Քեն Շվաբեր և Ջեֆֆ Սազերլենդ

Scrum Ուղեցույցը
Scrum-ի համապարփակ ուղեցույցը. խաղի կանոնները

Նոյեմբեր 2020

Scrum ուղեցույցի նպատակը
Scrum-ը մենք մշակել ենք 1990-ականների սկզբին: Որպեսզի օգնեինք մարդկանց ամբողջ
աշխարհում ավելի լավ հասկանալ՝ ինչ է Scrum-ը, 2010 թվականին մենք գրեցինք Scrumուղեցույցի առաջին տարբերակը: Այդ ժամանակից ի վեր մենք զարգացրել ենք ուղեցույցը
փոքր, ֆունկցիոնալ թարմացումներով: Մենք դրա վրա աշխատում ենք համատեղ
ուժերով:Scrum ուղեցույցը պարունակում է Scrum-ի սահմանումը։ Ֆրեյմվորքի յուրաքանչյուր
տարր ծառայում է հատուկ նպատակի, ինչը կարևոր է Scrum-ի շնորհիվ ձեռք բերվող
ընդհանուր արժեքների և արդյունքի համար։ Scrum-ի հիմնական գաղափարները կամկառուցվածքը փոփոխելը, որոշակի տարրեր բաց թողնելը կամ կանոններին չհետևելը
հանգեցնում է խնդիրների քողարկման ու սահմանափակում է Scrum-իառավելությունները՝ նույնիսկ այն դարձնելով անօգուտ։
Մենք հետևում ենք մշտապես զարգացող բարդ աշխարհում Scrum-ի կիրառական աճին։
Ոգևորիչ է տեսնել, թե ինչպես է Scrum-ը գործածվում ոչ միայն ծրագրային ապահովման
ոլորտում, որի համար ի սկզբանե ստեղծվել է, այլև բազմաթիվ բարդ այլ ոլորտներում։
Scrum-ի տարածմանը զուգահեռ ծրագրավորողները, հետազոտողները,վերլուծաբանները, գիտնականները և այլ ոլորտների փորձագետները կատարում ենիրենց աշխատանքը: Մենք “developers” բառը Scrum-ում օգտագործում ենք ոչ թե մյուս
դերերը բացառելու, այլ պարզեցնելու համար։ Եթե Դուք ստանում եք արժեք Scrum-ից,ապա համարեք Ձեզ ներգրավված։
Scrum-ի օգտագործմամբ կարող են հայտնաբերվել, ստեղծվել և կիրառվել
օրինաչափություններ, գործընթացներ և գաղափարներ, որոնք համապատասխանում ենայս փաստաթղթում նկարագրված Scrum ֆրեյմվորքին: Վերջիններիս նկարագրությունը
դուրս է Scrum ուղեցույցի շրջանակներից, քանի որ դրանք կախված են համատեքստից ևկարող են տարբեր լինել՝ կախված Scrum-ի կիրառությունից: Scrum-ի շրջանակներում
օգտագործվող ռազմավարությունները կարող են բազմազան լինել։ Վերջիններս
նկարագրված են այլ աղբյուրներում:Քեն Շվաբեր և Ջեֆֆ Սազերլենդ, նոյեմբեր 2020:© 2020 Ken Schwaber and Jeff Sutherland
This publication is offered for license under the Attribution Share-Alike license of Creative
Commons, accessible at https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode and also
described in summary form at https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/. By utilizing thisScrum Guide, you acknowledge and agree that you have read and agree to be bound by the termsof the Attribution Share-Alike license of Creative Commons.

1

Scrum սահմանում ........................................................................................................................................... 3
Scrum տեսություն ............................................................................................................................................ 4Թափանցիկություն (Transparency) .................................................................................................................... 4Վերահսկողություն (Inspection) .......................................................................................................................... 4Ադապտացիա (Adaptation).................................................................................................................................... 5

Scrum արժեքներ ............................................................................................................................................... 5
Scrum Team........................................................................................................................................................... 6
Developers ....................................................................................................................................................................... 7
Product Owner ............................................................................................................................................................... 7
Scrum Master.................................................................................................................................................................. 8

Scrum‐ի միջոցառումներ .............................................................................................................................. 9
Sprint‐ը ............................................................................................................................................................................. 9
Sprint Planning .............................................................................................................................................................10
Daily Scrum ....................................................................................................................................................................11
Sprint Review ................................................................................................................................................................12
Sprint Retrospective ...................................................................................................................................................13

Scrum Artifacts ................................................................................................................................................... 13
Product Backlog ...........................................................................................................................................................14Պարտավորություն. Product Goal ................................................................................................................................... 14

Sprint Backlog ...............................................................................................................................................................14Պարտավորություն. Sprint Goal....................................................................................................................................... 15

