋﺒـﺎرات واﺿـﺤﻪ ﻟﻐﻮﯾﯿﻦ ﻧـﺪارد ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ در ﻋﻠﻢ ﻟﻐﺖ ﻣﻬﺎرﺗﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻬﻞ و‬‫ﻧـﺎداﻧﯽ از راه ﺧـﻮد ﺳـﺮي ﻋﻼـﻣﻪ ﺗﺴـﺘﺮي ﻃـﺎب ﺛﺮاه را ﺟﺎﻫـﻞ ﺑﻌﻠﻢ ﻟﻐﺖ ﻣﯽداﻧـﺪ و اﺳـﺎءت ادب را در ﺣـﻖ آن ﺟﻨـﺎب ﺑـﺬروه ﻗﺼﻮي‬‫ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ آري ﺷـﯿﻤﻪ ﺟﻬـﺎل ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﻖ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋـﺎﻇﻢ و ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻓـﺎﺧﻢ ﻫﺮزﻫﻬـﺎ ﻣﯽدراﯾﻨـﺪ و ﻧﻐﻤﻪﻫﺎ ﻣﯽﺳـﺮاﯾﻨﺪ و ﮐﻤﺎل‬‫ﺑﺎﻻـﺧﻮاﻧﯽ ﺑﺮاي ﺧﻮد آﻏـﺎز ﻣﯽﻧﻬﻨـﺪ و داد ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺗﻐﻄﺮس و ﺗﮑﺒﺮ و ﺗﻨﻄﻊ و ﺗﺠﺒﺮ ﻣﯽدﻫﻨـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﻌﻨﺎي اول ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﺎﺻـﺐ‬‫ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺮاب ﺑﺮاي ﺛﺎﻟﺚ اﻻﺣﺰاب ﺧﻮد ﺗﺮاﺷـﯿﺪه ﺑﻮد ﻣﻨﺜﻠﻢ و ﻣﻨﺨﺮم ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﻨﺎي ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻞ او ﺑﺂب رﺳﯿﺪ ﺣﺎﻻ ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎي‬‫ﺛـﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻤﺒـﺎﻧﯽ ﭼﻪ ﺣـﺎﻟﺖ دارد ﭘﺲ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻓﯿﺮوزآﺑـﺎدي در ﻋﺒـﺎرت ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﻗﺎﻣﻮس در ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺤﺮاب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﻟﻤﻮﺿﻊ ﯾﺘﻔﺮد ﺑﻪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﯿﺘﺒﺎﻋـﺪ ﻋﻦ اﻟﻨﺎس ﻣﺮاد از آن ﻣﻮﺿـﻌﯽ ﺑﻠﻨـﺪ از ﺑﯿﺘﺴﺖ ﮐﻪ در ﺻﺪر آن ﻣﺒﻨﯽ ﻣﯽﺷﻮد و ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺎرﯾﺎﺑﯽ ﺣﻀﺎر‬‫ﺑﺎدﺷﺎه در ان ﻣﻨﻔﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪373 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 275‬از ‪431‬‬‫ﺟﻠﻮس ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺗﺎ از ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ﺑﻌﯿﺪ و ﻣﻤﺘﺎز ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ آن را در ﻋﺮف ﺷﺎﻫﻨﺸﯿﻦ ﻣﯽﻧﺎﻣﻨﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ‬‫ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺒﯿﺘﺴﺖ و آن را ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﭼﻪ در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ از ﺻﺒﯿﺎن ﻫﻢ ﺑﭙﺮﺳـﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﻨﺸـﯿﻦ ﮐﺠﺎ ﯾﺎﻓﺘﻪ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﺷـﻬﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ دو‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧـﺎﺻﺐ ﻣﻨﺤﻮس ﺑﺴـﺒﺐ ذﻫﻦ ﻣﻨﮑﻮس و ﻋﻘﻞ ﻣﻄﻤﻮس ﺧﻮد و ﻋـﺪم ﻓﻬﻢ ﮐﻼم ﻣﺎﻧﻮس ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺎﻣﻮس ذﮐﺮ ﮐﺮده‬‫ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﺑﯿﮑﯽ ازﯾﻦ دو ﻣﻌﻨﯽ ﺳـﻘﯿﻢ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و آﻧﭽﻪ‬‫ﻧﺎﺻﺐ ﻣﺨـﺬول ﻓﻬﻤﯿـﺪه و ﭼﺎوﯾﺪه اﺳﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﻗﺒﻮل ارﺑﺎب ﺣﻠﻮم و ﻋﻘﻮل ﺧﻮاﻫﺪ رﺳـﯿﺪ و ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﮔﺬرﯾﻢ و آﻧﭽﻪ اﯾﻦ‬‫ﻧﺎﺻﺐ ﻣـﺪﺣﻮر در ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺤﺮاب ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل درﺳﺖ ﻫﻢ ﺑـﺪاﻧﯿﻢ ﺑﺎز ﻫﻢ اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﺑﻪ ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺨـﺬول‬‫آورده از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺎﻻـﺗﺴﺖ ﭼﻪ آﻧﻔـﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ اﺻـﻞ واﺿﻊ ﻗﺒﺤﻪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻣﺤﺮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده اﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ‬‫ﻧﺎﺻﺐ ﻋﻨﯿـﺪ ﺑﺎر اﯾﻦ اﻓﺘﺮا را ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺣّﻤﺎل اﻟﺨﻄﺎﯾﺎ ﻧﻬﺎده ﻋﺜﻤﺎن را ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و راه ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻣﯽﭘﻮﯾﺪ و از‬‫راه ﺟﻬﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ و ﻋﻤﻪ و ﺳـﺮﮔﺮداﻧﯽ ﻣﻌﻨﺎي ﻣﺤﺮاب ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻠﺪ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻌﻨﺎي دﯾﮕﺮان ﻣﻮﺿﻌﯽ ﮐﻪ ﺑﺎدﺷﺎه ﺟﺎي ﺑﺮاي‬‫ﺑﻮدن ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده در ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﻋﻘﻞ ﺧﻮد ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و اﺻـﻼ ﺑﺨﯿﺎل ﺧﻮد ﻧﻤﯽآرد ﮐﻪ ﺑﻮدن ﻋﺜﻤﺎن ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ دو ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﺜﻤﺎن از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﺜﻤﺎن در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﻠﺪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺠﺎي‬‫ﻣﻮﺿﻌﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎدﺷﺎه آن را ﺑﺮاي ﺑﻮدن ﺧﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻓﻀﻞ او ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺗﻔﻀﯿﻞ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺮ ﺷﯿﺨﯿﻦ اﻣﺮﯾﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﺑﻄﻼن آن ﺑﺮ ﻋﻮام اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻢ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﻼم و اﻟﮑﺒﺎر ﭘﺲ ﻋﺠﺒﺴﺖ ازﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻣﻠﻮم ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ازﯾﻦ‬‫ﻧﻘﺺ واﺿﺢ و ﻋﯿﺐ ﻓﺎﺿﺢ ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷـﯿﺪه در درﺳﺘﯽ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﺤﺮاب ﺑﺎﯾﻦ دو ﻣﻌﻨﺎي ﻓﺎﺳﺪ و ﺧﺮاب ﺑﺮاي ﺛﺎﻟﺚ اﻻﺣﺰاب ﮐﻮﺷﯿﺪه و ازﯾﻦ‬‫ﺟﺎ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﺎﺻﺐ ﻣـﺪﺣﻮر ﺑﺤﺪي ﻓﺎﻗﺪ اﻟﺒﺼـﯿﺮة اﺳﺖ ﮐﻪ ﺿﺎّر را از ﻧﺎﻓﻊ و ﻫﺮم را از ﯾﺎﻓﻊ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻼ‬‫ﺗﺎﻣـﻞ و اﻣﻌـﺎن راه ﻫـﺬر و ﻫـﺬﯾﺎن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﺧﻮاه ﺑﺮاي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ وﺿﻊ ﮐﻨﻨـﺪ ﯾﺎ ﺑﺮاي ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻬﯿـﭻ ﻧﻬﺞ‬‫درﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ و اﺻﻼ ﻋﺎﻗﻠﯽ زﺑﺎن ﺧﻮد را ﺑﺘﺴﻠﯿﻢ و ﺗﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ﺳﺨﺎﻓﺖ ﻧﻤﯽآﻻﯾﺪ ﺗﻨﺒﯿﻪ و ارﺷﺎد اﮔﺮ ﺑﻌﻀﯽ از اﻫﻞ ﻋﻨﺎد از راه ﮐﻤﺎل‬‫ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ و ﻟﺪاد ﺑﺨﻮاﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺨﯿﻔﻪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ‬‫را درﺳﺖ ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺴﺮاﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪374 :‬‬‫از ﻣﺤﺮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺤﺮاب ﻣﺴـﺠﺪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ اﺳﺖ و ﺗﻘـﺪﯾﺮ ﮐﻼم و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاب ﻣﺴـﺠﺪﻫﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻟﻔﻆ ﻣﺴـﺠﺪ ﮐﻪ ﻣﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﻟﻔﻆ‬‫ﻣﺤﺮاب ﺑﻮد و ﺧﻮد ﻣﻀﺎف ﺑﺴﻮي ﺿـﻤﯿﺮ ﻣﺆﻧﺚ ﺑﻮد ﻣﺤﺬوف ﺷﺪه ﭘﺲ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ارﺗﮑﺎب ﺗﮑﻠﻒ ﺑﺎرد ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺮاﺑﯽ ﺑﺴﯿﺎر‬‫و ﺟـﺎﻟﺐ اﻃﻢ ﺑﻮار و اﻋﻈﻢ ﺗﺒـﺎرﺳﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺎ ﮐﺮدن ﻣﺤﺮاب در ﻣﺴـﺠﺪ ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑـﺪﻋﺎت و ﻣﺨﺘﺮﻋﺎﺗﺴﺖ و ﮔﻤﺎن‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺤﺮاب در ﻣﺴـﺠﺪ رﺳﻮل ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻮد ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀﺴﺖ و در زﻣﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و ﻧﯿﺰ در زﻣـﺎن ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺸﺎﻧﯽ از ﻣﺤﺮاب ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌـﺪ ﻋﻬـﺪ ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﻧﯿﺰ ﺗﺎ آﺧﺮ ﻣﺎﺋﻪ اوﻟﯽ از ﻫﺠﺮت اﯾﻦ ﺑـﺪﻋﺖ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸـﺪ و ﺟﺰﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن در اول ﻣﺎﺋﻪ ﺛﺎﻧﯿﻪ ﺣﺎدث ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﺎ آﻧﮑﻪ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﻌﻢ ﻧﻬﯽ ﺻـﺮﯾﺢ از اﺗﺨﺎذ ﻣﺤﺮاب‬‫وارد ﺷـﺪه و ﻧﯿﺰ وارد ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب از ﺷـﺎن ﮐﻨﺎﺋﺴـﺴﺖ و اﯾﻦ ﮐﻪ اﺗﺨﺎذ ﻣﺤﺮاب در ﻣﺴﺎﺟـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺷـﺮاط ﺳﺎﻋﺘﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ در ﻧﻬﯽ ازﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺤﻈﻮر ﮐﻪ ﺑﺪﻋﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ‬‫و ﺧﻄﻪ ﻓﻀـﯿﺤﻪ اﺳﺖ و و از ﺟﻤﻠﻪ اﻓﻌـﺎل ﮐﻔـﺎر اﺷـﺮار و ﻋﻼﻣـﺎت آن زراﻓﻪ ﻓﺠﺎرﺳﺖ و از اﺷـﺮاط ﺳﺎﻋﺖ و آﯾﺎت ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻣﻌـﺪود ﺳـﺖ‬‫وﺟﻮد آن را در ﻣﺜﻞ ﻧﻔﺲ ﻗﺪﺳﯽ ﺧﻮد ﻓﺮض ﮐﺮده آن را در ﻣﻘﺎم ﺗﻤﺪح و اﻓﺘﺨﺎر و ﺗﺸﺮﯾﻒ و ﺗﺒﺠﯿﻞ ﺣﻀﺮت ﯾﺎر ﻏﺎر ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺟﻬـﻞ واﺿﻊ ﻇﻠﻮم ﺟﻬﻮل ﮐﻪ در راه اﻓﺘﺮا و ﮐـﺬب ﺑﺮ ﺣﻀـﺮت رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﭼﻨﺎن ذﻫﻮل و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 276‬از ‪431‬‬‫ﻏﻔﻮل ورزﯾﺪه ﮐﻪ در ﺳـﻨﺖ و ﺑﺪﻋﺖ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ اﻣﺮ ﻣﺒﺘﺪع ﻣﺨﺘﺮع را ﮐﻪ ﺻﺮاﺣﮥ اﺗﺒﺎع ﮐﻔﺎر اﺷﺮارﺳﺖ ﻣﺴﻨﻮن اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ آن‬‫را ﺑﺮ ذات واﻻ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت ﺑﺮﺑﺴﺘﻪ روان اﻧﺼﺎف و ﻋﻘﻞ را ﯾﮑﺴﺮ ﺧﺴﺘﻪ و ﺻﺪور اﯾﻦ ﺷﻨﯿﻌﻪ‬‫ﻻﺋﺤﻪ و ﻓﻈﯿﻌﻪ واﺿـﺤﻪ از واﺿﻊ ﺟﺴﻮر ﻗﺒﺤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﻮم اﻟﻨﺸﻮر ﭼﻨﺪان ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ و دور ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﮐﺜﺮ زراﻓﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﺮاﻓﻪ واﺿﻌﯿﻦ ﺑﯽﺑﺎك‬‫از ﻋﻘـﻞ و ادراك و درك ﺳـﻨﻦ و آﺛـﺎر ﺻﺎﺣﺐ ﻟﻮﻻك ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺎ دارت اﻻﻓﻼك ﻣﺤﺮوم و ﻣﻬﺠﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺣﯿﻔﺴﺖ و ﺻـﺪ ﻫﺰار ﺣﯿﻒ از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﺗﻘـﺪم در ﻓﻘﺎﻫﺖ ﻣـﺬﻫﺐ ﺧﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ ازﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺑﯽﺧﺒﺮ ﻣﺎﻧﺪه و ﺑﻘﻮل‬‫زور واﺿﻊ ﻣﺪﺣﻮر ﮔﻮل ﺧﻮرده و ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﺧﻮد را ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ اﻣﺮ ﻣﺒﺘﺪﻋﺴﺖ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮده و ﺑﺠﺎي ﻓﻘﺎﻫﺖ ﺳﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮد را واﺿﺢ و‬‫آﺷـﮑﺎر ﻓﺮﻣـﻮده و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑـﺪﻋﺖ ﺑﻮدن ﻣﺤﺮاب ﻧﺰد ﻣﺘﺘﺒﻌﯿﻦ اﻓـﺎدات ﺣﻀـﺮات ﺳـﻨﯿﻪ در ﺣﯿﺰ ﺧﻔـﺎ و اﺣﺘﺠـﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﻤﺰﯾﺪ‬‫اﺗﻀﺎح رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻔﺮده ﻋﻼﻣﻪ ﺳﯿﻮﻃﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪375 :‬‬‫ﺑﺎب ﺧﺎص ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و ﻫﺬه ﻧﺴﺨﺘﻬﺎ‬‫ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻻﻣﺎم اﻟﻌﺎﻟﻢ اﻟﻌﻼﻣـﮥ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ و ﻣﺠﺘﻬـﺪ اﻟﻮﻗﺖ و ﻓﺮﯾﺪ اﻟﺪﻫﺮ اﻧﺴﺎن ﻋﯿﻦ اﻟﺰﻣﺎن ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﺼـﺮ و‬‫اﻻوان اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ اﻋﺎد اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻨﺎ و ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﺑﺮﮐﺎﺗﻪ و ﺗﻮﺟﻬﺎﺗﻪ و ﺗﻬﺠﺪاﺗﻪ و اوراده ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة اﻟﺤﻤﺪ‬‫ﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻼم ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎده اﻟﺬﯾﻦ اﺻﻄﻔﯽ‪ -‬ﻫﺬا ﺟﺰء ﺳﻤﯿﺘﻪ اﻋﻼم اﻻرﯾﺐ ﺑﺤﺪوث ﺑﺪﻋﮥ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ ﻻن ﻗﻮﻣﺎ ﺧﻔﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮐﻮن اﻟﻤﺤﺮاب ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺑﺪﻋـﮥ و ﻇﻨﻮا اﻧﻪ ﮐـﺎن ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ زﻣﻨﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻗﻂ ﻣﺤﺮاب و ﻻ ﻓﯽ زﻣﺎن اﻟﺨﻠﻔﺎء‬‫اﻻرﺑﻌـﮥ ﻓﻤﻦ ﺑﻌـﺪﻫﻢ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻻـوﻟﯽ و اﻧﻤـﺎ ﺣـﺪث ﻓﯽ اول اﻟﻤﺎﺋـﮥ اﻟﺜﺎﻧﯿـﮥ ﻣﻊ ورود اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑـﺎﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﺗﺨـﺎذه و اﻧﻪ ﻣﻦ ﺷﺎن‬‫اﻟﮑﻨﺎﺋﺲ و ان اﺗﺨﺎذه ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ ﻣﻦ اﺷﺮاط اﻟﺴﺎﻋﮥ ﻗﺎل اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻨﻦ اﻟﮑﺒﺮي ﺑﺎب ﻓﯽ ﮐﯿﻔﯿﮥ ﺑﻨﺎء اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻧﺼـﺮ ﺑﻦ ﻗﺘﺎدة اﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺮاج ﺑﻨﺎ ﻣﻄﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ زﻧﺠﻠﮥ اﻟﺮازي ﺑﻨﺎ اﺑﻮ زﻫﯿﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻐﺮا ﻋﻦ‬‫اﺑﻦ اﺑﺠﺮ ﻋﻦ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻌﺪ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺗﻘﻮا ﻫﺬه اﻟﻤﺬاﺑﺢ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺎن ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻌﺪ ﻣﻦ رﺟﺎل اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﺑﻞ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺴـﺘﮥ و ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻫﻨﺪ ﻣﻦ رﺟﺎل ﻣﺴـﻠﻢ و اﺑﻦ اﺑﺠﺮ اﺳـﻤﻪ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﻦ رﺟﺎل ﻣﺴـﻠﻢ اﯾﻀﺎ و اﺑﻮ زﻫﯿﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﻐﺮا ﻣﻦ رﺟﺎل اﻻرﺑﻌﮥ ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﺎﺷﻒ وﺛﻘﻪ ﺑا ﻮ زرﻋﮥ‬‫اﻟﺮازي و ﻏﯿﺮه و ﻟّﯿﻨﻪ اﺑﻦ ﻋـﺪي و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﯿﺰان ﻣﺎ ﺑﻪ ﺑﺎس و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻤﻐﻨﯽ ﺻﺪوق ﻓﺎﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ راي أﺑﯽ زرﻋﮥ و ﻣﺘﺎﺑﻌﯿﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و‬‫ﻋﻠﯽ راي اﺑﻦ ﻋﺪي ﺣﺴﻦ و اﻟﺤﺴﻦ إذا ورد ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎن ارﺗﻘﯽ اﻟﯽ درﺟﮥ اﻟّﺼﯿﺤﮥ و ﻫﺬا ﻟﻪ ﻃﺮق اﺧﺮي ﺗﺎﺗﯽ ﻓﯿﺼﯿﺮ اﻟﻤﺘﻦ ﺻﺤﯿﺤﺎ ﻣﻦ‬‫ﻗﺴﻢ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻟﻐﯿﺮه و ﻫﻮ اﺣﺪ ﻗﺴـﻤﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻟﻬﺬا اﺣﺘﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب ﻣﺸﯿﺮا اﻟﯽ ﮐﺮاﻫﮥ اﺗﺨﺎذ اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ و اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ‬‫ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﻬﻮ اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﺋﻤﮥ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌﯿﻦ ﻟﻠﻔﻘﻪ و اﻻﺻﻮل و اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ ذﮐﺮه اﻟﻨﻮوي ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﻤﻬﺬب ﻓﻬﻮ اﻫﻞ ان‬‫ﯾﺴﺘﻨﺒﻂ و ﯾﺨﺮج و ﯾﺤﺘﺞ و اﻣﺎ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ زﻧﺠﻠﮥ و ﻣﻄﯿﻦ ﻓﺎﻣﺎﻣﺎن ﺣﺎﻓﻈﺎن ﺛﻘﺘﺎن و ﻓﻮق اﻟﺜﻘﮥ و ﻗﺎل اﻟﺒﺰار ﻓﯽ ﻣﺴﻨﺪه ﺑﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺮداس ﺑﻨﺎ‬‫ﻣﺤﺒﻮب ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻨﺎ اﺑﻮ ﺣﻤﺰة ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﻘﻤﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻧﻪ ﮐﺮه اﻟﺼﻼة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪376 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺤﺮاب و ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﮐﺎﻧﺖ ﻟﻠﮑﻨﺎﺋﺲ ﻓﻼ ﺗﺸـﺒﻬﻮا ﺑﺎﻫﻞ اﻟﮑﺘﺎب ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﮐﺮه اﻟﺼـﻼة ﻓﯽ اﻟﻄﺎق ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ ﺷـﯿﻮﺧﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ‬‫اﻟﻬﯿﺘﻤﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺰواﺋﺪ رﺟﺎﻟﻪ ﻣﻮﺛﻘﻮن و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﺑﻨﺎ وﮐﯿﻊ ﺑﻨﺎ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﺠﻬﻨﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻻ ﺗﺰال ﻫﺬه اﻻﻣﮥ او‬‫ﻗﺎل اﻣﺘﯽ ﺑﺨﯿﺮ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺘﺨﺬوا ﻓﯽ ﻣﺴﺎﺟﺪﻫﻢ ﻣﺬاﺑﺢ ﮐﻤﺬاﺑﺢ اﻟﻨﺼﺎري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 277‬از ‪431‬‬‫ﻫﺬا ﻣﺮﺳﻞ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد ﻓﺎن وﮐﯿﻌﺎ اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻋﻼم ﻣﻦ رﺟﺎل اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺴﺘﮥ و ﮐﺬا ﺷﯿﺨﻪ و ﻣﻮﺳﯽ ﻣﻦ رﺟﺎل ﻣﺴﻠﻢ ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﮑﺎﺷﻒ‬‫ﺣﺠﮥ و اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻋﻨﺪ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﺜﻼﺛﮥ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻄﻠﻘﺎ و ﻋﻨﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺻﺤﯿﺢ إذا اﻋﺘﻀﺪ ﺑﻮاﺣﺪ ﻣﻦ ﻋﺪة اﻣﻮر ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺮﺳﻞ‬‫آﺧﺮ أو ﻣﺴـﻨﺪ ﺿـﻌﯿﻒ او ﻗﻮل ﺻـﺤﺎﺑﯽ او ﻓﺘﻮي اﮐﺜﺮ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻤﻘﺘﻀﺎه او ﻣﺴﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ و اوردوا ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻻﺧﯿﺮ اﻧﻪ إذا وﺟﺪ اﻟﻤﺴﻨﺪ‬‫اﻟﺼـﺤﯿﺢ اﺳـﺘﻐﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻓﺎن اﻟﺤﺠﮥ ﺗﻘﻮم ﺑﻪ وﺣﺪه و اﺟﯿﺐ ﺑﺎن وﺟﻮد اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﯾﺼﯿﺮ اﻟﻤﺮﺳﻞ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﺻﺤﯿﺤﺎ و ﯾﺼﯿﺮ ﻓﯽ‬‫ﻣﺴـﺌﻠﮥ ﺣﺪﯾﺜﺎن ﺻـﺤﯿﺤﺎن ﻗﺎل اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﯿﺘﻪ ﻣﺸـﯿﺮا اﻟﯽ ذﻟﮏ ﻓﺎن ﯾﻘﻞ ﻓﺎﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻤﻌﺘﻤﺪ* ﻓﻘﻞ دﻟﯿﻼن ﺑﻪ ﯾﻌﺘﻀﺪ* و ﻫﺬا اﻟﻤﺮﺳﻞ ﻗﺪ‬‫ﻋﻀـﺪه اﻟﻤﺴـﻨﺪ اﻟﻤﺒﺘـﺪء ﺑـﺬﮐﺮه و ﻗـﺪ ﺗﻘـﺪم اﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ راي ﻣﻦ وﺛﻖ راوﯾﻪ و ﺣﺴﻦ ﻋﻠﯽ راي ﻣﻦ ﻟّﯿﻨﻪ و ﻟﻬـﺬا اﻗﺘﺼـﺮ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻪ و ﻋﻀﺪه ﻗﻮل اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻟﺴﺎﺑﻖ و ﻋﻀﺪه اﺣﺎدﯾﺚ أﺧﺮ ﻣﺮﻓﻮﻋﮥ و ﻣﻮﻗﻮﻓﮥ و ﻓﺘﻮي ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﻤﻘﺘﻀﺎه و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ ذر ﻗﺎل ان ﻣﻦ اﺷـﺮاط اﻟﺴﺎﻋـﮥ ان ﺗﺘﺨـﺬ اﻟﻤﺬاﺑـﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟـﺪ ﻫﺬا ﻟﻪ ﺣﮑﻢ اﻟﺮﻓﻊ ﻓﺎن اﻻﺧﺒﺎر ﻋﻦ اﺷـﺮاط‬‫اﻟﺴﺎﻋﮥ و اﻻﻣﻮر اﻻﺗﯿﮥ ﻻ ﻣﺠﺎل ﻟﻠﺮاي ﻓﯿﻪ و اﻧﻤﺎ ﯾﺪرك ﺑﺎﻟﺘﻮﻗﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﺠﻌﺪ ﻗﺎل ﮐﺎن اﺻـﺤﺎب ﻣﺤﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮن ان ﻣﻦ اﺷـﺮاط اﻟﺴﺎﻋﮥ ان ﺗﺘﺨﺬ اﻟﻤﺬاﺑﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻄﺎﻗﺎت ﻫﺬه‬‫ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻋﺪة اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺮﻓﻮﻋﮥ ﻓﺎن ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟﻤﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺳﻤﻊ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و اﺧﺒﺮ ﺑﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﮐﺮه اﻟﺼﻠﻮة ﻓﯽ اﻟﻄﺎق‬‫و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺗﻘﻮا ﻫﺬه اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ‬‫و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﺨﻌﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺮه اﻟﺼﻼة ﻓﯽ اﻟﻄﺎق‬‫و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺠﻌﺪ ﻗﺎل ﻻ ﺗﺘﺨﺬوا اﻟﻤﺬاﺑﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺎﺟﺪ‬‫و اﺧﺮج اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﮐﻌﺐ اﻧﻪ ﮐﺮه اﻟﻤﺬاﺑﺢ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ‬‫و اﺧﺮج ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﻓﯽ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻋﻦ ﮐﻌﺐ ﻗﺎل ﯾﮑﻮن ﻓﯽ آﺧﺮ اﻟﺰﻣﺎن ﻗﻮم ﯾﺰﯾﻨﻮن ﻣﺴﺎﺟـﺪﻫﻢ و ﯾﺘﺨﺬون ﺑﻬﺎ ﻣﺬاﺑﺢ ﮐﻤﺬاﺑﺢ ﻟا ﻨﺼﺎري‬‫ﻓﺎذا ﻓﻌﻠﻮا ذﻟﮏ ﺻّﺐ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺒﻼء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪377 :‬‬‫و اﺧﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﻟﻀﺤﺎك ﺑﻦ ﻣﺰاﺣﻢ ﻗﺎل اول ﺷﺮك ﮐﺎن ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺼﻠﻮة ﻫﺬه اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ‬‫و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﻟﺜﻮري ﻋﻦ ﻣﻨﺼﻮر و اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺮه ان ﯾﺼﻠﯽ ﻓﯽ ﻃﺎق اﻻﻣﺎم‬‫ﻗﺎل اﻟﺜﻮري و ﻧﺤﻦ ﻧﮑﺮه و‬‫اﺧﺮج ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻧﻪ ﺻّﻠﯽ و اﻋﺘﺰل اﻟﻄﺎق ان ﯾﺼﻠﯽ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﺋﺪة‬‫روي اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ ﻓﯽ اﻻوﺳﻂ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ أﺳﺎﻣﮥ ﻗﺎل ﻟﻘﯿﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺎﻟﺴﻮق ﻓﻘﻠﺖ اﯾﻦ ﯾﺮﯾﺪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﯾﺮﯾﺪ ان ﯾﺨﻂ ﻟﻘﻮﻣﮏ ﻣﺴﺠﺪا ﻓﺎﺗﯿﺖ و ﻗﺪ ﺧﻂ ﻟﻬﻢ ﻣﺴﺠﺪا‬‫و ﻋﻦ رﺑﯽ ﻗﺒﻠﺘﻪ ﺧﺸـﯿﮥ ﻓﺎﻗﺎﻣﻬﺎ ﻗﺒﻠﮥ ﺗﻢ ذﻟﮏ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ و ﻟﻪ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﻤّﻨﮥ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﯾﻬﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻼ ﻣﻀﻞ ﻟﻪ و َﻣْﻦ ﯾُـْﻀ ﻠِِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ َﻓﻼ‬‫ﻫﺎِدَي ﻟَُﻪ‬‫و ﻻ ﺣﻮل و ﻻ ﻗﻮة اﻻ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻟﻌﻠﯽ اﻟﻌﻈﯿﻢ ﻋﻠﻖ ﺑﯿﺪه اﻟﻔﺎﻧﯿﮥ ﻟﻨﻔﺴﻪ زﮐﺮﯾﺎ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺤﻠﯽ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ ﻟﻄﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻪ و رﺣﻢ اﺑﻮﯾﻪ و ﮐﺎن‬‫اﻟﻔﺮاغ ﻣﻦ ﺗﻌﻠﯿﻖ ذﻟـﮏ ﻓﯽ ﺳـﺎدس ﻋﺸـﺮ رﻣﻀﺎن ﺳـﻨﮥ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮة و ﺗﺴـﻌﻤﺎﺋﮥ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﺳـﻤﻬﻮدي اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ‬‫اﺣـﺪاث ﻣﺤﺮاب در ﻣﺴـﺠﺪ ﻧﺒﻮي ﻧﻤﻮد ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺧﻼﺻﮥ اﻟﻮﻓﺎ ﺑﺎﺧﺒﺎر دار اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ در ﻓﺼﻞ ﺛﺎﻣﻦ ﺑﺎب راﺑﻊ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﯿﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻣﺎت ﻋﺜﻤﺎن و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺷـﺮﻓﺎت و ﻻ ﻣﺤﺮاب ﻓﺎول ﻣﻦ اﺣـﺪث اﻟﻤﺤﺮاب و‬‫اﻟﺸـﺮﻓﺎت ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري ﻧﯿﺰ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺤﺎرﯾﺐ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤـﺪﺛﺎت ﺑﻌـﺪ ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫آﻻف اﻟﺘﺤﯿﺎت ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﯽ از ﺳﻠﻒ ﺑﻨﺎ ﻧﻤﻮدن آن را و ﻧﻤﺎز ﮐﺮدن در ان ﻣﮑﺮوه داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﻣﺼﺮح ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 278‬از ‪431‬‬‫اول ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺣـﺪاث ﻣﺤﺮاب ﻧﻤﻮد ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰﺳﺖ و او وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ از ﺟﺎﻧﺐ وﻟﯿـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻮد و ﻣﺴـﺠﺪ‬‫ﻧﺒﻮي را ﻫﺪم ﮐﺮد و زﯾﺎدت در ان ﻧﻤﻮد اﯾﻦ اﯾﺠﺎد در ان آﻏﺎز ﻧﻬﺎد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل رأي اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﺨﺎﻣﮥ ﺑﺎﻟﻀﻢ ﻓﯽ اﻟﻘﺒﻠﮥ‬‫أي ﺟـﺪار اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟـﺬي ﯾﻠﯽ اﻟﻘﺒﻠﮥ و ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮاد ﺑﻬﺎ اﻟﻤﺤﺮاب اﻟﺬي ﯾﺴـﻤﯿﻪ اﻟﻨﺎس ﻗﺒﻠﮥ ﻻن اﻟﻤﺤﺎرﯾﺐ ﻣﻦ اﻟﻤﺤﺪﺛﺎت ﺑﻌﺪه ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻣﻦ ﺛﻢ ﮐﺮه ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﺴﻠﻒ اﺗﺨﺎذﻫﺎ و اﻟﺼﻠﻮة ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺎل اﻟﻘﻀﺎﻋّﯽ و اول ﻣﻦ اﺣﺪث ذﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻫﻮ ﯾﻮﻣﺌﺬ‬‫ﻋﺎﻣﻞ ﻟﻠﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻟﻤﺎ اﺳـﺲ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـّﻠﻢ و ﻫﺪﻣﻪ و زاد ﻓﯿﻪ و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﻧﯿﺰ‬‫اﻋﺘﺮاف ﺑﻤﺤﺪث ﺑﻮدن ﻣﺤﺮاب ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺬب اﻟﻘﻠﻮب اﻟﯽ دﯾﺎر اﻟﻤﺤﺒﻮب ﮔﻔﺘﻪ و در زﻣﺎن آن ﺳﺮور ﻋﻼﻣﺖ ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ اﻵن‬‫در ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻣﺘﻌﺎرﻓﺴﺖ ﻧﺒﻮد اﺑﺘﺪاي آن از وﻗﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪378 :‬‬‫ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰﺳﺖ در وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﻣﯿﺮ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺑﻮد از ﺟﺎﻧﺐ وﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻣﻮي اﻧﺘﻬﯽ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻫﻢ‬‫ﻧﻤـﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب را ﺑﺴﻮي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﻠﺤﺎظ ﯾﮑﯽ از ﻣﻌﺎﻧﯽ آن ﻧﺴـﺒﺖ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺑﺎز ﻫﻢ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻫﻔﻮه ﻋﺎﻃﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاﺑﻬﺎ در‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ اﻧﺘﺴﺎب ﻣﺤﺮاب ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻻﺑﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﻆ ﮐﺎﻓﯽ و‬‫ﺑﻬﺮه واﻓﯽ از ﻋﻠﻢ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻓﺎﺳﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ‬‫از ﺗﺘﺒﻊ اﺣﻮال ﺿـﻼﻟﺖ اﺷـﺘﻤﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﯿـﭻ ﺣﻈﯽ از ﻋﻠﻢ ﻧﺪاﺷﺖ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ اﻋﻼم‬‫ﺟﻬﺎﻟﺖ در ﺑﻮادي ﺿـﻼﻟﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ و ﺟﻬﻞ او از آب و ﮐﻼﻟﻪ و ﺿـﻼل او از ﻣﯿﺮاث ﻋﻤﻪ و ﺧﺎﻟﻪ آن ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ اﻧﮑﺎر ارﺑﺎب‬‫اﺑﺼـﺎر ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و زﺑﻮﻧﯽ و ﺣﯿﺮاﻧﯽ و ﻋﺠﺰ و ﻧـﺎﺗﻮاﻧﯽ او در وﻗﺎﺋﻊ ﻧﺎزﻟﻪ و ﻧﻮازل ﻫﺎﺋﻠﻪ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻌﻀـﻠﻪ و ﻣﻮارد ﻣﺸـﮑﻠﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻔﺮﯾﻂ و‬‫ﻗﺼﻮر و ﺗﻀـﺠﯿﻊ و ﺣﺴﻮر او در ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﻌﺎرف دﯾﻨﯿﻪ ﻣﺸـﻬﻮره و ﻣﻌﺎﻟﻢ ﯾﻘﯿﻨﯿﻪ ﻣﺎﺛﻮره و دوﭼﺎر ﺷﺪﻧﺶ ﺑﺎ اﺿﻄﺮاب و اﻧﺘﺸﺎر در اﻣﻮر‬‫ﺳﻬﻠﻪ ﻫﯿﻨﻪ و ﻣﺴـﺌﻮﻻت واﺿـﺤﻪ ﺑّﯿﻨﻪ ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ ﺗﻔﺎﺻﯿﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﺮام ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺑـﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺎﺋﻢ ﻣﻬﺎﻣﻪ ﻧﺎداﻧﯽ و‬‫واﻏﻞ ﺳـﺒﺎﺳﺐ ﺳـﺮﮔﺮداﻧﯽ را ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ رﺟﻢ ﮐﺎذب ﻣﻤﻦ راﯾﻪ ﻋﺎزب و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺑﮕﻤﺎﻧﻢ ﻧﻤﯽرﺳﺪ‬‫ﮐﻪ اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﺑﺮاي ﺣﻤﺎﯾﺖ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻓﺮﯾﻪ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ﺑﺮﻣﯿﺨﯿﺰد و ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ و ﺻﻐﺎر ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮد‬‫ﻣﯽرﯾﺰد زﯾﺮا ﮐـﻪ از ﺣﻤـﺎﯾﺖ و اﺛﺒـﺎت آن ﻧﻘﺺ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺴـﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿـﺎي ﺧـﻮد ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﻄﺮق‬‫ﻣﯽﮔﺮدد و واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻮ ﻣﺮاﺗﺐ و ﺳـﻤﻮ ﻣﻨﺎﺻﺐ در ﻋﻠﻢ و ﮐﻤﺎل ﻣﻮﻫﻮب ﻣﻦ رب اﻻرﺑﺎب‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺤﺮاب ﺧﺮاب ﺑﻬﻤﺮﺳـﯿﺪه ﮐﻪ ﯾﮑﺴـﺮ ﺟﺎﻫـﻞ از ﺳـﻨﺖ و ﮐﺘـﺎﺑﺴﺖ و ﺑﻮﺟﻪ اﻋﻮﺟـﺎج و اﻧﺤﺮاف اﺻـﻞ و ﻧﺼﺎب ﻣﺎﺋﻞ از ﺧﻂ ﺣﻖ و‬‫ﺻﻮاب واﺋـﻞ ﺑﺴﻮي ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎﺑﺴﺖ و ﻟﻘـﺪ ﺑﺎن اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﺒﯿﺎن ﮐﺎﻟﺼـﺒﺢ إذا اﻧﻔﺠﺮ* و ﺑـﺪي ﻣﻦ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻤﻬﯿﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﻌﺠﺮ و‬‫اﻟﺒﺠﺮ و ﺣﺼﻞ ﻻﻫﻞ اﻟﻌﺪوان و اﻟﺒﻬﺘﺎن ﮐﻤﺎل اﻟﻤﻀﺾ و اﻟﻀﺠﺮ* ﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ان واﺣﺪا ﻣﻦ ﮐﺬاﺑﯿﻬﻢ ﻗﺪ اﺛﻢ و ﻓﺠﺮ* و زاد ذﮐﺮ اﻟﻤﺤﺮاب‬‫ﻓﯽ ﮐﻼم ﻣﻦ ﺳـّﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻞ ﺣﺠﺮ و ﺷـﺠﺮ* ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﺣـﺪي ﺣﺎدي اﻟﻌﯿﺲ و زﺟﺮ* ﻓﻠﱠﻠﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﺪم ﻣﺤﺮاب ﻟﻬﺞ ﺑﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ* و ﻣﺎ اوﺟﺐ اﻟﻬﺪم اﻻ ﺧّﺴﮥ اﻟﺤﺠﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪379 :‬‬‫ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل اﯾﻦ زﯾﺎدت واﺿﺤﮥ اﻻﻫﻤﺎل را ﺛﺎﺑﺖ داﻧﯿﻢ و ﺻﺤﺖ اﻧﺘﺴﺎب ﻣﺤﺮاب را ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﺮوض ﮔﺮداﻧﯿﻢ‬‫و از ﺟﻬـﻞ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻫـﻢ ﻗﻄـﻊ ﻧﻈﺮ ﮐﻨﯿﻢ ﺑـﺎز ﻫﻢ ﻣﻄﻠـﻮب اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺛـﺎﺑﺖ‬‫ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻬﯽ از وﺟﻮه رﺟﺤـﺎن ﻣﺤﺮاب ﺑﺮ ﺑـﺎب در ﻣـﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺠﺮد‬‫ﻣﺤﺮاب ﺷـﺪن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻮﺟﺐ اﻋﻠﻤﯿﺖ او از ﺑﺎب ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ادﻧﯽ ﻣﺘﺎﻣﻞ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ را ﻣﺰﯾﺘﯽ ﺧﺎﺻـﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 279‬از ‪431‬‬‫ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﺮاب را ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻﺤﺖ اﻧﺘﺴﺎب آن ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺿﺮورﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺎﺑﯽ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻـﺤﺖ اﻧﺘﺴﺎب آن ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﯿﺰ وﺟﻮد آن ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﺷﺮح‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌﮥ ﻟﻤﻌﺎﻧﯽ اﻟﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم‬‫اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ رﺟﺤﺎن ﺑّﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ را ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ ﻣﺤﺮاب را ﺑﺮﺗﺮ از ﺑﺎب داﻧﺴـﺘﻦ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺰﻋﻮم ﻓﺎﺳﺪ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﻋﻠﻢ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم واﻧﻤﻮدن آﻓﺘﺎب را ﺑﮕﻞ اﻧﺪودن و در ﻫﻮاي ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎد ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ وﺻﻮل ﻣﺪﯾﻨﻪ را اﺗﯿﺎن آن ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل ﻻزﻣﺴﺖ و اﺣﺪي ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ اﻻ اﯾﻨﮑﻪ‬‫اّوﻻـ ﺑﺒـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻓـﺎﺋﺰ ﮔﺮدﯾـﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ وﺻﻮل ﻣـﺪﯾﻨﻪ را اﺗﯿﺎن آن ﻫﺮﮔﺰ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺨﺺ‬‫ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮﺳﺪ و او را ﻣﺮوري و ﻋﺒﻮري ﺑﺮ ﻣﺤﺮاب ﻧﯿﻔﺘﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺘﻀﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺧﻮاﺳـﺘﮕﺎر ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﻻزم و واﺟﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﻼف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫او را ﻣﺤﺮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻫﻢ ﻓﺮض ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺑﺮاي ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي رﺟﻮع ﺑﺎو ﻻزم ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ‬‫ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ دﻟﯿـﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻋـﺪول از ﺑﺎب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ رﺳـﯿﺪ و ﺧﺎرج از ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ از ﺑﺎب داﺧﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺷﻮد و از‬‫ﻣﺤﺮاب ﻋـﺪول ﻧﻤﺎﯾـﺪ از ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺧﺎرج ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺧﻄﺎ ﮐﺮد او راه ﻫﺪاﯾﺖ را ﺧﻄﺎ ﮐﺮده اﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪380 :‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ أﺧﻄﺄه اﺧﻄﺄ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻬﺪي ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﺣﺼﻮل‬‫اﯾﻦ ﻣﺰﯾﺖ ﺑـﺎﻫﺮه ﺑﺮاي ﺑـﺎب ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﺤﺮاب ﻣﻔﺮوض ارﺑـﺎب ﺗﺒـﺎب از ﻗﺒﯿﻞ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ واﺳـﻄﻪ وﺻﻮل ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ اﻟﯽ ﺧﺎرج اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ ﻣﯽﺷﻮد و اﯾﻦ وﺻﻒ در ﻣﺤﺮاب ﻣﻔﻘﻮد و ﻣﻌﺪوﻣﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ واﺳـﻄﻪ وﺻﻮل ﻋﻠﻮم اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ اﻟﯽ ﺧﺎرج اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺑﺨﻼف ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﮐﻪ ﭼﻮن‬‫ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ اﺳﺖ واﺳﻄﻪ وﺻﻮل ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ اﻟﯽ ﺧﺎرج اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ و ذرﯾﻌﻪ وﺻﻮل ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑﺴﻮي اﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﺤﺮاب ﺑﺮ ﺑﺎب ﮐﻪ ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﻤﺪة اﻟﻨﺼﺎﺑﺴﺖ ازﯾﻦ رو ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻈﻬﺮ‬‫ان ﺳـﻌﯿﻪ ﻓﯽ اﻗﺎﻣـﮥ ﻫـﺬا اﻟﻤﺤﺮاب ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻼ ﺷﮏ و ﻻ ارﺗﯿﺎب و اﮔﺮ ﭼﻪ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫واﺳـﻄﻪ وﺻﻮل ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ از اوﺿـﺢ واﺿـﺤﺎﺗﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻢ اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن دارﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻌﺎرف ﺷـﺮح ﺻـﺤﺎﺋﻒ ﻓﺎﺿﻞ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪي ﮐﻪ از ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﮐﺘﺐ ﮐﻼﻣﯿﻪ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻌﻨـﺎه اﻧﻪ ﯾﺼﻞ ﻋﻠﻮﻣﯽ إﻟﯿﻪ و ﻣﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺨﻠﻖ ﮐﻤﺎ ان اﻟﺒﺎب ﯾﺼﻞ إﻟﯿﻪ ﻣﻦ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﺒﻠـﺪ و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ‬‫اﻟﯿﻤﺎﻧﯽ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﮐﺎن اﻟﺒﺎب ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺷﺎﻧﻪ ان‬‫ﺗﺠﻠﺐ ﻣﻨﻪ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻨﺎﻓﻌﻬﺎ و ﺗﺴـﺘﺨﺮج ﻣﻨﻪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﺼﺎﻟﺤﻬﺎ ﮐﺎن ﻓﯿﻪ اﯾﻬﺎم اﻧﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺴﺘﻤﺪ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﺑﻮاﺳﻄﮥ اﻟﺒﺎب اﻟﺬي‬‫ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم دﻓﻊ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﺬا اﻻﯾﻬﺎم‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 280‬از ‪431‬‬‫اﺧﺒﺎرا ﺑﺎن ﻫﺬا ﺑﺎب ﯾﺴـﺘﺨﺮج ﻣﻨﻪ اﻟﻌﻠﻮم و ﯾﺴـﺘﻤﺪ ﺑﻮاﺳﻄﺘﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺷﺎن اﻟﺒﺎب اﻻ ﻫﺬا ﻻ ﮐﺴﺎﺋﺮ اﻻﺑﻮاب ﻓﯽ اﻟﻤﺪن ﻓﺎﻧﻬﺎ ﻟﻠﺠﻠﺐ إﻟﯿﻬﺎ‬‫و اﻻﺧﺮاج ﻋﻨﻬﺎ ﻓﻠﱠﻠﻪ ﻗـﺪر ﺷﺎن اﻟﮑﻼم اﻟّﻨﺒﻮّي ﻣﺎ ارﻓﻊ ﺷﺎﻧﻪ و اﺷـﺮﻓﻪ و اﻋﻈﻢ ﺑﻨﯿﺎﻧﻪ و ﯾﺤﺘﻤﻞ وﺟﻮﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﺨﺮﯾﺞ أﺧﺮ اﻟّﺎ ان ﻫﺬا اﻧﻔﺴـﻬﺎ و‬‫ﭼﻮن وﺻﻒ ﺗﻮﺳـﻂ در اﺑﻼغ ﻋﻠﻮم وﺻﻒ ﺑﺲ ﻋﻈﯿﻢ و ﻓﻀﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺨﯿﻤﺴﺖ و ﮐﺎﺷﻒ از اﻃﻼع ﻋﺎم و ﻋﺮﻓﺎن ﺗﺎم ﺑﻌﻠﻮم ﺣﻀـﺮت ﺧﯿﺮ‬‫اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﻬﺬا ﻋﻼﻣﻪ ﯾﻤﺎﻧﯽ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﮐﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﺮﻓﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪381 :‬‬‫ﺑﺎب ﺑﻮدن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﺷـﺮﻓﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷـﺮف از آن ﭘﺴﺖ ﻣﯽﮔﺮدد و ﻫﺮ ﮐﺲ از ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ ﺑﺮاي ﺗﻌﻈﯿﻢ آن ﺳﺮ ﺧﻮد‬‫را ﺑﺰﯾﺮ ﻣﯽآورد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ ﺑﻌﺪ ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﮔﻔﺘﻪ و إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﻗﺪ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻬﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ‬‫اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﻧّﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ و ان ﻣﻨﻪ ﯾﺴﺘﻤﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اراده ﺛﻢ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻻﺷﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم‬‫اﻟﻨﺒﻮّﯾـﮥ ﺛﻢ ﻻـ ﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻫﻮ ﺳـﯿﺪ رﺳـﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و اّن ﻫـﺬا اﻟﺸـﺮف ﯾﺘﻀﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷـﺮف و ﯾﻄﺄﻃﺊ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ‬‫ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ ﺗﻌﻠﻘﯽ ﺑﺤﻔﻆ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ ﻧـﺪارد‬‫ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻨﺺ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﻫﻢ‬‫ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺗﻀﺎﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب اﻋﻠﻤﺴﺖ از‬‫ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨﺎب ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﺮض ﺛﺒﻮﺗﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﯿـﺪ ﻣـﺪﻋﺎي اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻠﯿﺘﻪ دري ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻦ اﻟﺰﯾﻎ و اﻻﻧﺤﺮاف و ﻟﻢ ﯾﺤﻢ ﺣﻮل ﺣﻤﯽ اﻟﺠﻮر و اﻻﻋﺘﺴﺎف و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﻧﯿﺰ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴﺌﻮل در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ذﻟﮏ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﮐﻮن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﺎزﻻ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻨﺰﻟﮥ اﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و‬‫اﻟﺒـﺎب ﻣﻦ اﻟـﺪار ﻟﮑﻮن اﻟﺒـﺎب ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻟﻤـﺎ ﻫﻮ داﺧـﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و داﺧﻞ اﻟـﺪار ﻣﻦ ﺗﻄﺮق اﻟﻀـﯿﺎع و اﻋﺘـﺪاء ﯾـﺪ اﻟـﺬﻫﺎب ﻋﻠﯿﻪ و ﮐﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ان ﻋﻠّﯿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﻼ ﯾﺘﻄﺮق إﻟﯿﻬﻤﺎ ﺿـﯿﺎع و ﻻ ﯾﺨﺸـﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ذﻫﺎب ﻓﻮﺻﻒ ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎﻧﻪ ﺣﺎﻓﻆ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﯾﮑﻔﯽ ﻋﻠـّﯿ ﺎ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠـﻮا ﻓﯽ ﻣﻘـﺎم اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ان ﺟﻌﻠﻪ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﺎﻓﻈـﺎ ﻟﻠﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ را ﻋﺜﻮر و اﻃﻼع ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ ﻻزﻣﺴﺖ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ وﻗﻮف و آﮔﺎﻫﯽ آن از ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ‬‫ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﻪ ﺣﻆ ﻣﻦ اﻟﺒﺼﺮ و اﻟﺒﺼﯿﺮة و ﭼﻮن ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺳﻤﺎت ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪382 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻼـ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺑﺴﺖ ﭘﺲ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮﻣﯽ ﮐﻪ در ﺳـﯿﻨﻪ ﺣﻘﺎﺋﻖ‬‫ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ آن ﺟﻨـﺎب داﺧـﻞ ﺷـﺪه واﻗﻒ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻧﺠﻼﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺳﺎﻣﯿﻪ ﻫﺮﮔﺰ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺣﺎﺻـﻞ‬‫ﺷـﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻮ ﻓﺮض ﮐﻮﻧﻪ ﮐﺎﻟﻤﺤﺮاب و اﻋﺮض ﻋﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻨﻘﺎﺋﺺ اﻟﻤﻔﺴـﺪة ﻟﻠﺠﻮاب ﭘﺲ زﻋﻢ ﻓﺎﺳـﺪ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﺑﮑﺎخ دﻣﺎغ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺴـﺘﻘﺮ ﺷـﺪه ﺧﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﺧﺎم ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض و ﺗﻘـﺪﯾﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﺮاب ﻣﻔﺮوض اﻟﺘﻌﻤﯿﺮ ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺳﺪ و‬‫ﻧﺎﺗﻤﺎﻣﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﺪن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺠﻤﯿﻊ آن ﻋﻠﻮم ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﺗﻌﻠﯿﻢ آن ﻓﺮﻣﻮده و وﺻﻮل ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﺎي ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﯿﺜﯿﺖ از ارﺷﺎد ﺻـﺮﯾﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 281‬از ‪431‬‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺣـﺪﯾﺚ درﻧﻮك ﺑﻨﺤﻮي ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﺟـﺪال را ﺗﺎب ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل در ان ﻧﯿﺴﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﯾﻞ ﺑﺪرﻧﻮك ﻣﻦ دراﻧﯿﮏ اﻟﺠﻨﮥ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ اﻟﮑﻨـﺪﺟﺎﻧﯽ ﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ ﻫﻼل ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻔﺎر ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ رزﯾﻦ ﻧﺎ اﺧﯽ‬‫دﻋﺒـﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻧـﺎ ﺷـﻌﺒﮥ ﺑﻦ اﻟﺤﺠـﺎج ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺘﯿﺎح ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺗﺎﻧﯽ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺑـﺪرﻧﻮك ﻣﻦ اﻟﺠﻨـﮥ ﻓﺠﻠﺴﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﺻـﺮت ﺑﯿﻦ ﯾـﺪي رﺑﯽ ﮐّﻠﻤﻨﯽ و ﻧﺎﺟﺎﻧﯽ ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﻨﯽ ﺷـﯿﺌﺎ اﻻ ﻋﻠﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻬﻮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻠﻤﯽ ﺛﻢ‬‫دﻋﺎه اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ إﻟﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﻠﻤﮏ ﺳﻠﻤﯽ و ﺣﺮﺑﮏ و اﻧﺖ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻦ اﻣﺘﯽ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫ﭼﻬﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ را ﻣﻄﻠﻊ و ﻣﺸـﺮف ﺷـﺪن ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺿـﺮورﯾﺴﺖ ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ ﻋﻠﻢ و اﺣﺎﻃﺖ او‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﺑﻬﯿـﭻ وﺟﻪ ﻟﺰوﻣﯽ ﻧـﺪارد ﮐﻤﺎ ﻫﻮ واﺿـﺢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اوﺗﯽ ﻗﺴـﻄﺎ ﻣﻦ اﻟﻔﻬﻢ و ﭼﻮن ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻪ ﺑﻨﺺ‬‫ﻧﺒﻮي ﻗﻄﻌـﺎ و ﺣﺘﻤـﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ ﻻﺑـﺪﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻋﺎرف ﺑﺎﺷـﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻌﺎرف و‬‫ﻋﻠﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن وﺣﯽ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮔﺬﺷﺘﻪ و از آن ﺟﻨﺎب ﺧﺎرج ﺷﺪه و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ‬‫واﺿـﺢ و ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻏﯿﺮ واﻗﻊ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻣﺤﺮاب ﻫﻢ ﻓﺮض ﮐﻨﻨـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺮﺗﺒﻪاش ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﮑـﺎن رﻓﯿﻊ و ﻣﺤـﻞ ﻣﻨﯿﻊ ﮐﻪ ﺑﺎب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ را ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻠﺤـﺎظ زﯾـﺎدت ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻣﺤﺮاﺑﯿﻪ ﻋﯿـﺎذا ﺑﺎﻟﻠّﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ ﺟﻼﻋﮥ ﻇﺎﻫﺮة‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪383 :‬‬‫ﺑّﯿﻨـﮥ و ﺧﻼﻋـﮥ ﻋﻈﯿﻤـﮥ ﻏﯿﺮ ﻫﯿﻨـﮥ ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮاي ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﺎرج از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ وﺳـﯿﻠﻪ وﺻﻮل ﺑﺴﻮي داﺧﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺨﻼف ﻣﺤﺮاب ﮐﻪ ﺑﻨﺤﻮ ﻣﻦ اﻻﻧﺤﺎء وﺳـﯿﻠﻪ وﺻﻮل ﺧﺎرﺟﯿﻦ از ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑـﺪاﺧﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﭼﻮن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ رﺑﺎﻧﯽ ﺳﺖ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب اﻟﻤـﺪﯾﻨﻪ اﺳﺖ ﻟﻬﺬا آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ‬‫رﯾﺐ ﺑﻮﺟﻪ ﺣﺼﻮل اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﯽ و ﻣﺰّﯾﻪ ﮐﺒﺮي ﻫـﺎدي و دﻟﯿـﻞ و ﻣﻮﺻـﻞ ﺧﻼﺋﻘﺴﺖ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫اﻻﻃﯿﺎب و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﺒﺎد را ﺑﺤﺴﻦ ﻫﺪاﯾﺖ و ارﺷﺎد ﺧﻮد ﺑﺪﯾﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺤﻖ اﻟﻤﺒﯿﻦ رﺳﺎﻧﯿﺪ و ﺑﻌﻠﻢ آن ﺳﺮور ﻣﺤﻈﻮظ و ﺑﻬﺮهور ﮔﺮداﻧﯿﺪ ﺑﺨﻼف دﯾﮕﺮان ﮐﻪ ﺧﻮد از ﺛﺒﺎت ﺑﺮ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﻼم ﻗﺎﺻﺮ و‬‫ﺧﺎﺳـﺮ و در رد ﺷـﺒﻬﺎت ﻣﺨـﺎﻟﻔﯿﻦ اﺳـﻼم ﺟـﺎﺋﺮ و ﺣـﺎﺋﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ و ﺣﮑﺎﯾـﺎت و اﺧﺒﺎر و رواﯾﺎت و آﺛﺎر ﻋﺠﺰﺷﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ارﺑﺎب اﺧﺘﺒﺎر و‬‫اﺻـﺤﺎب اﻋﺘﺒﺎر از ﺣـﺪ اﻓﺰون و از ﺷـﻤﺎر ﺑﯿﺮوﻧﺴﺖ و ﺳـﯿﺄﺗﯽ ﺑﯿﺎن ﺷـﻄﺮ ﻣﻨﻬﺎ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺘﻀـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﺴﺐ زﯾﺎدت ﺷـﻨﯿﻌﻪ ﻣﻔﺘﺮﯾﺎن ﻗﻮم ﻣﺤﺮاب ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و از ﻋﯿﻮب و ﻧﻘﺎﺋﺺ او ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﮐﺮده آﯾﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ در‬‫ﻫـﺪاﯾﺖ ﻋﺒـﺎد و ﺗﻘﺮﯾﺐ ﺑﻌـﺎد ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﭘﺲ زﻋﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻠﺤﺎظ اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺑﺎﻃﻠﻪ در ﺳـﺮ‬‫دارد ﺑﻼ رﯾﺐ ﻧﺰد اﺻﺤﺎب اﻋﯿﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺰﻋﺒﻼت واﺿﺤﮥ اﻟﻬﻮان ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺑﺎب ﻣﺤﺮاﺑﯿﺖ‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻋﻠﻤﯿﺖ او از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﻈﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در ﻫﯿﭻ واﻗﻌﻪ رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻧﻤﯽﮐﺮد ﭼﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ را ﻫﺮﮔﺰ رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ و اﺑـﺪا ازو ﺻﺎدر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ رﺟﻮع أﺑﯽ ﺑﮑﺮ در‬‫ﻣﺴﺎﺋﻞ دﯾﻨﯿﻪ و ﻣﻌﺎرف ﺷﺮﻋﯿﻪ و ﻧﻮازل ﻫﺎﺋﻠﻪ و وﻗﺎﺋﻊ ﻧﺎزﻟﻪ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ‬‫و ﻧﺒﺬي از ﺷﻮاﻫﺪ آن در ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻋﻼﻣﻪ اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟﺴـﻼﻣﻪ ﻣﺴـﺮور و ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﺷﻄﺮي از ان اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ ﺧﻮاﻫﯽ دﯾـﺪ و ﺑﻌﺪ ادراك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ در ﺑﻄﻼن ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﺎﻣﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺳـﺒﺤﺎن‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﭼﻪ ﻗـﺪر ﻓﺎﻗـﺪ اﻟﺒﺼـﺮ اﻓﺘـﺎده اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ وﻗـﺎﺋﻊ رﺟﻮع و اﻟﺘﺠـﺎي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﯾﮑﺴﺮ ﻧﻈﺮاﻧﺪاز ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ در ﺻﺪد اﺛﺒﺎت ﻣﺤﺮاﺑﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﻋﻠﻤﯿﺖ او از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮآﻣﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 282‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪384 :‬‬‫در اﻇﻬـﺎر ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨـﺎد ﺧﻮد ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ و اﺻـﻼ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻧﻤﯽآرد ﮐﻪ رﺟﻮع أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎﺷـﻒ‬‫ﺣﺠﺎب و راﻓﻊ ﻧﻘﺎب از وﺟﻪ ﺣﻖ و ﺻﻮاﺑﺴﺖ و ﺑﻌﺪ از ان ادﻋﺎي ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاب و زﻋﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ او از ﺑﺎب ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﻌﯿﺪ از ﺻﻮاب‬‫و ﻣﻮﺟﺐ اﻧﺠﺮار و اﻧﺴﺤﺎب ﺑﺴﻮي ﻣﻌﺎﻧﺪه اﺣﻼم و اﻟﺒﺎﺑﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﺑﻠﻄﻔﻪ ﻋﻦ ﺷﺮ اﻟﻤﺎل و ﺳﻮء اﻟﻤﺂب‬‫اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺪم اﻗﺘﻀﺎي ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« أﻋﻠﻤﯿﺖ أﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎن را و رد او ﺑﻪ ﺳﯿﺰده وﺟﻪ‬‫اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫رواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻻ ﺗﻘﺘﻀﯽ اﻻ ﻋﻠﻤﯿﮥ ﻓﻘﺪ ﯾﮑﻮن ﻏﯿﺮ اﻻﻋﻠﻢ ﯾﻘﺼﺪ ﻟﻤﺎ ﻋﻨﺪه ﻣﻦ زﯾﺎدة اﻻﯾﻀﺎح و اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﺘﻔﺮغ ﻟﻠﻨﺎس ﺑﺨﻼف اﻻﻋﻠﻢ ﭘﺲ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﺎﮐﺎم ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺗﺒﺎع ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ از راه ﺗﻠﺒﯿﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳـﺪاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ذﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﻣﻘﺘﻀـﯽ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎ‬‫ادﻋﺎي او ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﻣﻨﺎﻓﺎت ﻧﺪارد و اﯾﻨﮑﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﷲ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺸﻤﻨﺪان‬‫ﻋﻠﻢ را ﺑﺎﺗﯿـﺎن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم درﯾﻦ ارﺷـﺎد ﺑﺎ وﺟﻮدي ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻋﻠﻢ اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮﺳﺖ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در اﯾﻀـﺎح و ﺑﯿﺎن ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ زﯾﺎدت داﺷﺖ و ﻫﻢ ﺑﻠﺤﺎظ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ زﯾـﺎدهﺗﺮ ﺑﺮاي اﻓـﺎده ﻣﺮدم ﻓـﺎرغ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗـﺪﻟﯿﺲ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ از ﻋﺠﺎﺋﺐ‬‫ﻣﺒﺎﻫﺘـﺎت و ﻏﺮاﺋـﺐ ﻣﮑـﺎﺑﺮاﺗﺴﺖ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ ﻣﯽﮔﺮدد ﺑﭽﻨـﺪ وﺟـﻪ اول آﻧﮑـﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ داﻧﺴـﺘﯽ ﮐـﻪ ﻣﺠﺮد ارﺷـﺎد ﺑـﺎ ﺳـﺪاد ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﺳﺪﯾـﺪه دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز در دﻻﻟﺖ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل آﻏﺎز ﻧﻬﺎدن داد ﮐﻤﺎل ﺻـﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ دادن ﺳﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻘﺮ و ﻣﻌﺘﺮف‬‫ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﻧﻔﺲ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات‬‫اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ ﻧﻔﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز در دﻻﻟﺖ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﮐﻼم ﻧﻤﻮدن ﺻﺮاﺣﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪385 :‬‬‫ﻃﺮﯾﻖ ﻟـﺪاد و ﻟﺠﺎج ﺑﺎﻗـﺪام ﻋﻨﺎد و اﻋﻮﺟﺎج ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀـﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫دﻟﯿـﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﺧـﺎص ﮐﺮده اﺳﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را از ﻋﻠﻢ ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ از آن ﻋﺒـﺎرات ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ و ﭘﺮ‬‫ﻇـﺎﻫﺮ ﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﺷﺘﯽ ﺑﺎﻻـﺗﺮ و ﻋﻈﯿﻢﺗﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺳﺮاﺳـﺮ اﻧﺼﺎف ﺧﻮد را در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻤﻮده ﮔﺎﻫﯽ دﻻﻟﺖ ﻧﻔﺲ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 283‬از ‪431‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻨﻊ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮔﺎﻫﯽ در ﺻﺪد ﻣﻨﻊ دﻻﻟﺖ ارﺷﺎد‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮﻣﯽآﯾـﺪ و ﺑﺎﮐﯽ ﺑﻤﻨﺎﻗﻀﻪ واﺿـﺤﻪ و ﻣﻨﺎﮐﺮه ﻻﺋﺤﻪ ﻧﻨﻤﻮده در اﻇﻬﺎر ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﺧﻮد ﻣﯽاﻓﺰاﯾـﺪ ﭼﻬﺎرم‬‫آﻧﮑـﻪ اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻨﻔﺲ ﺧـﻮد در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨـﺎن ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺺ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﻧﻔﺲ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺣﺴﺐ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﺺ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﻫﺴﺖ ﺑﺎز اﻗﺪام او ﺑﺮ ﻣﻨﻊ‬‫دﻻﻟﺖ رواﯾﺖ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﭽﻪ ﺣﺪ اﻧﺤﺮاف از ﺻﻮب ﺻﻮاب و اﻧﺤﯿﺎز ﺑﺴﻮي اﻣﺮ ﻓﺎﺳﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﮐﺎﻟﺴﺮاب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ رواﯾﺖ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﻼـ ﺷـﮏ و ارﺗﯿـﺎب دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫درﯾﻦ رواﯾﺖ واﺿﺤﮥ اﻟﺪراﯾﻪ ﻣﺮﯾﺪان ﻋﻠﻢ را ﻣﺎﻣﻮر ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺗﯿﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب در اﺧﺬ ﻋﻠﻢ و ﮐﺎر‬‫ﻋﻘﻼـ آﻧﺴـﺖ ﮐـﻪ ﻫﻤﯿﺸـﻪ ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﻋﻠﻢ را اﻣﺮ رﺟـﻮع ﺑﺴـﻮي اﻋﻠﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑـﺎ وﺟـﻮد اﻋﻠﻢ ارﺟـﺎع ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ را ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺟـﺎﺋﺰ‬‫ﻧﻤﯽاﻧﮕﺎرﻧـﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻋﻠﻢ ﺑﻮد و ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب اﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮد و اﻻ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﻬﻤﺎن ﻏﯿﺮ ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﻣﯽداد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ زﻋﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد ﻋﻠﻢ ﺑﺂﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب داده ﻣﺴﺘﻠﺰم اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ‬‫ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻘﻞ ﻣﻮﻫﻮب رب اﻻرﺑﺎب ﺧﻼف ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب ﺑﻼ رﯾﺐ‬‫دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪386 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﭼﻪ اﺷـﺘﻤﺎل اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﺑﺮ رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ و اﮔﺮ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻓﺮض ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب اﻋﻠﻢ‬‫ﻧﺒﻮد و اﻋﻠﻢ ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﻮد ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ‬‫داده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺧﻼف ﻃﺮﯾﻘﻪ اﻫﻞ ﻋﻘﻠﺴﺖ ﺧﻼف داب اﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ وﺗﯿﺮه ﻋﻠﻤﺎ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻮاره ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ‬‫را ﺣﮑﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﯾﺸﺎن را اﺳﺘﻔﺎده ﻋﻠﻢﺷﺎن ﻣﻘﺼﻮد ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ اﺻﺤﺎب و ﺗﻼﻣﺬه اﯾﺸﺎن رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ ارﺟﺎع‬‫ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﮐﻨﻨـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ درﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻠﻢ و‬‫ﮐﻤﺎل ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ آن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ اﻣﺖ ﺧﻮد را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع و اﺳـﺘﻔﺎده از ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ ﻇﻦ اﻟﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻮن ﻫﻔﺘﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺼـﺢ ﺧﻼﺋﻖ ﺑﺮاي اﻣﺖ ﺧﻮد ﺑﻮد و ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻧﺼـﺢ اﻣﺖ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ‬‫اﯾﺸﺎن را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي اﻋﻠﻢ ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﭼﻮن آن ﺟﻨﺎب ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫اﻣﺖ ﺧﻮد را ﺣﮑﻢ ﺻـﺮﯾﺢ رﺟﻮع ﺑﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺨﺸﯿﺪه ﻟﻬﺬا واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻋﻠﻢ‬‫اﻣﺖ ﺑﻮد ﭼﻪ اﮔﺮ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم اﺑﻦ ﺣﺠﺮﺳﺖ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻧﺼﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ آن ﺑﻮد ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت اﻣﺖ ﺧﻮد را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﻬﻤـﺎن ﻏﯿﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و إذ ﻟﯿﺲ ﻓﻠﯿﺲ و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧﻔﯽ‬‫دﻻﻟﺖ‬

‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 284‬از ‪431‬‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و زﻋﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب اﺛﺒﺎت ﻧﻘﺺ ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب و ﻧﺴـﺒﺖ آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﺑﻐّﺶ اﻣﺖ ﺧﻮد و ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﻠﺘﺰﻣﻪ ذو دﯾﻦ و ﺑﺼـﺮ و ﻟﻮ ﻋﻤﯽ ﻋﻦ ذﻟﮏ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻫﺸـﺘﻢ‬‫آﻧﮑـﻪ ﺑـﺎ وﺟـﻮد اﻋﻠـﻢ ﺣﮑـﻢ رﺟـﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ دادن ﺣﯿـﻒ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺟـﻮر ﻗـﺒﯿﺤﺴﺖ در ﺣـﻖ اﻋﻠﻢ و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬـﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد‬‫ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫اﻣﺖ را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم داده ﭘﺲ اﮔﺮ اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎ ﺳﺪاد ﮐﺎﺷﻒ از اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻻزم ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‬‫ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب در ﺣﻖ اﻋﻠﻢ اﻣﺖ ﺧﻮد ارﺗﮑـﺎب ﺣﯿﻒ و ﺟﻮر ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺣﻖ اﻣﺖ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺧﻼف ﻧﺼـﺢ ﻓﺮﻣﻮده در‬‫ﺣﻖ اﻋﻠﻢ اﻣﺖ ﺧﻼـف ﻋـﺪل ﻓﺮﻣﻮده و ﻫـﺬا اﯾﻀـﺎ ﻣﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺮﺗﻀـﯿﻪ اﻫﻞ اﻟﺤﻠﻮم و اﻟﻌﻘﻮل و ان ﺗﻌﺎﻣﯽ ﻋﻨﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻐﻔﻮل و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ‬‫واﻫﺐ اﻟﺴﺌﻮل ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر ﺧﻄﻞ ﻫﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ اﻟﺠﻬﻮل ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪387 :‬‬‫اﮔﺮ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﮐﺎﺷﻒ از اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﻓﺮض ﮐﺮده آﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮد ﻻزم آﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ داده ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻣﺮﺟﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺻﺪور آن از اداﻧﯽ ﻣﺘﺸـﺮﻋﯿﻦ ﺑﻌﯿﺪﺳﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﺷﺎرع اﻟﺪﯾﻦ و اﻻﺳـﻼم ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺘﺤﯿﮥ و اﻟّﺴﻼم ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب در اﻋﻠﻤﯿﺖ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﯿﺎب و زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب و اﻧﮑﺎر دﻻﻟﺖ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺣﻀﺮت اﺑﻮ ﺗﺮاب ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻮض در ﻟﺠﺞ ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎﺑﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﺳﻮء اﻟﻤﺂب دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫دﻻـﻟﺖ ﻇﺎﻫﺮه دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﻣﺮﯾـﺪ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺤﺼـﺮﺳﺖ در رﺟﻮع ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ رﺟﻮع ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻧﻨﻤﺎﯾـﺪ او ﺑﻤﻄﻠﻮب ﺧﻮد ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﻓﺎﺋﺰ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ دﻟﯿﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ‬‫ﻣﻨﺰل اﻟﺴـﮑﯿﻨﻪ ﭼﻪ اﮔﺮ آن ﺟﻨﺎب اﻋﻠﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ رﺟﻮع را در ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻔﺴﺎد و اﻟﺒﻄﻼﻧﺴﺖ ﭼﻪ آﻧﻔﺎ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑـﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ ﺧﻼـف ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻋﻘﻼـ و ﻣﺒﺎﺋﻦ وﺗﯿﺮه ﻋﻠﻤﺎ و ﻏﺶ ﺻـﺮﯾﺢ در ﺣﻖ ﻣﺘﻌﻠﻤﯿﻦ و ﺟﻮر‬‫ﻗﺒﯿﺢ در ﺣﻖ اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي ﺣﺼﺮ ﺣﮑﻢ در رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ و اﻓﺎده اﻧﺤﺼﺎر ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ در رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﮐﻪ اﺻﻼ ﻧﺰد ﻋﻘﻞ‬‫ﺳﻠﯿﻢ و ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺟﻮازي ﻧﺪارد و در ﻗﺒﺢ و ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﺳﺨﻒ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ﺑﺎﻟﻎ اﻗﺼﺎي ﺣﺪود و ﻧﻬﺎﯾﺎت و اﺑﻌﺪ آﻣﺎد و ﻏﺎﯾﺎﺗﺴﺖ و ﮐﺴﯽ‬‫از اﻫـﻞ دﯾﻦ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺗﺠﻮﯾﺰ آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻮد ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ ارﺟﺎع ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮﯾﺪان ﻋﻠﻢ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ زﯾﺎدت اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﺑﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫اﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﺗﻠﺒﯿﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻋﻘﻮل ﭘﯿﺶ رﻓﺘﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﺘـﺪﺑﺮ و اﻻﻣﻌﺎن واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ آﮔﺎه ﺑﻮد ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﺣﻖ اﻟﺒﺎب و در‬‫اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﻫﻢ ﺑﺮ دﯾﮕﺮان ﻣﺰﯾﺖ و زﯾﺎدت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻫﻤﺎن ﻋﺎﻟﻢ اﻋﻠﻢ ﻋﻠﻤﺎي ﻋﺎﻟﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ ﻏﯿﺮ او ﭘﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 285‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪388 :‬‬‫ﻫﺮ ﮐﻪ زﻋﻢ اﻧﻔﮑﺎك اﻋﻠﻤﯿﺖ ازﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ اﺟﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺻﺮاﺣﮥ ﺿﺎل ﺑﻠﮑﻪ اﺿﻠﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻘﺎم ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﻘﺼـﺪ ﻓﺮار از ﺛﺒﻮت اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻋﺘﺮاف ﺑﺮﺟﺤـﺎن آن ﺟﻨﺎب در اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده ﺧﻮد دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ از ﺳـﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب و اوﺿـﺢ و اﺑﯿﻦ ﺷﺎﻫـﺪﺳﺖ درﯾﻦ ﺑـﺎب ﻋﻨـﺪ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒـﺎب و ﻫـﺬا ﻣﻦ ﺟﻼﺋﻞ آﺛﺎر ﻋﻠﻮ اﻟﺤﻖ و ﻟا ﺼﻮاب‬‫دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ رﺟـﻮع ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺴـﺒﺐ زﯾـﺎدت اﯾﻀـﺎح و ﺑﯿـﺎن آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﻇـﺎﻫﺮ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد او اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻢ ﺻـﺎﺣﺐ اﯾﻀـﺎح و ﺑﯿـﺎن ﺑﻮد ﻟﯿﮑﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺰﯾﺖ ﺑﺮ او داﺷﺖ ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻬﺮه از اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ از دﻻﺋﻞ ﻣﻮﻓﻮره و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻏﯿﺮ‬‫ﻣﺤﺼﻮره ﺟﻬـﻞ و ﺣﺮﻣﺎن ﮐﻠﯽ او از اﺻﻞ ﻋﻠﻢ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﻓﺎﻧّﯽ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻪ ﺣﻆ ﻣﻦ اﻻﯾﻀﺎح و اﻟﺒﯿﺎن و ﮐﯿﻒ ﯾﺘﺎﺗﯽ ﻟﻪ ﺷـﯽء ﻣﻦ‬‫اﻻﻓﺼـﺎح و اﻟﺘﺒﯿـﺎن ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﺮاي اﺧﻤـﺎل اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﻇﻬﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺗﻔﻮه ﮐﺮده ﯾـﺎ زﻋﻢ ﻧﻤﻮده ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﺤـﺎل و از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺑﺮاي او ﻣﻮﺟﺐ اﻧﻘﻄـﺎع و اﻧﺨﺰال ﺳﺖ و ﺣﺮﻓﻬـﺎي ﻧـﺎﻣﺮﺑﻮط و ﮐﻠﻤـﺎت‬‫ﻇﺎﻫﺮة اﻟﺴـﻘﻮط او ﺟﻤﻠﮕﯽ در اﻧﻔﺼﺎم و اﻧﺤﻼل ﻣﺜﻞ ﺧﺰرات ﻗﻼﺋﺪ اﻃﻔﺎل ﭘﺎﻣﺎل اﻗﺪام رﺑﺎت اﻟﺤﺠﺎل َو ُﻫْﻢ ﯾُﺠﺎِدﻟ ُﻮَن ﻓِﯽ اﻟﱠﻠِﻪ َو ُﻫَﻮ َﺷِﺪﯾُﺪ‬‫اﻟ ِْﻤﺤﺎِل‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﮔﻤـﺎن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮﯾـﺪان ﻋﻠﻢ را ﺑﺮﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻤﺶ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد زﯾـﺎدهﺗﺮ ﻓﺎرغ ﺑﻮد ﺑﺮاي‬‫ﻣﺮدم ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ ﻧﺰد او اﻋﻠﻤﺴﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻈﻨﻮﻧﺎت ﻓﺎﺳﺪه و ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﮐﺎﺳﺪه اوﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺳـﻤﺘﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد ﭼﻪ اوﻻ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه ﮐﻪ ﺗﻔﺮغ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻬـﺪ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺘﻔﺮغ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿـﺎن ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺣﺎﻻت ﻋﻬـﺪ آن ﺟﻨﺎب را ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺷـﺘﻐﺎل‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺣﺮوب و ﻣﻐـﺎزي و ﺑﻌﻮث و ﺳـﺮاﯾﺎ و ﻗﺘﻞ ﮐﻔﺎر اوﻏﺎد و اﺻـﻄﻼم ﻓﺠﺎر اﻫﻞ ﻋﻨﺎد ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ ﺑﻮد‬‫ﺑﺨﻼـف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺧﻮر ﻣﻌﻬﻮد و ﺟﺒﻦ ﻣﺸـﻬﻮد ﺧﻮد از ﺗﺤﻤـﻞ اﯾﻦ ﻣﮑـﺎره و زﺣﻤﺎت ﻣﻌﺎذ و ﻣﺠﺎر و ﺑﻮﺟﻪ اﯾﺜﺎر ﻓﺮار ﺑﺮ ﻗﺮار از‬‫اﻋﻤﺎل ﻋﻈﯿﻤﻪ و اﺷﻐﺎل ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺟﻬﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪389 :‬‬‫دور و ﺑﺮ ﮐﻨﺎر ﺑﻮد و ﻫﯿﭽﮑﺎري ﺟﺰ ﺻـﻔﻖ ﺑﺎﻻﺳﻮاق ﻧـﺪاﺷﺖ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ارﺟﺎع ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻣﺮﯾﺪﯾﻦ و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﯿﭻ دﺧﻠﯽ ﺑﺘﻔﺮغ ﻧﺪارد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ اﻣﺮ ﺗﻔﺮغ ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻨـﺎ ﺑﻮد و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺣﻈﯽ از ﻋﻠﻢ ﻣﯽداﺷﺖ ﭼﻪ ﺟـﺎي ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮ‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻠﺤﺎظ ﺗﻔﺮﻏﺶ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺎو ﺻﺎدر ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ارﺟﺎع‬‫ﺧﻼﺋﻖ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻠﺤﺎظ اﺷـﻐﺎل ﺣﺮﺑﯿﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻧﻔﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻢ‬‫رﺟﻮع ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم دادﻧـﺪ ﻟﻬﺬا ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎر در رﺟﻮع ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺷﺨﺼـﺴﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ او در اﺷـﻐﺎل‬‫ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻣﺤﺎرﺑﻪ ﮐﻔﺎر اﻧﺬال اﺷـﺘﻐﺎل داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺮدم را ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ در اﺳﺘﻔﺎده ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي رﺟﻮع ﺑﺎو ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ اﯾﻨﺴﺖ ﺣﺎل ﻋﻬﺪ‬‫ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻋﻬﺪ آن ﺟﻨﺎب ﭘﺲ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺘﻔﺮغ ﺑﺮاي ﻣﺮدم ﻧﺒﺎﺷﺪ و‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺘﻔﺮغ ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﺎﺋـﺪه ﺑﺤـﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺷـﻐﻞ ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ اﻓﻀﻞ و اﻋﻼي‬‫اﺷـﻐﺎل ﺧﻼﻓﺘﺴﺖ و ﻫﯿـﭻ ﺷـﻐﻠﯽ ﻣﻘﺎﺑﻞ آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 286‬از ‪431‬‬‫ﻣﺸﻐﻮﻟﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺪﯾﮕﺮ اﺷﻐﺎل ﺧﻼﻓﺖ ﭘﺴﻨﺪ ﮐﺮد و ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ او را اﻋﻠﻢ ﻣﯽداﻧﺴﺖ ﻣﺮدم را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺎو در اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﻧﺪاد و او‬‫را در ﺣـﺎل ﺧﻼـﻓﺘﺶ از ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺷـﻐﺎﻟﺴﺖ ﻣﺤﺮوم ﮐﺮد و اﯾﻦ ﻣﻨﺼﺐ ﺧﻄﯿﺮ را ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ‬‫ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻤﺘﺮ از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﻣﻔﻮض ﮐﺮد و ﻣﺮدم را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب داد و ﺣﯿﻒ ﺻﺮﯾﺢ درﯾﻦ ﺑﺎب روا‬‫داﺷﺖ ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻـ زﻋﻢ ﻣﻦ ﺧـﺪﻋﺘﻪ اﻟﮑﻮاذب و ﺗﺎﻫﺖ ﺑﻪ اﻟﻐﯿﺎﻫﺐ و ﺣﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ارﺟﺎع ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﺧﻠﻖ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺑـﺎب اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ ﺧﻮد دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ اﻣـﺎﻣﺖ و ﺑﺮﻫـﺎن ﻻﺋـﺢ ﺧﻼـﻓﺖ آن ﺟﻨـﺎب‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و واﻗﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ در ﻧﺸـﺮ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﻬـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ ﻋﻬـﺪ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻬﺪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻈﻬﻮر رﺳـﯿﺪه ادﻟﻪ ﻗﺎﻃﻌﻪ اﻣﺎﻣﺖ و ﺧﻼﻓﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺰد‬‫ارﺑﺎب ﺑﺼﯿﺮت از ان ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮان اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮﯾﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻇﺎﻫﺮي ﻣﺘﻐﻠﺐ ﺷﺪه اﺷﻐﻞ ﻣﻦ ذات اﻟﻨﺤﯿﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ از‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪390 :‬‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺨﻄﯽ ﻧﺮﺳﯿﺪﻧﺪ و ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺣﻘﯿﻘﯽ آن ﺟﻨﺎب ﻫﻤﺎن ﺑﺰرﮔﻮار ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻤﻔﺎد‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫در ﺣﻞ ﻣﻌﻀـﻼت ﺻـﻌﺎب ﻣﺮﺟﻊ و ﻣﺂب ﻫﺮ ﺷـﯿﺦ و ﺷﺎب ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ و اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب را ﺑﻔﺘﺢ‬‫اﺑﻮاب ﻋﻠﻮم راﺋﻌﮥ اﻻﻟﺒﺎب از ﻋﺒﺎب ﻣﻌﻀﻼت اﻫﻞ ﮐﺘﺎب ﺑﺴﺎﺣﻞ ﺟﻮاب ﻣﻮﺻﻞ اﻟﯽ اﻟﺼﻮاب ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ‬‫ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﺎ زﯾﺎده ﻣﺬﮐﻮر در ﺧﺒﺮ ﻓﺮدوس »و أﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ‪ ،‬و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ‪ ،‬و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ« و رد آن‪ ،‬و‬‫رد ﮐﻠﻤﻪ »و ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ« در رواﯾﺖ دﯾﮕﺮ ﻓﺮدوس ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺪه وﺟﻪ‬‫اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻠﯽ ان ﺗﻠﮏ اﻟﺮواﯾﮥ ﻣﻌﺎرﺿﮥ ﺑﺨﺒﺮ اﻟﻔﺮدوس‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳـﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬـﺎ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺳـﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻓﻬـﺬه ﺻـﺮﯾﺤﮥ ﻓﯽ ان اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ ﭘﺲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺮاﺋﺐ ﺧﺮاﻓـﺎت و‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻫﻔﻮاﺗﺴﺖ و وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن آن ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﺑﺼﺎر و اﻋﯿﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ واﺿـﺢ‬‫اﻟﻌﺠﺮ و اﻟﺒﺠﺮ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و در ﻣﻘـﺎم ﻣﻌـﺎرﺿﻪ آن را ﺑﺎﺑﺘﻬـﺎج ﺗﻤـﺎم آورده ﻫﻤـﺎن اﻓـﺘﺮاي ﻓﻀـﯿﺢ و اﻓﮏ‬‫ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﮐّﺬاب ﺑﻦ ﮐّﺬاب ﻋﺎدي اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﻣﻮﺟﺪ و ﺑﺎدي آن ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﻨﺴﺞ آن ﺑﺎﻻي ﻣﻨﺒﺮ در ﺣﯿﻦ وﻋﻆ ﺑﺤّﺪ ﺧﺰي و‬‫اﻓﺘﻀﺎح رﺳـﯿﺪه ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﯿﻞ ﻓﯽ رّد ﮐﻼم اﻻﻋﻮر ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ اﻟﺠﻤﯿﻞ ﭘﺲ اﮔﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﻈﯽ از ﻋﻘﻞ و ﻧﻈﺮ ﻣﯽداﺷﺖ‬‫ﻻزﻣﺶ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ زور واﺿﺢ و ﺑﻬﺘﺎن ﻻﺋﺢ را ﮐﻪ اﺳـﻼف او از ﻣﺰﯾﺪ ﺣﯿﺎ ﺑﺮﻣﻼ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺠﻌﻮل و ﻣﻔﺘﺮي و ﻣﻨﺤﻮل ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﺑﺮاي‬‫ﺗﻄﯿﯿﺐ ﻗﻠﻮب ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌـﺎم و ﻓﺮﯾﻔﺘﻦ ﻋﻘﻮل آن ﺳـﻔﻬﺎء اﺣﻼـم ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ ﺑﺠﻌﻞ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﻣـﺬﮐﻮر ﻧﻨﻤﺎﯾـﺪ و اﺻـﻼ و‬‫ﻣﻄﻠﻘﺎ ﮔﺮد ﻧﻘﻞ آن ﻧﯿﺎﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﺣﺐ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﻧﻈﺮش را ﻣﺼﺎب و ﻋﻘﻠﺶ را ﺧﺮاب ﮐﺮده ﻟﻬﺬا درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻼ ﺧﻮف ﻣﻼم ﻧﻘﺎد‬‫اﻋﻼم آن را دﺳﺘﺎوﯾﺰ ﺧﻮد ﻧﻤﻮده و ﺑﻨﻘﻞ آن از ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ در اﺳﺘﺤﻘﺎق درﮐﺎت ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺮاي ﺟﺎﻋﻞ و ﻗﺎﺑﻞ آن اﻓﺰوده دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﺧﺒﺮ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻨﻘـﻞ آن درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم راه ﻣﻌـﺎرﺿﻪ ﭘﯿﻤﻮده ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻋﻈﺎم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم‬‫ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘﺪوح ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ در ذﯾﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و اورد ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ اﻟﻤﺬﮐﻮر ﺑﻼ اﺳﻨﺎد‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد رﻓﻌﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 287‬از ‪431‬‬‫و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻋﻦ اﻧﺲ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ‬‫و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﮥ ﻓﮑﻠﻬﺎ ﺿـﻌﯿﻔﮥ و اﻟﻔﺎظ اﮐﺜﺮﻫﺎ رﮐﯿﮑﮥ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺳﺨﺎوي واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺤﺮف را ﺑﺪو ﻟﻔﻆ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ در ﯾﮑﯽ از ان ﺳّﺮاق ارﺑﺎب ﺷﻘﺎق ﻫﻤﺎن ﻃﺮﯾﻖ اﻓﺘﺮاي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪391 :‬‬‫اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﭘﯿﻤﻮده اﺳﺎس ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﺣﯿﻄﺎن ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ و ﺳﻘﻒ ﺑﻮدن ﻋﺜﻤﺎن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و در دﯾﮕﺮي ذﮐﺮ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﻮدن‬‫ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻘﻮﺑﺎت اﻟﻬﺎوﯾﻪ اﻓﺰودهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺧﻮد ﺳـﺨﺎوي ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﺑﻮدن آن و اﺷـﺘﻤﺎل‬‫آن ﺑﺮ اﻟﻔﺎظ رﮐﯿﮑﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮاي اﻧﮑﺸﺎف اﻣﺮ و اﻧﻬﺘﺎك ﺳﺘﺮ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺿـﻼﻟﺖ اﺛﺮ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي اﻣﺮي دﯾﮕﺮ ﭘﯿﺪا ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﺳـﺒﺐ ﻇﻬﻮر ﮐﻤﺎل وﻫﯽ و ﻫﻮان اﯾﻦ ﮐﺬب واﺿﺢ‬‫اﻟﺒﻄﻼـﻧﺴﺖ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺳـﺨﺎوي ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ در ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ اﺗﺒﺎع ﭘـﺪر ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ اﺳـﻨﺎدي ﺑﺮاي آن ذﮐﺮ‬‫ﻧﮑﺮده و ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻠﻤﯽ در ﻓﺮدوس اﺣـﺎدﯾﺚ آن را ﺑﺤـﺬف اﺳﺎﻧﯿـﺪ آورده و ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ ﮐﺘـﺎب ﻣﺴـﻨﺪ‬‫اﻟﻔﺮدوس را ﺻـﺮف ﺑﺮاي ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺳﺎﻧﯿـﺪ اﺣـﺎدﯾﺚ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب واﻟـﺪ ﺧﻮد ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﺮاي آن اﺣﺎدﯾﺚ ﭘﯿـﺪا‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و زﯾﺮ ﻫﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي آن ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻣﺜﻞ ﭘﺪر‬‫ﺧﻮد ﺑﻼ ﺳـﻨﺪ آورده ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﭼﻨﺎن ﺑﯽ ﺳـﺮ و ﭘﺎ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي آن و ﻟﻮ ﻣﻘﺪوح ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑﻬﻢ ﻧﻤﯽرﺳﺪ و ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ را ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ اﻫﺘﻤﺎﻣﯽ ﮐﻪ در ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺳﺎﻧﯿﺪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺘﺎب واﻟﺪش داﺷﺖ ﻣﯿﺴـﺮ و ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﺳـﻨﺪي‬‫ﺑﺮاي آن ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﻇﻬﻮر وﻫﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب و ﺣﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮ و ﻏﯿﺮ ﻣﮑﺘﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭘﺴـﺮ دﯾﻠﻤﯽ را ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻬﻢ ﻣﯽرﺳـﯿﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در رد ﮐﻼم اﻋﻮر ﺣﺴﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ در ﺗﺎرﯾﺦ‬‫ﺧﻮد داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺪ و ﺑﺎدي اﯾﻦ ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎدي اﻋﻨﯽ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺳﺘﺮآﺑﺎدي ﺧﻮد از ذﮐﺮ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﺮي ﻗﺎﺻـﺮ و ﺧﺎﺳﺮ‬‫ﻣﺎﻧـﺪه و ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﯿﺎد ﺑﮑـﺬب و زور و اﻟﺘﻤﺎس ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ وﻋﻆ آن ﺧﺪوع ﻏﺮور ﺟﺮأت ﺑﺮ ذﮐﺮ اﺳـﻨﺎد آن و ﻟﻮ اﺧﺘﺮاﻋﺎ ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﻧﻨﻤﻮده ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ از ﻋﺒـﺎرت ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣـﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾـﺪه ﺣﺎل ﻣﻘـﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﮑـﺬوب و ﻣﺠﻌﻮل ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اذﻫﺎن و ﻋﻘﻮل ﺑﺤـﺪ اﺗﻀﺎح ﺗﺎم ﻣﯽرﺳﺪ و ﺑﻌﺪ از آن ﮐﺎر اﺣﺪي از ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را در ﻣﺤﻞ‬‫اﺣﺘﺠﺎج ذﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﺑﺂوردن آن در ﻣﻘﺎم ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺮا و ﻟﺠﺎج ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺪاﺋﻊ ﻣﻨﮑﺮه اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮐﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪392 :‬‬‫درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻋﺒﺎرت ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﺳﺨﺎوي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ وارد ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ آن را ﺗﺎ ﺑﺬﮐﺮ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل اﻋﻨﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و آﺧﺮ ﻋﺒﺎرت ﺳﺨﺎوي ﮐﻪ در ان ﺧﺒﺮ ﻣﻨﺤﻮل‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ‬‫ﻧﯿﺰ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﻮد و از آن ﻗﺪح ﺳـﺨﺎوي درﯾﻦ دو ﺧﺒﺮ و رﮐﯿﮏ ﮔﻔﺘﻦ اﻟﻔﺎظ آن ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﺪ ﯾﮑﺴﺮ ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﻮده و ازﯾﻨﺠﺎ و اﻣﺜﺎل آن‬‫ﺣﺎل دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات و ﮐﯿﻔﯿﺖ اﻧﻬﻤﺎﮐﺸﺎن در اﻇﻬﺎر ﺑﺎﻃﻞ و ﮐﺘﻤﺎن اﻣﺮ ﺣﻖ ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﻣﯽﺷﻮد و اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﺠﺎزي‬‫ﺳـﻮم آﻧﮑﻪ از ﻋﺠـﺎﺋﺐ آﯾـﺎت ﻋﻠﻮ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﻖ و ﺳـﻤﻮ اﻣﺮ ﺻـﺪق آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ دﯾﻠﻤﯽ را ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺑﻌﺾ ﻓﺘـﺎواي ﺧﻮد‬‫ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺑﻌﺾ ﺳﺎﺋﻠﯿﻦ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻧﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ دﯾﮕﺮ دﯾﻠﻤﯽ را ﮐﻪ در آن ﺣﻠﻘﻪ ﺑﻮدن ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﻫﻮن‬‫و ﻣﻄﻌﻮن ﻓﺮﻣﻮده و درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺑﺎﻗﺘﻔـﺎي اﺛﺮ ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﺨﺎوي ﻃﺮﯾﻖ ﻧﻘـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﭘﯿﻤﻮده و ﺑﺎﺗﺒﺎع ﻣﺴـﻠﮏ آن ﻧﺎﻗـﺪ ﺑﺎرع در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ‬‫ﻣﻄﻠﻮب اﻓﺰوده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺘﺎواي ﺣﺪﯾﺜﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 288‬از ‪431‬‬‫و )ﺳـﺌﻞ( رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﻞ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ أم ﻻ )ﻓﺎﺟﺎب( ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ رواه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﺗﺒﻌﻪ اﺑﻨﻪ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺿﻌﯿﻒ ﮐﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﻬﺎ‬‫ﻓﻬـﻮ ﺿـﻌﯿﻒ اﯾﻀـﺎ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕـﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿـﻮع و ﺧـﺒﺮ ﻣﺼـﻨﻮع را ﺑـﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد در ﻣﻘـﺎم ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺑﺘﻀﻌﯿﻔﺶ ﭘﺮداﺧﺘﻪ در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﻼ ﺗﺤﺮج و ﺗﺎﺛﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽآرد و آن را ﻣﻌﺎرض‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﯽاﻧﮕـﺎرد و اﺻـﻼ ﺑﺨﯿﺎل ﺧﻮد ﻧﻤﯽﮔﺬراﻧـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻪ ﭘﻬﻦ ﭼﺸـﻤﯽ و ﺑﯽﺷـﺮﻣﯿﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮕﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و‬‫ﺗﻨـﺎﻗﺾ و ﺗﻨـﺎﮐﺮ را ﺑﻬﺮ ﺧﻮد آﺳﺎن ﻣﯽداﻧـﺪ و در ﺧﻄﺎب اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﻖ ﺑﺎ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻣﺤّﻠﯽ ﺑﺎ ﻋﺎﻃﻞ ﺟﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ‬‫اﻟﺤﻖ ﺟﺰاي اﯾﻦ اﻧﺼـﺎف دﺷـﻤﻨﯿﻬﺎ را ﺳﻮاي ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻗﻬﺎر دﯾﮕﺮ ﮐﺴـﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﻨﺎرش ﮔـﺬارد و ﺑﺎزاي اﯾﻦ ﺗﻌﻨﺖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﻌﻨﺪ‬‫ﻓﻀـﯿﺢ آﻧﭽﻪ ﻓﺮاﺧﻮر اوﺳﺖ ﺑﺎو وادارد ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺠﻌﻮل و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻨﺤﻮل ﺑﺤﺪي ﺳﺎﻗﻂ از ﭘﺎﯾﻪ اﻋﺘﺒﺎر و ﻣﻬﺘﻮك اﻟﺤﺠﺐ و‬‫اﻻﺳـﺘﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﺎﺧﺮﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺰ از ﺣﺎﻟﺘﺶ آﮔﺎه ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺘﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ آن ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ واﺿﻊ و ﺟﺎﻋﻞ آن‬‫ﻣ ﯽ ﭘ ﺎ ﺷﻨ ﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪393 :‬‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺘﻤﺪﺧﺎن ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ در ﺗﺤﻔﮥ اﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﺑﻤﻨﺎﻗﺐ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻻ ﺗﻘﻮﻟﻮا ﻓﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ اﻟّﺎ ﺧﯿﺮا‬‫ﻓﺮ ﺑﻼ ﺳﻨﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻫﻮ ﻣﻨﮑﺮ ﺟّﺪا و اﻇّﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و اﻧﻤﺎ وﺿﻌﻪ ﻣﻦ وﺿﻌﻪ ﻟﯿﻘﺎﺑﻞ ﺑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮزا ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺪﺧﺸﺎﻧﯽ اوﻻ ﺑﺎﻇﻬﺎر اﯾﻨﮑﻪ دﯾﻠﻤﯽ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ را ﺑﻼ ﺳـﻨﺪ آورده ﺳﻘﻮط آن از اﻧﻈﺎر اﻫﻞ‬‫اﻋﺘﺒﺎر واﺿﺢ ﻓﺮﻣﻮده و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و ﻫﻮ ﻣﻨﮑﺮ ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﻧﮑﺎر و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻋﻮار و اﻇﻬﺎر ﺷﻨﺎر آن ﻧﻤﻮده و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ﻟﻔﻆ ﺟّﺪا در اﻇﻬﺎر‬‫ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﻨﮑﺮﯾﺖ آن اﻓﺰوده و راﺑﻌﺎ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و اﻇّﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ﻏﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن آن اﺷـﮑﺎر ﮐﺮده و ﺧﺎﻣﺴﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﺎﻓﺎده اﯾﻨﮑﻪ واﺿـﻊ‬‫اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫آن را وﺿﻊ ﻧﻤﻮده راه اﻗﺼـﺎي ﺗـﺬﻟﯿﻞ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ او ﺳـﭙﺮده ﭘﺲ ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺧـﺒﺮ ﺑﯽاﺛﺮ را ﮐﻪ اﻫـﻞ ﻧﺤﻠﻪاش‬‫ﺧﻮد در ﭘﯽ ﻫﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس آن اﻓﺘﺎدهاﻧـﺪ ﺑﻼ ﺗﺤﺮج در ﻣﻘﺎم ﻣﻌﺎرﺿﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﻣﯽآرد و ﻫﻤﺖ ﺑﺮ ﻣﺠﺎدﻟﻪ ﻋﺎﻃﻠﻪ و ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺑﺎﻃﻠﻪ ﺑﻼ‬‫وﺳﻮاس و ﻫﺮاس ﺑﺮﻣﯽﮔﻤﺎرد ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﮐـﺬب و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻨﻬﺪم اﻟﺒﻨﯿﺎن ﺑﻨﺤﻮي ﭘﯿﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ اﻃﻼع ﺑﺮ اﺳﺘﺪﻻل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﺻﻮاﻋﻖ ﺑﺎﻓﺎده ﻣﺘﯿﻨﻪ ﺧﻮد ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮي ﺑﻮدﻧﺶ واﺿﺢ و روﺷﻦ و ﻻﺋﺢ و ﻣﺒﺮﻫﻦ‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ ﻓﺮﻣﻮده زﻧﮓ ارﺗﯿﺎب و اﺳﺘﻨﮑﺎر از ﻗﻠﻮب ارﺑﺎب ﻣﻌﺮﻓﺖ و اﻋﺘﺒﺎر زدودهاﻧﺪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ‬‫ﮐﻪ ﻣﻮﻟﻮي وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﮑﻬﻨﻮي ﮐﻪ از ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻋﻠﻤﺎي اﯾﻦ دﯾﺎر و ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﮐﻤﻼي اﯾﻦ اﻋﺼﺎر ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در ﻣﺮآة اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و آﻧﭽﻪ در ﺑﻌﺾ رواﯾـﺎت درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺣﻖ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤـﺎق ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮاﺳﺖ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﺼﻮاﻋﻖ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻧﺼـﻔﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤـﺎم ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب اﻟﺤﺎق و ﺗﺤﺮﯾﻒ و ارﺑﺎب ادﻏﺎل و ﺗﻠﻔﯿﻒ‬‫آﻧﭽﻪ در ﺑﻌﺾ رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در ﺣﻖ اﺻﺤﺎب اﻟﺤﺎق ﮐﺮدهاﻧﺪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را در ﺻﻮاﻋﻖ آورده ﺗﻤﺎم آﻧﮑﻪ ﺑﺤﯿﺜﯿﺘﯽ ﮐﻪ‬‫در ﺻﻮاﻋﻖ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻔﺘﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﺘﻔﻀﻞ ﺑﺎﻓﺎﺿﮥ اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ ﺣﯿﺚ ﻇﻬﺮ ﺑﻨﺺ ﻫﺬا اﻟﻔﺎﺿﻞ اﻟﻔﺎﺋﻖ ان ﻣﺎ اﺗﯽ ﺑﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻤﺎﺋﻖ ﻓﯽ اﻟﺼﻮاﻋﻖ ﻣﻦ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت و اﻟﻤﻔﺘﺮﯾﺎت اﻟﺘﯽ اﻟﺤﻘﻬﺎ اﻟﻮﺿﺎﻋﻮن ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺋﻖ ﻓﯿﺎ ﻟّﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 289‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪394 :‬‬‫ﮐﯿﻒ اﺛﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻃﺮاح اﻟﻮﺛـﺎﺋﻖ و رﮐﺐ ﻓﯽ ﺣﺐ ﺷـﯿﻮﺧﻪ ﺑﻨـّﯿ ﺎت اﻟﻄﺮاﺋﻖ ﻓﻤـﺎل اﻟﯽ ﺗﻠﮏ اﻻﮐﺎذﯾﺐ اﻟﺠﺎﻟﺒـﮥ ﻟﻠﺒﻮاﺋﻖ و ﻟﻢ ﯾﺒﺎل ﺑﺎدﺧﺎل‬‫ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﻫﻤـﺞ اﻟﺮﻋﺎع اﺗﺒﺎع ﮐﻞ ﻧﺎﻋﻖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮاﻗﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﯿﻞ ﻣﻊ اﻟﺨﺮاﺋﻖ و ﻫﻮ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﺑﻠﻄﻔﻪ ﻋﻦ اﻟﻮﻗﻮع ﻓﯽ اﻟﻤﻀﺎﺋﻖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ درﯾﻦ‬‫ﺧﺒﺮ دﯾﻠﻤﯽ واﺿـﺢ ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺳـﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ وﺿﻊ ﻧﻤﻮده و واﺿﻊ ﺧﺒﺮ واﺣـﺪي ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻣﺤﺮاب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﯾﻦ ﺗﻨﺎﮐﺮ ﺷـﻨﯿﻊ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﻓﻈﯿﻊ دﻟﯿﻞ ﻗﻄﻌﯽ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮدن ﻫﺮ دو ﺧﺒﺮ ﺳﺎﻗﻂ اﻻﺛﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و آﻟﻪ ﺑﺼـﯿﺮت را‬‫اﺣﺴﻦ ﺑّﯿﻨﻪ اﺳﺖ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ واﺿﻊ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﻦ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﮐـّﺬاب ﺧﺒﯿﺚ ﺑﻮد و وﻗﻮع ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻨـﺎﮐﺮ و ﺗﻨـﺎﻓﺮ در ﻣﯿـﺎن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت دو ﻧﻔﺮ از‬‫وﺿﺎﻋﯿﻦ و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﭼﻨـﺪان ﻣﺴـﺘﺒﻌﺪ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ را ﺑﺮ ﻣﺠﻌﻮﻻت و ﻣﻨﺤﻮﻻت دﯾﮕﺮي اﻃﻼع ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷـﺪ‬‫اﻟﺒﺘﻪ از ﻋﺠﺎﺋﺐ روزﮔﺎر ﮐﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ را ﺑﭽﺎر ﻣﻮﺟﻪ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻧﺪازد اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺣﺐ ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮد ﭼﻨﺎن ﻣﺪﻫﻮش و‬‫ﺳﺮﻣﺴﺖ ﺷﺪه ﮐﻪ از ﺣﺼﻮل ﻣﻨﺎﻗﻀﻪ واﺿـﺤﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺳﻄﺮي ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺒﺮي ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺧﻠﯿﻊ اﻟﻌﺬار و ﮔﺴﺴﺘﻪ‬‫ﻣﻬـﺎر در وادي ﺟﻼﻋﺖ رﻓﺘﻪ در اول ﮐﻼم ﺧﻮد اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﻣﺤﺮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و ﺑﻌـﺪ آن ﺑـﺪو ﺳﻪ ﺳـﻄﺮ ﺑﺰودي ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﺎﻣﺘﺮ‬‫آن را ﻓﺮاﻣﻮش ﮐﺮده اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺳـﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ واﻧﻤﻮده ﺑﺎر اﻓﺘﺮا ﺑﺮ دوش ﺧﻮد ﻧﻬﺎده و اﺻـﻼ ﺑﺨﯿﺎل ﻧﯿﺎورده ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﺮاب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ اﺳﺎس آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و اﮔﺮ اﺳﺎﺳـﺴﺖ ﻣﺤﺮاﺑﺶ ﻧﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﯾﻨﻬﻢ از آﺛﺎر ﺧﺬﻻن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﺳﺖ و ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را دﻟﯿﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ او در ﺻـﺪد اﻧﮑﺎر ﺣﻖ و ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺮآﻣـﺪه ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎي ﭘﺎ در ﻫﻮا ﻣﯽﮔﻮﯾـﺪ و‬‫ﺑﻤﻨﺎﻗﻀﺎت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﻄﺎ راه ﺟﻮر و اﻋﺘﺪا ﻣﯽﭘﻮﯾﺪ ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﺣﺴـﯿﺒﻪ و ﺣﺴﯿﺐ اﻣﺜﺎﻟﻪ و ﻫﻮ اﻟﻤﺆاﺧﺬ اﯾﺎه ﻋﻠﯽ ﺳﻮء ﻓﻌﺎﻟﻪ و ﻗﺒﺢ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ دﯾﻠﻤﯽ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﺣﻈﯽ از واﻗﻌﯿﺖ ﻧﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻬﻞ او‬‫از اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ و ﻣﻌﺎرف دﯾﻨﯿﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر و ارﺗﻄﺎم او در وﺣﻞ ﺳﻔﻪ و ﻧﺎداﻧﯽ و ﻫﯿﻤﺎن او در ﺑﻮادي ﺣﯿﺮت و ﺳﺮﮔﺮداﻧﯽ‬‫ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎرﺳﺖ و ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ از ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر و اﺻﺤﺎب اﻋﺘﺒﺎر ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺎس ﻣﻨﻬﺎر ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ َﻋﻠﯽ َﺷﻔﺎ ُﺣْﻔَﺮٍة ﻣَِﻦ اﻟﱠﻨﺎِر‬‫ﺳﺖ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻋﻨﯽ ﺟﻨﺎب رﺳﻮل ﻣﺨﺘﺎر ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﻬﺎر ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﺎﯾﺪ و در اﻇﻬﺎر ﺳﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼﻫﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﻗﺼﯽ‬‫اﻟﻐﺎﯾﮥ اﻓﺰاﯾﺪ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﮐﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و اﻣﺜﺎل او از ﻓﺎﻗﺪﯾﻦ ﺑﺼﺮ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺗﺎﻣﻞ و ﺗﺤﺮج ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺎس ﻓﺎﺳﺪ ﺑﺮاي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪395 :‬‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺑﺎر ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺒﻨﺎي ﺑﺎﺋﺮ ﮐﺎﺳﺪ ﻣﯽﻧﻬﻨﺪ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ‬‫ﺧﺒﺮ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺤﺴﺐ ﻗﻮل ﺧﻮد أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﻓﺮط ﺟﻬﺎﻟﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺿـﻼﻟﺖ ﻣﺘﺒﻊ ﺷـﯿﻄﺎن ﺑﻮد و ﺑﻨﺤﻮي اﻋﺘﺮاي ﺷـﯿﻄﺎن او را زاﺋﻎ از‬‫ﻣﻨﻬـﺞ ﺻﻮاب ﻣﯽﻧﻤﻮد ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﻻـي ﻣﻨﺒﺮ ﻣﺮدم را ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ آﮔـﺎه ﻓﺮﻣﻮد و ﻣﺘﮑﻠﻢ ﺑﮑﻠﻤﻪ ﺣﻘﻪ ان ﻟﯽ ﺷـﯿﻄﺎﻧﺎ ﯾﻌﺘﺮﯾﻨﯽ ﻓﺎذا اﺳـﺘﻘﻤﺖ‬‫ﻓـﺎﻋﯿﻨﻮﻧﯽ و إذا زﻏﺖ ﻓﻘﻮﻣﻮﻧﯽ ﺷـﺪه ﻃﺮﯾﻖ اﻧﺼﺎف ﭘﯿﻤﻮد و ازﯾﻨﺠﺎ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺳﺎس ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار‬‫دادهاﻧـﺪ ﺑﻤﻔـﺎد ﻣـﺪﻋﯽ ﺳـﺴﺖ ﮔﻮاه ﭼﺴﺖ در ﻣﯿـﺪان اﻓﺘﺮا ﭘـﺎ را از ﺧﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ اول ﻓﺮاﺗﺮ ﻧﻬـﺎده و ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ اﺳﺎس زﯾﻎ و‬‫ﻋﺪوان ﮐﻪ ﻣﺘﺒﻊ وﺳﺎوس ﺷﯿﻄﺎﻧﺴﺖ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ رب ﻣﻨﺎن ﯾﮑﺴﺮ از ﺻﻮب ﺻﻮاب و ﻋﺮﻓﺎن راﺋﻎ و ﺑﺤﮑﻢ ﻋﻘﻞ ﺳﻠﯿﻢ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻏﯿﺮ ﺟﺎﺋﺰ و‬‫ﺳـﺎﺋﻐﺴﺖ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اﺳﺎس ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﻓﺴﺎد و اﻧﻬـﺪاد آن از ﻓﻌﻞ ﺧﻮد أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل اﯾﻨﮑﻪ رﺟﻮع أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در وﻗﺎﺋﻊ ﻋﺪﯾﺪه و ﻧﻮازل ﺷﺪﯾﺪه ﺑﻼ‬‫اﺷـﮑﺎل ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ‬‫او را روا ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ ﺗﻔﻮق ﺧﻮد ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب و ﺣﺼﻮل ﻣﺰّﯾﺖ اﺳﺎس ﺑﺮ ﺑﺎب ﭼﻨﯿﻦ رﺟﻮع ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺳـﺠّﻞ ﺟﻬﻞ ﺧﻮﯾﺶ را ﺑﺨﺘﻢ‬‫ﺣﺘﻢ ﻣﺴـﺠﻞ ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﭼﻪ اﺳﺎﺳـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﻮي ﺑـﺎب روي ﻋﺠﺰ و اﻧﮑﺴﺎر ﻣﯽآرد و اﯾﻦ ﻋﺠﺐ ﺑﺎﺑﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺎر‬‫ﻣﻨﺖ و اﺣﺴﺎن ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﺬارد و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ واﺿﻊ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺿـﻼﻟﺖ اﺛﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺤﺴﺐ زﻋﻢ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 290‬از ‪431‬‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ ﺑﺮاي اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺗﺮاﺷـﯿﺪه ﻣﮕﺮ ﺑﻠﺤـﺎظ ﻏﻔﻠﺖ ﺧﻮد از ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل آن ﻗـﺪوه ﺟﻬـﺎلﮔﻮﻧﻪ اﻧﺼﺎف ﺑﻨﺎﺧﻦ اﻋﺘﺴﺎف ﺧﺮاﺷـﯿﺪه دﻫﻢ‬‫آﻧﮑﻪ اﺳﺎس ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺿـﻼﻟﺖ اﺛﺮ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺤـﺪي ﻧﺎدرﺳـﺘﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺪي از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻋﻨﺪ‬‫اﻟﺘـﺪﺑّﺮ و اﻻﻣﻌﺎن ﺗﻔﻮه ﺑﺂن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ اﺳﺎس ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮ ﺧﻮد ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻘﺪم ﻣﯽﺷﻮد و ﻗﻮل ﺑﺘﻘﺪم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻔﺮ ﺻﺮﯾﺢ و ﺿﻼل ﻗﺒﯿﺤﺴﺖ و اﻫﻞ ﺳﻨﺖ آن را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ آورد ﮔﻮ‬‫ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ ﻣﻌﺘﻘﺪ آن ﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﺎﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه ﻓﺎﺳﺪه ازﯾﻦ ﮔﺮوه ﻣﺤﻞ ﻋﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﺠﺎﺳﺮﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪396 :‬‬‫اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺣـّﻂ ﺷـﺎن رﻓﯿﻊ آن ﺟﻨﺎب و اﻋﻼء اﻣﺮ اﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﭼﻬﺎ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮر ﺑﻌﻤﻞ ﻣﯽآورﻧـﺪ و در وﻗﺎﺋﻊ ﺑﯿﺸـﻤﺎر ﻣﺰﯾﺖ و‬‫رﺟﺤﺎن او ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮواﯾﺎت ﻣﺠﻌﻮﻟﻪ و ﻫﻔﻮات ﻣﺮذوﻟﻪ ﺧﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از ﻣﺴﯿﻠﻤﻪ و ﺳﺠﺎح ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫را ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺗﻔﻀـﯿﻞ دﻫﻨﺪ از اﯾﺸﺎن ﺑﺪﯾﻊ و ﻋﺠﯿﺐ ﻧﺘﻮان ﺷـﻤﺮد ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸﺒﻪ اﻟﺴﻤﺮ ﻣﺸﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎن‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﻓﺴـﺎد آن ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗـﻞ ذي ﺑﺼـﺮ ﻇـﺎﻫﺮ ﺑﻠﮑﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﯿﻄـﺎن ﺟﻤـﻊ ﺣﺎﺋـﻂ ﺳﺖ و ﺣﺎﺋـﻂ ﺑﻤﻌﻨﯽ دﯾـﻮار‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺣﯿﻄﺎن ﺑﺮاي ﺑﯿﻮت ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺳﻮر ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﻠﻔﻆ ﺣﯿﻄﺎن ﺧﻼف ﻓﺼﺎﺣﺘﺴﺖ و اﺣﺪي از ﻓﺼـﺤﺎء اﻟﻠﺴﺎن ﺑﺠﺎي ﺳﻮر‬‫اﺳـﺘﻌﻤﺎل ﻟﻔـﻆ ﺣﯿﻄـﺎن ﻧﻨﻤـﻮده و ﻣـﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿـﺎن ﻓﮑﯿـﻒ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺘﮑّﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻧﺰل ﺑﻠﻐﺘﻪ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻔﺮﻗـﺎن و اﺧﺮﺳﺖ ﻓﺼـﺎﺣﺘﻪ‬‫ﺧﻄﺒﺎء ﻗﺤﻄﺎن و ﻋﺪﻧﺎن و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻓﯽ رد ﮐﻼم اﻻﻋﻮر در ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺘﺮاك‬‫اﻧﺲ ﺑﺮﺑﺴـﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻮﺿﻊ آن ﻗﻠﻮب اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﺧﺴـﺘﻪ و اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ آن را در ﺗﺎرﯾﺦ ﺧﻮد آورده و ﻃﺮﯾﻖ ﻗﺪح و ﺟﺮح اﺳـﻨﺎد و ﻣﺘﻦ آن‬‫از ﺳﺮ اﻧﺼﺎف ﺳﭙﺮده ﻟﻔﻆ ﺳﻮر واﻗﻊﺳﺖ و ﻋﺒﺎرﺗﺶ ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻮرﻫﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و واﺿﻊ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر ﻟﻔﻆ ﺳﻮر ﺑﺠﺎي ﺣﯿﻄﺎن از ارﺗﮑﺎب ﺧﻼف ﻣﺤﺎوره ﻋﺮب ﺳﺎﻟﻢ ﻣﺎﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﻫﺮ ﺳﻪ ﺗﺎ را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺳﻮرﯾﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ رﺳﺎﻧﺪ و اﻣﺮي را ﮐﻪ واﺿﻊ ﺧﺒﺮ دﯾﻠﻤﯽ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺤﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد از راه ﮐﺮم و ﺟﻮد ﺑﺮاي‬‫ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﻋﺎم ﻧﻤﻮد و اﻣﺜﺎل ﻫﺬه اﻻﺧﺘﻼﻓﺎت ﻓﯽ اﺷـﺒﺎه ﺗﻠﮏ اﻻﺧﺘﻼﻓﺎت ﻣﻤﺎ ﯾﻬﺘﮏ اﺳـﺘﺎرﻫﺎ و ﯾﮑﺸﻒ اﺳﺮارﻫﺎ و ﯾﺒﺪي ﻋﻮارﻫﺎ و‬‫ﯾﻌﻠﻦ ﻋﺎرﻫﺎ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﯿﻄﺎن ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺷﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺰد ذﻫﻦ ﺳـﻠﯿﻢ و ﻓﻬﻢ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ درﺳﺖ‬‫ﻧﻤﯽﺷـﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺤـﺪي از ﻋﻠﻢ ﺑﻌﯿـﺪ ﺑـﻮد ﮐﻪ رﺑـﺎت ﺣﺠـﺎل و ﻏﻠﻤـﺎن و اﻃﻔـﺎل او را ﻫﻨﮕـﺎم ﻣﻘـﺎوﻟﻪ و ﻧﻀـﺎل ﻣﻐﻠـﻮب و ﻣﻨﮑﻮب‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﺠﯿﺰ و اﻓﻬﺎم آن ﻣﻘﺘﺪاي ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﻋﻠﯽ رؤس اﻻﺷـﻬﺎد ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ و ﻇﻬﻮر ﻋﺠﺰ و ﻗﺼﻮر و ﺣﺴـﺮ و ﺣﺴﻮر او‬‫در ﻣﺸﮑﻼت ﻧﺎزﻟﻪ و ﻣﻌﻀﻼت ﻫﺎﺋﻠﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻬﻞ او از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺳﻬﻠﻪ ﻫﯿﻨﻪ و اﺣﮑﺎم واﺿﺤﻪ ﺑﯿﻨﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر و ﺟﺤﻮد ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﺰد ارﺑﺎب‬‫ﺗﺘﺒﻊ و ﺧﺒﺮت ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﺸـﻬﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻗﺒﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻗﺎﺻـﺮ ﺣﺎﺋﺮ و ﺧﺎﺳـﺮ ﺟﺎﺋﺮ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ‬‫ﺣﯿﻄﺎن و ﺟﺪران ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻫﻞ ﻫﺬا ﻻ ﺗﻬﺠﻊ ﺷﻨﯿﻊ و ﺗﻬّﺠﺲ ﻓﻈﯿﻊ ﻻ ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻻ اﻻﻋﻔﮏ اﻟﺨﻠﯿﻊ و اﻻرﻋﻦ اﻟﻠﮑﯿﻊ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪397 :‬‬‫ﺳﯿﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﺣﯿﻄﺎن ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺴﺖ ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ اﻗﻮال ﻧﺼـﻔﺖ اﺷﺘﻤﺎل ﺧﻮد ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﻓﺎﺳـﺪﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻣﻤﻌﻦ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ اﮐـﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از زﺑﺎن ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﮔﺎﻫﯽ ﮐﻞ اﺣـﺪ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫ﮔـﺎﻫﯽ ﮐـﻞ اﻟﻨـﺎس اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ و ﮔـﺎﻫﯽ ﮐﻞ اﻟﻨﺎس اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺣﺘﯽ اﻟﻤﺨـﺪرات ﻓﯽ اﻟﺤﺠﺎل و ﮔﺎﻫﯽ ﮐﻞ اﻟﻨﺎس اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺣﺘﯽ‬‫اﻟﻨﺴـﺎء و ﮔـﺎﻫﯽ ﮐـﻞ اﻟﻨـﺎس اﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ ﺣﺘﯽ اﻟﻌﺠـﺎﺋﺰ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ دﯾﮕﺮ اﻗﻮال ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ان اﻋﺘﺮاف ﺑﻌﺠﺰ و‬‫ﻧﺎداﻧﯽ ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮده در ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤـﺪه و اﺳـﻔﺎر ﻣﺴـﺘﻨﺪه ﻗﻮم ﻣﺎﺛﻮر و ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ‬‫اﻟﺠﻤﯿﻞ و ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻤﻌﻦ ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ اﻗﻮال ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎور ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﻘﺺ ﺑﻮاح و اﻓﺘﻀﺎح ﺻـﺮاح ﺟﺰوي از‬‫اﺟﺰاء ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﺑﻨﺺ ﻧﺒﻮي ﺣﯿﻄﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﺎﺋﺰ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺳﻮرﯾﺖ اﯾﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺘﯿﻨﻪ رزﯾﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺼﻮر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 291‬از ‪431‬‬‫ﺗﻮان ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃـﻞ ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﯾﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺣﺼـﯿﻨﻪ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺟﺰاي ﻓﺎﺳـﺪه ﻣﻄﻌﻮﻧﻪ و ﺣﯿﻄﺎن ﺑﺎﺋﺮه‬‫ﻣﻮﻫﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮن ﺳﻮرش ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴﯿﺴﺖ ﮐﻪ از ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺮدم ﺣﺘﯽ اﻟﻌﺠﺎﺋﺰ اﻗﻞ و اﺿﻌﻒ ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ وﻫﻦ و ﻓﺴﺎد و اﻧﺨﺮام‬‫و اﻧﻬـﺪاد آن ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ اﺟﺰاء ﺳﻮرﯾﻪ از ﻫﻤﻪ ﻣـﺪن ﻋﺎﻟﻢ ﭘﯿﺸﺘﺮ و ﺑﯿﺸﺘﺮﺳﺖ و ذﻟﮏ ﻣﻤﺎ ﯾﻬـﺪم اﺳﺎس اﻟـﺪﯾﻦ و ﻻ ﯾﻠﺘﺰﻣﻪ اﺣـﺪ ﻣﻦ ﻟا ﻤﻤﯿﺰﯾﻦ‬‫ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺮاﺷـﺪﯾﻦ ﭼﻬـﺎردﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼن و وﻫﻦ و ﻫﻮان ﺟﻤﻠﻪ ﺣﯿﻄﺎن از ﺗﺎﻣﻞ و اﻣﻌﺎن در اﻓﻌﺎل ﺧﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ واﺿـﺢ و‬‫ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﻨّﻘﺐ ﺧﺒﯿﺮ و ﻓﺎﺣﺺ ﺑﺼـﯿﺮ ﻧﯿﮏ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ در ﺣﻞ ﻣﺸـﮑﻼت ﺻـﻌﺎب و ﮐﺸﻒ ﻣﻌﻀﻼت ﺳﻨﺖ و‬‫ﮐﺘـﺎب رﺟﻮع ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻫﻨﮕـﺎم ﻧﺰول ﻧﻮازل ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ رو آورده ﺟﺒﯿﻦ ﻋﺠﺰ و ﻧﯿﺎز ﺑﺮ ﻋﺘﺒﻪ‬‫ﻓﻠﮏ رﺗﺒﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺳﻮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ رﺟﻮع ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب ﺑﻤﺴـﺘﻔﯿﺪﯾﻦ و ﺗﻼﻣﺬه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺜﻞ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺎس و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و اﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ رﺟﻮع ﺣﻀـﺮت ﺷﺎن ﺑﻘﺎﺻـﺮﯾﻦ اﺻـﺤﺎب ﻣﺜﻞ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ‬‫ﻋـﻮف ﻫﻢ در ﮐﺘﺐ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺼـّﺪق ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﺎﻫـﻞ ﺧﺎﺳـﺮ و ذاﻫـﻞ ﻗﺎﺻـﺮ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ‬‫ﺣﯿﻄـﺎن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﻓـﺎﺋﺰ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺳﻮرﯾﺖ اﯾﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﺘﯿﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺟﺮأت ﻋﻈﯿﻤﻪ وﺿـﺎﻋﯿﻦ اﻓـﺎﮐﯿﻦ و‬‫ﺟﺴﺎرت ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﮐﻪ از ﺗﻨﻘﯿﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻧﯿﻨﺪﯾﺸﯿﺪه ﻋﻤﺮ را ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ‬‫ﺟﺰوي از آن ﺟﻨﺎب واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪398 :‬‬‫و ﺑﺘﻌﯿﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﻮر ﻣﻨﺨﺮم ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻬﯿﻨﻪ ﻏﯿﺮ ﺣﺼـﯿﻨﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮده در وﻗـﺎﺣﺖ و ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ و در ﺣﻂ ﻣﺮﺗﺒﺖ آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ از ﻣﺴـﯿﻠﻤﻪ و ﺳـﺠﺎح ﻣﯽرﺑﺎﯾﻨـﺪ ﻓـﺎﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺸـﺘﮑﯽ ﻣﻦ ﻓﺎﺿـﺤﺎت اﻋﻤﺎﻟﻬﻢ و اﻗﻮاﻟﻬﻢ و ﻃﺎﻣﺎت اﺣﻮاﻟﻬﻢ و اﻓﻌﺎﻟﻬﻢ‬‫ﭘـﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑـﻪ اﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﺿـﻼﻟﺖ اﺛﺮ ﻣﺸـﺘﻤﻞﺳﺖ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﺜﻤـﺎن ﺳـﻘﻒ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑـﻮد و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ و ﺑﺮﻫـﺎن ﻻﺋـﺢ ﺑﺮ‬‫ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺼﺮ و ﺑﺼﯿﺮت ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ را اﺻﻼ ﺳﻘﻔﯽ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ و آﻧﭽﻪ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺴﻘﻒ دارد‬‫ﺑﯿﺘﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ از ﺷﺪت وﺿﻮح ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺪﻟﯿﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻧﺴﺒﺖ ﺟﻤﻠﻪ‬‫و ﻋﺜ ﻤ ﺎ ن ﺳ ﻘ ﻔ ﻬ ﺎ‬‫ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺤﺖ ﻋﺎﻃﻠﺴﺖ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﻋﻠﻮ ﺣﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ اﯾﻨﮑﻪ واﺿﻊ‬‫و ﻣﻔﺘﻌـﻞ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﭘﯽ ﺑﻤﺜـﻞ اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺤﺴﻮس ﻣﺒﺼـﺮ ﻧﺒﺮده در ﻋﯿﻦ وﺿﻊ و اﻓﺘﻌـﺎل ﺧﻮد دﻟﯿﻞ ﮐـﺬب و ﺑﻬﺘﺎن آن ﺑـﺪﺳﺖ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎ ﺧﺒﺮ‬‫ﺳﭙﺮده و اﯾﻦ اﻣﺮ را ﺑـﺪﯾﻊ ﻧﺘﻮان ﺷـﻤﺮد ﭼﻪ ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺑﺎﻣﺜـﺎل اﯾﻦ اﻣﻮر ﻗـﺪرت ﮐـﺎﻣﻠﻪ ﺧﻮد را در ﺑﺎب اﻇﻬﺎر ﺣﻖ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب‬‫اﺑﺼﺎر واﺿﺢ و ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺨﺬﻻن اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﻃﻞ در اﺑﺪاي ﻋﯿﻮب و ﻓﻀﺎﺋﺢ اﯾﺸﺎن ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و ﻏﻔﻠﺖ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ وﺿﺎﻋﯿﻦ ﺟﻬﺎل و‬‫اﻓﺎﮐﯿﻦ اﻧﺬال از ﭼﻨﯿﻦ اﻣﻮر واﺿﺤﻪ ﻇﺎﻫﺮه ﭼﻨﺪان ﻣﺤﻞ ﺗﻌﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﯽ ﻏﻔﻠﺖ دﯾﻠﻤﯽ از ان و اﺛﺒﺎت ﭼﻨﯿﻦ اﻓﮏ ﺑﯿﻦ و ﮐﺬب ﻏﯿﺮ ﻫﯿﻦ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺤﻞ اﺳـﺘﻌﺠﺎب و اﺳـﺘﻐﺮاب اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎﺑﺴﺖ و اﻋﺠﺐ از ان ﺗﻤﺴﮏ و ﺗﺸّﺒﺚ اﺑﻦ ﺣﺠﺮﺳﺖ ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﺰدول‬‫و ﺗﺨﺮص ﻧـﺎﻣﻘﺒﻮل ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﻫﻢ ﻣﺜـﻞ اﺻﻞ واﺿﻊ و ﻣﻔﺘﻌﻞ اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور از ﺑﺼـﺮ و ﺑﺼـﯿﺮت ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ‬‫ﻗﺎﺻـﺮ و ﻣﻌـﺬور ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ اﻋﺘﻤـﺎد ﺑﺮﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻬﺘﻮك ﮐﺮده راه ﻋﻤﯽ ﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ و ﺧﻮد را ﮐﻤـﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻣﺨﺰي و ﻣﻔﺘﻀـﺢ ﻧﻤﻮدﻧﺪ‬‫ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ را ﺳـﻘﻒ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺣﯿﺜﯿﺖ ﻋﺜﻤﺎن را ﺳﻘﻒ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺘﻮان ﻗﺮار داد ﺧﻮد ﻋﺜﻤﺎن ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺟﺰوي از اﺟﺰاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺘﺼﻮر ﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻬﻞ او از ﻣﻌﺎرف دﯾﻨﯿﻪ و اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋّﯿﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ‬‫و روﺷـﻨﺴﺖ و ﺿـﻼل او از ﻋﻠﻮم اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎن ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﺘﺒﻊ و اﻣﻌﺎن ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ و ﺳـﺘﻄﻠﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﭘﺲ‬‫اﺻـﻼ او را ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﯽ ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ذﮐﺮ او در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ أّي ﻧﻬﺞ ﮐﺎن درﺳﺖ ﻧﯿﺎﯾﺪ و ﺗﻌﺒﯿﺮ او ﺑﻬﯿﭻ ﺟﺰوي از اﺟﺰاي‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﺸﺎﯾﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ ﻓﯿﻪ ﻣﻌﺒﺮا ﺑﺎﻟﺴـﻘﻒ ﻓﺎﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﻌﺒﯿﺮات اﻟﺒﺎﻃﻠﮥ اﻟﺴـﺨﯿﻔﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﺘﻔﻮه ﺑﻬﺎ اﻻ ﻣﻦ ﺗﺴـﮑﻊ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎت اﺻـﺤﺎب‬‫ا ﻟ ﺴ ﻘﯿ ﻔ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 292‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪399 :‬‬‫ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺜﻤﺎن ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺠﻬﻞ ﺧﻮد از اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ ﺑﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و ﮐﺴﯽ‬‫ﮐﻪ از ﺳـﺮ اﻧﺼـﺎف ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﺑﺠﻬـﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ ﺧﻮﯾﺶ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ او را ﺟﺰوي از اﺟﺰاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﻧﺘﻮان داد و ﺑﺎﻇﻬﺎر‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل ﺑﺎر وزر و وﺑﺎل و ﺧﺰي و ﻧﮑﺎل ﺑﺮ دوش ﺧﻮد ﻧﺘﻮان ﻧﻬﺎد و ﻟﮑﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﻤﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ اﻻﻓﺎﮐﯿﻦ ﻻ ﯾﺨﺎﻓﻮن اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟﺠﺒﺎر‬‫و ﯾﻮﺿـﻌﻮن ﻓﯽ ﺑﻮادي اﻟﺠﺒـﺎﺑﺮة اﯾﺜـﺎرا ﻟﻠﺘﺒـﺎب و اﻟﺘﺒـﺎر ﻫﯿﺠـﺪﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺜﻤـﺎن از ﻏـﺎﯾﺖ ﺟﻬـﻞ ﺧﻮد ﺑﺎﺣﮑـﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﮐﺮد و ﻗﻀﺎﯾـﺎي ﺻـﻌﺒﻪ را ﺑﺂﻧﺤﻀـﺮت راﺟـﻊ ﻣﯽﻧﻤﻮد و آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻌﻠﻢ واﻓﺮ ﺧﻮد ﺣﮑﻢ ﺣﻖ و ﺻﻮاب در آن‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد ﮐﻤﺎ ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ اﺣﺪي ﺗﺼﻮر ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد‬‫ﮐﻪ او ﺟﺰوي از اﺟﺰاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﭼﻪ ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺟﺰﺋﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﻋﻠﯽ از ﻣﺮﺗﺒﻪ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ داﺷـﺘﻪ ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ ﻇﻦ ﻓﺎﺳﺪ و رﺟﻢ ﮐﺎﺳﺪ ﻻ ﯾﮑﺎد ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻻ ﻏﻤﺮ ﺣﺎﺳﺪ ﻻ ﯾﺒﺼـﺮ ﻟﻌﻤﯿﻪ واﺿﺤﮥ اﻟﻤﻔﺎﺳﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ اﯾﻦ‬‫وﺟﻮه ﻣﺒﺮﻣﻪ ﮐّﻞ اﻻﺑﺮام ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آﻣـﺪ ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮﯾﻦ ﻧﯿﺰ وﺟﻮه ﺑﯿﺸـﻤﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن ﻓﺴﺎد و اﻧﻬـﺪاد اﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺖ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺪﻻﻟﺖ‬‫آﻧﭽﻪ ﺣﻘﯿﺮ در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ و ﻋﺎﺻـﻤﯽ و ﻃﯿﺒﯽ و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ و اﻋﻮر ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدم و اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ ذﮐﺮ‬‫ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﺮد اﺳـﺘﺨﺮاج و اﺳﺘﻨﺒﺎط آن ﺳﻬﻞ و آﺳﺎﻧﺴﺖ ﺗﻨﺒﯿﻪ و اﯾﻘﺎظ ﯾﮑﺴﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻻرﻋﺎظ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ‬‫و ﻣﺼـﻨﻮﻋﯿﺖ آن ﺑﺎﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﺸـﯿﺪ اﻟﺒﻨﯿﺎن واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﮔﺮدﯾﺪه ﺣﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ راه اﺑﻦ ﺣﺠﺮ زده ﺑﻠﮑﻪ دﯾﮕﺮ ﺷـﯿﻮخ ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ‬‫ﻧﯿﺰ ﺑـﺬﮐﺮ آن در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد ﮔﺮوﯾـﺪه و در ﻧﻘﻞ اﯾﻦ ﮐـﺬب ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ از ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ ﻏﺮﯾﺮ ﺑﻼ رّد و ﻧﮑﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺤﻖ وﻋﯿـﺪ ﺟﺤﯿﻢ و‬‫ﺳﻌﯿﺮ ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺤﺎﻓﻈﯽ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺨﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ در ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧّﻪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳـﻬﺎ و‬‫ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻻ ﺗﻘﻮﻟﻮا ﻓﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﻻ ﺧﯿﺮا‬‫و ﺣﺴـﯿﻦ ﺑـﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪﯾﺎرﺑﮑﺮي در ﮐﺘـﺎب اﻟﺨﻤﯿﺲ ﻓﯽ اﺣـﻮال اﻧﻔﺲ ﻧﻔﯿﺲ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒـﺎر ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل اﻧﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪400 :‬‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻻ ﺗﻘﻮﻟﻮا ﻓﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ اﻻ ﺧﯿﺮا‬‫ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭘﻠﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﯿﺰان وﻗﺎﺣﺖ و ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﻫﻤﺴـﻨﮓ ﺧﻮاﺟﻪ ﭘﺎرﺳﺎ و دﯾﺎرﺑﮑﺮي ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻣﺤﺾ ﺑﺮ ذﮐﺮ اﯾﻦ اﻓﺘﺮا اﻗﺘﺼﺎر و اﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﻏﺎﯾﺖ رﻗﺎﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ آن را در ﻣﻌﺎرﺿﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﭘﯿﺶ ﻧﻤﻮده و ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﮐﺮده در اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺎﻧﯿﺐ ﺧﻮد اﻓﺰوده و ﻟﻘﺪ ﺑﺎن ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﻘﻮط اﺣﺘﺠﺎﺟﻪ اﻟﺒﺎﻃﻞ‬‫اﻻـﺑﻮر و ﻇﻬﺮ اﻧـﻪ ﻓﯽ اﻟﺘﻤﺴـﮏ ﺑﺎﻻﺑﺎﻃﯿـﻞ و اﻻﺿﺎﻟﯿـﻞ ﻓـﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻨـﺎﺻﺐ اﻻـﻋﻮر اﻣـﺎ ادﻋـﺎي اﺑـﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ‬‫ﺻﺮﯾﺤﺴﺖ در آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﺴﺖ از ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﭘﺲ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ و ﻣﺼـﻨﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻓﻬﻢ و دراﯾﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﺑﻨﺎي اﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﻤﻔﺎد آن ﺑﺂب‬‫رﺳـﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺗﺒﺮﻋـﺎ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺳـﺎس ﺑﻮدن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ دﻟﯿـﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ از ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻻوﻟﯽ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺧﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫دﻻـﻟﺖ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﻣﺮﺗﺒﻪ اوﻻـﺳﺖ و دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از دﯾﮕﺮ ﺧﻠﻔﺎ در ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺛﺎﻧﯿﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮ اﺳﺎﺳـﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ اول او را ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 293‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠّﻢ را ﺑﺮ ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺒﻨﯽ ﮔﺮداﻧـﺪ و ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺳـﺒﻖ و اﻗـﺪم از ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺑﺪاﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ آن ﺟﻨﺎب را آﺧـﺬ و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ از ﻋﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﻔﺮ و ﺿـﻼل را ﺑﺪرﺟﻪ اﺳـﺘﺤﮑﺎم ﺗﺎم رﺳﺎﻧﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﺑﺤﺠـﺎره ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮد ﺑﻨﺎي ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺎس ﻣﻨﻬﺎر ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﻫﺮﮔﺰ ارﺑﺎب اﺣﻼم در ﺑﻮدﻧﺶ از وﻗﻮد ﻧﺎر ارﺗﯿﺎب ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ ورزﯾـﺪ و آﯾﻪ‬‫واﻓﯽ ﻫﺪاﯾﻪ َﻓﺎﱠﺗُﻘﻮا اﻟﱠﻨﺎَر اﻟﱠﺘِﯽ َوﻗُﻮُدَﻫﺎ اﻟﱠﻨﺎُس َو اﻟ ِْﺤﺠﺎَرُة ُأِﻋﱠﺪْت ﻟ ِﻠْﮑﺎﻓِِﺮﯾَﻦ‬‫را ﺑﮑﻼ وﻗﻮدﯾﻬﺎ در ﺣﻖ او اﺣﺮي و أﻟﯿﻖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ دﯾﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻓﺎﻻﻣﺮ ﺑﻘﺼﺪ اﻟﺒﺎب اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻟﻨﺤﻮ ﻣﺎ ﻗﻠﻨﺎه ﻻ ﻟﺰﯾﺎدة‬‫ﺷﺮﻓﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻗﺒﻠﻪ ﭘﺲ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻣﺮدود و ﻣﻄﺮودﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ ارﺑﺎب ﻏﻮاﯾﺖ واﺿﺤﮥ اﻟﻬﻮان‬‫ﻻﺋﺤﮥ اﻟﺒﻄﻼﻧﺴﺖ ﭘﺲ ذﮐﺮ آن اﺻﻼ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺗﻤﺴﮏ و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺂن و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪401 :‬‬‫و ﭼﻪ ﺟﺎي ﻣﻌﺎرﺿﻪ آن ﺑﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﭼﻪ ﺟﺎي اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﭼﻪ ﺟﺎي ﺻﺮف دﻻﻟﺖ ﺟﻤﻠﻪ‬‫و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫از ﻣـﺪﻟﻮل ﺻـﺮﯾﺢ آﻧﮑﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﺑﺎدﯾﮥ اﻟﻐﻮاﯾﮥ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﻨﺎي ﻓﺎﺳـﺪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﺪ اﻟﻤﺒﻨّﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﺪ اﻟﮑﺎﺳﺪ ﺑﺠﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﯽ ﺑﺼﺮ ﮐﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد و ﺳﻮاي اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺠﺮ ﺟﺎﻣﺪ ﺟﺎﻣﺪ ﮐﻪ اﺻﻼ ﺣﺲ و‬‫ﻣﺴـﯽ ﺑﻤـﺪﻟﻮﻻت و ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﺪارد و ﺑﺴـﺒﺐ اﻧﺘﻔﺎء و اﻧﻌﺪام ﻣﻠﮑﻪ ﺑﺼﺎرت و اﺣﺴﺎس رو ﺑﭽﻨﯿﻦ ﻫﻔﻮات و ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﻣﯽآرد دﯾﮕﺮ ﮐﯿﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ دﺷـﻤﻨﯽ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﻣﻌﺎﻧـﺪت ﺻﻮاب ﻧﺼـﯿﺢ اﺧﺘﯿـﺎر ﮐﻨـﺪ و ﺑﻨـﺎي دﯾﻦ و اﯾﻤـﺎن ﺧﻮد ﺑﻤﻌـﺎول ﺑﻐﯽ و ﻋﻨﺎد ﺑﮑﻨـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﺮ‬‫اﺻﺤﺎب اﺑﺼﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻘﺎم ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﭘﺮ ﻏﻮاﯾﺖ ﻧﻤﻮدن و ﺑﻠﺤﺎظ آن راه ﺗﺎوﯾﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻘﻪ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﭘﯿﻤﻮدن ﻫﺮﮔﺰ ﺟﺎﺋﺰ و ﺳﺎﺋﻎ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﯿـﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ را ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﭼﻪ ﺷـﺪه ﺳـﺒﺒﺶ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ دﯾـﺪه‬‫ﮐﻪ در ﺧﺒﺮ ﻓﺮدوس دﯾﻠﻤﯽ واﺿﻊ آن ﺻـﺮف ﺛﻼﺛﻪ را در ﺟﺰوﯾﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺼﻠﻮة‬‫و اﻟـّﺴ ﻼم ﺷـﺮﯾﮏ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ در ﺑـﺎب ﻣﺮﺟﻌﯿﺖﺷـﺎن و ﻣـﺎﻣﻮرﯾﺖ ﻣﺮدم ﺑﺎﺗﯿﺎن اﯾﺸﺎن ﭼﯿﺰي وﺿﻊ ﻧﻨﻤﻮده و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻠﺤﺎظ ﻗﻮل آن‬‫ﺟﻨﺎب‬‫و ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ و اﻧﺤﺼﺎر ﺗﻮﺟﯿﻬﯽ ﻧﻤﻮد و‬‫ﻣﺰﯾﺖ و ﺧﺼﻮﺻـﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ رواﯾﺖ دﯾﻠﻤﯿﻪ ﻫﻢ در ﺣﻖ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﺸـﻬﻮد و ﻣﺮﺋﯽ ﻣﯽﮔﺮدد آن را ﺳـﺒﮏ ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﻣﺒـﺎدا‬‫رواﻓﺾ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻫﻢ ﺳﺎﮐﺖ ﻧﺸﻮﻧﺪ و ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺳـﻠﻤﻨﺎ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎس ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎن آن ﻣﺪﯾﻨﻪ و ﻋﺜﻤﺎن‬‫ﺳﻘﻒ آﻧﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﻨﻬﺎ ﮐﺎري ﻧﺪارﯾﻢ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺮﺟﻊ و ﻣﻼذ ﺑﺎﺑﺴﺖ و ﺣﺴﺐ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻣﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﺮدم ﻣﺎﻣﻮرﻧﺪ ﮐﻪ رﺟﻮع ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ رﺟﻮع ﺑﺂن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﺪ‬‫ﮐﺮد ﻧﻪ ﺑـﺎﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن و ﻫﻤـﺎن ﺟﻨﺎب را اﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﻧﻪ اﯾﻨﻬﺎ را ﭘﺲ ﺑﺮاي دﻓﻊ ﻫﻤﯿﻦ ﻏﺎﺋﻠﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺴﻮي‬‫ﺗﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺻﺮﯾﺤﻪ ‪9‬‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫رﺟﻌﺖ ﻗﻬﻘﺮﯾﻪ ﻧﻤﻮده و ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻘﺼﺪ ﺑﺎب ﺑﺮاي ﻣﺜﻞ آن ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 294‬از ‪431‬‬‫و ﺑﺴﺒﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪402 :‬‬‫زﯾﺎدت ﺷﺮف ﺑﺎب ﺑﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﺎﺑﺴﺖ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﮐﻼم اﺷﺎره ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻘﻮل ﺳﺎﺑﻖ ﺧﻮد‬‫ورواﯾﮥ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻻ ﺗﻘﺘﻀـﯽ اﻻ ﻋﻠﻤﯿـﮥ ﻓﻘـﺪ ﯾﮑﻮن ﻏﯿﺮ اﻻﻋﻠﻢ ﯾﻘﺼـﺪ ﻟﻤﺎ ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ زﯾﺎدة اﻻﯾﻀﺎح و اﻟﺒﯿﺎن و اﻟﺘﻔﺮغ ﻟﻠﻨﺎس و ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮدم را ﺑﺮﺟﻮع ﺳﻮي ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺴـﺒﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻧﺰد ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ زﯾﺎدت اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﺑﻮد ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﺘﻔﺮغ ﺑﻮد ﺑﺮاي‬‫اﻓﺎده ﻣﺮدم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺎﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳﻘﻒ آن ﻧﻪ ﺑﺴﺒﺐ آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ زﯾﺎدت ﺷﺮف داﺷﺖ ﺑﺮ اﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳﻘﻒ و اﻋﻠﻢ ﺑﻮد‬‫ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺎﯾﺸـﺎن و اﯾﻦ ﻫﻤﺎن ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺮدود و ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻄﻼن آن را ﺑﺎوﺿـﺢ ﺑﯿﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﺳـﺨﺎﻓﺖ و‬‫رﮐﺎﮐﺖ آن را ﺑﺪرﺟﻪ ﻗﺼﻮي رﺳﺎﻧﯿﺪهاﯾﻢ اﻟﺒﺘﻪ ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﺗﺎوﯾﻞ ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ ﺑﺎﻃـﻞ زﯾﺎدت اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن و ﺗﻔﺮغ ﻟﻠﻨﺎس آن ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد‬‫و اﯾﻨﺠـﺎ ﻣﻄﻠﻮب او اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻫﯿـﭻ ﯾﮏ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﻮد و‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب از ﻣﻘﺼـﺪ ﺳﺎﺑﻖ ﻫﻢ اﻓﺴـﺪ و اوﻫﻨﺴﺖ و ﺟﻤﻠﻪ وﺟﻮﻫﯽ ﮐﻪ در رد ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻘﺶ ﻣﺴـﻄﻮر و ﻣﺰﺑﻮر ﺷﺪه اﯾﻨﺠﺎ ﻫﻢ ﺟﺎرﯾﺴﺖ و‬‫ﻫﯿـﭻ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و‬‫ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن اﻋﻠﻢ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﯾﺸﺎن را ﺗﺮك ﻧﻤﻮده ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ‬‫ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد داده ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻣﺮﺟﻮح و ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﻔﻀﻮﻟﺴﺖ و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻋﯿﺎذا ﺑﺎﻟﻠّﻪ‬‫ارﺗﮑـﺎب اﻣﺮي ﻓﺮﻣﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺧﻼف داب ﻋﻘﻼ و ﻋﻠﻤﺎ و ﻣﺘـﺪﯾﻨﯿﻨﺴﺖ و ﺳﺮاﺳـﺮ ﻏّﺶ اﻣﺖ و ﺧﻼف ﻧﺼـﯿﺤﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺧﯿﻒ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺟﻮر ﻓﻀـﯿﺢ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﺛﻼﺛﻪ ﮔﺮدﯾﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﻻزم‬‫ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت در اﻗﻮال و اﻓﻌﺎل ﺧﻮد ﻣﻨﺎﻗﺾ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺧﻮد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﮐﻨﺪ ﻋﺎﻣﻠﯽ را از‬‫ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ و او ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ در اﯾﺸﺎن ﮐﺴـﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ اوﻻﺳﺖ از او و اﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﮑﺘﺎب ﺧﺪا و ﺳـﻨﺖ ﻧﺒﯽ ﺧﺪا ﭘﺲ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ او ﺧﯿﺎﻧﺖ‬‫ﮐﺮده اﺳﺖ ﺧﺪا و رﺳﻮل ﺧﺪا و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ را و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ارﺷﺎد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪403 :‬‬‫ﺛﻼﺛﻪ را ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ ﮔﺬاﺷـﺘﻪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﮐﻪ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻣﺖ ﻧﺼﺐ ﻓﺮﻣﻮده و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻇﻬﺎر‬‫ﻣﻨﺎﻗﻀﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ارﺗﮑﺎب ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺧـﺪا و ﺧﻮد و ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﺮ اﻣﺮي ﮐﻪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﯾﻦ ﮐﻔﺮﯾﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻟﻐﻮﯾﺎت ﻓﻈﯿﻌﻪ ﺑﺎﺷـﺪ در‬‫ﺑﻄﻼﻧﺶ اﻫﻞ اﺳـﻼم ﺑﻠﮑﻪ اﻫﻞ ﻋﻘﻞ رﯾﺒﯽ ﻧﺪارﻧﺪ و ﻋﺬر زﯾﺎدت اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﺑﺮاي ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺮ اﻋﻠﻢ در ﻓﺴﺎد اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ‬‫و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﻋﺬر زﯾﺎدت ﺗﻔﺮغ ﻟﻠﻨﺎس از ان اوﺿﺢ ﺑﻄﻼﻧﺎ و ﻫﻮاﻧﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻌﯿﺪﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ‬‫زﻋﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﺳﺎس ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ آن ﺑﺎﺷـﻨﺪ زﯾﺎدت اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن‬‫در اﯾﻀﺎح و ﺑﯿﺎن ﻣﺰّﯾﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﻓﺮض ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﭘﺲ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ زﯾﺎدت ﺟﺰﺋﯿﻪ ﮐﯽ داﻓﻊ آن ﻗﺒﺎﺋﺢ ﮐﻠﯿﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ‬‫در ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺮ اﻋﻠﻢ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﻣﺒﯿﻦ ﺷـﺪه و زﻋﻢ زﯾـﺎدت ﺗﻔﺮغ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮاي ﻣﺮدم ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺜﻼﺛﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻣﺤﻀـﺴﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺮ آن ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﮔﺬﺷـﺘﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮض ﺑﭽﻨﯿﻦ اﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑـﻞ اﻟﺘﻔـﺎت اﻟﺘﺰام ﻧﻘﺎﺋﺺ ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻏﯿﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﺮ اﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﺬري ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﺮاﺷﯿﺪه اﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﺰد ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺼﯿﺮت ﻣﺤﺘﻮم و ﻣﺘﯿﻘﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺮدم را ﺑﺮﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 295‬از ‪431‬‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﻘﯿﻨﺎ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد و ﭼﻮن ﻧﺰد آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻋﻠﻤﯿﺖ در ذات‬‫ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت آن ﺟﻨـﺎب اﻧﺤﺼﺎر داﺷﺖ ﻟﻬـﺬا ﻣﺮدم را ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب داد و وﺻﻮل اﯾﺸﺎن را ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﻣﻨﺤﺼـﺮ‬‫درﯾﻦ اﻣﺮ ﺳـﺎﺧﺖ و ﻓﺮﻣﻮد ﮐـﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼـﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻻـ ﻣﻦ ﻗﺒـﻞ اﻟﺒـﺎب و ازﯾﻨﺠـﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض از ﺟﻤﯿﻊ‬‫اﺳـﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ در رواﯾﺖ دﯾﻠﻤﯿﺴﺖ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﻧﻤـﺎﺋﯿﻢ و ﺣﺴﺐ اﻗﺘﺮاح اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن اﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و‬‫ﺳﻘﻒ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﻤﯽرﺳﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ ﻟﺤﺎظ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد آن ﺣﻀﺮت ﺧﻮد ﺑﺨﻮد ﺑﺮ ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ‬‫واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم را وﺻﻮل ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺘﻮﺳـﻂ اﺳـﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ و اﮔﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﻫﻢ ﺷﻮد ﻣﻮﺟﺐ دﺧﻮل در‬‫زﻣﺮه ﺳـﺎرﻗﯿﻦ و ﻣﺘﺴﻮرﯾﻦ ﻣﯽﮔﺮدد ﭘﺲ ﻣﻨﺸـﺄ ﻋـﺪم ارﺟﺎع ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي اﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ ﻧﻘﺺ و ﻋـﺪم ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎﺳـﺖ‬‫ﺑﺮاي اﻓﺎده ﻣﺮدم و ﭼﻮن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮاي اﺗﯿﺎﻧﺴﺖ و اﯾﺼﺎل ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪404 :‬‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎﻟﺬاﺗﺴﺖ و ﻫﯿﭻ ﻧﻘﺼﯽ ﻧﺪارد و از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﻬﺬا ارﺟﺎع ﻣﺮدم ﺑﺴﻮي آن ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ‬‫ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﮐﻤﺎل ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﺗﺤﻘﻖ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﭼﻪ ﺟﺎي ﮐﻼﻣﺴﺖ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﻮر‬‫ﺧﺰي اﻫﻞ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﮐﻞ اﻟﻈﻬﻮر و اﺑﺘﻼﺋﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻫﻮ ﻗﺎﺻﻤﮥ اﻟﻈﻬﺮ ﺑﻞ ﻗﺎﺻﻤﮥ اﻟﻈﻬﻮر ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻧﻔﯽ ﮐﺮدن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را‬‫و ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻧـﺎﻣﻮﺟﻪ او در ﺑـﺎب اﻣﺮ ﺑﺎﺗﯿـﺎن ﺑـﺎب و اﻧﮑـﺎر زﯾﺎدت ﺷـﺮف ﺑﺎب ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﺮوض و ﺣﯿﻄﺎن ﻣﺰﻋﻮﻣﻪ و ﺳـﻘﻒ ﻣﻮﻫﻮم ﺑﺤـﺪي‬‫واﺿﺢ اﻟﻔﺴﺎد و ﻇﺎﻫﺮ اﻻﻧﻬﺪادﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺎ آﻧﭽﻪ در اﺑﻄﺎل و اﯾﻬﺎن آن ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﯾﻢ‬‫از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻮاﺿـﺤﺎت ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺴﻮي آن ﻣﻠﺠﺄ ﺷﺪهاﯾﻢ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻟﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻌﻠﻮم ﺿﺮورة ان‬‫ﮐﻼ ﻣﻦ اﻻﺳﺎس و اﻟﺤﯿﻄﺎن و اﻟﺴﻘﻒ اﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب ﭘﺲ ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺻﻮاب و در ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد ﻣﺜﻞ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ‬‫ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮاد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ﻋﻠّﻮ ﻋﻠّﻮ ﻇﺎﻫﺮي ﺣﺴﯿﺴﺖ ﭘﺲ اوﻻد ادﻋﺎي ﻋﻠﻮ اﺳﺎس از ﺑﺎب ﻣﺼﺎدﻣﺖ ﻋﯿﺎن و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺣﺲ و‬‫ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﻨﺎﮐﺮه ﻓﻀـﯿﺤﻪ اﺳﺖ ﭼﻪ ﻫﺮ ذي ﺑﺼـﺮي ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ و ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﺳﺎس ﭘﺴﺖ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎب ﺑﻠﻨﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ در ﭼﻨﯿﻦ اﻣﺮ‬‫واﺿـﺢ ﺑﺎﻧﮑـﺎر ﭘﯿﺶ آﯾـﺪ ﻻـﺋﻖ ﺧﻄـﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻋﻠﻮ ﺑﺎب ﺑﺮ اﺳﺎس ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﺣﺴﺐ اﺳـﺘﺪﻻل ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﻋﻠﻮ را ﺳـﺒﺐ‬‫زﯾﺎدت ﺷـﺮف ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ زﯾﺎدت ﺷﺮف ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ‬‫رﻏﻢ اﻧﻒ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﺤـﺪ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر رﺳـﯿﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﻣـﺪار ﮐﺎر ﺑﺮ ﻋﻠﻮ ﻇﺎﻫﺮي ﻣﺤﺴﻮس ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ درﯾﻦ ﮐﻪ‬‫ﺣﯿﻄﺎن از اﺳﺎس ﺑﻠﻨـﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺳـﻘﻒ از اﻧﻬﻢ ﺑﻠﻨـﺪﺗﺮ ﭘﺲ ﺑﻨﺎﺑﺮ زﻋﻢ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ اﻋﻠﻢ از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﺜﻤﺎن اﻋﻠﻢ از‬‫ﻋﻤﺮ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﺮ دو ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺬا ﻣﻊ ﮐﻮﻧﻪ ﺧﻼف اﻟﻮاﻗﻊ ﻻ ﯾﺮﻋﻨﯽ ﺑﻪ اﺣﺪ ﻣﻦ ﻫﺆﻻء اﻟﻤﻮﺛﺮﯾﻦ ﻟﻠﻘﻌﺎﻗﻊ و اﮔﺮ ﻣﺮاد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﻋﻠﻮ‬‫ﻋﻠﻮ ﻣﻌﻨﻮي ﺣﻘﯿﻘﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻨـﺎي ادﻋـﺎي ﻋﻠﻮ اﺳـﺎس و ﺣﯿﻄـﺎن و ﺳـﻘﻒ ﺑﺮ ﺑﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﻣﻨﻬـﺪم و ﺧﺮاﺑﺴﺖ ﭼﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴـّﻠﻢ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﻪ ﺗـﺎ ﺧﻮاه ﺑﺤـﺎﻟﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﻧـﺪ و ﺧﻮاه اﻓﺮادي در ﻋﻠﻮ ﻣﻌﻨﻮي ﺑـﺎدﻧﯽ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻠﻮ ﺑـﺎب ﻣﯽرﺳـﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺛـﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎب ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﻋـﺎﻟﯿﻪ ﻻـ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ازﯾﻦ ﺳﻪ ﺗﺎ ﻋﻠﻮ دارد و ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮐﻪ در ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑـﺪﯾﻊ ﺑﺎب و ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻓﻮاﺋـﺪ آن‬‫ﻧﻈﺮي ﮐﻨﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻮ ﻣﻌﻨﻮي ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺮاي او ﺣﺎﺻﻞ و ﻫﺮ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪405 :‬‬‫ﺑﻔﯿﺾ ﻧﺎﻣﺘﻨـﺎﻫﯽ او واﺻـﻠﺴﺖ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟـﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺑﺴـﺒﺐ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺘﻘﺮﯾﺮات رﺷـﯿﻘﻪ ﻋﺪﯾـﺪه و ﺗﺒﯿﯿﻨﺎت اﻧﯿﻘﻪ ﺳﺪﯾـﺪه ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن‬‫ﻣﻌـﺎﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﺧﺼـﺎﺋﺺ ﻓﺨﯿﻤﻪ ﺑﺮاي آن ﺟﻨـﺎب اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﺗﻤـﺎﻣﯽ آن ﻣﺴـﺘﻨﺒﻂ و‬‫ﻣﺴـﺘﺨﺮج از ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑـﻮدن آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘـﻖ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠـﻮ ﻣﻌﻨﻮي ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺮاي ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 296‬از ‪431‬‬‫ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ ﻧﻪ ﺑﺮاي اﺳﺎس ﻣﻔﺮوض ﻣﻮﻫﻮم و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳﻘﻒ ﻣﻬﺪوم ﻣﻌﺪوم ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ‬‫ﻋﻠﻮ ﻇﺎﻫﺮي و ﻋﻠﻮ ﻣﻌﻨﻮي ﻫﺮ دو ﺣﺎﺻـﻠﺴﺖ و اﻧﮑﺎر اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﯽﻣﻌﻨﯽ ﻣﺤﺾ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻋﺠﺒﺴﺖ و ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺐ از اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﮐﻪ ﺧﻮد‬‫در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺎص ﻓﺮﻣﻮده ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫را از ﻋﻠﻢ ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ از ان ﻋﺒﺎرات ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻄﻬﯿﺮ اﻟﺠﻨﺎن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﺺ ﺑﺮ اﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫واﻧﻤـﻮده ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟـﺎ از راه زﯾﻎ و ﻋـﺪوان و ﺑﻬﺖ و ﺷـﻨﺎن از دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺎﺻـﺮار اﻧﮑـﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و دﺳـﺖ‬‫ﺗﻤﺴـﮏ ﺑﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ و ﻣﻔﺘﺮﯾـﺎت ﻗـﺒﯿﺤﻪ اﺳـﻼف ﺧﻮد زده ﺑـﺎﯾﺮاد ﻫﻔﻮات ﺑـﺎﻃﻠﻪ و ﺳـﻘﻄﺎت ﻋـﺎﻃﻠﻪ راه ﺗﻔﻀـﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿـﺢ ﺧﻮد‬‫ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾـﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﺮام ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﺷّﺬ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻓﺎﺟﺎب ﺑﺎن ﻣﻌﻨﯽ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻋﻠﯽ ﺣﺪ‬‫ﻗﺮاءة ﻫـﺬا ﺻـﺮاط ﻋﻠّﯽ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮﻓﻊ ﻋﻠّﯽ و ﺗﻨﻮﯾﻨﻪ ﮐﻤـﺎ ﻗﺮأ ﺑﻪ ﯾﻌﻘﻮب ﭘﺲ واﺿـﺢ اﻟﻔﺴـﺎد و اﻟﺒﻄﻼـن ﻇـﺎﻫﺮ اﻟﮑﺴﺎد و اﻟﻬﻮاﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﻣﺎ‬‫ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺠﻮاب اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﮐﻤﺎل ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ اﯾﻦ ﺟﻮاب ﻧﺎﺻﻮاب ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﮐﻼم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﺳﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻣﻮﻓﻮره ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﯾﻢ و ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮدهاﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺎدي اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳـﺨﯿﻒ ﺧﻮارج ﻫﺴـﺘﻨﺪ و اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ در اﻧﺘﺤﺎل اﯾﻦ ﺟﻮاب واﺿـﺢ اﻟﺘﺒﺎب ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺴـﯽ اﯾﺸﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﺗﺒﺎع ﮐﻼب اﻟﻨﺎر در اﺑﺪاي ﻋﻮار و ﺷـﻨﺎر ﺧﻮد ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨﺪ و از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﺑـﺪاﺋﻊ ﻣﺤّﯿﺮه آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﮐﻤـﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ اﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم در اﻇﻬﺎر ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿـﺌﯿﻞ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده‬‫ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و اﺣﺘـﺞ ﺑﻌﺾ ﻣﻦ ﻻـ ﺗﺤﻘﯿـﻖ ﻋﻨـﺪه ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑـﺎن ﻋﻠﯽ اﺳﻢ ﻓﺎﻋـﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ أي ﻋـﺎل ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻓﻼـ ﯾﻨـﺎل ﻟﮑـﻞ اﺣـﺪ و ﻫﻮ‬‫ﺑﺎﻟﺴﻔﺴﺎف اﺷﺒﻪ ﻻ ﺳﯿﻤﺎ ﻓﯽ رواﯾﮥ رواﻫﺎ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻓﯽ اﺳﺘﯿﻌﺎﺑﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪406 :‬‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫إذ ﻣﻊ ﺗﺤـﺪﯾﻖ اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﮥ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﺗﺮدد ﻓﯽ ﺑﻄﻼن ذﻟﮏ اﻟﺮاي ﻓﺎﺳـﺘﻔﺪه ﺑﻬﺬا و ازﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ‬‫اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ و ﮐﻤﺎل ﺗﺬﻟﯿﻞ و ﺗﺨﺠﯿﻞ ﻣﺘﻤﺴﮏ و ﻣﺘﺸﺒﺚ ﺑﺎن واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد و وﺟﻮه ﻣﺨﺎزي و ﻣﻐﺎﯾﺐ و اﺻﻨﺎف ﻣﻄﺎﻋﻦ و‬‫ﻣﺜﺎﻟﺐ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣﺠﯿﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻮاب ﻧﺎﺻﻮاب ازﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺠﻮاب اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﺗﻔﺼـﯿﻼ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪاﯾﻢ و‬‫ﺧﻮد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ازﯾﻦ ﮐﻼم در ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺻـﺮاﺣﮥ ﮐﺴﯽ را ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣّﻖ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ ﮐﺮده ﺑﻼ ﺗﺤﺮج و‬‫ﺗﺎﺛﻢ از زﻣﺮه اﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺧﺎرج ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ را ﺑﺴـﻔﺴﺎف اﺷﺒﻪ واﻧﻤﻮده و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﺮاي رد آن رواﯾﺖ اﺳﺘﯿﻌﺎب ذﮐﺮ ﮐﺮده و‬‫ﺑﻌـﺪ آن اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺤـﺪﯾﻖ ﻧﻈﺮ درﯾﻦ رواﯾﺖ ﺗﺮددي در ﺑﻄﻼن اﯾﻦ راي ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و در آﺧﺮ ﮐﻼم ﻧﺎﻇﺮ را ﺑﺎﺳـﺘﻔﺎده ﺑﻄﻼن‬‫ازﯾﻦ ﺗﺤـﺪﯾﻖ ﻣـﺎﻣﻮر ﺳـﺎﺧﺘﻪ وﻟﯽ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﺻﻮاﻋﻖ ﭼﻨـﺎن ﻟّﯽ ﻟﺴـﺎن و ﻃّﯽ ﺑﯿـﺎن ﺑﻐﺮض ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤـﺎن وﻫﻦ و ﻫﻮان اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﻌﻤﻞ‬‫آورده ﮐﻪ ﻣﺤﺾ ﺑﺮ اﻇﻬـﺎر ﺷـﺬوذ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟـﻮاب داده اﮐﺘﻔـﺎ ﮐﺮده و ﺗﺼـﺮﯾﺤﯽ ﺑﺒﻄﻼـن اﯾﻦ ﺟﻮاب ﻫﻢ ﻧﻨﻤﻮده ﭼﻪ ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ در ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻬﺠﯿﻦ او ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ از راه ﺣﻖﭘﻮﺷـﯽ و ﻧﺎﺣﻖﮐﻮﺷﯽ در ﺻﺪد ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺟﻮاب اﯾﻦ ﻣﺠﯿﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﺼﯿﺐ ﺑﺮآﻣﺪه ﺑﮕﻤﺎن‬‫ﺧﻮد ﺗﺎﺋﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ اﺳﻠﻮب آن ﺑﻘﺮاءت ﯾﻌﻘﻮب در آﯾﻪ ﮐﺮﯾﻤﻪ ﻫﺬا ِﺻﺮاٌط َﻋَﻠﱠﯽ ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٌﻢ‬‫ﻧﻤﻮده ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺧﻮد در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﺒﻄﻼـن اﯾﻦ راي و ﺑﻮدن آن اﺷـﺒﻪ ﺑﺴـﻔﺴﺎف و ﺧـﺎرج از ﺗﺤﻘﯿﻖ اﯾﻦ ﺗـﺎﯾﯿﺪ‬‫ﺳﺨﯿﻒ ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺤﺎل ﻣﺠﯿﺐ ﻏﯿﺮ ﻣﺼـﯿﺐ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﺣﺮف ﭘﻮچ او را ﺑﮑﺮﺳﯽ ﻧﻤﯽﻧﺸﺎﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻫﺮ ﻣﻨﺼﻒ ﻣﺘﺎﻣﻞ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﭘﯽ ﻣﯽﺗﻮان‬‫ﺑﺮد ﮐﻪ اﻧﻬﻤﺎك اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات در ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ و اﻧﺼﺎف ﺑﭽﻪ ﺣﺪ رﺳﯿﺪه و ﺑﺴﺎط اﻋﺘﺪاد اﻧﺤﺮاﻓﺸﺎن ﺗﺎ ﺑﮑﺪام درﺟﻪ‬‫ﻣﺒﺴﻮط ﮔﺮدﯾـﺪه و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ ﻧـﺎم ﻧـﺎﻣﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن در آﯾﻪ واﻓﯽ ﻫﺪاﯾﻪ ﻫﺬا ِﺻﺮاٌط َﻋَﻠﱠﯽ ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٌﻢ‬‫ﻧﯿﺰ ﻟﻔـﻆ ﻋﻠﯽ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻟﻔﻆ ﺻـﺮاط ﺑﺴﻮي ﻟﻔﻆ ﻋﻠﯽ ﻣﻀﺎف واﻗﻊ ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻗﺮاءت اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 297‬از ‪431‬‬‫اﻟـّﺴ ﻼم و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻗﺮان در ﺑﯿﺖ اﻟﺸﺮف اﯾﺸﺎن ﻧﺎزل ﺷﺪه و اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﻤﻔﺎد اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ادري ﺑﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﯿﺖ اﻋﻠﻢ و اﺧﺒﺮ‬‫و اﻋﺮف و اﺑﺼﺮ ﺑﻘﺮآن ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻨﺺ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ اﻗﺘﺮاﻧﺸﺎن ﺑﻘﺮآن و اﻋﻠﻤﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺂن واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ در رﺟﺤﺎن‬‫ﻗﺮاءت اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪407 :‬‬‫ﺑﺮ دﯾﮕﺮ ﻗﺮاءات ﮐـﺪام ﻣﻘﺎم ﺗﺎﻣﻠﺴﺖ ﺧﺼﻮﺻﺎ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﻪ ﻣﺎوراي اﯾﻦ ﻗﺮاءت دﯾﮕﺮ ﻗﺮاءات ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺮﺟﻮﺣﺴﺖ و ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت‬‫اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ آن ﻫﻨﻮز ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ را ﻃﺮﯾﻘﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪه ﺑﻠﮑﻪ در ﺑﯿﺎن ﺣﺠﺞ آن ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﯿﮏ راﻫﯽ ﻣﯽرود و ﻫﺮ واﺣﺪي ﻃﺮﯾﻘﯽ‬‫ﻋﻠﯿﺤﺪه اﺧﺘﯿﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﻗﺮاءت ﻣﺎﺛﻮره از اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﮐﻪ اﺳﺘﻘﺎﻣﺘﺶ ﻣﺜﻞ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻇﺎﻫﺮ‬‫و ﻻﺋـﺢ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ و از ﻋﺠـﺎﺋﺐ آﯾـﺎت ﻋﻠـﻮ ﺣﻖ درﯾﻦ آﯾﻪ واﻓﯿـﮥ اﻟﻬـﺪاﯾﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮي ﺑـﺎ وﺻﻒ اﻧﺤﺮاف ﺧﻮد از ﺻـﺮاط‬‫ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ و دﯾﻦ ﻗﻮﯾﻢ اﯾﻦ آﯾﻪ را ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻗﺮاءت ﻣﯽﮐﺮد و ﺑﻤﺸﺘﻤﻞ ﺑﻮدن آن ﺑﺮ ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫ﺻﺮﯾـﺢ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺘﻔﺴـﯿﺮ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮام ﺧﺎﻟﻖ ﻋﻼم ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻣﺒﺎﻧﯽ اﺗﺒﺎع ﻗﺮاءت اﻫﻠﺒﯿﺖ ﮐﺮام ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫آﻻـف اﻟﺘﺤﯿـﮥ و اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽاﻓﺰود ﻋﻼـﻣﻪ ﺟﻠﯿـﻞ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟﻤﺎزﻧـﺪراﻧﯽ ﻃـﺎب ﺛﺮاه ﮐﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﻣﺮﺗﺒﺖ و‬‫ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺖ و ﺻﺪوق اﻟﻠﻬﺠﻪ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ داﻧﺴﺘﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺸـﯿﺮازي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﺑﺎﻻﺳـﻨﺎد ﻋﻦ ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﺳﻤﻌﺖ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼﺮي ﯾﻘﺮأ ﻫﺬا اﻟﺤﺮف ﻫﺬا ﺻﺮاط‬‫ﻋﻠّﯽ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻣﻌﻨﺎه ﻗﺎل ﻫـﺬا ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و دﯾﻨﻪ ﻃﺮﯾﻖ و دﯾﻦ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﻓﺎﺗﺒﻌﻮه و ﺗﻤﺴـﮑﻮا ﺑﻪ ﻓﺎﻧﻪ واﺿـﺢ ﻻ ﻋﻮج ﻓﯿﻪ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷـﯿﺮازي در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد ﺑﺴـﻨﺪ ﺧﻮﯾﺶ از ﺷـﻌﺒﻪ و او از ﻗﺘﺎده رواﯾﺖ ﮐﺮده ﮐﻪ او ﮔﻔﺖ ﺷﻨﯿﺪم ﺣﺴﻦ‬‫ﺑﺼﺮي را ﮐﻪ ﻗﺮاءت ﻣﯽﮐﺮد اﯾﻦ ﺣﺮف را ﻫﺬا ِﺻﺮاٌط َﻋَﻠﱠﯽ ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٌﻢ‬‫ﭘﺲ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﻢ ﺑـﺎو ﭼﯿﺴﺖ ﻣﻌﻨﺎي آن ﭘﺲ ﮔﻔﺖ ﺣﺴﻦ ﺑﺼـﺮي ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎي آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ و دﯾﻦ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻃﺮﯾﻖ و دﯾﻦ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺴﺖ ﭘﺲ اﺗﺒﺎع آن ﺑﻨﻤﺎﺋﯿﺪ و ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺂن ﮐﻨﯿﺪ ﭘﺲ ﺑﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ آن واﺿﺤﺴﺖ و ﻫﯿﭻ اﻧﺤﺮاﻓﯽ در آن‬‫ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺤﺼﻞ اﻟﺮواﯾـﮥ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت ﻧﺎم ﻧﺎﻣﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در آﯾﻪ واﻓﯿـﮥ اﻟﻬـﺪاﯾﻪ ﻫﺬا ِﺻـ ﺮاٌط َﻋَﻠﱠﯽ‬‫ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٌﻢ‬‫ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺧﻮد از ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺟﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و‬‫آن را ﺷﺎذ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎب آن ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺷـﺬوذ اﮐﺘﻔﺎ ﮐﻨـﺪ و ﺑﻠﺤﺎظ ﻗﺮاءت ﯾﻌﻘﻮب آن را ﻣﺤﺘﻤﻞ واﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﺮ او ﻻزم و واﺟﺐ ﺳﺖ ﮐﻪ آن را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺗﺼﺮﯾﺢ و اﯾﻀﺎح و ﺗﻮﺿﯿﺢ و اﻓﺼﺎح ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺤﺖ و ﻓﺎﺳﺪ ﺻﺮف ﺑﮕﻮﯾﺪ و دﺳﺖ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪408 :‬‬‫از ﺗﻤﺴﮏ ﺑﻪ ﻗﺮاﺋﺖ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﺸﻮﯾﺪ و راه اذﻋﺎن و ﯾﻘﯿﻦ ﺑﻤﺬﮐﻮر ﺑﻮدن ﻧﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در آﯾﻪ ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﭙﻮﯾﺪ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﺣﯿﻦ ﺗﻨﺠﺎب ﻋﻨﻬﺎ اﻟﻐﻤﺎم واﺿﺢ و روﺷﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟﻮاب ﻧﺎﺻﻮاب ﻣﻊ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻧﺎﺳﺪﯾﺪ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﺳﺨﯿﻒ و ﺑﻼ رﯾﺐ اﺗﺒﺎع ﻃﺮﯾﻖ ارﺑﺎب ﺗﺼﺤﯿﻒ و ﺗﺤﺮﯾﻔﺴﺖ و ﻟﻌﻤﺮ اﻟﱠﻠﻪ ان ﻣﺎ اﺛﺒﺘﻨﺎه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺮﻗﯿﻢ* ﻟﻨﻘﺾ ﻣﺎ ﻟﻔﻘﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﻦ اﻟﻘﻮل اﻟﺴـﻘﯿﻢ* ﯾﺮﻣﯽ اوﻟﯿـﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﻤﻘﻌـﺪ اﻟﻤﻘﯿﻢ* و ﯾﺮﺳﻞ ﻋﻠﯽ ﻗﺎﻃﺒـﮥ ﻫﻔﻮاﺗﻪ اﻟﺮﯾـﺢ اﻟﻌﻘﯿﻢ* و ﯾﻮﺿـﺢ ﻟﻠﺴﺎﺋﺮﯾﻦ ﻣﻨﺎﺋﺮ اﻟﺴﺒﯿﻞ‬‫اﻟﻤﻘﯿﻢ* َو اﻟﱠﻠُﻪ َﯾْﻬِﺪي َﻣْﻦ َﯾﺸﺎُء ِإﻟﯽ ِﺻﺮاٍط ُﻣْﺴَﺘِﻘﯿٍﻢ*‬‫و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﻋﺒﺎرت ﻣﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب رح ﻣﺮاد از ﮐﺘﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺷـﯿﺮازي ﮐﺘﺎب ﻣﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺆﻣﻦ اﻟﺸـﯿﺮازﯾﺴﺖ و اﯾﻦ ﮐﺘـﺎب را ﻋﻼـﻣﻪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب رح از ﺧﻮد ﻣﺼـﻨﻒ إﺟـﺎزة رواﯾﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣـﺎﯾﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺬﮐﻮر در ﺻﺪر ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي ﺑﮑﺘﺎب اﻟﮑﺸﺎف و اﻟﻔﺎﺋﻖ و‬‫رﺑﯿﻊ اﻻﺑﺮار و اﺧﺒﺮﻧﯽ اﻟﮑﯿﺎ ﺷـﯿﺮوﯾﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺮدار اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﺑﺎﻟﻔﺮدوس و اﻧﺒﺎﻧﯽ اﺑﻮ اﻟﻌﻼء اﻟﻌﻄﺎر اﻟﻬﻤﺪاﻧﯽ ﺑﺰاد اﻟﻤﺴﺎﻓﺮ و ﮐﺎﺗﺒﻨﯽ اﻟﻤﻮﻓﻖ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 298‬از ‪431‬‬‫اﺣﻤـﺪ اﻟﻤﮑﯽ ﺧﻄﯿﺐ ﺧـﻮارزم ﺑﺎﻻـرﺑﻌﯿﻦ و روي ﻟﯽ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ اﻟﺴـﻌﺎدات اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ و ﻧـﺎوﻟﻨﯽ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﻨﻄﻨﺰي‬‫اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ اﻟﻌﻠﻮﯾﮥ و اﺟﺎز ﻟﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺆﻣﻦ اﻟﺸﯿﺮازي رواﯾﮥ ﮐﺘﺎب ﻣﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﮐﺜﯿﺮا ﻣﺎ اﺳﻨﺪ اﻟﯽ‬‫أﺑﯽ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﮐـﺎدش اﻟﻌﮑـﺒﺮي و أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ اﻟﻌﺎﺻـﻤﯽ اﻟﺨﻮارزﻣﯽ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪون اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ و اﺷـﺒﺎﻫﻬﻢ و ﮐﺘـﺎب ﻣـﺎ ﻧﺰل ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن‬‫ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺷـﯿﺮازي از ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﻤـﺪه و اﺳـﻔﺎر ﻣﺴـﺘﻨﺪه اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﮐﺘﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺻـﻠﯽ ﻣﺎ ﺑﺮ ﺑﻮدن آن از ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻤﺎل اﻓﺘﺨﺎر دارﻧﺪ و آن را دﻟﯿﻞ وﻻي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎ اﻫﻠﺒﯿﺖ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫ﻣﯽاﻧﮕﺎرﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺗﻌﺼﺐ ﺳـﯿﺰدﻫﻢ ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﺗﺤﻔﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮﯾﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ اﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﮐﻪ از ﻋﻤﺪه ﻣﺠﺘﻬﺪﯾﻦ ﺷـﯿﻌﻪ اﺳﺖ‬‫در ﺻـﺮاط اﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ آورده ﮐﻪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﺘﺎب ﯾﻮم اﻟﻐﺪﯾﺮ را و اﺑﻦ ﺷﺎﻫﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ را و اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﻪ ﮐﺘﺎب‬‫اﺧﺒـﺎر و ﻓﻀﺎﺋـﻞ آن ﺣﻀـﺮت را و اﺑـﻮ ﻧﻌﯿـﻢ اﺻـﻔﻬﺎﻧﯽ ﮐﺘـﺎب ﻣﻨﻘﺒـﮥ اﻟﻤﻄﻬﺮﯾـﻦ را و ﻣـﺎ اﻧﺰل ﻣـﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﻓﻀـﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑﻮ‬‫اﻟﻤﺤﺎﺳﻦ روﯾﺎﻧﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘﺎب ﺟﻌﻔﺮﯾﺎت را و ﻣﻮﻓﻖ ﻣﮑﯽ ﮐﺘﺎب اﻻرﺑﻌﯿﻦ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ ﮐﺘﺎب رّد اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ و ﺷﯿﺮازي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪409 :‬‬‫ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﺷـﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و اﻣـﺎم اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ را و ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﻧﻄﻨﺰي‬‫ﮐﺘﺎب ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻋﻠﻮﯾﻪ را و اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﯾﺴـﻤﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺮاﺗﺐ اﯾﻀﺎ و ﻧﺼﺮي ﮐﺘﺎب درﺟﺎت اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را و ﺧﻄﯿﺐ ﮐﺘـﺎب ﺣـﺪاﺋﻖ را و ﺳـﯿﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺷـﺎﻫﯿﻦ ﺷـﻨﯿﺪم ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﺟﻤﻊ ﮐﺮدهام از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﯽ‬‫ﻫﺰار ﺟﺰ اﻧﺘﻬﯽ ﻧﻘﻼـ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤـﮥ اﻟﻤﺴـﻤﯽ ﺑﺎﻧﻮار اﻟﻌﺮﻓﺎن ﻟﻠﻤﻌﯿﻦ اﻟﻘﺰوﯾﻨﯽ اﻻﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮي ﭘﺲ اﻧﺼﺎف ﺑﺎﯾـﺪ داد ﮐﻪ از ﺷـﯿﻌﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ اﯾﻦ‬‫ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ در ﻋﺎﻟﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻀـﻤﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع و اﻫﻠﺒﯿﺖ ع ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ ﺷـﯿﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺗﻤـﺎم ﻋﻠﻤﺎي ﺷـﯿﻌﻪ در ﻧﻘﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ و ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع و زﻫﺮاء ع و ﺣﺴـﻨﯿﻦ ع ﮐﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖاﻧﺪ در ﻫﺮ ﺟﺎ از‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽآرﻧـﺪ آري در ﺣﺎل اﺋﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ اﮔﺮ ﭼﯿﺰي داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﮐﺘﺎب ﮐﺸﻒ اﻟﻐﻤﻪ و ﻟا ﻔﺼﻮل‬‫اﻟﻤﻬﻤﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ ﻣﻦ ﮐﺘﺐ ﻫـﺬا اﻟﻔﻦ اﻧﺘﻬﯽ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از دﺧﻞ و ﺗﺼـﺮف ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در اﺳـﻤﺎء ﺑﻌﺾ ﮐﺘﺐ و اﻋﻼم ﺑﻌﺾ‬‫ﻣﺼـﻨﻔﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺼﺮاﺣﺖ واﺿﺢ و ﻣﺒﯿﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺘﺼﻨﯿﻒ ﮐﺮدن ﺷﯿﺮازي ﮐﺘﺎب ﻧﺰول اﻟﻘﺮآن ﻓﯽ ﺷﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ع‬‫را ﻣﺜـﻞ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﮐﺮدن دﯾﮕﺮ اﺋﻤﻪ ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم را ﮐﻤﺎل ﺗﺒﺤـﺞ و ﺗﻔﺎﺧﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و آن را دﻟﯿﻞ وﻻي‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴـﻼم وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻫﻢ ﻣﺜﻞ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻣﺬﮐﻮره ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺎﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﭘﻨﺪارﻧﺪ و وﺟﻮد‬‫ﻣﺜـﻞ آن را در ﺗﺼـﺎﻧﯿﻒ ﺷـﯿﻌﻪ روا ﻧﻤﯽدارﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ از راه ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺠﺐ ﮔﺮدن ﮐﺒﺮ دراز ﻣﯽﺳﺎزﻧـﺪ و ﺷـﯿﻌﻪ را ﺑﺴـﺒﺐ ﻧﻘﻞ از آن ﺑﻠﻘﺐ‬‫ﮐـﺎﺳﻪﻟﯿﺲ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﻧﻮازﻧـﺪ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻮاﺣـﺪة ﻣﻨﻬﺎ دﻟﯿﻼ ﻋﻠﯽ ﻋﻈﻤـﮥ ﻫـﺬا اﻟﮑﺘﺎب ﻓﮑﯿﻒ ﺑﮑﻠﻬﺎ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﺣﺎﺳـﻤﮥ ﻟـﺪاء‬‫اﻻرﺗﯿـﺎب و ﮔﻤـﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻧﮑﺎس و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ارﺟﺎس در ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺣـﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻫﻤﺎن ﮐﻠﻤﺎت ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ و ﻓﻘﺮات‬‫ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ دﺳﺖ ﺗﻤﺴـﮏ ﺑـﺂن زده اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ورزﯾﺪهاﻧـﺪ ﺣﺎﺷﺎ ﺛﻢ ﺣﺎﺷﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺘﺒﻊ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ‬‫ﻫﻨﻮز در اﻧﺒـﺎن ﺷـﺎن ﺑﺴـﯿﺎري از ﺟﻤﻼـت ﺑـﺎرده و ﺑﻄﻼـت ﺷﺎرده ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﺿﻊ آن داد ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي اﺻـﺤﺎب دادهاﻧـﺪ و ﺑﺎر‬‫اﻣﺘﻨـﺎن ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮ اﻋﻨـﺎق ﻏﻼـظ اﯾﺸـﺎن ﻧﻬﺎده و ﭼﻮن ذﮐﺮ اﯾﻦ ﻫﻔﻮات درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮاي ﺗﻌﯿﯿﺮ ﺧﺼﺎم و ﺗﺸﻮﯾﺮ اﻏﺜﺎم ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻟﻬـﺬا‬‫ﺑﺎﯾﺮاد آن ﻣﯽﭘﺮدازم و ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺷﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ آن ﺳﺘﺮ ﺗﺨﺪﯾﻊ و اﺿﻼل را ﻣﻬﺘﻮك ﻣﯽﺳﺎزم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪410 :‬‬‫ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﻠﻤﻪ »و ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ« و اﻧﮑﺎر ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻀﯿﻠﺘﯽ ﺑﺮاي او‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ارﺑﺎب اﻓﺘﺮا و اﺻﺤﺎب اﻋﺘﺪا در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺣﻠﻘﻪ ﺑﻮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 299‬از ‪431‬‬‫ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣـﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻘﻮﺑـﺎت اﻟﻬـﺎوﯾﻪ اﻓﺰودهاﻧـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺨﺮص ﺑﺎﻃﻞ ارواح ﺧﺒﯿﺜﻪ ﻧﻮاﺻﺐ ﺷﺎم و ﻋﺜﻤﺎﻧﯿﻪ ﻟﺌﺎم را ﺗﺮوﯾـﺞ ﻧﻤﻮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﺮدوس اﻻﺧﺒﺎر ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن در ﺣﺮم ﻣﺤﺘﺮم ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﻮره ﺑﻨﻈﺮ ﻗﺎﺻـﺮ رﺳـﯿﺪه و ﺗﺎرﯾـﺦ ﮐﺘﺎﺑﺖ آن ﺑﺴﺖ و ﻫﻔﺘﻢ ذي‬‫اﻟﻘﻌﺪه ﺳﻨﻪ ﻫﺸﺖ ﺻﺪ و ﺷﺼﺖ و ﭘﻨﺞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﺣﻠﻘﺘﻬﺎ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫و اﯾﻦ اﻓـﮏ ﺷـﻨﯿﻊ و زور ﻓﻈﯿﻊ ﺑﺤـﺪي ﻣﺴـﺘﻘﺒﺢ و ﻣﺴـﺘﻬﺠﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘـﺎج ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ از ﻋﺒﺎرت ﺳـﺨﺎوي در‬‫ﻣﻘﺎﺻـﺪ ﺣﺴـﻨﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ او اﯾﻦ ﮐـﺬب واﺿـﺢ و ﺑﻬﺘـﺎن ﻻﺋـﺢ را ﺑﺮواﯾﺖ اﻧﺲ از دﯾﻠﻤﯽ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و اﻓﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ آن ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ و‬‫اﻟﻔﺎظ ان رﮐﯿﮑﺴﺖ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻧﯿﺰ در ﻓﺘﺎواي ﺣـﺪﯾﺜﯿﻪ ﺗﻀـﻌﯿﻒ آن ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻣﻨﺎوي ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻓﺎﺋﻖ روا داﺷﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻋﻈﯿﻢ را در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ درج ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺣﻠﻘﻬﺎ )ﻓﺮ( أي اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺪﯾﻠﻤﯽ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﺧﺮاج دﯾﻠﻤﯽ ﻫﻢ اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور را ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻣﺴـﺘﻬﺠﻦ و ﻣﺴـﺘﻘﺒﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﺟـﺘﺮاي ﻣﻨـﺎوي ﺑﺮ ادراج اﯾﻦ اﻓـﺘﺮا ازو ﺑﺎﻻـﺗﺮ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﺒـﻞ ازو ﺳـﺨﺎوي و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﻣﻘـﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ آن ﻣﺼـّﺮح و ﻣـﺒﯿﻦ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭼﺸـﻢ‬‫ﭘﻮﺷﯽ از آن ﻧﻤﻮده و آن را در ﮐﻨﻮز اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ درج ﮐﺮدن ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺴﯿﺎر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺠﺐ ارﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر و اﺧﺘﺒﺎرﺳﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ اﻓﺎده ﺳﺨﺎوي و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﺑﺎب اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﻔﺘﻌﻞ ﺑﺨﺼﻮﺻﻪ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻨﻬﻢ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ و اﺟﻠﻪ و‬‫اﻓـﺎﺧﻢ ﺳـﻨﯿﻪ اﺣـﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ ﻋﺎﻃﻞ ﻫﺴﺖ و ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺗﻨﻘﯿـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺠﺰ ذّم و ﻟﻮم‬‫ﻣﺪﺣﯽ ﺑﺮاي او از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪه اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﻪ ﻧﺴـﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن‬‫ﺑﺨﻂ ﻋﺮب ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻـﺮ ﺣﺎﺿـﺮﺳﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﻧﺒﺎﻧﺎ زاﻫﺮ ﺑﻦ ﻃﺎﻫﺮ ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ أﺑﯽ ﯾﻘﻮل ﺳـﻤﻌﺖ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺤﻨﻈﻠﯽ ﯾﻘﻮل ﻻ‬‫ﯾﺼﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻀﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن ﺷﯽء اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺤﺮﯾﺮي ﻗﺎل اﻧﺒﺎﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻔﺘﺢ ﻗﺎل اﻧﺒﺎ اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪411 :‬‬‫ﺑﯿﺎن اﻟﺮزاز ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺮﻗﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻗﺎل ﺳـﺌﻠﺖ أﺑﯽ ﻓﻘﻠﺖ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻋﻠﯽ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﺎﻃﺮق ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل اﻧﺸـﺮ ﻗﻮﻟﯽ ﻓﯿﻬﻤﺎ اﻋﻠﻢ ان ﻋﻠﯿﺎ ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻋـﺪاء ﻓﻔﺘﺶ ﻟﻪ اﻋـﺪاؤه ﻋﯿﺒﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﺠـﺪوا ﻓﺠﺎءوا اﻟﯽ رﺟﻞ ﻗـﺪ ﺣﺎرﺑﻪ و ﻗﺎﺗﻠﻪ ﻓﺎﻃﺮوه ﮐﯿﺎدا‬‫ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻪ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﺷـﺮح ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻋﺒﺮ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻫﺬه اﻟﺘﺮﺟﻤﮥ ﺑﻘﻮﻟﻪ ذﮐﺮ و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫و ﻻ ﻣﻨﻘﺒﮥ ﻟﮑﻮن اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ ﻻ ﺗﻮﺧﺬ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺒﺎب ﻻن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻬﺎدة اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻔﻘﻪ و اﻟﺼﺤﺒﮥ داﻟﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﮑﺜﯿﺮ و ﻗﺪ ﺻﻨﻒ‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋـﺎﺻﻢ ﺟﺰءا ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺒـﮥ و ﮐـﺬﻟﮏ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻏﻼـم ﺛﻌﻠﺐ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻨﻘﺎش و اورد اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﻌﺾ اﻻﺣﺎدﯾﺚ‬‫اﻟﺘﯽ ذﮐﺮوﻫﺎ ﺛﻢ ﺳﺎق ﻋﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻢ ﯾﺼـﺢ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﺷـﯽء ﻓﻬـﺬه اﻟﻨﮑﺘـﮥ ﻓﯽ ﻋﺪول اﻟﺒﺨﺎري ﻋﻦ اﻟﺘﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﺑﻠﻔﻆ ﻣﻨﻘﺒﮥ اﻋﺘﻤﺎدا ﻋﻠﯽ ﻗﻮل ﺷـﯿﺨﻪ ﻟﮑﻦ ﺑﺪﻗﯿﻖ ﻧﻈﺮه اﺳـﺘﻨﺒﻂ ﻣﺎ ﯾﺪﻓﻊ ﺑﻪ رؤس اﻟﺮواﻓﺾ و ﻗﺼﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺸﻬﻮرة و ﮐﺎﻧﻪ اﻋﺘﻤﺪ‬‫اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﻮل ﺷـﯿﺨﻪ اﺳﺤﺎق و ﮐﺬﻟﮏ ﻓﯽ ﻗﺼﮥ اﻟﺤﺎﮐﻢ و اﺧﺮج اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي اﯾﻀﺎ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﺳﺎﻟﺖ أﺑﯽ ﻣﺎ‬‫ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻋﻠﯽ و ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓـﺎﻃﺮق ﺛﻢ ﻗـﺎل اﻋﻠﻢ ان ﻋﻠﯿـﺎ ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻻﻋـﺪاء ﻓﻔﺘﺶ اﻋـﺪاؤه ﻟﻪ ﻋﯿﺒﺎ ﻓﻠﻢ ﯾﺠـﺪوا ﻓﻌﻤـﺪوا اﻟﯽ رﺟﻞ ﻗـﺪ ﺣﺎرﺑﻪ‬‫ﻓﺎﻃﺮوه ﮐﯿﺎدا ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻌﻠﯽ ﻓﺎﺷﺎر ﺑﻬـﺬا اﻟﯽ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻘﻮه ﻟﻤﻌﺎوﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﻤﺎ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ و ﻗﺪ ورد ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻟﮑﻦ‬‫ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬـﺎ ﻣﺎ ﯾﺼـﺢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﺳـﻨﺎد و ﺑـﺬﻟﮏ ﺟﺰم اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻣﻄﺎﺑﻘﺘﻪ ﻟﻠﺘﺮﺟﻤـﮥ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ان ﻓﯿﻪ ذﮐﺮ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻻ ﯾـﺪل ﻫﺬا ﻋﻠﯽ ﻓﻀـﯿﻠﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ ﻗﺪ ورد ﻓﯽ ﻓﻀـﯿﻠﺘﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ و ﻟﮑﻦ‬‫ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺼﺢ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﺳـﻨﺎد ﻧﺺ ﻋﻠﯿﻪ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ راﻫﻮﯾﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤﺎ و ﻟﺬﻟﮏ ﻗﺎل ﺑﺎب ذﮐﺮ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ﻓﻀﯿﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 300‬از ‪431‬‬‫و ﻻ ﻣﻨﻘﺒـﮥ و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﺴـﻨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ‬‫ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﺑﻤﺼـﺮ ﯾﻘﻮﻟﻮن ان اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﺎرق ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه و ﺧﺮج اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺴﺌﻞ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻣﺎ روي ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ‬‫ﯾﺮﺿـﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان ﯾﺨﺮج راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻣﺎ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﻟّﺎ اﻻ اﺷـﺒﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻨﮏ و اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﯾﻮﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸﺮ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﻋﺎد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺎﻣﺘﺤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪412 :‬‬‫ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻪ ان ﯾﺮوي ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﺎﻣﺘﻨﻊ و ﻗﺎل ﻣﺎ ﯾﺮﺿـﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان ﯾﮑﻮن راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ و اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﻣﺰي در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﺎﻣﻮﻧﯽ آورده و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ و اﻧﺎ ﺣﺎﺿـﺮ اﻻ ﺗﺨﺮج ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل أي ﺷﯽء اﺧﺮج‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻻ ﺗﺸـﺒﻊ ﺑﻄﻨﻪ و ﺳﮑﺖ و ﺳﮑﺖ اﻟﺴﺎﺋﻞ و ﻧﯿﺰ ﻣﺰي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻓﻘﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ ﻋﺼﺮه و اﻣﺮ ﻓﻬﻢ ﺑﺎﻟﺼﺤﯿﺢ و اﻟﺴﻘﯿﻢ ﻣﻦ اﻻﺛﺎر و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟﺎل ﻓﻠﻤﺎ ﺑﻠﻎ‬‫ﻫـﺬا اﻟﻤﺒﻠﻎ ﺣﺴـﺪوه ﻓﺨﺮج اﻟﯽ اﻟﺮﻣﻠﻪ ﻓﺴـﺌﻞ ﻋﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﺎﻣﺴﮏ ﻋﻨﻪ ﻓﻀـﺮﺑﻮه ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﻘﺎل اﺧﺮﺟﻮﻧﯽ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ ﻓﺎﺧﺮﺟﻮه اﻟﯽ‬‫ﻣﮑـﮥ و ﻫﻮ ﻋﻠﯿـﻞ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻣﻘﺘﻮﻻ ﺷـﻬﯿﺪا ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻊ ﻣﺎ ﺟﻤﻊ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻣﻦ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ رزق اﻟﺸـﻬﺎدة ﻓﯽ آﺧﺮ‬‫ﻋﻤﺮه ﻓﺤﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﺤﺎق اﻻﺻـﺒﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻣﺸﺎﯾﺨﻨﺎ ﺑﻤﺼﺮ ﯾﺬﮐﺮون ان اﺑﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﺎرق ﻣﺼﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه و ﺧﺮج‬‫اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺴﺌﻞ ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻔﯿﺎن و ﻣﺎ روي ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ ﯾﺮﺿﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ ﻓﻤﺎ زاﻟﻮا ﯾﺪﻓﻌﻮن ﻓﯽ‬‫ﺣﻀﻨﯿﻪ ﺣﺘﯽ اﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﻣﺎت ﺑﻬﺎ و ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﻗﻮﻣـﺎ ﯾﻨﮑﺮون ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﮐﺘـﺎب اﻟﺨﺼـﺎﺋﺺ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺗﺮﮐﻪ ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸـﯿﺨﯿﻦ ﻓـﺬﮐﺮت ﻟﻪ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل‬‫دﺧﻠﺖ دﻣﺸﻖ و اﻟﻤﻨﺤﺮف ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺼـﻨﻔﺖ ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ رﺟﻮت ان ﯾﻬﺪﯾﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﻢ اﻧﻪ ﺻﻨﻒ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻟا ﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ و اﻧﺎ اﺳﻤﻊ اﻻ ﺗﺨﺮج ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل أي ﺷﯽء اﺧﺮج ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻠّﻬﻢ ﻻ ﺗﺸﺒﻊ ﺑﻄﻨﻪ ﻓﺴﮑﺖ اﻟﺴﺎﺋﻞ ﻗﻠﺖ ﻟﻌﻞ ﻫﺬه ﻣﻨﻘﺒﮥ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫ﻟﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻣﻦ ﻟﻌﻨﺘﻪ او ﺷﺘﻤﺘﻪ ﻓﺎﺟﻌﻞ ذﻟﮏ ﻟﻪ زﮐﺎة و رﺣﻤﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔـﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻨـﺪة ﻋﻦ ﺣﻤﺰة اﻟﻌﻘﺒﯽ اﻟﻤﺼـﺮي و ﻏﯿﺮه ان اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺧﺮج ﻣﻦ‬‫ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺴـﺌﻞ ﺑﻬﺎ ﻋﻤﺎ ﺟﺎء ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻻ ﺗﺮﺿـﯽ راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ زاﻟﻮا ﯾﺪﻓﻌﻮن ﻓﯽ ﺧﺼﯿﺘﻪ‬‫ﺣﺘﯽ اﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺛﻢ ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ ﻓﺘﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﮐـﺬا ﻓﯽ ﻫـﺬه اﻟﺮواﯾـﮥ اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ و ﺻﻮاﺑﻪ اﻟﺮﻣﻠﮥ و اﺑﻦ اﻟﻮردي در ﺗﺘﻤﮥ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﺎد اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺎﻣﺘﺤﻦ ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻃﻠﺐ ﻣﻨﻪ ان ﯾﺮوي ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﺮﺿـﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ان ﯾﮑﻮن راﺳـﺎ‬‫ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ و ﺻﻼح اﻟﺪﯾﻦ ﺻﻔﺪي در واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪413 :‬‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﻧﮑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻮم ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺗﺮﮐﻪ ﺗﺼﻨﯿﻔﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل دﺧﻠﺖ‬‫دﻣﺸﻖ و اﻟﻤﻨﺤﺮف ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺼـﻨﻔﺖ اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ رﺟﺎء ان ﯾﻬـﺪﯾﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﻢ ﺻـﻨﻒ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ اﻻ‬‫ﺗﺨﺮج ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل أي ﺷﯽء‬‫اﺧﺮج اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻻ ﺗﺸﺒﻊ ﺑﻄﻨﻪ‬‫ﻓﺴﮑﺖ اﻟﺴﺎﺋﻞ ﻗﺎل ﺷﻤﺲ اﻟﺪﯾﻦ ﻟﻌﻞ ﻫﺬا ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻟﻪ‬‫ﻟﻘﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻣﻦ ﻟﻌﻨﺘﻪ و ﺳﺒﺒﺘﻪ ﻓﺎﺟﻌﻞ ذﻟﮏ ﻟﻪ زﮐﺎة و رﺣﻤﮥ‬‫و ﻧﯿﺰ در واﻓﯽ ﺑﺎﻟﻮﻓﯿﺎت ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤﺎ ﺧﺮج ﻣﻦ ﻣﺼﺮ اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﯽ آﺧﺮ ﻋﻤﺮه ﺳﺌﻞ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻣﺎ دّون ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻻ‬‫ﯾﺮﺿﯽ راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ ﻓﻤﺎ زاﻟﻮا ﯾﻄﻌﻨﻮن ﻓﯽ ﺧﺼﯿﺘﯿﻪ ﺣﻖ اﺧﺮج ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﺛﻢ ﺣﻤﻞ اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﻗﯿﻞ اﻟﺮﻣﻠﮥ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ و ﯾﺎﻓﻌﯽ‬‫در ﻣﺮآة اﻟﺠﻨﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﺧﺮج اﻟﯽ دﻣﺸﻖ ﻓﺴـﺌﻞ ﻋﻦ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ و ﻣﺎ روي ﻣﻦ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ ﯾﺮﺿـﯽ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ان ﯾﺨﺮج راﺳـﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 301‬از ‪431‬‬‫ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ‬‫وﻓﯽ رواﯾﮥ اﺧﺮي ﻣﺎ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻻ ﻻ اﺷﺒﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻨﮏ‬‫و ﺗﻘﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻔﺎﺳﯽ در ﻋﻘﺪ ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﮐﺎن اﻓﻘﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻣﺼﺮ ﻓﯽ ﻋﺼﺮه و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﺮﺟﺎل‬‫ﻓﻠﻤـﺎ ﺑﻠـﻎ ﻫـﺬا اﻟﻤﺒﻠﻎ ﺣﺴـﺪوه ﻓﺨﺮج اﻟﯽ اﻟﺮﻣﻠـﮥ ﻓﺴـﺌﻞ ﻋﻦ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﺎﻣﺴـﮏ ﻋﻨﻪ ﻓﻀـﺮﺑﻮه ﻓﯽ اﻟﺠـﺎﻣﻊ ﻓﻘـﺎل اﺧﺮﺟﻮﻧﯽ ﻟا ﯽ ﻣﮑﮥ‬‫ﻓﺎﺧﺮﺟﻮه اﻟﯽ ﻣﮑﮥ و ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻞ و ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻬﺎ ﻣﻘﺘﻮﻻ ﺷـﻬﯿﺪا و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﻧﻘﻼ ﻋﻦ اﻟﺤﺎﮐﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل اﻟّﻨﺴـﺎﺋﯽ اﻓﻘﻪ ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻣﺼـﺮ ﻓﯽ ﻋﺼـﺮه و اﻋﺮﻓﻬﻢ ﺑﺎﻟﺼـﺤﯿﺢ و اﻟﺴـﻘﯿﻢ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﺎﻟﺮﺟـﺎل ﻓﻠﻤﺎ ﺑﻠﻎ ﻫـﺬا اﻟﻤﺒﻠﻎ‬‫ﺣﺴـﺪوه ﻓﺨﺮج اﻟﯽ اﻟﺮﻣﻠـﮥ ﻓﺴـﺌﻞ ﻋﻦ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﻣﻌﺎوﯾـﮥ ﻓﺎﻣﺴﮏ ﻋﻨﻪ ﻓﻀـﺮﺑﻮه ﻓﯽ اﻟﺠﺎﻣﻊ ﻓﻘﺎل اﺧﺮﺟﻮﻧﯽ اﻟﯽ ﻣﮑـﮥ ﻓﺎﺧﺮﺟﻮه و ﻫﻮ ﻋﻠﯿﻞ و‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﻣﻘﺘﻮﻻـ ﺷـﻬﯿﺪا و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻤﺎﻣﻮﻧﯽ ﺳـﺌﻠﺘﻪ ﻋﻦ ﺗﺼـﻨﯿﻔﻪ ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ ﻓﻘﺎل‬‫دﺧﻠﺖ دﻣﺸﻖ و اﻟﻤﻨﺤﺮف ﺑﻬﺎ ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﺼـﻨﻔﺖ ﮐﺘﺎب اﻟﺨﺼﺎﺋﺺ رﺟﺎء ان ﯾﻬـﺪﯾﻬﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﻢ ﺻـﻨﻒ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﮐﺘﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻗﺮأﻫﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ و اﻧﺎ ﺣﺎﺿـﺮ اﻻ ﺗﺨﺮج ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻓﻘﺎل أي ﺷـﯽء اﺧﺮج اﻟﱠﻠﻬّﻢ ﻻ ﺗﺸـﺒﻊ ﺑﻄﻨﻪ و ﺳـﮑﺖ و ﺳﮑﺖ‬‫اﻟﺴﺎﺋﻞ و ﻋﺒﺪ اﻟﺮؤف ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ دﺧﻞ دﻣﺸﻖ ﻓﺬﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﻤﻌﺎوﯾﮥ ﻗﺎل ﻣﺎ ﮐﻔﺎه ان ﯾﺬﻫﺐ‬‫راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻓﺪﻓﻊ ﻓﯽ ﺧﺼﯿﺘﯿﻪ ﺣﺘﯽ اﺷﺮف ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮت ﻓﺎﺧﺮج ﻓﻤﺎت ﻓﯽ اﻟﺮﻣﻠﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪414 :‬‬‫او ﻓﻠﺴـﻄﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻼﺛﻤﺎﺋﮥ و ﺣﻤﻞ ﻟﻠﻤﻘﺪس او ﻣﮑﮥ ﻓﺪﻓﻦ ﺑﯿﻦ اﻟﺼـﻔﺎ و اﻟﻤﺮوة و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫ﻧﺴﺎﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻻﻣﯿﺮ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤـﺪث ﻋﻦ اﻟﺸـﯿﺦ اﻻﻣﺎم ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯿﺎﻓﻌﯽ اﻧﻪ ذﮐﺮ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺨﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺼﻨﻔﺎت و ﻣﻘﺘﺪي زﻣﺎﻧﻪ ﺳﮑﻦ ﻣﺼﺮ ﺛﻢ ﺟﺎء ﺑﺪﻣﺸﻖ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻫﻞ ﺗﻠﮏ اﻟﻨﺎﺣﯿﮥ ﯾﻮﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻣﺎ ﺗﻘﻮل ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و‬‫ﻣﺎ ورد ﻓﯽ ﻓﻀﻠﻪ ﻓﺎﺟﺎب اﻣﺎ ﯾﺮﺿﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ان ﯾﺨﺮج ﻋﻨﯽ راﺳﺎ ﺑﺮأس ﺣﺘﯽ ﯾﻔﻀﻞ‬‫وﻓﯽ رواﯾﮥ ﻗﺎل ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻻ ﻻ اﺷﺒﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻄﻨﻪ‬‫ﻓﻘﺎم اﻟﻨﺎس و وﻗﻌﻮا ﻓﯿﻪ و اﻫﺎﻧﻮه و ﺿـﺮﺑﻮه و ﺟّﺮوه ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺠﺪ و اذﻫﺒﻮه ﺑﺮﻣﻠـﮥ ﻓﻤﺮض ﻓﻤﺎت ﺑﺬﻟﮏ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اذﻫﺒﻮه ﺑﻤﮑﮥ ﻓﻤﺮض و‬‫ﻣﺎت ﺑﻤﮑﻪ و دﻓﻨﻮه ﺑﯿﻦ اﻟﺼﻔﺎ و اﻟﻤﺮوة و اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ در ﻣﻨﻬﺎج ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ ﺑﺨﺼﻮﺻﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻟﮑﻦ ﻗﺪ ﺷﻬﺪ‬‫ﻣﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﻨﯿﻔﺎ و اﻟﻄﺎﺋﻒ و ﻏﺰوة ﺗﺒﻮك و ﺣـﺞ ﻣﻌﻪ ﺣﺠﮥ اﻟﻮداع و ﮐﺎن ﯾﮑﺘﺐ اﻟﻮﺣﯽ ﻓﻬﻮ ﻣﻤﻦ اﺋﺘﻤﻨﻪ اﻟﻨﺒﯽ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺑـﮥ اﻟﻮﺣﯽ ﮐﻤـﺎ اﯾﺘﻤﻦ ﻏﯿﺮه ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ در ﻣﻨﻬـﺎج ﮔﻔﺘﻪ ﺑـﻞ ﻗـﺪ رووا ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎوﯾﮥ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة و ﺻـﻨﻒ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻣﺼـﻨﻔﺎت و اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻻ ﯾﺼـﺤﺤﻮن ﻻ ﻫـﺬا و ﻻ ﻫﺬا و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﮔﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﺗﺎﻣﻞ ﺑﻨﮕﺮي‬‫ﺧـﻮاﻫﯽ داﻧﺴـﺖ ﮐـﻪ ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻞ و ﻓﺎﺳـﺪ و ﻣﻨﺨﺰﻟﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻـ ﻣـﺪﯾﻨﻪ را ﻣﻄﻠﻘﺎ‬‫اﺣﺘﯿـﺎﺟﯽ ﺑﺴـﻮي ﺣﻠﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖ و اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼـ ﺣﻠﻘﻪ را ﺑﺴﻮي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﮑﺮده و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿـﺎن و ﻋﻠﯿﻨـﺎ دﻣﻎ راﺳﻪ ﺑﻤﻘﻤﻌﮥ‬‫اﻟﺒﺮﻫﺎن ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﺤﻠﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ أراد ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻫﺬا اﻻﻓﮏ ﻓﻌﻠﯿﻪ ان ﯾﺎﺗﯽ ﺑﺪﻟﯿﻞ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺪﻫﺮ‬‫ﻣﻦ ﺳﺒﯿﻞ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﺛﺒﺎت ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻘﺺ ﺻﺮﯾﺢ و ﻋﯿﺐ ﻓﻀﯿﺢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﺟﺴﺎرت ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ آن ﻣﮕﺮ ﮐﺴﯽ‬‫ﮐﻪ ﺧﺎرج از اﯾﻤﺎن ﺑﻠﮑﻪ ﺧﺎرج از ﺷﻌﻮرﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ راﺑﻌﺎ اﺛﺒﺎت اﺣﺘﯿﺎج ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺴﻮي ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺰﯾﻞ ﺳﻤﺖ اﺳﻼم از ﻣﺪﻋﯽ آﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻣﺴـﺘﻠﺰم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﻋﻠﻢ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺴﻮي ﻣﻌﺎوﯾﻪ داﺷﺘﻪ و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﻬﺪم ارﮐﺎن‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﺎﻣﺴﺎ اﮔﺮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺣﻠﻘﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ او ﺣّﻈﯽ واﻓﺮ از ﻋﻠﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺟﻬﻞ او از اﺣﮑﺎم‬‫ﺷﺮﻋﯿﻪ و ﺿﻼل او از آداب ﻣﺮﻋﯿﻪ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺎرف اﻟﻌﺎﻟﯿﮥ و اﻟﺤﻘﺎﺋﻖ اﻟﺴﺎﻣﯿﻪ ﺟﺎي ﺷﮏ و رﯾﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪415 :‬‬‫اﻓﺘﺮاي ﺟﺴـﯿﻢ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺑـﺎﻃﻠﺴﺖ و ﻣﻠﯿﻢ ﺳﺎدﺳﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ از ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﺟﺴـﯿﻤﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺐ ﺟﻤﻪ ﮐﺜﯿﺮه و ﻣﻌﺎﯾﺐ دﺛﺮه وﻓﯿﺮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 302‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮد ﮐﻪ ﺗﺒـﺬي از آن در ﺗﺸـﯿﯿﺪ ﻟﻠﻄـﺎﻋﻦ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧـﺪارد ﮐﻪ او را اﺗﺼـﺎﻟﯽ ﺑﺠﻨـﺎب ﻧﺒﻮي ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ او ﺣﻠﻘﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺳﺎﺑﻌـﺎ اﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺮاد درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﻌـﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﺣﻠﻘﺘﻬـﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺣﻠﻘﮥ‬‫ﺑﺎﺑﻬـﺎ ﻣﻌﺎوﯾﻪ اﺳﺖ و ﻣﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﻣﺤـﺬوﻓﺴﺖ ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺜﻞ اﺣﺘﯿﺎج ﺧﻮد ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺴﻮي‬‫ﺣﻠﻘﻪ در ﺑﻄﻼـن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ ﺛﺎﻣﻨـﺎ ﻧﺴـﺒﺖ اﯾﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻧﺼﺎب ﺑﺴﻮي ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺗﻬﺠﯿﻦ و‬‫ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺑﺎﺑﺴﺖ و اﻗﺪام ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺮ ان ﻣﮕﺮ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺧﺎرج از ﺣﻠﻘﻪ ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ و ﺑﯿﺮون از داﺋﺮه ﻓﻬﻢ و ﯾﻘﯿﻦ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎﺳﻌﺎ ﻗﻄﻊ‬‫ﻧﻈﺮ از ﺟﻬﻞ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺠﻬﺖ دﯾﮕﺮ ﻗﺒﺎﺋـﺢ ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻓﻀﺎﺋـﺢ ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ او را اﺗﺼﺎﻟﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ‬‫ﺣﻠﻘﻪ ﺑﻮدن او ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺑّﯿﻦ اﻟﻔﺴﺎد و واﺿﺢ اﻻﻧﻬﺪاد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻋﺎﺷﺮا ﻣﺒﺎﯾﻨﺖ و ﻣﻔﺎرﻗﺖ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و‬‫ﺣﺴـﺪ و ﻋﻨﺎد و ﺣﻘﺪ و ﻟﺪاد او ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب و ﻧﺼﺐ ﺣﺮب و ﺟﺪال و اﻗﺎﻣﻪ ﻓﺘﻨﻪ ﺑﻐﯽ ﻗﺘﺎل ﻧﻪ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺳﺘﺮ و اﺧﻤﺎل ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ادﻋـﺎي اﺗﺼﺎل او ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب و ﺑﻮدن او ﻣﺜﻞ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺮ ﺑﺎب ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺻﻮاب و ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﺜﻞ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ و ﻣﺎوراي‬‫اﯾﻦ ﻧﯿﺰ وﺟﻮه ﺑﺴـﯿﺎري ﺑﺮاي ﺑﻄﻼن اﯾﻦ اﻓﮏ واﺿﺢ اﻟﺘﺒﺎر ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﮐﻪ اﺷﺎره ﺑﺂن و ﻟﻮ اﺟﻤﺎﻻ ﻧﯿﺰ ﻣﻔﻀﯽ ﺑﺘﻄﻮﯾﻞ و اﻃﻨﺎب ﻣﯽﮔﺮدد و‬‫ﻋﺎﻗـﻞ ﺑﺼـﯿﺮ ﺧﻮد ﭘﯽ ﺑﺎﺳـﺘﺨﺮاج آن ﻣﯽﺑﺮد و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ ﻣﺰﺧﺮﻓـﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﻏﺮاﺋﺐ ﺧﺰﻋﺒﻼت ﻓﻈﯿﻌﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺑﻌﺾ اﯾﻦ‬‫اﻓﺎﮐﯿﻦ اﻏﻤﺎر و ﺧﺮاﺻـﯿﻦ اﺷـﺮار دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ از ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻤﺮاﺣﻞ ﻗﺎﺻﯿﻪ دور و‬‫از ﻧﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺎﻟﯿﻪ رﻓﯿﻌﻪ ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻗﺎﺻﺮ و ﻣﻘﺼﻮر ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻌﺪﺷﺎن از ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﻢ و ﻋﺮﻓﺎن ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸﻬﻮر و ﻣﺠﺎﻧﺒﺖ اﯾﺸﺎن‬‫از درك ﻣﺴﺎﺋﻞ واﺿـﺤﻪ و ﻣﻌﺎرف ﻻﺋﺤﻪ ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﺎﺛﻮرﺳﺖ و ﺟﺰوﯾﺘﺸﺎن ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﻣﺤﺮاب و اﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ‬‫ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺤﻠﻘـﮥ اﻟﻤﻮﻫﻮﻧـﮥ اﻟﻮاﺿـﺤﮥ اﻟﻬﻮان و اﻟﺴـﺨﻒ راﺳﺖ ﻧﻤﯽﻧﺸـﯿﻨﺪ و اﺣـﺪي از ارﺑـﺎب ﻋﻘـﻞ و ﻓﻬﻢ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﻔﻮات ﺳﺎﻗﻄﻪ و‬‫ﺳﻘﻄﺎت ﻫﺎﺑﻄﻪ را ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﺮاي ﺗﺮوﯾﺞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪416 :‬‬‫ﻣﺘﺎع ﮐﺬب و زور رﻧﮕﯽ دﯾﮕﺮ رﯾﺨﺘﻨﺪ و در ﺗﻨﻔﯿﻖ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻬﺠﻮر ﺣﯿﻠﻪ دﯾﮕﺮ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻨﺪ و ﺳﻠﺴﻠﻪ دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن را ﺑﺎﻓﺘﻌﺎل ﺑﺲ ﻣﺴﺘﻔﻈﻊ از‬‫ﻫﻢ ﮔﺴـﯿﺨﺘﻨﺪ و ﺑـﺪاﻣﺎن اﻧﺘﺤﺎل ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺴﺘﺸـﻨﻊ آوﯾﺨﺘﻨﺪ و ﺑﻼ ﻣﺤﺎﺑﺎ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻓﺘﺮا ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﻧﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﺪل و ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﮐـﺬب ﺑﺎﻃـﻞ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺮاي آن وﺿﻊ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ در ﻣﺘـﺎﺧﺮﯾﻦ اﯾﺸﺎن ﻣﺸـﻬﻮر ﺷـﺪه ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در ﺻـﺪق ﺑﯿﺶ از ﻫﻤﻪ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺑﻮد و ﻋﻤﺮ در ﻋـﺪل ﺑﺎﻻـﺗﺮ از ﻫﻤﻪ ﺷـﺎن ﺑﻮد و ﻋﺜﻤـﺎن در ﺣﯿـﺎء اﮐﻤﻞ از ﻫﻤﻪ ﺑﻮد و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ‬‫ﻓﺎﺿـﻠﺘﺮ از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑﻮد ﭘﺲ واﺿﻊ اﯾﻦ ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ ﻓﻀـﺤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اﻟﯿﻮم اﻵﺧﺮ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را ﻧﻪ ﺗﻨﻬـﺎ ﯾﮏ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﻬﺎر ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﮕـﺬارد و ﭼﺎر ﯾﺎر را ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﺎر ﺑﺎب آن ﭼﻬﺎر ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑـﺪارد ﻟﯿﮑﻦ ﻋﺠﯿﺐ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺼﻠﺤﺖ واﺿﺤﻪ واﺿﻊ ﻣﺪﺣﻮر ﭘﯽ ﻧﻤﯽﺑﺮﻧﺪ و ﺑﺬﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ اﺳﺎس ﺑﯽ اﺳﺎس ﺑﺎ اﯾﻦ ﮐﺬب ﺑﯽ اﻟﺘﺒﺎس‬‫راه ﻏﻔﻠﺖ و ﺳﻔﺎﻫﺖ ﻣﯽﺳﭙﺮﻧﺪ ﻣﻌﯿﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﺎوﻧﺪ ﻣﺤﻤﻮد اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻨﻘﺸﺒﻨﺪي در ﮐﺘﺎب ﮔﻨﺞ ﺳﻌﺎدت ﮐﻪ ﻧﺴﺨﻪ ﻋﺘﯿﻘﻪ آن‬‫ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺻﺮ ﺣﺎﺿﺮ ﺳﺖ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﻣﯽآرد‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﻔﺖ رﺳﻮل ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻨﯿﺎد اوﺳﺖ و ﻋﻤﺮ ﭼﻬﺎر دﯾﻮار او و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻒ اوﺳﺖ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎب‬‫اوﺳﺖ‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺼﺪق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﺪل و ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﺎ ﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 303‬از ‪431‬‬‫رﺳﻮل ﮔﻔﺖ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﺻـﺪﻗﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در اوﺳﺖ و ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﻋﺪﻟﻢ و ﻋﻤﺮ در اوﺳﺖ و ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﺣﯿﺎام و‬‫ﻋﺜﻤﺎن در اوﺳﺖ و ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻤﻢ و ﻋﻠﯽ در اوﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼم اﻟﺨﻮارزﻣﯽ اﻟﻨﻘﺸـﺒﻨﺪي و ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ و رﮐﺎﮐﺖ و ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﯾﻦ‬‫دروغ ﺑﯿﻔﺮوغ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ و ﻧﺎ اﺳﺘﻮاري آن ﻧﺰد ﻫﺮ ﻓﺎﻗﺪ ﺑﺼﯿﺮ ﮐﺎﻟﺼﺒﺢ ﻋﻨﺪ اﻻﺳﻔﺎر ﻟﯿﮑﻦ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ‬‫از ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺟﺴﺎرت و ﺟﺮات ﺑﺎﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺑﺎﻃﻞ اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﻦ ﮐﺬب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﻬﺘﺎن ﺑﺎﻫﺮ را دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻞ‬‫ﺑﻮدن ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ از دﯾﮕﺮي ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر وﺻﻔﯽ وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﯿﺦ رﺟﺐ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺘﯿﺮي در ﮐﺘﺎب اﻟﻮﺳﯿﻠﮥ اﻻﺣﻤﺪﯾﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪417 :‬‬‫و اﻟﺬرﯾﻌﮥ اﻟﺴـﺮﻣﺪﯾﮥ ﻓﯽ ﺷـﺮح اﻟﻄﺮﯾﻘﮥ اﻟﻤﺤﻤﺪﯾﮥ در ﻣﺒﺤﺚ ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﺤﻦ ﻧﻘﻮل اﻻوﻟﯽ ﻓﯽ ﺗﻔﻀﯿﻞ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻻرﺑﻌﮥ ان ﮐﻞ واﺣﺪ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻵﺧﺮ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اﻟﻮﺻﻒ اﻟﺬي اﺷﺘﻬﺮ ﺑﻪ ﻻن ﻓﻀﯿﻠﮥ اﻻﻧﺴﺎن ﻟﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ذاﺗﻪ ﺑﻞ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر اوﺻﺎﻓﻪ و‬‫ﻗـﺪ ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺼـﺪق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﺪل و ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺰاﻫﺪي ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﻻﻓﺎﺿﻞ‬‫و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻧﻘﻮل ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ اﻓﻀﻞ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﮐﺜﺮة ﺻﺪﻗﻪ و اﺷـﺘﻬﺎره ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﺑﻪ و ﻋﻤﺮ اﻓﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻌﺪل و ﻋﺜﻤﺎن‬‫اﻓﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻠﻬﻢ ﻣﻦ ﺟﻬﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺷﺘﻬﺎره ﺑﻪ و ﺑﻬﺬا ﯾﺴﺘﻘﯿﻢ اﺑﺮام و ﯾﺘﻢ اﻟﮑﻼم و ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺧﺒﯿﺮ‬‫ﺑـﺎ اﻣﻌﺎن و اﻧﻌﺎم ﻫﺮ ﻗـﺪر ﺗﻌﺠﺐ ﻧﻤﺎﯾـﺪ رواﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ در ﻣﺒﺤﺚ ﺗﻔﻀـﯿﻞ اﺧﺘﯿﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ واﺣـﺪ از ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ اﻓﻀﻞ از‬‫دﯾﮕﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺑﺂن ﻣﺸـﺘﻬﺮ ﺷﺪه ﻗﻮل ﻣﺨﺘﺮﻋﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ در ﮐﺘﺐ ﻋﻘﺎﺋﺪ و اﺳـﻔﺎر ﮐﻼم اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ‬‫ﭘﺲ اﺧﺘﺮاع آن از ﻗﺒﯿﻞ ﺧﺮق اﺟﻤﺎع ﻣﺮﮐﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺛﺎﻧﯿﺎ در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﻧﺴﺎن از ﺟﻬﺖ ذات او ﻧﯿﺴـﺖ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻋﺘﺒـﺎر اوﺻﺎف اوﺳﺖ رﺑﻄﯽ ﺑﻤﻄﻠﻮب ﻧـﺪارد زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﮐﻪ ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﻧﺴﺎن ﻣﻄﻠﻘﺎ از ﺟﻬﺖ ذات او اﺻـﻼ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ از ﺟﻬﺖ اوﺻـﺎف اوﺳﺖ ﭘﺲ ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺠـﺎ ﻻزم ﻣﯽآﯾـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ در ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﺻﻔـﺎت اﻓﻀـﻞ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﻧﺒﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ در ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺑﺘﺮﺗﯿﺐ ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻓﺮض ﻧﮑﺮده آﯾﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤﺪﯾﺚ ﮐﺬب‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق‬‫اﻟـﺦ ﮐﻪ اﺛﺮي از ان در ﮐﺘﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺼـﺤﺎح و اﻟﻤﺴﺎﻧﯿﺪ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮة در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻌﺮﮐﻪآرا ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﻧﺰاع‬‫ﻋﻈﯿﻢ ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﺑـﺪﯾﻌﻪ و ﺷـﻨﺎﺋﻊ ﻓﻈﯿﻌﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ راﺑﻌﺎ در ﻣﻘﺎم ﺣﻮاﻟﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺠﻌﻮل اﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ زاﻫﺪي آن را‬‫در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد از ﺑﻌﺾ اﻓﺎﺿﻞ رواﯾﺖ ﮐﺮده از ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﺴـﺘﻐﺮﺑﺎت و ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﺴﺘﻄﺮﻓﺎﺗﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ زاﻫﺪي و ﮐﺘﺎب او و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻌﺾ‬‫اﻓﺎﺿﻞ ﻣﺼﺪاق ُﻇﻠُﻤﺎٌت ﺑَْﻌُﻀﻬﺎ َﻓْﻮَق ﺑَْﻌٍﺾ‬‫ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﺰد ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻋﺰو و اﺳﻨﺎد ﺳﺮاﺳﺮ ﻣﻨﺒﯽ از وﻫﻦ و ﻓﺴﺎدﺳﺖ و ﺧﺎﻣﺴﺎ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﮐﺬب ﺻﺮﯾﺢ و اﻓﮏ ﻓﻀﯿﺢ ادﻋﺎي‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻓﻀـﻞ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺘﺒـﺎر ﮐﺜﺮت ﺻـﺪق ﺧﻮد و ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻮدﻧﺶ ﺑـﺎن در ﻣﯿﺎن اﯾﺸﺎن ﺑﻨﺎي ﻓﺎﺳـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﺪ و‬‫ارﺗﮑﺎب ﺗﻘﻮل ﻣﻮرث ﻣﻔﺎﺳﺪﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪418 :‬‬‫و ﻟﻮ در ﺑﺎب ﺻﺪق ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺤﺖ ﻋﺎﻃﻠﺴﺖ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮕﺮ اﺣﺪي از ارﺑﺎب ﺣﻠﻮم و ﻋﻘﻮل ﺑﺎور‬‫ﻣﯽﺗـﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﯿـﺎذا ﺑـﺎﻟﻠّﻪ از ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺻـﺎدق ﺗﺮ ﺑـﻮد ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻠّـﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺗـﻮﺟﻬﯽ‬‫ﺑﺎرﺷﺎدات ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺻﺎدق ﺗﺮ از ﺷﯿﻌﯿﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﻓﻀﻼ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم زﯾﺮا ﮐﻪ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر‬‫ﻣﺎ اﻇﻠﺖ اﻟﺨﻀﺮاء و ﻻ اﻗﻠﺖ اﻟﻐﺒﺮاء اﺻﺪق ﻟﻬﺠﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ ذر‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 304‬از ‪431‬‬‫ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸــﻬﻮرﺳﺖ و ﺑـﻮدن ﺣﻀــﺮت أﺑﯽ ذر از ﺧﻠﺺ ﺷــﯿﻌﯿﺎن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻇﻬﺮ ﻣـﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿـﻦ ﻣﻦ‬‫اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﺤﻘﻖ اﺻﻼ ﮐﺎر ﻣﺆﻣﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را ﭘﺲ ﭘﺸﺖ اﻧﺪازد و ﺑﺎ وﺟﻮد آن اﻓﮏ ﻣﺠﻌﻮل‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را دﺳﺖآوﯾﺰ ﺧﻮد ﺳﺎزد و ﺑﺮ ﺑﻨﺎي آن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺻـﺪق از ﺣﻀـﺮت أﺑﯽ ذر واﻧﻤﺎﯾـﺪ و در اﺳﺘﯿﺠﺎب ﻋـﺬاب و ﻋﻘﺎب اﻟﯽ اﻗﺼـﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ‬‫ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ از ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را‬‫در ﺑﺎب واﻗﻌﻪ ﻣﯿﺮاث ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﺎذب و آﺛﻢ و ﻏﺎدر و ﺧﺎﺋﻦ ﻣﯽداﻧﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺷـﻬﺎدت‬‫ﺻﺎدﻗﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺻﺪق ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮد و ﺑﮑﺜﺮت ﺻﺪق در ﻣﯿﺎن ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺷﻬﺮت داﺷﺖ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ‬‫ﻣﺼﺎدﻣـﮥ اﻟﻌﯿـﺎن و اﻟﺘﻘﻮل ﺑﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﻨﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺳـﻠﻄﺎن ﺳﺎدﺳﺎ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﺠﻌﻮل و اﻓﮏ ﻣﻨﺤﻮل ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ از‬‫ﺟﻬﺖ ﻋـﺪل اﻓﻀﻞ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮد ﻋﯿﻦ ﻋـﺪول از ﻧﻬـﺞ ﺣﻖ واﺿـﺢ و ﻣﯿﻞ ﺑﺴﻮي ﺑﺎﻃﻞ ﻓﺎﺿـﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻬﯿـﭻ دﻟﯿﻞ اﻟﯽ اﻵن ﻋﺪل‬‫ﺗﻘﺪﯾﺮي ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪه ﻓﻀﻼ ﻋﻦ اﻟﺘﺤﻘﯿﻘﯽ ﺑﻠﮑﻪ از وﻗﺎﺋﻊ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﺷﻮاﻫﺪ ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر آن ﻣﻌﺪن ﻋﺪوان‬‫اﻟﺒﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺻﺤﺎب و ﻣﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ اﻟﻔﺎﻟﻊ ﻟﻨﺼﺎب اﻟﻨﺼﺎب ﭘﺲ از آن ﻫﻤﻪ ﺷﻮاﻫﺪ و دﻟﯿﻞ‬‫رو ﮔﺮداﻧﯿﺪن و ﺑﻤﺰﻋﻮم ﺧﻮد ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ را از ﺟﻬﺖ ﻋﺪل اﻓﻀﻞ اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪن ﺧﯿﺎﻟﯿﺴﺖ ﻣﺤﺎل‬‫ﮐﻪ در ﺑﻄﻼن ﻫﻤﺮﻧﮓ ﺳـﺮاﺑﺴﺖ و ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺟﺎﻟﺐ اﻧﻮاع ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب ﺳﺎﺑﻌﺎ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺑﯿﻦ اﻟﺒﻄﻼن‬‫ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻬﻮان ﺣﻀﺮت ﺛﺎﻟﺚ را از ﺟﻬﺖ ﺣﯿﺎ اﻓﻀﻞ اﺻﺤﺎب واﻧﻤﻮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪419 :‬‬‫در اﻇﻬـﺎر ﺣﯿـﺎي ﺧﻮد اﻓﺰودﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ اﯾﻦ زور ﻣﻔﺘﻌـﻞ و ﮐـﺬب ﻣﻨﺘﺤـﻞ ﻗﺎﺑـﻞ ادﻧﯽ وﺛﻮق ﻧﯿﺴﺖ اﺻـﻼ ﺑـﺪﻟﯿﻠﯽ ﺻـﺎﻟﺢ‬‫رﺟﺤﺎن ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﻟﺚ در ﺣﯿﺎ ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ آن ﻧﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺑﯽﺷـﺮﻣﯽ و ﻏﺎﯾﺖ ﺑﯽآزرﻣﯽ ﺣﻀـﺮت اﯾﺸﺎن در وﻗﺎﺋﻊ ﺑﯽﺷـﻤﺎر ﺧﺼﻮﺻﺎ در واﻗﻌﺎت ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر ﺑﺮ اﮐﺎﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﺣﻀﺮت أﺑﯽ ذر و ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺎر و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﭼﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﻃﺸﺖ از ﺑﺎم اﻓﺘﺎده ﺷﺪه ﮐﻪ اﺻﻼ‬‫در ان اﻧﮑﺎر ﻣﻨﮑﺮي و ﺟﺤﺪ ﺟﺎﺣﺪي ﻣﻮﺛﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﻧﭽﻪ ازﯾﺸﺎن در ﺑﺎب اﯾﺜﺎر اﻗﺎرب و اﺳﺘﺒﺪاد ﺑﺎﻣﻮال و ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺣﺪود‬‫واﻗﻌـﺎت ﻣﺨﺰﯾﻪ و ﺧﻄﻮب ﻣﻔﻀـﺤﻪ ﺑﻈﻬﻮر رﺳـﯿﺪه ﺑﻨﺤﻮي ﻣﺒـﺎﯾﻦ و ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﺣﯿﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﺣﯿﺎي اﯾﻤﺎﻧﯽ‬‫داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﻧﮑﺎر آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد و ﻗﺪ ﺗﮑﻔﻞ ﻻﯾﻀﺎح ﺷﻄﺮ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﻤﺸﺎﺋﻦ ﮐﺘﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺲ ﺑﻼ ﻟﺤﺎظ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﻮر ﺑﺮ‬‫ﺑﻨـﺎي اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور ادﻋـﺎي اﻓﻀﻞ ﺑﻮدن ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﻟﺚ از ﺟﻬﺖ ﺣﯿﺎ آﻏﺎز ﻧﻬﺎدن ﭼﻘـﺪر داد ﺣﯿﺎ دادن و در ﭘﯽ ﻫﺘﮏ ﻧﺎﻣﻮس ﺧﻮد‬‫اﻓﺘﺎدﻧﺴﺖ ﺛﺎﻣﻨﺎ اﻇﻬﺎر اﻓﻀﻞ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از ﺟﻬﺖ ﻋﻠﻢ‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺮف ﺣﻖ و ﺻﻮاﺑﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺼـﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺟﻬﺖ و ﻧﻔﯽ اﻓﻀـﻠﯿﺖ از ﺟﻬﺎت دﯾﮕﺮ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺻﺪق و ﻋﺪل و‬‫ﺣﯿـﺎ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺷـﯿﺦ رﺟﺒﺴﺖ ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺐ ﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺤـﻞ ﺧﻮد ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻣﺘﻀـﺎﻓﺮه ﺛﺎﺑﺖ و‬‫ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ‬‫اﻓﻀـﻞ ﺑﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑـﺎدﻟﻪ ﻣﺒﺮﻣﻪ و ﺷﻮاﻫـﺪ ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪه ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺳﻮاي ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﺮﺳﻠﯿﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻫﻢ اﻓﻀﻞ ﺑﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ آﯾﮥ اﻟﻤﺒﺎﻫﻠﮥ و ﺳﯿﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﻟﺬﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻤﺠﻠﺪ اﻻﺗﯽ اﻟﮑﺎﻓﻞ ﺑﺒﯿﺎن ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺘﺪﺑﺮي در ﻗﺼـﺮ ﺗﻔﻀـﯿﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ اﺻﺤﺎب و آن ﻫﻢ ﺑﺎﻓﻀﻠﯿﺖ از‬‫ﯾﮏ ﺟﻬﺖ ﻫﻢ ﺧﯿﺎل ﺷـﯿﺦ رﺟﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﻨﻔﯽ اﻓﻀﻠﯿﺖ از ﺟﻬﺎت دﯾﮕﺮ ﻣﻌﺎﻧﺪه ﺣﻖ ﺻﺮﯾﺢ و اﯾﺜﺎر ﺑﺎﻃﻞ ﻗﺒﯿﺢ ﺑﻬﺮ ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﮔﺰﯾﺪ ﺗﺎﺳـﻌﺎ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﺟﻬﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺤﺮف ﻣﺼﻨﻮع درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫ﻓﺮﻣﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 305‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪420 :‬‬‫آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را در ذﯾﻞ ﺧﺒﺮ ﻣﻔﺘﻌﻞ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق اﻟﺦ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺸـﺪه آري اﯾﻦ ﮐﻼم ﻫـﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم را آن ﺟﻨﺎب ﻣﺮة ﺑﻌـﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي در ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺑﺎﻻﻧﻔﺮاد ﺑﯿﺎن ﮐﺮده و‬‫ﻫﺮﮔﺰ آن را ﺑﺤـﺎﻟﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺑﭽﻨﯿﻦ اﻟﺤﺎﻗـﺎت ﺑـﺎﻃﻠﻪ و اﻓﺘﺮاءات ﻋـﺎﻃﻠﻪ ﮐﻪ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ در ﺣﻖ ﺛﻼـﺛﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ اﻓﺰودهاﻧـﺪ و از راه ﺟﺴﺎرت‬‫ﻧﺴﺒﺖ آن ﺑﺂﻧﺤﻀﺮت ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ارﺷﺎد ﻧﻔﺮﻣﻮده ﭘﺲ از اﺻﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﻪ ﺑﺎﻻـﻧﻔﺮاد ﺑﺤـﺪ ﺗﻮاﺗﺮ رﺳـﯿﺪه و ﺻـﺤﯿﺢ و ﺳـﺎﻟﻢ از ﻏﻮاﺋـﻞ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻔﺴﺖ اﻋﺮاض ورزﯾـﺪن و آن را ﺑﺤﺎﻟﺖ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﻧا ﻀـﻤﺎم‬‫ﺑﻤﻔﺘﺮﯾﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﺨﺘﻠﻔﺎت ﻓﻀﯿﺤﻪ ﺑﺮاي اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺮﮔﺰﯾﺪن ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﻣﻘﺒﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﭽﻪ ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﺻﻨﯿﻊ‬‫ﺷﻨﯿﻊ ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺣﯿﻒ ﻇﺎﻫﺮ از ﺟﺎﺋﺮ ﻣﺘﺠﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﺤﺪ اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﯿﺪ ﻋﺎﺷﺮا اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ درﮔﺬرﯾﻢ و ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل اﯾﻦ اﻓﮏ‬‫ﺻﺮﯾﺢ اﻻﻓﺘﻌﺎل را ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ از دﺳﺖ ﻧﻤﯽرود‬‫و آﻧﭽﻪ ﺷـﯿﺦ رﺟﺐ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻀـﻞ آن ﺣﻀـﺮت را ﻓﻀـﻞ ﺟﺰﺋﯽ واﻧﻤﺎﯾـﺪ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺠﻌﻮل ﻋﻠﯽ‬‫ﺣـﺎل اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ ﻫﻢ دﻻـﻟﺖ دارد ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن‬‫ﻣﻮﺟﺐ اﻋﻠﻤﯿﺘﺴﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺘﺴﺖ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﮐﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ اوﻟﯽ اﻻﻓﻼق و ﻗﺪ ﺷـﯿﺪ‬‫ﺑﻨﯿﺎﻧﻬـﺎ ﻧﺼﻮص ﮐﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺨﻼق و ﻓﺼﻮص اﺧﺒﺎر اﻟﻨﺒﯽ اﻟﺮاﮐﺐ ﻟﻠﺒﺮاق ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎ ﺗﻌﺎﻗﺐ اﻻﺻـﯿﻞ و اﻻﺷـﺮاق و ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮﯾﻦ از اﻓﺎدات ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺳﺎﻟﻔﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ‬‫ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه اﺧﺮي دﻟﯿﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ارﺷﺎد‬‫ﺑﺎﺳﺪاد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﺰﺋﯿﻪ ﻣﻘﯿﺪه اﺳﺖ ﻧﻪ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﮐﻠﯿﻪ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻧﮑﺎر از اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻋﺘﺮاف‬‫ﺑﺎﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ از ﺷﯿﺦ رﺟﺐ ﺑﻌﺪ وﻗﻮع در دام ﺗﺰوﯾﺮ اﻓﺎﮐﯿﻦ ﭘﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﻣﺼﺪاق ﻓﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺮ و وﻗﻒ‬‫ﺗﺤﺖ اﻟﻤﯿﺰاب ﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﺟﻬﺖ ﻋﻠﻢ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺘﺎﻣﻠﯽ ﺗﻔﻮه‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ در ﮐﻤﺎل وﺿﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ راس و رﺋﯿﺲ ﻓﻀﺎﺋﻞ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪421 :‬‬‫ﻣﺴﺘﺘﺒﻊ ﻗﺎﻃﺒﻪ ﻣﻠﮑﺎت ﻓﺎﺿﻠﻪ و ﺻﻔﺎت ﺣﺴﻨﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺪار ﺗﻔﺎﺿﻞ ﺑﺮ ﻋﻠﻤﺴﺖ و ﻓﻀﻞ ﺑﻐﯿﺮ ﻋﻠﻢ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﺪاد ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ‬‫ﺧﻼﻋﺖ ﺷﻌﺎر و ﻣﺆﻟﻔﯿﻦ رﻗﺎﻋﺖ آﺛﺎر ﺑﻬﺮه از ﻋﻘﻞ و ﻓﻬﻢ ﻧﺪارﻧﺪ ﻟﻬﺬا از ﻓﺮط ﺳﻔﺎﻫﺖ و ﺑﻼﻫﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﮐﺬب و اﻓﺘﻌﺎل و‬‫ﺗﺤّﺮص و اﻧﺘﺤﺎل دل ﺧﻮد را ﺧﻮش ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮاي رؤﺳﺎ و ﻣﺘﺒﻮﻋﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﺎ وراي ﻋﻠﻢ ﺑﻌﺾ ﺻﻔﺎت دﯾﮕﺮ ﻓﺮض ﻧﻤﻮده رﺟﺤﺎﻧﺸﺎن را در‬‫آن ﺻﻔﺎت ﺑﺮ ﻣﻐﻔﻠﯿﻦ ﺗﺮوﯾﺞ دﻫﻨﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﺰوﯾﺮات ﺑﺎﺑﯽ از ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾﺪ و ﺟﺰ ﺧﺰي و ﺧﺴﺎر ﭼﯿﺰي ﻧﻤﯽاﻓﺰاﯾﺪ‬‫ﮐﻤﺎ ﺣﺼﻞ ﻟﻮاﺿﻊ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق و اﻟﻤﺤﺘﺞ ﺑﻪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻗﺪرت ﻗﺎدر ﻣﺘﻌﺎل ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﺮدﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻫﻞ ﮐﺬب و اﻓﺘﺮا را در‬‫ﺣﺎل اﻧﻬﻤﺎك ﺷﺎن در ﺗﺠﺎﺳﺮ و اﺟﺘﺮا ذﻟﯿﻞ و ﺧﻮار ﻓﺮﻣﻮده و ﺣﻖ اﺑﻠﺞ را ﺑﺮ ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ ﻋﻠﻮ ﺗﻤﺎم و ﺗﻔﻮق ﻣﺎﻻ ﮐﻼم ﻋﻄﺎ ﻧﻤﻮده ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‬‫ﺣـﺎل ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷـﯿﺦ رﺟﺐ در اﺳـﺘﺪﻻل ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺑّﯿﻦ و ﺳـﻘﻢ ﺑﺎدي ﻏﯿﺮ ﺑّﯿﻦ ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻧﮕﺮدﯾـﺪه از راه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 306‬از ‪431‬‬‫ﮐﺜﺮت وﻋﺎرت و ﻗﻠﺖ ﺑﺼﺎرت ﺑﺎﻓﮏ ﺷـﻨﯿﻊ و زور ﻓﻈﯿﻊ ﺑﻤﯿﻞ ﮐﻠﯽ ﮔﺮوﯾﺪه و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻏﻔﻠﺖ واﺿﺤﻪ و زﻟﺖ ﻓﺎﺿﺤﻪ ادﻋﺎي اﺳﺘﻘﺎﻣﺖ‬‫ﮐﻼم و ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ ﻣﺮام ﻧﻤﻮده در ﺣﯿﺮت ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت اﻟﯽ اﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﮥ اﻓﺰوده و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ‬‫ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮐﻪ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣّﻖ را‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﻬﻔﻮه ﻃﯿﺒﯽ رو ﻧﻤﺎﯾﺪ و آﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻫﻞ ﺣّﻖ ﺳﺮاﯾﯿﺪه اﺳﺘﺤﺴﺎﻧﺎ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﺧﻮش ﺑﯿﺎﺳﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را ﻣﺘﺤﺪ داﻧﺴـﺘﻪ و ﯾﮑﺠﺎ ﺑﺮ ان ﮐﻼم ﮐﺮده ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و ﻣﺎ اﺣﺴﻦ ﻗﻮل ﺑﻌﺾ اﻟﺤﻔﺎظ ﻓﯽ أﺑﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺣﺪ رواﺗﻪ اﻟﻤﺘﮑﻠﻢ ﻓﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺴﻤﻊ‬‫ﻫﻮ ﺛﻘﮥ ﻣﺎﻣﻮن ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﻤﺸﺎﯾﺦ و ﺣﻔﺎﻇﻬﻢ و ﻗﺪ ﺗﻔﺮد ﺑﻪ ﻋﻦ اﻻﻋﻤﺶ ﻓﮑﺎن ﻣﺎ ذا و أي اﺳـﺘﺤﺎﻟﮥ ﻓﯽ اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﺜﻞ‬‫ﻫـﺬا ﻓﯽ ﺣﻖ ﻋﻠّﯽ و ﻗﻮل ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺤﻘﻘﯿﻦ ﺗﻤﺴﮏ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺑﻬـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ان اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻌﻠّﯽ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوزه اﻟﯽ ﻏﯿﺮه‬‫اﻻ ﺑﻮاﺳـﻄﺘﻪ ﻻن اﻟـﺪار ﯾـﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻻ ﺣﺠﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ إذ ﻟﯿﺲ دار اﻟﺠﻨﮥ ﺑﺄوﺳﻊ ﻣﻦ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻟﻬﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ‬‫ﮐﻼم و ﻫﻦ اﻧﺘﻈﺎم ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ آن را از ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﻫﻤﺎن ﮐﻼم ﻃﯿﺒﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺎﺷﻒ ﺷـﺮح ﻣﺸﮑﺎة آن را ﺳﺮد ﻧﻤﻮده‬‫و ﻣـﺎ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌـﺎم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤـﺎم آن را در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﻧﻘﺾ و اﺑﻄـﺎل ﮐﺮدهاﯾﻢ و ﻃﺮﯾﻖ رد و ﺗﻮﻫﯿﻦ آن ﺑﺎﻗـﺪام ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺳﭙﺮده‬‫ﻓﻠﯿﮑﻦ ﻣﻨﮏ ﻋﻠﯽ ذﮐﺮ و اﯾﻦ ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﮐﺮ و ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﻫﻢ دﯾـﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم ﻃﯿﺒﯽ را ﺑﻨﻬﺞ‬‫ﻗﺒﻮل و ارﺗﻀﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ و آن را ﮐﻼم ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ واﻧﻤﻮده ﻋﻈﻤﺘﺶ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻗﺎﺻـﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ‬‫ﺻﺮاﺣـﮥ ﮐـﺎﺷﻒ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺗﻌـﺪد اﺑـﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ اﻣﺮ ﺻـﺤﯿﺤﺴﺖ و دار ﺣﮑﻤﺖ ﮐﻢ از ﮐﻢ ﻣﺜـﻞ دار ﺟﻨﺖ اﺑﻮاب‬‫ﺛﻤﺎﻧﯿﻪ دارد و اﯾﻦ اﺑﻮاب ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات اﺻﺤﺎب ﺛﻼﺛﻪ و دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪422 :‬‬‫ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﺑﺘﺪاي ﮐﻼم ﺧﻮد در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را دﻟﯿﻞ اﺧﺘﺼﺎص ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را از ﻋﻠﻢ ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات از آن ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﯽﺷﻮد داﻧﺴـﺘﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ و اﻗﺮار ﺻـﺤﯿﺢ ﮐﻪ ﻣﻔﯿـﺪ اﺧﺘﺼـﺎص ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺑـﺎز ﮐﻼـم ﻃﯿﺒﯽ را ﻧﻘﻞ ﮐﺮدن و آن را ﻣﺮﺿـﯽ و ﻣﻘﺒﻮل واﻧﻤﻮدن وادي ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﺑﺎﻗـﺪام ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﮐﺮ‬‫ﭘﯿﻤﻮدﻧﺴﺖ و از اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت زﯾﻎ و اﻋﻮﺟﺎﺟﯽ ﮐﻪ در ﻗﻠﻮب و ﺻﺪور اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﻀﻤﺮ و ﻣﮑﻨﻮﻧﺴﺖ در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻧﺠﻼ ﻣﯽرﺳﺪ و‬‫ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف ﺑﻤﻀﺎﻣﯿﻦ ﺣﻘﻪ ﺻﺤﯿﺤﻪ و ﺗﮑﻠﻢ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﺧﺎﻟﺼﻪ ﻧﺼﯿﺤﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺴﻮي ﺑﺎﻃﻞ ﻟﺠﻠﺞ‬‫و ﻣﺨﻠـﺞ اﻋﻮج ﺗﻘﻬﻘﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ارﺑﺎب اﻣﻌﺎن و ﺑﺼـﯿﺮت را ﺣﯿﺮت ﺑﺮ ﺣﯿﺮت ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻨـﺪ ﻣﻊ اﻟﻘﺼﻪ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در اﯾﻦ ﺟﺎ از ﻃﯿﺒﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 307‬از ‪431‬‬‫ﻧﻘـﻞ ﮐﺮده و اﺳـﺘﺤﺴﺎن آن ﻧﻤﻮده ﺑﻄﻼـن آن از اﻓـﺎده ﺧﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﻓﮑﯿﻒ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺪﯾﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻤﺎل ﺳـﻘﻮط و اﻧﺨﺰال و اﻧﺠﺬام و اﻧﺤﻼل آن ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪه ﻓﺮاﺟﻌﻪ ان ﺷـﺌﺖ ﮐﺮة اﺧﺮي ﻓﻬﻮ ﺑﺎﻻﻣﻌﺎن و‬‫اﻟﺘﺜﺒﺖ اﻗﻤﻦ؟؟؟‬‫و اﺣﺮي و از ﺟﻤﻠـﻪ ﺑـﺪاﺋﻊ ﻣﺴﺘﺸـﻨﻌﻪ و ﺷـﻨﺎﺋﻊ ﻣﺴـﺘﻔﻈﻌﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ در ﻓﺘـﺎواي ﺣـﺪﯾﺜﯿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻣﻘﺘﻀـﯽ‬‫اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ ﮐﻼﻣﯽ ﻋﺠﺐ ﻧﺎ ﻣﺮﺑﻮط درﯾﻦ ﺑﺎب آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﻟﯿﺲ ﻣﻘﺘﻀﯿﺎ ﻻﻓﻀﻠﯿﺘﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻓﻘﺪ ﺻﺢ ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠّﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺧﯿﺮ اﻟﻨﺎس ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ رﺟﻞ آﺧﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺛﻢ اﻧﺖ ﯾﺎ‬‫اﺑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ اﺑﻮك اﻻ رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ‬‫و ﻣﻦ ﺛﻤﮥ اﺟﻤﻊ اﻫﻞ اﻟﺴـﻨﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺑﻌﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ان اﻓﻀﻞ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﻧﻈﺎم اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﺎﺧﻮذ از ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ ﺳﺨﺎوﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان آن دﯾـﺪي و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻘﻮط و اﻧﺨﺮام و ﺗﻔﺼﻢ و اﻧﺠـﺬام آن وارﺳـﯿﺪي ﭘﺲ ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺎز اﻋﺎده ﺟﻮاب‬‫آن ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﺧﻮد رﺟﻮع ﺑﺠﻮاب ﻣﺬﮐﻮر ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﺗﺒﺼﺮ و اﺳﺘﺒﺼﺎر ﺧﻮد ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪423 :‬‬‫و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮐﻪ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺣﺮورﯾﺖ را ﺑﺎ ﺣﻤﯿﺖ ﺣﻨﻔﯿﺖ ﺟﻤﻊ ﮐﺮده اﺳﺖ در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺗﺨﻠﯿﻂ ﻋﺠﯿﺐ و ﺗﺴﻮﯾﻂ ﻏﺮﯾﺐ ﮔﺮدﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﺸﺘﻪ و ﻋﻨﻪ أي‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ‬‫ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻓﯽ رواﯾﮥ زﯾﺎدة ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ و ﻟﮑﻦ اﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ ﯾﻔﯿﺪ ﻧﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و ﻫﻮ ﮐﺬﻟﮏ ﻻﻧﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻋﻈﻤﻬﻢ و اﻋﻠﻤﻬﻢ‬‫و ﻣﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ان ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺻﺤﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻻﺑﻮاب‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻣﻊ اﻻﯾﻤـﺎء ﻟا ﯽ اﺧﺘﻼـف ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﻮارﻫﺎ ﻓﯽ اﻻﻫﺘـﺪاء و ﻣﻤﺎ ﯾﺤﻘﻖ ذﻟﮏ ان اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﺧـﺬوا اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺮاءة و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ ﻓﻌﻠﻢ ﻋﺪم اﻧﺤﺼﺎر اﻟﺒﺎﺑﯿﮥ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻻ ان ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺒﺎب اﻟﻘﻀﺎء ﻓﺎﻧﻪ‬‫ورد ﻓﯽ ﺷـﺎﻧﻪ اﻧﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﮐﻤﺎ اﻧﻪ ﺟﺎء ﻓﯽ ﺣﻖ اﺑّﯽ اﻧﻪ اﻗﺮؤﮐﻢ و ﻓﯽ ﺣﻖ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻧﻪ اﻓﺮﺿـﮑﻢ و ﻓﯽ ﺣﻖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻧﻪ اﻋﻠﻤﮑﻢ‬‫ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام و ﻣﻤﺎ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ﺟﺰاﻟﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض ﻋﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر ﻗﺎل وﺿﺄت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻞ‬‫ﻟﮏ ﻓﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻧﻌﻮدﻫﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻓﻘﺎم ﻣﺘﻮﮐﺌﺎ ﻋﻠّﯽ ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺳﯿﺤﻤﻞ ﺛﻘﻠﻬﺎ ﻏﯿﺮك و ﯾﮑﻮن اﺟﺮﻫﺎ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻓﮑﺎﻧّﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠّﯽ ﺷﯽء ﺣﺘﯽ‬‫دﺧﻠﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﮐﯿﻒ ﺗﺠﺪﯾﻨﮏ ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻘﺪ اﺷـﺘﺪ ﺣﺰﻧﯽ و اﺷﺘﺪ ﻓﺎﻗﺘﯽ و ﻃﺎل ﺳﻘﻤﯽ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ وﺟﺪت ﺑﺨﻂ‬‫أﺑﯽ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻗﺎل او ﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯿﻦ ان زوﺟﮏ اﻗـﺪﻣﻬﻢ ﺳـﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺪ‬‫ﺳﺄﻟﻪ اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎﻟﻮا أّي رﺟﻞ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﺎ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻗﺪ ﻣﻠﺊ ﺟﻮﻓﻪ ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ و ﺑﺎﺳﺎ و ﻧﺠﺪة ﻣﻊ ﻗﺮاﺑﺘﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ و ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻗـﺎل ﻋﻤﺮ ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤـﺪ ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ ﻟﻌﻞ‬‫اﻟﺸﯿﻌﮥ ﺗﺘﻤﺴﮏ ﺑﻬﺬا اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ ان اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻨﻪ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوزه اﻟﯽ ﻏﯿﺮه اﻻ ﺑﻮاﺳﻄﺘﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن اﻟﺪار اﻧﻤﺎ ﯾﺪﺧﻞ‬‫ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻻ ﺣﺠﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ إذ ﻟﯿﺲ دار اﻟﺠﻨﮥ ﺑﺄوﺳﻊ ﻣﻦ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻟﻬﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 308‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪424 :‬‬‫و ﻗﺎل ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ أي اﺳـﻨﺎدا و ﻗﺎل أي اﻟﺘﺮﻣﺬي روي ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮏ و ﻫﻮ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎﺿﯽ ﺑﻐﺪاد‬‫ذﮐﺮه ﺷﺎرح و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮوا أي ذﻟﮏ اﻟﺒﻌﺾ ﻓﯿﻪ أي ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﺑﻀﻢ ﺻﺎد و ﮐﺴﺮ ﻣﻮﺣﺪة و ﻣﻬﻤﻠﮥ و ﻻ ﻧﻌﺮف‬‫أي ﻧﺤﻦ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺜﻘﺎت ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﺎﻟﻨﺼﺐ ﻋﻠﯽ اﻻﺳـﺘﺜﻨﺎء و ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﺑﺎﻟﺠّﺮ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﺑﺪل ﻣﻦ اﺣﺪ ﻗﯿﻞ و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ‬‫ﻧﺴﺦ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻋﻦ ﺷﺮﯾﮏ ﺑﺪل ﻏﯿﺮ ﺷﺮﯾﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ ان‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻗﺎل ﺻـﺤﯿﺢ و ﺗﻌﻘﺒﻪ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﻘﺎل ﺑﻞ ﻫﻮ ﻣﻮﺿﻮع و ﻗﺎل اﺑﻮ زرﻋـﮥ ﮐﻢ ﺧﻠﻖ اﻓﺘﻀـﺤﻮا ﻓﯿﻪ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ ﮐﺬا ﻗﺎل اﺑﻮ‬‫ﺣـﺎﺗﻢ و ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﺛﺎﺑﺖ و رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻗﺎل اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐـﺬا ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ‬‫وﺟﻪ ﺻـﺤﯿﺢ و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗﺎل اﺑﻦ دﻗﯿﻖ اﻟﻌﯿـﺪ ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺘﻮه و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻟﮑﻦ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ‬‫ﺳﻌﯿـﺪ اﻟﻌﻼـﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒـﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻـ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿـﻌﯿﻒ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ ذﮐﺮه اﻟﺰرﮐﺸـﯽ و ﺳـﺌﻞ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﻻ ﺻﺤﯿﺢ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﻻ ﻣﻮﺿﻮع ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻗﺎل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ و ﻗﺪ ﺑﺴﻄﺖ ﮐﻼم اﻟﻌﻼﺋﯽ و‬‫اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ ﻓﯽ اﻟﺘﻌﻘﺒﺎت اﻟﺘﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت اﻧﺘﻬﯽ و‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻔﺮدوس اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺷّﺬ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻓﺎﺟﺎب ان ﻣﻌﻨﯽ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻧﻪ ﻓﻌﯿﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠّﻮ ﻋﻠﯽ ﺣﺪ ﻗﺮاءة ﺻﺮاط ﻋﻠّﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮﻓﻊ ﻋﻠﯽ و ﺗﻨﻮﯾﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺮأ ﺑﻪ ﯾﻌﻘﻮب‬‫ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت و ّﺿﺎﻋﯿﻦ و ﮐﺬا ﺑﯿﻦ در ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و اﺑﻄﺎل آﻧﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻃﺮﯾﻖ ﺧﻠﻂ ﻏّﺚ ﺑﺎ ﺳـﻤﯿﻦ و ﻣﺰج ﺣﻖ ﺑﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻬﯿﻦ ﭘﯿﻤﻮده ﺧﻮد را‬‫ﻧﺰد ارﺑـﺎب ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻣﻌـﺎن ﻋﺮﺿﻪ ﺻـﻐﺎر و ﻫﻮان ﻧﻤﻮده و ﻣـﺎ ﺑﺮ ﺻـﻨﺎﺋﻊ ﺑـﺪﯾﻌﻪ و اﻓﺎﻋﯿـﻞ ﻃﺮﯾﻔﻪ او ﻓﺮدا ﻓﺮدا ﮐﻼـم اﺟﻤـﺎﻟﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ و‬‫ﻣﺴﻠﮏ ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺣﻖ از ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻔﺮﯾﻖ ﺣﺎﻟﯽ از ﻋﺎﻃﻞ ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﺋﯿﻢ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻗﺎري در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ‬‫و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠّﯽ ﺑـﺎب ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬـﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﮑﯽ از اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺘﺴﺖ ﭘﺲ ﻣﻘﺼﻮدش ازﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ‬‫آﻧﺴـﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اوﻟﯿـﺎي او ﺣـﺎﻟﯽ ﮔﺮدد ﮐﻪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ ﺑـﺎب دار ﺣﮑﻤﺘﺴﺖ و دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻫﻢ اﺑـﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﯾﻦ ﻫﻤﺎن ﺗﺮاﻧﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﻫﻤﻪ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﺎﺻﻤﯽ آن را ﻧﻮاﺧﺘﻪ و دﯾﮕﺮان ﻗﻼده ﺗﻘﻠﯿﺪ او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪425 :‬‬‫در ﮔﺮدن ﺧﻮد اﻧـﺪاﺧﺘﻪ و ﻧﺤﯿﻒ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺗﻤـﺎم و ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣـﺎ ﻻـ ﮐﻼم و ﺑﺒﯿﺎن ﻣﺸـﺒﻊ ﺑﺴـﯿﻂ و ﮐﻼم ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺤﯿﻂ آن را ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺮدود‬‫ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﺣﻘﯿﺮ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘﻪام در اﺑﻄﺎل اﯾﻦ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨﺪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ‬‫اول آﻧﮑﻪ ﻟﻔـﻆ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺧﻮد دﻟﯿﻞ اﻧﺤﺼﺎر ﺑﺎﺑﯿﺖ در ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺧﻮد را‬‫درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ دار ﺣﮑﻤﺖ و ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑـﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻓﺮﻣﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ را ﺑﺤﺴﺐ ﻣﺘﻌﺎرف‬‫اﮐﺜﺮ اﻓﺮاد آن ﺑﯿﺶ از ﯾـﮏ ﺑـﺎب ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ دار ﺣﮑﻤﺖ را ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺶ از ﯾـﮏ ﺑـﺎب ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﺟﻤﻞ دار در ﮐﻼم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ اﺑﻮاب ﻣﺘﻌﺪده داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮ ﻃﺮﯾﻖ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻌﺎرف اﮐﺜﺮ اﻓﺮاد ﻣﺒﻨﯽ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺪﻟﯿﻠﺴﺖ و‬‫ﻣـﺎﻟﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟـﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﺳﺒﯿـﻞ دوم آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾـﻞ ﻋﻠﯿﻞ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺎوراي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب‬‫ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و دون اﺛﺒﺎت ﻫـﺬا اﻟﻤﻘﺼﺪ و اﻟﻤﺮاد ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد و ﺿـﺮب اﻻﺳﺪاد ﺳﻮم اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ‬‫ﻣﺎوراي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻌﺾ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺻﻼﺣﯿﺖ ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺪون ﻧﺺ ﺻﺮﯾﺢ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 309‬از ‪431‬‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﺟﺘﺮا ﺑﺮ اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﺸﺎن و اﻗﺪام ﺑﺮ ﺻﺮف اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از ﻇﺎﻫﺮ آن ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﺰد اﻫﻞ‬‫اﯾﻤـﺎن و ارﺑـﺎب ﻋﺮﻓـﺎن روا ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻣﺎوراي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺴـﯽ از اﺻـﺤﺎب ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ‬‫ﺑﺎﺑﯿﺖ داﺷـﺘﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻗﻄﻌﺎ و ﯾﻘﯿﻨﺎ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ ازﯾﻦ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﻤﺮاﺣﻞ ﺷﺎﺳﻌﻪ دور و از ﻗﺮب اﻫﻠﯿﺖ آن ﺑﻤﺪاﺣﺮ واﺳﻌﻪ ﻣﺪﺣﻮر‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺟﻬﺎﻻت ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾﺎت واﺿـﺤﻪ ﺷﺎن ﻫﻢ در ﻋﻬﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻫﻢ در ﻋﻬﺪ‬‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺧﻮد اﺑـﺪي ﻣﻦ ﮐـﻞ واﺿـﺢ و اﺟﻠﯽ ﻣﻦ ﮐـﻞ ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺳـﻌﯽ ﻗـﺎري و اﺳـﻼف ﻧﺎ اﻧﺼﺎف او در اﺛﺒﺎت ﺗﮑﺜﯿﺮ اﺑﻮاب‬‫ﺑﯽﺣﺎﺻﻞ و ﺧﯿﺒﺖ و ﺣﺮﻣﺎن در ﻣﯿﺎن اﯾﺸﺎن و ﻣﻘﺼﻮد اﺻـﻠﯽ اﯾﺸﺎن ﺣـّﺪ ﻓﺎﺻـﻠﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ رﺗﺒﻪاﯾﺴﺖ ﺑﺲ‬‫ﺑﻠﻨـﺪ و ﻣﻨﺰﻟﺘﯿﺴﺖ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ارﺟﻤﻨـﺪ و ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺮاي ﻋﻠﻮ ﺷﺄن و ﺳـﻤﻮ ﻣﮑﺎن آن اﯾﻨﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ آن ﺟﺰوي از اﺟﺰاء وﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد رﺳﻮل‬‫رّب ودود ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻮﻋﻮد ﻣﺤﺴﻮب و ﻣﻌـﺪود ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ و اﺗﺒﺎع و‬‫اﺣﺰاب ﺷﺎن از ﺟﻤﻠﻪ اﺻﺤﺎب ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻄﺎﻋﻦ ﺷﻨﯿﻌﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﻓﻈﯿﻌﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺐ ذوات ﺣﻨّﯿﻪ و ﻣﻌﺎﯾﺐ ﺻﻔﺎت دﻧّﯿﻪ ﺧﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪426 :‬‬‫ﮐﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﮐﺘﺐ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﻣﺜﻞ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ و ﻏﯿﺮ آن ﺑﺒﺴﻂ ﺗﻤﺎم ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﭼﻨﺪان ﺑﻪ اﺧﻔﺾ درﮐﺎت ﺳـﻘﻮط و‬‫اوﺿﻊ ﻣﻨـﺎزل ﻫﺒﻮط رﺳـﯿﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧﺪارﻧـﺪ ﮐﻪ ﺟﺰوي از اﺟﺰاي ﻣﺆﻣﻨﯽ ﺑﺸـﻤﺎر آﯾﻨـﺪ ﭼﻪ ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ از اﺟﺰاي ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن اﯾﺸﺎن را ﺑﺎ اﯾﻦ ﺿﻌﺖ و ﺻﻐﺎر و دﻧﺎءت و اﺣﺘﻘﺎر‬‫اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ اﻧﮕـﺎﺷﺖ و ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﺟﺰوﯾﺖ اﯾﺸـﺎن ﺑﺮاي دار ﺣﮑﻤﺖ اﻋﻼم ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺧﻮد دار ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ اﻓﺮاﺷﺖ ﺷﺸـﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺑـﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻨـﺎﺑﺮ ﺗﻘﺮﯾﺮاﺗﯽ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﺷـﻨﯿﺪي ﺷﺨﺼـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺎﻧﻮاع‬‫ﺣﮑﻤﺖ ﻣﻮدﻋﻪ در وﺟﻮد ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﯿـﭻ ﭼﯿﺰ از ﺣﮑﻤﺖ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﮐﻪ آن ﺷـﺨﺺ آن را‬‫ﻧﺪاﻧﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺣﺪي از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داراي‬‫اﯾﻦ وﺻﻒ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب درﺳﺖ ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب دار‬‫ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻮدن ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻋﺼﻤﺘﺴﺖ و درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﺑﺴﺒﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣﺪﯾﺚ دار‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﻨﺰه ﻋﻦ اﻟﺨﻄـﺎ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻢ اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ‬‫ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻻزم آﯾﺪ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﻣﻌﺼﻮم ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻌﺪ ﺑﻌﯿﺪﺷﺎن از ﺳﺎﺣﺖ ﻋﺼﻤﺖ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﺧﺮوج ﺑﺴﯿﺎري‬‫ازﯾﺸـﺎن از داﺋﺮه ﻋـﺪاﻟﺖ ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﺘﯿﻘﻦ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﺸـﺎن اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﭽﻪ ﻋﻨﻮان ﺑـﺎﯾﻦ ذروه رﻓﯿﻌـﮥ اﻟﺸـﺄن‬‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ رﺳـﯿﺪ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ اﺳـﺘﻐﻨﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب و اﺣﺘﯿﺎج دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب در‬‫اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﮐﺎﻟﻨﻮر ﻋﻠﯽ ﺷﺎﻫﻖ اﻟﻄﻮر در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ و دﻻﺋﻞ ﺑﺎﻫﺮه و ﺷﻮاﻫـﺪ زاﻫﺮه اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺒﺤﺚ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ دارﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة‬‫اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺴﺎل ﻣﻨﻬﻢ واﺣﺪا و ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻣﺴﺘﺮﺷﺪا و ﻣﺎ ذاك اﻻ اﻟﺨﻤﻮد ﻧﺎر اﻟﺴﺆال ﺗﺤﺖ ﻧﻮر اﻻﻃﻼع اﻟﺦ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل‬‫ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺎوراي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺻﻼﺣﯿﺖ ﺗﻠﻘﯿﺐ ﺑﺎﺑﻮاب داﺷﺘﻨﺪ‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﮐﻢ از ﮐﻢ ﺣـﺎﻟﺖ ﺑـﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ آن ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﮐﻪ در اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﻣﺤﺘـﺎج رﺟﻮع ﺑـﺪﯾﮕﺮي ﻧﺒﺎﺷـﺪ و اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ‬‫ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪427 :‬‬‫ﮐﻪ اﺷﺨﺎﺻـﯽ ﮐﻪ ﺣﻆ اﯾﺸﺎن در ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﭼﻨـﺪان ﻃﻔﯿﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎج رﺟﻮع ﺑﻐﯿﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬‫ﺷـﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب در اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم داده و‬‫ارﺷـﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاﻫـﺎن ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺪر دار ﺣﮑﻤﺖ رﺟﻮع آورد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻃﺮﯾﻖ اول ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ ﻣﻐﺎزﻟﯽ درﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 310‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ وارد ﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و در ﻃﺮﯾﻖ ﺛﺎﻧﯽ آن واﻗﻊ ﺷﺪه‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و در ﻃﺮﯾﻖ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﻣﻨﻘﻮل ﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳـﻮاي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻫﻢ اﺑﻮاب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯽﺑﻮدﻧـﺪ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع در اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾـﺪ ﺑﻠﮑﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﺎ ذﮐﺮي از ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺎﺣـﺪي‬‫ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﯾـﺎ ﺣﮑﻢ رﺟﻮع ﺑﺠﻤﯿﻊ اﺑﻮاب ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﺎﺷـﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺧﺎﻟﯽ از دو‬‫ﺻﻨﻒ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺪ ﺻﻨﻒ اول اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﺴﺐ ﺣﮑﻢ ﻣﺤﮑﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻣﺘﺜﺎل اﻣﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻣﺘﺒﻊ و آﺧﺬ ﺣﮑﻤﺖ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷﺪﻧﺪ و‬‫ﺻﻨﻒ آﺧﺮ اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ از اﻣﺘﺜـﺎل اﯾﻦ اﻣﺮ ﺳـﺮ ﭘﯿﭽﯿﺪﻧـﺪ و ﻣﺘﺒﻊ و آﺧـﺬ از آن ﺟﻨـﺎب ﻧﮕﺮدﯾﺪﻧـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺻـﻨﻒ اول ﺑﻮﺟﻪ‬‫اﺣﺘﯿﺎج و رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻧﺎﺋﻞ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﻗﺮرﻧﺎ و ﺻـﻨﻒ آﺧﺮ ﺑﻮﺟﻪ ﻋﺪول و ﻧﮑﻮل از ﺣﮑﻢ رﺳﻮل‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣـﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﻻﺋﻖ و ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻧﻤﺎﻧﺪﻧـﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ از اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳﻮاي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺣـﺪي ﻧﺎﺋﻞ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ رﻓﯿﻌﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﮑﻦ اﻟﺘﺨﺼـﯿﺺ ﯾﻔﯿﺪ‬‫ﻧﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و ﻫﻮ ﮐﺬﻟﮏ ﻻﻧﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻋﻈﻤﻬﻢ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﭘﺲ اﺟﺤﺎف ﺻـﺮﯾﺢ و اﺳﻔﺎف ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ از‬‫ﺑﯿﺎن ﺳﺎﺑﻖ و ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻻﺣﻖ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺸﺮف‬‫ﺑﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺣﻘﯿﻘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻨﺎوﯾﻦ ﺷّﺘﯽ ﺣﺎﺻﺮ اﯾﻦ ﺷﺮف در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ و رﻓﻌﺖ و ﻧﺒﺎﻟﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪428 :‬‬‫اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋـﺎّﻣﻪ و ﻋﺼـﻤﺖ و اﮐﺮﻣﯿﺖ ﺗـﺎّﻣﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﺧﻮد ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﭘﺲ‬‫ﻗﺼـﺮ آن ﺑﺮ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺟﺰﺋﯽ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﺰﺋﯿﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻏﺎﯾﺖ ﻋﺪاوت و ﻋﻨﺎد و ﺑﻐﺾ و ﻟﺪاد ﺑﺎ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم‬‫ﻣﻦ رب اﻟﻌﺒﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ واﺿﺤﻪ و ﺣﺮورﯾﺖ ﻓﺎﺿﺤﻪ ﻗﺎري دﯾﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اوﻻ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ‬‫ﮐﻼم ﻧﺒﻮي رﻓﺘﻪ ﺑﻬﻮاي اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﻣﻌﻨﯽ ﺟﻤﻠﻪ‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﻠّﯽ ﺑﺎب ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﭼﻮن دﯾـﺪه ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﻫﻢ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺬﮐﺮ درﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻓﺎﺋﺪه ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ دﻟﺶ راﺿـﯽ ﻧﺸﺪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻓﺎﺋﺪه ﺗﺨﺼـﯿﺺ اﻇﻬﺎر اﻋﻈﻤﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﻔﻮه‬‫ﺷـﺪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻣﻔﯿـﺪ ﻧﻮﻋﯽ از ﺗﻌﻈﯿﻤﺴﺖ و آن ﺟﻨﺎب ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺒﻌﺾ اﺻـﺤﺎب اﻋﻈﻢ و اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻏﺮض ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ازﯾﻦ‬‫ﺗﻔﻮه ﺻـﺮﯾﺢ اﻟﺘﻘﺼﯿﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺎدا اﻋﻈﻤﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻﺤﺎب ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐﻪ‬‫ﺑﻼ رﯾﺐ اﺟﺘﯿﺎح اﺳﺎس ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ ﻗﺎري اﻧﺪﯾﺸـﯿﺪه ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺤﺎﻟﺶ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻋﻈﻤﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﺤﻮ ﻣﻦ اﻻﻧﺤـﺎء ﻗﺎﺑـﻞ ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ و ﺧﻮد اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ ﺑـﺂن اﻋﺘﺮاف ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﻋﻼـوه ﺑﺮ آن ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه دﯾﮕﺮ دﻟﯿـﻞ اﻣـﺎﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻗـﺪ درﯾﺖ ذﻟﮏ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 311‬از ‪431‬‬‫اﺳﻠﻔﻨﺎه ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿﻞ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻤﺎ ﯾﺪّل ﻋﻠﯽ ان ﺟﻤﯿﻊ اﻻﺻﺤﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ اﻻﺑﻮاب‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻣﻊ اﻻﯾﻤﺎء اﻟﯽ اﺧﺘﻼف ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﻮارﻫﺎ ﻓﯽ اﻻﻫﺘﺪاء ﭘﺲ ﺑﺎﻃﻞ ﺻـﺮف و ﻣﺮدود ﺑﺤﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم‬‫اﻋﻮر اﻓﺠﺮ ﻗـﺪح اﺗّﻢ و اوﻓﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات ﺳـﻨﯿﻪ دﯾﺪي و ﺑﮑﻨﻪ ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ ﺗﺸـﺒﺚ ﺑﺂن وارﺳـﯿﺪي و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ در ﺣﻖ اﺻـﺤﺎب ﺻـﺤﯿﺢ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ اﯾﺸﺎن ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺑﻮاب ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺪ ﭼﻪ آﻧﻔﺎ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ‬‫اﯾﻦ ﺷـﺮف ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺬات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و اﺣﺪي از اﺻﺤﺎب ﺳﻬﯿﻢ و ﺷﺮﯾﮏ آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ‬‫ﺑﺎب ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻـﺤﺖ آن در ﺣﻖ اﺻـﺤﺎب ﮐﺎﺷﻒ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ را ازﯾﺸﺎن ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ‬‫ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪429 :‬‬‫در ﺑﻮدن اﺻـﺤﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺑﻮاب ﮐـﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑـﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻤﺎن ﮐﺴـﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم و ﻣﻌﺎرف آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻤﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻓﺒﯿﻦ ﮐﻮن اﻟﺮﺟﻞ ذا ﻋﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﮥ و ﺑﯿﻦ ﮐﻮﻧﻪ‬‫ﺑﺎﺑﺎ ﻟﺪار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮن ﺑﻌﯿﺪ إن ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻟﺬﮐﺮي ﻟﻤﻦ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻗﻠﺐ او اﻟﻘﯽ اﻟﺴﻤﻊ و ﻫﻮ ﺷﻬﯿﺪ و راﺑﻌﺎ ﭼﻮن ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻢ ﻓﯽ‬‫اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﺮاي ﻫﺮ واﺣﺪ از اﺻـﺤﺎب ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﯿﺎن و ﺣﺲ ﻣﮑﺬب آﻧﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ از راه اﺿﻄﺮار در ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺠﻮم راه ﺗﻀـﯿﯿﻖ و ﺗﺤﺠﯿﺮ ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺘﻘﯿﯿﺪات ﺷﺪﯾﺪه و ﺗﺨﺼـﯿﺼﺎت ﻋﺪﯾﺪه آن را ﻣﻘﯿﺪ و ﻣﺨﺼﺺ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻘﺖ اﻻﺷﺎرة‬‫إﻟﯿﻪ ﻓﯽ رّد ﮐﻼم اﻻﻋﻮر اﻻﻓﺠﺮ ﭘﺲ ادﻋﺎي ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ دﻟﯿﻞ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺑﻮاب ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺑﻼ ﺷﮏ و‬‫ارﺗﯿﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻟﻤﻊ ﺳـﺮاب و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آب ﺳﺖ و ﺧﺎﻣﺴﺎ ادﻋﺎي ﻗﺎري ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﯾﻤﺎﺳﺖ ﺑﺴﻮي اﺧﺘﻼف ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﻮار ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫در اﻫﺘـﺪا دﻟﯿﻞ ﻋـﺪم ﺗﺪﺑﺮ اوﺳﺖ در ﻣﺪﻟﻮﻻت اﻟﻔﺎظ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻫﺘﺪا درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﻔﺖ ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﺳﺖ و ﻧﺘﯿﺠﻪ اﻗﺘﺪا ﺑﺼـﺤﺎﺑﻪ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﮐﺮده ﺷـﺪه و ﺻـﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺮض ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﺻـﻔﺖ ﻋﻠﻢ و ﺻـﻔﺖ ﻫﺪاﯾﺘﺴﺖ ﭘﺲ ذﮐﺮ اﯾﻤﺎ ﺑﺴﻮي‬‫اﺧﺘﻼف ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﻮار ﺻـﺤﺎﺑﻪ در اﻫﺘﺪا در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﯽﻣﺤﻠﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺠﺎي آن ذﮐﺮ اﯾﻤﺎي اﺧﺘﻼف ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﻮار ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ و ﻫﺪاﯾﺖ‬‫ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد و ﻏﺎﻟﺒﺎ ﻣﻘﺼﻮد ﻗﺎري ﻫﻢ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻮﺟﻪ ﻗﻠﺖ اﻣﻌﺎن در ﻣﻌﺎﻧﯽ اﻟﻔﺎظ از اداي ﻣﻄﻠﻮب ﻗﺎﺻﺮ ﻣﺎﻧﺪه ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل آﻧﭽﻪ‬‫ﻗـﺎري در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺻـﺤﺎﺑﻪ از ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﺳـﺘﺪﻻل ﻧﻤﻮده ﻫﻤﻪ از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﻨﺎي ﻓﺎﺳـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳـﺪﺳﺖ و ﺑﻬﯿـﭻ وﺟﻪ‬‫درﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾﺪ و ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺧﻮد از ﻣﻘﺪوﺣﯿﺖ و ﻣﺠﺮوﺣﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﺰد اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪاش آﮔﺎه‬‫و ﻣﻄﻠﻊﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از اﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﺎن دﺳﺖ ﺑﺮ ﻧﻤﯽدارد و ﺑﺎدﻋـﺎي دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻤﺎل ﺧﻮش ﻓﻬﻤﯽ و ﺳـﻼﻣﺖ‬‫ﻋﻘﻞ ﺧﻮد را ﻓﺮاروي ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف ﻣﯽآرد اﮔﺮ ﺑﺎور ﻧﺪاري اﯾﻨﮏ از ﮐﻼم ﺧﻮدش اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ‬‫ﺑﺪاﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﻣﺮﻗﺎة در ﺑﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻋﻠﻢ ان‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ‬‫ﮐﺬا ذﮐﺮه اﻟﺠﻼل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺸـﻔﺎء و ﻟﻢ اﺟﺪه ﻓﯽ ﺳـﻨﻦ اﺑﻦ ﻣﺎﺟﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﺒﺤﺚ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ‬‫ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪430 :‬‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﺮاﻓﻌﯽ ﻓﯽ ﺑـﺎب ادب اﻟﻘﻀﺎء و اﻃﺎل اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ و ذﮐﺮ اﻧﻪ ﺿـﻌﯿﻒ واه ﺑﻞ ذﮐﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺣﺰم اﻧﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ ﻟﮑﻦ ذﮐﺮ ﻋﻦ‬‫اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ اﻧﻪ ﻗﺎل ان ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻮدي ﺑﻌﺾ ﻣﻌﻨﺎه ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻨﺠﻮم اﻣﻨﮥ ﻟﻠﺴﻤﺎء اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺻـﺪق اﻟﺒﯿﻬﻘﯽ ﻫﻮ ﯾﺆدي ﺻـﺤﮥ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻟﻠﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم اﻣﺎ ﻓﯽ اﻻﻗﺘـﺪاء ﻓﻼ ﯾﻈﻬﺮ ﻧﻌﻢ ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﺘﻠﻤـﺢ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 312‬از ‪431‬‬‫اﻻﻫﺘـﺪاء ﺑﺎﻟﻨﺠﻮم ﻗﻠﺖ اﻟﻈﺎﻫﺮ ان اﻻﻫﺘـﺪاء ﻓﺮع اﻻﻗﺘـﺪاء ﻗﺎل و ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻧﻤﺎ ﻫﻮ اﺷﺎرة اﻟﯽ اﻟﻔﺘﻦ اﻟﺤﺎدﺛﮥ ﺑﻌﺪ اﻧﻘﺮاض اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﻦ‬‫ﻃﻤﺲ اﻟﺴـﻨﻦ و ﻇﻬﻮر اﻟﺒﺪع و ﻧﺸـﺮ اﻟﺠﻮر ﻓﯽ اﻗﻄﺎر اﻻرض اﻧﺘﻬﯽ و ﺗﮑﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺑﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ ﻓﯽ ﺷﺮح اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ اﻻﺻﻞ‬‫ﻓﯽ اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯽ ﻋﺪاﻟـﮥ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻢ ﯾﻌﺰه ﻻﺑﻦ ﻣﺎﺟـﮥ و ذﮐﺮه ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل و ﻟﻔﻈﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ‬‫ﺳﺎﻟﺖ رﺑﯽ ﻟا ﺤﺪﯾﺚ اﻟﯽ ﻗﻮل اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ و ﮐﺘﺐ ﺑﻌﺪه اﺧﺮﺟﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺘﯽ ذﮐﺮﻫﺎ رزﯾﻦ ﻓﯽ ﺗﺠﺮﯾﺪ اﻻﺻﻮل و ﻟﻢ ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺑﻦ‬‫اﻻﺛﯿﺮ ﻓﯽ اﻻﺻﻮل اﻟﻤـﺬﮐﻮرة و ذﮐﺮه ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻤﺸـﮑﻮة و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ رزﯾﻦ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮاي ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯿﺴﺖ ﺻـﺪق ﮐﻼم ﻧﺤﯿﻒ ﺑﺤـﺪ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﯽرﺳـﺪ و ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺢ‬‫ﻣﯽﮔﺮدد و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﺴﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ ﺻﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ او ﺑﺨﻮﺑﯽ ﭘﯽ ﻣﯽﺑﺮد ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﮔﺮ دﯾﮕﺮ ﻋﺒﺎرات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﻘـﺪح ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺟﻮاب اﻋﻮر ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه ﻫﻢ ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن ﮐﻼم ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ در ﻗﺪح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺸﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ در ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ آﻣـﺪ ﻟﻬـﺬا ﻣـﺎ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻤﺤﻪ ﺑﺎﺻـﺮه اﮐﺘﻔﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻤﺎ ﯾﺤﻘﻖ‬‫ذﻟﮏ ان اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﺧـﺬوا اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺸـﺮﻋﯿﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺮاءة و اﻟﺘﻔﺴـﯿﺮ و اﻟﺤـﺪﯾﺚ و اﻟﻔﻘﻪ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻏﯿﺮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻌﻠﻢ‬‫ﻋـﺪم اﻧﺤﺼﺎر اﻟﺒﺎﺑـّﯿ ﮥ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ ﭘﺲ در ﮐﻤﺎل ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻮل و ﻓﻌﻞ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﺺ ﺻـﺮﯾﺢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ‬‫ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑـﻞ اﺣﺘﺠـﺎج ﻧﯿﺴﺖ و ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﮐـﺎﺷﻒ از ﻋـﺪم اﻣﺘﺜـﺎل ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ اﻣﺮ ﺟﻨﺎب ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ را ﮔﺮدد‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻓﺎﺋﺪه ﺑﺤﺎل ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ وا ﻋﺠﺒﺎه ﺧﻮد آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﺑﯿﺖ را ﻣﻨﺤﺼـﺮ در وﺟﻮد ذي ﺟﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﻘﺼﺪ ﻣﺰﯾﺪ اﺗﻤﺎم ﺣﺠﺖ و ﻗﻄﻊ ﻋﺬر ﻣﻌﺘﺬرﯾﻦ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ ارﺷﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪431 :‬‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬‫ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫و ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻢ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﺷﺮف را ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺬات ﻗﺪﺳﯽ ﺳﻤﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﻋﺘﺮاف آن و اﺑﺘﻬﺎج ﺑﺂن ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﻇﻬﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﻦ اﻓﺎدة اﻟﺰرﻧﺪي ﻓﯽ ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ و‬‫ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺸﻮري اﻟـﺬي ذﮐﺮه ﺟﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﻟﻤﺤﺪث ﻟﯿﮑﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﻮر را ﭘﺲ ﭘﺸﺖ ﺧﻮد ﻣﯽاﻧﺪازد و ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ را ﻗﺎﺑﻞ‬‫اﻟﺘﻔـﺎت ﻧﻤﯽداﻧـﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ رﻗﺎﻋﺖ ﻓﻌﻞ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﺺ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻟﻄﯿﺒﯿﻦ و اﻋﺘﺮاف ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﭘﯿﺶ ﻧﻤﻮده ﭘﺮده از ﺳـﺨﺎﻓﺖ راي ﺧﻮد ﻣﯽاﻧـﺪازد و ﺑﺨﯿﺎل ﺧﻮد ﻧﻤﯽآرد ﮐﻪ اﺛﺒﺎت اﺧﺬ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ از ﻏﯿﺮ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫را ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﮔﺬارد و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﯾﺸﺎن را ﺑﺎ اواﻣﺮ‬‫ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻤﯽ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻌﺎﻧﺪت اﯾﺸﺎن را ﺑﺎ اﻓﻌﺎل و اﻗﻮال ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﻮاره در ﺣﻞ‬‫ﻣﺸـﮑﻼت رﺟﻮع ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽآوردﻧـﺪ و ﭘﯿﻮﺳـﺘﻪ ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ ﻣﻌﻀـﻼت ﻧﺎﺻـﯿﻪ ﺳـﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﻋﺘﺒﻪ ﻓﻠـﮏ رﺗﺒﻪ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﻣـﺪام اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﺧﺬ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ از ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻨـﺎﻓﯽ اﻧﺤﺼـﺎر ﺑﺎﺑﯿﺖ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ آري و ﺻـﻤﺖ و ﺳـﻤﺖ ﻣﻌﺎﻧـﺪت و ﻣﺸﺎﻗّﺖ ارﺷﺎد‬‫ﻧﺒﻮي و ﻣﺨـﺎﻟﻔﺖ و ﻣﻌـﺎزت اﻗﻮال و اﻓﻌـﺎل ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﻧﻮاﺻـﯽ اﯾﺸـﺎن ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ذﻟـﮏ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻻـ ﻟﻬﻢ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺗﯿﺮ و‬‫ﺷﻤﺸـﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ درﮔﺬرﯾﻢ و ﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻼﺋﻤﺖ ﺳﭙﺮﯾﻢ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ آﺧﺬﯾﻦ ﻋﻠﻮم از ﻏﯿﺮ اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺧﺎﻟﯽ از دو ﺻﻨﻒ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺻﻨﻒ اول اﺷﺨﺎﺻﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺧﺬ ﻋﻠﻮم از ان ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﮔﺮدان و ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 313‬از ‪431‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﺜﻞ ﺣﻀﺮت ﺳﻠﻤﺎن و ﻣﻘﺪاد و اﺑﻮ ذر و ﻋﻤﺎر و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ و ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺧﺬ اﯾﻦ ﺻـﻨﻒ ازﯾﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اﯾﻦ ﺻﺤﺎﺑﻪ را اﺑﻮاب ﻋﻠﻮم ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن‬‫را آﺧﺬ و ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﭘﺲ اﺧﺬ ازﯾﺸﺎن در ﺣﮑﻢ اﺧﺬ از ﺧﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪432 :‬‬‫ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺻﻨﻒ دﯾﮕﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻣﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫را ﻫﯿـﭻ وزﻧﯽ ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻨﺪ و ﻋﻨـﺎدا و اﻧﺤﺮاﻓـﺎ از ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ رو ﮔﺮداﻧﯽ ﻧﻤﻮده ﺧﺎك در دﯾـﺪه ﺧﻮد اﻧﭙﺎﺷـﺘﻨﺪ و‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ از اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻣﻠﺠـﺎ و ﻣﻼـذ ﺧـﻮد ﺳﺎﺧﺘﻨـﺪ و ﺑﺘﮑـﺪي و ﺗﮑﻔـﻒ از آن ﻣﻌـﺎدن ﺗﺤﺮﯾـﻒ و ﺗﺼـﺮف‬‫ﭘﺮداﺧﺘﻨـﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﻫﺮﮔﺰ ﺻـﻼﺣﯿﺖ آن ﻧﺪارﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﻮل و ﻓﻌﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﭙﺎﯾﻪ اﻋﺘﺒﺎر و اذﮐﺎر آورده ﺷﻮد و اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را آﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﺷـﺮﻋﯿﻪ و ﻋﺎرف اﺣﮑﺎم ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﺪاﻧﺪ و اﺻـﻼ ﺗﺨّﯿﻞ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺬّره از ذّرات و ﻗﻄﺮه از ﻗﻄﺮات‬‫ﻋﻠﻢ ﺻﺤﯿﺢ ﻣﺎﺧﻮذ از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب رﺳﯿﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺧﻮد ﺑﺎرﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد‬‫ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﯾﺸﺎن را در دﻋﺎوي ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﻋﺎﻃﻠﻪ ﺷﺎن ﺗﮑﺬﯾﺐ ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺴﺪ اﺑﻮاب اﯾﻦ ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﮐﺎﻟّﺴﺮاب زﻧﮓ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺑﺮاي اﺑﺪ‬‫اﻵﺑﺎد و ﻣـﺪي اﻻﺣﻘﺎب از ﺳـﺠﺎﺟﻞ اوﻟﻮ اﻻﻟﺒﺎب زدوده و ﻫﯿـﭻ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ اﯾﻦ ﺻـﻨﻒ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﺎب اﻟـﺪﯾﻦ ﭼﯿﺴـﺖ‬‫ﺣﺎﻟﺖ اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ ﺳﺎرق و ﻣﺘﺴﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮاﺳـﺘﻨﺪ از وراء ﺑﯿﺖ داﺧﻞ دار ﺷﻮﻧـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ داﺧﻞ دار ﻧﺸﺪﻧـﺪ آري ﻗﺎﺑﻞ دار ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ و‬‫اﮔﺮ ﭼﻪ درﯾﻦ دار ﻧﺎﭘﺎﯾﺪار ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺳﺮ دار ﻧﺪﯾﺪﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ در دار آﺧﺮت ﺑﮑﯿﻔﺮ ﮐﺮدار ﺧﻮد رﺳﯿﺪﻧﺪ و از درﻫﺎي ﻧﺎر ﮔﺬﺷﺘﻪ داﺧﻞ دار‬‫اﻟﺒﻮار را ﮔﺰﯾﺪﻧـﺪ ﻓﻤﻮﻋـﺪﻫﻢ ﺟﻬﻨﻢ اﻟﺤﻄﻮم ﻟﻬـﺎ ﺳـﺒﻌﮥ اﺑﻮاب ﻟﮑﻞ ﺑﺎب ﻣﻨﻬﻢ ﺟﺰء ﻣﻘﺴﻮم اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ اﻟﻠّﻬﻢ اﻻ ان ﯾﺨﺘﺺ ﺑﺒﺎب‬‫اﻟﻘﻀﺎء ﻓﺎﻧﻪ‬‫ورد ﻓﯽ ﺷﺎﻧﻪ اﻧﻪ اﻗﻀﺎﮐﻢ‬‫ﮐﻤ ﺎ ا ﻧ ﻪ‬‫ﺟﺎء ﻓﯽ ﺣﻖ اﺑّﯽ اﻧﻪ اﻗﺮأﮐﻢ و ﻓﯽ ﺣﻖ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻧﻪ اﻓﺮﺿﮑﻢ و ﻓﯽ ﺣﻖ ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻧﻪ اﻋﻠﻤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام‬‫ﭘﺲ ﺟﻮاب اﯾﻦ ﺗﻔﻮه از ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﯿﻞ در رّد ﮐﻼم ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه درﯾﺎﻓﺘﯽ و داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض‬‫ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ اﺧﺘﺼﺎص ﻫﻢ ﻣﻔﯿﺪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﻗﻀـﯽ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺘﻠﺰم اﺣﺎﻃﻪ آن‬‫ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﺑﺎﻧﻮاع ﻋﻠﻮم ﺷـﺮﻋﯿﻪ ﻣﻊ اﻟﻤﺰﯾﮥ و اﻻﻓﻀﻠﯿﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮه ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و ﻫﺬا ﺣﺎﺳﻢ ﻟﺪاء اﻻرﺗﯿﺎب و ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻣﺰﯾﺪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻟﺬﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﻫﺎب و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ورود اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺴّﻠﻤﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪433 :‬‬‫ﺑﻌﺒﺎرات ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ در اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﺪﯾﺪه ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻌﺮف ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻔﺼﻼ و ﺟﻤﻼت دﯾﮕﺮ در ﺣﻖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب‬‫ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در اﯾﻦ ﺟﺎ ذﮐﺮ ﮐﺮده از اﺟﺰاي ﻣﻨﺤﻠّﻪ و اﺑﻌﺎض ﻣﺨﺘﻠّﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﯾﻞ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺦ‬‫ﻣﺎﺧﻮذ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴﺮوﻗﺴﺖ و وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﮐﺬب و اﻧﺘﺤﺎل آن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﻨﺪا و ﻣﺘﻨﺎ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﻋﺎﺻﻤﯽ ﺑﻨﺤﻮي ﻣﺒﯿﻦ‬‫و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ان ﺑﺮاي ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﻫﻢ ﺟﺎي دﻣﺰدن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺑﻄﺎل ﺑﺎﺑﯿﺖ اﯾﻦ اﺻـﺤﺎب ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 314‬از ‪431‬‬‫راﺋﻌﻪ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒـﺎب ﻓﺮدا ﻓﺮدا ﻣﺴﻮق ﺷـﺪه ﺻﺎﻓﻖ اﺑﻮاب و ﻗﺎﺻﻢ اﺻـﻼب ارﺑﺎب ﺧـﺪع و ﺧﻼﺑﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻤﺎ ﯾـﺪل‬‫ﻋﻠﯽ ﺟﺰاﻟﮥ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﺎ‬‫ﻓﯽ اﻟﺮﯾﺎض ﻋﻦ ﻣﻌﻘﻞ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر ﻗﺎل وﺿﺄت رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻫﻞ ﻟﮏ ﻓﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻧﻌﻮدﻫﺎ ﻓﻘﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻓﻘﺎم ﻣﺘﻮﮐﺌﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻓﻘﺎل اﻧﻪ ﺳـﯿﺤﻤﻞ ﺛﻘﻠﻬﺎ ﻏﯿﺮك و ﯾﮑﻮن اﺟﺮﻫﺎ ﻟﮏ ﻗﺎل ﻓﮑﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻋﻠﯽ ﺷﯽء ﺣﺘﯽ دﺧﻠﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻓﻘﻠﻨﺎ ﮐﯿﻒ ﺗﺠﺪﯾﻨﮏ ﻗﺎﻟﺖ ﻟﻘﺪ‬‫اﺷﺘﺪ ﺣﺰﻧﯽ و اﺷﺘﺪ ﻓﺎﻗﺘﯽ و ﻃﺎل ﺳﻘﻤﯽ‬‫ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ وﺟﺪت ﺑﺨﻂ أﺑﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻗﺎل او ﻣﺎ ﺗﺮﺿﯿﻦ ان زوﺟﮏ اﻗﺪﻣﻬﻢ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻗﺪ ﺳﺄﻟﻪ اﻟﻨﺎس ﻓﻘﺎﻟﻮا أّي رﺟﻞ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﺎ ﻗﺎل ﮐﺎن ﻗﺪ ﻣﻠﺊ ﺟﻮﻓﻪ ﺣﮑﻤﺎ و ﻋﻠﻤﺎ و ﺑﺎﺳﺎ و ﻧﺠﺪة ﻣﻊ ﻗﺮاﺑﺘﻪ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ و ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﮐﺎن ﯾﺘﻌّﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﺣﻤﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ از‬‫ﻗﺒﯿﻞ ﺟﺮﯾﺎن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن اﻋـﺪاﺋﻪ اﻟﻤﻨﻬﻤﮑﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﺨﺼﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺧﺎﻟﯽ از ﺗﻔﺮﯾﻂ و ﺗﻘﺼـﯿﺮ‬‫ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺛﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﻮل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻫﺮ ﺳﻪ را‬‫دﻟﯿﻞ ﻣﺠﺮد ﺟﺰاﻟﺖ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم واﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻫﺮ واﺣـﺪ از ان دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻـﺤﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻔﺼﻼ و دﻻﻟﺖ ارﺷﺎد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫او ﻣﺎ ﺗﺮﺿﯿﻦ اﻧﯽ زوﺟﺘﮏ اﻗﺪﻣﻬﻢ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ‬‫ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻋـﺎﻣﻪ ﺗـﺎّﻣﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﻣﻤـﺎرس ﻋﺮﺑﯿﺖ ﻫﻢ در ان رﯾـﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬‫ورزﯾﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻣﺤﺾ دﻟﯿﻞ ﺟﺰاﻟﺖ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪434 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﺮداﻧﯿﺪن و از اﻋﺘﺮاف ﺑﺪﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻋﺎّﻣﻪ ﺗﺎّﻣﻪ آن ﺟﻨﺎب دل دزدﯾﺪن ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﻧﺎﺷﯽ از زﯾﻎ ﮐﺎﻣﻦ‬‫ﻓﯽ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺴﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺒﻬﺮ اﻟﺴﯿﺎق ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻗﺎري آن‬‫را ﺑﺎﻟﺠﺎء ﻗﺎدر ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان ﻗﻮل ﺳﺎﺑﻘﺶ اﻋﻨﯽ ﻗﻮل او و ﻟﮑﻦ اﻟﺘﺨﺼﯿﺺ ﯾﻔﯿﺪ ﻧﻮﻋﺎ ﻣﻦ اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و ﻫﻮ ﮐﺬﻟﮏ‬‫ﻻـﻧﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﻋﻈﻤﻬﻢ و اﻋﻠﻤﻬﻢ ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ وﺿﻮح آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و ﺑﻤﻨﺘﻬﺎي اﻧﺠﻼ ﻣﺘﺒﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﻮل ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎري ﭼﻘﺪر ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﻣﺸﺎﻗﺖ ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺑﺼﺮاﺣﺖ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫اﻗﺪﻣﻬﻢ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ‬‫ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده و ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻫﻢ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ ﺧﺒﺮﺳﺖ و آن را ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺎز ﭼﺮا در ﭘﯽ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽاﻓﺘـﺪ و در ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻧﺎﻣﻮﺟﻪ آن ﺗﻔﻮه ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺒﻌﺾ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﻈﻢ و اﻋﻠﻢ ﺑﻮده‬‫ﻫﻞ ﻫـﺬا ﻻ ﻣﺼﺎدﻣـﮥ اﻟﺤﻖ ﺑﺎﻟﺒﺎﻃﻞ و ﻣﻌﺎرﺿـﮥ اﻟﺼﻮاب ﺑﺎﻟﺨﻄﺎء اﻟﻌﺎﻃﻞ و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽﮐﺸﺪ ﮐﻪ آﺧﺮ ﮐﺪام اﻣﺮ ﺟﺰ ﻋﻨﺎد ﺑﺎ أﺑﯽ‬‫اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف ﺳـﻼم رّب اﻟﻌﺒﺎد ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﭘﯽ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﭘﺮ ﺗﺴﻮﯾﻞ اﻓﺘﺎده و ﺑﺘﻀﺠﯿﻊ و ﺗﻘﺼﯿﺮ در‬‫اﻋﺘﺮاف ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم داد ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ و اﻧﺤﺮاف داده اﮔﺮ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺣﻤﺎي اﺻـﺤﺎب ﺳﺖ ﭘﺲ آن ﺧﻮد‬‫ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻨﯽ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﻔﯽ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻗـﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب و اﺛﺒﺎت اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ‬‫ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از آﻧﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﺑﺎ ارﺷﺎد ﺳﺮور ﻋﺒﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟﺼﻠﻮة اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎدﺳﺖ ﺧﻮد اﻗﻮال و اﻓﻌﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 315‬از ‪431‬‬‫اﺻـﺤﺎب آن را ﺑﺮ ﻧﻤﯽﺗﺎﺑﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﻢ از آﻧﮑﻪ ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﺷﻨﺪ ﯾﺎ ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ از آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﺷﻨﺪ‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺘﯿـﺎج ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب داﺷـﺘﻨﺪ و ﻣـﺪام در ﻣﺸـﮑﻼت و ﻣﻌﻀـﻼت رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﯽآوردﻧـﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺣﺘﯿﺎج و رﺟﻮع ﻫﻤﻮاره راه‬‫اﻋﺘﺮاف و اﻗﺮار ﺑﮑﻤـﺎل اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﯽﺳﭙﺮدﻧـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ آﻧﻔـﺎ ﺷـﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤـﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺴـﺄل ﻣﻨﻬﻢ‬‫واﺣﺪا و ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻣﺴﺘﺮﺷﺪا و ﻣﻨﺎوي ﮐﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻋﻠﻤﯿﮥ اﻟﻤﻮاﻓﻖ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و اﻟﻤﻌﺎدي و‬‫اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ اﻓﺎده ﺳﺮاﺳﺮ اﺟﺎده در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﻋﻤﺮ و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪435 :‬‬‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﺣﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ ﻗﺎري درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺎﻟﺠﺎي ﻗﺎدر ﻣﻨﻌﺎم ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺪﻣﻬﻢ ﺳﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ‬‫از ﺟﻤﻠﻪ رواﯾﺎت داﻟﻪ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب دو رواﯾﺖ آورده ﮐﻪ ﯾﮑﯽ از ان ﺷﺎﻫﺪ اﻋﺘﺮاف ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﻮاﻟﻒ و دﯾﮕﺮي دﻟﯿﻞ اﻗﺮار ﻣﻌﺎدي‬‫و ﻣﺨـﺎﻟﻒ ﺳﺖ ﭼﻪ از رواﯾﺖ اوﻟﯽ ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﺗﻠﻤﯿـﺬ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻋـﺘﺮاف ﺑﻤﻤﻠﻮ ﺑﻮدن‬‫ﺟﻮف آن ﺟﻨﺎب از ﺣﮑﻢ و ﻋﻠﻢ و ﺑﺎس و ﻧﺠﺪت ﻧﻤﻮده و از رواﯾﺖ اﺧﺮي واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب اﻋﺪي ﻋﺪّو ان‬‫ﺟﻨﺎب ﺗﻌﻮذ ﻣﯽﮐﺮد از ﻣﻌﻀـﻠﻪ ﮐﻪ ﺑﺮاي آن آن ﺟﻨﺎب ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻦ ﻫﺎﺗﯿﻦ اﻟﺮواﯾﺘﯿﻦ ﻣﺎ ﯾﻘﺼﻢ ﻇﻬﻮر اﻫﻞ اﻟﮑﺬب و اﻟﻤﯿﻦ‬‫و ﯾﺒﯿﻦ اﻋﻠﻤﯿﮥ أﺑﯽ اﻟﺤﺴـﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻤﺸﺮﻗﯿﻦ و اﻋﺠﺐ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ ﺻﺮاﺣﮥ ﻣﻌﺘﺮف و‬‫ﻣﻘﺮ ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﮐﺒﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺳﺆال ﻣﻌﻀـﻼت از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ و رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﻓﺘﻮاي آن ﺟﻨﺎب در ان‬‫ﻣﻌﻀـﻼت ﮐﺮدهاﻧـﺪ و در ان ﻣﻌﻀـﻼت آن ﺣﻀـﺮت را ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮه ﺷـﻬﯿﺮه ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﻣﺤّﻘﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫را ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ ﺑﻌـﺪ ﻗﻮل ﻣﺎﺗﻦ ﺛﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ أي اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ ﻣﻨﺎف ﺑﻦ ﻗﺼـﯽ‬‫اﻟﻘﺮﯾﺸـﯽ اﻟﻬﺎﺷـﻤﯽ و ﻫﻮ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ زوج ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﺰﻫﺮاء و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرﺟـﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء و اﻟﻤﻌﻀـﻼت اﻟﺘﯽ ﺳﺎﻟﻪ ﮐﺒﺎر‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و رﺟﻌﻮا اﻟﯽ ﻓﺘﻮاه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮة ﺷﻬﯿﺮة ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﺧﻮد ﻗﺎري ﮐﺒﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺳﺆال ﻣﻌﻀﻼت از آن ﺟﻨﺎب ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و رﺟﻮع ﺑﺴﻮي ﻓﺘﻮاي آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﻨﺪ و از آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮه ﺷﻬﯿﺮه ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮐﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫را ﺑـﺎز ﮐـﺪام ﺣـﺎﻟﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮه در ﺛﺒﻮت اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻋﺎﻣﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ و ﭼﺮا ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓﺎدات ﺧﻮد را ﮐﻪ در‬‫ﺷﺮح ﻓﻘﻪ اﮐـﺒﺮ ﻣﺤّﺮر و ﻣﺤـّﺒﺮ ﻧﻤـﻮده اﺳﺖ ﻓﺮاﻣﻮش ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ ﻣﺤﺾ ﺑﻨﺴـﺒﺖ ﺑﻌﺾ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ اﻋﻈﻢ و اﻋﻠﻢ واﻣﯿﻨﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺎر إﻟﻬﺎ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ آﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ اﻓﺎده ﮐﺮده ﻣﺘﺎﺧﺮﺳﺖ از آﻧﭽﻪ در ﻣﺮﻗﺎة ﺗﻔّﻮه‬‫ﺑﺂن ﻧﻤﻮده و ﮐﻼم ﺷﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ از ﻗﺒﯿﻞ رﺟﻮع اﻟﯽ اﻟﺤﻖ ﺑﻌﺪ اﻟﺘﻤﺎدي ﻓﯽ اﻟﺒﺎﻃﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻋﻠﯽ ﮐّﻞ ﺣﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪436 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 316‬از ‪431‬‬‫آﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري در اﯾﻦ ﺟﺎ اﻋﻨﯽ در ﻣﺮﻗﺎة ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺧﻮدش ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ و اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ ﺑﺎور ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد‬‫ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺛﺒﻮت اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﮐﺒﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب از ﺻـﻐﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺎﻣﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﯾﺎ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﻧﺰد ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري ﺣﻀـﺮات ﺛﻼـﺛﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒـﺪاري و ﺗﻀـﺠﯿﻊ و ﺗﻔﺮﯾﻂ در اﻇﻬﺎر اﻣﺮ ﺣﻖ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ داﺧﻞ ﮐﺒﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻧﺒﻮدﻧﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ رﺟﻮع ﮐﺒﺎر ﺻﺤﺎﺑﻪ در ﻣﻌﻀﻼت ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﻓﺘﻮاي آن ﺟﻨﺎب در ان ﻣﻌﻀﻼت ﺑﻼ‬‫اﺷـﮑﺎل و اﻋﻀﺎل ﺣﺎﺳﻢ ﻫﺮ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل و ﻣﺜﺒﺖ اﻋﻠﻤﯿﺖ أﺑﯽ اﻻﺋﻤـﮥ اﻻﻗﯿﺎل ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ اﺗﺼﻞ اﻟﻨﻬﺮ ﺑﺎﻟﻠﯿﺎل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﻌﺪ‬‫آن ﺳﻠﺴـﻠﻪ ژاژﺧﺎي و ﯾﺎﻓﻪدراي ﻋﻠﯽ ﻗﺎري از ﻫﻢ ﻣﯽﭘﺎﺷـﺪ و ﮐﻤﺎل ﻣﻌﺎﻧﺪت او ﺑﺎ ﺻﺪق و ﺻﻮاب از ﻗﻮل ﺧﻮدش ﺑﺮ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ﻇﺎﻫﺮ‬‫و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و ﺣﺠﺖ ﺗﺎﻣﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﻋﻼي ﻣﺮاﺗﺐ اﻧﺠﻼ و ﺳﻔﻮر و اﺗﻀﺎح و ﻇﻬﻮر ﻣﯽرﺳﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ‬‫ﻟﻌﻞ اﻟﺸـﯿﻌﮥ ﺗﺘﻤﺴﮏ ﺑﻬـﺬا اﻟﺘﻤﺜﯿﻞ ان اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻨﻪ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻪ ﻻ ﯾﺘﺠﺎوزه اﻟﯽ ﻏﯿﺮه اﻻ ﺑﻮاﺳـﻄﺘﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻻن اﻟﺪار اﻧﻤﺎ‬‫ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ض ﻣﮑﻤﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻮﻫﻮن اﻟﻨﻈﺎم‬‫و ﻻ ﺣﺠﮥ ﻟﻬﻢ ﻓﯿﻪ إذ ﻟﯿﺲ دار اﻟﺠﻨﮥ ﺑﺄوﺳﻊ ﻣﻦ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻟﻬﺎ ﺛﻤﺎﻧﯿﮥ اﺑﻮاب ﭘﺲ ﻧﻘﺾ ﻣﻔﺼﻞ و ر ّ‬‫ﻃﯿﺒﯽ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ دﯾﺪي و ﺑﮑﻨﻪ ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ رﺳﯿﺪي اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻗﺎري در ﺷﺮح ﻋﺒﺎرت ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﻣﺸـﮑﺎة رواه اﻟﺘﺮﻣـﺬي اﻟـﺦ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ در ﺑﻌﺾ ﻧﺴـﺦ ﺗﺮﻣـﺬي ﻋﻦ ﺷـﺮﯾﮑﺴﺖ ﺑﺠـﺎي ﻏﯿﺮ ﺷـﺮﯾﮏ ﭘﺲ ﮐﻼـم ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺘﻐﯿﯿﺮات و‬‫ﺗﺤﺮﯾﻔﺎت ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ ﻧﺴـﺦ ﺗﺮﻣـﺬي در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﻗـﺪح ﻧﻮوي ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و از آن ﮐﻼم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ارﺑﺎب‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ در ﻧﺴﺦ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﭼﻬـﺎ ﺗﺤﺮﯾﻔـﺎت ﮐﻪ ﻧﮑﺮده و ﮐـﺪام راه ﺣـﺬف و اﺳـﻘﺎط و زﯾﺎدت و اﻗﺤﺎم و ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺒـﺪﯾﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻗـﺪام ﺟﺴﺎرت و ﺟﺮأت ﻧﺴﭙﺮدهاﻧﺪ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﯿـﺪ ﻫﻤﻪ اﯾﺸـﺎن در ﺿـﻼل و ﺳـﻌﯽ ﻻـ ﻃﺎﺋـﻞ اﯾﺸـﺎن ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﺤﺎل ﺑﺮ آﻣـﺪه و آﻧﭽﻪ ﺗﺮﻣـﺬي در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤـﺪﯾﺜﯿﻦ ﺷـﺮﯾﻔﯿﻦ ادراﺟـﺎ و اﺧﺮاﺟـﺎ و ﺗﺤﺴـﯿﻨﺎ و ﺗﺼـﺤﯿﺤﺎ اﻓـﺎده ﻧﻤـﻮده در زﺑﺮ و اﺳـﻔﺎر ﻣﺤﻘﻘﯿـﻦ ﮐﺒـﺎر ﻣﻀـﺒﻮط و ﻣﻮﺟـﻮد و ﻣﺜﺒﺖ و‬‫ﻣﺴﺮودﺳﺖ و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ اﻣﺮ ﺣﻖ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻠﻢ ان‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪437 :‬‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻣﻦ ﻣﺴﺘﺪرﮐﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس‬‫و ﻗﺎل ﺻﺤﯿﺢ اﻟﺦ ﭘﺲ ﻣﺤﺼﻞ اﯾﻦ ﮐﻼم اﺛﺒﺎت‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺳﺖ و ﻣـﺎ آن را ﺳﺎﺑﻘـﺎ در وﺟﻪ ﺻـﺪ و ﻫﻔﺘﺎد و ﺳﻮم از وﺟﻮه اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﯾﻢ و آﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم اﻗﻮال ﺑﻌﺾ‬‫ﻗﺎدﺣﯿﻦ ﻣﺘﻌﻨﺘﯿﻦ و ﺟﺎرﺣﯿﻦ ﻣﺘﻌﻨـﺪﯾﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﭘﺲ اﻋﺘﻨﺎﺋﯽ ﺑﺸﺎن آن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺪو وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﻋﻠﯽ‬‫ﻗـﺎري ﻗﺒﻞ ذﮐﺮ اﯾﻦ اﻗﻮال ﻣﺠﺎزﻓﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ﻣﺴـﺘﺪرك رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده و ﺣﮑﻢ ﺑﺼـﺤﺖ آن‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺣﮑﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﺣّﺠﺖ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺗﻤﺎﻣﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ اﯾﻦ اﻗﻮال ﻣﺠﺎزﻓﺖ اﺷﺘﻤﺎل در ﻣﻘﺎم‬‫اﺳـﺘﺪراك آن ﺑﺮ آﻣـﺪه و ﻣﺮدودﯾﺖ و ﻣﻄﺮودﯾﺖ اﯾﻦ اﻗﻮال ﺑّﯿﻨـﮥ اﻻﻧﺨﺰال ﺑـﺬﮐﺮ اﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ رﺻـﯿﻦ ﻣﺘﯿﻦ ﻣﺜﻞ‬‫ﻋﻼﺋﯽ و زرﮐﺸـﯽ و ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ و ﺳﯿﻮﻃﯽ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﺒﯿﻦ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق آن ﺑﺎﻗﺪام ﺗﺎﯾﯿﺪ و وﻓﺎق ﭘﯿﻤﻮده و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ردّ‬‫و ﺟﻮاب اﯾﻦ اﻗﻮال ﺑﺎﻃﻠﻪ و آﻧﭽﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂﻧﺴﺖ ﺗﺨﺼـﯿﺼﺎ و ﺗﻌﻤﯿﻤﺎ ﺑﺒﺴﻂ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺗﻤﺎم در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﺮﻗﻮم ﺷـﺪه ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬‫آن در وﻫﻦ و ﻫﻮان آن رﯾﺒﯽ ﺑـﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻧﺰد ﻧـﺎﻇﺮ ﻣـﺎﻫﺮ و ﺑﺼـﯿﺮ ﺧﺎﺑﺮ اﯾﻦ اﻗﻮال واﻫﯿﻪ اﺻـﻼ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﺘﻨﺎ و اﻟﺘﻔﺎت ﻧﯿﺴﺖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 317‬از ‪431‬‬‫وﺟﻮه ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﺑﺮاي ﻓﺴﺎد و اﻧﻬﺪاد آن از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻧﺤﯿﻒ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯽ ﺧﺒﺮ اﻟﻔﺮدوس اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺳﺎﺳﻬﺎ و ﻋﻤﺮ ﺣﯿﻄﺎﻧﻬﺎ و ﻋﺜﻤﺎن ﺳﻘﻔﻬﺎ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸـﺒﻪ اﻟﺴﻤﺮ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﺼﻨﻮﻋﺴﺖ و در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم اﻋﻮر واﺳﻄﯽ و اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﺑﺒﺴـﻂ و اﺷـﺒﺎع ﺗﻤﺎم و ﺗﻔﺼـﯿﻞ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺎ ﻻ ﮐﻼم وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﮐـﺬب و اﻧﺘﺤﺎل آن ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف اﮐﺎﺑﺮ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ‬‫ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ و ﻣﺼﻨﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺤﻮي واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺘﻨﺼﯿﺺ ﻧﻘﺎد‬‫اﺛﺮ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﯿﺎرﻓﻪ ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﻣﺘـﺎﻣﻠﯽ ﺑـﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ ﺑﻤﮑـﺬوب و ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﻣﻔﺘﺮي و ﻣﻨﺘﺤﻞ ﺑﻮدن آن ﭘﯽ ﻣﯽﺑﺮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗـﺎري ﻣﻠﺘﻔﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﺒﻮد آري ﺣّﺐ ﺑﺎﻃﻞ را ﻋﻼﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﺎش اﮔﺮ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺑﺴـﺨﻒ و ﻫﻮان ﻇﺎﻫﺮ و‬‫ﮐـﺬب و ﺑﻄﻼـن ﺑـﺎﻫﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﭘﯽ ﻧﺒﺮده ﺑﻮد ﻻـ اﻗـﻞ اﻟﺘﻔـﺎﺗﯽ ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﻘﺼﻮد‬‫اوﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪438 :‬‬‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺟﻤﯿﻊ ﺻﺤﺎﺑﻪ را اﺑﻮاب ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و ﺑﺘﺎوﯾﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ در ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮﺧﻮاﺳـﺘﻪ و اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺒﺎﺑﯿﺖ و اﻧﺤﺼﺎر اﯾﻦ اﻣﺮ در ذات واﻻ ﺻﻔﺎت آن ﺟﻨﺎب ﻧﻔﯽ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ﮐﺎوﮐﺎو و ﮐﻠﮑﻞ ﺑﺎﻻﺻﺎﻟـﮥ ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺛﻼﺛﻪ ﻫﻢ ﺑﺸـﺮف ﺑﺎﺑّﯿﺖ ﻣﺸـﺮف ﺷﻮﻧﺪ و اﯾﻦ ﺷـﺮف ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﺎﻧـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻀـﻤﻮن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺮدود ﺑـﺎ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﻄﺮود و ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻨﮑﻮد ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽﺳﺎزد زﯾﺮا ﮐﻪ واﺿـﻊ‬‫ﻣﺪﺣﻮر در آن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را اﺳﺎس و ﻋﻤﺮ را ﺣﯿﻄﺎن و ﻋﺜﻤﺎن را ﺳـﻘﻒ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده و ﺷﺮف ﺑﺎﺑّﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ را ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺬات‬‫واﻻ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﭘﺲ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ذﮐﺮ اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺨﺮام ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﺳﺎس ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺎﺑﻖ را‬‫ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد ﻣﻬﺪوم ﮐﺮدن و ﻣﺼﺪاق ﯾُْﺨِﺮﺑ ُﻮَن ﺑ ُﯿﻮَﺗُﻬْﻢ ﺑ َِﺄﯾِْﺪﯾِﻬْﻢ َو َأﯾِْﺪي اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و آﺷﮑﺎر ﻧﻤﻮدﻧﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺷّﺬ ﺑﻌﻀﻬﻢ ﻓﺎﺟﺎب ان ﻣﻌﻨﯽ و‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﻪ ﻓﻌﯿﻞ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮ ﻋﻠﯽ ﺣّﺪ ﻗﺮاءة ﺻﺮاط ﻋﻠّﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﺮﻓﻊ ﻋﻠّﯽ و ﺗﻨﻮﯾﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺮأ ﺑﻪ ﯾﻌﻘﻮب ﭘﺲ ﻣﺎﺧﻮذ از ﻋﯿﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺣﺠﺮﺳﺖ و در‬‫ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﻋﺒﺎرت اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺻﻮاﻋﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟﻮاب ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﺒﺎب ﺑﺤﺪي ﺑﺎﻃﻞ و ﻻ ﺷـﯽ و ﺳﺮاب و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ ﮐﻪ‬‫وﺟﻮه اﺑﻄﺎل و اﺧﻤﺎل آن ﺧﺎرج از ﺣﺪ ﺣﺼـﺮ و ﺣﺴﺎﺑﺴﺖ و در اﺻﻞ اﯾﻦ ﺟﻮاب ﺣﺮورﯾﺖ ﻧﺼﺎب ﻧﺎﺷـﯽ از ﺿﺌﻀﺊ ﺧﻮارج و ﻧﺼﺎﺑﺴﺖ‬‫و ﻫﺮﮔﺰ ﻻﺋﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﯿﺐ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﻮاب ﺧﺮاﻓﺖ اﻧﺘﺴﺎب را ﻣﺤﺾ ﺑﺸـﺬوذ ﻧﺴـﺒﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻻزم و واﺟﺒﺴﺖ ﮐﻪ او را از داﺋﺮه اﻫﻞ‬‫اﺳـﻼم و اﯾﻤﺎن ﺧﺎرج و در زراﻓﻪ اﺻـﺤﺎب ﮐﻔﺮ و ﻋﺪوان ﻣﺎرج واﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺎﻟﻔﺎظ ﻣﺴـﺘﻔﺤﻠﻪ و ﮐﻠﻤﺎت ﺟﺰﻟﻪ وﻫﻦ و اﺳـﺘﺨﻔﺎف و اﻇﻬﺎر‬‫ﺟﺰاف و ﺳﻔﺴﺎف آن ﮐﻨﻨﺪ و ﻇﻬﺮ ﻗﺎﺋﻞ و ﻣﺘﻔﻮه آن را ﺑﻘﻮاﺻﻢ ﻓﺎدﺣﻪ و ﻗﻮادح ﺟﺎﺋﺤﻪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺸﮑﻨﻨﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﻗﺮاءت ﯾﻌﻘﻮب اﯾﻦ‬‫ﺗﻔﻮه ﻣﮑﺬوب و ﺗﻨﻄﻊ ﻣﺸﻮب را ﺑﺰﻋﻢ ﻣﻨﮑﻮب ﺧﻮد ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺑﺨﺸﻨﺪ و در ﻣﺪﺣﻀﻪ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺰﻟﻘﻪ ﺗﺤﻠﯿﻪ ﻋﺎﻃﻞ ﺑﺎﻗﺪام ﺧﻄﺎ ﺑﻠﺨﺸﻨﺪ و‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﻫﺬا آﺧﺮ ﻣﺎ ﻧﺮّد ﺑﻪ ﮐﻼم اﻟﻘﺎري اﻟﻌﺎري و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻔﺎﻃﺮ اﻟﺒﺎري‬‫ﮐﻼم »ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ« در ﻣﻘﺪار دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و رد آن‬‫ﮐﻼم »ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ« در ﻣﻘـﺪار دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ورد آنو ﻣﻼ ﻣﺤﻤـﺪ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ در ﺟﻮاب ﺗﻤﺴﮏ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﺑﺲ ﻣﺨﺘـﻞ و ﺗﺰوﯾﺮي ﺳـﺨﺖ ﻣﻬﻤـﻞ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳـﺘﺪل اﻟﺨﺼﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻋﻠﯽ رض ﺑﺎﻧﻪ اﻋﻠﻢ و ﻫﻮ اوﻟﯽ ﺑﺎﻟﺨﻼﻓﮥ ﻻﻧﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﻀﻞ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 318‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪439 :‬‬‫و اﺧﺘﺎره ﻟﻠﺨﻼﻓﮥ ﻣﺎ ﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎ اﻧّﻪ ﮐﺎن اﻋﻠﻢ‬‫ﻓﻠﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻟا ﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ازﯾﺪ ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﺮج ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺪار اﻻ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب ﻓﻌﻠﻤﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫اﻧﻤﺎ وﺻﻞ ﺑﻤﻦ وﺻﻞ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﻟﺠﻮاب اّن ﻫﺬا ﯾﻮﺟﺐ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ ارﺳﻞ ﺑﻪ اﻻ ﻋﻠّﯿﺎ ﺛﻢ‬‫ﻫﻮ ﯾﺒﻠﻎ ﻏﯿﺮه و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اﻧﻪ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺑﻪ اﻟﺨﺼﻢ اﯾﻀﺎ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ان ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ‬‫ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻟﻢ ﯾـﺪرﮐﻮا ﺷـﺮف اﻟﺼـﺤﺒﮥ و ﻫﺬا ﻣﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻣﺮ و ﻫﻮان اﻋﻠﻢ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻫﻮ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪون و ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻘّﯿﺪا ﺑﺎﻣﺮ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺪة ﺣﯿﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺬﻟﮏ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﮐﺬﻟﮏ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺪ ﮐﺎن‬‫ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم ﺧﻼﻓﺘﻬﻢ ﻣﺸﻐﻮﻻ ﺑﺎﻻﻓﺎدة و اﻻﻓﺎﺿﮥ ﻓﺎﻟﺬﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﺪرﮐﻮا ﺷﺮف اﻟﺼﺤﺒﮥ اﺗﻮا إﻟﯿﻪ و اﺧﺬوا ﻣﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺛﻢ‬‫ﻻـ ادري أّي ﻟﻔـﻆ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻟﯿﺲ ﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﺎب واﺣـﺪ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻞ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ اﺑﻮاب و‬‫ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑـﺎب واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ و ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻓﺎﺳـﺪ اﻟﻨﻈﺎم ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول‬‫آﻧﮑﻪ اﺻـﻞ اﺳـﺘﺪﻻل اﻫـﻞ ﺣﻖ درﯾﻦ ﻣﻘـﺎم ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮد ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻟﯿﻞ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﮐﺎﺷﻒ اﻓﻀـﻠﯿﺖ و ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺧﻼﻓﺘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺼﮥ آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻇﻬﻮر اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﮑﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ در ﻇﻬﻮر و اﺳﻔﺎر اﺟﻠﯽ ﻣﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﻨﻬﺎرﺳﺖ و‬‫در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و زﯾﺎده ازﯾﻦ ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎده‬‫ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﺷـﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻮاﻓﻖ‬‫و ﻣﻮاﻟﻒ و ﻣﻌﺎدي و ﻣﺨﺎﻟﻒ آن ﺟﻨﺎب ﺷـﻬﺎدت ﺑﺂن دادهاﻧﺪ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ازﯾﻦ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ ﭼﻨﺎن ﻋﺎﺟﺰ آﻣﺪه ﮐﻪ ﻫﯿﭻ‬‫ﺟﻮاﺑﯽ از ان ﻧﺪاده و ﺗﻨﻮﯾﺮ اﯾﻦ اﺳـﺘﺪﻻل را ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ازﯾﺪ‬‫ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻠﻢ ﻋﻠّﯽ ﺑﺤﺪي ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ و ﻣﺒﺮم داﻧﺴﺘﻪ ﮐﻪ اﺻﻼ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪440 :‬‬‫ﺗﻌﺮض ﺑﺮد آن ﻧﻨﻤـﻮده و ﻫـﺬا اوﺿـﺢ دﻟﯿـﻞ ﻋﻠﯽ ﮐﻮﻧﻪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒـﺎب ﻣﺨﺼﻮﻣـﺎ ﻣﺒﻬﻮرا ﺑﺤﺠـﮥ اﻫـﻞ اﻟﺤﻖ و اﻟﺼﻮاب دوم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ‬‫اﺳـﺘﺪﻻل دﯾﮕﺮ اﻫـﻞ ﺣﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ آن ﺑـﺎﯾﻦ اﻟﻔـﺎظ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﺮج ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟـﺪار اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب ﻓﻌﻠﻤﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﻤـﺎ وﺻـﻞ ﺑﻤﻦ وﺻـﻞ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ اﺻـﻼ ﻧﻔﻬﻤﯿـﺪه و اﻻ در ﺟﻮاب آن ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ و‬‫اﻟﺠﻮاب ان ﻫﺬا ﯾﻮﺟﺐ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺎ ارﺳﻞ ﺑﻪ اﻻ ﻋﻠﯿﺎ ﺛﻢ ﻫﻮ ﯾﺒﻠﻎ ﻏﯿﺮه و ﻻ ﯾﺨﻔﯽ اﻧﻪ ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺑﻪ اﻟﺨﺼﻢ‬‫اﯾﻀﺎ ﭼﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺮاد اﻫﻞ ﺣﻖ از ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﻨﻮﯾﺮ و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺨﺮج ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺪار اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب اﻟﺦ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻣﺮي از اﻣﻮر رﺳـﺎﻟﺖ ﺣﺘﯽ آﻧﭽﻪ اﻇﻬـﺎر آن ﺑﺰﺑﺎن ﻣﺒﺎرك ﺧﻮد ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻻزم ﺑﻮد ﺑﺎﻣﺖ ﻧﺮﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺮاد‬‫اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠـﻮم ﺷـﺮﻋﯿﻪ را ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻋﺒـﺎرت از آﻧﺴﺖ ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺳـﭙﺮده و اﻣﺖ را ﻣـﺎﻣﻮر‬‫ﺑﺮﺟﻮع و اﺧﺬ از آن ﺟﻨﺎب ﮐﺮده و ﻫﯿﭻ ﻋﻠﻤﯽ از ﻋﻠﻮم ﺷـﺮﻋّﯿﻪ ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻣﺖ ﻧﺮﺳﯿﺪه و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﺑﺮ ﻫﺮ ذي ﺑﺼـﺮ ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﺎ ارﺳﻞ ﺑﻪ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮﺳﺖ و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻠﻢ ﻣﺎ ارﺳﻞ ﺑﻪ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ اﻇﻬﺮ‬‫آﻧﭽﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺂن ﻣﺮﺳﻞ ﺷـﺪه ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪﺳﺖ و ﺑﻼ رﯾﺐ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻘﺎﻃﺒﻪ ﻧﺎس ﺣﺴﺐ ﺣﮑﻢ رﺑﺎﻧﯽ ﺗﺒﻠﯿﻎ آن ﻓﺮﻣﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻤﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻘﺎﻃﺒﻪ ﻧﺎس ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن ﻓﺮﻣﻮده و ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺮدم را ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻌﻠﻮم ﻗﺮآﻧﯿﻪ ﮔﺮداﻧﯿﺪه آري ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن را ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻓﺮﻣﻮده و آن ﺟﻨﺎب را ﺑﻤﺒّﻠﻎ ﻋﻠﻢ ﻗﺮآن ﺑﺮاي دﯾﮕﺮان ﻗﺮار داده و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﻓﻬﻢ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮﺳﺖ ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را در ﺷـﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 319‬از ‪431‬‬‫ﺗﺼـﺮﯾﺢ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ در ﺷﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺮاﻟﯽ ﻗﺪ‬‫ﻋﻠﻢ اﻻـّوﻟﻮن و اﻵـﺧﺮون ان ﻓﻬﻢ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﻋﻠّﯽ و ﻣﻦ ﺟﻬﻞ ذﻟﮏ ﻓﻘـﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟـﺬي ﻣﻦ وراءه ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠـﺎب ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟـﺬي ﻻـ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء اﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﮐﻼﻣﻪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﻗﺮآن ﮐﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﺎ ارﺳﻞ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و‬‫اﺑﻼـغ آن ﺑﺮاي ﻗـﺎﻃﺒﻪ ﻣﺮدم ﻣـﺎﻣﻮر ﺑﻪ ﺑﻮد ﺑﺮﯾﻦ ﻧﻤـﻂ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ در ﻓﻬﻢ آن ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻌﻠﻢ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻓﻬﻢ آن ﻣﻨﺤﺼﺮ در ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻮم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪441 :‬‬‫ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑـﺂن ﻣﻦ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺨﺼﻮص ﺷـﺪه ﺑﻮد ﺑﺎﻻـوﻟﯽ ﺑﺎب وﺻﻮل آن ﺑﺎﻣﺖ‬‫ﺑﺎﻻﻧﺤﺼـﺎر ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻟﻮ رﻏﻢ ﺑـﺬﻟﮏ اﻧﻒ اﻟﺸﺎﻧﺊ اﻟﺤﻘﻮد و اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﺠﺤﻮد‬‫ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ آﻧﭽﻪ ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﻣﺮاد از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﯿﺎن اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻋﻠﻮم ﺑﻮد‬‫ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺠﻤﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ادراك ﺷـﺮف ﺻـﺤﺒﺖ ﻧﮑﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺗﺨّﺮص ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻘﻮل ﻋﺎﻃﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﻄﻔﯿﻒ‬‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﯿـﭻ دﻟﯿﻠﯽ و ﻟﻮ ﺳـﺨﯿﻒ ﺑﺮ ان ﭘﯿـﺪا ﻧﯿﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ آن را ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در واﻗﻌﻪ ﺷﻮري ﮐﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث ﺻﺎﺣﺐ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب آن را ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ذﮐﺮ ﮐﺮده دﯾﮕﺮ ﮔﻔﺖ‬‫آﯾﺎ ﻣﯽداﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻠّﻢ ﻣﻌﻠﻤﻪ ﻋﻠّﻤﺖ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﯿﻦ و اﻵﺧﺮﯾﻦ اﻋﻼء اﻋﻼم ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻓﺮﻣﻮده ﯾﺎر آن را اﻋﻼم ﮐﺮده ﺑﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و ازﯾﻦ ﮐﻼم ارﺷﺎد اﻧﻀﻤﺎم ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﯾﺎران ﺧﻮد را اﻋﻼم ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭘﺲ ﮐـﺪام ﻋﺎﻗﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﻧﮑﺎر‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺼـﺤﺎﺑﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺠﻤﺎﻋﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ادراك ﺷـﺮف‬‫ﺻﺤﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ و ﺛﺎﻟﺜـﺎ ﻣﺒﻄﻞ آﻧﺴﺖ ﻣﺠﺮد اﺣﺘﺠﺎج ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري زﯾﺮا ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﻫﻤﻪ ادراك ﺻـﺤﺒﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ ﻧﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ‬‫ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺒﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮﯾﺸـﺎن اﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد راﺑﻌﺎ ﻣﻮﻫﻦ آﻧﺴﺖ ﻋﺪم اﻧﮑﺎر اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم را ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه و‬‫در آن آن ﺟﻨﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﯾـﺎران ﺧـﻮد را اﻋﻼـم ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ درﺳﺖ ﻧﺒﻮد ﻻ‬‫ﻣﺤﺎﻟﻪ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب اﯾﺮاد ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﯾﺎران ﺧﻮد‬‫را اﻋﻼم ﻧﮑﺮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺴﺘﯿﺪ ﺧﺎﻣﺴﺎ راّد آﻧﺴﺖ ﻋﺪم اﻧﮑﺎر اﺻﺤﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪442 :‬‬‫ﺷﻮري اﺣﺘﺠﺎج ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﺷﻮري ﭼﻪ ﻣﺎ آﻧﻔﺎ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ اﺻﺤﺎب ﺷﻮري از‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺼـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﺒﻮد ﻻﺑﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﺑﺮ اﯾﻦ اﺣﺘﺠﺎج اﯾﺮاد ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن‬‫ﺷﻤﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺎﻫﺎ ﮐﻪ اﺻـﺤﺎب ﻧﺒﻮي ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺷـﻤﺎ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﮑﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﯿـﺪ ﮐﻪ ادراك ﺷـﺮف ﺻـﺤﺒﺖ ﻧﺒﻮي‬‫ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ ﺳﺎدﺳﺎ ﻓﺎﺳﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺎرد را ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺻـﺮﯾﺢ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 320‬از ‪431‬‬‫آﻧﻔﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷﺪه و از آن ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﯾﺎران ﺧﻮد را اﻋﻼم ﮐﺮده ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻫﺪاﯾﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺖ ﮔﻔﺘﻨﺪ‬‫آري ﻣﯽداﻧﯿﻢ اﻧﺘﻬﯽ و ازﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺻﺤﺎب ﺷﻮري ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻋﺪم اﻧﮑﺎر ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺻﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﻋﺘﺮاف واﺿﺢ ﮐﺮدﻧﺪ‬‫ﮐﻪ اﻣﺮ اﻋﻼم اﺻـﺤﺎب ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ادﻋﺎي آن ﻓﺮﻣﻮده ﺣﻖ و ﺻﺪق و ﺻﻮاﺑﺴﺖ و ﻣﺎ آن را‬‫ﻣﯽداﻧﯿﻢ ﺳﺎﺑﻌﺎ ﻫﺎدم اﺳﺎس آﻧﺴﺖ ﻗﻮل ﺻﺮﯾﺢ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف ﮐﻪ در ﻫﻤﯿﻦ واﻗﻌﻪ ﺷﻮري ﮐﻤﺎ ﻓﯽ روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﯾﺎ ﺑﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ را ﮐﻪ ﺑﺮ ﺷـﻤﺮدي ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺑﯿﺎن آوردي و ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑﺪﯾﻦ‬‫اﻣﻮر اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ازﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم واﺿﺢ ﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺑﺮاي اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻬﻤﺎن ﻋﻨﻮان ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﯿـﺎن آن ﻓﺮﻣﻮده و ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑـﺂن اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف دارﻧـﺪ ﭘﺲ اﻟﺤـﺎل در ﺑﻄﻼـن ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ ﮐـﺪام ﻣﺤﻞ ﺷﮏ و‬‫ارﺗﯿـﺎﺑﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﺑﺮاي ﺧﻮد ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺂن اﻗﺮار و اﻋﺘﺮاف دارﻧﺪ و ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺪﻋﯽ ﺳﺴﺖ و ﮔﻮاه ﭼﺴﺖ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺎﯾﺸﺎن ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ ﺑﮑﺴﺎﻧﯽ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ادراك ﺷﺮف ﺻﺤﺒﺖ ﻧﮑﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ اﯾﻦ ﻫﻢ اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ‬‫در ﻓﻈﺎﻋﺖ و ﺷﻨﺎﻋﺖ ﻣﺜﻞ و ﻧﻈﯿﺮ آن ﮐﻤﺘﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪443 :‬‬‫ﻣﺸـﻬﻮد ﮔﺮدﯾـﺪه ﺛﺎﻣﻨﺎ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤﺎل وﻫﻦ و ﻫﻮاﻧﺴﺖ اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻤﺨﺎﻃﺒﻪ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤـﺪث در روﺿﮥ اﻻﺣﺒﺎب در ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﻌﺪ ﺣﺮب ﺟﻤﻞ آورده‬‫ﻋـﺎﺋﺸﻪ ﮔﻔﺖ ﺑـﺎ وﺟﻮد ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺗﺮا ﻧﺮﺳـﺪ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺳـﺨﻦ ﮔﻮﯾﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﮐﻪ دم ازﯾﻦ ﻣﻘﺎل و ﺣﺎل‬‫ﻣﯽزﻧﯽ ﻣﻨﻤﻘﺮ و ﻣﻌـﺘﺮﻓﻢ ﺑﺤﻘـﻮق او و ﺑـﻪ اﯾﻨﮑـﻪ وي اﺣـﻖ و ادﻧﯽ و اﻗﺮب و اﺣﺮاﺳﺖ ﺑـﺂن ﺣﻀـﺮت از ﻣﻦ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮادر و ﭘﺴـﺮ ﻋﻢ آن‬‫ﺳﺮور و زوج دﺧـﺘﺮ ﭘـﺎﮐﯿﺰه ﮔﻮﻫﺮ و ﭘـﺪر دو ﺳـﺒﻂ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﺸﺒﯿﺮ و ﺷﺒﺮ و ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻣﺸـﺎﺑﻪ او ﺑﺴـﺠّﯿﻪ ﺟﻮد و ﺣﻠﻢ و ﮔﺸﺎﯾﻨـﺪه‬‫ﭘﺮدﻫـﺎي ﮐﺮب و اﻧـﺪوه و ﻏﻢ و زداﯾﻨـﺪه ﻏﺒـﺎر ﻣﻼـل و آزار و ﻫّﻢ از ﺻـﻔﺤﻪ دل ﺑـﺎ ﺣﺎﺻـﻞ آن ﺣﻀـﺮت وي ﺑـﻮد اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻮﺟﻪ ﮐﻤﺎل ﻏﺰارت‬‫ﻋﻠﻢ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﺒﺤﺮ و ﺣﺒﺮ و ﺗﺮﺟﻤـﺎن اﻟﻘﺮآن ﻣﯽﺷﺪﻧـﺪ در ﻣﻘﺎم اﻇﻬﺎر ﮐﻮﭼﮑﯽ ﺧﻮد و ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫اﻋﺘﺮاف ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺗﺮدد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﺎﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب ﻣﻨﺤﺼﺮ در ﺣﻖ ﻏﯿﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻘـﺎم اﺑﻦ ﻋﺒﺎس در دﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻧﯿﺰ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻬﺬا ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﻘﻮل ﻣﻦ‬‫اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺗﺎﺳﻌﺎ ﻗﺎﻟﻊ ﺑﻨﯿﺎن آﻧﺴﺖ اﺣﺘﺠﺎج ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎب ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌـﺎص ﮐﻪ ﺑﻨـﺎم ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﺑﺠﻮاب ﮐﺘﺎب او ﻧﻮﺷـﺘﻪ و در آن ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ‬‫ﻋﺪﯾـﺪه ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﺛـﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮده و اﺧﻄﺐ ﺧﻮارزم در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ آن را ﺑﺎﻟﺘﻤـﺎم وارد ﮐﺮده‬‫ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و اﮐﺪ اﻟﻘﻮل ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ و‬‫ﻗﺎل اﻧﯽ ﻣﺨّﻠﻒ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ و ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 321‬از ‪431‬‬‫و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮو ﻋﺎص و ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻫﺮ دو ﻧﺰد اﻫﻞ ﺳﻨﺖ از اﻋﺎﻇﻢ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪444 :‬‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻋﻤﺮ و ﻋﺎص ﺑﺮ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻤﻘﺘﻀﺎي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﻮدﻧﺪ ﻧﻪ ﺑﺮاي اﺻـﺤﺎب و ﻟﻌﻤﺮي ان‬‫ﻫﺬا اﻟﺘﺤﺮﯾﻒ ﺷﯽء ﺑﺎب؟؟؟‬‫ﻟﻢ ﯾﺨﻄﺮ ﺑﺒﺎل اﺣـﺪ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و ﻟﻮ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ زراﻓﮥ اﻻﻋﺪاء و اﻟﻨﺼﺎب ﻋﺎﺷـﺮا ﻣﺒﺪي ﮐﻤﺎل اﻧﺨﺰال اﯾﻦ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳـﺨﯿﻒ اﻓﺎده ﻋﻼﻣﻪ‬‫زرﻧﺪﯾﺴﺖ در ﻧﻈﻢ درر اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ در ﻋﻨﻮان اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﻀـﯿﻠﮥ اﺧﺮي اﻋﺘﺮف ﺑﻬﺎ اﻻﺻﺤﺎب و اﺑﺘﻬﺠﻮا و ﺳﻠﮑﻮا ﻃﺮﯾﻖ‬‫اﻟﻮﻓﺎق و اﻧﺘﻬﯽ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻠﯿﺎت ﻋﻠﯿﺎ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم زرﻧﺪي را ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻧﯿﺰ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و ازﯾﻦ ﮐﻼم زرﻧﺪي ﮐﻪ در ﻋﻨﻮان‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﺑﺂن اﻋﺘﺮاف ﮐﺮده و ﺑﺂن ﻣﺒﺘﻬـﺞ ﺷـﺪه و در ﺑﺎب آن ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را ﺳﺎﻟﮏ و ﻣﻨﺘﻬﺞ ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ ﭘﺲ اﻟﺤﺎل ﻣﻘﺎم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اوﻟﯿﺎي ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ‬‫ﺑﺮ ﻋﻘـﻞ و داﻧﺶ او ﮔﺮﯾﻪ ﮐﻨﻨـﺪ و اﻫـﻞ اﯾﻤـﺎن و اﯾﻘﺎن ﺑﺮ ﺳـﻔﺎﻫﺖ راي او ﺧﻨـﺪه زﻧﻨـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ و رﺟﻢ ﻋﺎﻃﻞ او ﺑﺎﺗﻔﺎق ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺎﺳﺪ و ﻓﺎﺳﺪ ﺑﺮ آﻣﺪ و ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ او در ﻫﻮاداري اﺻﺤﺎب ﺗﺒﺎب ﭼﻨﺎن‬‫ﺑﺎد ﭘﯿﻤﺎ ﺷـﺪه ﮐﻪ از اﻋﺘﺮاف و اﺑﺘﻬﺎج ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻓﺎﺋﺤﻪ ﮐﺎﻟﻤﻼب و ﺳـﻠﻮك و اﻧﺘﻬﺎج اﯾﺸﺎن ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫ﺣﺴﺎﺑﯽ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد و ﺟﺰ ﻣﺸﺎﻗﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ و ﻣﻌﺎﻧﺪت ﻓﻀﯿﺤﻪ ﺣﻖ و ﺻﻮاب و اﯾﺜﺎر ﻣﺴﺎوﻗﺖ ﻓﻈﯿﻌﻪ و ﻣﻄﺎوﻋﺖ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺑﺎﻃﻞ و ﺳﺮاب ﺣﺮﻓﯽ‬‫ﻧﻤﯽﭘـﺬﯾﺮد ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ در ﺑﯿﺎن ﻣﺒﻨﺎي ﻣﺮاد واﺿـﺢ اﻻﻧﻬﺪاد ﺧﻮد ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﻠﻔﺎي راﺷﺪﯾﻦ ﺑﻮدﻧﺪ و اﺑﻮ‬‫ﺑﮑﺮ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻘّﯿﺪ ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺑﺤﯿﺎت ﺧﻮد ﺑﻌﺪ ازو ﻋﻤﺮ ﻫﻢ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻮد و ﺑﻌﺪ ازو‬‫ﻋﺜﻤـﺎن ﻫﻢ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻮد و ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در اﯾـﺎم ﺧﻼـﻓﺖ ﺷـﺎن ﺑﺎﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﻮد ﭘﺲ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ادراك‬‫ﺷﺮف ﺻـﺤﺒﺖ ﻧﮑﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب آﻣﺪﻧﺪ و از آن ﺟﻨﺎب اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﻔﻮه ﻣﺮدود و ﺗﻘﻮل ﻣﻄﺮودﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ ﺗﻌﺪﯾﺪ‬‫ﺛﻼﺛﻪ در ﺧﻠﻔﺎي راﺷﺪﯾﻦ ﺧﻄﯿﻪ ﮐﺒﺮي و ﺟﺮﯾﺮه ﻋﻈﻤﺎﺳﺖ و اﺻﻼ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﯿﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪445 :‬‬‫ﺑﻠﮑﻪ ادﻟﻪ ﺳـﺎﻃﻌﻪ ﮐﺜﯿﺮه ﻣﻮﻓﻮره و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗـﺎﻃﻌﻪ وﻓﯿﺮه ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﻣﺒﻄـﻞ و ﻣﻮﻫﻦ آﻧﺴﺖ و ﺛﺎﻧﯿـﺎ ادﻋـﺎي اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺛﻼـﺛﻪ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ‬‫ﺑﺨﻼﻓﺖ ﻧﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﻓﺎﺳﺪ ﺻـﺮﻓﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳـﯿﺮت ﺻﺤﺎﺑﻪ و واﻗﻌﺎت اﯾﺸﺎن ﻧﻈﺮي و ﻟﻮ ﻏﯿﺮ ﻏﺎﺋﺮ اﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﻮﺑﯽ‬‫ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺣﺪي از ارﺑﺎب اﻧﺼﺎف اﯾﺸﺎن را ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ از ﺣﻀﺮت ﺳﻠﻤﺎن و اﺑﻮ ذر و ﻣﻘﺪاد و‬‫ﻋﻤﺎر و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺣـﺬﯾﻔﻪ و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﺑﻮ اﻟـﺪرداء و ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻧﺼﺎري و اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧﺪري و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن‬‫اﻋﻠﻢ واﻧﻤﻮده ﻣﺴـﻠﮏ ﺟﺮات و ﺟﺴﺎرت ﭘﻮﯾـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻻﺋﻖ اﯾﻨﻬﻢ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺼـﻔﯽ اﯾﺸﺎن را از ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و زﯾـﺪ ﺑﻦ‬‫ﺛﺎﺑﺖ و اﺿﺮاﺑﻬﻢ اﻋﻠﻢ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﺗﺘﺒﻊ اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر دارد ﺑﺮ او ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ ﮐﺒﺪ اﻟﺴﻤﺎء ﻫﻮﯾﺪا و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ از‬‫ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ اﺻﻼ ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﺎﻟﻤﯿﺖ ﻧﺸﺪه ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﺗﺤﻘﻖ اﻻﻋﻠﻤﯿﮥ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ آن دﻻﺋﻞ ﺟﺎﻫﻠّﯿﺖ و ﺷﻮاﻫﺪ اﺟﻬﻠﯿﺘﺸﺎن ﺑﯿﺶ از‬‫ﺑﯿﺶ ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺧﻮدﺷﺎن درﯾﻦ ﺑﺎب ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ و ﺳـﺘﻘﻒ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﻌـﺪ اﻧﺸـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺠﻠﯿـﻞ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ اﻟﺠﻤﯿـﻞ ﺛﺎﻟﺜـﺎ ادﻋـﺎي ﻣﻘـّﯿ ﺪ ﻣﺎﻧـﺪن ﺛﻼﺛﻪ ﺗﺎ ﺑﺤﯿﺎت ﺧﻮد ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﮔﻠﻮ ﺧﻼﺻـﯽ ﺷﺎن ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ اﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺎﻧﻊ از اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ و ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻋﻠﻮم و اﺣﮑﺎم و ﺗﺒﯿﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 322‬از ‪431‬‬‫ﺣﻼـل و ﺣﺮام ﺑﺨﻼـﺋﻖ و اﻧـﺎم ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ وﻇـﺎﺋﻒ و اﺷـﻐﺎل و اﻋﻤﺎل ﺧﻠﯿﻔﻪ رﺳﻮل رّب ﻣﻨﻌﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺛﻼﺛﻪ از‬‫دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭼﻮن ﻧﺎﺋﻞ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺷﺪﻧـﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ اﻧﺸـﺮاح ﺻـﺪر ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻬﻢ ﻗﯿﺎم ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﯿﻒ ﮐﻪ‬‫اﯾﺸﺎن ﺑﺎﯾﻦ ﺳﻮ ﻫﺮﮔﺰ اﻟﺘﻔﺎت ﻧﻨﻤﻮدﻧـﺪ و ﭼﺮا اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻋﺎري ﺑﺤﺖ و ﻣﻌﺮاي ﻣﺤﺾ از ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻫﻤﻪ‬‫ﺗﻦ اﻫﺘﻤـﺎم ﺷـﺎن در ﺟﻠﺐ ﺣﻄـﺎم دﻧﯿـﺎ ﺑﻮد و ﺑﺲ و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻣﺮ ﺧﻼـﻓﺖ را ﻣﺎﻧﻊ اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ و ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺎﻻت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب روﺣﯽ ﻟﻪ اﻟﻔـﺪاء ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ در‬‫زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮي ﺧﻮد ﻣﺘﺼﻞ ﻣﺸـﻐﻮل ﺑﺤﺮوب ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺠﺎﻫـﺪات ﻓﺨﯿﻤﻪ ﻣﺎﻧـﺪ ﻣﮕﺮ اﺻـﻼ از اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﻣﻤﻨﻮع ﻧﺸـﺪ و ﻫﻤﻮاره‬‫آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ از آن ﺟﻨﺎب ﻣﺜﻞ اﻧﻮار ﺷﻤﺲ ﻣﻀﯿﺌﻪ ﺳﺎﻃﻊ و ﻻﻣﻊ ﺑﻮد و ﻟﻘﺪ ﺻﺪق ﺿﺮار‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪446 :‬‬‫ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ وﺻـﻔﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺘﻔﺠﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺟﻮاﻧﺒﻪ و ﺗﻨﻄﻒ اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﻦ ﻧﻮاﺣﯿﻪ ﮐﻤﺎ رواه اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ ﻓﯽ اﻻﺳﺘﯿﻌﺎب و‬‫ﻏﯿﺮه ﻓﯽ ﻏﯿﺮه راﺑﻌـﺎ اﮔﺮ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺛﻼـﺛﻪ را ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﻠﻤﯿﺖ از دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻘﯿـﺪ ﺷـﺪن ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻌـﺪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎﻧﻊ از ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﺑﻮد ﭘﺲ در زﻣﺎن آن ﺳـﺮور ﮐـﺪام ﻣﺎﻧﻊ ﺑﻮد اﮔﺮ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐﻔﺎر‬‫ﻣﺎﻧﻊ از ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺎﻻت ﺑﻄﺎﻟﺖ اﯾﺸﺎن در ﻣﺠﺎﻫﺪات اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و‬‫ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ اﺣﺪي در آن زﻣﺎن ﻣﺜﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺸﻐﻮل ﺟﻬﺎد ﺑﺎ ﮐﻔﺎر ﻧﺒﻮد و ﺑﺎ وﺟﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ‬‫و اﺣﻮال اﻓـﺎده و اﻓﺎﺿﻪ آن ﺟﻨﺎب در زﻣﺎن ﻧﺒﻮي ﻧﻪ ﺑﺤـﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن آﯾـﺪ و ﺳـﯿﺎﺗﯿﮏ ﻧﺒﺄه ﺑﻌـﺪ ﺣﯿﻦ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻮﻓﻖ اﻟﻤﻌﯿﻦ ﭘﺲ‬‫ﻇـﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺛﻼـﺛﻪ اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ و اﻻـ در ﻋﺼـﺮ ﻧﺒﻮي ﻇﻬﻮر آﺛـﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ازﯾﺸـﺎن ﻣﯽﺷـﺪ و ﺑﺎﻓـﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﻣﺸـﺘﻐﻞ‬‫ﻣﯽﺑﻮدﻧـﺪ و إذ ﻟﯿﺲ ﻓﻠﯿﺲ ﺧﺎﻣﺴـﺎ اﮔﺮ ﻣﻘﯿـﺪ ﻣﺎﻧـﺪن ﺛﻼـﺛﻪ را ﺑـﺎﻣﺮ ﺧﻼـﻓﺖ ﻣـﺎﻧﻊ ﻇﻬﻮر آﺛـﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ و ﻋﺎﺋﻖ اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‬‫ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣـﺎﻧﻊ و ﻋـﺎﺋﻖ در ﻫﺮ زﻣـﺎن از ازﻣﻨﻪ ﺧﻼﻓﺘﻬـﺎي ﺛﻼـﺛﻪ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺸـﺨﺺ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و در زﻣﺎن آن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺮاي‬‫دﯾﮕﺮي ﻋﺮوض اﯾﻦ ﻣـﺎﻧﻊ و ﻋـﺎﺋﻖ ﻣﻔﺮوض ﻧﻤﯽﺗﻮان ﺷـﺪ ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﺳﺘﺮة ﻋﻠﯿﻪ ﭘﺲ در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن را اﻣﺮ‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺎﻧﻊ و ﻋﺎﺋﻖ ﻧﺒﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در زﻣﺎن ﻋﻤﺮ ﻋﺜﻤﺎن را اﯾﻦ اﻣﺮ ﺣﺎﺟﺰ و رادع ﻧﺒﻮد ﭘﺲ ﭼﺮا در زﻣﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن اﺷـﺘﻐﺎل‬‫ﺑﺎﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﻧﻮرزﯾﺪﻧـﺪ و در زﻣﺎن ﻋﻤﺮ ﻋﺜﻤﺎن ﭼﺮا ﻣﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺎﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﻧﺸﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ اﻧﺘﻔﺎي ﺗﻘﯿﯿﺪ ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ درﯾﻦ ازﻣﻨﻪ ازﯾﻦ‬‫اﺷﺨﺎص ﭼﺮا ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻧﺸﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺷﺎن ﮐﻪ ﻣﻔﺮوﺿﻪ و ﻣﺰﻋﻮﻣﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺳﺖ ﭼﺮا در اﻧﺒﺎن اﺧﺘﻔﺎ و زاوﯾﻪ ﺧﻤﻮل ﻣﻨﺨﺰل ﻣﺎﻧﺪ ﻻ‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺳـﺒﺒﯽ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺰ ﺗﻌّﺮي اﯾﻦ ﺣﻀﺮات از ﺣﻠﯿﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ و ﮐﻔﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﻟﻬﻢ و ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ ﺧﺰﯾﺎ و ﺧﺴﺎرا ﺳﺎدﺳﺎ اﮔﺮ‬‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ در زﻣﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﻮد ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﺒﻮدﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ در اﺷﻐﺎل ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎن در‬‫زﻣﺎن ﻋﻤﺮ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻧﺒﻮد ﻟﯿﮑﻦ اﻋﺎﻧﺖ ﻋﻤﺮ در اﺷـﻐﺎل ﺧﻼﻓﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ اﯾﺸﺎن را ﻓﺮﺻﺖ اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸـﺪ و‬‫آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ازﯾﺸﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮕﺮدﯾﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺷﺘﻐﺎل ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن در زﻣﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و اﺷﺘﻐﺎل ﻋﺜﻤﺎن در زﻣﺎن ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪447 :‬‬‫ﺑﺎﺷـﻐﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺟﻮد اﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺷـﺎن از دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﻇﻬﻮر آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ و ﻋﺎﺋﻖ اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ‬‫ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ رواﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﮑﺬب ﺻﺮﯾﺢ‬‫اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ در ﻃﺒﻘﺎت ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻻﺳـﻠﻤﯽ ﻧﺎ ﺟﺎرﯾﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮان ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ان‬‫اﺑـﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺼـﺪﯾﻖ ﮐـﺎن إذا ﻧﺰل ﺑﻪ اﻣﺮ ﯾﺮﯾـﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺸـﺎورة اﻫﻞ اﻟﺮاي و اﻫﻞ اﻟﻔﻘﻪ دﻋﺎ رﺟﺎﻻ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ و اﻻﻧﺼﺎر دﻋﺎ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و‬‫ﻋﻠﯿﺎ و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻮف و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﮐﻞ ﻫﻮﻻء ﮐﺎن ﯾﻔﺘﯽ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﻧﻤﺎ ﺗﺼـﯿﺮ‬‫ﻓﺘﻮي اﻟﻨﺎس اﻟﯽ ﻫﺆﻻء ﻓﻤﻀـﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺛﻢ وﻟّﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﮑﺎن ﯾـﺪﻋﻮ ﻫﺆﻻء اﻟﻨﻔﺮ و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﺘﻮي ﺗﺼـﯿﺮ و ﻫﻮ ﺧﻠﯿﻔﮥ اﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن و‬‫أﺑﯽ و زﯾـﺪ ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﺧﻼـﻓﺖ اﺑـﻮ ﺑﮑﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﻔﺘﻮي ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻮدﻧـﺪ و در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 323‬از ‪431‬‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﺮ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺘﯿﺎن ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺷـﺘﻐﺎل ﺑﺎﻓﺘﺎ اﮔﺮ ﻣﻔﺘﯽ ﺷـﺮاﺋﻂ آن را ﺣﻘﯿﻘﮥ ﻣﺤﺮز ﺑﺎﺷﺪ ﺳـﺒﺐ ﺗﺎم ﻧﺸـﺮ آﺛﺎر‬‫ﻋﻠﻤﯿﻪ و ﻇﻬﻮر ﮐﻤﺎل ﺷـﺨﺺ ﻣﻔﺘﯿﺴﺖ و ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺎده ﺗﺎّﻣﻪ و اﻓﺎﺿﻪ ﻋﺎﻣﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﻨﺎﺑﺮ زﻋﻢ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن از ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﻋﻠﻢ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻮدﻧـﺪ در ﺧﻼﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ از ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و در ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﺮ از ﻋﺜﻤﺎن ﻻﺑـﺪ آﺛﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫ﺷﺎن ﺑﺮ ﻣﺴﺘﻔﺘﯿﻦ و ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺑﻠﮑﻪ ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻣﮑﺸﻮف و ﻣﻨﺠﻠﯽ ﻣﯽاﻓﺘﺎد ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﭼﻪ ﺑﻼﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ دﺧﻮل اﯾﻦ ﺣﻀﺮات در‬‫ﭼﻨﯿﻦ اﻣﺮ ﺧﻄﯿﺮ اﺻـﻼ ﻋـﺎﻟﻤّﯿﺖ ﺷـﺎن ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﻠﻤﯿـﮥ ﺑﺮ ﻣﺮدم ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﺸـﺪ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺘـﺎوي اﯾﺸـﺎن ﻓﺘﻮاي ﮐﻪ ﮐﺸﻒ از ﻗﻮت ﻋﻠﻢ و‬‫رﺳﻮخ ﻗﺪم اﯾﺸﺎن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﺸـﻬﻮد ﻧﺸﺪ و از ﺗﺼـﺮﯾﺢ اﮐﺎﺑﺮ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ اﯾﻦ ﻫﻢ واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺷﻐﻞ ﻋﻤﺮ در ﺧﻼﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻗﻀﺎ ﺑﻮد و‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ او را در ﻋﻬﺪ ﺧﻮد ﻗﺎﺿـﯽ ﮐﺮده ﺑﻮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺼﻞ ﺧﺼﻮﻣﺎت و ﻗﻀﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺘﺨﺎﺻـﻤﯿﻦ از ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻮاﻗﻊ اﻓﺎده و اﻓﺎﺿﻪ‬‫ﺧﻠﻘﺴﺖ و ﻣـﻮﺟﺐ ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮر آﺛـﺎر ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﻣﯽﮔﺮدد ﺑﺸـﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﺮاﺋﻂ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻣﻨﺼﺐ ﻗﻀـﺎ را دارا ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻋﻤﺮ از دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ ﻧﺎﺋﻞ ﺑﺨﻼﻓﺖ ﻧﺸﺪﻧﺪ اﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﺿﺮور در زﻣﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﮐﻪ زﻣﺎن ﻗﺎﺿﯽ ﺑﻮدﻧﺶ ﺑﻮد ﻣﺮدم ازو اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ‬‫و اﺳـﺘﻔﺎده ﻋﻠﻢ ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﻗﻀﺎﯾﺎي داﻟّﻪ ﺑﺮ ﺳـﻌﺖ ﻋﻠﻢ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ازو ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﺣﺪي از اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ و ﻟﻮ ﮐﺬﺑﺎ و اﻓﺘﻌﺎﻻ‬‫ﻗﻀﯿﻪ از ﻗﻀﺎﯾﺎي ﻋﻤﺮي در زﻣﺎن ﺑﮑﺮي ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪448 :‬‬‫ﻣﻈﻬﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ اﻟﻤﻌّﯿﺖ او ﺑﺎﺷﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻻﻋﻠﻤﯿﮥ ازو ﻧﻘﻞ ﻧﮑﺮده ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎراﺗﯽ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ ﻗﺎﺿﯽ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ در زﻣﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ ﺑا ﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در اﺳﺘﯿﻌﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﺳـﯿﻒ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﯿـﺪة ﺑﻦ ﻣﻌﺘﺐ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻨﺨﻌﯽ ﻗﺎل اول ﻣﻦ وﻟﯽ‬‫ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻣﻮر اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب وﻟّﺎه اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﻘﻀﺎء و ﮐﺎن اول ﻗﺎض ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و ﻗﺎل اﻗﺾ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس ﻓﺎﻧّﯽ ﻓﯽ ﺷـﻐﻞ و اﺑﻦ‬‫ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﺗﺎرﯾـﺦ ﺧﻮد در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺣـﺪي ﻋﺸـﺮه ﮔﻔﺘﻪ و اﺳﺘﻘﻀـﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﮑﺎن ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻀﺎء اﯾﺎم ﺧﻼﻓﺘﻪ‬‫ﮐﻠﻬﺎ و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﮐﺎﻣﻞ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ اﺣﺪي ﻋﺸـﺮة ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻬﺎ اﺳﺘﻘﻀﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﮐﺎن ﯾﻘﻀﯽ ﺑﯿﻦ اﻟﻨﺎس‬‫ﺧﻼـﻓﺘﻪ ﮐﻠﻬـﺎ ﺳﺎﺑﻌـﺎ از ﺗﺘﺒﻊ رواﯾـﺎت اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات ﺛﻼـﺛﻪ در زﻣـﺎن ﺧﻼـﻓﺖ ﺧﻮد ﻫﻢ ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﯾﺎ‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و ﺗﻘﯿﯿـﺪ ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ اﯾﺸﺎن را ﻣﺎﻧﻊ ازﯾﻦ اﻣﺮ ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺰ اﺛﺮي از آﺛﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﺑﻨﯿﺎﻧﯿﺴـﺖ‬‫اﺻـﻼ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ آن دﻻﺋﻞ واﺿـﺤﻪ و ﺷﻮاﻫﺪ ﻻﺋﺤﻪ ﺟﻬﻞ و ﺿـﻼل اﯾﺸﺎن از اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ و ﻣﻌﺎرف دﯾﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﺻـﻔﺤﻪ‬‫ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت ﭼﻨﺎن ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺳﺘﺮ و اﻧﮑﺎر ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ اﯾﺸﺎن را از دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ اﻋﻠﻢ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺣﺎﻻ‬‫ﺷﻄﺮي از اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﺷـﺘﻐﺎل ﺛﻼﺛﻪ در ازﻣﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﻔﺼﻞ ﻗﻀﺎ دارد ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ ﺳﯿﻮﻃﯽ در ﺗﺎرﯾﺦ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ و‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ اﻟﻘـﺎﺳﻢ اﻟﺒﻐﻮي ﻋﻦ ﻣﯿﻤﻮن ﺑﻦ ﻣﻬﺮان ﻗـﺎل ﮐـﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ إذا ورد ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺨﺼﻢ ﻧﻈﺮ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎن وﺟـﺪ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﻘﻀـﯽ ﺑﯿﻨﻬﻢ‬‫ﻗﻀـﯽ ﺑﻪ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﮑﺘـﺎب و ﻋﻠﻢ ﻣﻦ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ذﻟـﮏ اﻻـﻣﺮ ﺳـﻨﮥ ﻗﻀـﯽ ﺑﻪ ﻓـﺎن اﻋﯿـﺎه ﺧﺮج ﻓﺴـﺎل‬‫اﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻗﺎل اﺗﺎﻧﯽ ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﻬﻞ ﻋﻠﻤﺘﻢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻀـﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺑﻘﻀﺎء ﻓﺮﺑﻤﺎ اﺟﺘﻤﻊ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻨﻔﺮ ﮐﻠﻬﻢ‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﻓﯿﻘﻮل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻟﺤﻤـﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﺬي ﺟﻌﻞ ﻓﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻦ ﻧﺒﯿﻨﺎ ﻓﺎن اﻋﯿﺎه ان ﯾﺠﺪ ﻓﯿﻪ‬‫ﺳﻨﮥ ﻣﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻤﻊ رؤس اﻟﻨﺎس و ﺧﯿﺎرﻫﻢ ﻓﺎﺳﺘﺸﺎرﻫﻢ ﻓﺎن اﺟﻤﻊ اﻣﺮﻫﻢ ﻋﻠﯽ راي ﻗﻀﯽ ﺑﻪ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﻔﻌﻞ‬‫ذﻟـﮏ ﻓﺎن اﻋﯿﺎه ان ﯾﺠـﺪ ﻓﯽ اﻟﻘﺮآن و اﻟﺴـﻨﮥ ﻧﻈﺮ ﻫﻞ ﮐﺎن ﻻﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﯿﻪ ﻗﻀﺎء ﻓﺎن وﺟـﺪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻗـﺪ ﻗﻀـﯽ ﻓﯿﻪ ﺑﻘﻀﺎء ﻗﻀـﯽ ﺑﻪ و اﻻ دﻋﺎ‬‫رؤس اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﺎذا اﺟﺘﻤﻌﻮا ﻋﻠﯽ اﻣﺮ ﻗﻀﯽ ﺑﻪ و اﯾﻦ رواﯾﺖ را ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪449 :‬‬‫در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل و وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔـﺎ و ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻧﯿﺰ آوردهاﻧـﺪ و ﻗﺒﻞ از ﺳـﯿﻮﻃﯽ ﻣﺤﺐ ﻃﺒﺮي ﻧﯿﺰ آن را در رﯾﺎض ﻧﻀـﺮه‬‫آورده و ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋـﺎﻣﺮ ﺑﻦ رﺑﯿﻌـﮥ ﻗﺎل ﺣﻀـﺮت اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﯾﻘﻀﻮن ﺑﺎﻟﯿﻤﯿﻦ ﻣﻊ‬‫اﻟﺸﺎﻫـﺪ ﻗﻂ ﻫﻖ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺑﻦ رﺑﯿﻌـﮥ ان اﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﺎﻧﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻠﻔﺎن اﻟﻌﻤﺮ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﺎ ﯾﺠﺪ ﻣﺎ ﯾﻘﻀـﯿﻪ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 324‬از ‪431‬‬‫ﻋﻮض و ﻻ ﻧﺎّض و ﻟﺌﻦ وﺟﺪ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﻌﻠﻢ ﻟﯿﻘﻀﯿﻨﻪ ﺛﻢ ﯾﺨﻠﯿﺎن ﺳﺒﯿﻠﻪ ﻫﻖ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﺮوة ﻗﺎل ﮐﺎن‬‫ﻋﻤﺮ إذا اﺗﺎه ﻟا ﺨﺼـﻤﺎن ﺑﺮك ﻋﻠﯽ رﮐﺒﺘﯿﻪ و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻋّﻨﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﺎن واﺣﺪا ﻣﻨﻬﻤﺎ ﯾﺮﯾﺪﻧﯽ ﻋﻦ دﯾﻨﯽ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ‬‫اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﺮﯾﺮ اﻻـزدي ان رﺟﻼـ ﮐـﺎن ﯾﻬـﺪي اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﮐـﻞ ﺳـﻨﮥ ﻓﺨـﺬ ﺟﺰور ﻓﺨـﺎﺻﻢ اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﻓﻘـﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻗﺾ ﺑﯿﻨﻨﺎ ﻗﻀﺎء ﻓﺼﻼ ﮐﻤﺎ ﯾﻔﺼﻞ اﻟﻔﺨﺬ ﻣﻦ اﻟﺠﺰور ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻤﺮ اﻟﯽ ﻋﻤﺎﻟﻪ ﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮا اﻟﻬﺪﯾﮥ ﻓﺎﻧﻬﺎ رﺷﻮة اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب‬‫اﻻﺷـﺮار و وﮐﯿﻊ ﻓﯽ اﻟﻐﺮر ﮐﺮ ﻫﻖ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺟﺮﯾﺮ ان رﺟﻼ ﮐﺎن اﻫـﺪي اﻟﯽ ﻋﻤﺮ رﺟﻞ ﺟﺰور ﺛﻢ‬‫ﺟﺎء ﯾﺨﺎﺻﻢ إﻟﯿﻪ ﻓﺠﻌﻞ ﯾﻘﻮل ﻟﻪ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻓﺼﻞ ﺑﯿﻨﻨﺎ ﮐﻤﺎ ﯾﻔﺼﻞ رﺟﻞ اﻟﺠﺰور ﻗﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ زال ﯾﮑﺮرﻫﺎ ﺣﺘﯽ ﮐﺪت ان اﻗﻀـﯽ ﻟﻪ‬‫اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ اﻟﺸـﻌﺒﯽ ﻗﺎل إذا اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻨﺎس ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻓﺎﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ ﺻﻨﻊ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺼﻨﻊ ﺷﯿﺌﺎ‬‫و ﻓﯽ ﻟﻔـﻆ ﻓـﺎﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﻘﻀـﯽ ﻓﯽ اﻣﺮ ﻟﻢ ﯾﻘﺾ ﻗﺒﻠﻪ ﺣﺘﯽ ﯾﺴـﺄل و ﯾﺸـﺎور اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ش ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗـﺎل اﺧﺘﺼﻢ رﺟﻼـن اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄﺎب اّدﻋﯿﺎ ﺷـﻬﺎدﺗﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻬﻤﺎ ﻋﻤﺮ ان ﺷﺌﺘﻤﺎ ﺷﻬﺪت و ﻟﻢ اﻗﺾ ﺑﯿﻨﮑﻤﺎ و ان ﺷﺌﺘﻤﺎ ﻗﻀﯿﺖ و ﻟﻢ اﺷﻬﺪ ش و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ‬‫اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻟﯿﺚ ﻗـﺎل ﺗﻘـﺪم اﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﺧﺼـﻤﺎن ﻓﺎﻗﺎﻣﻬﻤﺎ ﺛﻢ ﻋﺎدا ﻓﺎﻗﺎﻣﻬﻤﺎ ﺛﻢ ﻋﺎدا ﻓﻔﺼﻞ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل‬‫ﺗﻘـﺪﻣﺎ اﻟّﯽ ﻓﻮﺟـﺪت ﻻﺣـﺪﻫﻤﺎ ﻣﺎ ﻟﻢ اﺟﺪ ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ ﻓﮑﺮﻫﺖ ان اﻓﺼﻞ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ ﺛﻢ ﻋﺎدا ﻓﻮﺟﺪت ﺑﻌﺾ ذﻟﮏ ﻓﮑﺮﻫﺖ ﺛﻢ ﻋﺎدا و‬‫ﻗـﺪ ذﻫﺐ ذﻟﮏ ﻓﻔﺼـﻠﺖ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ اﻟﺤﮑﻢ ازﯾﻦ رواﯾﺎت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺗﺼﺪي ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮاي ﻓﺼﻞ ﻗﻀﺎﯾﺎ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮﺣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﺻـﻼ‬‫از ان اﺛﺮي از آﺛـﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺷـﺎن ﭘﯿـﺪا ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ ﺑﯿﻨﻪ و ﻟﻮاﺋـﺢ ﺑـﺎدﯾﻪ ﻣﻐﻔﻠﯿﺖ و ﺑﻼـدت و ﺟﻬـﻞ و اﺣﺘﯿـﺎج از اﮐﺜﺮ آن ﻧﻤﺎﯾـﺎن‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از اﺧﺒـﺎر و آﺛـﺎر ﮐﻪ در آن ﺣﻀـﺮات ﺛﻼـﺛﻪ ﻣﺘﺼـﺪي ﺣﮑﻢ و ﻗﻀﺎ ﺷﺪهاﻧـﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ ﺟﻬﻞ و ﺿـﻼل ﺧﻮد راه ﺧﻄﺎ‬‫رﻓﺘﻪاﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪450 :‬‬‫در ﻣﺎ ﺑﻌـﺪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣـﺬﮐﻮر ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﻓﺎﻧﺘﻈﺮ و ﻻ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻌﺠﻠﯿﻦ ﺛﺎﻣﻨﺎ ﻓﺮض ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻘﯿﺪ ﻣﺎﻧﺪن ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺎﻣﺮ ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﻣﺎﻧﻊ اﺷـﺘﻐﺎل ﺷﺎن ﺑﺎﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﺑﻮد و ﺑﺪﯾﻦ ﺳـﺒﺐ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺷﺎن ﻇﺎﻫﺮ ﻧﺸﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻮﺟﺐ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد‬‫ﮐﻪ ازﯾﺸﺎن آﺛﺎر ﺟﻬﻞ و ﺿﻼل ﻣﺸﻬﻮد ﮔﺮدد ﭼﻪ اﮔﺮ اﻋﻠﻤّﯿﺖ اﻋﻠﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﻣﺨﻔﯽ ﻫﻢ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﻇﻬﻮر ﺟﻬﻞ‬‫او را ﺳـﺒﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺪ ﻓﺮض ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮدن ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﺤﺴﺐ ﺷـﺮاﺋﻂ ﻋﻘﻠﯿﻪ و ﺷـﺮﻋّﯿﻪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﮐﻮﻧﻪ اﻻﻋﻠﻢ ﻓﺮض ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ازو‬‫اﺛﺮي از آﺛـﺎر ﺟﻬـﻞ و ﺟـﺎﻫﻠﯿﺖ ﻧﻤﺎﯾـﺎن ﻣﯽﮔﺮدد ﭼﻪ ﻋﻠﻢ و ﺟﻬـﻞ ﻫﺮ دو ﺑﺎ ﻫﻤـﺪﮔﺮ ﺿـّﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺑﻼ رﯾﺐ از ﺣﻀـﺮات ﺛﻼﺛﻪ آﺛﺎر‬‫ﺟﻬـﺎﻟﺖ و اﻋﻼـم ﺿـﻼﻟﺖ ﺑﻨﺤﻮي ﻇـﺎﻫﺮ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺳﺘﺮ و ﮐﺘﻤـﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﺣﻈﯽ از ﻋﻠﻢ و‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺛـﺎﺑﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﺨﯿـﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ داﻧﺴﺖ ﻣـﺎ ﻫـﺬا اﻻـ اﺧﺘﻼق ﻻ ﯾﻄﻮر ﺑﻪ اﻫﻞ اﻟﻨﻔﺎق ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻫﻞ اﻟﻮﻓﺎق ﺗﺎﺳـﻌﺎ آﻧﭽﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﮔﻤﺎن‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﭼﻮن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﻓﺎرغ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا ﺑﺎﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﻣﺸﻐﻮل ﻣﺎﻧﺪ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬‫ادراك ﺷـﺮف ﺻـﺤﺒﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﮑﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﺨـﺪﻣﺖ آن ﺟﻨﺎب آﻣﺪﻧﺪ و از آن ﺟﻨﺎب اﺧﺬ‬‫ﮐﺮدﻧـﺪ اﮔﺮ اﯾﻦ زﻋﻢ او اﻗﺘﺮان ﺑﺼﻮاب ﻣﯽداﺷﺖ ﻻـزم ﺑﻮد ﮐﻪ در زﻣـﺎن وﺻﻮل ﺧﻼـﻓﺖ ﻇـﺎﻫﺮي ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب اﯾﻦ ﺳﻠﺴـﻠﻪ اﻧﻘﻄـﺎع ﯾﺎﺑـﺪ و‬‫اﺷﺘﻐﺎل آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻣﻮر ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺑﺤﺮوب ﻧﺎﮐﺜﯿﻦ و ﻗﺎﺳﻄﯿﻦ و ﻣﺎرﻗﯿﻦ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺎﻧﻊ آن ﮔﺮدد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ ﮐﺎﻟﺼﺒﺢ‬‫اﻟﻤﻨﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ آن ﺟﻨﺎب در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮي ﺧﻮد از از اﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﺧﻠﻖ ﺑﺎزﻧﻤﺎﻧـﺪ و اﺻـﻼ رﺟﻮع ﻣﺮدم در‬‫ﻋﻬﺪ ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﻬﺪ آن ﺟﻨﺎب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺮﺟﻮع ﻣﺮدم در زﻣﺎن ﺧﻼﻓﺖ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﻧﺸﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ اﺷﺘﻐﺎل آن ﺟﻨﺎب ﺑﻌﻈﺎﺋﻢ اﻣﻮر‬‫ﺟﻬـﺎد و ﺗﺪوﯾـﺦ ﻟﺌـﺎم اوﻏـﺎد رﺟﻮع ﻣﺮدم ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب در اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم از ازﻣﻨﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻫﻢ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺖ و اﻣﺮ اﻓﺎﺿﻪ و اﻓﺎده ﺧﻠﻖ ﯾﻮﻣﺎ‬‫ﻓﯿﻮﻣـﺎ در ازدﯾﺎد آﻣـﺪ و آﺛﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب در اﻧﺠﻼ و ﻇﻬﻮر اﻧﻮر ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﻤﻀـﯿﺌﻪ و اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﻨﻬﺎر اﻟﺸﺎﻣﺲ ﻣﺸـﻬﻮد ﮔﺮدﯾﺪ‬‫ﭘﺲ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ اﻣﺮ اﻓـﺎﺿﻪ و اﻓـﺎده آن ﺟﻨﺎب را در ﻋﻬﻮد ﺛﻼﺛﻪ و رﺟﻮع ﻣﺮدم را ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﻔﺮغ ﮔﻤﺎن‬‫ﻧﻤﻮده ﺧﯿـﺎل ﺑﺎﻃـﻞ و زﻋﻢ ﻋﺎﻃﻠﺴﺖ ﻋﺎﺷـﺮا اﻇﻬﺎر ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﯽﻧﻈﺎم ﺧﻮد ﮐﻪ در ﻋﻬﻮد ﺛﻼﺛﻪ ﺻـﺮف ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ادراك ﺷـﺮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 325‬از ‪431‬‬‫ﺻﺤﺒﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪451 :‬‬‫ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم آﻣﺪﻧﺪ و از آن ﺟﻨﺎب اﺧﺬ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﺬب ﺻﺮف و ﺑﻬﺖ ﺑﺤﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ‬‫ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﻌﻘـﻞ از اﻫـﻞ اﺳـﻼم واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻬﻮد ﺛﻼـﺛﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬـﺎ زﻣﺮه ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﺨـﺪﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم رﺟﻮع ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻼـ ﺷـﮏ و ارﺗﯿـﺎب اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻫﻢ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب رﺟﻮع‬‫ﻣﯽآوردﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ رﺟﻮع اﺻـﺤﺎب ﺳﻮاء ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻟﻔﯿﻦ اﻻﻧﺠﺎب او اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﻻوﺷﺎب ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب اﻇﻬﺮ و اﺷـﻬﺮ از رﺟﻮع ﺗﺎﺑﻌﯿﻨﺴﺖ و‬‫از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب رﺟﻮع ﺛﻼـﺛﻪ ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻨﺤﻮي ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﺎﯾـﺎت آن زﺑـﺎنزد ﻫﺮ ﺧـﺎص و ﻋﺎم و رواﯾﺎت آن‬‫زﯾﻨﺖ ﺑﺨﺶ ﺻﻔﺤﺎت اﯾﺎﻣﺴﺖ و ﺣﯿﺮﺗﻢ ﺑﺴﻮي ﺧﻮد ﻣﯽرﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺳﺘﺮ و اﺧﻤﺎل اﯾﻦ اﻣﺮ واﺿﺢ ﻣﻨﺠﻠﯽ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﻣﮕﺮ ﺑﯿﺎدش‬‫ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﻗﻮال ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺤﺪي ﻣﺸـﺘﻬﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﻪ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ‬‫ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ داﺧﻞ اﻣﺜﻠﻪ و اﻣﺜﺎل و ورد زﺑﺎن ﺟﻤﯿﻊ ﻃﺒﻘﺎت ﻧﺎس ﺣﺘﯽ اﻟﺼﺒﯿﺎن و اﻻﻃﻔﺎل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ وﻗﺎﺋﻊ رﺟﻮع ﺧﻠﻔﺎي‬‫ﺛﻼﺛﻪ و دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب در ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﺸـﺮح و ﺑﺴﻂ ﺗﻤﺎم ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ و ﺑﺎﻋﺘﺮاﻓﺎت ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ درﯾﻦ ﺑﺎب اﺟﻤﺎﻻ و‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻼ ﻋﻠﯽ اﺣﺴﻦ اﻟﻨﺴﻖ و اﻟﻨﻈـﺎم ﺧﻮاﻫﯽ رﺳـﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺾ ﻋﺒﺎرات ﻣﺨﺘﺼـﺮه ﮐﻪ از ان رﺟﻮع اﺻـﺤﺎب ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺑﻌﺾ اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر داﻟﻪ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ آن‬‫ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﺧﺒﺎر ﮐﺜﯿﺮة ﻧﻘﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻣﻨﻬﺎ و ﻟﻮ ذﮐﺮﻧﺎ ﻣﺎ ﺳﺄﻟﻪ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﺜﻞ ﻋﻤﺮ و ﻏﯿﺮه رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ ﻷﻃﻠﻨﺎ و ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و أﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺑﺘﻔﻀﯿﻞ ﻋﻠّﯽ و‬‫زﯾـﺎدة ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارﺗﻪ وﺣـﺪة ﻓﻬﻤﻪ و وﻓﻮر ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻗﻀﺎﯾـﺎه و ﺻـﺤﮥ ﻓﺘﻮاه و ﻗـﺪ ﮐـﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮو ﻋﺜﻤﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء‬‫اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺸﺎوروﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﯾﺎﺧﺬون ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺾ و اﻻﺑﺮام اﻋﺘﺮاﻓﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﻠﻤﻪ و وﻓﻮر ﻓﻀـﻠﻪ و رﺟﺎﺣﮥ ﻋﻘﻠﻪ و ﺻـﺤﮥ ﺣﮑﻤﻪ و‬‫ﻣﺤﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء و اﻟﻠﻐﺎت در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﺆال ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻟﻪ و رﺟﻮﻋﻬﻢ‬‫اﻟﯽ ﻓﺘﺎوﯾﻪ و اﻗﻮاﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻃﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻤﻌﻀﻼت ﻣﺸﻬﻮر و ﺳﯿﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪452 :‬‬‫ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﻮ ﮐـﺎن ﺑﺎﺟﻤـﺎع اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋـﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮﺛﻮﻗـﺎ ﺑﻔﺘـﻮاه و ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻣﻬﻤـﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ‬‫ﯾﺴـﺒﻘﻮﻧﻪ و ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗـﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻢ و ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﺷـﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در‬‫ذﮐﺮ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﻮ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ زوج ﻓﺎﻃﻤـﮥ اﻟﺰﻫﺮاء و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ و اﻟﻌـﺎﻟﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرﺟـﮥ اﻟﻌﻠﯿـﺎء و‬‫اﻟﻤﻌﻀﻼت اﻟﺘﯽ ﺳﺄﻟﻪ ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و رﺟﻌﻮا اﻟﯽ ﻓﺘﻮاه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮐﺜﯿﺮة ﺷﻬﯿﺮة ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳـﻤﺎء رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﺆال ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و رﺟﻮﻋﻬﻢ اﻟﯽ‬‫ﻓﺘﺎواه و اﻗﻮاﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻮاﻃﻦ اﻟﮑﺜﯿﺮة و اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ اﻟﻤﻌﻀـﻼت ﻣﺸـﻬﻮر و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ و ﯾﺴﺎﻟﻪ و ﻻ ﯾﺤﮑﻢ ﺣﺘﯽ ﺳﺎﻟﻪ و‬‫ﮐﺎن ﯾﻘﻮل اﻗﻀﺎﻧﺎ ﻋﻠﯽ و ﻧﺼـﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﺑﻠﯽ در ﺻﻮاﻗﻊ ﺗﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﻔﯿﻨﻪ در ذﮐﺮ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﺷﮏ ان اﻟﻔﻼح ﻣﻨﻮط‬‫ﺑﻮﻻﺋﻬﻢ و ﻫـﺪاﻫﻢ و اﻟﻬﻼك ﺑﺎﻟﺘﺨّﻠﻒ ﻋﻨﻬﻢ و ﻣﻦ ﺛﻤـﮥ ﮐﺎن اﻟﺨﻠﻔﺎء و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﺟﻌﻮن اﻟﯽ اﻓﻀـﻠﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﻤﺴﺎﺋﻞ و‬‫ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤـﺂل ﮐﻤـﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﺻـﺤﺎب ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺴﺎل ﻣﻨﻬﻢ واﺣـﺪا و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 326‬از ‪431‬‬‫ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴـﺄﻟﻪ ﻣﺴﺘﺮﺷـﺪا و ﻣـﺎ ذﻟﮏ اﻻ ﻟﺨﻤﻮد ﻧﺎر اﻟﺴﺆال ﺗﺤﺖ ﻧﻮر اﻻﻃﻼع و ﺷـﯿﺦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﻔﻨﯽ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﺻـﻐﯿﺮ‬‫ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﯿﺒﮥ ﻋﻠﻤﯽ‬‫أي وﻋﺎء ﻋﻠﻤﯽ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﺬا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺗﺤﺘﺎج إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻓﮏ اﻟﻤﺸﮑﻼت و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ رﺟﻮع اﺻﺤﺎب‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻋﻬﻮد ﺛﻼﺛﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﺑﻠﮑﻪ در ﻋﻬﺪ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﻇـﺎﻫﺮي آن ﺟﻨـﺎب ﻫﻢ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب رﺟﻮع ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﻫﻤﻮاره در‬‫ﻣﻌﻀـﻼت و ﻣﺸﮑﻼت ﺳﺆال ﺑﺮ در ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و درﯾﻦ ﻋﻬﺪ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﻬﺪﻫﻢ رﺟﻮع و ﺳﺆال اﺧﺘﺼﺎص ﺑﺎﺻﺤﺎب ﻣﻮاﻟﻔﯿﻦ‬‫ﻧﺪاﺷﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ ﻧﯿﺰ اﺿـﻄﺮارا رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﯽآوردﻧﺪ ﺣﺘﯽ آﻧﮑﻪ اﻋﺪي ﻋﺪو آن ﺟﻨﺎب ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﺑﺎ آن‬‫ﻫﻤﻪ زﯾﻎ و ﻋﺪوان و ﺑﻐﯽ و ﺷـﻨﺎن ﺳﺆال ﻣﺸﮑﻼت از آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﻧﻤﻮد و راه اﺳﺘﻔﺎده و اﺳﺘﻔﺎﺿﻪ از آن ﻣﻨﻬﻞ ﻋﻄﺎ وﺟﻮد ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد ﮐﻤﺎ‬‫ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪453 :‬‬‫ﺳﯿﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮدود ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ رﺟﻮع ﻣﻮاﻟﻔﯿﻦ و ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﺟﻤﻠﻪ ازﻣﻨﻪ و ﻋﻬـﻮد اﻣﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ رﯾـﺒﯽ و ﺷـﮑﯽ در آن ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ‬‫ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﻣﺮ ﻇـﺎﻫﺮ و ﻣﻨﺠﻠﯽ را ﮐﻪ ﻣﺜـﻞ آﻓﺘـﺎب ﻧﺼـﻒ اﻟﻨﻬـﺎر ﭘﯿـﺪا و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮔﻞاﻧـﺪود ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺻـﺮف رﺟﻮع ﻏﯿﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب را ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب در ﻋﻬﻮد ﺛﻼﺛﻪ و آن ﻫﻢ ﺑﻮﺟﻪ ﻓﺮاغ آن ﺟﻨﺎب و اﺷـﺘﻐﺎل ﺛﻼﺛﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده در ﺣﯿﺮت ارﺑﺎب ﺑﺼـﯿﺮت اﻓﺰاﯾـﺪ و از‬‫ﻋﺠـﺎﺋﺐ آﯾـﺎت اﻟﻬﯿﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﻐﺮض ﻓﺎﺳـﺪ اﻇﻬﺎر اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺻﺮف ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﻮد رﺟﻮع ﻏﯿﺮ اﺻـﺤﺎب در ﻋﻬﻮد ﺛﻼـﺛﻪ ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده و رﺟﻮع اﺻـﺤﺎب را‬‫ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ ﺧﻮد ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﺑﻠﮑﻪ در اﻇﻬﺎر ﻋﺪم آن ﮐﻮﺷـﯿﺪه ﻟﯿﮑﻦ در ﺷﺮح ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﮑﻼم ﺑﻘﺪرت ﻗﺎدر ﻋﻼم ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ ﮔﻮﯾﺎ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر در ﻣﺒﺤﺚ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﻔﺎك ﺷﺎﻫﺪا ﻋﻠﯽ ﮐﻮﻧﻪ اﻋﻠﻢ ان ﺳـﻼﺳﻞ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﻤﻔﺴـﺮﯾﻦ و اﻫﻞ‬‫اﻟﻌﺮﺑﯿﮥ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و اﻟﻌﺮﻓﺎء ﺗﻨﺘﻬﯽ إﻟﯿﻪ و ان اﻟﺤﮑﻤﺎء ﮐﺎﻧﻮا ﯾﻌﻈﻤﻮﻧﻪ ﻏﺎﯾﮥ اﻟﺘﻌﻈﯿﻢ و ان اﻟﮑﺒﺮاء ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﯾﺮﺟﻌﻮن إﻟﯿﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﮐﺎن ﯾﺸـﮑﻞ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻫﻮ اﻟﻤﺠﯿﺐ ﻋﻦ ﺷـﺒﻬﺎت اﻟﯿﻬﻮد و ﻇﻠﻤـﺎت اﻟﻨﺼﺎري ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻤﺸـﻬﻮر ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﻼ ﺗﺎﻣﻞ و‬‫ﺗﺤﺮج ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را اﻋﻠﻢ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨـﺪ و اﻓـﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺷـﻬﺎدت اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﮐـﺎﻓﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺳﻼﺳﻞ ﻋﻠﻤﺎ از ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ و اﻫﻞ ﻋﺮﺑﯿﺖ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺳﻼﺳﻞ ﻋﺮﻓﺎ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﻣﯽﺷﻮد و ﺣﮑﻤﺎ آن ﺟﻨﺎب را ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﻐﺎﯾﺖ‬‫ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﮐﺒﺮاء ﺻـﺤﺎﺑﻪ رﺟﻮع ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب در آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن و ﻫﻤﺎﻧﺠﻨﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﺷﺒﻬﺎت ﯾﻬﻮد و‬‫ﻇﻠﻤﺎت ﻧﺼﺎري ﺟﻮاب ﻣﯽداد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻌﺮوف و ﻣﺸـﻬﻮرﺳﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ در رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻘﺎﺋﺪ‬‫ﺧﻮد ﺑﺠﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ رﺟﻮع ﺻـﺤﺎﺑﻪ را ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺘﻮر و ﻣﺨﻔﯽ ﮔﺮداﻧﺪ و ﺻﺮف رﺟﻮع ﻏﯿﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ را‬‫ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧـﺪ ﻫﻮس ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ و ﺑﺮاي رّد و اﺑﻄﺎل و ﮐﺸﻒ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل آن اﯾﻦ ﮐﻼم ﺷـﺮح ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻼم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴـﺖ‬‫ﭼﻪ در آن ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﮐﺒﺮاي ﺻـﺤﺎﺑﻪ رﺟﻮع ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﺑﺴﻮي آن ﺟﻨﺎب در آﻧﭽﻪ ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﺮﯾﺸﺎن و ﮐﻔﯽ‬‫ﺑﺬﻟﮏ ﺷﺎﻫﺪا ﻋﻠﯽ ﺧﺰﯾﻪ و اﻓﺘﻀﺎﺣﻪ و داﻟّﺎ ﻋﻠﯽ ﺷﺪة ﺻﻔﺎﻗﺘﻪ و اﺗﻘﺎﺣﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪454 :‬‬‫آﻧﭽﻪ ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ در آﺧﺮ ﮐﻼـم ﺑﯽﻧﻈـﺎم ﺧﻮد ﺑﺠﻮاب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺛﻢ ﻻـ ادري أّي ﻟﻔـﻆ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﺎب واﺣـﺪ ﻫﻮ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻞ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ اﺑﻮاب و ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﺎب واﺣﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﭘﺲ اﯾﻦ‬‫اﻋﺘﺮاف اﻧﮑﺎر ﻧﻤﺎ دال ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺟﻬﻞ اوﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻟﻔﻆ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺷﻌﻮري داﺷﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 327‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﺷـﺪ از آن وﺣـﺪت ﺑـﺎب درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد اﮔﺮ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﺴـﺒﺐ ﻗﻠﺖ دراﯾﺖ ﺧﻮد ﺑﺴﻮي آن ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻨﻤﺎﯾـﺪ و ﮐﻠﻤﻪ ﻻ ادري ﺑﺮ زﺑﺎن‬‫آرد ﭼﻪ ﻋﺠﺐ و ﻋﻼـوه ﺑﺮﯾﻦ ﺳـﯿﺎق اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺠﻤﯿﻊ اﻟﻔﺎﻇﻪ دال ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺳﺖ و ﻫﺮﮔﺰ اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ‬‫ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ وﻗﺖ ارﺷﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ اﯾﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺻﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب اﺑﻮاب‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﻢ ﯾﮑﯽ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﻼـ رﯾﺐ و اﺷـﺘﺒﺎه ﺣﻤـﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﻓﻀـﯿﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﮐﺎر اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ و وﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه ﻣﺒﺮﻣﻪ و ادﻟّﻪ ﺳﺪﯾﺪه ﻣﺤﮑﻤﻪ رد و اﺑﻄﺎل اﯾﻦ‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه و ﺑﺮ ﻫﺮ ذي ﺑﺼﺮ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﻮد ﮐﻪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﺷـﺮف ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑـﻮدن‬‫ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻮﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷـﺮف ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﺧﺘﺼـﺎص ﺑـﺬات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم دارد و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺠﺮد اﯾﻦ ارﺷﺎد ﺑﺎﺳﺪاد اﻋﻨﯽ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﺑﺮاي ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ دﯾﮕﺮ ﺟﻤﻼت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﮐﻪ در ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ وارد ﺷﺪه زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﺸّﯿﺪ و ﻣﺆّﮐﺪ و‬‫ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺮّﺻﻦ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﺒﻮﺑﺴﺖ ﻣﺜﻞ ارﺷﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺜﻞ ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت ﺑﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫و ﻣﺜﻞ ﮐﻼم آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﻣﺜﻞ اﻓﺼﺎح آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﺜﻞ اﺑﺎﻧﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﻣﺜﻞ ﺗﺼﺮﯾﺢ آن ﺟﻨﺎب‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻣﺜﻞ ﺗﻮﺿﯿﺢ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫و اﯾﻦ ﺟﻤﻼت ﺑﻠﯿﻐﻪ ﺟﺰﯾﻠﻪ و ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﺟﻠﯿﻠﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻃﺮق ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮري‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪455 :‬‬‫و ﺳﻮﯾـﺪ ﺣـﺪ ﺛﺎﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﻃﺒﺮاﻧﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺣﺮﺑﯽ و اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻌﺎزﻟﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺑﻨﻈﺮت‬‫رﺳـﯿﺪه اﺳﺖ ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﺬاﻫﻠﯿﻦ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ از ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﻧﺼﺎري اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ را از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﺳﯿﺎق ﻣﻨﯿﺮ اﻵﻓﺎق رواﯾﺖ ﮐﺮده‬‫ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻮم اﻟﺤﺪﯾﺒﯿـﮥ و ﻫﻮ اﺧـﺬ ﺑﻀـﺒﻊ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫـﺬا اﻣﯿﺮ اﻟﺒﺮرة و ﻗﺎﺗﻞ اﻟﻔﺠﺮة‬‫ﻣﻨﺼﻮر ﻣﻦ ﻧﺼﺮه ﻣﺨﺬول ﻣﻦ ﺧﺬﻟﻪ ﺛﻢ ﻣﺪ ﺑﻬﺎ ﺻﻮﺗﻪ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و اﻫﺘﻤﺎﻣـﺎﺗﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ رواﯾﺖ از اﻓﻌـﺎل و اﻗﻮال ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ واردﺳﺖ و ﻣـﺎ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 328‬از ‪431‬‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ آن را ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﺑﻨﺤﻮي واﻗﻊ ﺷـﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ در اﺧﺘﺼﺎص ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ورزﯾـﺪ و اﺻـﻼ ﺑﺴﻮي ادﻋﺎي ﻓﺎﺳـﺪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﮔﺮوﯾـﺪ و ذﻟﮏ ﺳﺎﻓﺮ ﺑﺎﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺴﻔﻮر َو َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫و ﭼﻮن اﺧﺘﺼـﺎص ﺷـﺮف ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﺴﻖ اﻟﻨﻈﺎم ﺟﺎي ﮐﻼم ﻧﺒﻮد ﻟـﺬﻟﮏ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺟﻤﻌﻬﻢ اﺗﻔﺎق ﺑﺮﯾﻦ اﻣﺮ داﺷـﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ از اﻓﺎده زرﻧـﺪي در ﻧﻈﻢ درر‬‫اﻟﺴـﻤﻄﯿﻦ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎن اﻋﺘﺮاف و‬‫اﺑﺘﻬﺎج ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ در ﺑﺎب آن ﻃﺮﯾﻖ وﻓﺎق را ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ و ﻣﺎ وراي اﯾﻦ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در واﻗﻌﻪ ﺷﻮري ﺑﺮ اﺻﺤﺎب ﺷﻮري اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻓﻀﯿﻠﺘﯽ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب ﻧﺒﻮد ﭼﮕﻮﻧﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑـﺂن اﺣﺘﺠـﺎج ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض آن ﺟﻨﺎب ﺑﺂن اﺣﺘﺠﺎج ﻓﺮﻣﻮده ﺑﻮد‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺻـﺤﺎب ﺷﻮري ﺑـﺎ آن ﻫﻤﻪ دواﻋﯽ ﻣﺘﻮﻓﺮه رد و اﻧﮑـﺎر و ﺟﺤﻮد و اﺳـﺘﻨﮑﺎر از رد ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎز ﻣﯽﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ و ﻧﻤﯽﮔﻔﺘﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺨﺼـﻮص ﺑﺸـﻤﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ درﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻫﻢ ﺷـﺮﯾﮏ ﺷـﻤﺎ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ داﻧﺴـﺘﯽ ﮐﻪ اﺻـﻼ‬‫اﺻﺤﺎب ﺷﻮري ﺣﺮﻓﯽ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﺣﺘﺠﺎج آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ و ﺳﺎﺋﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﯿﺎورﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪456 :‬‬‫ﻣﺴـﻠﮏ اﻋﻼـن اذﻋﺎن و اﻧﻘﯿﺎد ﺑﺂن ﺳﭙﺮدﻧـﺪ ﭘﺲ اﺧﺘﺼﺎص آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑﺎﻫﺮه و ﻣﺰﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮه ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺤﻞ رﯾﺐ ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑا ﻦ ﻋﺒـﺎس ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ ﻋـﺎﺋﺸﻪ اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده و آن را از ﺧﺼـﺎﺋﺺ آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ واﻧﻤﻮده و‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻋﻨﺎد و ﻟـﺪاد ﺑﺎ أﺑﯽ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻣﺠﺎد ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﺘﻨﺎد ﻣﺠﺎل رد و اﻧﮑﺎر آن ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ و‬‫اﺻـﻼ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺳـﺨﻨﯽ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ رد و اﺳـﺘﻨﮑﺎر ﻧﯿﺎﻓﺘﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺨﺘﺺ ﺑﺬات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺒﻮد و دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﻫﻢ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن ﻻ‬‫ﻣﺤﺎﻟﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ ﮐﻪ ﺧﻮﮔﺮ ﺣﺮفﮔﯿﺮي ﺣﺘﯽ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب ﻧﺒﻮي ﺑﻮدﻧـﺪ از اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﺎز ﻧﻤﯽاﺳـﺘﺎدﻧﺪ و ﺑﺎﻇﻬﺎر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬‫ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻣﺨﺼـﻮص ﺑﺠﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿـﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ داد اﯾﺮاد ﺑﺮ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻣﯽدادﻧـﺪ و ﮔﺬﺷـﺘﻪ ازﯾﻦ درﯾـﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ‬‫اﺧﺘﺼﺎص ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻨﺤﻮي ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص‬‫ﻣﻌﺘﺎص ﺑﺨﻄﺎب ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻏﺎوﯾﻪ از اﻇﻬﺎر و اﺟﻬﺎر آن ﺑﺎز ﻧﻤﺎﻧـﺪه ﺑﺎﺣﺘﺠﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﺮ ان ﻣﺘﺠﺒﺮ ﻋﻨﯿـﺪ و ﻣﺘﮑﺒﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﺗﺤﻘﻖ و ﺛﺒﻮت‬‫آن را ﺑﺎﻋﻼـي ﻣـﺪارج و اﺳـﻨﺎي ﻣﻌـﺎرج رﺳﺎﻧـﺪه و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ‬‫ﺳﺎﻃﻌـﮥ اﻟﻤﻨـﺎر ﻻﻣﻌـﮥ اﻻـﻧﻮار ﺑﺤـﺪي رﺳـﺪ ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﻣﻮاﻟﻒ و ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻇﻬﺎر آن ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﮔﺬﺷـﺘﻪ از اوﻟﯿﺎ و اﺣﺒﺎ اﻋـﺪاء و‬‫ﺧﺼـﻤﺎء ﻫﻢ ﺣﻆ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ از ﺗﺴـﻠﯿﻢ و اذﻋﺎن آن رﺑﺎﯾﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮد در ﻣﻘﺎم اﺣﺘﺠﺎج و اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﺮآﯾﻨﺪ و راه ﺗﺒﮑﯿﺖ و ﺗﺴﮑﯿﺖ‬‫ﻏﻮاة و ﺿـﻼل ﺑﺂن ﭘﯿﻤﺎﯾﻨﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﻣﺠﺎل ﺑﺮاي ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ از راه ﮐﻤﺎل اﻧﻬﻤﺎك در ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل و اﺧﻼد ﺑﺴﻮي ﻏﯽ و‬‫ﺿﻼل ادﻋﺎي ﻓﺎﺳﺪ ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب آﻏﺎز ﻧﻬﻨﺪ و ﺑﻤﻔﺎد ﻣﺪﻋﯽ ﺳـﺴﺖ ﮔﻮاه ﭼﺴﺖ و ﮐﺎﺳﻪ ﮔﺮمﺗﺮ از آش داد ﺳـﺒﻘﺖ ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب‬‫دﻫﻨـﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﯿﻢ ﺑﺮاي ﻣﻨﺼﻒ ﻟﺒﯿﺐ و ﻧﺎﻇﺮ ارﯾﺐ در اﺧﺘﺼﺎص ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻨﺎﺳﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﻄﺮي از اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و اﻗﺮارات ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﺑﺎب ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺗﺎ ﻇﺎﻫﺮ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدد ﮐﻪ اﻧﮑﺎر اﺧﺘﺼﺎص اﯾﻦ ﺷﺮف ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﭽﻪ ﺣﺪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻓﻬﻢ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪457 :‬‬‫و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮔﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺜﺎﻣﻦ و‬‫اﻟﺨﻤﺴﻮن ﻓﯽ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻋﻠﯽ رض‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 329‬از ‪431‬‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﻃﺮق ﻋﺪﯾـﺪه اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﻘﻞ ﮐﺮده و آﻧﭽﻪ ﺑﻤﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻘﺴﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳـﺖ‬‫ﻣﺤﺐ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻄﺒﺮي اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺮﯾﺎض اﻟﻨﻀﺮة ﮔﻔﺘﻪ ذﮐﺮ اﺧﺘﺼﺎﺻﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﺧﺮﺟﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺑﯿﺢ ﻓﯽ اﻟﺤﺴﺎن و اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ‬‫ﻋﻤﺮ و ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و زاد ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺣﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻔﻮزي ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﺰﻫﮥ اﻻرواح در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﯽ او ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ را در ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ و آﻧﮑﻪ ﺑﺎ او ﻣﺼـﺮ دﯾﻦ را ﻫﯿـﭻ در ﻧﻤﯽﺑﺎﯾﺴﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻧﻈﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺒﺨﺎري اﻟﻤﺸـﻬﻮر‬‫ﺑﻨﻈـﺎم اﻷوﻟﯿـﺎء ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ در ﻣﻠﻔﻮﻇـﺎت او ﮐﻪ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤـﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺟﻤﻊ ﮐﺮده در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺴـﻄﻮرﺳﺖ او‬‫ﺑﺎوﺻـﺎف ﺑـﺬل و ﻋﻄـﺎ و رزم و وﻏـﺎ و ﻓﻘﺮ و ﺻـﻔﺎ ﻣﯿـﺎن ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﻣﻤﺘـﺎز ﺑﻮد ﺑﻘﻮت و ﺷﻮﮐﺖ از ﺣﻀـﺮت ﻋﺰت ﺑﺨﻄـﺎب اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮔﺸﺖ و ﺑﮑﺜﺮت ﻋﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻘﻮل ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺸﺖ و ﻟﻬـﺬا ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠّﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼء اﻟﺪﯾﻦ ﻣﻐﻠﻄﺎﺋﯽ ﺑﻦ ﻗﻠﯿﺞ اﻟﺘﺮﮐﯽ اﻟﻤﺼـﺮي‬‫اﻟﺤﻨﻔﯽ ﮐﻪ در ﺗﻠﻮﯾـﺢ ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن را از ﺧﻮاص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺷـﻤﺮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺪر‬‫اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﻌﯿﻨﯽ اﻟﺤﻨﻔﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﺘﻠﻮﯾﺢ و ﻣﻦ ﺧﻮاّﺻﻪ أي ﺧﻮاّص ﻋﻠﯽ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﯿﻤﺎ ذﮐﺮه اﺑﻮ اﻟﺸﺎء اﻧﻪ ﮐﺎن اﻗﻀـﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﺨﻠﻒ ﻋﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻻﺟﻠﻪ و اﻧﻪ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﻪ ﻟﻤﺎ أراد ﮐﺴـﺮ اﻻﺻـﻨﺎم اﻟﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﮑﻌﺒﮥ اﻟﻤﺸﺮﻓﮥ اﺻﻌﺪه اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺮﺟﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﮑﺒﯿﻪ و اﻧﻪ‬‫ﺣﺎز ﺳﻬﻢ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم ﺑﺘﺒﻮك ﻓﻘﯿﻞ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﻮي ﺳﻬﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﻏﺰا ﻏﺰاة ﺗﺒﻮك ﺣﺒﺬا ﺳﻬﻢ ﻣﺴﻬﻢ‬‫و ان اﻟﻨﻈﺮ اﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻋﺒﺎده روﺗﻪ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﺎ و اﻧﻪ اﺣّﺐ اﻟﺨﻠﻖ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪458 :‬‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ رواه اﻧﺲ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻄﺎﺋﺮ و ﺳـﻤﺎه اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻌﺴﻮب اﻟﺪﯾﻦ و ﺳـﻤﺎه‬‫اﯾﻀﺎ رز اﻻرض‬‫و ﻗﺪ روﯾﺖ ﻫﺬه اﻟﻠﻔﻈﮥ ﻣﺤﻤﻮزة و ﻣﻠﯿﻨﮥ و ﻟﮑﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻣﻌﻨﯽ ﻓﻤﻦ ﻫﻤﺰ أراد اﻟﺼﻮت و اﻟﺼﻮت ﺟﻤﺎل اﻻﻧﺴﺎن ﻓﮑﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﺖ ﺟﻤﺎل‬‫اﻻرض و اﻟﻤﻠﯿﻦ ﻫﻮ اﻟﻤﻨﻔﺮد اﻟﻮﺣﯿـﺪ ﮐﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﺖ وﺣﯿـﺪ اﻻرض و ﺗﻘﻮل رززت اﻟﺴـﮑﯿﻦ إذا رﺳـﺨﺘﻪ ﻓﯽ اﻻرض ﺑﺎﻟﻮﺗﺪ ﻓﮑﺎﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﺖ‬‫وﺗﺪ اﻻرض و ﮐﻞ ذﻟﮏ ﻣﺤﺘﻤﻞ و ﻫﻮ ﻣﺪح و وﺻﻒ و ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﻮﻟﯽ ﺗﺴﻤﯿﺘﻪ و ﺗﻐﺬﯾﺘﻪ اﯾﺎﻣﺎ ﺑﺮﯾﻘﻪ ﻟا ﻤﺒﺎرك‬‫ﺣﯿﻦ وﺿـﻌﻪ و ﭼﻮن ﻋﻼﻣﻪ ﻋﯿﻨﯽ اﯾﻦ ﮐﻼم را ﺑﻨﻬﺞ ارﺗﻀﺎ و اﺧﺘﯿﺎر در ﺿـﻤﻦ ﺷﺮح ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و‬‫ﮐﻼﻣﯽ ﺑﺮ آن ﻧﮑﺮده ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﻋﯿﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن از ﺧﻮاص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻـﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼـﻨﻌﺎﻧﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در روﺿﻪ ﻧـﺪﯾﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻣّﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﻗﺪ ﺧّﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻬﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﻧّﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و‬‫ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ و ان ﻣﻨﻪ ﯾﺴـﺘﻤﺪ ذﻟـﮏ ﻣﻦ اراده ﺛﻢ اﻧﻪ ﺑـﺎب ﻻ ﺷـﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮﯾـﮥ ﺛﻢ ﻻ ﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻫﯽ ﺳـﯿﺪ رﺳـﻠﻪ‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ان ﻫـﺬا ﻟﺸـﺮف ﯾﺘﻀﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷـﺮف و ﯾﻄﺎﻃﺊ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ ﺳـﻠﻒ و ﺧﻠﻒ و ﮐﻤﺎ ﺧﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻪ‬‫ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓـﺎض ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻬـﺎ ﻣﺎ ﯾﺎﺗﯿﮏ ﻣﻦ دﻻﺋﻞ ذﻟﮏ ﻗﺮﯾﺒﺎ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از اﻓﺎدات و ﻋﺒﺎرات ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ در ﻣﺎ‬‫ﺳﺒﻖ در ﺿﻤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪459 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 330‬از ‪431‬‬‫وﺟﻮه اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ در ان اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺑﺎﻫﺮه‬‫و ﻣﻨﻘﺒﺖ ﻇـﺎﻫﺮه ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﮔﺮدد ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟـﺬاﻫﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻧﻔﯽ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺒﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﮑﺎﺑﺮه واﺿﺤﻪ و ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ ﻻﺋﺤﻪ و ﺻﺮاﺣﮥ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب و‬‫ﻣﻌﺎﻧﺪت ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب و ﻣﺸﺎﻗﺖ اﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎي اﻧﺠﺎب ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ در ﮔﺬرﯾﻢ و دﯾﺪه را ﻧﺎدﯾﺪه و ﺷـﻨﯿﺪه‬‫را ﻧﺎﺷـﻨﯿﺪه اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﺠﺎﻫﻞ و ﺗﻐﺎﻓﻞ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﮔﺬارﯾﻢ و ﻓﺮض ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﯿﭻ ﻟﻔﻈﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﯾﮏ ﺑﺎب ﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ آن را اﺑﻮاب ﻣﺘﻌﺪده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ آﺧﺮ ﺑﯿﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺎوراي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم آن اﺑﻮاب ﮐـﺪام اﺷـﺨﺎص ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺑﭽﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﺸﺎن را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ آن اﺑﻮاب‬‫ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺮ اﺑﻮاب ارﺑﻌﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼم اول ﻋﺎﺻﻤﯽ ﻗﻠﻊ و ﻗﻤﻊ اﯾﻦ‬‫زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ و رﺟﻢ ﻋﺎﻃﻞ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه و اﮔﺮ ﺑﺎﺗﺒﺎع ﮐﻼم دﯾﮕﺮ ﻋﺎﺻﻤﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ آن اﺑﻮاب ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و‬‫ض ﺑﺴـﯿﻂ اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻮﻫﻮن اﻟﻨﻈﺎم‬‫ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ و زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه ﺑﻦ اﻟﺠﺮاح و ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ذر ﺑﻮد در ﭘﺲ ﻧﻘﺾ ﻣﺤﯿﻂ و ر ّ‬‫ﻧﯿﺰ در ﻣﺎ ﺳـﻠﻒ ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾﺪه و اﮔﺮ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﻗﺎري ﻋﺎري ﺑﺴـﺮاﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل آﻧﭽﻪ آﻧﻔﺎ در رّد و اﺧﻤﺎل ﮐﻼم ﻗﺎري ﺑﻔﻀﻞ اﯾﺰد ﺑﺎري ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﮐﺎﻓﯽ و‬‫واﻓﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺗﺘﺒﻌﯽ در ﺳـﯿﺮت اﺻـﺤﺎب ﻧﻤﻮده و ﺑﺸـﻄﺮي از اﺣﻮال اﯾﺸﺎن ﻫﻢ ﺑﺮﺧﻮرده ﺑﮑﻤﺎل ﺗﺤﻘﻖ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري ازﯾﺸﺎن در ﺟﻬﻞ و ﺿﻼل و‬‫ﻗﻠﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ و ﻋﻠﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻘﺪان ﮐﻠﯽ آن ﺑﺤﺪي ﻏﺮﯾﻖ و ﻋﺮﯾﻖ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﺑﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﺷﺨﺎص را اﺑﻮاب‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ داﻧﺴـﺘﻪ اﺑﻮاب ﺟﻬﻞ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻔﺘﻮح ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و ﭼﻮن در ﻫﻤﯿﻦ زﻣﺮه ﺣﻀﺮات ﺛﻼﺛﻪ ﻧﯿﺰ داﺧﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ در‬‫ﻗﻄﻊ ﻓﯿﺎﻓﯽ ﺟﻬﻞ و اﺣﺮاز اﻗﻤﺸﻪ ﺟﻬﺎﻻت اﯾﺸﺎن ﺑﺮ دﯾﮕﺮ اﻗﺮان ﺧﻮد ﺳﺎﺑﻖ اﻻﻗـﺪام ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻟﻬـﺬا ﺣﺮﻣﺎن ﺷﺎن از ﻓﻀﻞ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫اﻇﻬﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪460 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺳﻌﯽ ﺑﺎﻃﻞ و ﻓﮑﺮ ﻻ ﻃﺎﺋﻞ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ در اﺻﻞ ﺑﺮاي ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ‬‫را ﺧﻮاﻫﯽ ﻧﺨﻮاﻫﯽ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ واﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺣﺮﻣـﺎن ﺷـﺎن ازﯾﻦ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل‬‫اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﻔﻌﯽ ﺑـﺎو ﻧﻤﯽرﺳـﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ و اﻣﺜﺎل اﯾﺸﺎن را ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﺧﻮاﻫـﺪ داد ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ واﺿـﺢ ﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺪي از ﻋﻠﻤﺎي اﺻـﺤﺎب ﻣﺜﻞ ﺳـﻠﻤﺎن و اﺑﻮ ذر و ﻣﻘﺪاد و ﻋﻤﺎر و اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و ﺣﺬﯾﻔﻪ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻧﯿﺰ‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻫﻤﺎن ﮐﺴﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ او ﻣﺤﯿﻂ ﺑﻌﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ و اﺣـﺪي ازﯾﻦ اﺻـﺤﺎب داراي ﺟﻤﯿـﻊ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﺒﻮدﻧـﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫درﯾﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﺷﺪ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﺪي ازﯾﻦ اﺻـﺤﺎب اﯾﻦ ﻣﻨﺰﻟﺖ‬‫رﻓﯿﻌﻪ را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ اﻟﯽ ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻧﻊ اﻟﺘﯽ ﯾﺪرﮐﻬﺎ اﻟﻔﻄﻦ اﻟﻌﺎﻗﻞ و ﻻ ﺗﻌﺰب اﻻ ﻋﻦ اﻻرﻋﻦ اﻟﻐﺎﻓﻞ ﺑﻬﺮ ﮐﯿﻒ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ‬‫ﺧﺒﯿﺮ ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺳﻮاء ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻔﻀﻞ او ﻣﻦ‬‫اوﻟﯽ اﻟﻐﯽ و اﻟﺠﻬـﻞ اﺣـﺪي ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﺑﻮاب‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار داده ﺷﻮﻧﺪ و اﮔﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از اﺻـﺤﺎب را ﺣﺴﺐ اﻗﺘﺮاح ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ و اﻣﺜﺎل او اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﺷـﺮﯾﮏ ﺑﺎري ﻓﺮض‬‫ﻫﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﻻﺑّﺪﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن اﺑﻮاب ﻣﺠﺎزﯾﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻧﻪ اﺑﻮاب ﺣﻘﯿﻘﯿﻪ و ﻣﺜﻞ اﯾﺸﺎن ﻣﺜﻞ اﻧﺪاد و اﺻﻨﺎم ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ آﻟﻬﻪ ﻣﺠﺎزﯾﻪ ﮐﻔﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ‬‫ﻧﻪ آﻟﻪ ﺣﻘﯿﻘﯽ واﻗﻌﯽ ﭼﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺣﻘﯿﻘﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ ﺣﺎل ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ذات ﻗﺪﺳﯽ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺤﻤﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤـﺎي ﺳـﻨّﯿﻪ ﺧﻮد اﻗﺮار ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ دارﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮزاق ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ اﻟﻘﺒﻄﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 331‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺼـﺮي در ﻣﺪح ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﯾﺎ ﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻨﺒﯽ ان أﻧﺎﺳﺎ ﻗﺪ ﺗﻮاﻟﻮك ﺑﺎﻟﺴﻌﺎدة ﻓﺎزوا اﻧﺖ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ‬‫ﺑﺎب ﯾﺎ اﻣﺎﻣﺎ و ﻣﺎ ﺳﻮاك ﻣﺠﺎز و در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺷـﻌﺎر ﺑﻼﻏﺖ ﺷـﻌﺎر را از ﻓﺨﺮ اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﻣﮑﺎﻧﺲ ﺗﻘﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻌﺮوف ﺑـﺎﺑﻦ ﺣﺠـﮥ اﻟﺤﻤﻮي در ﺧﺰاﻧـﮥ اﻻدب اﻧﺘﺨﺎﺑﺎ و اﺧﺘﯿﺎرا در دو ﻣﻘﺎم ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎب ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ و دﯾﮕﺮان ﻣﺠﺎز ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺎز را ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺴﺎوي ﻧﻤﻮده ﻣﺼﺎدﻣﺖ ﺣﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪461 :‬‬‫ﺑـﺎ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺴﺎﻫﻤﺖ ﺧﺎﻟﯽ ﺑﺎ ﻋﺎﻃﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺰﯾـﺪ و ﺑﺈﯾﺜﺎر ﺗﺒﺎب و ﺗﺒﺎر ﻋﺮﺿﻪ ﺗﺎﻧﯿﺐ و اﺣﺘﻘﺎر ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﯿﺎل‬‫ﻣﺤﺎل اﺑﻮاب ﺑﻮدن دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﻮﺟﻮه ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻀﻤﺤﻠﺴﺖ و ﺑﻌﺪ اﻟﻔﺮض ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﺮدﯾﻢ‬‫ﺑﺤﺎل ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ و اوﻟﯿﺎي او ﻏﯿﺮ ﻣﻔﯿـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﻀـﺮ و ﻣﺒﯿـﺪﺳﺖ در ﺑﻌـﺪ ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﺻـﻼ ﺑﺘﺼّﻮر اﺳـﻼف ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻧﺮﺳـﯿﺪه و اﺣﺪي ﻗﺒﻞ از ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮔﺮد اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﺳـﺮاﭘﺎ ﺿـﻼل ﻧﮕﺮدﯾﺪه و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ اﯾﻦ ﺧﯿﺎل واﺿﺢ اﻻﺧﺘﻼل را در ﮔﻮﺷﻪ ﺧﺎﻃﺮ‬‫ﺧﻮد ﺟﺎ ﻣﯽداد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻨﺠﺎﯾﺸـﯽ ﺑﺮاي آن ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد و ازﯾﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺮﻓﯿﻦ ﻋﻀﯿﻬﺖ ﺷﻌﺎر‬‫و واﺿـﻌﯿﻦ ﺧﻼﻋﺖ آﺛﺎر ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﻤﻼت ﺑﺎرده ﻋﺪﯾﺪه و ﮐﻠﻤﺎت ﺷﺎرده ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪه در ﺣﻖ ﺛﻼﺛﻪ و ﻣﻌﺎوﯾﻪ‬‫اﻓﺰودهاﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﺣـﺪي ازﯾﺸﺎن ﺟﺮأت ﺑﺮﯾﻦ ﻧﻨﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﺸﺎن را اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دﻫﺪ و ﻫﯿﭻ ﮐﺴـﯽ ازﯾﺸﺎن وﺿـﻌﺎ و اﻓﺘﻌﺎﻻ ادﻋﺎ‬‫ﻧﮑﺮده ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻋﻠﯽ و ﻣﻌﺎوﯾﮥ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻮاب ﺑﻮدن اﯾﻦ اﺻـﺤﺎب ﯾـﺎ ﻏﯿﺮ اﯾﺸـﺎن ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺰد اﯾﻦ وﺿـﺎﻋﯿﻦ ﺳـﻤﺘﯽ از ﺟﻮاز ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ از‬‫وﺿﻊ اﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺑﻬﺮﺷﺎن ﺑﺎز ﻧﻤﯽاﯾﺴﺘﺎدﻧﺪ و ﻻﺑﺪ ﺑﺎﻓﺘﻌﺎل آن داد ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺘﺒﻮﻋﯿﻦ ﺧﻮد ﻣﯽدادﻧﺪ و اﺻﻼ ﮔﺮد ﮔﺮداﻧﯿﺪن اﯾﺸﺎن ﻣﺤﺮاب‬‫و ﺳﻮر و اﺳﺎس و ﺣﯿﻄﺎن و ﺳـﻘﻒ و ﺣﻠﻘﻪ ﻧﻤﯽﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ و اﺑﺪا اﯾﻦ اﻟﻘﺎب ﻓﺎﺳﺪه و اﻋﻼم ﮐﺎﺳﺪه را ﮐﻪ ﺑﻨﺎﭼﺎري ﺗﺮاﺷﯿﺪهاﻧﺪ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎن‬‫ﻧﻤﯽﮔﺰﯾﺪﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﺑﻌﻀﯽ ازﯾﺸﺎن را اﺿﻄﺮار ﻻﺣﻖ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ را ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﭼﺎر ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻗﺮار‬‫دﻫﻨﺪ و وﺿﻊ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ آن ﺣﻀﺮت ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺼﺪق و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﺪل و ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﯿﺎء و ﻋﺜﻤﺎن ﺑﺎﺑﻬﺎ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ازﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ و اﺗﺒﺎع او ﻣﺜﻞ ﻗﺎري و ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﺎدﻋﺎي ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب در‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ ﻗﺼﺐ اﻟﺴﺒﻖ از وﺿﺎﻋﯿﻦ اﻧﮑﺎس وﺿﺎﻋﯿﻦ ارﺟﺎس رﺑﻮدهاﻧﺪ و ﺑﺎﺧﺘﺮاع اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﻣﺤﺎل و اﺻﺢ اﻻﻧﺤﻼل در اﺣﺘﻘﺎب و‬‫زور و وﺑﺎل ﺑﺮ ارﺑﺎب ﮐﺬب و اﻓﺘﻌﺎل ﻫﻢ اﻓﺰوده و در ﻣﮑﺮ و ادﻏﺎل ﺣﯿﻠﻪ ﭘﺲ ﻣﻬﻤﻞ ﺑﺮ اﻧﮕﯿﺨﺘﻪ و در ﮐﯿﺪ و اﺣﺘﯿﺎل ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺳﺨﺖ ﻣﺨﺘﻞ‬‫دﺳﺖ آوﯾﺨﺘﻪ آري ﻓﮑﺮ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻘﺪر ﻫﻤﺖ اوﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪462 :‬‬‫و ﺣﺮﻓﯽ دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﯿﺎل واﺿﺢ اﻻﺧﺘﻼل ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺤﺘﻤﻞ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮاي آن ﺑﺤـﺪي از ﺳـﺎﺣﺖ ﺗﺠﻮﯾﺰ دورﺳﺖ ﮐﻪ اﻓﻬﺎم ﺑﺴـﯿﺎري از ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺑﺂن ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﭼﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻧﺰدﺷﺎن ﻣﺤﺘﻤﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻫﻢ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺰ‬‫ﯾﮑﯽ از آن ﺑا ـﻮاﺑﺴﺖ اﻟﺒﺘﻪ ﺑـﺎ وﺻـﻒ اﻧـﺪراج اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺻـﺤﺎح و ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﺟﻮاﻣـﻊ و دﯾﮕﺮ اﺳـﻔﺎر ﻣﻌﺘـﺒﺮه ﺑﻘـﺪح و ﺟﺮح آن ﺑﺮ‬‫ﻧﻤﯽﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ و در رّد و اﻧﮑﺎر آن ﺣﺮﻓﻬﺎ ﻧﻤﯽآراﺳﺘﻨﺪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﭼﻮن دﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﺮق اﻟﻤﻨﺎر و اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻻﻣﻊ اﻻﻧﻮار ﻣﺨﺼﻮص‬‫آن ﺣﻀـﺮت را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ و دﯾﮕﺮي را ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎﯾﻦ رﺗﺒﻪ ﻧﺎﺋﻞ ﻧﻤﯽﮔﺮداﻧﺪ ﻧﺎﭼﺎر در ﭘﯽ ﻃﻌﻦ و ﻗﺪح آن ﻓﺘﺎدﻧﺪ و‬‫دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮد را ﺑﺮّد و اﺑﻄﺎل آن ﺑﺮ ﺑﺎد ﻓﻨﺎ دادﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﭼﺴﺎن اﯾﻦ راز ﺳـﺮ ﺑﺴﺘﻪ از ﮐﻼم رﺋﯿﺲ اﻟﻨﻮاﺻﺐ اﻟﻠﺌﺎم اﻋﻨﯽ اﺑﻦ‬‫ﺗﯿﻤﯿﻪ ﻣﺜﻞ ﻃﺸﺖ از ﺑﺎم اﻓﺘﺎده ﮔﺮدﯾـﺪه و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﻋﻨﯿـﺪ ﻣﺮﯾـﺪ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺒﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 332‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﻢ ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر دﯾﺪه از ﻓﺮط ﻋﻨﺎد ﻣﺎروار ﺑﺮ ﺧﻮد ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺧﺮاﻓﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﺗﺮﻫﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ در رد و اﻧﮑﺎر‬‫آن ﭼﺎوﯾـﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﺘﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ در دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻧﺤﺼﺎر ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ در ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻼﻣﯽ ﮐﻨﺪ‬‫آري از ﮐﻤﺎل ﺧﻮش ﻓﻬﻤﯽ ﻫﻤﯿﻦ اﻧﺤﺼﺎر را دﻟﯿﻞ ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﺧﻮد اﻋﻼم ﺗﻘﺮﯾﻊ اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫ﮐﺮام اﻓﺮاﺷـﺘﻪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﮐﻼـم او را ﺑـﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣـﻞ ﺑﺒﯿﻨـﺪ ﺧﻮاﻫـﺪ درﯾـﺎﻓﺖ ﮐﻪ او در دﻻـﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻧﺤﺼـﺎر ﺑـﺎﺑّﯿﺖ در ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻫﺮﮔﺰ رﯾﺒﯽ ﻧﺪارد ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﻓﺴﺎد اﻣﺮ اﺳـﻼم ﻣﯽداﻧﺪ و ﺑﺴـﯿﺎري از اﻣﻮر ﺑﺎﻃﻠﻪ را‬‫ﺑﺮ ان ﻣﺘﺮﺗﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اﺧﺮي ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ را دﺳـﺘﺎوﯾﺰ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺗﺸـﻨﯿﻌﺎت ﺑﺮ آن ﯾﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ‬‫ﺗﻤﺎم ﻗﻠﻊ و ﻗﻤﻊ ﺗﺮﻫﺎت ﺷـﻨﯿﻌﻪ و ﺑﻄﻼت ﻓﻈﯿﻌﻪ او در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﻧﻤﻮدهاﯾﻢ و ﻏﺮض در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم از ﺗﺬﮐﯿﺮ آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺷﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎص ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﻧﺤﺼﺎر آن در ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻﻔﺎت آن ﺟﻨﺎب ﺑﺤﺪي‬‫ﻣﺘﺒﯿﻦ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ و ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ اﯾﻦ رواﯾﺖ ﻫﻢ ﭼﺎره از اﻋﺘﺮاف ﺑﺂن ﻧﺪارﻧﺪ ﮔﻮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪463 :‬‬‫از ﻏـﺎﯾﺖ ﻋﻨـﺎد و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻟـﺪاد آن را در ﻣﻌﺮض اﻧﮑﺎر و ﺟﺤﻮد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ آرﻧـﺪ ﭘﺲ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و راه ﺧﻀﻮع و اﻧﻘﯿﺎد ﺑﺮاي آن ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ ﭼﺮا از اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﯾﻦ دﻻﻟﺖ ﺳـﺮ ﻣﯽﺗﺎﺑﻨﺪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻣﺤﺘﻤﻞ‬‫ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب واﻧﻤﻮده ﺳـﺒﻘﺖ ﺑﺮ ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ و ﺟﺎﺣﺪﯾﻦ آن ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ واﺿـﺤﻪ و ﻣﮑﺎﺑﺮت ﻻﺋﺤﻪ و اﻋﺘﺴﺎف‬‫ﺻﺮﯾـﺢ و ﺟﻮر ﻓﻀـﯿﺢ و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺣﻘﯿﺮ ﻣﯽﺧﻮاﺳـﺘﻢ ﮐﻪ ﮐﻼـم ﺣﺮورﯾﺖ ﻧﻈـﺎم اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﺎﯾﻢ و از ﺟﻤﻼت و‬‫ﮐﻠﻤﺎت آن اﻋﺘﺮاﻓﺎت او در ﺑﺎب دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺸﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ و اﻧﺤﺼﺎر ﺑﺎﺑﯿﺖ‬‫در آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮدا ﻓﺮدا واﺿﺢ ﮔﺮداﻧﻢ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻠﺤﺎظ اﺧﺘﺼﺎر ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را ﺑﺮ ﻣﺮاﺟﻌﺖ آن و ﺗﺎﻣﻞ در آن دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﺑﻠﯽ ﯾﮏ ﻗﻄﻌﻪ‬‫از ﮐﻼـم او در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻼم ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ را ﺑﺎزاي او ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺳﺎزم ﺗﺎ ﺗﻨﺎﻓﺮ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻣﺰﻋﻮم اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﻧﻔﺮ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﺑﺼـﯿﺮ آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد و ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺟﺤﻮد دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ وﺣـﺪت ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ راه‬‫ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ ﭘﯿﻤﻮده و ﺑﭽﻪ ﻋﻨﻮان اﻣﺮي را ﮐﻪ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺟﺤﻮد ﻋﻨﻮد اﻧﮑﺎر ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ اﻋﺘﺮاف ﺻـﺮﯾﺢ ﺑﺎن ﮐﺮده ﺑﮕﻞ اﻧﺪوده اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ داﻧﺴﺘﯽ در ذﮐﺮ ﻗـﺪح و اﻧﮑﺎر اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﮑﺬب ﯾﻌﺮف ﻣﻦ ﻧﻔﺲ ﻣﺘﻨﻪ ﻓﺎن اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ إذا ﮐﺎن‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻟﻬﺎ اﻻ ﺑﺎب واﺣـﺪ و ﻟﻢ ﯾﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ واﺣﺪ ﻓﺴﺪ اﻣﺮ اﻻﺳـﻼم اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺎﺻـﺮح دﻻﻟﺖ وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد‬‫اﺑـﻦ ﺗﯿﻤﯿـﻪ از ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ وﺣـﺪت ﺑـﺎب ﺑﺤـﺪي ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧـﺎﻓﻬﻢ آن را دﻟﯿـﻞ ﮐـﺬب اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻌﯿـﺎذ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ ادﻋـﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﮐـﺬب از ﻧﻔﺲ ﻣﺘﻦ آن ﻣﻌﺮوف ﻣﯽﺷﻮد آن را ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ اﻟﺤﺎل ﮐـﺪام ﺷﮏ و رﯾﺐ‬‫ﺑـﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪه در اﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺘﯽ ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﻨﮑﺮﯾﻦ اﻟﺠﺎﺣـﺪﯾﻦ ﺻـﺮاﺣﮥ داﻟﺴﺖ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎب واﺣـﺪ دارد ﻟﯿﮑﻦ اﻧﺼﺎف‬‫ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ دﯾـﺪﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ ﺗﺴـﻠﯿﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و اﻋﺘﺮاف ﺑـﺂن ﻣﯽﺳـﺮاﯾﺪ ﮐﻪ ﺛﻢ ﻻ ادري أّي ﻟﻔﻆ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ان ﻟﯿﺲ‬‫ﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﺎب واﺣـﺪ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻞ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﻟﻬﺎ اﺑﻮاب و ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﺎب واﺣـﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ‬‫ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﻻﺋﺢ و ﺗﻨﺎﻗﺾ و ﺗﻨﺎﮐﺮ واﺿﺢ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ و ﮐﻼم ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ واﻗﻊﺳﺖ ﺣﯿﺮت ﺑﺨﺶ ارﺑﺎب ﻧﻈﺮ و ﻫﻮش رﺑﺎي‬‫اﺻﺤﺎب ﺑﺼﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺷﺨﺺ ﻋﺎﻗﻞ از اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪464 :‬‬‫اﺿـﻄﺮاب و اﺿـﻄﺮار و اﺧﺘﻼل و اﻧﺘﺸﺎر اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات را در ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﺸـﻬﻮد و ﻣﺮﺋﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮔﻤﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺻـﺮف ﺑﺎ ﮐﻼم اﺑﻦ ﺗﯿﻤّﯿﻪ ﺗﻨﺎﻗﺾ دارد و ﺑﺲ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﮐﻼم‬‫ﺧﻮدش ﺗﻨﺎﻓﺮ ﺑﯿﻦ دارد ﺗﻮﺿـﯿﺤﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺧﻮد ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﻌﺪ از آﻧﮑﻪ ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﺧﻮد ﺗﻘﺮﯾﺮ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣّﻖ را ﺟﻮاب‬‫داده در ﺻﺪد ﺑﯿﺎن ﻣﺮاد از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 333‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺮ آﻣﺪه و ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺬﮐﻮر و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﯿﺎن ان ﻋﻠّﯿﺎ ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻮم ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻟﻢ ﯾﺪرﮐﻮا ﺷـﺮف اﻟﺼﺤﺒﮥ و ﻫﺬا‬‫ﻣﺒﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻣﺮ و ﻫﻮان اﻋﻠﻢ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻫﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪون و ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻘﯿﺪا ﺑﺎﻣﺮ اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﻌﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﻣـﺪة ﺣﯿـﺎﺗﻪ ﺛﻢ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐـﺬﻟﮏ ﺛﻢ ﻋﺜﻤﺎن ﮐـﺬﻟﮏ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗـﺪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ اﯾﺎم ﺧﻼﻓﺘﻬﻢ‬‫ﻣﺸﻐﻮﻻ ﺑﺎﻻﻓﺎدة و اﻻﻓﺎﺿﮥ ﻓﺎﻟﺬﯾﻦ ﻟﻢ ﯾﺪرﮐﻮا ﺷﺮف اﻟﺼﺤﺒﮥ اﺗﻮا إﻟﯿﻪ و اﺧﺬوا ﻣﻨﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و اﯾﻦ ﮐﻼم را ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﺷﮑﯽ‬‫ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ در اﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﻼ رﯾﺐ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎب واﺣﺪ ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﺷﺪه و ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‬‫ﮐﻪ آن ﺑﺎب واﺣـﺪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻮد ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب آﻧﮑﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﺑﺎﺑﯿﺖ آن ﺑﺎب را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺻـﺤﺎب ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬‫ﺑﻬﺮ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﮐﻪ ادراك ﺷﺮف ﺻﺤﺒﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ ﻣﻘﺼﻮر ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ آﺧﺮﺳﺖ و اﮔﺮ ﭼﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻨﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﻣﻨﺎﻓﺎﺗﯽ ﺑﻮﺣﺪت ﺑﺎب ﻧﺪارد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺮاد از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺴﺞ ﻧﻤﻮده ﻣﻦ اوﻟﻪ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻣﻈﻬﺮ‬‫وﺣﺪت ﺑﺎﺑﺴﺖ و ﺑﺨﻮﺑﯽ از آن واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻮد و ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ را ﻫﻢ ﺣﻈﯽ از آن ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻻﺻـﺤﺎب و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ادراك ﺷـﺮف ﺻﺤﺒﺖ ﻧﺒﻮي‬‫ﻧﮑﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ ﺟﻤﻠﻪ رﺟﻮع ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﮐﺮدﻧﺪ و ﺻـﺮف ﻫﻤﺎن ﺟﻨﺎب ﺑﺮاي ﺷﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و ﺑﺲ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬‫ﺑﻨﺒـﺎﻧﯽ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻣﻔﺼـﺢ واﺿـﺢ ﺑـﺎن ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ ﺑﺎﯾﻦ زودي ﻓﺮاﻣﻮش ﮐﺮده ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﻓﺎﺻﻞ در ﮐﻼم ﻻﺣﻖ اﻧﮑﺎر دﻻﻟﺖ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ وﺣﺪت ﺑﺎب آﻏﺎز ﻧﻬﺎده ﺑﺎدﻋﺎي ﺟﻮاز اﺑﻮاب ﻣﺘﻌﺪده داد ﺻﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ داده ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺗﻨﺎﮐﺮ ﻗﺒﯿﺢ و ﺗﻨﺎﻓﺮ ﻓﻀﯿﺢ‬‫و ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﻫﻤﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ در ﮐﻼم ﺧﺮاﻓﺖ ﻧﻈﺎم ﺧﻮد ﻣﻦ اﻟﻤﺒﺪء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪465 :‬‬‫اﻟﯽ اﻟﻤﻨﺘﻬﯽ ﺑﺠـﺎي آﻧﮑﻪ اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻫـﻞ ﺣﻖ اﻗﯿﺎل را ﺑﺎدﻟﻪ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ دﻓﻊ ﮐﻨـﺪ ﭼﻨﺎن ﻣﻀـﻄﺮب اﻟﺤﻮاس و ﺿـﯿﻖ‬‫اﻻﻧﻔﺎس ﺷـﺪه ﮐﻪ از ﺗـﺪاﻓﻊ و ﺗﻬﺎﺑﻂ و ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﺴﺎﻗﻂ ﮐﻼم ﺧﻮد ﻫﻢ ﮐﻪ ﺳـﻄﺮي ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺒﺮي ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴـﯽ‬‫ﮐﯽ ﺳـﺰاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﮑﻼـم ﻣﺰورا و آن ﻫﻢ ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ اﺣﺘﺠﺎج آورده ﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﻓﻌﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﺘﺤﻔـﮥ اﻟﻤﺴـﺮوﻗﮥ ﻓﯽ ﺣﻮاﺷـﯿﻬﺎ و اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻏﻤﺮات اﻟﺠﻬﺎﻟﮥ و ﺣﻮاﺷﯿﻬﺎ‬‫ﮐﻼم »ﺷﯿﺨﺎﻧﯽ ﻗﺎدري« در ﺗﺄوﯾﻞ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ ﭘﯿﺮوي از ﺳﻤﻬﻮدي‬‫و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺨﺎﻧﯽ اﻟﻘـﺎدري در ﺗﺎوﯾﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭘﯿﺮوي ﺳـﻤﻬﻮدي اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﺎﻧﺘﺤﺎل ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ‬‫اﻧﻀﻤﺎم او ﻃﺮﯾﻖ ﺟﺮأت و ﺟﺴﺎرت ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ آل اﻟﻨﺒﯽ ص ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي اﻻﻣﺎم اﺣﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ و اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻟﻬـﺬا ﮐﺎن اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﻘﻮل ﻣﻦ اﺗﯽ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟﺘﺮﻣـﺬي ﻋﻘﺐ ﻫـﺬا اﻧﻪ ﻣﻨﮑﺮ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻪ‬‫اﻟﺒﺨـﺎري و ﺻـﺤﺤﻪ اﻟﺤـﺎﮐﻢ و آورده اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﻓﯽ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﻌﻼﺋﯽ اﻟﺼﻮاب اﻧﻪ ﺣﺴﻦ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻗﻪ ﻻ‬‫ﺻﺤﯿﺢ و ﻻ ﺿـﻌﯿﻒ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻮﺿﻮﻋﺎ و ﮐﺬا ﻗﺎل ﺷﯿﺦ اﻻﺳﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻓﯽ ﻓﺘﻮي ﻟﻪ و ﻻ ﯾﻨﺎﻓﯿﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺑﺸـﻬﺎدة ﻋﻠﯽ و ﻏﯿﺮه ﺑﺬﻟﮏ ﻟﻪ و ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﯾﻀﺎ ﻓﻘﺪ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻬﻢ و اﻓﻀـﻠﻬﻢ و ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺷﯽء اﻻ ﮐﺎن اﻟﺤﻖ‬‫ﻣﻌﻪ و ﻋﺪم اﺷـﺘﻬﺎر ﻋﻠﻤﻪ ﻟﻌﺪم ﻃﻮل ﻣﺪﺗﻪ ﺑﻌﺪ اﻻﺣﺘﯿﺎج ﺑﻤﻮت اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ در اﺻﻞ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻨﻈﺎم ﺳـﻤﻬﻮدﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘـﺪﯾﻦ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻗﺎدري آن را ﻋﻠﻖ ﻧﻔﯿﺲ ﭘﻨﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺠﻮاﻫﺮ‬‫ﮐﻠﻤـﺎﺗﻪ و ﻋﯿﻮن اﻟﻔـﺎﻇﻪ از آﻧﺠـﺎ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﺑﻐﯿﺮ اﻇﻬـﺎر اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﮐﻼم ﺳـﻤﻬﻮدﯾﺴﺖ آن را در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد آورده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در‬‫ﻣﻀﻤﺎر اﻏﺎرت و اﻧﺘﻬﺎب ﺑﺮده و ﺗﺼﺮﻓﯽ ﯾﺴﯿﺮ ﮐﻪ ﻗﺎدري در ﺻﺪر ﮐﻼم در ﻣﻘﺎم ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﺛﺒﺎت آن ﻧﻤﻮده ﺑﺠﺎي آﻧﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 334‬از ‪431‬‬‫او را از داﺋﺮه اﺳﺘﺮاق و اﻧﺘﺤﺎل ﺧﺎرج ﮐﻨـﺪ ﻣﺜﺒﺖ ﻗﻠﺖ ﻓﻬﻢ او ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻼ رﯾﺐ و ﻣﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺎﺑﻖ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﻼﻣﯿﻦ و ﭼﻮن‬‫ﻧﺤﯿﻒ در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﺎﺳﺘﯿﻔﺎي ﺗﻤﺎم ﮐﻼم ﺳـﻤﻬﻮدي را رد ﻧﻤﻮدهام و ﺑﻪ اﻧﺎﻣﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿـﺪ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ آن را ﻓﺮﺳﻮده‬‫ﻟﻬـﺬا رﺟﻮع ﺑـﺂن ﻻـزﻣﺴﺖ ﺗـﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣـﺎل ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﺑـﺎ ﮐﻤﺎل ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدد و در ﺑﺎب ﻣﻘﺎل ﺑﯿﻦ اﻻﻧﺘﺤﺎل ﻗﺎدري ﻣﻀـﻤﻮن ﺻـﺪق‬‫ﻣﺸﺤﻮن ِإﱠﻧﺎ َﻋﻠﯽ َذﻫﺎٍب ﺑ ِِﻪ ﻟَﻘﺎِدُروَن‬‫ﺑﺤﺪ ﺗﺤﻘﻖ و ﺗﺒﯿﻦ رﺳﺪ و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﻋﻠﻮ ﺣﻖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻤﻬﻮدي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪466 :‬‬‫ﻗﺒـﻞ از ﮐﻼـم ﺧﻮد ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑﻌـﺪ از آن آﺛـﺎر و اﺧﺒـﺎر ﻋﺪﯾـﺪه آورده ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم و ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻤـﺎل ﺟﻬـﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻨﺴﺖ و ﺑﻠﺤـﺎظ آن وﺟﻮه ﻣﻮﻓﻮره ﺑﺮاي رد ﮐﻼـم او و اﺑﻄـﺎل ﻣﺰﻋﻮم او ﭘﯿـﺪا ﺷـﺪه ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻗﺎدري ﻧﯿﺰ ﺑﺘﻘﻠﯿﺪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﻫﻤﺎن اﺧﺒﺎر و آﺛﺎر را ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﮐﻼم و ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﮐﻼم آورده ﻣﻦ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺸﻌﺮ ﻣﺴﻠﮏ‬‫اﺑﻄﺎل ﻣﻘﺎل ﭘﺮ اﻧﺘﺤﺎل ﺧﻮد ﺳﭙﺮده اﮔﺮ ﺑﺎور ﻧﺪاري اﯾﻨﮏ آن آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر را از ﮐﺘﺎب ﻗﺎدري ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ آن را ﺑﺂﺛﺎر و اﺧﺒﺎر ﮐﺘﺎب‬‫ﺳﻤﻬﻮدي ﮐﻪ در ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﮐﻼـم او ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد ﭘﺲ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﻣﻘﺎل‬‫اﻧﺘﺤﺎل اﺷﺘﻤﺎل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ رواﯾﺖ ﺣﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﺮﺟﻢ ﻣﺠﻨﻮﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻫﻠﮏ ﻋﻤﺮ و روي ﺑﻌﻀﻬﻢ اﻧﻪ اﺗﻔﻖ ﻟﻌﻠﯽ‬‫ﻣﻊ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻧﺤﻮ ذﻟﮏ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻠﯽ ﻻ اﺑﻘﺎﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪك ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬا اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺎن و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﻮل اﻗﻀﺎﻧـﺎ ﻋﻠﯽ و ﮐـﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ رواه اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻟﻔﻆ اﻟﺘﻌﻮذ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ اﺑﻮ‬‫ﺣﺴﻦ و ﮐـﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل اﻋﻮذ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ان اﻋﯿﺶ ﻓﯽ ﻗﻮم ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﺎ ﺣﺴﻦ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﻻ ﯾﺒﻌﺚ ﻋﻠﯿﺎ ﻟﺒﻌﻮث ﻻﺧـﺬ راﯾﻪ و ﻣﺸﺎورﺗﻪ و ﮐﺎن‬‫ﻋﻄﺎ ﯾﻘﻮل و ﻟا ﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ اﺣﺪا ﻣﻦ اﺻـﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺬا اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺬﻫﺒﯽ و ﻧﯿﺰ ﻗﺎدري در ﺻـﺮاط ﺳﻮي ﺑﻌﺪ اﯾﻦ‬‫ﻣﻘﺎل واﺿﺢ اﻻﻧﺘﺤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮل ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻋﻠﯽ اﻗﻀﺎﻧﺎ رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﻧﺤﻮه ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻟﻠﺤﺎﮐﻢ‬‫ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﺘﺤﺪث ان اﻗﻀﯽ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﯽ و ﻗﺎل اﻧﻪ ﺻﺤﯿﺢ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و اﺻﻞ ذﻟﮏ ﻗﺼﮥ‬‫ﺑﻌﺜﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﯿﻤﻦ ﻗﺎﺿـﯿﺎ ﻓﻘـﺎل ﯾـﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺜﺘﻨﯽ اﻗﻀـﯽ ﺑﯿﻨﻬﻢ و اﻧﺎ ﺷﺎب ﻻ ادري ﻣﺎ اﻟﻘﻀﺎء‬‫ﻓﻀـﺮب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺻﺪره و ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻬّﻢ اﻫﺪه و ﺛﺒﺖ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﻗﺎل ﻓﻮ اﻟﺬي ﻓﻠﻖ اﻟﺤﺒﮥ و ﺑﺮأ اﻟﻨﺴـﻤﮥ ﻣﺎ ﺷﮑﮑﺖ ﻓﯽ‬‫ﻗﻀﺎء ﺑﯿﻦ اﺛﻨﯿﻦ رواه اﺑﻮ داود و اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫و ﻗﺎل ﺻﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻧﯿﺰ ﻗﺎدري در ﺻﺮاط ﺳﻮي ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻣﻘﺎل واﺿﺢ اﻻﻧﺘﺤﺎل ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻔﺎﻃﻤـﮥ اﻣﺎ ﺗﺮﺿـﯿﻦ ان زوﺟﺘﮏ اﻗـﺪم اﻣﺘﯽ ﺳـﻠﻤﺎ و اﮐﺜﺮﻫﻢ ﻋﻠﻤﺎ و اﻋﻈﻤﻬﻢ ﺣﻠﻤﺎ رواه اﺣﻤﺪ و‬‫اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ‬‫ﺑﺮﺟﺎل وﺛﻘﻮا ﺑﻬﻢ و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر در ﺗﻤﺎم ﺷﺪن ﺣﺠﺖ ﺑﺮ ﻗﺎدري ﺑﻬﻤﺎن ﻧﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻧﺰد ﻋﺎﻗﻞ رﯾﺒﯽ‬‫ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ و ادﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ در اﻟﻔﺎظ و ﻣﻌﺎﻧﯽ اﯾﻦ آﺛﺎر و اﺧﺒﺎر ﺑﻨﺎي ﮐﻼم ﻣﻨﺘﺤﻞ و ﻣﻘﺎل ﻣﻔﺘﻌﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪467 :‬‬‫او را ﺑﺂب ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﮐﺬﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﯾُِﺤﱠﻖ اﻟ َْﺤﱠﻖ ﺑ َِﮑﻠِﻤﺎﺗِِﻪ*‬‫و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﮐﻪ از ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ اﯾﻦ دﯾﺎر و ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺴﻨﺪﯾﻦ اﯾﻦ اﻗﻄﺎر ﻧﺰد ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ در ﺗﺎوﯾﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺠﺐ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺬﺑﻮﺣﯽ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﺑﺎﻗﺪام ﺗﻬﺠﺲ و ﺗﻬﺠﻢ ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﯿﻞ ﻻ ﺷﮏ ان اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺪ ﺟﺎء ﻣﻨﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺑﺎﻗﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻨﺤﺼﺮ ﻓﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻼ ﺑﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 335‬از ‪431‬‬‫ان ﯾﮑﻮﻧﻮا اﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﻦ ﻻ ﺑـﺪ ﻟﻠﺘﺨﺼـﯿﺺ ﻣﻦ وﺟﻪ ﺑﺎن ﯾﮑﻮن ﻣﺘﻤﯿﺰا ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﺑﻮاب ﺑﺎﻟﺴـﻌﮥ و اﻟﻔﺘﺢ و اﻟﻌﻈﻤﮥ و ﻧﺤﻮﻫﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در ﺗﺎوﯾﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﮔﺮ ﭼﻪ از ﺧﻮد ﻧﺘﻮاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺣﺮﻓﯽ در ﺧﻮر ﺗﻮﺟﻪ و اﻟﺘﻔﺎت‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﯿﺎراﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ از ﺗﺎوﯾـﻞ آن ﯾﮑﺴـﺮ ﺳـﮑﻮت ﮐﺮدن ﻫﻢ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﻧﺪﯾـﺪه ﻧﺎﭼـﺎر در ﻧﻘﻞ ﺑﻌﺾ ﺗﻔﻮﻫﺎت اﺳـﻼف ﺧﻮد ﺑﻠﻔﻆ ﻗﯿﻞ‬‫ﻣﺸـﻐﻮل ﮔﺮدﯾـﺪه و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در اﯾﻦ ﺟﺎ آورده اﺻـﻼ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎو ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﮔﻠﻮي او را از رﯾﻘﻪ‬‫ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺣﻖ ﺣﻘﯿﻖ ﻧﻤﯽرﻫﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻞ آن ﻫﻤﺎن ادﻋﺎي ﭘﺎرﯾﻨﻪ ﺑﺎﺑﯿﺖ دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﮑّﺮات و ﻣّﺮات رد ﻣﺸﺒﻊ ﺑﺴﯿﻂ و ﻧﻘﺺ‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺤﯿﻂ آن ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و ﻋﻨﺎوﯾﻦ ﺳﺪﯾﺪه و ادﻟﻪ ﻗﺎﻫﺮه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺑﺎﻫﺮه دﯾﺪه و ﺑﺴـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮات آن ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات‬‫ﯾﮑﯽ ﺑﻌﺪ دﯾﮕﺮي ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ وارﺳـﯿﺪه و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن وﻫﻦ و ﻫﻮان و ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺣﻘﯿﺮ ﮐﻪ ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ در اﯾﻦ ﺟﺎ آورده ﺧﻮد ﺑﺨﻮد واﺿـﺤﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻟﺘﺰام ﺑﺤﺴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻣﻘﺎم ﺣﺮﻓﯽ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺂن ﻣﻌﺮوض ﻣﯽﺷﻮد اول آﻧﮑﻪ‬‫ادﻋﺎي ﻣﺠﯽ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از ﻗﺒﻞ ﺑﺎﻗﯽ اﺻﺤﺎب ﮐﻪ درﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﺪه ﻣﻤﻨﻮع و ﻣﺪﻓﻮﻋﺴﺖ‬‫و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺻـﺤﺎب ﭼﻨـﺎن از ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﻌﯿـﺪ و ﺷﺎﺣﻂ ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻢ از‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﻨﻘﻮل و ﻣﺎﺛﻮر ﻧﺸﺪه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ در ﮐﻤﺎل اﺗﻀﺎﺣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺎ ﺑﻤﺪﻋﯽ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ ﻣﺪﻋﯽ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺮ‬‫ﺗﻮ ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﺎﻣﯽ ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﺆﻟﻔﻪ ﺑﺮاي ذﮐﺮ اﺻـﺤﺎب ﻣﺜﻞ اﺳﺘﯿﻌﺎب و اﺳـﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ و اﺻﺎﺑﻪ و ﻏﯿﺮ آن ﻣﺬﮐﻮرﺳـﺖ‬‫ﯾﮏ ﯾﮏ ﺑﺮ ﺷـﻤﺎري و ﻧﺎﻗﻞ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮدن اﯾﺸﺎن را ﻓﺮدا ﻓﺮدا ﺑﻤﻨﺼﻪ اﺛﺒﺎت و اﺣﻘﺎق آري و‬‫ﻟﯿﺲ ﻟـﮏ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟـﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﺳﺒﯿﻞ ﻓﻼ ﺗﻐﺮر ﺑﺎدﻋﺎﺋﮏ اﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻀـﺌﯿﻞ دوم آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻧﺎﻗﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻢ‬‫ﺷﻮد و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﻫﺮ واﺣﺪ از اﯾﺸﺎن ﭼﯿﺰي از ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪468 :‬‬‫و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﺠﺮد ﻧﻘـﻞ ﭼﯿﺰي ﮐﯽ ﺷﺨﺼـﯽ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺎﺑﯿﺖ دار ﺣﮑﻤﺖ ﯾﺎ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽرﺳـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ‬‫ﺑﺘﺼـﺮﯾﺤﺎت اﮐـﺎﺑﺮ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ و ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻤﺎن ﮐﺲ ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺤﮑﻤﺖ و ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﺤﻘﻖ اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻈﻤﯽ ﺑﺮاي ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﺎﻻت واﺿـﺤﻪ و ﻣﻤﺘﻨﻌﺎت‬‫ﻻﺋﺤﻪ اﺳﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از آن ﺟﻨﺎب ﻧﻘﻞ ﮐﺮدهاﻧﺪ و اﻫﻞ ﺳﻨﺖ آن را در‬‫ﺟﻮاﻣﻊ و ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ ﺧﻮد ﺟـﺎ دادهاﻧـﺪ ﺗﻤﺎﻣـﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﻃﻼق ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ان ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﯾﺎت ﻓﺮﻗﺎن ﺣﻤﯿـﺪ و ﻗﺮآن‬‫ﻣﺠﯿﺪ و اﺣﺎدﯾﺚ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﮑﺬب آﻧﺴﺖ و ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ آن را ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي ﻧﺘﻮان ﮔﻔﺖ‬‫ﭘﺲ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ آن را آورده ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺑﻮاب ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﺷـﺨﺎص را ﯾﻘﯿﻨﺎ ارﮐﺎن ﺟﻬﻞ و اﻋﻀﺎد ﺿﻼل ﺗﺎم‬‫ﺑﺎﯾـﺪ ﮐﺮد ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ در زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب ﺑﻼـ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿـﺎب ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐـﺬب و زور اﯾﺸﺎن ﺑﺸـﻬﺎدت ﺧﻮد اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﻣﺜـﻞ اﺑﻮ ﻫﺮﯾﺮه و دﯾﮕﺮ اﻣﺜـﺎل و اﺿـﺮاب او و در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ارﺗﮑﺎب ﺑﻬﺖ و ﮐـﺬاب ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻨﺎﻓﺎت ﺑﺎ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ دارد و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﮐـﺬب و اﻓﺘﺮا ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﺮدد ﺑﻼ رﯾﺐ از ﺳﺎﺣﺖ ﻋﻠﻢ و اﯾﻤﺎن دور ﻣﯽﺷﻮد ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﺒﺎﺑّﯿﮥ ﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻓﺮض ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ در اﯾﺸﺎن ﭼﻨﯿﻦ ﮐـﺬاﺑﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ اﻻرﺗﮑﺎب ﻫﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ اﻟﺠﻠﻊ اﻟﻤﻔﺮط ﻓﯽ ﺣﺐ اﻻﺻـﺤﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻓﺘﺢ اﺑﻮاب اﻟﺘﺒﺎر و اﻟﺘﺒﺎب ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﮐﻞ اﺻﺤﺎب ﮐﻤﺎ ﺻﺮح ﺑﻪ‬‫اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ ﻓﯽ ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﺳﺆال ﻣﺴﺎﺋﻞ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و راه اﺳﺘﻔﺎده و اﺳﺘﺮﺷﺎد از آن ﺟﻨﺎب ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ‬‫و اﺣﻮال رﺟﻮع ﺣﻀـﺮات ﺧﻠﻔـﺎي ﺛﻼـﺛﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﺰد ﻋﺎﻗﻞ راﺳﺖ ﺧﻮاﻫﺪ‬‫آﻣـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن را ﮐﻢ از ﮐﻢ ﻻزم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ ﺑﺎﺑﯿﺖ‬‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ از اﻏﯿﺎر ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و اﺣﺘﯿﺎج رﺟﻮع ﺑﺪﯾﮕﺮي او را ﻋﺎرض ﻧﺸﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ وﻗﺖ ﻧﺰول ﻧﻮازل و ﺣﺪوث ﺣﻮادث ﺑﺮ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 336‬از ‪431‬‬‫دﯾﮕﺮان دﺳﺖ ﺳﺆال دراز ﮐﻨـﺪ و ﺑﻨﺎي ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ ﺳﺆال ﻣﺬﻟﺖ اﺷـﺘﻤﺎل ﺑﺮ ﮐﻨﺪ و ﻫﺬا ﻣﻦ اﻟﻮﺿﻮح و اﻟﻈﻬﻮر ﺑﻤﮑﺎن ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اوﻟﯽ اﻻﺑﺼﺎر و اﻷﻋﯿﺎن و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﻘﻮل ﺑﺎﻟﺒﺎﻃﻞ اﻟﻤﻬﺎن ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎري از اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖ ﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪469 :‬‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﭼﻨـﺎن ﻣﺼـﺪر ﺟﻬﺎﻻـت ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾـﺎت ﻻﺋﺤﻪ ﺷﺪهاﻧـﺪ ﮐﻪ اﻗﻮال ﺷﺎن در اﻋﺘﺮاف ﺑﺠﻬﻞ و ﺿـﻼل ﺧﻮد‬‫ﺿﺮب اﻟﻤﺜﻞ ﺷﺪه و ﺑﺮ اﻟﺴﻨﻪ و اﻓﻮاه ﺧﻮاص و ﻋﻮام و ﺻﻐﺎر و ﮐﺒﺎر داﺋﺮ ﮔﺮدﯾﺪه و در ﻗﻀﺎﯾﺎي ﺑﯿﺸﻤﺎر و وﻗﺎﺋﻊ ﻧﺎﻣﻌﺪود ﺧﻄﺎﯾﺎي ﺻﺮﯾﺤﻪ‬‫و اﺣﮑﺎم زاﺋﻐﻪﺷﺎن ﺑﺤـﺪ ذﯾﻮع و ﺷـﯿﻮع رﺳـﯿﺪه ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ اﻓﺮاد اﺑﻮاب‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐّﻠـﺎ ﻏﯿﺮ از ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻋﻘﻮل ﺟﺮأت ﺑﺮﯾﻦ ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ و ﻋﻨﺎد و ﺟﺴﺎرت ﺑﺮﯾﻦ ﻣﮑﺎﺑﺮه و ﻟـﺪاد‬‫ﻧـﺪارد ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺻـﺤﺎب ﭼﻨﺎن ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﺟﺴـﯿﻤﻪ داﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﺳـﺘﻨﮑﺎر آن ﻣﻌﺎﯾﺐ ﺑﺎدﯾـﮥ اﻟﺸـﻨﺎر‬‫اﯾﺸـﺎن را از ﺣـﺪ ﻋـﺪاﻟﺖ ﺧـﺎرج و در ﺑﯿـﺪاي ﻓﺴﻖ ﻣـﺎرج ﻧﻤﻮده ﮐﻤـﺎ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ اﻟﺘﺸـﯿﯿﺪ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺠﯿـﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‬‫اﺷـﺨﺎص و ﻟﻮ ﻧﻘـﻞ ﻋﻠﻢ ﮐﻨﻨـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗـﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧﺪارﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻔﺮوض ﺷﻮﻧـﺪ ﭼﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺴـﯿﺎر‬‫ﻋﺎﻟﯿﺴﺖ و اﮔﺮ ﺑﺮ ﺟﺎﻫﻞ ﻓﺎﺳﻖ ﻫﻢ ﻋﺮض ﮐﻨﻨـﺪ ﮐﻪ آﯾﺎ ﺷـﺨﺺ ﻓﺎﺳﻖ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ اﻟﺒﺘﻪ اﺑﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و ﻗﺒﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬‫ﻧﻤﻮد ﻓﻤﺎ ﻟﻬﺆﻻء اﻟﻘﻮم ﻻ ﯾﮑﺎدون ﯾﻔﻘﻬﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از اﺻـﺤﺎب ﭼﻨﺎن ﺷـﻨﺎﺋﻊ اﻋﻤﺎل و ﻓﻈﺎﺋﻊ اﺣﻮال داﺷـﺘﻨﺪ ﮐﻪ اﺻﻼ‬‫ﺑﻠﺤﺎظ آن اﯾﻤﺎن و اﺳـﻼم ﺷﺎن ﺳﺎﻟﻢ ﻧﻤﺎﻧﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻧﻔﺎق و ﺷﻘﺎق ﺷﺎن از ان اﻋﻤﺎل و اﺣﻮال ﺧﺴﺮان ﻣﺂل ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﻨﮑﺸﻒ ﮔﺮدﯾﺪه‬‫ﮐﻤﺎ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﻻﺻـﺤﺎب ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺻـﺤﺎب ﮐﻪ در ﻋﻤﻮم اﯾﺸﺎن‬‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ذوات دﻧـّﯿ ﮥ اﻟﺼـﻔﺎت ﻧﯿﺰ داﺧـﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﺣﺎﺷـﺎ و ﮐﻼ ﮐﺎر اﺣـﺪي از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‬‫اﺷـﺨﺎص را و ﻟﻮ ﻧﺎﻗﻞ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار دﻫﺪ و ﮐﻤﺎل ﺑﻌﺪ ﺧﻮد از داﺋﺮه اﯾﻤﺎن و ﺣﯿﻄﻪ اﯾﻘﺎن ﻓﺮا روي ارﺑﺎب ﻋﺮﻓﺎن‬‫ﻧﻬﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ در زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب ﺑﺴـﯿﺎري از اﺷـﺨﺎص ﭼﻨﺎن ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺪاوت و ﻣﻌﺎﻧﺪت اﯾﺸﺎن ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ ﺑﻮد ﺣﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از اﯾﺸﺎن اراده ﻣﯿﺸﻮﻣﻪ ﻗﺘﻞ آن ﺟﻨﺎب ﻟﯿﻠﮥ اﻟﻌﻘﺒﮥ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧﺪ ﭘﺲ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ آن ﺟﻨﺎب اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ ﻣﮕﺮﺷﺎن اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻤﯿﻨﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ در ﭘﯽ ﻫـﺪم ﺧﻮد ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﮔﺮدﯾـﺪه اﻧﺨﻼع ﺧﻮد را از رﺑﻘﻪ اﺳـﻼم ﻇﺎﻫﺮ ﺳﺎزﻧـﺪ و ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ اﻋﻼم ﮐﻔﺮ و اﻟﺤﺎد ﺑﺎﯾﺪي ﺑﻐﯽ و ﻋﻨﺎد‬‫ﺑﯿﻔﺮازﻧﺪ و ﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺟﻤﻌﯽ ﮐﺜﯿﺮ از اﺻﺤﺎب ﺑﻐﺾ ﺻﺮﯾﺢ و ﻋﻨﺎد ﻗﺒﯿﺢ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم داﺷﺘﻨﺪ ﺣﺘﯽ اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪470 :‬‬‫از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻤـﺎﻋﻪ ﻣﻨﺤﻮﺳﻪ ﮐﺴـﺎﻧﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﺎب ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﯿﺰم و آﺗﺶ ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ و اراده اﺣﺮاق ﺑﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻘﺼـﺪ‬‫اﻫﻼك آن ﺟﻨﺎب و اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﮐﺮده در اﺳﺘﯿﺠﺎب ﻋـﺬاب درﮐﺎت ﻧﺎر و اﺳـﺘﺤﻘﺎق ﮐﻤﺎل ﺳـﺨﻂ و ﻋﻘﺎب ﺟﺒﺎر ﻗﻬﺎر اﻟﯽ اﻗﺼـﯽ‬‫اﻟﻐﺎﯾﻪ اﻓﺰودﻧﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ ﺑﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻﺤﺎب اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧﺪ آﯾﺎ ﮐﺎر اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در ﭘﯽ اﻫﻼك ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺮ ﺑﺎب آن ﺟﻨﺎب آﺗﺶ اﻓﺮوزي ﻧﻤﻮده ﺑﻤﺼﺪاق آﯾﻪ واﻓﯽ ﻫﺪاﯾﻪ َﻣَﺜﻠُُﻬْﻢ َﮐَﻤَﺜِﻞ اﻟﱠِﺬي‬‫اْﺳَﺘْﻮَﻗَﺪ ﻧﺎرًا َﻓَﻠﱠﻤﺎ َأﺿﺎَءْت ﻣﺎ َﺣْﻮﻟَُﻪ َذَﻫَﺐ اﻟﱠﻠُﻪ ﺑ ِﻨُﻮِرِﻫْﻢ َو َﺗَﺮَﮐُﻬْﻢ ﻓِﯽ ُﻇﻠُﻤﺎٍت ﻻ ﯾُﺒِْﺼُﺮوَن‬‫ﮐﻮراﻧﻪ در راه ﮐﻔﺮ و ﻧﻔﺎق روﻧـﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﻣـﺬﮐﻮر آورده و ﻟﮑﻦ ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﺘﺨﺼـﯿﺺ ﻣﻦ وﺟﻪ ﺑﺎن ﯾﮑﻮن ﻣﺘﻤﯿﺰا‬‫ﻣﻦ ﺳـﺎﺋﺮ اﻻـﺑﻮاب ﺑﺎﻟﺴـﻌﮥ و اﻟﻔﺘـﺢ و اﻟﻌﻈﻤـﮥ و ﻧﺤﻮﻫـﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﭘﺲ ﺑﺮ ارﺑـﺎب ﻋﻘـﻞ و ﺷـﻌﻮر ﻣﺤﺘﺠﺐ و ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ وﺟﻪ اﯾﻦ‬‫اﺳﺘﺪراك آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ ﺑﻌﺪ ﻓﺮض اﺑﻮاب ﺑﻮدن دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب دﯾﺪ ﮐﻪ در اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻮ اﯾﻤﺎء ذﮐﺮي از‬‫اﺑﻮاب ﻣﻔﺮوﺿﻪ ﻣﻨﺤﻮﺗﻪ او ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎب ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ در آن ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﭘﺲ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺸـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺻـﺮف ﻧﻤﻮده ﺻـﺮف ﺗﺨﺼـﯿﺺ ذﮐﺮي‬‫واﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺮاي ﻋﺪم ذﮐﺮ اﯾﺸﺎن و ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺬﮐﺮ وﺟﻬﯽ ﺑﺘﺮاﺷﺪ ﻟﻬﺬا ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮد ﮐﻪ وﺟﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 337‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﻟﺬﮐﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از دﯾﮕﺮ اﺑﻮاب ﻣﺘﻤﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻮﺳﻌﺖ و ﮔﺸﺎدﮔﯽ و ﻋﻈﻤﺖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ‬‫آن و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﻐﺮﯾﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل ﺳـّﻨﯿﻪ ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧـﺪ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮه‬‫ﻣﻮﻓﻮره ﮐﺜﯿﺮه و دﻻﺋﻞ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه ﻏﺰﯾﺮه اﺑﻮاب ﺑﻮدن دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آب و در اﺿﻤﺤﻼل و ﺑﻄﻼن ﻣﺜﻞ ﺳﺮاﺑﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه‬‫اﺻﻞ زﻋﻢ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ در ﺗﮑﺜﺮ اﺑﻮاب ﺑﺎﻃﻞ ﮔﺮدﯾـﺪ واﺿـﺢ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺴـﺒﺖ‬‫ﺑﺎﺻـﺤﺎب ﺗﺨﺼـﯿﺺ ذﮐﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺣﻘﯿﻘﯿﺴﺖ و ﺳﻮاي آن ﺟﻨﺎب ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از اﺻﺤﺎب ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ آﻧﭽﻪ‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ از راه اﺿـﻼل و ﺗﻀـﻠﯿﻞ در ﺑﺎب ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺳﺮاﯾﯿﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺒﻮل اﺻﺤﺎب ﻋﻘﻮل ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ دوم آﻧﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي‬‫اﻋﻼـم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻤـﺎ درﯾﺖ ﻓﯽ ﺟﻮاب ﮐﻼم اﻟﺒﻨﺒﺎﻧﯽ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺎﺧﺘﺼﺎص ﺧﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺸـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﺑﻌﻨﻮاﻧﺎت ﻋﺪﯾﺪه رﺷﯿﻘﻪ اﻓﺎده ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﺴﺐ اﻓﺎدات اﯾﺸﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪471 :‬‬‫ﻧﯿﺰ ادﻋﺎي ﺗﺨﺼـﯿﺺ ذﮐﺮي ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ ﻣﻤﻌﻦ ﻣﺘﻀﺢ و ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺣﻘﯿﻘﯿﺴﺖ ﻧﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ ذﮐﺮي ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ اﺻﺤﺎب‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻤﯿﻌﺎ اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﺧﺘﺼﺎص ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺸـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧـﺪ و در اﻇﻬـﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﻻﺗﻔـﺎق ﻣﺴـﻠﮏ وﻓـﺎق ﻣﯽﭘﯿﻤﻮدﻧـﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ درك اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از ارﺑﺎب ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔـﺖ ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑـﺎﯾﻦ ﺷـﺮف ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ‬‫ذﮐﺮﯾﺴﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﻋﺘﺮاف دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب اﯾﻨﻬﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺧﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﻮدن را از ﺧﺼـﺎﺋﺺ ﺧـﺎﺻﻪ ذات ﻋـﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﺑـﺬﮐﺮ آن ﺑﺮ اﺻـﺤﺎب اﺗﻤـﺎم ﺣﺠﺖ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ ﻟا ﮑﻤـﺎل‬‫ﻣﯽﻧﻤﻮد ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ از ﻣﺆﻣﻨﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺴﻠﻤﯽ ﮐﻪ اذﻋﺎن ﺑﻌﻈﻤﺖ آن ﺟﻨﺎب داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮﻗﺐ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ او ﺑﺮ ﺧﻼف اﻋﺘﻘﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب را اﺑﻮاب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ داﻧﺪ و ﺗﺨﺼﯿﺺ آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺸﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﺗﺨﺼﯿﺺ‬‫ذﮐﺮي ﮔﺮد ﻧا ـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﻔﺮض ﻣﺤﺎل ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺗﺨﺼﯿﺺ ذﮐﺮﯾﺴﺖ و ﻣﺤﻤﻞ آن ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﺟﺎﻟﺐ اﻃﻢ ﺑﻮار و ﻣﻮرث اﺗﻢ ﺧﺴﺎر ﺑﺮاي اوﺳﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از دﯾﮕﺮ اﺑﻮاب ﻣﺘﻤﯿﺰ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺑﻮﺳـﻌﺖ و ﻓﺘـﺢ و ﻋﻈﻤﺖ و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﻣﻔﯿـﺪ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ از ﺳـﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ دﻟﯿﻞ ﺧﻼﻓﺘﺴﺖ ﭘﺲ‬‫ﺧﻼـﻓﺖ ﻣﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ ﺑﺮ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺎﻃـﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﻫﻬﻨـﺎ ان ﺻﺎﺣﺐ اﻟﻘﯿﻞ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺘﻮﺟﯿﻪ و اﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻻ ﯾﺤﺼﻞ اﻻ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﻮرث ﻟﻪ‬‫اﻟﺘﻌﯿﯿﺮ و اﻟﺘﺨﺠﯿـﻞ و ﯾﺠﻌـﻞ ﮐﯿـﺪه ﻓﯽ ﺗﻀـﻠﯿﻞ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺎﺛﺒﺎت و ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دﻓﻊ ﻃﻌﻦ ﻃﺎﻋﻨﯿﻦ از ان ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﻌﺪ ﻓﺮاغ از اﺛﺒﺎت آن ﺑﺎﺗﺒﺎع ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﺘﺎوﯾﻞ ﻋﻠﯿﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ ﺿﺌﯿﻞ‬‫ﮔﺮوﯾﺪه ﮐﻼﻣﯽ ﻋﺠﺐ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط ﺳـﺮاﯾﯿﺪه و ﻫﺮزه ﺳـﺨﺖ ﻣﺨﻠﻮط درآﺋﯿﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﮑﻦ ﻻ ﯾﻘﺘﻀﯽ ذﻟﮏ اﻟﺤﺼﺮ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و‬‫ﻫـﺬا ﺑـﺎب ﺧـﺎص و ﻣﺨﺼﻮص ﺑـﺪﺧﻮل اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻘـﺪ ﺟﺎء اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ و ﻟﮑﻞ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺮات و اﻟﻤﺒﺮات و اﻻﻧﻮار و اﻻﺳـﺮار اﻟﺘﯽ اﺷـﺮﻗﺖ و‬‫ﻇﻬﺮت ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪472 :‬‬‫ﺷﻤﺲ اﻟﻨﺒﻮة ﻟﻬﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﺪدة ﺑﻞ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻓﺎﻧﻪ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﯾﻈﻬﺮن اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ‬‫اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻟﻤﺴﺄﻟﮥ اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ وﺟﻮه و ﺣﯿﺜﯿﺎت و ﻫﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺨﻠﺺ و اﻟﻤﺴﻠﮏ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻖ و اﻟﺼﻮاب و إﻟﯿﻪ اﻟﻤﺮﺟﻊ‬‫و اﻟﻤﺂب و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑّﯿﻦ اﻻﻧﺨﺮام ﻣﻨﻘﻮض و ﻣﺮﺿﻮﺿﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه اول آﻧﮑﻪ ﻧﻔﯽ اﻗﺘﻀﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣﺼﺮ را درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 338‬از ‪431‬‬‫اﻋﻨﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺒﺎﻫﺘﺎت واﺿﺤﻪ و ﻣﮑﺎﺑﺮات ﻻﺋﺤﻪ اﺳﺖ و در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن ﻣﺮة ﺑﻌﺪ اوﻟﯽ و ﮐﺮة ﺑﻌﺪ‬‫اﺧﺮي ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﺑﺎﻫﺮه ﻣﻮﻓﻮره و ﺑﯿﻨﺎت ﻗﺎﻫﺮه ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻼ رﯾﺐ ﺣﺎﺻـﺮ ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ در‬‫ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ در ﺗﺘﻤﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺮﯾـﺪﯾﻦ ﻋﻠﻢ را اﻣﺮ ﺑﺎﺗﯿـﺎن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻓﺮﻣﻮده ﻻـ ﻏﯿﺮ و ﺑﺎﻻﺗﺮ از ان اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ارﺷﺎد‬‫ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻠﻬﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻟﺒﺎب‬‫و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ از ارﺷﺎد ﺧﻮد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻗﻮال و ﺗﻘﺮﯾﺮات دﯾﮕﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺳﻮاء ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﻟﯿﻦ اﻟﻤﻮاﻟﻔﯿﻦ او ﻣﻦ‬‫اﻟﻤﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺨﺎﻟﻔﯿﻦ اﻧﺤﺼﺎر ﺷـﺮف ﺑﺎﺑﯿﺖ در وﺟﻮد ﻣﺴـﻌﻮد آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﯿﻞ ﻋﻠﯽ‬‫وﺟﻪ اﻟﺘﻔﺼﯿﻞ ﭘﺲ ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﻘﺘﻀﯽ ﺣﺼﺮ ﻧﯿﺴﺖ آري اﮔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﻟﻌﯿﺎذ‬‫ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺧﻮد را از ﺻﺎﺣﺐ ﺣـﺪﯾﺚ داﻧﺎﺗﺮ ﺑﻤـﺪﻟﻮل آن داﻧـﺪ و ﻓﻬﻢ ﺧﻮﯾﺶ را ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻓﻬﻢ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻـﺤﺎب ﮔﺮداﻧﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺮ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ﻣﺎﻧـﺪ و ﺟﺮأت و ﺟﺴﺎرت ﺧﻮد را ﺑﺎﻋﻼي ﻣﺮاﺗﺐ زﻧـﺪﻗﻪ و ﮐﻔﺮ ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﺎﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎز ﻫﻢ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ ﻣﺴﺎﻫﻤﺖ‬‫او را اﺧﺘﯿﺎر ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﻧﻤﻮد و ﺑﺎﺗﺒﺎع او ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺠﺎزﻓﺖ و ﻋـﺪوان ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﭘﯿﻤﻮد دوم آﻧﮑﻪ ﻗﻮل ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ و ﻫﺬا ﺑﺎب ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮص‬‫ﺑﺪﺧﻮل اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺪ ﺟﺎء اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﻮال ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﮐﻠﻤـﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد او ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﻘﺘﻀـﯽ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻌﺒﺎرة اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﻌﻨﯽ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﺑـﺪﺧﻮل ﻋﻠﻢ در ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭘﺲ ﺑﻄﻼن آن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﭼﻪ اﻋﺘﻘﺎد اﯾﻨﮑﻪ‬‫ﻋﻠﻢ در ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم رﺳﯿﺪه ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و اﮔﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪473 :‬‬‫ﻣﻄﻠﻮب او از اﯾﻦ ﻗﻮل آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑـﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﺑـﺪﺧﻮل در ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي‬‫اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ داﺧﻞ ﺷﺪن در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺨﻮاﻫﺪ از ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎب ﺧﺎص داﺧﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻖ و ﺻﺪﻗﺴﺖ و ﻟﯿﮑﻦ‬‫اوﻻـ ﻋﺒـﺎرت او در اداي اﯾـﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻗﺼـﻮري دارد و ﺣـﻖ ﻋﺒـﺎرت درﯾﻦ ﺻـﻮرت آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾـﺪ و ﻫـﺬا ﺑـﺎب ﺧـﺎص و ﻣﺨﺼـﻮص‬‫ﺑﺎﻟـﺪﺧﻮل ﻻﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﺮا ﻗﺒﻞ ازﯾﻦ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﮐﻼم ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ دﯾﮕﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ را اﺑﻮاب ﻋﻠﻢ‬‫ﻗﺮار داده ﺑـﺎﯾﻦ ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﻗﺒﯿـﺢ اﺑﻮاب ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾـﻞ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ ﮔﺸـﺎده و ﺛﺎﻟﺜـﺎ ﺑﻌـﺪ اﻋﺘﺮاف ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﺑﺪﺧﻮل در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﻗﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ از اﯾﻦ ﻗﻮل ﻣﺘﺼـﻼ ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ آورده و ﻟﮑﻦ ﻻ‬‫ﯾﻘﺘﻀـﯽ ذﻟـﮏ اﻟﺤﺼـﺮ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒـﺎب زﯾـﺎدهﺗﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻓﺎﺳـﺪ ﻣﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه اﯾﻦ ﺑﺎب ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮص ﺷـﺪ ﺑﺪﺧﻮل در ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي اﺧﺬ ﻋﻠﻢ ﭘﺲ ﺑﺴﻮي دﯾﮕﺮ اﺑﻮاب ﻣﻔﺮوﺿﻪ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ و ﻓﺮض اﯾﺸﺎن در ﻣﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ اﻓﮏ و اﺧﺘﺮاع و ﺗﺨﺮص و اﺑﺘـﺪاﻋﺴﺖ ﺑﯿﮑﺎر ﻣﺤﺾ ﺑﺮ آﻣـﺪ و اﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺮاد ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﯾﮏ ﭼﯿﺰ ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و دﯾﮕﺮ اﺻﺤﺎب ﺑﺮاي دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺰﻫﺎ‬‫اﺑﻮاب ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻣﺜﻼ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ در رﺣﻤﺖ و راﻓﺖ ﺑﺎﻟﻤﺴـﻠﻤﯿﻦ و ﻋﻤﺮ در ﺷـﺪت ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻘﯿﻦ و ﻋﺜﻤﺎن در ﺻـﺪق ﺣﯿﺎ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ در ﻋﻠﻢ‬‫ﻗﺮآن و ﻗﺮأت آن و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ در ﻋﻠﻢ ﺣﻼل و ﺣﺮام و زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ در ﻋﻠﻢ ﻓﺮاﺋﺾ و اﺑﻮ ﻋﺒﯿﺪه در اﻣﺎﻧﺖ و ﺣﻀـﺮت اﺑﻮ ذر رﺿﻮان‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ در ﺻـﺪق و زﻫﺪ اﺑﻮاب آن ﺟﻨﺎب ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮاي ﻋﻠﻢ ﻗﻀﺎ ﺑﺎب ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 339‬از ‪431‬‬‫ﺳﺒﺐ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫را ﺑﻨﻬـﺞ اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج درﯾﻦ ﻗﻮل آورده ﭘﺲ ﻋﻼـوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﺶ از ﺗـﺎدﯾﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﯿﻠﯽ ﻗﺎﺻـﺮﺳﺖ و ﺣﻤـﻞ آن ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﻣﻘﺼﺪ ﺑﻐﯿﺮ از اﻟﺘﺰام ﺗﮑﻠﻒ ﺑﻌﯿﺪ و ﺗﺤﻤﻞ ﺳـﺨﻒ ﺷﺪﯾﺪ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﻧﺸـﯿﻨﺪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﺼﺮح ﺑﺎﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ و‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻻـ ﻃـﺎﺋﻠﺴﺖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤـﺎم و ﺑﺴـﻂ ﻣﻮﺿـﺢ ﻣﺮام رد و اﺑﻄﺎل آن دﯾـﺪي و ﺑﮑﻤﺎل ﺳـﺨﺎﻓﺖ و رﮐﺎﮐﺖ آن رﺳـﯿﺪي و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص‬‫درﯾـﺎﻓﺘﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺑـﺎﺑﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ ﻗﻀﺎ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻣﺤﺾ ﻋﺼﺒﯿﺖ و ﻋﻨﺎدﺳﺖ اﮔﺮ‬‫ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘﺪﯾﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻋﻠﻢ ﻗﻀﺎ ﺑﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪474 :‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺑﺎب ﻧﺒﻮي ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﻀﺎي ﻣﻮروث از ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻣﺴﺘﺠﻤﻊ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻫﺴﺖ و اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳﻨّﯿﻪ ﮐﻪ در ﺧﺼﻮص اﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺜﺒﺖ ﻣﺪﻋﺎي اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﻀﯽ از ان ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ و اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﺗﺤﻘﯿﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫اﺳﺘﯿﻔﺎي آن ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺑﻌﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﮔﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﺬﮐﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻌﻠﻢ ﻗﻀﺎ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﻼ رﯾﺐ در ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻨﮑﻮد ﺧﻮد ﻗﺎﺻـﺮ و ﺧﺎﺳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﻣﺎﻧﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻘﻮل ﺧﻮد و ﻟﮑﻞ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺮات و اﻟﻤﺒﺮات و اﻻﻧﻮار و اﻻﺳـﺮار اﻟﺘﯽ اﺷـﺮﻗﺖ ﻣﻦ ﺷﻤﺲ اﻟﻨﺒﻮة ﻟﻬﺎ‬‫ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺤﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﺪدة ﺑﻞ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺻـﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ‬‫ﻣﺘﻌﺪد ﺑﻠﮑﻪ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺮ‬‫دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و اﯾﻦ زﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺤﺪي ﺳـﺨﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺎﻇﻬﺎر آن ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺳﻮاي اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳـﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب ﮐﻪ ﻣﺨﻠﻮق از ﻧﻮر و ﻃﯿﻨﺖ آن ﺣﻀـﺮت ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺄﺗﯽ ﻣﻔﺼﻼ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﻮر دﯾﮕﺮ‬‫ﮐﺴـﯽ را ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ و ﻣﺠﻼي ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار و اﺳﺮاري ﺷﻮد ﮐﻪ از ﺷﻤﺲ ﻧﺒﻮت درﺧﺸﯿﺪه و ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾﺪه و‬‫ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﻋﻠﯿﻨﺎ دﻣﻎ راﺳﮥ ﺑﻤﻘﻤﻌﮥ اﻟﺒﺮﻫﺎن و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺗﻨﺰﻻ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ آن داﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ‬‫و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﺻـﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﭘﺲ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻔﻮس ﺑﯿﺶ از ﻣﻌﺪودي ﭼﻨﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺻـﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ در اﺻـﺤﺎب ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ‬‫ﺗﻘﯿﯿﺪات و ﺗﺨﺼـﯿﺼﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻫﻨﻮز از ﻧﻈﺮت ﻏﺎﺋﺐ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻟﮑﻞ ذي ﺑﺼﺮ و ﺛﺎﻟﺜﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ از اﺻـﺤﺎب ﻣﻈﻬﺮ و ﻣﺠﻼي ﺻـﻔﺘﯽ از ﺻﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻓﺮض ﮐﺮده ﺷﻮد ﭘﺲ ﺑﻼ رﯾﺐ اﯾﻦ ﺷﺮف او را ﺑﻮﺟﻪ‬‫اﺗﺒﺎع اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدﯾﺪه و ﺑﺬرﯾﻌﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺑﺎﯾﻦ ﻓﯿﺾ ﻋﻈﯿﻢ رﺳـﯿﺪه و دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ ﻗﻮل ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻧﺤﻦ اﻟﺸﻌﺎر و اﻻﺻﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫و دﯾﮕﺮ اﻗﻮال آن ﺟﻨـﺎب و ارﺷـﺎدات ﺟﻨـﺎب رﺳـﺎﻟﺖ ﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ در اﻓﻀﻠﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﺑﺮﯾﻦ ﺷﺨﺺ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪475 :‬‬‫ﻣﻔﺮوض ﺗﺮدد ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد راﺑﻌﺎ اﮔﺮ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺻـﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ از زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻫﻢ ﺑﺪاﻧﯿﻢ و ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ آن ﺻﻔﺎت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 340‬از ‪431‬‬‫ﺑﺂن ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺑﻼ واﺳـﻄﻪ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم رﺳـﯿﺪه ﭘﺲ ﺷﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺻﻔﺖ ﻋﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﺻﻔﺎت اﻓﻀﻞ و اﻋﻠﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻟﻘﺪ‬‫ﺗﻘـﺪم ﻣﻦ اﻟـﺪﻻﺋﻞ اﻟﻘﺎﻃﻌـﮥ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻄﻠﺐ ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ذي ﻋﯿﻨﯿﻦ و ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﻈﻬﺮ اﯾﻦ ﺻـﻔﺖ ﻋﺎﻟﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﮑﻤﺎل و اﻟﺘﻤﺎم‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻈﻬﺮ ﺑﻮدن آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺻـﻔﺖ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺤـﺪي ﻣﺘﯿﻘﻦ و ﻣﻌﻠﻮﻣﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﮔﺎﻫﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ از ﺻﺎﺣﺐ ﻗﯿﻞ ﭘﺮ ﺗﻀـﻠﯿﻞ ﻣﺘﻤﯿﺰ ﺑﻮدن آن ﺟﻨﺎب از ﺳﺎﺋﺮ اﺑﻮاب ﺑﺴﺖ و ﻓﺘﺢ و ﻋﻈﻤﺖ و ﻧﺤﻮ آن ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﮔﺎﻫﯽ‬‫آن ﺟﻨﺎب را ﺑﺎب ﺧﺎص و ﻣﺨﺼﻮص ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ واﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﮔﺎﻫﯽ در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫را وارد داﻧﺴـﺘﻪ ﺑﺂن راه اﺳـﺘﺪﻻل ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﭘﺲ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺴﺒﺐ ﻣﻈﻬﺮﯾﺖ ﺻﻔﺖ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺟﻪ اﻻﺗﻢ‬‫اﻓﻀﻞ و اﮐﻤﻞ از دﯾﮕﺮ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد اﮔﺮ ﭼﻪ آن ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد درﯾﻦ‬‫ﻣﻘـﺎم از راه زﺧﺮﻓﺖ و ﻣﺨﺮﻗﺖ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ ﺗﺨﯿﯿﻠﯽ ﺑﯿﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ آن را ﺑﻤﺤﺾ اﻟﻔـﺎظ آراﺳـﺘﻪ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ادﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ در ﻣﻀـﻤﻮن آن‬‫ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ ﺗﻠﻤﯿﻊ او ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ ﭘﺴﺘﺮ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ در ﺑﺎب ﺗﻌﺪد و ﺗﮑﺜﺮ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺻـﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﻨﺤﻮي ﻣﺸﻮش‬‫اﻟﻨﻈﻢ واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺗﻌﺮض ﺑﻤﻔﺎد آن ﺿـﺮورﯾﺴﺖ ﺗﻮﺿﯿﺤﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﻋﺒﺎرت ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ را ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ آورده و‬‫ﻟﮑـﻞ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺮات و اﻟﻤﺒﺮات و اﻻـﻧﻮار و اﻻﺳـﺮار اﻟﺘﯽ اﺷـﺮﻗﺖ و ﻇﻬﺮت ﻣﻦ ﺷـﻤﺲ اﻟﻨﺒﻮة ﻟﻬـﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌـﺪدة ﺑﻞ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ‬‫ﺗﺤﺼـﯽ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻠﺤﺎظ اﯾﻨﮑﻪ در اول آن و ﻟﮑﻞ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﺮات واﻗﻊ ﺷﺪه دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﺮاي ﻫﺮ واﺣﺪ از ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و‬‫اﻧﻮار و اﺳـﺮار ﮐﻪ از ﺷﻤﺲ ﻧﺒﻮت درﺧﺸﯿﺪه و ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﻣﺘﻌﺪده ﺑﻠﮑﻪ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﭼﻮن در آﺧﺮ آن‬‫ﻟﻬﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ واﻗﻊ ﺷﺪه ﭘﺲ ﻣﺤﺘﻤﻠﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻮب ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ از ﻋﺒﺎرت ﺧﻮد اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣﺠﻤﻮع ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار‬‫و اﺳـﺮار ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﻣﻈـﺎﻫﺮ ﻣﺘﻌـﺪده ﺑﻠﮑﻪ ﻻـ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻫﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﯾﮏ ازﯾﻦ دو ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺤـﺪ ﺛﺒﻮت‬‫ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎد آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ ﻣﯽﮔﺮدد ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﻣﺮاد ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ از ﻋﺒﺎرت ﺧﻮد ﻣﻄﻠﺐ‬‫اوﻟﺴﺖ و ﺑﺮاي ﻫﺮ واﺣـﺪ از ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار و اﺳـﺮار ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﻈـﺎﻫﺮ ﻻـ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ادﻋﺎ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ در‬‫ﺑﻄﻼﻧﺶ رﯾﺒﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪476 :‬‬‫ﭼﻪ ﺑﺮاي ﻫﯿـﭻ ﯾﮑﯽ از اﻧﻮار و اﺳـﺮار ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻫﻢ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻧﺒﻮد ﭼﻪ ﺟﺎي ﺑﺮاي ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از ان ﻣﮕﺮ ﺑﮕﻤﺎﻧﺖ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ‬‫ﮐﺴـﯽ از ﻣﺘـﺎﻣﻠﯿﻦ و ﻟﻮ ﮐـﺎن ﻣﻦ آﺣـﺎد اﻟﻄﻠﺒـﮥ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻓﺤﻮل اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺜﻼـ ﺑﺮاي ﮐﺮاﻣـﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾـﺎ ﻣﻌـﺎﺟﺰ ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾﺎ‬‫ﻫـﺪاﯾﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾﺎ ﻣﺠﺎﻫـﺪات ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾﺎ ﻋﺒﺎدات ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾﺎ رﯾﺎﺿﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﯾﺎ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي ﯾﺎ زﻫـﺪ ﻧﺒﻮي ﯾﺎ ﺟﻮد ﻧﺒﻮي ﯾﺎ ﺣﻠﻢ ﻧﺒﻮي و اﻣﺜﺎل ذﻟﮏ‬‫ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐﻼ اﻗﺪام ﺑﺮ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ اﻻ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ از ﻋﻘﻞ و ﻧﻘﻞ ﯾﮑﺴﺮ ذاﻫﻞ و ﺟﺎﻫﻞ ﺑﻮده‬‫ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ اوﻟﯿﺎء ﺷـﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺗﺼﺤﯿﺢ اﯾﻦ ادﻋﺎ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺴﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﯾﮏ ﯾﮏ از ﺻﻔﺎت و ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﺸﻤﺎرﻧﺪ و ﺑﺮاي‬‫آن ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﻻ ﺗﻌﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﻧﯽ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ آري ﭼﻮن اﻫﻠﺒﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ و ﺳـﻼﻣﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﺟﻤﯿﻌـﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار و اﺳـﺮار آن ﺟﻨﺎب ﺑﻼ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ﺑﻮدﻧـﺪ و اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﺗﻌـﺪد داﺷـﺘﻨﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار و اﺳﺮار آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎل ﻣﺘﻌﺪده ﺑﻮده‬‫ﻟﯿﮑﻦ ادﻋـﺎي وﺟﻮد ﻣﻈﺎﻫﺮ و ﻣﺠﺎﻟﯽ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ و آن ﻫﻢ از زﻣﺮه اﺻـﺤﺎب ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ در ﻃﺎﻗﺖ و ﻣﺠﺎل اﺣـﺪي ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ‬‫ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ ﻟا ـﺪﻟﯿﻞ و ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﻟﯽ آﺧﺮ اﻟﺪﻫﺮ ﻣﻦ ﺳﺒﯿﻞ و اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﻄﻠﺐ دوﻣﺴﺖ و ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣﺠﻤﻮع ﺧﯿﺮات و‬‫ﻣـﺒﺮات و اﻧﻮار و اﺳـﺮار ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﻣﻈـﺎﻫﺮ و ﻣﺠـﺎﻟﯽ ﻻـ ﺗﻌـﺪ و ﻻـ ﺗﺤﺼـﯽ ﻗﺮار دﻫـﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻔﺮض اول در‬‫ﺷﻨـﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ ادوﻧﺴﺖ اﻣﺎ ﺑﺎز ﻫﻢ ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب را در ﺑﻄﻼﻧﺶ ﺷـﮑﯽ و رﯾﺒﯽ داﻣﻨﮕﯿﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ ﺑﺮاي ﺧﯿﺮات و ﻣﺒﺮات و اﻧﻮار و‬‫اﺳـﺮار ﻧﺒﻮﯾﻪ و ﻟﻮ ﺑﻠﺤـﺎظ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻈـﺎﻫﺮ و ﻣﺠـﺎﻟﯽ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻓﺮض ﻧﻤﻮدن ﺻـﺮاﺣﮥ آﻓﺘﺎب را ﺑﮕﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 341‬از ‪431‬‬‫اﻧـﺪودﻧﺴﺖ ﯾـﺎ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﮕﺮ اﺣـﺪي از اﺻـﺤﺎب ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﺰ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﮐﻪ آﯾﺎت ﻗﺮآﻧﯿﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﺮ اﺗﺤﺎد اﯾﺸﺎن ﺑﺎ رﺳﻮل ﺧﺪا ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻠﻘﺎ و ﺧﻠﻘﺎ اﺻﻼ و ﻓﺮﻋﺎ دﻻﻟﺖ دارد و ﺷﻮاﻫﺪ ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و دﻻﺋﻞ ﻣﺘﻮاﻓﺮه‬‫ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻔﯿﻨﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻮر و ﻏﯿﺮه وارث ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﻮدﻧﺸﺎن ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﺷﺪه‬‫ﮐﺴـﯽ دﯾﮕﺮ از اﺻـﺤﺎب ﻣﻈﻬﺮ ﺻﻔﺘﯽ از ﺻﻔﺎت ﻧﺒﻮﯾﻪ و ﻣﺠﻼي ﮐﻤﺎﻟﯽ از ﮐﻤﺎﻻت ﻣﺼﻄﻔﻮﯾﻪ ﺑﻮده ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺪام ﺑﺮ اﯾﻦ ادﻋﺎي ﻓﺎﺳﺪ و‬‫ﺗﻘﻮل ﮐﺎﺳـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﮐـﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه در ﺻـﻔﺖ واﺣـﺪه و ﮐﻤﺎل واﺣـﺪ ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﺮاي ﺻـﻔﺎت و ﮐﻤﺎﻻـت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤﻮع ﻣﻈـﺎﻫﺮ و ﻣﺠـﺎﻟﯽ ﻻـ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻻ ﺗﻬﺠﻢ ﻓﻀـﯿﺢ و‬‫ﺗﻬﺠﺲ ﻗﺒﯿﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪477 :‬‬‫ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺨﺮم اﻟﻨﻈﺎم ﺑﺘﻘﻮل ﺧﻮد ﻓﺎﻧﻪ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﯾﻈﻬﺮن اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ‬‫اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺎّﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫اﻇﻬﺎر ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺜﻞ ﮐﻮاﮐﺐ و ﻧﺠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﻘﺼﻮد او ازﯾﻦ اﻇﻬﺎر‬‫واﺿـﺢ اﻟﺸـﻨﺎر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﮐﻮاﮐﺐ و ﻧﺠﻮم ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﻈﻬﺮﺳﺖ ﭘﺲ‬‫اﮔﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﻀـﻠﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻧﺒﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﺻـﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ از ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮﻣﺴﺖ در ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼـﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺷـﻌﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﺷـﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﯾﻈﻬﺮن اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ ﮐﻪ از‬‫اﺷـﻌﺎر ﻗﺼـﯿﺪه ﺑﺮده اﺳﺖ در ﺣﻖ اﻧﺒﯿﺎي ﻣﺮﺳـﻠﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﻣﻨﻈﻮم ﺷﺪه ﻧﻪ در ﺣﻖ اﺻﺤﺎب و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ اﺻﻞ ﻗﺼﯿﺪه‬‫ﺑﺮده و ﺷـﺮوح آن ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺣﺘﯿـﺎط ﻋﺒـﺎرات ﺑﻌﺾ ﺷـﺮوح در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤـﺎﯾﻢ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻻزﻫﺮي در ﺷـﺮح ﻗﺼـﯿﺪه ﺑﺮده ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﻞ آي اﺗﯽ اﻟﺮﺳﻞ اﻟﮑﺮام ﺑﻬﺎ ﻓﺎﻧﻤﺎ اﺗﺼـﻠﺖ ﻣﻦ ﻧﻮره ﺑﻬﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﯾﻈﻬﺮن‬‫اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ )اﻟﻠﻐﮥ( أي ﺟﻤﻊ آﯾﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻼﻣﮥ و اﺗﯽ أي ﺟﺎء و اﻟﺮﺳﻞ ﺟﻤﻊ رﺳﻮل و ﻫﻮ اﻧﺴﺎن اوﺣﯽ إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﻤﻞ و اﻟﺘﺒﻠﯿﻎ و‬‫اﻟﮑﺮام ﺟﻤﻊ ﮐﺮﯾﻢ و اﻻﺗﺼﺎل ﺿﺪ اﻻﻧﻘﻄﺎع و اﻟﻨﻮر ﺿﺪ اﻟﻈﻼم )اﻻﻋﺮاب( و ﮐﻞ ﻣﺒﺘﺪأ أي ﺑﻤﺪ اﻟﻬﻤﺰة ﻣﻀﺎف إﻟﯿﻪ اﺗﯽ ﻓﻌﻞ ﻣﺎض اﻟﺮﺳﻞ‬‫ﻓﺎﻋـﻞ اﻟﮑﺮام ﻧﻌﺖ اﻟﺮﺳـﻞ ﺑﻬـﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑـﺎﺗﯽ ﻓﺎﻧﻤـﺎ ﺣﺮف ﺣﺼـﺮ اﺗﺼـﻠﺖ ﻓﻌﻞ ﻣﺎض و ﻓﺎﻋﻠﻪ ﺿـﻤﯿﺮ ﻣﺴـﺘﺘﺮ ﻓﯿﻪ ﯾﻌﻮد ﻋﻠﯽ أي ﻣﻦ ﻧﻮره ﺑﻬﻢ‬‫ﻣﺘﻌﻠﻘﺎن ﺑﺎﺗﺼـﻠﺖ ﻓﺎﻧﻪ ﺷـﻤﺲ ان و اﺳـﻤﻬﺎ و ﺧﺒﺮﻫﺎ ﻓﻀﻞ ﻣﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ ﻣﺒﺘﺪأ و ﺧﺒﺮ و اﻟﻀـﻤﯿﺮ اﻟﻤﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﻟﻠﺸﻤﺲ ﯾﻈﻬﺮن‬‫ﺑﻀﻢ اﻟﯿـﺎء اﻟﺘﺤﺘﯿـﮥ و ﮐﺴـﺮ اﻟﻬـﺎء ﻓﻌﻞ ﻣﻀﺎرع و ﻓﺎﻋﻞ و اﻟﻨﻮن ﺿـﻤﯿﺮ اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻧﻮارﻫﺎ ﻣﻔﻌﻮل ﯾﻈﻬﺮن و اﻟﻀـﻤﯿﺮ اﻟﻤﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﻟﻠﺸـﻤﺲ‬‫ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻘﺎن ﺑﯿﻈﻬﺮن )و ﻣﻌﻨﯽ اﻟﺒﯿﺘﯿﻦ( أي ﺟﻤﯿﻊ اﻻﯾﺎت اﻟﺘﯽ ﺟﺎءت ﺑﻬﺎ اﻟﻤﺮﺳـﻠﻮن اﻧﻤﺎ اﺗﺼـﻠﺖ ﺑﻬﻢ ﻣﻦ ﻧﻮر اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻻن ﺧﻠﻖ ﻧﻮره ﺳﺎﺑﻖ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻫﻮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ اﻟﻔﻀﻞ و اﻟﺸـﺮف ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ و اﻟﻤﺮﺳﻠﻮن ﮐﺎﻟﮑﻮاﮐﺐ و‬‫ﻧﻮر اﻟﮑﻮاﮐﺐ ﻣﺴـﺘﻔﺎد ﻣﻦ ﻧﻮر اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﺎن اﻟﮑﻮاﮐﺐ ﺗﻈﻬﺮ اﻧﻮار اﻟﺸـﻤﺲ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻼم ﻓﺎذا ﻇﻬﺮت اﻟﺸـﻤﺲ ﻻ ﯾﺒﻘﯽ ﻟﻠﮑﻮاﮐﺐ ﻧﻮر‬‫ﯾﺮي ﺑﻞ ﺗﺴـﺘﺘﺮ ﻋﻦ اﻟﻌﯿﻮن و ﺷـﯿﺦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﯿﺎﺟﻮري اﻟﻤﻌﺎﺻﺮ در ﺷﺮح ﻗﺼﯿﺪه ﺑﺮده ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ و ﮐﻞ أي اﺗﯽ اﻟﺮﺳﻞ اﻟﺦ أي و‬‫ﮐـﻞ اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻟﺘﯽ اﺗﯽ ﺑﻬـﺎ اﻟﺮﺳـﻞ اﻟﮑﺮام ﻻـﻣﻤﻬﻢ ﻓﻠﻢ ﺗﺘﺼـﻞ ﺑﻬﻢ اﻻ ﻣﻦ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ او ﻣﻦ ﻧﻮره اﻟـﺬي ﻫﻮ اﺻـﻞ‬‫اﻻﺷﯿﺎء ﮐﻠﻬﺎ ﻓﺎﻟﺴﻤﻮات‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪478 :‬‬‫و اﻻـرض ﻣﻦ ﻧﻮره و اﻟﺠﻨـﮥ و اﻟﻨـﺎر ﻣﻦ ﻧﻮره و ﻣﻌﺠﺰات اﻻﻧﺒﯿـﺎء ﻣﻦ ﻧﻮره و ﻫﮑـﺬا ﻓﺎﻻـي ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﻌﺠﺰات ﺟﻤﻊ آﯾـﮥ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﻤﻌﺠﺰة و‬‫اﻟﺮﺳﻞ ﺑﺴـﮑﻮن اﻟﺴـﯿﻦ و ﯾﻘﺎل ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻨﻈﻢ رﺳﻞ ﺑﻀﻤﻬﺎ ﺟﻤﻊ رﺳﻮل و اﻟﮑﺮام ﺟﻤﻊ ﮐﺮﯾﻢ و ﻗﻮﻟﻪ ﺑﻬﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺗﯽ و اﻟﻀﻤﯿﺮ راﺟﻊ ﻟﻼﻣﯽ‬‫و اﻧﻤﺎ ﻟﻠﺤﺼـﺮ و اﻟﻤﺮاد ﺑﻨﻮره ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ و ﺳـﻤﯿﺖ ﻧﻮرا ﻻﻧﻪ ﯾﻬﺘﺪي ﺑﻬﺎ و ﯾﺼﺢ ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﻮر اﻟﻤﺤﻤﺪي اﻟﺬي ﻫﻮ اﺻﻞ اﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎت ﮐﻠﻬﺎ‬‫ﮐﻤـﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﺸـﺎرﺣﯿﻦ و ﻣﻦ ﻟﻼﺑﺘـﺪاء و اﻟﺒﺎء ﻟﻼﻟﺼﺎق ﻻ ﯾﻘﺎل ﮐﯿﻒ ﺗﮑﻮن اﻟﻤﻌﺠﺰات اﻟﺘﯽ اﺗﯽ ﺑﻬﺎ اﻟﺮﺳﻞ اﻟﮑﺮام ﻻﻣﻤﻬﻢ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 342‬از ‪431‬‬‫ﻧﻮره ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻊ اﻧﻬﻢ ﻣﺘﻘـﺪﻣﻮن ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ اﻟﻮﺟﻮد ﻻﻧﺎ ﻧﻘﻮل ﻫﻮ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺘﻘـﺪم ﻋﻠﯽ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﻦ ﺣﯿﺚ‬‫اﻟﻨﻮر اﻟﻤﺤﻤﺪي )ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﺷـﻤﺲ ﻓﻀﻞ اﻟﺦ( ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ ﺗﻌﻠﯿﻞ ﻟﻠﺒﯿﺖ ﻗﺒﻠﻪ و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ أي ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ اﻟﻔﻀﻞ و ﻗﻮﻟﻪ ﻫﻢ‬‫ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ أي اﻟﺮﺳﻞ ﮐﻮاﮐﺐ اﻟﺸـﻤﺲ و اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ اﯾﻀﺎ أي ﻣﺜﻞ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ و وﺟﻪ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻓﯿﻬﻤﺎ ان اﻟﺸـﻤﺲ ﺟﺮم ﻣﻀﯽء ﺑﺬاﺗﻪ و‬‫اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﺟﺮام ﻏﯿﺮ ﻣﻀـﯿﺌﮥ ﺑﺬاﺗﻬﺎ ﻟﮑﻨﻬﺎ ﺻـﻘﯿﻠﮥ ﺗﻘﺒﻞ اﻟﻀﻮء ﻓﺎذا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺸـﻤﺲ ﺗﺤﺖ اﻻرض ﻓﺎض ﻧﻮرﻫﺎ ﻣﻦ ﺟﻮاﻧﺒﻬﺎ ﻓﯿﻄﻠﺐ اﻟﺼﻌﻮد‬‫ﻻن اﻟﻨﻮر ﯾﻄﻠﺐ ﻣﺮﮐﺰ اﻟﻌﻠﻮ ﻓﯿﺼﺎدف اﺟﺮام اﻟﮑﻮاﮐﺐ اﻟﺼـﻘﯿﻠﮥ اﻟﻤﻘﺎﺑﻠـﮥ ﻟﻠّﻪ ﻓﯿﺮﺗﺴﻢ ﻓﯿﻬﺎ ﻓﺘﻀـﯽء ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻤﺎت و ﺗﻈﻬﺮ اﻧﻮار اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻟﻠﻨﺎس ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﻨﻘﺺ ﻣﻦ ﻧﻮر اﻟﺸﻤﺲ ﺷﯽء ﻓﻨﻮره ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﺬاﺗﻪ و ﻧﻮر ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻣﻤﺘﺪ ﻣﻦ ﻧﻮره ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﻨﻘﺺ ﻣﻦ‬‫ﻧﻮره ﺷـﯽء ﻓﯿﻈﻬﺮون ذﻟـﮏ اﻟﻨﻮر ﻓﯽ اﻟﮑﻔﺮ اﻟﺸﺒﯿﻪ ﺑـﺎﻟﻈﻠﻢ ﻓﻠـﺬﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﯾﻈﻬﺮن اﻧﻮارﻫﺎ ﻟﻠﻨﺎس ﻓﯽ اﻟﻈﻠﻢ و ﮐﻤﺎ ان اﻟﺸـﻤﺲ إذا‬‫ﺑﺪت ﻟﻢ ﯾﺒﻖ اﺛﺮ ﻟﻠﮑﻮاﮐﺐ ﻓﮑﺬﻟﮏ ﺷـﺮﯾﻌﺘﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻟﻤﺎ ﺑﺪت ﻧﺴـﺨﺖ ﻏﯿﺮﻫﺎ ﻣﻦ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﺸـﺮاﺋﻊ ﮐﻤﺎ ﯾﺸﯿﺮ ﻟﺬﻟﮏ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﯽ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺴﺦ ﺣﺘﯽ إذا ﻃﻠﻌﺖ ﻓﯽ اﻻﻓﻖ ﻋّﻢ ﻫﺬا* ﻫﺎ اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ و اﺣﯿﺖ ﺳﺎﺋﺮ اﻻﻣﻢ و ﻇﺎﻫﺮ ﻫﺬا اﻟﺒﯿﺖ اﻧﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﺮﺳﻞ ﻟﻼﻣﻢ‬‫اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ ﻟﮑﻦ ﺑﻮاﺳﻄﮥ اﻟﺮﺳﻞ ﻓﻬﻢ ﻧﻮاب ﻋﻨﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺑﻬﺬا ﻗﺎل اﻟﺸﯿﺦ اﻟﺴﺒﮑﯽ و ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻪ اﺧﺬا ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ِإْذ َأَﺧَﺬ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﻣِﯿﺜﺎَق اﻟﱠﻨﺒِﱢﯿﯿَﻦ ﻟَﻤﺎ آَﺗﯿْﺘُُﮑْﻢ ﻣِْﻦ ِﮐﺘﺎٍب َو ِﺣْﮑَﻤٍﮥ ﺛُﱠﻢ ﺟﺎَءُﮐْﻢ َرُﺳﻮٌل ُﻣَﺼﱢﺪٌق ﻟ ِﻤﺎ َﻣَﻌُﮑْﻢ ﻟَﺘُْﺆﻣِﻨُﱠﻦ ﺑ ِِﻪ َو ﻟَﺘﻨُْﺼُﺮﱠﻧُﻪ‬‫و اﻟﺬي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺠﻤﻬﻮر اﻧﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺮﺳﻞ ﻟﻬﺬه اﻻّﻣﮥ دون اﻻﻣﻢ اﻟﺴﺎﺑﻘﮥ ﻓﺎﻟﻤﺴﺌﻠﮥ ﺧﻼﻓﯿﮥ و اﻟﺤﻖ اﻻّول ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ارﺗﺒﺎط ﺷﻌﺮ‬‫و ﮐـﻞ أي اﺗﯽ اﻟﺮﺳـﻞ اﻟﮑﺮام ﺑﻬـﺎ ﺑـﺎ ﺷـﻌﺮ ﻓﺎﻧﻪ ﺷـﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﻫﻢ ﮐﻮاﮐﺒﻬﺎ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و اﺻـﻼ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺷـﺒﻬﻪ‬‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد در ﺷـﻌﺮ آﺧﺮ از ﮐﻮاﮐﺐ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻧﻪ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و اﮔﺮ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻏﺮض ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ از ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم اﺳﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﮐﻮاﮐﺐ ﺑﻮدن ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ آن را ﺗﻤﺜﻼ ذﮐﺮ ﮐﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪479 :‬‬‫ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ ﺧﺎﻟﯽ از ﺳﻮء ادب ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﺷـﻌﺮي ﮐﻪ در ﺣﻖ رﺳﻞ ﮐﺮام و ﻣﻈﻬﺮﯾﻦ آﯾﺎت ﻋﻈﺎم ﻣﻨﻈﻮم ﺷـﺪه ﺑﺎﺷﺪ آن را در ﺣﻖ‬‫اﺻـﺤﺎب ﮐﻪ داراي ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺸﺎﺋﻦ ﺟﺴـﯿﻤﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و ﮐﻢ از ﮐﻢ ﻣﻌﺼﻮم ﻋﻦ اﻟﺨﻄﺎ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﻓﺮود آوردن ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﻗﻮاﻋـﺪ ادب‬‫دﯾﻦ اﺳـﺘﻮار ﻧﻤﯽآﯾـﺪ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺘﺸﺒﯿﻪ ﻣـﺎ ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﻮرط ﻓﯽ اﻟﻤﻬﺎﻟﮏ و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﺳـﺘﺪﻻل‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﺨﯿﻒ و ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺪح و ﺟﺮح آن از اﻓﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻋﻼم و‬‫ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻓﺎدات ﻣﺎ ﯾﺪّﻣﺮ اﺻـﺤﺎب اﻻﻓﮏ و اﻟﻤﯿﻦ و ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺑﺮ ﻓﺮض‬‫ﺻﺤﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺂن ﺑﺮ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺑﻮدن ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑﺮاي ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻘﺴﺖ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ‬‫و ﻓﺎﺳـﺪ ﺻـﺮﻓﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺑﺠﻮاب اﻋﻮر واﺳـﻄﯽ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﻣﺰﻧﯽ ﺷﺎﮔﺮد اﻣﺎم ﺷﺎﻓﻌﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻـﺤﺖ‬‫دﻟﯿـﻞ ﺻـﺪق اﺻـﺤﺎب در رواﯾﺖ ﺳﺖ ﻻـ ﻏﯿﺮ ﭘﺲ آن را در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺑﻮدن ﺟﻤﯿﻊ اﺻـﺤﺎب ﺑﺮاي ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ آوردن دﻟﯿﻞ‬‫ﮐﻤﺎل داﻧﺸﻤﻨﺪي ﺣﻀﺮات اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ و راﺑﻌﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﮐﻤﺎﻻت ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﭘﺲ‬‫ﻫﺮﮔﺰ از ان ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺎوي ﺑﻮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻋـﺪم ﺗﺴﺎوي در ﻋﻠﻢ ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﺑﺠﻮاب اﻋﻮر داﻧﺴﺘﯽ و ﺷﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ در اﯾﻦ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﻌـﺘﺮف ﺑـﺂن ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ دﻻـﻟﺖ واﺿـﺤﻪ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دارد و اﻋﻠﻤﯿﺖ دﻟﯿـﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺘﺴﺖ و‬‫اﻓﻀﻠﯿﺖ ﻣﺜﺒﺖ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺮة ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ در ﺛﺒﻮت ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣﻖ از ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫ﺷﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ و آﻧﭽﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ از راه ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﺪﺳـﯿﺲ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺗﺸـﺒﺚ ﻧﻤﻮده ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺎو ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﮔﻠﻮي او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 343‬از ‪431‬‬‫را از ﻣﻀـﯿﻖ اﻟﺰام اﻫﻞ ﺣّﻖ ﮐﺮام ﻧﻤﯽرﻫﺎﻧﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺳﺨﺎﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻟﻤﺴﺄﻟﮥ اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ وﺟﻮه و‬‫ﺣﯿﺜﯿﺎت و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟﻤﺨﻠﺺ و اﻟﻤﺴـﻠﮏ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب و اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﺑﺎرد ﺑﺮاي او اﺻـﻼ ﮐﺎري ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻌﻨﺎي‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺠﺮار ﺑﺤﺚ ﺑﺴﻮي اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﻧﻪ ﺑﻔﻀـﯿﻠﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻓﻀﯿﻠﺖ وﺟﻮه و ﺣﯿﺜﯿﺎت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻤﺎ ﻧﺤﻦ ﻓﯿﻪ‬‫ﭼﻪ رﺑﻂ دارد و ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺮاد ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ از ﻓﻀـﯿﻠﺖ اﻓﻀﻠﯿﺘﺴﺖ و در ﺗﻌﺒﯿﺮ او را زﻟّﺘﯽ رخ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ آﺑﯽ ﺑﺮ روي‬‫ﮐﺎر ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﭼﻪ در ﻣﺒﺤﺚ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺧﻠﻔﺎ ﻋﻦ ﺳﻠﻒ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻋﻠﻤﺎي ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪480 :‬‬‫ﺑﻨﺎي ﮐﻼم ﺑﺮ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻧﻪ ﺑﺮ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﺰﺋﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﻦ وﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ آري ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺣﻖ درﯾﻦ‬‫ﺑﺎب ﺑﻌﺪ اﺛﺒﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺑﺸﻮاﻫﺪ ﮐﺜﯿﺮه از ﻫﺮ ﺟﻬﺖ اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻﺤﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و‬‫ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﮔﻮي ﺳـﺒﻘﺖ درﯾﻦ ﻣﯿﺪان از اﻗﺮان ﻣﯽرﺑﺎﯾﻨﺪ و ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻫﻤﻮاره درﯾﻦ ﺑﺎب ﺧﺎﺋﺐ و ﺧﺎﺳﺮ ﻣﯽﻣﺎﻧﻨﺪ و از ﯾﮏ‬‫ﺟﻬﺖ ﺟﺰﺋﯿﻪ ﻫﻢ اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺧﻠﻔـﺎي ﺧﻮد ﺑﺮ آن ﺟﻨـﺎب ﺛـﺎﺑﺖ ﮐﺮدن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ آﻧﭽﻪ را ﮐﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ درﯾﻦ ﺑـﺎب ﺑﺮاي ﺧﻮد و‬‫اوﻟﯿﺎي ﺧﻮد ﻣﺨﻠﺺ و ﻣﺴـﻠﮏ واﻧﻤﻮده ﻫﺮﮔﺰ ﺳـﺒﺐ ﺧﻼص او از ورﻃﻪ اﻟﺰام اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﻧﻤﯽﺷﻮد و اﺻـﻼ ﻣﺨﻠﺼـﯽ و ﻣﺴﻠﮑﯽ و ﻟﻮ‬‫ﻣﺜـﻞ ﺳّﻢ اﻟﺨﯿـﺎط ﺑﺮاي ﻓﺮار و ﻫﺮب او از اﻟﺰاﻣـﺎت اﯾﺸـﺎن ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ را درﯾﻦ ﺑﺎب رﯾﺒﯽ و ﺷـﮑﯽ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺑﺮﯾﺸﺎن ﻻزﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﺎﻣﻞ و اﻧﻌﺎم ﻧﻈﺮ در اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت ﻣﺘﯿﻨﻪ و اﺳﺘﺪﻻﻻت رزﯾﻨﻪ ﻣﺎ ﻣﻬﺮ ﺑﯽ و ﻣﺨﻠﺼﯽ ﺑﺮاي او درﯾﻦ ﺑﺎب ﭘﯿﺪا ﮐﻨﻨﺪ و‬‫ﻣﻨﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ ﺑﺮ ﺟـﺎن او ﺑﺮ ﻧﻬﻨـﺪ و اﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﺑﮑﻼم ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ و ﻗﺼـﺮ ﺑﺎع ﺧﻮد در ﻣﺤﺎﺟﻪ از اﺛﺒﺎت اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺮ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﺎﺟﺰ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﺎش اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﺰﺋﯿﻪﺷﺎن ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻟﮑﻨﻬﻢ ﺑﻤﻌﺰل ﻋﻦ ذﻟﮏ اﻟﯽ اﻻﺑﺪ‬‫اﻻﺑﯿﺪ و اﻧّﯽ ﻟﻬﻢ اﻟﺘﻨﺎوش ﻣﻦ ﻣﮑﺎن ﺑﻌﯿﺪ‬‫ﮐﻼم ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﭘﯿﺮاﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ »أﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﻪ« و رد ﺑﺨﺸﯽ از آن ﺑﻪ ده وﺟﻪ‪ ،‬و ﺑﺨﺶﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﭙﺎﺳﺦﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪد ﮐﻼم »ﺷﺎه وﻟﯽ‬‫اﻟّﻠﻪ« ﭘﯿﺮاﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« و رد آن‬‫و از ﻋﺠﺎﺋﺐ دﻫﻮر و ﻏﺮاﺋﺐ ﻋﺼﻮر آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﻫﻠﻮي در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ﻗﺮة ﻋﯿﻮن اﻟﻨﻮاﺻﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮاﺳـﺘﻪ‬‫ﮐﻪ از در ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗـﺪﻟﯿﺲ ﺑﺮ آﯾـﺪ و در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻣﺮ ﺣﻖ را ﺑﻠّﯽ ﻟﺴﺎن ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﺬﮐﻮر‬‫در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﮑﺘﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﭘﯿﻐﺎﻣﺒﺮ ﺧﻮد در آﻓﺎق ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮداﻧﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺪون‬‫ﻋﻠﻤﺎ و ﻗﺮا ﮐﻪ از آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺮآن رواﯾﺖ ﮐﻨﻨـﺪ ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻤـﺎﻋﺖ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺟﺎري ﺳﺎﺧﺖ ﺗﺎ ﺣﺚ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن از اﯾﺸﺎن و آن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺟﺎزت ﻧﺎﻣﻬﺎي‬‫ﻣﺤـﺪﺛﯿﻨﺴﺖ ﺑﺮاي ﺗﻼﻣـﺬه ﺧﻮدﻫﺎ ﺗﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﺎري اﻗﻮال را ﺑﺮﺟﺎل ﺑﺸﻨﺎﺳـﻨﺪ و درﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻋﻠﻤﺎي ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮكاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﺑـﺎﺑﺴﺖ و اﻗﺮأﮐﻢ أﺑﯽ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﺑﺎب اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم وﻫﻦ اﻧﻀـﻤﺎم ﻣﺨـﺪوش و ﻣﻐﺸﻮﺷـﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺣﺼـﺮ اﻧﺘﺸﺎر دﯾﻦ ﺑﻮاﺳـﻄﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻗﺮا ﮐﻪ از آن ﺣﻀـﺮت ﻗﺮان رواﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ‬‫ﭼﻨـﺎﻧﮑﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪﺳﺖ ﺑﺎﻃـﻞ ﻣﺤﻀـﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ اﻧﺘﺸﺎر ﺑـﺬرﯾﻌﻪ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻨﺼﻮب آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ ﻣﻨﺼﻮص ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺮﺳﻮل‬‫ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻌﺼﻮم و اﻋﻠﻢ و اﻓﻀﻞ ﺧﻠﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪481 :‬‬‫ﺧﻠﻖ ﺑﻮد ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻧﺘﺸـﺎر ﺑـﺎﯾﻦ ذرﯾﻌﻪ ﻣـﺘﯿﻨﻪ ﺑﻨﻬـﺞ ﮐﺎﻣـﻞ اﮐﻤـﻞ ﻣﺘﺼﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺨﻼـف ﻋﻠﻤـﺎ و ﻗﺮا از اﺻـﺤﺎب زﯾﺮا ﮐﻪ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 344‬از ‪431‬‬‫اﺻـﺤﺎب ﻣﻌﻬﻮدﯾﻦ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻋﻠﻤﺎء و ﻗﺮاء ﻣﻮﺟﻮد ﻫﻢ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻌﺼﻮم ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد و‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ازﯾﺸﺎن ﺑﻤﺮاﺣﻞ ﻗﺎﺻـﯿﻪ دورﺳﺖ و ﻧﺼﺐ ﺟﻨﺎب اﺣﺪﯾﺖ ﯾﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﯾﺸﺎن را‬‫ﺑﺮ ﻣﻨﺼﺐ اﻣﺎﻣﺖ اﻇﻬﺮ ﺑﻄﻼﻧﺎ و اوﺿﺢ ﻓﺴﺎدا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﺸﺮ ﻋﻠﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و رواﯾﺖ ﻗﺮآن ﻫﻢ ﮐﻨﻨﺪ اﺣﺪي ﻗﻮل اﯾﺸﺎن را ﻣﺜﻞ‬‫ﻗـﻮل ﺧﻠﯿﻔـﻪ ﻣﻌﺼـﻮم ﻣﻨﺼـﻮب ﻣﻨﺼـﻮص ﻣـﻦ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﺮﺳـﻮل ص ﻣﻌﺘـﺒﺮ ﻧﺨﻮاﻫــﺪ داﻧﺴـﺖ دوم آﻧﮑـﻪ اﮔﺮ ﺑﺮاي رواﯾـﺖ ﻗﺮآن از ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﮐﻪ ﺑﺼﻔﺎت ﻣﺬﮐﻮره ﻣﺘﺼﻒ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻨﺼﻮب ﻧﺸﻮد ﭘﺲ ﻻﺑﺪﺳﺖ ﮐﻪ روات آن اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ‬‫ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ان ﻟﻢ ﯾﮑﻮﻧﻮا ﻣﻦ اﻟﻌـﺪول ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﻌﺪودي ﭼﻨﺪ راوي آن ﺑﺎﺷـﻨﺪ و اﺻـﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ اﯾﺸﺎن را راوي‬‫ﻗﺮآن از آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ ﻗﺮار دﻫﺪ و ذﮐﺮﺷﺎن درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت آورده ﻫﺮﮔﺰ ﻋﺪوا ﺑﺤﺪ ﺗﻮاﺗﺮ ﻧﻤﯽرﺳـﻨﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻧﻪ‬‫اﯾﺸـﺎن ﺑﺮاي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻤﺎل ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ زﻟّﻪ رﺑﺎ و ﺧﻮﺷﻪﭼﯿﻦ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ اﺳﺖ و‬‫راه ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪوان را ﺑﺪﻻﻟﺖ او ﻣﯽﺳﭙﺮد ﭼﺮا درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﻼم ﻧﺎﻓﺮﺟﺎم او را ﮐﻪ در ﺟﻮاب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻔﻮه ﻧﻤﻮده ﻧﺪﯾﺪه و از‬‫ﭼﻪ رو اﻧﺤﺮاف و اﻧﺼـﺮاف از ان ورزﯾﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﻣﺎم و ﺷـﯿﺦ اﻻﺳـﻼم او ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﻨﻬﺎج ﺑﻨﺪاي ﺟﻬﻮري ﺟﺎر ﻣﯽزﻧﺪ و‬‫ﻟﻬـﺬا اﺗﻔﻖ اﻟﻤﺴـﻠﻤﻮن ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻻـ ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻎ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﻠﻢ واﺣـﺪا ﺑـﻞ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن اﻟﻤﺒﻠﻐﻮن اﻫـﻞ اﻟﺘﻮاﺗﺮ اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﺤﺼﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺑﺨﺒﺮﻫﻢ ﻟﻠﻐﺎﺋﺐ و ﺧﺒﺮ اﻟﻮاﺣـﺪ ﻻ ﯾﻔﯿـﺪ اﻟﻌﻠﻢ اﻻ ﺑﻘﺮاﺋﻦ و ﺗﻠﮏ ﻗـﺪ ﺗﮑﻮن ﻣﻨﺘﻔﯿﮥ او ﺧﻔﯿﮥ ﻋﻦ اﮐﺜﺮ اﻟﻨﺎس ﻓﻼ ﯾﺤﺼﻞ ﻟﻬﻢ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﺮآن و‬‫اﻟﺴـﻨﻦ اﻟﻤﺘﻮاﺗﺮة ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ رواﯾﺖ ﮐﺮدن ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺮاي ﻗﺮآن از ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮاي اﻧﺘﺸﺎر دﯾﻦ در‬‫آﻓـﺎق ﮐﻔـﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ و ﺑﻼـ رﯾﺐ و ﺷـﮏ ﯾـﺎ ﺑﺮاي آن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﻌﺼﻮم ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ ﯾﺎ اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﭘﺲ ﺗﻘﺮﯾﺮي ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻣﺘﻔﻮه ﺑﺂن ﺷـﺪه ﺑﻬﯿـﭻ وﺟﻪ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮ زﺑﺎن آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﺎﻋﺖ از‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ ﺟـﺎري ﺳـﺎﺧﺖ ﺗـﺎ ﺣﺚ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن ازﯾﺸﺎن دﻋﻮاي واﺿـﺢ اﻟﺒﻄﻼﻧﺴﺖ و ﻣﻨﺎﻓﯽ آﻧﺴﺖ آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ ﻋﺪﯾـﺪه‬‫ﻣﺘﮑـﺎﺛﺮه ﮐﻪ از ان اﻧﺤﺼـﺎر ﺣﮑﻢ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ و ﻗﺮآن از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘـﻖ ﮔﺮدﯾـﺪه ﻣﺜـﻞ آﯾﻪ ُﮐﻮﻧُـﻮا َﻣَﻊ‬‫اﻟﱠﺼﺎِدﻗِﯿَﻦ‬‫و آﯾﻪ َو اْﻋَﺘِﺼُﻤﻮا ﺑ َِﺤﺒِْﻞ اﻟﱠﻠِﻪ َﺟِﻤﯿﻌًﺎ‬‫و آﯾﻪ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎب ﺣﻄﻪ و ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻘﻠﯿﻦ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﯽ ﻣﻊ اﻟﻘﺮآن و اﻟﻘﺮآن ﻣﻊ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻣﺎ ﯾﻤﺎﺛﻞ ذﻟﮏ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ وﺻﻒ اﯾﻦ اﺣﮑﺎم ﻋﻠﯿﻢ و ﺧﺒﯿﺮ و ﺑﺎ‬‫وﺻﻒ اﯾﻦ ارﺷﺎدات ﺧﻮد ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺘﮑﺮﯾﺮ ﻣﻨﺎﻓﯽ و ﻣﻨﺎﻗﺾ آن ﺑﻌﻤﻞ آورده و ﺑﻌﺪ از آﻧﮑﻪ اﺻﺤﺎب ﺧﻮد را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪482 :‬‬‫ﺣـﺚ و ﺗﺮﻏﯿـﺐ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠـﻢ و ﺣﮑﻤـﺖ و ﻗﺮآن از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﻧﺤﺼـﺎر ﻓﺮﻣـﻮده ﺑﺰودي ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤـﺎﻣﺘﺮ آن را‬‫ﻓﺮاﻣﻮش ﻧﻤﻮده ﻣﺮدم را ﺣﺚ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن از اﺻـﺤﺎب ﺧﻮد ﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ آري ﻣﻤﮑﻨﺴﺖ ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب را ﺑﺸـﺮط اﻗﺘـﺪا ﺑﺎﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و ﻗﺮآن ﻣﺠﯿـﺪ ﻗﺎﺑﻞ آن واﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺗﺒﺎع ﺛﻘﻠﯿﻦ ﻧﺸـﺮ اﺣﮑﺎم‬‫اﺳـﻼم ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻟﮑﻦ اﯾﻦ ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﺮوﻣﻪ ﻫﺬا اﻟﻨﺎﺻﺐ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ دﻋﻮي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ آن ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺟﺎزت ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺤﺪﺛﯿﻨﺴـﺖ‬‫ﺑﺮاي ﺗﻼﻣـﺬه ﺧﻮدﻫﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﺮذول و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻧﺎﻣﻌﻘﻮﻟﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺟﺎزت ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺤﺾ رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺜﺴﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻠﻔﻆ‬‫اﻟﻤﺴـﻤﻮع او اﻟﻮﺟﻪ اﻟﻤﺠـﺎز و ﺑﺮاي اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﺟـﺎزات ﭼﻨـﺪان وﻗﻌﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺻـﺎﺣﺐ ﭼﻨﯿﻦ اﺟﺎزه ﺑﯿﺶ از ﻣﺤـﺪﺛﯽ ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺷﻮد و‬‫ﻓﻀـﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ذﮐﺮ آن ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﻌﻀـﯽ از ان اﮔﺮ ﭼﻪ از ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت و ﻣﻔﺘﺮﯾـﺎﺗﺴﺖ و ﺑﺮ ﻓﺮض ﺛﺒـﻮت ﻫﻢ ﻣﺜﺒﺖ ﻓﻀـﻞ ﮐّﻠﯽ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﮐﺜﺮي از آﻧﮑﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼﻣﺴﺖ ﺧﯿﻠﯽ ﺟﻼﻟﺖ دارد ﺑﻠﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻧّﺺ ﺻـﺮﯾﺢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 345‬از ‪431‬‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ و دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﻋﺼﻤﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و ﺷﺎﻫﺪ ﺻﺪق وﺟﻮب اﻃﺎﻋﺖ و اﻓﺘﺮاض ﻃﻮاﻋﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻫﻤﻪ را در ﯾﮏ ﺳـﻠﮏ ﮐﺸـﯿﺪن و ﻗﺎﺑﻞ اﯾﻦ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﺎزل آن را دﯾﺪن ﻧﺎﺷـﯽ از ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺰوﯾﺮﺳﺖ و ﻣﻨﺸـﺄ‬‫آن ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ اﯾﻨﮑﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ و ﺑﺮ زﺑﺎن وﺣﯽ ﺗﺮﺟﻤﺎن ﺳﺮور اﻧﺲ و ﺟﺎن ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟﻪ آﻻـف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن ﺟﺎري ﺷـﺪه ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻋﻈﻤﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ و در اﻧﻈﺎر اﻫﻞ اﻋﺘﺒﺎر ﺟﻠﻮه‬‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻧﺪﻫﺪ و ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ و اﺧﺒﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ در ﺣﻖ ﻓﻼن و ﺑﻬﻤﺎن ﻣﺨﻠﻮط و ﻣﺴﻮط ﺷﺪه از درﺟﻪ ﺟﻼﻟﺖ ﺳﺎﻗﻂ و رﺗﺒﻪ ﻧﺒﺎﻟﺖ‬‫ﻫﺎﺑﻂ ﮔﺮدد و ﻗﺎﺻـﺮﯾﻦ ﺑﻤﺪﻟﻮل آن ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ و اﻣﺎﻣﺖ آن ﺣﻀﺮاﺗﺴﺖ ﭘﯽ ﻧﺒﺮﻧﺪ و ﻟﻘﺪ ﺣﻖ ﻓﯽ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم‬‫ان ﯾﺘﻠﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾُِﺮﯾُﺪوَن ﻟ ِﯿُْﻄِﻔُﺆا ﻧُﻮَر اﻟﱠﻠِﻪ ﺑ َِﺄﻓْﻮاِﻫِﻬْﻢ َو اﻟﱠﻠُﻪ ُﻣﺘِﱡﻢ ﻧُﻮِرِه َو ﻟَْﻮ َﮐِﺮَه اﻟ ْﮑﺎﻓُِﺮوَن‬‫ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اﻇﻬـﺎر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﺟﺮﯾـﺎن ﻓﻀﺎﺋـﻞ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫آﻧﺴﺖ ﺗﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﺎري اﻗﻮال را ﺑﺮﺟﺎل ﺷﻨﺎﺳﻨﺪ ﻋﺠﺐ ﺗﻠﺒﯿﺴﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺧﺎﻟﯽ از ان‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻘﺪر اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﯾﺎ ﻧﻪ اﮔﺮ ﺑﻘﺪر اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻋﺎدل ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻓﻀﻼ ازﯾﻦ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﺑﻮﻧـﺪ ﭼﻪ ﺗﻤـﺎﻣﯽ اﻗﻮام آﻧـﺎن ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻣﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ و ﺧﻮاه آﻧﺎﻧﮑﻪ اﻗﻮال را ﺑﺮﺟﺎل ﻣﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺑﻮدﻧﺸﺎن اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﻗﺒﻮل‬‫رواﯾﺖﺷﺎن ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮐﺮد و اﮔﺮ اﻫﻞ ﺗﻮاﺗﺮ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻫﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﻨﺪ رواﯾﺖ اﯾﺸﺎن ﺑﺮاي ﻧﻘﻞ ﻗﺮآن ﺑﺮاي ﻫﯿﭻ‬‫ﻗﻮﻣﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﻣﻌﺼﻮم و اﻣﺎم ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺻﻮرت رواﯾﺖ ﻫﻤﺎن ﯾﮏ ﺑﺰرﮔﻮار ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯿﺴﺖ‬‫و ﻫﺬا ﻣﻊ ﻗﻄﻊ اﻟﻨﻈﺮ ﻋﻦ اﻣﺮ اﻻﻋﺠﺎز و اﻻ ﻓﻬﻮ اﺻﺪق‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪483 :‬‬‫ﺷﺎﻫـﺪ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒـﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ دون اﻟﻤﺠﺎز ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ در رواﯾﺖ ﻗﺮآن اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿﻞ ﻋﻠﯿﻞ را ﻣـﺪﺧﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧـﺪ رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﭘﺲ در ان ﻫﻢ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿﻞ ﭘﯿﺶ ﻧﻤﯽرود زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺑﺎب رواﯾﺖ اﺣﺎدﯾﺚ از آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ ﺑﻨﺎﺑﺮ ﻣـﺬاق اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺤﺾ ﻋـﺪاﻟﺖ‬‫ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ و ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم اﯾﺸﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻋـﺪول ﺑﻮدﻧـﺪ و ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ ﺑﺮ ﻋﺪاﻟﺖ ﻫﻤﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﺂﯾﺎت ﮐﺜﯿﺮه ﺧﻮد دال ﺑﻮد‬‫ﭘﺲ ﭼﻪ اﺣﺘﯿﺎج ﺑﻮد ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺮاي اﺧـﺬ اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮﯾﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ازﯾﺸﺎن ﮐﺮده آﯾـﺪ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﻬﻮده ﺧﺎﺻﻪ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و‬‫اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض ﺣـﺎﺟﺘﯽ ﻫﻢ ﺑـﻮد ﭘﺲ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿـﻞ را ﭼﻪ ﻣـﺪﺧﻠﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟـﺎل را ﺑـﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻗﻮال را‬‫ﺑﺮﺟـﺎل ﻣﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ اﮔﺮ ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﻋـﺪاﻟﺖ ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻤـﺎﻋﺘﯽ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮاي ﺷـﺎن ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻀـﺮ و ﻣﻨـﺎﻓﯽ ﻣﻄﻠﻮب‬‫اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ و اﮔﺮ ﻣﻌﺘﻘـﺪ ﻋـﺪاﻟﺖ ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ ﻣﺜﻞ اﻫﻞ ﺣﻖ اﯾﺸﺎن ﮐﯽ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ را ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﮐﺮد ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﯾﻦ ﺟﻤـﺎﻋﺖ را آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﻌﻢ اﮔﺮ ﺑﺮاي ﻫـﺪاﯾﺖ ﺑﻘّﯿﻪ اﺻـﺤﺎب ﺧﻮد ارﺷـﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﺑﻨـﺎ ﺑﺮ ﻣـﺬاق اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ راﺳـﺖ‬‫ﻧﻤﯽآﯾـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﺸـﺎن ﻣﻈﻬﺮ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺎ ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼﻟﺖ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﭘﺲ درﯾﺸﺎن ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ را ﻓﺮض ﻧﻤﻮدن ﮐﻪ‬‫رﺟـﺎل را ﺑـﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻗﻮال را ﺑﺮﺟـﺎل ﻣﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﺗﺤﻘﯿﺮ اﯾﺸـﺎن ﮐﺮدن و ﮔﻮﯾﯿـﺎ ﻃﺮﯾﻖ رواﻓﺾ در ﺑﺎب ﺧﯿﺮ‬‫اﻟﻘﺮون ﭘﯿﻤـﻮدﻧﺴﺖ و اﮔﺮ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋـﻞ را ﺑﺮاي ﻫـﺪاﯾﺖ ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ ﺑﯿـﺎن ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻓﺮض ﮐﺮدن ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟـﺎل را ﺑـﺎﻗﻮال‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﻗﻮال را ﺑﺮﺟﺎل ﻣﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ در زﻣﺮه ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻫﻢ ﺧﻼف ﻣﺬاق ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻻﺣﻆ ﺣﺪﯾﺚ‬‫اﻟﻘﺮون و ﻣـﺎ ﻫﻮ ﻓﯽ ﮐﺘﺒﻬﻢ ﻣﻮدع ﻣﻀـﻤﻮن ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮﯾﻦ ﻓﺮض ﻫﻢ اﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿـﻞ ﻋﻠﯿﻞ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل رﻗﺎﻋﺖ اﯾﻦ ﻗﻮم‬‫ﻣﺴـﺘﻮﺟﺐ ﻟﻮم ﭼﻨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺻـﺤﺎﺑﻪ را ﺑﺎﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﭼﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻋﺖ‬‫ﻣﻌﯿﻨﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ از رﺟﺎل ﻫﺴـﺘﻨﺪ و اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻔﺮوﺿﻪ از ﺟﻤﻠﻪ اﻗﻮاﻟﺴﺖ و اﯾﻦ ﻗﻮم اﻗﻮال ﻣﺬﮐﻮره را از اﻟﺴـﻨﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺷـﻨﯿﺪه ﻧﻪ از ﻟﺴﺎن‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﭘﺲ ﺑﭽﻪ وﺟﻪ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ آن ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد و ﭼﮕﻮﻧﻪ آن را اﻗﻮال آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﻧﺴﺖ ﻓﺎﻧﻬﻢ ﻟﺠﻬﻠﻬﻢ و ﻋﻤﻬﻬﻢ ﻻ ﯾﻔﻘﻬﻮن ﺣﺪﯾﺜﺎ و ﻻ ﯾﻔﻬﻤﻮن ﻗﯿﻼ اوﻟﺌﮏ َﮐﺎﻟ َْﺄﻧ ْﻌﺎِم ﺑَْﻞ ُﻫْﻢ َأَﺿﱡﻞ َﺳﺒِﯿًﻠﺎ‬‫ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻤﺎي ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮكاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﮐﺘﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ دﻋﻮي ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻫﻔﻮه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 346‬از ‪431‬‬‫ﻋﺎﻃﻠﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ اﻃﻼق ﻋﻠﻤﺎي ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﺒﻌﯿﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ ﻋﻠﻤﺎي ﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻫﻤﺎن اﺷﺨﺎص ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﺴﺐ اﻣﺘﺜﺎل‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻣﻘﺘﺒﺲ و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺷﺪﻧـﺪ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺮض از ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺎﻧﺪﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ از ﻋﻠﻤﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻤﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ﻓﻀﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ از ان ﺣّﺚ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن ازﯾﺸﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺷﻮد‬‫ﻣﺸﺘﺮك ﺑﻮدﻧﺪ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺪي ﺑﺮاي ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪484 :‬‬‫اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻄﻼن آن ﺣﺴﺐ ارﺷﺎدات ﻧﺒﻮّﯾﻪ و آﯾﺎت ﻗﺮآﻧﯿﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺑﺘﻘﺮﯾﺮ ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻣﺒّﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷـﺪه و ﺛﺎﻟﺜـﺎ اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب ﺛـﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺷﻮد ﮐﻪ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺾ‬‫ﻓﻀﺎﺋـﻞ اﯾﺸـﺎن ﺑﻨﺤﻮي ﺑﯿـﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺣﺚ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن ازﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﯾﻘﯿﻨـﺎ و ﺣﺘﻤـﺎ آن ﻓﻀﺎﺋﻞ اﯾﺸﺎن را ﺑﺴـﺒﺐ اﺗﺒﺎع‬‫ﺛﻘﻠﯿﻦ و رﺟﻮع ﺑﺒﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و اﺧﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳـﯿﺪ اﻟﻌﺘﺮة اﻟﻄﺎﻫﺮة ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴﻼم ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮه ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه ﮐﻤﺎ‬‫دل ﻋﻠﯿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺆﯾـﺪاﺗﻪ و ﺣﺚ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن ازﯾﺸـﺎن ﺑﺮ ﻓﺮض ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺸـﺮوﻃﺴﺖ ﺑﺒﻘﺎي اﯾﺸﺎن ﺑﺮ اﺗﺒﺎع ﺛﻘﻠﯿﻦ و‬‫رﮐـﻮب ﺳـﻔﯿﻨﻪ و اﻋـﺘﺮاف ﺑـﺎﻓﺘﺮاض ﻃـﺎﻋﺖ اﻫﻠـﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم و اﻓﻀـﻠﯿﺖ و اﻋﻠﻤﯿﺖ اﯾﺸـﺎن ﮐﻤـﺎ ﻫـﻮ ﻣـﺪﻟﻮل اﻻﯾـﺎت اﻟﻤﺘﻀـﺎﻓﺮة و‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺘﮑﺎﺛﺮة اﻟﺘﯽ اﺷـﺮﻧﺎ اﻟﯽ ﻃﺮف ﻣﻨﻬﺎ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﭘﺲ ﻫﺮﮔﺰ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺴـﺒﺐ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻮد ﻓﯽ ﺣﺎل ﻣﻦ اﻻﺣﻮال در ﻣﻀـﻤﺎر ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺷﻖ ﻏﺒﺎر ﻫﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﭼﻪ‬‫ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﺸﺎرك و ﻣﺴﺎوي و ﻣﻘﺎﺑﻞ و ﻣﻮازي اﯾﺸﺎن ﺷﻮﻧﺪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﯾﺸﺎن ﺑﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم از ﯾﮏ‬‫ﺑﺎب ﺗﺼﻮر ﮐﺮده ﺷﻮد ﻣﺎ ﻫﺬا اﻻ زﻋﻢ اﻫﻞ اﻟﻨﺼﺐ و اﻟﻌﺪوان و رﺟﻢ اوﻟﯽ اﻟﺒﻐﻀﺎء و اﻟﺸﻨﺌﺎن ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ آﻧﭽﻪ ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﺑﺎﺑﺴﺖ‬‫و اﻗﺮأﮐﻢ أﺑﯽ و اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻣﻌﺎذ‬‫ﻧﯿﺰ ازﯾﻦ ﺑﺎب ﭘﺲ ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺪﺳـﯿﺲ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ اوﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﺼـﯿﺮﺗﯽ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ‬‫ﻣﻘﺼﻮد اﺻﻠﯽ وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ازﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﭘﺮ ﺗﺰوﯾﺮ ﮐﻪ در ﻧﮑﺘﻪ ﺳﺎﺑﻌﻪ آورده ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫را از ﻣﺤﻞ ﻋﻈﯿﻢ و ﻣﺮﻗﺐ ﻓﺨﯿﻢ آن اﻧﺪازد و ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻗﺒﯿﺤﻪ و ﻣﺼـﻨﻮﻋﺎت ﻓﻀـﯿﺤﻪ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺣﻖ آﺣﺎد اﺻﺤﺎب‬‫ﺳـﺎﺧﺘﻪ و ﭘﺮداﺧﺘﻪاﻧـﺪ ﺑﺮاﺑﺮ ﺳـﺎزد ﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮن اﯾﺰد ﻣﻨﻌـﺎم ﮐﻪ ﻣﻤﯿﺰ اﻟﻨﻮر ﻣﻦ اﻟﻈﻼـﻣﺴﺖ اﺑﺎﻃﯿﻞ ﺟﺎﺣـﺪﯾﻦ و اﺿﺎﻟﯿﻞ ﻣﻌﺎﻧـﺪﯾﻦ را ﻣﺎﺣﯽ و‬‫ﻋـﺎﻓﯽ ﺳﺖ و ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺮاي ﺗﻤﯿﯿﺰ ﺣﻖ از ﺑﺎﻃـﻞ و اﻓﺮاز ﺣﺎﻟﯽ از ﻋﺎﻃﻞ رﺷـﺤﺎت أﻗﻼم اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﺎ‬‫ﭘﺮده از روي ﺗﺰوﯾﺮ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻐﺮﯾﺮ و ﺗﻠﻤﯿﻊ او ﺑﺮاﻧـﺪاﺧﺘﯿﻢ و ﺑﻨﻘﺾ ﻓﻘﺮات و رد ﮐﻠﻤـﺎت او ﺗﺴﻮﯾﻼﺗﺶ را ﺑﺨﺎك ﺑﺮاﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﯿﻢ و ﺑﯿﺎن‬‫ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﺎ ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت وﺿﺎﻋﯿﻦ و اﮐﺬوﺑﺎت ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﮐﻪ در ﺑﺎب‬‫اﺻـﺤﺎب اﺧﺘﻼق ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و ﺑﺮ ﻓﺮض ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ از ﻣﻔﺎد و ﻣﻮداي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺆﯾﺪاﺗﺶ ﺗﺎ‬‫ﺑﻤﻔﺎد و ﻣﻮداي اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎرده و ﻣﮑـﺬوﺑﺎت ﺷﺎرده ﺑﻮن ﺑﻌﯿﺪ و ﺳّﺪ ﺳﺪﯾﺪﺳﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ از ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﺳﺎﺑﻘﻪ‬‫و ﺗﺸـﺮﯾﺤﺎت ﺳﺎﻟﻔﻪ ﻣﺎ ﺧﺼﻮﺻﺎ آﻧﭽﻪ ﺑﺠﻮاب ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﻣﺮﻗﻮم ﻧﻤﻮدﯾﻢ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﺎدﻧﯽ ﺗﺎﻣﻞ در ان‬‫واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ ﺑﺎﻣﺘﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 347‬از ‪431‬‬‫ﮐﻪ اﻗﺮأ ﺑﻮدن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻣﻌـﺎذ ﺑﺤﻼـل و ﺣﺮام ﻫﻢ از آﻧﺠـﺎ ﺑﺮداﺷـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﻮﺿﻮع و ﯾﮑﺴـﺮ ﻣﺨﺘﻠﻖ و‬‫ﻣﺼﻨﻮﻋﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪485 :‬‬‫و اﺻـﻼ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺮاي آن ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮد ﻣﯿﺪان ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﻗﺮأ ﺑﻮدن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﻣﻌﺎذ‬‫ﺑﺤﻼل و ﺣﺮام را ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻢ از ﮐﻢ ﯾﮏ ﻃﺮﯾﻖ ﺻﺤﯿﺢ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از ﻏﻮاﺋﻞ ﺟﺮح و ﻗﺪح ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻃﻮﻻﻧﯽ‬‫ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ‬‫ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﯾـﺎ از ﺧـﺎرج آن ﺑﺨﺒﺮ دﯾﮕﺮ اﺛﺒﺎت اﯾﻦ دو اﻣﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﻧﯽ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ و اﯾﻦ و ﮔﻤﺎن ﻣﺒﺮ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض اﺛﺒﺎت اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﺤﺎل‬‫اوﻟﯿﺎي ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎن ﺑﺴﻼﻣﺖ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺮد ﭼﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻋﺪم ﺛﺒﻮت‬‫ﺣﺪﯾﺚ ارﺣﻢ اﻣﺘﯽ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺛﺒﻮت ﻣﻘـﺪوﺣﯿﺖ آن ﻣﺒﻄﻼـت و ﻣﺴـﻘﻄﺎت اﯾﻦ دو ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص ﺑﻨﺼﻮص و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﺋﻤﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و رواﯾﺎت و‬‫اﺧﺒﺎر ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺑﻤﻌﺮض اﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺷﺪ و ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﺗﻮﺿـﯿﺢ و ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده آﻣﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﺣﺮف اﻗﺮأﯾﺖ أﺑﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻌـﺎذ ﺑﺤﻼـل و ﺣﺮام ﭼﻨـﺎن ﺳﺎﻗﻂ از درﺟﻪ اﻋﺘﺒﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ و آن ﻫﻢ ﺑﻤﻌﺎرﺿﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﺮم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﻧﯿﻘﻪ و ﺗـﺪﻗﯿﻘﺎت رﺷـﯿﻘﻪ اﺋﻤﻪ ﺳـﻨّﯿﻪ ﮐﻪ در ﺑﺎب ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﻣﺎ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ آن را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﺪ ﺑﻌﻠﻢ ﯾﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ در اﻋﻼي‬‫ﻣﺮاﺗﺐ رﻓﻌﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و دﻟﯿـﻞ واﺿـﺢ اﻓﻀـﻠّﯿﺖ و اﻋﻠﻤّﯿﺖ و ﻋﺼـﻤﺖ و اﻣـﺎﻣﺖ و اﻓﺘﺮاض ﻃـﺎﻋﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﻫﺴﺖ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﺨﺘﻠﻘﺎت ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺂن اﻧﺪاﺧﺘﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪486 :‬‬‫ﻃﺎﻣﺎت و ﺧﺰﻋﺒﻼت ﺣﺴﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت و اﻓﺎدات ﺧﻮد ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ دﻻﻟـﮥ و ﻣﺪﻟﻮﻻ ﭼﻨﺎن ﭘﺴﺖ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺛﺒﻮت ﻫﻢ‬‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ارﺑﺎب ﻧﻈﺮ و اﻋﺘﺒﺎر و ﻻﺋﻖ اﺣﺘﻔﺎل اﺻـﺤﺎب ﺗﺒﺼﺮ و اﺳﺘﺒﺼﺎر ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻢ ﺳﻨﮓ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﮔﺮداﻧﯿﺪه آﯾﺪ ﻓﺎﻧﻪ ﻇﺎﻫﺮ اﻟﺒﻄﻼن و اﻟﻔﺴﺎد و دون اﺛﺒﺎﺗﻪ ﺧﺮط اﻟﻘﺘﺎد و ﺿـﺮب اﻻﺳﺪاد ﺗﻨﺒﯿﻪ ﯾﻌﺠﺐ ﮐﻞ ﻧﺒﯿﻪ از اﻓﺎده ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در‬‫ﻧﮑﺘﻪ ﺳـﺎﺑﻌﻪ ﮐﻪ ﻋﺒـﺎرﺗﺶ آﻧﻔﺎ ﻣﻨﻘﻮل ﺷـﺪه واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ از ﺟﻤﻠﻪ آن ﻋﻠﻤﺎ و ﻗﺮا ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺪون اﯾﺸﺎن اﻧﺘﺸﺎر دﯾﻦ‬‫ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋـﺎﻟﻢ در آﻓﺎق ﻣﺘﺼﻮر ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﯿﺰ واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ او از ان ﺟﻤﺎﻋﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﯾﺸﺎن را ﺟﺎري ﻧﻤﻮده ﺗﺎ ﺣﺚ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ اﺧﺬ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮآن ازﯾﺸﺎن و ﻧﯿﺰ واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮدد‬‫ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ‬‫اﻗﺮأﮐﻢ أﺑﯽ‬‫ﮐﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﺒﺎرك آن ﺣﻀـﺮت در ﺣﻖ اﺑّﯽ ﺟﺎري ﺷﺪه ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﺟﺎزت ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮاي او ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻣﻘﺼﻮد آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﻌﻢ از ان اﯾﻨﺴﺖ‬‫ﮐﻪ ﻗﻮﻣﯽ ﮐﻪ رﺟﺎل را ﺑﺎﻗﻮال ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ ﺑﺎري اﻗﻮال را ﺑﺮﺟﺎل ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ را ﺣﻀﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ﺛﺎﻧﯽ ﭼﻨﺎن دﺳـﺘﺨﻮش ﺗﺬﻟﯿﻞ و ﺗﻮﻫﯿﻦ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮد ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻨﻈﻠﮥ ﻗﺎل‬‫اﺗﯿﻨـﺎ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻟﻨﺘﺤـﺪث إﻟﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎم ﻗﻤﻨﺎ و ﻧﺤﻦ ﻧﻤﺸـﯽ ﺧﻠﻔﻪ ﻓﺮﻫﻘﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﺘﺒﻌﻪ ﻓﻀـﺮﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻟـﺪّرة ﻗﺎل ﻓﺎﺗﻘﺎه ﺑـﺬراﻋﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣـﺎ ﺗﺼـﻨﻊ ﻗﺎل او ﻣﺎ ﺗﺮي ﻓﺘﻨـﮥ ﻟﻠﻤﺘﺒﻮع ﻣﺬﻟّـﮥ ﻟﻠﺘﺎﺑﻊ اﺧﺮﺟﻪ اﻟـﺪارﻣﯽ اﻧﺘﻬﯽ و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟـﮥ اﻟﺨﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ اﻟـﺪارﻣﯽ ﻋﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﻨﻈﻠـﮥ ﻗﺎل اﺗﯿﻨﺎ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻟﻨﺘﺤﺪث إﻟﯿﻪ ﻓﻠﻤﺎ ﻗﺎم ﻗﻤﻨﺎ و ﻧﺤﻦ ﻧﻤﺸـﯽ ﺧﻠﻔﻪ ﻓﺮﻫﻘﻨﺎ ﻋﻤﺮ ﻓﺘﺒﻌﻪ ﻓﻀـﺮﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻟﺪّرة ﻗﺎل ﻓﺎﺗﻘﺎه‬‫ﺑﺬراﻋﯿﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﺎ ﺗﺼﻨﻊ ﻗﺎل او ﻣﺎ ﺗﺮي ﻓﺘﻨﮥ ﻟﻠﻤﺘﺒﻮع ﻣﺬﻟﮥ ﻟﻠﺘﺎﺑﻊ ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻣﻊ اﺗﺒﺎع ﺧﻮد راه‬‫ﻣﯽرﻓﺖ ﻧﺎﮔﺎه ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺎو ﺑﺮﺧﻮردﻧﺪ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ از ﺳﻮء اﺗﻔﺎق اﺗﺒﺎع ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﻧﻤﻮد اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻄﯿﺮ ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 348‬از ‪431‬‬‫ﭼﻨﺎن ﻧﺎﮔﻮار آﻣـﺪ ﮐﻪ ﺑﯽﻣﺤﺎﺑﺎ او را ﺑـﺪّره زدﻧﺪ آن ﺑﯿﭽﺎره ﭼﻮن ﻣﺎﻧﻌﯽ و ﺣﺎﺟﺰي ﻧﺪاﺷﺖ و ﺑﻐﺘﮥ درﯾﻦ ﺑﻼ ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪه ﺑﻮد ﻧﺎﭼﺎر ﺗﺎزﯾﺎﻧﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ را ﺑﺮ ذراﻋﯿﻦ ﺧـﻮد ﮔﺮﻓﺖ و ﻫﺮ دو دﺳﺖ ﺧـﻮد را ﺳـﭙﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺳـﺎﺧﺖ و ازﯾﻦ ﻣـﺎﺟﺮاي ﻏﺮﯾﺐ ﺗﻌﺠﺐ و ﺷـﮕﻔﺖ ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻣﺎ ﺗﺼـﻨﻊ اﺳـﺘﻔﺴﺎر ﭘﺮ اﺳـﺘﻨﮑﺎر ﻧﻤﻮد ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ در ﺟﻮاب آن ﻋﺬر ﺑﺪﺗﺮ از ﮔﻨﺎه آوردﻧﺪ و اﺗﺒﺎع او را ﻓﺘﻨﻪ ﻣﺘﺒﻮع و ﻣﺬﻟﺖ ﺗﺎﺑﻊ‬‫واﻧﻤﻮده ﻣﺴـﻠﮏ ﻓّﺮ ﻣﻦ اﻟﻤﻄﺮ و وﻗﻒ ﺗﺤﺖ اﻟﻤﯿﺰاب ﺑﺄﺷـﻨﻊ وﺟﻮه ﺳﭙﺮدﻧـﺪ و ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﻘـﺎم دﯾﮕﺮ از ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ زﯾﺎدهﺗﺮ در ﭘﯽ‬‫ﺣﻂ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻓﺘﺎده ﺑﺘﺴﻮﯾﻪ آن ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺑﺎرده در ﺣﻖ اﺻﺤﺎب داد رﻗﺎﻋﺖ داده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺜﻼ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪487 :‬‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻘﺮوﻧﺴﺖ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪوا و ﺣـﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ و ﻗﻤﯿﺺ و در ﺷﺎن ﻏﯿﺮ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد و ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﻣﻌﺎذ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﻣﺒﺸـﺮاﻧﺪ ﺑﻌﻠﻢ و اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم ازﯾﺸﺎن اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺨﺮم‬‫اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺨﺪوﺷـﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي ﻣﻘﺮوﻧﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴـﯿﺎر در ﺣﻖ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫اوﻻ ورود اﺣﺎدﯾﺚ داﻟﻪ ﺑﺮ ﻓﻀﻞ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﺛﺎﻧﯿﺎ ورود اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺷـﯿﺨﯿﻦ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﻤﻨﻮع‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و آﻧﭽﻪ روات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ درﯾﻦ ﺑـﺎب رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺤـﺪ ﺛﺒﻮت ﻧﺮﺳـﯿﺪه و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮاﻟﺴﺖ ﻧﻤﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﺮوﻧﺴﺖ ﺑﯿﮏ ﺣﺪﯾﺚ در ﺣﻖ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﯾﺎ اﺣﺪ اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻘﺮون ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎر ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ‬‫دوم آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﺮوي و ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﻫﯿـﭻ ﺣـﺪﯾﺜﯽ در ﻋﻠﻢ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ در رواﯾﺖ و اﺛﺒـﺎت آن اﺷـﺘﺮاك داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺣﺮف ﻣﻘﺮوﻧﯿﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑـﺎ ﺣـﺪﯾﺜﯽ ازﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‬‫اﺣﺎدﯾﺚ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﺧﻮد را ﺑﺮﻗﺎﻋﺖ ﻣﻘﺮون و ﺑﺸـﻨﺎﻋﺖ ﻣﻄﻌﻮن ﺧﻮاﻫـﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ذﮐﺮ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻣﻘﺎم ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫اﻗﺘـﺪوا را ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯽ ﻣﺠﻠـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و در‬‫ﺳﻘﻮط و اﻧﺨﺰال و وﻫﻦ و اﺧﺘﻼـل ﺑﺤـﺪي رﺳـﯿﺪه ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ و اﺟﻠﻪ و اﻓﺎﺧﻢ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺧﻮد آن را ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻮﻫﻮن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻣﻌﺘﺮف ﺑﻮﺿﻊ آن ﺷـﺪه درﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﻣﺴـﻠﮏ اﻧﺼﺎف ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺼﻨﻮع و ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻇﻬﺎر ﻣﻘﺮوﻧﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎن ﻣﺤﻞ ﺷﺮم و ﻣﻘﺎم آزرﻣﺴﺖ و ﻟﮑﻦ‬‫إذا ﻟﻢ ﺗﺴـﺘﺤﯽ ﻓﺎﺻـﻨﻊ ﻣـﺎ ﺷـﺌﺖ و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠـﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﻋﻠﻮ ﺣﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﺰم اﻟﻈﺎﻫﺮي ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﻨﻘـﺪﯾﻦ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ اﺳﺖ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺣـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا را ﻏﯿﺮ ﺻـﺤﯿﺢ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺑﮑﻤـﺎل اﯾﻀﺎح و اﻓﺼﺎح دﺳﺖ از‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺬب ﺻﺮاح ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣﻠﻞ و ﻧﺤﻞ اﺑﻦ ﺣﺰم در ﺑﺤﺚ اﺳﺘﺨﻼف اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺮﻗﻮﻣﺴﺖ و اﯾﻀﺎ ﻓﺎن اﻟﺮواﯾﮥ ﻗﺪ‬‫ﺻﺤـﺖ ﺑـﺎن اﻣﺮأة ﻗـﺎﻟﺖ ﯾـﺎ رﺳـﻮل اﻟﱠﻠﻪ أ رأﯾﺖ ان رﺟﻌﺖ و ﻟﻢ اﺟـﺪك ﮐﺎﻧﻬـﺎ ﺗﺮﯾـﺪ اﻟﻤـﻮت ﻗـﺎل ﻓـﺎت أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ و ﻫـﺬا ﻧﺺ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﺳﺘﺨﻼف أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و اﯾﻀﺎ ﻓﺎن اﻟﺨﺒﺮ ﻗﺪ ﺟﺎء ﻣﻦ اﻟﻄﺮق اﻟﺜﺎﺑﺘﮥ‬‫ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل ﻟﻌﺎﺋﺸـﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻓﯽ ﻣﺮﺿﻪ اﻟﺬي ﺗﻮﻓﯽ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻟﻘﺪ ﻫﻤﺖ ان اﺑﻌﺚ اﻟﯽ اﺑﯿﮏ و‬‫اﺧﯿﮏ ﻓﺎﮐﺘﺐ ﮐﺘﺎﺑﺎ و اﻋﻬﺪ ﻋﻬﺪا ﻟﮑﯿﻼ ﯾﻘﻮل ﻗﺎﺋﻞ اﻧﺎ اﺣﻖ او ﯾﺘﻤﻨﯽ ﻣﺘﻤﻦ و ﯾﺎﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪488 :‬‬‫اﻻ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ‬‫و روي اﯾﻀﺎ و ﯾﺎﺑﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻟﻨﺒّﯿﻮن اﻻ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ‬‫ﻓﻬﺬا ﻧﺺ ﺟﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﺳـﺘﺨﻼﻓﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼﻠﻮة و اﻟّﺴﻼم أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻋﻠﯽ وﻻﯾﮥ اﻻﻣﮥ ﺑﻌﺪه ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﻤﺪ و ﻟﻮ أﻧّﻨﺎ ﻧﺴﺘﺠﯿﺰ اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ و اﻻﻣﺮ اﻟﺬي‬‫ﻟﻮ ﻇﻔﺮ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﻣﻨﺎ ﻃﺎروا ﺑﻪ ﻓﺮﺣﺎ او اﺑﻠﺴﻮا اﺳﻔﺎ ﻻﺣﺘﺠﺠﻨﺎ ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 349‬از ‪431‬‬‫روي اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻣﺤﻤـﺪ و ﻟﮑﻨﻪ ﻟﻢ ﯾﺼـﺢ و ﯾﻌﯿـﺬﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺼـﺢ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺸﺎرت ﻓﻮاﺋـﺪ ﻋﺪﯾـﺪه و ﻋﻮاﺋـﺪ ﺳﺪﯾﺪه‬‫واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد اوﻟﯽ آﻧﮑﻪ ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑـﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﭼﻨـﺎن دﻟـﺪاده ﺧﻼـﻓﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮﺳﺖ ﮐﻪ از راه ﺧﻼف و‬‫ﺷﻘـﺎق ﺟﻤﻬﻮر اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﮔﻤﺎن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺑﻨﺺ ﺟﻠﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ‬‫ﻧﻤﻮده و ﺑﺮاي اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﺸﻮم دﺳﺖ ﺑـﺪاﻣﻦ ﺑﻌﺾ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﭘﺎرﯾﻨﻪ اﺳـﻼﻓﺶ زده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا‬‫ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪه و ﺑﺎ آﻧﮑﻪ ذﮐﺮش ﺑﻤﯿﺎن آورده ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ آن را ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺘﺠﺎج واﻧﻤﻮده ﺛﺎﻧﯿﻪ آﻧﮑﻪ از ان ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮد‬‫ﮐﻪ اﮔﺮ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺗـﺪﻟﯿﺲ را ﺟﺎﺋﺰ ﻣﯽداﻧﺴﺖ اﻟﺒﺘﻪ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا ﻣﯽﮐﺮد و ازﯾﻨﺠﺎ ﻣﺤﻘﻖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫دﯾﮕﺮ ﮐﺒﺎر اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا را دﺳﺖآوﯾﺰ ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺮ ان ﻧﺎزﺷـﻬﺎي ﺑﯿﺠﺎ دارﻧﺪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎرﺷﺎن از ﺳﺮ ﺗﺎ ﭘﺎ ﺑﺮ ﺗﺪﻟﯿﺲ و‬‫ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﺗﺪﺳـﯿﺲ و ﺗﻌﻤﯿﺴـﺴﺖ ﺛﺎﻟﺜﻪ آﻧﮑﻪ از ان ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻣﺘﻀﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا ﺻـﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻌﺪ ﺗﻨﺼﯿﺺ و ﺗﺼﺮﯾﺢ‬‫اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻌـﺪم ﺻـﺤﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﻤـﺎرت ﺗـﺪﻟﯿﺲ و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و دﯾﮕﺮ اﺳـﻼف او ﺑﺨﺎك ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﯽﺷﻮد و ﺑﻨﺎي ﺗﺨـﺪﯾﻊ و‬‫ﺗﻠﻤﯿﻌﺸـﺎن ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺑﺂب ﻣﯽرﺳـﺪ راﺑﻌﻪ آﻧﮑﻪ از ان ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﻣﺘﺒﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺰم ﺣـﺪﯾﺚ اﻗﺘـﺪا را ﺑﺤـّﺪي ﺳﺎﻗﻂ ﻋﻦ اﻻﻋﺘﺒﺎر‬‫ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ از اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﭘﻨﺎه ﺑﺨﺪا ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ و راه ﮐﻤﺎل ﺗﻔﺼـﯿﺢ و ﺗﻘﺒﯿﺢ او ﻣﯽﭘﻮﯾﺪ و ﭼﺮا ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﺰد اﺑﻦ ﺣﺰم ﺑﻨﺎي‬‫اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺂن ﺑﺮ ﺗﻠﺒﯿﺴـﺴﺖ و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﮐﺎر اﺑﻠﯿﺴـﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ وﺳﺎوﺳﻪ و ﻧﺰﻋﺎﺗﻪ و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﭘﯽ ﺗﻮان ﺑﺮد ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫دﯾﮕﺮ ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪا ﺑﺎرﺑﺎر ﻣﯽﻧﺎزﻧﺪ و ﻧﻘﺪ ﺟﺎﻧﻬﺎي ﺷـﯿﺮﯾﻦ ﺧﻮد ﺑﺮﯾﻦ ﻟﻌﻮق اﺑﻠﯿﺲ ﻣﯽﺑﺎزﻧﺪ ﺑﭽﻪ ﺣﺪ راه اﺗﺒﺎع‬‫اﺑﻠﯿﺲ ﻣﯽروﻧـﺪ و ﭼﻪ ﻗﺪر ﻣﺼﺪر اﻓﻌﺎل ﻗﺎﺑﻞ اﺳـﺘﻌﺎذه ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ذﮐﺮ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺎﺷـﯽ از رﻗﺎﻋﺖ ﻇﺎﻫﺮه و ﺧﻼﻋﺖ ﺑّﯿﻨﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺜﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻨﻘﻞ‬‫آن ﻣﺘﻔﺮد ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺑﺨﻼف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ در ﻧﻘﻞ و اﺛﺒﺎت آن اﻋﻼم ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﺘﻔﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ ﭘﺲ ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ و ادﻋﺎي ﻣﻘﺮوﻧﯿﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺂن از ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﺸﻌﻪ ﺳﺨﯿﻔﻪ و ﺟﺰاﻓﺎت ﺑﺎرده رﮐﯿﮑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺳﻨﺪ‬‫ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻋﻤﺪه اﺳﺎﻧﯿﺪ آن ﮐﻪ ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪489 :‬‬‫اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ ﻣـﺪار آن ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺑﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣﻤﺰه ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب زﻫﺮﯾﺴﺖ و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﻘﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺜﺎﻟﺐ‬‫ﺟ ﺴﯿ ﻤ ﻪ ﻣﺘ ﺼ ﻒ ﻣ ﯽ ﺑ ﺎ ﺷﻨ ﺪ‬‫ﻣﺪح ﺣﺪﯾﺚ »رؤﯾﺎي ﻟﺒﻦ« و ﻣﻄﺎﻋﻦ راوﯾﺎن آن‬‫اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﻣـﺪار اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺑﺮﯾﻦ رﺟﺎﻟﺴﺖ ﭘﺲ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي ﺗﻤﻬﯿﺪ ﮐﻼم و‬‫ﺗﺒﮑﯿﺖ ﺧﺼﺎم ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸـﺒﻪ اﻟﺴـﻤﺮ ﺑﻌﯿﻮن اﻟﻔﺎﻇﻬﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺑﺨﺎري در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻔﯿﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻠﯿﺚ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻋﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ان اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗـﺎل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ اﺗﯿﺖ ﺑﻘـﺪح ﻟﺒﻦ ﻓﺸـﺮﺑﺖ ﺣﺘﯽ اﻧﯽ ﻻري اﻟّﺮي ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻇﻔﺎري ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀـﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄﺎب ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ اّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ در ﺑﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺼـﻠﺖ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ اﻟﮑﻮﻓﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ اﻟﻤﺒﺎرك ﻋﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺣﻤﺰة ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ ﺷﺮﺑﺖ ﯾﻌﻨﯽ اﻟﻠﺒﻦ ﺣﺘﯽ اﻧﻈﺮ اﻟﯽ اﻟّﺮي ﯾﺠﺮي ﻓﯽ ﻇﻔﺮي او ﻓﯽ اﻇﻔﺎري ﺛﻢ ﻧﺎوﻟﺖ ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 350‬از ‪431‬‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب ﺗﻌﺒﯿﺮ اﻟﺮؤﯾﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﻟﻠﺒﻦ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪان اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﯾﻮﻧﺲ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ان اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ اﺗﯿﺖ ﺑﻘﺪح ﻟﺒﻦ ﻓﺸـﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ اﻧﯽ ﻻري اﻟّﺮي ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻇﻔﺎري ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀـﻠﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ اّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎب إذا ﺟﺮي اﻟﻠﺒﻦ ﻓﯽ اﻃﺮاﻓﻪ او اﻇﺎﻓﯿﺮه‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺣﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ اﺗﯿﺖ ﺑﻘـﺪح ﻟﺒﻦ ﻓﺸـﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ اﻧﯽ ﻻري اﻟﺮّي‬‫ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻃﺮاﻓﯽ ﻓﺎﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﺣﻮﻟﻪ ﻓﻤﺎ أّوﻟﺖ ذﻟﮏ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب ﺗﻌﺒﯿﺮ اﻟﺮؤﯾﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب إذا اﻋﻄﯽ ﻓﻀﻠﻪ ﻏﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﻨﻮم‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﻟﻠﯿﺚ ﻋﻦ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﺧﺒﺮﻧﯽ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ اﺗﯿﺖ ﺑﻘﺪح ﻟﺒﻦ ﻓﺸﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ اﻧﯽ ﻻري اﻟﺮّي ﯾﺠﺮي ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﻪ ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ‬‫ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب ﺗﻌﺒﯿﺮ اﻟﺮؤﯾﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﻟﻘﺪح ﻓﯽ اﻟﻨﻮم‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻗﺘﯿﺒﮥ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻠﯿﺚ ﻋﻦ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻋﻦ ﺣﻤﺰة ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪490 :‬‬‫اﺗﯿﺖ ﺑﻘﺪح ﻟﺒﻦ ﻓﺸﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﺑﺼـﺮاﺣﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺑﺨﺎري ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺨﺒﺮ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﺰﻫﺮي ﻣﯽﺷﻮد و زﻫﺮي آن را ﺑﺴﻮي ﺣﻤﺰه‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺳﻨﺎد ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و او از اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﻣﻮﺻﻮم ﺑﻤﺜﺎﻟﺐ و ﻣﺘﺴﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﯾﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ‬‫ﻧﺰد ارﺑﺎب ﻧﺼـﻔﺖ اﺻـﻼ ﺟﺎي ﺗﺮدد و ارﺗﯿﺎب ﻧﯿﺴﺖ اﻣﺎ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﭘﺲ ﻗﻮادح ﻣـﺪﻫﺸﻪ و ﻣﺨﺎزي ﻣﻮﺣﺸﻪ او در ﻣﻘﺎم ﻗـﺪح ﻣﻔﺴـﺮﯾﻦ اﻫﻞ‬‫ﺳﻨﺖ از ﮐﺘـﺎب اﺳـﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤﺎم ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺗﻤﺎم ﻣﺒﯿﻦ ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ را ﺧﺼﻮﺻﺎ در‬‫ﺣﻖ ﻋﻤﺮ ﻗﺎﺑﻞ ادﻧﯽ اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺪاﻧـﺪ و ﮐﻤﺎل رﻗﺎﻋﺖ ﺧﻮد را ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﺑﺮﺳﺎﻧـﺪ اﻣﺎ ﺣﻤﺰه ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﭘﺲ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ در ﻗﺪح و‬‫ﺟﺮح او ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ از اوﻻد اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻮد و در زﻣﺮه آن ﻣﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺒﺎﯾﻌﯿﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻟﻌﯿﻦ اﻧﺴﻼك داﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آن ﻣﻠﻌﻮن ﺑﺮﺑﯿﻊ ﺧﺪا و رﺳﻮل‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮده ﺑﻮدﻧـﺪ و اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﯾﺸﺎن را از ﻧﻘﺾ ﺑﯿﻌﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﻣﺎﻧﻊ آﻣﺪه ﺑﻮد ﺧﻮد ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮﯾﺶ‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب إذا ﻗﺎل ﻋﻨﺪ ﻗﻮم ﺷﯿﺌﺎ ﺛﻢ ﺧﺮج ﻓﻘﺎل ﺑﺨﻼﻓﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﻗﺎل ﻟﻤﺎ ﺧﻠﻊ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺟﻤﻊ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺣﺸـﻤﻪ و وﻟﺪه‬‫ﻓﻘﺎل اﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﯾﻨﺼﺐ ﻟﮑﻞ ﻏﺎدر ﻟﻮاء ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ و اﻧﺎ ﻗﺪ ﺑﺎﯾﻌﻨﺎ ﻫﺬا اﻟﺮﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻊ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ و‬‫اﻧﯽ ﻻـ اﻋﻠﻢ ﻏـﺪرا اﻋﻈﻢ ﻣﻦ ان ﯾﺒـﺎﯾﻊ رﺟﻞ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻊ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﺛﻢ ﯾﻨﺼﺐ ﻟﻪ اﻟﻘﺘﺎل و اﻧﯽ ﻻ اﻋﻠﻢ اﺣـﺪا ﻣﻨﮑﻢ ﺧﻠﻌﻪ و ﻻ ﺑﺎﯾﻊ ﻓﯽ ﻫـﺬا‬‫اﻻﻣﺮ اﻻ ﮐﺎﻧﺖ اﻟﻔﯿﺼﻞ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﯿﻨﻪ‬‫اﻣـﺎ اﺑـﻦ ﺷـﻬﺎب زﻫﺮي ﭘﺲ ﻣﻄـﺎﻋﻦ ﻋﻈﯿﻤـﻪ و ﻣﺜـﺎﻟﺐ ﺟﺴـﯿﻤﻪ او ﺑﯿﺶ از آﻧﺴـﺖ ﮐﻪ در ﺣﺼـﺮ آﯾـﺪ و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺷـﻄﺮي از ان در ﮐﺘـﺎب‬‫ﻣﺴﺘﻄﺎب ﺗﺸﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﺟﻨﺎب واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ اﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﻪ ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪه ﻟﯿﮑﻦ ﻧﺤﯿﻒ ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺤﺴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﻌﻀﯽ از ان‬‫ﻣﺬﮐﻮر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﭘﺲ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ زﻫﺮي در زراﻓﻪ ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم داﺧﻞ ﺑﻮد و ﺑﺎﺳﺎءت ادب در‬‫ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب روي ﺧﻮد را ﺳﯿﺎه ﻣﯽﻧﻤﻮد ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﻫﺒﮥ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﻐﺪادي اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪491 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 351‬از ‪431‬‬‫ﺑﺎﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺪﯾﺪ در ﺷـﺮح ﻧﻬﺞ اﻟﺒﻼﻏﻪ در ذﮐﺮ اﻋﺪا و ﻣﻨﺤﺮﻓﯿﻦ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﻟﺰﻫﺮي ﻣﻦ اﻟﻤﻨﺤﺮﻓﯿﻦ‬‫ﻋﻨ ﻪ و‬‫روي ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷـﯿﺒﮥ ﻗﺎل ﺷـﻬﺪت ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺎذا اﻟﺰﻫﺮي و ﻋﺮوة ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﺟﺎﻟﺴﺎن ﯾﺬﮐﺮان ﻋﻠﯿﺎ ﻓﻨﺎﻻ ﻣﻨﻪ‬‫ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ اﻟّﺴﻼم ﻓﺠﺎء ﺣﺘﯽ وﻗﻒ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﻘﺎل اﻣﺎ اﻧﺖ ﯾﺎ ﻋﺮوة ﻓﺎن أﺑﯽ ﺣﺎﮐﻢ اﺑﺎك اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺤﮑﻢ ﻻﺑﯽ ﻋﻠﯽ‬‫اﺑﯿﮏ و اﻣﺎ ﻧا ﺖ ﯾﺎ زﻫﺮي ﻓﻠﻮ ﮐﻨﺖ ﺑﻤﮑﮥ ﻻرﯾﺘﮏ ﮐﺒﺮ اﺑﯿﮏ‬‫و ادﻟﻪ واﺿـﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻻﺋﺤﻪ اﻧﺤﺮاف زﻫﺮي از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ اﺷﺘﻬﺎر و ﻇﻬﻮر و اﻧﺠﻼ‬‫و ﺳـﻔﻮر ﺳﺒﻘﺖ اﺳﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻﺤﺎب ﻧﻔﯽ ﻋﻠﻢ اﺳﻼم ﮐﺴﯽ ﻗﺒﻞ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﻪ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﺎﯾﻦ ﺻﻨﯿﻊ‬‫ﺷﻨﯿﻊ ﺗﺎّﺧﺮ اﺳـﻼم آﻧﺠﻨﺎب و ﺗﻘـﺪم اﺳـﻼم زﯾـﺪ را ﺑﺮ ﺟﻬﺎل اﻧﺬال ﺣﺎﻟﯽ ﻧﻤﻮده در ﺗﺨﺪﯾﻊ و اﺿـﻼﻟﺸﺎن ﻣﯽاﻓﺰود اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ ﻗﺮﻃﺒﯽ در‬‫اﺳﺘﯿﻌﺎب ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ ﻣﻌﻤﺮ ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل ﻣﺎ ﻋﻠﻤﻨﺎ اﺣـﺪا اﺳـﻠﻢ ﻗﺒﻞ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺣﺎرﺛﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق و‬‫ﻣﺎ اﻋﻠﻢ اﺣﺪا ذﮐﺮه ﻏﯿﺮ اﻟﺰﻫﺮي و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺜﺎﻟﺐ زﻫﺮي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او از ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻟﻌﯿﻦ ﻗﺎﺗﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻼ ﺗﺮدد‬‫و ﺗﺤﺸـﻢ و ﺑﻐﯿﺮ ﺗﺤﺮج و ﺗـﺎﺛﻢ رواﯾـﺖ ﻣﯽﮐﺮد و ﻫﺮﮔﺰ آن ﻇﻠﻤﻬـﺎي ﻧﺎﻣﺘﻨـﺎﻫﯽ را ﮐـﻪ از دﺳﺖ اﯾﻦ ﺷـﻘﯽ ﺑـﺪﺑﺨﺖ ﺑﺮ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎﻫﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ رﻓﺘﻪ ﻗﺎدح در ﻋـﺪاﻟﺖ او ﮔﻤﺎن ﻧﻤﯽﮐﺮد ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﺑﻮ اﺳﺤﺎق و ارﺳﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي و ﻗﺘﺎده ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺛﻘﮥ‬‫ﻗﺘﻠﻪ اﻟﻤﺨﺘﺎر ﺳﻨﮥ ‪ 65‬او ﺳﻨﮥ ‪ 65‬او ﺳﻨﮥ ‪ 67‬و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص‬‫اﻟﺰﻫﺮي اﺑﻮ ﺣﻔﺺ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﺳـﮑﻦ اﻟﮑﻮﻓـﮥ روي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و اﺑﻦ اﺑﻨﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﺣﻔﺺ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و‬‫اﺑﻮ اﺳـﺤﺎق ﻟا ﺴﺒﯿﻌﯽ و اﻟﻌﯿﺰار ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ و ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻣﺮﯾﻢ و ﻗﺘﺎدة و اﻟﺰﻫﺮي و ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺣﺒﯿﺐ و ﻏﯿﺮﻫﻢ و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺰرﺟﯽ‬‫در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗﺬﻫﯿﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ اﺑﯿﻪ و ﻋﻨﻪ اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل اﻟﻌﺠﻠﯽ ﺛﻘﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن‬‫ﻣﻦ ﻗﺘﻞ اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺛﻘـﮥ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﯾﻨﮑﻪ زﻫﺮي ﺑﺎ ﺳـﻼﻃﯿﻦ ﺟﻮر اﻋﻨﯽ ﺑﻨﯽ اﻣﯿﻪ ﮐﻪ از اﺷـﺪ ﻇﻠﻤﻪ ﻓﺠﺮه و اﺷـﻬﺮ ﻓﺴـﻘﻪ ﮐﻔﺮه ﺑﻮدﻧﺪ‬‫ﻣﺨـﺎﻟﻄﺖ ﻣﯽداﺷﺖ و ﺑﺮ اﻋﻤـﺎل ﻣﻨﮑﺮه ﻓﻈﯿﻌﻪ و اﻓﻌـﺎل ﻗﺒﯿﺤﻪ ﺷـﻨﯿﻌﻪ اﯾﺸﺎن ﺳـﮑﻮت ﻧﻤﻮده اﻋﻼم ﺧﻼﻋﺖ ﻣﯽاﻓﺮاﺷﺖ و ﺟﻮاﺋﺰ و ﺻـﻼت‬‫اﯾﺸﺎن را ﺑﻄﯿﺐ ﺧﺎﻃﺮ ﻗﺒﻮل ﻣﯽﻧﻤﻮد و از ذّم و ﻧﮑﻮﻫﺶ اﯾﺸﺎن ﮐﻪ داب دﯾﮕﺮ ﻣﻌﺎﺻـﺮﯾﻦ او راه ذﻫﻮل ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد و اﻗﺮان و اﻣﺜﺎل او ﮐﻪ از‬‫ﻋﻠﻤﺎء زﻫﺎد و ﻧﺒﻬﺎي ﻧﻘﺎد ﺑﻮدﻧﺪ درﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﻤﻮاﺧﺬه زﻫﺮي ﻣﯽﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ و ﺑﺮاي ﺳـﻬﺎم ﻣﻼم او را ﻫﺪف و ﻏﺮض ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ و ﻣﯿﻞ‬‫زﻫﺮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪492 :‬‬‫ﺳﻮي ﺑﻨﯽ اﻣﯿﻪ و ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ او ﺑﺎﯾﺸﺎن ﺑﺤﺪي رﺳﯿﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ آن ﺟﺒﺎﺑﺮه ﻫﻢ ﻣﯽﮔﺮدﯾﺪ و ﺗﻮﻟﯽ اﻋﻤﺎل از ان زراﻓﻪ ﻣﺘﻤﺮدﯾﻦ ﻣﺘﺴﻠﻄﯿﻦ‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﺴﻮي دﻧﯿﺎي دﻧﯿﻪﺷﺎن ﻣﯽﮔﺮوﯾـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ارﺑﺎب ﻧﻘـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ او را ﺑﻪ ﻧﮕﺎه اﺣﺘﻘﺎر ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ و ﺻﺎﺑﺮﯾﻦ و ﻣﺘﻮرﻋﯿﻦ ﻋﻠﻤﺎ را‬‫ﺑﺮاي ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ او ﻧﻤﯽﮔﺰﯾﻨﻨﺪ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﻫﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ادي ﻫﺸﺎم ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﺳـﺒﻌﮥ آﻻف‬‫دﯾﻨﺎر دﯾﻨﺎ و ﮐﺎن ﯾﺆدب وﻟﺪه و ﯾﺠﺎﻟﺴﻪ ﻗﻠﺖ وﻓﺪ ﻓﯽ ﺣﺪود ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻠﯿﻔﮥ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻓﺎﻋﺠﺐ ﺑﻌﻠﻤﻪ و وﺻـﻠﻪ و ﻗﻀﯽ دﯾﻨﻪ و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ اﻋﻤﺶ ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﮑﯽ اﻟﺤـﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﻗـﺎل اﺟﻮد اﻻﺳﺎﻧﯿـﺪ اﻻـﻋﻤﺶ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ‬‫ﻋﻠﻘﻤـﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻧﺴﺎن اﻻﻋﻤﺶ ﻣﺜﻞ اﻟﺰﻫﺮي ﻓﻘﺎل ﺗﺮﯾﺪ ﻣﻦ اﻻﻋﻤﺶ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺜﻞ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺰﻫﺮي ﯾﺮي اﻟﻌﺮض و اﻻﺟﺎزة و‬‫ﯾﻌﻤﻞ ﻟﺒﻨﯽ أﻣـّﯿ ﮥ و اﻻﻋﻤﺶ ﻓﻘﯿﺮ ﺻـﺒﻮر ﻣﺠﺎﻧﺐ ﻟﻠﺴـﻠﻄﺎن ورع ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﻘﺮآن و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ زﻫﺮي‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﻗـﺪ اﺑﺘﻠﯽ ﺑﺼـﺤﺒﮥ اﻻﻣﺮاء ﺑﻌﻠـﮥ اﻟﺪﯾﺎﻧـﮥ ﻟﻀـﺮورات ﻋﺮﺿﺖ ﻟﻪ و ﮐﺎن اﻗﺮاﻧﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﺰﻫﺎد ﯾﺎﺧـﺬون ﻋﻠﯿﻪ و ﯾﻨﮑﺮون‬‫ذﻟـﮏ ﻣﻨﻪ و ﮐـﺎن ﯾﻘﻮل اﻧـﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻓﯽ ﺧﯿﺮﻫﻢ دون ﺷـﺮﻫﻢ ﻓﯿﻘﻮﻟﻮن اﻻـ ﺗﺮي ﻣـﺎ ﻫﻢ ﻓﯿﻪ و ﺗﺴـﮑﺖ و ﻣﻄـﺎﻋﻨﯽ ﮐﻪ ازﯾﻦ اﺧﺘﻼط ﺟﺎﻟﺐ‬‫اﻻﻋﺘﺒـﺎط ﺑﺮاي زﻫﺮي ﺣﺎﺻـﻞ ﺷـﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮﯾﻦ اﺧﺒـﺎر و آﺛـﺎر وارده درﯾﻦ ﺑـﺎب در ﺣّﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺣﺘﺠﺎب ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 352‬از ‪431‬‬‫ﮐﺘﺎب ﭘﺮ ﻋﺘﺎب ﺑﻌﺾ اﺧﻮان زﻫﺮي ﮐﻪ ﺑﻨﺎم او ﺑﻐﺮض ازدﺟﺎر و اﺳـﺘﻌﺘﺎب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﻗﺎﺑﻞ دﯾﺪن و ﻻﺋﻖ ﺷﻨﯿﺪﻧﺴﺖ ﭼﻪ از ان ﺳﻮء ﺣﺎل و‬‫ﺧﺴـﺮان ﻣـﺂل زﻫﺮي ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﮔﺮدد اﺑﻮ ﺣﺎﻣـﺪ ﻏﺰاﻟﯽ در اﺣﯿـﺎء اﻟﻌﻠﻮم در ﮐﺘـﺎب اﻟﺤﻼـل و اﻟﺤﺮام ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤـﺎ ﺧـﺎﻟﻂ‬‫اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺴﻠﻄﺎن ﮐﺘﺐ اخ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ إﻟﯿﻪ ﻋﺎﻓﺎﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﺎك أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ ﻓﻘﺪ اﺻﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ ﻋﺮﻓﮏ ان ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و ﯾﺮﺣﻤﮏ اﺻـﺒﺤﺖ ﺷـﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﻗﺪ اﺛﻘﻠﺘﮏ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻤﺎ ﻓﻬﻤﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻋﻠﻤﮏ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﯿﺲ‬‫ﮐﺬﻟﮏ اﺧﺬ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﯿﺜﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻻ َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَﻧُﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ارﺗﮑﺒﺖ و و اﺧﻒ ﻣﺎ اﺣﺘﻤﻠﺖ اﻧﮏ اﻧﺴﺖ وﺣﺸـﮥ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﺳـﻬﻠﺖ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺒﻐﯽ ﺑﺪﻧّﻮك ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻮّد ﺣﻘﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮك‬‫ﺑﺎﻃﻼـ ﺣﯿﻦ ادﻧـﺎك اﺗﺨـﺬوك ﻗﻄﺒـﺎ ﺗـﺪور ﻋﻠﯿـﮏ رﺣﯽ ﻇﻠﻤﻬﻢ و ﺣﺒﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﻋﻠﯿﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ و ﺳـﻠﻤﺎ ﯾﺼـﻌﺪون ﻓﯿﻪ اﻟﯽ ﺿـﻼﻟﺘﻬﻢ‬‫ﯾـﺪﺧﻠﻮن ﺑـﮏ اﻟﺸﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﯾﻘﺘﺎدون ﺑﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼء ﻓﻤﺎ اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ ﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ اﺧـﺬوا‬‫ﻣﻨﮏ ﻓﯿﻤﺎ اﻓﺴﺪوا ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ دﯾﻨﮏ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻬﻢ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َأﺿﺎُﻋﻮا اﻟﱠﺼﻼَة‬‫اﻵﯾﮥ و اﻧﮏ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪493 :‬‬‫ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﻓﺪاو دﯾﻨﮏ ﻓﻘﺪ دﺧﻠﻪ ﺳﻘﻢ و ﻫﯿﺊ زادك ﻓﻘﺪ ﺣﻀﺮ ﺳﻔﺮ ﺑﻌﯿﺪ َو ﻣﺎ َﯾْﺨﻔﯽ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣِْﻦ َﺷْﯽٍء ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َو ﻻ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫و اﻟّﺴﻼم و ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ زﻣﺨﺸﺮي در ﮐﺸﺎف در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ﻻ َﺗْﺮَﮐﻨُﻮا ِإﻟَﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َﻓَﺘَﻤﱠﺴُﮑُﻢ اﻟﱠﻨﺎُر‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤـﺎ ﺧﺎﻟـﻂ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺴـﻼﻃﯿﻦ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ اخ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺎﻓﺎﻧـﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾـﺎك أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ ﻓﻘـﺪ اﺻـﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ‬‫ﻋﺮﻓﮏ ان ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺮﺣﻤﮏ اﺻﺒﺤﺖ ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا و ﻗﺪ اﺛﻘﻠﺘﮏ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺎ ﻓﻬﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻋﻠﻤﮏ ﻣﻦ ﺳﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ و ﻟﯿﺲ‬‫ﮐﺬﻟﮏ اﺧﺬ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﯿﺜﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻻ َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَﻧُﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان اﯾﺴـﺮ ﻣـﺎ ارﺗﮑﺒﺖ و اﺧﻒ ﻣـﺎ اﺣﺘﻤﻠﺖ اﻧﮏ اﻧﺴﺖ وﺣﺸـﮥ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﺳـّﻬﻠﺖ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻐﯽ ﺑـﺪﻧّﻮك ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻮّد ﺣﻘﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮك‬‫ﺑﺎﻃﻼ ﺣﯿﻦ ادﻧﺎك اﺗﺨـﺬوك ﻗﻄﺒﺎ ﺗـﺪور ﻋﻠﯿﮏ رﺣﯽ ﺑﺎﻃﻠﻬﻢ و ﺟﺴـﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﻋﻠﯿﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ و ﺳـّﻠﻤﺎ ﯾﺼـﻌﺪون ﻓﯿﮏ اﻟﯽ ﺿـﻼﻟﻬﻢ‬‫ﯾـﺪﺧﻠﻮن اﻟﺸـﮏ ﺑﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﯾﻘﺘﺎدون ﺑﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼء ﻓﻤﺎ اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ ﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ اﺧـﺬوا‬‫ﻣﻨـﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ اﻓﺴـﺪوا ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ دﯾﻨﮏ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌـِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َأﺿﺎُﻋﻮا اﻟﱠﺼﻼَة َو اﱠﺗَﺒُﻌﻮا‬‫اﻟﱠﺸَﻬﻮاِت َﻓَﺴْﻮَف َﯾﻠَْﻘْﻮَن َﻏﯿ‪‬ﺎ‬‫ﻓﺎﻧﮏ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﻓـﺪاو دﯾﻨﮏ ﻓﻘـﺪ دﺧﻠﻪ ﺳـﻘﻢ و ﻫﯿﺊ زادك ﻓﻘﺪ ﺣﻀـﺮ اﻟﺴـﻔﺮ اﻟﺒﻌﯿﺪ َو ﻣﺎ َﯾْﺨﻔﯽ‬‫َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣِْﻦ َﺷْﯽٍء ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َو ﻻ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫و اﻟّﺴـ ﻼم و ﻗـﺎل ﺳـﻔﯿﺎن ﻓﯽ ﺟﻬﻨﻢ واد ﻻـ ﯾﺴـﮑﻨﻪ اﻻ اﻟﻘﺮاء اﻟﺰاﺋﺮون ﻟﻠﻤﻠﻮك و ﻋﻦ اﻻوزاﻋﯽ ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷـﯽء اﺑﻐﺾ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﯾﺰور‬‫ﻋﺎﻣﻼ و ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻤﮥ اﻟﺬﺑﺎب ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺬرة اﺣﺴﻦ ﻣﻦ ﻗﺎري ﻋﻠﯽ ﺑﺎب ﻫﺆﻻء و‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ دﻋﺎ ﻟﻈﺎﻟﻢ ﺑﺎﻟﺒﻘﺎء ﻓﻘﺪ اﺣّﺐ ان ﯾﻌﺼﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ ارﺿﻪ‬‫و ﻟﻘـﺪ ﺳـﺌﻞ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻇـﺎﻟﻢ اﺷـﺮف ﻋﻠﯽ اﻟﻬﻼـك ﻓﯽ ﺑﺮّﯾـﮥ ﻫﻞ ﯾﺴـﻘﯽ ﺷـﺮﺑﮥ ﻣﺎء ﻓﻘﺎل ﻻ ﻓﻘﯿﻞ ﻟﻪ ﯾﻤﻮت ﻓﻘﺎل دﻋﻪ ﯾﻤﻮت و ﻃﯿﺒﯽ در‬‫ﮐﺎﺷﻒ ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ إذا ﻣﺪح اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻏﻀﺐ اﻟﺮب ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﻫﺘﺰ ﻟﻪ اﻟﻌﺮش ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻫﺘﺰ ﻟﻪ اﻟﻌﺮش اﻫﺘﺰاز اﻟﻌﺮش‬‫ﻋﺒـﺎرة ﻋﻦ وﻗﻮع اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ و داﻫﯿـﮥ دﻫﯿـﺎء ﻻـن ﻓﯿﻪ رﺿـﯽ ﺑﻤـﺎ ﻓﯿﻪ ﺳـﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﻀـﺒﻪ ﺑـﻞ ﯾﻘﺮب ان ﯾﮑﻮن ﮐﻔﺮا ﻻـﻧﻪ ﯾﮑﺎد ﯾﻔﻀـﯽ اﻟﯽ‬‫اﺳـﺘﺤﻼل ﻣﺎ ﺣّﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟـﺪاء اﻟﻌﻀﺎل ﻻﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﺸـﻌﺮاء و اﻟﻘﺮاء اﻟﻤﺮاﺋﯿﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫـﺬا و إذا ﮐﺎن ﻫﺬا ﺣﮑﻢ ﻣﻦ‬‫ﻣﺪح اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻓﮑﯿﻒ ﺑﻤﻦ ﻣﺪح اﻟﻈﺎﻟﻢ و رﮐﻦ إﻟﯿﻪ رﮐﻮﻧﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﺮَﮐﻨُﻮا ِإﻟَﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َﻓَﺘَﻤﱠﺴُﮑُﻢ اﻟﱠﻨﺎُر‬‫اﻟﮑﺸـﺎف اﻟﻨﻬﯽ ﻣﺘﻨـﺎول ﻟﻼﻧﺤﻄـﺎط ﻓﯽ ﻫﻮاﻫﻢ و اﻻﻧﻘﻄـﺎع إﻟﯿﻬﻢ و ﻣﺼﺎﺣﺒﺘﻬﻢ و ﻣﺠﺎﻟﺴـﺘﻬﻢ و زﯾﺎرﺗﻬﻢ و ﻣـﺪاﻫﻨﺘﻬﻢ و اﻟﺮﺿﺎ ﺑﺎﻋﻤﺎﻟﻬﻢ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 353‬از ‪431‬‬‫اﻟﺘﺸﺒﻪ ﺑﻬﻢ و اﻟﺘﺰّﯾﯽ ﺑﺰّﯾﻬﻢ و ﻣّﺪ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﯽ زﻫﺮﺗﻬﻢ و ذﮐﺮﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻟﻬﻢ و ﻟﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺴﻼﻃﯿﻦ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ اخ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﻔﺎﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﺎك أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪494 :‬‬‫ﻓﻘﺪ اﺻـﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ ﻋﺮﻓﮏ ان ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ و ﯾﺮﺣﻤﮏ اﺻـﺒﺤﺖ ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا و ﺛﻘﻠﺘﮏ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺎ ﻓﻬﻤﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻋﻠﻤﮏ‬‫ﻣﻦ ﺳﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ و ﻟﯿﺲ ﮐﺬﻟﮏ اﺧﺬ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﯿﺜﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻻ َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَﻧُﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان اﯾﺴـﺮ ﻣـﺎ ارﺗﮑﺒﺖ و اﺧﻒ ﻣـﺎ اﺣﺘﻤﻠﺖ اﻧﮏ اﻧﺴﺖ وﺣﺸـﮥ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﺳـﻬﻠﺖ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻐﯽ ﺑـﺪﻧﻮك ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻮّد ﺣﻘﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮك‬‫ﺑﺎﻃﻼـ ﺣﯿﻦ ادﻧـﺎك اﺗﺨـﺬوا ﻗﻄﺒـﺎ ﯾـﺪور ﻋﻠﯿـﮏ رﺣﯽ ﺑﺎﻃﻠﻬﻢ و ﺟﺴـﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﻋﻠﯿﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ و ﺳـﻠﻤﺎ ﯾﺼـﻌﺪون ﻓﯿﮏ اﻟﯽ ﺿـﻼﻟﻬﻢ‬‫ﯾـﺪﺧﻠﻮن ﺑـﮏ اﻟﺸﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﯾﻘﺘﺎدون ﺑﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼء ﻓﻤﺎ اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ ﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ اﺧـﺬوا‬‫ﻣﻨﮏ ﻓﯿﻤﺎ اﻓﺴﺪوا ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ دﯾﻨﮏ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﻬﻢ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َأﺿﺎُﻋﻮا اﻟﱠﺼﻼَة َو اﱠﺗَﺒُﻌﻮا ﻟا ﱠﺸَﻬﻮاِت‬‫َﻓَﺴْﻮَف َﯾﻠَْﻘْﻮَن َﻏﯿ‪‬ﺎ‬‫ﻓﺎﻧﮏ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺤﻤﻞ و ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﻓـﺪاو دﯾﻨﮏ ﻓﻘـﺪ دﺧﻠﻪ ﺳـﻘﻢ و ﻫﯿﺊ زادك ﻓﻘﺪ ﺣﻀـﺮ اﻟﺴـﻔﺮ اﻟﺒﻌﯿﺪ َو ﻣﺎ َﯾْﺨﻔﯽ‬‫َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣِْﻦ َﺷْﯽٍء ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َو ﻻ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫و اﻟـّﺴ ﻼم و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷـﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻄﯿﺒﯽ اﻫﺘﺰاز اﻟﻌﺮش ﻋﺒﺎرة ﻋﻦ وﻗﻮع اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ و داﻫﯿﮥ دﻫﯿﺎء ﻻن‬‫ﻓﯿﻪ رﺿـﺎ ﺑﻤـﺎ ﻓﯿﻪ ﺳـﺨﻂ اﻟﱠﻠﻪ و ﻏﻀـﺒﻪ ﺑـﻞ ﯾﻘﺮب ان ﯾﮑﻮن ﮐﻔﺮا ﻻﻧﻪ ﯾﮑﺎد ان ﯾﻔﻀـﯽ اﻟﯽ اﺳـﺘﺤﻼل ﻣﺎ ﺣﺮﻣﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟـﺪاء‬‫اﻟﻌﻀﺎل ﻻﮐﺜﺮ اﻟﻌﻠﻤﺎء و اﻟﺸـﻌﺮاء و اﻟﻘﺮاء اﻟﻤﺮاﺋﯿﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻨﺎ ﻫـﺬا و إذا ﮐﺎن ﻫـﺬا ﺣﮑﻢ ﻣﻦ ﻣﺪح اﻟﻔﺎﺳﻖ ﻓﮑﯿﻒ ﺑﻤﻦ ﻣﺪح اﻟﻈﺎﻟﻢ و رﮐﻦ‬‫إﻟﯿﻪ رﮐﻮﻧﺎ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻻ َﺗْﺮَﮐﻨُﻮا ِإﻟَﯽ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﻇَﻠُﻤﻮا َﻓَﺘَﻤﱠﺴُﮑُﻢ اﻟﱠﻨﺎُر‬‫اﻟﮑﺸـﺎف اﻟﻨﻬﯽ ﻣﺘﻨـﺎول ﻟﻼﻧﺤﻄـﺎط ﻓﯽ ﻫﻮ اﻫﻢ و اﻻﻧﻘﻄﺎع إﻟﯿﻬﻢ و ﻣﺼﺎﺣﺒﺘﻬﻢ و ﻣﺠﺎﻟﺴـﺘﻬﻢ و زﯾﺎرﺗﻬﻢ و ﻣـﺪاﻫﻨﺘﻬﻢ و اﻟﺮﺿﺎ ﺑﺎﻋﻤﺎﻟﻬﻢ و‬‫اﻟﺘﺸﺒﻪ ﺑﻬﻢ و اﻟﺘﺰﻟﯽ ﺑﺰﯾﻬﻢ و ﻣﺪ اﻟﻌﯿﻦ اﻟﯽ زﻫﺮﺗﻬﻢ و ذﮐﺮﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻟﻬﻢ و ﻟﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺴﻼﻃﯿﻦ ﮐﺘﺐ إﻟﯿﻪ اخ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﻋﺎﻓﺎﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾﺎك أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ ﻓﻘﺪ اﺻـﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ ﻋﺮﻓﮏ ان ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ و ﯾﺮﺣﻤﮏ اﺻـﺒﺤﺖ ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا و ﻗﺪ اﺛﻘﻠﺘﮏ‬‫ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤـﺎ ﻓﻬﻤـﮏ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎﺑﻪ و ﻋﻠﻤـﮏ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ و ﻟﯿﺲ ﮐـﺬﻟﮏ اﺧـﺬ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﯿﺜـﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻻ‬‫َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَﻧُﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان اﯾﺴـﺮ ﻣـﺎ ارﺗﮑﺒﺖ و اﺧﻒ ﻣـﺎ اﺣﺘﻤﻠﺖ اﻧﮏ اﻧﺴﺖ وﺣﺸـﮥ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﺳـﻬﻠﺖ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻐﯽ ﯾـﺪﻟﻮك ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻮم ﺣﻘﺎ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮك‬‫ﺑﺎﻃﻼ ﺣﯿﻦ ادﻧﺎك اﺗﺨـﺬوك ﻗﻄﺒﺎ ﯾـﺪور ﻋﻠﯿﮏ رﺣﯽ ﺑﺎﻃﻠﻬﻢ و ﺟﺴـﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﻋﻠﯿﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ و ﺳـﻠﻤﺎ ﯾﺼـﻌﺪون ﻓﯿﮏ اﻟﯽ ﺿـﻼﻟﻬﻢ‬‫ﯾـﺪﺧﻠﻮن اﻟﺸﮏ ﺑﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﯾﻘﺘﺎدون ﺑﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼء ﻓﻤﺎ اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ اﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ اﺧـﺬوا‬‫ﻣﻨـﮏ ﻓﯿﻤـﺎ اﻓﺴـﺪوا ﻋﻠﯿـﮏ ﻣﻦ دﯾﻨﮏ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻬﻢ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌـِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َأﺿﺎُﻋﻮا اﻟﱠﺼﻼَة َو اﱠﺗَﺒُﻌﻮا‬‫اﻟﱠﺸَﻬﻮاِت َﻓَﺴْﻮَف َﯾﻠَْﻘْﻮَن َﻏﯿ‪‬ﺎ‬‫ﻓﺎ ﻧ ﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪495 :‬‬‫ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﻓﺪاو دﯾﻨﮏ ﻓﻘﺪ دﺧﻠﻪ اﻟﺴﻘﻢ و ﻫﯿﺊ زادك ﻓﻘﺪ ﺣﻀﺮ اﻟﺴﻔﺮ اﻟﺒﻌﯿﺪ َو ﻣﺎ َﯾْﺨﻔﯽ َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻣِْﻦ َﺷْﯽٍء ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َو ﻻ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫و اﻟـّﺴ ﻼم و ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻟﺤﺴـﯿﻨﯽ اﻟﺰﺑﯿﺪي در ﺷـﺮح اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤﺎ ﺧﺎﻟﻂ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي‬‫رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺴـﻠﻄﺎن ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﻣﺮوان ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺧﺎﻟﻄﻪ و ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻪ دﻣﺸﻖ ﻣﺮارا و ﮐـﺬا وﻟﺪه ﻫﺸﺎم ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺳﺄل ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﺰﻫﺮي ان ﯾﻤﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻌﺾ وﻟﺪه ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻓﺪﻋﺎ ﺑﮑﺎﺗﺐ و اﻣﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ارﺑﻌﻤﺎﺋﮥ ﺣﺪﯾﺚ ﺛﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 354‬از ‪431‬‬‫اﺗﯽ ﻫﺸﺎﻣـﺎ ﺑﻌـﺪ ﺷـﻬﺮ او ﻧﺤﻮه ﻓﻘـﺎل ﻟﻠﺰﻫﺮي ان ذﻟﮏ اﻟﮑﺘﺎب ﻗـﺪ ﺻﺎع ﻗﺎل ﻻ ﻋﻠﯿﮏ ﻓـﺪﻋﺎ ﺑﮑﺎﺗﺐ ﻓﺎﻣﻼﻫﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﻫﺸﺎم ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب‬‫اﻻـول ﻓﻤـﺎ ﻏـﺎدر ﺣﺮف اﮐﺘﺐ اخ ﻟﻪ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ إﻟﯿﻪ ﻣـﺎ ﻧﺼﻪ ﻋﺎﻓﺎﻧـﺎ اﻟﱠﻠﻪ و اﯾـﺎك أﺑـﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﯾﺎم اﻟﻔﺘﻦ ﻓﻠﻘـﺪ اﺻـﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ‬‫ﻋﺮﻓﮏ ان ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺮﺣﻤﮏ أي ﯾﺪﻋﻮ ﻟﮏ ﺑﺎﻟﺮﺣﻤﮥ اﺻـﺒﺤﺖ ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا و ﻗﺪ اﺛﻘﻠﺘﮏ ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ أي أﺛﻘﻠﺖ ﮐﻮاﻫﻠﮏ ﻟﻤﺎ‬‫ﻓﻬﻤﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ أي ﺑﻤﺎ رزﻗﮏ اﻟﻔﻬﻢ ﻓﯿﻪ ﻓﯽ اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ و ﻋﻠﻤﮏ ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻟﯿﺲ ﮐﺬﻟﮏ اﺧﺬ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﯿﺜـﺎق ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤـﺎء ﻗـﺎل ﻓﻘـﺎل ﻟﯿﺒﯿﻨﻨﻪ ﻟﻠﻨـﺎس و ﻻ ﯾﮑﺘﻤﻮﻧﻪ و اﻋﻠﻢ ان اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ارﺗﮑﺒﺖ ﻓﯽ ﻣﺨﺎﻟﻄﺘﮏ ﻟﻬﻢ و اﺧﻒ ﻣﺎ ﺗﺤﻤﻠﺖ اﻧﮏ‬‫اﻧﺴﺖ وﺣﺸـﮥ اﻟﻈﺎﻟﻢ أي ازﻟﺘﻬﺎ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﯾﻨﺎﺳﮏ ﻟﻪ و ﺳـﻬﻠﺖ ﻟﻪ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﻐﯽ و اﻟﻀـﻼل ﺑـﺪﻧﻮك ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﻮد ﺣﻘﺎ ﻟﺼﺎﺣﺒﻪ و ﻟﻢ ﯾﺘﺮك ﺑﺎﻃﻼ‬‫ﻓﯽ اﺣﻮاﻟﻪ ﺣﯿﻦ ادﻧﺎك أي ﻗﺮﺑﮏ اﺗﺨـﺬك و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ اﺗﺨﺬوك ﻗﻄﺒﺎ ﯾﺪور ﻋﻠﯿﻪ رﺣﯽ ﻇﻠﻤﻬﻢ و ﺟﺴـﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﻋﻠﯿﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ أي‬‫ﻣﺤﻨﺘﻬﻢ و ﺳـﻠﻤﺎ ﯾﺼـﻌﺪون ﻓﯿﻪ اﻟﯽ ﺿـﻼﻟﺘﻬﻢ ﯾـﺪﺧﻠﻮن ﺑـﮏ اﻟﺸﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯿﻈﻨﻮن ان اﻟﻌﻠﻤﺎء ﮐﻠﻬﻢ ﻫﮑـﺬا و ﯾﻘﺘﺎدون و ﻓﯽ ﻧﺴـﺨﮥ‬‫ﯾﻐﺘﺎﻟﻮن ﺑﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼء ﻓﻤﺎ اﯾﺴـﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻣﻦ دﻧﯿﺎك ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ ﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ آﺧﺮﺗﮏ و ﻣﺎ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ اﺧـﺬوا ﻣﻨﮏ ﻓﯿﻤﺎ و‬‫ﻓﯽ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻤﺎ اﻓﺴﺪوا ﻋﻠﯿﮏ ﻣﻦ دﯾﻨﮏ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻤﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻬﻢ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ ﺑَْﻌِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َأﺿﺎُﻋﻮا اﻟﱠﺼﻼَة َو اﱠﺗَﺒُﻌﻮا‬‫اﻟﱠﺸَﻬﻮاِت َﻓَﺴْﻮَف َﯾﻠَْﻘْﻮَن َﻏﯿ‪‬ﺎ‬‫ﻓﺎﻧﮏ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و اﻟـﺬي ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﻓـﺪاو دﯾﻨﮏ ﻓﻘـﺪ دﺧﻠﻪ ﺳـﻘﻢ و ﻫﯿﺊ زادك ﻓﻘﺪ ﺣﻀـﺮ ﺳـﻔﺮ ﺑﻌﯿﺪ َو ﻣﺎ َﯾْﺨﻔﯽ‬‫َﻋَﻠﯽ اﻟﱠﻠِﻪ ﻣِْﻦ َﺷْﯽٍء ﻓِﯽ اﻟ َْﺄْرِض َو ﻻ ﻓِﯽ اﻟﱠﺴﻤﺎِء‬‫و اﻟّﺴـ ﻼم و از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺷـﺮح اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﮐﺎﺗﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب ﭘﺮ ﻋﺘﺎب اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻋﺮﺟﺴﺖ و اﯾﻦ ﮐﺘﺎب او در‬‫اﺻﻞ ﺧﯿﻠﯽ ﻃﻮﻻﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﻤﺎل ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻔﻀﯿﺢ و ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﻘﺒﯿﺢ زﻫﺮي ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻏﺰاﻟﯽ و ﻣﻦ ﺗﺒﻌﻪ ﺑﺴﺒﺐ ﻋﺪم وﻗﻮف ﯾﺎ ﻧﻈﺮ‬‫ﺑﮑـﺪاﻣﯽ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﺳﺎﻧﺤﻪ از اﻇﻬﺎر ﻧﺎم ﮐﺎﺗﺐ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﻋﺮاض ورزﯾـﺪه و ﻧﯿﺰ از اﯾﺮادش ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم دل دزدﯾﺪهاﻧـﺪ در ﺷـﺮح اﺣﯿﺎء اﻟﻌﻠﻮم‬‫ﺑﻌﺪ ﻋﺒﺎرت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺴﻄﻮرﺳﺖ و ﻫﺬه اﻟﻘﺼﮥ ﻗﺪ اوردﻫﺎ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪496 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﺑﺎﻃﻮل ﻣﻤﺎ ﻫﻨﺎ و ﻫﺎ اﻧﺎ اﺳﻮﻗﻬﺎ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻘﺴﻢ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون اﻟﻮراق اﻻ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻗﺎﻻ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﺑﻦ ﺷـﺠﺮة ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻫﺎرون ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ اﻟﺬﻫﻠﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫اﻟﻔﻀﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻗﺪ ﺳّﻤﺎه و اراه ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ اﻟﺬﯾﺎﻟﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﻗﺎل ﮐﺘﺐ اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻻﻋﺮج اﻟﯽ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﺎﻓﺎﻧﺎ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و اﯾﺎك أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ اﻟﻔﺘﻦ و رﺣﻤﮏ ﻣﻦ اﻟﻨﺎر ﻓﻘﺪ اﺻﺒﺤﺖ ﺑﺤﺎل ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻤﻦ ﻋﺮﻓﮏ ﺑﻬﺎ ان ﯾﺮﺣﻤﮏ ﺑﻬﺎ اﺻﺒﺤﺖ ﺷﯿﺨﺎ ﮐﺒﯿﺮا ﻗﺪ اﺛﻘﻠﺘﮏ‬‫ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﻤﺎ اﺻﺢ ﻣﻦ ﺑﺪﻧﮏ و اﻃﺎل ﻣﻦ ﻋﻤﺮك و ﻋﻠﻤﺖ ﺣﺠﺞ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﻤﺎ ﺣﻤﻠﮏ ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻓﻘﻬﮏ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ دﯾﻨﻪ و ﻓﻬﻤﮏ‬‫ﻣﻦ ﺳـﻨﮥ ﻧﺒﯿﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺮﻣﯽ ﺑﮏ ﻓﯽ ﮐﻞ ﻧﻌﻤﮥ اﻧﻌﻤﻬﺎ ﻋﻠﯿﮏ و ﮐﻞ ﺣﺠﮥ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﻬﺎ ﻋﻠﯿﮏ اﻟﻐﺮض اﻻﻗﺼﯽ اﺑﺘﻠﯽ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫ﺷﮑﺮك و أﺑﺮأ ﻓﯿﻪ ﻓﻀﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ و ﻗﺪ ﻗﺎل ﻟَﺌِْﻦ َﺷَﮑْﺮﺗُْﻢ ﻟَﺄِزﯾَﺪﱠﻧُﮑْﻢ َو ﻟَﺌِْﻦ َﮐَﻔْﺮﺗُْﻢ ِإﱠن َﻋﺬاﺑ ِﯽ ﻟََﺸِﺪﯾٌﺪ‬‫اﻧﻈﺮ أّي رﺟﻞ ﺗﮑﻮن إذا وﻗﻔﺖ ﺑﯿﻦ ﯾﺪي اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯿﺴﺄﻟﮏ ﻋﻦ ﻧﻌﻤﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﮐﯿﻒ رﻋﯿﺘﻬﺎ و ﻋﻦ ﺣﺠﺠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﮐﯿﻒ ﻗﻀﯿﺘﻬﺎ و ﻻ ﺗﺤﺴﺒﻦ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ راﺿـﯿﺎ ﻣﻨـﮏ ﺑـﺎﻟﺘﻌﺰﯾﺮ و ﻻـ ﻗﺎﺑﻼـ ﻣﻨـﮏ اﻟﺘﻘﺼـﯿﺮ ﻫﯿﻬﺎت ﻟﯿﺲ ﮐـﺬﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ إذ ﻗﺎل ﻟَﺘَُﺒﱢﯿﻨُﱠﻨُﻪ ﻟ ِﻠﱠﻨﺎِس َو ﻻ َﺗْﮑﺘُُﻤﻮَﻧُﻪ َﻓَﻨـَﺒ ُﺬوُه َوراءَ‬‫ُﻇُﻬﻮِرِﻫْﻢ‬‫اﻵﯾﮥ اﻧﮏ ﺗﻘﻮل اﻧﮏ ﺟﺪل ﻣﺎﻫﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﻗﺪ ﺟﺎدﻟﺖ اﻟﻨﺎس ﻓﺠﺪﻟﺘﻬﻢ و ﺧﺎﺻـﻤﺘﻬﻢ ﻓﺨﺼﻤﺘﻬﻢ ادﻻﻻ ﻣﻨﮏ ﺑﻔﻬﻤﮏ و اﻗﺘﺪارا ﻣﻨﮏ ﺑﺮأﯾﮏ‬‫ﻓﺎﯾﻦ ﺗﺬﻫﺐ ﻋﻦ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻫﺎ َأﻧ ْﺘُْﻢ ﻫُﺆﻻِء ﺟﺎَدﻟ ْﺘُْﻢ َﻋﻨُْﻬْﻢ ﻓِﯽ اﻟ َْﺤﯿﺎِة اﻟﱡﺪﻧ ْﯿﺎ َﻓَﻤْﻦ ﯾُﺠﺎِدُل اﻟﱠﻠَﻪ َﻋﻨُْﻬْﻢ َﯾْﻮَم اﻟ ِْﻘﯿﺎَﻣِﮥ‬‫اﻵﯾـﮥ اﻋﻠﻢ ان ادﻧﯽ ﻣﺎ ارﺗﮑﺒﺖ و اﻋﻈﻢ ﻣﺎ اﻗﺘﻔﯿﺖ ان اﻧﺴﺖ اﻟﻈﺎﻟﻢ و ﺳـﻬﻠﺖ ﻟﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻐﯽ ﺑـﺪﻧﻮك ﺣﯿﻦ ادﻧﯿﺖ و ﺑﺎﺟﺎﺑﺘﮏ ﺣﯿﻦ دﻋﯿﺖ‬‫ﻓﻤـﺎ اﺧﻠﻘـﮏ ان ﯾﻨﻮه ﺑﺎﺳـﻤﮏ ﻏـﺪا ﻣﻊ اﻟﺠﺮﻣـﮥ و ان ﺗﺴﺄل ﺑﺎﻏﻀﺎﺋﮏ ﻋﻤﺎ اردت ﻋﻦ ﻇﻠﻢ اﻟﻈﻠﻤـﮥ اﻧﮏ اﺧـﺬت ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻟﻤﻦ اﻋﻄﺎك و‬‫دﻧﻮت ﻣﻤﻦ ﻟﻢ ﯾﺮد ﻋﻠﯽ اﺣـﺪ ﺣﻘﺎ و ﻻ ﯾﺮد ﺑﺎﻃﻼ ﺣﯿﻦ ادﻧﺎك و اﺟﺒﺖ ﻣﻦ أراد ﻟﻠﺘـﺪﻟﯿﺲ ﺑﺪﻋﺎﺋﻪ اﯾﺎك ﺣﯿﻦ دﻋﺎك ﺟﻌﻠﻮك ﻗﻄﺒﺎ ﺗﺪور‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 355‬از ‪431‬‬‫رﺣﯽ ﺑﺎﻃﻠﻬﻢ و ﺟﺴـﺮا ﯾﻌﺒﺮون ﺑﮏ اﻟﯽ ﺑﻼﺋﻬﻢ و ﺳﻠﻤﺎ اﻟﯽ ﺿﻼﻟﺘﻬﻢ و داﻋﯿﺎ اﻟﯽ ﻏﯿﻬﻢ ﺳﺎﻟﮑﺎ ﺳﺒﯿﻠﻬﻢ ﯾﺪﺧﻠﻮن ﺑﮏ اﻟﺸﮏ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻤﺎء و‬‫ﯾﻘﺘـﺎدون ﺑـﮏ ﻗﻠﻮب اﻟﺠﻬﻼـء إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻠﻎ اﺧﺺ وزراﺋﻬﻢ و ﻻـ اﻗﻮي اﻋﻮاﻧﻬﻢ ﻟﻬﻢ اﻻـ دون ﻣـﺎ ﺑﻠﻐﺖ ﻣﻦ اﺻـﻼح ﻓﺴﺎدﻫﻢ و اﺧﺘﻼف‬‫اﻟﺨﺎﺻﮥ و اﻟﻌﺎﻣﮥ إﻟﯿﻬﻢ ﻓﻤﺎ اﯾﺴﺮ ﻣﺎ ﻋﻤﺮوا ﻟﮏ ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﻣﺎ ﺧﺮﺑﻮا ﻋﻠﯿﮏ و ﻣﺎ اﻗﻞ ﻣﺎ اﻋﻄﻮك ﻓﯽ ﻗﺪر ﻣﺎ اﺧﺬوا ﻣﻨﮏ ﻓﺎﻧﻈﺮ ﻟﻨﻔﺴﮏ ﻓﺎﻧﻪ‬‫ﻻ ﯾﻨﻈﺮ ﻟﻬﺎ ﻏﯿﺮك و ﺣﺎﺳـﺒﻬﺎ ﺣﺴﺎب رﺟﻞ ﻣﺴـﺌﻮل و اﻧﻈﺮ ﮐﯿﻒ اﻋﻈﺎﻣﮏ اﻣﺮ ﻣﻦ ﺟﻌﻠﮏ ﺑﺪﯾﻨﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﻣﺒﺠﻼ و ﮐﯿﻒ ﺻـﯿﺎﻧﺘﮏ ﻣﻦ‬‫ﺟﻌﻠﮏ ﺑﮑﺴﻮﺗﻪ ﺳﺘﯿﺮا و ﮐﯿﻒ ﻗﺮﺑﮏ و ﺑﻌـﺪك ﻣﻤﻦ أﻣﺮك ان ﺗﮑﻮن ﻣﻨﻪ ﻗﺮﯾﺒﺎ ﻣﺎ ﻟﮏ ﻻ ﺗﻨﺘﺒﻪ ﻣﻦ ﻧﻮﻣﺘﮏ و ﺗﺴـﺘﻘﻞ ﻣﻦ ﻋﺜﺮﺗﮏ ﻓﺘﻘﻮل‬‫و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻗﻤﺖ ﻟّﻠﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎ واﺣﺪا اﺣﯿﺎ ﻟﻪ ﻓﯿﻪ دﯾﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪497 :‬‬‫و ﻻـ اﻣﺖ ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻃﻼ اﻧﻤﺎ ﺷـﮑﺮك ﻟﻤﻦ اﺳـﺘﺤﻤﻠﮏ ﮐﺘﺎﺑﻪ و اﺳـﺘﻮدﻋﮏ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﻤﺎ ﯾﺆﻣﻨﮏ ان ﺗﮑﻮن ﻣﻦ اﻟـﺬﯾﻦ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َﻓَﺨَﻠَﻒ ﻣِْﻦ‬‫ﺑَْﻌِﺪِﻫْﻢ َﺧﻠٌْﻒ َوِرﺛُﻮا اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َﯾْﺄُﺧُﺬوَن َﻋَﺮَض ﻫَﺬا اﻟ َْﺄْدﻧﯽ‬‫اﻧـﮏ ﻟﺴﺖ ﻓﯽ دار ﻣﻘـﺎم ﺧﻼـد اذﻧﺖ ﺑﺎﻟﺮﺣﯿـﻞ ﻓﻤﺎ ﺑﻘﺎء اﻣﺮء ﺑﻌـﺪ اﻗﺮاﻧﻪ ﻃﻮل ﻟﻤﻦ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻞ ﯾﺎ ﺑﺆس ﻣﻦ ﯾﻤﻮت و ﺗﺒﻘﯽ‬‫ذﻧﻮﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪه اﻧﮏ ﻟﻦ ﺗﻮﻣﺮ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮ ﻟﻮارﺛﮏ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﻟﯿﺲ اﺣﺪ اﻫﻼ ان ﺗﺘﺮﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻇﻬﺮك ذﻫﺒﺖ اﻟﻠﺬة و ﺑﻘﯿﺖ اﻟﺘﺒﻌﮥ ﻣﺎ اﺷـﻘﯽ ﻣﻦ‬‫ﺳﻌـﺪ ﺑﮑﺴـﺒﻪ ﻏﯿﺮه اﺣـﺬر ﻓﻘـﺪ ادﻧﯿﺖ و ﺗﺨﻠﺺ ﻓﻘـﺪ وﻫﯿﺖ اﻧﮏ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺠﻬﻞ و اﻟﺬي ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻠﯿﮏ ﻻ ﯾﻐﻔﻞ ﺗﺠﻬﺰ ﻓﻘﺪ دﻧﺎ ﻣﻨﮏ‬‫ﺳﻔﺮ ﺑﻌﯿـﺪ و داو دﯾﻨﮏ ﻓﻘﺪ دﺧﻠﻪ ﺳـﻘﻢ ﺷﺪﯾﺪ و ﻻ ﺗﺤﺴـﺒﻨﯽ اﻧﯽ اردت ﺗﻮﺑﯿﺨﮏ او ﺗﻌﯿﯿﺮك و ﺗﻌﻨﯿﻔﮏ و ﻟﮑﻦ اردت ان ﺗﻨﻌﺶ ﻣﺎ ﻓﺎت‬‫ﻣﻦ رأﯾﮏ و ﺗﺮد ﻋﻠﯿﮏ ﻣﺎ ﻋﺰب ﻋﻨﮏ ﻣﻦ ﺣﻠﻤﮏ و ذﮐﺮت ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َذﱢﮐْﺮ َﻓِﺈﱠن اﻟﱢﺬْﮐﺮي َﺗﻨَْﻔُﻊ اﻟ ُْﻤْﺆﻣِﻨِﯿَﻦ‬‫اﻏﻔﻠﺖ ذﮐﺮ ﻣﻦ ﻣﻀـﯽ ﻣﻦ اﺳـﻨﺎﻧﮏ و اﻗﺮاﻧـﮏ و ﺑﻘﯿﺖ ﺑﻌـﺪﻫﻢ ﮐﻘﺮن أﻋﻀﺐ ﻓـﺎﻧﻈﺮ ﻫـﻞ اﺑﺘﻠﻮا ﺑﻤﺜـﻞ ﻣـﺎ اﺑﺘﻠﯿﺖ ﺑﻪ او دﺧﻠﻮا ﻓﯽ ﻣﺜـﻞ ﻣﺎ‬‫دﺧﻠﺖ ﻓﯿﻪ و ﻫﻞ ﺗﺮاه ادﺧﺮ ﻟﮏ ﺧﯿﺮا ﻣﻨﻌﻮه او ﻋﻤﻠﺖ ﺷـﯿﺌﺎ ﺟﻬﻠﻮه ﺑﻞ ﺟﻬﻠﺖ ﻣﺎ اﺑﺘﻠﯿﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺣﺎﻟﮏ ﻓﯽ ﺻـﺪور اﻟﻌﺎﻣﮥ و ﮐﻠﻔﻬﻢ ﺑﮏ ان‬‫ﺻﺎروا ﯾﻘﺘـﺪون ﺑﺮأﯾﮏ و ﯾﻌﻤﻠﻮن ﺑﺎﻣﺮك ان اﺣﻠﻠﺖ اﺣﻠﻮا و ان ﺣﺮﻣﺖ ﺣﺮﻣﻮا و ﻟﯿﺲ ذﻟﮏ ﻋﻨﺪك و ﻟﮑﻨﻬﻢ اﮐﺒﻬﻢ ﻋﻠﯿﮏ رﻏﺒﺘﻬﻢ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻓﯽ ﯾـﺪك و ﺗﻐﻠﺐ ﻋﻤـﺎ ﻫﻢ و ﻏﻠﺒـﮥ اﻟﺠﻬﻞ ﻋﻠﯿﮏ و ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺣﺐ اﻟﺮﯾﺎﺳـﮥ و ﻃﻠﺐ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﻣﻨﮏ و ﻣﻨﻬﻢ اﻣﺎ ﺗﺮي ﻣﺎ اﻧﺖ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻟا ﺠﻬﻞ و‬‫اﻟﻐﺮة و ﻣـﺎ اﻟﻨـﺎس ﻓﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﻼـء و اﻟﻔﺘﻨـﮥ اﺑﺘﻠﯿﺘﻬﻢ ﺑﺎﻟﺸـﻐﻞ ﻋﻦ ﻣﮑﺎﺳـﺒﻬﻢ و ﻓﺘﻨﺘﻬﻢ ﺑﻤـﺎ رأوا ﻣﻦ اﺛﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯿـﮏ و ﺗـﺎﻗﺖ اﻧﻔﺴـﻬﻢ اﻟﯽ ان‬‫ﯾـﺪرﮐﻮا ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﺎ ادرﮐﺖ و ﯾﺒﻠﻐﻮا ﻣﻨﻪ ﻣﺜﻞ اﻟـﺬي ﺑﻠﻐﺖ ﻓﻮﻗﻌﻮا ﻣﻨﮏ ﻓﯽ ﺑﺤﺮ ﻻ ﯾـﺪرك ﻗﻌﺮه و ﻓﯽ ﺑﻼء ﻻ ﯾﻘـﺪر ﻗﺪره ﻓﺎﻟّﻠﻪ ﻟﻨﺎ و ﻟﮏ و‬‫ﻟﻬﻢ اﻟﻤﺴـﺘﻌﺎن اﻋﻠﻢ ان اﻟﺠـﺎه ﺟﺎﻫﺎن ﺟﺎه ﯾﺠﺮﯾﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﯾـﺪي أوﻟﯿﺎﺋﻪ ﻻوﻟﯿﺎﺋﻪ ﻓﻬﺆﻻء ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُأوﻟﺌَِﮏ ِﺣْﺰُب اﻟﱠﻠِﻪ َأﻻ ِإﱠن ِﺣْﺰَب اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ُﻫُﻢ اﻟ ُْﻤﻔْﻠُِﺤﻮَن‬‫و ﺟﺎه ﯾﺠﺮﯾﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﯾﺪي اﻋﺪاﺋﻪ ﻻوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ ُأوﻟﺌَِﮏ ِﺣْﺰُب اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن َأﻻ ِإ ﱠن ِﺣْﺰَب اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن ُﻫُﻢ اﻟ ْﺨﺎِﺳُﺮوَن‬‫و ﻣﺎ اﺧﻮﻓﻨﯽ ان ﺗﮑﻮن ﻧﻈﯿﺮا ﻟﻤﻦ ﻋﺎش ﻣﺴﺘﻮرا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ دﯾﻨﻪ ﻣﻘﺘﻮرا ﻋﻠﯿﻪ ﻓﯽ رزﻗﻪ ﻣﻌﺰوﻟﮥ ﻋﻨﻪ اﻟﺒﻼﯾﺎ ﻣﺼﺮوﻓﮥ ﻋﻨﻪ اﻟﻔﺘﻦ ﻓﯽ ﻋﻨﻔﻮان ﺷﺒﺎﺑﻪ‬‫و ﻇﻬﻮر ﺟﻠﺪه و ﮐﻤﺎل ﺷـﻬﻮﺗﻪ ﻓﻐﻨﯽ ﺑﺬﻟﮏ ﺣﺘﯽ إذا ﮐﺒﺮت ﺳـﻨﻪ و رق ﻋﻈﻤﻪ و ﺿﻌﻔﺖ ﻗﻮﺗﻪ و اﻧﻘﻄﻌﺖ ﺷﻬﻮﺗﻪ و ﻟﺬﺗﻪ ﻓﺘﺤﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺪﻧﯿﺎ‬‫ﺷﺮ ﻣﻔﺘﻮح ﻓﻠﺰﻣﺘﻪ ﺗﺒﻌﺘﻬﺎ و ﻋﻠﻘﺘﻪ ﻓﺘﻨﺘﻬﺎ و اﻋﺸﺖ ﻋﯿﻨﯿﻪ زﻫﺮﺗﻬﺎ وﺻﻔﺖ ﻟﻐﯿﺮه ﻣﻨﻔﻌﺘﻬﺎ ﻓﺴﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﺑﯿﻦ ﻫﺬا اﻟﻐﺒﻦ و اﺧﺴﺮ ﻫﺬا اﻻﻣﺮ ﻓﻬﻼ‬‫إذا ﻋﺮﺿﺖ ﻟﮏ ﻓﺘﻨﻬﺎ ذﮐﺮت اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ اﻟﯽ ﺳﻌﺪ ﺣﯿﻦ ﺧﺎف ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺜﻞ اﻟﺬي وﻗﻌﺖ ﻓﯿﻪ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ ﻓﺘﺢ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪498 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺳﻌﺪ اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻓﺎﻋﺮض ﻋﻦ زﻫﺮة ﻣﺎ اﻧﺖ ﻓﯿﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﻠﻘﯽ اﻟﻤﺎﺿﯿﻦ اﻟﺬﯾﻦ دﻓﻨﻮا ﻓﯽ ارﻣﺎﺳﻬﻢ ﻻﺻﻘﮥ ﺑﻄﻮﻧﻬﻢ ﺑﻈﻬﻮرﻫﻢ ﻟﯿﺲ ﺑﯿﻨﻬﻢ و ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺠﺎب ﻟﻢ ﺗﻔﺘﻨﻬﻢ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﻟﻢ ﯾﻔﺘﺘﻨﻮا ﺑﻬﺎ رﻏﺒﻮا ﻓﻄﻠﺒﻮا ﻓﻤﺎ ﻟﺒﺜﻮا ان ﻟﺤﻘﻮا ﻓﺎذا ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺪﻧﯿﺎ ﺗﺒﻠﻎ ﻣﻦ ﻣﺜﻠﮏ ﻫﺬا ﻓﯽ ﮐﺒﺮ ﺳﻨﮏ و رﺳﻮخ‬‫ﻋﻠﻤﮏ و ﺣﻀﻮر اﺟﻠﮏ ﻓﻤﻦ ﯾﻠﻮم اﻟﺤﺪث ﻓﯽ ﺷﺒﯿﺒﺘﻪ اﻟﺠﺎﻫﻞ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻓﯽ راﯾﻪ اﻟﻤﺪﺧﻮل ﻓﯽ ﻋﻘﻠﻪ ِإﱠﻧﺎ ﻟ ِﱠﻠِﻪ َو ِإﱠﻧﺎ ِإﻟَﯿِْﻪ راِﺟُﻌﻮَن‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﻌّﻮل و ﻋﻨﺪ ﻣﻦ اﻟﻤﺴـﺘﻐﺎث و ﻧﺸـﮑﻮ اﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺌﺎ و ﻣﺎ ﻧﺮي ﻣﻨﮏ و ﻧﺤﻤﺪه اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺬي ﻋﺎﻓﺎﻧﺎ ﻣﻤﺎ اﺑﺘﻼك ﺑﻪ و اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯿﮏ و‬‫رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ و ﺑﺮﮐـﺎﺗﻪ اه ﻧﺺ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻋﺮج ﮐﻪ ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻔﺼـﯿﻞ و ﺗﻄﻮﯾﻞ ﺗﺒـﺪﯾﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ زﻫﺮي ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 356‬از ‪431‬‬‫ﻧـﺎﻣﺶ ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ دﯾﻨـﺎرﺳﺖ و او از اﮐـﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤـﺎء زﻫﺎد و اﻓﺎﺧﻢ ﻧﺒﻬﺎء ﻋﺒﺎد ﻧﺰد ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﻮده و او از ان روات ﺻـﺤﺎح ﺳـﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬‫ﻣﺼـﻨﻔﯿﻦ ﺻـﺤﺎح ﺳـﺘﻪ اﺧﺮاج ﺣـﺪﯾﺚ او ﮐﺮدهاﻧﺪ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن در ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ آورده ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳﻮد ﺑﻦ‬‫ﺷﻘﯿﻖ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﻮﻟﯽ ﺑﻨﯽ ﻟﯿﺚ ﺑﻦ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎة ﮐﺎن أﺷـﻘﺮ أﺣﻮل اﺻﻠﻪ ﻣﻦ ﻓﺎرس و ﮐﺎﻧﺖ أّﻣﻪ روﻣﯿﮥ‬‫و ﮐﺎن ﻗﺎّص اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﻋﺒﺎدﻫﻢ و زﻫﺎدﻫﻢ ﺑﻌﺚ إﻟﯿﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﺎﻟﺰﻫﺮي ان اﯾﺘﻨﯽ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ اﻟﺰﻫﺮي اﺟﺐ اﻻﻣﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ‬‫ﻣـﺎ ﻟﯽ إﻟﯿﻪ ﺣﺎﺟـﮥ ﻓـﺎن ﮐـﺎن ﻟﻪ ﺣﺎﺟـﮥ ﻓﻠﯿـﺄﺗﻨﯽ و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﮔﻔﺘﻪ ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻫﻮ اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر‬‫اﻻﻋﺮج اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اﻟﻘﺎص ﻣﻦ ﻋﺒﺎد اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺛﻘﺎﺗﻬﻢ و اﻟﻤﺸﻬﻮرﯾﻦ ﻣﻦ ﺗﺎﺑﻌﯿﻬﻢ روي ﻋﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ‬‫ﺳﻌﺪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻋﻄﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح روي ﻋﻨﻪ ﻣﺎﻟﮏ و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻼث و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﺧﻤﺲ و‬‫ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﺣﺎزم ﺑﺎﻟﺤﺎء اﻟﻤﻬﻤﻠﮥ و اﻟﺰاء و رﺑﺎح ﺑﻔﺘﺢ اﻟﺮاء و ﺑﺎﻟﺒﺎء اﻟﻤﻮﺣﺪة و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ‬‫دﯾﻨﺎر اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻻﻋﺮج اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻋﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و ﻋﻨﻪ ﻣﻠﮏ و اﺑﻮ ﺿﻤﺮه ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﻪ ﺛﻘﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ‬‫ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 140‬و ﻗﯿﻞ ‪ 135‬و ﻗﯿﻞ ‪ 144‬و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﮔﻔﺘﻪ اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻻﻋﺮج اﻻﻓﺰر‬‫اﻟﺘﻤﺎر اﻟﻘﺎص اﻟﻮاﻋﻆ اﻟﺰاﻫـﺪ ﻋﺎﻟﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﺷـﯿﺨﻬﺎ ﺳـﻤﻊ ﺳـﻬﻞ اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ اﻟﺴﺎﻋﺪي و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و اﻟﻨﻌﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﯿﺎش و اﺑﺎ‬‫ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺴـﻤﺎن و ﻋـّﺪة و ﻋﻨﻪ ﻣﺎﻟﮏ و اﻟﺴـﻔﯿﺎﻧﺎن و اﻟﺤﻤﺎدان و اﺑﻮ ﺿـﻤﺮة و ﺧﻠﻖ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ اﺣﺪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ زﯾـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻠﻢ ﻣﺎ رأﯾﺖ اﺣﺪا اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻗﺮب اﻟﯽ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﺎزم )اﻟﯽ ان ﻗﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ( ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺣﺎزم ﮐﺜﯿﺮة و ﮐﺎن ﻓﻘﯿﻬﺎ‬‫ﺛﺒﺘﺎ ﮐﺒﯿﺮ اﻟﻘﺪر و ﮐﺎن ﻓﺎرﺳـﯿﺎ اﻣﻪ روﻣﯿﮥ ارخ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻋﺒﺮ در وﻗﺎﺋﻊ ﺳـﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻓﯿﻬﺎ اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻻﻋﺮج ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و زاﻫﺪﻫﻢ و واﻋﻈﻬﻢ ﺳﻤﻊ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﻃﺎﺋﻔﮥ و ﮐﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪499 :‬‬‫اﺷـﻘﺮ ﻓﺎرﺳـﯿﺎ و اﻣﻪ روﻣﯿﮥ و وﻻة ﻟﻨﺒﯽ ﻣﺨﺰوم ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﺛﻘﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ ﻟﻪ ﺣﮑﻢ و ﻣﻮاﻋﻆ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺳﻌﺪ ﯾﺎﻓﻌﯽ در‬‫ﻣﺮآة اﻟﺠﻨـﺎن در وﻗـﺎﺋﻊ ﺳـﻨﻪ ﻣـﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﻮﻓﯽ اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻟﻔﺎرﺳـﯽ اﻟﻤـﺪﻧﯽ اﻻﻋﺮج ﻋﺎﻟﻢ اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و زاﻫـﺪﻫﻢ و‬‫واﻋﻈﻬﻢ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ ﻟﻪ ﺣﮑﻢ و ﻣﻮاﻋﻆ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل اﺣﻤﺪ‬‫و ﯾﺤﯿﯽ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟﻌﺠﻠﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺛﻘـﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤـﮥ ﺛﻘـﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل اﺑﻨﻪ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﺛﮏ ان أﺑﯽ‬‫ﺳﻤﻊ ﻣﻦ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﻏﯿﺮ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻓﻘﺪ ﮐﺬب و ﻗﺎل ﻣﺼﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰﺑﯿﺮي اﺻﻠﻪ ﻓﺎرﺳﯽ و ﮐﺎن أﺷﻘﺮ أﺣﻮل اﻓﺰر و ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﺎن ﯾﻘﺺ ﻓﯽ ﻣﺴـﺠﺪ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﺎت ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ أﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻌﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 145‬و ﮐﺎن ﺛﻘـﮥ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن‬‫ﻣـﺎت ﻓﯽ ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ اﻟﺜﻼـﺛﯿﻦ اﻟﯽ اﻻرﺑﻌﯿﻦ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 30‬و ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺳـﻨﻪ ‪ 35‬و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎت ﺳـﻨﻪ ‪ 144‬ﻗﻠﺖ و‬‫ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت و ﻗﺎل ﮐﺎن ﻗﺎّص اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ ﻋﺒﺎدﻫﻢ و زﻫﺎدﻫﻢ ﺑﻌﺚ إﻟﯿﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﺎﻟﺰﻫﺮي ﻓﯽ ان ﯾﺎﺗﯿﻪ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻠﺰﻫﺮي ان ﮐﺎن ﻟﻪ ﺣﺎﺟـﮥ ﻓﻠﯿﺎت و اﻧﺎ ﻓﻤﺎ ﻟﯽ إﻟﯿﻪ ﺣﺎﺟﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﻪ ‪ 35‬و ﻗﺪ ﻗﯿﻞ ﺳﻨﻪ ‪ 45‬و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻻﻋﺮج اﻻﺛﻮر اﻟﺘﻤﺎر اﻟﻤﺪﻧﯽ اﻟﻘﺎﺻـﯽ ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺛﻘﮥ ﻋﺎﺑﺪ ﻣﻦ اﻟﺨﺎﻣﺴﮥ ﻣﺎت ﻓﯽ ﺧﻼﻓﮥ اﻟﻤﻨﺼﻮر و‬‫ﺻﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ ﺧﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗـﺬﻫﯿﺐ اﻟﮑﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ )ع( ﺳـﻠﻤﮥ ﺑﻦ دﯾﻨـﺎر ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻻﻋﺮج اﻟﺘﻤﺎر ﻟا ﻤـﺪﻧﯽ‬‫اﻟﻘﺎص اﻟﺰاﻫﺪ اﺣﺪ اﻻﻋﻼم ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮو ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻣﺮﺳـﻼ و ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻓﯽ خ م و اﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ و أﺑﯽ ﺳﻠﻤﻪ و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ و ﻣﺎﻟﮏ و اﻟﺴـﻔﯿﺎﻧﺎن و اﻟﺤﻤﺎدان ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﺛﻘﮥ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎزم ﻻ ﺗﮑﻮن ﻋﺎﻟﻤﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﺗﮑﻮن ﻓﯿـﮏ ﺛﻼـث ﺧﺼـﺎل ﻻـ ﺗﺒﻐﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻓﻮﻗـﮏ و ﻻ ﺗﺤﻘﺮ ﻣﻦ دوﻧﮏ و ﻻ ﺗﺎﺧـﺬ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﻤﮏ دﻧﯿﺎ ﻗﺎل ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﻪ ﺧﻤﺲ و‬‫ﺛﻼﺛﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺳﻨﮥ ارﺑﻌﯿﻦ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﺑﻌﺪﻫﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در اﺳﻤﺎء اﻟﺮﺟﺎل‬‫ﻣﺸـﮑﺎة در ﺣﺮف اﻟﺤﺎ در ذﮐﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﮐﻨﯿﺘﺸﺎن اﺑﻮ ﺣﺎزﻣﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺸﻬﻮر ﻫﻮ اﺑﻮ ﺣﺎزم ﺳﻠﻤﻪ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر اﻻﻋﺮج ﻣﻦ ﮐﺒﺎر اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫اﺣـﺪ اﻻﻋﻼـم اﻟﻘﺎص اﻟﺰاﻫـﺪ ﻣﻦ ﻋﺒﺎد اﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و ﺛﻘﺎﺗﻬﻢ ﻣﻮﻟﯽ اﻻﺳﻮد ﺑﻦ ﻣﻐﯿﺮة اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﺟﺎﻣﻊ اﻻﺻﻮل ﻓﯽ اﻟﮑﻨﯽ و ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 357‬از ‪431‬‬‫اﻻﺳـﻤﺎء روي ﻋﻦ ﺳـﻬﻞ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ و اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻋﻄﺎء اﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح و ﻋﻨﻪ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻮ ﺿـﻤﺮة و اﻟﺜﻮري و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ‬‫ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻠﺚ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻗﯿﻞ ﺧﻤﺲ و ﺛﻠﺜﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻞ ﺳﻨﮥ ارﺑﻊ و ارﺑﻌﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ ﻗﯿﻞ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﻣﺜﻠﻪ و ﻣﻦ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﺎ اﺣﺒﺒﺖ ان‬‫ﻻ ﯾﮑﻮن ﻣﻌﮏ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤﮥ ﻓﺎﺗﺮﮐﻪ اﻟﯿﻮم و ﻗﺎل اﻧﻈﺮ ﮐﻞ ﯾﻮم ﮐﺮﻫﺖ اﻟﻤﻮت ﻣﻦ اﺟﻠﻪ ﻓﺎﺗﺮﮐﻪ ﺛﻢ ﻻ ﯾﻀﺮك ﻣﺘﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪500 :‬‬‫ﻣﺖ و ﻗﺎل ﯾﺴـﯿﺮ اﻟـﺪﻧﯿﺎ ﯾﺸـﻐﻞ ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻵﺧﺮة و ﻟﻪ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﮐﺜﯿﺮة رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و از ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻋﺒﺎرت ﮐﺘﺎب اﻟﺜﻘﺎت اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ﺗﻬﺬﯾﺐ‬‫اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺑﺎب زﻫﺮي ﮔﻞ دﯾﮕﺮ ﺷـﮕﻔﺖ و ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ او ﭼﻨﺎن در ﮔﺮداب ﺣﺐ ﺟﺎه و ﺗﻘﺮب ﺑﺴـﻼﻃﯿﻦ ﻏﺮﯾﻖ و ﻣﻨﻐﻤﺲ‬‫ﺑﻮد ﮐﻪ آن ﻫﻤﻪ ﺧﻄﺎب و ﻋﺘﺎب و ﻧﺼـﯿﺤﺖ و ﻓﻀـﯿﺤﺖ اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻋﺮج در وي ﻫﯿـﭻ اﺛﺮ ﻧﮑﺮد و او را اﺻـﻼ از آن ﻋﺒﺮﺗﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻧﺸـﺪ‬‫ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺰﯾـﺪ ﺑﺮ ان ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻮ ﺣﺎزم اﻋﺮج را ﻧﯿﺰ در ورﻃﻪ ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ ﻇﻠﻤﻪ ﺑﻨﯽ اﻣﯿﻪ درﮐﺸﺪ و او را ﺑﺴﻮي ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ‬‫ﺑﺒﺮد ﻟﯿﮑﻦ او ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﺗﯿﻘﻆ و ﺗﻔﻄﻦ ﺧﻮدداري ﻧﻤﻮد و زﻫﺮي را ﮐﻪ ﺑﺮاي ﺧـﺪع و ﻓﺮﯾﺒﺶ آﻣﺪه ﺑﻮد ﺑﺠﻮاب ﺧﺸﮏ واﭘﺲ ﮐﺮد و ﻓﯿﻪ ﻣﻦ‬‫اﻟﻌـﺎر و اﻟﺸـﻨﺎر ﻣﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب و اﻻﺑﺼﺎر و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ زﻫﺮي ﻣﯿﻞ و اﻟﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻇﻠﻤﻪ ﺑﻨﯽ اﻣﯿﻪ داﺷﺖ و اﻧﺤﺮاف و‬‫ﻋﺪاوﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﯽورزﯾﺪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺬات ﺧﻮد ﻣﻨﻔﺮدا ﻣﺘﺼﻒ ﺑﺂن ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﯾﻦ ﺧﺒﺚ ﺑﺎﻃﻦ او را ﺑﺎرث‬‫از اﺟـﺪادش رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﭼﻪ ﭘـﺪر ﺟـﺪش ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﺴـﺘﺤﻘﻪ ﻣﻦ اﻟﺴـﺨﻂ و اﻟﻌﺘﺎب ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ در روز ﺑﺪر ﻫﻤﺮاه‬‫ﻣﺸﺮﮐﯿﻦ ﺑﻮد ﭼﻨﺎن ﻋﺪاوت ﺷﺪﯾﺪه ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ داﺷﺖ ﮐﻪ در روز اﺣﺪ ﻗﺼﺪ ﺣﺘﻤﯽ ﻗﺘﻞ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﮐﺮده ﺑﻮد و ﺑﺎ ﭼﻨـﺪ ﻧﻔﺮ ﻣﺘﻌﺎﻗـﺪ ﺷﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ آن ﺟﻨﺎب را دﯾﺪ اﻟﺒﺘﻪ آن ﺣﻀـﺮت را ﻗﺘﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و ﺟﺪش از ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎﻓﺮاﻧﯽ ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ در ﺑﺪر ﺑﺮاي ﺟﻨﮓ ﺑﺂن ﺳـﺮور در ﺻﻒ ﻣﺸـﺮﮐﯿﻦ ﺣﻀﻮر داﺷـﺘﻨﺪ و ﻋﺠﺐ ﮐﻪ زﻫﺮي از ﻓﺮط وﻗﺎﺣﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﺻﻔﺎﻗﺖ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را‬‫ﺧﻮد ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﻮد و آن را اﺻـﻼ ﺑﺮاي ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻮﺟﺐ ﻧﻨﮓ و ﻋﺎر ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﺳـﺨﺮﯾﻪ ﺑﻼ ﺗﺤﺮج و ﺗﺤﺸﻢ ﻣﺴﻠﮏ اﻋﺘﺮاف‬‫ﺑﺂن ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻞ ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن در وﻓﯿﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﺟـﺪه ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺷـﻬﺪ ﻣﻊ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﺑـﺪرا و‬‫ﮐﺎن اﺣﺪ اﻟﻨﻔﺮ اﻟﺬﯾﻦ ﺗﻌﺎﻗﺪوا ﯾﻮم اﺣﺪ ﻟﺌﻦ رأوا رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﯿﻘﺘﻠﻨﻪ او ﻟﯿﻘﺘﻠﻦ دوﻧﻪ و روي اﻧﻪ ﻗﯿﻞ ﻟﻠﺰﻫﺮي ﻫﻞ ﺷﻬﺪ‬‫ﺟـﺪك ﺑـﺪرا ﻓﻘـﺎل ﻧﻌﻢ و ﻟﮑﻦ ﻣﻦ ذﻟـﮏ اﻟﺠﺎﻧﺐ ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﮐﺎن ﻓﯽ ﺻﻒ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﮐﺎن اﺑﻮه ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﻊ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ اﻟﺰﺑﯿﺮ و ﻟﻢ ﯾﺰل‬‫اﻟﺰﻫﺮي ﻣﻊ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺛﻢ ﻣﻊ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﮐﺎن ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﻗﺪ اﺳﺘﻘﻀﺎه و از ﺗﺘﺒﻊ دﯾﮕﺮ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﻤﺎي ﺳﻨﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﺗﺎﯾﯿﺪ‬‫آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺧﻠﮑﺎن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ان ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﭘﺪر ﺟﺪ زﻫﺮي ﻫﻤﺎن ﺧﺒﯿﺜﺴﺖ ﮐﻪ روز‬‫اﺣﺪ در ﺟﺒﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﺟﻨﺎب ﺧﺘﻢ اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﺟﻤﻌﯿﻦ زﺧﻤﯽ رﺳﺎﻧﯿﺪه روي ﺧﻮد را ﺳﯿﺎه ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺑﻮد ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ‬‫اﻟﻮاﻗﺪي در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي در ﻏﺰوه اﺣﺪ در ﺿـﻤﻦ رواﯾﺘﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎن ارﺑﻌﮥ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ ﻗﺪ ﺗﻌﺎﻫﺪوا و ﺗﻌﺎﻗﺪوا ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻞ رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻋﺮﻓﻬﻢ اﻟﻤﺸﺮﮐﻮن ﺑﺬﻟﮏ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب و ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و اﺑﻦ ﻗﻤﺌﻪ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﺧﻠﻒ و ﻧﯿﺰ واﻗﺪي‬‫در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻐﺎزي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪501 :‬‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﺒﺮة ﻋﻦ اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻓﺮوة ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﻮﯾﺮث ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ‬‫ﯾﻘﻮل ﺷـﻬﺪت اﺣـﺪا ﻓﻨﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﻨﺒﻞ ﺗﺎﺗﯽ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻧﺎﺣﯿـﮥ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ وﺳـﻄﻬﺎ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﯾﺼـﺮف ﻋﻨﻪ و ﻟﻘﺪ رأﯾﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﯾﻘﻮل ﯾﻮﻣﺌﺬ دﻟﻮﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﻼ ﻧﺠﻮت ان ﻧﺠﺎ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ اﺣﺪ ﺛﻢ ﺟﺎوزه و ﻟﻘﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺎب ﺻـﻔﻮان ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﻓﻘﺎل ﺻـﻔﻮان ﻧﺰﺣﺖ اﻟﻢ ﯾﻤﮑﻨﮏ ان ﺗﻀﺮب ﻣﺤﻤﺪا ﻓﺘﻘﻄﻊ ﻫﺬه اﻟﺸﺎﻓﮥ ﻓﻘﺪ اﻣﮑﻨﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﻪ ﻗﺎل و ﻫﻞ رأﯾﺘﻪ ﻗﺎل‬‫ﻧﻌﻢ اﻧﺖ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ ﻗﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ رأﯾﺘﻪ اﺣﻠﻒ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻧﻪ ﻣﻨﺎ ﻣﻤﻨﻮع ﺧﺮﺟﻨﺎ ارﺑﻌـﮥ ﺗﻌﺎﻫﺪﻧﺎ و ﺗﻌﺎﻗﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻠﻢ ﻧﺨﻠﺺ اﻟﯽ ذﻟﮏ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻫﺸﺎم اﻟﺤﻤﯿﺮي اﻟﻤﻌﺎﻓﺮي در ﺳﯿﺮت ﻧﺒﻮﯾﻪ آورده و‬‫ذﮐﺮ رﺑﯿﺢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ان ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص رﻣﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 358‬از ‪431‬‬‫و ﺳـﻠﻢ ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻓﮑﺴـﺮ رﺑﺎﻋﯿﺘﻪ اﻟﯿﻤﻨﯽ اﻟﺴـﻔﻠﯽ و ﺟﺮح ﺷـﻔﺘﻪ اﻟﺴـﻔﻠﯽ و ان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﺷّﺠﻪ ﻓﯽ ﺟﺒﻬﺘﻪ و ان اﺑﻦ ﻗﻤﺌﮥ ﺟﺮح‬‫وﺟﻨﺘﻪ ﻓـﺪﺧﻠﺖ ﺣﻠﻘﺘـﺎن ﻣﻦ ﺣﻠﻖ اﻟﻤﻐﻔﺮ ﻓﯽ وﺟﻨﺘﻪ و وﻗﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ ﺣﻔﺮة ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺮ اﻟﺘﯽ ﻋﻤـﻞ اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ ﻟﯿﻘﻊ‬‫ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻤﺴﻠﻤﻮن و ﻫﻢ ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻮن‬‫و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ در ﮐﺘﺎب اﺳﺘﯿﻌﺎب در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻻﮐﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ و اﺧﻮه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻻﺻﻐﺮ ﺷﻬﺪ اﺣﺪا ﻣﻊ‬‫اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ ﺛﻢ اﺳـﻠﻢ ﺑﻌﺪ و ﻫﻮ ﺟﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻫﻮ اﻟﺬي ﺷﺞ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و آﻟـﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ وﺟﻬـﻪ و اﺑـﻦ ﻗﻤﺘﻪ ﺟﺮح و ﺟﻨﺒﻪ و ﻋﺘﺒـﮥ ﮐﺴـﺮ رﺑـﺎﻋﯿﺘﻪ و ﺣﮑﯽ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰي‬‫اﻟﺰﻫﺮي ﻗﺎل ﻣﺎ ﺑﻠﻎ اﺣـﺪ اﻟﺤﻠﻢ ﻣﻦ وﻟـﺪ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص إﻻ ﻧﺠﺮ أو ﻫﺘﻢ ﻟﮑﺴـﺮ ﻋﺘﺒﮥ رﺑﺎﻋﯿﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و‬‫ﻗﯿﻞ ان ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻻﺻـﻐﺮ ﻫﻮ ﺟـﺪ اﻟﺰﻫﺮي ﻣﻦ ﻗﺒﻞ أّﻣﻪ و اﻣﺎ ﺟـﺪه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻣﻪ و اﻣﺎ ﺟـﺪه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﺑﯿﻪ ﻓﻬﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب‬‫اﻻﮐﺒﺮ و ان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻐﺮ ﻫﻮ اﻟﺬي ﻫﺎﺟﺮ اﻟﯽ ارض اﻟﺤﺒﺸﮥ ﺛﻢ ﻗﺪم ﻣﮑﮥ ﻓﻤﺎت ﺑﻬﺎ ﻗﺒﻞ اﻟﻬﺠﺮة و ﻗﺪ روي ان اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﺷﻬﺪ‬‫ﺟﺪك ﺑﺪرا ﻗﺎل ﺷـﻬﺪﻫﺎ ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﺠﺎﻧﺐ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ أّي ﺟﺪﯾﻪ أراد و اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري در اﺳﺪ اﻟﻐﺎﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ب د‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث ﺑﻦ زﻫﺮة ﺑﻦ ﮐﻼب ﺑﻦ ﻣﺮة اﻟﻘﺮﺷـﯽ اﻟﺰﻫﺮي ﻫﻮ ﺟﺪ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻓﯽ ﻗﻮل ﻗﺎل‬‫اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻫﻤﺎ اﺧﻮان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﮐﺒﺮ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻐﺮ اﺑﻨﺎ ﺷـﻬﺎب ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن ﻫﺬا اﻻﮐﺒﺮ اﺳﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺠﺎن ﻓﺴﻤﺎه رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ اﻟﯽ ارض اﻟﺤﺒﺸـﮥ و ﻣﺎت ﺑﻤﮑـﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﻬﺠﺮة اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﺧﻮه ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻻﺻـﻐﺮ‬‫ﺷﻬﺪ اﺣﺪا ﻣﻊ اﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﺛﻢ اﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ و ﻣﺎت ﺑﻤﮑﮥ و ﻫﻮ ﺟﺪ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻫﺬا ﻗﻮل اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻗﺎل اﺑﻦ اﺳﺤﺎق ﻫﻮ اﻟﺬي ﺷﺞ وﺟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪502 :‬‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺑﻦ ﻗﻤﯿﺌـﮥ ﺟﺮح وﺟﻨﺘﻪ و ﻋﺘﺒﮥ اﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص ﮐﺴـﺮ رﺑﺎﻋﯿﺘﻪ و ﺣﮑﯽ اﻟﺰﺑﯿﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻌﺰﯾﺰ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺑﻠﻎ اﺣﺪ اﻟﺤﻠﻢ ﻣﻦ وﻟﺪ ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص اﻻﻧﺠﺮ و ﻫﺘﻢ ﻟﮑﺴـﺮ ﻋﺘﺒﮥ رﺑﺎﻋﯿﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﻗﯿﻞ ان ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻻﺻـﻐﺮ ﻫﻮ ﺟﺪ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﻔﻘﯿﻪ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﻣﻪ و اﻣﺎ ﺟﺪه ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﺑﯿﻪ ﻓﻬﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﮐﺒﺮ و ﻗﯿﻞ ان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﻐﺮ ﻫﻮ اﻟﺬي‬‫ﻫﺎﺟﺮ اﻟﯽ ارض اﻟﺤﺒﺸـﮥ و اﻧﻪ ﺟـﺪ اﻟﺰﻫﺮي و اﻧﻪ ﻫﻮ اﻟـﺬي ﻣﺎت ﺑﻤﮑـﮥ ﺑﻌـﺪ ﻋﻮده ﻣﻦ اﻟﺤﺒﺸـﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﻬﺠﺮة اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻗﺪ روي ان اﺑﻦ‬‫ﺷﻬﺎب ﻗﯿﻞ ﻟﻪ اﺷـﻬﺪ ﺟﺪك ﺑﺪرا ﻗﺎل ﻣﻦ ذﻟﮏ اﻟﺠﺎﻧﺐ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻊ اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ أي ﺟﺪﯾﻪ أراد اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﻋﻤﺮ و اﺑﻦ ﻣﻨﺪه و اﺑﻦ‬‫اﻟﻘﯿﻢ در زاد اﻟﻤﻌـﺎد ﻓﯽ ﻫـﺪي ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒـﺎد در ذﮐﺮ ﻏﺰوه اﺣـﺪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺧﻠﺺ اﻟﻤﺸـﺮﮐﻮن اﻟﯽ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺠﺮﺣﻮا‬‫وﺟﻬﻪ و ﮐﺴـﺮوا رﺑﺎﻋﯿﺘﻪ اﻟﯿﻤﻨﯽ و ﮐﺎﻧﺖ اﻟﺴﻔﻠﯽ و ﻫﺸﻤﻮا اﻟﺒﯿﻀﮥ ﻋﻠﯽ راﺳﻪ و رﻣﻮه ﺑﺎﻟﺤﺠﺎرة ﺣﺘﯽ وﻗﻊ ﻟﺸﻘﻪ و ﺳﻘﻂ ﻓﯽ ﺣﻔﺮة ﻣﻦ اﻟﺤﻔﺮ‬‫اﻟﺘﯽ ﮐﺎن اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻔﺎﺳﻖ ﯾﮑﯿﺪ ﺑﻬﺎ اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﻓﺎﺧﺬ ﻋﻠّﯽ ﺑﯿﺪه و اﺣﺘﻀﻨﻪ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﺎن اﻟﺬي ﺗﻮﻟﯽ أذاه ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻗﻤﺌﮥ و ﻋﺘﺒﮥ ﺑﻦ أﺑﯽ وﻗﺎص و ﻗﯿﻞ ان ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﻫﻮ اﻟﺬي ﺷـّﺠﻪ و ﻧﯿﺰ‬‫اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ در زاد اﻟﻤﻌﺎد ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﺳـﻤﻌﺖ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﯾﻘﻮل ﺷـﻬﺪت اﺣـﺪا ﻓﻨﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﻨﺒﻞ ﯾﺎﺗﯽ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻧﺎﺣﯿﮥ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ وﺳـﻄﻬﺎ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﯾﺼـﺮف ﻋﻨﻪ و ﻟﻘﺪ رأﯾﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﯾﻘﻮل ﯾﻮﻣﺌﺬ دﻟّﻮﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﻼ ﻧﺠﻮت ان ﻧﺠﺎ و رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ اﺣﺪ ﺛﻢ ﺟﺎوزه ﻓﻌﺎﺗﺒﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﺻﻔﻮان ﻓﻘﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ راﯾﺘﻪ اﺣﻠﻒ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻧّﻪ ﻣّﻨﺎ ﻣﻤﻨﻮع ﻓﺨﺮﺟﻨﺎ‬‫ارﺑﻌﮥ ﻓﺘﻌﺎﻫﺪﻧﺎ و ﺗﻌﺎﻗﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻠﻢ ﻧﺨﻠﺺ اﻟﯽ ذﻟﮏ‬‫و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺷﺎﻣﯽ در ﺳﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﻓﯽ ﺳﯿﺮة ﺧﯿﺮ اﻟﻌﺒﺎد ﮔﻔﺘﻪ و‬‫روي ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻻﺳـﻠﻤﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺟﻼ ﻣﻦ اﻟﻤﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﯾﻘﻮل ﺷـﻬﺪت اﺣﺪا ﻓﻨﻈﺮت اﻟﯽ اﻟﻨﺒﻞ ﻣﻦ ﮐﻞ ﻧﺎﺣﯿﮥ و‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ وﺳﻄﻬﺎ ﮐﻞ ذﻟﮏ ﯾﺼﺮف ﻋﻨﻪ و ﻟﻘﺪ راﯾﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي ﯾﻘﻮل ﯾﻮﻣﺌﺬ دﻟّﻮﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻻ ﻧﺠﻮت ان ﻧﺠﺎ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ اﺣﺪ ﺛﻢ ﺟﺎوزه ﻓﻌﺎﺗﺒﻪ ﺻﻔﻮان ﺑﻦ أﻣّﯿﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ رأﯾﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 359‬از ‪431‬‬‫اﺣﻠﻒ ﺑﺎﻟﻠّﻪ اﻧّﻪ ﻣﻨﺎ ﻣﻤﻨﻮع اّﻣﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺮﺟﻨﺎ ارﺑﻌﮥ ﻓﺘﻌﺎﻫﺪﻧﺎ و ﺗﻌﺎﻗﺪﻧﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺘﻠﻪ ﻓﻠﻢ ﻧﺨﻠﺺ إﻟﯿﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ در ﺳـﺒﻞ اﻟﻬﺪي و اﻟﺮﺷﺎد ﮔﻔﺘﻪ و ﺷﺠﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي و اﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﯽ وﺟﻬﻪ و ﺳﺎل اﻟﺪم ﻣﻦ اﻟﺸﺠﮥ ﺣﺘﯽ اﺧﻀﻞ‬‫اﻟﺪم ﻟﺤﯿﺘﻪ اﻟﺸـﺮﯾﻔﮥ ﻧﻔﺴﯽ ﻟﻪ اﻟﻔﺪاء و ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻠﺒﯽ در اﻧﺴﺎن اﻟﻌﯿﻮن ﻓﯽ ﺳﯿﺮة اﻻﻣﯿﻦ اﻟﻤﺎﻣﻮن ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺴﺮت اﻟﺒﯿﻀﮥ أي اﻟﺨﻮذة ﻋﻠﯽ‬‫راﺳﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺷّﺞ وﺟﻬﻪ اﻟﺸﺮﯾﻒ ﺷﺠﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻧﻪ اﺳﻠﻢ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪503 :‬‬‫ذﻟﮏ و ﻫﻮ ﺟـﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺰﻫﺮي رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺠﻮز ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ ﻗﺒﻞ أّﻣﻪ أي و ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻـﻐﺮ أي و ﻟﻌﻞ ﻫﺬا ﺣﺼﻞ ﻣﻨﻪ ﻗﺒﻞ او‬‫ﺑﻌﺪ ﻗﻮﻟﻪ دﻟّﻮﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﻼ ﻧﺠﻮت ان ﻧﺠﺎ و رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ واﻗﻒ اﻟﯽ ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎ ﻣﻌﻪ اﺣﺪ ﺛﻢ ﺟﺎوزه ﻓﻌﺎﺗﺒﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ‬‫ﺻﻔﻮان ﻓﻘـﺎل و اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ رأﯾﺘﻪ اﺣﻠﻒ ﺑﺎﻟّﻠﻪ اﻧﻪ ﻣﻨﺎ ﻣﻤﻨﻮع وﺟـﺪ اﻻﻣﺎم اﻟﺰﻫﺮي ﻣﻦ ﻗﺒﻞ اﺑﯿﻪ ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺷـﻬﺎب و ﯾﻘﺎل ﻟﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻻﮐﺒﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﻣﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮي اﻟﺤﺒﺸـﮥ ﺗﻮﻓﯽ ﺑﻤﮑـﮥ ﻗﺒﻞ اﻟﻬﺠﺮة و از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺎﻋﻦ زﻫﺮي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او در ﺗﺤـﺪﯾﺚ ﺗـﺪﻟﯿﺲ و‬‫ارﺳﺎل ﻣﯽﮐﺮد و دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ ذﮐﺮ ﺿـﻌﻔﺎء و ﻣﻘﺪوﺣﯿﻦ را از ﻣﯿﺎن ﺳﺎﻗﻂ ﻣﯽﻧﻤﻮد و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﻣﺮﺳﻞ او را ﺑﺪﺗﺮ از ﻣﺮﺳﻞ دﯾﮕﺮان‬‫داﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺤﺠـﮥ ﮐﺎن ﯾـﺪﻟﺲ ﻓﯽ اﻟﻨﺎدر و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ‬‫زﻫﺮي ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻗﺪ اﻣﮥ اﻟﺴﺮﺧﺴـﯽ ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻣﺮﺳﻞ اﻟﺰﻫﺮي ﺷﺮ ﻣﻦ ﻣﺮﺳﻞ ﻏﯿﺮه ﻷﻧّﻪ ﺣﺎﻓﻆ و ﮐﻠﻤﺎ ﻗﺪ ران ﯾﺴّﻤﯽ ﺳّﻤﯽ و اﻧﻤﺎ‬‫ﯾﺘﺮك ﻣﻦ ﻻ ﯾﺴـﺘﺠﯿﺰ ان ﯾﺴـّﻤﯿﻪ و ﺳـﺒﻂ اﺑﻦ اﻟﻌﺠﻤﯽ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﮑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﺒﯿﯿﻦ ﻻﺳـﻤﺎء اﻟﻤﺪﻟﺴﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻬﺎب اﻟﺰﻫﺮي‬‫اﻻﻣﺎم اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻤﺸـﻬﻮر ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻪ و ﻗﺎدح ﺑﻮدن ﺗـﺪﻟﯿﺲ و ﺳﺎﻗﻂ اﻻﻋﺘﺒﺎر ﺑﻮدن ﻣﺮﺗﮑﺐ آن در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﮑّﺮات و ﻣّﺮات ﺑﯿﺎن ﺷـﺪه ﻓﺮاﺟﻊ‬‫إﻟﯿﻪ ان ﺷﺌﺖ‬‫ﮐﻼم »ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟّﻠﻪ« ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رؤﯾﺎي ﻟﺒﻦ و ﻗﻤﯿﺺ و رد آن‬‫و از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ آﯾﺎت ﻋﻠﻮ ﺣﻖ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﻓﺎدات دﯾﮕﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـّﻨﯿﻪ ﮐﻪ در ﻣﻄﺎﻋﻦ زﻫﺮي ﮔﺬﺷـﺘﻪ‬‫ﻗـﺪح زﻫﺮي و ﻧﻔﯽ وﺛﻮق او از اﻓـﺎده ﺧﻮد ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎب ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف‬‫ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻣﻘﺎم ﻃﻌﻦ ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻣﺘﻌﻪ زﻫﺮي در رواﯾﺖ ﺧﻮد ﺗﺤﺮﯾﻢ ﻣﺘﻌﻪ را ﺑﻐﺰوه ﺧﯿﺒﺮ ﻣﻮرخ ﻧﻤﻮده و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﻓﺎده ﺧﻮد ﺷﺎه‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ در رواﯾـﺎت ﺛﻘـﺎت وارد ﻧﺸـﺪه ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ زﻫﺮي در زﻣﺮه ﺛﻘﺎت داﺧﻞ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ أراد ان‬‫ﯾﻘﻒ ﻋﻠﯽ ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﻫﺬا اﻟﻤﺮام ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ اﻟﯽ ﻣﺒﺤﺚ ﺗﺤﺮﯾﻢ اﻟﻤﺘﻌﮥ ﻣﻦ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻟﻠﻮاﻟﺪ اﻟﻌﻼم اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟّﺴﻼم ﻓﺎن ﻓﯿﻪ ﻫﻨﺎك ﻣﻦ‬‫اﻟﺘﺤﻘﯿﻘﺎت اﻻﻧﯿﻘﮥ و اﻟﺘﺪﻗﯿﻘﺎت اﻟﺮﺷﯿﻘﮥ ﻣﺎ ﯾﻌﺠﺐ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪504 :‬‬‫اوﻟﯽ اﻻﺑﺼـﺎر و اﻻﻓﻬـﺎم و ﯾﻬﺰ اﻋﻄﺎف ذوي اﻻﻟﺒﺎب و اﻻﺣﻼم ﺛﺎﻟﺜﺎ ﺧﺒﺮ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺳـﻨﺪا ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ ﻣﺘﻨﺎ ﻧﯿﺰ‬‫ﻗﺎﺑﻞ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺴـﯽ از ﻋﻘﻼ آن را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻨﺴﻮب ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ اﯾﻨﮑﻪ واﺿﻊ ﺟﺴﻮر‬‫ﮐـﺬوب درﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻣﻄﻌـﻮن ﻣﻌﯿـﻮب وﺿـﻊ ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺒﻘﯿﻪ ﻟﺒﻦ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎب را اﯾﺜـﺎر ﻧﻤﻮد و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﺑـﺎﯾﻦ اﯾﺜـﺎر ﺑـﺎ وﺟﻮد دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﮐﺒﺎر و ﻣﺴـﺘﺤﻘﯿﻦ ﻋﺎﻟﯿﻮﻗﺎر‬‫ﺻﺮاﺣـﮥ ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻣﺮﺟـﻮح و ﺗﻔﻀـﯿﻞ ﻣﻔﻀـﻮل و ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﺟـﻮر و ﺟﻔـﺎي ﺻـﺮﯾﺢ و ﻇﻠـﻢ و اﻋﺘـﺪاي ﻗـﺒﯿﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﺻـﻼ ﻧﺴـﺒﺖ آن ﺑﺠﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب اﺟﺘﺮا و اﻗﺪام ﺑﺮ آن ﮐﺎﺷﻒ از ﺳﺨﺎﻓﺖ ﻋﻘﻞ واﺿﻊ ﺧﺒﯿﺚ و‬‫ﻣﻮذن ﺑﻘﻠﺖ ﺷـﻌﻮر ﻣﻔﺘﻌﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ راﺑﻌﺎ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸﺒﻪ اﻟﺴﻤﺮ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ در ﺗﻔﻀﯿﻠﺴﺖ ﺗﻮﺿﯿﺤﺶ‬‫اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻤﺮ را ﻗﺎﺑﻞ ﻋﻄﺎي ﺑﻘﯿﻪ ﻟﺒﻦ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد داﻧﺴﺖ و‬‫اﺑﻮ ﺑﮑﺮ را ﺷﺎﺋﺴـﺘﻪ اﯾﻦ ﻋﻄﺎ ﻧﺪاﻧﺴﺖ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﻧﺰد آن ﺟﻨﺎب از اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻓﻀﻞ ﺑﻮد و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 360‬از ‪431‬‬‫ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ و ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ اﻣﻌﺎن و ﺗﺤﺪﯾﻖ و ﺗﻔﺮﯾﻊ و ﺗﺸـﻘﯿﻖ در ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﻔﻀﯿﻞ ﭼﺮا‬‫ﻏﻔﻠﺖ ازﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ واﺿـﺤﻪ ورزﯾـﺪه ﺑـﺬﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ و اﺳـﺘﺪﻻل و اﺣﺘﺠـﺎج ﺑـﺂن ﺑﯽﻣﺤﺎﺑـﺎ ﮔﺮوﯾـﺪه ﺧﺎﻣﺴﺎ ﻣﻀـﻤﻮن اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺧﺮاﻓﺖ‬‫ﻣﺸـﺤﻮن ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺼﺎدم ﺑﺪاﻫﺖ و ﻋﯿﺎن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﻋﻤﺮ در ﻓﻬﻢ ﻣﺴﺎﺋﻞ واﺿـﺤﻪ و درك اﺣﮑﺎم ﻻﺋﺤﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻏﺒﺎوت داﺷﺖ‬‫ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﮔﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺧﻄﯽ از ﺻﺤﺖ ﻣﯽﺑﻮد و ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ ﻋﻤﺮ را ﻗﻄﺮه از ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ﻟﻮ در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﻧﺼـﯿﺐ ﻣﯽﺷـﺪ ﻫﺮﮔﺰ او ﭼﻨﺎن ﻏﺒﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ ﯾﻘﻈﻪ اّب و ﮐﻼﻟﻪ را ﻧﻔﻬﻤﺪ و در ﺧﺼﻮص ﮐﻼﻟﻪ ﺑﺎ وﺻـﻒ‬‫ﻣﺮاﺟﻌﺘﻬـﺎي ﺑﺴـﯿﺎر ﺑﺴـﻮي ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿـﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از ﻓﻬﻢ آن ﻗﺎﺻـﺮ ﮔﺮدد و ﻧـﻮﺑﺖ ﺑﺠـﺎي رﺳـﺪ ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﺧﻠﻖ ﻋﻈﯿﻢ ﺧﻮد در ﺣﻖ او ﺑـﺪرﺷﺘﯽ ﺗﻤﺎم ﭘﯿﺶ آﯾﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﻋﻤﺮ ﺑﺬرﯾﻌﻪ ﺣﻔﺼـﻪ‬‫آن را اﺳـﺘﻔﺴﺎر ﮐﻨﺪ آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﺪر ﺗﻮ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ را اﺑﺪا ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ و آﺧﺮ ﻫﻤﭽﻨﺎن‬‫ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻧﺪاﻧﺴﺖ و ﺧﻮد ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻣﺎ اراﻧﯽ اﻋﻠﻤﻬﺎ اﺑﺪا و ﻗﺪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎ ﻗﺎل و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ ﺷﺪ ﮐﻪ واﺿـﻊ‬‫اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺸﺒﻪ اﻟﺴﻤﺮ از ﺣﺎﻻت ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﯽﺧﺒﺮ ﺑﻮد ﯾﺎ آﻧﮑﻪ ﺑﻮﺟﻪ ﺧﺬﻻن و ﺧﺴﺮان او را اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪505 :‬‬‫ﺣﺎﻻت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺧﻮد ﯾﮑﺴـﺮ ﻓﺮاﻣﻮش ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﻮﺟﻪ ﻧﺴﯿﺎن ﮐﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻟﻮازم ﮐﺬاﺑﯿﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﺪواﻧﺴﺖ ﺑﺮ ﺳﺮ او رﺳﯿﺪ آﻧﭽﻪ رﺳﯿﺪ ﺳﺎدﺳﺎ‬‫ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﯾﻦ ﺧﺒﺮ را ﮐﻪ از ﻗﺒﯿﻞ اﺿـﻐﺎث اﺣﻼم ﻧﻮاﺻﺐ ﻟﺌﺎﻣﺴﺖ ﺑﺮاي ﺳﺎﻋﺘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺮض ﮐﻨﯿﻢ اﺻـﻼ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ آن‬‫ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺬﮐﻮر ﺷﻮد ﭼﻪ ﻣﻔﺎد آن ﺟﺰﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه ﻟﺒﻦ ﮐﻪ ﺟﺰء ﯾﺴﯿﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و آن ﺣﻀﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﺂن اﺣﺘﯿﺎج ﻧـﺪاﺷﺖ ﺑﻌﻤﺮ ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮد و از ﺣﺼﻮل ﺟﺰء ﯾﺴـﯿﺮ ﻋﻠﻢ ﺗﺎ ﺑﻮدن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺮ ﺻﺒﯿﺎن و‬‫ﻧﺴﻮان ﻫﻢ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ اﻟﻔﺤﻮل و اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﮐﻤـﺎل وﺿﻮﺣﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻐﺮض ﻣﺰﯾـﺪ اﻓـﺎده ﻋﺮض ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻼ‬‫ﺷﺒﻬﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻫﻤﺎن ﺑﺰرﮔﻮار ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻃﻼع ﮐﺎﻣﻞ و ﺧﺒﺮت ﺗﺎﻣﻪ‬‫داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻋﺎرف ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻌﺎرف آن ﺣﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮد و ﻗﺪ ﺗﺤﻘﻖ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﻨﺼﻮص اﺳﺎﻃﯿﻦ اﻟﺴﻨﯿﮥ و‬‫اﻻﻋﻼـم ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺮﺗـﺎب ﻓﯽ ذﻟﮏ اوﻟﻮ اﻻﻟﺒﺎب و اﻻﺣﻼم ﭘﺲ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺤﺮ زﺧﺎر ﻋﻠﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ ذﮐﺮ ﮐﺴـﯽ آوردن ﮐﻪ ﺑﺮ ﻓﺮض و‬‫ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺑﺠﺰء ﯾﺴـﯿﺮ از ﻋﻠﻢ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺳﺮاﺳﺮ ﺧﻼف ﻋﻘﻞ و ﺻﻮاب و ﺻﺮاﺣﮥ اﯾﺜﺎر ﻣﺴﻠﮏ ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎﺑﺴﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺎﺻﻢ ﻋﻦ اﻟﺘﻬﺎﻟﮏ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻬﺖ و اﻟﮑـﺬاب و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ دﻻﻟﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺑﺮ ﺣﺼﻮل ﺟﺰء ﯾﺴـﯿﺮ و ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه از ﻋﻠﻢ ﺑﺮاي ﻋﻤﺮ و ﻋﺪم دﻻﻟﺖ‬‫آن ﺑﺮ ﺗﺴﺎوي ﻋﻤﺮ ﺑﺎ آن ﺣﻀـﺮت ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﻋﻠﻢ ﺑﻠﮑﻪ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﺗﻘﺎﺻـﺮ واﺿـﺢ و ﺗﺎﺧﺮ ﻓﺎﺿﺢ ﻋﻤﺮ از ﻣﺮاﺗﺐ‬‫ﻋـﺎﻟﯿﻪ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻢ از ﺧﻮد اﻟﻔﺎظ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي اﻓﺤﺎم ﺧﺼﺎم و اﺳـﮑﺎت‬‫ﻣﮑﺎﺑﺮﯾﻦ اﻏﺜﺎم ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎت ﺷـﺮاح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻪ ﻣﺼـﺮح و ﻣﻔﯿﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﻗﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﮐﻤﺎل ﺷـﻨﺎﻋﺖ و‬‫ﻓﻈﺎﻋﺖ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ ﻣﺴﺎوات ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﻋﻠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدد اﺻـﻼ ﻣﺠﺎل ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﺑﺮاي ارﺑﺎب ﺗﺨﺪﯾﻊ و اﺿـﻼل ﺑﺎﻗﯽ‬‫ﻧﻤﺎﻧـﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎب ﻓﻀﻞ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﻫﻨﺎ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﺰﯾﺎدة أي ﻣﺎ ﻓﻀﻞ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ‬‫ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻫﻨﺎ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺴﯿﺎﺳﮥ اﻟﻨﺎس ﺑﮑﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﺳﻨﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺧﺘﺺ ﻋﻤﺮ ﺑﺬﻟﮏ ﻟﻄﻮل ﻣﺪﺗﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴـﺒﮥ اﻟﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺑﺎﺗﻔﺎق اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻃﺎﻋﺘﻪ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﮥ اﻟﯽ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺎن ﻣﺪة أﺑﯽ‬‫ﺑﮑﺮ ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺼـﯿﺮة ﻓﻠﻢ ﯾﮑﺜﺮ ﻓﯿﻬﺎ اﻟﻔﺘﻮح اﻟﺘﯽ ﻫﯽ اﻋﻈﻢ اﻻﺳـﺒﺎب ﻓﯽ اﻻﺧﺘﻼف و ﻣﻊ ذﻟﮏ ﻓﺴﺎس ﻋﻤﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻣﻊ ﻃﻮل ﻣـﺪﺗﻪ اﻟﻨﺎس ﺑﺤﯿﺚ‬‫ﻟﻢ ﯾﺨـﺎﻟﻔﻪ اﺣـﺪ ﺛﻢ ازدادت اﺗﺴﺎﻋﺎ ﻓﯽ ﺧﻼﻓـﮥ ﻋﺜﻤﺎن ﻓﺎﻧﺘﺸـﺮت اﻻﻗﻮال و اﺧﺘﻠﻔﺖ اﻵراء و ﻟﻢ ﯾﺘﻔﻖ ﻟﻪ ﻣﺎ اﺗﻔﻖ ﻟﻌﻤﺮ ﻣﻦ ﻃﻮاﻋﯿـﮥ ﻟا ﺨﻠﻖ ﻟﻪ‬‫ﻓﻨﺸﺎت ﻣﻦ ﺛﻢ اﻟﻔﺘﻦ اﻟﯽ ان اﻓﻀﯽ اﻻﻣﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪506 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 361‬از ‪431‬‬‫اﻟﯽ ﻗﺘﻠﻪ و اﺳـﺘﺨﻠﻒ ﻋﻠﯽ ﻓﻤﺎ ازداد اﻻﻣﺮ اﻻ اﺧﺘﻼﻓﺎ و اﻟﻔﺘﻦ اﻻ اﻧﺘﺸﺎرا و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﻘﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل‬‫و ﻓﯿﻪ ان ﻋﻠﻢ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻻ ﯾﺒﻠﻎ اﺣﺪ درﺟﺘﻪ ﻓﯿﻪ ﻻﻧﻪ ﺷﺮب ﺣﺘﯽ راي اﻟﺮّي ﯾﺨﺮج ﻣﻦ اﻃﺮاﻓﻪ و اﻣﺎ اﻋﻄﺎءه ﻓﻀﻠﻪ ﻋﻤﺮ‬‫ﻓﻔﯿﻪ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻣﺎ ﺣﺼﻞ ﻟﻌﻤﺮ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺎﺧﺬه ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻣﮥ ﻻﺋﻢ ﻗﺎل و ﻓﯿﻪ ان ﻣﻦ اﻟﺮؤﯾﺎ ﻣﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺎﺿﯽ و اﻟﺤﺎل‬‫و اﻟﻤﺴـﺘﻘﺒﻞ ﻗﺎل و ﻫـﺬه اّوﻟﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﺎﺿـﯽ ﻓﺎن رؤﯾﺎه ﻫـﺬه ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺑﺎﻣﺮ ﻗـﺪ وﻗﻊ ﻻن اﻟـﺬي اﻋﻄﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﺎن ﻗـﺪ ﺣﺼﻞ ﻟﻪ و ﮐﺬﻟﮏ‬‫اﻋﻄﯿﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﮑﺎﻧﺖ ﻓﺎﺋـﺪة ﻫـﺬه اﻟﺮؤﯾﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻗﺪر اﻟﻨﺴـﺒﮥ ﺑﯿﻦ ﻣﺎ اﻋﻄﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﺎ اﻋﻄﯿﻪ ﻋﻤﺮ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﻓﯿﻪ ﺣـﺬف اﻟﻤﻔﻌـﻮل ﻣﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﻓﺸـﺮﺑﺖ ﻟﻠﻌﻠﻢ ﺑﻪ و اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮ ﻓﺸـﺮﺑﺖ اﻟﻠﺒﻦ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﻪ ﻻـﻧﻪ ﺷـﺮب ﺣـﺘﯽ روي ﺛﻢ اﻋﻄﯽ ﻓﻀـﻠﻪ ﻟﻌﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘـﺎري در ﮐﺘـﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀـﻠﯽ أي ﻣﺎ ﻓﻀﻞ ﻣﻦ اﻟﻠﺒﻦ اﻟـﺬي ﻫﻮ ﻓﯽ‬‫اﻟﻘـﺪح اﻟـﺬي ﺷـﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ص ﺑﺎب إذا اﻋﻄﯽ ﻓﻀـﻠﻪ ﻏﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ش أي ﻫـﺬا ﺑﺎب‬‫ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ إذا اﻋﻄﯽ ﺷـﺨﺺ ﻣﺎ ﻓﻀﻞ ﻣﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﻠﺒﻦ ﻟﺸـﺨﺺ ﻏﯿﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺴﺦ ﻓﯽ اﻟﻨﻮم و ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري در‬‫ﺷﺮح ﺣـﺪﯾﺚ ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀـﻠﯽ أي ﻣﺎ ﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻟﺒﻦ اﻟﻘﺪح اﻟﺬي ﺷـﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﻔﻌﻮل‬‫اﻋﻄﯿﺖ اﻟﺜﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﻧﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ اﻋﻄﺎﺋﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﻠﻪ ﻋﻤﺮ اﻻﺷﺎرة اﻟﯽ‬‫ﻣﺎ ﺣﺼﻞ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺑﺤﯿﺚ ﮐﺎن ﻻ ﯾﺄﺧﺬه ﻓﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻮﻣﮥ ﻻﺋﻢ و در ﺷﺮح ﺣﺪﯾﺚ ﺛﺎﻟﺚ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﻪ أي ﻓﻀﻞ‬‫اﻟﻠﺒﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و در ﺷـﺮح ﺣﺪﯾﺚ راﺑﻊ ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺸـﺮﺑﺖ ﻣﻨﻪ ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﯽ اﻟﺬي ﻣﻦ اﻟﻠﺒﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب رﺿﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺮاح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع در ﺷـﺮح آن و ﺷـﺮح ﺗﺮاﺟﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري‬‫ﺑﺮاي ذﮐﺮ آن اﯾﺠﺎد ﻧﻤﻮده ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ از ان دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﺼﻨﻮع ﺑﺮ ﻗﻠﺖ ﻋﻠﻢ ﻋﻤﺮ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد و اﺣﺪي‬‫ازﯾﺸـﺎن ﺟﺮات ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ او را ﻋﯿـﺎذا ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺴﺎوي ﮔﺮداﻧـﺪ ﯾﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم دﯾﻦ ازﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺎﺛﺒﺎت رﺳﺎﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﯽ اﯾﺸﺎن در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﺠﺮد ادﻋﺎ اﺧﺘﺼﺎص ﻋﻤﺮ ﺑﺒﻌﺾ‬‫اﺻـﻨﺎف ﺧـﺎّﺻﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﺜـﻞ ﻋﻠﻢ ﺳـﯿﺎﺳﺖ ﻧـﺎس و ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺗﻔﺎوت ﺑﺴـﯿﺎري ﮐﻪ از ﻋﻠﻢ ﻣﻔﺮوض او ﺗﺎ ﺑﻌﻠﻢ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﭘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آورده ﻣﺴـﻠﮏ اﻋﺘﺮاف ﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻋﻘﻞ و داﻧﺶ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ آن ﺑﻮد‬‫ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ ازﯾﺸﺎن ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﻣﺜﻞ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺧﻮاﺑﯽ ﺑﯿﻨﺪ در ﺷـﺮب ﻟﺒﻦ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺧﻮد و ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﺗﻔﺎوﺗﯽ ﻓﺮاﺧﻮر ﺣﺎل‬‫ﺧﻮﯾﺶ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪507 :‬‬‫ﻗﺮار ﺑﺪﻫﺪ ﺗﺎ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻠﻢ او از ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺤﺴﺐ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﻟﯿﮑﻦ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺠﺎﺋﺐ ﻣﻠﻬﯿﻪ و ﻏﺮاﺋﺐ ﻣﻀﺤﮑﻪ‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در ﺷـﺮح ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﻣﻨﺎﻣﯽ ﺑﺮاي ﺧﻮد ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در اﺳـﺘﻄﺮاف و اﺳﺘﺒﺪاع و اﺳﺘﻨﮑﺎر و‬‫اﺳﺘﺸﻨﺎع از اﺻﻞ ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﻋﺪﯾﺪه ﺑﺎﻻﺗﺮ رﻓﺘﻪ و ﻣﺤﺼﻠﺶ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او ﺳﺒﻮي از ﻟﺒﻦ ﺑﺎﻟﺘﻤﺎم درﮐﺸﯿﺪ و از ﻗﺪح ﺗﺎ ﺳﺒﻮ‬‫ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺮ اﻃﻔﺎل ﻫﻢ ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻘﺘﻀﺎي اﯾﻦ ﻣﻨﺎم ﻣﻔّﺮق اﻻﺣﻼم ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟﻠّﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي از ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻢ ﺑﻤﺮاﺗﺐ ﮐﺜﯿﺮه در ﻋﻠﻢ اﻓﺰونﺗﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﮐﻤﺎ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اﻫـﻞ اﻟﻨﻈﺮ و اﻟﺒﺼـﺮ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﭼﻬـﺎ ﻣﺰﻋﻮﻣﺎت ﻓﺎﺳـﺪه و ﻣﮑﻨﻮﻧﺎت ﮐﺎﺳـﺪه در ﺿـﻤﯿﺮ‬‫رﻗـﺎﻋﺖ ﺗﺨﻤﯿﺮ ﺧﻮد ودﯾﻌﺖ دارﻧـﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ آن را در ﺿـﻤﻦ ﺧﻮاﺑﻬـﺎي ﭘﺮﯾﺸـﺎن ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﻣﯽآرﻧـﺪ و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺗﺠّﺮي و‬‫ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﺑﺮ اﻓﺘﻌﺎل ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﻣﻨﺎم ﺑﺮ اﻫﻞ اﺣﻼم آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﭼﻨﺪان ﻣﻘﺎم ﻋﺠﺐ از اﻗﺪام واﺿﻊ ﻣﻨﺎم روﯾﺎي ﻟﺒﻦ و‬‫اﻣﺜﺎل آن ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اﺳـﻼف ﺳـﻨّﯿﻪ را در اﮐﺜﺮ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺑﺮاي وﺿﻊ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﻠﻔﺎء ﺧﺼﻮﺻﺎ ﻣﺼـﻠﺤﺘﻬﺎي ﻋﺪﯾﺪه‬‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﻟﺒﯿﺐ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ارﯾﺐ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻬﻢ و ان ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻠﻮﻣﯿﻦ ﻣﺪﺣﻮرﯾﻦ ﺟّﺪا ﻟﮑﻦ اﻟﻤﺘﺠﺮﯾﻦ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ ﯾﺎﺗﻮن ﺷﯿﺌﺎ اّدا ﺣﺎﻻ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﻋﻠّﻮ ﻣﺮﺗﺒﻪ اﯾﻦ وﺿﺎﻋﯿﻦ در ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 362‬از ‪431‬‬‫ﺑﭽﺸﻢ ﻋﺒﺮت ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ در اﺷﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻓﺎرﺳﯽ ﻣﺸﮑﺎة ﻣﺮﻗﻮم اﺳﺖ و‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﻤﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ اﺗﯿﺖ ﺑﻘﺪح ﻟﺒﻦ‬‫ﮔﻔﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﺷـﻨﯿﺪم آن ﺣﻀـﺮت را ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ در اﺛﻨﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻦ ﺧﻮاب ﮐﻨﻨـﺪهام آورده ﺷـﺪم ﺑﻪ ﻗـﺪﺣﯽ از ﺷـﯿﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﻗﺪح ﺷـﯿﺮ‬‫ﮐﺲ ﺑﻤﻦ آورده و او ﻓﺸﺮﺑﺖ ﭘﺲ ﻧﻮﺷﯿﺪم ﻣﻦ آن ﺷﯿﺮ را‬‫ﺣﺘﯽ اﻧّﯽ ﻻري اﻟﺮّي ﯾﺨﺮج ﻓﯽ اﻇﻔﺎري‬‫ﺗـﺎ آﻧﮑﻪ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﻣﻦ ﻫﺮ آﯾﻨﻪ دﯾـﺪم ﺳـﯿﺮاﺑﯽ را ﮐﻪ ﻣﯽﺑﺮآﯾـﺪ در ﻧﺎﺧﻨـﺎن ﻣﻦ از ﺟﻬﺖ ﺑﺴـﯿﺎري آن ﺷـﯿﺮ و ﮔﻮاراي آن رّي ﺑﮑﺴـﺮ را و‬‫ﺗﺸﺪﯾﺪ ﯾﺎ ﺳﯿﺮاﺑﯽ‬‫ﺛﻢ اﻋﻄﯿﺖ ﻓﻀﻠﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب‬‫ﭘﺴﺘﺮ دادم ﻣﻦ زﯾـﺎدﺗﯽ ﺧﻮد را ﯾﻌﻨﯽ آﻧﮑﻪ از ﺧﻮردن زﯾـﺎده و ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧـﺪه ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄـﺎب را ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ ﮔﻔﺘﻨـﺪ ﭘﺲ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﺗﺎوﯾﻞ و‬‫ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮدي آن را ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮔﻔﺖ ﺗﻌـﺒﯿﺮ ﮐﺮدم آن را ﺑﻌﻠﻢ و ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﻣﺜـﺎﻟّﯿﻪ ﻋﻠﻢ در ان ﻋـﺎﻟﻢ ﻟﺒﻨﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ در ﺧﻮاب ﺑﯿﻨـﺪ ﮐﻪ ﺷـﯿﺮ ﻣﯽﺧﻮرد ﺗﻌﺒﯿﺮش‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺧـﺎﻟﺺ ﻧـﺎﻓﻊ ﻧﺼـﯿﺐ او ﮔﺮدد وﺟﻮه ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ ﻣﯿـﺎن ﻋﻠﻢ و ﺷـﯿﺮ ﺑﺴـﯿﺎرﺳﺖ ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ و ﮐﺎﺗﺐ ﺣﺮوف ﻋﻔﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ‬‫ﯾﮑﺒﺎري در ﺧﻮاب ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﺳـﺒﻮي ﻧﻮ و ﺗﺎزه از ﺷﯿﺮ ﻟﻄﯿﻒ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺧﻨﮏ در ﭘﯿﺶ دارد ﻫﻤﻪ را ﻓﺮو ﺑﺮده اﺳﺖ و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻧﺘﻬﺖ ﻋﺒـﺎرة اﻟﺸـﯿﺦ اﻟـﺪﻫﻠﻮي و ﻻـ ﯾﻨﺘﻬﯽ ﻣـﺎ ﻓﯿﻬـﺎ ﻣﻦ ﺧـﺪع اﻟﻐﺮور اﻟﻐﻮي اﻟﻀﺎل اﻟﻤﻀﻞ ﻋﻦ اﻟﺼـﺮاط اﻟﺴﻮي ﻧﺎدرة ﻟﻄﯿﻔﻪ ﺗﻬّﺰ اﻋﻄﺎف‬‫ارﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪508 :‬‬‫اﻟﻄﺒﺎع اﻟﻈﺮﯾﻔﻪ از ﺑﺴـﮑﻪ در اذﻫﺎن ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﻌﻞ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺟﺎﮔﺰﯾﻦ ﮔﺮدﯾﺪه ﮐﻪ ﺷـﯿﺮ ﻋﺒﺎرت از ﻋﻠﻤﺴﺖ‬‫ﻟﻬـﺬا ﺟـﺎ و ﺑﯿﺠـﺎ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺧﯿـﺎل اﻓﺎدات ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ ﺣﻮاﻟﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﮔﻮي ﺳـﺒﻘﺖ در ﻣﻀـﻤﺎر ﺧﻼﻋﺖ از ﯾﮑـﺪﯾﮕﺮ‬‫ﻣﯽرﺑﺎﯾﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اورﻧﮓآﺑﺎدي از ﻓﺮط رﻗﺎﻋﺖ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﺠﺎﺋﯽ رﺳﺎﻧﯿﺪه ﮐﻪ ﺷﯿﺮ ﻣﺎده ﺳﮓ را ﻧﯿﺰ ﺻﻮرت ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻋﻠﻢ‬‫ﮔﺮداﻧﯿـﺪه و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ او در ﺿـﻤﻦ ﮐﻼﻣﯽ ﺑﺴـﯿﻂ واﻗﻊ ﺷـﺪه ﮐﻪ در ان زﻣﺰﻣﻪ ذّم ﻋﻠﻤﺎ و ﻓﻘﺮاي اﻫﻞ ﻧﺤﻠﻪ ﺧﻮد ﺑﺂﻫﻨﮓ ﺑﻠﻨﺪ‬‫ﺳﺮوده و ﺑـﺬﮐﺮ ﻣﺮاﻗﺒﻪ ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺮار ﮐﻪ در ان ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﺷـﺠﯽ را ﺑﺼﻮرت ﻣﺎده ﺳﮓ ﺷـﯿﺮدار ﺑﺎ ﻧﻪ ﺑﭽﻪ ﺧﻮد ﻧﻤﻮدار دﯾﺪه در‬‫ﺗﻨﺸـﯿﻂ ﺧﻮاﻃﺮ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب اﻓﺰوده ﻟﻬـﺬا ﻧﻘﻞ ﮐﻼم او ﺑﻘـﺪر ﻣﻘﺼﻮد در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﻣﺬﮐﻮر در ﮐﺘﺎب ﺧﻮد‬‫ﮐﻪ ﻣﺴـﻤﯽ ﺑﻨﻮر اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻨﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ اﮐﺜﺮي از ﻋﻠﻤـﺎ و ﻓﻘﺮا ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻃﻠﺐ دﻧﯿـﺎ در ﻟﺒـﺎس دﯾﻦ ﺑﻤﺜﻞ ﺳﮓ اﺻـﺤﺎب ﮐﻬﻒ در ﭘﺲ اﻣﺮاء‬‫ﻣﯽدوﻧـﺪ او در ﭘﯽ آدﻣﯿﺎن دوﯾـﺪه آدﻣﯽ ﺷﺪ اﯾﻨﻬﺎ در ﭘﯽ ﺳـﮕﺎن ﮔﺮدﯾﺪه ﺳﮓ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ زﺑﺎن ﺣﺮص از دﻫﺎن دراز ﮐﺮده ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ و‬‫آز ﺑﺎز ﻧﻤﻮده ﺗﺎر ﻧﮕﺎه ﺑﻠﻘﻤﻪ ﭼﺮب ﻣﯽدوزﻧـﺪ ﻣﮑﺮﻫﺎ ﻣﯽاﻧﮕﯿﺰﻧﺪ و ﺣﯿﻠﻪﻫﺎ ﻣﯽآﻣﻮزﻧﺪ در ﻣﺠﻠﺲ اﻣﺮا ﺑﺴﺎﻟﻮﺳـﯽ و ﭼﺎﭘﻠﻮﺳـﯽ ﺑﺠﻠﺴﻪ اﻗﻌﺎ‬‫ﻧﺸﺴـﺘﻪ دﻣﻬﺎ ﻣﯽﺟﻨﺒﺎﻧﻨـﺪ و ﺑﺎ ﻏﺮﺑﺎ ﺑﻪ ﻧﯿﺶ ﭘﯿﺶ آﻣـﺪه زﻧﺒﯿﻞ دﻟﻬﺎ ﻣﯽدرﻧـﺪ و زاد ﻋﻘﺒﯽ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ و از راه ﺧﺪا ﺑﺮﻣﯿﮕﺮداﻧﻨﺪ ﻃﺮﻓﻪ آﻧﮑﻪ از‬‫ﻏـﺎﯾﺖ دﯾﻮاﻧﮕﯽ ﮐﻪ از ﻋﻮارض ﮐﻠﺒﯿﺴﺖ ﺧﻮد را اﻫـﻞ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﺮاء اﻫﻞ دﻧﯿﺎ ﻣﯽﭘﻨﺪارﻧـﺪ و اﯾﻦ ﭘﻨـﺪار دﻧﯿﺎي دﯾﮕﺮ اﺳﺖ ﮐﻠﺒّﯿﺖ ﺑﺮ ﮐﻠﺒّﯿﺖ‬‫ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ و در ﺻﻨﻒ راﺑﻊ ﮐﻪ ﮐﻠﺐ اﻟﮑﻠﺐ اﺳﺖ داﺧﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻓﻘﺮاء ﺑﻤﮑﺮ و ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﺪرﺟﻪ ﺑﺮزﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﻟﮑﻠﺒّﯿﮥ و اﻟﺜﻌﻠﺒّﯿﮥ رﺳﯿﺪهاﻧﺪ و‬‫ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻪ ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺑـﺪ ﻋﻤﻠﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺮﺗﺒﺘﯿﻦ ﮐﻠﺒّﯿﺖ و ﺣﻤﺎرﯾﺖ ﮔﺮدﯾﺪهاﻧـﺪ او ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎده ﻋﻠﻤﺎء ﺑﻨﯽ اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻓﻤﺜﻠﻪ‬‫ﮐﻤﺜـﻞ اﻟﮑﻠﺐ و ﮐﻤﺜـﻞ اﻟﺤﻤـﺎر ﻓﺮﻣﻮده ﺑﮑﻠﺒﯿﺖ و ﺣﻤـﺎرﯾﺖ ﺳـﺘﻮده اﺳﺖ و در ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دارد ﮐﻪ اﻣﺖ ﻣﻦ ﺑﺮ وﻓـﺎق و ﻃﺒﺎق ﺑﻨﯽ‬‫اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻃﺎﺑﻖ اﻟﻨﻌﻞ ﺑﺎﻟﻨﻌﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ اﮔﺮ ﯾﮑﯽ از آﻧﻬﺎ ﺑﻤﺎدر ﺧﻮد درآﻣﺪه ﺑﺎﺷﺪ ازﯾﻨﻬﺎ ﻫﻢ ﮐﺴـﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﻤﺎدر ﺧﻮد‬‫درآﯾـﺪ ﭘﺲ از ﺟﻤﻊ و ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻗﺮآن و ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽﺑﺮآﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻋﻠﻤﺎء اﯾﻦ اﻣﺖ ﻫﻢ ﺳـﮕﺎن و ﻫﻢ ﺧﺮاﻧﻨﺪ دﯾﻦﻓﺮوﺷﺎن و دﻧﯿﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 363‬از ‪431‬‬‫ﺧﺮاﻧﻨﺪ ﻣﻨﻘﻮﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺣﺮار ﻗﺪس ﺳﺮه روزي ﺑﻌﺪ ﺻﺒﺢ ﺑﺎ ﯾﺎران ﻣﺮاﻗﺐ ﺑﻮد ﯾﮏ دﻓﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﺒﻮﺳﺖ ﺳﺮ از ﺟﯿﺐ‬‫ﺑﺮآورد ﯾﺎران وﺟﻪ آن ﭘﺮﺳـﯿﺪﻧﺪ ﻓﺮﻣﻮد دﯾﺪم ﻣﺎده ﺳﮕﯽ ﮐﻪ ﭘﺴﺘﺎﻧﻬﺎش از ﺷﯿﺮ ﻣﻤﺘﻠﯽ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﭽﻪ ﻫﻤﺮاه اﯾﻨﺠﺎ آﻣﺪ ﺑﺪﯾﺪن آن ﺗﻨّﻔﺮي و‬‫ﮐﺮاﻫﺘﯽ ﻋﺎرض ﺣﺎل ﮔﺮدﯾﺪ ﻓﺼـﻠﯽ ﻧﮕﺬﺷـﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﻮﺷـﺠﯽ ﻧﻪ ﮐﺲ از ﺗﻼﻣﺬه ﻫﻤﺮاه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺧﻮاﺟﻪ رﺳـﯿﺪ در وﺟﻪ‬‫ﻣﺒﺎرك ﺣﻀـﺮت ﺧﻮاﺟﻪ زﯾﺎدهﺗﺮ ﮐﺮاﻫﺘﯽ ﭘﯿﺪا ﮔﺮدﯾﺪ ﻓﺮﻣﻮد ﭼﯿﺰي ﻣﯽﺧﻮرﯾﺪ و اﯾﻦ ﺳـﺨﻦ ﺣﻀـﺮت ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﺎﻟﯽ از اﯾﻤﺎي ﻧﺒﻮد ﺑﺂﻧﮑﻪ‬‫دﻫﻦ ﺳﮓ ﺑﻠﻘﻤﻪ دوﺧﺘﻪ ﺑﻪ در ﺧﺎﻧﻪ ﺗﺸـﺮﯾﻒ ﺑﺮده آﻧﭽﻪ ﺣﺎﺿـﺮ ﺑﻮد ﻓﺮﺳـﺘﺎد و ﺧﻮد ﺑﯿﺮون ﻧﻪ ﺑﺮآﻣﺪ ﻣﻠّﺎ از ﺟﻬﺖ آﻧﮑﻪ ﻃﻠﺐ دﻧﯿﺎ در ﺳـﺮ‬‫داﺷﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪509 :‬‬‫و ﻃﻼب آن ﮐﻼباﻧﺪ ﺑﺼﻮرت ﮐﻠﺒﯽ ﻧﻤﻮدار ﮔﺮدﯾﺪ و از روي آﻧﮑﻪ ﻃﺎﻟﺐ دﻧﯿﺎ ﻣﺆﻧﺚ اﺳﺖ ﺑﺸـﮑﻞ ﻣﺎده ﺳﮕﯽ ﻣﺘﺸﮑﻞ و ﻣﺘﻤﺜﻞ ﺷﺪ و‬‫ﺗﻼﻣﺬه ﺑﺴـﺒﺐ آﻧﮑﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻧﯿﺖ ﺗﺤﺼﯿﻞ دﻧﯿﺎ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﻨﻮز ﺑﮑﻤﺎل ﻧﺮﺳﯿﺪهاﻧﺪ ﺳﮓ ﺑﭽﻪﻫﺎ ﺑﻨﻤﻮد آﻣﺪﻧﺪ و اﻣﺘﻼي ﭘﺴﺘﺎﻧﻬﺎي‬‫ﻣّﻠﺎ از ﺷﯿﺮ وﻓﻮر ﻋﻠﻢ ﻣّﻠﺎ اﺳﺖ و ﭼﻮن اﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﻗﻮت دﻧﯿﺎﻃﻠﺒﯽ ﻣﯽﺷﻮد ﺷﯿﺮ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺮﻧﮓ ﺷﯿﺮ ﻣﺎده ﺳﮓ ﻇﻬﻮر ﻧﻤﻮد‬‫اﻧﺘﻬﯽ و درﯾﻦ ﮐﻼم ﺻـﻔﺎﻗﺖ اﻧﻀـﻤﺎم اورﻧﮓآﺑﺎدي ﻟﻄﺎﺋﻒ ﻣﻮﻓﻮره و ﻧﻮادر ﻏﯿﺮ ﻣﺤﺼﻮره ﻣﻨﻄﻮﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭘﺮده از روي آﻧﻬﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻪ‬‫ﺷﻮد ﻏﺎﻟﺒـﺎ ﺣﻀـﺮات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ را از ﻏـﺎﯾﺖ ﺗـﺄّوي و ﺗﻠّﻈﯽ ﺑﯿﺶ از ﺑﯿﺶ دﻟﺮﯾﺶ ﮔﺮدد ﭼﻮن ﻋﺎﻗـﻞ ﯾﻠﻤﻌﯽ و ﻧﺎﻇﺮ ﻟﻮذﻋﯽ ﺧﻮد ﺑﺎن ﭘﯽ‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺮد ﻟﺬﻟﮏ از ﺗﺼـﺮﯾﺢ آن اﻋﺮاض ورزﯾﺪه درك آن را ﺑﻘﺮﯾﺤﻪ وﻗﺎده او ﻣﯽﺳﭙﺎرم و از ﻣﯿﺪان ﻇﺮاﻓﺖ و ﻓﮑﺎﻫﺖ ﮐﺒﺢ ﻋﻨﺎن ﻗﻠﻢ‬‫ﻧﻤﻮده ﺑﺴﻮي اﺻـﻞ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﯽآرم ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ذﮐﺮ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﮐﻼـم ﺧﻮد روﯾﺎي ﻗﻤﯿﺺ را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻘﻤﺺ‬‫ﻗﺒﯿﺢ و ﺗﺮﺑﺺ ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻗﻤﯿﺺ ﻣﺜﻞ ﺣﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ از اﺿﻐﺎث اﺣﻼم اﺳﻼف ﺳﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﺑﺲ و اﺻﻼ‬‫اﻫـﻞ ﺣﻖ در رواﯾﺖ و اﺧﺮاج و اﺛﺒـﺎت و ادراج آن اﺷﺘﺮاك ﻧﺪارﻧـﺪ ﺑﺨﻼـف ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﺗﺼـﺤﯿﺢ و اﺛﺒـﺎت آن ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﻠﻤـﺎي ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋـﺎﻗﻠﯽ ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ آن ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ روﯾـﺎي ﻗﻤﯿﺺ ﺑﻤﯿـﺎن آورده ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺸﻮﯾﺮ ﻧﻘـﺎد ﻧﺤﺎرﯾﺮ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﺛﺎﻧﯿﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﺣـﺪﯾﺚ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺳـﻨﺪ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻌﯿﻮب و ﻣﻘﺪوح و ﻣﻘﺼﻮﺑﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ‬‫ﮐﻪ ﻋﻤﺪه اﺳﺎﻧﯿﺪ آن ﮐﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ ﻣﺪار آن ﮐﻼ ﺑﺮ زﻫﺮﯾﺴﺖ و زﻫﺮي ﻫﻤﺎن ﮐﺴﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺪح ﻣﮑﻤﻞ و ﺟﺮح ﻣﻔﺼﻞ او ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ‬‫دﯾﺪي و ﺑﻔﻨﻮن ﻣﺜﺎﻟﺐ و ﻏﺼﻮن ﻣﻌﺎﯾﺐ او ﻋﻠﯽ اﻟﻮﺟﻪ اﻟﺒﺪﯾﻊ ﺑﺮﺳـﯿﺪي اﮔﺮ ﺑﺎور ﻧﺪاري اﯾﻨﮏ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺸﺎر إﻟﯿﻬﺎ را ﺑﺮاي ﺗﻮ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ‬‫ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻤﺎن در ﺑﺎب ﺗﻔﺎﺿﻞ اﻫﻞ اﻻﯾﻤﺎن ﻓﯽ اﻻﻋﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷﻬﺎب ﻋﻦ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﻪ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ اﺑﺎ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﯾﻘﻮل‬‫ﻗـﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﯿﻨـﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ راﯾﺖ اﻟﻨﺎس ﯾﻌﺮﺿﻮن ﻋﻠﯽ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻤﺺ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﺜـﺪي و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ دون ذﻟﮏ و‬‫ﻋﺮض ﻋﻠّﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠّﺮه ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺖ ذﻟﮏ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﻠﯿﺚ ﻋﻦ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ اﻣﺎﻣﮥ اﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﺑﻦ ﺣﻨﯿﻒ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗـﺎل ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ رأﯾﺖ اﻟﻨﺎس ﻋﺮﺿﻮا ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻤﺺ ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ ﻟا ﺜـﺪي و‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ دون ذﻟﮏ و ﻋﺮض ﻋﻠﯽ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ اﺟﺘﺮه ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ اّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪510 :‬‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﻟﻘﻤﯿﺺ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ اﻣﺎﻣﻪ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ اﻧﻪ ﺳـﻤﻊ اﺑﺎ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫اﻟﺨﺪري ﯾﻘﻮل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻨﻤﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ راﯾﺖ اﻟﻨﺎس ﯾﻌﺮﺿﻮن ﻋﻠﯽ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻤﺺ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﺜﺪي و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 364‬از ‪431‬‬‫ﯾﺒﻠﻎ دون ذﻟﮏ و ﻣﺮ ﻋﻠّﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠﺮه ﻗﺎﻟﻮا ﻣﺎ أّوﻟﺖ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺑﺎب ﺟﺮ اﻟﻘﻤﯿﺺ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻋﻔﯿﺮ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻠﯿﺚ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﻘﯿﻞ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺷـﻬﺎب اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ اﻣﺎﻣﮥ ﺑﻦ ﺳـﻬﻞ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ‬‫اﻟﺨﺪري رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺳﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺑﯿﻨﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ رأﯾﺖ اﻟﻨﺎس ﻋﺮﺿﻮا ﻋﻠﯽ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻤﺺ ﻓﻤﻨﻬﺎ ﻣﺎ‬‫ﯾﺒﻠﻎ اﻟﺜﺪي و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ دون ذﻟﮏ و ﻋﺮض ﻋﻠّﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠﺘّﺮه ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫ﺛﺎﻟﺜﺎ زﻫﺮي در رواﯾﺖ اﯾﻦ ﻣﻨﺎم در ذﮐﺮ آن ﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻻﺳﻨﺎد اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺳﺖ راه اﺿﻄﺮاب ﭘﯿﻤﻮده ﮔﺎﻫﯽ آن را اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري‬‫ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ از رواﯾـﺎت ﺑﺨـﺎري داﻧﺴﺘﯽ و ﮔـﺎﻫﯽ آن را ﻣﺒﻬﻢ ﮐﺮده ﺑﺠﺎي اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﺻـﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ آورده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻮ ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﺘﺮﻣﺬي در ﺟﺎﻣﻊ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﺮﯾﺮي اﻟﺒﻠﺨﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق ﻋﻦ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﻟﺰﻫﺮي ﻋﻦ أﺑﯽ اﻣﺎﻣﮥ ﺑﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻒ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ اﺻﺤﺎب‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل ﺑﯿﻨﻤﺎ اﻧﺎ ﻧﺎﺋﻢ رأﯾﺖ اﻟﻨﺎس ﯾﻌﺮﺿﻮن ﻋﻠّﯽ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻗﻤﺺ ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ اﻟﺜﺪي‬‫و ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺒﻠﻎ اﺳﻔﻞ ﻣﻦ ذﻟﮏ ﻓﻌﺮض ﻋﻠّﯽ ﻋﻤﺮ و ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠﺮه ﻗﺎﻟﻮا ﻓﻤﺎ أّوﻟﺘﻪ ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل اﻟﺪﯾﻦ‬‫و ﭼﻮن ﺗﺼّﺮف زﻫﺮي در اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﺸﻬﻮد اﻫﻞ ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻘﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺳﺒﻖ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻦ ﻗﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﻗﻮادح اﻟﺰﻫﺮي ﭘﺲ اﺿﻄﺮاب‬‫او درﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﻼـ رﯾﺐ ﻧﺰد ارﺑـﺎب اﻧﺼـﺎف و اﻣﻌﺎن ﻣﻮﺟﺐ وﻫﻦ و ﻫﻮان اﯾﻦ اﻓﺘﺮاي ﻣﻨﺤﺰم اﻻرﮐﺎن ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ راﺑﻌﺎ ﺧﺒﺮ اﯾﻦ‬‫ﻣﻨﺎم ﻣﻮﺿﻮع ﻋﻮام ﮐﺎﻻﻧﻌﺎم ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺳـﻨﺪ ﻣﺘﻨﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪوح اﻫﻞ ﻧﻈﺮ و ﻣﺠﺮوح ارﺑﺎب ﺑﺼـﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ دﻻﻟﺖ دارد ﺑﺮ‬‫آﻧﮑﻪ ﻋﻤﺮ در ﺣﺎﻟﺖ ﻋﺮض ﺑﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﻤﯿﺼـﯽ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﺑﻮد ﮐﻪ آن را ﻣﯽﮐﺸﯿﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﺗﻄﻮﯾـﻞ ﻟﺒـﺎس ﺑﺤـﺪي ﮐﻪ ﺳـﺒﺐ ﺟّﺮ آن ﮔﺮدد در ﺷـﺮع ﺟﻨﺎب ﺧﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم اﻣﺮ ﻣﺤﻈﻮر و ﺣﺮاﻣﺴﺖ و اﺣﺎدﯾﺚ‬‫ﻋﺪﯾـﺪه در ذم آن وارد ﺷـﺪه و ﺧﻮد ﺑﺨـﺎري ﺑﻌﺾ آن را در ﮐﺘـﺎب اﻟﻠﺒـﺎس ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﻘﻞ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﺎور ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﻮل ﺧـﺪا ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﯾﻦ ﻓﻌﻞ ﺷـﻨﯿﻊ را ﮐﻪ از ﻋﻤﺮ ﺻﺎدر ﺷـﺪه ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و آن را در ﻣﻌﺮض ﻣﺪح او ذﮐﺮ‬‫ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺑﺤﺖ اﻟﮑﺬب و اﻻﻓﺘﺮاء و ﻣﺤﺾ اﻟﺘﺠﺎﺳـﺮ و اﻻﺟﺘﺮاء و ﭼﻮن اﺷـﺘﻤﺎل اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮﯾﻦ ﺧّﻄﻪ ﺷـﻨﻌﺎء از واﺿﺤﺎت‬‫ﺑﻮد ﺑﻌﻀﯽ از ﺷﺮاح ﺑﺨﺎري ﺑﻤﺤﺾ ﺗﺨﺮص ادﻋﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺮ ﻗﻤﯿﺺ در ﯾﻘﻈﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪511 :‬‬‫ﻣـﺬﻣﻮم و در ﻣﻨـﺎم ﻣﺤﻤـﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻟﯿﮑـﻦ اﺻــﻼ دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ان ﻧﯿﺎوردهاﻧـﺪ و اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺨـﻮد اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ راﺟـﻊ ﺑﺴـﻮي ﻣﺼـﺎدره ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻤﻄﻠﻮﺑﺴﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻣﺜﻠﮥ ﻣﺎ ﯾﺤﻤﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و ﯾﺬم ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈﮥ ﺷـﺮﻋﺎ اﻋﻨﯽ‬‫ﺟّﺮ اﻟﻘﻤﯿﺺ ﻟﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻟﻮﻋﯿـﺪ ﻓﯽ ﺗﻄﻮﯾﻠﻪ و ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري ﮔﻔﺘﻪ و ﻫـﺬا ﻣﻦ اﻣﺜﻠـﮥ ﻣﺎ ﯾﺤﻤـﺪ ﻓﯽ اﻟﻤﻨﺎم و ﯾـﺬم ﻓﯽ اﻟﯿﻘﻈﮥ‬‫ﺷﺮﻋﺎ إذ ﺟﺮ اﻟﻘﻤﯿﺺ ورد اﻟﻮﻋﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﻄﻮﯾﻠﻪ و ازﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽﺗﻮان داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات ﭼﮕﻮﻧﻪ راه ﻣﺒﺎﻫﺘﻪ و ﺗﻬﺠﻢ ﻣﺴـﻠﻮك‬‫ﻣﯽدارﻧﺪ و اﺻـﻼ ﻣﺴﻠﮏ اﻧﺼﺎف در اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻧﻤﯽﺳﭙﺎرﻧﺪ ﺧﺎﻣﺴﺎ اﯾﻦ ﻣﻨﺎم ﻧﺰد ارﺑﺎب اﻓﻬﺎم ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ‬‫از ان اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮدد ﭼﻪ ﻣﻔـﺎد آن ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﺼـّﺮح اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﻗﻤﯿﺼـﯽ در ﺑﺮداﺷﺖ ﮐﻪ از ﻗﻤﯿﺺ ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﺮدم اﻃﻮل ﺑﻮد ﭘﺲ در دﯾﻦ از ﻫﻤﻪ اﻓﻀـﻞ ﺑﺎﺷـﺪ و ﭼﻮن ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ازﯾﻦ ﺧـﺒﺮ ﻣﺼـﻨﻮع و ﻣﻨـﺎم ﻣﻮﺿﻮع در ﻧﻬـﺎﯾﺖ وﺿﻮح ﺑﻮد و‬‫دﺳﺖ ﺑﺮداري از ﺣـﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺑﻠﺤﺎظ اﺷـﺘﻤﺎل آن ﺑﺮ ﻓﻀـﯿﻠﺖ ﻋﻤﺮﯾﻪ در اﻧﺘﻬﺎي دﺷﻮاري و اﻟﺘﺰام ﻣﻔﻀﻮﻟﯿﺖ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ‬‫ﻣﻮﺟﺐ ﮐﻤﺎل ذﻟﺖ و ﺧﻮاري ﻟﻬﺬا ﺑﻨﺎﭼﺎري ﺑﻌﺾ ﺷـﺮاح ﺑﺨﺎري ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺎوﯾﻞ و ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺨﺪﯾﻊ و ﺗﻀﻠﯿﻞ ﺳﭙﺮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫ره ﺑﺴﻮي ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺒﺮده ﺷﻄﺮي از ﮐﻠﻤﺎت ﻣﺘﻬﺎﻓﺘﻪ و ﺟﻤﻼت ﻣﺘﺴﺎﻗﻄﻪ اﯾﺸﺎن ﺑﮕﻮش دل ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﯿﺪ و ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﻋﺠﺰ و درﻣﺎﻧﺪﮔﯽﺷﺎن در‬‫اﺻـﻼح ﻣﺎ اﻓﺴﺪه اﻟﺪﻫﺮ ﺑﺎﯾﺪ رﺳـﯿﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ اﺳﺘﺸﮑﻞ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺑﺎﻧﻪ ﯾﻠﺰم ﻣﻨﻪ‬‫ان ﻋﻤﺮ اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻟﺼﺪﯾﻖ و اﻟﺠﻮاب ﻋﻨﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻮم ﻗﻮﻟﻪ ﻋﺮض ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺎس ﻓﻠﻌﻞ اﻟﺬﯾﻦ ﻋﺮﺿﻮا إذ ذاك ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ان ﮐﻮن ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠّﺮه ﻻ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ان ﻻ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﻤﯿﺺ اﻃﻮل ﻣﻨﻪ و اﺳﺒﻎ ﻓﻠﻌﻠﻪ ﮐﺎن ﮐﺬﻟﮏ اﻻ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 365‬از ‪431‬‬‫ان اﻟﻤﺮاد ﮐﺎن ﺣﯿﻨﺌﺬ ﺑﯿﺎن ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﻗﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯿﻬﺎ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻪ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻟﻌﻤﺮ و‬‫ﻗـﺪ ﺗﻘﺪم اﻟﺠﻮاب ﻋﻤﺎ ﯾﺴﺘﺸـﮑﻞ ﻣﻦ ﻇﺎﻫﺮه و اﯾﻀﺎح اﻧﻪ ﻻ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ان ﯾﮑﻮن اﻓﻀﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻣﻠﺨﺼﻪ ان اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻻﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﯾﮑﻮن‬‫اﮐﺜﺮ ﺛﻮاﺑﺎ و اﻻﻋﻤﺎل ﻋﻼﻣﺎت اﻟﺜﻮاب ﻓﻤﻦ ﮐﺎن ﻋﻤﻠﻪ اﮐﺜﺮ ﻓـﺪﯾﻨﻪ اﻗﻮي و ﻣﻦ ﮐﺎن دﯾﻨﻪ اﻗﻮي ﻓﺜﻮاﺑﻪ اﮐﺜﺮ و ﻣﻦ ﮐﺎن ﺛﻮاﺑﻪ اﮐﺜﺮ ﻓﻬﻮ اﻓﻀـﻞ‬‫ﻓﯿﮑـﻮن ﻋﻤﺮ اﻓﻀـﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻣﻠﺨﺺ اﻟﺠﻮاب اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑـﺎﻟﻤﻄﻠﻮب ﻓﯿﺤﺘﻤـﻞ ان ﯾﮑﻮن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﻌﺮض ﻓﯽ‬‫اوﻟﺌـﮏ اﻟﻨـﺎس اﻣـﺎ ﻻـﻧﻪ ﮐـﺎن ﻗـﺪ ﻋﺮض ﻗﺒﻞ ذﻟﮏ و اﻣﺎ ﻻﻧﻪ ﻻ ﯾﻌﺮض اﺻـﻼ و اﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﻋﺮض ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ اﻃﻮل ﻣﻦ ﻗﻤﯿﺺ ﻋﻤﺮ و‬‫ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن ﺳّﺮ اﻟﺴﮑﻮت ﻋﻦ ذﮐﺮه اﻻﺣﺘﻔﺎء ﺑﻤﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻓﻀﻠﯿﺘﻪ و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان ﯾﮑﻮن وﻗﻊ ذﮐﺮه ﻓﺬﻫﻞ ﻋﻨﻪ اﻟﺮاوي و ﻋﻠﯽ اﻟﺘﻨﺰل ﺑﺎن‬‫اﻻﺻﻞ ﻋﺪم ﺟﻤﯿﻊ ﻫﺬه اﻻﺣﺘﻤﺎﻻت ﻓﻬﻮ ﻣﻌﺎرض ﺑﺎﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﺪاﻟّﮥ ﻋﻠﯽ اﻓﻀﻠﯿﺘﻪ اﻟﺼﺪﯾﻖ و ﻗﺪ ﺗﻮاﺗﺮت ﺗﻮاﺗﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪512 :‬‬‫ﻣﻌﻨﻮﯾـﺎ ﻓﻬﯽ ﻟا ﻤﻌﺘﻤـﺪة و اﻗﻮي ﻫـﺬه اﻻﺣﺘﻤﺎﻻـت ان ﻻ ﯾﮑﻮن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻋﺮض ﻣﻊ اﻟﻤـﺬﮐﻮرﯾﻦ و اﻟﻤﺮاد ﻣﻦ اﻟﺨﺒﺮ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ان ﻋﻤﺮ ﻣﻤﻦ‬‫ﺣﺼـﻞ ﻟﻪ اﻟﻔﻀـﻞ اﻟﺒـﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و ﻟﯿﺲ ﻓﯿﻪ ﻣﺎ ﯾﺼـّﺮح ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر ذﻟﮏ ﻓﯿﻪ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎن ﻗﻠﺖ‬‫ﯾﻠﺰم ﻣﻨﻪ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻤﺮ اﻓﻀـﻞ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﻠﺖ ﺧﺺ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻮم ﻗﻮﻟﻪ ﻋﺮض ﻋﻠّﯽ اﻟﻨﺎس و ﯾﺤﺘﻤﻞ ان أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯽ اﻟـﺬﯾﻦ‬‫ﻋﺮﺿﻮا و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻗﺴﻄﻼﻧﯽ در ارﺷﺎد اﻟﺴﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻨﻪ اﻓﻀﻠﯿﺘﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻠﻌﻞ اﻟﺬﯾﻦ ﻋﺮﺿﻮا ﻟﻢ‬‫ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﮐﻮن ﻋﻤﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﻤﯿﺺ ﯾﺠّﺮه ﻻـ ﯾﺴـﺘﻠﺰم ان ﻻـ ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﻃﻮل ﻣﻨﻪ و ﻧﯿﺰ ﻗﺴـﻄﻼﻧﯽ در ارﺷـﺎد اﻟﺴﺎري در‬‫ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯿﻪ ﻓﻀـﯿﻠﮥ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻻ ﯾﻠﺰم ﻣﻨﻪ ﺗﻔﻀـﯿﻠﻪ ﻋﻠﯽ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻟﻌﻞ اﻟﺴﺮ ﻓﯽ اﻟﺴﮑﻮت ﻋﻦ ذﮐﺮه اﻻﮐﺘﻔﺎء ﺑﻤﺎ‬‫ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﻓﻀـﻠﯿﺘﻪ او ذﮐﺮ و ذﻫﻞ اﻟﺮاوي ﻋﻨﻪ و ﻟﯿﺲ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺎﻟﻤﺮاد اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ اﻧﻪ‬‫ﻣﻤﻦ ﺣﺼﻞ ﻟﻪ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺒﺎﻟﻎ ﻓﯽ اﻟـﺪﯾﻦ و اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻼت ﺑﺎرده و ﺗﺴﻮﯾﻼت ﺷﺎرده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻗﺎﺑﻞ اﻟﺘﻔﺎت ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺗﻨﺎﻓﺮ و‬‫ﺗﻨﺎﮐﺮ آن ﺑﻤﺼـﺪاق ع ﺷـﺪ ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺧﻮاب ﻣﺎ از ﮐﺜﺮت ﺗﻌﺒﯿﺮﻫﺎ اﺻﻞ ﻣﻨﺎم را از ﻗﺒﯿﻞ اﺿـﻐﺎث اﺣﻼم وﺿﺎﻋﯿﻦ ﻟﺌﺎم ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و ﺣﻘﯿﻘﺖ‬‫ﺣﺎل آﻧﺴﺖ ﮐﻪ واﺿﻊ اﯾﻦ ﻣﻨﺎم ﭼﻮن ﺧﯿﻠﯽ دﻟﺪاده ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﻮد ﺑﻤﻔﺎد‬‫ﺣﺒﮏ اﻟﺸﯽء ﯾﻌﻤﯽ و ﯾﺼﻢ‬‫ﺣﯿﻦ اﻟﻮﺿﻊ او را ﻣﻨﺎﻗﻀﺖ اﯾﻦ اﻓﺘﻌﺎل ﺑﺎ اﻓﺘﻌﺎﻻت اﺳـﻼﻓﺶ در ﺗﻔﻀـﯿﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻨﻈﺮ ﻧﺮﺳـﯿﺪ و ﺑﺴﺒﺐ اﺧﺘﺮاع و اﻓﺘﺮاع او وﻫﻦ و ﻫﻮان و‬‫ﻓﺴـﺎد و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ اﮐﺎذﯾﺐ و اﻧﺘﺤﺎﻻت ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﻈﺮ و ﺑﺼـﺮ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﺳﺎدﺳﺎ اﮔﺮ اﯾﻦ ﻣﻨﺎم ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻫﻢ اﺻـﻠﯽ‬‫ﻣﯽداﺷﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻮرت ﺟﻬـﻞ ﻋﻤﺮ ﺑﺎدي ﻧﻤﯽﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻌﺾ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در ﺷـﺮح ﻫﻤﯿﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع اﻓﺎده ﮐﺮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ‬‫دﯾﻦ ﺳـﺎﺗﺮ ﻋﻮرت ﺟﻬﻞ ﻣﯽﺷﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻌﺮﺑﯽ اﻧﻤﺎ اّوﻟﻪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺑﺎﻟـﺪﯾﻦ ﻻن اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﺴﺘﺮ ﻋﻮرة اﻟﺠﻬﻞ ﮐﻤﺎ ﯾﺴﺘﺮ اﻟﺜﻮب ﻋﻮرة اﻟﺒـﺪن ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﺑﺨﻄﺎﯾﺎي ﻓﺎﺿـﺤﻪ و ﻋﻤﺎﯾﺎت ﻻﺋﺤﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﻮرت‬‫ﺟﻬﻠﺶ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮراﺗﺶ ﺑﺮ ﻫﺮ ﺣﺎﺿـﺮ و ﺑـﺎدي ﻇـﺎﻫﺮ و ﺑـﺎدي ﮔﺮدﯾـﺪه ﮐﻤـﺎ ﻫﻮ ﻣﻔﺼـﻞ ﻓﯽ ﮐﺘﺐ اﺻـﺤﺎﺑﻨﺎ اﻻﻋﻼم ﻻ ﺳـّﯿﻤﺎ ﺗﺸـﯿﯿﺪ‬‫اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻟﻠﻮاﻟـﺪ اﻟﻤﺎﺟﺪ اﻟﻌﻼم اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟـّﺴ ﻼم و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر واﺿﺢ و ﻣﺘﺒﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ واﺿﻊ اﻓّﺎك و ﻣﺨﺘﺮع ﻫّﺘﺎك اﯾﻦ ﻣﻨﺎم‬‫ﺑـﺪ اﻧﺠﺎم ﺣﺎل ﺗﻌﺮي و اﻧﺨﻼع ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ از ﻟﺒﺎس ﻋﻠﻢ و اﻓﺘﻀﺎﺣﺸﺎن ﺑﻈﻬﻮر ﻋﻮرت ﺟﻬﻞ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ و اﻻ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻮﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻗﻤﯿﺺ ﻧﻤﯽﭘﺮداﺧﺖ و ﻗﻤﯿﺺ ﻧـﺎﻣﻮس ﺧﻠﯿﻔﻪ را ﺑـﺪﺳﺖ اﯾﻦ اﻓﺘﻌﺎل ﮐﺎﺷﻒ ﺣﺎل ﭘﺎره ﭘﺎره ﻧﻤﯽﺳﺎﺧﺖ و ﻟﮑﻦ ﻫﮑـﺬا ﯾﻔﺘﻀـﺢ اﻟﺨﺮاﺻﻮن‬‫ﺑﻤـﺎ ﯾﻌﻤﻠﻮن و اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻤـﺎ ﯾﻔﺘﻌﻠﻮن و ﯾﻔﻌﻠﻮن اﯾﻘـﺎظ و ﺗﻨﺒﯿﻪ اﺣﺘﺠـﺎج و اﺳـﺘﺪﻻل ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﺑـﺎب اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺨﺒﺮ‬‫ﻣﻔﺘﻌﻞ روﯾﺎي ﻟﺒﻦ و ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪513 :‬‬‫ﻣﻮﺿﻮع روﯾـﺎي ﻗﻤﯿﺺ ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن دﻟﯿﻞ ﺷـﺪت ﻓﻘﺮ و اﺣﺘﯿﺎج ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺴﺖ و از ان ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨﺎن واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﮐﺎﺑﺮ‬‫ﺣﻀـﺮات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ در اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ ﻋﻤﺮي از ﻧﻘﻮد اﺣﺎدﯾﺚ ﻧﺒﻮﯾﻪ ﭼﻨﺎن ﺻﻔﺮ اﻟﯿﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﺎر و ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻤﺼﻨﻮﻋﺎت ﻣﻨﺎﻣﺎت و اﺣﻼم دﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 366‬از ‪431‬‬‫ﺗﻤﺴـﮏ ﻣﯽزﻧﻨـﺪ و ﺑﻤﻮﺿﻮﻋـﺎت اﻓـﺎﮐﯿﻦ ﺟـﺎﻟﺒﯿﻦ ﻣﻼـم اﺣﺘﺠﺎج ﻧﻤﻮده ﺑﻨﺎي اﻧﺼﺎف ﺑﻤﻌﺎول ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﻣﯽﮐﻨﻨـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬‫درﯾﻮزهﮔﺮي ﭼﯿﺰي ﺑﺪﺳـﺘﺸﺎن ﻧﻤﯽآﯾـﺪ و ﺟﺰ آﻧﮑﻪ در ﻋـﺎﻟﻢ روﯾﺎ و ﻣﻨﺎم ﺑﺎﻫﺘﻤﺎم ﺗﻤﺎم ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ را ﻃﺎﻋﻢ و ﮐﺎﻫﯽ واﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﺷﺎﻫﺪ‬‫ﻣﻘﺼﻮد رو ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑﺨﻼف اﻫﻞ ﺣﻖ و اﯾﻘﺎن ﮐﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن ﭼﻨﺎن از اﻓﺎﺿﺎت ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯿﻪ اﻟﻬﯿﻪ ﻏﻨﯽ ﻣﻠّﯽ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻢ از آﯾﺎت‬‫ﻗﺮآن و ﻫﻢ از اﺣـﺎدﯾﺚ ﺣـﺒﯿﺐ رﺣﻤـﺎن ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣـﺎ ﮐّﺮ اﻟﺠﺪﯾـﺪان و ﻫﻢ از اﻋﺘﺮاﻓـﺎت ﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻋﯿـﺎن و ﻫﻢ ﺑﺎﻗـﺎرﯾﺮ ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﺑﺎﻻﺣﺴـﺎن و ﻫﻢ از اذﻋﺎﻧـﺎت ﻋﻠﻤـﺎي ﻋﺎﻟﯿﺸـﺎن و ﻫﻢ ﺑـﺪﯾﮕﺮ دﻻﺋﻞ ﻧّﯿﺮة اﻟﺒﺮﻫﺎن اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ‬‫راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و در اﺣﺮاز اﯾﻦ ﺳـﻌﺎدت ﺟﻠﯿﻠﻪ و ﻣﮑﺮﻣﺖ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﻗﺼﺐ اﻟﺴﺒﻖ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﯽرﺑﺎﯾﻨﺪ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻟﻤﺘﻌـﺎل زﺑـﺎن ﺣـﺎل ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﺸـﺎن در ﻗﺒﺎل ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ آل رﺳﻮل رب ﻣﺘﻌﺎل ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻣﺎ اﺗﺼﻞ اﻟﻨﻬﺮ و اﻟﻠﯿﺎل ﻋﻠﯽ وﺟﻪ‬‫اﻟﺘﻤﺜﻞ ﻣﺘﺮﻧﻢ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﺴﺖ‬‫ﭼﻮ ﻏﻼم آﻓﺘﺎﺑﻢ ﻫﻤﻪ زاﻓﺘﺎب ﮔﻮﯾﻢ ﻧﻪ ﺷﺒﻢ ﻧﻪ ﺷﺐ ﭘﺮﺳﺘﻢ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮاب ﮔﻮﯾﻢ‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ ﺑﻌـﺪ ادﻟﻪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺻـﺤﯿﺤﻪ اﯾﺸـﺎن ﺷﺐ ﺷـﺒﻬﺎت ﺑﻤﻔـﺎد اﺻـﺒﺢ ﻟﯿﻞ راه ﻋـﺪم ﻣﯽﮔﯿﺮد و اﻣﺮ ﺣﻖ آﻓﺘﺎﺑﯽ ﻣﯽﮔﺮدد و‬‫ﺣﺎﺟﺘﯽ ﺑﻪ ذﮐﺮ ﻣﺮوﯾﺎت و ﻣﺮﺋﯿﺎت ﻋﺎﻟﻢ روﯾﺎ و ﻣﻨﺎم ﻧﻤﯽاﻓﺘﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﻔﺎد آﻧﮑﻪ‬‫اﻟﺤﻖ ﯾﻌﻠﻮ و ﻻ ﯾﻌﻠﯽ‬‫اﮔﺮ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺨﻮاﻫﻨـﺪ ازﯾﻦ وادي ﻧﯿﺰ اﺗﻤﺎم ﺣﺠﺖ ﺑﺮ ﺧﺼﻮم و اﻋﺎدي ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ و اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻫﻢ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨـﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ در ﻋﻠﻢ ﺗﻌﺒﯿﺮ روﯾﺎ و ﻣﻨﺎم ﺣﺴﺐ اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم ﺳـﻨﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﺷـﺪه ﮐﻪ دﯾﺪن ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋـﺎﻟﻢ ﻣﻨـﺎم ﺑﺮاي راﺋﯽ ﻣـﻮﺟﺐ ﺣﺼـﻮل ﻋﻠﻢ ﻣﯽﺷﻮد و اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﺑﻮاﺳـﻄﻪ آﻧﮑﻪ آن ﺟﻨـﺎب در ﻣﯿـﺎن‬‫اﺻـﺤﺎب ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ را دارا ﺑﻮد و ﻫﯿـﭻ ﮐﺴـﯽ درﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻧﻤﯽرﺳـﯿﺪ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠـﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﺜﻤـﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﺨﺮﮐﻮﺷـﯽ اﻟﻮاﻋﻆ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻌﺎرﯾﻒ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ و اﺟﻠﻪ‬‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻧﺒﻬﺎي ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ ﺳـﻨﯿﻪ اﺳﺖ و ﻣﺂﺛﺮ و ﻣﻔﺎﺧﺮ او ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺎب اﻻﻧﺴﺎب ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳـﻤﻌﺎﻧﯽ و ﺗﺎرﯾﺦ ﮐﺎﻣﻞ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ اﻟﺠﺰري و‬‫ﻋﺒﺮ ﻓﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﻦ ﻏﺒﺮ ذﻫﺒﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺳـﺒﮑﯽ و ﻃﺒﻘﺎت ﺷﺎﻓﻌﯿﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ اﺳـﻨﻮي ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻌﺒﯿﺮ‬‫در ﺑـﺎب راﺑﻊ ﮔﻔﺘﻪ و ان راي اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃـﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺣﯿـﺎ اﮐﺮم ﺑـﺎﻟﻌﻠﻢ و رزق اﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ و اﻟﺰﻫـﺪ و ﺧﻠﯿـﻞ ﺑﻦ‬‫ﺷـﺎﻫﯿﻦ اﻟﻈـﺎﻫﺮي در ﮐﺘـﺎب اﻻﺷـﺎرات ﻓﯽ ﻋﻠﻢ اﻟﻌﺒـﺎرات ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﻦ راي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﮑﻮن ﻋﺎﻟﯽ اﻟﻤﺤﻞ و‬‫رﻓﯿﻊ اﻟﻤﮑﺎن و ﻃﻠﻖ اﻟﻠﺴﺎن و ﺷﺠﺎﻋﺎ و ﻗﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪514 :‬‬‫اﻟﻘﻠﺐ ﻣﻮﺛﺮا ﻣﺼﺪﻗﺎ و ﻗﯿﻞ ﻣﻦ راه و ﻫﻮ ﻃﻠﻖ اﻟﻮﺟﻪ ﯾﻨﺎل ﻋﻠﻤﺎ و ﺷـﺠﺎﻋﮥ و ﻣﻦ راه ﺣّﯿﺎ ﻓﯽ ﻣﮑﺎن ﯾﻨﺎل اﻫﻞ ذﻟﮏ اﻟﻤﮑﺎن اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﻌﺪل و‬‫اﻻﻧﺼﺎف و ﯾﺮﻓﻊ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺠﻮر و اﻻﺣﺠﺎف و ﻋﺒﺪ اﻟﻐﻨﯽ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﺸﻬﯿﺮ ﺑﺎﺑﻦ اﻟﻨﺎﺑﻠﺴﯽ در ﺗﻌﻄﯿﺮ اﻻﻧﺎم ﻓﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮ اﻟﻤﻨﺎم در ذﮐﺮ روﯾﺎي‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ان راه ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎل ﻋﻠﻤﺎ و ﻧﺴـﮑﺎ و ﺟﻼﻻ و ﻗﻮة ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺎﻇﺮﺗﻪ و ﻧﯿﺰ در ان در ذﮐﺮ آن ﺟﻨﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫و رﺑﻤـﺎ دﻟﺖ رؤﯾـﺎه ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻼﻓـﮥ و اﻻﻣﺎﻣـﮥ و اﻻﺳـﻔﺎر اﻟﺸﺎﻗـﮥ و اﻟﻐﻨـﺎﺋﻢ ﻟﻠﻤﺆﻣﻨﯿﻦ و ﻋﻠﯽ اﻇﻬـﺎر اﻟﮑﺮاﻣﺎت و ﻣﻦ راه اﮐﺮم ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و رزق‬‫اﻟﺴـﺨﺎء و اﻟﺸﺠﺎﻋﮥ و اﻟﺰﻫﺪ و ﻣﻦ راه ﺣّﯿﺎ ﺻﺎر ﻣﺤﺴﻮدا و آﺗﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﺤﮑﻢ و ﻧﻔﺎذ اﻻﻣﺮ و اﻟﺘﻘﻮي و اﺗﺒﺎع اﻟﺴﻨﮥ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻋﻼوه‬‫ﺑﺮ ﺗﺼـﺪﯾﻖ اﯾﻦ دﻋﻮي ﮐﻪ دﯾـﺪن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺼﻮل ﻋﻠﻤﺴﺖ ﺑﺮاي راﺋﯽ اﯾﻨﻬﻢ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫اﮔﺮ ﻋـﺎﻟﻤﯽ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را در ﺧﻮاب ﺑﺒﯿﻨـﺪ ﺑﺰﯾـﺎدت ﻋﻠﻢ و ﻧﺴـﮏ و ﺟﻼـل و ﻗﻮت ﻣﻨـﺎﻇﺮه ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب را در ﺧﻮاب ﺑﺒﯿﻨـﺪ او را ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺣﮑﻢ و ﻧﻔﺎذ اﻣﺮ و ﺗﻘﻮي و اﺗﺒﺎع ﺳـﻨﺖ ﻋﻄﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﻓﺮﻣﻮد و ﻧﯿﺰ‬‫ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﮐﺴـﯽ آن ﺟﻨـﺎب را در ﻣﮑـﺎﻧﯽ ﺑﺒﯿﻨـﺪ ﺗﻤﺎم اﻫﻞ آن ﻣﮑﺎن را ﻋﻠﻢ و ﻋـﺪل و اﻧﺼﺎف ﺧﻮاﻫـﺪ رﺳـﯿﺪ و ازﯾﺸﺎن ﺟﻮر و‬‫اﺟﺤﺎف ﺑﺮﻃﺮف ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻧﯿﺰ از ان ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﺪن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﺧﻼﻓﺖ و اﻣﺎﻣﺖ و ﺑﺮ اﻇﻬﺎر ﮐﺮاﻣﺎت دﻻﻟﺖ دارد اﻟﯽ ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 367‬از ‪431‬‬‫ذﻟﮏ ﻣﻦ اﻻﺛﺎر اﻟﺠﻠﯿﻠـﮥ و اﻟﻤﺰاﯾﺎ اﻟﺠﻤﯿﻠـﮥ ﮐﺎﻟﺸـﺠﺎﻋﮥ و اﻟﺴـﺨﺎء و اﻟﺰﻫـﺪ و اﻻﺗﻘﺎء ﭘﺲ اﻧﺪﮐﯽ اﻧﺼﺎف را ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺷﺪه ﺑﻨﻈﺮ اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾﺪ‬‫دﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﻮاري ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و دﯾﺪن آن ﺟﻨﺎب در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﺟﺎﻫﻞ را ﻋﺎﻟﻢ ﮔﺮداﻧﺪ و ﻋﺎﻟﻢ را ﺑﺪرﺟﻪ زﯾﺎدت‬‫در ﻋﻠﻢ و ﻧﺴﮏ و ﺟﻼل و ﻗﻮت ﻣﻨﺎﻇﺮه رﺳﺎﻧﺪ و ﻧﯿﺰ ﺑﯿﻨﻨﺪه آن ﺣﻀـﺮت را ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺒﺮﮐﺖ دﯾﺪن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﯾﺘﺎء ﺣﮑﻢ و ﻧﻔﺎذ اﻣﺮ‬‫و ﺗﻘﻮي و اﺗﺒﺎع ﺳـﻨﺖ ﻣﺸﺮف ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ آن ﺟﻨﺎب را در ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﺗﻤﺎم اﻫﻞ آن ﻣﮑﺎن را ﻋﻠﻢ و ﻋﺪل و اﻧﺼﺎف ﻓﺮاﮔﯿﺮد‬‫و ﺟﻮر و اﺟﺤـﺎف ازﯾﺸـﺎن ﺑﺮﻃﺮف ﮔﺮدد ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺰرﮔﻮار ذﮐﺮ ﺷﺨﺼـﯽ را آوردن ﮐﻪ ﻏﺎﯾـﮥ اﻟﺴـﻌﯽ او در ﻋﻠﻢ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت‬‫ﻣﻌﺘﻘـﺪﯾﻦ ﺧﻮدش آﻧﺴﺖ ﮐﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺎم ﺑﻬﺮه از ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ او را ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪه ﭼﻘـﺪر ﻓﺮاخ ﭼﺸـﻤﯽ و ﺧﯿﺮهﺳـﺮﯾﺴﺖ و ﺑﻤﻔﺎد اﻻﺷـﯿﺎء‬‫ﺗﻌﺮف ﺑﺎﺿـﺪادﻫﺎ در ﻣـﺎ ﺑﯿﻦ ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺑﺼﺎر در ﮐﻤﺎل وﺿﻮح و ﻇﻬﻮرﺳﺖ و از ﻣﺰﯾـﺪ اﻧﺠﻼ و ﺳـﻔﻮر ﺑﺮ اﻃﻔﺎل‬‫ﻣﻤﯿﺰﯾﻦ ﺑـﺎ ﺷـﻌﻮر ﻣﺤﺘﺠﺐ و ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ادﻋﺎي ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺮوﻧﯿﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ وارده در ﺷﺎن اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد ﮐﻪ ازﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﺨﺘـﻞ اﻟﻨﻈـﺎم ﺑﻈﻬﻮر ﻣﯽرﺳـﺪ در ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﻧﻘﻼـع و اﻧﺨﺰال و اﻋﺘﻼـل ﺑـﺂن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺧﯿﻠﯽ ﺻـﺮﯾﺢ اﻻﻧﺤﻼل و‬‫اﻻﺧﺘﻼـل ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻـ اﺣـﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑـﺂن اﯾﻤـﺎ ﻧﻤﻮده ﻣﻨﻘﻮل از ﻃﺮﯾﻖ اﻫﻞ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻨﻘﻞ آن ﻣﺘﻔﺮد‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ ﭘﺲ ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪515 :‬‬‫ﮐﻪ ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﯽﻣﺤـﻞ و ﻧـﺎﻫﻤﻮار و از ﺟﺎده اﻧﺼﺎف و ﻋـﺪل ﺧﯿﻠﯽ دور و ﺑﺮﮐﻨﺎرﺳﺖ ﺛﺎﻧﯿﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺑﻦ‬‫ﻣﺴﻌﻮد ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻤﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺳﻨﺪا ﻣﻘﺎﺑﻞ و ﻣﻘﺎوم ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻮاﺗﺮﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﺑّﯿﻨﺎ‬‫ﺳﺎﺑﻘﺎ و ﻫﯿﭻ ﺣﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﺑﺪرﺟﻪ ﺗﻮاﺗﺮ ﻧﺮﺳﯿﺪه ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ راﺟﻊ إﻟﯿﻬﺎ ﭘﺲ ذﮐﺮ آن ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤـﺎل ﭘﻬﻦ ﭼﺸـﻤﯽ و وﻗﺎﺣﺘﺴﺖ ﺛﺎﻟﺜﺎ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻣﺆﯾـﺪ ﻣﻄﻠﻮب اﻫﻞ ﺣﻖ و اﯾﻘﺎﻧﺴﺖ و ﻫﺎدم‬‫اﺳﺎس اﻫﻞ ﺑﻐﯽ و ﻋﺪوان ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﯾﮑﯽ از ﺗﻼﻣﺬه و ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻮده‬‫و ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑـﺎﻗﻮال ﺻـﺪق اﺷـﺘﻤﺎل ﺧﻮد راه اﻋﺘﺮاف ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﭘﯿﻤﻮده ﮐﻤﺎ ﺳـﯿﺎﺗﯽ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﺎﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ ﭘﺲ ﻫﺮ‬‫ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رح در ﻋﻠﻢ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷﻮد در اﺻﻞ ﺑﺒﺮﮐﺖ اﺳـﺘﻔﺎده و اﺳـﺘﻔﺎﺿﻪ او از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺣﺎﺻـﻞ‬‫ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺣـﺎل ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺴـﯽ از اﻫـﻞ ﻋﻘـﻞ ﺟﺴﺎرت ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻓﻀﺎﺋﻞ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد را ﻣﻘﺎﺑﻞ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﺮداﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﯿﺠﺎ روح اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد را ﺑﺮﻧﺠﺎﻧﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ادﻋﺎ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﺮوﻧﺴﺖ ﺑﻔﻀﺎﺋـﻞ وارده در ﺷـﺎن ﻋﺎﺋﺸﻪ و اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺮدود ﺑﺤﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ ﻫﯿـﭻ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ‬‫ﺑﺮاي ﻋـﺎﺋﺸﻪ ﺑﻄﺮﯾﻘﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻤـﺎد و اﻋﺘﺒﺎر اﻫﻞ ﺗﺒﺼـﺮ و اﺳـﺘﺒﺼﺎر ﺑﺎﺷـﺪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻟﺒﯿﺎن و ﻋﻠﯿﻨﺎ دﻣﻎ راﺳﻪ ﺑﺎﺑﯿﻦ‬‫اﻟـﺪﻟﯿﻞ و اﻟﺒﺮﻫـﺎن ﺛﺎﻧﯿـﺎ اﮔﺮ ﺑـﺎﻟﻔﺮض ﺣـﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و ﺧﺒﺮي از اﺧﺒﺎر ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺑﺮاي ﻋﺎﺋﺸﻪ ﻧﻘﻼ ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻢ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺨﺘﺺ‬‫ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻻ ﻏﯿﺮ ﭘﺲ آن را ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ در ﻃﺮق ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻘﺴﺖ ﻫﻢ ﺳﻨﮓ واﻧﻤﻮدن آﻓﺘﺎب را‬‫ﺑﮕﻞ اﻧﺪودن و در راه ﻫﻮا و ﻫﻮس ﺳﺮاﺳﺮ ﺑﺎد ﭘﯿﻤﻮدن اﺳﺖ ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ آن ﻫﻤﻪ ﻋﺪاوت ﻣﻔﺮﻃﻪ و ﻣﺤﺎرﺑﺖ ﻓﺎرﻃﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم داﺷﺘﻪ ﺧﻮد ﻣﻌﺘﺮف ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮده و اﻗﻮال او ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب واردﺳﺖ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﻣﺎ ﺳﯿﺎﺗﯽ‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺧﻮاﻫﯽ ﺷﻨﯿﺪ ﭘﺲ ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺑﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﺼﻨﻮﻋﻪ و ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﻋﺎﺋﺸﻪ را ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮدن ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﺴـﻠﮏ وﻗﺎﺣﺖ و ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﺳﭙﺮدن و ﮔﻮي ﺳـﺒﻘﺖ در ﻣﯿﺪان اﺳـﺘﺤﯿﺎ از ﺣﻀﺮت ﺛﺎﻟﺜﮥ اﻻﺛﺎﻓﯽ ﺑﺮدﻧﺴﺖ‬‫راﺑﻌـﺎ ﺟﻬـﺎﻟﺖ ﻋـﺎﺋﺸﻪ از اﻗﻮال و اﺣﻮال ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب و اﺳـﺘﺪراﮐﺎت ﺑﺎﻃﻠﻪ و اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﻋﺎﻃﻠﻪ او ﺑﺮ‬‫اﺻـﺤﺎب آن ﺟﻨﺎب ﻧﻪ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺳﻨﯿﻪ در ﺣﯿﺰ ﺧﻔﺎ و اﺳﺘﺘﺎر ﺑﺎﺷﺪ و ﯾﮑﻔﯽ ﻻﺛﺒﺎت ذﻟﮏ اﻟﻤﺮاﺟﻌﮥ اﻟﯽ‬‫اﻹﺻﺎﺑﮥ ﻻ ﯾﺮاد ﻣﺎ اﺳﺘﺪرﮐﺘﻪ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻟﻠﺒﺪر اﻟّﺰرﮐﺸﯽ و اﻟﯽ ﻋﯿﻦ اﻻﺻﺎﺑﮥ ﻓﯽ اﺳﺘﺪراك ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪516 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 368‬از ‪431‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺗـﺎﻟﯿﻒ اﻟﺠﻼـل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﭘﺲ ﻣﺘﻬﻮﮐﻪ و ﻣﺘﻬﻮره ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺘﺶ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ ﺟﻬﺎﻟﺖ و ﺿـﻼﻟﺖ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ او ﻓﻀﺎﺋﻠﯽ دارد ﮐﻪ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻮازن و ﻣﻘﺎرن‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﻋﯿﻦ اﻟﺘﺠﺎﺳـﺮ اﻟﻔﺎﺿﺢ اﻟﻔﻈﯿﻊ و ﻣﺤﺾ اﻟﺘﺠﺮي اﻟﻼﺋﺢ اﻟﺸـﻨﯿﻊ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم‬‫ادﻋـﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﺮوﻧﺴﺖ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎذ و اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻔﻮه ﻋﺎﻃﻞ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺴﺎدﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ‬‫ﻫﯿـﭻ ﺣـﺪﯾﺜﯽ در ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎذ ﺑﺤـﺪ ﺛﺒﻮت ﻧﺮﺳـﯿﺪه و ﻣﺠﺮد دﻋﻮي ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨـﺪ اﮔﺮ اوﻟﯿﺎي ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺮد ﻣﯿﺪان ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ‬‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎذ را ﺑـﺪﻟﯿﻞ و ﺑﺮﻫﺎن ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﻫﻞ ﻧﻘـﺪ و اﺗﻘﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و اﻧﯽ ﻟﻬﻢ ذﻟﮏ و اﯾﻦ و ﻣﺤﺾ اﻻدﻋﺎء ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﻟﻬﻢ اﻻ اﻻﻓﻦ و‬‫اﻟﺤﯿﻦ ﺛﺎﻧﯿﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﺎذ ﺑﻨﻬـﺞ ﺧﻮد ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدﻧـﺪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ اﻫﻞ ﺣﻖ ﺣﺠﺖ ﻧﺘﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﺑﺴـﺒﺐ اﻧﻔﺮاد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﺎن ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ آن ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ ﻣﺮوي و ﻣﺴﻠﻢ اﮐﺎﺑﺮ و اﻋﺎﻇﻢ ﻓﺮﯾﻘﯿﻨﺴﺖ ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﺷﻮد ﭼﻪ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺳـﺨﯿﻔﻪ و ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺿﻌﯿﻔﻪ را ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻤﺮد ﺛﺎﻟﺜﺎ در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺑﺠﻮاب ﻋﺎﺻﻤﯽ ﮐﻤﺎل ﺟﻬﻞ ﻣﻌﺎذ‬‫و ﺑﻌـﺪ او از ﺳـﺎﺣﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ ﻣﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﺟﻠﻮهﮔﺮ ﮔﺮدﯾـﺪه و اﺗﺼﺎف او ﺑﺠﻬﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ و ﻋﻤﻪ و ﺳـﺮﮔﺮداﻧﯽ ﺑﺤـﺪ ﺗﺤﻘﻖ ﺗﺎم رﺳـﯿﺪه و‬‫ﺑﻨﻬـﺎﯾﺖ اﻓﺘﻀـﺎح ﭘﺮده از روي ﮐـﺎرش اﻓﺘـﺎده و ﺳﻮء ﺣـﺎل و ﺧﺴـﺮان ﻣﺂل او از ﻣﺮوﯾﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﺣﻔﺎظ اﻋﻼم و اﺟﻠﻪ اﯾﻘﺎظ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ در‬‫ﻏـﺎﯾﺖ اﺗﻀـﺎح ﺳـﺮ داده و ﺑﻌـﺪ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﺂن ﻣﻘﺎم ﻣﺒﻬﺮ اﻫﻞ اﺣﻼم ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﯿـﭻ ﺣـﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺑﺮاي ﻣﻌﺎذ‬‫ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﻠﻤّﯿﻪ و ﭼﻪ ﺟﺎي اﺣﺎدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ و ﻣﻌﺎدل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺣﺎﺷﺎ و‬‫ﮐﻼ ﻻ ﯾﻘﻮل ﺑﺬﻟﮏ اﻟّﺎ ﻣﻌﺎﻧﺪ ﻋﻦ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺎرج ﻣﺎرق او ﻣﺤﺎﺋﺪ ﻟﻠﺤﻖ و اﻟﺼﺪق ﺗﺎرك ﻣﻔﺎرق ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ‬‫اﻧﻀﻤﺎم ﻣﺪﻋﯽ آن ﺷﺪه ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻘﺮوﻧﺴﺖ ﺑﺎﺣﺎدﯾﺚ وارده در ﺷﺎن أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و اﯾﻦ ادﻋﺎ ﻣﺤﻞ ﮐﻤﺎل اﺳﺘﻌﺠﺎب اوﻟﯽ‬‫اﻻﻟﺒﺎﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﻫﯿـﭻ ﺣـﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ وارده در ﺷﺎن أﺑﯽ ﺑـﺪرﺟﻪ ﺷـﻬﺮت و ﺗﻮاﺗﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺮﺳـﯿﺪه ﭘﺲ ذﮐﺮ آن‬‫ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻫﯿﭻ ﺣﺪﯾﺜﯽ از اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ أﺑﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺨﻼف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻪ دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤّﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻋﺎّﻣﻪ ﺗﺎّﻣﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌـﺎﻟﯽ اﻋـﺎﻇﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و اﻓﺎﺧﻢ ﻣـﺪﻗﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻤﻮده ﻣﺴـﻠﮏ اﻧﺼﺎف درﯾﻦ ﺑﺎب ﭘﯿﻤﻮدهاﻧـﺪ و ﺑﻌـﺪ درك اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼ ﺟﺮأت ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪517 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﺣﺴﺐ اﻋﺘﺮاف اﺟﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي ﺳـﻨﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﺼـﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺳﺖ و‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻓﻀـﯿﻠﺘﯽ از ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ و ﻟﻮ آﻧﭽﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺑﻨﻘﻞ آن ﻣﺘﻔﺮد ﺑﺎﺷﻨﺪ اﺻﻼ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺼﻤﺖ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻧﺪارد و ﮐﺴﯽ‬‫از ﻣﺴـﻠﻤﯿﻦ ﺟﺮأت ﻫﻢ ﺑﺮ ادﻋـﺎي ﻋﺼـﻤﺖ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺎر ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻓﻀﺎﺋﻞ أﺑﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺳـﻔﺎﻫﺖ ﺧﻮد را ﭘﯿﺶ ﻧﻈﺮ اﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎن و اﯾﻤﺎن ﮔﺮداﻧﺪ و ﺛﺮي را ﺑﺎ ﺛﺮّﯾﺎ ﻣﻮازن و ﻣﻘﺎرن‬‫ﻧﻤﻮده ﺧﻼـﻋﺖ و رﻗـﺎﻋﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﻼـي ﻣـﺪارج ﻇﻬﻮر رﺳﺎﻧـﺪ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼـم ﺟﺴـﺎرت اﻟﺘﯿﺎم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد و ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﻣﻌﺎذ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﻣﺒﺸﺮﻧﺪ ﺑﻌﻠﻢ و اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم ازﯾﺸﺎن و اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻧﺰد‬‫ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻗـﺪ ﺑﺼـﯿﺮ ﻣﻈﻬﺮ ﻧﻬـﺎﯾﺖ ﺧﻼـﻋﺖ و ﻣﺒـﺪي ﻏﺎﯾﺖ رﻗﺎﻋﺘﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﻣﺒﺸـﺮ ﺑﻮدن ﺟﻤﻠﻪ ﻣـﺬﮐﻮرﯾﻦ ﺑﻌﻠﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺜﺒﻮت‬‫ﻧﺮﺳﯿﺪه ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم ازﯾﺸﺎن و ﻣﻦ ادﻋﯽ ﻓﻌﻠﯿﻪ اﻻﺛﺒﺎت و ﻋﻠﯿﻨﺎ دﻣﻎ راﺳﻪ ﺑﻤﺎ ﯾﻘﺒﻠﻪ اﻟﻨﻘﺎد اﻻﺛﺒﺎت و ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫اﮔﺮ ﻣﺒﺸﺮ ﺑﻮدن ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺜﻞ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻌﻠﻢ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﻇﻬﻮر اﻣﺮ ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم ازﯾﺸﺎن در ﺣّﯿﺰ ﻣﻨﻊﺳﺖ‬‫و ﺗـﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑـﺪﻟﯿﻞ ﻗـﺎﻃﻊ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﮑﺮده ﺷﻮد ﺗﻔﻮه ﺑﺂن درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺟﺎﻟﺐ زﺟﺮ و ﻣﻼم اﻫﻞ اﺣﻼم ﺳﺖ و ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ اﯾﻨﻬﻢ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺷﻮد ﮐﻪ‬‫اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻢ از ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﭘﺲ ﺑﺎز ﻫﻢ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺤﺎل ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺿـﺮري ﺑﺎﻫﻞ ﺣﻖ ﻧﻤﯽرﺳﺪ زﯾﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 369‬از ‪431‬‬‫ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﻓﺎده اﮐﺎﺑﺮ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻﺤﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ آﺧـﺬ و ﻣﺴـﺘﻔﯿﺪ از ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤـﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺴـﺄل ﻣﻨﻬﻢ اﺣـﺪا و ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺴـﺄﻟﻪ‬‫ﻣﺴﺘﺮﺷـﺪا و ﻣـﺎ ذاك اﻻـ ﻟﺨﻤﻮد ﻧﺎر اﻟﺴﺆال ﺗﺤﺖ ﻧﻮر اﻻﻃﻼع ﭘﺲ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﻣﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم از ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد و اﺑّﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻫﻢ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن ﺗﻠﻤﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دارﻧﺪ ﻓﻼ ﯾﻨﺎﻓﯽ ﻣﺎ ﻧﺤﻦ ﺑﺼﺪده ﻣﻦ اﺛﺒﺎت‬‫ﺗﻔّﺮد اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻻﻋﻠﻤﯿﮥ اﻟﺒﺎﻫﺮة و اﻻرﺟﺤﯿﮥ اﻟﻈﺎﻫﺮة ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻓﯿﻪ ﺗﻌﻨﯿﻒ ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺣﻼم و اﺻﺤﺎب اﻓﻬﺎم واﺿﺤﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد را از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺻﺤﺎب ﻗﺮار داده ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸﺎن ﻣﺒﺸﺮﻧﺪ ﺑﻌﻠﻢ و اﻣﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪه ﺑﺎﺧﺬ ﻋﻠﻮم از‬‫اﯾﺸﺎن ﻟﯿﮑﻦ ﺣﯿﻔﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﺪاي ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﻫﺮﮔﺰ اﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮن اﻓﺎدت ﻣﺸﺤﻮن ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺑﺠﺎي آﻧﮑﻪ از اﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد ﺧﻮد اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و دﯾﮕﺮان را دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ازو ﺑﻨﻤﺎﯾﻨﺪ او را ﺑﮑﻤﺎل ﺣﺴﺪ و ﻋﺪاوت و ﺑﻐﺾ و ﻣﻨﺎﻓﺮت از اﻓﺘﺎي‬‫ﻣﺴﺘﻔﺘﯿﻦ و اﻓﺎده ﻣﺴﺘﻔﯿﺪﯾﻦ ﻫﻢ ﻣﻨﻊ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻨﻊ و ردع ﺣﺴﺐ اﻓﺎده ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺴﻠﮏ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ و ﻋﺪول از ﺣﮑﻢ رﺳﻮل ﺻﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﭘﯿﻤﻮدﻧﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪518 :‬‬‫و ﻫﺮ ﭼﻨـﺪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ از ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﻠﺤـﺎظ ﻏﻠﻈﺖ و ﻓﻈـﺎﻇﺖ و اﻣﺎرت ﭘﺮ ﻏﻤﺎرتﺷﺎن ﺑﻌﯿـﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﺤﻞ ﻋﺠﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺒﺮ و اﺛﺮ اﯾﻦ ﻣﻨﻊ و ردع را ﺧﻮد در ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ و آن را از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﺗﺜﻘﯿﻒ رﻋﯿﺖ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺻﺤﺎﺑﻪ و‬‫اﻣﺖ ﺑﺮ ﻣﻨﻬـﺎج ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺟﻨـﺎب ﺧﺘﻤﯽ ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ داﻧﺴـﺘﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ و رﻗﺎﻋﺖ اﻓﺮاﺧﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ازاﻟﮥ‬‫اﻟﺨﻔﺎ در زﯾﺮ ﻋﻨﻮان و ﺛﻘﯿﻔﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ رﻋﯿﺘﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮ اﻟﻤﻌﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺪارﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺮﯾﻦ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻻﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد أ ﻟﻢ اﻧﺒﺄ او‬‫اﻧﺒﺌﺖ اﻧﮏ ﺗﻔﺘﯽ و ﻟﺴﺖ ﺑﺎﻣﯿﺮ وّل ﺣﺎّرﻫﺎ ﻣﻦ ﺗﻮﻟّﯽ ﻗﺎّرﻫﺎ‬‫ﺗﺨﻄﺌﻪ ﻋﻤﺮ‪ ،‬اّﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ را در ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻒ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ در ﺿـﻤﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﺮدن ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺳﺎﺋﺮ اﻣﺖ را ﺑﺮ ﻣﻨﻬﺎج ﺗﺮﺑﯿﺖ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻻﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد أ ﻟﻢ اﻧﺒﺎ او اﻧﺒﺌﺖ اﻧﮏ ﺗﻔﺘﯽ و ﻟﺴﺖ ﺑﺄﻣﯿﺮ ول ﺣﺎرﻫﺎ ﻣﻦ ﺗﻮﻟﯽ‬‫ﻗﺎرﻫﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟـﺪارﻣﯽ اﻧﺘﻬﯽ اﯾﻨﺴﺖ ﺣﺎل ﻗﺪرداﻧﯽ ﺣﻀـﺮت ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ از دﺳﺖ ﺣﻀـﺮت ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺮ ﺑﯿﭽﺎره ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‬‫ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﭘﺲ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﺋﻤﻪ ﮐﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﺷﺎﻫﺪ آﻧﺴﺖ و ﯾﮑﻔﯽ ﻻﻇﻬﺎر ﺷـﻄﺮ ﻣﻨﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻟﻠﻮاﻟﺪ‬‫اﻟﻌﻼـم اﺣﻠﻪ ﻟا ﱠﻠﻪ دار اﻟّﺴـ ﻼم و ﻧﯿﺰ در ﮐﻤـﺎل وﺿﻮﺣﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ را ﻫﻢ از ﺟﻤﻠﻪ آن اﺻـﺤﺎب ﺷـﻤﺎر‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ازﯾﺸـﺎن ﻣﺒﺸـﺮﻧﺪ ﺑﻌﻠﻢ و اﻣﺮ ﻇـﺎﻫﺮ ﺷـﺪه ﺑﺎﺧـﺬ ﻋﻠﻮم از اﯾﺸـﺎن وﻟﯽ ﻣﺤـﻞ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺻﺤـﺎﺑﯽ ﺟﻠﯿـﻞ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﺒﺠﯿـﻞ ﻧﻤﯽﺳﭙﺮدﻧـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻐـﺎﯾﺖ ﺑﯽادﺑﯽ ﺑـﺎ او رﻓﺘـﺎر ﻧﻤـﻮده ﻗﺼﺐ اﻟﺴـﺒﻖ در ﺗﺤﻘﯿﺮ و ﺗﻌﯿﯿﺮ او‬‫ﻣﯽﺑﺮدﻧـﺪ ﺳﺎﺑﻘـﺎ ﺣﺎل ﻗﺴﺎوت اﺷـﺘﻤﺎل دّره زدن ﻋﻤﺮ ﺑﺮ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﺷـﻨﯿﺪي در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻣﺎوراي آن ﺑﻌﻀـﯽ از اﺧﺒﺎر ﺧﺸﻮﻧﺘﻬﺎي دﯾﮕﺮ‬‫ﺣﻀـﺮت ﻓﻆ ﻏﻠﯿﻆ اﻟﻘﻠﺐ ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺻـﺤﺎﺑﯽ ﻣﺤﺘﺮم ﺑﺎﯾﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ﺑﻨﻈﺮ ﻋﺒﺮت ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻓﻈﺎﻋﺖآﮔﯿﻦ آن را ﺑﺎﯾﺪ دﯾﺪ ﭘﺲ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺧﺒﺮ واﻗﻌﻪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﻋﻤﺮ و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ در ﺑﺎب آﯾﻪ ِإْذ َﺟَﻌَﻞ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﮐَﻔُﺮوا ﻓِﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬُﻢ‬‫اﻟﺤﻤﯿـﮥ ﺣﻤﯿـﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ ﮔﺬﺷـﺘﻪ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ در ﻣﺴـﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻌﺒﺎس ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﺧﺒﺮﻧﺎ‬‫اﻟﻌﺒﺎس ﺑﻦ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ ﺛﻨﺎ ﺷﺎﺑﻮر ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﻌﻼء ﺑﻦ زﯾﺪ ﻋﻦ ﯾﺴﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ادرﯾﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﻦ‬‫ﮐﻌﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ ِإْذ َﺟَﻌَﻞ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﮐَﻔُﺮوا ﻓِﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬُﻢ‬‫اﻟﺤﻤﯿﮥ ﺣﻤﯿﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﻟﻮ ﺣﻤﯿﺘﻢ ﮐﻤﺎ ﺣﻤﻮا ﻟﻔﺴﺪ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﯿﻨﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺷﺘﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻪ‬‫و ﻫﻮ ﯾﻬﻨﺎ ﻧﺎﻗـﮥ ﻟﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯿﻬﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺮأ ﻣﻨﮑﻢ ﺳﻮرة اﻟﻔﺘﺢ ﻓﻘﺮأ زﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮأﺗﻨﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻠﻆ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 370‬از ‪431‬‬‫ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ اﺑّﯽ اﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﻟﻘـﺪ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﯽ ﮐﻨﺖ ادﺧـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﯾﻘﺮﺋﻨﯽ و اﻧﺘﻢ ﺑﺎﻟﺒـﺎب ﻓﺎن‬‫اﺣﺒﺒﺖ ان اﻗﺮي اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﺮأﻧﯽ و اﻻ ﻟﻢ اﻗﺮأ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﺣﯿﯿﺖ ﻗﺎل ﻟﻪ ﺑﻞ اﻗﺮي اﻟﻨﺎس ﻫﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪519 :‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻠﯽ ﺷﺮط اﻟﺸﯿﺨﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ادرﯾﺲ اﻟﺨﻮﻻﻧﯽ ﻗﺎل ﮐﺎن أﺑﯽ ﯾﻘﺮأ ِإْذ َﺟَﻌَﻞ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ َﮐَﻔُﺮوا ﻓِﯽ ﻗُﻠُﻮﺑ ِِﻬُﻢ اﻟ َْﺤِﻤﱠﯿَﮥ َﺣِﻤﱠﯿَﮥ اﻟ ْﺠﺎِﻫﻠِﱠﯿِﮥ‬‫و ﻟﻮ ﺣﻤﯿﺘﻢ ﮐﻤﺎ ﺣﻤﻮا ﻟﻔﺴﺪ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﯿﻨﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺷﺘﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﻧﺎﺳﺎ‬‫ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯿﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺮأ ﻣﻨﮑﻢ ﺳﻮرة اﻟﻔﺘـﺢ ﻓﻘﺮأ زﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮاءﺗﻨﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻠﻆ ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل أﺑﯽ ﻻ ﺗﮑﻠﻢ ﻗﺎل ﺗﮑﻠﻢ‬‫ﻓﻘﺎل ﻟﻘﺪ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﯽ ﮐﻨﺖ ادﺧﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﯾﻘﺮﺋﻨﯽ و اﻧﺖ ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﺎن اﺣﺒﺒﺖ ان اﻗﺮأ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﺮأﻧﯽ اﻗﺮأت‬‫و اﻻ ﻟﻢ اﻗﺮأ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﺣﯿﯿﺖ ﻗﺎل ﺑﻞ اﻗﺮأ اﻟﻨﺎس‬‫)ن و اﺑﻦ أﺑﯽ داود ﻓﯽ اﻟﻤﺼﺎﺣﻒ ك( و روي اﺑﻦ ﺧﺰﯾﻤﮥ ﺑﻌﻀﻪ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ در ﻣﻘﺼﺪ اول ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ادرﯾﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ إذ ﺟﻌﻞ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ اﻟﺤﻤﯿـﮥ ﺣﻤﯿﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﻟﻮ ﺣﻤﯿﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺣﻤﻮا ﻟﻔﺴـﺪ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﯿﻨﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻓﺎﺷـﺘﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻪ ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯿﻬﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺮأ ﻓﯿﮑﻢ ﺳﻮرة اﻟﻔﺘـﺢ ﻓﻘﺮأ زﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮاءﺗﻨـﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻠﻆ ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﺗﮑﻠﻢ ﻗﺎل ﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻘـﺪ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﯽ ﮐﻨﺖ ادﺧﻞ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ ﻟا ﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﯾﻘﺮﺋﻨﯽ و اﻧﺖ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺎب ﻓﺎن اﺣﺒﺒﺖ ان اﻗﺮئ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﺮأﻧﯽ اﻗﺮﺋﺖ و اﻻ ﻟﻢ اﻗﺮئ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﺣﯿﯿﺖ ﻗﺎل‬‫ﺑﻠﯽ اﻗﺮئ اﻟﻨﺎس‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ازاﻟﮥ اﻟﺨﻔﺎ در ﻣﻘﺼﺪ دوم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ادرﯾﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ إذ ﺟﻌﻞ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ اﻟﺤﻤﯿـﮥ ﺣﻤﯿﮥ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﮥ و ﻟﻮ ﺣﻤﯿﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺣﻤﻮا ﻟﻔﺴـﺪ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﯿﻨﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺷﺘﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻪ و ﻫﻮ ﯾﻬﻨﺄ ﻧﺎﻗﮥ ﻟﻪ ﻓﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺪﻋﺎ ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ‬‫ﻓﯿﻬﻢ زﯾـﺪ ﺑﻦ ﺛـﺎﺑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺮأ ﻣﻨﮑﻢ ﺳﻮرة اﻟﻔﺘـﺢ ﻓﻘﺮأ زﯾـﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮاءﺗﻨﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻠﻆ ﻟﻪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ أﺑﯽ أ أﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻟﻘﺪ‬‫ﻋﻠﻤﺖ اﻧﯽ ادﺧـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﯾﻘﺮﺋﻨﯽ و اﻧﺘﻢ ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﺎن اﺣﺒﺒﺖ اﻧﯽ اﻗﺮأ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ اﻗﺮﺋﻨﯽ اﻗﺮأت و اﻻ ﻟﻢ اﻗﺮأ‬‫ﺣﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﺣﯿﯿﺖ ﻗﺎل ﺑﻞ اﻗﺮء اﻟﻨﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ‬‫و ﻧﯿﺰ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ادرﯾﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﺮأ إذ ﺟﻌﻞ اﻟـﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮوا ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ اﻟﺤﻤﯿـﮥ ﺣﻤﯿﮥ‬‫اﻟﺠﺎﻫﻠﯿـﮥ و ﻟﻮ ﺣﻤﯿﺘﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﺣﻤﻮا ﻟﻔﺴﺪ اﻟﻤﺴـﺠﺪ اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﮑﯿﻨﺘﻪ ﻋﻠﯽ رﺳﻮﻟﻪ ﻓﺒﻠﻎ ذﻟﮏ ﻋﻤﺮ ﻓﺎﺷـﺘﺪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﻌﺚ إﻟﯿﻪ و ﻫﻮ ﯾﻬﻨﺄ‬‫ﻧﺎﻗـﮥ ﻟﻪ ﻓـﺪﺧﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﻓـﺪﻋﺎ ﻧﺎﺳﺎ ﻣﻦ اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯿﻬﻢ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ ﻓﻘﺎل ﻣﻦ ﯾﻘﺮأ ﻣﻨﮑﻢ ﺳﻮرة اﻟﻔﺘﺢ ﻓﻘﺮأ زﯾﺪ ﻋﻠﯽ ﻗﺮاءﺗﻨﺎ اﻟﯿﻮم ﻓﻐﻠﻆ ﻟﻪ ﻋﻤﺮ‬‫رض ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ أﺑﯽ أ أﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﺗﮑﻠﻢ ﻓﻘـﺎل ﻟﻘـﺪ ﻋﻠﻤﺖ اﻧﯽ ادﺧـﻞ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ و ﯾﻘﺮﺋﻨﯽ و اﻧﺘﻢ ﺑﺎﻟﺒـﺎب ﻓﺎن اﺣﺒﺒﺖ ان اﻗﺮأ اﻟﻨﺎس ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫اﻗﺮأﻧﯽ اﻗﺮأت و اﻻ ﻟﻢ اﻗﺮأ ﺣﺮﻓﺎ ﻣﺎ ﺣﯿﯿﺖ ﻗﺎل ﺑﻞ اﻗﺮأ اﻟﻨﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺧﺒﺮ واﻗﻌﻪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻧﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪520 :‬‬‫و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ در ﺑﺎب آﯾﻪ ﻣَِﻦ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اْﺳَﺘَﺤﱠﻖ َﻋَﻠﯿِْﻬُﻢ اﻟ َْﺄْوﻟَﯿﺎِن‬‫ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻣﺠﻠﺰان أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻗﺮأ ﻣَِﻦ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اْﺳَﺘَﺤﱠﻖ َﻋَﻠﯿِْﻬُﻢ اﻟ َْﺄْوﻟَﯿﺎِن‬‫ﻓﻘـﺎل ﻋﻤﺮ ﮐـﺬﺑﺖ ﻗـﺎل اﻧﺖ اﮐـﺬب ﻓﻘـﺎل رﺟـﻞ ﺗﮑـّﺬب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل اﻧﺎ اﺷـﺪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﺤﻖ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻨﮏ و ﻟﮑﻦ ﮐـّﺬﺑﺘﻪ ﻓﯽ‬‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻢ اﺻﺪق اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﯽ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﺻﺪق )ﻋﺒﺪ ﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻋﺪ( و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ‬‫ﺧﺒﺮ واﻗﻌﻪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺧﻼﻓﺖﻣﺂب و أﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ در ﺑﺎب آﯾﻪ َو اﻟﱠﺴﺎﺑ ُِﻘﻮَن اﻟ َْﺄﱠوﻟ ُﻮَن ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤﻬﺎِﺟِﺮﯾَﻦ َو اﻟ َْﺄﻧ ْﺼﺎِر‬‫ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﻣﻼـ ﻋﻠﯽ ﻣﺘﻘﯽ در ﮐﻨﺰ اﻟﻌﻤـﺎل ﮔﻔﺘﻪ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋـﺎﻣﺮ اﻻﻧﺼﺎري ان ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻗﺮأ َو اﻟﱠﺴﺎﺑ ُِﻘﻮَن اﻟ َْﺄﱠوﻟ ُﻮَن ﻣَِﻦ اﻟ ُْﻤﻬﺎِﺟِﺮﯾَﻦ وَ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 371‬از ‪431‬‬‫اﻟ َْﺄﻧ ْﺼﺎِر َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﺒُﻌﻮُﻫْﻢ ﺑ ِِﺈْﺣﺴﺎٍن‬‫ﻓﺮﻓﻊ اﻻﻧﺼﺎر و ﻟﻢ ﯾﻠﺤﻖ اﻟﻮاو ﻓﯽ اﻟﺬﯾﻦ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ زﯾﺪ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﺒُﻌﻮُﻫْﻢ ﺑِﺈْﺣﺴﺎٍن‬‫ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﺒُﻌﻮُﻫْﻢ ﺑ ِِﺈْﺣﺴﺎٍن‬‫ﻓﻘﺎل زﯾﺪ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻋﻠﻢ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﯾﺘﻮﻧﯽ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﻦ ﮐﻌﺐ ﻓﺴﺄﻟﻪ ﻋﻦ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل أﺑﯽ َو اﻟﱠِﺬﯾَﻦ اﱠﺗَﺒُﻌﻮُﻫْﻢ ﺑ ِﺈْﺣﺴﺎٍن‬‫ﻓﺠﻌﻞ ﮐﻞ واﺣﺪ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﯾﺸـﯿﺮ اﻟﯽ اﻧﻒ ﺻﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎﺻـﺒﻌﻪ ﻓﻘﺎل أﺑﯽ و اﻟﱠﻠﻪ اﻗﺮأﻧﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﻧﺖ ﺗﺘﺒﻊ اﻟﺤﺒﻂ ﻓﻘﺎل‬‫ﻋﻤﺮ ﻧﻌﻢ اذن ﻓﻨﻌﻢ اذن ﻓﻨﻌﻢ اذن ﻧﺘﺎﺑﻊ اﺑّﯿﺎ )اﺑﻮ ﻋﺒﯿـﺪ ﻓﯽ ﻓﻀﺎﺋﻠﻪ و اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ و اﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر و اﺑﻦ ﻣﺮدوﯾﻪ( و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﺟﺎي دﯾﮕﺮ از‬‫ﻗﺮة اﻟﻌﯿﻨﯿﻦ وﻗﺎﺣﺖ را ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻗﺼﻮي رﺳﺎﻧﯿﺪه ﺑﻌﺾ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺎﺳﺪه ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ و ﻣﺨﺘﻠﻘﺎت ﮐﺎﺳﺪه وﺿﺎﻋﯿﻦ را ﺑﺰﻋﻢ ﺧﻮد ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﺮداﻧﯿـﺪه ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﯾﻦ اﺟﻤـﺎل آﻧﮑﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﮐﺘﺎب ﻣـﺬﮐﻮر ﺳﺆاﻟﯽ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺘﺼﻮﻓﻪ زﻣﺎن ﺧﻮد در ﺑﺎب اﻓﻀـﻠﯿﺖ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺣﺴﺐ دﻟﺨﻮاه ﺧﻮد ﺑـﺎﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻧﺴـﺞ ﻧﻤﻮده ﺳﺆال اﮔﺮ ﮔﻮﯾﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ دو ﻧﻮﻋﺴﺖ ﻋﻠﻢ ﺑـﺎﻟﻠّﻪ و ﻋﻠﻢ‬‫ﺑﺎﺣﮑﺎم اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﻄﻠﻮب در راه ﺣﻖ دو ﻧﻮﻋﺴﺖ وﺻﻮل ﺑﺬات ﺣﻖ و اﺣﮑﺎم اﺳـﺒﺎب ﻣﻌّﺪه وﺻﻮل ﺑﺤﻖ و ﺟﻠﺐ ﻧﺎس ﺗﺪرﯾﺠﺎ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ وﺻﻮل‬‫ﺑﺤﻖ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن و ﻧﻮع اول اﻓﻀﻞ اﺳﺖ از ﻧﻮع ﺛﺎﻧﯽ و واﺳـﻄﻪ ﻣﯿﺎن آن ﺣﻀـﺮت ﺻﻠﻌﻢ و اﻣﺖ او در ﻧﻮع اول ﺣﻀﺮت ﻣﺮﺗﻀﺎﺳﺖ ﺑﭽﻨﺪ‬‫وﺟﻪ ﯾﮑﯽ ﻋﺎﻟﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ واﺻـﻼن ﺑـﺬات ﺣﻖ ﺳـﻼﺳﻞ دارﻧـﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺾ از ﺑﻌﺾ آن را اﺧـﺬ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﺳـﻼﺳﻞ ﻣﺘﻮﺟﻪاﻧﺪ‬‫ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺷـﺠﺮات اﯾﺸﺎن ﺑﺮ ان دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺳﻠﺴـﻠﻪ از ﺳـﻼﺳﻞ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ ﻋﺎﺋﺪ‬‫ﻧﻤﯽﺷﻮد دوم آﻧﮑﻪ از ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﮐﻠﻤـﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ از ﺑـﺎب ﺳـﻠﻮك و ﻣﻌـﺎرف ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ اﻧﺘﻬﺎي او درﯾﻦ ﺑﺎب رواﯾﺖ‬‫ﮐﺮده ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﺻﻮﻓﯿﻪ آن ﮐﻠﻤﺎت را ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ اﻣﺜﺎل ﺳﺎﺋﺮه در ﻣﺼـﻨﻔﺎت ﺧﻮد ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﻧـﺪ و ﮐﺮاﻣﺎت ﺧﺎرﻗﻪ ﮐﻪ ﺻﺪور ﻣﺜﻞ آن ﺑﻐﯿﺮ‬‫ﺗﻤﮑﻦ ﺗﺎم در ﻃﺮﯾﻘﻪ ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﯿﺴـﺮ ﻧﺸﻮد ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺳـﯿﻮم آﻧﮑﻪ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﻟﺰق ﺑﻮد ﺑﺂﻧﺤﻀـﺮت ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﺴﺒﺎ و‬‫ﻣﺼﺎﻫﺮة و ﺻﺤﺒﮥ و ازﮐﯽ ﺑﻮد در ﻓﻬﻢ و ارﻏﺐ ﺑﻮد در ﺳﻠﻮك راه ﺧﺪاي ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺗﻮﺟﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪521 :‬‬‫ﺑﺠﺎﻧﺐ او ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻫﻤﻪ ﺑﻮد و ﭼﻮن ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﻠﻤﯿﺬ و ﮐﻮﺷـﺶ او ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﯿﺦ و ﺻﺤﺒﺖ داﺋﻤﻪ او ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺷﯿﺦ و ﺗﻤﺎم ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﻮﺟﻪ‬‫او ﺟﻤﻊ ﺷﻮد ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ارﺷﺎد و رﺷﺪ ﺑﮑﻤﺎل ﺧﻮد ﺑﺮﺳﺪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠﻌﻢ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ در ﻋﻠﻢ ﻇـﺎﻫﺮ ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ ﺑـﺎ ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﻢ ﻋﻨﺎن ﺑﻮد ﭘﺲ ﻣﻌﻠﻮم ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎو ﺣﻮاﻟﻪ‬‫ﮐﺮده ﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اوﻻد ﺣﻀـﺮت ﻣﺮﺗﻀـﯽ در ﻫﺮ زﻣﺎن ﻣﺼـﺪر ﻓﯿﺾ ﺑﺎﻃﻦ ﺑﻮدهاﻧـﺪ و ﻫﺮ ﯾﮑﯽ از واﻟـﺪ ﺧﻮد اﯾﻦ راه را اﺧـﺬ ﻧﻤﻮده‬‫اﺳﺖ و اﻟﻮﻟﺪ ﺳـّﺮ ﻻﺑﯿﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪ اﯾﺮاد اﯾﻦ ﺳﺆال ﻣﺸـﺘﻐﻞ ﺑﺠﻮاب آن ﺷﺪه و ﭼﻮن اﯾﻦ ﺳﺆال ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻢ ﺑﻮد ﻟﻬﺬا در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب از ان ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﮔﻮﯾﯿﻢ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻧﻈﺎﺋﺮﺳﺖ‬‫ﺧﺬوا رﺑﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮاء اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ اﺑﻦ أّم ﻋﺒﺪ‬‫و ﮐﻤﺎل ﻣﺮﺗﻀـﯽ در ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ و ﺗﻘـﺪم او ﺑﺮ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺻـﺤﺎﺑﻪ در ان ﺑﺎب اﺷـﻬﺮ ﺳﺖ از آﻧﮑﻪ ﮐﺴـﯽ اﻧﮑﺎر او ﺑﮑﻨـﺪ ﭘﺲ ﺣﻤﻞ او ﺑﺮ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺻـﺎﺣﺐ ﺷـﺒﻬﻪ ﻗﺼـﺪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﺑﺮ ارﺑـﺎب ﺗﺤـﺪﯾﻖ و اﻣﻌﺎن واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در وارد‬‫ﮐﺮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ در ﺳﺆال ﻧﯿﺰ ﺗﺪﻟﯿﺲ و ﺗﻠﺒﯿﺲ را ﮐﺎر ﺑﻨﺪ ﮔﺮدﯾﺪه و در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب ﻫﻢ از ان ﺑﺘﺪﺳﯿﺲ و ﺗﻌﻤﯿﺲ ﮔﺮوﯾﺪه اﻣﺎ‬‫ﺻﻨﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﺷـﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﺳﺆال ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﭘﺲ در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ در ان از ﺟﺎﻧﺐ ﺳﺎﺋﻞ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده‬‫ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺎ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﻢ ﻋﻨﺎن ﺑﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀـﺴﺖ ﭼﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 372‬از ‪431‬‬‫ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق از روي آﯾﺎت و اﺣﺎدﯾﺚ و ﺑﺤﺴﺐ اﻋﺘﺮاﻓﺎت اﮐﺎﺑﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮ و ﻻﺋﺢ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﺣﻮال‬‫رﺟﻮع اﺻـﺤﺎب ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب و اﺳﺘﻐﻨﺎي آن ﺟﻨﺎب از ﻗﺎﻃﺒﻪ اﺻﺤﺎب اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴﺴﺖ ﭘﺲ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺰرﮔﻮار را ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻫﺮ ﻣﯿـﺪان و اﻟﻤﺴـﺘﺒّﺪ ﺑﺎﻟﺴـﺒﻘﮥ ﻓﯽ ﮐﻞ رﻫﺎﻧﺴﺖ در ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺎ ﺳﺎﺋﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻫﻢ ﻋﻨﺎن واﻧﻤﻮدن آﻓﺘﺎب را ﺑﮕﻞ اﻧـﺪودن ﻣﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ‬‫درﯾﻦ ﺳﺆال از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻮرد ﺳﺆال ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ ﻓﺮود آورده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻗﺼـﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ از‬‫ﺻﻮب ﺻﻮاب ﺑﺴـﯿﺎر ﻧﺎزح و ﺑﻌﯿﺪ و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺳﺪﯾﺴﺖ و ﮐﻠﻤﺎت ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺸﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻣﺒﻄﻞ و ﻣﻮﻫﻦ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ و از ﻣﻼﺣﻈﻪ آن ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼﻣﺴﺖ ﻫﻢ در ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ و ﻫﻢ در ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ اﻟﻤﺴّﻠﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﻨﺎﻗﺪ اﻟﻤﺎﻫﺮ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه‬‫وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ از ﺗﺨـﺪﯾﻊ و ﺗﻠﻤﯿﻊ در ﻣﻘﺎم ﺟﻮاب ارﺗﮑﺎب ﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺒﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ اوﻻ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را‬‫ﻧﻈﺎﺋﺮﺳﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻓﺎﺳـﺪ و ﺑﺎﺋﺮﺳﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت اﻋﺎﻇﻢ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ در‬‫ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺟﻨﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪522 :‬‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم داﺧﻠﺴﺖ و ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺻﻼح اﻻﻣﯿﺮ اﻟﺼﻨﻌﺎﻧﯽ در ﺑﺎب آن ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ آن‬‫ﭼﻨﯿﻦ اﻓﺎده ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ و إذا ﻋﺮﻓﺖ ﻫـﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﻗـﺪ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻬـﺬه اﻟﻔﻀـﯿﻠﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﻧّﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب‬‫اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ و ان ﻣﻨﻪ ﯾﺴﺘﻤﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اراده ﺛﻢ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻻﺷﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺛﻢ ﻻ ﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ‬‫و ﻫﻮ ﺳـﯿﺪ رﺳـﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ان ﻫﺬا ﻟﺸـﺮف ﯾﺘﻀﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷﺮف و ﯾﻄﺎﻃﺊ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ ﭘﺲ‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﻈﻤﺖ و ﻓﺨﺎﻣﺖ ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و آن ﻫﻢ ﺑﺮاي اﺻﺤﺎب ِإﱠن ﻫﺬا ﻟََﺸْﯽٌء ُﻋﺠﺎٌب‬‫ﺛﺎﻧﯿﺎ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ رﮐﯿﮑﻪ‬‫ﺧﺬوا رﺑﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﻓﺎﺳﺪ و ﺑﺎﻃﻠﺴﺖ ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ در رواﯾﺖ و اﺧﺮاج آن‬‫ﺷﺮﯾـﮏ ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺳـﻠﻔﺎ ﻋﻦ ﺧﻠﻒ آن را ﻧﻘـﻞ و اﺛﺒـﺎت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ رﮐﯿﮑﻪ از ﻣﺘﻔﺮدات اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﺑﻠﮑﻪ از ﻣﺘﻘﻮﻻت ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ آن را ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮاﺗﺴﺖ و اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻨﺘﺤﻠﻪ ﻫﻨﻮز ﺳـﻨﺪي ﺑﺮاي آن ﭘﯿـﺪا ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻘﻠﯽ آن را ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﺻـﺤﺎح اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﮐﺒﺎر ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻧﺺ ﺑﺮ ﺻـﺤﺖ‬‫آن ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﮑـﺬوﺑﻪ ﮐﻪ در ﻣﺴﺎﻧﯿـﺪ و ﺟﻮاﻣﻊ ﻋﻠﻤﺎي ﻏﯿﺮ ﻣﻠﺘﺰﻣﯿﻦ ﺻـﺤﺖ ﻫﻢ اﺛﺮي از ان ﺑﻬﻢ ﻧﻤﯽرﺳـﺪ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ‬‫اﻟﺼـﺤﺎح ﻓﮑﯿﻒ ﯾﺠﺘﺮي ذو ﻟﺐ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻮﯾـﮥ اﻟﺤﺪﯾﺜﯿﻦ و ﯾﺒﺪي ﺑﻬﺬه اﻟﺘﺴﻮﯾﮥ اﻟﮑﺎﺳﺪة ﻻﺟﻠﻪ اﻟﺸـﻨﺎر و اﻟﺸـﯿﻦ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺻـﺤﯿﺤﻪ و ﺣﺴـﻨﻪ ﺑﺴﯿﺎر دارد و ﻋﻠﻤﺎي ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ ﻃﺮق ﻣﺘﮑﺎﺛﺮه و اﺳﺎﻧﯿﺪ ﻣﺘﻀﺎﻓﺮه آن را ﺑﯿﺎن ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻣﮑـﺬوﺑﻪ ﮐﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻫﻢ ﺳـﻨﺪي و ﻟﻮ ﻣﻘﺪوح ﺑﺮاي آن ﺑﻬﻢ ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺣﯿﺎﺋﯽ آن را ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﻔﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻔﺎﻇﻪ در ﮐﺘﺐ ﻣﻌﺘﺒﺮه و اﺳـﻔﺎر ﻣﻌﺘﻤﺪه اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﻮﺟﻮد و ﻣﺴـﺮورﺳﺖ ﺑﺨﻼف‬‫اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ رﮐﯿﮑﻪ ﮐﻪ اﺻـﻼ وﺟﻮدي ﻧـﺪارد ﺣﺘﯽ در ﮐﺘﺐ ﻣﻮﺿﻮﻋـﺎت ﻧﺸـﺎﻧﯽ از ان ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﺧﺎّﺻﻪ ﻧﯿﺴﺖ آري ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﻌﺾ اﻟﻔﺎظ‬‫ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ را ﻋﻠﻤﺎي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﮐﻤﻼي ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ ﺳﻨﯿﻪ در ﻣﻘﺎم ﻗﺪح و ﺟﺮح آن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺑﮑﻤﺎل ﺗﻮﺿﯿﺢ و ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ‬‫آن ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل »ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ )رﺑﻊ( دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء« و رد ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ دوازده وﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 373‬از ‪431‬‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ ﻗﯿﻢ اﻟﺠﻮزّﯾﻪ در ﺟﻮاب ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻞ ﻫﻞ ﯾﻤﮑﻦ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮع ﺑﻀﺎﺑﻂ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ان ﯾﻨﻈﺮ ﻓﯽ ﺳـﻨﺪه در ذﮐﺮ اﻣﻮر ﮐﻠﯿﻪ‬‫ﮐﻪ ﺑﺂن ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮدن ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ و ﻣﻨﻬﺎ ان ﯾﮑﻮن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺎﻃﻼ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯿـﺪل ﺑﻄﻼﻧﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ا ﻧ ﻪ ﻟﯿ ﺲ ﻣ ﻦ ﮐ ﻼ ﻣ ﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪523 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم‬‫ﮐﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺠﺮة اﻟﺘﯽ ﻓﯽ اﻟﺴﻤﺎء ﻣﻦ ﻋﺮق اﻻﻓﻌﺎء اﻟﺘﯽ ﺗﺤﺖ اﻟﻌﺮش‬‫و ﺣﺪﯾﺚ إذا ﻏﻀﺐ اﻟّﺮّب اﻧﺰل اﻟﻮﺣﯽ ﺑﺎﻟﻔﺎرﺳﯿﮥ و إذا رﺿﯽ اﻧﺰﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﺮﺑﯿﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺜﺴﺖ ﺧﺼﺎل‬‫ﺗﻮرث اﻟﻨﺴﯿﺎن ﺳﺆر اﻟﻔﺎر و اﻟﻘﺎء اﻟﻘﻤﻞ ﻓﯽ اﻟﻨﺎر و اﻟﺒﻮل ﻓﯽ اﻟﻤﺎء اﻟﺮاﮐﺪ و ﻣﻀﻎ اﻟﻌﻠﮏ و اﮐﻞ اﻟﺘﻔﺎح اﻟﺤﺎﻣﺾ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺤﺠﺎﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻔﺎ ﺗﻮرث اﻟﻨﺴﯿﺎن‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﯾﺎ ﺣﻤﯿﺮاء ﻻ ﺗﻐﺘﺴﻠﯽ ﺑﺎﻟﻤﺎء اﻟﻤﺸّﻤﺲ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻮرث اﻟﺒﺮص‬‫و ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﯾﺎ ﺣﻤﯿﺮاء او ذﮐﺮ اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻓﻬﻮ ﮐﺬب ﻣﺨﺘﻠﻖ و ﮐﺬا‬‫ﯾﺎ ﺣﻤﯿﺮاء ﻻ ﺗﺎﮐﻠﯽ اﻟﻄﯿﻦ ﻓﺎﻧﻪ ﯾﻮرث ﮐﺬا و ﮐﺬا‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫و ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﺤﺎج در ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺮ و اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﮔﻔﺘﻪ و اﻟﺜﺎﻧﯽ أي‬‫ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻣﻌﻨـﺎه اﻧﮑﻢ ﺳـﺘﺎﺧﺬون ﻓﻼـ ﯾﻌﺎرﺿـﺎن اﻻـوﻟﯿﻦ و اﻟﺤﻖ اﻧﻬﻤـﺎ ﻻ ﯾﻌﺎرﺿﺎﻧﻬﻤﺎ اﻣﺎ اﻻول ﻓﻠﻤﺎ ﻗـﺪﻣﻨﺎه و اﻣﺎ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘـﺪ ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻻ‬‫اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳـﻨﺎد او ﻻـ رأﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ذﮐﺮه ﻓﯽ ﻣﺎدة ح م ر و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ و رأﯾﺘﻪ‬‫اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻟﮑﻦ ﺑﻐﯿﺮ ﻟﻔﻈﻪ ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻨﺎد اﯾﻀﺎ و ﻟﻔﻈﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻤﯿﺮ‬‫او ﻧﯿﺺ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﻓﻠﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ اﺳـﻨﺎد او ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﻪ ﺳﺄل اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ اﻟﻤﺰي و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﻌﺮﻓـﺎه اه ﻗـﺎل اﻟﺸـﯿﺦ ﺳـﺮاج اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻟﻤﻠﻘﻦ و ﻗـﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﻤﺰي ﻟﻢ اﻗﻒ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺳـﻨﺪ اﻟﯽ اﻻن و ﻗﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻬﺎ اﺳﻨﺎد ﺑﻞ ﻗﺎل ﺗﺎج اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﺒﮑﯽ و ﮐﺎن ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﺰي ﯾﻘﻮل ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﻟﻔﻆ‬‫اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻻ ﺣﺪﯾﺜﺎ واﺣﺪا ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﻼ ﯾﺤﺘﺎج اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺘﺎوﯾﻞ و ﺳﺨﺎوي در ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺣﺴﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺨﻨﺎ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻣﻦ اﻣﻼﺋﻪ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳـﻨﺎد او ﻻ رأﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ ذﮐﺮه‬‫ﻓﯽ ﻣﺎدة ح م ر و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ و راﯾﺘﻪ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺮدوس ﻟﮑﻦ ﺑﻐﯿﺮ ﻟﻔﻈﻪ و ذﮐﺮه ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻨﺎد اﯾﻀﺎ و‬‫ﻟﻔﻈﻪ ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫و ﺑّﯿﺾ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس ﻓﻠﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ اﺳـﻨﺎد او ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﻪ ﺳﺄل اﻟﺤﺎﻓﻈﯿﻦ اﻟﻤﺰي و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﻌﺮﻓﺎه و ﺳﯿﻮﻃﯽ در رﺳﺎﻟﻪ درر ﻣﻨﺘﺸﺮه ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾـﺞ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﻏﺮﯾﺐ ﺟّﺪا ﺑﻞ ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ‬‫ﺳﺄﻟﺖ ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﺎ اﻟﺤﺠﺎج اﻟﻤﺰي ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ ﻗﺎل و ﻟﻢ اﻗﻒ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﻨﺪ اﻟﯽ اﻻن و ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 374‬از ‪431‬‬‫اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻬﺎ اﺳﻨﺎد اﻧﺘﻬﯽ ﻟﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪524 :‬‬‫اﺳـﻨﺎدا و ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸـﯿﺒﺎﻧﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﻟـﺪﯾﺒﻊ اﻟﺰﺑﯿـﺪي در ﮐﺘﺎب ﺗﻤﯿﯿﺰ اﻟﻄﯿﺐ ﻣﻦ اﻟﺨﺒﯿﺚ ﻣﻤﺎ ﯾﺪور ﻋﻠﯽ اﻟﺴـﻨﮥ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮا‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳﻨﺎد او ﻻ رأﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ‬‫ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﻪ ﺳﺎل اﻟﻤﺰي و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﺎه و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻓﺘﻨﯽ در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻘﻼ‬‫ﻋ ﻦ ا ﻟ ﻤ ﻘ ﺎ ﺻ ﺪ ﮔ ﻔﺘ ﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳﻨﺎدا و ﻻ راﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷﯽء ﻣﻦ اﻟﮑﺘﺐ اﻻ ﻓﯽ ﻧﻬﺎﯾﮥ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﻻ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻨﺎد و ﻟﻔﻈﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫و ﺳﺌﻞ اﻟﻤﺰي و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﺎه و ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺻﻐﺮي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ اﺻﻞ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در رﺳﺎﻟﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﮐﺒﺮي ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫و ﻫﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ و ﺗﺼـﻐﯿﺮ اﻟﺤﻤﺮاء ﺑﻤﻌﻨﯽ اﻟﺒﯿﻀﺎء ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ و اﻟﺸـﻄﺮ اﻟﻨﺼﻒ ﻗﺎل اﻟﻌﺴﻘﻼﻧﯽ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳﻨﺎد او ﻻ رأﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷﯽء‬‫ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻـ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾـﮥ ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﻪ ﺳﺎل اﻟﻤﺰي و اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻓﻠﻢ‬‫ﯾﻌﺮﻓﺎه و ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﺑﻐﯿﺮ اﺳﻨﺎد و ﺑﻐﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﻠﻔﻆ و ﻟﻔﻈﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫و ﺑّﯿﺾ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ اﺳﻨﺎدا و ﮐﺬا ذﮐﺮه اﻟﺴﺨﺎوي ﻗﺎل اﻟﺴﯿﻮﻃﯽ ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ‬‫ﮐﺜﯿﺮ ﻓﯽ ﺗﺨﺮﯾﺞ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼﺮ اﺑﻦ اﻟﺤﺎﺟﺐ ﻏﺮﯾﺐ ﺟﺪا ﺑﻞ ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮ ﺳﺄﻟﺖ ﻋﻨﻪ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﻤﺰي ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﻪ و ﻗﺎل ﻟﻢ اﻗﻒ‬‫ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﻨﺪ ﻟا ﯽ اﻻن و ﻗﺎل ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ اﺳﻨﺎد اﻧﺘﻬﯽ ﻟﮑﻦ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﻣﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺲ ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ ﻋﺎﺋﺸﮥ‬‫و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻟﻪ اﺳﻨﺎدا ﻗﻠﺖ ﻟﮑﻦ ﻣﻌﻨﺎه ﺻﺤﯿﺢ ﻓﺎن ﻋﻨﺪﻫﺎ ﻣﻦ ﺷﻄﺮ اﻟﺪﯾﻦ اﺳﺘﻨﺎدا ﯾﻘﺘﻀﯽ اﻋﺘﻤﺎدا و ﻗﺪ اﺷﺘﻬﺮ اﯾﻀﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻠﻤﯿﻨﯽ ﯾﺎ ﺣﻤﯿﺮاء‬‫ﻟﮑﻦ ﻟﯿﺲ ﻟﻪ اﺻﻞ ﻋﻨﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺎﺋﺸﮥ ﻓﻘﺎل اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ اﻟﻌﺴـﻘﻼﻧﯽ ﻻ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳـﻨﺎدا و ﻻ رواﯾﮥ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻻ ﻓﯽ اﻟﻨﻬﺎﯾﮥ ﻻﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و ﻟﻢ‬‫ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﺧﺮﺟﻪ و ذﮐﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﻤﺎد اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ اﻧﻪ ﺳﺄل اﻟﻤﺰي و اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻋﻨﻪ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﺎه و ﻗﺎل اﻟﺴـﺨﺎوي ذﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﺑﻐﯿﺮ‬‫اﺳﻨﺎد و ﺑﻐﯿﺮ ﻫﺬا اﻟﻠﻔﻆ و ﻟﻔﻈﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺛﻠﺚ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 375‬از ‪431‬‬‫و ﺑﯿﺾ ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺴـﻨﺪ اﻟﻔﺮدوس و ﻟﻢ ﯾﺨﺮج ﻟﻪ اﺳـﻨﺎدا و ﻗﺎل اﻟﺴـﯿﻮﻃﯽ ﻟﻢ اﻗﻒ ﻋﻠﯿﻪ و ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳﻬﺎﻟﻮي در ﺻﺒﺢ ﺻﺎدق ﺷﺮح‬‫ﻣﻨﺎر ﺑﻤﻘﺎم رد ﻣﺬﻫﺐ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع ﺷﯿﺨﯿﻦ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي‬‫و ﺑﺮ ﺣﺠﯿﺖ اﺟﻤﺎع ﺧﻠﻔﺎء ارﺑﻌﻪ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺴﻨﺘﯽ و ﺳﻨﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺮاﺷﺪﯾﻦ اﻟﻤﻬﺪﯾﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪525 :‬‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮔﻔﺘﻪ و اﺟﯿﺐ اﯾﻀﺎ ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﻣﻌﺎرﺿﺎن‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ص اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮا‬‫ﻓﺘﻘﺎﻋـﺪ اﻻﺣﺘﺠـﺎج و اﺟﯿﺐ ﺑـﺎن اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻـول و ان روي ﻋﻦ اﻟﻤﻌﺘﺒﺮات ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﮑـﺬوب ﻣﻮﺿﻮع‬‫ﺑﺎﻃـﻞ و ﺑﻪ ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ و اﻟـﺒﺰار و اﻣـﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜـﺎﻧﯽ ﻓﻬﻮ اﯾﻀـﺎ ﻟﻢ ﯾﻌﺮف ﮐﻤـﺎ ﻋﻦ اﻟﻤﺰي و اﻟـﺬﻫﺒﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻤـﺎ و ﻗـﺎل اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ‬‫اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻟﻬﺎ اﺳﻨﺎد و ﻗﺎل اﻟﺴﺒﮑﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻻ ﺣﺪﯾﺜﺎ واﺣﺪا‬‫ﻓﯽ اﻟﻨﺴﺎء ﻫﮑﺬا ﻓﯽ ﺑﻌﺾ ﺷـﺮوح اﻟﺘﺤﺮﯾﺮ و ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎﻟﻮي در ﻓﻮاﺗﺢ اﻟﺮﺣﻤﻮت ﺷـﺮح ﻣﺴـﻠﻢ اﻟﺜﺒﻮت ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ا ﻣ ﺎ ا ﻟ ﻤ ﻌ ﺎر ﺿ ﮥ‬‫ﺑﺎﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﻓﺒﺎﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ رواه اﺑﻦ ﻋﺪي و اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ‬‫و ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫أي أم اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﺎﺋﺸـﮥ اﻟﺼﺪﯾﻘـﮥ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﺘﺪﻓﻊ ﺑﺎﻧﻬﻤﺎ ﺿـﻌﯿﻔﺎن ﻻ ﯾﺼـﻠﺤﺎن ﻟﻠﻌﻤﻞ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ﻣﻌﺎرﺿﮥ اﻟﺼـﺤﺎح اﻣﺎ اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻻول ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮف ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ رﺳﺎﻟﺘﻪ اﻟﮑﺒﺮي ﻣﮑـﺬوب ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻃﻞ و ﺑﻪ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ و اﻟﺒﺰار و اﻣﺎ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻓﻘﺎل اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻫﻮ‬‫ﻣﻦ اﻻﺣـﺎدﯾﺚ اﻟﻮاﻫﯿـﮥ اﻟﺘﯽ ﻻـ ﯾﻌﺮف ﻟﻪ اﺳـﻨﺎد ﻗﺎل اﻟﺴـﺒﮑﯽ و اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ اﻟﺤﺠﺎج ﮐﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﯿﻪ ﻟﻔﻆ اﻟﺤﻤﯿﺮاء ﻻ اﺻﻞ ﻟﻪ اﻻ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫واﺣﺪ ﻓﯽ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﺘﯿﺴﯿﺮ و ﻋﻼﻣﻪ ﺷﻮﮐﺎﻧﯽ در ﻓﻮاﺋﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﯽ اﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻣﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻗـﺎل اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻻـ اﻋﺮف ﻟﻪ اﺳـﻨﺎدا و ﻻ رأﯾﺘﻪ ﻓﯽ ﺷـﯽء ﻣﻦ ﮐﺘﺐ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻ ﻓﯽ ﻧﻬﺎﯾـﮥ اﺑﻦ اﻻﺛﯿﺮ و اﻻ ﻓﯽ اﻟﻔﺮدوس ﺑﻐﯿﺮ اﺳـﻨﺎد و ﺳـﺌﻞ‬‫اﻟﻤﺰي و اﻟﺬﻫﺒﯽ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﺮﻓﺎه ﮐﺬا ﻓﯽ اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ و ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﺑﻦ ﻓﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺤﻤﺪي اﻟﻬﻨﺪي در ﺗﺬﮐﺮة اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻻ اﺳﻨﺎد ﻟﻪ و ﻫﻮ واه و ﻧﯿﺰ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ ﻣﺤﻤﺪي در زﺑﺪة اﻟﻤﻘﺎﺻﺪ ﻓﯽ ﺗﺠﺮﯾﺪ اﻟﺰواﺋﺪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻻـ ﯾﻌﺮف و ﻫﺮ ﮔـﺎه ﺑﺮﯾﻦ ﻋﺒﺎرات ﻣﻄﻠﻊ ﺷـﺪي ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ اﻓﺎﮐﯿﻦ اﻏﻤﺎر و ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ ﺣّﻤﺎل او زار در ﺗﺨﺮص و اﻓﺘﻌﺎل اﯾﻦ‬‫ﮐﺬب ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل رﻧﮕﻬﺎ رﯾﺨﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻌﻀﯽ ازﯾﺸﺎن درﯾﻦ ﮐﺬب ﻫﺠﯿﻦ ﺣﮑﻢ اﺧﺬ ﺷﻄﺮ دﯾﻦ از ﺣﻤﯿﺮا وﺿﻊ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ و ﺑﻌﻀﯽ اﻣﺮ اﺧﺬ‬‫ﺛﻠﺚ دﯾﻦ از ﺑﯿﺖ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﺗﺨﺮص ﮐﺮده ﻟﯿﮑﻦ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﮑﺪاﻣﯽ ﻣﺼـﻠﺤﺖ ﺳﺎﻧﺤﻪ اﯾﻦ اﻓﮏ را ﺑﻌﻨﻮاﻧﯽ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﮐﻪ در ان ﺣﮑﻢ‬‫اﺧـﺬ رﺑﻊ دﯾﻦ واﻗﻊ ﺷﺪه ﭘﺲ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺗﺒﯿﻦ وﻗﺎﺣﺖ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﺬب ﻣﺴـﺘﻬﺠﻦ ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‬‫در ذﮐﺮ آن ﺗﺼـﺮﻓﯽ ﻋﺠﯿﺐ و ﻏﺮﯾﺐ ﻧﻤﻮدهاﻧـﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺤﺎل اﺣـﺪي از ﺻـﻨﺎﻋﯿﻦ و وﺿﺎﻋﯿﻦ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﻧﺸـﺪه ﺑﻮد و ﻫـﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﻤـﺎل ﺻـﻔﺎﻗﺘﻪ و ﺟﻼﻋﺘﻪ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺨﺰي اﻫﻞ اﻟﮑـﺬب و اﻟﻔﻨـﺪ ﺑﺸـﻨﺎﻋﺘﻪ و ﻓﻈﺎﻋﺘﻪ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺛﺒﻮت ﻓﺴﺎد و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﮐـﺬب‬‫ﻇﺎﻫﺮ اﻟﻬﻮان و ﻋﺪم ﺗﻘﺎﺑﻞ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮﺟﻮه ﺳﺎﺑﻘﻪ اﯾﻦ زور ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 376‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪526 :‬‬‫زﯾﺮا ﮐـﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠـﻢ ﺑﻼـ رﯾـﺐ و ﺷـﮏ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑـﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋـﺎﻟﻢ ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﻋﻠـﻮم ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮده و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﻋﻠﻤـﺎي اﻋﻼـم و اﻓـﺎدات ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨـﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﮐﻪ ﺷﺎﻫـﺪ ﺑﺮﯾﻦ‬‫ﻣﻄﻠﻮﺑﺴﺖ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣـﺬﮐﻮر ﺷـﺪه ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭼﻪ ﻣﻔﺎد آن ﺑﯿﺶ ازﯾﻦ‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ رﺑﻊ ﻋﻠﻢ دﯾﻦ ﻧﺰد ﺣﻤﯿﺮا ﻣﻮﺟﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ﻇﻬﻮر ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻔﺎوت ﺑﻌﯿﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﮐﺬب واﺿﺢ اﻟﺸـﻨﺎر را ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺮار دادن ﮐـﺎر ﻋﺎﻗﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﺰد ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﻼ رد و ﻧﮑﯿﺮ اﻗﻞ ﻣـﺪﻟﻮل ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﭼﻨﺎن ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻐﯿﺮ ﻧﺪاﺷﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻠﺤﺎظ اﻣﺮ ﺻﺮﯾﺢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫دﯾﮕﺮ ان ﻣﺤﺘﺎج آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮدﻧﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐﺬب و زور ﮐﻪ ﺑﻌﺪ اﻟﻔﺮض و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ دﻻﻟﺖ واﺿـﺤﻪ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ دارد ﮐﻪ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﭼﻮن‬‫رﺑﻊ دﯾﻦ را داﺷﺖ و ﺳﻪ رﺑﻊ دﯾﻦ ﻧﺰد دﯾﮕﺮان ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﻣﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋـﺎﺋﺸﻪ از اﯾﺸـﺎن اﺧـﺬ آن ﺳﻪ رﺑﻊ ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه در ﺑﯿﻦ‬‫ﻣﺪﻟﻮل ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﮐﺬب ﻣﻬﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻔﺮﻗﻪ واﺿـﺤﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ذي ﻋﯿﻨﯿﻦ اﻗﺪام ﺑﺮ ﺗﺴﻮﯾﻪ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺮد ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب از ﺳﺎﺋﺮ اﺻﺤﺎﺑﺴﺖ و ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﭼﻨﺎن واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺗﺤﺮج و ﺗﺎﺛﻢ ﻋﻠﻤﺎي ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ و ﮐﻤﻼي ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻟﺐ ﺑﺎﻋﺘﺮاف آن ﮔﺸﻮدهاﻧﺪ و ﺧﻮد ﻓﺘﺢ ﺑﺎب‬‫ﻣﻘﺼﻮد درﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﻤﻮد ﻧﻤﻮده ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور ﮐﻪ اﺣﺪي از ﻣﺘﻬﻮﮐﯿﻦ و ﻣﺘﻨﻄﻌﯿﻦ آن را دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻋﺎﺋﺸﻪ ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ و‬‫ﻣﻔﺎد آن اﺻـﻼ ﻣﺴﺎﺳـﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺼـﺪ ﺧﻄﯿﺮ ﻧـﺪارد ﭘﺲ ﺑﺤﯿﺮﺗﻢ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﯾﻦ ﮐـﺬب ﻣﻔﻀـﺢ را ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫واﻧﻤـﻮده ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺒـﺎﻫﺘﻪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﻣﯽﭘﯿﻤﺎﯾﻨـﺪ و اﻋﺮاض ﺧﻮد از ﺻﻮب ﺻﻮاب ﺑﺴﻮي ﺧﻄـﺎي واﺿـﺢ اﻟﺘﺒـﺎب ﺑﺮ ﻣﻼـ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﺗﻤﺎﻣﯽ اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﺮﺳﻠﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﺪا ﺧﺎﺗﻢ اﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺻﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐﺬب و زور ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﻣﻔﺎد آن ﺑﮕﺮد ﮐﺎروان اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻋﻈﯿﻢ ﻫﻢ‬‫ﻧﻤﯽرﺳﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺣﺪي از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن اﻗﺪام ﺑﺮ ﺗﺴﻮﯾﻪ آن ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤـﺎ ﻋﺮﻓﺖ ﻓﯿﻤـﺎ ﻣﻀـﯽ دﻻـﻟﺖ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم از ﻋﻠﻢ ﻣﻼﺋﮑﻪ و ﻋﻠﻮم ﻟﻮح و ﻗﻠﻢ ﻫﻢ‬‫ﺑﺎﻻـﺗﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﺐ آﯾـﺎ از ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻮاس ﺳـﻠﯿﻤﻪ اﻣﯿـﺪ ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐـﺬب و زور را ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺂن‬‫اﺣﺘﺠﺎج ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺮار دﻫﺪ ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﻣﻀـﯽ ﺳﺎﺑﻘﺎ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺼـﻤﺖ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم دارد و ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺧﻮد ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐﺬب و زور ﮐﻪ اﺻﻼ دﻻﻟﺘﯽ‬‫ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻘﺼﺪ ﻋﻈﯿﻢ ﻧﺪارد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪527 :‬‬‫واﺣﺪي از ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮﯾﻦ ﺧﺎﺳﺮﯾﻦ ﻫﻢ اﻗﺪام ﺑﺮ ان ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ را ﺟﺎﺋﺰ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻓﮏ ﺳﺨﯿﻒ را ﻧﻈﯿﺮ ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﮔﺮداﻧﻨﺪ و ﻋﻘﻞ و دﯾﺎﻧﺖ ﺧﻮد را ﻧﺰد ﻫﻤﮕﻨﺎن ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد رﺳﺎﻧﻨﺪ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﻣﻀـﯽ دﻟﯿﻞ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺑﺮﻫﺎن ﺻـﺤﯿﺢ اﻧﺤﺼﺎر ﻋﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب در ذات واﻻ ﺻﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮن ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺸﺤﻮن در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﺳﻤﺖ ذﮐﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺨﻼف اﯾﻦ ﮐﺬب و زور‬‫ﻣﻄﺮود ﻣﺪﺣﻮر ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ اﯾﻤﺎي ﻫﻢ ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺰرگ و ﻣﻘﺼﺪ ﺳﺘﺮگ در ان ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻀـﻤﻮن ﺧﺮاﻓﺖ ﻣﺸﺤﻮن آن ﺻﺮاﺣﮥ ﻣﻨﺎﻓﯽ‬‫اﻧﺤﺼﺎرﺳﺖ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﺑﺼﺎر ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣـﺪي از ارﺑﺎب ﺑﺼـﯿﺮت آن را ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ و‬‫دﯾﺪه و داﻧﺴﺘﻪ ﺧﺎك در دﯾﺪه ﺣﻖ و ﺻﻮاب ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﭙﺎﺷﺖ ﺛﺎﻟﺜﺎ دﻋﻮي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﺧﺒﺮ اﻗﺘﺪوا ﺑﺎﻟﺬﯾﻦ ﻣﻦ ﺑﻌﺪي أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 377‬از ‪431‬‬‫ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ از اﻗﺒـﺢ دﻋﺎوي ﻓﺎﺳﺪه و اﺷـﻨﻊ اﻗﺎوﯾﻞ ﮐﺎﺳﺪه اﺳﺖ ﭼﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻃﯿﺮ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﺎن‬‫ﺑﻄﻼن و ﻫﻮان اﯾﻦ ﮐﺬب ﻣﺼـﻨﻮع و اﻓﮏ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﮑﻤﺎل ﺗﺼـﺮﯾﺢ و ﺗﺸـﺮﯾﺢ ﻣﺒﯿﻦ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﺷﺪه و ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ در رد ﮐﻼم ﺳﺎﺑﻖ ﺷﺎه وﻟﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺴﺐ اﻓﺎده اﺑﻦ ﺣﺰم ﺳـﻘﻮط و ﻓﺴﺎد آن ﻧﺰد اﻫﻞ اﻋﺘﺒﺎر و اﻧﺘﻘﺎد واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدﯾـﺪه ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣـﺪي از ﻋﻘﻼ آن را ﻧﻈﯿﺮ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮاﻫﺪ اﻧﮕﺎﺷﺖ و ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﺑﻄﻼن ﻣﺴﺎوات اﯾﻦ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺤﺎل ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺳـﻨﺪ او ﻟﻔﻈﺎ ﻣﺘﻨﺎ و ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ و ﻣﺸﺎﮐﻠﺖ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد و اﮐﺜﺮ وﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه و ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﺳﺪﯾﺪه ﮐﻪ ﻣﺎدر رد ﺗﻨﻈﯿﺮ و ﺗﺴﻮﯾﻪ‬‫ﺧﺬوا رﺑﻊ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ ﻫﺬه اﻟﺤﻤﯿﺮاء‬‫ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﺑﺘﻐﯿﯿﺮ ﯾﺴـﯿﺮ در رّد اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﺧﺒﺮ ﻣﻨﺘﺤﻞ ﺟﺎري ﻣﯽﺷﻮد ﻓﻼ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ اﻟﺬاﻫﻠﯿﻦ و ﺗﻌﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ان ﺗﮑﻮن‬‫ﻣﻦ اﻟﺠﺎﻫﻠﯿﻦ راﺑﻌﺎ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ‬‫ﻧﻈﯿﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻓﺎﺳـﺪ و ﺑﺎﻃﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ و ﺳـﺪاد ﻋﺎري و ﻋﺎﻃﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘـﮥ ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺗﺎ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﻔﺎوت از زﻣﯿﻦ ﺗﺎ آﺳـﻤﺎﻧﺴﺖ و ﺑﺴـﯿﺎري از وﺟﻮه ﻋـﺪم ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ و ﻧﻔﯽ ﻣﺸﺎﮐﻠﺖ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺷﺎﻓﯿﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﻤﻌﻦ ﺧﺒﯿﺮ ﺑﻬﯿﭻ وﺟﻪ ﻣﻘﺎرب و ﻣﺪاﻧﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ان ﯾﮑﻮن ﻟﻪ ﻣﻤﺎﺛﻼ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ آن را از راه ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ و ﻋﻨﺎد و ﻣﮑﺎﺑﺮت و ﻟﺪاد ﺑﻼ ﺗﺮدد ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨـﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﻨﻈﯿﺮ ﺟﺎﻟﺐ اﻟﺘﺸﻮﯾﺮ ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﺧﻮد را ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻓﺮض ﺛﺒﻮﺗﺶ ﭼﻨﺎن‬‫ﻣﺤﺪود اﻟﻤﺮاد واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ اﺻـﻼ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮدن اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻫﻢ ﻧﺪارد ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد را در ﻋﻠﻢ ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ آرد ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺷﺎن ﺻﺪورش را ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي دﻻﻟﺖ آن ﺟﺰ ﺑﺮﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪528 :‬‬‫ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﺑﺮاي ﻣﺨﺎﻃﺒﯿﻦ اﺻـﺤﺎب آﻧﭽﻪ ﻣﺮﺿﯽ ﺧﺪا و رﺳﻮل او ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺴﻨﺪ ﻧﻤﻮده ﺗﻮﺿﯿﺢ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺴﺘﺪرك ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻌﺪل ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب اﻟﻌﺒﺪي اﺑﻨﺎ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﻋﻮن اﺑﻨﺎ اﻟﻤﺴﻌﻮدي ﻋﻦ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ‬‫ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺣﺮﯾﺚ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻟﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد اﻗﺮأ ﻗﺎل اﻗﺮأ و ﻋﻠﯿﮏ اﻧﺰل ﻗﺎل اﻧﯽ اﺣﺐ ان اﺳﻤﻌﻪ ﻣﻦ‬‫ﻏﯿﺮي ﻗﺎل ﻓﺎﻓﺘﺘﺢ ﺳﻮرة اﻟﻨﺴﺎء ﺣﺘﯽ ﺑﻠﻎ َﻓَﮑﯿَْﻒ ِإذا ِﺟﺌْﻨﺎ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ُأﱠﻣٍﮥ ﺑ َِﺸِﻬﯿٍﺪ َو ِﺟﺌْﻨﺎ ﺑ َِﮏ َﻋﻠﯽ ﻫُﺆﻻِء َﺷِﻬﯿﺪًا‬‫ﻓﺎﺳﺘﻌﺒﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﮐﻒ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﯽ اول ﮐﻼﻣﻪ و اﺛﻨﯽ‬‫ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺷﻬﺪ ﺷﻬﺎدة اﻟﺤﻖ و ﻗﺎل رﺿﯿﻨﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ رﺑﺎ و ﺑﺎﻻﺳﻼم دﯾﻨﺎ و رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫و رﺳﻮﻟﻪ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ ﻟﮑﻢ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ‬‫ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺻـﺤﯿﺢ اﻻﺳﻨﺎد و ﻟﻢ ﯾﺨﺮﺟﺎه ازﯾﻦ رواﯾﺖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ روزي ﺑﻌﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﺴـﻌﻮد ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣـﻮد ﮐﻪ ﭼﯿﺰي از ﻗﺮآن ﺑﺨﻮاﻧـﺪ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد در ﻣﻘـﺎم ﻋـﺬر ﻋﺮض ﻧﻤﻮد ﮐﻪ آﯾـﺎ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻗﺮآن ﺑﺮ ﺗﻮ‬‫ﺑﺨﻮاﻧﻢ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻗﺮآن ﺑﺮ ﺟﻨـﺎب ﺗﻮ ﻧـﺎزل ﺷـﺪه آن ﺣﻀـﺮت در ﻣﻘﺎم ﺑﯿﺎن ﻣﺼـﻠﺤﺖ اﯾﻦ ﺣﮑﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ‬‫ﻗﺮآن را از ﻏﯿﺮ ﺧﻮد ﺑﺸﻨﻮم ﭘﺲ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﻗﺮاءت ﺳﻮره ﻧﺴﺎء ﺷﺮوع ﮐﺮد ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ رﺳﯿﺪ ﺑﻘﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ َﻓَﮑﯿَْﻒ ِإذا ِﺟﺌْﻨﺎ ﻣِْﻦ ُﮐﱢﻞ ُأﱠﻣٍﮥ‬‫ﺑ َِﺸِﻬﯿٍﺪ َو ِﺟﺌْﻨﺎ ﺑ َِﮏ َﻋﻠﯽ ﻫُﺆﻻِء َﺷِﻬﯿﺪًا‬‫ﺑﺎﺳـﺘﻤﺎع اﯾﻦ ﮐﻼم ﻋﺒﺮت اﻧﻀـﻤﺎم ﭼﺸﻢ ﻣﺒﺎرك آن ﺣﻀـﺮت اﺷﮏآﻟﻮد ﮔﺮدﯾـﺪ و ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد از ﻣﺸﺎﻫﺪه اﯾﻦ ﺣﺎل از ﻗﺮاءت‬‫ﺑﺎزﻣﺎﻧـﺪ آن ﺣﻀـﺮت ﺑﺎو ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ ﮐﻼم ﺑﮑﻦ و ﻣﻘﺼﻮد آن ﺟﻨﺎب ﮐﻼم ﮐﺮدن ﺑﺮ ﻧﻬـﺞ ﺧﻄﺎﺑﺖ ﺑﻮد اﻣﺘﺜﺎﻻ ﻟﻼﻣﺮ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد‬‫زﺑﺎن ﺑﺤﻤﺪ و ﺛﻨﺎي اﻟﻬﯽ ﮔﺸﺎد و درود ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب ﻓﺮﺳـﺘﺎد و ﺷـﻬﺎدت ﺣﻖ ﺑﺪاد و ﮔﻔﺖ رﺿﯿﻨﺎ ﺑﺎﻟّﻠﻪ رﺑﺎ و ﺑﺎﻻﺳﻼم دﯾﻨﺎ و رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 378‬از ‪431‬‬‫ﻣﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﯾﻌﻨﯽ راﺿﯽ ﺷﺪﯾﻢ ﻣﺎ ﺑﺨﺪا از روي ﭘﺮوردﮔﺎر و ﺑﺎﺳﻼم از روي دﯾﻦ و ﭘﺴﻨﺪ ﮐﺮدم ﺑﺮاي ﺷﻤﺎ آﻧﭽﻪ ﺧﺪا و رﺳﻮل‬‫او ﭘﺴﻨﺪ ﮐﻨﺪ ﭼﻮن اﯾﻦ ﮐﻼم اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺻﺤﯿﺢ و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺑﻮد آن ﺣﻀﺮت ﻧﯿﺰ در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﺋﯿﺪ آن ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‬‫رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ ﻟﮑﻢ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺴﻨﺪ ﮐﺮدم ﺑﺮاي ﺷﻤﺎ آﻧﭽﻪ ﭘﺴﻨﺪ ﮐﺮد ﺑﺮاي ﺷﻤﺎ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه ﺧﺪا و رﺳﻮل را ﮐﻪ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد ﺑﺮاي ﺷﻤﺎ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه ﻣﻦ‬‫ﻫﻢ ﭘﺴﻨﺪ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﭘﺲ ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺮاد از ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب‬‫رﺿﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ ﻟﮑﻢ اﺑﻦ أم ﻋﺒﺪ‬‫ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ رﺿـﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣـﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ و رﺳﻮﻟﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺴـﻨﺪ ﮐﺮدم ﺑﺮاي ﺷـﻤﺎ آﻧﭽﻪ ﭘﺴـﻨﺪ ﮐﺮد ﺧـﺪا و رﺳﻮل ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ رواﯾﺖﺷﺎن‬‫ﺻﺪور اﯾﻦ ﮐﻼم را ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر واﺿﺢ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﺑﺎﺛﺒﺎت ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﻮل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد رﺿـﯿﺖ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ و‬‫رﺳﻮﻟﻪ ﻣﺮﺿﯽ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻮد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﻫﺮ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪529 :‬‬‫در زﻣﺎن آﯾﻨﺪه ﺑﺮاي ﻣﺨﺎﻃﺒﯿﻦ ﭘﺴـﻨﺪ ﮐﻨﺪ ﻣﺮﺿـﯽ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺑﺮﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪي‬‫ﺑﻄﻼن و ﻫﻮ ان ﺗﻨﻈﯿﺮ و ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷـﻨﺎﻋﺖ و ﻓﻈﺎﻋﺖ زﻋﻢ او در ﺗﺴﻮﯾﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪ و ﺑﻨﺎي ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﻀـﻠﯿﻞ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺂب رﺳـﯿﺪ ﺧﺎﻣﺴﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ در آﺧﺮ اﯾﻦ ﮐﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﻤﺎل‬‫ﻣﺮﺗﻀـﯽ در ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ و ﺗﻘﺪم او ﺑﺮ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺻﺤﺎﺑﻪ در ان ﺑﺎب اﺷﻬﺮﺳﺖ از آﻧﮑﻪ ﮐﺴﯽ اﻧﮑﺎر او ﺑﮑﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﺨﺪﯾﻊ‬‫ﻏﺮﯾﺐ و ﺗﻠﻤﯿﻊ ﻋﺠﯿﺒﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ دﻻﻟﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﺗﻘﺪم ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در ﻋﻠﻮم ﺑﺮ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﺣﺘﯽ‬‫اﻻﻧﺒﯿﺎء و اﻟﻤﺮﺳـﻠﯿﻦ و اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ اﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ و اﺛﺒﺎت آن اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب را از ﺳﺎﺋﺮ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻮي اﺧﯿﻪ و ﺻـﻨﻮه ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫آﻟﻪ اﻟﻄﺎﻫﺮﯾﻦ ﭼﻨﺎن اﻣﺮ ﻣﺘﺤﺘﻢ و ﻣﺘﺤﻘﻘﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﯿـﭻ ﻋﻨﻮان ﺷﮏ و رﯾﺐ را در ان ﻣـﺪﺧﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﻣﺮ ﻣﺮارا و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ از اﻓﺎدات ﺧﻮد اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﮐﺎﻟﺸـﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﭘﺲ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻏﺾ ﺑﺼﺮ و ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﮐﺮدن و ﺗﻘﺪم‬‫آن ﺟﻨﺎب را در ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ ﺑﺮ ﺑﺴـﯿﺎري از ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮر ﻧﻤﻮدن ﺑﺎﻟﺒﺪاﻫﮥ ﺣﻖﭘﻮﺷﯽ ﺻﺮﯾﺢ و ﺑﺎﻃﻞﮐﻮﺷﯽ ﻓﻀﯿﺤﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه وﻟﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ در ذﻧـﺎﺑﻪ ﮐﻼـم ﺧـﻮد ﮔﻔﺘـﻪ ﮐـﻪ ﭘﺲ ﺣﻤـﻞ او ﺑﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﮐـﻪ ﺻـﺎﺣﺐ ﺷـﺒﻬﻪ ﻗﺼـﺪ ﮐﺮده اﺳﺖ ﻣﺘﻌﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﺳـﺨﺎﻓﺘﺶ ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷـﺒﻬﻪ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻮاب ﻫﺮ دو از اﻓﺎدات ﺑـﺪﯾﻌﻪ ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻤﻔﺎد ﺧﻮد ﮐﻮزه و ﺧﻮد ﮐﻮزهﮔﺮ و‬‫ﺧﻮد ﮔـﻞ ﮐﻮزه ﻫﻤﻪ آن از ﻧﺘﺎﺋـﺞ ﻃﺒﻊ ﺷـﺮﯾﻒ اﯾﺸـﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﺧﻮدﺷﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺷـﺒﻬﻪ و ﺧﻮد ﺻﺎﺣﺐ ﺟﻮاب ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ آري ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ‬‫ﺟﻤﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ در ﻫﺮ دو ﻣﻘﺎم ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﯿﻦ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺼﺪر ﺗﻠﺒﯿﺲ و ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺪﺳـﯿﺲ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻫﺮ ﻣﺘﺎﻣﻞ ﺧﺒﯿﺮ و ﻧﺎﻗﺪ ﺑﺼـﯿﺮ‬‫ﻧﯿﮑﻮ ﻣﯽداﻧﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﻤﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻃﻦ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺆال ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﻀﺴﺖ و‬‫ﺣﻤـﻞ آن ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﻪ در ان ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﻫﺮ دو ﻣﻨـﺪرج ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻻزم و‬‫ﻣﺘﻌﯿﻨﺴﺖ ﮐﻤﺎ ﺛﺒﺖ ﻣﻦ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺴـﻨﯿﮥ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻟﯿﮑﻦ آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺟﻮاب از ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﺴـﺞ‬‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻫﺮﮔﺰ داﻓﻊ ﺷـﺒﻬﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﻓﯽ اﻟﺴﺆال ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻨﺤﻮ ﻣﻦ اﻻﻧﺤﺎء ﺳـﺒﺐ ﮔﻠﻮ ﺧﻼﺻﯿﺸﺎن از ﺧﻨﺎق اﺷﮑﺎل و اﻋﻀﺎل ﻧﻤﯽﺷﻮد و‬‫آﻧﭽﻪ ﺑﻤﺼﺪاق اﻟﻐﺮﯾﻖ ﯾﺘﺸـﺒﺚ ﺑﮑﻞ ﺣﺸـﯿﺶ از ﻣﻔﺘﺮﯾﺎت اﺳـﻼف ﺧﻮد در ﺣﻖ ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﺷﯿﺨﯿﻦ و اﺑﻦ ﻣﺴﻌﻮد آورده دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺂن‬‫زدهاﻧـﺪ ﮐـﺎري ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ و روي ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺣﻖ ﺣﻘﯿﻖ ﻫﻤـﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻟﯿـﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺎﺛﺒﺎت ﺗﻘـﺪم آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ در ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺣﻘﻪ ﺧﺎك ﻣﺬﻟﺖ ﺑﺮ رؤس اﻋﺪاي آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻣﯽﭘﺎﺷﺪ و ﻗﻤﺮ اﻟﺪﯾﻦ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﮐﻪ از ﮐﻤﺎل ﺗﻨﻄﻊ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻼم ﻣﺘﮑﻠﻤﯿﻦ را ﺑﺎ ﺷﻄﺢ ﻣﺘﺼﻮﻓﯿﻦ ﺧﻠﻂ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺎﯾﻦ ﺗﺨﻠﯿﻂ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪530 :‬‬‫ﻗﺒﯿﺢ و ﺗﻤﺰﯾﺞ ﻓﻀـﯿﺢ ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺴﺨﯿﺮ ﻗﻠﻮب ﻋﻮام ﭘﯿﻤﺎﯾﺪ ﻃﺮﻓﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮي در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺤﺮﯾﺮ ﮐﻠﻤﺎت ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﺗﺴﻄﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 379‬از ‪431‬‬‫ﺟﻤﻼت ﻏﺮﯾﺒﻪ ﻗﻠﻢ ﺧﻮد را ﻓﺮﺳﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻧﻮر اﻟﮑﺮﯾﻤﺘﯿﻦ در ذﮐﺮ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻗﺪح ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺠﻌﻮل »ﺧﺬوا ﺷﻄﺮ )رﺑﻊ( دﯾﻨﮑﻢ ﻋﻦ اﻟﺤﻤﯿﺮاء« و رد ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ آن ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« ﺑﻪ دوازده وﺟﻪ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ و ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺧﻮﺧﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠّﯽ‬‫اﺷـﺎرت ﺑﮑﻠّﯿﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ و ﺑـﺎﺑﻮاب اﯾﻦ ﺑﯿﺖ اﺳﺖ ﻟﮑﻦ اﺿـﺎﻓﺖ ﺑـﺎب ﺑﺴـﻮي ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﯿـﺎﻧﯿﻪ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻮد ﺑﺎﺑﺴـﺖ‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﺎب ﺑﻮد در ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺬﯾﻔﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺷـﺎرﺗﺴﺖ ﺑـﺂﻧﮑﻪ ﻣﺘـﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة آﻧﭽﻪ ﺑﻮد ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و اﺟﻨﺎس و ﻧﻘﻮد ﻫﻤﻪ آﻧﺠﺎ ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘﻮد و ﻫﻤﯿﻦ ﻋـﺪم و ﻓﻘـﺪان ﻧﻘﻮد و‬‫اﺟﻨﺎس ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯽﺣﻘﯿﻘﺖ ﻓﻘﺮ و اﻓﻼﺳﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﻓﺮﻣﻮد‬‫ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا دﯾﻨﺎرا و ﻻ درﻫﻤﺎ اﻧﻤﺎ ورﺛﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ اﺧﺬه اﺧﺬ ﺑﺤﻆ واﻓﺮ‬‫اﻫﻞ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ از ﻧﻘـﺪ و ﺟﻨﺲ آن ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮﺳﺖ ﺑﻘـﺪر ﻗّﻮت وراﺛﺖ و ﻗﺮب ﻗﺮاﺑﺖ ﺣّﻈﯽ ﻣﯽﮔﯿﺮد و اﯾﻦ ﺗﻮارث ﺑﻄﻨﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﻄﻦ‬‫و ﻧﺴـﻼ ﺑﻌـﺪ ﻧﺴﻞ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎرﯾﺴﺖ اﻣﺎ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮي دزدﯾﺪه ﻣﯽﺑﺮد ﭘﺲ دﺳﺖ او را ﮐﻪ ﮐﻨﺎﯾﺖ از‬‫دﺳـﺘﮕﺎه ﺗﺤﺼـﯿﻞ و اﺧـﺬ از اﺻـﻠﺴﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﻗﻀﺎ ﻣﯽﺑﺮد ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺴﺐ ﺣﺎل ورﺛﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﺑﯿﺘﯽ دارد ﻧﺎدار ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮ ﺷﺪ ﻣﺤﺮوم ﻣﯿﺮاث‬‫ﻧﺒﯽ ﯾﮑﺘﺎ از ان ﺣّﻆ زﻧﺎن ﻫﺮ دو ﺑﻤﺮدان ﺷـﺪ ﻧﺼـﯿﺐ اﻧﺘﻬﯽ و ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺧﺒﯿﺮ ﺳـﺨﺎﻓﺖ و ﻫﻮان و رﮐﺎﮐﺖ و ﺑﻄﻼن اﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﻣﻮﻫﻮن اﻟﻨﻈﺎم واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺷﺎرﺗﺴﺖ ﺑﮑﻠﯿﺖ‬‫ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ اﺷﺎرت اﮔﺮ درﺳﺖ ﺷﻮد ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣـﺬاق او ﻻزم ﻣﯽآﯾﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺧﻮد ﺑﯿﺖ ﮐﻠﯽ ﻧﺒﻮت ﺑﺎﺷﺪ و از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻧﺒﻮت ﻧﺒﺎﺷـﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻋﻼوه ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎﻓﯽ ﻣﻄﻠﻮب اوﺳﺖ ﻫﯿـﭻ ﻣﺘـﺪﯾﻨﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺂن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ از اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ اﻫﻞ اﺳـﻼﻣﺴﺖ و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ واﺿـﺢ و ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ ﻧﺒﻮت ﻣﻤﺜﻞ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ‬‫ﺷـﻮد ﺑﻼــ رﯾـﺐ ﺟﻨــﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣــﺂب و آل اﻃﯿـﺎب آن ﺟﻨـﺎب ﺻــﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬـﻢ اﺟﻤﻌﯿـﻦ اﻫـﻞ آن ﺑﯿـﺖ ﺧﻮاﻫﻨــﺪ ﺑـﻮد دوم آﻧﮑﻪ‬‫اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺷﺎرﺗﺴﺖ ﺑﺎﺑﻮاب ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺪون اﯾﻤﺎ و‬‫اﺷﺎره ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ ﺻـﺮف ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ و ﺑﺲ و در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ادﻋﺎي‬‫ﺗﻌـﺪد اﺑﻮاب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و ﻗﺮار دادن اﺑﻮاب ﻣﺘﻌـﺪده از اﺻـﺤﺎب ﺑﺎﻃـﻞ ﻣﺤﺾ و ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ و اﮔﺮ اﺑﻮاب ﻣﺘﻌـﺪده اﯾﻦ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻓﺮض‬‫ﮐﺮده آﯾـﺪ آن اﺑﻮاب ﺟﺰ ﻧﻔﻮس ﻗﺪﺳـﯿﻪ اﺋﻤﻪ اﺛﻨﯽ ﻋﺸـﺮ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﮐﻪ در ﮐـﺜﺮت ﻧﺸـﺎن وﺣـﺪت دارﻧـﺪ ﻧﺨﻮاﻫﻨـﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‬‫اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﺮاﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺧﻮﺧﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻼ ﺷﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪531 :‬‬‫و ارﺗﯿﺎب از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻧﻮاﺻﺐ اﻗﺸﺎﺑﺴﺖ و اﯾﻦ ﮔﺮوه ﺳﺮاﭘﺎ ﺷﻨﺎﻋﺖ از در ﮐﻤﺎل ﺻﻔﺎﻗﺖ و رﻗﺎﻋﺖ آن را ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب ﮐﻪ‬‫در ﻓﻀﻞ ﺟﻨﺎب اﺑﻮ ﺗﺮاب ﻋﻠﯿﻪ ﺳﻼم اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب وارد ﺷﺪه وﺿﻊ ﻧﻤﻮده راه ﻣﻌﺎرﺿﻪ ﺣﻖ ﺑﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﭘﯿﻤﻮدهاﻧﺪ و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﻄﻼن ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺧﻮﺧﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾـﺪه ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺸﻮﯾﺮ و ﺗﻌﯿﯿﺮ ارﻋﻦ ﻏﺮﯾﺮ ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ ﮐﺬب‬‫ﻋﺎري از ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻼم ﺑﺮ ان ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ و ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ اﯾﻦ اﻓﮏ ﺑﯿﻦ اﻻﺧﺘﻼف ﻧﻤﻮده ﺑﻬﺠﺖ اﻫﻞ اﻧﺼﺎف ﻣﯽاﻓﺰاﯾﻢ ﭘﺲ‬‫ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺳـﻘﯿﻢ ﺧﻮد در ﺑﺎب اﻟﺨﻮﺧﮥ و اﻟﻤﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺠﻌﻔﯽ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ‬‫وﻫﺐ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻗـﺎل ﺣـﺪﺛﻨﺎ أﺑﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﻌﻠﯽ ﺑﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺧﺮج رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 380‬از ‪431‬‬‫ﻣﺮﺿﻪ اﻟـﺬي ﻣﺎت ﻓﯿﻪ ﻋﺎﺻـﺒﺎ راﺳﻪ ﺑﺨﺮﻗـﮥ ﻓﻘﻌـﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﯿﺮ ﻓﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس اﺣﺪا ﻣّﻦ ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ و‬‫ﻣﺎﻟﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻗﺤﺎﻓـﮥ و ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺨـﺬا ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﺧﻠﯿﻼ ﻻﺗﺨـﺬت أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺧﻠﯿﻼ و ﻟﮑﻦ ﺧّﻠـﮥ اﻻﺳـﻼم اﻓﻀﻞ ﺳّﺪ و اﻋﻨﯽ ﮐﻞ‬‫ﺧﻮﺧـﮥ ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻏﯿﺮ ﺧﻮﺧـﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﻧﯿﺰ ﺑﺨﺎري در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﺑﺎب ﻫﺠﺮة اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟﯽ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀـﺮ ﻣﻮﻟﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري‬‫رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺟﻠﺲ ﻋﻠﯽ اﻟﻤﻨﺒﺮ ﻓﻘﺎل ان ﻋﺒﺪا ﺧّﯿﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﻦ ان ﯾﺆﺗﯿﻪ ﻣﻦ زﻫﺮة اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﺎ ﺷﺎء و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ‬‫ﻋﻨﺪه ﻓﺎﺧﺘﺎر ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺒﮑﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻗﺎل ﻓﺪﯾﻨﺎك ﺑﺂﺑﺎﺋﻨﺎ و اﻣﻬﺎﺗﻨﺎ ﻓﻌﺠﺒﻨﺎ ﻟﻪ و ﻗﺎل اﻟﻨﺎس اﻧﻈﺮوا اﻟﯽ ﻫﺬا اﻟﺸﯿﺦ ﯾﺨﺒﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ ﺧّﯿﺮه اﻟﱠﻠﻪ ﺑﯿﻦ ان ﯾﺆﺗﯿﻪ ﻣﻦ زﻫﺮة اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه و ﻫﻮ ﯾﻘﻮل ﻓﺪﯾﻨﺎك ﺑﺂﺑﺎﺋﻨﺎ و اﻣﻬﺎﺗﻨﺎ ﻓﮑﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻮ اﻟﻤﺨّﯿﺮ و ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻫﻮ اﻋﻠﻤﻨﺎ ﺑﻪ و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان ﻣﻦ اﻣّﻦ اﻟﻨﺎس ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺻـﺤﺒﺘﻪ و ﻣﺎﻟﻪ أﺑﺎ‬‫ﺑﮑﺮ و ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺨﺬا ﺧﻠﯿﻼ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ ﻻﺗﺨﺬت أﺑﺎ ﺑﮑﺮ اﻻ ﺧّﻠﮥ اﻻﺳﻼم ﻻ ﯾﺒﻘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺧﻮﺧﮥ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ رﺟﺎل اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺳـﻨﺪ ﺑﻤﺜﺎﻟﺐ واﺿـﺤﻪ ﻣﻘﺪوح و ﺑﻪ ﻣﻌﺎﯾﺐ ﻻﺋﺤﻪ ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ در ﺳﻨﺪ اول ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ‬‫ﺣـﺎزم واﻗﻌﺸـﺪه و ﺣـﺎﻟﺘﺶ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ دﯾﮕﺮان ﺧﻮد ﺑﺨﺎري ﻗـﺪح درو ﻧﻤﻮده ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ اﻟﺤﺎزم ﺛﻘـﮥ اﻣﺎم‬‫ﺗﻐﯿﺮ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﻪ ﻓﺤﺠﺒﻪ اﺑﻨﻪ وﻫﺐ ﻓﻤﺎ ﺣـﺪث ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻫﻮ ﻓﯽ ﻗﺘﺎدة ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري رﺑﻤﺎ ﯾﻬﻢ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻘﻄﺎن ﮐﺎن ﺟﺮﯾﺮ ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻀـﺒﻊ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺌﻞ‬‫ﻋ ﻦ ا ﻟ ﻀﺒ ﻊ ﻓ ﻘ ﺎ ل ﻫ ﯽ ﻣ ﻦ ا ﻟ ﺼﯿ ﺪ و ﺟ ﻌ ﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪532 :‬‬‫ﻓﯿﻬﺎ إذا اﺻﺎﺑﻬﺎ اﻟﻤﺤﺮم ﮐﺒﺸﺎ‬‫ﺗﺎﺑﻌﻪ اﺑﻦ ﺟﺮﯾﺞ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﮥ ﻟﺠﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎده اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﮑﺮة ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺳﺄﻟﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﺣﺎزم ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﻪ ﺑـﺎس ﻓﻘﻠﺖ اﻧﻪ ﯾﺤـﺪث ﻋﻦ ﻗﺘـﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﺑﻤﻨـﺎﮐﯿﺮ ﻓﻘـﺎل ﻫﻮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫رﺑﻤﺎ ﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺸـﯽء و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺳﺄﻟﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﻪ ﺑـﺎس ﻓﻘﻠﺖ اﻧﻪ ﯾﺤـﺪث ﻋﻦ ﻗﺘـﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء ﻫﻮ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﺿـﻌﯿﻒ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ‬‫ﻋﺪي و ﻗﺪ ﺣﺪث ﻋﻨﻪ اﯾﻮب اﻟﺴﺨﺘﯿﺎﻧﯽ و اﻟﻠﯿﺚ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﻟﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﮐﺜﯿﺮة ﻋﻦ ﻣﺸﺎﯾﺨﻪ و ﻫﻮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﺻﺎﻟﺢ ﻓﯿﻪ اﻻ رواﯾﺘﻪ ﻋﻦ‬‫ﻗﺘﺎدة ﻓﺎﻧﻪ ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ اﺷـﯿﺎء ﻻ ﯾﺮوﯾﻬﺎ ﻏﯿﺮه و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﻬﻨﺎ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﺟﺮﯾﺮ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻐﻠﻂ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت ﮐﺎن‬‫ﯾﺨﻄﯽ ﻻـن اﮐﺜﺮ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﯾﺤـﺪث ﻣﻦ ﺣﻔﻈﻪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل اﻟﺴـﺎﺟﯽ ﺻـﺪوق ﺣـﺪث ﺑﺎﺣـﺎدﯾﺚ و ﻫﻢ ﻓﯿﻬﺎ و ﻫﯽ ﻣﻘﻠﻮﺑﮥ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻦ اﻻﺛﺮم ﻗﺎل ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﺣﺪث ﺑﺎﻟﻮﻫﻢ ﺑﻤﺼـﺮ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﺤﻔﻆ و ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺧﺮاش ﺛﻨﺎ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻗﻠﺖ ﻟﯿﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﺑﻮ اﻻﺷـﻬﺐ اﺣﺐ إﻟﯿﮏ أم ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﻗﺎل ﻣﺎ اﻗﺮﺑﻬﻤﺎ و ﻟﮑﻦ ﮐﺎن ﺟﺮﯾﺮ اﮐﺒﺮﻫﻤﺎ و ﮐﺎن‬‫ﯾﻬﻢ ﻓﯽ اﻟﺸـﯽء و ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻀـﺒﻊ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﻋﻤﺮ ﺛﻢ ﺻـﯿﺮه ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل و ﺣﺪﺛﺖ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻋﻔﺎن ﻗﺎل راح اﺑﻮ ﺟﺮي ﻧﺼﺮ ﺑﻦ ﻃﺮﯾﻒ اﻟﯽ ﺟﺮﯾﺮ ﯾﺸﻔﻊ ﻻﻧﺴﺎن ﯾﺤﺪﺛﻪ ﻓﻘﺎل ﺟﺮﯾﺮ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻗﺘﺎدة ﻋﻦ اﻧﺲ ﻗﺎل ﮐﺎﻧﺖ ﻗﺒﯿﻌﮥ ﺳﯿﻒ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﻓﻀﮥ‬‫ﻓﻘـﺎل اﺑﻮ ﺟﺮي ﻣـﺎ ﺣـﺪﺛﻨﺎه ﻗﺘﺎدة اﻻ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺴﻦ ﻗﺎل أﺑﯽ اﻟﻘﻮل ﻗﻮل أﺑﯽ ﺟﺮي و اﺧﻄﺄ ﺟﺮﯾﺮ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺤﻠﻮاﻧﯽ ﺛﻨﺎ ﻋﻔﺎن ﺛﻨﺎ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﺎ ﻓﺮوة ﯾﻘﻮل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺟﺎر ﻟﯽ اﻧﻪ ﺧﺎﺻﻢ اﻟﯽ ﺷﺮﯾﺢ ﻗﺎل ﻋﻔﺎن ﻓﺤﺪﺛﻨﯽ ﻏﯿﺮ‬‫واﺣـﺪ ﻋﻦ اﻻـﻏﻀﻒ ﻗـﺎل ﺳـﺄﻟﺖ ﺟﺮﯾﺮا ﻋﻦ ﺣـﺪﯾﺚ أﺑﯽ ﻓﺮوة ﻫـﺬا ﻓﻘﺎل ﺣـﺪﺛﻨﯿﻪ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﻋﻤﺎرة و ذﮐﺮه اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻋﻔﺎن ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 381‬از ‪431‬‬‫اﺟﺘﻤﻊ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم و ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻓﺠﻌﻞ ﺟﺮﯾﺮ ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺤﻤﺪا ﯾﻘﻮل ﺳﻤﻌﺖ ﺷﺮﯾﺤﺎ ﯾﻘﻮل ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺣﻤﺎد ﯾﺎ أﺑﺎ اﻟﻨﺼﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ‬‫ﺷﺮﯾﺢ و ﻗﺎل اﻟﻤﯿﻤﻮﻧﯽ ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﮐﺎن ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ ﻗﺘﺎدة ﻏﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻨﺎس ﯾﻮﻗﻒ اﺷـﯿﺎء و ﯾﺴـﻨﺪ اﺷـﯿﺎء ﺛﻢ اﺛﻨﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﻗﺎل ﺻﺎﻟﺢ ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺳﻨـﮥ و ﻓﻀﻞ و ﻗﺎل اﻻزدي ﺟﺮﯾﺮ ﺻـﺪوق ﺧﺮج ﻋﻨﻪ ﺑﻤﺼـﺮ اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻘﻠﻮﺑﮥ و ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑﺎﻟﺤﺎﻓﻆ ﺣﻤﻞ رﺷﺪﯾﻦ و ﻏﯿﺮه ﻋﻨﻪ ﻣﻨﺎﮐﯿﺮ و ﻧﯿﺰ در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﻧﺴﺒﻪ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ اﻟﯽ اﻟﺘﺪﻟﯿﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪533 :‬‬‫و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﻃﺒﻘﺎت اﻟﻤﺪﻟﺴﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم اﻻزدي اﺣﺪ اﻟﺜﻘﺎت وﺻﻔﻪ ﺑﺎﻟﺘﺪﻟﯿﺲ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺤﻤﺎﻧﯽ ﻓﯽ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻋﻦ‬‫أﺑﯽ ﺣﺎزم ﻋﻦ ﺳﻬﻞ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻓﯽ ﺻﻔﮥ ﺻﻼة اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫اﺛﺒﺎت ﺧﺎرﺟﯽ‪ ،‬اﺑﺎﺿﯽ ﺑﻮدن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﮑﯽ از راوﯾﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ‬‫و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺧﺎرﺟﯽ ﮐـﺬاب واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﻗﻮادح ﻣﻮﺣﺸﻪ و ﻣﻄﺎﻋﻦ ﻣﺪﻫﺸﻪ او ﺑﺎﻻﺗﺮ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻘﺼﺎي آن ﮐﺮده ﺷﻮد‬‫ﺷﻄﺮي از ان در ﻣﺠﻠﺪ آﯾﻪ ِإﱠﻧﻤﺎ َوﻟ ِﱡﯿُﮑُﻢ اﻟﱠﻠُﻪ‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﻣﺒﯿﻦ ﺷـﺪه در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﻌﻀـﯽ از ان ﺑﺎﺟﻤـﺎل ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮي اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﮑﺎﺗﺐ اﻟﻮاﻗـﺪي در‬‫ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻗﺎل ﻧﺒﺌﺖ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﻒ ﻋﻨﻬﻢ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ‬‫ﻟﺸـﺪت إﻟﯿﻪ ﻟا ﻤﻄﺎﯾـﺎ و ﻧﯿﺰ در ﻃﺒﻘـﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧـﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻗﺎل ﻗﺎل ﻋﮑﺮﻣﻪ أ‬‫رأﯾﺖ ﻫﺆﻻء اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﮑﺬﺑﻮﻧﯽ ﻣﻦ ﺧﻠﻔﯽ أ ﻓﻼ ﯾﮑﺬﺑﻮﻧﯽ ﻓﯽ وﺟﻬﯽ ﻓﺎذا ﮐﺬﺑﻮﻧﯽ ﻓﯽ وﺟﻬﯽ ﻓﻘﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺬﺑﻮﻧﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﺮب‬‫ﻗـﺎل ﺛﻨـﺎ ﺣﻤـﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺟﻞ ﻻﯾﻮب ﺑﺎ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻬﻢ ﻗﺎل ﻓﺴـﮑﺖ ﺛﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ اﻧﺎ ﻓﺎﻧﯽ ﻟﻢ اﮐﻦ اﺗﻬﻤﻪ و ﻧﯿﺰ در ﻃﺒﻘﺎت‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧـﺎ ﻋﻔـﺎن ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻢ ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﯾﻮب ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﯿﺴـﺮه ﻋﻦ ﻃﺎؤس ﻗﺎل ﻟﻮ ان ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس ﻫـﺬا اﺗﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﻒ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻟﺸﺪت إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻄﺎﯾﺎ و ﻧﯿﺰ در ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺒﺎﺑﻪ ﺑﻦ ﺳﻮار ﻗﺎل اﺧﺒﺮﻧﯽ اﺑﻮ‬‫اﻟﻄﯿﺐ ﻣﻮﺳـﯽ ﺑﻦ ﯾﺴـﺎر ﻗﺎل راﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺟﺎﺋﯿﺎ ﻣﻦ ﺳـﻤﺮﻗﻨﺪ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺣﻤﺎر ﺗﺤﺘﻪ ﺟﻮاﻟﻘﺎن او ﺧﺮﺟﺎن ﻓﯿﻬﻤﺎ ﺣﺮﯾﺮ اﺟﺎزه ﺑـﺬﻟﮏ ﻋﺎﻣﻞ‬‫ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ و ﻣﻌﻪ ﻏﻼم ﻗﺎل و ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺑﺴـﻤﺮﻗﻨﺪ و ﻗﯿﻞ ﻟﻪ ﻣﺎ ﺟﺎء ﺑﮏ اﻟﯽ ﻫﺬه اﻟﺒﻼد ﻗﺎل اﻟﺤﺎﺟﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﺷـﺒﺎﺑﻪ ﺑﻦ ﺳﻮار ﻗﺎل اﻧﺎ ﺷﻌﺒﻪ‬‫ﻋﻦ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣﺪﯾﺮ ﻗﺎل راﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻋﻤﺎﻣﺘﻪ ﻣﺘﺨﺮﻗﮥ ﻓﻘﻠﺖ اﻻ اﻋﻄﯿﮏ ﻋﻤﺎﻣﺘﯽ ﻓﻘﺎل اﻧﺎ ﻻ ﻧﻘﺒﻞ اﻻ ﻣﻦ اﻻﻣﺮاء اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ‬‫ﻋﻄﺎء اﻟﻌﺠﻠﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻋﻤﺮان ﺑﻦ ﺣـﺪﯾﺮ ﻗﺎل اﻧﻄﻠﻘﺖ اﻧﺎ و رﺟﻞ اﻟﯽ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﺮأﯾﻨﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻤﺎﻣـﮥ ﻣﺸـﻘﻘﮥ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﺻﺎﺣﺒﯽ ﻣﺎ ﻫـﺬه اﻟﻌﻤﺎﻣـﮥ ان‬‫ﻋﻨﺪﻧﺎ ﻋﻤﺎﺋﻢ ﻓﻘﺎل ﻋﮑﺮﻣﻪ اﻧﺎ ﻻ ﻧﺄﺧﺬ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﺷﯿﺌﺎ اﻧﻤﺎ ﻧﺄﺧﺬ ﻣﻦ اﻻﻣﺮاء ﻗﻠﺖ ﺑَِﻞ اﻟ ِْﺈﻧ ْﺴﺎُن َﻋﻠﯽ َﻧْﻔِﺴِﻪ ﺑَِﺼﯿَﺮٌة‬‫ﻓﺴـﮑﺖ ﻗﻠﺖ ان اﻟﺤﺴﻦ ﻗـﺎل ﯾـﺎ ﺑﻦ آدم ﻋﻤﻠﮏ اﺣﻖ ﺑﮏ ﻗﺎل ﺻـﺪق اﻟﺤﺴﻦ و ﻧﯿﺰ در ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫ﻣﻮﺳﯽ ﻗﺎل اﻧﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﺳﻤﺎك ﻗﺎل رأﯾﺖ ﻓﯽ ﯾﺪ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺧﺎﺗﻤﺎ ﻣﻦ ذﻫﺐ و ﻧﯿﺰ در ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺣـﺪﺛﺘﻨﯽ اﺑﻨـﮥ ﻋﮑﺮﻣﻪ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋـﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﺒﯿﺎﺿـﯽ ﻗﺎل ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﮥ و ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة اﻟﺸﺎﻋﺮ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ ﻓﺮأﯾﺘﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺻﻠّﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ واﺣﺪ ﺑﻌﺪ‬‫اﻟﻈﻬﺮ ﻓﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪534 :‬‬‫ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺠﻨﺎﺋﺰ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺎس ﻣﺎت اﻟﯿﻮم اﻓﻘﻪ اﻟﻨﺎس و اﺷـﻌﺮ اﻟﻨﺎس ﻗﺎل و ﻗﺎل ﻏﯿﺮ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻋﺠﺐ اﻟﻨﺎس ﻣﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻮت‬‫و اﺧﺘﻼف راﯾﻬﻤﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﻈﻦ اﻧﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﯾﮑﻔﺮ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮة و ﮐﺜﯿﺮ ﺷـﯿﻌﯽ ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﺮﺟﻌﮥ و ﻗﺪ روي ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و أﺑﯽ‬‫ﻫﺮﯾﺮة و اﻟﺤﺴـﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﺎﺋﺸﮥ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺳـﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل ﻏﯿﺮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ ﺳﻨﮥ ﺳﺖ و‬‫ﻣﺎﺋـﮥ اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ ﺛﺎﺑﺖ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﻓﻄﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ وﻻة اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺘﻐﯿﺐ ﻋﻨﺪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 382‬از ‪431‬‬‫داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻋﻨـﺪه ﻗﺎﻟﻮا و ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﺮا ﻣﻦ اﻟﺒﺤﻮر و ﻟﯿﺲ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﻓﯿﻪ و‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﮥ اﻟﺪﯾﻨﻮري در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺎرف ﮔﻔﺘﻪ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﺎن ﻋﺒﺪا ﻻﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻣﺎت و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﺒﺪ ﻓﺒﺎﻋﻪ‬‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻣﻌـﺎوﯾﻪ ﺑﺎرﺑﻌـﮥ آﻻـف دﯾﻨﺎر ﻓﺎﺗﯽ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺎ ﺧﯿﺮ ﻟﮏ ﺑﻌﺖ ﻋﻠﻢ اﺑﯿﮏ‬‫ﺑﺎرﺑﻌـﮥ آﻻـف دﯾﻨـﺎر ﻓﺎﺳـﺘﻘﺎﻟﻪ ﻓﺎﻗﺎﻟﻪ و اﻋﺘﻘﻪ و ﮐﺎن ﯾﮑﻨﯽ اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و روي ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻗﺎل‬‫دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻣﻮﺛﻖ ﻋﻠﯽ ﺑـﺎب ﮐﻨﯿﻒ ﻓﻘﻠﺖ أ ﺗﻔﻌﻠﻮن ﻫـﺬا ﺑﻤﻮﻻﮐﻢ ﻗﺎل ان ﻫـﺬا ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ‬‫ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻦ اﻟﺤﻼل ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﯾﻘﻮل ﻗﺪم ﻋﮑﺮﻣﮥ اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎﺗﺎه اﯾﻮب و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ و ﯾﻮﻧﺲ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻫﻮ ﯾﺤﺪﺛﻬﻢ ﺳـﻤﻊ‬‫ﺻﻮت ﻏﻨﺎء ﻓﻘﺎل ﻋﮑﺮﻣﻪ اﺳـﮑﺘﻮا ﻓﺘﺴّﻤﻊ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻗﺎﺗﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ اﺟﺎد او ﻗﺎل ﻣﺎ اﺟﻮد ﻣﺎ ﻏّﻨﯽ ﻓﺎﻣﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن و ﯾﻮﻧﺲ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﻮدا إﻟﯿﻪ و ﻋﺎد إﻟﯿﻪ‬‫اﯾﻮب ﻗﺎل ﯾﺰﯾـﺪ و ﻗـﺪ اﺣﺴﻦ اﯾﻮب ﺣـﺪﺛﻨﯽ اﻟﺮﯾﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻻﺻـﻤﻌﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻗﺎل ﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺸﺎﻋﺮ و ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﻗﺎل‬‫اﻟﺮﯾﺎﺷـﯽ ﻓﺤـﺪﺛﻨﯽ اﺑﻦ ﺳـﻼم ان اﻟﻨـﺎس ذﻫﺒﻮا ﻓﯽ ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ و ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﻃﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻮﻻة ﻓﺘﻐﯿﺐ ﻋﻨـﺪ داود ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻋﻨﺪه و ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺪ ﺑﻠﻎ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻗﺘﯿﺒﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻌﺎرف در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ و ﺑﺮد ﻣﻮﻻه و ﻗﺎل ﻟﻪ ﯾﺎ ﺑﺮد اﯾﺎك و ان ﺗﮑـﺬب ﻋﻠّﯽ ﮐﻤﺎ ﯾﮑﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﻘﺎل ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺪﺛﮑﻤﻮه ﺑﺮد‬‫ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻪ ﻏﯿﺮه ﻣﻤﺎ ﺗﻨﮑﺮون ﻓﻬﻮ ﮐﺬب و اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮي در ﮐﺘﺎب ذﯾﻞ اﻟﻤﺬﯾﻞ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻀﺮار‬‫ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺎل ﻧﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗﺎل ﮐﺎن ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﯾﻘﻮل ﻟﺒﺮد ﻣﻮﻻه ﯾﺎ ﺑﺮد ﻻ ﺗﮑﺬب‬‫ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻞ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺪﺛﮑﻤﻮه ﺑﺮد ﻋّﻨﯽ ﻣﻤﺎ ﺗﻨﮑﺮون ﻟﯿﺲ ﻣﻌﻪ ﻓﯿﻪ ﻏﯿﺮه ﻓﻬﻮ ﮐﺬب ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺣﻤﯿﺪ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ‬‫ﺟﺮﯾﺮ ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد ﻗﺎل دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻘﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻟﺤّﺶ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ ﻟﻬﺬا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪535 :‬‬‫ﮐـﺬا ﻗﺎل اﻧﻪ ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﻧﯿﺰ در ﮐﺘﺎب ذﯾﻞ اﻟﻤـﺬﯾﻞ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل آﺧﺮون ﻣﻤﻦ ﻻ ﯾﺮي اﻻﺣﺘﺠﺎج ﺑﺨﺒﺮ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻟﻢ‬‫ﻧﻨﮑﺮ ﻣﻦ اﻣﺮ ﻋﮑﺮﻣﻪ رواﯾﺘﻪ ﻣـﺎ روي ﻣﻦ اﻻﺧﺒـﺎر و اﻧﻤﺎ اﻧﮑﺮﻧﺎ ﻣﻦ اﻣﺮه ﻣـﺬﻫﺒﻪ و ﻗﺎﻟﻮا اﻧّﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﺨﻮارج و ذﮐﺮ اﻧﻪ‬‫ﻧﺤﻞ ذﻟﮏ ﻟا ﺮاي اﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﮐﺎن ذﻟﮏ ﮐـﺬﺑﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﺣـﺪﺛﺖ ﻋﻦ ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﻗﺎل ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج‬‫ﻓﻄﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ وﻻـة اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺘﻐّﯿﺐ ﻋﻨـﺪ داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ و ﻣـﺎت ﻋﻨـﺪه و ذﮐﺮ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ‬‫ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻻن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺎن ﯾﻨﺘﺤﻞ راي اﻟﺼﻔﺮﯾﮥ و ﻗﺪ اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ وﻗﺖ وﻓﺎة ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﻘﺎل ﺑﻌﻀﻬﻢ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﻪ ‪ 105‬ذﮐﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮان اﺑﻨﮥ‬‫ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺣﺪﺛﺘﻪ ان ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 105‬و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ اﻟﺒﯿﺎﺿـﯽ ﻗﺎل ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﮐﺜﯿﺮ‬‫ﻋﺰة اﻟﺸﺎﻋﺮ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﺳـﻨﮥ ‪ 105‬ﻓﺮأﯾﺘﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺻـّﻠﯽ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ واﺣـﺪ ﺑﻌـﺪ اﻟﻈﻬﺮ ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ اﻟﺠﻨﺎﺋﺰ ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺎس ﻣﺎت اﻟﯿﻮم‬‫اﻓﻘﻪ اﻟﻨـﺎس و اﺷـﻌﺮ اﻟﻨـﺎس ﻗـﺎل و ﻗﺎل ﻏﯿﺮ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺎﺳﻢ و ﻋﺠﺐ اﻟﻨﺎس ﻻﺟﺘﻤﺎﻋﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻮت و اﺧﺘﻼف راﯾﻬﻤﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﻈﻦ ﺑﻪ اﻧﻪ‬‫ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﯾﮑﻔﺮ ﺑـﺎﻟﻨﻈﺮة و ﮐـﺜﯿﺮ ﺷـﯿﻌﯽ ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﺮﺟﻌـﮥ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ اﻟﺴـﻬﻤﯽ ﻗـﺎل ﺛﻨـﺎ اﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ‬‫اﻟـﺪراوردي ﻗـﺎل ﺗﻮﻓﯽ ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة اﻟﺸﺎﻋﺮ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣـﺪ ﻓﻤﺎ ﺣﻤﻞ ﺟﻨﺎزﺗﻬﻤﺎ اﻻ اﻟﺰﻧـﺞ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ دﮐﯿﻦ‬‫ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﮥ ‪ 107‬و روي ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﺳـﻨﮥ ‪ 115‬و ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺟﻮاﻻ ﻓﯽ اﻟﺒﻼد ﻗﺪم اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺴﻤﻊ‬‫ﻣﻨﻪ اﻫﻠﻬـﺎ و اﻟﮑﻮﻓـﮥ ﻓﺤﻤـﻞ ﻋﻨﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻤﻦ ﺑﻬﺎ و اﻟﯿﻤﻦ ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻨﻪ ﺑﻬﺎ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻫﻠﻬﺎ و اﻟﻤﻐﺮب ﻓﺴـﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﻣﻦ اﻫﻠﻪ و اﻟﻤﺸـﺮق‬‫ﻓﮑﺘﺐ ﻋﻨﻪ ﺑﻪ ﺣـﺪﺛﻨﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﻗـﺎل ﺛﻨـﺎ ﻧﻌﯿﻢ ﺑﻦ ﺣﻤـﺎد ﻗـﺎل ﺛﻨﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻮﻣﻦ ﺑﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﺤﻨﻔﯽ ﻗﺎل ﻗـﺪم ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫ﺧﺮاﺳﺎن ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﺎ اﻗـﺪﻣﮏ اﻟﯽ ﺑﻼدﻧﺎ ﻗﺎل ﻗـﺪﻣﺖ اﺧﺬ ﻣﻦ دﻧﺎﻧﯿﺮ و ﻻ ﺗﮑﻢ و دراﻫﻤﻬﻢ و اﻣﺎ اﺑﻮ ﺗﻤﯿﻠﮥ ﻓﺎﻧﻪ روي ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫رواد ﻗـﺎل ﻗﻠﺖ ﻟﻌﮑﺮﻣـﮥ ﺗﺮﮐﺖ اﻟﺤﺮﻣﯿﻦ و ﺟﺌﺖ اﻟﯽ ﺧﺮاﺳـﺎن ﻗﺎل اﺳـﻌﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻨﺎﺗﯽ ﻏﯿﺮ ان وﻓﺎﺗﻪ ﮐﺎﻧﺖ ﺑﻤﺪﯾﻨـﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﻌﻢ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻃﺒﺮي در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﺑﺘﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ﻟَﺂُﻣَﺮﱠﻧُﻬْﻢ َﻓَﻠﯿَُﻐﱢﯿُﺮ ﱠن َﺧﻠَْﻖ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ ﺣـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ وﮐﯿﻊ ﻗـﺎل ﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺠﺒـﺎر ﺑﻦ ورد ﻋﻦ اﻟﻘـﺎﺳﻢ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺑﺰة ﻗـﺎل ﻗـﺎل ﻟﯽ ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﺳـﻞ ﻋﻨﻬﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻻﻣﺮﻧﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 383‬از ‪431‬‬‫ﻓﻠﯿﻐﯿﺮن ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺴـﺎﻟﺘﻪ ﻓﻘـﺎل اﻻﺧﺼﺎء ﻗﺎل ﻣﺠﺎﻫـﺪ ﻣﺎﻟﻪ ﻟﻌﻨﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻮ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘـﺪ ﻋﻠﻢ اﻧﻪ ﻏﯿﺮ اﻻﺧﺼﺎء ﺛﻢ ﻗﺎل ﺳـﻠﻪ ﻓﺴﺎﻟﺘﻪ ﻓﻘﺎل ﻋﮑﺮﻣـﮥ اﻟﻢ‬‫ﺗﺴﻤﻊ اﻟﯽ ﻗﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺒﺎرك و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓِْﻄَﺮَت اﻟﱠﻠِﻪ اﻟﱠﺘِﯽ َﻓَﻄَﺮ اﻟﱠﻨﺎَس َﻋَﻠﯿْﻬﺎ ﻻ َﺗﺒِْﺪﯾَﻞ ﻟ َِﺨﻠِْﻖ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻗﺎل ﻟﺪﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺤﺪث ﺑﻪ ﻣﺠﺎﻫﺪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎﻟﻪ اﺧﺰاه اﻟﱠﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ﻃﺒﺮي در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮد در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ ﻣﺬﮐﻮره ﮔﻔﺘﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﻟﻤﺜﻨﯽ ﻗﺎل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪536 :‬‬‫ﺛﻨﺎ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻦ ﺑا ﺮاﻫﯿﻢ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻫﺎرون اﻟﻨﺤﻮي ﻗﺎل ﺛﻨﺎ ﻣﻄﺮ اﻟﻮراق ﻗﺎل ذﮐﺮت ﻟﻤﺠﺎﻫﺪ ﻗﻮل ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ َﻓَﻠﯿَُﻐﱢﯿُﺮﱠن َﺧﻠَْﻖ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻓﻘﺎل ﮐﺬب ﻟا ﻌﺒﺪ َو ﻟَﺂُﻣَﺮﱠﻧُﻬْﻢ َﻓَﻠﯿَُﻐﱢﯿُﺮ ﱠن َﺧﻠَْﻖ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﻗﺎل دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﺟﺎر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺰﻣﺨﺸﺮي در ﮐﺸﺎف در ﺗﻔﺴﯿﺮ آﯾﻪ َو ﻟَﺂُﻣَﺮﱠﻧُﻬْﻢ َﻓَﻠﯿَُﻐﱢﯿُﺮ ﱠن َﺧﻠَْﻖ اﻟﱠﻠِﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﯿﻞ ﻟﻠﺤﺴﻦ ان ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﯾﻘﻮل ﻫﻮ اﻟﺨﺼﺎء ﻓﻘﺎل ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻫﻮ دﯾﻦ اﻟﱠﻠﻪ و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ ﺷﻬﺮﺳـﺘﺎﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻠﻞ و‬‫ﻧﺤﻞ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻨﺨﺘﻢ اﻟﻤﺬاﻫﺐ ﺑﺬﮐﺮ رﺟﺎل اﻟﺨﻮارج ﻣﻦ اﻟﻤﺘﻘﺪﻣﯿﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ و اﺑﻮ ﻫﺎرون اﻟﻌﺒﺪي و اﺑﻮ اﻟﺸـﻌﺜﺎء و اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳﻤﯿﻊ اﻟﺦ و‬‫ﯾـﺎﻗﻮت ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺮوﻣﯽ اﻟﺤﻤﻮي در ﮐﺘـﺎب ﻣﻌﺠﻢ اﻷدﺑﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺎت ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺮأت ﺑﺨﻂ اﻟﺼﻮﻟﯽ ﻣﻦ ﮐﺘﺎب ﻟا ﺒﻼذري‬‫ﺳﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﯿﻠﺴﺖ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ ﻗﺎل و ﮐﺎن ﻣﻮﺗﻪ و ﻣﻮت ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة اﻟﺸﺎﻋﺮ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﻓﻮﺿـﻌﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ و ﺻـّﻠﯽ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ و ﮐﺎن ﮐﺜﯿﺮ ﺷـﯿﻌﯿﺎ و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ذﮐﺮه اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺒﯿﻊ ﻓﯽ ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﯿﺴﺎﺑﻮر و ﻧﯿﺰ در‬‫ان ﮔﻔﺘﻪ و ذﮐﺮ اﻟﻘﺎﺿـﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻟﺠﻌـﺎﺑﯽ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻮاﻟﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﮑﻠﺒﯽ ﻗـﺎل و ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻫﻠـﮏ ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب و ﮐﺎن ﻗﺪ‬‫دﺧـﻞ ﻓﯽ راي اﻟﺤﺮورﯾـﮥ اﻟﺨﻮارج ﻓﺨﺮج ﯾـﺪﻋﻮﻫﻢ ﺑـﺎﻟﻤﻐﺮب اﻟﯽ اﻟﺤﺮورﯾـﮥ اﺑﻮ ﻋﻠﯽ اﻻـﻫﻮازي ﻗـﺎل ﻟﻤـﺎ ﺗﻮﻓﯽ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﮐﺎن‬‫ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻋﺒﺪا ﻣﻤﻠﻮﮐﺎ ﻓﺒﺎﻋﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﺎرﺑﻌﮥ آﻻف دﯾﻨﺎر ﻓﺎﺗﯽ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﻟﻪ ﻣﺎ ﺧﯿﺮ‬‫ﻟﮏ أ ﺗﺒﯿﻊ ﻋﻠﻢ اﺑﯿﮏ ﻓﺎﺳـﺘﻘﺎل ﺧﺎﻟﺪا ﻓﺎﻗﺎﻟﻪ و اﻋﺘﻘﻪ و ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﯾﻤﯿﻞ اﻟﯽ اﺳـﺘﻤﺎع اﻟﻐﻨﺎء و ﻗﯿﻞ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﮑﺬب ﻋﻠﯽ‬‫ﻣﻮﻻـه و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺎرث دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠّﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻣﻮﺛﻖ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻟﮑﻨﯿﻒ ﻓﻘﻠﺖ أ ﺗﻔﻌﻠﻮن‬‫ﻫﺬا ﺑﻤﻮﻻﮐﻢ ﻓﻘﺎل ان ﻫﺬا ﯾﮑﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻟﻤﻮﻻه ﻻ ﺗﮑﺬب ﻋﻠّﯽ ﮐﻤﺎ ﮐﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل ﯾﺰﯾﺪ‬‫ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻗﺪم ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎﺗﺎه اﯾﻮب اﻟﺴﺠﺴﺘﺎﻧﯽ و ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﻓﺒﯿﻨﺎ ﻫﻮ ﯾﺤﺪﺛﻬﻢ إذ ﺳﻤﻊ ﻏﻨﺎء‬‫ﻓﻘﺎل ﻋﮑﺮﻣﮥ اﺳـﮑﺘﻮا ﻓﺘﺴـﻤﻊ ﺛﻢ ﻗﺎل ﻗﺎﺗﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻠﻘﺪ اﺟﺎد او ﻗﺎل ﻣﺎ اﺟﻮد ﻣﺎ ﻗﺎل ﻓﺎﻣﺎ ﺳﻠﯿﻤﺎن و ﯾﻮﻧﺲ ﻓﻠﻢ ﯾﻌﻮدا إﻟﯿﻪ و ﻋﺎد إﻟﯿﻪ اﯾﻮب ﻓﻘﺎل‬‫ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻟﻘـﺪ اﺣﺴﻦ اﯾﻮب اﻟﺮﯾﺎﺷـﯽ ﻋﻦ اﻻﺻـﻤﻌﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻗﺎل ﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮ اﻟﺸﺎﻋﺮ و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﻗﺎل ﻟا ﺮﯾﺎﺷـﯽ‬‫ﻓﺤـﺪﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﺳـﻼم ان اﮐﺜﺮ اﻟﻨـﺎس ﮐـﺎﻧﻮا ﻓﯽ ﺟﻨـﺎزة ﮐﺜﯿﺮ ﻻـن ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﺗﻄﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ اﻟﻮﻻة ﻓﺘﻐﯿﺐ ﻋﻨـﺪ داود ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣـﺎت ﻋﻨـﺪه ﺳـﻨﮥ ﺳـﺒﻊ و ﻣﺎﺋـﮥ ﻓﯽ اﯾﺎم ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﻫﻮ ﯾﻮﻣﺌـﺬ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و ﻧﯿﺰ ﺣﻤﻮي در ﻣﻌﺠﻢ اﻷدﺑﺎء‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زاﺋﺪة ﺛﻨﺎ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﺮة ﻗﻠﺖ ﻟﻠﻘﺎﺳﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪537 :‬‬‫ان ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻧﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﺰﻓﺖ و اﻟﻨﻘﯿﺮ و اﻟﺪﺑﺎء و اﻟﺤﻨﺘﻢ و اﻟﺠﺮاء‬‫ﻓﻘﺎل ﯾﺎ اﺑﻦ اﺧﯽ ان ﻋﮑﺮﻣﮥ ﮐﺬاب ﯾﺤﺪث ﻏﺪوة ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﺨﺎﻟﻔﻪ ﻋﺸﯿﺎ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺒﮑﺎء ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻨﺎﻓﻊ اﺗﻖ اﻟﱠﻠﻪ وﯾﺤﮏ ﯾﺎ ﻧﺎﻓﻊ‬‫و ﻻ ﺗﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ زﯾﺎد ﻗﺎل دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻘﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب‬‫اﻟﺤﺶ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻟﻬـﺬا ﮐﺬا ﻗﺎل اﻧﻪ ﯾﮑﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﻣﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﻧﻮوي در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻻﺳـﻤﺎء ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ‬‫ﮐـﺎن ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺤﺮا ﻣﻦ اﻟﺒﺤﻮر و ﻟﯿﺲ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻟﻨـﺎس ﻓﯿﻪ و اﺑﻦ ﺧﻠﮑـﺎن در وﻓﯿـﺎت اﻷﻋﯿﺎن ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ‬‫ﺗﮑﻠﻢ اﻟﻨـﺎس ﻓﯿﻪ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﻧﯿﺰ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺤﺮث دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﺛـﻖ ﻋﻠﯽ ﺑـﺎب ﮐﻨﯿﻒ ﻓﻘﻠﺖ أ ﺗﻔﻌﻠﻮن ﻫـﺬا ﺑﻤﻮﻻـﮐﻢ ﻓﻘـﺎل ان ﻫـﺬا ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﺟﻤـﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 384‬از ‪431‬‬‫اﻟﺤﺠـﺎج اﻟﻤﺰي در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﮑﻤﺎل ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺑﺸـﺮ ﺑﻦ اﻟﻤﻔﻀﻞ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﺧﺜﯿﻢ ﺳﺎﻟﺖ‬‫ﻋﮑﺮﻣﮥ اﻧﺎ و ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو اﻟﱠﻨْﺨَﻞ ﺑﺎِﺳﻘﺎٍت ﻟَﻬﺎ َﻃﻠٌْﻊ َﻧِﻀﯿٌﺪ‬‫ﻗﺎل ﺑﺴﻮﻗﻬﺎ ﮐﺒﺴﻮق اﻟﻨﺴﺎء ﻋﻨـﺪ وﻻدﺗﻬﺎ ﻗﺎل ﻓﺮﺟﻌﺖ اﻟﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻓﺬﮐﺮت ذﻟﮏ ﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﮐﺬب ﺑﺴﻮﻗﻬﺎ ﻃﻮﻟﻬﺎ و ﻗﺎل اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺮﯾﺮي ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ اﻧﻪ ﮐﺮه ﮐﺮي اﻻرض ﻗﺎل ﻓـﺬﮐﺮت ذﻟﮏ ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ان‬‫اﻣﺜﻞ ﻣﺎ اﻧﺘﻢ ﺻﺎﻧﻌﻮن اﺳﺘﯿﺠﺎر اﻻرض اﻟﺒﯿﻀﺎء ﺳـﻨﮥ ﺑﺴـﻨﮥ و ﻗﺎل ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻋﻦ اﻟﺼﻠﺖ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر أﺑﯽ ﺷﻌﯿﺐ اﻟﻤﺠﻨﻮن ﺳﺄﻟﺖ ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻗﺎل ﻣﺎ ﯾﺴﻮءﻧﯽ اﻧﻪ ﯾﮑﻮن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻨﮥ و ﻟﮑﻨﻪ ﮐﺬاب و ﻗﺎل ﻋﺎﻣﺮ ﻋﻦ اﻟﺼـﻠﺖ ﺑﻦ دﯾﻨﺎر ﻗﻠﺖ ﻟﻤﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ‬‫ان ﻋﮑﺮﻣﮥ ﯾﺆذﯾﻨﺎ و ﯾﺴـﻤﻌﻨﺎ ﻣﺎ ﻧﮑﺮه ﻗﺎل ﻓﻘﺎل ﮐﻼﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻟﯿﻦ اﺳﺄل اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﻤﯿﺘﻪ و ﯾﺮﯾﺤﻨﺎ ﻣﻨﻪ و ﻗﺎل وﻫﺐ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫اﻻﻧﺼﺎري و اﯾﻮب ذﮐﺮا ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﮐﺎن ﮐﺬاﺑﺎ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻻﺳـﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻋﻦ ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﺳـﻤﻌﺖ‬‫اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﮐﺎن ﻏﯿﺮ ﺛﻘـﮥ ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر اﻟﺤﺰاﻣﯽ ﻋﻦ ﻣﻌﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﺴـﯽ و ﻣﻄﺮف ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤـﺪﻧﯽ و ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﻟﻀـﺤﺎك ﻗﺎﻟﻮا ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﻻ ﯾﺮي ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﺛﻘﮥ و ﯾﺎﻣﺮ ان ﻻ ﯾﺆﺧﺬ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ رأﯾﺖ ﻓﯽ‬‫ﮐﺘﺎب ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﺳـﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﯾﻘﻮل ﺣﺪﺛﻮﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﯾﻮب اﻧﻪ ذﮐﺮ ﻟﻪ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﺼﻠﻮة ﻗﺎل اﯾﻮب و ﮐﺎن‬‫ﯾﺼﻠﯽ و ﻗﺎل اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ ﻣﻮﺳﯽ ﻋﻦ رﺷﺪﯾﻦ ﺑﻦ ﮐﺮﯾﺐ رأﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻗﺪ اﻗﯿﻢ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﻓﯽ ﻟﻌﺐ اﻟﻨﺮد ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪538 :‬‬‫ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﻠﯿﻪ ذﮐﺮ اﯾﻮب ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻓﻘـﺎل ﮐـﺎن ﻗﻠﯿـﻞ اﻟﻌﻘﻞ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺤـﺪث ﺑﺎﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺛﻢ ﯾﻘﻮل ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ إن ﮐﺎن‬‫ﮐـﺬﻟﮏ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﮐﺎن ﻣﻦ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس و ﻟﮑﻨﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﻟﻢ ﯾﺪع ﻣﻮﺿـﻌﺎ إﻻ ﺧﺮج إﻟﯿﻪ و راي اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ ﻣﻦ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻟﻤﺎ‬‫ﮐﺎن ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﺣﺘﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻘﺪﻣﺎء ﻟﮑﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﺧﺮج ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ ﺣّﯿﺰ اﻟﺼـﺤﺎح و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﻓﻄﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ وﻻة اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﺘﻐّﯿﺐ ﻋﻨﺪ داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻋﻨﺪه و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﻟﺴﻨﺠﯽ‬‫ﻋﻦ اﻻﺻﻤﻌﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﻧﺎد ﻣﺎت ﮐﺜﯿﺮ و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﻗﺎل ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻏﯿﺮ اﻻﺻﻤﻌﯽ ﻗﺎل ﻓﺸﻬﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ‬‫و ﺗﺮﮐﻮا ﺟﻨﺎزة ﻋﮑﺮﻣـﮥ و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﻋﻦ اﻟـﺪراوردي ﻓﻤﺎ ﺷـﻬﺪﻫﻤﺎ إﻻ ﺳﻮدان اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﻤﺪﻧﯿﯿﻦ ﯾﻘﻮل اﺗﻔﻘﺖ ﺟﻨﺎزﺗﻪ و ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة ﺑﺒﺎب اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣﺪ ﻓﻤﺎ ﻗﺎم إﻟﯿﻬﺎ اﺣﺪ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺴﺠﺪ و ﻣﻦ ﻫﻨﺎك ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺎل اﻟﻮاﻗـﺪي ﻗﺎل ﻏﯿﺮ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ اﻟﻘﺴﻢ ﻋﺠﺐ اﻟﻨﺎس ﻻﺟﺘﻤﺎﻋﻬﻤﺎ ﻓﯽ اﻟﻤﻮت و اﺧﺘﻼف راﯾﻬﻤﺎ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﯾﻈﻦ اﻧﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج‬‫ﯾﮑﻔﺮ ﺑﺎﻟﻨﻈﺮة و ﮐﺜﯿﺮ ﺷﯿﻌﯽ ﯾﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟﺮﺟﻌﮥ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻗﯿﻞ ﻻﯾﻮب أ ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺘﻬﻢ‬‫ﻓﺴـﮑﺖ ﺳﺎﻋـﮥ ﺛﻢ ﻗـﺎل اﻣـﺎ اﻧﺎ ﻓﻠﻢ اﮐﻦ اﺗﻬﻤﻪ ﻋﻔﺎن ﺛﻨﺎ وﻫﺐ ﻗﺎل ﺷـﻬﺪت ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ اﻻﻧﺼﺎري و اﯾﻮب ﻓـﺬﮐﺮا ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﻘﺎل ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﮐـﺬاب و ﻗﺎل اﯾﻮب ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺑـﺬاك ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﯾﺰﯾـﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث ﻗﺎل دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺎذا ﻋﮑﺮﻣﻪ‬‫ﻓﯽ وﺛـﺎق ﻋﻨـﺪ ﺑـﺎب اﻟﺤﺶ ﻓﻘﻠـﺖ ﻟﻪ اﻻـ ﺗﺘـﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﻘـﺎل ان ﻫـﺬا اﻟﺨـﺒﯿﺚ ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﯾﺮوي ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ اﻧﻪ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫اﻟﺤﺼـﯿﺐ ﺑﻦ ﻧﺎﺻﺢ ﺛﻨﺎ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ ﺧﺪاش ﺷﻬﺪت ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾﺪ ﻓﯽ آﺧﺮ ﯾﻮم ﻣﺎت ﻓﯿﻪ ﻓﻘﺎل اﺣﺪﺛﮑﻢ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻟﻢ اﺣﺪث ﺑﻪ ﻗﻂ ﻻﻧﯽ اﮐﺮه‬‫ان اﻟﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﻟﻢ اﺣﺪث ﺑﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﯾﻮب ﯾﺤﺪث ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺘﺸﺎﺑﻪ اﻟﻘﺮآن ﻟﯿﻀّﻞ ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎ اﺳﻮأﻫﺎ ﻋﺒﺎرة و اﺧﺒﺜﻬﺎ ﺑﻞ‬‫اﻧﺰﻟﻪ ﻟﯿﻬـﺪي ﺑﻪ و ﻟﯿﻀﻞ ﺑﻪ اﻟﻔﺎﺳـﻘﯿﻦ ﻓﻄﺮ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﻌﻄﺎء ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﻘﻮل ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺳـﺒﻖ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﺨﻔﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﮐﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﻘﻮل ﻻ ﺑﺎس ﺑﻤﺴـﺢ اﻟﺨﻔﯿﻦ و ان دﺧﻠﺖ اﻟﻐﺎﺋﻂ ﻗﺎل ﻋﻄﺎ و اﻟﱠﻠﻪ ان ﮐﺎن ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻟﯿﺮي ان اﻟﻤﺴـﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﺪﻣﯿﻦ ﯾﺠﺰي‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﯿﺴـﺮة ﻋﻦ ﻃﺎووس ﻗﺎل ﻟﻮ ان ﻋﺒﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺗﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﻒ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻟﺸﺪت إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻄﺎﯾﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺛﻨﺎ اﻟﺼﻠﺖ اﺑﻮ‬‫ﺷﻌﯿﺐ ﻗﺎل ﺳﺎﻟﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﯾﺴﻮءﻧﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺠﻨﮥ و ﻟﮑﻨﻪ ﮐﺬاب اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ ﻋﻦ اﯾﻮب اﺗﯿﻨﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ‬‫ﻓﺤﺪث ﻓﻘﺎل أ ﯾﺤﺴﻦ ﺣﺴﻨﮑﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﺬا اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﻤﻨﺬر ﺛﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪539 :‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 385‬از ‪431‬‬‫ﻫﺸـﺎم ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﯾﻘﻮل رأﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﮐﺎن ﻏﯿﺮ ﺛﻘـﮥ ﻗﺎل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺜﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺤﺮا ﻣﻦ اﻟﺒﺤﻮر و ﻟﯿﺲ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺘﮑﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﻓﯿﻪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻣﻄﺮف ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻣﺎﻟﮑﺎ ﯾﮑﺮه ان ﯾـﺬﮐﺮ ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻻ ﯾﺮي ان ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺖ ان ﻣﺎﻟﮑﺎ ﺣﺪث ﺑﺸـﯽء ﻟﻌﮑﺮﻣﻪ اﻻ ﻓﯽ اﻟﺮﺟﻞ‬‫ﯾﻄﺄ اﻣﺮأﺗﻪ ﻗﺒﻞ اﻟﺰﯾﺎرة رواه ﻋﻦ ﺛﻮر ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻗﺎل رأﯾﺖ ﻓﯽ ﮐﺘﺎب ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﯾﻘﻮل‬‫ﺣﺪﺛﻮﻧﯽ و اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻦ اﯾﻮب اﻧﻪ ذﮐﺮ ﻟﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﺼـﻠﻮة ﻓﻘﺎل اﯾﻮب و ﮐﺎن ﯾﺼﻠﯽ اﻟﻔﻀﻞ اﻟﺴﯿﻨﺎﻧﯽ ﻋﻦ رﺟﻞ ﻗﺎل رأﯾﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻗﺪ‬‫اﻗﯿﻢ ﻗﺎﺋﻤﺎ ﻓﯽ ﻟﻌﺐ اﻟﻨﺮد ﯾﺰﯾـﺪ ﺑﻦ ﻫﺎرون ﻗﺪم ﻋﮑﺮﻣﻪ اﻟﺒﺼـﺮة ﻓﺎﺗﺎه اﯾﻮب و ﯾﻮﻧﺲ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻓﺘﺴـﻤﻊ ﺻﻮت ﻏﻨﺎء ﻓﻘﺎل اﺳـﮑﺘﻮا ﺛﻢ‬‫ﻗﺎل ﻗﺎﺗﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻘﺪ اﺟﺎد ﻓﺎﻣﺎ ﯾﻮﻧﺲ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺘﯿﻤﯽ ﻓﻤﺎ ﻋﺎدا إﻟﯿﻪ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻤﺼﺮ ﺛﻨﺎ ﺧﻼد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺤﻀﺮﻣﯽ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻋﻤﺮان ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب و ﻋﻨـﺪﻧﺎ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯽ وﻗﺖ اﻟﻤﻮﺳﻢ ﻓﻘﺎل وددت ان ﺑﯿﺪي ﺣﺮﺑﮥ ﻓﺎﻋﺘﺮض ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﺷـﻬﺪ اﻟﻤﻮﺳﻢ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷـﻤﺎﻻ اﺑﻦ‬
‫اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻋﻦ ﯾﻌﻘﻮب اﻟﺤﻀـﺮﻣﯽ ﻋﻦ ﺟﺪه ﻗﺎل وﻗﻒ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﺎب اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﻘﺎل ﻣﺎ ﻓﯿﻪ اﻻ ﮐﺎﻓﺮ ﻗﺎل و ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻹﺑﺎﺿـﯿﮥ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﻗﺎل ﻗـﺪم ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﺼـﺮ و ﻫﻮ ﯾﺮﯾـﺪ اﻟﻤﻐﺮب ﻗﺎل ﻓﺎﻟﺨﻮارج اﻟـﺬﯾﻦ ﻫﻢ ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب ﻋﻨﻪ اﺧﺬوا ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﺎن ﯾﺮي راي ﻧﺠﺪة‬‫اﻟﺤﺮوري و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﻗﺎل و ادﻋﯽ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ ﻧﺰار‬‫ﺛﻨـﺎ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻋﻦ ﻋﻄـﺎ ﺑﻦ أﺑﯽ رﺑﺎح ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺎن اﺑﺎ ﺿـﯿﺎ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺳـﻤﻌﺖ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻦ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس و‬‫ﻟﮑﻨﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ )ﻟﻢ ﯾﺪع ﻣﻮﺿﻌﺎ اﻻ ﺧﺮج إﻟﯿﻪ ﺧﺮاﺳﺎن و اﻟﺸﺎم و اﻟﯿﻤﻦ و ﻣﺼﺮ و اﻓﺮﯾﻘﯿﮥ ﮐﺎن ﯾﺎﺗﯽ اﻻﻣﺮاء ﻓﯿﻄﻠﺐ ﺟﻮاﺋﺰﻫﻢ‬‫و اﺗﯽ اﻟﺠﻨـﺪ اﻟﯽ ﻃـﺎؤس ﻓﺎﻋﻄـﺎه ﻧﺎﻗـﮥ و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﻓﻄﻠﺒﻪ ﻣﺘﻮﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺘﻐّﯿﺐ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻋﻨﺪ‬‫داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣـﺎت ﻋﻨـﺪه و روي ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﻌﺒـﺪ اﻟﺴـﻨﺠﯽ ﻗﺎل ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة ﻓﯽ ﯾﻮم ﻓﺸـﻬﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ و‬‫ﺗﺮﮐﻮا ﺟﻨـﺎزة ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ اﻟـﺪراوردي ﻣﺎت ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة ﻓﯽ ﯾﻮم ﻓﻤﺎ ﺷـﻬﺪﻫﻤﺎ إﻻ ﺳﻮدان اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اوﯾﺲ ﻋﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻗـﺎل اﺗﯽ ﺑﺠﻨـﺎزة ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة ﺑﻌـﺪ اﻟﻌﺼـﺮ ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ان اﺣـﺪا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺣﻞ‬‫ﺣﺒﻮﺗﻪ إﻟﯿﻬﻤﺎ ﻗﺎل ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺧﻤﺲ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻗﺎل اﻟﻬﯿﺜﻢ و ﻏﯿﺮه ﺳـﻨﮥ ﺳﺖ و ﻗﺎل ﺟﻤﺎﻋﮥ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻣﺎﺋﮥ و ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ اﻧﻪ ﻗﺎل‬‫ﻟﻤﻮﻻـه ﺑﺮد ﻻـ ﺗﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤـﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﯾﺮوي ذﻟﮏ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ اﻧﻪ ﻗﺎﻟﻪ ﻟﻨﺎﻓﻊ و ﻟﻢ ﯾﺼـﺢ ﺳـﻨﯿﺪ ﺑﻦ داود ﻓﯽ‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮه ﺛﻨﺎ ﻋﺒﺎد ﺑﻦ ﻋﺒﺎد ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ اﻻﺣﻮل ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪540 :‬‬‫ﻓﯽ رﺟﻞ ﻗﺎل ﻟﻐﻼﻣﻪ ان ﻟﻢ اﺟﻠـﺪك ﻣﺎﺋـﮥ ﺳﻮط ﻓﺎﻣﺮأﺗﯽ ﻃﺎﻟﻖ ﻗﺎل ﻻ ﯾﺠﻠـﺪ ﻏﻼﻣﻪ و ﻻ ﯾﻄﻠﻖ اﻣﺮأﺗﻪ ﻫﺬه ﻣﻦ ﺧﻄﻮات اﻟﺸـﯿﻄﺎن ذﮐﺮه ﻓﯽ‬‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻻ َﺗﱠﺘﺒُِﻌﻮا ُﺧُﻄﻮاِت اﻟﱠﺸﯿْﻄﺎِن*‬‫و ﻧﯿﺰ ذﻫـﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣـﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﻣﻦ اوﻋﯿـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﮑﻠﻤـﻮا ﻓﯿﻪ ﻟﺮأﯾﻪ ﻻـ ﻟﺤﻔﻈﻪ اﺗﻬﻢ ﺑﺮاي اﻟﺨﻮارج وﺛﻘﻪ ﻏﯿﺮ واﺣـﺪ و‬‫ﮐـﺬﺑﻪ ﻣﺠﺎﻫـﺪ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ و ﻣﺎﻟـﮏ ﻓـﺎﻟّﻠﻪ اﻋﻠﻢ و اﻋﺘﻤـﺪه اﻟﺒﺨـﺎري و اﻣـﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﻓﺮوي ﻟﻪ ﻣﻘﺮوﻧﺎ ﺑﺂﺧﺮ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺪ ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﺑـﺎﻧﻪ ﻋﻠﯽ راي اﻟﺨﻮارج و ﻣﻦ ﺛﻢ اﻋﺮض ﻋﻨﻪ ﻣﺎﻟـﮏ اﻻﻣﺎم و ﻣﺴـﻠﻢ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﺗـﺬﮐﺮة اﻟﺤﻔﺎظ‬‫ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل ﻃﺎؤس ﻟﻮ ان ﻋﺒـﺪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺗﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و اﻣﺴﮏ ﻋﻦ ﺑﻌﺾ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻟﺸﺪت إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻄﺎﯾﺎ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ‬‫در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗـﺎل ﺣﻤﺎد ﺑﻦ زﯾـﺪ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻗﺎل ﻋﮑﺮﻣﻪ أ رأﯾﺖ ﻫﺆﻻء اﻟـﺬﯾﻦ ﯾﮑـﺬﺑﻮﻧﯽ ﻣﻦ ﺧﻠﻔﯽ أ ﻓﻼ‬‫ﯾﮑـﺬﺑﻮﻧﯽ ﻓﯽ وﺟﻬﯽ ﻓﺎذا ﮐﺬﺑﻮﻧﯽ ﻓﯽ وﺟﻬﯽ ﻓﻘﺪ و اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺬﺑﻮﻧﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻻﺳﻮد ﻗﺎل ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻌﻘﻞ ﺧﻔﯿﻔﺎ ﮐﺎن ﻗﺪ‬‫ﺳﻤﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻣﻦ رﺟﻠﯿﻦ و ﮐﺎن إذا ﺳـﺌﻞ ﺣﺪث ﺑﻪ ﻋﻦ رﺟﻞ ﺛﻢ ﯾﺴﺄل ﻋﻨﻪ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﯿﺤﺪث ﺑﻪ ﻋﻦ اﻵﺧﺮ ﻓﮑﺎﻧﻮا ﯾﻘﻮﻟﻮن ﻣﺎ اﮐﺬﺑﻪ ﻗﺎل‬‫اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌﮥ و ﮐﺎن ﻗﺪ اﺗﯽ ﻧﺠﺪة اﻟﺤﺮوري ﻓﺎﻗﺎم ﻋﻨﺪه ﺳـﺘﮥ اﺷـﻬﺮ ﺛﻢ اﺗﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻓﺴـّﻠﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻘﺎل اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺪ ﺟﺎء اﻟﺨﺒﯿﺚ ﻗﺎل و ﮐﺎن‬‫ﯾﺤـﺪث ﺑﺮاي ﻧﺠـﺪة و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻻﺳﻮد ﮐﺎن اول ﻣﻦ اﺣﺪث ﻓﯿﻬﻢ أي اﻫﻞ اﻟﻤﻐﺮب راي اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ و ﻗﺎل ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﺑﮑﯿﺮ ﯾﻘﻮل ﻗﺪم ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﺼـﺮ و ﻫﻮ ﯾﺮﯾﺪ اﻟﻤﻐﺮب و ﻧﺰل ﻫﺬه اﻟﺪار و ﺧﺮج اﻟﯽ اﻟﻤﻐﺮب ﻓﺎﻟﺨﻮارج اﻟﺬﯾﻦ ﺑﺎﻟﻤﻐﺮب ﻋﻨﻪ اﺧﺬوا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 386‬از ‪431‬‬‫و ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤـﺪﯾﻨﯽ ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي ﻧﺠـﺪة و ﻗﺎل ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﻧﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻻن ﻋﮑﺮﻣﮥ ﮐﺎن ﯾﻨﺘﺤﻞ‬‫ري اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ و ﻗﺎل ﻋﻄﺎ ﮐﺎن اﺑﺎﺿﯿﺎ و ﻗﺎل اﻟﺠﻮزﺟﺎﻧﯽ ﻗﻠﺖ ﻻﺣﻤﺪ ﻋﮑﺮﻣﮥ ﮐﺎن اﺑﺎﺿﯿﺎ ﻓﻘﺎل ﯾﻘﺎل اﻧﻪ ﮐﺎن ﺻﻔﺮﯾﺎ و ﻗﺎل ﺧﻼد ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن‬‫ﻋﻦ ﺧﺎﻟـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮان دﺧﻞ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻋﮑﺮﻣـﮥ اﻓﺮﯾﻘﯿﮥ وﻗﺖ اﻟﻤﻮﺳﻢ ﻓﻘﺎل وددت اﻧﯽ اﻟﯿﻮم ﺑﺎﻟﻤﻮﺳﻢ ﺑﯿﺪي ﺣﺮﺑﮥ اﺿـﺮب ﺑﻬﺎ ﯾﻤﯿﻨﺎ و ﺷـﻤﺎﻻ‬‫ﻗﺎل ﻓﻤﻦ ﯾﻮﻣﺌـﺬ رﻓﻀﻪ اﻫﻞ اﻓﺮﯾﻘﯿﻪ و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و زﻋﻢ ان ﻣﻮﻻه ﮐﺎن ﮐﺬﻟﮏ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺧﻠﻒ‬‫اﻟﺨﺮاز ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺒﮑﺎء ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻨﺎﻓﻊ اﺗﻖ اﻟﱠﻠﻪ وﯾﺤﮏ ﯾﺎ ﻧﺎﻓﻊ و ﻻ ﺗﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل‬‫اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﻟﻐﻼﻣﻪ ﺑﺮد ﯾﺎ ﺑﺮد ﻻ ﺗﮑﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﯾﮑﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل‬‫اﺳـﺤﺎق ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ اﻟﻄﺒﺎع ﺳﺄﻟﺖ ﻣﺎﻟﮏ اﺑﻦ اﻧﺲ اﺑﻠﻐﮏ ان اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻗﺎل ﻟﻨﺎﻓﻊ ﻻ ﺗﮑﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﻻ و‬‫ﻟﮑﻦ ﺑﻠﻐﻨﯽ ان ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻗﺎل ذﻟﮏ ﻟﺒﺮد ﻣﻮﻻه و ﻗﺎل ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﻋﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ زﯾﺎد دﺧﻠﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس و ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻣﻘﯿـﺪ ﻋﻠﯽ ﺑـﺎب اﻟﺤﺶ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻣﺎ ﻟﻬـﺬا ﻗﺎل اﻧﻪ ﯾﮑـﺬب ﻋﻠﯽ أﺑﯽ و ﻗﺎل ﻫﺸﺎم ﺑﻦ ﺳـﻌﺪ ﻋﻦ ﻋﻄﺎء اﻟﺨﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻗﻠﺖ‬‫ﻟﺴﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﺰﻋﻢ ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﺰوج ﻣﯿﻤﻮﻧﮥ و ﻫﻮ ﻣﺤﺮم ﻓﻘﺎل ﮐﺬب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪541 :‬‬‫ﻣﺨﺒﺜﺎن و ﻗﺎل ﺷـﻌﺒﮥ ﻋﻦ ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮه ﺳﺄل رﺟﻞ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ ﻋﻦ آﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﻘﺎل ﻻ ﺗﺴـﺌﻠﻨﯽ ﻋﻦ اﻟﻘﺮآن و ﺳﻞ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﯾﺰﻋﻢ اﻧﻪ ﻻ‬‫ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء ﯾﻌﻨﯽ ﻋﮑﺮﻣﮥ و ﻗﺎل ﻓﻄﺮ ﺑﻦ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻗﻠﺖ ﻟﻌﻄﺎء ان ﻋﮑﺮﻣﮥ ﯾﻘﻮل ﺳﺒﻖ اﻟﮑﺘﺎب اﻟﻤﺴﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻔﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﮐﺬب ﻋﮑﺮﻣﮥ‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﻘﻮل اﻣﺴـﺢ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻔﯿﻦ و ان ﺧﺮﺟﺖ ﻣﻦ اﻟﺨﻼء و ﻗﺎل اﺳـﺮاﺋﯿﻞ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﮑﺮﯾﻢ اﻟﺠﺰري ﻋﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ اﻧﻪ ﮐﺮه ﮐﺮي‬‫اﻻرض ﻗﺎل ﻓﺬﮐﺮت ذﻟﮏ ﻟﺴـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ ﻓﻘﺎل ﮐﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﯾﻘﻮل ان اﻣﺜﻞ ﻣﺎ اﻧﺘﻢ ﺻﺎﻧﻌﻮن اﺳﺘﯿﺠﺎر اﻻرض اﻟﺒﯿﻀﺎء‬‫ﺳﻨﮥ ﺑﺴﻨﮥ و ﻗﺎل وﻫﯿﺐ ﺑﻦ ﺧﺎﻟﺪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ اﻻﻧﺼﺎري ﮐﺎن ﮐﺬاﺑﺎ و ﻗﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ اﻟﻤﻨﺬر ﻋﻦ ﻣﻌﻦ ﺑﻦ ﻋﯿﺴﯽ و ﻏﯿﺮه ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﻻ‬‫ﯾﺮي ﻋﮑﺮﻣﻪ ﺛﻘـﮥ و ﯾـﺎﻣﺮ ان ﻻـ ﯾﺆﺧـﺬ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﻟـﺪوري ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﯾﮑﺮه ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻗﻠﺖ ﻓﻘـﺪ روي ﻋﻦ رﺟﻞ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻧﻌﻢ‬‫ﺷﯽء ﯾﺴﯿﺮ و ﻗﺎﻧﯽ اﻟﺮﺑﯿﻊ ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ و ﻫﻮ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ ﺳﯿﺊ اﻟﺮاي ﻓﯽ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻗﺎل ﻻ اري ﻷﺣﺪ أن ﯾﻘﺒﻞ ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﻗﺎل ﺣﻨﺒﻞ ﺑﻦ‬‫اﺳـﺤﺎق ﻋﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﯾﻌﻨﯽ اﺑﻦ ﺧﺎﻟـﺪ اﻟﻤﺨﺰوﻣﯽ اوﺛﻖ ﻣﻦ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﮑﺮﻣﮥ ﻣﻀـﻄﺮب‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻋﻨﻪ و ﻣـﺎ ادري و ﻗـﺎل اﺑﻦ ﻋﻠﯿﻪ ذﮐﺮه اﯾﻮب ﻓﻘـﺎل ﮐﺎن ﻗﻠﯿﻞ اﻟﻌﻘﻞ و ﻗﺎل اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﻟﻘﯿﺖ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﺴﺄﻟﺘﻪ ﻋﻦ‬‫اﻟﺒﻄﺸـﮥ اﻟﮑﺒﺮي ﻗﺎل ﯾﻮم اﻟﻘﯿﻤـﮥ ﻓﻘﻠﺖ اﻻ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎن ﯾﻘﻮل ﯾﻮم ﺑـﺪر ﻓﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻣﻦ ﺳﺄﻟﻪ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﯾﻮم ﺑﺪر و ﻗﺎل ﻋﺒﺎس ﺑﻦ ﺣﻤﺎد‬‫ﺑﻦ زاﺋـﺪة و روح ﺑﻦ ﻋﺒﺎده ﻋﻦ ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ ﻣﺮه ﻗﻠﺖ ﻟﻠﻘﺎﺳﻢ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻗﺎل ﮐﺬا و ﮐﺬا ﻓﻘﺎل ﯾﺎ ﺑﻦ اﺧﯽ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺬاب‬‫ﯾﺤـﺪث ﻏﺪوة ﺣﺪﯾﺜﺎ ﯾﺨﺎﻟﻔﻪ ﻋﺸـﯿﮥ و ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﺑﻦ ﻣﻌﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺑﯽ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺣﺪث ﻋﮑﺮﻣﮥ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻓﻘﺎل‬‫ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﯾﻘﻮل ﮐـﺬا و ﮐـﺬا ﻗـﺎل ﻓﻘﻠﺖ ﯾـﺎ ﻏﻼم ﻫﺎت اﻟـﺪواة ﻓﻘﺎل اﻋﺠﺒﮏ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻗﺎل ﺗﺮﯾـﺪ ان ﺗﮑﺘﺒﻪ ﻗﻠﺖ ﻧﻌﻢ ﻗﺎل اﻧﻤﺎ ﻗﻠﺘﻪ‬‫ﺑﺮاﯾﯽ و ﻗـﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻣﯿﺴـﺮة ﻋﻦ ﻃـﺎؤس ﻟـﻮ ان ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس اﺗﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﮐﻒ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻟﺸـﺪت إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻄﺎﯾـﺎ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در‬‫ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ اﺣﺘﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻪ اﻻﺋﻤﮥ اﻟﻘﺪﻣﺎء ﻟﮑﻦ ﺑﻌﺾ اﻟﻤﺘﺄﺧﺮﯾﻦ اﺧﺮج ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻣﻦ ﺣﯿﺰ‬‫اﻟﺼـﺤﺎح و ﻗﺎل ﻣﺼـﻌﺐ اﻟﺰﺑﯿﺮي ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج ﻓﻄﻠﺒﻪ ﺑﻌﺾ وﻻة اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻓﺘﻐﯿﺐ ﻋﻨـﺪ داود ﺑﻦ اﻟﺤﺼـﯿﻦ ﺣﺘﯽ ﻣﺎت ﻋﻨﺪه و ﻗﺎل‬‫اﻟﺒﺨﺎري و ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻦ ﺳﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﻣﺎت ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﺳﻨﮥ ‪ 104‬زاد ﯾﻌﻘﻮب ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﻤﺎ ﺣﻤﻠﻪ اﺣﺪ اﮐﺘﺮوا ﻟﻪ ارﺑﻌﮥ و ﺳﻤﻌﺖ‬‫ﺑﻌﺾ اﻟﻤـﺪﻧﯿﯿﻦ ﯾﻘﻮل اﺗﻔﻘﺖ ﺟﻨـﺎزﺗﻪ و ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ ﻋﺰة ﺑﺒﺎب اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣـﺪ ﻓﻤﺎ ﻗﺎم إﻟﯿﻬﺎ اﺣـﺪ ﻗﺎل ﻓﺸـﻬﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ و‬‫ﺗﺮﮐﻮا ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻋﻦ اﺣﻤﺪ ﻧﺤﻮه ﻟﮑﻦ ﻗﺎل ﻓﻠﻢ ﯾﺸـﻬﺪ ﺟﻨﺎزة ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺒﯿﺮ اﺣﺪ و ﻗﺎل اﻟﺪراوردي ﻧﺤﻮ اﻟﺬي ﻗﺒﻠﻪ ﻟﮑﻦ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﺷﻬﺪﻫﻤﺎ اﻻ‬‫اﻟﺴﻮدان و ﻣﻦ ﻫﻨﺎ ﻟﻢ ﯾﺮو ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪542 :‬‬‫ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺎل ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ ﻋﻦ اﺑﯿﻪ ﻧﺤﻮه ﻟﮑﻦ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ ﻋﻠﻤﺖ ان اﺣﺪا ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﺣﻞ ﺣﺒﻮﺗﻪ إﻟﯿﻬﻤﺎ و ﻗﺎل اﺑﻮ داود اﻟﺴـﻨﺠﯽ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 387‬از ‪431‬‬‫اﻻﺻـﻤﻌﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ اﻟﺰﻧـﺎد ﻣـﺎت ﮐﺜﯿﺮ و ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯽ ﯾﻮم واﺣـﺪ ﻓـﺎﺧﺒﺮﻧﯽ ﻏﯿﺮ اﻻﺻـﻤﻌﯽ ﻗـﺎل ﻓﺸـﻬﺪ اﻟﻨﺎس ﺟﻨﺎزة ﮐﺜﯿﺮ و ﺗﺮﮐﻮا ﺟﻨﺎزة‬‫ﻋﮑﺮﻣﻪ و ﻗﺎل ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ‪ 105‬و ﻗﺎل اﻟﻮاﻗﺪي ﺣﺪﺛﺘﻨﯽ اﺑﻨﮥ أم داود اﻧﻪ ﺗﻮﻓﯽ ﺳـﻨﻪ ‪ 105‬و ﻫﻮ اﺑﻦ ﺛﻤﺎﻧﯿﻦ ﺳﻨﮥ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻮ ﻋﻤﺮ ﻟا ﻀﺮﯾﺮ و اﻟﻬﯿﺜﻢ ﺑﻦ ﻋﺪي ﻣﺎت ‪ 106‬و ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ و ﻏﯿﺮ واﺣﺪ ﻣﺎت ﺳﻨﮥ ‪ 107‬و ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﻣﺎت ﺳﻨﻪ ‪ 115‬و ذﻟﮏ‬‫و ﻫﻢ ﻗﻠﺖ و ﻧﻘﻞ اﻹﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﺧﻞ ان ﻋﮑﺮﻣﻪ ذﮐﺮ ﻋﻨﺪ اﯾﻮب و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ اﻟﺼﻠﻮة ﻓﻘﺎل اﯾﻮب او ﮐﺎن ﯾﺼﻠﯽ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﻫﺸﺎم‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻟا ﻤﺨﺰوﻣﯽ ﺳﻤﻌﺖ اﺑﻦ أﺑﯽ ذﺋﺐ ﯾﻘﻮل ﮐﺎن ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻏﯿﺮ ﺛﻘﮥ و ﻗﺪ رأﯾﺘﻪ و ﻋﻦ ﻣﻄﺮف ﮐﺎن ﻣﺎﻟﮏ ﯾﮑﺮه ان ﯾﺬﮐﺮ ﻋﮑﺮﻣﮥ و ﻻ‬‫ﯾﺮي ان ﯾﺮوي ﻋﻨﻪ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺟﺮﯾﺮ ﺑﻦ ﺣﺎزم ﻋﻦ اﯾﻮب ﮐﻨﺎ ﻧﺄﺗﯽ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻓﯿﺤﻠﻒ ان ﻻ ﯾﺤـﺪﺛﻨﺎ ﻓﻤﺎ ﻧﮑﻮن ﺑﺎﻃﻤﻊ ﻣﻨﻪ ﻓﯽ ذﻟﮏ إذا ﺣﻠﻒ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻟﻪ رﺟﻞ ﻓﯽ ذﻟﮏ ﻓﻘﺎل ﺗﺤـﺪﯾﺜﯽ ﻟﮑﻢ ﮐﻔﺎرﺗﻪ و ﻋﯿﻨﯽ در ﺻـﺪر ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺴﺎﺑﻌـﮥ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﺟﻤﺎﻋـﮥ ﺟﺮﺣﻬﻢ ﺑﻌﺾ‬‫اﻟﻤﺘﻘـﺪﻣﯿﻦ و ﻫﻮ ﻣﺤﻤﻮل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ ﻟﻢ ﯾﺜﺒﺖ ﺟﺮﺣﻬﻢ ﺑﺸـﺮﻃﻪ ﻓـﺎن اﻟﺠﺮح ﻻـ ﯾﺜﺒﺖ اﻻ ﻣﻔﺴـﺮا ﻣﺒّﯿﻦ اﻟﺴـﺒﺐ ﻋﻨـﺪ اﻟﺠﻤﻬﻮر و ﻣﺜﻞ ذﻟﮏ اﺑﻦ‬‫اﻟﺼـﻼح ﺑﻌﮑﺮﻣﮥ و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ و ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ ﻣﺮزوق و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻗﺎل و اﺣﺘﺞ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﺴﻮﯾﺪ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و ﺟﻤﺎﻋﮥ‬‫ﻣﻨﻬﻢ اﺷـﺘﻬﺮ اﻟﻄﻌﻦ ﻓﯿﻬﻢ ﻗـﺎل و ذﻟـﮏ دال ﻋﻠﯽ اﻧﻬﻢ ذﻫﺒﻮا اﻟﯽ ان اﻟﺠﺮح ﻻـ ﯾﻘﺒـﻞ اﻻ إذا ﻓﺴـﺮ ﺳـﺒﺒﻪ ﻗﻠﺖ ﻗـﺪ ﻓﺴـﺮ اﻟﺠﺮح ﻓﯽ ﻫﻮﻻء اﻣﺎ‬‫ﻋﮑﺮﻣـﮥ ﻓﻘـﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻟﻨﺎﻓﻊ ﻻ ﺗﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﮐـﺬﺑﻪ‬‫ﻣﺠﺎﻫـﺪ و اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ و ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج اﻟﺼـﻔﺮﯾﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﯾﺮي راي ﻧﺠﺪة و ﯾﻘﺎل ﮐﺎن ﯾﺮي اﻟﺴـﯿﻒ و‬‫اﻟﺠﻤﻬﻮر وﺛﻘﻮه و اﺣﺘﺠﻮا ﺑﻪ و ﻟﻌﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ داﻋﯿـﮥ و ﻧﯿﺰ ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘـﺎري ﺑـﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﺗﮑﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻟﺮأﯾﻪ راي اﻟﺨﻮارج و‬‫اﻃﻠﻖ ﻧﺎﻓﻊ و ﻏﯿﺮه ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺬب و روي ﻟﻪ ﻣﺴـﻠﻢ ﻣﻘﺮوﻧﺎ ﺑﻄﺎؤس و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﺒﯿﺮ و اﻋﺘﻤﺪه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﺎ ﯾﺼﺢ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ اﻟﺮواﯾﺎت و‬‫رﺑﻤﺎ ﻋﯿﺐ ﻋﻠﯿﻪ اﺧﺮاج ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﺳـﯿﻮﻃﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻮﺳﺎﺋﻞ اﻟﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻻواﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اول ﻣﻦ ﻗﺎل ﺑﺮاي اﻟﺼﻔﺮﯾﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﻐﺮب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻣﻮﻟﯽ‬‫اﺑﻦ ﻋﺒـﺎس اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻦ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﺑﻦ ﻟﻬﯿﻌـﮥ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻻﺳﻮد و ﺷـﯿﺦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي در رﺟﺎل ﻣﺸـﮑﺎة ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﯿﻞ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺮي راي اﻟﺨﻮارج و ﯾﻨﺴـﺒﻪ اﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻟﻨﺎﻓﻊ اﺗﻖ اﻟﱠﻠﻪ و ﻻ ﺗﮑـﺬب ﻋﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﮐـﺬب ﻋﮑﺮﻣﻪ ﻋﻠﯽ اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﺎس و ﻧﯿﺰ در رﺟﺎل ﻣﺸﮑﺎة در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﮑﺮﻣﻪ ﮐﺬاب ﯾﺤﺪث ﺑﮑﺮة و ﯾﻨﺴﯽ ﻋﺸﯿﮥ و ﻗﺎل ﻃﺎؤس ﻟﻮ ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪543 :‬‬‫ﻣﻮﻟﯽ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﺗﻘﯽ اﻟﱠﻠﻪ و ﯾﺆﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻟﺸﺪت إﻟﯿﻪ اﻟﻤﻄﺎﯾﺎ اﻣﺎ ﺳـﻨﺪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﺨﺎري ﭘﺲ در ان اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻻﺻﺒﺤﯽ اﻟﻤﻌﺮوف‬‫ﺑـﺎﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﺧﻮاﻫﺮزاده ﻣﺎﻟـﮏ واﻗﻊ ﺷـﺪه و ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﺜـﺎﻟﺐ ﻓﺨﯿﻤﻪ او ﺑﺮ ﻧـﺎﻇﺮ ﮐﺘﺐ رﺟﺎل ﻣﺨﻔﯽ و ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺣﻤﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺷﻌﯿﺐ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎء ﮔﻔﺘﻪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﺿﻌﯿﻒ و ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺪي ﻗﺎل اﺣﻤﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻫﻮ و اﺑﻮه ﯾﺴﺮﻗﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﺪوﻻﺑﯽ ﻓﯽ اﻟﻀﻌﻔﺎء ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻨﻀﺮ ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﻤﮥ اﻟﻤﺮوزي ﯾﻘﻮل ﮐﺬاب ﮐﺎن ﯾﺤﺪث ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻤﺴﺎﺋﻞ اﺑﻦ وﻫﺐ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﺣﺪﺛﻨﯽ أﺳﺎﻣﮥ ﺑﺼﺮي ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل‬‫اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﯾﺴﻮي ﻓﻠﺴﯿﻦ ﻓﻠﺴﯿﻦ ﻗﻠﺖ و ﺳﺎق ﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺪي ﺛﻼﺛﮥ اﺣﺎدﯾﺚ ﺛﻢ ﻗﺎل روي ﻋﻦ ﺧﺎﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﻏﺮاﺋﺐ ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻌﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ‬‫اﺣـﺪ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ اﻻﺻـﺒﺤﯽ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﯿﻪ و اﺧﯿﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ و‬‫ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ وردان و ﻋﻨﻪ خ م و اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻟﻘﺎﺿﯽ و ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻐﻮي و اﻣﻢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﻐﻔﻞ ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼﺪق و ﺿﻌﻔﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﺎت ﺳﻨﻪ ‪ 226‬و‬‫اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﯿﺜﻤﮥ ﻋﻨﻪ ﺻﺪوق ﺿﻌﯿﻒ اﻟﻌﻘﻞ ﻟﯿﺲ ﺑﺬاك ﯾﻌﻨﯽ اﻧﻪ ﻻ ﯾﺤﺴﻦ‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻻـ ﯾﻌﺮف ان ﯾﺆدﯾﻪ او ﯾﻘﺮأ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﮐﺘﺎﺑﻪ و ﻗﺎل ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟـﺢ ﻋﻨﻪ ﻫﻮ و اﺑﻮه ﺿـﻌﯿﻔﺎن و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﻮﻫﺎب ﺑﻦ ﻋﺼـﻤﻪ ﻋﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ أﺑﯽ ﯾﺤﯿﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ و اﺑـﻮه ﯾﺴـﺮﻗﺎن اﻟﺤـﺪﯾﺚ و ﻗـﺎل اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺠﻨﯿـﺪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻣﺨﻠـﻂ ﯾﮑـﺬب و ﻟﯿﺲ‬‫ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼﺪق و ﮐﺎن ﻣﻐﻔﻼ و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل ﻓﯽ ﻣﻮﺿﻊ آﺧﺮ ﻏﯿﺮ ﺛﻘﮥ و ﻗﺎل اﻟﻼﻟﮑﺎﺋﯽ ﺑﺎﻟﻎ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﯽ‬‫اﻟﮑﻼـم ﻋﻠﯿﻪ اﻟﯽ ان ﯾﻮّدي اﻟﯽ ﺗﺮﮐﻪ و ﻟﻌﻠﻪ ﺑﺎن ﻟﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﺒﻦ ﻟﻐﯿﺮه ﻷّن ﮐﻼم ﻫﺆﻻء ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺆل اﻟﯽ اﻧﻪ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي روي ﻋﻦ‬‫ﺧﺎﻟﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﻏﺮاﺋﺐ ﻻ ﯾﺘﺎﺑﻌﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺣﺪ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺪوﻻﺑﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﺳﻤﻌﺖ اﻟﻨﻀﺮ ﺑﻦ ﺳﻠﻤﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 388‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺮوزي ﯾﻘﻮل اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﮐـﺬاب ﮐـﺎن ﯾﺤـﺪث ﻋﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻤﺴﺎﺋﻞ اﺑﻦ وﻫﺐ و ﻗﺎل اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀـﻌﻔﺎء ﺛﻨﺎ أﺳﺎﻣـﮥ اﻟﺮﻗﺎق ﺑﺼـﺮي‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﯾﺴﻮي ﻓﻠﺴـﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻻ اﺧﺘﺎره ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ و ﻧﯿﺰ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﺣﮑﯽ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺧﺜﯿﻤﮥ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌﺒﺎﺳـﯽ ﺻﺎﺣﺐ اﻟﯿﻤﻦ ان اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ارﺗﺸـﯽ ﻣﻦ ﺗﺎﺟﺮ ﻋﺸﺮﯾﻦ دﯾﻨﺎرا ﺣﺘﯽ ﺑﺎع ﻟﻪ‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﻣﯿﺮ ﺛﻮﺑﺎ ﯾﺴﺎوي ﺧﻤﺴﯿﻦ ﺑﻤﺎﺋﮥ و ذﮐﺮه اﻻﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﺪﺧﻞ ﻓﻘﺎل ﮐﺎن ﯾﻨﺴﺐ ﻓﯽ اﻟﺨﻔﮥ و اﻟﻄﯿﺶ اﻟﯽ ﻣﺎ اﮐﺮه ذﮐﺮه ﻗﺎل و ﻗﺎل‬‫ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﺣﺎﺑﯿﻨﺎه ﻟﻠﺴـﻨﮥ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﺣﺰم ﻓﯽ اﻟﻤﺤﻠّﯽ ﻗﺎل اﺑﻮ اﻟﻔﺘﺢ اﻻزدي ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺳﯿﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ان اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﮐﺎن ﯾﻀﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ و‬‫ﻗﺮأت ﻋﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪544 :‬‬‫ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﻤﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ان ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻣﮑﯽ اﺧﺒﺮﻫﻢ ﮐﺘﺎﺑـﮥ اﻧـﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﻃﺎﻫﺮ اﻟﺴـﻠﻔﯽ اﻧﺎ اﺑﻮ ﻏﺎﻟﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ اﻟﺒﺎﻗﻼﻧﯽ اﻧﺎ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻏﺎﻟﺐ اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﺤﺴﻦ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ‬‫اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ و ﻫﻮ اﺣﺪ اﻻﺋﻤﮥ و ﮐﺎن اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﯾﺨﺼﻪ ﺑﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﺨﺺ ﺑﻪ وﻟﺪه ﻓﺬﮐﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﺣﮑﯽ ﻟﯽ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﺷﺒﯿﺐ ﻗﺎل ﺛﻢ‬‫ﺗﻮﻗﻒ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻗﺎل ﻓﻤﺎ زﻟﺖ ﺑﻌﺪ ذﻟﮏ ادارﯾﻪ ان ﯾﺤﮑﯽ ﻟﯽ اﻟﺤﮑﺎﯾﮥ ﺣﺘﯽ ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﯽ ﺳـﻠﻤﻪ ﺑﻦ ﺷﺒﯿﺐ ﺳﻤﻌﺖ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫اوﯾﺲ ﯾﻘﻮل رﺑﻤﺎ ﮐﻨﺖ اﺿﻊ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻻﻫﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ إذا اﺧﺘﻠﻔﻮا ﻓﯽ ﺷﯽء ﻓﯿﻤﺎ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻗﺎل اﻟﺒﺮﻗﺎﻧﯽ ﻗﻠﺖ ﻟﻠﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﻦ ﺣﮑﯽ ﻟﮏ ﻫﺬا ﻋﻦ‬‫ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﻮﺳـﯽ ﻗـﺎل اﻟﻮزﯾﺮ ﮐﺘﺒﺘﻬـﺎ ﻣﻦ ﮐﺘـﺎﺑﻪ و ﻗﺮأﺗﻬـﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑـﺎﻟﻮزﯾﺮ اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟﺠﻠﯿﻞ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻦ ﺣﻨﺰاﺑـﮥ ﻗﻠﺖ و ﻫـﺬا ﻫﻮ اﻟـﺬي ﺑﺎن‬‫ﻟﻠﻨﺴﺎﺋﯽ ﻣﻨﻪ ﺣﺘﯽ ﺗﺠّﻨﺐ ﺣﺪﯾﺜﻪ و اﻃﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﻓﯿﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘﮥ و ﻟﻌﻞ ﻫﺬا ﮐﺎن ﻣﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻓﯽ ﺷﺒﯿﺒﮥ ﺛﻢ اﻧﺼﻠﺢ و اﻣﺎ اﻟﺸﯿﺨﺎن ﻓﻼ ﯾﻈﻦ‬‫ﺑﻬﻤﺎ اﻧﻬﻤﺎ اﺧﺮﺟﺎ ﻋﻨﻪ اﻻ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ اﻟﺬي ﺷﺎرك ﻓﯿﻪ اﻟﺜﻘﺎت و ﻗﺪ اوﺿـﺤﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺷﺮﺣﯽ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﺨﺎري و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ‬‫و آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺣﺮﮐﺖ ﻣـﺬﺑﻮﺣﯽ ﻧﻤﻮده و در ﺻـﺪد ذب از ﺣﺮﯾﻢ اﯾﻦ ﮐﺬاب وﺿﺎع ﺑﺮآﻣﺪه ﺑﻄﻼﻧﺶ ﺑﺮ اﻫﻞ ﻧﻈﺮ ﻇﺎﻫﺮ‬‫و ﺑـﺎﻫﺮﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣـﺪارش اّوﻻـ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ اﺣﺘﻤـﺎل آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﯾـﺪ اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ در اﯾـﺎم ﺟﻮاﻧﯽ وﺿﻊ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽﻧﻤﻮد ﺑﻌـﺪ از ان‬‫ﺻﻼح اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺮد و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ اﺣﺘﻤﺎﻻت ﻣﻘﺒﻮل ﺷﻮد ﻫﯿـﭻ ﻣﻘﺪوﺣﯽ در ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﻨﺎي آن‬‫ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ﺑﺸـﯿﺨﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن از ﺣﺪﯾﺚ او ﺟﺰ ﺻـﺤﯿﺢ اﺧﺮاج ﻧﻪ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﻇﻦ را در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ اﯾﻦ‬‫ﻣﻘﺎم ﻣﺪﺧﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺴـﺒﺐ اﯾﻦ ﺣﺴﻦ ﻇﻦ ادﻋﺎي آﻧﮑﻪ ﺷـﯿﺨﯿﻦ از ﺣﺪﯾﺚ او ﺟﺰ ﺻﺤﯿﺢ اﺧﺮاج ﻧﻪ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻨﺎي ﻓﺎﺳﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﺪ‬‫و ﻣﺤﺾ رﺟﻢ و ﺗﺨﻤﯿﻦ ﮐﺎﺳـﺪﺳﺖ اﻣﺎ ادﻋﺎي اﯾﻀﺎح اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﺷـﺮح ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺨﺎري ﭘﺲ ﺣﺎﻟﺖ ﺳـﻘﯿﻤﻪاش ﺑﺮ‬‫ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ آن ﻣﺴـﺘﻮر ﻧﯿﺴﺖ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻘـﺪﻣﻪ ﻓﺘـﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اوﯾﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻦ‬‫ﻋـﺎﻣﺮ اﻻﺻـﺒﺤﯽ اﺑﻦ اﺧﺖ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ اﻟﺸـﯿﺨﺎن اﻻ اﻧﻬﻤﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﺜﺮا ﻣﻦ ﺗﺨﺮﯾـﺞ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻻ اﺧﺮج ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻣﻤﺎ ﯾﻨﻔﺮد ﺑﻪ‬‫ﺳﻮي ﺣﺪﯾﺜﯿﻦ و اﻣﺎ ﻣﺴﻠﻢ ﻓﺎﺧﺮج ﻟﻪ اﻗﻞ ﻣﻤﺎ اﺧﺮج ﻟﻪ اﻟﺒﺨﺎري و روي ﻟﻪ اﻟﺒﺎﻗﻮن ﺳﻮي اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﺎﻧﻪ اﻃﻠﻖ اﻟﻘﻮل ﺑﻀﻌﻔﻪ و روي ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ‬‫ﺑﻦ ﺷﺒﯿﺐ ﻣﺎ ﯾﻮﺟﺐ ﻃﺮح رواﯾﺘﻪ و اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﻗﻮل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﻘﺎل ﻣﺮة ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﮐﺎن ﯾﺴـﺮق اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻫﻮ و اﺑﻮه و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ‬‫ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼـﺪق و ﮐـﺎن ﻣﻐﻔﻼـ و ﻗﺎل اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻻ اﺧﺘﺎره ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺢ ﻗﻠﺖ و روﯾﻨﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﺑﺴﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ ان اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ اﺧﺮج ﻟﻪ اﺻﻮﻟﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪545 :‬‬‫اذن ﻟﻪ ان ﯾﻨﺘﻘﯽ ﻣﻨﻬﺎ و ان ﯾﻌﻠﻢ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺤـﺪث ﺑﻪ و ﯾﻌﺮض ﻋﻤﺎ ﺳﻮاه و ﻫﻮ ﻣﺸـﻌﺮ ﺑﺎن ﻣﺎ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻋﻨﻪ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺻـﺤﯿﺢ ﺣـﺪﯾﺜﻪ‬‫ﻻﻧﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﻦ اﺻﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻓﻼ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻣﻦ اﺟﻞ ﻣﺎ ﻗﺪح ﻓﯿﻪ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻏﯿﺮه اﻻ ان ﯾﺸﺎرﮐﻪ ﻏﯿﺮه‬‫ﻓﯿﻌﺘـﺒﺮ ﺑﻪ از ﻣﻼـﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻐﺮض ﺣﻤـﺎﯾﺖ ﺑﺨـﺎري ﺑﺴـﯿﺎري از اﻗـﻮال ﺟﺮح اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﮐﻪ ﺧـﻮد در‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ ذﮐﺮ ﮐﺮده درﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت از ذﮐﺮ آن اﻋﺮاض ﻧﻤﻮده و آﻧﭽﻪ ﻣـﺬﮐﻮر ﺳـﺎﺧﺘﻪ در ان ﻫﻢ ﮐﺎرﺑﻨـﺪ اﺟﻤﺎل ﺷـﺪه ﺗﺎ ﺑﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل‬‫ﻧـﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣـﺎﻫﺮ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﺸﻮد ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﭼﺴـﺎن اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ذﮐﺮ ﺗﻤﺎم ﮐﻼم ﻧﺴﺎﺋﯽ و رواﯾﺖ ﮐﺮدن او ﻗﺼﻪ اﻋﺘﺮاف اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 389‬از ‪431‬‬‫ﺑﻮﺿﻊ ﺧﻮد دل دزدﯾﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ از وﻗﺎﺣﺖ و ﺑﯿﺪﯾﻨﯽ او ﺧﺒﺮ ﻣﯽدﻫﺪ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت از ﺣﮑﺎﯾﺖ‬‫اﺧﺮاج اﺻﻮل ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﮔﻮﯾﺎ ﻣﻘﺼﻮد اﺑﻦ ﺣﺠﺮ از ﺟﻤﻠﻪ و ﻗﺪ اوﺿـﺤﺖ ذﻟﮏ ﻓﯽ ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺷـﺮﺣﯽ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ اوﻻ ﺻـﺤﺘﺶ ﻣﺴـﻠﻢ‬‫ﻧﯿﺴﺖ و اﮔﺮ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﺑﻌﺪ اﻟﻔﺮض اﺻﻼ درﯾﻦ ﺑﺎب ﻧﺎﻓﻊ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻨﻮاﻟﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ‬‫ﻧﻈﺮ از ﺿﻌﻒ ﻋﻘﻞ و ﺗﻐﻔﯿﻞ و ﺗﺨﻠﯿﻂ و ﮐﺬاﺑﯿﺖ و ارﺗﺸﺎء و وﺿﻊ ﺣﺪﯾﺚ و ﺳﺮﻗﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﭼﻨﺎن ﺟﺴﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬‫ﻣﻦ ﺑﺴـﺎ اوﻗـﺎت وﺿﻊ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﯽﮐﺮدم ﺑﺮاي اﻫﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ اﺧﺘﻼف ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ در ﭼﯿﺰي ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺧﻮدﻫﺎ ﺑﺎز اﺻﻮل ﭘﺮ ﻓﻀﻮل اﯾﻦ‬‫ﻇﻠﻮم ﺟﻬﻮل ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺧـﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده اﻫﻞ ﻋﻘﻮل ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و اﮔﺮ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﺻﻮرﺗﯽ ﺑﺮاي اﺧﺬ و اﺳـﺘﻔﺎده از ان اﺻﻮل ﭘﯿﺪا‬‫ﻫﻢ ﺷﻮد ﺧﻮد ﺻـﺎﺣﺐ اﺻﻮل ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﺛﻘـﺎت و ﻋـﺪول ﻣﺤﺴﻮب ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺑﻨﺎﭼﺎري در آﺧﺮ ﮐﻼم‬‫ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ و ﻋﻠﯽ ﻫﺬا ﻓﻼ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺸـﯽء ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺜﻪ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ اﻟﯽ آﺧﺮ ﻣﺎ ﻗﺎل ﻟﯿﮑﻦ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺪار آن ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﺣﺴﻦ ﻇﻦ و‬‫اﻋﺘﻤﺎد ﺑﺮ ﻓﻌﻞ ﺑﺨﺎرﯾﺴﺖ ﻻ ﻏﯿﺮ و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﻻ ﯾﺪﻓﻊ ﺑﻪ اﻟﻀـﯿﺮ و ﻻ ﯾﺠﻠﺐ ﺑﻪ اﻟﺨﯿﺮ و ﻋﯿﻨﯽ در ﺻﺪر ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري در ذﯾﻞ ﻓﺎﺋﺪه ﺳﺎﺑﻌﻪ ﺑﻌﺪ‬‫ﻋﺒـﺎرت ﺳـﺎﺑﻘﻪ ﮐﻪ در ﻗـﺪح ﻋﮑﺮﻣﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدﯾﻢ ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﻓﺎﻧﻪ اﻗﺮ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺎﻟﻮﺿﻊ ﮐﻤﺎ ﺣﮑﺎه اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻋﻦ‬‫ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﺷـﻌﯿﺐ ﻋﻨﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻻ ﯾﺴﺎوي ﻓﻠﺴـﯿﻦ ﻫﻮ و اﺑﻮه ﯾﺴـﺮﻗﺎن اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﻗﺎل اﻟﻨﻀـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻠﻤﻪ اﻟﻤﺮوزي ﻓﯿﻤﺎ ﺣﮑﺎه اﻟﺪوﻻﺑﯽ‬‫ﻋﻨﻪ ﮐﺬاب ﮐﺎن ﯾﺤﺪث ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻤﺴﺎﺋﻞ اﺑﻦ وﻫﺐ و ﺻـﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ اﻟﺘﺬﻫﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اوﯾﺲ ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ اﺑﻦ أﺑﯽ ﻋـﺎﻣﺮ اﻻﺻـﺒﺤﯽ اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻋﻦ ﺧﺎﻟﻪ ﻣﺎﻟﮏ و اﺧﯿﻪ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺤﻤﯿـﺪ و ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺑﻼـل و ﻋﻨﻪ خ م و اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ و زﻫﯿﺮ ﺑﻦ ﺣﺮب ﻗـﺎل اﺣﻤـﺪ ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻣﺤﻠﻪ اﻟﺼـﺪق و ﻗﺎل‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿﻌﯿﻒ ﺗﻮﻓﯽ ﺳﻨﮥ ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﻣﺎﺋﺘﯿﻦ و ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺠﺮاﺗﯽ در ﻗﺎﻧﻮن اﻟﻤﻮﺿﻮﻋﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻘﺪﻣﻪ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اوﯾﺲ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪546 :‬‬‫ﺑﻦ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻋـﺎﻣﺮ اﻻﺿـﺤﯽ اﺑﻦ اﺧﺖ ﻣﺎﻟـﮏ ﺑﻦ اﻧﺲ اﺣﺘـﺞ ﺑﻪ اﻟﺸـﯿﺨﺎن و روي ﻟﻪ اﻟﺒﺎﻗﻮن ﺳﻮي اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻓﺎﻧﻪ ﺿـﻌﻔﻪ و ﻗﯿﻞ ﮐﺎن‬‫ﻣﻐﻔﻼ و ﻗﯿﻞ ﯾﺴـﺮق و ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ إذا اﻧﻔﺮد اﻻ ﻓﯽ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﺒﺨﺎري و ﻧﯿﺰ درﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﻣﺎﻟﮏ ﻫﺎﻟﮏ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻗﻮادح ﻋﻈﯿﻤﻪ و ﻣﻄﺎﻋﻦ‬‫ﺟﺴـﯿﻤﻪ او ﮐﻪ اﻋﻈﻢ آن ﻧﺼﺐ و ﻋـﺪاوت اوﺳﺖ ﺑـﺎ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و دﯾﮕﺮ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠﻮات اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫ﺑﺘﻔﺼﯿﻞ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻤﺎﻣﺘﺮ در ﮐﺘﺎب اﺳﺘﻘﺼﺎء اﻻﻓﺤﺎم ﻣﺒﯿﻦ ﺷﺪه ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺳﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻘﺪوح و ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﺠﺮوح‬‫و ﻣﻮﻫﻮﻧﺴﺖ و ﻣﺘﻦ آن از ﺳـﻨﺪ ﻧﯿﺰ اوﻫﯽ و اوﻫﻦ و اﺿـﻌﻒ و اﻫﻮن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮ ﺳـﻘﻄﺎت ﺑﺎدﯾﻪ و ﺑﻄﻼت ﻣﺘﻌﺎدﯾﻪ آن ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺧﻮد‬‫ﭘﯽ ﻣﯽﺑﺮد و ﮐﻼـم ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ در اﻇﻬـﺎر ﻋﻮار و اﺑـﺎﻧﺖ ﺷـﻨﺎر آن ﻣﻮﮐﻮل ﺑﮑﺘـﺎب ﺷﻮارق اﻟﻨﺼﻮﺻـﺴﺖ ﻓﺎن ﻫﻨﺎك ﻣﺎ ﯾﺒﻬﺮ اﻟﻨﺎﻇﺮ ﻟا ﻠﺒﯿﺐ و‬‫ﯾﻘﻀﯽ ﻣﻨﻪ اﻟﻌﺠﺐ اﻟﻌﺠﯿﺐ‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺑﺨﺎري در ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ و ﺗﻨﺎﻗﺾ ﮔﻮﺋﯽ او در ﻧﻘﻞ ﺣﺪﯾﺚ‬‫و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ﻣﺘﺠﺮﺋﯿﻦ اﺳـﻼف ﺳﻨﯿﻪ در ﻣﯿﺪان وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﺗﺨﺮص و اﻧﺘﺤﺎل ﭘﺎ را ﻓﺮاﺗﺮ ﻧﻬﺎده درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع‬‫ذﮐﺮ ﺧﻮﺧﻪ را ﺑﺮاي اﻇﻬﺎر ﻓﻀـﯿﻠﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ از راه ﻣﺰﯾﺪ ﺟﺴﺎرت آن را ﺑﺒﺎب ﻣﺒﺪل ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺰﻋﻢ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﻣﻌﺎرﺿﻪ‬‫ﺗﺎّﻣﻪ ﺑﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب ﮐﻪ در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﺑﻮ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﯿﺎب ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ وارد ﺷﺪه ﺑﻨﻤﺎﯾﻨﺪ و اﺗﺒﺎع ﺳﺒﯿﻞ ﺧﺮق و ﻣﺠﻮن ﻧﻤﻮده در‬‫اﺣﺘﻘﺎب وزر و وﺑﺎل و ﻋﻘﺎب و ﻧﮑﺎل اﻓﺰاﯾﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﻀـﺮت ﺑﺨﺎري ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺎﺳﻨﺎد ﺧﻮد ﺑﺴﻮي‬‫اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻟﻔﻆ ﺧﻮﺧﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﻠﻮة آورده و ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻔﻆ ﺧﻮﺧﻪ ﺑﺎب را ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻧﻤﻮده و ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺎب اﻟﺨﻮﺧـﮥ و اﻟﻤﻤّﺮ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺴـﺠﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑـﺎز ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺮص و آز وﺳـﻌﺖ داﺋﺮه ﻓﻀـﻞ ﺷﺎﻫـﺪ ﻃﻨﺎز ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﻨﺎﻗﺐ از راه ﺟﺴﺎرت ﺳﺮاﺳـﺮ ﺧﺴﺎرت ﭼﻨﯿﻦ‬‫ﺳﺮاﯾﯿﺪه ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 390‬از ‪431‬‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺪوا اﻻﺑﻮاب اﻻ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨـﺎري درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣـﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ را ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ در ﮐﺘﺎب اﻟﺼـﻠﻮة ﺑﺎﺳـﻨﺎد ﺧﻮد ﺑﺴﻮي اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺑﻠﻔﻆ‬‫ﺧﻮﺧﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻮد از راه ﺗﺠﺎﺳـﺮ ﺑﻠﻔﻆ ﺑﺎب ﻣﺒـﺪل ﮐﺮده و آن را ﺑﻨﺤﻮ ﺗﻌﻠﯿﻖ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﯾﻦ ﺗﺼـﺮف و ﺗﺤﺮﯾﻒ او ﭼﻮن ﺧﯿﻠﯽ‬‫ﺷﻨﯿﻊ و ﻓﻈﯿﻊ ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﺑﻌﻀـﯽ از اوﻟﯿـﺎي ﺑﺨﺎري در ﭘﯽ اﺻـﻼﺣﺶ ﻓﺘﺎده ﺗﺤﺮﯾﻒ او را ﺣﻤﻞ ﺑﺮ ﻧﻘﻞ ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ ﻧﻤﻮده و او ﮐﻤﺎل ﺗﺴﻮﯾﻞ و‬‫ﺗﻠﻤﯿﻊ دادهاﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴﻘﻼﻧﯽ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻮﻟﻪ ﺑﺎب‬‫ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺳﺪوا اﻻﺑﻮاب اﻻ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻗﺎﻟﻪ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫وﺻـﻠﻪ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻓﯽ اﻟﺼـﻠﻮة ﺑﻠﻔﻆ ﺳـّﺪوا ﻋّﻨﯽ ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ ﻓﮑﺎﻧﻪ ذﮐﺮه ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤﺪة اﻟﻘﺎري ﮔﻔﺘﻪ أي ﻫﺬا ﺑﺎب ﻓﯽ ﺑﯿﺎن ﻗﻮل‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ آﺧﺮه ﻫﺬا وﺻﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ اﻟﺼﻠﻮة ﺑﻠﻔﻆ ﺳﺪوا ﻋﻨﯽ ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ و ﻫﺬا ﻫﻨﺎ ﻧﻘﻞ ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ و‬‫ﻟﻔﻈﻪ ﻓﯽ اﻟﺼﻠﻮة ﻓﯽ ﺑﺎب اﻟﺨﻮﺧﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪547 :‬‬‫و اﻟﻤﻤﺮ ﻓﯽ ﻟا ﻤﺴﺠﺪ و اﯾﻦ ﺗﺎوﯾﻞ ﺳﺮاﺳﺮ ﺗﺴﻮﯾﻞ ﮐﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ و ﻋﯿﻨﯽ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼن و ﻓﺴﺎدﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﻣﻨﺎﻓﯿﺴﺖ‬‫ﺑﺎ آن ﻫﻤﻪ ﻣﺒﺎﻟﻐﺎت و اﻏﺮاﻗﺎت ﮐﻪ اوﻟﯿﺎي ﺑﺨﺎري ﺑﺮاي او در اﺣﺘﯿﺎط ﻓﯽ اﻟﻨﻘﻞ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و او را در ذﮐﺮ اﺣﺎدﯾﺚ و رواﯾﺎت ﻋﻠﯽ ﻣﺎ‬‫ﻫﯽ ﻋﻠﯿﻪ و ﺗﻘـّﯿ ﺪ ﺑﺎﻟﻔﺎظ و ﺣﺮوف ﻧﺎﻗﻠﯿﻦ و رواة ﺑﻌﺮش ﺑﺮﯾﻦ ﻣﯽرﺳﺎﻧﻨـﺪ ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻇﺮ ﮐﻠﻤﺎﺗﻬﻢ و ﻣﺘﺘﺒﻊ ﺳـﻘﻄﺎﺗﻬﻢ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻋـﺬر‬‫ﻧﻘـﻞ ﺑـﺎﻟﻤﻌﻨﯽ در ﻣﺤّﻠﯽ ﺟـﺎري ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺎﻗﻞ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣـﺪﯾﺚ را ﻣﺤﻔﻮظ دارد و اﻟﻔﺎظ را ﺑﻨﺤﻮي ﻣﺒـﺪل ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺗﺒـﺪﯾﻞ آن‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮي در ﻣﻌـﺎﻧﯽ راه ﻧﯿﺎﺑـﺪ و ﺗﺼـﺮﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﺨـﺎري در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻧﻤﻮده ﺑﺮ ﺧﻼف اﯾﻦ وﺗﯿﺮه اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ او درﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺠﺎي ﺧﻮﺧﻪ ﺑﺎب‬‫آورده ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺧﻮﺧﻪ ﭼﯿﺰ دﯾﮕﺮﺳﺖ و ﺑـﺎب ﺷـﯽء آﺧﺮ و از ﺧﻮﺧﻪ ﺗـﺎ ﺑـﺎب ﻓﺮﻗﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺮ اﻃﻔﺎل و رﺑّﺎت اﻟﺤﺠﺎل ﻫﻢ ﭘﻮﺷـﯿﺪه‬‫ﻧﯿﺴﺖ ﻓﻀـﻼ ﻋﻦ ذوي اﻻﻟﺒﺎب ﻣﻦ اﻟﺮﺟﺎل و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺨﺎري در رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺗﺼـﺮف ﻗﺒﯿـﺢ و ﺗﺤﺮﯾﻒ ﻓﻀـﯿﺢ ﻧﻤﻮده‬‫ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ در رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧﺪري ﻧﯿﺰ ارﺗﮑﺎب ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﻨﯿﻊ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻓﻈﯿﻊ ﮐﺮده آﻧﻔﺎ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب ﻫﺠﺮة‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠﻌﻢ و اﺻـﺤﺎﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮواﯾﺖ اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري ﺑﻠﻔﻆ ﺧﻮﺧﻪ آورده ﻟﯿﮑﻦ در ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ در‬‫ﺑﺎب ﻗﻮل اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠﻌﻢ‬‫ﺳﺪوا اﻻﺑﻮاب اﻻ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫در ﻫﻤﯿﻦ رواﯾﺖ از راه ﺣﺮص و ﻫﻮي و ﺣﺐ ﻣﻮرث ﺻـﻤﻢ و ﻋﻤﯽ ﺑﺮ ﻟﻔـﻆ ﺧﻮﺧﻪ اﮐﺘﻔـﺎ ﻧﻮرزﯾـﺪه اﺑـﺪال آن ﺑﻠﻔـﻆ ﺑـﺎب ﺟـﺎﻟﺐ ﺗﺒﺎب‬‫ﻣﻨﺎﺳﺐ دﯾﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻋﺒﺪ ﻟا ﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﯽ اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﯽ ﺳﺎﻟﻢ اﺑﻮ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﺧﻄﺐ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻟﻨﺎس و ﻗﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮ ﻋﺒﺪا ﺑﯿﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺎﺧﺘﺎر ذﻟﮏ اﻟﻌﺒﺪ ﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻗﺎل‬‫ﻓﺒﮑﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻓﻌﺠﺒﻨﺎ ﻟﺒﮑﺎﺋﻪ ان ﯾﺨﺒﺮ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ ﻋﺒﺪ ﺧّﯿﺮ ﻓﮑﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻫﻮ اﻟﻤﺨّﯿﺮ و‬‫ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻨﺎ ﻓﻘﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ان ﻣﻦ اﻣّﻦ اﻟﻨﺎس ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺻﺤﺒﺘﻪ و ﻣﺎ ﻟﻪ اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺨﺬا ﺧﻠﯿﻼ ﻏﯿﺮ‬‫رﺑﯽ ﻻﺗﺨﺬت أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﺧﻠﯿﻼ و ﻟﮑﻦ اﺧﻮة اﻻﺳﻼم و ﻣﻮدﺗﻪ ﻻ ﯾﺒﻘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﺑﺎب اﻻﺳﺪ اﻻ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و ﺷﺮاح ﺑﺨﺎري اﮔﺮ ﭼﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﻬﺮه ﺳﮑﻮت ﺑﺮ ﻟﺐ زده در ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺻﻨﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ ﺑﺨﺎري ﻣﺘﻔﻮه ﺑﭽﯿﺰي ﻧﺸﺪهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﻗﺼﺎر أي ﺳﻌﯽ‬‫و ﮐـّﺪ و ﺣﻤـﺎد أي ﺟـﺪ و ﺟﻬـﺪﺷﺎن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑـﺎر اﯾﻦ ﺗﺒـﺪﯾﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺰوﯾﺮ را ﺑﺮ دﯾﮕﺮ روات اﻋﻨﯽ رﺟـﺎل ﺳـﻨﺪ ﺑﺨـﺎري‬‫اﻧﺪازﻧﺪ و ﺧﻮد ﺑﺨﺎري را از ارﺗﮑﺎب آن ﻣﺒﺮا ﺳﺎزﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ اﻫﻞ ﻋﻘﻮل و ﺗﺎرﮐﯿﻦ ﺟﻬﻞ و ﻏﻔﻮل و؟؟؟‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪548 :‬‬‫ﺗﺼـﺮﻓﺎت واﺿـﺤﻪ ﺑﺨـﺎري و اﻋﺘﺮاﻓـﺎت ﻻـﺋﺤﻪ اوﻟﯿﺎء او ﻣﺜﻞ اﺑﻦ دﺣﯿﻪ و ﻏﯿﺮه ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽداﻧﻨـﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 391‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﺎس ﺧﻮد ﺑﺨﺎري ارﺗﮑﺎب ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺧﻮﺧﻪ ﺑﺒﺎب ﻧﻤﻮده ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ در رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﺧﺪري ﺧﻮد ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﺷﺪه ﻓﺮﻗﯽ‬‫ﮐﻪ در ﻣﯿﺎﻧﺴﺖ ﻫﻤﯿﻨﺴﺖ ﮐﻪ در ﺑﺎب رواﯾﺖ ﻣﺴﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﺷﺮاح ﺑﺨﺎري ﺧﻮد اﻇﻬﺎر ﺗﺒﺪﯾﻞ و ﺗﺤﺮﯾﻒ او ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﻟﻮ ﺑﺘﺎوﯾﻞ‬‫ﻧﻘﻞ ﺑﺎﻟﻤﻌﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ و در ﺣﻖ رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧﺪري ﺣﺮﻓﯽ ﻧﺰده ﻣﺼـﻠﺤﺖ در ﺳﮑﻮت و ﺻﻤﻮت دﯾﺪهاﻧﺪ و ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﻔﺎد‬‫ﺧﻮرده ﺑﯿﻨﺎناﻧـﺪ در ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺴـﯽ* واﻗﻔﻨﺪ از ﮐﺎر و ﺑﺎر ﻫﺮ ﮐﺴـﯽ* ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﺑﺮ ﻧﺎﻗﺪان رﺟﺎل و ﻋﺎرﻓﺎن اﺣﻮال ﻇﺎﻫﺮ و آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ و‬‫ﺗﺪﻟﯿﺲ و ﺗﻠﺒﯿﺲ ﺣﻀـﺮت ﺑﺨﺎري در ﻣﺜﻞ اﯾﻦ اﺧﺒﺎر ﻣﺼـﻨﻮﻋﻪ و اﺣﺎدﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﮐﺎﻟﺸﻤﺲ ﻓﯽ راﺑﻌﮥ اﻟﻨﻬﺎر و ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﻨﺪ‬‫ﺑﺨـﺎري ﮐﻪ در ﮐﺘـﺎب اﻟﻤﻨـﺎﻗﺐ آورده و ﺑـﺂن رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري ﺑﺘﺤﺮﯾﻒ و ﺗﺒـﺪﯾﻞ اﺧﺮاج ﻧﻤﻮده ﻧﯿﺰ ﻣﺜﻞ ﺳـﻨﺪﯾﻦ‬‫ﺳﺎﺑﻘﯿﻦ ﻣﺠﺮوح و ﻣﻘـﺪوح ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ در ان ﻓﻠﯿـﺢ واﻗﻌﺸـﺪه و ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻐﻤﻮز و ﻣﺜﻠﻮب و ﻣﻬﻤﻮز ﺑﻮدﻧﺶ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻗﻮال ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ‬‫ﻇﺎﻫﺮ و ﻣﺴﺘﺒﯿﻨﺴﺖ ﻧﺴﺎﺋﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻀﻌﻔﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻣﺪﻧﯽ و ذﻫﺒﯽ در ﮐﺎﺷﻒ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻌﺪوي‬‫ﻣﻮﻻﻫﻢ اﻟﻤـﺪﻧﯽ ﻋﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺮث و ﺿـﻤﺮة ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻧﺎﻓﻊ و ﻋﺪة و ﻋﻨﻪ اﺑﻨﻪ ﻣﺤﻤﺪ و اﺑﻮ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻟﺰﻫﺮاﻧﯽ و ﺧﻠﻖ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻮ‬‫ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي ﻣﺎت ﺳﻨﻪ ‪ 168‬و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺪﻧﯽ ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ و ﻋﺪة اﺣﺘﺠﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺤﯿﻦ‬‫و ﻗﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ در ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻦ ﻣﺼﺮف ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ‬‫اﺣﻤﺪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺛﻠﺜﮥ ﯾﺘﻘﯽ ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻣﺼـﺮف و اﯾﻮب ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ و ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﻠﺖ ﻻﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻤﻦ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﻫﺬا ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺘﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣﺪرك و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﻤﺪﻧﯽ اﺣﺪ اﻟﻌﻠﻤﺎء اﻟﮑﺒﺎر ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ‬‫و اﻟﺰﻫﺮي و ﻋﺪة اﺣﺘﺠﺎﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﯿﺤﯿﻦ و ﻗﺪ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ و اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻗﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﺳﻤﻌﺖ ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ‬‫ﺳﻤﻌﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﻓﻠﯿـﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻟﯿﺲ ﺑﺜﻘـﮥ و ﻻـ اﺑﻨﻪ ﺛﻢ ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﮐﺎن اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﯾﺤﻤﻞ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻓﻠﯿـﺢ و روي‬‫ﻋﺜﻤـﺎن ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﺎ اﻗﺮﺑﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ و روي ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻪ و ﻗﺎل ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺳـﻤﻌﺖ اﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﯾﻘﻮل ﺛﻠﺜـﮥ ﯾﺘﻘﯽ ﺣﺪﯾﺜﻬﻢ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﮥ ﺑﻦ ﻣﺼـﺮف و اﯾﻮب ﺑﻦ ﻋﺘﺒﮥ و ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﻗﻠﺖ ﻟﻪ ﻣﻤﻦ ﺳـﻤﻌﺖ ﻫﺬا ﻗﺎل ﻣﻦ ﻣﻈﻔﺮ‬‫ﺑﻦ ﻣﺪرك و ﮐﻨﺖ اﺧﺬ ﻋﻨﻪ ﻫﺬا اﻟﺸﺄن ﻗﻠﺖ ﻣﻈﻔﺮ ﻫﻮ اﺑﻮ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻦ ﺣﻔﺎظ ﺑﻐﺪاد ﻣﻦ ﻃﺒﻘﮥ ﻋّﻔﺎن و روي ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﺑﻦ ﺻﺎﻟﺢ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪549 :‬‬‫ﻓﻠﯿﺢ ﺿـﻌﯿﻒ و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﯾﻬﻢ و إن ﮐﺎن ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼﺪق و اﺻﻌﺐ ﻣﺎ رﻣﯽ ﺑﻪ ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﺘﻬﻤﻪ ﻻﻧﻪ‬‫ﮐﺎن ﯾﺘﻨﺎول ﻣﻦ اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﻠﺖ ﻗﺪ اﻋﺘﻤﺪ اﺑﻮ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﻠﯿﺤﺎﻓﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺤﺪﯾﺚ‬‫ان ﻓﯽ اﻟﺠﻨﮥ ﻣﺎﺋﮥ درﺟﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻞ ﻓﯿﮑﻢ اﺣﺪ ﻟﻢ ﯾﻘﺎرف اﻟﻠﯿﻠﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ إذا ﺳﺠﺪ اﻣﮑﻦ ﺟﺒﻬﺘﻪ و اﻧﻔﻪ ﻣﻦ اﻻرض‬‫ﺻﺤﺤﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي و‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﯾﺨﺎﻟﻒ اﻟﻄﺮﯾﻖ ﯾﻮم اﻟﻌﯿـﺪ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻃﻮاﻟﮥ ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﯾﺴﺎر ﻋﻦ أﺑﯽ ﻫﺮﯾﺮه ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﺗﻌﻠﻢ ﻋﻠﻤﺎ ﻣﻤﺎ ﯾﺒﺘﻐﯽ ﺑﻪ وﺟﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻻ ﯾﺴﺘﻌﻤﻠﻪ اﻻ ﻟﯿﺼﯿﺐ ﺑﻪ ﻋﺮﺿﺎ ﻣﻦ ﻋﺮض اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻟﻢ ﯾﺠﺪ ﻋﺮف اﻟﺠﻨﮥ‬‫و ﻗﺎل اﺑﻮ داود ﻻ ﯾﺤﺘـﺞ ﺑﻔﻠﯿـﺢ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺨﺘﻠﻔﻮن ﻓﯿﻪ و ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ ﺛﻤﺎن و ﺳﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در‬‫ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﻋﺜﻤﺎن اﻟﺪاري ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻣﺎ اﻗﺮﺑﻪ ﻣﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ و ﻗﺎل اﻟﺪوري ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻻ ﯾﺤﺘﺞ‬‫ﺑﺤـﺪﯾﺜﻪ و ﻫﻮ دون اﻟـﺪراوردي و ﻗـﺎل اﺑﻮ ﺣـﺎﺗﻢ ﻟﯿﺲ ﺑﻘﻮي و ﻗـﺎل اﻻـﺟﺮي ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ داود اﺑﻠﻐﮏ ان ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﮐﺎن ﯾﻘﺸـﻌّﺮ ﻣﻦ‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻓﻠﯿـﺢ ﻗـﺎل ﺑﻠﻐﻨﯽ ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻗـﺎل ﮐﺎن اﺑﻮ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻈﻔﺮ ﺑﻦ ﻣـﺪرك ﯾﺘﮑﻠﻢ ﻓﯽ ﻓﻠﯿـﺢ ﻗﺎل اﺑﻮ ﮐﺎﻣﻞ ﮐﺎﻧﻮا ﯾﺮون اﻧﻪ ﯾﺘﻨﺎول‬‫رﺟـﺎل اﻟﺰﻫﺮي ﻗـﺎل اﺑﻮ داود و ﻫـﺬا ﺧﻄﺄ ﻫﻮ ﯾﺘﻨﺎول رﺟﺎل ﻣﺎﻟﮏ و ﻗﺎل اﻻﺟﺮي ﻗﻠﺖ ﻻﺑﯽ داود ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﯿـﺪ اﻟﱠﻠﻪ و اﺑﻦ‬‫ﻋﻘﯿﻞ و ﻓﻠﯿﺢ ﻻ ﯾﺤﺘﺞ ﺑﺤﺪﯾﺜﻬﻢ ﻗﺎل ﺻﺪق و ﻗﺎل اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ ﺿﻌﯿﻒ و ﻗﺎل ﻣﺮة ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻘﻮي و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 392‬از ‪431‬‬‫ﻗﺎل اﻟﺤﺎﮐﻢ اﺑﻮ اﺣﻤـﺪ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻟﻤﺘﯿﻦ ﻋﻨﺪﻫﻢ و ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺨﺘﻠﻔﻮن ﻓﯿﻪ و ﻟﯿﺲ ﺑﻪ ﺑﺎس و ﻗﺎل اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﯽ ﮐﺎن‬‫ﻓﻠﯿﺢ و اﺧﻮه ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺿﻌﯿﻔﯿﻦ و ﻗﺎل اﻟﺒﺮﻗﯽ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ ﺿﻌﯿﻒ و ﻫﻢ ﯾﮑﺘﺒﻮن ﺣﺪﯾﺜﻪ و ﯾﺸﺘﻬﻮﻧﻪ و ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼﺪق‬‫و ﯾﻬﻢ و ﻧﯿﺰ ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺎل اﻟﺮﻣﻠﯽ ﻋﻦ داود ﻟﯿﺲ ﺑﺸـﯽء و ﻗﺎل اﻟﻄﺒﺮي وﻟّﺎه اﻟﻤﻨﺼﻮر ﻋﻠﯽ اﻟﺼﺪﻗﺎت ﻻﻧﻪ‬‫ﮐـﺎن اﺷـﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ ﻟﻤـﺎ ﻃﻠﺐ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻗـﺎل اﺑﻦ اﻟﻘﻄﺎن اﺻـﻌﺐ ﻣﺎ رﻣﯽ ﺑﻪ ﻣﺎ روي ﻋﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ‬‫ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻧﺘﻬﻤﻪ ﻻﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻨﺎول اﺻﺤﺎب اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﺬا ذﮐﺮ ﻫﺬا ﻫﮑﺬا اﺑﻦ اﻟﻘﻄﺎن ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺒﯿﺎن‬‫ﻟﻪ و ﻫﻮ ﻣﻦ اﻟﺘﺼﺤﯿﻒ اﻟﺸﻨﯿﻊ اﻟﺬي وﻗﻊ ﻟﻪ و اﻟﺼﻮاب ﻣﺎ ﺗﻘﺪم ﺛﻢ رأﯾﺘﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﺎ ﻧﻘﻞ اﺑﻦ اﻟﻘﻄﺎن ﻓﯽ رﺟﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻟﻠﺴﺎﺟﯽ ﻓﺎﻟﻮﻫﻢ ﻣﻨﻪ و‬‫ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺨﺰاﻋﯽ او اﻻﺳـﻠﻤﯽ اﺑﻮ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤﺪﻧﯽ و ﯾﻘﺎل اﺳﻤﻪ ﻋﺒﺪ اﻟﻤﻠﮏ و ﻓﻠﯿﺢ ﻟﻘﺐ‬‫ﻣﺸﻬﻮر ﻣﻦ ﻃﺒﻘﮥ ﻣﺎﻟﮏ اﺣﺘﺞ ﺑﻪ اﻟﺒﺨﺎري و اﺻﺤﺎب اﻟﺴﻨﻦ و روي ﻟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﺣﺪﯾﺜﺎ واﺣﺪا و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ اﻻﻓﮏ و ﺿﻌﻔﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻮ داود و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪550 :‬‬‫ﻗﺎل اﻟﺴﺎﺟﯽ ﻫﻮ ﻣﻦ اﻫﻞ اﻟﺼـﺪق و ﮐﺎن ﯾﻬﻢ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﯾﺨﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ و ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي ﻟﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺻﺎﻟﺤـﮥ ﻣﺴـﺘﻘﯿﻤﮥ و‬‫ﻏﺮاﺋﺐ و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ ﻗﻠﺖ ﻟﻢ ﯾﻌﺘﻤﺪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺒﺨﺎري اﻋﺘﻤﺎده ﻋﻠﯽ ﻣﺎﻟﮏ و اﺑﻦ ﻋﯿﯿﻨﮥ و اﻗﺮاﻧﻬﻤﺎ و اﻧﻤﺎ اﺧﺮج ﻟﻪ اﺣﺎدﯾﺚ اﮐﺜﺮﻫﺎ ﻓﯽ‬‫اﻟﻤﺘﺎﺑﻌﺎت و ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻓﯽ اﻟﺮﻗﺎﺋﻖ و ﺻـﻔﯽ اﻟـﺪﯾﻦ اﻟﺨﺰرﺟﯽ در ﻣﺨﺘﺼـﺮ ﺗـﺬﻫﯿﺐ ﺗﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻠﯿﺢ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻻﺳـﻠﻤﯽ او اﻟﺨﺰاﻋﯽ اﺑﻮ‬‫ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻤـﺪﻧﯽ اﺣـﺪ اﺋﻤـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ اﻟﻤﺴـﯿﺐ و ﻧﺎﻓﻊ و اﻟﺰﻫﺮي و ﻋﻨﻪ اﺑﻦ وﻫﺐ و اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘﺪي و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و ﺧﻠﻖ ﺿـﻌﻔﻪ‬‫اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻣﻌﯿﻦ و اﺑﻮ ﺣﺎﺗﻢ ﻟﯿﺲ ﺑﻘﻮي و ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋـﺪي اﻋﺘﻤﺪه اﻟﺒﺨﺎري و ﻫﻮ ﻋﻨﺪي ﻻ ﺑﺎس ﺑﻪ ﻗﺎل ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻣﺎت ﺳـﻨﮥ‬‫ﺛﻤـﺎن و ﺳـﺘﯿﻦ و ﻣﺎﺋـﮥ ﻟﻪ ﻓﯽ )م( ﻓﺮد ﺣـﺪﯾﺚ و از ﻏﺮاﺋﺐ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨـﺎري ﻫﻤﯿﻦ رواﯾﺖ ﻣﺴـﻨﺪه ﺑﺴﻮي اﺑﻮ ﺳـﻌﯿﺪ ﺧـﺪري را ﺑـﺎ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳﺨﯿﻒ اﻋﻨﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺧﻮﺧﻪ ﺑﺒﺎب در ﮐﺘﺎب اﻟﺼﻠﻮة ﺑﺎب اﻟﺨﻮﺧﮥ و اﻟﻤﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﻧﯿﺰ آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﻗﺎل ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﺧﻄﺐ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺧّﯿﺮ ﻋﺒﺪا ﺑﯿﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺎﺧﺘﺎر ﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﺒﮑﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﻘﻠﺖ‬‫ﻓﯽ ﻧﻔﺴـﯽ ﻣﺎ ﯾﺒﮑﯽ ﻫﺬا اﻟﺸـﯿﺦ ان ﯾﮑﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﺧّﯿﺮ ﻋﺒﺪا ﺑﯿﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺎﺧﺘﺎر ﻣﺎ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻓﮑﺎن رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻫﻮ اﻟﻌﺒـﺪ و ﮐـﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ اﻋﻠﻤﻨـﺎ ﻓﻘﺎل ﯾﺎ أﺑﺎ ﺑﮑﺮ ﻻ ﺗﺒﮏ ان اﻣّﻦ اﻟﻨﺎس ﻋﻠّﯽ ﻓﯽ ﺻـﺤﺒﺘﻪ و ﻣﺎﻟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﻣﺘﺨـﺬا ﺧﻠﯿﻼ ﻣﻦ اﻣﺘﯽ‬‫ﻻﺗﺨﺬت اﺑﺎ ﺑﮑﺮ و ﻟﮑﻦ اﺧﻮة اﻻﺳﻼم و ﻣﻮدﺗﻪ ﻻ ﯾﺒﻘﯿﻦ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ ﺑﺎب اﻻ ﺳّﺪ اﻻ ﺑﺎب أﺑﯽ ﺑﮑﺮ‬‫و اﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﺑﺨﺎري ﻫﻢ ﻣﺜﻞ اﺳﺎﻧﯿـﺪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﻣﺪار آن ﺑﺮ ﻓﻠﯿﺤﺴﺖ و ﻗﺪح و ﺟﺮح او ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ آﻧﻔﺎ‬‫ﺷﻨﯿﺪي و ﺛﺎﻧﯿﺎ ازﯾﻦ ﺳـﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ را ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ از ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ رواﯾﺖ ﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻏﻠﻂ ﻣﺤﺾ و‬‫ﺧﻄﺎي واﺿـﺤﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ اوﻟﯿﺎي ﺑﺨﺎري دﺳﺖﭘﺎﭼﻪ ﺷـﺪه در ﭘﯽ اﺻـﻼح آن اﻓﺘﺎدهاﻧـﺪ و ﻃﺮق ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ درﯾﻦ ﺑﺎب اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده‬‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻤﻔﺎد و ﻟﻦ ﯾﺼﻠﺢ اﻟﻌﻄﺎر ﻣﺎ اﻓﺴﺪ اﻟﺪﻫﺮ اﺻﻼح اﯾﻦ ﻓﺴﺎد ﺑﻐﯿﺮ اﻋﺘﺮاف ﺧﻄﺎ و ﻏﻠﻂ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺸﺪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در‬‫ذﮐﺮ آن اﺣـﺎدﯾﺚ ﺑﺨـﺎري ﮐﻪ ﻣﺤﻞ اﻋﺘﺮاض و اﯾﺮاد و ﺗﻌﻘﺐ و اﻧﺘﻘﺎد دارﻗﻄﻨﯽ و دﯾﮕﺮ ﻧﻘﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻟﺮاﺑﻊ ﻗﺎل ﻟا ﺒﺨﺎري‬‫ﺑﺎب اﻟﺨﻮﺧﮥ و اﻟﻤﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﻤﺴﺠﺪ‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﺛﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﻫﻮ اﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﺧﻄﺐ‬‫اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻘﺎل ان اﻟﱠﻠﻪ ﺧﯿﺮ ﻋﺒﺪا ﺑﯿﻦ اﻟﺪﻧﯿﺎ و ﺑﯿﻦ ﻣﺎ ﻋﻨﺪه ﻓﺎﺧﺘﺎر ﻣﺎ ﻋﻨﺪه‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻫﺬا اﻟﺴﯿﺎق ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪551 :‬‬‫ﻣﺤﻔﻮظ و اﺧﺘﻠﻒ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻠﯿـﺢ ﻓﺮواه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﻫﮑﺬا و ﺗﺎﺑﻌﻪ اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﺤﺮاﻧﯽ و رواه ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر و ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 393‬از ‪431‬‬‫ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﺆدب و اﺑﻮ داود اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ و ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﻗﻠﺖ اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﺳـﻌﯿﺪ و اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ ﻋﻦ ﯾﻮﻧﺲ و اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﻟﻄﯿﺎﻟﺴـﯽ و رواه اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘﺪي ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و ﻟﻢ ﯾﺬﮐﺮ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻣﻨﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﻬﺬه ﺛﻠﺜﮥ اوﺟﻪ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﻓﺎﻣﺎ رواﯾﮥ‬‫أﺑﯽ ﻋﺎﻣﺮ ﻓﯿﻤﮑﻦ ردﻫﺎ اﻟﯽ رواﯾﮥ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺎن ﯾﮑﻮن اﻗﺘﺼﺮ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ اﺣﺪ ﺷﯿﺤﯽ ﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ دون اﻵﺧﺮ و ﻗﺪ رواه ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ‬‫اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻨﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﺣﺪث ﺑﻪ اﻟﻘﻌﻨﺒﯽ ﻓﯽ اﻟﻤﻮﻃﺄ ﻋﻨﻪ و ﺗﺎﺑﻌﻪ ﺟﻤﺎﻋﮥ ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﺧﺎرج اﻟﻤﻮﻃﺄ و اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺒﺨﺎري اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ اوﯾﺲ‬‫ﻋﻦ ﻣﺎﻟﮏ ﻓﯽ اﻟﻬﺠﺮة ﻟﮑﻨﻪ اﻗﺘﺼـﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﺣﺴﺐ و اﻣﺎ رواﯾﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﻓﻮﻫﻢ ﻻﻧﻪ ﺻـﯿﺮ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺷﯿﺨﺎ ﻟﻌﺒﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ رﻓﯿﻘﻪ ﻓﯽ رواﯾﮥ ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ و ﯾﻤﮑﻦ ان ﯾﮑﻮن اﻟﻮاو ﺳﻘﻄﺖ ﻗﺒﻞ ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻦ ﯾﺴﺮ و ﻗﺪ ﺻﺮح ﺑﺬﻟﮏ اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯿﻤﺎ رواه‬‫اﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﻟﺴـﮑﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻓﯽ زواﺋﺪه ﻓﯽ اﻟﺼﺤﯿﺢ ﻗﺎل اﻧﺎ اﻟﻔﺮﯾﺮي ﻗﺎل ﻗﺎل اﻟﺒﺨﺎري ﻫﮑﺬا رواه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ و ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻮاو اﻟﻌﻄﻒ ﻓﻘﺪ اﻓﺼﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﺑﺎن ﺷﯿﺨﻪ ﺳﻘﻄﺖ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﻮاو ﻣﻦ ﻫﺬا اﻟﺴﯿﺎق و ان ﻣﻦ اﺳﻘﺎﻃﻬﺎ‬‫ﻧﺸﺄ ﻫـﺬا اﻟﻮﻫﻢ و إذا رﺟﻌﻨﺎ اﻟﯽ اﻻﻧﺼﺎف ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﻫـﺬه ﻋﻠـﮥ ﻗﺎدﺣﮥ ﻣﻊ ﻫﺬا اﻻﯾﻀﺎح و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﻓﺘﺢ اﻟﺒﺎري در ﺷـﺮح‬‫اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ )ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ( ﻫﮑﺬا ﻓﯽ اﮐﺜﺮ اﻟﺮواﯾﺎت و ﺳﻘﻂ ﻣﻦ رواﯾﮥ اﻻﺿﯿﻠﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ زﯾﺪ ذﮐﺮ ﺑﺴﺮ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻓﺼﺎر ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻫﻮ ﺻـﺤﯿﺢ ﻓﯽ ﻧﻔﺲ اﻻﻣﺮ ﻟﮑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﻧﻤﺎ ﺣﺪث ﺑﻪ ﮐﺎﻟﺬي وﻗﻊ ﻓﯽ ﺑﻘﯿﮥ‬‫اﻟﺮواﯾﺎت ﻓﻘﺪ ﻧﻘﻞ اﺑﻦ اﻟﺴـﮑﻦ ﻋﻦ اﻟﻔﺮﯾﺮي ﻋﻦ اﻟﺒﺨﺎري اﻧﻪ ﻗﺎل ﻫﮑﺬا ﺣﺪث ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻨﺎن و ﻫﻮ ﺧﻄﺄ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ‬‫و ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻮاو اﻟﻌﻄﻒ ﻓﻌﻠﯽ ﻫﺬا ﯾﮑﻮن اﺑﻮ اﻟﻨﻀـﺮ ﺳﻤﻌﻪ ﻣﻦ ﺷﯿﺨﯿﻦ ﺣﺪﺛﻪ ﮐﻞ ﻣﻨﻬﻤﺎ ﺑﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و ﻗﺪ رواه ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﺑﺴﺮ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪552 :‬‬‫ﺗﺎﺑﻌﻪ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ اﺧﺮﺟﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﻦ أﺑﯽ ﺷﯿﺒﮥ ﻋﻨﻪ و رواه اﺑﻮ ﻋﺎﻣﺮ اﻟﻌﻘﺪي ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﺑﺴﺮ وﺣﺪه اﺧﺮﺟﻪ‬‫اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻓﯽ ﻣﻨـﺎﻗﺐ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻓﮑـﺎن ﻓﻠﯿﺤﺎ ﮐﺎن ﯾﺠﻤﻌﻬﻤﺎ ﻣّﺮة و ﯾﻘﺘﺼـﺮ ﻣﺮة ﻋﻠﯽ اﺣـﺪﻫﻤﺎ و ﻗـﺪ رواه ﻣﺎﻟﮏ و ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ‬‫وﺣﺪه ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ اﺧﺮﺟﻪ اﻟﻤﺼـﻨﻒ اﯾﻀﺎ ﻓﯽ اﻟﻬﺠﺮة و ﻫﺬا ﻣﻤﺎ ﯾﻘﻮي ان اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻨﺪ أﺑﯽ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﺷﯿﺨﯿﻦ و ﻟﻢ ﯾﺒﻖ اﻻ ان ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن اﺧﻄﺄ ﻓﯽ ﺣـﺬف اﻟﻮاو اﻟﻌﺎﻃﻔـﮥ ﻣﻊ اﺣﺘﻤﺎل ان ﯾﮑﻮن اﻟﺨﻄﺄ ﻣﻦ ﻓﻠﯿـﺢ ﺣﺎل ﺗﺤـﺪﯾﺜﻪ ﻟﻪ ﺑﻪ و ﯾﺆﯾـﺪ ﻫـﺬا اﻻﺣﺘﻤﺎل ان اﻟﻤﻌﺎﻓﯽ ﺑﻦ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن اﻟﺤﺮاﻧﯽ رواه ﻋﻦ ﻓﻠﯿـﺢ ﮐﺮواﯾـﮥ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن و ﻗﺪ ﻧّﺒﻪ اﻟﻤﺼـﻨﻒ ﻋﻠﯽ ان ﺣﺬف اﻟﻮاو ﺧﻄﺄ ﻓﻠﻢ ﯾﺒﻖ ﻟﻼﻋﺘﺮاض ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺒﯿﻞ ﻗﺎل‬‫اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ رواﯾـﮥ ﻣﻦ رواه ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪ ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻔﻮﻇـﮥ و ﻋﯿﻨﯽ در ﻋﻤـﺪة اﻟﻘﺎري در ﺷـﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮔﻔﺘﻪ )ذﮐﺮ‬‫ﻟﻄﺎﺋﻒ اﺳـﻨﺎده( ﻓﯿﻪ اﻟﺘﺤـﺪﯾﺚ ﺑﺼـﯿﻐﮥ اﻟﺠﻤﻊ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ ﻣﻮاﺿﻊ و ﻓﯿﻪ اﻟﻌﻨﻌﻨﮥ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ ﻣﻮاﺿﻊ و ﻓﯿﻪ اﻟﻘﻮل ﻓﯽ ﺛﻼﺛﮥ ﻣﻮاﺿﻊ و ﻓﯿﻪ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻫﮑﺬا ﻓﯽ اﮐﺜﺮ اﻟﺮواﯾﺎت و ﺳﻘﻂ ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻻﺻﯿﻠﯽ ﻋﻦ أﺑﯽ زﯾﺪ ذﮐﺮ ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﻓﺼﺎر ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻗﺎل اﻟﮑﺮﻣﺎﻧﯽ وﻗﻊ ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﻨﺴﺦ اﺑﻮ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و ﻓﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻓﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﻋﻦ ﺑﺴﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻊ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﺑﻮاو اﻟﻌﻄﻒ و ﻓﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ اﺑﻮ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﻋﻦ‬‫ﺑﺴـﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﺪون اﻟﻮاو ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻗﻠﺖ ﻗﺎل اﺑﻦ اﻟﺴـﮑﻦ ﻋﻦ اﻟﻔﺮﺑﺮي ﻗﺎل ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻫﮑﺬا رواه ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀـﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻫﻮ ﺧﻄﺄ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ و ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻮاو اﻟﻌﻄﻒ و ﮐﺬا‬‫اﺧﺮﺟﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻋﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮر ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ و ﺑﺴﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ ﺟﻤﯿﻌﺎ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ و رواه ﻋﻦ ﻓﻠﯿﺢ ﮐﺮواﯾﮥ ﺳﻌﯿﺪ‬‫ﺑﻦ ﯾﻮﻧﺲ ﺑﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ أﺑﯽ ﺷـﯿﺒﮥ و رواﯾـﮥ أﺑﯽ زﯾـﺪ اﻟﻤﺮوزي ﻓﯽ ﺻـﺤﯿﺢ اﻟﺒﺨﺎري ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ‬‫اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳﻌﯿﺪ و رواه اﻟﺒﺨﺎري ﻓﯽ ﻓﻀﻞ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺎﻣﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻓﻠﯿﺢ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺳﺎﻟﻢ‬‫ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ و ﻓﯽ ﻫﺠﺮة اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺣﺪﺛﻨﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﻨﻀﺮ ﻋﻦ‬‫ﻋﺒﯿﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﯿﻦ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻠﻔﻆ ان ﯾﺆﺗﯿﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ زﻫﺮة اﻟﺪﻧﯿﺎ ﻣﺎ ﺷﺎء و ﻓﯿﻪ ﻓﺒﮑﯽ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻗﺎل ﻓﺪﯾﻨﺎك ﺑﺂﺑﺎﺋﻨﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 394‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪553 :‬‬‫و اﻣﻬﺎﺗﻨﺎ و ﮐـﺬا رواه ﻣﺎﻟﮏ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﺴـﻠﻤﮥ و اﺑﻦ وﻫﺐ و ﻣﻌﻦ و ﻣﻄﺮف و اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﻃﻬﻤﺎن و ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ و ﻋﺒﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ‬‫ﺑﻦ ﯾﺤﯿﯽ ﻗﺎل اﻟﺪارﻗﻄﻨﯽ‬‫و ﻟﻢ اره ﻓﯽ ﻟا ﻤﻮﻃـﺄ اﻻـ ﻓﯽ ﮐﺘـﺎب اﻟﺠـﺎﻣﻊ ﻟﻠﻘﻌﻨﺒﯽ و ﻟﻢ ﯾـﺬﮐﺮه ﻓﯽ اﻟﻤﻮﻃـﺄ ﻏﯿﺮه و ﻣﻦ ﺗﺎﺑﻌﻪ ﻓﺎﻧﻤﺎ رواه ﻓﯽ ﻏﯿﺮ اﻟﻤﻮﻃﺄ و اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻋﻠﻢ‬‫ﻗﻠﺖ و ﮐﺎن ﻫـﺬا اﻻﺧﺘﻼف اﻧﻤﺎ اﺗﯽ ﻣﻦ ﻓﻠﯿـﺢ ﻻن اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﺣـﺪﯾﺜﻪ و ﻋﻠﯿﻪ ﯾـﺪور و ﻫﻮ ﻋﻨﺪ ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﻫﻮ ﻟّﯿﻦ اﻟﺮواﯾﮥ و ﺣﺎﺻﻞ اﻟﺮواﯾﮥ ان‬‫ﻓﻠﯿﺤﺎ ﮐﺎن ﯾﺮوي ﺗﺎرة ﻋﻦ ﻋﺒﯿـﺪ و ﻋﻦ ﺑﺴـﺮ ﮐﻠﯿﻬﻤﺎ و ﺗﺎرة ﯾﻘﺘﺼـﺮ ﻋﻠﯽ اﺣـﺪﻫﻤﺎ و اﻟﺨﻄﺄ ﻣﻦ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﺳـﻨﺎن ﺣﯿﺚ ﺣﺬف اﻟﻮاو اﻟﻌﺎﻃﻔﮥ‬‫ﻓﺎﻓﻬﻢ و ازﯾﻦ ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺮ اﻟﺒﺮﻫﺎن ﺑﺮ ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر و اﻋﯿﺎن واﺿـﺢ و ﻋﯿﺎن ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺎﻧﯿﺪ ﺑﺨﺎري در ﺑﺎب اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﺧﺒﺮ‬‫ﻣﻨﺘﺤﻞ ﻣﻘـﺪوح و ﻣﺠﺮوﺣﺴﺖ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﺨﯿﻒ ﺧﻮاه ﺑﻠﻔﻆ ﺧﻮﺧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺑﻠﻔﻆ ﺑﺎب ﻫﯿﭻ ﺳـﻨﺪي ﻗﺎﺑﻞ وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد ﺣﺬاق ﻧﻘﺎد‬‫ﻧـﺪارد و وﺿﻊ و اﻓﺘﻌﺎل و ﻣﮑﺮ و ادﻏﺎل اﺻـﺤﺎب ﮐﯿﺪ و اﺣﺘﯿﺎل در ان اﺻـﻼ آﺑﯽ ﺑﺮ روي ﮐﺎر ﻧﻤﯽآرد ﻓﺎﻟﺤﻤﺪ ﻟﻠّﻪ اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب ﻋﻠﯽ‬‫ﺿﻼل ﺳـﻌﯽ اﻟﻨﻮاﺻﺐ اﻻﻗﺸﺎب و ﺳّﺪ ﺧﻮﺧﮥ اﻟﺨﻮارج و اﻟﺒﺎب ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻧﻀﻤﺎم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺧﻮﺧﻪ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ اﺷﺎرت ﺑﮑﻠﯿﺖ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ درﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺳﺮاﺳـﺮ ﻫﺬر اﺻﻼ‬‫اﺷﺎرﺗﯽ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي اﺷﺎره ﺑﮑﻠﯿﺖ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﺳﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺠﺎ ﺧﻮﺧﻪ ﺑﯿﺖ أﺑﯽ ﺑﮑﺮ و ﮐﺠﺎ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﭼﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺧﺎك‬‫را ﺑﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﭘﺎك ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺎﻧﺎ ﺑﮑﻠﻤﺎت ﻣﺠﺎﻧﯿﻦ و ﺗﺨّﯿﻼت ﻣﺒﺮﺳﻤﯿﻨﺴﺖ و ﻣﻨﺸﺄ اﯾﻦ ﺟﺰ ﺷﻄﺤﯿﺖ ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﺳﻄﺤﯿﺖ ﻋﺎﻃﻠﻪ‬‫ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب را ﮐﻪ در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب اﺑﻮ ﺗﺮاب ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم‬‫اﻟﻤﻠﮏ اﻟﻮﻫﺎب واردﺳﺖ از راه ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺑﻠﻔﻆ‬‫ﺳﺪوا ﮐﻞ ﺧﻮﺧﮥ اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﺎرﺗﮑﺎب اﯾﻦ ﺗﺼـﺮف ﺷـﮕﺮف در ﺗﺤﯿﺮ ارﺑﺎب ﻋﻘﻮل اﻓﺰوده و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب را در ﺷﺎن ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎﯾﻦ ﻟﻔﻆ ﻣﻬﻤﻞ و ﺳـﯿﺎق ﻣﺨﺘﻞ اﺣـﺪي از اﺳـﻼف ﻣﺤـﺪﺛﯿﻦ ذﮐﺮ ﻧﻪ ﮐﺮده ﻧـﺪاﻧﻢ اﯾﻦ اورﻧﮓآﺑﺎدي آن را از‬‫ﮐﺠﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻪ و ﺑﭽﻪ ﺳﺒﺐ ﺑﺠﺎي‬‫ﺳﺪوا ﻫﺬه اﻻﺑﻮاب اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ‬‫ﮐﻪ ﻟﻔﻆ ﺻﺮﯾﺢ و ﻧﻄﻖ ﺻﺤﯿﺢ اﻓﺼﺢ ﻣﻦ ﻧﻄﻖ ﺑﺎﻟﻀﺎد ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف اﻟّﺴﻼم اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻤﻌﺎد ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﮐﺎﺑﺮ ﻣﺤﺪﺛﯿﻦ ﺣﻔﺎظ و اﺳﺎﻃﯿﻦ‬‫ﻣﺴـﻨﺪﯾﻦ اﯾﻘﺎظ ﻣﺜﻞ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﺣﻨﺒﻞ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟّﻨﺴﺎﺋﯽ و اﺑﻮ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﮐﻢ و ﺿـﯿﺎء ﻣﻘﺪﺳـﯽ و ﻏﯿﺮه آن را رواﯾﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬‫ﺟﻤﻠﻪ اﺧﺘﺮاﻋﯿﻪ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻣﺮﮐﺐ از ﺧﻮﺧﻪ و ﺑﺎﺑﺴﺖ رﻗﻢ ﻧﻤﻮده اﻋﻼم ﺟﻼﻋﺖ و ﺧﻼﻋﺖ اﻓﺮاﺷـﺘﻪ ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺳﺨـﺎﻓﺖ اﻧﻀـﻤﺎم ﺗﻔـﻮه ﻧﻤـﻮده ﮐـﻪ اﺿـﺎﻓﺖ ﺑـﺎب ﺑﺴـﻮي ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﯿـﺎﻧﯿﻪ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻮد ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺧـﻮد ﺑـﺎﺑﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و ﻣﻘﺼـﻮد‬‫اورﻧﮓآﺑﺎدي ازﯾﻦ ﮐﻼم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪554 :‬‬‫اﺿﺎﻓﺖ ﺑﺎب ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب واﻗﻊ ﺷﺪه اﺿﺎﻓﺖ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺑﻨﺺ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺧﻮد ﺑﺎﺑﺴﺖ و اﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻣﻀـﺤﮏ ﺛﮑﻠﯽ و ﻣﺴـﺘﻮﻗﻒ ﻋﺠﻼﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺮ اﻃﻔﺎل ﻣﮑﺎﺗﺐ ﻫﻢ‬‫ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در اﺿﺎﻓﺖ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﻣﻀﺎف إﻟﯿﻪ ﺟﻨﺲ ﻣﻀﺎف واﻗﻊ ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺜﻞ ﺧﺎﺗﻢ ﻓﻀﻪ ﮐﻪ ﻓﻀﻪ ﺟﻨﺲ ﺧﺎﺗﻤﺴﺖ و در ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﺪ‬‫اﺑﻮاب در ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺟﻨﺲ ﺑﺎب ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ در اﺿﺎﻓﺖ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ اﻇﻬﺎر ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ و درﺳﺖ اﺳﺖ‬‫ﻣﺜﻼ در ﺧﺎﺗﻢ ﻓﻀﻪ ﺧﺎﺗﻢ ﻣﻦ ﻓﻀﻪ ﮔﻔﺘﻦ ﺟﺎﺋﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و در ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب در ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب ﺻـﻠﻌﻢ اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ اﻇﻬﺎر ﻣﻦ ﺻﺤﯿﺢ‬‫ﻧﯿﺴﺖ و اﻻـ ﺑـﺎب ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﻤﯽﺗـﻮان ﮔﻔﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﮑﻤـﺎل ﻧﺤﻮﯾﺖ اورﻧﮓآﺑـﺎدي ﭘﯽ ﺗﻮان ﺑﺮد و ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﯽﺗﻮان داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭘـﺎﯾﻪ او‬‫درﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﭽﻪ ﺣﺪ رﺳـﯿﺪه ﺳـﺒﺤﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﻫﻨﻮز اورﻧﮓآﺑﺎدي را ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﺎﻓﯿﻪ اﺑﻦ ﺣﺎﺟﺐ و ﺷـﺮح ﺟﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ دو دﺳـﺘﻤﺎل اﻃﻔﺎﻟﺴﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 395‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻮر دﺳﺖ ﻧـﺪاده و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از ﮐﻤﺎل ﺗﻬﺠﻢ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ در ﻏﻤﺎر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﺎﻣﻀﻪ اﺣﺎدﯾﺚ ﺟﻨﺎب ﺳـﺮور ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻف‬‫اﻟﺼـﻠﻮات درآﯾـﺪ و ﺧﻮد را ﺳﺎﺑـﺢ اﯾﻦ ﺑﺤﺎر ﻋﻤﯿﻘﻪ ﻣﺘﻘﺎذﻓﻪ واﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺑﺴـﺒﺐ ﺟـﺬﺑﻪ ﺻﻮﻓﯿﺖ و ﻏﻠﺒﻪ‬‫ﺷﻄﺤﯿﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب را ﺑﻨﻈﺮ وﺣﺪت وﺟﻮد دﯾﺪه و از اﻃﻼق ﺑﺎب ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم در‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻮﻫﻢ ﮔﺮدﯾﺪه و ﺗﺨﯿﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺪ اﺑﻮاب ﻣﺮاد از ﺑﺎب ﻫﻤﺎن ﺑﺎﺑﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﻣﺮاد از ﺑـﺎب در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑـﺎب ﻣﻌﻨﻮﯾﺴﺖ و در ﺣـﺪﯾﺚ ﺳـﺪ اﺑﻮاب ﺑﺎب ﻇﺎﻫﺮي و ﻣﻦ ﻻ ﯾﻤﯿﺰ ﺑﯿﻦ اﻟﺒﺎﺑﯿﻦ ﮐﯿﻒ ﯾﮑﻮن‬‫ﻋﻨـﺪه ﻣﻦ اﻟﻔﻬﻢ اﺛﺮا و ﻋﯿﻦ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﻃﻼق ﺑﺎب ﺑﺮ آن ﺟﻨﺎب در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﻣﺴـﺘﻠﺰم آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﺳّﺪ اﺑﻮاب در ﻗﻮل آن ﺟﻨﺎب ﺻﻠﻌﻢ اﻻ ﺑﺎب ﻋﻠﯽ ﻣﺮاد از ﺑﺎب ﻋﯿﻦ ﻧﻔﺲ ﻗﺪﺳﯿﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﻫﺬا ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﮐﻞ اﻟﻈﻬﻮر و ﻟﮑﻦ َﻣْﻦ ﻟَْﻢ َﯾْﺠَﻌِﻞ اﻟﱠﻠُﻪ ﻟَُﻪ ﻧُﻮرًا َﻓﻤﺎ ﻟَُﻪ ﻣِْﻦ ﻧُﻮٍر‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺑﺴـﺒﺐ ﺷﻄﺤﯿﺖ ﻓﺎﺳﺪه و ﺳﻄﺤﯿﺖ ﮐﺎﺳﺪه ﺧﻮد از ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﺑﺴﻮي ذﮐﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ‬‫اﻟﺨﻄـﺎب ﺑﺮﺟﺴـﺘﻪ و از راه ﻏﻤـﺎرت و ﺻـﻔﺎﻗﺖ ﺑﺎدﻋـﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄـﺎب ﻧﯿﺰ ﺑـﺎب ﺑﻮد در ﻋﻘـﻞ ﺑﺮ روي ﺧﻮد ﺑﺴـﺘﻪ روان‬‫اﻧﺼﺎف را ﮐﻤﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺧﺴـﺘﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﺎب ﺑﻮد در ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺬﯾﻔﻪ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﺘﻬﯽ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺑﺎﺑّﯿﺖ ﻋﻤﺮو و ﺗﺬﮐﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ اﻋﺘﺴﺎف و ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ و ﮐﻤﺎل رﻋﻮﻧﺖ و ﺑﻼﻫﺘﺴﺖ ﭼﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺎ وﺻﻒ آﻧﮑﻪ از‬‫ﻣﺘﻔﺮدات اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﻣﺬﻣﻮﻣﯿﺖ ﻋﻤﺮﺳﺖ ﻧﻪ ﻣﻤﺪوﺣﯿﺖ او و ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﺑﺎب اﻟﻔﺘﻨﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﻧﻪ ﺑﺎب اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪555 :‬‬‫ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ذﮐﺮ او ﺑﻤﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ روا ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻫﻞ ﻫـﺬا اﻻ ﻗﻠﮥ اﻟﺤﯿﺎء و اﻓﺮاط اﻟﺠﻔﺎء و از ﻋﺠﺎﺋﺐ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي از‬‫راه ﻗﻠﺖ ﻓﻬﻢ و ازدﺣﺎم وﻫﻢ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺧﻮد ﺣـﺪﯾﺚ ﺣﺬﯾﻔﻪ را ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﺮاي ارﺑﺎب اﺑﺼﺎر ﭘﺮده از‬‫روي ﮐﺎر ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد ﺑﺮاﻧﺪاﺧﺘﻪ ﺣﯿﺚ ﻗﺎل و آن ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺮوﯾﺴﺖ در ﺑﺨﺎري و ﻣﺴﻠﻢ‬‫ﻋﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ ﻋﻨﺪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﯾﮑﻢ ﺗﺤﻔﻆ ﺣﺪﯾﺚ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻨﮥ ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ اﺣﻔﻆ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل‬‫ﻗﺎل ﻫﺎت اﻧﮏ ﻟﺠﺮّي و ﮐﯿﻒ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻓﺘﻨﮥ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ اﻫﻠﻪ و ﻣﺎﻟﻪ و ﻧﻔﺴﻪ و وﻟﺪه و ﺟﺎره‬‫ﯾﮑﻔﺮﻫﺎ اﻟﺼـﯿﺎم و اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺼﺪﻗـﮥ و اﻻﻣﺮ ﺑﺎﻟﻤﻌﺮوف و اﻟﻨﻬﯽ ﻋﻦ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﯿﺲ ﻫـﺬا ارﯾﺪ اﻧﻤﺎ ارﯾﺪ اﻟﺘﯽ ﺗﻤﻮج ﮐﻤﻮج اﻟﺒﺤﺮ‬‫ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻣﺎﻟﮏ و ﻟﻬﺎ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﻧﮏ ﺑﯿﻨﮏ و ﺑﯿﻨﻬﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻐﻠﻘﺎ ﻗﺎل ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺒﺎب او ﯾﻔﺘﺢ ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻻ ﺑﻞ ﯾﮑﺴـﺮ ﻗﺎل ذاك اﺣﺮي ان ﻻ‬‫ﯾﻐﻠﻖ اﺑـﺪا ﻗﺎل ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﺤﺬﯾﻔـﮥ ﻫﻞ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﻌﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب ﻗﺎل ﻧﻌﻢ ﮐﻤﺎ ﯾﻌﻠﻢ ان دون ﻏـﺪ ﻟﯿﻠـﮥ اﻧﯽ ﺣﺪﺛﺘﻪ ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻻﻏﺎﻟﯿﻂ ﻗﺎل ﻓﻬﺒﻨﺎ‬‫ان ﻧﺴﺎل ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب ﻓﻘﻠﻨﺎ ﻟﻤﺴﺮوق ﺳﻠﻪ‬‫ﻓﻘـﺎل ﻋﻤﺮ ﺣﺎﺻـﻞ ﺟﻮاب ﺣﻀـﺮت ﺣـﺬﯾﻔﻪ آﻧﮑﻪ ﻣﺮد ﺑﺤﻘﻮق اﻫـﻞ و ﻋﯿﺎل و ﻧﻔﺲ و ﻣﺎل و ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ و ﻏﯿﺮه ﻣﺒﺘﻼ اﺳﺖ اﮔﺮ در اداي آن‬‫ﺑﺘﻘﺼﯿﺮ و ﺗﺒﺘﯿﺮ ﻣﻔﺘﻮن ﮔﺮدد ﺻﻮم و ﺻﻼة و اﻣﺮ ﺑﻤﻌﺮوف و ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ ﮐﻔﺎرت آن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ِإﱠن اﻟ َْﺤَﺴﻨﺎِت ﯾُْﺬِﻫﺒَْﻦ اﻟﱠﺴﱢﯿﺌﺎِت‬‫ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﺳﺆال ﻣﻦ ﻧﻪ از ﻓﺘﻨﻪﻫﺎي ﺻﻐﺎر ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ از ﻓﺘﻨﻪﻫﺎي ﮐﺒﺎر ﮐﻪ ﺑﻤﺜﻞ درﯾﺎ ﻣﻮج ﻣﯽزﻧﺪ ﺣﻀﺮت ﺣﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺖ ﺗﺮا ازﯾﻦ‬‫ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺘﻨﻬـﺎ ﭼﻪ ﺟـﺎي ﺗﺮﺳـﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﯿـﺎن ﺗﻮ و اﯾﻦ ﻓﺘﻨﻬـﺎ دري اﺳﺖ ﺑﺮ ﺑﺴـﺘﻪ و ﻣﺮاد ﺣـﺬﯾﻔﻪ از در ذات ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﺑﻮد ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ آﺧﺮ‬‫ﺣﺪﯾﺚ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ان دارد ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺎ ﮐﻪ ﻗﺪم ﺗﻮ در ﻣﯿﺎﻧﺴﺖ ﻓﺘﻨﻬﺎ ﺳـﺮ ﺑﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﺸـﯿﺪ ﺣﻀـﺮت ﻋﻤﺮ ﭘﺮﺳـﯿﺪ آن در ﺷﮑﺴـﺘﻪ ﻣﯽﮔﺮدد ﯾﺎ‬‫ﮔﺸﺎده ﻣﯽﺷﻮد ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦ ﮐﺸـﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮم ﯾﺎ ﺑﺤﺘﻒ اﻧﻒ ﻣﯽﻣﯿﺮم ﺣﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺖ آن در ﺷﮑﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ ﻓﺮﻣﻮد ﭘﺲ ﺑﺎز ﺑﺴﺘﻪ‬‫ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷـﮑﺴﺖ اﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﺘﺢ ﺑﺎب ﻗﺘﻞ ﮔﺮدﯾﺪ اول ﻓﺘﻨﻪﻫﺎي ﻟﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮﭘﺎ ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ زﺑﺎن ﺑﻄﻌﻦ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ‬‫ﺧﻼﻓﺖ و رﯾﺎﺳﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﮔﺸﻮدﻧـﺪ رﻓﺘﻪ رﻓﺘﻪ ﻃﻌﻦ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﺑﻄﻌﻦ ﺳـﻨﺎﻧﯽ ﻋﺎﺋـﺪ ﮔﺮدﯾﺪه او را رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻪ ﺻﺎﺋﻢ ﺑﻮد اﻓﻄﺎر‬‫ﺑﺂب ﺗﯿﻎ ﮐﻨﺎﻧﯿﺪﻧﺪ ﺑﻌﺪ او آن ﻟﺴﺎن و ﺳـﻨﺎن ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﺤﻀـﺮت ﻋﻠﯽ ﮔﺮدﯾﺪه وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻧﻤﺎز ﺻﺒﺢ ﻣﯽرﻓﺖ ﺑﺨﻮﻧﺶ ﻣﺘﻮﺿﯽ و ﻣﻐﺘﺴﻞ‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪﻧﺪ ﺑﻌﺪ او ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﺎﺗﻢ اﻟﺨﻠﻔﺎء ﺣﻀـﺮت اﻣﺎم ﺣﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﺘﻨﻬﺎ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮده ﻣﺠﺮوح ﮐﺮدﻧﺪ اﮔﺮ او رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ دﺳﺖ از‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 396‬از ‪431‬‬‫ﺧﻼﻓﺖ ﻧﻤﯽﮐﺸـﯿﺪ دﺳﺖ از ﻗﺘﻞ او ﻧﻤﯽﮐﺸـﯿﺪﻧﺪ ﺑﻌﺪ او ﻇﻠﻤﺎت ﻓﺘﻨﻬﺎ و ﻇﻠﻤﻬﺎي ﻋﺎّﻣﻪ ﮐﻪ ﻣﺘﻮاﺗﺮ و ﻣﺘﻮاﻟﯽ ﻣﺴـﺘﻮﻋﺐ و ﻣﺴـﺘﻮﻟﯽ ﮔﺮدﯾﺪ‬‫روﺷﻦﺗﺮ از وﺟﻮد ﻧﻬﺎرﺳﺖ و ﺗﺎرﯾﮏﺗﺮ از ﺷﺐ ﺗﺎر ﻣﻨﻪ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪556 :‬‬‫ﮐﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺬﯾﻔﻪ اﺛﺒﺎت ﺑﺎب اﻟﻔﺘﻨﻪ ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﺑﺸـﺪ و ﻣﺪ ﺗﻤﺎم ﻧﻤﻮده ﻏﺎﯾﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از راه ﻗﻠﺖ‬‫ﺗـﺪﺑﺮ و ﺗﺒﺼـﺮ ﻣﻐﻠﻖ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺑﺎب را ﺳـﺒﺐ ﻣـﺪح او ﻓﻬﻤﯿـﺪه ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻋﻨﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﺑﺎب اﻟﻔﺘﻨﻪ ﺑﻮدن و ﻟﻮ ﻣﻊ اﻻﻏﻼق ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻮﺟﺐ ذم‬‫ﺷﻨﯿﻊ و ﻋﯿﺐ ﻓﻈﯿﻊﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻻ ﻣﺤﺎﻟﻪ ﺑﻨﺎي ﺑﺎب در اﺻﻞ ﺑﺮ ﻓﺘﺤﺴﺖ و اﻏﻼق ﻋﺎرض آن ﻣﯽﮔﺮدد ﭘﺲ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ را ﺑﺎب ﻓﺘﻨﻪ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬‫و ﻟﻮ آن را ﻣﻐﻠﻖ ﻫﻢ واﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎي ﮐﺎرش ﺑﺮ ﻓﺘﻨﻪاﻧﮕﯿﺰﯾﺴﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻣﺮ آﻧﮑﻪ او ﺑﻮﺟﻪ اﻏﻼق ﻣﻐﻠﻖ و ﻗﺴﺮ ﻗﺎﺳﺮ ﻓﻌﻼ‬‫از ﻓﺘﻨﻪاﻧﮕﯿﺰي ﻋـﺎﺟﺰ و ﻗﺎﺻـﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻈﺮ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﺑـﺎ ﺑﯿـﺘﯽ ﮐﻪ از ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﻇـﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد دﻟﯿﻞ‬‫ﻣﻤـﺪوﺣﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ آن ﻣﻈﻬﺮ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻋﺎر و ﺷـﻨﺎر اوﺳﺖ و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷـﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺬﯾﻔﻪ را‬‫ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﯿﺎق ﮐﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﻣﻠﺤﻮظ دارﯾﻢ و اﮔﺮ در دﯾﮕﺮ ﺳﯿﺎﻗﺎت اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﻢ ﺗﺎﻣﻞ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ واﺿﺢ و ﻻﺋﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬‫ﮐﻪ ﺑﺎب ﺑﻮدن ﻋﻤﺮ ﺑﻨﺤﻮ ﻣﻦ اﻻﻧﺤﺎء از ان ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻢ در ﺻﺤﯿﺢ ﺧﻮد در ﮐﺘﺎب اﻻﯾﻤﺎن آورده‬‫ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻧﻤﯿﺮ ﻗﺎل ﺛﻨﺎ اﺑﻮ ﺧﺎﻟﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ ﺣﯿﺎن ﻋﻦ ﺳـﻌﺪ ﺑﻦ ﻃﺎرق ﻋﻦ رﺑﻌﯽ ﺑﻦ ﺣﺮاش ﻋﻦ ﺣﺬﯾﻔﮥ ﻗﺎل ﮐﻨﺎ‬‫ﻋﻨﺪ ﻋﻤﺮ ﻓﻘﺎل اﯾﮑﻢ ﺳـﻤﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺬﮐﺮ اﻟﻔﺘﻦ ﻓﻘﺎل ﻗﻮم ﻧﺤﻦ ﺳﻤﻌﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﻟﻌﻠﮑﻢ ﺗﻌﻨﻮن ﻓﺘﻨﮥ اﻟﺮﺟﻞ ﻓﯽ اﻫﻠﻪ و‬‫ﻣﺎﻟﻪ و ﺟﺎره ﻗﺎﻟﻮا اﺟﻞ ﻗﺎل ﺗﻠﮏ ﺗﮑّﻔﺮﻫﺎ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟﺼـﯿﺎم و اﻟﺼﺪﻗـﮥ و ﻟﮑﻦ اﯾﮑﻢ ﺳـﻤﻊ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﺬﮐﺮ اﻟﺘﯽ ﺗﻤﻮج‬‫ﻣﻮج اﻟﺒﺤﺮ ﻗﺎل ﺣﺬﯾﻔـﮥ ﻓﺎﺳـﮑﺖ اﻟﻘﻮم ﻓﻘﻠﺖ اﻧﺎ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ ﻟّﻠﻪ اﺑﻮك ﻗﺎل ﺣﺬﯾﻔﮥ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﺗﻌﺮض‬‫اﻟﻔﺘﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻮب ﮐﺎﻟﺤﺼـﯿﺮ ﻋﻮدا ﻋﻮدا ﻓﺎّي ﻗﻠﺐ اﺷـﺮﺑﻬﺎ ﻧﮑﺖ ﻓﯿﻪ ﻧﮑﺘﮥ ﺳﻮداء و أي ﻗﻠﺐ اﻧﮑﺮﻫﺎ ﻧﮑﺖ ﻓﯿﻪ ﻧﮑﺘﮥ ﺑﯿﻀﺎء ﺣﺘﯽ ﺗﺼﯿﺮ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﻠﺒﯿﻦ ﻋﻠﯽ اﺑﯿﺾ ﻣﺜﻞ اﻟﺼـﻔﺎ ﻓﻼ ﺗﻀـﺮه ﻓﺘﻨﮥ ﻣﺎداﻣﺖ اﻟﺴـﻤﻮات و اﻻرض و اﻵﺧﺮ اﺳﻮد ﻣﺮﺑﺎّدا ﮐﺎﻟﮑﻮز ﻣﺠﺨﯿﺎ ﻻ ﯾﻌﺮف ﻣﻌﺮوﻓﺎ و ﻻ ﯾﻨﮑﺮ‬‫ﻣﻨﮑﺮا ﻻ ﻣﺎ اﺷـﺮب ﻣﻦ ﻫﻮاه ﻗﺎل ﺣﺬﯾﻔﮥ و ﺣﺪﺛﺘﻪ ان ﺑﯿﻨﮏ و ﺑﯿﻨﻬﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻐﻠﻘﺎ ﯾﻮﺷﮏ ان ﯾﮑﺴﺮ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ أ ﮐﺴﺮا ﻻ أﺑﺎ ﻟﮏ ﻓﻠﻮ اﻧّﻪ ﻓﺘﺢ ﻟﻌﻠﻪ‬‫ﮐﺎن ﯾﻌﺎد ﻗﻠﺖ ﻻ ﺑﻞ ﯾﮑﺴـﺮ و ﺣﺪﺛﺘﻪ ان ذﻟﮏ اﻟﺒﺎب رﺟﻞ ﯾﻘﺘﻞ او ﯾﻤﻮت ﺣﺪﯾﺜﺎ ﻟﯿﺲ ﺑﺎﻻﻏﺎﻟﯿﻂ ﻗﺎل اﺑﻮ ﺧﺎﻟﺪ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﺴﻌﺪ ﯾﺎ ﺑﺎ ﻣﺎﻟﮏ ﻣﺎ‬‫اﺳﻮد ﻣﺮﺑﺎّدا ﻗﺎل ﺷﺪة اﻟﺒﯿﺎض ﻓﯽ ﺳﻮاد ﻗﺎل ﻗﻠﺖ ﻓﻤﺎ اﻟﮑﻮز ﻣﺠﺨﯿﺎ ﻗﺎل ﻣﻨﮑﻮﺳﺎ‬‫و اﯾـﻦ ﺳـﯿﺎق ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ دﻻـﻟﺖ واﺿـﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑـﻪ ﺑـﺎب ﻣﻐﻠـﻖ ﮐـﻪ در ﻣﯿـﺎن ﻋﻤﺮ و ﻓﺘﻨﻪ ﺣـﺎﺋﻠﺴﺖ و ﺣـﺬﯾﻔﻪ ذﮐﺮ آن ﻧﻤـﻮده‬‫ﺷﺨﺼـﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﻋـﺎﻗﺒﺘﺶ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﻣﻮت ﯾـﺎ ﻗﺘـﻞ ﻧﺰد ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﻣﺠﻬﻮﻟﺴﺖ و از ﺳـﯿﺎق ﺳـﺎﺑﻖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺧﻮد ﺗﻮﺿـﯿﺢ‬‫ﻧﻤﻮده ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﻐﻠﻖ ﺧﻮد ﻋﻤﺮﺳﺖ و ﻋﺎﻗﺒﺖ او ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪557 :‬‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮ ﺑﻨﺎي آن ﺟﺰم ﻣﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺑﺴﺖ و ازﯾﻨﺠﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺳـﻌﯽ ﻧﺎﻣﺸـﮑﻮر‬‫اورﻧﮓآﺑـﺎدي در اﺛﺒـﺎت ﺑـﺎﺑّﯿﺖ ﻋﻤﺮ و ﻟﻮ ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ ﺑﺎب اﻟﻔﺘﻨﻪ و ﺑﺎب ﻣﻐﻠﻖ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ در ﻣﻘﺼﻮد ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾـﺪ و در ﻣﻄﻠﻮب از ان ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﺑـﺪﺳﺖ ﻧﻤﯽآﯾـﺪ و ﭼـﻮن اﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﮐﻪ ﻣﺴـﻠﻢ در ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮد آورده ﺑـﺎ ﺳـﯿﺎق ﺳـﺎﺑﻖ ﮐﻪ اورﻧﮓآﺑـﺎدي ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده‬‫اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻓﺎﺣﺸﻪ ﻋﺪﯾﺪه و اﺿـﻄﺮاﺑﺎت ﻣﻮﺣﺸﻪ ﻋﺘﯿﺪه دارد ﺑﻬﺘﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣﺰﯾﺪ ﺗﺒﺼﯿﺮ ﻧﺎﻗﺪ ﺑﺼﯿﺮ ﺑﻌﻀﯽ از ان ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن آرم ﺗﺎ‬‫ﺣـﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼـل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻫﻤﮕﻨـﺎن ﺑﺨﻮﺑﯽ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد ﭘﺲ ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧـﺪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺳـﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ و اﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﭼﻨﺪ‬‫اﺧﺘﻼف ﺑـﺪرﺟﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﯽرﺳﺪ اول آﻧﮑﻪ از ﺳـﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﺆال ﻋﻤﺮ از ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﺑﻮد اﯾﮑﻢ ﯾﺤﻔﻆ ﺣﺪﯾﺚ‬‫رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻔﺘﻨﮥ و ازﯾﻦ ﺳﯿﺎق واﺿﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﺆال او ﺑﺎﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﺑﻮد اﯾﮑﻢ ﺳﻤﻊ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﯾـﺬﮐﺮ اﻟﻔﺘﻦ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻔﻆ اﻣﺮ ﺧﺎص اﺳﺖ و ﺳـﻤﺎع اﻣﺮ ﻋﺎم و ﻓﺘﻨﻪ واﺣـﺪﺳﺖ و ﻓﺘﻦ ﺟﻤﻊ دوم آﻧﮑﻪ از ﺳـﯿﺎق‬‫ﺳﺎﺑﻖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺠﯿﺐ ﻋﻤﺮ ﺻـﺮف ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺑﻮد و ازﯾﻦ ﺳـﯿﺎق آﺷـﮑﺎرا ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﻣﺠﯿﺐ ﻋﻤﺮ ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻧﺤﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 397‬از ‪431‬‬‫ﺳﻤﻌﻨـﺎه ﺳﻮم آﻧﮑﻪ از ﺳـﯿﺎق ﺳـﺎﺑﻖ ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻓﺘﻨﻪ رﺟﻞ در اﻫﻞ و ﻣﺎل و ﻏﯿﺮه را ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﺑﺨﻄﺎب ﻋﻤﺮ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﺑﻮد و‬‫ازﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﭘﯿﺪاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد ﻋﻤﺮ آن را ﺑﺨﻄﺎب ﻗﻮم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﺑﻮد ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ از ﺳﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺆال ﻋﻤﺮ از ﻓﺘﻨﻪ ﻣﺎﺋﺠﻪ‬‫ﮐﻤﻮج اﻟﺒﺤﺮ ﻣﺨﺼﻮص از ﺣـﺬﯾﻔﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه و اﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺳﺆال ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺨﻄﺎب ﺟﻤﺎﻋﺘﯽ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ در‬‫ﺳﯿـﺎق ﺳﺎﺑﻖ از ﺳـﮑﻮت ﻗﻮم و ﺗﻘـﺪم ﺣـﺬﯾﻔﻪ در ﺟﻮاب اﺛﺮي ﻧﯿﺴﺖ و ازﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺎﺿـﺮﯾﻦ ﺳﺎﮐﺖ‬‫ﺷﺪﻧﺪ و ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺗﻘﺪم در ﺟﻮاب ﻧﻤﻮد ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ در ﺳﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ از‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻌﺮض اﻟﻔﺘﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺦ‬‫ذﮐﺮي ﻧﯿﺴﺖ و درﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﺑﺠﻮاب ﺳﺆال ﻋﻤﺮ از ﻓﺘﻨﻪ ﻣـﺎﺋﺠﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺸـﺎر إﻟﯿﻪ را ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ در‬‫ﺳﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ از ﻓﺘﻨﻪ ﻣﺎﺋﺠﻪ ﺳﺆال ﮐﺮد و ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺑﺠﻮاب او ﺻﺮف ﺣﺎﺋﻞ ﺑﻮدن ﺑﺎب ﻣﻐﻠﻖ در ﻣﯿﺎن ﻋﻤﺮ و آن ﻓﺘﻨﻪ ﺑﯿﺎن‬‫ﻧﻤﻮد ﻋﻤﺮ ﺑﻌﺪ ﺳـﻤﺎع اﯾﻦ ﺟﻮاب ﺳﺆال دﯾﮕﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﮑﺴﺮ و ﻓﺘﺢ آن ﺑﺎب ﮐﺮد و ﺣﺬﯾﻔﻪ در ﺟﻮاب آن ﮐﺴﺮ آن ﻣﺒﯿﻦ ﺳﺎﺧﺖ و ﻋﻤﺮ ﺑﻌﺪ‬‫ﺷﻨﯿﺪن ﮐﻠﻤﻪ ذﻟﮏ اﺣﺮي ان ﻻ ﯾﻐﻠﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺧﻮد ﺟﺎري ﻧﻤﻮد و درﯾﻦ ﺳﯿﺎق واردﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﺤﺪﯾﺚ ﻋﻤﺮ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ ﺗﻌﺮض اﻟﻔﺘﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺦ‬‫در ﺿﻤﻦ ﺗﺤﺪﯾﺚ او ﺑﺤﯿﻠﻮﻟﺖ ﺑﺎب ﻣﻐﻠﻖ از ﺧﻮد او را آﮔﺎه ﻧﻤﻮد ﺑﮑﺴﺮ آن ﺑﺎب ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﺳﯿﺎق ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ و‬‫ﺣﺪﺛﺘﻪ ان ﺑﯿﻨﮏ و ﺑﯿﻨﻬﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﻣﻐﻠﻘﺎ ﯾﻮﺷﮏ ان ﯾﮑﺴﺮ‬‫ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ در ﺳـﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ اﺳﺘﻔﻬﺎم ﻋﻤﺮ از ﮐﺴﺮ ﺑﺎب ﺑﻌﺪ ﺷﻨﯿﺪن ﺧﺒﺮ ﮐﺴﺮ ﻣﺬﮐﻮر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ در ان ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﯿﺪن‬‫ﮐﺴﺮ ﺑﺎب ﮐﻠﻤﻪ ذﻟﮏ اﺣﺮي ان‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪558 :‬‬‫ﻻ ﯾﻐﻠﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺧﻮد آورده و درﯾﻦ ﺳـﯿﺎق وارد ﺷﺪه ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻌﺪ ﺷـﻨﯿﺪن ﺧﺒﺮ ﮐﺴﺮ ﺑﺎب ﺑﺎز اﺳﺘﻔﻬﺎم از ﮐﺴﺮ آن ﮐﺮد و ﮔﻔﺖ ﮐﺴﺮا ﻻ‬‫أﺑـﺎ ﻟﮏ ﻓﻠﻮ اﻧﻪ ﻓﺘـﺢ ﻟﻌﻠﻪ ﮐﺎن ﯾﻌﺎد و ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﺑﺨﻄﺎب او ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﻻ ﺑﻞ ﯾﮑﺴـﺮ اﻇﻬﺎر ﻣﮑﺮر ﮐﺴـﺮ آن ﻧﻤﻮد ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ در ﺳـﯿﺎق ﺳﺎﺑﻖ‬‫ذﮐﺮي از ﺗﺮﺟﯿـﺢ ﻋﻤﺮ ﻓﺘﺢ ﺑﺎب ﻓﺘﻨﻪ را ﺑﺮ ﮐﺴـﺮ آن ﻧﯿﺴﺖ و درﯾﻦ ﺳـﯿﺎق ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﻨﯿﺪي واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﻓﻠﻮ اﻧﻪ ﻓﺘﺢ ﻟﻌﻠﻪ‬‫ﮐـﺎن ﯾﻌـﺎد اﯾﻦ ﺗﺮﺟﯿـﺢ را ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﻇـﺎﻫﺮ ﻧﻤﻮده دﻫﻢ آﻧﮑﻪ از ﺳـﯿﺎق ﺳـﺎﺑﻖ ﮐﻤﺎ ﻧﺒﻬﻨﺎ آﻧﻔﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺎب ﻓﺘﻨﻪ ﺧﻮد ﻋﻤﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﻋـﺎﻗﺒﺘﺶ ﺑﻘﺘﻞ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﯽﮔﺮدد و ازﯾﻦ ﺳـﯿﺎق آﺷـﮑﺎر اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﺎب ﺷﺨﺼـﯽ ﻫﺴﺖ ﻏﯿﺮ ﻋﻤﺮ ﻣﺠﻬﻮل اﻟﻌﺎﻗﺒـﮥ ﮐﻪ ﯾﺎ ﻣﻘﺘﻮل ﻣﯽﺷﻮد ﯾﺎ‬‫ﻣﯽﻣﯿﺮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ درﯾﻦ ﺳﯿﺎق ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ واﻗﻊﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺬﯾﻔﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬‫و ﺣﺪﺛﺘﻪ ان ذﻟﮏ اﻟﺒﺎب رﺟﻞ ﯾﻘﺘﻞ او ﯾﻤﻮت‬‫و اﯾﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻋﺸـﺮه اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻌﻀـﯽ از ان را ﺑﺘﮑﻠﻒ و ﺗﺎوﯾﻞ ﺑﺤﯿﺰ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺗﻮان رﺳﺎﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺷـﻄﺮ واﻓﺮ از آن ﺑﻨﺤﻮي واﻗﻊ ﺷﺪه ﮐﻪ‬‫ﻗﻄﻌـﺎ آﺑﯽ از اﺋﺘﻼـف ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﻣﺠﻤـﻮع آن ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻟﻤﺠﻤـﻮع ﻧـﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ را ﺑﺮ ﻧﺴـﺞ ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺨﻮﺑﯽ دﻻـﻟﺖ‬‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ از اورﻧﮓآﺑﺎدي ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﺳـﯿﺎق دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮده ﺻـﺮف ﺑﺮ ﯾﮏ ﺳـﯿﺎق اﮐﺘﻔﺎ‬‫ورزﯾـﺪه و ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺴﻦ ﻧﻈﺮ ﺧﻮد آن را در اﺛﺒﺎت ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻋﻤﺮ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ دﯾﺪه و ﻧﺪاﻧﺴـﺘﻪ ﮐﻪ ﺳـﯿﺎق دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎﺷﻒ اﺳـﺮار‬‫ﺗﻨـﺎﻓﺮ و ﻫﺎﺗﮏ اﺳـﺮار ﺗﻨﺎﮐﺮ آﻧﺴﺖ و ﺑﻤﻼﺣﻈﻪ آن ﺑﺎب ﻣﻄﻠﻮب اورﻧﮓآﺑﺎدي ﻣﺴـﺪود و در ﻣﻘﺼﻮد او ﻣﻔﻘﻮد ﻣﯽﮔﺮدد و ﻋﺠﺐ ﺑﺎﻻي‬‫ﻋﺠﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اورﻧﮓآﺑـﺎدي در ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺣـﺪﯾﺚ ﺣـﺬﯾﻔﻪ ﮐﻼﻣﯽ آورده ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﺮ و ﺗﻮﻫﯿﻦ و ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﻬﺠﯿﻦ اﺻـﺤﺎب و‬‫ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ اﺷـﺘﻤﺎل دارد ﭼﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ داﻧﺴﺘﯽ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ »و ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺷـﮑﺴﺖ اﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﺘـﺢ ﺑﺎب ﻗﺘﻞ ﮔﺮدﯾﺪ اول‬‫ﻓﺘﻨﻪﻫـﺎي ﻟﺴـﺎﻧﯽ ﺑﺮﭘـﺎ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﯾﻌﻨﯽ زﺑـﺎن ﺑﻄﻌﻦ و اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ ﺧﻼـﻓﺖ و رﯾﺎﺳﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺜﻤﺎن ﮔﺸﻮدﻧـﺪ رﻓﺘﻪ رﻓﺘﻪ ﻃﻌﻦ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﺑﻄﻌﻦ‬‫ﺳﻨﺎﻧﯽ ﻋﺎﺋـﺪ ﮔﺮدﯾـﺪ و او را رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻪ ﺻﺎﺋﻢ ﺑﻮد اﻓﻄﺎر ﺑﺂب ﺗﯿﻎ ﮐﻨﺎﻧﯿﺪﻧـﺪ« و اﯾﻦ ﮔﺮﯾﻪ و زاري و ﻧﺎﻟﻪ و ﺑﯿﻘﺮاري اورﻧﮓآﺑﺎدي‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﭘﺮ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ ﻫﻤﺎن اﻗﻮال و اﻓﻌﺎﻟﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﻌﺸـﺮ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﯾﺎ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺨﻠﯿﻔﻪ ﺛﺎﻟﺚ ﺻـﺪور ﯾﺎﻓﺘﻪ و اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 398‬از ‪431‬‬‫ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ در ﺣﻤﺎﯾﺖ اﯾﻦ دو ﮔﺮوه داد ﻧﺼـﺮت ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽدﻫﻨـﺪ ﺧﻮد واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﺤﻘﯿﺮ و ازراء اﻗﻮال ﯾﺎ اﻓﻌﺎل اﯾﺸﺎن ﮐﻪ ﺑﻨﺎ‬‫ﺑﺮ ﻣﺰﻋﻮم اﯾﻦ ﺣﻀﺮات ﻣﺼﺪاق‬‫ﺧﯿﺮ اﻟﻘﺮون ﻗﺮﻧﯽ ﺛﻢ اﻟﺬﯾﻦ ﯾﻠﻮﻧﻬﻢ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ و آن ﻫﻢ ﺑﺎﯾﻦ زور و ﺷﻮر ﺑﻌﯿـﺪ از داﻧﺎﺋﯽ و دﯾﻦ اورﻧﮓآﺑﺎدﯾﺴﺖ اﻣﺎ آﻧﭽﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي از راه ﺷـﺮم ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎت ﺣﺴـﺮت‬‫ﺳﻤﺎت ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﻤﺤﻦ و ﻣﺼﺎﺋﺐ اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﯿﯿﺐ و ﺗﺜﺮﯾﺐ ﻇﺎﻫﺮي ﻗﺎﺗﻠﯿﻦ و ﻇﺎﻟﻤﯿﻦ اﯾﺸﺎن ﺳﭙﺮده ﭘﺲ‬‫آن ﻫﻢ ﯾﺎد از ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر و ﺧﺬﻻن و ﺧﻮر ﺟﺒﺎرﯾﻦ ﺻﺤﺎﺑﻪ و ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪559 :‬‬‫در ان ﻣﺤﻦ ﺳﺘﺮ اﮐﻤﻪ رﻓﺘﻦ ﻣﻈﻠﻤﻪ ﻣﯽدﻫﺪ و ﻧﺎﻣﻪ اﻋﻤﺎل آن زراﻓﻪ ﺿـﻼل ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺣﻀـﺮت ﻋﺎﺋﺸﻪ و ﻃﻠﺤﻪ و زﺑﯿﺮ و ﻣﻌﺎوﯾﻪ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ‬‫ﻋﺎص و اﺑﻮ ﻣﻮﺳﯽ و اﻣﺜﺎﻟﻬﻢ ﻣﻦ اﻻﺻﺤﺎب و دﻓﺘﺮ ﻣﻈﺎﻟﻢ اﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ و اﺷﻌﺚ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﺷﻤﺮ ﺑﻦ ذي اﻟﺠﻮﺷﻦ و ﺷﺒﺚ ﺑﻦ‬‫رﺑﻌﯽ و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ اﻟﺘـﺎﺑﻌﯿﻦ ﻟﻬﺆﻻـء اﻻﺣﺰاب ﭘﯿﺶ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﻣﯽﻧﻬـﺪ ﻓﻠﯿﺘﻪ دري ﻣﺎ ﻓﯽ ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻦ اﻟﺘﺤﻘﯿﺮ و اﻻزدراء ﺑﺎﺳـﻼﻓﻪ ﻟا ﻬﺎﻟﮑﯿﻦ‬‫اﻟﺨﺎﺳﺮﯾﻦ ﺑﻼ اﻣﺘﺮاء ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻨﻈﺎم ادﻋﺎ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫اﺷـﺎرﺗﺴﺖ ﺑـﺂﻧﮑﻪ ﻣﺘـﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة آﻧﭽﻪ ﺑﻮد ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﻢ ﺑﻮد و اﺟﻨـﺎس و ﻧﻘﻮد ﻫﻤﻪ آﻧﺠـﺎ ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘﻮدﺳﺖ و اﯾﻦ ادﻋـﺎ ﻣﻮرث ﻋﺠﺐ‬‫ﻋﺠـﺎﺑﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻـ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮي از ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة و آن ﻫﻢ ﺑﻤﻌﻨـﺎي ﮐﻪ در ﻣﺘﺨﯿﻠﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺟﺎﮔﺰﯾﻨﺴﺖ اﺻـﻼ‬‫ﻧﺸﺪه ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻫﯿﭻ اﺷﺎره ﺑﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮةﺳﺖ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ اﺷﺎره ﺧﺎﺻﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر ﻣﺘﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة‬‫ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﺛﺎﻧﯿـﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض اﺷﺎره درﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﺑﺎﺷـﺪ ﺗﻌﻠﻖ آن اﺷﺎره ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر ﻣﺘﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة در ﻋﻠﻢ ﻣﻤﻨﻮﻋﺴﺖ ﻣﮕﺮ‬‫ﮐﺴـﯽ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﻣﺘﺎع ﺻـﻼة و ﺻﻮم و زﮐﺎة و ﺣـﺞ و ﺟﻬﺎد و دﯾﮕﺮ اﻋﻤﺎل ﺣﺴـﻨﻪ و ﻣﺘﺎع زﻫـﺪ و ورع و ﺗﻘﻮي و‬‫ﺷﺠﺎﻋﺖ و ﻋـﺪاﻟﺖ و ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻖ و ﻣﺎ ﺳﻮاﻫﺎ ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎﺋﻞ اﻟﻤﺴﺘﺤﺴـﻨﻪ ﻧﺒﻮد ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ادﻋﺎي وﺟﻮد اﺷﺎره ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر ﻣـﺬﮐﻮر درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ‬‫درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد آري دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ اﻧﺤﺼﺎر اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺴـﺴﺖ و‬‫ﻟﮑﻦ ﻫﺬا اﻻﻧﺤﺼﺎر ﯾﺎﺗﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي ﺑﺎﻟﺪﻣﺎر ﺛﺎﻟﺜﺎ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺗﺴﻠﯿﻢ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ اﺷﺎره ﺧﺎﺻﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻧﺤﺼﺎر‬‫ﻣﺘـﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة در ﻋﻠﻢ ﺷـﺪه و ﻧﯿﺰ اﺷـﺎره ﺷـﺪه ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﺟﻨـﺎس و ﻧﻘﻮد ﻫﻤﻪ در ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﻣﻌـﺪوم و ﻣﻔﻘﻮدﺳﺖ ﭘﺲ اﻗﺼـﺎي ﻣﻔﺎد اﯾﻦ‬‫اﺷـﺎره ﺟﺰﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺘـﺎع ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة در ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﻋﻠﻤﺴﺖ و اﺟﻨﺎس و ﻧﻘﻮد ﻣﺎﻟﯿﻪ در آﻧﺠﺎ ﻣﻠﺤﻮظ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻪ‬‫آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة اﺳﺖ اﺻﻼ ﻣﺎﻟﮏ اﺟﻨﺎس و ﻧﻘﻮد ﻣﺎﻟﯿﻪ ﻧﺒﻮد ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﻣﺰﻋﻮم‬‫ﺟﻤﻊ ﻣﻦ اﻟﻤﺘﺼﻮﻓﯿﻦ اﻟﻤﺘﻘﻐﻔﯿﻦ و إﻟﯿﻪ ﯾﻤﯿـﻞ ﮐﻼم اﻻورﻧﻘﺎﺑﺎدي اﻟﻤﻬﯿﻦ دﻫﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ اﻟﺘﯿﺎم ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه‬‫ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺪم و ﻓﻘﺪان ﻧﻘﻮد و اﺟﻨﺎس ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯽﺣﻘﯿﻘﺖ ﻓﻘﺮ و اﻓﻼﺳﺴﺖ ﻟﻬﺬا ﻓﺮﻣﻮد‬‫ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا دﯾﻨﺎرا و ﻻ درﻫﻤﺎ اﻧﻤﺎ ورﺛﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ اﺧﺬه اﺧﺬ ﺑﺤﻆ واﻓﺮ‬‫اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﺗﻔـﻮه ﺑﯽﻣﻌﻨﯽ ﻋـﺎري از ﮐﺴﻮت ﺗﺤﺼـﯿﻞ و ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﻤـﺎل ﺳﻮء ادب در ﺣﻖ رﺳﻮل رب ﺟﻠﯿـﻞ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ‬‫اﺧﺘﻠﻒ اﻻﺷـﺮاق و اﻻﺻـﯿﻞ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺧﻠﻮ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ از ﻧﻘﻮد و اﺟﻨﺎس ﮐﻤﺎ‬‫اﺷﺮﻧﺎ إﻟﯿﻪ اﻧﻔﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪560 :‬‬‫ﻧـﻪ از راه ﻓﻘﺮ و ﺑﯽﭼﯿﺰي آن ﺟﻨـﺎﺑﺴﺖ ﺑﻠﮑـﻪ از راه اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒـﻮة آن ﺣﻀـﺮت ﻣﻦ ﺣﯿﺚ اﻧﻪ ﺑﯿﺖ ﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐـﺎري ﺑﻨﻘـﻮد و‬‫اﺟﻨـﺎس دﻧﯿﻮﯾﻪ ﻧـﺪارد ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻌﻠﻖ آن ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﻌﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ و ﻣﺎ ﯾﻤﺎﺛﻠﻬﺎ اﺳﺖ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﻓﻘـﺪان ﻧﻘﻮد و اﺟﻨﺎس و ﻟﻮ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ اﻟﺴـﮑﻨﯽ دﻟﯿﻞ‬‫ﻓﻘﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ اﻟﺒﺘﻪ دﻟﯿﻞ زﻫﺪ و ورع و ﺗﻘﻮي وﺟﻮد و ﮐﺮم و اﯾﺜﺎر و دﯾﮕﺮ ﻣﺰاﯾﺎي ﻋﺎﻟﯿﻪ آن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 399‬از ‪431‬‬‫ﺟﻨﺎب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﺳﺘﺪﻻل ﺑﻔﻘﺪان ﻧﻘﻮد و اﺟﻨﺎس در ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﺑﺮ ﻓﻘﺮ آن ﺣﻀﺮت ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﺑﺎﻻوﻟﯽ درﺳﺖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺛﺎﻟﺜﺎ ﻧﺴـﺒﺖ ﻓﻘﺮ ﺑﺠﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﮔﺮ ﺑﻠﺤﺎظ ﺑﻌﺾ اﺧﺒﺎر و ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﻌﺎﻧﯽ آن ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﻫﻢ ﮐﺮده ﺷﻮد ﻧﺴﺒﺖ اﻓﻼس ﺑﺂن ﮔﺮدون اﺳﺎس ﻫﺮﮔﺰ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﻔﻮه اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﻓﺎﺳﺪة‬‫اﻟﻘﯿـﺎس ﺑﻼـ ﺷـﺒﻬﻪ اﺳـﺎءت ادب ﺑﺤﻀـﺮت ﺧﯿﺮ اﻟﻨـﺎس ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ آﻻـف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣـﺎ ﺟﺮي اﻟﻘﻠﻢ ﻓﯽ اﻟﻘﺮﻃـﺎس و ﺑﻼ رﯾﺐ اﺗﺒﺎع وﺳﺎوس‬‫وﺳﻮاس ﺧﻨﺎس ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ راﺑﻌﺎ اﺳﺘﺪﻻل اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا دﯾﻨﺎرا و ﻻ درﻫﻤﺎ اﻟﺦ‬‫ﺑﺮ ﻓﻘﺮ و اﻓﻼس ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎﺻـﺮ و ﻧﺎﺗﻤﺎﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺰد ﺗﺮﻣـﺬي ﮐﻪ از ارﺑﺎب‬‫ﺻﺤﺎح ﺳﺘﻪ اﺳﺖ ﻣﻘﺪوح اﻟﺴﻨﺪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮﻣﺬي ﻣﺬﮐﻮرﺳﺖ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧﺪاش اﻟﺒﻐﺪادي ﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﺰﯾﺪ اﻟﻮاﺳـﻄﯽ ﻧﺎ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎء ﺑﻦ ﺣﯿﻮة ﻋﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﻗﺎل ﻗﺪم رﺟﻞ ﻣﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﻠﯽ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء و ﻫﻮ ﺑـﺪﻣﺸﻖ ﻓﻘـﺎل ﻣﺎ اﻗـﺪﻣﮏ ﯾﺎ اﺧﯽ ﻗﺎل ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻠﻐﻨﯽ اﻧﮏ ﺗﺤـﺪﺛﻪ ﻋﻦ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻗﺎل اﻣﺎ‬‫ﺟﺌﺖ ﻟﺤﺎﺟـﮥ ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل اﻣﺎ ﻗـﺪﻣﺖ ﻟﺘﺠﺎرة ﻗﺎل ﻻ ﻗﺎل ﻣﺎ ﺟﺌﺖ اﻻ ﻓﯽ ﻃﻠﺐ ﻫـﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻗﺎل ﻓﺎﻧﯽ ﺳـﻤﻌﺖ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﯾﻘﻮل ﻣﻦ ﺳـﻠﮏ ﻃﺮﯾﻘﺎ ﯾﺒﺘﻐﯽ ﻓﯿﻪ ﻋﻠﻤﺎ ﺳـﻠﮏ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻘﺎ اﻟﯽ اﻟﺠﻨـﮥ و ان اﻟﻤﻼﺋﮑﮥ ﻟﺘﻀﻊ اﺟﻨﺤﺘﻬﺎ رﺿـﯽ ﻟﻄﺎﻟﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ان اﻟﻌﺎﻟﻢ‬‫ﻟﯿﺴـﺘﻐﻔﺮ ﻟﻪ ﻣﻦ ﻓﯽ اﻟﺴـﻤﻮات و ﻣﻦ ﻓﯽ اﻻـرض ﺣﺘﯽ اﻟﺤﯿﺘـﺎن ﻓﯽ اﻟﻤـﺎء و ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺑـﺪ ﮐﻔﻀﻞ اﻟﻘﻤﺮ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺋﺮ اﻟﮑﻮاﮐﺐ ان‬‫اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا دﯾﻨﺎرا و ﻻ درﻫﻤﺎ اﻧﻤﺎ ورﺛﻮا اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻤﻦ اﺧﺬ ﺑﻪ ﻓﻘﺪ اﺧﺬ ﺑﺤﻆ واﻓﺮ‬‫و ﻻ ﻧﻌﺮف ﻫـﺬا اﻟﺤـﺪﯾﺚ اﻻ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎء ﺑﻦ ﺣﯿﻮة و ﻟﯿﺲ اﺳـﻨﺎده ﻋﻨـﺪي ﺑﻤﺘﺼﻞ ﻫﮑـﺬا ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧﺪاش ﻫﺬا‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ و اﻧﻤﺎ ﯾﺮوي ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎء ﺑﻦ ﺣﯿﻮة ﻋﻦ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻫـﺬا اﺻـﺢ ﻣﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧـﺪاش ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺗﺮﻣﺬي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻣﺘﻔﺮدات ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ‬‫رﺟﺎﺳﺖ و اﺳﻨﺎد آن ﻣﺘﺼﻞ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧﺪاش ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺗﺮﻣﺬﯾﺴﺖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪561 :‬‬‫ﯾﺰﯾـﺪ واﺳـﻄﯽ از ﻋـﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟـﺎ از ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ آورده ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻋـﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎ از داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ از ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ‬‫ﻣﺮوﯾﺴﺖ ﭘﺲ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻤﻮد ﺑﻦ ﺧﺪاش ﺷـﯿﺦ ﺗﺮﻣﺬي در اﺳﻨﺎد ﺣﺪﯾﺚ دو ﺟﺎ ﺗﺼﺮف ﻧﻤﻮده ﯾﮑﯽ آﻧﮑﻪ ﺑﺠﺎي ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﮐﻪ‬‫راوي از اﺑﻮ اﻟﺪرداءﺳﺖ ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ آورده ﭘﺪر را ﭘﺴـﺮ و ﭘﺴـﺮ را ﭘﺪر ﮔﺮداﻧﯿﺪه دﯾﮕﺮ آﻧﮑﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ را ﮐﻪ واﺳـﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﻋﺎﺻﻢ‬‫ﺑﻦ رﺟﺎ و ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺑﻮد ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﻮده و اﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻗـﺪر ﺑﯿﺎن ﮐﻪ از اﻓﺎده ﺗﺮﻣـﺬي واﺿﺢ و ﻋﯿﺎن ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺮاي ﻗﺪح و ﺟﺮح ﺳـﻨﺪ‬‫اﯾـﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﮐـﺎﻓﯽ و ﺑﺴـﻨﺪﺳﺖ ﻟﯿﮑـﻦ ﺗﺘﻤﯿﻤـﺎ ﻟﻠﻤﺮام و ﺗﺸـﯿﯿﺪا ﻟﻺـﻟﺰام ﻋﺮض ﻣﯽﺷـﻮد ﮐﻪ ﮐـﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از اﺑﻮ‬‫اﻟـﺪرداءﺳﺖ ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ دارﻗﻄﻨﯽ ﮐﻪ از اﺋﻤﻪ ﮐﺒﺎر و ﻧﻘﺎد اﺣﺒﺎر ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ او را ﺗﻀـﻌﯿﻒ ﻧﻤﻮده و دﯾﮕﺮ اﺻـﺤﺎب ﺟﺮح و ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻧﯿﺰ‬‫اﺗﺒـﺎع او درﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﺗﺎﺑﻌﯽ ﺗﻘـﺪم ﻓﯽ اﻟـﺪال ﺗﻀـﻌﯿﻒ اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻟﻪ و ﺑا ﻦ ﺣﺠﺮ‬‫ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ اﻟﺸﺎﻣﯽ و ﯾﻘﺎل ﻗﯿﺲ ﺑﻦ ﮐﺜﯿﺮ و اﻻول اﮐﺜﺮ ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﺜﺎﻟﺜﮥ و وﻫﻢ اﺑﻦ ﻗﺎﻧﻊ ﻓﺎورده‬‫ﻓﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺰرﺟﯽ در ﺧﻼﺻﻪ ﺗﺬﻫﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ )د ت ق( ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ او ﻋﮑﺴﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟﺪرداء و ﻋﻨﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ‬‫و اﻻﺳـﻨﺎد ﻣﻀـﻄﺮب و داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﮐﻪ در ﺣﻘﯿﻘﺖ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺴـﺴﺖ و ﺷﯿﺦ ﺗﺮﻣﺬي ذﮐﺮ او را از در ﻣﯿﺎن ﺳﺎﻗﻂ‬‫ﻧﻤﻮده ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺪوح و ﻣﺠﺮوح ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ذﻫﺒﯽ در ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘﺪال ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ و ﺑﻌﻀـﻬﻢ ﯾﻘﻮل اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ‬‫ﻋﻦ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء ﺑﺨﺒﺮ ﻣﻦ ﺳـﻠﮏ ﻃﺮﯾﻘـﺎ ﯾﻄﻠﺐ ﻋﻠﻤـﺎ و ﻋﻨﻪ ﻋـﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎ ﺑﻦ ﺣﯿﻮة ﺣـﺪﯾﺜﻪ ﻣﻀـﻄﺮب و ﺿـﻌﻔﻪ اﻻزدي و اﻣﺎ اﺑﻦ ﺣﺒﺎن‬‫ﻓـﺬﮐﺮه ﻓﯽ ﻟا ﺜﻘـﺎت و داود ﻻـ ﯾﻌﺮف ﮐﺸـﯿﺨﻪ و ﻗـﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻋﺎﺻﻢ و ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ ﺿـﻌﻔﺎء و ﻻ ﯾﺼـﺢ و ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﻼوه ﺑﺮ‬‫ﺗﻀـﻌﯿﻒ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿـﻞ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺮﯾﺢ دارﻗﻄﻨﯽ واﺿـﺢ و ﻻﺋـﺢ ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻢ و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ازو در ﺳـﻨﺪ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 400‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ واﻗﻊ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﺿﻌﯿﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ و ﻟﻠّﻪ اﻟﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ و ﻧﯿﺰ ذﻫﺒﯽ در ﻣﻐﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ‬‫ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ وﺛﻖ و اﻣﺎ اﻻزدي ﻓﻀـﻌﻔﻪ و ﻓﯿﻪ ﺟﻬﺎﻟـﮥ و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ در ﺗﻬﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ و ﯾﻘﺎل اﻟﻮﻟﯿﺪ‬‫روي ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻒ ﻓﯿﻪ و ﻋﻨﻪ ﻋـﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟـﺎ ﺑﻦ ﺣﯿﻮة ذﮐﺮه اﺑﻦ ﺣﺒﺎن ﻓﯽ اﻟﺜﻘﺎت و ﻓﯽ اﺳـﻨﺎد ﺣـﺪﯾﺜﻪ اﺧﺘﻼف ﯾﺎﺗﯽ ﻓﯽ‬‫ﺗﺮﺟﻤـﮥ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ ﻗﻠﺖ و ﻗﺎل اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ ﻣﺠﻬﻮل و ﻗﺎل ﻣّﺮة ﻫﻮ و ﻣﻦ ﻓﻮﻗﻪ اﻟﯽ أﺑﯽ اﻟـﺪرداء ﺿـﻌﻔﺎء و ﻗﺎل ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻞ ﻻ ﯾﺼﺢ ﺣﺪﯾﺚ‬‫داود و ﻗﺎل اﻻزدي ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﺠﻬﻮل و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ اﻟﺘﻬﺬﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ و ﯾﻘﺎل اﺳـﻤﻪ اﻟﻮﻟﯿﺪ ﺿـﻌﯿﻒ ﻣﻦ اﻟﺴﺎﺑﻌﮥ و‬‫ﺻﻔﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﺧﺰرﺟﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪562 :‬‬‫ﺧﻼﺻﻪ ﺗـﺬﻫﯿﺐ ﮔﻔﺘﻪ )د ق( داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ او اﻟﻮﻟﯿـﺪ ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﻋﻦ ﮐﺜﯿﺮ ﺑﻦ ﻗﯿﺲ و ﻋﻨﻪ ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎء ﻋﻨﺪﻫﻤﺎ و ﻫﻮ ﻣﻀـﻄﺮب وﺛّﻘﻪ‬‫اﺑﻦ ﺣﺒﺎن و ازﯾﻨﺠﺎ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﺳﻘﻮط ذﮐﺮ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ در ﺳﻨﺪ ﺗﺮﻣﺬي ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣﺼﻠﺤﺖ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﻫﺮ ﮐﻪ ذﮐﺮ او را‬‫ﺳﺎﻗﻂ ﻧﻤﻮده از راه ﺗﺪﻟﯿﺲ اﺳﻘﺎط ﮐﺮده ﺗﺎ ﻧﺎﻇﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﻫﺮ ﺑﻮﺟﻮد داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ در ﺳﻨﺪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭘﯽ ﺑﻤﻘﺪوح ﺑﻮدن آن ﻧﺒﺮد و ﻟﯿﮑﻦ‬‫ﻧـﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﺧﺮ ﻧﺎﻗـﺪﯾﻦ رﺟـﺎل ﭘﺮده از روي ﮐﺎر ﺧﻮاﻫﻨـﺪ اﻧـﺪاﺧﺖ و ﺗـﺪﻟﯿﺲ او را ﺑﯿﻦ اﻫﻞ اﻟﺘﻨﻘﯿـﺪ ﻇﺎﻫﺮ و ﻋﯿﺎن ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺳﺎﺧﺖ و‬‫ﻋﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎ ﮐﻪ راوي اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻠﺴﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﻌﻮن و ﻣﻐﻤﻮز و ﻣﺜﻠﻮب و ﻣﻬﻤﻮز ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ از اﻓﺎده دارﻗﻄﻨﯽ ﮐﻪ آﻧﻔﺎ در‬‫ﻋﺒـﺎرت ﻣﯿﺰان اﻻﻋﺘـﺪال ﺗﺮﺟﻤﻪ داود ﺑﻦ ﺟﻤﯿﻞ ﺷـﻨﯿﺪي ﺑﺼـﺮاﺣﺖ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻢ ﺿـﻌﯿﻔﺴﺖ و ﻗﺘﯿﺒﻪ ﻧﯿﺰ درو ﮐﻼم ﻧﻤﻮده‬‫اﺳﺖ ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻬـﺬﯾﺐ اﻟﺘﻬـﺬﯾﺐ ﺑﺘﺮﺟﻤﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﺗﮑّﻠﻢ ﻓﯿﻪ ﻗﺘﯿﺒـﮥ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ در ﺗﻘﺮﯾﺐ ﮔﻔﺘﻪ ﻋـﺎﺻﻢ ﺑﻦ رﺟﺎ ﺑﻦ‬‫ﺣﯿﻮة اﻟﮑﻨﺪي اﻟﻔﻠﺴـﻄﯿﻨﯽ ﺻﺪوق ﯾﻬﻢ ﻣﻦ اﻟﺜﺎﻣﻨﮥ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺑﻌﺪ اﻟﻔﺮض و اﻟﺘﺴـﻠﯿﻢ ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﭼﻮن در‬‫ﻣﺮاﺗﺐ ﻋﺎﻟﯿﻪ زﻫـﺪ و ورع ﺑﻮدﻧﺪ ﻟﻬﺬا در ﭘﯽ ﻓﺮاﻫﻤﯽ اﻣﻮال دﻧﯿﺎ ﻧﯿﻔﺘﺎدﻧﺪ و آن را ذﺧﯿﺮه ﻧﻤﻮده ﻗﺼﺪا ﺑﺮاي ورﺛﻪ ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ داب‬‫اﻏﻨﯿﺎي اﻫﻞ دﻧﯿﺎﺳﺖ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻣﺎﻟﯽ ﻧﺸﺪﻧﺪ و اﺻـﻼ ﻣﯿﺮاث ﻣﺎﻟﯽ ﻧﮕﺬاﺷـﺘﻨﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺣﺪي از ﻋﻘﻼي ﻣﺘﺪﯾﻨﯿﻦ ﻧﻔﯽ ﺗﻤﻠﮏ‬‫ﻣﺎل ﯾﺎ ﻧﻔﯽ ﺗﻮرﯾﺚ ﻣﺎل از اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ ﺧﻼف ﻧﺼﻮص ﻗﺮآن و اﺣﺎدﯾﺚ رﺳﻮل رب‬‫ﻣﻨـﺎن و آﺛـﺎر أﻣﻨﺎء اﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ آﻻف اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ اﺧﺘﻠﻒ اﻟﻤﻠﻮان ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﺑﻪ‬‫ﻧﻬﺠﯽ ﮐﻪ در ﺧﺼﻮص ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﻣﯿﺮاث اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم دﻣﻎ رؤس ﺧﺼﺎم ﻧﻤﻮده زﻧﮓ ﺷﺒﻬﺎت و ﺷﮑﻮﮐﺸﺎن را ﺑﻤﺼﻘﻞ ﺣﺠﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ و‬‫ﺑﺮاﻫﯿﻦ ﻗـﺎﻃﻌﻪ زدودهاﻧـﺪ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻤﺎﺷـﺎي اوﻟﯽ اﻻﺑﺼـﺎرﺳﺖ و ﻣﻦ أراد ﻓﯽ ﻫـﺬا اﻟﺒﺎب اﺳﺘﯿﻔﺎء اﻟﮑﻼم ﻓﻌﻠﯿﻪ ﺑﮑﺘﺎب ﺗﺸـﯿﯿﺪ اﻟﻤﻄﺎﻋﻦ ﻟﻠﻮاﻟﺪ‬‫اﻟﻤﺎﺟﺪ اﻟﻌﻼم اﺣﻠﻪ اﻟﱠﻠﻪ دار اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﺣﺘﺠﺎج اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺬﮐﻮر ﺑﺮ ﻓﻘﺮ و اﻓﻼس اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻤﻮﻣﺎ و ﺑﺮ ﻓﻘﺮ و‬‫اﻓﻼس ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻄﻼﻧﺴﺖ و ﺗﻘﺮﯾﺮ او درﯾﻦ ﺑﺎب از ﺑﺲ ﻣﺘﻬﺎﻓﺖ و ﭘﺮﯾﺸﺎن و‬‫اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻌـﺎﺻﻢ ﻋﻦ ﻧﺰﻏﺎت اﻟﺸـﯿﻄﺎن ﯾﺎزدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺨﺘﻞ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﺑﺂﻧﮑﻪ اﻫﻞ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ از ﻧﻘـﺪ و ﺟﻨﺲ‬‫آن ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮﺳﺖ ﺑﻘـﺪر ﻗّﻮت وراﺛﺖ و ﻗﺮب ﻗﺮاﺑﺖ ﺣﻈﯽ ﻣﯽﮔﯿﺮد و اﯾﻦ ﺗﻮارث ﺑﻄﻨﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﻄﻦ و ﻧﺴـﻼ ﺑﻌـﺪ ﻧﺴﻞ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺷﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎرﯾﺴﺖ اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم او ﻣﻮرد ﻣﻼﻣﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ اّوﻻ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺻـﻼ اﺷﺎره ﺑﻔﻘﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪563 :‬‬‫و ﺳﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ‬‫اﺛﺒﺎت اﻧﺤﺼﺎر ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي در أﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﺼﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت‬‫و ﻫﻢ ﭼﻨﯿ ﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﻮرﺛﻮا درﻫﻤﺎ و ﻻ دﯾﻨﺎرا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 401‬از ‪431‬‬‫ﺑﺮ ﻓﺮض ﺗﺴـﻠﯿﻢ دﻟﯿﻞ ﻓﻘﺮ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ذﮐﺮ ﻓﻘﺮ و وراﺛﺖ آن را ﻣﺪﺧﻠﯽ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎ ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ درﯾﻦ‬‫ﮐﻪ اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟـّﺴ ﻼم وارث ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮدﻧـﺪ ﻟﯿﮑﻦ زﻋﻢ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺮاﺗﺐ‬‫اﯾﺸـﺎن در ﻋﻠﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮد و ﺑﻘـﺪر ﻗﻮت وراﺛﺖ و ﻗﺮب ﻗﺮاﺑﺖ ﺣﻈﻮظ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ از ﻋﻠﻢ داﺷـﺘﻨﺪ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻗﻠﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑـﺎﺣﻮال اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻧﻈﺮي در اﺣﻮال اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺻـﻐﯿﺮ و‬‫ﮐﺒﯿﺮ اﯾﺸﺎن در ﻋﻠﻢ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻮدﻧﺪ و ﻣﺜﻞ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﻔﺮﻏﻪ درﯾﻦ ﺧﺼﻮص اﺳﺘﻮاي ﺗﺎم داﺷﺘﻨﺪ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﻋﺘﺮاف ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ‬‫ﻧﯿﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯽ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓـﮥ اﻻﺋﻤﻪ در ﺣﺎل ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴـﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺼﻞ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ و‬‫ﺷﺠﺎﻋﺘﻪ و ﺷﺮف ﻧﻔﺴﻪ و ﺳﯿﺎدﺗﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﻮم اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻻ ﺗﺘﻮﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﮑﺮار و اﻟﺪرس و ﻻ ﯾﺰﯾﺪ ﯾﻮﻣﻬﻢ ﻓﯿﻬﺎ‬‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺎن ﻓﯽ اﻻﻣﺲ ﻻﻧﻬﻢ اﻟﻤﺨﺎﻃﺒﻮن ﻓﯽ اﺳـﺮارﻫﻢ و اﻟﻤﺤﺪﺛﻮن ﻓﯽ اﻟﻨﻔﺲ ﻓﺴـﻤﺎء ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ و ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ ﺑﻌﯿﺪة ﻋﻦ اﻻدراك و اﻟﻠﻤﺲ‬‫و ﻣﻦ أراد ﺳﺘﺮﻫـﺎ ﮐـﺎن ﮐﻤﻦ أراد ﺳﺘﺮ وﺟﻪ اﻟﺸـﻤﺲ و ﻫـﺬا ﻣﻤـﺎ ﯾﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﺛﺎﺑﺘـﺎ ﻣﻘﺮرا ﻓﯽ اﻟﻨﻔﺲ ﻓﻬﻢ ﯾﺮون ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﻐﯿﺐ ﻓﯽ ﻋﺎﻟﻢ‬‫اﻟﺸـﻬﺎدة و ﯾﻘﻀﻮن ﻋﻠﯽ ﺣﻘﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﯽ ﺧﻠﻮات اﻟﻌﺒﺎدة و ﺗﻨﺎﺟﯿﻬﻢ ﺛﻮاﻗﺐ اﻓﮑﺎرﻫﻢ ﻓﯽ اوﻗﺎت اذﮐﺎرﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﺗﺴّﻨﻤﻮا ﺑﻪ ﻏﺎرب اﻟﺸﺮف‬‫و اﻟﺴـﯿﺎدة و ﺣﺼـﻠﻮا ﺑﺼﺪق ﺗﻮﺟﻬﻬﻢ اﻟﯽ ﺟﻨﺎب اﻟﻘﺪس ﻓﺒﻠﻐﻮا ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ اﻟﺴﺆال و اﻻرادة ﻓﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﻮس اوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ و ﻣﺤّﺒﯿﻬﻢ و زﯾﺎدة‬‫ﻓﻤﺎ ﺗﺰﯾـﺪ ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ ﻓﯽ زﻣﺎن اﻟﺸـﯿﺨﻮﺧﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﻮﻻدة و ﻫﺬه اﻣﻮر ﺗﺜﺒﺖ ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس و اﻟﻨﻈﺮ و ﻣﻨﺎﻗﺐ واﺿـﺤﮥ ﻟا ﺤﺠﻮل‬‫ﺑﺎدﯾﮥ اﻟﻐﺮر و ﻣﺰاﯾﺎ ﺗﺸـﺮق اﺷﺮاق اﻟﺸﻤﺲ و اﻟﻘﻤﺮ و ﺳﺠﺎﯾﺎ ﺗﺰّﯾﻦ ﻋﯿﻮن اﻟﺘﻮارﯾﺦ و ﻋﻨﻮاﻧﺎت اﻻﺛﺮ ﻓﻤﺎ ﺳﺄﻟﻬﻢ ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ او ﻣﻤﺘﺤﻦ ﻓﻮﻗﻔﻮا و ﻻ‬‫اﻧﮑﺮ ﻣﻨﮑﺮ اﻣﺮا ﻣﻦ اﻻﻣﻮر اﻻ ﻋﻠﻤﻮا و ﻋﺮﻓﻮا و ﻻ ﺟﺮي ﻣﻌﻬﻢ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﯽ ﻣﻀـﻤﺎر ﺷـﺮف اﻻ ﺳـﺒﻘﻮا و ﻗﺼـﺮ ﻣﺠﺎروﻫﻢ و ﺗﺨﻠﻔﻮا ﺳّﻨﮥ ﺟﺮي‬‫ﻋﻠﯿﻬﺎ اﻟـﺬﯾﻦ ﺗﻘـﺪﻣﻮا ﻣﻨﻬﻢ و اﺣﺴﻦ اﺗﺒﺎﻋﻬﻢ اﻟﺬﯾﻦ ﺧﻠﻔﻮا و ﮐﻢ ﻋﺎﺗﻮا ﻓﯽ اﻟﺠﺪال و اﻟﺠﻼد اﻣﻮرا ﻓﺒﻠﻐﻮﻫﺎ ﺑﺎﻟﺮاي اﻻﺻـﯿﻞ و اﻟﺼﺒﺮ اﻟﺠﻤﯿﻞ‬‫ﻓﻤﺎ اﺳـﺘﮑﺎﻧﻮا و ﻻ ﺿـﻌﻔﻮا ﻓﺒﻬﺬا و اﻣﺜﺎﻟﻪ ﺳـﻤﻮا ﻋﻠﯽ اﻻﻣﺜﺎل و ﺷﺮﻓﻮا ﺗﻔﺘﺮ اﻟﺸﻘﺎﺷﻖ إذا ﻫﺪرت ﺷﻘﺎﺷﻘﻬﻢ و ﺗﺼﻐﯽ اﻻﺳﻤﺎع إذا ﻗﺎل ﻗﺎﺋﻠﻬﻢ‬‫او ﻧﻄﻖ ﻧﺎﻃﻘﻬﻢ و ﯾﮑﺜﻒ اﻟﻬﻮاء إذا ﻗﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﺧﻼﺋﻘﻬﻢ و ﯾﻘﻒ ﮐﻞ ﺳﺎع ﻋﻦ ﺷﺎوﻫﻢ ﻓﻼ ﯾـﺪرك ﻓﺎﺋﺘﻬﻢ و ﻻ ﯾﻨﺎل ﻃﺮاﺋﻘﻬﻢ ﺳـﺠﺎﯾﺎ ﻣﻨﺤﻬﻢ‬‫ﺑﻬـﺎ ﺧﺎﻟﻘﻬﻢ و اﺧﺒﺮ ﺑﻬﺎ ﺻﺎدﻗﻬﻢ ﻓﺴـّﺮ ﺑﻬﺎ اوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ و اﺻﺎدﻗﻬﻢ و ﺣﺰن ﻟﻬﺎ ﻣﺒﺎﯾﻨﻬﻢ و ﻣﻔﺎرﻗﻬﻢ و ﻧﯿﺰ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ در ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ‬‫ﻣﺤﺎﺳﻦ ﮐﻼم ﺟﻨﺎب اﻣﺎم ﺣﺴﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ ﻓﻬﺬه اﻻﻟﻔﺎظ ﺗﺠﺎوز اﻟﻬﻮاء رﻗﮥ و ﻣﺘﺎﻧﮥ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪564 :‬‬‫ﺗﻨﺒﺌﮏ ﺑﺎن ﻟﻬﻢ ﻋﻨﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺒﺮ ﻣﻨﺰﻟﮥ و ﻋﻠّﻮ ﻣﮑﺎﻧﮥ ﺗﻮارﺛﻮا اﻟﺒﯿﺎن ﮐﺎﺑﺮا ﻋﻦ ﮐﺎﺑﺮ و ﺗﺴـﻨﻤﻮا ﻗﻠﻞ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮐﺘﺴّﻨﻤﻬﻢ ﻣﺘﻮن اﻟﻤﻨﺎﺑﺮ و ﺗﺴﺎووا ﻓﯽ‬‫ﻣﻀـﻤﺎر اﻟﻤﻌﺎرف ﻓﺎﻻﺧﺮ ﯾﺎﺧﺬ ﻋﻦ اﻻول و اﻻول ﯾﺼـﻠﯽ ﻋﻠﯽ اﻵﺧﺮ ﺷـﻌﺮ ﺷﺮف ﺗﺘﺎﺑﻊ ﮐﺎﺑﺮا ﻋﻦ ﮐﺎﺑﺮ ﮐﺎﻟﺮﻣﺢ اﻧﺒﻮﺑﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺒﻮب و اﺣﻤﺪ‬‫ﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻘـﺎدر اﻟﻌﺠﯿﻠﯽ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺎل ﺑﻌﺾ اﻫﻞ اﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﻮم اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ ﻻ ﺗﺘﻮﻗﻒ ﻋﻠﯽ اﻟﺘﮑﺮار و اﻟـﺪرس و ﻻ ﯾﺰﯾـﺪ ﯾﻮﻣﻬﻢ‬‫ﻓﯿﻬـﺎ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ ﮐـﺎن ﻓﯽ اﻻـﻣﺲ ﻻـﻧﻬﻢ اﻟﻤﺨﺎﻃﺒﻮن ﻓﯽ اﺳـﺮارﻫﻢ اﻟﻤﺤـﺪﺛﻮن ﻓﯽ اﻟﻨﻔﺲ ﻓﺴـﻤﺎء ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ و ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ ﺑﻌﯿـﺪة ﻋﻦ اﻻدراك و‬‫اﻟﻠﻤﺲ و ﻣـﻦ أراد ﺳﺘﺮﻫـﺎ ﮐـﺎن ﮐﻤﻦ أراد ﺳـﺘﺮ اﻟﺸـﻤﺲ ﻓﻬﻢ ﯾﺮون ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﻐﯿﺐ ﻓﯽ ﻋـﺎﻟﻢ اﻟﺸـﻬﺎدة و ﯾﻘﻌـﻮن ﻋﻠﯽ ﺣﻘـﺎﺋﻖ اﻟﻤﻌـﺎرف ﻓﯽ‬‫ﺧﻄﻮات اﻟﻌﺒـﺎدة و ﯾﻨـﺎﺟﯿﻬﻢ ﺛﻮاﻗﺐ اﻓﮑـﺎرﻫﻢ ﻓﯽ اوﻗـﺎت اذﮐﺎرﻫﻢ ﻓﻬﻢ ﮐﻤﺎ ﻓﯽ ﻧﻔﻮس اوﻟﯿﺎﺋﻬﻢ و ﻣﺤﺒﯿﻬﻢ و زﯾﺎدة ﻓﻤﺎ ﺗﺰﯾـﺪ ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ ﻓﯽ‬‫زﻣﺎن اﻟﺸـﯿﺨﻮﺧﮥ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺎرﻓﻬﻢ ﻓﯽ زﻣﻦ اﻟﻮﻻدة و ﻫﺬه اﻣﻮر ﺗﺜﺒﺖ ﻟﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس و اﻟﻨﻈﺮ و ﻣﻨﺎﻗﺐ واﺿـﺤﮥ اﻟﺤﺠﻮل و اﻟﻐﺮر و ﻣﺰاﯾﺎ ﺗﺸـﺮق‬‫اﺷـﺮاق اﻟﺸـﻤﺲ و اﻟﻘﻤﺮ و ﺳﺠﺎﯾﺎ ﺗﺰﯾﻦ ﻋﯿﻮن اﻟﺘﻮارﯾﺦ و ﻋﻨﻮان اﻻﺛﺮ ﻓﻤﺎ ﺳﺄﻟﻬﻢ ﻣﺴﺘﻔﯿﺪا و ﻣﻤﺘﺤﻦ ﻓﺘﻮﻗﻔﻮا و ﻻ اﻧﮑﺮ ﻣﻨﮑﺮ اﻣﺮا ﻣﻦ اﻻﻣﻮر‬‫اﻻ ﻋﺮﻓﻮا و ﻋﻠﻤﻮا و ﻻ ﺟﺮي ﻣﻌﻬﻢ ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻓﯽ ﻣﻀـﻤﺎر ﺷـﺮف اﻻ ﺳـﺒﻘﻮا و ﻗﺼـﺮ ﻣﺠﺎرﯾﻬﻢ و ﺗﺨﻠﻔﻮا ﺳّﻨﮥ ﺟﺮي ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺬﯾﻦ ﺗﻘﺪﻣﻮا ﻣﻨﻬﻢ و‬‫اﺣﺴﻦ اﺗﺒﺎﻋﻬﻢ اﻟﺬﯾﻦ ﺧﻠﻔﻮا و ﮐﻢ ﻋﺎﻧﻮا ﻓﯽ اﻟﺠﻼل و اﻟﺠﻼد اﻣﻮرا ﻓﺒﻠﻐﻮا ﺑﺎﻟﺮاي اﻻﺻﯿﻞ و اﻟﺼﺒﺮ اﻟﺠﻤﯿﻞ ﻓﻤﺎ اﺳﺘﮑﺎﻧﻮا و ﻻ ﺿﻌﻔﻮا ﺳﺠﺎﯾﺎ‬‫ﻣﻨﺤﻬﻢ ﺑﻬـﺎ ﺧـﺎﻟﻘﻬﻢ و اﺧﺒﺮ ﺑﻬـﺎ ﺻـﺎدﻗﻬﻢ ﻓﺮح ﺑﻬـﺎ اوﻟﯿـﺎءﻫﻢ و اوﺻـﯿﺎءﻫﻢ و ﺣﺰن ﺑﻬـﺎ ﻣﺒﺎﻧﯿﻬﻢ و ﻣﻔﺎرﻗﻬﻢ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﺴﺎوي اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم در ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿﺎب ﻣﺤﻞ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ارﺑﺎب اﻟﺒﺎب ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ژاژﺧﺎي و‬‫ﯾﺎﻓﻪدراي اورﻧﮓآﺑﺎدي ﮔﻮﯾﺎ ﻧﺎﺷـﯽ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ او اﻫﻞ ﺑﯿﺖ را ﻣﻨﺤﺼـﺮ در ﺣﻀـﺮات ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﻧﻤﯽداﻧﺪ و ﺑﺰﻋﻢ اﯾﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 402‬از ‪431‬‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﮐـﻪ ﻫﺮ ﻓﻼـن و ﺑﻬﻤـﺎن از اﻫـﻞ ﺑﯿﺘﺴﺖ ﻧﻬـﺎﯾﺖ اﻧﺤﺮاف ﺧـﻮد از ﺟـﺎده ﺻـﻮاب و ﺳـﻠﻮك ﻃﺮﯾـﻖ ﻧـﻮاﺻﺐ اﻗﺸـﺎب ﺑﻤﻌﺮض ﺛﺒـﻮت‬‫ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ و ﻫﺬا ﻣﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺑﻨﺎء اﻟﻔﺎﺳﺪ ﻋﻠﯽ اﻟﻔﺎﺳﺪ و اﻟﺸﻐﻒ ﺑﺘﻨﻔﯿﻖ اﻟﺒﻬﺮج و اﻟﮑﺎﺳﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ ادﻋﺎي اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮ ﺑﻄﻨﺎ ﺑﻌﺪ‬‫ﺑﻄﻦ و ﻧﺴﻼ ﺑﻌﺪ ﻧﺴﻞ اﻟﯽ ﻣﺎ ﺷﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺟﺎرﯾﺴﺖ از ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺤﺖ و ﺳﺪاد ﻋﺎرﯾﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﮑﺮر ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ان اﻻﻧﺒﯿﺎء ﻟﻢ ﯾﺮﺛﻮا درﻫﻤﺎ و ﻻ دﯾﻨﺎرا‬‫راﻣﺴﺎﺳـﯽ ﺑﻔﻘﺮ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ذﮐﺮ ﺗﻮارث ﻓﻘﺮ ﺑﻄﻨﺎ ﺑﻌـﺪ ﺑﻄﻦ و ﻧﺴـﻼ ﺑﻌـﺪ ﻧﺴﻞ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ‬‫ﺗﻠـﺒﯿﺲ و ﺗﺨـﺪﯾﻊ ﻣﺘﺼﻮﻓـﺎﻧﻪ و ﺷـﻄﺢ و ﺗﻔـّﻮه ﻣﺠـﺬوﺑﺎﻧﻪ ﻣﺤﺴـﻮب ﺷـﻮد دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧـﺪ ﺗـﻮارث ﻋﻠﻢ ﭘﺲ آن ﻫﻢ ﻧﻪ ﺑﺮ‬‫وﺗﯿﺮهاﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺎخ دﻣﺎغ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﺟﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎﻣﮥ ﻣﻨﺤﺼـﺮ در اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت‬‫ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻤﺴﺖ ﭘﺲ دﯾﮕﺮان را و ﻟﻮ ﮐﺎﻧﻮا ﻣﻦ اﻫﻞ ﻗﺮاﺑﺘﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﻀﻼ ﻋﻦ ﻏﯿﺮﻫﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪565 :‬‬‫درﯾﻦ ﺑﺎب ﺣﻈﯽ و ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺗﻌﻤﯿﻢ ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ و ﺗﻮﺳـﯿﻊ داﺋﺮه آن ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و رﯾﺐ از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻈﺎﻟﻤﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻏﺎﺻﺒﺎن ﺧﻼﻓﺖ‬‫ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻣﺤﺮوم ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﺟﻨﺎب ﺳـﯿﺪه ﺳـﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ از ارث ﻧﯿﺰ ﺟﺴﺎرت و ﺟﺮأت ﺑﺮ ان ﻧﺪاﺷـﺘﻨﺪ و اﻣﺜﺎل‬‫اﯾﻦ ﻣﻈﺎﻟﻢ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮاي ﻧﻮاﺻﺐ آﺧﺮ زﻣﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﺒﺐ آن ﺗﻔﻮق ﺑﺮ اﺳـﻼف ﻧﺎاﻧﺼﺎف ﺧﻮد ﺟﺴﺘﻪ ﻟﻮاء ﺧﺮوج و ﻋﺪوان ﺑﺮاﻓﺮاﺷﺘﻨﺪ‬‫و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺷﻮاﻫـﺪ اﻧﺤﺼـﺎر ﺗﻮارث ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي در اﻫﻠﺒﯿﺖ ﻋﺼـﻤﺖ و ﻃﻬﺎرت ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم از اﻓﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻋﺮﻓﺎي ﮐﺮام ﺳـﻨﯿﻪ‬‫ﺑﯿﺶ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺼـﺎي آن ﺗﻮان ﮐﺮد ﻟﯿﮑﻦ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﺑﺮ ﺑﻌﻀـﯽ از ان اﮐﺘﻔـﺎ ﻣﯽرود ﺗـﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ ﺑﻄﻼن ﺣﺮف ﺗﻌﻤﯿﻢ ﺗﻮارث‬‫واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد ﻗﺎﺿـﯽ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ دوﻟﺖآﺑﺎدي ﮐﻪ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻤﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎﺳﺖ در ﻫﺪاﯾﮥ اﻟﺴـﻌﺪا ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ از ﺧﺼﺎﺋﺺ‬‫ﻧﺴـﺎﺋﯽ ﮐﻪ در ان اﺛﺒـﺎت وراﺛﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻧﻔﯽ وراﺛﺖ ﺣﻀـﺮت ﻋﺒﺎﺳـﺴﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﻋﻢ را ﻣﯿﺮاث ﻧﯿﺎﻣـﺪ ﻣﮕﺮ‬‫ﻋﻠﯽ وﻟﯽ را ﻣﯿﺮاث آﻣﺪ ﮐﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻧـﺎﻧﺮﯾﺰ ﺧﻮان ﻋﻠّﯽ وﻟﯿﺴﺖ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ از ﭘﯿﻐـﺎﻣﺒﺮ ﻣﺎ در آل ﻫﺎﺷﻢ از ﻋﻠﯽ وﻟﯽ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻋﺼـﻤﻨﺎ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻌﺘﺮض اﻟﺰﻧﯿﻢ اﻧﺘﻬﯽ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت ﻇـﺎﻫﺮ و واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ دوﻟﺖآﺑـﺎدي ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﻧﻔﯽ وراﺛﺖ ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮي از ﺣﻀـﺮت ﻋﺒـﺎس ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و اﺛﺒـﺎت اﯾﻦ‬‫وراﺛﺖ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺎﻟﺨﺼﻮص ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫ﻫﺮ دو را دﻟﯿﻞ ﻣﻄﻠﻮب ﺧﻮد ﻣﯽﺷﻤﺎرد و ازﯾﻨﺠﺎ اﯾﻨﻬﻢ ﺑﻮﺿﻮح رﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﻠﮏ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﺮاد از ﻋﻠﻤﺎ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء اﺋﻤﻪ‬‫ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺳﻼم اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺷﯿﺦ ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪566 :‬‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را ﻣﻀﺎﻓـﺎ اﻟﯽ ﻣـﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺒﯿﺎن رﺷـﯿﻖ و ﺗﺒﯿﺎن اﻧﯿﻖ اﺑﺮام و ﺗﻮﺛﯿﻖ ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻠﺨﯽ در ﯾﻨﺎﺑﯿﻊ اﻟﻤﻮدة‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻓﯽ ﮐﺘﺎب اﻟﺸﯿﺦ ﻋﺰﯾﺰ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻨﺴﻔﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺷﯿﺦ اﻟﺸﯿﻮخ ﺳﻌﺪ اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺤﻤﻮي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪567 :‬‬‫ﻗـﺪس اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺮه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣـﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ در ادﯾـﺎن ﺳﺎﺑﻖ اﺳﻢ وﻟﯽ ﻧﺒﻮد و اﺳﻢ ﻧﺒﯽ ﺑﻮد و ﻣﻘﺮﺑﺎن‬‫ﺣﻀﺮت ﺧﺪاي را ﮐﻪ وارﺛﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺮﯾﻌﺖاﻧﺪ ﺟﻤﻠﻪ را اﻧﺒﯿﺎ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ و در ﻫﺮ دﯾﻨﯽ از ﯾﮏ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺮﯾﻌﺖ زﯾﺎده ﻧﺒﻮد ﭘﺲ در دﯾﻦ‬‫آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﭼﻨـﺪﯾﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺑﻮدﻧـﺪ ﮐﻪ وارﺛﺎن او ﺑﻮدﻧﺪ ﺧﻠﻖ را ﺑﺪﯾﻦ او و ﺑﺸـﺮﯾﻌﺖ او دﻋﻮت ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در دﯾﻦ ﻧﻮح و‬‫در دﯾﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ و در دﯾﻦ ﻣﻮﺳـﯽ و در دﯾﻦ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم و ﭼﻮن دﯾﻦ ﺟﺪﯾﺪ و ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﺟﺪﯾﺪه ﺑﻤﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 403‬از ‪431‬‬‫ﺳﻠﻢ ﻧﺎزل ﺷـﺪ از ﻧﺰد ﺧﺪاي اﺳﻢ وﻟﯽ در دﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﭘﯿﺪا آﻣﺪ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ دوازده ﮐﺲ از اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺻـﻠّﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ را ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ و وارﺛﺎن او ﮔﺮداﻧﯿﺪ و ﻣﻘﺮب ﺣﻀﺮت ﺧﻮد ﮐﺮد و ﺑﻮﻻﯾﺖ ﺧﻮد ﻣﺨﺼﻮص‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪568 :‬‬‫ﮔﺮداﻧﯿﺪ و اﯾﺸﺎن را ﻧﺎﺋﺒﺎن ﻣﺤﻤﺪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و وارﺛﺎن او ﮔﺮداﻧﯿﺪ ﮐﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻟﻌﻠﻤﺎء ورﺛﮥ اﻻﻧﺒﯿﺎء‬‫در ﺣﻖ اﯾﻦ دوازده ﮐﺲ ﻓﺮﻣﻮد و‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻠﻤﺎء اﻣﺘﯽ ﮐﺎﻧﺒﯿﺎء ﺑﻨﯽ اﺳﺮاﺋﯿﻞ‬‫در ﺣﻖ اﯾﺸـﺎن ﻓﺮﻣﻮد اﻣـﺎ وﻟﯽ آﺧﺮﯾﻦ ﮐﻪ ﻧـﺎﺋﺐ آﺧﺮﯾﻨﺴﺖ وﻟﯽ دوازدﻫﻢ و ﻧـﺎﺋﺐ دوازدﻫﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺧﺎﺗﻢ اوﻟﯿﺎﺳﺖ و ﻣﻬـﺪي ﺻﺎﺣﺐ‬‫اﻟﺰﻣـﺎن ﻧـﺎم اوﺳﺖ و ﺷـﯿﺦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﮐﻪ اوﻟﯿـﺎ در ﻋـﺎﻟﻢ ﺑﯿﺶ از دوازده ﻧﯿﺴـﺘﻨﺪ و اﻣﺎ آن ﺳـﯽ ﺻـﺪ و ﭘﻨﺠﺎه و ﺷـﺶ ﮐﺲ ﮐﻪ از رﺟﺎل‬‫اﻟﻐﯿﺐاﻧـﺪ اﯾﺸﺎن را اوﻟﯿﺎ ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﻨـﺪ و اﯾﺸﺎن را اﺑـﺪال ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ اﻧﺘﻬﯽ و ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﻫﻢ ﺑﺮاي اﺋﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸـﺮ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫ﺑـﺎﻟﺨﺼﻮص اﺛﺒـﺎت ﻧﯿـﺎﺑﺖ و وراﺛﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻧﻤﻮده و ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ ﺣﻀـﺮات دروازه ﻋﻠﻮم آن ﺟﻨـﺎب‬‫ﺑﻮدﻧﺪ ﻃﺮﯾﻖ اﻧﺼﺎف ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺳﯿﻒ ﻣﺴﻠﻮل ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﮐﻼﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺒﺎط اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ از ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و از ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺮور‬‫ﭘﯿﻐﻤﺒﺮان ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﺳﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﮐﺮد ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗُْﻞ ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإﻟﱠﺎ اﻟ َْﻤَﻮﱠدَة ﻓِﯽ اﻟ ُْﻘْﺮﺑﯽ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺆال ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ از ﺷـﻤﺎ ﻫﯿﭻ اﺟﺮت و ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ ﻟﯿﮑﻦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ از ﺷـﻤﺎ دوﺳﺘﯽ اﻗﺮﺑﺎي ﻣﻦ وﺟﻪ اﺳﺘﻨﺒﺎط آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺒﯿﺎي ﺳﺎﺑﻖ‬‫ﻻ َأْﺳَﺌﻠُُﮑْﻢ َﻋَﻠﯿِْﻪ َأْﺟﺮًا ِإْن َأْﺟِﺮَي‬‫اﻟّﺎ ﻋﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧـﺪ اﺻـﻼ اﺟﺮت ﺑﺮ ﻓﺮﯾﻀﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ رﺳﺎﻟﺖ درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﮑﺮدهاﻧـﺪ و ﭼﻪ اﺣﺘﻤﺎل درﺧﻮاﺳﺖ اﺟﺮت ﺑﻮد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻣﺎ را ﺻـّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺑﺘﻐﯿﺮ اﺳـﻠﻮب ﮐﻼم اﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮده ﺣﮑﻤﺖ در ان آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷـﺮاﺋﻊ اﻧﺒﯿﺎء ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻌﺪ وﻓﺎت آﻧﻬﺎ ﻣﻨﺴﻮخ ﻣﯽﺷﺪ و‬‫اﯾﻦ ﺷـﺮﯾﻌﺖ ﻣﺆﺑﺪه اﺳﺖ ﭘﺲ اﻣﺘﺎن را ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ رﺣﻠﺖ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺑﻨﺎﺋﺐ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ رﺟﻮع آرﻧﺪ ﻟﻬﺬا آن ﺳـﺮور ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﺮاي ﺷﻔﻘﺖ ﺑﺮ‬‫اّﻣﺖ ﺧﻮد رﻫﻨﻤﻮﻧﯽ ﮐﺮده ﺑﻤﺤﺒﺖ آل ﺧﻮد و اﺷﺎرت ﻓﺮﻣﻮد ﺑﻪ ﺗﺸﺒﺚ داﻣﺎن ﭘﺎك آﻧﻬﺎ ﮐﻪ وارﺛﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ و دروازه ﻋﻠﻮم وي و ﻟﻬﺬا‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﺮﮐﺖ ﻓﯿﮑﻢ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ و ﻋﺘﺮﺗﯽ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ ﯾﻌﻨﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻢ در ﺷﻤﺎ دو وﺳﯿﻠﻪ ﻣﺤﮑﻢ ﻗﺮآن ﻣﺠﯿﺪ و آل ﺧﻮد را و‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﻋﻠﻤﻢ و ﻋﻠﯽ دروازه آن ﺷـﻬﺮﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ دوازدﻫﻢ آﻧﮑﻪ اورﻧﮓآﺑـﺎدي درﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻨﺤـﻞ اﻟﻨﻈـﺎم ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه اّﻣـﺎ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ‬‫ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮي دزدﯾـﺪه ﻣﯽﺑﺮد ﭘﺲ دﺳﺖ او را ﮐﻪ ﮐﻨﺎﯾﺖ از دﺳـﺘﮕﺎه ﺗﺤﺼـﯿﻞ و اﺧﺬ از اﺻـﻠﺴﺖ ﻗﺎﺿـﯽ ﻗﻀﺎ ﻣﯽﺑﺮد‬‫اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺧﯿﻠﯽ ﺣﺮف ﻧـﺎﻣﺮﺑﻮﻃﺴﺖ اّﻣـﺎ اّوﻻـ ﭘﺲ ازﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﺚ در اﯾﻦ ﺟﺎ در ﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺧـﺬ ﻋﻠﻢ از ان ﺑﯿﺖ اﻟﺸـﺮف ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌـﺎرف و ﻋﻠﻮم اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﻌـﺎرف و ﻋﻠﻮم ﺣﻘﻪ‬‫ﺻﺤﯿﺤﻪ اﺳﺖ و ﻣﻌـﺎرف و ﻋﻠﻮم ﺧـﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮي ﻣﻌـﺎرف و ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻠﻪ ﻓﺎﺳـﺪه ﭘﺲ ﺑﻼ رﯾﺐ اﺧـﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺑﯿﺖ اﻟﺸـﺮف ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﻪ و ﻣﻤـﺪوح و ﻣﺴـﺘﺤﺴﻦ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻻﺳـﺘﺤﻘﺎق و اﺧﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از‬‫ﺧﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮي ﻣﻨﻬﯽ ﻋﻨﻪ و ﻣﺬﻣﻮم و ﻣﺴﺘﻬﺠﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪569 :‬‬‫ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼـق ﭘﺲ ﺗﺨﺼـﯿﺺ اﺳـﺘﻘﺒﺎح اﺧـﺬ ﻣﻌـﺎرف و ﻋﻠـﻮم از ﺧـﺎﻧﻪ دﯾﮕﺮي ﺑﺼـﻮرت دزدﯾـﺪه ﺑﺮدن ﭼﻨـﺎﻧﭽﻪ ﻣـﻮّداي ﺻـﺮﯾﺢ ﮐﻼـم‬‫اورﻧﮓآﺑﺎدﯾﺴﺖ ﻓﺎﺳﺪ ﻣﺤﻀـﺴﺖ ﯾﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﻣﮕﺮ ﮐﺴﯽ از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن و ادب ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺧﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻋﻠﯽ اﻻﻋﻼن ﺧﻮﺑﺴﺖ ﺣﺎﺷﺎ و ﮐّﻠﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﯽداﻧـﺪ ﮐﻪ اﺧﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 404‬از ‪431‬‬‫ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻬﺮ ﻧﻬﺞ ﮐﻪ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ ﺳﻮاء ﮐﺎن ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺴـﺮﻗﮥ و اﻟﮑﺘﻤﺎن او ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻻﺟﻬﺎر و‬‫اﻻﻋﻼـن ﻣﻤﻨﻮع و ﻣﺤﻈﻮر و ﻣﺨﻮف و ﻣﺤـﺬورﺳﺖ و اﻣـﺎ ﺛﺎﻧﯿـﺎ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﻦ وﺟﻪ ﮐﻪ آﺧـﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اﻻﻃﯿـﺎب ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﻣﺤﺘﺎج ﺑـﺪزدي ﻧﻤﯽﺷﻮد زﯾﺮا ﮐﻪ آن ﺧﺎﻧﻪ ﺿـﻼﻟﺖ ﮐﺎﺷﺎﻧﻪ ﺑﺮاي آﺧـﺬﯾﻦ ﻣﻌﺎرف زﻧـﺪﻗﻪ و‬‫اﻟﺤـﺎد و ﻋﻠﻮم ﮐﻔﺮ و ﺿـﻼل ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻔﺘﻮح اﻟﺒـﺎﺑﺴﺖ و ﺻـﺎﺣﺐ آن ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﺣﺐ اﺿـﻼل ﺧﻮد داﻋﯽ ﺑﺴﻮي دﺧﻮل آن ﺧﺎﻧﻪ و اﺧﺬ‬‫ﻣﺘـﺎع از ان ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ اﺧـﺬ ﻣﻌـﺎرف ﮐﺎﺳـﺪه و ﻋﻠﻮم ﻓﺎﺳـﺪه از ﺧﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ‬‫ﺑﺨﻮاﻫـﺪ او را ﭼﻪ ﺑﻼ زده ﮐﻪ ﻣﺘﺎع آن ﺧﺎﻧﻪ را ﺑﻨﻬـﺞ دزدي ﺑﺒﺮد ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮد داﻋﯽ ﺑﺴﻮي اﺧﺬ آن ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﻇﺎﻫﺮ‬‫ﺷﺪ ﮐﻪ اورﻧﮓآﺑﺎدي درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﺮف دزدﯾﺪه ﺑﺮدن را ﺑﯿﮑﺎر ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﺧﻮد را ﻋﺮﺿﻪ ﺗﺸﻮﯾﺮ ﻋﻘﻼء ﻧﺤﺎرﯾﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ و اﻣﺎ ﺛﺎﻟﺜﺎ ﭘﺲ‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺳـﺒﺐ ﮐﻪ آﺧـﺬ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم از ﺧﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض و اﻟﺘﻘـﺪﯾﺮ آن ﻣﻌﺎرف و‬‫ﻋﻠﻮم را از ان ﺧﺎﻧﻪ دزدﯾﺪه ﻫﻢ ﺑﺮد ﻧﺰد ﻗﺎﺿـﯽ ﻗﻀﺎ ﻗﻄﻊ ﯾﺪ او ﭼﻨﺪان ﻣﻬﺘﻢ ﺑﺎﻟﺸﺎن ﻧﯿﺴﺖ آري اﯾﻦ ﺳـﺰا زﯾﺎدهﺗﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺤﺎل ﮐﺴﯿﺴـﺖ‬‫ﮐﻪ ﻣﻌﺎرف و ﻋﻠﻮم را از ﺑﯿﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﻨﻬﺞ دزدي ﺑﺮدن ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ و آن ﺷﺨﺼﯿﺴﺖ ﮐﻪ از اﻫﻞ‬‫ﺑﯿـﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻋﻠﯿـﻪ و ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺼـﻠﻮة و اﻟّﺴـ ﻼم اﻧﺤﺮاف دارد و ﺑﺒـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑـﺎب دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ روﻧﻤﯽآرد و ﺑﺮ ﺧﻼـف ﻗـﻮل‬‫ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﺑﺮ ﺿﺪ ﻓﺮﻣﺎن واﺟﺐ اﻻذﻋﺎن ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و‬‫ارﺷﺎد آن ﺟﻨﺎب‬‫ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺄﺗﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻪ‬‫و ﮐﻼم آن ﺟﻨﺎب‬‫و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ‬‫ﻫﻤﺖ ﺧـﻮد را ﻣﯽﮔﻤـﺎرد و ﻓﻼـن و ﻓﻼـن و ﻓﻼـن را ذرﯾﻌﻪ وﺻـﻮل ﺑﻌﻠﻢ رﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣـﺎ ﻫّﺐ اﻟﻘﺒﻮل ﻣﯽﺷـﻤﺎرد ﭼﻪ ﭘﺮ‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻟﺼﻮص و ﺳّﺮاق ﻣﺴﺘﺤﻘﯿﻦ ﻗﻄﻊ اﯾﺪي ﺑﺎﺗّﻢ اﻻﺳﺘﺤﻘﺎق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ازﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﺧﻮد ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫ﻧﺤﻦ اﻟﺸﻌﺎر و اﻻﺻﺤﺎب و اﻟﺨﺰﻧﮥ و اﻻﺑﻮاب و ﻻ ﺗﻮﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت اﻻ ﻣﻦ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ اﺗﺎﻫﺎ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺳﻤﯽ ﺳﺎرﻗﺎ‬‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻓﺮد ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺴﺘﺤﻘﯿﻦ ﺳﺰاﺳﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎﮐﺴﺴﺖ ﮐﻪ از راه ﮐﻤﺎل ﺟﺴﺎرت ﻣﺘﺎع ﺑﯿﺖ ﻧﺒﻮت را‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪570 :‬‬‫ﺑﻨﻬـﺞ دزدي ﺑﺮدن ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﻧﻪ آﻧﮑﻪ در ﺧـﺎﻧﻪ ﻏﯿﺮ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم دزدي ﻣﯽﮐﻨـﺪ و ﻣﺘﺎع ﮐﻔﺮ و زﻧـﺪﻗﻪ را‬‫ﻣﯽﺑﺮد ﭘﺲ ذﮐﺮ اﯾﻦ ﺷـﺨﺺ را ﺗﺮك ﻧﻤﻮدن و ﺑـﺬﮐﺮ آن دﯾﮕﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﻣﻨﺸﺎي آن ﺟﺰ ﺳﺘﺮ ﻋﯿﻮب اﺳـﻼف ﺳـّﺮاق ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻌﺪي‬‫ﻣﺮﺗﮑﺒﯿﻦ ﺑﻐﯽ و ﺷـﻘﺎق ﺷﺪهاﻧـﺪ دﯾﮕﺮ ﭼﯿﺴﺖ اﻣـﺎ آﻧﭽﻪ اورﻧﮓآﺑـﺎدي در ﺧﺎﺗﻤﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺳـﺨﺎﻓﺖ ﻧﻈﺎم ﺳـﺮاﯾﯿﺪه ﮐﻪ ﻓﻘﯿﺮ ﺣﺴﺐ ﺣﺎل‬‫ورﺛـﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒـﻮة ﺑﯿـﺘﯽ دارد ﻧـﺎدار ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮ ﺷـﺪ ﻣﺤﺮوم ﻣﯿﺮاث ﻧـﺒﯽ* ﯾﮑﺘـﺎ از ان ﺣـﻆ زﻧـﺎن ﻫﺮ دو ﺑﻤﺮدان ﺷـﺪ ﻧﺼـﯿﺐ اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ از‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ اﺳﺘﺸـﻬﺎدات و ﻏﺮاﺋﺐ اﻧﺸﺎداﺗﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺴـﯽ ﻣﺜﻞ آن دﯾﺪه ﯾﺎ ﺷﻨﯿﺪه ﺑﺎﺷﺪ و اﺧﺘﻼل و ﻓﺴﺎد اﯾﻦ اﻧﺸﺎد و اﺳﺘﺸﻬﺎد ﺑﺮ ارﺑﺎب‬‫ﺧـﺒﺮت و اﻧﺘﻘـﺎد ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﺑﭽﻨـﺪ وﺟـﻪ اول آﻧﮑـﻪ درﯾـﻦ ﺑﯿﺖ ذﮐﺮي از ورﺛﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒـﻮة ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﻣﻄﻠـﻮب ﻣﺼـﺮاع اوﻟﺶ‬‫ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ذﮐﺮ ﻣﺤﺮوم ﻣﯿﺮاث ﻧﺒﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ را ﺣﺴﺐ ﺣﺎل ورﺛﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة داﻧﺴـﺘﻦ از ﺟﻤﻠﻪ اﻋﺎﺟﯿﺒﺴﺖ دوم آﻧﮑﻪ ﻣﺼﺮاع‬‫اول اﯾـﻦ ﺑﯿـﺖ در ذﮐﺮ ﮐﺴـﯿﺴﺖ ﮐـﻪ ﻣﺤﺮوم از ﻣﯿﺮاث ﻧـﺒﯽ ﺑـﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﺼـﺮاع دوم آن در ذﮐﺮ ذﮐـﻮر و اﻧـﺎث ورﺛﻪ ﻣﺴـﻠﻤﯿﻨﺴﺖ و‬‫ﻧﺎﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮدن اﯾﻦ دو ذﮐﺮ ﺑﺎ ﻫﻢ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﻣﺼﺮاع اول اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮ ﻧﺪارد او‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 405‬از ‪431‬‬‫از ﻣﯿﺮاث ﻧﺒﯽ ﻣﺤﺮوﻣﺴﺖ و ﻣﺼﺮاع دﯾﮕﺮ ﻣﻀﻤﻮن ﻟ ِﻠﱠﺬَﮐِﺮ ﻣِﺜُْﻞ َﺣﱢﻆ اﻟ ُْﺄﻧ َْﺜَﯿﯿِْﻦ*‬‫را آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﻓﻘـﺪان رﺑـﻂ ﻣـﺎ ﺑﯿـﻦ اﯾـﻦ دو ﻣﻄﻠـﺐ ﭘﺮ واﺿـﺤﺴﺖ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﺗﻌﻠﯿﻠﯽ ﮐﻪ در ﻣﺼـﺮاع آﺧﺮ ﻧﻈﻢ ﺷـﺪه ﺑﯿﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻣﺤﻀـﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺮوم ﺑـﻮدن ﮐﺴـﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ و ﻓﻘﺮ ﻧﺪاﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ از ﻣﯿﺮاث ﻧـﺒﯽ ﺑﻬﯿﭽـﻮﺟﻪ ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﺗﻘﺴـﯿﻢ‬‫ﻣﯿﺮاث ﻣــﺎل ﺑﻬﺮه دو زن ﺑﯿــﮏ ﻣﺮد ﺑﺮﺳــﺪ ﭘﻨﺠـﻢ آﻧﮑـﻪ اﮔﺮ ﺑﻤﻔــﺎد اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻓﯽ ﺑﻄـﻦ اﻟﺸـﺎﻋﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺮﺑـﻮﻃﯽ ﺑﺮاي اﯾـﻦ ﺑﯿـﺖ در ﺑـﺎﻃﻦ‬‫اورﻧﮓآﺑـﺎدي ﻓﺮض ﮐﺮده آﯾـﺪ و ﻃﻮري ﮐﻪ وراء ﻃﻮر ﻋﻘﻞ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺮاي درﺳﺘﯽ آن ﺗﺠﻮﯾﺰ ﮐﺮده ﺷﻮد ﺑﺎز ﻫﻢ اﻟﻔﺎظ ﺳـﻘﯿﻤﻪ و ﺗﻌﺒﯿﺮات‬‫ﻓﺎﺳـﺪهاش ﺑﺤـﺎل ﺧﻮد ﺧﻮاﻫـﺪ ﻣﺎﻧـﺪ ﻣﮕﺮ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ او در ﻣﺼـﺮاع آﺧﺮ )ﺣﻆ زﻧﺎن ﻫﺮ دو( ﻧﻈﻢ ﻧﻤﻮده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺠﺎي آن )ﺣّﻆ دو‬‫زن( ﻣﯽﺑﺎﯾـﺪ و ﻧﯿﺰ در ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺼـﺮاع )ﺑﻤﺮدان ﺷـﺪ ﻧﺼـﯿﺐ( آورده ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺠـﺎي آن )ﺑﻤﺮدي ﺷـﺪ ﻧﺼـﯿﺐ( ﻣﯽﺑـﺎﯾﺴﺖ و در ﮐﻤﺎل‬‫ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﮔﺮ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﺳﻠﯿﻘﻪ ﻫﻢ در ﻧﻈﻢ ﻣﯽداﺷﺖ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺳﻘﻢ ﻇﺎﻫﺮ و ﺧﻠﻞ آﺷﮑﺎر ﻣﺼﺮاع ﺧﻮد را‬‫ﻣﺒﺮا ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﺑﮕﻮﯾـﺪ ﯾﮑﺘـﺎ از ان ﺣّﻆ دو زن ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻤﺮدي ﺷـﺪ ﻧﺼـﯿﺐ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﻣﻬﻤﻞ اورﻧﮓآﺑﺎدي ﮐﻪ آن را ﺑﺰﻋﻢ ﻓﺎﺳـﺪ ﺧﻮد‬‫ﺣﺴﺐ ﺣـﺎل ورﺛﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻨﺒﻮة ﻧﺴـﺞ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺑﺘﻬـﺎج ﺗﻤـﺎم آن را در ﺧﺎﺗﻤـﮥ اﻟﮑﻼـم وارد ﮐﺮده ﻫﻢ از روي ﻣﻌﻨﯽ و ﻫﻢ از روي ﻟﻔﻆ در‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳـﻘﻢ و اﺧﺘﻼل رﺳـﯿﺪه و ﻧﺰد ارﺑﺎب ﺧﺒﺮت و ﻣﻬﺎرت ﮐﺎﺷﻒ از ﻓﻘﺪان ﺑﺼﯿﺮت و ﺑﺼﺎرت او ﮔﺮدﯾﺪه و ﭼﺴﺎن ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل‬‫آﻧﮑﻪ ﮐﻼـم او از ﺳـﺮ ﺗـﺎ ﭘﺎ ﻣﺸـﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻫﻔﻮات ﻋﺠﯿﺒﻪ و ﺳـﻘﻄﺎت ﻏﺮﯾﺒﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ آن را داﻧﺴﺘﯽ ﭘﺲ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺜﺮ ﭘﺮﯾﺸﺎن را ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﮔﻮﻧﻪ ﻧﻈﻢ ﻣﺨﺘﻞ اﻟﻨﻈﺎم ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﺧﺎﺗﻤﻪ آﯾﺪ و ﮐﺎﺗﻢ ﺣﻖ اﻫﻞ اﻟﺒﯿﺖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪571 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم را ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺖ ﺷﺎﺋﺴﺘﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺎب زﺟﺮ و ﻣﻼم ارﺑﺎب اﺣﻼم ﺑﺮ روي ﻗﺎﺋﻠﺶ اﻟﯽ ﯾﻮم اﻟﻘﯿﺎم ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ‬‫ﺗﺄوﯾﻞ »ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟّﻠﻪ ﺑﺎﻧﯽ ﭘﺘﯽ« ﺣﺪﯾﺚ »دار اﻟﺤﮑﻤﮥ« و ﺣﺪﯾﺚ »ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ« را ﺑﻪ ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﯽ‪ ،‬و اﺑﻄﺎل آن‬‫و ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﺑﺴﺒﺐ اﯾﻐﺎل در ﻣﻮاﻣﯽ ﺗﺼﻮف و اﯾﻀﺎع در ﺑﻮادي ﺗﻌﺴﻒ ﺣﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﺮ دو را‬‫ﻣﺤﻤﻮل ﺑﺮ ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﻪ ﻧﻤﻮده ﻃﺮﯾﻖ اﻧﺤﯿﺎز از ﺻﻮب ﺻﻮاب ﺑﺎﻗﺪام ﺗﺒﺎر و ﺗﺒﺎب ﭘﯿﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﻈﻬﺮي در ذﯾﻞ آﯾﻪ َأ َﻓَﻤْﻦ ﮐﺎَن‬‫َﻋﻠﯽ ﺑَﱢﯿَﻨٍﮥ ﻣِْﻦ َرﺑﱢِﻪ َو َﯾﺘْﻠُﻮُه‬‫ﺷﺎﻫﺪ ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﯿﻞ اﻟﺸﺎﻫﺪ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬‫ﻗﺎل اﻟﺒﻐﻮي ﻗﺎل ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺎ ﻣﻦ رﺟﻞ ﻣﻦ ﻗﺮﯾﺶ اﻻ و ﻗـﺪ ﻧﺰﻟﺖ ﻓﯿﻪ آﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﻘﺮآن ﻓﻘﺎل ﻟﻪ رﺟﻞ و اﻧﺖ اﯾﺶ ﻧﺰل ﻓﯿﮏ ﻗﺎل و‬‫ﯾﺘﻠﻮه ﺷﺎﻫﺪ ﻣﻨﻪ‬‫ﻓﺎن ﻗﯿﻞ ﻓﻤﺎ وﺟﻪ ﺗﺴـﻤﯿﮥ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻟﺸﺎﻫﺪ ﻗﻠﺖ ﻟﻌﻞ وﺟﻪ ذﻟﮏ اﻧﻪ اول ﻣﻦ اﺳـﻠﻢ ﻣﻦ اﻟﻨﺎس ﻓﻬﻮ اول ﻣﻦ ﺷﻬﺪ ﺑﺼﺪق اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ و اﻻ وﺟﻪ ﻋﻨﺪي ان ﯾﻘﺎل ان ﻋﻠﯿﺎ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﻗﻄﺐ ﮐﻤﺎﻻت اﻟﻮﻻﯾﮥ و ﺳﺎﺋﺮ اﻻوﻟﯿﺎء ﺣﺘﯽ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﺗﺒﺎع ﻟﻪ‬‫ﻓﯽ ﻣﻘﺎم اﻟﻮﻻﯾـﮥ و اﻓﻀـﻠﯿﮥ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﺜﻠﺜـﮥ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻮﺟﻪ آﺧﺮ ﮐـﺬا ﺣّﻘﻖ اﻟﻤﺠـﺪد رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﻣﮑﺘﻮب ﻣﻦ اواﺧﺮ ﻣﮑﺘﻮﺑﺎﺗﻪ ﻓﮑﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫اﻵﯾﮥ َأ َﻓَﻤْﻦ ﮐﺎَن َﻋﻠﯽ ﺑَﱢﯿَﻨٍﮥ ﻣِْﻦ َرﺑﱢِﻪ‬‫ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺠﮥ واﺿﺤﮥ و ﺑﺮﻫﺎن ﻗﺎﻃﻊ و ﻫﻮ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺎﻧﻪ ﮐﺎن ﻋﻠﯽ ﺣﺠﮥ واﺿﺤﮥ ﻣﻦ رﺑّﻪ و ﺑﺮﻫﺎن ﻗﺎﻃﻊ ﯾﻔﯿﺪ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﻘﻄﻊ‬‫اﻧﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و ذﻟﮏ ﻣﻌﺠﺰاﺗﻪ و اﻓﻀﻠﻬﺎ اﻟﻘﺮآن و ﻋﻠﻮﻣﻪ اﻟﻤﺴﺘﻨﺪة اﻟﯽ اﻟﻮﺣﯽ و ﯾﺘﻠﻮه أي ﯾﺘﺒﻌﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﻣﻦ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ‬‫ﺻـﺪﻗﻪ و ﻫﻮ ﻋﻠﯽ و ﻣﻦ ﺷﺎﮐﻠﻪ ﻣﻦ اﻻوﻟﯿﺎء ﻓﺎن ﮐﺮاﻣﺎت اﻻوﻟﯿﺎء ﻣﻌﺠﺰات ﻟﻠّﻨﺒّﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻋﻠﻮﻣﻬﻢ اﻟﻤﺴـﺘﻨﺪة اﻟﯽ اﻻﻟﻬﺎم و‬‫اﻟﮑﺸﻒ ﻇﻼل ﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺴﺘﻨﺪة اﻟﯽ اﻟﻮﺣﯽ ﻓﺘﻠﮏ اﻟﮑﺮاﻣﺎت و اﻟﻌﻠﻮم ﺷﺎﻫﺪة ﻋﻠﯽ ﺻﺪق اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫و ﺳﻠﻢ‬‫ﻓﻘﻮﻟﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي ﺑﺴﻨﺪ ﺻﺤﯿﺢ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 406‬از ‪431‬‬‫ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب رواه اﺑﻦ ﻋﺪي ﻓﯽ اﻟﮑﺎﻣﻞ و اﻟﻌﻘﯿﻠﯽ ﻓﯽ اﻟﻀﻌﻔﺎء و اﻟﻄﺒﺮاﻧﯽ و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس و اﺑﻦ ﻋﺪي و اﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ‬‫اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻋﻠﻮم اﻻوﻟﯿﺎء دون ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻓﺎن اﺧﺬ ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻟﻢ ﯾﻨﺤﺼﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻞ‬‫ﻗﺎل ﻟﻪ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و اﯾﻦ ﮐﻼم ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﺑﺎ وﺻﻒ اﺷـﺘﻤﺎل ﺑﺮ ﺑﻌﺾ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺻﺎدﻗﻪ ﻣﺨﺪوﺷﺴﺖ ﺑﻮﺟﻮه ﻋﺪﯾﺪه وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺎ وﺻﻒ اﻋﺘﺮاف‬‫ﺑﺒﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﻄﺐ ﮐﻤﺎﻻـت وﻻـﯾﺖ و ﺑﻮدن ﺳﺎﺋﺮ اوﻟﯿﺎ ﺣﺘﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ اﺗﺒﺎع آن ﺟﻨﺎب ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ اﻓﻀـﻠﯿﺖ‬‫ﺧﻠﻔﺎي ﺛﻼﺛﻪ ﺑﻮﺟﻪ آﺧﺮ ﺑﺮ زﺑﺎن آورده ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣـﺪﻋﺎي ﻣﺤﺎل ﺑﻬﯿﭽﻮﺟﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑـﺪﻻﺋﻞ ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﺮدود و‬‫ﻣﻄﺮود ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﻓﻀﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق و ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ اﻟﻮﺟﻮه ﺑﺒﺮاﻫﯿﻦ ﻗﺎﻃﻌﻪ و ﺣﺠﺞ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﻣﺘﺤﻘﻖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪572 :‬‬‫و ﻣﺘﺒﯿﻨﺴﺖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺠـﺪد ﺑﻤﻘـﺎﺑﻠﻪ ادﻟﻪ ﮐﺘﺎب و ﺳـﻨﺖ و ﺷﻮاﻫـﺪ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺳﻔﺴـﻄﻪ ﺑﺤﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺂن زدن‬‫ﮐﺎري ﻧﻤﯽﮔﺸﺎﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ اﺳﺒﺎب ﺗﻌﯿﯿﺮ و ﺗﺸﻮﯾﺮ ﻣﯽاﻓﺰاﯾﺪ وﺟﻪ دوم آﻧﮑﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺣﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ را ﻣﺸﯿﺮ ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ دون‬‫ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء واﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﺷـﺘﺒﺎه از ﺳﺎﺣﺖ ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﮐﺘﻨﺎه ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺎزح و ﺑﻌﯿﺪ و ﺑﻐﺎﯾﺖ ﻧﺎﻣﻼﺋﻢ و ﻏﯿﺮ ﺳﺪﯾﺪﺳﺖ زﯾﺮا‬‫ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺘﺒﻊ اﻓﺎدات اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ و اﺣﺪي از اﻫﻞ اﺳﻼم ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ‬‫ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﻧﺎﻓﻌﻪ ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻣﺘﺠﺎﺳـﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﺑﺮﯾﻨﮑﻪ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊ را در ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﺣﺼـﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺲ اﻣﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﮑﻤﺖ‬‫ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ از اﻓﺎده اﺳـﺘﺎدزاده ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻨﯽ ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ دﻫﻠﻮي ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺻـﻠﯽ ﻣﺎ واﺿـﺢ و‬‫ﻻﺋﺤﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺟﻮاب ﺳﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ از ﺛﺒﻮت ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﮑﻤﺖ و وﺟﺎﻫﺖ و ﻗﻄﺒﯿﺖ ﺑﺮاي ﺣﻀـﺮات اﺋﻤﻪ اﺛﻨﺎ ﻋﺸﺮ ﺳﻼم‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺳﺆال ﮐﺮده ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻋﺼـﻤﺖ و ﺣﮑﻤﺖ و وﺟﺎﻫﺖ ﻧﺰد ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ اﺻﻄﻼﺣﯿﻪ دارﻧﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎ در ﮐﺘﺐ ﻣﺼﻨﻔﻪ ﺣﻀﺮت‬‫واﻟﺪ ﻣﺎﺟﺪ ﻗﺪس ﺳـﺮه ﻣﻔﺼﻞ ﻣﺬﮐﻮراﻧﺪ اﯾﻦ وﻗﺖ ﺑﻪ ﺳـﺒﺐ ﺷﺪت اﻣﺮاض ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻤﻬﯿﺪ ﻣﻘﺪﻣﺎت ﻧﻮﺷـﺘﻪ آﯾﺪ اﮐﺜﺮ ﻣﺼـﻨﻔﻪ‬‫اﯾﺸﺎن ﻣﻮﺟﻮداﻧـﺪ ﺗﺸـﻔﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻤﻮد واﺿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﺷـﺮح اﻋﺘﺼﺎم از ﺗﺼـﻨﯿﻒ ﺷﺎه ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺷﻖ اﮔﺮ ﺑﻬﻤﺮﺳﺪ ﺷﺎﻓﯽ و ﮐﺎﻓﯽ ﺧﻮاﻫﺪ‬‫ﺷـﺪ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﻮاﻓﻖ ﻋﻠﻤﺎي ﻇﺎﻫﺮ اﯾﻦ وﻗﺖ ﺟﻮاب ﻧﻮﺷـﺘﻪ ﻣﯽآﯾـﺪ ﻋﺼـﻤﺖ دو ﻣﻌﻨﯽ دارد اول اﻣﺘﻨﺎع ﺻـﺪور ذﻧﺐ ﻣﻊ اﻟﻘﺪرة ﻋﻠﯿﻪ و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺤﻀﺮات اﻧﺒﯿﺎ و ﻣﻼﺋﮑﻪ اﺳﺖ دوم ﻋﺪم ﺻﺪور ذﻧﺐ ﻣﻊ ﺟﻮازه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﻧﺰد ﺻﻮﻓﯿﻪ ﻣﺤﻔﻮﻇﯿﺖ‬‫ﻧﺎﻣﻨـﺪ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﺆال ﻋﺼـﻤﺖ در ﮐﻼم ﺻﻮﻓﯿﻪ ﺑﺮاي ﺧﻮد آﻣـﺪه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اول دﻋﺎي ﺣﺰب اﻟﺒﺤﺮ واﻗﻊﺳﺖ ﻧﺴﺄﻟﮏ اﻟﻌﺼـﻤﮥ ﻓﯽ‬‫اﻟﺤﺮﮐﺎت و اﻟﺴـﮑﻨﺎت و اﻻرادات و اﻟﺨﻄﺮات اﻟﯽ آﺧﺮه و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ و ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻧﯿﺴﺖ و آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ ﻋﺼـﻤﺖ ﺑﺮاي‬‫اﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻘﻮل ﺧﻮد ﮐﻪ‬‫اﻟﱠﻠﻬّﻢ اذﻫﺐ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﺮﺟﺲ و ﻃﻬﺮﻫﻢ ﺗﻄﻬﯿﺮا‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ در ﺣﻖ ﺣﻀﺮت ﻋﻤﺮ وارد ﺷﺪه‬‫ان اﻟﺸﯿﻄﺎن ﯾﻔﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﺮ‬‫و ﻧﯿﺰ وارد ﺷﺪه‬‫اّن اﻟﺤﻖ ﯾﻨﻄﻖ ﻋﻠﯽ ﻟﺴﺎن ﻋﻤﺮ و ﻗﻠﺒﻪ‬‫و در ﺣﻖ ﺻﻬﯿﺐ روﻣﯽ وارد ﺷﺪه‬‫ﻧﻌﻢ اﻟﻌﺒﺪ ﺻﻬﯿﺐ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﺨﻒ اﻟﱠﻠﻪ ﻟﻢ ﯾﻌﺼﻪ‬‫ﻓﻼ اﺷﮑﺎل و ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊﺳﺖ اﮔﺮ ﻣﮑﺘﺴﺐ ﺑﺎﺷﺪ در اﺻﻄﻼح ﺻﻮﻓﯿﻪ آن را ﺣﮑﻤﺖ ﻧﻨﺎﻣﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﺑﻄﺮﯾﻖ‬‫وﻫﺐ ﺑﺮ دل ﺷﺨﺼﯽ وارد ﺷﻮد آن را ﺣﮑﻤﺖ ﻧﺎﻣﻨﺪ ﻧﺤﻮ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو آَﺗﯿْﻨﺎُه اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َو َﻓْﺼَﻞ اﻟ ِْﺨﻄﺎِب‬‫َو ُﮐﻠ‪‬ﺎ آَﺗﯿْﻨﺎ ُﺣْﮑﻤًﺎ َو ِﻋﻠْﻤًﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 407‬از ‪431‬‬‫ﺧﻮاه آن ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻘﺎﺋـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ ﺑﺎﻋﻤﺎل ﯾﺎ ﺑﺎﺧﻼق و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو ﻟََﻘْﺪ آَﺗﯿْﻨﺎ ﻟ ُﻘْﻤﺎَن اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َأنِ‬‫اْﺷُﮑْﺮ ﻟ ِﱠﻠِﻪ‬‫اﻵﯾﮥ آري آﻧﭽﻪ ﺑﻮﺣﯽ آﯾﺪ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺎﻧﺒﯿﺎ اﺳﺖ و وﻫﺐ اﻋﻢ اﺳﺖ ﻧﺒﯽ و ﻏﯿﺮ ﻧﺒﯽ در ان ﺷﺮﯾﮏاﻧﺪ در ﺣﺪﯾﺚ واردﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪573 :‬‬‫و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و در رواﯾﺖ ﻣﺸﻬﻮر‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫واﻗﻊ ﺷـﺪ ﻣﺮاد از ﻋﻠﻢ در اﯾﻦ ﺟﺎ ﻫﻤﺎن ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ اﻧﺘﻬﯽ ﻣﺎ اردﻧﺎ ﻧﻘﻠﻪ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﻤﻘﺎم و ازﯾﻦ ﮐﻼم در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ‬‫ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻓﻊ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﯽ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻣﺴـﺘﻌﻤﻞ ﺷـﺪه و ﻧﯿﺰ از ان ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻋﻠﻢ ﻧـﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮم دارد و ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻘﺎﺋـﺪ و ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﻋﻤﺎل و ﻋﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺎﺧﻼق ﻫﻤﻪ اﻃﻼق ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﺻـﺮف ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺖ ﺟﻮر ﺻـﺮﯾﺢ و ﻋﺴـﻒ‬‫ﻓﻀـﯿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﭼﻨﺪ آﻧﭽﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ ذﮐﺮ ﺷﺪ ﺑﺮاي اﺑﻄﺎل ﻣﺰﻋﻮم ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﮐﺎﻓﯽ و واﻓﯽ ﺳﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺣﻖ‬‫واﺿـﺢ و ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺻـﺪق ﻻﺋـﺢ اﻓـﺎدات ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﻫـﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣـﺬﮐﻮر ﻣﯽﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺮ ﻧﺎﻇﺮﯾﻦ ﻣﻨﺼـﻔﯿﻦ‬‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎل ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻫﻮﯾﺪا و آﺷـﮑﺎر ﮔﺮدد و ﺷﺒﻬﻪ در ﻓﺴﺎد زﻋﻢ ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ‬‫اﻟﻔﺘﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ اﻧﺒﯿﺎ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و اﻣﺎ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗﺎل ﻵدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم َو َﻋﱠﻠَﻢ آَدَم اﻟ َْﺄْﺳﻤﺎَء ُﮐﱠﻠﻬﺎ‬‫ﻓﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﺒﺎد اﻟﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮا ﻻ َﯾْﻌُﺼﻮَن اﻟﱠﻠَﻪ ﻣﺎ َأَﻣَﺮُﻫْﻢ َو َﯾْﻔَﻌﻠُﻮَن ﻣﺎ ﯾُْﺆَﻣُﺮوَن‬‫و اﺳـﺘﺤﻖ ﺑـﺬاك ﻣﻨﻬﻢ اﻟﺴـﺠﻮد ﻟﻪ ﻓﮑﻤﺎ ﻻ ﯾﺼـﯿﺮ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻬﻼ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﺟﺎﻫﻼ ﻓﮑـﺬﻟﮏ ﻟﻢ ﯾﺼـﺮ آدم اﻟﻤﻔﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻣﻔﻀﻮﻻ و ﮐﺬﻟﮏ‬‫ﺣﺎل ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎﻣﺎ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة ﻓﺮﺑﻤﺎ ﯾﺼـﯿﺮ ﻣﻔﻀﻮﻻ ﻻن اﻟﻌﺎﺑﺪ رﺑﻤﺎ ﯾﺴﻘﻂ ﻋﻦ درﺟﮥ اﻟﻌﺒﺎدة ان ﺗﺮﮐﻬﺎ ﻣﻌﺮﺿﺎ ﻋﻨﻬﺎ او ﺗﻮاﻧﯽ‬‫ﻓﯿﻬﺎ ﺗﻐﺎﻓﻼ ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯿﺴﻘﻂ ﻓﻀﻠﻪو ﻟﺬﻟﮏ ﻗﯿﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﯾﻌﻠﻮ و ﻻ ﯾﻌﻠﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﯾﺰار و ﻻ ﯾﺰور و ﻣﻦ ذﻟﮏ وﺟﻮب اﻟﻮﺻﻒ ﻟﻠّﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﻌﺎﻟﻢ و ﻓﺴﺎد اﻟﻮﺻﻒ ﻟﻪ ﺑﺎﻟﻌﺒﺎدة و اﻟﻌﺎﺑﺪ و ﻟﺬﻟﮏ ﻣّﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﺒّﯿﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻘﻮﻟﻪ َو َﻋﱠﻠَﻤَﮏ ﻣﺎ ﻟَْﻢ َﺗُﮑْﻦ َﺗْﻌَﻠُﻢ‬‫َو ﮐﺎَن َﻓْﻀُﻞ اﻟﱠﻠِﻪ َﻋَﻠﯿَْﮏ َﻋِﻈﯿﻤًﺎ‬‫ﻓﻌﻈﻢ اﻟﻔﻀـﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ دون ﺳﺎﺋﺮ ﻣﺎ اﮐﺮﻣﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﺼﺎل و اﻻﺧﻼق و ﻣﺎ ﻓﺘـﺢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﻟﺒﻼد و اﻵﻓﺎق و ﮐـﺬﻟﮏ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻀﻞ ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﻔﺎق ﺑﻬﻤﺎ ﺟﻤﯿﻊ اﻻﻣﮥ ﻣﺎ ﺧﻼ اﻟﺨﻠﻔﺎء اﻟﻤﺎﺿـﯿﻦ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻢ اﺟﻤﻌﯿﻦ و ﻟﺬﻟﮏ وﺻـﻔﻪ اﻟﺮﺳﻮل ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴﻼم ﺑﻬﻤﺎ ﺣﯿﺚ‬‫ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ذﮐﺮ ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ ﻋﻦ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﮐﺎن ذات ﻟﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﺑﯿﺖ أّم ﺳـﻠﻤﮥ ﻓﺒﮑﺮت إﻟﯿﻪ ﺑﺎﻟﻐﺪاة‬‫ﻓـﺎذا ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻋﺒـﺎس ﺑﺎﻟﺒـﺎب ﻓﺨﺮج اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﯽ اﻟﻤﺴـﺠﺪ و اﻧﺎ ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﻪ و اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﻋﻦ ﯾﺴﺎره ﻓﻘﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم ﯾـﺎ ﻋﻠﯽ ﻣـﺎ اول ﻧﻌﻢ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﻗﺎل ان ﺧﻠﻘﻨﯽ ﻓﺎﺣﺴﻦ ﺧﻠﻘﯽ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ان ﻋﺮﻓﻨﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺎل ﺛﻢ ﻣﺎ ذا ﻗﺎل ﻗﻠﺖ و ِإْن َﺗُﻌـﱡﺪوا‬‫ﻧِْﻌَﻤَﮥ اﻟﱠﻠِﻪ ﻻ ﺗُْﺤُﺼﻮﻫﺎ‬‫ﻗﺎل ﻓﻀﺮب اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 408‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪574 :‬‬‫و ﺳﻠﻢ ﯾﺪه ﻋﻠﯽ ﮐﺘﻔﯽ و ﻗﺎل ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻣﻠﺌﺖ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ‬‫و ﻟ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻗﺎل اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ ﺑﻌﺾ اﻟﺮواﯾﺎت اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را در ﻣﻘﺎم اﺛﺒﺎت ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﺗﻔﻮق آن ﺟﻨﺎب درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ اﻣﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﻫﺮﮔﺰ آن را ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿـﺎ ﻧﮕﺮداﻧﯿـﺪه و اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺴـﺒﺐ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺧﻠﻔـﺎي ﺧﻮد را از‬‫ﻋـﺪاد ﻣﻔﻀﻮﻟﯿﻦ آن ﺟﻨـﺎب ﻣﺤﺾ ﺑﺎدﻋـﺎي ﻟﺴﺎﻧﯽ ﻣﺴـﺘﺜﻨﯽ ﻧﻤﻮده ﻟﯿﮑﻦ اﺻـﻼ ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺨﺼـﯿﺺ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻧﻪ ﭘﯿﻤﻮده و اﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن دﻟﯿﻞ ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺮﻫﺎن ﺑﺎﻫﺮ ﺗﻌﻠﻖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻋّﻠﺎﻣﻪ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ در ﮐﻔﺎﯾﮥ‬‫اﻟﻄﺎﻟﺐ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺤﺎدي و اﻟﻌﺸـﺮون ﻓﯿﻤﺎ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﺎ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو َﻣْﻦ ﯾُْﺆَت اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ َﻓَﻘْﺪ ُأوﺗَِﯽ‬‫َﺧﯿْﺮًا َﮐﺜِﯿﺮًا اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﻠﻄﯿﻒ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺒﻐﺪاد اﺧﺒﺮﻧﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺎﻗﯽ اﺧﺒﺮﻧﺎ اﺑﻮ اﻟﻔﻀﻞ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫ﺣﺪﺛﻨﺎ اﺑﻮ اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺣﻤﺪ اﻟﺠﺮﺟﺎﻧﯽ ﺣﺪﺛﻨﺎ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ ﺳـﻔﯿﺎن ﺣﺪﺛﻨﺎ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻤﯿﺪ ﺑﻦ ﺑﺤﺮ ﺣﺪﺛﻨﺎ ﺷـﺮﯾﮏ ﻋﻦ ﺳﻠﻤﮥ ﺑﻦ ﮐﻬﯿﻞ ﻋﻦ‬‫اﻟﺼﻨﺎﺑﺤﯽ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻗﻠﺖ ﻫﺬا ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺴﻦ ﻋﺎل و ﻗﺪ ﻓّﺴﺮت اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺑﺎﻟﺴﻨﮥ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ َو َأﻧ َْﺰَل اﻟﱠﻠُﻪ َﻋَﻠﯿَْﮏ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫اﻵﯾﮥ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺻﺤﮥ ﻫﺬا اﻟﺘﺎوﯾﻞ ﻣﺎ‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اوﺗﯿﺖ اﻟﮑﺘﺎب و ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻌﻪ‬‫أراد ﺑﺎﻟﮑﺘﺎب اﻟﻘﺮآن و ﻣﺜﻠﻪ ﻣﻌﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﺑّﯿﻦ ﻟﻪ ﻣﻦ اﻻﻣﺮ و اﻟﻨﻬﯽ و اﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام ﻓﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﻫﯽ اﻟﺴﻨﮥ ﻓﻠﻬﺬا‬‫ﻗﺎل اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﮐﻨﺠﯽ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺣﮑﻤﺖ را ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺳﻨﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ و در ﻣﻘﺎم دﻟﯿﻞ آن ﻗﻮل ﺧﺪاوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ َو َأﻧ َْﺰَل اﻟﱠﻠُﻪ َﻋَﻠﯿَْﮏ اﻟ ِْﮑﺘﺎَب َو اﻟ ِْﺤْﮑَﻤَﮥ‬‫آورده و ﻧﯿﺰ در اﺛﺒﺎت آن ﺑﻘﻮل ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ اوﺗﯿﺖ اﻟﮑﺘﺎب َو ﻣِﺜَْﻠُﻪ َﻣَﻌُﻪ*‬‫ﻣﺘﻤﺴـﮏ ﺷـﺪه و اﻓـﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﺮاد از ﮐﺘـﺎب ﻗﺮآﻧﺴﺖ و ﻣﻘﺼﻮد از ﻣﺜـﻞ ﻗﺮآن ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮد ﺣﻖ ﺗﻌـﺎﻟﯽ آن ﺟﻨـﺎب را از‬‫ﺣﮑﻤﺖ و ﺑﯿـﺎن ﻓﺮﻣـﻮد ﺑﺮاي آن ﺟﻨـﺎب از اﻣﺮ و ﻧﻬﯽ و ﺣﻼـل و ﺣﺮام ﭘﺲ ﺛـﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﺳـﻨﺘﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ آن ﺟﻨـﺎب‬‫ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﺑﯿﺎن رﺷﯿﻖ و ﺗﺤﻘﯿﻖ اﻧﯿﻖ ﺗﻌﻠﻖ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ اﻻﻣﺲ ﻣﯽﮔﺮدد و رﯾﺒﯽ در ﺑﻄﻼن ﻣﺰﻋﻮم ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧـﺪ و ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ‬‫اﺣﻤـﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ دار‬‫ﺣﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 409‬از ‪431‬‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪575 :‬‬‫و اﻧﻪ اﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و اﺣﮑﺎﻣﻪ و آﯾﺎﺗﻪ و ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب و ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺷﻄﺮي از اﺧﺒﺎر و رواﯾﺎت اﯾﻦ ﺑﺎب ﮔﻔﺘﻪ‬‫وﻋﻦ ﻋﻠﯽ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ و رﺿﻮاﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮﻟﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ‬‫اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و اﻟﻄﺒﺮي و رواه ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻮة و ﻗﺎل اﺧﺮﺟﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫و ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺼـﯿﺮ واﺿـﺢ و ﻣﺴـﺘﻨﯿﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺎب ﺧﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﺑﺎﻟﻔﺎظ واﺿـﺤﻪ ﺧﻮد دﻻﻟﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ دارد ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺳـﯿﺪ‬‫ﺷﻬـﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ اﺛﺒـﺎت ﺑـﺎب دار ﺣﮑﻤﺖ و ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﺣﻘـﺎق اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن‬‫ﺟﻨﺎﺑﺴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺨﺪا و اﺣﮑﺎم ﺧﺪا و آﯾﺎت ﺧﺪا و ﮐﻼم ﺧﺪا ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب و در ﺿﻤﻦ ﺷﻮاﻫﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮد‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫را ﺑﺮواﯾﺖ ﻓﺤﻮل ﻋﻠﻤـﺎء ﺧﻮد ﻣﺜـﻞ اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ و ﻃﺒﺮي و ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺸـﮑﺎة و ﺗﺮﻣـﺬي ﻧﻘﻞ ﮐﺮده ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻧﺎﻇﺮ و ﻣﺸـﯿﺮ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﺨﺘﺺ ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎﺳﺖ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺗﻀـﺠﯿﻊ ﺷـﻨﯿﻊ ﯾﺎﺑﯽ ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ذي ﻓﻬﻢ ﺳﻨﯿﻊ و ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي در ﻓﯿﺾ‬‫اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﻓﯽ رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أي ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻫﻮ اﻟﺒﺎب اﻟـﺬي ﯾـﺪﺧﻞ ﻣﻨﻪ اﻟﯽ اﻟﺤﮑﻤـﮥ و ﻧﺎﻫﯿﮏ ﺑﻬﺬه اﻟﻤﺮﺗﺒﮥ ﻣﺎ اﺳـﻨﺎﻫﺎ و ﻫﺬه اﻟﻤﻨﻘﺒﮥ ﻣﺎ اﻋﻼﻫﺎ و ﻣﻦ زﻋﻢ انّ‬‫اﻟﻤﺮاد‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﻪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻦ اﻟﻌﻠّﻮ و ﻫﻮ اﻻرﺗﻔﺎع ﻓﻘﺪ ﺗﻤﺤﻞ ﻟﻐﺮﺿﻪ اﻟﻔﺎﺳﺪ ﺑﻤﺎ ﻻ ﯾﺠﺪﯾﻪ و ﻻ ﯾﺴﻤﻨﻪ و ﻻ ﯾﻐﻨﯿﻪ‬‫اﺧﺮج اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻋﻦ ﺗﺮﺟﻤﺎن اﻟﻘﺮآن ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻣﺎ اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ ﯾﺎ اﯾﻬﺎ اﻟﺬﯾﻦ اﻣﻨﻮا اﻻ و ﻋﻠﯽ راﺳﻬﺎ و اﻣﯿﺮﻫﺎ‬‫و اﺧﺮج ﻋﻦ اﺑﻦ ﻣﺴـﻌﻮد ﻗﺎل ﮐﻨﺖ ﻋﻨـﺪ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺴـﺌﻞ ﻋﻦ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﻓﻘﺎل ﻗﺴـﻤﺖ اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻋﺸـﺮة اﺟﺰاء‬‫ﻓﺎﻋﻄﯽ ﻋﻠﯽ ﺗﺴﻌﮥ اﺟﺰاء و اﻟﻨﺎس ﺟﺰءا واﺣﺪا‬‫و ﻋﻨﻪ اﯾﻀﺎ اﻧﺰل اﻟﻘﺮآن ﻋﻠﯽ ﺳﺒﻌﮥ اﺣﺮف ﻣﺎ ﻣﻨﻬﺎ ﺣﺮف اﻻ ﻟﻪ ﻇﻬﺮ و ﺑﻄﻦ و اﻣﺎ ﻋﻠّﯽ ﻓﻌﻨﺪه ﻣﻨﻪ ﻋﻠﻢ اﻟﻈﺎﻫﺮ و اﻟﺒﺎﻃﻦ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ و اﻣﺎم اﻟﻤﺘﻘﯿﻦ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ اﻧﺎ ﺳﯿﺪ وﻟﺪ آدم و ﻋﻠﯽ ﺳﯿﺪ اﻟﻌﺮب‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ راﯾﮥ اﻟﻬﺪي‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان ادﻧﯿﮏ و اﻋﻠﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻋﻠّﯽ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ و ﺗﻌﯿﻬﺎ اذن واﻋﯿﻪ‬‫و اﺧﺮج اﯾﻀﺎ ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس ﮐﻨﺎ ﻧﺘﺤـﺪث ان رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻋﻬـﺪ اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺳـﺒﻌﯿﻦ ﻋﻬﺪا ﻟﻢ ﯾﻌﻬﺪ اﻟﯽ‬‫ﻏﯿﺮه‬‫و اﻻﺧﺒﺎر ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﻻ ﺗﮑﺎد ﺗﺤﺼﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺎوي ﺑﻌﺪ ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و اﻇﻬـﺎر ﻋﻈﻤﺖ و ﺟﻼـﻟﺖ آن ﺷـﻄﺮي از اﺧﺒـﺎر و آﺛﺎر در ﺗﺎﯾﯿـﺪ آن ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ از ان اﺣﺘﻮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮ‬‫ﻋﻠـﻮم ﻇـﺎﻫﺮه و ﺑـﺎﻃﻨﻪ و ﺑﻠـﻮغ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﺎﻣـﺪ اﻗﺼـﯽ در اﺣﺮاز اﯾﻦ ﻋﻠﻮم ﮐﻔﻠﻖ اﻟﺼـﺒﺢ ﺛـﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌـﺪ ازﯾﻦ‬‫ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎذ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 410‬از ‪431‬‬‫ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﺤﺾ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎﺳﺖ و ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺗﻌﻠﻘﯽ ﻧـﺪارد و اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻣﮑﯽ ﮐﻪ از ﻣﺘﻌﺼﺒﯿﻦ ﻣﺸـﻬﻮرﯾﻦ ﻗﻮﻣﺴﺖ در ﻣﻨـﺢ ﻣﮑﯿﻪ ﮐﻤﺎ درﯾﺖ‬‫ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﮔﻔﺘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪576 :‬‬‫ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯿﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﺎ ﺗﻘﺼﺮ ﻋﻨﻪ اﻟﻌﺒﺎرات‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫و ﻫﻮ ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺢ ﻻ ﻧﺰاع ﻓﯿﻪ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ دار ﻟا ﺤﮑﻤﮥ‬‫و رواﯾﮥ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ اﻟﺦ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﺜﻞ‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫دﻟﯿﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺗﺎﻣﻪ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﺧﺘﺼﺎص آن ﺟﻨﺎب از ﻋﻠﻮم ﺑﭽﯿﺰي ﮐﻪ ﻋﺒﺎرات از ان ﻗﺎﺻﺮﺳﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و‬‫در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬـﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺗﺤﻘـﻖ دﻻـﻟﺖ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻓﺨﯿﻢ و آن ﻫﻢ ﺑـﺎﻋﺘﺮاف ﻣﺜـﻞ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ زﻋﻢ ﻣﺸـﯿﺮ ﺑﻮدن آن‬‫ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ دون ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء ﺣﯿﻒ ﻣﻠﯿﻢ و ﻋﺴﻒ ذﻣﯿﻤﺴﺖ و ﻧﻮر اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ اﺣﻤـﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰي در ﺳـﺮاج ﻣﻨﯿﺮ ﺷـﺮح‬‫ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫)اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ(‬‫ﻗﺎل اﻟﻤﻨﺎوي و‬‫ﻓﯽ رواﯾﮥ ﺑﻨﯽ اﻟﺤﮑﻤﮥ )و ﻋﻠﯽ( ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ )ﺑﺎﺑﻬﺎ(‬‫ﻓﯿﻪ اﻟﺘﻨﺒﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﻓﻀﻞ ﻋﻠّﯽ و اﺳﺘﻨﺒﺎط اﻻﺣﮑﺎم اﻟﺸﺮﻋﯿﮥ ﻣﻨﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ در‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺗﻨﺒﯿﻪ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻓﻀـﻞ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﺳـﺘﻨﺒﺎط اﺣﮑﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ از آن ﺟﻨﺎب و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻨﺒﺎط اﺣﮑﺎم‬‫ﺷﺮﻋﯿﻪ از اﻗﻮال آن ﺟﻨﺎب ﻋﻤﺪه وﻇﺎﺋﻒ ﻓﻘﻬﺎﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب و اﺷﺘﺒﺎه ﺑﻌﻠﻮم‬‫ﻓﻘﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻧﯿﺴﺖ و ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﻬﺎﻟﻮي اﻧﺼﺎري در ﮐﺘﺎب ﺻـﺒﺢ ﺻﺎدق ﮔﻔﺘﻪ اﻓﺎﺿﮥ ﻗﺎل‬‫اﻟﺸـﯿﺦ اﺑﻦ ﻫﻤـﺎم ﻓﯽ ﻓﺘـﺢ اﻟﻘـﺪﯾﺮ ﺑﻌـﺪ ﻣـﺎ اﺛﺒﺖ ﻋﺘـﻖ أم اﻟﻮﻟـﺪ و اﻧﻌـﺪام ﺟﻮاز ﺑﯿﻌﻬـﺎ ﻋﻦ ﻋـﺪة ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌـﺎﻟﯽ ﻋﻠﯿﻬﻢ و‬‫ﺑﺎﻻﺣﺎدﯾﺚ اﻟﻤﺮﻓﻮﻋﮥ اﺳﺘﻨﺘﺞ ﺛﺒﻮت اﻻﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺑﻄﻼن اﻟﺒﯿﻊ ﻣﻤﺎ ﯾﺪل ﻋﻠﯽ ﺛﺒﻮت ذﻟﮏ اﻻﺟﻤﺎع ﻣﺎ‬‫اﺳـﻨﺪه ﻋﺒﺪ ﻟا ﺮزاق أﻧﺒﺄﻧﺎ ﻣﻌﻤﺮ ﻋﻦ اﯾﻮب ﻋﻦ اﺑﻦ ﺳـﯿﺮﯾﻦ ﻋﻦ ﻋﺒﯿﺪة اﻟﺴـﻠﻤﺎﻧﯽ ﻗﺎل ﺳـﻤﻌﺖ ﻋﻠﯿﺎ ﯾﻘﻮل اﺟﺘﻤﻊ رأﯾﯽ و راي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻣﻬﺎت‬‫اﻻوﻻد ان ﻻ ﯾﺒﻌﻦ ﺛﻢ رأﯾﺖ ﺑﻌـﺪ ان ﯾﺒﻌﻦ ﻓﻘﻠﺖ ﻟﻪ ﻓﺮاﯾﮏ و راي ﻋﻤﺮ ﻓﯽ اﻟﺠﻤﺎﻋـﮥ اﺣﺐ اﻟﯽ ﻣﻦ رأﯾﮏ وﺣـﺪك ﻓﯽ اﻟﻔﺮﻗـﮥ ﻓﻀـﺤﮏ‬‫ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫و اﻋﻠﻢ ان رﺟﻮع ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﯾﻘﺘﻀـﯽ اﻧﻪ ﯾﺮي اﺷﺘﺮاط اﻧﻘﺮاض اﻟﻌﺼـﺮ ﻓﯽ ﺗﻘﺮر اﻻﺟﻤﺎع و اﻟﻤﺮّﺟﺢ ﺧﻼﻓﻪ و ﻟﯿﺲ ﯾﻌﺠﺒﻨﯽ‬‫ان ﻻـﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﺷﺎﻧـﺎ ﯾﺒﻌـﺪ اﺗﺒـﺎﻋﻪ ان ﯾﻤﯿﻠـﻮا اﻟﯽ دﻟﯿـﻞ ﻣﺮﺟﻮح و راي ﻣﻐﺴﻮل و ﻣـﺬﻫﺐ ﻣﺰدول ﻓﻠﻮ ﮐـﺎن ﻋـﺪم اﻻـﺷﺘﺮاط اوﺿـﺢ ﻻ‬‫ﮐﻮﺿﻮح ﺷﻤﺲ اﻟﻨﻬﺎر ﮐﯿﻒ ﯾﻤﯿﻞ ﻫﻮ إﻟﯿﻪ و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺖ ﻣﻨﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﻫﺎرون ﻣﻦ ﻣﻮﺳﯽ اﻻ اﻧﻪ ﻻ ﻧﺒﯽ ﺑﻌﺪي رواه اﻟﺼﺤﯿﺤﺎن‬‫و ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ رواه اﻟﺘﺮﻣﺬي‬‫ﻓﺎﻻـﻧﻘﺮاض ﻫﻮ اﻟﺤﻖ ﻻـ ﯾﻘـﺎل ان اﻟﺨﻠﻔـﺎء اﻟﺜﻠﺜـﮥ اﯾﻀـﺎ اﺑﻮاب اﻟﻌﻠﻢ و ﻗـﺪ ﺣﮑﻢ ﻋﻤﺮ ﺑﺎﻣﺘﻨﺎع اﻟﺒﯿﻊ ﻻن ﻏﺎﯾـﮥ ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﺒﺎب اﻧﻬﻤﺎ ﺗﻌﺎرﺿﺎ ﺛﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 411‬از ‪431‬‬‫اﻟﻤﺬﻫﺐ ان اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻤﺮ اﻓﻀﻞ و ﻫﻮ ﻻ ﯾﻘﺘﻀﯽ ان ﯾﮑﻮن اﻻﻓﻀﻠﯿﮥ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪577 :‬‬‫اﯾﻀﺎ و ﻗـﺪ ﺛﺒﺖ اﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﮑﻤﻪ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ در ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﻧﻘﺮاض ﻋﺼـﺮ ﮐﻪ‬‫ﻣﺴﺌﻠﻪ اﺻﻮﻟﯿﻪ اﺳﺖ و ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﯿﻊ اﻣﻬﺎت اوﻻد ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻓﻘﻬﯿﻪ اﺳﺖ اﺳﺘﺪﻻل‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﻧﻤﻮده و در آﺧﺮ ﮐﻼم ﺑﺼﺮاﺣﺖ در ﺣﻖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﺪ ﺛﺒﺖ اﻧﻪ ﺑﺎب دار اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﺎﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﮑﻤﻪ ﭘﺲ ﺑﻼ‬‫رﯾﺐ ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﻼي ﻣﺬﮐﻮر اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و اﻟّﺎ در ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺻﻮل و ﻓﻘﻪ ﺑﺂن اﺳـﺘﺪﻻل ﺳﺎﺋﻎ‬‫و ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻤﯽﺷﺪ و ذﻟﮏ ﻇﺎﻫﺮ ﻻ ﺳﺘﺮة ﻓﯿﻪ و ﻻ ﯾﺸﮏ ﻓﯿﻪ اﻻ اﻻﻋﻔﮏ اﻻرﻋﻦ اﻟﺮﻗﯿﻊ اﻟﺴـﻔﯿﻪ وﺟﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻣﺸـﯿﺮ ﺑﻌﻠـﻮم اوﻟﯿـﺎ دون ﻋﻠـﻮم اﻟﻔﻘﻬـﺎء داﻧﺴـﺘﻪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﯿﺰ ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و از ﺣﻠﯿﻪ ﺻـﺤﺖ ﻋـﺎﻃﻠﺴﺖ و از‬‫ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺷﺎﻓﯿﻪ و ﺗﺒﯿﯿﻨﺎت واﻓﯿﻪ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺳـﻤﺖ ذﮐﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻞ واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺣﻘﻪ و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﻌﺎرف ﺻـﺤﯿﺤﻪ را در ذات واﻻ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺛﺎﺑﺖ و ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ و ﺣﺼﻮل‬‫ﻫﻤﻪ آن را ﻣﻨﺤﺼـﺮ در اﺧـﺬ از آن ﺟﻨﺎب ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻫﺮ ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ ﭘﺲ ﺗﻨﺰﯾﻞ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺟﻠﯿﻞ ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ دون ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء‬‫ﺳﺮاﺳـﺮ ﺗﻘﺼـﯿﺮ و ﺟﻔﺎ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻇﻠﻢ و اﻋﺘـﺪاﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﺑﻬﺮه از ﺗﺘﺒﻊ ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﭽﻪ‬‫ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ در اﯾﻦ ﺟـﺎ اﺧﺘﯿﺎر ﻧﻤﻮده ﻣﺨﺎﻟﻒ اﻓﺎدات ﺑﺴـﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎي ﮐﺒﺎر و ﮐﻤﻼي اﺣﺒﺎرﺳﺖ از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺣﻤـﺪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮐﻪ در‬‫زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ذﮐﺮ‬‫ﻓﺮﻣﻮده و ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ ﺣﻀﺮت آدم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ‬‫ﻧﻤﻮده و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ را ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ و ﻣﺼـﺮوف از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻧﮕﺮداﻧﯿﺪه ﮐﻤﺎ درﯾﺖ آﻧﻔﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺎﺻـﻤﯽ ﮐﻤﺎ ﻣﻀـﯽ‬‫ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺎ وﺻﻒ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺛﻼﺛﻪ ﺑﺘﺼـﺮﯾﺢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ﺑﻠﻔـﻆ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﺑﺮ ﺧﺼﻮﺻـﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻢ و‬‫ﺧﺒﺮت و ﮐﻤﺎل آن ﺟﻨﺎب در ﺣﮑﻤﺖ و ﻧﻔﺎذ آن ﺟﻨﺎب در ﻗﻀـّﯿﻪ و اﯾﻦ اﻓﺎده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺻـﺮاﺣﮥ ﻣﮑّﺬب ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻧﻔﺎذ‬‫در ﻗﻀـﯿﻪ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ از ﻣﻠﮑﺎت ﻓﺎﺿـﻠﻪ ﻓﻘﻬﺎﺳﺖ ﭘﺲ ﺻـﺮف اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺻـﺤﯿﺢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻧﯿﺰ ﻋﺎﺻﻤﯽ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ذﮐﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت داود ﻋﻠﯽ ﻧﺒﯿﻨﺎ و آﻟﻪ و ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﺬﮐﻮر ﺳﺎﺧﺘﻪ‬‫و ﺑـﺎن اﺣﺘﺠـﺎج ﺑﺮ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎ ﺣﻀـﺮت داود ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم در ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب ﮐﺮده و در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﺎﻧﯽ‬‫ﻓﺼﻞ اﻟﺨﻄﺎب آورده ﮐﻪ آن ﺣﮑﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺼﻤﯿﻨﺴﺖ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺑﯿﻦ اﻟﺨﺼﻤﯿﻦ ﺗﻌﻠﻖ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻔﻘﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪578 :‬‬‫و ﻓﻘﻬﺎ دارد ﭘﺲ ﺻـﺮف اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ ﺑﺮ آﻣﺪ و ﻧﯿﺰ ﻋﺎﺻﻤﯽ در زﯾﻦ اﻟﻔﺘﯽ ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ اﺳﻤﺎي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم را ذﮐﺮ ﮐﺮده و ﺑﺘﻘﺮﯾﺐ اﺛﺒﺎت اﺳﻢ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را آورده در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ادﻋﺎ‬‫ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑـﺎب ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺑﻮد در ﻗﻀﺎ ﺧﺎـّﺻ ﮥ و اﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ‬‫ﻋﺎﺻـﻤﯽ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﺎﺷـﯽ از ﻏﺮض ﺑﺎﻃﻠﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﻄﻼن آن ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ درﯾﺎﻓﺘﯽ ﻟﯿﮑﻦ ﺷـﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺗﺨﺼـﯿﺺ ﺻﺮاﺣﮥ‬‫ﻣﺰﻋﻮم ﭘـﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﺑـﺂب ﻣﯽرﺳـﺪ ﭼﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻀﺎ را ﺑﺎ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ارﺗﺒﺎط واﺿـﺢ و ﺗﻌﻠﻖ ﻻﺋـﺢ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و اﮔﺮ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ از‬‫ﺟﻤﻠﻪ آن ﻗﻀـﺎة ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺘﺐ ﻣﺤﺎﺿـﺮات ﮐـﺎﺷﻒ ﺗﻐﻔﯿﻼﺗﺸـﺎﻧﺴﺖ ﭘﺲ ﻻﺑـﺪ ﺧـﻮد ﻫﻢ ﻣﻠﺘﻔﺖ ﺑـﺎﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد و در ﮐﻤـﺎل‬‫ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ درك اﯾﻦ ارﺗﺒﺎط ﺻـﺮف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﮐﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﺷﺪه ﺑﺎﻃﻞ ﻣﺤﺾ و ﻓﺎﺳﺪ‬‫ﺻﺮف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻧﺼـﯿﺒﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ در ﻣﻄﺎﻟﺐ اﻟﺴـﺌﻮل در ﺑﯿﺎن ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 412‬از ‪431‬‬‫اﻟـّﺴ ﻼم اﻧﺰع ﺑﻄﯿﻦ ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﻣﻌﻨﯽ اﻧﺰع ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤﺎ اﮐﺘﻨﻔﺖ اﻟﻌﻨﺎﯾـﮥ اﻻﻟﻬﯿـﮥ و اﺣﺎﻃﺖ اﻻﻟﻄﺎف اﻟﺮﺑﺎﻧﯿﮥ و اﺣﺪﻗﺖ اﻟﺮاﻓﮥ اﻟﻤﻠﮑﻮﺗﯿﮥ ﺑﺮﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻓﺠﻌﻠﺖ ﻗﻠﺒﻪ ﻣﺸـﮑﺎة اﻻﻧﻮار اﻟﻨﺒﻮة و اﻟﺮﺳﺎﻟﮥ و اﻧﺰل اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﮑﺘﺎب و اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﻤﻪ ﻣﺎ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﯾﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ‬‫ﯾﻮﻣﺌﺬ ﻣﺸﻤﻮل ﺑﺒﺮﮐﺎت ﺗﺮﺑﯿﺘﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﻟﻪ ﺛﻤﺮات ﺣﻨﻮه ﻋﻠﯿﻪ ﻓﺒﺸﻔﻘﺘﻪ ﻟﻤﻊ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻻﻧﻮار ﺑﺎرﻗﻬﺎ و ﻃﻠﻊ ﻣﻦ اﻓﺎق ﻣﺸﮑﺎﺗﻬﺎ ﺷﺎرﻗﻬﺎ ﻓﺎﺳﺘﻨﺎر‬‫ﻗﻠﺐ ﻋﻠﯽ ﺑﺘﻠﮏ اﻻﻧﻮار و زﮐﺎ ﺑﺘﻠﮏ اﻻﺛﺎر وﺻـﻔﺎ ﻣﻦ ﺷﻮاﺋﺐ اﻻﮐﺪار و اﺳـﺘﻌﺪ ﺑﻘﺒﻮل ﻣﺎ ﯾﻔﯿﺾ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ اﺳـﺮار اﻟﻌﻠﻮم و ﻋﻠﻮم اﻻﺳﺮار و‬‫ﯾﺤّﻞ ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻣﻘـﺪار اﻟﺤﮑﻢ و ﺣﮑﻢ اﻻﻗﺪار ﻓﺘﺤﻠﯽ ﺑﯿﻤﻦ اﻻﯾﻤﺎن و ﺗﺰﯾﻦ ﺑﻌﻮارف اﻟﻤﻌﺮﻓﮥ و اﺗﺼﻒ ﺑﻤﺤﮑﻢ اﻟﺤﮑﻤﮥ و ادرك اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻓﺼﺎرت اﻟﺤﮑﻢ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﻇﻪ ﻣﻠﺘﻘﻄـﮥ و ﺷﻮارد اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﺑﻪ اﻧﺴﮥ و ﻋﯿﻮﻧﻬﺎ ﻣﻦ ﻗﻠﯿﺐ ﻗﻠﺒﻪ ﻣﺘﻔﺠﺮة و ﻟﻢ ﯾﺰل ﺑﻤﻼزﻣﮥ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﯾﺰﯾﺪه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻤﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﻘﻠﻪ اﻟﺘﺮﻣﺬي ﻓﯽ ﺻﺤﯿﺤﻪ ﺑﺴﻨﺪه ﻋﻨﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻓﮑـﺎن ﻣﻦ ﻏﺰارة ﻋﻠﻤﻪ ﯾـﺬﻟﻞ ﺟﻮاﻣـﺢ اﻟﻘﻀﺎﯾـﺎ و ﯾﻮﺿـﺢ ﻣﺸـﮑﻼت اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و ﯾﺴـﻬﻞ ﻣﺴﺘﺼـﻌﺐ اﻻﺣﮑﺎم ﻓﮑﻞ ﻋﻠﻢ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻓﯿﻪ اﺛﺮ و ﮐﻞ‬‫ﺣﮑﻤـﮥ ﮐﺎن ﻟﻪ ﻋﻠﯿﻬﺎ اﺳـﺘﻈﻬﺎر و ﺳـﯿﺎﺗﯽ ﺗﻔﺼـﯿﻞ ﻫﺬا اﻟﺘﺎﺻـﯿﻞ ﻓﯽ اﻟﻔﺼﻞ اﻟﺴﺎدس اﻟﻤﻌﻘﻮد ﻟﺒﯿﺎن ﻋﻠﻤﻪ و ﻓﻀـﻠﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺣﯿﺚ‬‫اﺗﻀـﺢ ﻣﺎ اﺗﺎه اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻦ اﻧﻮاع اﻟﻌﻠﻢ و اﻗﺴﺎم اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﺒﺎﻋﺘﺒﺎر ذﻟﮏ وﺻﻒ ﺑﻠﻔﻈـﮥ اﻟﺒﻄﯿﻦ ﻓﺎﻧﻬﺎ ﻟﻔﻈـﮥ ﯾﻮﺻﻒ ﺑﻬﺎ ﻣﻦ ﻫﻮ ﻋﻈﯿﻢ اﻟﺒﻄﻦ‬‫ﻣﺘﺼﻒ ﺑﺎﻣﺘﻼﺋﻪ و ﻟﻤﺎ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺪ اﻣﺘﻸ ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﮑﻤﮥ و ﺗﻀّﻠﻊ ﻣﻦ اﻧﻮاع‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪579 :‬‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﻗﺴﺎم اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﺎ ﺻﺎر ﻏﺬاء ﻟﻪ ﻣﻤﻠﻮا ﺑﻪ وﺻﻒ ﺑﺎﻋﺘﺒﺎر ذﻟﮏ ﺑﮑﻮﻧﻪ ﺑﻄﯿﻨﺎ ﻣﻦ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﮐﻤﻦ ﺗﻀّﻠﻊ ﻣﻦ اﻻﻏﺬﯾﮥ اﻟﺠﺴﻤﺎﻧﯿﮥ‬‫ﻣﺎ ﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺑﻄﻨﻪ و ﺻﺎر ﺑﺎﻋﺘﺒﺎره ﺑﻄﯿﻨﺎ ﻓﺎﻃﻠﻘﺖ ﻫﺬه اﻟﻠﻔﻈﮥ ﻧﻈﺮا اﻟﯽ ذﻟﮏ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ ﻣﺰﻋﻮم ﺑﺎﻃﻞ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ را ﻓﺎﺳﺪ و ﮐﺎﺳـﺪ‬‫واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ اول آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ان ﺑﺼﺮاﺣﺖ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺒﻞ ﺗﺸﺮف ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ادراك‬‫ﺟﻤﯿﻊ اﻧﻮاع ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد ﭘﺲ ﺣﮑﻤﺖ از اﻟﻔﺎظ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻠﺘﻘﻂ ﮔﺮدﯾﺪ و رﻣﯿﺪﻫﺎي ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮه و ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب آﻧﺲ ﺷﺪ و ﭼﺸـﻤﻬﺎي‬‫آن ﻋﻠﻮم ﻇـﺎﻫﺮه و ﺑﺎﻃﻨﻪ از ﭼﺎه دل آن ﺟﻨﺎب ﺟﻮش زد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺗﺴـﻠﯿﻢ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ ﺣﺼﻮل اﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌـﺪ وﺻﻮل آن ﺟﻨﺎب ﺑﺒﺎﻻﺗﺮ ازﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻫﺮ ﮔﺎه ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﺑﻐﺮض اﻇﻬﺎر‬‫ﻓﻀﻞ آن ﺟﻨﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮد ﻣﻘﺼﻮد آن ﺟﻨﺎب از ان ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮه ﻧﺒﻮد و ﺻﺮف ﺑﻌﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﻪ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ‬‫ﻗـﻮل اﻟﺠﺎﺣـﺪ اﻟﻌﻨﻮد و زﻋﻢ اﻟﻤﻨﮑﺮ اﻟﮑﻨﻮد دوم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ در ان ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ وﺻﻮل ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﺑـﺎﺑّﯿﺖ‬‫ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و اﯾﺮاد ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮاي اﺛﺒﺎت اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﻨﻬـﺞ ﺗﻔﺮﯾﻊ ﺑﺮ ان ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺴـﺒﺐ ﻏﺰارت ﻋﻠﻢ ﺧﻮد ﺗـﺬﻟﯿﻞ‬‫ﺟﻮاﻣﺢ ﻗﻀﺎﯾﺎ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻀﺎﯾﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺻـﺮف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺎﻃﻞ‬‫ﻣﺤﺾ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑـﻮد ﺳـﻮم آﻧﮑـﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺑﻨﻬـﺞ ﺗﻔﺮﯾـﻊ ﺑﺮ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﮐﺮده ﮐﻪ آن ﺟﻨـﺎب اﯾﻀـﺎح ﻣﺸـﮑﻼت وﻗـﺎﺋﻊ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻀﺎح ﻣﺸـﮑﻼت وﻗﺎﺋﻊ را ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎء ﺗﻌﻠﻖ آﺷـﮑﺎر ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﭘﺲ ﺻـﺮف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ‬‫ﺑﻼـ رﯾﺐ ﺗﻔّﻮه ﻓﺎﺳـﺪﺳﺖ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺘﻔﺮﯾﻊ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺴﺘﺼـﻌﺐ اﺣﮑﺎم را ﺗﺴـﻬﯿﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮد و در‬‫ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻧﺠﻼﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺴـﻬﯿﻞ ﻣﺴﺘﺼـﻌﺐ اﺣﮑﺎم ﺑﻼ ﺷﺒﻬﻪ از اﺷﻐﺎل ﻓﻘﻬﺎء ﮐﺮاﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﺻﺮف ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎء ﻣﺤﺾ‬‫ﺗﺨّﺮص و اﻋﺘـﺪا ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻧﯿﺰ اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﻬـﺞ اﻟﺘﻔﺮﯾﻊ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ را در ﻫﺮ ﻋﻠﻢ اﺛﺮي ﺑﻮد و آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﺑﺮ ﻫﺮ ﺣﮑﻤﺖ اﺳـﺘﻈﻬﺎري داﺷﺖ ﭘﺲ ﺑﻌـﺪ اﯾﻦ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﭼﮕـﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫ﺻﺮف ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿـﺎ اﺷـﺎره ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﻧﻪ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻠﯿﻐﻪ ﻫﯿـﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺷﮏ ﻧﻤﯽﺗﻮان ﮐﺮد ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ‬‫اﺑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻄﻌﺎ و ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﺜﺒﺖ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم در ذات واﻻ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ ﮐﻨﺠﯽ ﺷﺎﻓﻌﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻔﺎﯾﮥ اﻟﻄﺎﻟﺐ در ذﮐﺮ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻗﻠﺖ و اﻟﱠﻠﻪ اﻋﻠﻢ ان وﺟﻪ‬‫ﻫﺬا ﻋﻨﺪي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 413‬از ‪431‬‬‫ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻗﺎل اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫أراد ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳّﻠﻢ ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋّﻠﻤﻨﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺮﻧﯽ ﺑﺪﻋﺎء اﻟﺨﻠﻖ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪580 :‬‬‫اﻟﯽ اﻻـﻗﺮار ﺑﻮﺣـﺪاﻧﯿﺘﻪ ﻓﯽ اول اﻟﻨﺒﻮة ﺣـﺘﯽ ﻣﻀـﯽ ﺷـﻄﺮ زﻣـﺎن اﻟﺮﺳﺎﻟـﮥ ﻋﻠﯽ ذﻟـﮏ ﺛﻢ اﻣﺮﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻤﺤﺎرﺑـﮥ ﻣﻦ أﺑﯽ اﻻـﻗﺮار ﻟّﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ‬‫ﺑﺎﻟﻮﺣﺪاﻧﯿـﮥ ﺑﻌـﺪ ﻣﻨﻌﻪ ﻣﻦ ذﻟـﮏ ﻓﺎﻧـﺎ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﯽ اﻻواﻣﺮ و اﻟﻨﻮاﻫﯽ و ﻓﯽ اﻟﺴـﻠﻢ و اﻟﺤﺮب ﺣﺘﯽ ﺟﺎﻫـﺪت اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﻃـﺎﻟﺐ ﺑﺎﺑﻬﺎ أي ﻫﻮ اول ﻣﻦ ﯾﻘﺎﺗﻞ اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ ﺑﻌـﺪي ﻣﻦ اﻫﻞ ﺑﯿﺘﯽ و ﺳﺎﺋﺮ اﻣﺘﯽ و ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﺑّﯿﻦ ﻟﻠﻨﺎس ﻗﺘﺎل اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ و ﺷـﺮع اﻟﺤﮑﻢ ﻓﯽ‬‫ﻗﺘﻠﻬﻢ و اﻃﻼـق اﻻﺳـﺎري ﻣﻨﻬﻢ و ﺗﺤﺮﯾﻢ ﺳـﻠﺐ اﻣـﻮاﻟﻬﻢ و ﺳـﺒﯽ ذرارﯾﻬﻢ ﻟﻤـﺎ ﻋﺮف ذﻟـﮏ ﻓـﺎﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺳّﻦ ﻓﯽ ﻗﺘـﺎل‬‫اﻟﻤﺸـﺮﮐﯿﻦ و ﻧﻬﺐ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﺳﺒﯽ ذرارﯾﻬﻢ و ﺳّﻦ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﻗﺘﺎل اﻫﻞ اﻟﺒﻐﯽ ان ﻻ ﯾﺠﻬﺰ ﻋﻠﯽ ﺟﺮﯾـﺢ و ﻻ ﯾﻘﺘﻞ اﻻﺳـﯿﺮ و ﻻ ﺗﺴﺒﯽ اﻟﻨﺴﺎء و‬‫اﻟﺬرﯾﮥ و ﻻ ﺗﻮﺧﺬ اﻣﻮاﻟﻬﻢ و ﻫﺬا وﺟﻪ ﺣﺴﻦ ﺻـﺤﯿﺢ و ﻣﻊ ﻫﺬا ﻓﻘﺪ ﻗﺎل اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻫﻞ ﺑﯿﺘﻪ ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﻋﻠّﯽ و زﯾﺎدة‬‫ﻋﻠﻤﻪ و ﻏﺰارﺗﻪ و ﺣّﺪة ﻓﻬﻤﻪ و وﻓﻮر ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺣﺴﻦ ﻗﻀﺎﯾﺎ و ﺻـﺤﮥ ﻓﺘﻮاه و ﻗﺪ ﮐﺎن اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻏﯿﺮﻫﻢ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء ﻟا ﺼـﺤﺎﺑﮥ‬‫ﯾﺸﺎوروﻧﻪ ﻓﯽ اﻻﺣﮑﺎم و ﯾﺎﺧﺬون ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﯽ اﻟﻨﻘﺾ و اﻻﺑﺮام اﻋﺘﺮاﻓﺎ ﻣﻨﻬﻢ ﺑﻌﻠﻤﻪ و وﻓﻮر ﻓﻀـﻠﻪ و رﺟﺎﺣﮥ ﻋﻘﻠﻪ و ﺻـﺤﮥ ﺣﮑﻤﻪ و ﻟﯿﺲ ﻫﺬا‬‫اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻓﯽ ﺣّﻘﻪ ﺑﮑﺜﯿﺮ ﻷـّن رﺗﺒﺘﻪ ﻋﻨـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﺰ و ﺟـﻞ و ﻋﻨـﺪ رﺳﻮﻟﻪ و ﻋﻨـﺪ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻦ ﻋﺒـﺎده اﺟـّﻞ و اﻋﻠﯽ ﻣﻦ ذﻟـﮏ ازﯾﻦ ﻋﺒـﺎرت‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻨﺠﯽ اوﻻ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻢ اﺣﮑﺎم ﺑﻐﺎت داﻧﺴـﺘﻪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ اﺣﮑﺎم ﺑﻐﺎت از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎﺳـﺖ‬‫ﭘﺲ ﺻـﺮف اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ درﺳﺖ ﻧﺒﺎﺷـﺪ و ﺛﺎﻧﯿﺎ ﮐﻨﺠﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﺑﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ ﻣﺤﻤﻮل ﻧﻤﻮده و اﻓـﺎده ﻓﺮﻣﻮده ﮐﻪ ﻋﻠﻤـﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ و ﺗـﺎﺑﻌﯿﻦ و اﻫـﻞ ﺑﯿﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺘﻔﻀـﯿﻞ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و زﯾﺎدت و ﻏﺰارت ﻋﻠﻢ وﺣﺪت ﻓﻬﻢ و وﻓﻮر ﺣﮑﻤﺖ و ﺣﺴﻦ ﻗﻀﺎﯾﺎ و ﺻﺤﺖ ﻓﺘﻮاي آن ﺟﻨﺎب ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪه ﻧا ﺪ و ﻧﯿﺰ‬‫ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ و ﻋﻤﺮ و ﻋﺜﻤﺎن و ﻏﯿﺮ اﯾﺸﺎن از ﻋﻠﻤﺎء ﺻـﺤﺎﺑﻪ در اﺣﮑﺎم ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺸﺎورت ﻣﯽﮐﺮدﻧـﺪ و ﺑﻘﻮل آن ﺟﻨﺎب در‬‫ﻧﻘﺾ و اﺑﺮام ﻋﻤﻞ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﺴـﺒﺐ اﻋﺘﺮاف ﮐﺮدن ﺧﻮدﺷﺎن ﺑﻌﻠﻢ آن ﺟﻨﺎب و وﻓﻮر ﻓﻀﻞ و رﺟﺤﺎن ﻋﻘﻞ و ﺻﺤﺖ ﺣﮑﻢ آن ﺟﻨﺎب و‬‫ﻧﯿﺰ اﻓـﺎده ﮐﺮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ در ﺣﻖ آن ﺟﻨـﺎب ﮐـﺜﯿﺮ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ رﺗﺒﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﭘﯿﺶ ﺧـﺪا و رﺳﻮل و ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺰرﮔﺘﺮ و ﺑﻠﻨـﺪﺗﺮ‬‫ازﯾﻨﺴﺖ و ازﯾﻨﺠـﺎ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح واﺿـﺢ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺠﯽ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺼـﺮوف از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎء ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻼ‬‫ﺗﺮدد و ﺗﺠﺮح دﻻـﻟﺖ آن ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒﻮل اﻫﻞ ﻋﻘﻮﻟﺴﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﯿﯽ‬‫اﻟـﺪﯾﻦ ﻧﻮوي ﮐﻪ ﻣﻀـﻤﻮن ﺑﻼـﻏﺖ ﻣﺸـﺤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را در ﻧﻈﻢ ﻟﻄﯿﻒ ﺧﻮد ﺑﻨﺤﻮي ﻣﻨﻈﻮم ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺑﻤﻼـﺣﻈﻪ آن ادﻋـﺎي‬‫ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺎﺳﺪ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯽآﯾﺪ ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺣﻤﺪ در ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪581 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋـﻞ در ذﮐﺮ ﻣـﺎدﺣﯿﻦ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﮐﺎﻻﻣﺎم ﻓﯽ اﻻﺳـﻼم و اﻟﻤﺸﺎر إﻟﯿﻪ ﻓﯽ اﻻﻋﻼم ﻣﺮﺟﻊ‬‫اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻔﺘﺎوي أﺑﯽ زﮐﺮﯾﺎ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﺪﯾﻦ ﯾﺤﯿﯽ اﻟﻨﻮاوي ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﻗﺎل و اﺟﺎد اﻟﻤﻘﺎل‬‫اﻣﺎم اﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ اﺑﻮ ﺗﺮاب‬‫ﻧﺒّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺧﺎزن ﮐﻞ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻟﻠﺨﺰاﻧﮥ ﻣﺜﻞ ﺑﺎب‬‫ازﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺘﯿﻦ اﻟﻨﻈﺎم واﺿﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﻪ ﻧﻮوي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دﻟﯿﻞ اﺣﺘﻮاي ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ‬‫و ﺳـﻠﻢ ﺑﺮ ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﻋﻠﻮم ﻣﯽداﻧـﺪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﺮاي ﺧﺰاﻧﻪ آن ﻋﻠﻮم ﻣﺜﻞ ﺑﺎب وا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان‬‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻟﻌﯿﺎذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﺼـﺮوف و ﺻـﺮف ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎء ﻣﻌﻄﻮف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻫﻞ ﻫﺬا اﻻ ﺟﺤﻮد اﻟﻨﻬﺎر‬‫ﻣﻊ اﻋﺘﺮاف ﻃﻠﻮع اﻟﺸـﻤﺲ اﻟﻤﻨﯿﺮة ﻟﻸﺑﺼـﺎر و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﺨـﺎري ﻣﺸـﻬﻮر ﺑﻨﻈﺎم اوﻟﯿﺎ ﮐﻪ از اﮐﺎﺑﺮ ﻋﺮﻓﺎ و اﺟﻠﻪ اوﻟﯿﺎ ﻧﺰد‬‫اﻫﻞ ﺳـﻨﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﭼﺸﺘﯽ در ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار در ذﮐﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﯿﺮ ﺳـﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ در‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 414‬از ‪431‬‬‫ﺳﯿﺮ اﻷوﻟﯿـﺎء ﻣﻠﻔﻮظ ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﺷـﯿﺦ ﻧﻈـﺎم اﻟـﺪﯾﻦ اوﻟﯿﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨـﺪ ﮐﻪ او ﺑﺎوﺻﺎف ﺑـﺬل و ﻋﻄﺎ و رزم و وﻏﺎ و ﻓﻘﺮ و ﺻـﻔﺎ ﻣﯿﺎن‬‫ﺻﺤـﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﻣﻤﺘـﺎز ﺑﻮد ﺑﻘﻮت و ﺷﻮﮐﺖ از ﺣﻀـﺮت ﻋﺰت ﺑﺨﻄـﺎب اﺳـﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻐـﺎﻟﺐ ﻣﺨـﺎﻃﺐ ﮔﺸﺖ و ﺑﮑـﺜﺮت ﻋﻠﻢ از ﺟﻤﻠﻪ ﺻـﺤﺎﺑﻪ‬‫رﺿﻮان اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻘﻮل ﺣﻀﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻣﺨﺼﻮص ﮔﺸﺖ و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﺑﺨﻠﻌﺖ ﺧﺮﻗﻪ ﻓﻘﺮ ﮐﻪ از ﺣﻀـﺮت ﻋﺰت ﺑﺤﻀـﺮت رﺳﺎﻟﺖ ﭘﻨﺎه در‬‫ﺷﺐ ﻣﻌﺮاج رﺳـﯿﺪه ﺑﻮد ﻣﯿﺎن ﺧﻠﻔﺎي ارﺑﻌﻪ ﻣﺸﺮف او ﮔﺸﺖ ﻻ ﺟﺮم ﺗﺎ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺳّﻨﺖ ﺳﻨّﯿﻪ اﻟﺒﺎس ﺧﺮﻗﻪ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ اﺳﺮارﻫﻢ ازو‬‫ﻣﺎﻧـﺪ و اﯾﻦ ﮐـﺎر وي اﺳـﺘﻘﺎﻣﺖ ازو ﮔﺮﻓﺖ و او را در ﺗﺼـﻮف ﻣﻘـﺎﻣﯽ رﻓﯿﻊ و ﺷـﺎﻧﯽ ﻋﻈﯿﻤﺴﺖ ﺧﻮاﺟﻪ ﺟﻨﯿـﺪ رﺣﻤـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬‫ﺷﯿﺨﻨـﺎ ﻓﯽ اﻻـﺻﻮل و اﻟﺒﻼـء ﻋﻠّﯽ اﻟﻤﺮﺗﻀـﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺷـﯿﺦ ﻣـﺎ اﻧـﺪر اﺻﻮل و اﻧـﺪر ﺑﻼ ﮐﺸـﯿﺪن ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺗﻀـﯽ اﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ اﻣﺎم ﻣﺎ اﻧـﺪر ﻋﻠﻢ‬‫ﻣﻌﺎﻣﻼت اﯾﻦ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻋﻠﯿﺴﺖ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ اﻧﺘﻬﯽ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺎم اوﻟﯿﺎ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دﻟﯿﻞ ﮐﺜﺮت ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻣﯽداﻧﺪ و آﻧﺮا از ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺧﺎﺻﻪ آن ﺟﻨﺎب واﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ و ﺑﺎ وﺻﻔﯽ ﮐﻪ از اﻓﺎﺧﻢ و اﻋﺎﻇﻢ اوﻟﯿﺎي‬‫ﺳﻨﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و در ﺗﺼﻮف و ﺗﻘﺸﻒ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻪ دارد ﻣﺤﺘﺎج ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻓﺮود‬‫ﻧﯿـﺎورده و از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﺼـﺮوف ﻧﻨﻤﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻮدن آن ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﮑﻤﺎل ﻟﻄﺎﻓﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮده زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻌـﺪ اﻇﻬﺎر اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﺎﺑﻪ و اﺧﺘﺼﺎص آﻧﺠﻨﺎب ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻬﺬا ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﺑﻦ اﻟﺨﻄﺎب ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ‬‫ﻋﻤﺮ و در ﮐﻤـﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻘﻀﺎﯾـﺎي ﻓﻘﻬﯿﻪ و اﺣﮑـﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ان ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﻋﻤﺮ را ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ﺧﻄﺎي او ﻧﻤﻮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪582 :‬‬‫وﺟﻪ ﺻﻮاب را ﺑﯿـﺎن ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ ﺗـﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻟﯿـﻞ اﺣﺘﻮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﮐﻪ از‬‫ﺟﻤﻠﻪ آن ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﻣﺰﯾﺖ آن ﺟﻨﺎب را درﯾﻦ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺳﺎﺋﺮ اﺻﺤﺎب ﻇﺎﻫﺮ ﻧﮑﻨﺪ در ﻣﻘﺎم ﺗﻌﻠﯿﻞ و ﺗﻮﺟﯿﻪ اﺧﺘﺼﺎص آن‬‫ﺟﻨـﺎب ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ آوردن و ﻟﻬـﺬا ﻗـﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻦ درﺳﺖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ ﮐﻤﺎ ﻫﻮ واﺿـﺢ ﺟـّﺪا‬‫ﺑـﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﮐﻤـﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎ وﺻﻒ ﺗﻠﺒﺲ ﺑﻠﺒﺎس ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﺗﻠﻮن ﺑﻠﻮن ﻣﺸﺎﯾـﺦ ﻫﻨﻮز ﺑﺮ ﮐﻼم ﻧﻈﺎم اوﻟﯿﺎي ﺧﻮد‬‫اﻃﻼـع ﺑﻬﻢ ﻧﻪ رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺗـﺎ ﺧﻮﯾﺸـﺘﻦ را ازﯾﻦ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ ﺑﺎز ﻣﯽداﺷﺖ و ﻫﻤﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﺧـﺪع ﻋﻮام ﻧﻤﯽﮔﻤﺎﺷﺖ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳـﺖ‬‫ﺷﯿـﺦ زﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺧﻮاﻓﯽ ﮐﻪ او ﺑﺎ وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ از اﺟﻠﻪ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺻﻮﻓﯿﻪ و ﻣﺸﺎﯾﺦ ﮐﺒﺎر ﺳـﻨّﯿﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿﺪ و ﺗﺴﺪﯾﺪ ﻧﺰول‬‫آﯾﻪ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫در ﺷـﺎن ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﺧﺘﺼـﺎص آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻤﺰﯾـﺪ ﻋﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺎ ﻗﻮل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ‬‫ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺳﺎﺑﻖ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﺗﻌﻠﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﺎﻻ ﻋﺒﺎرت ﺷﯿﺦ‬‫ﻣـﺬﮐﻮر ﺑﺎﯾـﺪ ﺷـﻨﯿﺪ و ازﻫﺎر اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﻧﺎﻣﻞ اﺧﺘﺒﺎر ﺑﺎﯾـﺪ ﭼﯿـﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻔﺘﻪ اﻟﺒﺎب‬‫اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻓﯽ ان اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ دار ﺣﮑﻤﮥ و ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺑﺎب و اﻧﻪ اﻋﻠﻢ اﻟﻨﺎس ﺑﺎﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫اﺣﮑﺎﻣﻪ و آﯾﺎﺗﻪ و ﮐﻼﻣﻪ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب‬‫ﻋﻦ ﻣﻮﻻﻧﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ان اﻟﱠﻠﻪ اﻣﺮﻧﯽ ان‬‫ادﻧﯿﮏ ﻓﺎﻋﻠّﻤﮏ ﻟﺘﻌﯽ و اﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ‬‫و اﻧﺖ اذن واﻋﯿـﮥ ﻟﻌﻠﻤﯽ رواه اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻻﻣﺎم اﺑﻮ ﻧﻌﯿﻢ ﻓﯽ اﻟﺤﻠﯿـﮥ و رواه ﺳـﻠﻄﺎن اﻟﻄﺮﯾﻘـﮥ و ﺑﺮﻫﺎن اﻟﺤﻘﯿﻘﮥ اﻟﺸـﯿﺦ ﺷـﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺟﻌﻔﺮ‬‫ﻋﻤﺮ اﻟﺴﻬﺮوردي ﻓﯽ اﻟﻌﻮارف ﺑﺎﺳﻨﺎده اﻟﯽ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻬﻤﺎ‬‫و ﻟﻔﻈﻪ ﻗﺎل ﺣﯿﻦ ﻧﺰﻟﺖ ﻫﺬه اﻵﯾﮥ َو َﺗِﻌَﯿﻬﺎ ُأُذٌن واِﻋَﯿٌﮥ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ اﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳـﻠﻢ ﻟﻌﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﻨﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 415‬از ‪431‬‬‫ﺳﺄﻟﺖ اﻟﱠﻠﻪ ان ﯾﺠﻌﻠﻬﺎ اذﻧﮏ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ وﺟﻬﻪ ﻓﻤﺎ ﻧﺴﯿﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﺑﻌﺪه و ﻣﺎ ﮐﺎن ﻟﯽ ان اﻧﺴﯽ‬‫ﻗﺎل ﺷـﯿﺦ اﻟﻤﺸﺎﯾـﺦ ﻓﯽ زﻣﺎﻧﻪ و واﺣﺪ اﻻﻗﺮان ﻓﯽ ﻋﻠﻮﻣﻪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﻪ اﻟﺸـﯿﺦ زﯾﻦ اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺨﻮاﻓﯽ ﻗﺪس اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺳّﺮه ﻓﻠﺬا اﺧﺘﺺ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﻋﻠﯽ آﻟﻪ و ﺑﺎرك و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮ ﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺳـﯿﺪ ﺷـﻬﺎب اﻟـﺪﯾﻦ اﺣﻤـﺪ ﮐﻪ در ﺗﻮﺿـﯿﺢ اﻟـﺪﻻﺋﻞ ﻋﻠﯽ ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و اﻋﻠﻢ ان اﻟﺒﺎب ﺳـﺒﺐ ﻟﺰوال اﻟﺤﺎﺋﻞ و اﻟﻤﺎﻧﻊ ﻣﻦ اﻟﺪﺧﻮل اﻟﯽ اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺪﺧﻮل و اﺗﯽ اﻟﺒﯿﻮت ﻣﻦ ﻏﯿﺮ‬‫اﺑﻮاﺑﻬﺎ ﺷﻖ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪583 :‬‬‫ﻋﺴـﺮ ﻋﻠﯿﻪ دﺧﻮل اﻟﺒﯿﺖ ﻓﻬﮑﺬا ﻣﻦ ﻃﻠﺐ اﻟﻌﻠﻢ و ﻟﻢ ﯾﻄﻠﺐ ذﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﻠّﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﺑﯿﺎﻧﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻻ ﯾﺪرك اﻟﻤﻘﺼﻮد ﻓﺎﻧﻪ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻨﻪ ﮐﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﻋﻠﻢ و ﻋﻘﻞ و ﺑﯿﺎن و رّب ﻣﻦ ﮐﺎن ﻋﺎﻟﻤﺎ و ﻻ ﯾﻘـﺪر ﻋﻠﯽ اﻟﺒﯿﺎن و اﻻﻓﺼﺎح و ﮐﺎن ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻣﺸـﻬﻮرا ﻣﻦ ﺑﯿﻦ‬‫اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﺑﺬﻟﮏ ﻓﺒﺎب اﻟﻌﻠﻢ و رواﯾﺘﻪ و اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ و ﻫﻮ ﮐﺎن ﺑﺎﺟﻤﺎع اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ ﻣﺮﺟﻮﻋﺎ إﻟﯿﻪ ﻓﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻮﺛﻮﻗﺎ ﺑﻔﺘﻮاه و‬‫ﺣﮑﻤﻪ و اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﮐﻠﻬﻢ ﯾﺮاﺟﻌﻮﻧﻪ ﻣﻬﻤـﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻬﻢ و ﻻ ﯾﺴـﺒﻘﻮﻧﻪ و ﻣﻦ ﻫـﺬا اﻟﻤﻌﻨﯽ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ‬‫ﻋﻨﻬﻢ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﺼـﺮاﺣﺖ واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎب اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﻣﻌﻨﯽ آن‬‫اﻓـﺎده ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎﺟﻤـﺎع ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺮﺟـﻮع إﻟﯿﻪ ﺑﻮد در ﻋﻠﻢ ﺧﻮد و ﻣﻮﺛﻮق ﺑﻮد ﺑﻔﺘﻮي و ﺣﮑﻢ ﺧﻮد و‬‫ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻌﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎب وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاﯾﺸﺎن ﻣﺸـﮑﻞ ﭘﯿﺶ ﻣﯽآﻣﺪ و ﺑﺮ ان ﺟﻨﺎب ﺳـﺒﻘﺖ ﻧﻤﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺑﺴـﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻋﻤﺮ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﻟﻮﻻ ﻋﻠﯽ ﻟﻬﻠﮏ ﻋﻤﺮ و ﺑﻌﺪ اﯾﻦ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺻﺮﯾﺢ و ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺻﺤﯿﺢ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻮﺿﯿﺢ اﻟﺪﻻﺋﻞ ﻓﺴﺎد ادﻋﺎي ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء‬‫اﻟﱠﻠﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ وﺿﻮح و ﻇﻬﻮر ﻣﯽرﺳـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ اﻟﻤﮑﯽ اﻟﻤﺎﻟﮑﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در‬‫ﻓﺼﻮل ﻣﻬﻤﻪ ﻓﯽ ﻣﻌﺮﻓﮥ اﻻﺋﻤﮥ ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در واﻗﻌﻪ ﺧﻨﺜﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻓﺎﻧﻈﺮ رﺣﻤﮏ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﯽ اﺳﺘﺨﺮاج اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ رﺿـﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﺑﻨﻮر ﻋﻠﻤﻪ و ﺛـﺎﻗﺐ ﻓﻬﻤﻪ ﻣﺎ اوﺿـﺢ ﺑﻪ ﺳﺒﯿﻞ اﻟﺴـﺪاد و ﺑﯿﻦ ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﺮﺷﺎد و اﻇﻬﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ اﻟـﺬﮐﻮرة ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﻧﻮﺛـﮥ ﻣﻦ ﻣﺎّدة اﻻﯾﺠﺎد و ﺣﺼـﻠﺖ ﻟﻪ ﻫـﺬه اﻟﻤﻨـﮥ اﻟﮑﺎﻣﻠﮥ و اﻟﻨﻌﻤﮥ اﻟﺸﺎﻣﻠﮥ ﺑﻤﻼﺣﻈﮥ اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻟﻪ و ﺗﺮﺑﯿﺘﻪ و ﺣﻨﻮه ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﻔﻘﺘﻪ‬‫ﻓﺎﺳـﺘﻌﺪ ﻟﻘﺒﻮل اﻻﻧﻮار و ﺗﻬﯿﺄ ﻟﻔﯿﺾ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﺳـﺮار ﻓﺼﺎرت اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﻇﻪ ﻣﻠﺘﻘﻄﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﺑﻔﻮاده ﻣﺮﺗﺒﻄﮥ ﻟﻢ ﺗﺰل‬‫ﺑﺤﺎر اﻟﻌﻠﻮم ﺗﻨﻔﺠﺮ ﻣﻦ ﺻﺪره و ﯾﻄﻔﻮ ﻋﺒﺎﺑﻬﺎ ﺣﺘﯽ‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑـﺪو وﺟﻪ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب دﻻﻟﺖ دارد اول آﻧﮑﻪ اﺑﻦ اﻟﺼـﺒﺎغ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﻌـﺪ ذﮐﺮ ﺣﮑﻢ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم در واﻗﻌﻪ ﺧﻨـﺜﯽ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ در واﻗﻌﻪ ﺧﻨﺜﯽ از اﺣﮑـﺎم ﻓﻘﻬﯿﻪ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ را در ذﯾـﻞ اﯾﻦ ﺣﮑﻢ‬‫ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮدن دﻟﯿﻞ ﺻﺮﯾﺢ ﺗﻌﻠﻖ آن ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ دوم آﻧﮑﻪ اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ درﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻌﺪ ذﮐﺮ ﺷﻔﻘﺖ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و اﺳﺘﻌﺪاد ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣﮑﻤﺖ از اﻟﻔﺎظ آن ﺟﻨﺎب ﻣﻠﺘﻘﻂ ﮔﺮدﯾﺪ و ﻋﻠﻮم‬‫ﻇﺎﻫﺮه و ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺑﻘﻠﺐ آن ﺟﻨﺎب ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺷﺪ و ﻫﻤﻮاره ﺑﺤﺎر ﻋﻠﻮم از ﺻﺪر آن ﺟﻨﺎب ﺟﻮش ﻣﯽزد و ﻋﺒﺎب آن ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﺷﺪ ﺗﺎ آﻧﮑﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮد‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ازﯾﻦ ﺗﺼﺮﯾﺢ در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪584 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻗﺒﻞ ﺗﺸـﺮف ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ داراي ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮه و ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 416‬از ‪431‬‬‫ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ در ﺣﯿﻦ ارﺷـﺎد ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺼـﺮ آن ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿـﺎ ﺑﻮد و ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ در ان ﻣﺮاد ﻧﺒﻮد ﻫـﻞ ﻫـﺬا اﻻ‬‫ﺗﻀﺠﯿﻊ ﺷﻨﯿﻊ ﯾﺠﻠﺐ ﮐﻞ ﺗﻘﺮﯾﻊ ﻓﻈﯿﻊ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻧﻮر اﻟﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺳﻤﻬﻮدي ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﻮاﻫﺮ اﻟﻌﻘﺪﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ و‬‫ﻗﺪ اﺧﺮج اﺑﻦ اﻟﺴـﻤﺎن ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳﻌﯿﺪ اﻟﺨﺪري رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﺳﻤﻊ ﻋﻤﺮ ﯾﻘﻮل ﻟﻌﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻬﻤﺎ و ﻗﺪ ﺳﺌﻠﻪ ﻋﻦ ﺷﯽء ﻓﺎﺟﺎﺑﻪ ﻓﻔّﺮج‬‫ﻋﻨﻪ ﻻ اﺑﻘﺎﻧﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻌﺪك ﯾﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ﻗﺎل اﻟﺰﯾﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ ﻓﯽ ﺷﺮح اﻟﺘﻘﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻋﻠﯽ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ ﻗﺎل ﻋﻤﺮ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻗﻀﺎﻧﺎ ﻋﻠّﯽ و ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻣﻌﻀﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬﺎ‬‫اﺑـﻮ ﺣﺴﻦ اﻧﺘﻬﯽ و ﻫـﺬا اﻟﺘﻌـّﻮذ رواه اﻟـﺪارﻗﻄﻨﯽ و ﻏﯿﺮه و ﻟﻔﻈﻪ اﻋﻮذ ﺑـﺎﻟّﻠﻪ ﻣﻦ ﻣﻌﻀـﻠﮥ ﻟﯿﺲ ﻟﻬـﺎ اﺑﻮ ﺣﺴﻦ و ﻓﯽ رواﯾـﮥ ﻟﻪ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻌﯿﺪ‬‫اﻟﺨﺪري ﻗﺎل ﻗﺪﻣﻨﺎ ﻣﻊ ﻋﻤﺮ ﻣﮑﮥ و ﻣﻌﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﯿﺌﺎ ﻓﻘﺎل ﻋﻤﺮ اﻋﻮذ ﺑﺎﻟّﻠﻪ ان اﻋﯿﺶ ﻓﯽ ﻗﻮم ﻟﺴﺖ ﻓﯿﻬﻢ اﺑﺎ ﺣﺴﻦ‬‫ﻗـﺎﻟﻮا و اﻧﻤـﺎ ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻌﻮث ﻻـﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﻤﺴـﮑﻪ ﻋﻨـﺪه ﻻﺧـﺬ راﯾﻪ و ﻣﺸﺎورﺗﻪ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ اﻟـﺬﻫﺒﯽ ﻋﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ أﺑﯽ‬‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء أ ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ اﺻﺤﺎب رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺎ ﻋﻠﻤﺘﻪ ﻗﻠﺖ و ﻫﺬا و اﺷﺒﺎﻫﻪ‬‫ﻣﻤﺎ ﺟﺎء ﻓﯽ ﻓﻀﯿﻠﮥ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﻫﺬا اﻟﺒﺎب ﺷﺎﻫﺪ ﻟﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠّﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻤﻬﻮدي اوﻻ آﺛﺎر ﻋﺪﯾﺪه و‬‫اﻗﻮال ﺳﺪﯾـﺪه ﮐﻪ دﻟﯿـﻞ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و ﮐﻤـﺎل آن ﺟﻨـﺎب در ﺧﺼﻮص ﻋﻠﻢ ﻓﻘﻪ و اﺣﮑـﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را وارد ﻧﻤﻮده و اﯾﻦ آﺛﺎر و اﻗﻮال و اﺿﺮاب و اﻣﺜﺎل آن را ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺷﺎﻫﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ واﻧﻤﻮده ﭘﺲ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ‬‫ﻇﻬﻮر ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻋﻼﻣﻪ ﺳـﻤﻬﻮدي ﺑﻼ رﯾﺐ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ازﯾﻦ وادي ﻣﺼـﺮوف ﻧﯿﺴﺖ و‬‫از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻓﻀـﻞ ﺑﻦ روزﺑﻬﺎن ﺷـﯿﺮازي ﮐﻪ در ﮐﺘﺎب اﻟﺒﺎﻃﻞ ﺧﻮد اﻋﺘﺮاف ﻧﻤﻮده ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺮ وﻓﻮر ﻋﻠﻢ ﺟﻨﺎب‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﺳﺘﺤﻀﺎر آن ﺟﻨﺎب اﺟﻮﺑﻪ وﻗﺎﺋﻊ را و اﻃﻼع آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮ ﻋﻠﻮم و ﻣﻌﺎرف دﻻﻟﺖ دارد ﺣﯿﺚ ﻗﺎل ﻓﯽ ﺟﻮاب‬‫ﮐﻼم اﻟﻌﻼﻣﮥ اﻟﺤﻠﯽ رﺣﻤﻪ اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺪ اﺳﺘﺪل ﻓﯿﻪ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺳﻠﻮﻧﯽ‬‫و ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻤﺎ ﺳـﻤﻌﺖ ﻫـﺬا ﯾﺪل ﻋﻠﯽ وﻓﻮر ﻋﻠﻤﻪ و اﺳـﺘﺤﻀﺎره اﺟﻮﺑﮥ اﻟﻮﻗﺎﺋﻊ و اﻃﻼﻋﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﻤﻌﺎرف و ﮐﻞ ﻫﺬه‬‫اﻻﻣﻮر ﻣﺴـّﻠﻤﮥ و ﺑﻌـﺪ ادراك اﻋﺘﺮاف ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺘﻌﺼﺐ ﻣﺘﺸـّﺪد ﺻـﺮف ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ و ﻗﺼـﺮ آن ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ‬‫ﺷﻨـﺎﻋﺖ و ﻏﺎﯾﺖ ﻓﻈﺎﻋﺖ ﻣﯽرﺳـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺷـﺮح ﻓﻘﻪ اﮐﺒﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺛﻢ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ أي اﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻄﻠﺐ ﺑﻦ ﻫﺎﺷﻢ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻨﺎف ﺑﻦ ﻗﺼﯽ اﻟﻘﺮﯾﺸﯽ اﻟﻬﺎﺷﻤﯽ و ﻫﻮ اﻟﻤﺮﺗﻀﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪585 :‬‬‫زوج ﻓﺎﻃﻤﮥ ﻟا ﺰﻫﺮاء و اﺑﻦ ﻋﻢ اﻟﻤﺼﻄﻔﯽ و اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ اﻟﺪرﺟﮥ اﻟﻌﻠﯿﺎء و اﻟﻤﻌﻀﻼت اﻟﺘﯽ ﺳﺎﻟﻪ ﮐﺒﺎر اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و رﺟﻌﻮا اﻟﯽ ﻓﺘﻮاه ﻓﯿﻬﺎ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬‫ﮐﺜﯿﺮة ﺷﻬﯿﺮة ﺗﺤﻘﻖ‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠّﯽ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻣﻌﻀـﻼﺗﯽ ﮐﻪ ﮐﺒﺎر ﺻـﺤﺎﺑﻪ از ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ و رﺟﻮع ﺑﺴﻮي‬‫ﻓﺘﻮاي آن ﺟﻨﺎب در ان ﻣﻌﻀﻼت ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻗﻀﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ‬‫را ﻣﺤﻘﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴـﯿﺎري از ان ﻣﻌﻀـﻼت از ﺟﻤﻠﻪ اﺣﮑـﺎم ﺷـﺮﻋﯿﻪ و ﻣﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﺑﻮد ﭘﺲ ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻣﺘﻀـﺢ‬‫ﮔﺮدﯾـﺪ ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب ﺗﻌﻠﻖ ﺗﺎم ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ دارد و ﺻـﺮف آن ازﯾﻦ ﻋﻠﻮم ﮐﺎر اﻫﻞ ﻋﻘﻞ و ﻋﻠﻮم ﻧﯿﺴﺖ و ﻧﯿﺰ‬‫ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در رﺳﺎﻟﻪ اﻟﻤﺸﺮب اﻟﻮردي ﻓﯽ ﻣﺬﻫﺐ اﻟﻤﻬﺪي ع ﺑﻌﺪ ﻧﻘﻞ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﮑﺬوﺑﻪ ﺗﻌّﻠﻢ ﺣﻀﺮت ﺧﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ‬‫ﮔﻔﺘﻪ و ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ان ﻫـﺬا ﻣﻦ ﮐﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻤﻠﺤـﺪﯾﻦ اﻟﺴﺎﻋﯽ ﻓﯽ ﻓﺴﺎد اﻟـﺪﯾﻦ إذ ﺣﺎﺻـﻠﻪ ان اﻟﺨﻀـﺮ اﻟـﺬي ﻗﺎل ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺣﻘﻪ َﻋﺒـْ ﺪًا ﻣِْﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 417‬از ‪431‬‬‫ِﻋﺒﺎِدﻧﺎ آَﺗﯿْﻨﺎُه َرْﺣَﻤًﮥ ﻣِْﻦ ِﻋﻨِْﺪﻧﺎ َو َﻋﱠﻠْﻤﻨﺎُه ﻣِْﻦ ﻟَُﺪﱠﻧﺎ ِﻋﻠْﻤًﺎ‬‫و ﻗﺪ ﺗﻌّﻠﻢ ﻣﻮﺳـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﻌﺾ اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻨﻪ ﺑﻤﺎ اوﺗﯽ ﺣﻠﻤﺎ ﻣﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﺗﻼﻣﯿﺬ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﺛﻢ ﻋﯿﺴـﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﯾﺎﺧﺬ اﺣﮑﺎم اﻻﺳﻼم‬‫ﻣﻦ ﺗﻠﻤﯿﺬ ﺗﻠﻤﯿﺬ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ ﻓﯽ ذﻟﮏ اﻟﻤﻘﺎم و ﻣﺎ اﺳـﺮع ﻓﻬﻢ اﻟﺘﻠﻤﯿﺬ ﺣﯿﺚ اﺧﺬ ﻋﻦ اﻟﺨﻀـﺮ ﻓﯽ ﺛﻠﺚ ﺳـﻨﯿﻦ ﻣﺎ ﺗﻌﻠﻢ اﻟﺨﻀﺮ ﻣﻦ أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔﮥ‬‫ﺣّﯿﺎ و ﻣّﯿﺘﺎ ﻓﯽ ﺛﻼﺛﯿﻦ ﺳـﻨﮥ و اﻋﺠﺐ ﻣﻨﻪ ان اﺑﺎ اﻟﻘﺎﺳﻢ اﻟﻘﺸـﯿﺮي ﻟﯿﺲ ﻣﻌﺪودا ﻓﯽ ﻃﺒﻘﺎت اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ و اﻧﻤﺎ ﻫﻮ اﺣﺪ اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺸﺎﻓﻌﯿﮥ ﺛﻢ اﻟﻌﺠﺐ‬‫ﻣﻦ اﻟﺨﻀـﺮ ﻧا ﻪ ادرك اﻟﻨﺒﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻟﻢ ﯾﺘﻌﻠﻢ ﻣﻨﻪ اﻻﺳﻼم و ﻻ ﻣﻦ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ اﻟﮑﺮام ﮐﻌﻠّﯽ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻗﻀﯽ ﻟا ﺼﺤﺎﺑﮥ‬‫و زﯾﺪا ﻓﺮﺿـﻬﻢ و أﺑﯽ اﻗﺮء اﻟﻘﺮاء و ﻣﻌﺎذ ﺑﻦ ﺟﺒﻞ اﻻﻋﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻼل و اﻟﺤﺮام و ﻻ ﻣﻦ اﻟﺘﺎﺑﻌﯿﻦ اﻟﻌﻈﺎم ﮐﺎﻟﻔﻘﻬﺎء اﻟﺴـﺒﻌﮥ و ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﻟا ﻤﺴﯿﺐ‬‫ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻋﻄﺎ ﺑﻤﮑﮥ و اﻟﺤﺴﻦ ﺑﺎﻟﺒﺼـﺮة و ﻣﮑﺤﻮل ﺑﺎﻟﺸﺎم و ﻗﺪ رﺿـﯽ ﻟﺠﻬﻠﻪ ﺑﺎﻟﺸﺮﯾﻌﮥ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺣﺘﯽ ﺗﻌﻠﻢ ﻣﺴﺎﺋﻠﻬﺎ ﺑﺪﻻﺋﻠﻬﺎ ﻓﯽ اواﺧﺮ ﻋﻤﺮ‬‫أﺑﯽ ﺣﻨﯿﻔـﮥ ﻓﻬـﺬا ﻣﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﺑﻄﻼﻧﻪ ﻋﻠﯽ اﻟﻌﻘﻮل اﻟﺴـﺨﯿﻔﮥ و اﻟﻔﻬﻮم اﻟﻀـﻌﯿﻔﮥ ﺑﻞ ﻟﻮ اﻃﻠﻊ ﻋﻠﯽ ﻫـﺬا اﻟﻤﻘﺎﻟـﮥ اﻟﺮدّﯾـﮥ ﻋﻠﻤﺎء اﻟﺸﺎﻓﻌﯿـﮥ او‬‫اﻟﺤﻨﺎﺑﻠـﮥ و اﻟﻤﺎﻟﮑﯿـﮥ اﺧﺬوﻫﺎ ﻋﻠﯽ وﺟﻪ اﻟﺴـﺨﺮﯾﮥ و ﺟﻌﻠﻮﻫﺎ وﺳـﯿﻠﮥ ﻓﯽ ﻗﻠﮥ ﻋﻘﻞ اﻟﻄﺎﺋﻔﮥ اﻟﺤﻨﻔﯿﮥ ﺣﯿﺚ ﺗﻌﻠﻤﻮا ان اﺣﺪا ﻣﻨﻬﻢ ﻟﻢ ﯾﺮض ﺑﻬﺬه‬‫اﻟﻘﻀـﯿﮥ ﺑﺎﻟﮑﻠﯿﮥ ﺛﻢ ﻟﻮ ﺗﻌﺮﺿﺖ ﻟﻤﺎ ﻓﯽ ﻣﻨﻘﻮﻟﻪ ﻣﻦ اﻟﺨﻄﺄ ﻓﯽ ﻣﺒﺎﻧﯿﻪ و ﻣﻌﺎﻧﯿﻪ اﻟﺪاﻟﮥ ﻋﻠﯽ ﻧﻘﺼﺎن ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﻟﺼﺎر ﮐﺘﺎﺑﺎ ﻣﺴﺘﻘﻼ ﻓﯽ رد ﻣﺤﺼﻮﻟﻪ‬‫اﻻ اﻧﯽ اﻋﺮﺿﺖ ﻋﻨﻪ ﺻﻔﺤﺎ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ُﺧِﺬ اﻟ َْﻌْﻔَﻮ َو أُْﻣْﺮ ﺑ ِﺎﻟ ُْﻌْﺮِف َو َأْﻋِﺮْض َﻋِﻦ اﻟ ْﺠﺎِﻫﻠِﯿَﻦ‬‫و ﻗﺎل ﻋﺰ و ﺟﻞ َﻓﺎْﻋُﻒ َﻋﻨُْﻬْﻢ َو اْﺻَﻔْﺢ ِإ ﱠن اﻟﱠﻠَﻪ ﯾُِﺤﱡﺐ اﻟ ُْﻤْﺤِﺴﻨِﯿَﻦ‬‫ازﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻼي ﻣﺬﮐﻮر‬‫ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪586 :‬‬‫و اﻗﻀـﯽ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﺑﻐﺮض اﺛﺒﺎت رﺟﺤﺎن آن ﺟﻨﺎب ﺑﺮاي ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺧﻀـﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺎﺑﻮ‬‫ﺣﻨﯿﻔﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و در ﻣﻘﺎم اﺳﺘﻌﺠﺎب ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ از ﺧﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﮐﻪ او ادراك ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻧﻤﻮد و از آﻧﺠﻨﺎب اﺳـﻼم را ﺗﻌﻠﻢ ﻧﮑﺮد و ﻧﻪ از ﻋﻠﻤﺎي ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﮐﺮام ﻣﺜﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻗﻀـﯽ ﻟا ﺼـﺤﺎﺑﮥ‬‫ﺑـﻮد ﺗـﺎ آﺧﺮ آﻧﭽﻪ ﮔﻔﺖ ﭘﺲ ﻣﺤـﻞ ﮐﻤـﺎل ﺗﻌﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕـﻮﻧﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨـﺎء اﻟﱠﻠﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓـﺎدات ﻋﻠﻤـﺎي ﺧﻮد را ﭘﺲ ﭘﺸﺖ اﻧـﺪاﺧﺘﻪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻣﻨّﺰل ﺳﺎﺧﺘﻪ و ﻧﯿﺰ ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري در ﻣﺮﻗﺎة ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫ﮐﻼـﻣﯽ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺳﺮاﺳـﺮ از ان واﺿـﺤﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺰد او ﯾﻘﯿﻨﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻘﺼﻮر ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ‬‫ﻧﯿﺴﺖ و ﻗـﺪ ﻣّﺮ ﻫـﺬا اﻟﮑﻼم ﻣﺴـﺘﻮﻓﯽ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻣﻊ اﻟﮑﻼم ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﯿﻨﻈﺮه اﻟﻤﺘﺎﻣﻞ اﻟﺨﺒﯿﺮ ﯾﺠـﺪ اﻻﻣﺮ ﮐﻤﺎ وﺻـﻔﻨﺎ ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻟـﺪﯾﻪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ‬‫اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻨﺎوي ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ ﺷﺮح ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻓﺎن اﻟﻤﺼـﻄﻔﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟﺠﺎﻣﻌـﮥ ﻟﻤﻌﺎﻟﯽ اﻟـﺪﯾﺎﻧﺎت ﮐﻠﻬﺎ و ﻻ ﺑﺪ ﻟﻠﻤﺪﯾﻨﮥ ﻣﻦ ﺑﺎب ﻓﺎﺧﺒﺮ ان ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻫﻮ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ‬‫وﺟﻬﻪ ﻓﻤﻦ اﺧـﺬ ﻃﺮﯾﻘﻪ دﺧﻞ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و ﻣﻦ أﺧﻄﺄه اﺧﻄﺄ ﻃﺮﯾﻖ اﻟﻬﺪي و ﻗﺪ ﺷـﻬﺪ ﻟﻪ ﺑﺎﻻﻋﻠﻤﯿﮥ اﻟﻤﻮاﻓﻖ و اﻟﻤﻮاﻟﻒ و اﻟﻤﻌﺎدي و اﻟﻤﺨﺎﻟﻒ‬‫و ﺧّﺮج اﻟﮑﻼﺑﺎذي ان رﺟﻼ ﺳﺄل ﻣﻌﺎوﯾﻪ ﻋﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻓﻘﺎل ﺳﻞ ﻋﻠﯿﺎ ﻫﻮ اﻋﻠﻢ ﻣﻨﯽ ﻓﻘﺎل ارﯾﺪ ﺟﻮاﺑﮏ ﻗﺎل وﯾﺤﮏ ﮐﺮﻫﺖ رﺟﻼ ﮐﺎن رﺳﻮل‬‫اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ ﯾﻐّﺮه ﺑﺎﻟﻌﻠﻢ ﻏّﺮا و ﮐﺎن اﮐﺎﺑﺮ اﻟﺼـﺤﺐ ﯾﻌﺘﺮﻓﻮن ﻟﻪ ﺑﺬﻟﮏ و ﮐﺎن ﻋﻤﺮ رض ﯾﺴﺄﻟﻪ ﻋﻤﺎ اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ ﺟﺎءه رﺟﻞ‬‫ﻓﺴﺄﻟﻪ ﻓﻘﺎل ﻫﻬﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻓﺎﺳـﺌﻠﻪ ﻓﻘﺎل ارﯾـﺪ ان اﺳـﻤﻊ ﻣﻨﮏ ﯾﺎ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺎل ﻗﻢ ﻻ اﻗﺎم اﻟﱠﻠﻪ رﺟﻠﯿﮏ و ﻣﺤﺎ اﺳـﻤﻪ ﻣﻦ اﻟﺪﯾﻮان و ﺻّﺢ ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮم ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﻢ ﺣﺘﯽ اﻣﺴﮑﻪ ﻋﻨﺪه و ﻟﻢ ﯾﻮﻟّﻪ ﺷﯿﺌﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﻌﻮث ﻟﻤﺸﺎورﺗﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﺸﮑﻞ و اﺧﺮج اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﻤﻠﮏ ﺑﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻗﺎل ذﮐﺮ ﻟﻌﻄﺎء أ ﮐﺎن اﺣﺪ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺐ اﻓﻘﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﻗﺎل ﻻ و اﻟﱠﻠﻪ و ﻗﺎل اﻟﺤﺮ اﻟﯽ ﻗﺪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﻮن و اﻵﺧﺮون ان ﻓﻬﻢ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 418‬از ‪431‬‬‫ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ع و ﻣﻦ ﺟﻬـﻞ ذﻟـﮏ ﻓﻘـﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟـﺬي ﻣﻦ وراءه ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠﺎب ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ‬‫اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟـﺬي ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء اﻟﯽ ﻫﻨﺎ ﮐﻼﻣﻪ و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﭽﻨﺪ وﺟﻪ دﻻﻟﺖ دارد اول آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي در‬‫ان ﺑﺮاي ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ ﺑﺮاي‬‫ﻣﻌـﺎﻟﯽ دﯾﺎﻧـﺎت ﮐـﻞ آن و ﭼـﺎره ﻧﯿﺴﺖ ازﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺎﺑﯽ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﺧﺒﺮ داد آن ﺣﻀـﺮت ﮐﻪ ﺑﺎب آن ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪587 :‬‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼﻣﺴﺖ ﭘﺲ ﻫﺮ ﮐﻪ اﺧـﺬ ﮐﺮد ﻃﺮﯾﻖ آن ﺟﻨـﺎب را داﺧﻞ ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺮك ﮐﺮد ﻃﺮﯾﻖ آن ﺟﻨﺎب را ﺗﺮك ﮐﺮد ﻃﺮﯾﻖ‬‫ﻫﺪاﯾﺖ را و ازﯾﻦ ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺻـﺤﯿﺢ ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﺗﻌﻠﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺘﻤﺎﻣﯽ ﻋﻠﻮم دﯾﻨﯿﻪ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﻣﯽﮔﺮدد ﭘﺲ ﻗﺼﺮ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ و ﺻـﺮف آن از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺎﻃﻞ ﮔﺮدﯾﺪ دوم آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮاي ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺗﺼـﺮﯾﺢ‬‫ﻧﻤـﻮده ﮐﻪ ﺷـﻬﺎدت دادهاﻧـﺪ ﺑﺮاي ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻮاﻓﻖ و ﻣﻮاﻟﻒ و ﻣﻌـﺎدي و ﻣﺨـﺎﻟﻒ و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫واﻗﻌﺎت اﯾﻦ ﺷـﻬﺎدت ﺗﻤﺎﻣﺘﺮ ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ دارد ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﺻﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﺰد ﻣﻨﺎوي ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺳﻮم‬‫آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮاي ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﻔﺎد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﻀـﯿﻪ ﺳﺆال ﮐﺮدن ﺳﺎﺋﻠﯽ ﻣﺴـﺌﻠﻪ را از ﻣﻌﺎوﯾﻪ و اﺣﺎﻟﻪ ﮐﺮدن او ﺳﺎﺋﻞ را ﺑﺮ‬‫ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﻋـﺘﺮاف ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨـﺎب ﻧﻘـﻞ ﻧﻤـﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﯾﻦ ﻗﻀـﯿﻪ ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑﻌﻠـﻮم اوﻟﯿﺎ‬‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﻌﺎوﯾﻪ را اﺣﺪي از اوﻟﯿﺎ ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ ﮐﻪ ازو ﻣﺴـﺌﻠﻪ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺼﻮف ﺑﭙﺮﺳﺪ و او در ان ﻣﺴـﺌﻠﻪ اﺣﺎﻟﻪ ﺑﺠﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﻤﺎﯾـﺪ ﭘﺲ ﻻﺑـﺪ اﯾﻦ ﻣﺴـﺌﻠﻪ را از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ ﺑﺎﯾـﺪ داﻧﺴﺖ و در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﻗﻀّﯿﻪ ﻣﺆﯾﺪ ﻣﻔﺎد آن ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﭘﺲ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﺤﻘﻖ ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﻨﺎوي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻟا ﻌﻠﻢ ﺑﻼ‬‫رﯾﺐ ﻣﺸـﯿﺮ ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﻣﻨـﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼـم در ﻣﻘـﺎم ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻋﺘﺮاف اﮐـﺎﺑﺮ اﺻـﺤﺎب‬‫ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇـﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﺘﺮاف اﮐـﺎﺑﺮ اﺻـﺤﺎب ﺑـﺎﻋﻠﻤﯿﺖ آن ﺟﻨﺎب ﻋﻠﯽ اﻻﮐﺜﺮ در‬‫واﻗﻌﺎت ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬﯿﻪ واﻗﻊ ﺷـﺪه و اﯾﻦ اﻋﺘﺮاف ﻣﺆﯾـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻧﻤﯽﺷﻮد اﻻ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺜﺒﺖ اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨـﺎب ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ و ﺗﻌﻠﻖ آن ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﻣﺴـﻠﻢ ﺑﻮد و ﻫﺮ ﮔـﺎه اﻋﻠﻤﯿﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ آن ﺟﻨﺎب ازﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﺑﺎز‬‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺻﺮف ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ اﺷﺎره ﺷﺪه ﻧﻪ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎن ﻋﻤﺮ ﯾﺴﺄﻟﻪ إذا اﺷـﮑﻞ ﻋﻠﯿﻪ آورده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ رﺟﻮع ﻋﻤﺮ ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم‬‫در ﺑﺴـﯿﺎري از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸـﮑﻠﻪ ﻓﻘﻬﯿﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه ﭘﺲ ﺗﺎ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺗﻌﻠﻖ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺣﺘﯽ ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء ﻓﺮض ﻧﺸﻮد اﯾﻦ‬‫رﺟﻮع ﻋﻤﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﺎﯾﯿـﺪ آن ﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﺮد ﺷـﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﻐﺮض ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻗﺼﻪ ﺳﺆال ﺳﺎﺋﻠﯽ از ﻋﻤﺮ و‬‫ارﺟﺎع او آن ﺳﺎﺋﻞ را ﺑﺴﻮي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﺑﺎ ﮐﺮدن آن ﺳﺎﺋﻞ ازﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ و ﻋﺘﺎب ﻧﻤﻮدن ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺑﺮ آن ﺷـﺨﺺ و‬‫ﻣﺤﻮ ﮐﺮدن ﻧﺎﻣﺶ از دﯾﻮان ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺆال اﯾﻦ ﺳﺎﺋﻞ را از ﻗﺒﯿﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺼﻮف‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪588 :‬‬‫ﻓﺮض ﻧﺘـﻮان ﮐﺮد ﻟﻮﺟـﻮه ﻋﺪﯾـﺪة ﻻـ ﺗﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻟﻨﻬﯽ و ﻓﺮض آن از ﻣﺴﺎﺋـﻞ ﻓﻘﻬﯿـﻪ و ﻣـﺎ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻬـﺎ ﻣﺜﺒﺖ ﺗﻌﻠـﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ و اﻻ ﺑﻄﻞ ذﮐﺮ ﻫـﺬه اﻟﻘﻀـﯿﮥ ﻓﯽ ﻣﻌﺮض اﻟﺘﺎﯾﯿـﺪ و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻟﺘﺴﺪﯾـﺪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮاي ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻣﻔﺎد‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻔﺘﻪ و ﺻـّﺢ ﻋﻨﻪ ﻣﻦ ﻃﺮق اﻧﻪ ﮐﺎن ﯾﺘﻌﻮذ ﻣﻦ ﻗﻮم ﻟﯿﺲ ﻫﻮ ﻓﯿﻬﻢ و اﯾﻦ ﺗﻌﻮذ ﻋﻤﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﮐﻤﺎل ﻇﻬﻮرﺳﺖ ﻋﻠﯽ‬‫اﻻﮐﺜﺮ وﻗﺘﯽ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﮐﻪ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻘﻬّﯿﻪ او را ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ وﺟﻪ ﺻﻮاب ﻓﺮﻣﻮده ﭘﺲ آن را ﻣﺆﯾﺪ ﺣﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ داﻧﺴـﺘﻦ ﺑﻼـ رﯾﺐ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ دﻟﯿـﻞ ﮐﻤﺎل آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻫﺸـﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم را ﻧﺰد ﺧﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﻮد و ﺑﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 419‬از ‪431‬‬‫ﻫﯿـﭻ ﻟﺸـﮑﺮي آن ﺟﻨـﺎب را واﻟﯽ ﻧﮑﺮد ﺗـﺎ از آﻧﺠﻨﺎب در اﻣﺮ ﻣﺸـﮑﻞ ﻣﺸﺎورت ﻧﻤﺎﯾـﺪ و ذﮐﺮ ﮐﺮدن ﻣﻨﺎوي اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ را در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿﺪ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دﻟﯿﻞ واﺿﺢ ﺗﻌﻠﻖ آن ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﺸﺎورات ﻋﻤﺮ ﺑﺎ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟـّﺴ ﻼم ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﻪ ﻓﻘﻬّﯿﻪ ﺑﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺴﻤﻮع ﻧﺸﺪه ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺎ آن ﺟﻨﺎب در ﻣﺴﺌﻠﻪ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺗﺼﻮف ﺳﺆال ﮐﺮده‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﻬﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم ﻗﻮل ﻋﻄﺎ در ﺑﺎب اﻓﻘﻬﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم از ﺳﺎﺋﺮ اﺻـﺤﺎب در ﻣﻘﺎم ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و دﻟﯿﻠﯽ واﺿـﺤﺘﺮ ازﯾﻦ ﺑﺮ ﺗﻌﻠﻖ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد دﻫﻢ آﻧﮑﻪ ﻣﻨـﺎوي درﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺑﻐﺮض ﺗﺎﯾﯿـﺪ ﻣﻀـﻤﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺣﺮاﻟﯽ ﻧﻘـﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﮐﻪ اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ داﻧﺴـﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻬﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫ﻣﻨﺤﺼـﺮﺳﺖ ﺑﺴﻮي ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺟﺎﻫـﻞ اﯾﻦ ﻣﻌﻨـﺎﺳﺖ ﭘﺲ ﺑـﺪرﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﮔﻢ ﺷـﺪه اﺳﺖ از ﺑﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧـﺪ ﻋﺎﻟﻢ از‬‫وراث آن ﺑـﺎب رﻓﻊ ﺣﺠﺎب از ﻗﻠﻮب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾـﺪ ﺗﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻣﯽﺷﻮد ﯾﻘﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﮑﺸﻒ ﻏﻄﺎ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻧﻤﯽﮔﺮدد و ازﯾﻨﺠﺎ ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح‬‫ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺣﺮاﻟﯽ و ﻧﺰد ﻣﻨﺎوي ﻫﺮ دو ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﻮدن ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺮ ﻓﻬﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ‬‫اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺴـﺴﺖ و ﻓﻬﻢ ﮐﺘـﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻧﺰد اوﻟﯿﻦ و آﺧﺮﯾﻦ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ آﻻـف اﻟـّﺴ ﻼم ﻣﻦ رب اﻟﻌـﺎﻟﻤﯿﻦ‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ را ﻧﻤﯽداﻧـﺪ او از ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮔﻤﺮاه اﺳﺖ ﭘﺲ ﺣﺎﻻ در ﮔﻤﺮاﻫﯽ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﭼﻪ ﺟﺎي رﯾﺒﺴﺖ ﮐﻪ‬‫او از راه ﺳـﯿﻨﻪزوري ﻣﯽﺧﻮاﻫـﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻼـف ﻣـﺎ ﺣﻘﻘﻪ اﻟﻤﺤﻘﻘﻮن ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻧﻤﻮده از ﻋﻠﻮم‬‫ﻓﻘﻬﺎ آن را ﯾﮑﺴﺮ ﻣﻨﺼﺮف ﻧﻤﺎﯾﺪ و در ﻣﺒﺎﻫﺘﺖ ﺻﺮﯾﺤﻪ و ﻣﮑﺎﺑﺮت ﻓﻀﯿﺤﻪ اﻟﯽ اﻗﺼﯽ اﻟﻐﺎﯾﻪ ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﻼ ﯾﻌﻘﻮب ﺑﻨﺒﺎﻧﯽ‬‫ﻻـﻫﻮري ﮐﻪ در رﺳﺎﻟﻪ ﻋﻘﺎﺋـﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﮐﻼﻣﯽ آورده ﮐﻪ از ان ﺑﮑﻤﺎل وﺿﻮح واﺿـﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد او اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺨﺼﻮص‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪589 :‬‬‫ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻧﯿﺴﺖ و ﻗﺪ ﺳـﺒﻖ ﻧﻘﻞ ﻫﺬا اﻟﮑﻼم ﻓﯿﻤﺎ ﺗﻘﺪم ﻣﻊ ﮐﻼم اﻧﻬﺎ رﺑﻪ ﺑﻨﺎء اﻟﻀـﻼل و ﺗﻬﺪم و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪ اﻟﺤﻖ دﻫﻠﻮي‬‫ﮐﻪ در ﻟﻤﻌﺎت ﺷﺮح ﻣﺸﮑﺎة ﻣﺘﻌﻠﻖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ‬‫و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫آﻧﭽﻪ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده دﻟﯿﻞ واﺿـﺤﺴﺖ ﺑﺮ ﺗﻌﻠﻖ اﯾﻦ دو ﺧﺒﺮ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎء و ﻧﯿﺰ آﻧﭽﻪ در اﺷـﻌﮥ اﻟﻠﻤﻌﺎت آورده ﺑﺮﻫﺎن ﻻﺋﺢ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ ﮐﻤﺎ‬‫درﯾﺖ ﻓﯿﻤﺎ ﺳﺒﻖ ﭘﺲ اﻧﮑﺎر ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ از ﺣﯿﺰ اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺎﻗﻂ و ﺑﺤﻀﯿﺾ ﺑﻄﻼن ﻫﺎﺑﻂ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﺒﺪ اﻟﺮﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺳﻮل ﭼﺸﺘﯽ ﮐﻪ ﺑـﺎ وﺻﻒ اﻧﺴـﻼك در ﺳـﻠﮏ اﻫـﻞ ﺗﺼﻮف و اﻧﺨﺮاط در زﻣﺮه ارﺑـﺎب ﺗﻌّﺮف ﺑﺼـﺮاﺣﺖ ﺗﻤﺎم اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﻇـﺎﻫﺮي و ﺑـﺎﻃﻨﯽ را ﺑﺮاي ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم اﯾﺜﺎر ﻧﻤﻮد و در ﻣﻘﺎم‬‫دﻟﯿﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﻮب ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ را آورده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺮآة اﻻﺳـﺮار در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﮐﺘﺎب ﮔﻔﺘﻪ و اﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸﻤﺴـﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺣﻀـﺮت ﺣﻖ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﺻﻮري و ﻣﻌﻨﻮي ﺑﺤﻀـﺮت ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻓﺮﻣﻮد ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ اﻟﱠﺮْﺣﻤُﻦ َﻋﱠﻠَﻢ‬‫اﻟ ُْﻘْﺮآَن‬‫ﺷﺎﻫﺪﺳﺖ و آن ﺣﻀﺮت ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﻇﺎﻫﺮي و ﺑﺎﻃﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﮐﺮم اﻟﱠﻠﻪ وﺟﻬﻪ را اﯾﺜﺎر ﻓﺮﻣﻮد‬‫ﻗﺎل ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫اﻧﺘﻬﯽ ﭘﺲ ﮐﻤﺎل ﻋﺠﺒﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻗﺎﺿـﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ از راه ﺟﺴﺎرت ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻣﻘﺼﻮر ﻣﯽﮔﺮداﻧﺪ و ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‬‫و ﻣﻌﺎّزت ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎء ﮐﺮام و ﮐﻤﻼء ﻓﺨﺎم ﺧﻮد ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد ﻣﯽرﺳﺎﻧـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن اﻟﮑﺮدي ﮐﻪ در ﺟﻼء‬‫اﻟﻨﻈﺮ ﻓﯽ دﻓﻊ ﺷـﺒﻬﺎت اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را دﻟﯿﻞ ﺑﺮاﺋﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم از ﺧﻄﺎ واﻧﻤﻮده و ﺑﺂن ﻫﻔﻮه‬‫اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ را در ﺣﻖ آن ﺟﻨﺎب ﺑﺎﻇﻬﺎر ﺣﻖ و ﺻﻮاب رد ﻓﺮﻣﻮده و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﮐﺎﺷﻒ از آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺰد او ﺣـﺪﯾﺚ ﻣـﺪﯾﻨﮥ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 420‬از ‪431‬‬‫اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻼـ رﯾﺐ ﺗﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻪ و اﺣﮑـﺎم دارد و اﻻـ اﺳـﺘﺪﻻل ﺑـﺂن در ﻣﺜـﻞ اﯾﻦ ﻣﻘﺎم درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﺒﺪ‬‫اﻟﺮﺳﻮل اﻟﺒﺮزﻧﺠﯽ ﮐﻪ در رﺳﺎﻟﻪ اﻻﺷﺎﻋﻪ ﻓﯽ اﺷﺮاط اﻟﺴﺎﻋﮥ ﮐﻼم ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻗﺎري ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﺑﻄﺎل ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺗﻌﻠﻢ ﺣﻀﺮت ﺧﻀﺮ ﻋﻠﯿﻪ‬‫اﻟّﺴـ ﻼم از اﺑﻮ ﺣﻨﯿﻔﻪ از رﺳـﺎﻟﻪ ﻣﺸـﺮب وردي او ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و آن را در ﻏﺎﯾﺖ ﻧﻔﺎﺳﺖ داﻧﺴـﺘﻪ و دﻻﻟﺖ اﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب و ﻣﺮام آﻧﻔﺎ‬‫درﯾﺎﻓﺘﯽ ﭘﺲ ﺑﻼ اﺷـﮑﺎل ﺛﺎﺑﺖ ﺷـﺪ ﮐﻪ ﻧﺰد ﺑﺮزﻧﺠﯽ ﻫﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷﺎه وﻟﯽ اﻟﱠﻠﻪ‬‫دﻫﻠﻮي ﮐﻪ او ﻫﻢ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﻣﯽداﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از ﮐﻠﻤﺎت او ﮐﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﮔﺬﺷـﺘﻪ واﺿـﺢ و ﻻﺋﺤﺴﺖ و از‬‫آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻌﯿﻦ ﺳـﻨﺪي ﮐﻪ از اﻓﺎده او ﻫﻢ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ واﺿﺤﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در دراﺳﺎت اﻟﻠﺒﯿﺐ در ﺟﺎﺋﯽ‬‫ﮐﻪ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت ﻗﺎﺋﻠﯿﻦ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس در ﺟﻮاب از ان ذﮐﺮ ﮐﺮده ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و اﺳﺘﺪﻟّﻮا اﯾﻀﺎ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪590 :‬‬‫ﻋﻠﯽ ﺣﺠﯿﮥ اﻟﻘﯿﺎس ﺑﻌﻤﻞ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ اﻟﺼـﺤﺎﺑﮥ و ان ذﻟﮏ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ ﺑﺎﻟﺘﻮاﺗﺮ و ان ﮐﺎﻧﺖ ﺗﻔﺎﺻﯿﻞ ذﻟﮏ آﺣﺎدا و اﯾﻀﺎ ﻋﻤﻠﻬﻢ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس‬‫و ﺗﺮﺟﯿـﺢ اﻟﺒﻌﺾ ﻋﻠﯽ اﻟﺒﻌﺾ ﺗﮑّﺮر و ﺷـﺎع ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻧﮑﯿﺮ و ﻫـﺬا وﻓـﺎق و اﺟﻤﺎع ﻋﻠﯽ ﺣﺠﯿـﮥ اﻟﻘﯿﺎس ﻓﺎﻟﺠﻮاب اﻧﻪ ﮐﻤﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﻨﻬﻢ اﻟﻘﯿﺎس‬‫ﻧﻘﻞ ذّﻣﻬﻢ اﻟﻘﯿﺎس اﯾﻀﺎ‬‫ﻓﻌﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ رﺿﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻨﻪ اﻧﻪ ﻗﺎل ﻟﻮ ﮐﺎن اﻟﺪﯾﻦ ﺑﺎﻟﻘﯿﺎس ﻟﮑﺎن ﺑﺎﻃﻦ اﻟﺨّﻒ اوﻟﯽ ﺑﺎﻟﻤﺴﺢ ﻣﻦ ﻇﺎﻫﺮه‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ اﺳـﻤﺎﻋﯿﻞ اﻻﻣﯿﺮ ﮐﻪ در روﺿﻪ ﻧﺪﯾﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ واﻧﻤﻮده و ﻫﺮﮔﺰ‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﻗﺼﺮ آن ﺑﺮ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﻧﻔﺮﻣﻮده و ﻋﺒﺎرت او ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻤﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﺳﺎﺑﻘﺎ ﻣﺮﻗﻮم ﺷﺪه و ﺷﻄﺮي از ان اﯾﻨﺴﺖ و إذا ﻋﺮﻓﺖ‬‫ﻫﺬا ﻋﺮﻓﺖ اﻧﻪ ﻗﺪ ﺧﺺ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻮﺻـّﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﺑﻬﺬه اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ اﻟﻌﺠﯿﺒﮥ و ﻧﻮه ﺷﺎﻧﻪ إذ ﺟﻌﻠﻪ ﺑﺎب اﺷﺮف ﻣﺎ ﻓﯽ اﻟﮑﻮن و ﻫﻮ اﻟﻌﻠﻢ و اّن ﻣﻨﻪ‬‫ﯾﺴـﺘﻤّﺪ ذﻟﮏ ﻣﻦ اراده ﺛﻢ اﻧﻪ ﺑﺎب ﻻﺷﺮف اﻟﻌﻠﻮم و ﻫﯽ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﺛﻢ ﻻ ﺟﻤﻊ ﺧﻠﻖ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﻤﺎ و ﻫﻮ ﺳﯿﺪ رﺳﻠﻪ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ و‬‫ان ﻫﺬا اﻟﺸﺮف ﯾﺘﻀﺎءل ﻋﻨﻪ ﮐﻞ ﺷﺮف و ﯾﻄﺎﻃﺊ راﺳﻪ ﺗﻌﻈﯿﻤﺎ ﻟﻪ ﮐﻞ ﻣﻦ ﺳﻠﻒ و ﺧﻠﻒ و ﮐﻤﺎ ﺧﺼﻪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻓﺎض ﻋﻨﻪ‬‫ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﯾﺎﺗﯿﮏ ﻣﻦ دﻻﺋﻞ ذﻟﮏ ﻗﺮﯾﺒﺎ و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﺷـﯿﺦ ﺳـﻠﯿﻤﺎن ﺟﻤﻞ ﮐﻪ از اﻓﺎده او ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻮدن اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﻌﻤﻮم واﺿﺢ و آﺷـﮑﺎرﺳﺖ ﭘﺲ ﺗﺨﺼـﯿﺺ آن ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ ﯾﮑﺴﺮ ﻫﯿﭻ و دور از ﮐﺎر ﺷﯿﺦ ﻣﺬﮐﻮر در ﮐﺘﺎب اﻟﻔﺘﻮﺣﺎت اﻻﺣﻤﺪﯾﻪ ﺑﺸﺮح‬‫ﺷﻌﺮ و وزﯾﺮ اﺑﻦ ﻋﻤﻪ ﻓﯽ اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ* و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ ﺗﺴﻌﺪ اﻟﻮزراء ﮔﻔﺘﻪ و ﻗﻮﻟﻪ و ﻣﻦ اﻻﻫﻞ اﻟﺦ ﻣﻦ ﺗﻠﮏ اﻟﺴﻌﺎدة ﻣﺎ اﻣّﺪه ﺑﻪ ﻣﻦ اﻟﻤﻮاﺧﺎة ﻓﻘﺪ‬‫اﺧﺮج اﻟﺘﺮﻣﺬي اﺧﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﻪ ﻓﺠﺎء ﻋﻠﯽ ﺗﺪﻣﻊ ﻋﯿﻨﺎه ﻓﻘﺎل ﯾﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ آﺧﯿﺖ ﺑﯿﻦ اﺻﺤﺎﺑﮏ و ﻟﻢ ﺗﻮاخ ﺑﯿﻨﯽ و‬‫ﺑﯿﻦ اﺣﺪ ﻓﻘﺎل اﻧﺖ اﺧﯽ ﻓﯽ اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻵﺧﺮة‬‫و ﻣﻨﻬﺎ اﻟﻌﻠﻮم اﻟﺘﯽ اﺷﺎر إﻟﯿﻬﺎ‬‫ﺑﻘﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و از آﻧﺠﻤﻠﻪ اﺳﺖ ﻋﻼـﻣﻪ ﻋﺠﯿﻠﯽ ﺷـﺎﻓﻌﯽ ﮐﻪ او اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ را در ﻣﻘـﺎم اﺛﺒـﺎت ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻃﻨﻪ و ﻇﺎﻫﺮه ﺑﺮاي آن ﺟﻨﺎب ذﮐﺮ ﮐﺮده‬‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ذﺧﯿﺮة اﻟﻤﺂل ﮔﻔﺘﻪ و ﻟﻤﺎ اﺻﺎب اﻫﻞ ﻣﮑﮥ ﺟﺪب ﺷﺪﯾﺪ اﺧﺬه اﻟﻨﺒﯽ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ ﻣﻦ ﻋﻤﻪ اﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ و رﺑّﺎه و ازﻟﻔﻪ و‬‫ﻫـﺪاه اﻟﯽ ﻣﮑـﺎرم اﻻﺧﻼـق ﻓﺤﺼـﻠﺖ ﻟﻪ اﻟﻌﻠﻮم ﺑﻤﻼﺣﻈﺘﻪ ﻟﻪ و ﺣﻨﻮه ﻋﻠﯿﻪ و ﺷـﻔﻘﺘﻪ ﻓﺎﺳـﺘﻌﺪ ﻟﻘﺒﻮل اﻻﻧﻬﺎر و ﺗﻬﯿﺄ ﻟﻔﯿﺾ اﻟﻌﻠﻮم و اﻻﺳـﺮار‬‫ﻓﺼﺎرت اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻣﻦ اﻟﻔﺎﻇﻪ ﻣﻠﺘﻘﻄﮥ و اﻟﻌﻠﻮم اﻟﻈﺎﻫﺮة و اﻟﺒﺎﻃﻨﮥ ﺑﻔﻮاده ﻣﺮﺗﺒﻄﮥ ﯾﺘﻔﺠﺮ ﺑﺤﺎر اﻟﻌﻠﻮم ﻣﻦ ﺻﺪره و ﻟﺬﻟﮏ‬‫ﻗﺎل ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳﻠﻢ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﻋﺠﯿﻠﯽ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻌﺒﺎرت اﺑﻦ اﻟﺼﺒﺎغ ﻣﺎﻟﮑﯿﺴﺖ ﮐﻪ آﻧﻔﺎ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾﺪه و دﻻﻟﺖ آن ﺑﺮ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺘﻘﺮﯾﺐ واﺿﺢ ﺑﻤﻌﺮض ﺑﯿﺎن‬‫رﺳﯿﺪه‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪591 :‬‬‫و دﻟﯿﻞ ﻗﺎﻃﻊ و ﺑﺮﻫﺎن ﺳﺎﻃﻊ ﺑﺮ ﺑﻄﻼن ﻣﺰﻋﻮم ﻗﺎﺿﯽ ﺛﻨﺎء اﻟﱠﻠﻪ در ﺑﺎب ﻣﺸﯿﺮ ﺑﻮدن‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 421‬از ‪431‬‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻌﻠﻮم اوﻟﯿﺎ دون ﻋﻠﻮم اﻟﻔﻘﻬﺎء‬‫آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ارﺷﺎد ﻓﺰوده ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ آن ﺟﻨﺎب‬‫ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫ﻧﯿﺰ ارﺷـﺎد ﻧﻤﻮده ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺿـﻤﻦ ﻣﺆﯾـﺪات ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺼـﺮاﺣﺖ وارﺳـﯿﺪي و اﺳـﻤﺎي ﻣﺨﺮﺟﯿﻦ و ﻣﺜﺒﺘﯿﻦ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ‬‫ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺷـﻨﯿﺪي و ﺑﮑﻤﺎل ﻇﻬﻮر ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺠﺎل ﺗﺴﻮﯾﻞ و ﺗﺎوﯾﻞ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﯾﮑﺴﺮ ﻣﻌﺪوم و ﻣﻔﻘﻮد و ﺑﺎب ﺗﻠﻤﯿﻊ‬‫و ﺗﺨـﺪﯾﻊ او ﮐﻠﯿـﮥ ﻣﺼـﻔﻖ و ﻣﺴﺪود ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ اﺷـﺘﺒﺎه ﻣﻔﺎد اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻓﻘﻪ و ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻓﻘﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﺣﺪي از ﻣﺘﺠﺎﺳﺮﯾﻦ ﺧﺎﺳﺮﯾﻦ ﻣﺘﻔﻮه ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎء ﻧﯿﺴﺖ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺗﻌﻠﻖ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺮﯾﻒ ﺑﻌﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ واﺿﺢ و آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ‬‫ﺑﺤﺪﯾﺚ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫آﻧﭽﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﺧﯿﺎل ﺗﻨﮓ دارد ﻣﺤﺾ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ و ﻟﻤﻊ ﺳـﺮاﺑﺴﺖ و ﺑﻼ ﺷـﺒﻬﻪ و ارﺗﯿﺎب اﯾﻦ دو ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺠﻤﻠﻪ ﻋﻠﻮم‬‫ﻧﺒﻮﯾﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻓﺎده اﻧﺤﺼﺎر اﺧﺬ آن از ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻗﻠﻮب اﻋﺪاي آن ﺟﻨﺎب را ﻣﯽﺧﺮاﺷـﺪ‬‫ﻓﻠﯿﻤﺖ اﻟﺠﺎﺣﺪ اﻟﻤﻨﮑﺮ ﻟﺬﻟﮏ ﻏﯿﻈﺎ و ﺣﺴﺪا و ﻟﯿﻬﻠﮏ اﻟﺤﻘﻮد اﻟﻌﻨﻮد ﺣﺰﻧﺎ و ﮐﻤﺪا وﺟﻪ ﭼﻬﺎرم آﻧﮑﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺘﻔﻮه ﺷﺪه ﺑﻪ‬‫اﯾﻨﮑﻪ اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﻣﻨﺤﺼـﺮ ﺑﺮ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﻦ ﺗﻔﻮه ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻘﻮل ﻋﺎﻃﻞ ﺧﯿﻠﯽ واﺿـﺢ اﻟﺒﻄﻼن و ﻇﺎﻫﺮ‬‫اﻟﻬﻮاﻧﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻼ رﯾﺐ ﻣﻔﺎد ﺻـﺮﯾﺢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺣـﺪﯾﺚ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻧﺤﺼﺎر اﺧﺬ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻮم و اﻗﺘﺒﺎس ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺣﮑﻢ از‬‫ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﺑـﺎب دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﺧﻮاه آن ﻋﻠﻮم از ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎء ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ ﻋﻠﻮم اوﻟﯿﺎ و ﺧﻮاه آن ﺣﮑﻢ از ﺣﮑﻢ اوﻟﯿﻦ‬‫ﺑﺎﺷـﺪ ﯾﺎ آﺧﺮﯾﻦ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ در ﺟﻮاب ﮐﻼم ﻋﺎﺻـﻤﯽ و ﻋﻠﯽ ﻗﺎري و ﻏﯿﺮه ﺟﺎﺑﺠﺎ ﺑﺘﻮﺿـﯿﺤﺎت ﻣﻔﯿﺪه و ﺗﺼـﺮﯾﺤﺎت ﺳﺪﯾﺪه اﺛﺒﺎت‬‫اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻧﻔﯿﺲ ﺷـﺪه و وﻗـﺎﺋﻊ رﺟـﻮع ﺟﻤﯿﻊ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب و اﺳـﺘﻐﻨﺎي آن ﺟﻨـﺎب ازﯾﺸـﺎن ﻫﻢ ﻣﺜﺒﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﺴﺖ و ﮔﺬﺷـﺘﻪ از ان‬‫اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ و اﻗﺎرﯾﺮ ﺻـﺤﯿﺤﻪ ﻋﻠﻤﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﺤﻤﻮد ﻗﺎﻃﻊ اﻟﺴﻦ ارﺑﺎب اﺣﺘﯿﺎل و ﺳﺪ اﺑﻮاب ﻗﯿﻞ و ﻗﺎﻟﺴﺖ و‬‫ﺷﻄﺮي از ان در ﻣﺎ ﺳﺒﻖ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾﺪه و ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺷﻨﯿﺪي ﮐﻪ ﻣﻨﺎدي در ﻓﯿﺾ اﻟﻘﺪﯾﺮ از ﺣﺮاﻟﯽ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده ﮐﻪ او ﮔﻔﺘﻪ ﻗﺪ ﻋﻠﻢ اﻻوﻟﻮن‬‫و اﻵﺧﺮون ان ﻓﻬﻢ ﮐﺘﺎب اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻨﺤﺼـﺮ اﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﻋﻠﯽ و ﻣﻦ ﺟﻬﻞ ذﻟﮏ ﻓﻘﺪ ﺿﻞ ﻋﻦ اﻟﺒﺎب اﻟﺬي ﻣﻦ وراﺋﻪ ﯾﺮﻓﻊ اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻦ اﻟﻘﻠﻮب اﻟﺤﺠﺎب‬‫ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺤﻘﻖ اﻟﯿﻘﯿﻦ اﻟﺬي ﻻ ﯾﺘﻐﯿﺮ ﺑﮑﺸﻒ اﻟﻐﻄﺎء و ﺣﺪﯾﺚ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻔﻘﻪ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﺑﻨﺤﻮي ﮐﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪592 :‬‬‫ﻗـﺎﻟﻊ اﺳﺎس ﻣﺰﻋﻮم ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯿﺴﺖ ﺧﻮد ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﭘﺲ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﺑﻌـﺪ ادراك اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻣﻮر ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﻣﻨﺤﺼـﺮ‬‫در ذات ﻗﺪﺳـﯽ ﺻـﻔﺎت ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﻧﯿﺴﺖ ﻫـﺬا ﻟﻌﻤﺮي ﻫﻮ اﻟﺨﻄﻞ اﻟﺴـﯿﺊ ﺑﻼ ارﺗﯿﺎب و ﮐﺬب ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺪﺧﻞ‬‫اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﺒﺎب وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ آﻧﮑﻪ ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺗﻤﺴﮏ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﻧﻤﻮده و ادﻋﺎ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺑﺮاي اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ﺟﻨﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﻓﺮﻣﻮده اﺳﺖ‬‫اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ دﻟﯿﻞ ﮐﻤﺎل ﺟﻮر و اﻋﺘﺴﺎف ﭘﺎﻧﯽﭘﺘﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ اوﻻ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻓﺎدات اﮐﺎﺑﺮ ﻣﻨﻘﺪﯾﻦ و اﺟﻠﻪ‬‫ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺳـﻨﯿﻪ ﻣﻔﺘﻌﻞ و ﻣﻮﺿﻮع و ﻣﻨﺘﺤﻞ و ﻣﺼﻨﻮﻋﺴﺖ ﺳﺎﺑﻘﺎ در ﺟﻮاب ﮐﻼم اﻋﻮر اﻧﮑﺮ ﻗﺪح و ﺟﺮح اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ از ﻋﺒﺎرات ﺟﺎﻣﻊ ﺑﯿﺎن‬‫اﻟﻌﻠﻢ اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻨﻤﺮي اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ و ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺴـﻨﻪ اﺑﻦ ﺗﯿﻤﯿﻪ ﺣﺮاﻧﯽ و ﺗﻔﺴـﯿﺮ ﺑﺤﺮ ﻣﺤﯿﻂ اﺑﻮ ﺣﯿﺎن ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﯾﻮﺳﻒ اﻟﻐﺮﻧﺎﻃﯽ و ﺗﺨﺮﯾﺞ‬‫اﺣـﺎدﯾﺚ ﻣﻨﻬﺎج اﻟﺒﯿﻀﺎوي ﻟﺰﯾﻦ اﻟـﺪﯾﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺮﺣﯿﻢ ﺑﻦ اﻟﺤﺴـﯿﻦ اﻟﻌﺮاﻗﯽ و ﺗﻠﺨﯿﺺ اﻟﺨﺒﯿﺮ اﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﻋﺴـﻘﻼﻧﯽ و ﮐﺘﺎب اﻟﺘﻘﺮﯾﺮ و اﻟﺘﺤﺒﯿﺮ‬‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ اﻟﺤﻠﺒﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻣﯿﺮ اﻟﺤﺎج و اﺗﻤﺎم اﻟﺪراﯾﻪ ﻟﻘﺮاء اﻟﻨﻘﺎﯾﻪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ ﺳـﯿﻮﻃﯽ و ﻧﺴﯿﻢ اﻟﺮﯾﺎض ﺷﺮح ﺷﻔﺎي ﻗﺎﺿﯽ‬‫ﻋﯿﺎض ﻟﻠﺸـﻬﺎب اﻟﺨﻔﺎﺟﯽ و ﺻـﺒﺢ ﺻﺎدق ﺷـﺮح ﻣﻨﺎر ﻣﻼ ﻧﻈﺎم اﻟﺪﯾﻦ اﻟﺴﻬﺎﻟﻮي و ﻓﻮاﺗﺢ اﻟﺮﺣﻤﻮت ﺷﺮح ﻣﺴﻠﻢ اﻟﺜﺒﻮت ﻣﻮﻟﻮي ﻋﺒﺪ اﻟﻌﻠﯽ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 422‬از ‪431‬‬‫اﻟﺸـﻬﯿﺮ ﺑﺒﺤﺮ اﻟﻌﻠﻮم و ارﺷـﺎد اﻟﻔﺤﻮل ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻟﺸﻮﮐﺎﻧﯽ ﺑﺘﻔﺼـﯿﻞ ﺟﻤﯿﻞ داﻧﺴﺘﯽ و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻧﺒﻬﺎي ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ‬‫دﯾﮕﺮ ارﺑﺎب ﺗﻨﻘﯿـﺪ و ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻨﻘﯿﺐ و ﺗـﺪﻗﯿﻘﺸﺎن ﻧﯿﺰ ﻫﺘﮏ ﺳﺘﺮ و اﺑﺪاي ﺳـّﺮ اﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻄﻌﻮن و ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﻫﻮن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎر‬‫در اﯾﻦ ﺟﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﺑﺮ ﻋﺒﺎرت ﯾﮑﯽ از ان ﻧﻘﺎد ﮐﺒﺎر ﻣﯽرود اﺑﻦ اﻟﻘﯿﻢ در اﻋﻼم اﻟﻤﻮﻗﻌﯿﻦ در ﻣﻘﺎم رد ﺑﺮ ﻣﻘّﻠـﺪﯾﻦ و اﺑﻄﺎل ﺣﺠﺞ اﯾﺸﺎن ﮔﻔﺘﻪ‬‫اﻟﻮﺟﻪ اﻟﺨﺎﻣﺲ و اﻻرﺑﻌﻮن ﻗﻮﻟﻬﻢ ﯾﮑﻔﯽ ﻓﯽ ﺻﺤﮥ اﻟﺘﻘﻠﯿﺪ‬‫اﻟﺤﺪﯾﺚ اﻟﻤﺸﻬﻮر اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﺟﻮاﺑﻪ ﻣﻦ وﺟﻮه اﺣﺪﻫﺎ ان ﻫﺬا اﻟﺤﺪﯾﺚ‬‫ﻗﺪ روي ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ اﻻﻋﻤﺶ ﻋﻦ أﺑﯽ ﺳـﻔﯿﺎن ﻋﻦ ﺟﺎﺑﺮ و ﻣﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺳـﻌﯿﺪ ﺑﻦ اﻟﻤﺴﯿﺐ ﻋﻦ أﺑﯽ ﻋﻤﺮ و ﻣﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺣﻤﺰة اﻟﺠﺰري ﻋﻦ ﻧﺎﻓﻊ‬‫ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﻤﺮ و ﻻ ﯾﺜﺒﺖ ﺷـﯽء ﻣﻨﻬﺎ ﻗﺎل اﺑﻦ ﻋﺒـﺪ اﻟﺒﺮ ﺣـﺪﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﺑﻦ ﺳـﻌﯿﺪ ان اﺑﺎ ﻋﺒـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺑﻦ ﻣﻔﺮح ﺣـﺪﺛﻬﻢ ﺛﻨﺎ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ‬‫اﯾﻮب اﻟﺼﻤﻮت ﻗﺎل ﻗﺎل ﻟﻨﺎ اﻟﺒﺰار و اﻣﺎ ﻣﺎ ﯾﺮوي ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ اﺻﺤﺎﺑﯽ ﮐﺎﻟﻨﺠﻮم ﺑﺄﯾﻬﻢ اﻗﺘﺪﯾﺘﻢ اﻫﺘﺪﯾﺘﻢ‬‫ﻓﻬـﺬا اﻟﮑﻼم ﻻ ﯾﺼـﺢ ﻋﻦ اﻟﻨﺒﯽ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎل ﭘﺮ اﺧﺘﻼل اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﺑﺮﯾﻦ ﻣﻨﻮال ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ اﺣﺘﺠﺎج ﺑﺂن‬‫ﻫﺮﮔﺰ ﺳـﺎﺋﻎ و ﺟـﺎﺋﺰ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد ﺛﺎﻧﯿـﺎ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از اﻓـﺎدات ﺣﻔـﺎظ اﻋﻼـم و ﻧﺼﻮص ﻧﻘﺎد ﻋﻈﺎم ﺳـﻨﯿﻪ ﺑﺎدﻟﻪ ﻋﻘﻠﯿﻪ و‬‫ﺷﻮاﻫﺪ ﻧﻘﻠﯿﻪ ﻫﻢ ﺑﺎﻃﻞ و ﻣﺼﻨﻮع ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻤﺎ ﺳﺘﻘﻒ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﺸﺎء اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ ﭘﺲ دﺳﺖ ﺗﻤﺴﮏ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪593 :‬‬‫ﺑﺂن زدن ﻫﺮﮔﺰ ﮐﺎر ﻋﻘﻼ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎ در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ از ﻋﺒﺎرت ﮐﺘﺎب ﺟﺎﻣﻊ ﺑﯿﺎن اﻟﻌﻠﻢ اﺑﻦ ﻋﺒﺪ اﻟﺒﺮ اﻟﻘﺮﻃﺒﯽ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺰﻧﯽ ﺷﺎﮔﺮد‬‫رﺷـﯿﺪ ﺷﺎﻓﻌﯽ اﻓﺎده ﻧﻤﻮده ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣـﺪﯾﺚ اﮔﺮ ﺑﺎﻟﻔﺮض ﺻـﺤﯿﺢ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﻨﺎي آن ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ رواﯾﺖ ﻫﺮ واﺣﺪ از اﺻـﺤﺎب‬‫ﺑﺴـﺒﺐ وﺛﻮقﺷـﺎن در ﻧﻘـﻞ ﺣﺠﺘﺴﺖ و ازﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﻓﺎﺋﺰ ﺑﻮدن ﻫﺮ واﺣـﺪ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﺑﻤﺮﺗﺒﻪ ﻓﻘﺎﻫﺖ ﻫﻢ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻪ‬‫ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ ﻫﺮ واﺣـﺪ ازﯾﺸـﺎن ﻗﺎﺑـﻞ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻄﯿﺮ ﺑﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﻣﺮدم ازو اﺧـﺬ ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬـﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ راﺑﻌـﺎ ﻣﻌﻨﺎي ﮐﻪ ﻣﺰﻧﯽ ﺑﺮاي اﯾﻦ‬‫ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺮ ﻓﺮض ﺻـﺤﺖ آن ﺗﺮاﺷـﯿﺪه ﻫﻢ درﺳﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻓﺎده اﺳـﺘﺎد او اﻋﻨﯽ ﺧﻮد ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻣﺒﻄﻞ و ﻣﻮﻫﻦ آﻧﺴﺖ‬‫ﺗﻔﺼـﯿﻞ اﯾﻦ اﺟﻤﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﺰد ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻋﺪاﻟﺖ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺰﻋﻮم اﮐﺜﺮ اﺋﻤﻪ اﻫﻞ ﺳﻨﺘﺴﺖ ﻫﺮﮔﺰ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﻮد ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻀﺮت او در‬‫ﺑﻌﺾ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﺻﺤﺎﺑﻪ ﺑﺤّﺪي ﺑﺪ اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷﻬﺎدت اﯾﺸﺎن را ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﻤﯽداﻧﺴﺖ و ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺑﺮاي ﺷﺎﮔﺮد رﺷﯿﺪ دﯾﮕﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ‬‫رﺑﯿـﻊ ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﻄـﻮر راز اﻓـﺎده ﻧﻤـﻮده ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷـﻬﺎدت ﭼـﺎر ﻧﻔﺮ از ﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻣﻘﺒﻮل ﻧﯿﺴﺖ و اﯾﺸـﺎن ﻣﻌـﺎوﯾﻪ و ﻋﻤﺮو ﻋـﺎص و ﻣﻐﯿﺮه و زﯾـﺎد‬‫ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ اﮔﺮ ﺑﺎورت ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﺑﺸﻨﻮ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‪ :‬ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﻋﻠﯽ ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻣﺎﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ و رد آن‬‫ﻋﻼﻣﻪ اﺑﻮ اﻟﻔﺪاء اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪594 :‬‬‫ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻـﯾﻮﺑﯽ در ﮐﺘﺎب اﻟﻤﺨﺘﺼـﺮ ﻓﯽ اﺧﺒﺎر اﻟﺒﺸـﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾـﺪ ﻗﺎل اﻟﻘﺎﺿـﯽ ﺟﻤﺎل اﻟـﺪﯾﻦ ﺑﻦ واﺻﻞ و روي اﺑﻦ اﻟﺠﻮزي ﺑﺎﺳـﻨﺎده ﻋﻦ‬‫اﻟﺤﺴﻦ اﻟﺒﺼـﺮي اﻧﻪ ﻗﺎل ارﺑﻊ ﺧﺼﺎل ﮐﻦ ﻓﯽ ﻣﻌﺎوﯾﮥ ﻟﻮ ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﻓﯿﻪ اﻻ واﺣﺪة ﻟﮑﺎﻧﺖ ﻣﻮﺑﻘﮥ و ﻫﯽ اﺧﺬه اﻟﺨﻼﻓﮥ ﺑﺎﻟﺴﯿﻒ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﻣﺸﺎورة‬‫و ﻓﯽ اﻟﻨﺎس ﺑﻘﺎﯾﺎ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ذوو اﻟﻔﻀﯿﻠﮥ و اﺳﺘﺨﻼﻓﻪ اﺑﻨﻪ ﯾﺰﯾﺪ و ﮐﺎن ﺳﮑﯿﺮا ﺧﻤﯿﺮا ﯾﻠﺒﺲ اﻟﺤﺮﯾﺮ و ﯾﻀﺮب ﺑﺎﻟﻄﻨﺎﺑﯿﺮ و ادﻋﺎؤه زﯾﺎدا و‬‫ﻗﺪ ﻗﺎل رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و ﺳـﻠﻢ اﻟﻮﻟﺪ ﻟﻠﻔﺮاش و ﻟﻠﻌﺎﻫﺮ اﻟﺤﺠﺮ و ﻗﺘﻠﻪ ﺣﺠﺮ ﺑﻦ ﻋﺪي و اﺻـﺤﺎﺑﻪ ﻓﯿﺎ وﯾﻼ ﻟﻪ ﻣﻦ ﺣﺠﺮ و اﺻـﺤﺎب‬‫ﺣﺠﺮ‬‫و روي ﻋﻦ اﻟﺸﺎﻓﻌﯽ رﺣﻤﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻧﻪ اﺳـّﺮ اﻟﯽ اﻟﺮﺑﯿﻊ اﻧﻪ ﻻ ﯾﻘﺒﻞ ﺷـﻬﺎدة ارﺑﻌﮥ ﻣﻦ اﻟﺼﺤﺎﺑﮥ و ﻫﻢ ﻣﻌﺎوﯾﮥ و ﻋﻤﺮو ﺑﻦ اﻟﻌﺎص و ﻟا ﻤﻐﯿﺮة و‬‫زﯾـﺎد و ﻫﺮ ﮔﺎه ﺣﺎﻟﺖ اﺻـﺤﺎب در اﻓﺘﻀﺎح ﻧﺰد ﺷﺎﻓﻌﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﺣـﺪ رﺳـﯿﺪه ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺷـﻨﯿﺪي ﺑﺎز ﮐﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺗﺮاﺷـﯿﺪه ﻣﺰﻧﯽ را ﺑﻨﻈﺮ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 423‬از ‪431‬‬‫وﻗﻌﺖ ﺧﻮاﻫﺪ دﯾﺪ و ﺑﺮاي ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺎﮔﺮد رﺷـﯿﺪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ و ﻋﻘﻮق و ﻣﺸﺎﻗﺖ ﻣﺎﺣﯿﻪ ﺣﻘﻮق اﺳـﺘﺎد واﻻ ﻧﮋادش ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺴـﻨﺪﯾﺪ و ﭼﻮن راز‬‫ﻋﺪاﻟﺖ اﺻـﺤﺎب ﺑﻪ اﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ رﺳﻮاﯾﯽ آﺷﮑﺎر ﮔﺮدﯾﺪ و ﺑﺮاي ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﺠﻮم ﻣﻌﻨﺎي ﻣﻨﺤﻮت ﻣﺰﻧﯽ ﻫﻢ درﺳﺖ ﻧﯿﺎﻣﺪ ﺑﺮ ﺗﻮ واﺿﺢ‬‫و ﻣﻨﮑﺸﻒ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﺻـﺤﺎب ﺑﺤﯿﺜﯿﺖ رواﯾﺖ و اﺳﻨﺎد ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ وﺛﻮق و اﻋﺘﻤﺎد ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﭼﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻓﻘﺎﻫﺖ ﻓﺎﺋﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﭼﻪ‬‫ﺟـﺎي آﻧﮑﻪ ﻣﻌـﺎذ اﻟﱠﻠﻪ ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﺣـﺪﯾﺚ ﻧﺠﻮم در ﺷـﺎن اﯾﺸﺎن ارﺷﺎد ﻓﺮﻣﻮده ﻣﺮدم را ﺑﺮ اﺧـﺬ و‬‫اﺳـﺘﻔﺎده ﻋﻠﻮم ﻓﻘﻬﺎ ازﯾﺸﺎن ﺗﺤﺮﯾﺾ و ﺗﺮﻏﯿﺐ ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺎ ﻫـﺬا اﻻ زﻋﻢ اﻫﻞ اﻟﻔﻨـﺪ و اﻟﻠـﺪاد و ﺣﺴـﺒﺎن اوﻟﯽ اﻟﺰﯾﻎ و اﻟﻌﻨﺎد و از ﺟﻤﻠﻪ‬‫ﻋﺠﺎﺋﺐ ﺗﺼﺎرﯾﻒ ﻟﯿﺎﻟﯽ و اﯾﺎم و ﻏﺮاﺋﺐ ﻫﻔﻮات و اوﻫﺎم ﻣﻄﺮﺑﻪ اﺻـﺤﺎب ﻋﻘﻮل و اﻓﻬﺎم آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ اﺻـﻠﯽ ﻣﺎ ﺷﺎه ﻋﺒـﺪ اﻟﻌﺰﯾﺰ در‬‫ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺤﻔﻪ ﻣﺴﺮوﻗﻪ ﺧﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﺎب اﻻﻣﺎﻣﻪ در ﺑﺎب اوﻫﺎم ﺑﻐﺮض ﺗﻮﻫﯿﻦ اﺳﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﺑﺤﺪﯾﺚ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ‬‫رﻧﮕﯽ ﺗﺎزه رﯾﺨﺘﻪ و ﺣﯿﻠﻪ ﻧﻮ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﺳﻠﺴـﻠﻪ ﺷـﺮم و ﺣﯿﺎ ﯾﮑﺴـﺮ ﮔﺴـﯿﺨﺘﻪ ﺑﺈﯾﺜﺎر ﺟﻼﻋﺖ و اﺗﻘﺎح ﺧﺎك ﻣـﺬﻟﺖ و اﻓﺘﻀﺎح ﺑﺮ ﺳـﺮ ﺧﻮد‬‫ﺑﯿﺨﺘﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﺎب ﻣﺬﮐﻮر ﮐﻪ ﺑﺎب ﯾﺎزدﻫﻢ ﮐﺘﺎب اوﺳﺖ در ﺗﻌﺪﯾﺪ اﻧﻮاع اوﻫﺎم ﺷـﯿﻌﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻮع ﺳﻮم آﻧﮑﻪ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﭼﯿﺰي ﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﺘﯿﺠﻪ ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ ﺑﺮآﯾـﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ﮐﻤـﺎل ﻗﺮب و ﻣﺠـﺎورت در ﻣﯿـﺎن ﻣﻄﻠﻮب و ﻧﺘﯿﺠﻪ وﻫﻢ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ‬‫ﻣﻄﻠﻮب ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳـﺒﺐ اﮐﺜﺮ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎت دﻻﺋﻞ ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻤﺎم ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﻔﺼﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺜﻞ آﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮت‬‫اﻣﯿﺮ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﺳﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎم اﺳﺖ و ﻫﻢ ﭘﻨﺪاﺷﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم ﭼﻮن رﺋﯿﺲ اﻣﺖ اﺳﺖ و ﺑﺎب ﻧﯿﺰ رﯾﺎﺳـﺖ‬‫ﺧﺎﻧﻪ دارد ﺑﻮﺟﻪ‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪595 :‬‬‫ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﭘﺲ ﭼﻮن ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺎب ﺷـﺪ اﻣﺎم ﻫﻢ ﺷـﺪ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺪن ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮﺳﺖ و اﻣﺎم ﺑﻮدن ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ‬‫در ﻣﯿﺎن ﻫﺮ دو ﻧﻪ اﺗﺤﺎد اﺳﺖ و ﻧﻪ ﻟﺰوم اﻧﺘﻬﯽ و اﯾﻦ ﮐﻼم ﺟﺎﻟﺐ اﻟﻤﻼم اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻮﺟﻮه ﻻ ﺗﻌـﺪ و ﻻ ﺗﺤﺼـﯽ ﻣﻬـﺪوم و ﻣﻨﻘﻮض و ﺑﺮدود‬‫ﺑﯿﺸـﻤﺎر ﻣﺮدود و ﻣﺮﻓﻮﺿـﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﻣـﺎ در اﯾﻦ ﺟـﺎ روﻣﺎ ﻟﻼﺧﺘﺼﺎر ﺑﺮ ﺑﻌﺾ وﺟﻮه اﮐﺘﻔﺎ و اﻗﺘﺼﺎر ﻣﯽﻧﻤﺎﺋﯿﻢ وﺟﻪ اول آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‬‫ﺑﮑﻤﺎل ﺗﻨﻄﻊ در ﺗﻌﺪﯾـﺪ اﻧﻮاع اوﻫﺎم اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﺣﺴﺐ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ و ﻇّﻦ ﮐﺎﺳﺪ ﺧﻮد ﻧﻮع ﺳﻮم ﻋﺪم ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻄﻠﻮب و اﻟﻨﺘﯿﺠﻪ ﻗﺮار‬‫دادهاﻧـﺪ ﺣـﺎل آﻧﮑﻪ ﺳـﺎﺣﺖ ﻋﻠﯿـﺎي اﻫـﻞ ﺣﻖ و ﯾﻘﯿﻦ ازﯾﻦ وﻫﻢ ﻣﻬﯿﻦ ﯾﻘﯿﻨـﺎ ﻣﺒﺮاﺳﺖ و ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﺑﻼـ ﺷﮏ و ارﺗﯿﺎب ارﺗﮑﺎب ﻟﻐﻮ و‬‫ﮐـّﺬاب درﯾﻦ ﺑﺎب ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ و ﺑﺠﺰ ادﻋﺎي ﺑﺎﻃﻞ و ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻻ ﻃﺎﺋﻞ ﭼﯿﺰي ﺣﺎﺻـﻠﺸﺎن ﻧﮕﺮدﯾﺪه ﮐﻤﺎ ﺳﺘﺮاه ﻋﻤﺎ ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻌﻮن اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﺜﯿﺐ‬‫وﺟﻪ دوم آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺣﺴﺐ داب ﺧﻮد ﺑﻼ دﻟﯿﻞ ﻣﺪﻋﯽ ﺷﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ اﮐﺜﺮ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎت دﻻﺋﻞ ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻤﺎم ﻧﻤﯽﺷﻮد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬‫در ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻣﺎﻣﺖ ﻣﻔﺼﻞ ﮔﺬﺷﺖ ﺣﺎل آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ادﻋﺎ ﮐﺬب واﺿﺢ و ﺗﺨّﺮص ﻻﺋﺢ اﺳﺖ و ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎت دﻻﺋﻞ ﺷﯿﻌﻪ‬‫ﺗﻤﺎم و ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻣﻨﯿﻨﻪﺷﺎن ﻣﺮﻏﻢ آﻧﺎف اﻋﺎدي و ﺧﺼﺎم ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و آﻧﭽﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻤﺒﺎﺣﺚ اﻣﺎﻣﺖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﺑﻤﻔﺎد ﭼﻪ‬‫دﻻـورﺳﺖ دزدي ﮐﻪ ﺑﮑﻒ ﭼﺮاغ دارد ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻤـﺎل ﺣﯿـﺎي ﻋﺜﻤـﺎﻧﯽ ﺑﺮاي اﯾﺸﺎﻧﺴﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻧﺤﯿﻒ در ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ اﻣﺎﻣﺖ‬‫اﺳـﺘﺤﮑﺎم و ﻣﺘـﺎﻧﺖ و اﺳـﺘﺤﺼﺎن و ﺣﺼـﺎﻧﺖ ﺗﻤـﺎﻣﯽ اﺳـﺘﺪﻻﻻت و ﺗﻘﺮﯾﺒـﺎت اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﻤﻨﺼﻪ ﺷـﻬﻮد رﺳﺎﻧﯿـﺪه ﺗﺰوﯾﺮات و ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺷﺎه‬‫ﺻﺎﺣﺐ و دﯾﮕﺮ اﺳﻼف و اﺧﻼﻓﺸﺎن را ﻫﺒﺎء ﻣﻨﺒﺜﺎ ﮔﺮداﻧﯿﺪهام ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮدهام ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﻘﺎﻣﺎت‬‫دﯾـﺪه و داﻧﺴـﺘﻪ در ذﮐﺮ اﺣﺘﺠﺎﺟﺎت اﻫﻞ ﺣﻖ و ﻧﻘﻞ اﺳـﺘﺪﻻﻻت اﯾﺸﺎن ﺗﺼـّﺮف و ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﻣﺴـﻠﮏ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺳـﺨﯿﻒ و ﺗﻠﻔﯿﻒ‬‫ﻋﻨﯿﻒ ﺳﭙﺮده ﺗﺎ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ ﺑﺎزاي آن ﺣﺮﻓﯽ آراﯾﻨـﺪ و ﺳـﺨﻨﯽ ﭘﯿﺮاﯾﻨﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻔﻀﻞ اﻟﱠﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﺎم ﺳـﻌﯿﺸﺎن ﺑﺎﻃﻞ و ﻧﺎﺗﻤﺎم ﺑﺮ آﻣﺪ و ﺗﺨﺪﯾﻊ و‬‫ﺗﻀﻠﯿﻞ و ﺗﻠﻤﯿﻊ و ﺗﺴﻮﯾﻠﺸﺎن ﻓﺎﺋﺪه ﻧﻪ ﺑﺨﺸﯿﺪ و ﭘﺮده از روي ﮐﺎر در ﻫﺮ ﺟﺎ ﺑﺮ اﻓﺘﺎد و ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺎﻣﻠﻪ و ﻓﺘﺢ ﻣﺒﯿﻦ در ﻫﺮ ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺮاي اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫و ﯾﻘﯿﻦ دﺳﺖ داد و ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺧﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟـﺎ ﻧﯿﺰ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺴـﻠﮏ دﯾﺮﯾﻨﻪ ﺧﻮد ﭘﯽ ﺳﭙﺮ وادي ﮐـﺬب و اﻓﺘﺮا ﺑﻼ‬‫رﯾﺐ و اﻣﺘﺮا ﮔﺮدﯾﺪهاﻧﺪ و ﺑﻮﺗﯿﺮه ﻣﻨﺤﻮﺳﻪ ﺗﻘّﻮل و اﻓﺘﻌﺎل ﺑﻨﻬﺎﯾﺖ و ﻟﻪ و ﺷـﻐﻒ ﮔﺮدﯾﺪه وﺟﻪ ﺳﻮم آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ در ﻣﻘﺎم ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺑﻌﺪ‬‫ادﻋﺎي ﺿـﺌﯿﻞ ﺧﻮد از ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻣﺘﯿﻨﻪ و ﺗﺒﯿﯿﻨﺎت رزﯾﻨﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ در ﺑﺎب ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺻـﺮف دو ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮه ﺑﺎﺟﻤﺎل ﻧﻘﻞ ﮐﺮده‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 424‬از ‪431‬‬‫ﯾﻌﻨﯽ »ﺣﻀـﺮت اﻣﯿﺮ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ و ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﺷـﺪ اﻣـﺎﻣﺴﺖ« ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺷﺎﻓﯿﻪ واﺿـﺤﻪ و‬‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎت واﻓﯿﻪ ﻻﺋﺤﻪ اﯾﺸﺎن درﯾﻦ ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪596 :‬‬‫رادع ﻫﺮ ﻣﮑﺮ و اﻏﺘﯿﺎل؟؟؟ و ﻗﺎﻟﻊ اﺳﺎس ﻫﺮ ﺗﻀـﻠﯿﻞ و اﺿـﻼﻟﺴﺖ و ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﺤﻮ اﺟﻤﺎل واﻗﻊ ﻧﺸـﺪه ﺗﺎ ﻣﺠﺎل ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل در ان ﺑﺎﺷﺪ و‬‫اﺻـﻼ ﻣﺴـﺎغ وﻫﻤﯽ ﮐﻪ ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﻫﻞ ﺣﻖ را ﺑﺎن ﺟﺴـﺘﻪ ﻟﻠّﻪ ﻣﻨﺴﻮب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ در ان ﻧﯿﺴﺖ و ﻗـﺪ درﯾﺖ ﺷـﻄﺮا ﻣﻨﻬﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﺳـﺒﻖ ﻋﻠﯽ‬‫اﻟﺘﻔﺼـﯿﻞ و ﻟا ﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ اﻟﻤﻨﻌﻢ اﻟﻤﻨﯿـﻞ وﺟﻪ ﭼﻬـﺎرم آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ از راه ﮐﻤﺎل ﺟﻼﻋﺖ و ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺧﻼﻋﺖ در ﻣﻘﺎم ﻧﺴـﺒﺖ اﻫﻞ ﺣﻖ‬‫ﺑﺴﻮي وﻫﻢ در اﺳـﺘﺪﻻل ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻼـ ﻣﺤﺎﺑـﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ »وﻫﻢ ﭘﻨـﺪاﺷﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم ﭼﻮن رﺋﯿﺲ اﻣﺘﺴﺖ و ﺑﺎب ﻧﯿﺰ رﯾﺎﺳﺖ ﺧﺎﻧﻪ‬‫دارد ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﭘﺲ ﭼﻮن ﺣﻀﺮت اﻣﯿﺮ ﺑﺎب ﺷﺪ اﻣﺎم ﻫﻢ ﺷﺪ« ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﻧﺴﺒﺖ اﯾﻦ وﻫﻢ ﺑﺎﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﻼ رﯾﺐ و اﺷﺘﺒﺎه ﻏﻠﻂ ﺻﺮﯾﺢ‬‫و وﻫﻢ ﻓﻀـﯿﺢ اﺳﺖ و ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮات اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﺤـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ در ﮐﺘﺐ و اﺳـﻔﺎر اﯾﺸﺎن ﻣﻀـﺒﻮط و ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ و ﻫﺮ‬‫ﯾﮑﯽ از ان ﻣﮑـّﺬب ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻧﺤﯿﻒ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﺧﺘﺼﺎر ﺑﻌﻀـﯽ از آن را در اﯾﻦ ﺟﺎ ذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﺗﺎ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد ﮐﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ ﭼﻪ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨـﺪ و ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ از راه ﻗﻠﺖ ﺣﯿـﺎ ﺑﺎﯾﺸـﺎن ﭼﻪ ﻣﻨﺴـﻮب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ ﻋﻼـﻣﻪ اﺑـﻮ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺷـﻬﺮآﺷﻮب اﻟّﺴـ ﺮوي‬‫اﻟﻤﺎزﻧـﺪراﻧﯽ در ﮐﺘﺎب ﻣﻨﺎﻗﺐ آل أﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻌـﺪ ﻧﻘﻞ ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﻃﺮق ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮده و ﻫﺬا ﯾﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮب اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ‬‫اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻻﻧﻪ ﮐﻨﯽ ﻋﻨﻪ ﺑﺎﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﺧﺒﺮ ان اﻟﻮﺻﻮل اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﻋﻠّﯽ ﺧﺎﺻـﮥ ﻻﻧﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﮐﺒﺎب اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ اﻟـﺬي ﻻ‬‫ﯾـﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬـﺎ اﻻـ ﻣﻨﻪ ﺛﻢ اوﺟﺐ ذﻟﮏ اﻻﻣﺮ ﺑﻪ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺼـﻤﺘﻪ ﻻﻧﻪ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﻤﻌﺼﻮم ﯾﺼـّﺢ ﻣﻨﻪ وﻗﻮع اﻟﻘﺒﯿﺢ‬‫ﻓﺎذا وﻗﻊ ﮐﺎن اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻪ ﻗﺒﯿﺤﺎ ﻓﯿﻮّدي اﻟﯽ ان ﯾﮑﻮن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻗﺪ اﻣﺮ ﺑﺎﻟﻘﺒﯿﺢ و ذﻟﮏ ﻻ ﯾﺠﻮز و ﯾﺪّل اﯾﻀﺎ اﻧﻪ اﻋﻠﻢ اﻻﻣﮥ ﯾﺆﯾﺪ ذﻟﮏ ﻣﺎ‬‫ﻗـﺪ ﻋﻠﻤﻨﺎه ﻣﻦ اﺧﺘﻼﻓﻬﺎ و رﺟﻮع ﺑﻌﻀـﻬﺎ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ و ﻏﻨﺎءه ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻋﻨﻬﺎ و اﺑﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم وﻻﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻣﺎﻣﺘﻪ و اﻧﻪ ﻻ‬‫ﯾﺼﺢ اﺧﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ و ﺑﻌﺪ وﻓﺎﺗﻪ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و رواﯾﺘﻪ ﻋﻨﻪ ﮐﻤﺎ ﻗﺎل اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻋﻼﻣﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﻦ ﺑﻦ اﻟﺤﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ اﻻﺳﺪي اﻟﺤﻠﯽ اﻟﻤﻌﺮوف ﺑﺎﺑﻦ اﻟﺒﻄﺮﯾﻖ در ﮐﺘﺎب اﻟﻌﻤﺪه در ﻓﺼﻞ ﺧﺎﻣﺲ و ﺛﻠﺜﻮن ﻓﺮﻣﻮده‬‫اﻋﻠﻢ ان ﻫـﺬه اﻟﻔﺼﻞ ﻗﺪ ﺟﻤﻊ اﺷـﯿﺎء ﻓﯽ ﻓﻨﻮن ﺷﺘﯽ ﻣﻦ ﻣﻨﺎﻗﺒﻪ ﮐﻠﻬﺎ ﯾﻮﺟﺐ ﻻﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم اﻟﺴـﯿﺎدة و اﺗﺒﺎع اﻻﻣﮥ و اﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻪ‬‫ﻣﻨ ﻬ ﺎ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫و ﮐ ﺬﻟ ﮏ‬‫ﻗﻮﻟﻪ اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﺠﻨﮥ‬‫و ﻗـﺪ ﻗـﺪﻣﻨﺎ ﻓﻀﻞ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺎﻟﻢ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﻗـﺪ ﻣﯿﺰ اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﺑﻌﺎﻟﻢ و ان اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻗـﺪ اوﺟﺐ اﺗﺒﺎع ﻣﻦ ﯾﻬـﺪي اﻟﯽ‬‫اﻟﺤﻖ و ﻫﻮ اﺣﻖ ﺑﺎﻻﺗﺒـﺎع ﻣﻦ ﻏﯿﺮه و ﻟﯿﺲ ذﻟـﮏ اﻻـ ﻟﺘﻔﻀـﯿﻞ اﻟﻌـﺎﻟﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻟﯿﺲ ﮐـﺬﻟﮏ ﻓﻘـﺪ وﺟﺒﺖ ﻟﻪ اﻟﺴـﯿﺎدة و وﺟﺐ اﺗﺒﺎﻋﻪ و ﻗﺪ‬‫اﺳﺘﻮﻓﯿﻨﺎ ذﻟﮏ ﻓﯿﻤﺎ ﻣﻀﯽ ﻓﻼ وﺟﻪ ﻻﻋﺎدﺗﻪ و ﺟﻨﺎب ﻗﺎﺿﯽ ﺳﯿﺪ ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﺗﺴﺘﺮي ﻧﻮر اﻟﱠﻠﻪ ﻣﻀﺠﻌﻪ در اﺣﻘﺎق اﻟﺤﻖ ﻓﺮﻣﻮده اﻗﻮل‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪597 :‬‬‫ﻓﯽ اﻟﺤﺪﯾﺚ اﺷﺎرة اﻟﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫و ﻓﯽ ﮐﺜﯿﺮ ﻣﻦ رواﯾﺎت اﺑﻦ اﻟﻤﻐﺎزﻟﯽ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺑﺬﻟﮏ ﻧﻔﯽ ﺑﻌﻀﻬﺎ ﻣﺴﻨﺪا اﻟﯽ ﺟﺎﺑﺮ‬‫اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب و ﻓﯽ ﺑﻌﻀـﻬﺎ ﻣﺴـﻨﺪا اﻟﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﯾﺎ ﻋﻠﯽ اﻧﺎ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ و اﻧﺖ اﻟﺒﺎب ﮐﺬب‬‫ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟّﺎ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب‬‫و روي ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﻧﺎ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺠﻨﮥ ﻓﻠﯿﺄﺗﻬﺎ ﻣﻦ ﺑﺎﺑﻬﺎ‬‫و ﻋﻦ اﺑﻦ ﻋﺒﺎس اﯾﻀﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ آﺧﺮ اﻧﺎ دار اﻟﺤﮑﻤﮥ و ﻋﻠﯽ ﺑﺎﺑﻬﺎ ﻓﻤﻦ أراد اﻟﺤﮑﻤﮥ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 425‬از ‪431‬‬‫ﻓﻬﺬا ﯾﻘﺘﻀـﯽ وﺟﻮب اﻟﺮﺟﻮع اﻟﯽ اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻷّن اﻟﻨﺒﯽ ﺻﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ﮐﻨﯽ ﻋﻦ ﻧﻔﺴﻪ اﻟﺸﺮﯾﻔﮥ ﺑﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫ﺑـﺪار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﺛﻢ اﺧـﺒﺮ ان اﻟﻮﺻـﻮل اﻟﯽ ﻋﻠﻤﻪ و ﺣﮑﻤﺘﻪ و اﻟﯽ ﺟﻨـﮥ اﻟﱠﻠﻪ ﺳـﺒﺤﺎﻧﻪ ﻣﻦ ﺟﻬـﮥ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﺻـﮥ ﻻـﻧﻪ ﺟﻌﻠﻪ ﮐﺒـﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و‬‫اﻟﺤﮑﻤـﮥ و اﻟﺠﻨﮥ اﻟﺘﯽ ﻻ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻬﺎ اﻻ ﻣﻨﻪ و ﮐﺬب ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻣﻦ زﻋﻢ اﻧﻪ ﯾﺼﻞ اﻟﯽ اﻟﻤﺪﯾﻨﮥ ﻻ ﻣﻦ اﻟﺒﺎب و ﺗﺸـﯿﺮ إﻟﯿﻪ اﻵﯾﮥ اﯾﻀﺎ ﮐﻤﺎ‬‫ذﮐﺮﻧﺎه و ﻓﯿﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﺼـﻤﺘﻪ و ﻫﻮ ﻇﺎﻫﺮ ﻻﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻣﺮ ﺑﺎﻻﻗﺘﺪاء ﺑﻪ ﻓﯽ اﻟﻌﻠﻮم ﻋﻠﯽ اﻻﻃﻼق ﻓﯿﺠﺐ ان ﯾﮑﻮن ﻣﺎﻣﻮﻧﺎ ﻋﻦ اﻟﺨﻄﺎ و‬‫ﯾـﺪل ﻋﻠﯽ اﻧﻪ اﻣﺎم اﻻﻣـﮥ ﻻﻧﻪ اﻟﺒﺎب ﻟﺘﻠﮏ اﻟﻌﻠﻮم و ﯾﺆﯾـﺪ ذﻟﮏ ﻣﺎ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ اﺧﺘﻼف اﻻﻣـﮥ و رﺟﻮع ﺑﻌﺾ اﻟﯽ ﺑﻌﺾ و ﻏﻨﺎءه ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم‬‫ﻋﻨﻬﺎ و ﯾـﺪل اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ وﻻﯾﺘﻪ و اﻣﺎﻣﺘﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم و اﻧﻪ ﻻ ﯾﺼـﺢ اﺧـﺬ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ و دﺧﻮل اﻟﺠﻨﮥ ﻓﯽ ﺣﯿﺎﺗﻪ ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و‬‫ﺳﻠﻢ اﻻ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ و رواﯾﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤﮥ اﻻ ﻋﻨﻪ ﻟﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ َو أْﺗُﻮا اﻟ ْﺒُﯿُﻮَت ﻣِْﻦ َأﺑ ْﻮاﺑ ِﻬﺎ‬‫ﺣﯿﺚ ﮐﺎن ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻫﻮ اﻟﺒﺎب و ﻟّﻠﻪ در اﻟﻘﺎﺋﻞ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻋﻠﻢ و اﺑﻦ ﻋﻤﮏ ﺑﺎﺑﻬﺎ* ﻓﻤﻦ ﻏﯿﺮ ذاك اﻟﺒﺎب ﻟﻢ ﯾﺆت ﺳﻮرﻫﺎ* و ﯾﺪل اﯾﻀﺎ ﻋﻠﯽ‬‫ان ﻣﻦ اﺧﺬ ﺷـﯿﺌﺎ ﻣﻦ ﻫﺬه اﻟﻌﻠﻮم و اﻟﺤﮑﻢ اﻟﺘﯽ اﺣﺘﻮي ﻋﻠﯿﻬﺎ رﺳﻮل اﻟﱠﻠﻪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و اﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺟﻬﮥ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﮐﺎن‬‫ﻋﺎﺻﯿﺎ ﮐﺎﻟﺴﺎرق و اﻟﻤﺘﺴﻮر ﻻن اﻟﺴﺎرق و اﻟﻤﺘﺴﻮر إذا دﺧﻼ ﻣﻦ ﻏﯿﺮ اﻟﺒﺎب اﻟﻤﺎﻣﻮر ﺑﻬﺎ و وﺻﻼ اﻟﯽ ﺑﻘﯿﺘﻬﻤﺎ ﮐﺎﻧﺎ ﻋﺎﺻﯿﯿﻦ و‬‫ﻗﻮﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم ﻓﻤﻦ أراد اﻟﻌﻠﻢ ﻓﻠﯿﺎت اﻟﺒﺎب‬‫ﻟﯿﺲ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ اﻟﺘﺨﯿﯿﺮ ﺑﻞ اﻟﻤﺮاد ﺑﻪ اﻻﯾﺠﺎب و اﻟﺘﻬﺪﯾﺪ ﮐﻘﻮﻟﻪ ﻋﺰ و ﺟﻞ َﻓَﻤْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠْﯿُْﺆﻣِْﻦ َو َﻣْﻦ ﺷﺎَء َﻓﻠَْﯿْﮑُﻔْﺮ‬‫و اﻟـﺪﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ ذﻟﮏ اﻧﻪ ﻟﯿﺲ ﻫﻬﻨﺎ ﻧﺒّﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺤﻤـﺪ ﺻـﻠّﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ ﻫﻮ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و دار اﻟﺤﮑﻤـﮥ ﻓﯿﮑﻮن اﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﺨﯿﺮا ﺑﯿﻦ‬‫اﻻﺧـﺬ ﻣﻦ اﺧـﺬﻫﻤﺎ دون اﻵﺧﺮ و ﻓﻘـﺪ ذﻟﮏ دﻟﯿﻞ ﻋﻠﯽ اﯾﺠﺎﺑﻪ و اﻧّﻪ ﻓﺮض ﻻزم و اﻟﺤﻤﺪ ﻟّﻠﻪ و ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻣﻪ ﺗﺴﺘﺮي در اﺣﻘﺎق اﻟﺤﻖ ﻓﺮﻣﻮده‬‫ﺛﻢ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻟﺒﺎب ان اﻟﻤﺮاد ﺑﺎﻟﺒﺎب ﻓﯽ ﻫﺬه اﻻﺧﺒﺎر اﻟﮑﻨﺎﯾﮥ ﻣﻦ اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻠﺸﯽء اﻟﺬي ﻻ ﯾﺸﺬ ﻋﻨﻪ ﻣﻨﻪ ﺷﯽء و ﻻ ﯾﺨﺮج اﻻ ﻣﻨﻪ‬‫و ﻻ ﯾﺪﺧﻞ إﻟﯿﻪ اﻻ ﺑﻪ و إذا ﺛﺒﺖ اﻧﻪ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم اﻟﺤﺎﻓﻆ ﻟﻌﻠﻮم اﻟﻨﺒﯽ ﺻّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ و ﺣﮑﻤﺘﻪ و ﺛﺒﺖ اﻣﺮ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ و‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪598 :‬‬‫رﺳﻮﻟﻪ ﺑﺎﻟﺘﻮﺻـﻞ ﺑﻪ اﻟﯽ اﻟﻌﻠﻢ و اﻟﺤﮑﻤـﮥ وﺟﺐ اﺗﺒـﺎﻋﻪ و اﻻﺧـﺬ ﻋﻨﻪ و ﻫـﺬا ﺣﻘﯿﻘـﮥ ﻣﻌﻨﯽ اﻻﻣـﺎم ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ ذوي اﻻﻓﻬـﺎم ازﯾﻦ‬‫ﻋﺒـﺎرات ﺑﺤﻤـﺪ اﻟﱠﻠﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ آﻧﭽﻪ ﺣﻖ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺻـﺪق ﻧﺼـﯿﺤﺴﺖ ﺑﺨﻮﺑﯽ روﺷﻦ و ﺗﺎﺑﺎن ﻣﯽﮔﺮدد و وﺟﻮه اﺳـﺘﺪﻻل اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ اﻣﺎﻣﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﻇﺎﻫﺮ و ﻧﻤﺎﯾﺎن ﻣﯽﺷﻮد و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﻧﺤﯿﻒ دﯾﮕﺮ وﺟﻮه و ﻋﻨﺎوﯾﻦ اﺣﺘﺠﺎج‬‫ﺑﺎﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷـﺮﯾﻒ ﺑﺮ ﻣﻘﺼﻮد در ﻣﺎ ﺳـﺒﻖ ﺑﺘﺸـﺮﯾﺢ و ﺗﻮﺿـﯿﺢ ﺗﻤﺎم در ﺟﺰء اول اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪ ذﮐﺮ ﮐﺮدهام ﻣﻦ ﺷﺎء ﻓﻠﯿﺮﺟﻊ إﻟﯿﻪ وﺟﻪ ﭘﻨﺠﻢ‬‫آﻧﮑﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﺑﯽﻧﻈﺎم از راه ﻗﻠﺖ ﺗـﺪﺑﺮ در ﻣـﺪﻟﻮﻻت اﻟﻔﺎظ در ﻧﺴـﺒﺖ وﻫﻢ ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﺣﻖ ﻣﺮﺗﮑﺐ وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﻮﻫﻢ و‬‫ﻣﺼﺪر ﻏﻠﻂ ﻓﯽ اﻟﻐﻠﻂ ﺷﺪهاﻧﺪ ﺑﯿﺎﻧﺶ آﻧﮑﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ ﺻﺮاﺣﮥ ﮐﻼم ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻌﻠﻖ ﺑﺤﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ دارد و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ‬‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟـّﺴ ﻼم ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ و ﺧﻮد ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺼـﺮﯾﺢ ﺑﺂن ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﭘﺲ درﯾﻦ ﻣﻘﺎم‬‫ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑﺒﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺷـﻬﺮ را ذﮐﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﻧﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺧﺎﻧﻪ را ﺣﺎل آﻧﮑﻪ ﺑﻤﺰﯾﺪ ﺳﻮء ﻓﻬﻢ و ازدﺣﺎم وﻫﻢ‬‫ﺣﺴﺐ ﻣﺰﻋﻮم ﻣﻠﻮم ﺧﻮد در ﺗﻘﺮﯾﺮ وﻫﻢ ﻣﻮﻫﻮم ﮐﻤﺎ ﺳﻤﻌﺖ اﻧﻔﺎ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ وﻫﻢ ﭘﻨﺪاﺷﺖ ﮐﻪ اﻣﺎم ﭼﻮن رﺋﯿﺲ اﻣﺘﺴﺖ و ﺑﺎب ﻧﯿﺰ رﯾﺎﺳﺖ‬‫ﺧـﺎﻧﻪ دارد ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه اﻟـﺦ و اﯾﻦ ﻏﻠـﻂ واﺿـﺢ و ﺧﻠـﻂ ﻻـﺋﺤﺴﺖ ﮐﻪ ادﻧﯽ ﻣﺘﺎﻣـﻞ ﻣﺮﺗﮑﺐ آن ﻧﻤﯽﺷﻮد وا ﻋﺠﺒـﺎه ﺷـﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺎ‬‫وﺻـﻔﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد در ﺑﺎدﯾﻪ ﺟﻬﻞ و ﻋﻤﺎﯾﺖ ﭼﻨﺎن ﺳـﺮﮔﺮدان ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺧﺎﻧﻪ از ﺷـﻬﺮ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﻨـﺪ و ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ‬‫ﺣﻖ را ﺗﺒﺴﻢ ﺑﻮﺻـﻤﺖ ﻋﺪم ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻄﻠﻮب و اﻟﻨﺘﯿﺠﻪ ﮔﺮداﻧﻨﺪ ﻣﺎ ﻫﮑﺬا ﺗﻮرد ﯾﺎ ﺳﻌﺪ اﻻﺑﻞ وﺟﻪ ﺷﺸﻢ آﻧﮑﻪ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم‬‫ﺧﺮاﻓﺖ اﻟﺘﯿـﺎم در ﻧﺴـﺒﺖ وﻫﻢ ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﺣﻖ ﻋﻼوه ﺑﺮ ارﺗﮑﺎب وﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﻮﻫﻢ ﯾﮏ وﻫﻢ دﯾﮕﺮ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧـﺪ ﺗﻮﺿـﯿﺤﺶ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﺎﻣﻠﯿﻦ‬‫ﭘﻮﺷـﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺑﺎب ﺧﻮاه ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺧﻮاه ﺑﺎب دار ﺑﺮ ﻣﺮﯾـﺪﯾﻦ و آﺗﯿﻦ و ﻗﺎﺻـﺪﯾﻦ و داﺧﻠﯿﻦ ﻣﺪﯾﻨﻪ و دارﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﺮ‬‫ﺧﻮد ﻣﺪﯾﻨﻪ و دار ﻟﯿﮑﻦ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ از ﮐﻤﺎل ﻓﺮاﺳﺖ و ﻓﺮط ﮐﯿﺎﺳﺖ رﯾﺎﺳﺖ ﺑﺎب ﺑﺮ ﺧﻮد ﺧﺎﻧﻪ و ﻟﻮ ﺑﻮﺟﻪ ﻣﻦ اﻟﻮﺟﻮه ﺑﺎﺷﺪ ﻓﺮض ﻧﻤﻮده‬‫ﺑﻼ ﺗﺎﻣﻞ در ﺗﻘﺮﯾﺮ وﻫﻢ ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﺣﻖ ذﮐﺮ آن ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و ﻧﻤﯽداﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺤﻤﺪ اﻟﱠﻠﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ و ﯾﻘﯿﻦ از وﺻـﻤﺖ ﭼﻨﯿﻦ وﻫﻢ ﮐﺎﺳﺪ ﻣﺒّﺮا‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﺟﻠﺪ ﭘﺎﻧﺰدﻫﻢ‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 426‬از ‪431‬‬‫و ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻣﺘﯿﻨﻪﺷﺎن در ﺧﺼﻮص ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ از ﺷﻮب ﭼﻨﯿﻦ زﻋﻢ ﻓﺎﺳﺪ ﻣﻘﺮ اﺳﺖ و ﺟﻤﻊ اﻟﻮﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﻮﻫﻢ ﻓﯽ اﻟﻮﻫﻢ و ارﺗﮑﺎب‬‫اﻟﺨﻄـﺎء ﻓﯽ اﻟﺨﻄـﺎء ﻓﯽ اﻟﺨﻄـﺎء ﻣﺨﺼـﻮص ﺑﺸـﺎه ﺻـﺎﺣﺒﺴﺖ ﮐـﻪ در ﺣّﺐ ﺷـﯿﻮخ ﺛﻼـﺛﻪ ﺧـﻮﯾﺶ ﯾﻤﯿﻦ را از ﺷـﻤﺎل و ﺣـﻖ را از ﺿـﻼل‬‫ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ و ﺑﺎ وﺻﻒ ارﺗﮑﺎب اوﻫﺎم ﺛﻼﺛﻪ در ﻣﻘﺎم واﺣﺪ از ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻮع ﺛﺎﻟﺚ اوﻫﺎم ﺑﺴﻮي اﻫﻞ ﺣﻖ ﮐﺮام ﻧﻤﯽﻫﺮاﺳﻨﺪ وﺟﻪ ﻫﻔﺘﻢ آﻧﮑﻪ‬‫ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﺨﺘّﻞ اﻟﻤﺮام از راه ﮐﻤﺎل ﺧﯿﺮهﺳﺮي ﻣﺘﻔﻮه ﺷﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺷﺪن ﭼﯿﺰي‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪599 :‬‬‫دﯾﮕﺮﺳـﺖ و اﻣـﺎم ﺑـﻮدن ﭼﯿﺰي دﯾﮕﺮ در ﻣﯿـﺎن ﻫﺮ دو ﻧﻪ اﺗﺤـﺎدﺳﺖ و ﻧﻪ ﻟﺰوم و اﯾﻦ ﺗﻔـﻮه ﺳﺮاﺳـﺮ ﺑﺎﻃـﻞ و ﻣﻀـﻤﺤﻠﺴﺖ ﭼﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ از‬‫ﺗﻘﺮﯾﺮات ﻣﺘﯿﻨﻪ اﻫﻞ ﺣﻖ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﻮدن ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ آن ﺟﻨﺎب در ﻋﻠﻮم ﻧﺒﻮﯾﻪ‬‫ﻣﺮﺟﻊ ﺧﻼﺋﻘﺴﺖ و ﺑﻐﯿﺮ آن ﺟﻨﺎب ﺑﻌﻠﻮم ﺟﻨﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻧﺘﻮان رﺳـﯿﺪ و ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﺑﺎﯾﻦ‬‫ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺘﺤﺪﺳﺖ ﺑﺎﻣﺎم ﮐﻤﺎ ﻻ ﯾﺨﻔﯽ و ﻧﯿﺰ داﻧﺴﺘﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ دﻻﻟﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺮ اﻋﻠﻤﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴﻼم و اﻋﻠﻤﯿﺖ‬‫ﻣﺴـﺘﻠﺰم اﻣـﺎﻣﺘﺴﺖ ﭘﺲ ﺑـﺎﯾﻦ ﻟﺤـﺎظ در ﻣﯿﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎم ﻟﺰوم ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺑﺎﺷـﺪ ﭘﺲ ﻧﻔﯽ اﺗﺤﺎد و ﻟﺰوم ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻋﻤـﺪة‬‫اﻟﻘﺮوم ﺑﺂن ﻣﺘﻔﻮه ﺷـﺪه ﻣﺤﺾ زﯾﻎ ﻣﻠﻮم و ﻋﻨﺎد ﻣﺸﻮم ﺧﻮاﻫـﺪ ﺑﻮد و ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ دﯾﮕﺮ وﺟﻮه اﺗﺤﺎد و ﻟﺰوم از ﺗﻘﺮﯾﺮات ﺳﺎﺑﻘﻪ و ﻋﻨﻮاﻧﺎت‬‫ﺳﺎﻟﻔﻪ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺟﺎ و در ﺟﺰء اول اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪ ﻣﺮﻗﻮم ﺷﺪه ﺑﺮ ارﺑﺎب اﻋﺘﺒﺎر و اﺻـﺤﺎب اﺳـﺘﺒﺼﺎر واﺿﺢ و آﺷﮑﺎرﺳﺖ و ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ‬‫ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ اﮔﺮ ﭼﻪ درﯾﻦ ﮐﻼم ﻣﻬﺎﻧﺖ اﻧﻀـﻤﺎم از راه زﯾﻎ ﻧﻔﯽ اﺗﺤﺎد و ﻟﺰوم در ﻣﯿﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎم ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﻼ رﯾﺐ‬‫ﺗﺤﻘﻖ ﻗﺮب و ﻣﺠـﺎورت درﯾﻦ دو ﭼﯿﺰ ﻧﺰد اﯾﺸـﺎن از ﮐﻼم ﺧﻮدﺷﺎن ﺛﺎﺑﺘﺴﺖ و ﭼﻮن ﻇﻬﻮر اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢ از ﻓﺮط ﻋـﺪاوت ﺑﺎ ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ‬‫ﻋﻠﻢ ﺑﺮﯾﺸـﺎن ﺷـﺎق ﺑﻮد ﻟﻬـﺬا ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻼـم ﻣﻨﺤﻞ اﻟﻘﻮام ﺻﺒﺮ و ﻗﺮار اﯾﺸﺎن را دﺳﺖ ﻧـﺪاد ﺗﺎ آﻧﮑﻪ در ﺣﺎﺷـﯿﻪ اﯾﻦ ﮐﻼم ﮐﻼﻣﯽ اﺳـﺨﻒ و‬‫اوﻫﻦ از ﻣﺘﻦ ﻧﺴـﺞ ﻧﻤﻮدﻧـﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴـﻨﺪ و اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻤﺎل ﻗﺮب و ﻣﺠﺎورت در ﻧﺘﯿﺠﻪ و ﻣﻄﻠﻮب ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ اﻻ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻓﯿﻤﺎ‬‫ﺑﯿﻨﻬﻤـﺎ ﻋﻼـﻗﻪ ﺑﺎﺷـﺪ وراء اﺳـﺘﻠﺰام و آن ﻋﻼﻗﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎ از اﻧﻮاع ﻣـﺬﮐﻮره اﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﺟﺰء و ﮐﻠﯿﺖ و اﺳـﺘﻌﺪاد و ﻓﻌﻠﯿﺖ و ﻏﯿﺮ ذﻟﮏ و ﮔﺎﻫﯽ‬‫وراء اﯾﻦ ﻋﻼﻗﻪﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ ﻣﺜﻞ آﻧﭽﻪ در ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻣـﺬﮐﻮرﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻞ او ﻣﺠﺮد ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ در ﺑﯿﺎن ﺑﺎب و رﺋﯿﺴﺴـﺖ‬‫ﻣﻊ ﺗﻔﺎرﻗﻬﻤﺎ ﺑﺎن اﻟﺒﺎب ﻓﯽ اﻟﺤـﺪﯾﺚ ﻣﻀﺎف اﻟﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻻﻣﺎم رﺋﯿﺲ ﻟﻼّﻣﮥ ﻻ ﻟﻤﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻧﺘﻬﯽ ﮐﻼﻣﻪ و اﯾﻦ اﻓﺎده اﺑﺪع و اﻃﺮف‬‫از اﻓﺎده ﻣﺘﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺤّﺼﻞ آن ﺳﻪ ﭼﯿﺰﺳﺖ اول ﻧﻔﯽ ﻋﻼﻗﻪ ﻗﻮﯾﻪ اﺳﺖ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎم دوم اﺛﺒﺎت ﻋﻼﻗﻪ ﺿﻌﯿﻔﻪ‬‫در ﻣﯿﺎن اﯾﻦ دو ﭼﯿﺰ ﺳﻮم اﺑﺪاي ﺗﻔﺎرق در ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﻪ و اﻣﺎم اﻣﺎ اﻣﺮ اول ﭘﺲ ﺧﯿﻠﯽ ﺑﺸﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻀﺮت ﻣﯽرﺳﺎﻧﺪ زﯾﺮا ﮐﻪ ﭘﺮ ﻇﺎﻫﺮﺳﺖ‬‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔـﺎه ﻋﻼـﻗﻪ ﻗﻮﯾﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎم ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﺒﺎﺷـﺪ ﮐﻤﺎل ﻗﺮب و ﻣﺠﺎورت ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻮب ﮐﻪ در ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ‬‫در ﻣﺘﻦ واﻗﻊ ﺷـﺪه و در ﺣﺎﺷـﯿﻪ ﻫﻢ ذﮐﺮ آن ﻣﻮﺟﻮدﺳﺖ ﻣﺘﺤﻘﻖ ﻧﺨﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ و ﻫﺬا ﺗﻬﺎﻓﺖ ﻋﺠﯿﺐ و إن ﮐﺎن ﻣﻦ اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ اﻟﻠﺒﯿﺐ ﻏﯿﺮ‬‫ﺑـﺪﯾﻊ و ﻏﺮﯾﺐ و اﮔﺮ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ را ﻣﻄﻠﻮب ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﭘﺲ ﮐـﺎش از اﺻـﻞ ﻣـﺪﻋﯽ ﮐﻤـﺎل ﻗﺮب و ﻣﺠـﺎورت در ﻣﯿﺎن ﻧﺘﯿﺠﻪ و ﻣﻄﻠﻮب‬‫ﻧﻤﯽﺷـﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺴـﺒﺐ ﻣﺠﺮد ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ در ﻣﯿﺎن ﻣﻄﻠﻮب و ﻧﺘﯿﺠﻪ وﻫﻢ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﮐﻨـﺪ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻮب ﺣﺎﺻﻞ ﺷـﺪ‬‫ﻟﮑﻦ اﻟﱠﻠﻪ أﺑﯽ اﻻـ ان ﯾﺒـﺪي ﻣﻮاده ﻓﯽ ﮐﻞ ﻣﻘﺎم و اﻟﱠﻠﻪ وﻟﯽ اﻻﻧﺘﺼﺎر ﻣﻦ اﻋـﺪاﺋﻪ و اﻻﻧﺘﻘﺎم ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺑﻌـﺪ ﻧﻔﯽ اﺗﺤﺎد و ﻟﺰوم ﻧﻔﯽ ﻋﻼﻗﻪ ﻗﻮﯾﻪ‬‫در ﻣﯿﺎن ﺑﺎب‬‫ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر‪ ،‬ج‪ ،15‬ص‪600 :‬‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣـﺎم ﻇﻠﻢ ﺻـﺮﯾﺢ و ﺟﻮر ﻗـﺒﯿﺤﺴﺖ و ﻣـﺎ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﻌـﺪ اﺛﺒـﺎت اﺗﺤـﺎد و ﻟﺰوم ﺑﯿﻦ اﻟﻤﺪﯾﻨـﮥ و اﻻﻣـﺎم ﻣﺤﺘـﺎج ﺑﺎﺛﺒـﺎت ﻗﺮب و‬‫ﻣﺠﺎورت ﺑﺎﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻋﻼﺋﻖ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺮاي اﺑﺪاي ﻣﺰﯾﺪ ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﺑﺮ ان ﻧﻤﻮدﯾﻢ اﻣﺎ اﻣﺮ دوم اﻋﻨﯽ اﺛﺒﺎت ﻋﻼﻗﻪ ﺿﻌﯿﻔﻪ‬‫در ﻣﯿﺎن ﺑﺎب ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ و اﻣﺎم ﭘﺲ ﻋﻼوه ﺑﺮﯾﻦ ﮐﻪ آن ﻫﻢ ﺑﻠﺤﺎظ ادﻋﺎي ﮐﻤﺎل ﻗﺮب و ﻣﺠﺎورت در ﻣﯿﺎن ﻧﺘﯿﺠﻪ و ﻣﻄﻠﻮب ﺧﯿﻠﯽ ﻣﻀـﺮ‬‫ﺑﺤـﺎل ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ و ﻣﺜﺒﺖ ﺗﻬﺎﻓﺖ و ﺗﻨﺎﮐﺮ ﮐﻼﻣﺸﺎﻧﺴﺖ ﮐﻤﺎ أوﻣﺄﻧﺎ إﻟﯿﻪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻋﻨـﺪ اﻻﻣﻌﺎن ﺧﻮد درﺳﺖ ﻫﻢ ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺣﺎﺻـﻞ‬‫ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﺠﺮد ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ در ﻣﯿﺎن ﺑﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ و رﺋﯿﺲ اﻣﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد و ﻣﺮاد ازﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻨﯿﻒ اﺛﺒﺎت‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 427‬از ‪431‬‬‫ﮐﻤـﺎل ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ و ﺗﻤـﺎم ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ و از ﺛﻤﺮات اﯾﻦ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺗﺎﻣﻪ و ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺛﺒﻮت اﻋﻠﻤﯿﺖ و اﻓﻀـﻠﯿﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ‬‫اﻟﻤـﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم و اﻧﺤﺼـﺎر اﺧـﺬ ﻋﻠـﻮم ﻧﺒـﻮﯾﻪ از آﻧﺠﻨـﺎب و ﻟﺰوم رﺟﻮع و اﻗﺘـﺪا ﺑﺂﻧﺠﻨـﺎب و ﺣﺎﻓـﻆ ﺑﻮدن آن ﺟﻨـﺎب ﻋﻠﻢ ﺟﻨـﺎب‬‫رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻢ را و ﻣﻌﺼﻮم ﺑﻮدن از ﻫﺮ ﺧﻄـﺎ و ﻏﻠـﻂ و دﯾﮕﺮ ﻣﺰاﯾﺎي ﻋﺎﻟﯿﻪ و ﻣﺂﺛﺮ ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ وﻗﺘﺎ ﻓﻮﻗﺘﺎ‬‫ﻣّﺮة ﺑﻌـﺪ اوﻟﯽ و ﮐّﺮة ﺑﻌـﺪ اﺧﺮي ﺑﺘﻘﺮﯾﺮات ﺷـﺎﻓﯿﻪ و ﺗﻮﺿـﯿﺤﺎت واﻓﯿﻪ ﻣﺒﯿﻦ ﺷـﺪه و ﺣﺴﺐ اﻓـﺎدات ﻋﻠﻤﺎي اﻋﻼم و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻓﺨﺎم ﺳـﻨﯿﻪ و‬‫اﻋﺘﺮاﻓﺎت ﺻـﺮﯾﺤﻪ ﺻـﺤﯿﺤﻪﺷﺎن ﻣﺤﻘﻖ و ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮدﯾـﺪه ﭘﺲ ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺗﻐﺎﻓﻞ و ﺗﺠﺎﻫﻞ ورزﯾـﺪن و ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ را ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ‬‫ﺧﻔﯿﻔﻪ و ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ ﺿـﻌﯿﻔﻪ ﺣﻤـﻞ ﻧﻤﻮدن ﻧﺎﺻﺒﯿﺖ ﺻـﺮﯾﺤﻪ و ﺣﺮورﯾﺖ ﻓﻀـﯿﺤﻪ اﺳﺖ و در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺟﻨﺎب اﻣﯿﺮ ﻟا ﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬‫ﻋﻠﯿﻪ اﻟّﺴـ ﻼم ﺑﺒـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﻣﻨﺠﺮ و ﻣﺴـﺘﻠﺰم ﺗـﻮﻫﯿﻦ ﻣﺸـﺎﺑﻬﺖ ﺧﻮد ﺟﻨـﺎب رﺳﺎﻟﺖﻣـﺂب ﺻـﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳـﻠﻤﺴﺖ ﺑﻤـﺪﯾﻨﻪ َو ﻟِﮑﱠﻦ‬‫اﻟ ُْﻤﻨﺎﻓِِﻘﯿَﻦ ﻻ َﯾْﻌَﻠُﻤﻮَن‬‫اﻣـﺎ اﻣﺮ ﺳﻮم اﻋﻨﯽ ادﻋـﺎي ﺗﻔـﺎرق ﺑـﺎب ﻣـﺪﯾﻨﻪ و اﻣـﺎم ﮐﻪ ﺷـﺎه ﺻـﺎﺣﺐ ﻣـﺪﻋﯽ آن ﺷﺪهاﻧـﺪ ﭘﺲ ﻓﺴﺎد آن اﻇﻬﺮ ﻣﻦ اﻟﺸـﻤﺲ و اﺑﯿﻦ ﻣﻦ‬‫اﻻﻣﺴـﺴﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﺑﻨﺎي اﯾﻦ ﺗﻔﺎرق ﺣﺴﺐ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﺷﺎه ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺮﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎب در ﺣـﺪﯾﺚ ﻣﻀﺎف ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻤﺴﺖ و اﻣﺎم رﺋﯿﺲ‬‫اﻣﺘﺴﺖ ﻧﻪ رﺋﯿﺲ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﻋﻠﻢ و اﯾﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﻐﺎﻟﻄﻪ ﻣﺤﻀﻪ و ﺳﻔﺴـﻄﻪ ﺻـﺮﯾﺤﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺎب ﻣﻀﺎﻓﺴﺖ ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ اﻣﺎم‬‫ﻫﻢ ﻣﻀﺎف ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺴﻮي ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻟﮑﻮﻧﻪ ﺧﻠﯿﻔـﮥ ﻟﻠﺮﺳﻮل ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ ﻣﺎﻫﺐ اﻟﻘﺒﻮل و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻣﺎم رﺋﯿﺲ اﻣﺘﺴﺖ ﻧﻪ رﺋﯿﺲ‬‫ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑـﺎب رﯾـﺎﺳﺖ ﻣﺮﯾـﺪﯾﻦ و آﺗﯿﻦ ﻣﺪﯾﻨـﮥ اﻟﻌﻠﻢ دارد ﻧﻪ رﯾـﺎﺳﺖ ﺧﻮد ﻣـﺪﯾﻨﻪ ﮐﻤـﺎ ﻻـ ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻠﯽ اوﻟﯽ اﻻﻓﻬﺎم اﻟﺮزﯾﻨﮥ‬‫ﻓـﺬﻫﺐ ﺑﻌﻮن اﻟﱠﻠﻪ اﻟﺘﻔـﺎرق ﻣﻦ اﻟﺒﯿﻦ و ﺛﺒﺖ اﻻﺗﺤـﺎد اﻟﻤﻘﺮ ﻟﻠﻌﯿﻦ و ﻇﻬﺮ ان دﻋﻮي اﻟﻤﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﺷـﺌﮥ ﻣﻦ اﻓﻨﻪ و اﻟﺠﯿﻦ و ﺑﺎن ان ﮐﻼﻣﻪ ﻣﻤﻠﻮ‬‫ﺑﺎﻟﺸـﻨﺎر و اﻟﺸـﯿﻦ و اﻟﺤﻤـﺪ ﻟّﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﺷـﺮوق ﺷـﻤﺲ اﻟﺤﻖ اﻟﻤﻀـﯿﺌﮥ ﻟﻠﺨﺎﻓﻘﯿﻦ و اﻧﻘﺸﺎع ﻏﯿﻦ اﻟﺒﺎﻃﻞ و اﻟﻤﯿﻦ و ﺻـّﻠﯽ اﻟﱠﻠﻪ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺳـﯿﺪ‬‫اﻟﺜﻘﻠﯿﻦ و آﻟﻪ اﻟﻤﻨّﻮﻟﯿﻦ ﺑﺎﻟﺒﻬﺎء و اﻟﺰﯾﻦ ﺗّﻤﺖ ﮐﺘﺎﺑـﮥ اﻟﺠﺰء اﻟﺜﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﻣﺠﻠﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺪﯾﻨﮥ اﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﮐﺘﺎب ﻋﺒﻘﺎت اﻻﻧﻮار ﻓﯽ اﻣﺎﻣﮥ‬‫اﻻﺋﻤﮥ اﻻﻃﻬﺎر ﻓﯽ اﻟﺨﺎﻣﺲ ﻋﺸـﺮ ﻣﻦ ﺷـﻬﺮ ﺟﻤﺎدي اﻻوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﺳﺒﻊ و ﻋﺸﺮﯾﻦ و ﺛﻠﺚ ﻣﺎﺋﮥ ﺑﻌﺪ اﻻﻟﻒ ﻣﻦ اﻟﻬﺠﺮة اﻟﻨﺒﻮﯾﮥ ﻋﻠﯽ ﺻﺎﺣﺒﻬﻤﺎ و‬‫آﻟﻪ آﻻف اﻟﺴﻼم و اﻟﺘﺤﯿﮥ‪.‬‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﺑ ِْﺴِﻢ اِﷲ اﻟ َّﺮْﺣَﻤِﻦ اﻟ َّﺮﺣﯿِﻢ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯿﺜﺎق آﺳﻤﺎﻧﯽ اﻧﺴﺎن ﺑﺎ ﺧﺪاﺳﺖ‪،‬ﭼﺮا ﮐﻪ در آن روز دﯾﻦ ﺧﺪا ﮐﺎﻣﻞ و ﻧﻌﻤﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﺮ اﻧﺴﺎن ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ رﺳﯿﺪ‬‫ﻏﺪﯾﺮ ﻋﻨﻮاِن ﻋﻘﯿﺪه و دﯾِﻦ ﻣﺎﺳﺖ‪،‬و اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ آن‪،‬ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻤﺎن ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﺒﻮد و ﺷﮑﺮ ﮔﺰاري اﻧﺴﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻤﮥ ﻧﻌﻤﺘﻬﺎي ﻧﺎزل ﺷﺪة او‪.‬‬‫ﺑﺮ اﺳـﺎس اﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم در آﯾﻪ ﺷـﺮﯾﻔﻪ ‪َ :‬ﯾـﺎ َأﱡﯾَﻬـ ﺎ اﻟﱠﺮُﺳﻮُل ﺑَﱢﻠْﻎ َﻣـ ﺎ ُأﻧِﺰَل ِإﻟَﯿـْ َﮏ ﻣِﻦ ﱠرﺑﱢَﮏ َوِإن ﻟﱠْﻢ َﺗْﻔَﻌْﻞ َﻓَﻤﺎ ﺑَﱠﻠْﻐَﺖ‬‫ِرَﺳﺎﻟَﺘُﻪ؛ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﺑﺎزﮔﻮﯾﯽ واﻗﻌﻪ ﻏـﺪﯾﺮ و اﻧﺠﺎم ﺳـﻔﺎرش ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳـﻠﻢ در رﺳﺎﻧﺪن ﭘﯿﺎم ﻏﺪﯾﺮ ﺑ‪،‬ﺮ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ واﺟﺐ‬‫ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺳﺮ ﭘﯿﭽﯽ از اﯾﻦ واﺟﺐ اﻟﻬﯽ ﮔﻨﺎﻫﯽ اﺳﺖ ﻧﺎ ﺑﺨﺸﻮدﻧﯽ‪.‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻـﻠﯽ اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ وﺳﻠﻢ ﮐﻪ داراي ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻏﯿﺮ اﻧﺘﻔﺎﻋﯽ اﺳﺖ‪،‬ﺑﺎ اﻋﺘﻘﺎد راﺳﺦ ﺑﺮ اﯾﻦ‬‫ﺑـﺎور ﺗﻮﺣﯿـﺪي و ﺑـﺎ ﻫـﺪف ﺗﺒﻠﯿﻎ و ﻧﺸـﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﻪ ﺳﺘﺮگ ﺑﺸـﺮي‪،‬ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿـﺪات اﻟﻬﯽ و ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﻣـﺪاﻓﻊ راﺳﺘﯿﻦ ﺣﺮﯾﻢ اﻣﺎﻣﺖ و‬‫وﻻﯾﺖ ﻣﺮﺣﻮم آﯾﺖ اﷲ ﺣﺎج ﺳـﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻓﻘﯿﻪ اﻣﺎﻣﯽ ﻗـﺪس ﺳـﺮه‪،‬در زﻣﺎن ﺣﯿﺎت اﯾﻦ ﺑﺰرﮔﻮار و ﻫﻤﺖ وﺗﻼش ﺧﺎﻟﺼﺎﻧﻪ و ﺷـﺒﺎﻧﻪ روزي‬‫ﺟﻤﻌﯽ از ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ وﻻﯾﺖ ﻣـﺪار از ﺳﺎل ‪ 1381‬ﭘﺎﯾﻪ ﮔـﺬاري ﮔﺮدﯾـﺪه وﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﭼﺸﻢ ﮔﯿﺮ ﺧﻮد اداﻣﻪ داده اﺳﺖ‪ .‬و ﻫﺰﯾﻨﻪ‬‫ﻫـﺎي آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺮدﻣﯽ و از ﻃﺮﯾﻖ وﺟﻮﻫﺎت ﺷـﺮﻋﯿﻪ‪،‬ﺑﺎ اﺟﺎزات ﻣﺮاﺟﻊ ﻋﻈﺎم ﺗﻘﻠﯿـﺪ‪،‬ﻫـﺪاﯾﺎ ‪،‬ﻧـﺬورات‪،‬ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت و ﻫﻤﯿﺎري اﻓﺮاد ﺧﯿﺮ‬‫اﻧﺪﯾﺶ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎ ﺗﯿﻤﯽ ﻣﺮﮐﺐ از ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﺎن و ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ ﺣﻮزه وداﻧﺸـﮕﺎه‪،‬ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان رﺷﺘﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‪،‬ﻣﺮدم وﻻﯾﺖ ﻣﺪار‪،‬ﻫﯿﺌﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 428‬از ‪431‬‬‫و ﮐﺴﺒﻪ ﺑﺎزار ﺳﻌﯽ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠِﻒ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﻬﺎﻧﯽ‪،‬اﻗﺪام ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻌﺎرف ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﯿﺪ‬‫ﺑﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﮥ ﺧﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻈﺮات و ﭘﯿﺸـﻨﻬﺎدات‪،‬ﮐﻤﮑﻬﺎي ﻣﺎﻟﯽ در اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻬﻢ ﺳـﻬﯿﻢ ﺑﻮده و ﺟﺰء ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﻣﻨﺘﻈﺮ‬‫ﺗﻤﺎﺳﻬﺎي ﺷﻤﺎ ﻫﺴﺘﯿﻢ‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﺗﻤﺎس‪03112206252 -03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﮑﺲ‪03112206253 :‬‬‫ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه‪09118000109 :‬‬‫ﺳﺎﯾﺖ ‪www.Ghadirestan.com-www.Ghadirestan.ir :‬‬‫اﯾﻤﯿﻞ‪info@Ghadirestan.com :‬‬‫آدرس ﻣﺮﮐﺰ‪ :‬اﺻـﻔﻬﺎن‪ -‬ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻋﺒﺪ اﻟﺮزاق‪ -‬ﻧﺒﺶ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﺣﮑﯿﻢ‪ -‬ﻃﺒﻘﻪ دوم ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﺖ‪ -‬ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ ﺻﻠﯽ‬‫اﷲ ﻋﻠﯿﻪ و آﻟﻪ و ﺳﻠﻢ ‪ -‬ﮐﺪ ﭘﺴﺘﯽ‪8147865894 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﺣﺴﺎب ﻣﻠﯽ ﺳﯿﺒﺎ‪327564722005 :‬‬‫ﺷﻤﺎره ﮐﺎرت ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ‪6037991146890243 :‬‬‫و آﻧﭽﻪ از دﺳﺘﺎوردﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ در ﭘﯿِﺶ رو دارﯾﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻀﻞ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎل ﺧﺎدﻣﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ‪:‬‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﯾﺠﯿﺘﺎل و ﮐﻼﺳﯿﮏ ‪:‬‬
‫راه اﻧـﺪازي ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ و ﺟﺎﻣﻌﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺗﺨﺼﺼـﯽ‪ -‬دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ در ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬‫ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺑﺮاي ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان و ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ در ﻣﺤﻞ ﻣﺮﮐﺰي ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎ وﻧﺸﺴﺘﻬﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼﯽ‪:‬‬‫ﻫﻤﺎﯾﺸﻬﺎي اﺳﺘﻘﺒﺎل از ﻏﺪﯾﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي ﻣﺘﻮاﻟﯽ از ﺳﺎل ‪ 88‬ﺣﺪود ﯾﮏ ﻣﺎه ﻗﺒﻞ از ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺟﺸﻦ ﻫﺎي‬‫دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻘﺒﺎل اﻗﺸـﺎر ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺮدم وﻻﯾﺘﻤـﺪار و ﺣﻀﻮر ﮐﺎرﺷـﻨﺎﺳﺎن اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎﺷـﮑﻮﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ و‬‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺸـﺴﺖ ﻫﺎي ﻋﻠﻤﯽ ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺮرﺳـﯽ در ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏـﺪﯾﺮ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎن ارﺗﺒﺎط ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ‬‫ﻣﻨﺎﺳـﺒﺖ ﻫـﺎي ﻣـﺬﻫﺒﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻓـﺎﻃﻤﯿﻪ و ﻣﻬـﺪوﯾﺖ ﺑﺮﮔﺰار ﮔﺮدﯾـﺪ‪ ،‬ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻـت ﺧﻮد را ﺑﻪ دﺑﯿﺮ ﺧﺎﻧﻪ‬‫ﻧﺸﺴﺖ ارﺳﺎل ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﯿﺌﺖ داوران ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻻت ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه در ﻧﺸﺴﺖ اراﺋﻪ و ﭼﺎپ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﻠﺴﺎت ﻫﻔﺘﮕﯽ ﺷـﺮح ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﮑﺎن ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮزﯾﻊ ﮐﺘﺎب ﻫﺎي ﺧﻄﺎﺑﻪ و ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻓﺮازﻫﺎي آن‪،‬‬‫ﺑﺎ ﻫﺪف ﻧﺸﺮ و ﺗﺮوﯾﺞ ﺧﻄﺎﺑﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ‪.‬‬
‫دوره ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪:‬‬‫اﯾﻦ دوره ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺟﺬب و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺟﻬﺖ اﻋﺰام ﻧﯿﺮوي اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺨﺘﻠﻒ ‪ ،‬در راﺳـﺘﺎي اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﯿﻪ ي ﻣﺮﮐﺰ‬‫و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻃﻼب ‪ ،‬داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن و ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‪،‬ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﺪﯾﺮ ﺷﻨﺎﺳﯽ ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار ﻣﯽ ﮔﺮدد‪.‬‬‫اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﺮﮔﺰاري ﺟﺸـﻨﻬﺎي ﻏﺪﯾﺮ از ﯾﮏ روز ﺑﻪ ﯾﮏ دﻫﻪ ﺑﺎ ﻫﺪف اﻧﺠﺎم وﻇﯿﻔﻪ ي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺷـﻌﺎﺋﺮ اﻟﻬﯽ ﺑﻮده و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮوﯾﺞ و‬‫ﮔﺴﺘﺮش ﺟﺸﻦ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﯿﺎي دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي را ﺑﺮاي ﻣﺒﻠﻐﯿﻦ و ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در اراﺋﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﺪﯾﺮ و ﭘﺬﯾﺮش آن ﻓﺮاﻫﻢ‬‫ﻧﻤﻮد‪.‬‬

‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 429‬از ‪431‬‬‫ﺗﻮﻟﯿﺪات ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿـﺪ ﻧﺮ م اﻓﺰار ﻫـﺎي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﻤﺮاه و راه اﻧـﺪازي ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬ﺑﺮ روي وب ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳـﺘﺎن ‪ ،‬ﺑﺎ اﻣﮑﺎن‬‫داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺑﺮ روي ﺗﻠﻔﻦ ﻫﺎي ﻫﻤﺮاه ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺗﻮﺳﻌﻪ ي ﻧﺸﺮ و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎرف ﻗﺮآن وﻋﺘﺮت و دﻓﺎع از ﺣﺮﯾﻢ ﺷﯿﻌﻪ ‪.‬‬
‫ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﯽ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ و ﭘﻮﺳﺘﺮﻫﺎ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻏﺪﯾﺮ و وﻻﯾﺖ و اﻣﮑﺎن داﻧﻠﻮد راﯾﮕﺎن آﻧﻬﺎ از روي ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮاي ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪان‬‫راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﮐﺰ‪:‬‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﺑﺎ درك رﺳﺎﻟﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺧﻮد درراﺳﺘﺎي ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏﺪﯾﺮ ﭘﺎ در ﻋﺮﺻﻪ ي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ ﺗﻼش ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن و‬‫ﻣﺘﺨﺼﺼـﯿﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ راه اﻧﺪازي وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎﯾﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ‪ :‬ﺳﺎﯾﺖ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﺗﺨﺼﺼـﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ دﻫﻪ ي ﻏﺪﯾﺮو ﺳﺎﯾﺖ دﻋﺎ ﺑﺮاي‬‫وارث ﻏـﺪﯾﺮ )ﻣﮑﯿﺎل اﻟﻤﮑﺎرم( ‪،‬ﻧﻤﻮده اﺳﺖ و اﻧﺠﺎم اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺑﺴﺘﺮ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﺎرف ﻏﻨﯽ ﺷـﯿﻌﻪ ﺑﺎ اﻧﮕﯿﺰه‬‫ﻧﺸـﺮ ﻣﻌـﺎرف‪،‬ﺳـﺮوﯾﺲ دﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ و ﻃﻼـب‪،‬ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و ﻏﻨﯽ ﮐﺮدن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨـﺪان ﺑﻪ ﻧﺮم اﻓﺰار ﻫﺎي‬‫ﻋﻠﻮم اﺳﻼﻣﯽ در دﺳﺘﺮس ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺳﻬﻮﻟِﺖ رﻓﻊ اﺑﻬﺎم از ﺷﺒﻬﺎت ﻣﻨﺘﺸﺮه در ﺟﺎﻣﻌﻪ‪،‬ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬‫ﻣﻬﺪ ﮐﻮدك ﻏﺪﯾﺮ‪:‬‬‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﻬـﺪﻫﺎي ﮐﻮدك ﻏـﺪﯾﺮ‪ ،‬وﯾﮋه ي ﺧﺮدﺳﺎﻻن ‪،‬ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﻤﺎﯾﺸـﻬﺎ و ﻣﺮاﺳـﻤﺎت دﻫﻪ ي ﻏـﺪﯾﺮ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﺪف ﺷـﮑﻮﻓﺎﯾﯽ‬‫ﻣﺤﺒﺖ دروﻧﯽ آﻧﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم در ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎي زﯾﺒﺎ ‪،‬ﺑﯿﺎن ﻗﺼﻪ ﻫﺎي ﻏﺪﯾﺮ و اﻫﺪاي ﺑﺴﺘﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ‪ ،‬از‬‫ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي اﯾﻦ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺳﻔﺮه اﺣﺴﺎن اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ‪:‬‬
‫ﺳﻔﺮه ﻫﺎي اﺣﺴﺎن ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﺎ ﻫـﺪف ﺗﺮوﯾﺞ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴـﻨﻪ اﻃﻌﺎم و اﻫﺪاي ﻧﺎن در روز ﻏﺪﯾﺮ‪،‬ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎي ﺣﺎوي‬‫ﻣﻌـﺎرف ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﺟﻠﻮه اي زﯾﺒﺎ در ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻫﺎ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺷـﻬﺮ در ﺳﺎل ﻫﺎي اﺧﯿﺮ‪،‬ﺟﻬﺖ ﺗﺮوﯾـﺞ و ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻏـﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده ‪،‬ﺑﺮﮔﺰار‬‫ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬ﺑﻪ ﺣﻤﺪ اﷲ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻫﯿﺎت ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺧﯿﺮﯾﻦ ﻣﺤﺘﺮم و اﺳـﺘﻘﺒﺎل ﻣﺮدم از اﯾﻦ ﺳـﻨﺖ ﺣﺴﻨﻪ ي اﻧﺒﯿﺎي اﻟﻬﯽ و اﺋﻤﻪ ي اﻃﻬﺎر‬‫ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‪،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺣﻀﺮت رﺿﺎ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴﻼم ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ در ﺣﺎل ﺑﺮﮔﺰاري ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ‪:‬‬
‫ﺑﺮﮔﺰاري ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺮاﺳـﻤﺎت ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﺧﺎدﻣﯿﻦ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺑﺎ ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﭼﻬﺮه ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﻏﺪﯾﺮ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از اﻓﺮادي ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ‬‫ﻧﺤﻮي ﺧﺪﻣﺘﮕـﺬار ﻏـﺪﯾﺮ و اﻣﯿﺮ اﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ اﻟﺴـﻼم ﺑﻮده اﻧـﺪ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﯽ و ﺗﺠﻠﯿﻞ از ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ ‪ ،‬ﻣﺮاﮐﺰ ‪،‬‬‫ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ‪ ،‬ﺳﺘﺎد ﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﻮرد ﻏﺪﯾﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ داﺷﺘﻪ اﻧﺪ و ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺗﻨﺪﯾﺲ‪ ،‬ﻟﻮح ﺗﻘﺪﯾﺮ و ﻫﺪاﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ اﯾﻦ ﻣﺮاﮐﺰ‪.‬‬‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ ‪:‬‬
‫ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﺘﺮم ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﻣﺮاﮐﺰ و ﻫﻤﮑﺎري ﺑﺎ آﻧﻬﺎ و اراﺋﻪ راﻫﮑﺎرﻫﺎي ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﻃﺮﺣﻬﺎ‪ ،‬ﮐﻠﯿﭙﻬﺎ و ﺑﺮوﺷﻮرﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮاي ﻏﺪﯾﺮ‬‫و وﻻﯾﺖ‪ ،‬ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺎﺷﮑﻮه ﺗﺮ ﺑﺮﮔﺰار ﺷﺪن ﺟﺸﻨﻬﺎي ﺑﺰرگ ﻏﺪﯾﺮ در اﯾﺎم ﺳﺮور آل ﻣﺤﻤﺪ‬‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي آﯾﻨﺪه ﻣﺮﮐﺰ ‪:‬‬
‫راه اﻧﺪازي ﭘﻮرﺗﺎل ﺟﺎﻣﻊ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﯿﺖ اﻣﺎﻣﺖ در ﺷﺒﮑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﻮزه ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع وﻻﯾﺖ واﻣﺎﻣﺖ ﺟﻬﺖ ﺑﺎزدﯾﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﯽ و ﺧﺎرﺟﯽ‬‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺷﺒﮑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻏﺪﯾﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﺨﺶ و ﺗﻮﻟﯿﺪ آﻣﻮزه ﻫﺎي دﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺤﻮر اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم‬‫اﯾﺠﺎد ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮاي ﮔﺬراﻧﺪن اوﻗﺎت ﻓﺮاﻏﺖ ﺑﺮاي ﮐﻠﯿﻪ ﺳﻄﻮح و ﺳﻨﯿﻦ‬‫ﺑﺮﭘﺎﺋﯽ اردوﻫﺎي ﺳﯿﺎﺣﺘﯽ وزﯾﺎرﺗﯽ ﺑﺮاي ﻧﺨﺒﮕﺎن وﻓﻌﺎﻻن در زﻣﯿﻨﻪ ﻏﺪﯾﺮ‬‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﺟﺮاي ﻣﺎﮐﺖ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻏﺪﯾﺮ در ﻣﺮاﮐﺰ و ﻣﯿﺎدﯾﻦ ﺧﺎص وﺣﺴﺎس‬‫درﺑﺎره ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص(‬‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻏﺪﯾﺮﺳﺘﺎن ﮐﻮﺛﺮ ﻧﺒﯽ )ص( ‪www.Ghadirestan.com‬‬‫ﺻﻔﺤﻪ ‪ 430‬از ‪431‬‬