Increment .......................................................................................................................................................................15
Պարտավորություն. Definition of Done ......................................................................................................................... 16Եզրակացություն ........................................................................................................................................... 16Շնորհակալություններ .........................................................................................................................................16Մարդիկ ........................................................................................................................................................................................ 16
Scrum ուղեցույցի պատմությունը .................................................................................................................................. 17Շնորհակալություն թարգմանիչներին ....................................................................................................................... 17Փոփոխությունները 2017 Scrum ուղեցույցից մինչև 2020 Scrum ուղեցույց ...............................18

2

Scrum սահմանում
Scrum-ը պարզ ֆրեյմվորք է, որը օգնում է մարդկանց, թիմերին ևկազմակերպություններին ստեղծել արժեք՝ բարդ խնդիրների ադապտիվ լուծմամբ։
Կարճ ասած՝ Scrum-ը պահանջում է, որպեսզի Scrum Master-ը նպաստի այնմիջավայրի առաջացմանը, որտեղ՝
1. Product Owner-ը դասակարգում է համակցված առաջադրանքները ProductBacklog-ում:2. Sprint-ի ընթացքում Scrum Team-ը ընտրված աշխատանքը վերածում է
Increment-ի, որն ունի արժեք։
3. Scrum Team-ը և նրա շահագրգիռ կողմերն ուսումնասիրում ենարդյունքները և ճշգրտումներ են մտցնում հաջորդ Sprint-ի համար:4. Կրկնել:Scrum-ը պարզ է: Փորձեք այն այնպես, ինչպես կա և որոշեք՝ արդյոք վերջինիս
փիլիսոփայությունը, տեսությունը և կառուցվածքը օգնում են նպատակների
իրականացման և արժեք ստեղծելու գործընթացին: Scrum ֆրեյմվորքը հատուկ
կառուցված է ոչ ամբողջական և միայն սահմանում է Scrum-ի տեսության
իրականացման համար անհրաժեշտ մասերը: Scrum-ը հիմնված է այնօգտագործող մարդկանց հավաքական փորձի վրա: Մարդկանց մանրամասն
հրահանգներ տրամադրելու փոխարեն Scrum-ի կանոններն ուղղորդում են նրանց
հարաբերություններն ու փոխազդեցությունները:Ֆրեյմվորքում կարող են կիրառվել տարբեր գործընթացներ, տեխնիկաներ ևմեթոդներ: Scrum-ը կաղապար է գոյություն ունեցող պրակտիկաների համար կամընդգծում է վերջիններիս ավելորդությունը: Scrum-ը տեսանելի է դարձնում
ընթացիկ կառավարման, միջավայրի և աշխատանքային տեխնիկաների
հարաբերական արդյունավետությունը, որպեսզի հնարավոր լինի բարելավումներ
իրականացնել:3

Scrum տեսություն
Scrum-ը հիմնված է էմպիրիզմի և Lean մտածողության վրա: Էմպիրիզմը պնդում է,որ գիտելիքը գալիս է փորձից և որոշումներ կայացնելը հիմնվում էդիտարկումների վրա: Lean մտածողությունը նվազեցնում է կորուստները ևկենտրոնանում ամենակարևորի վրա:Scrum-ը կիրառում է իտերատիվ, ինկրեմենտալ մոտեցում`կանխատեսելիությունը բարելավելու և ռիսկերը կառավարելու համար: Scrum-ըներգրավում է մարդկանց, խմբերի, որոնք հավաքականորեն ունեն բոլոր
հմտություններն ու փորձը` աշխատանքն իրակացնելու համար, ինչպես նաևկարող են ձեռք բերել կամ կիսվել անհրաժեշտ հմտություններով:Sprint-ի շրջանակներում Scrum-ը վերահսկողության և ադապտացիայի համար
միավորում է չորս պարտադիր միջոցառում: Այս միջոցառումները հաջողությամբեն աշխատում, քանի որ իրագործում են Scrum-ի էմպիրիկ հիմնասյան դրույթները՝
թափանցիկություն, վերահսկողություն և հարմարեցում։

Թափանցիկություն (Transparency)Ի հայտ եկող գործընթացն ու աշխատանքը պետք է տեսանելի լինեն ինչպես
աշխատանքը կատարողին, այնպես էլ այն ստացողին: Scrum-ում կարևոր
որոշումները հիմնված են նրա երեք արտեֆակտների ընկալվող վիճակի վրա:Ցածր թափանցիկություն ունեցող արտեֆակտները կարող են հանգեցնել
որոշումների, որոնք նվազեցնում են արժեքը և մեծացնում ռիսկը:Թափանցիկությունը վերահսկելու հնարավորություն է տալիս: Առանց
թափանցիկության վերահսկողությունը ապակողմնորոշիչ է և անիմաստ:Վերահսկողություն (Inspection)Հնարավոր անցանկալի շեղումները կամ խնդիրները հայտնաբերելու համար
անհրաժեշտ է պարբերաբար և մանրակրկիտ ստուգել Scrum-ի արտեֆակտները ևհամաձայնեցված նպատակների ուղղությամբ գրանցված առաջընթացը:Վերահսկման հարցում օգնելու համար Scrum-ն ապահովում է կարգ՝ իր հինգմիջոցառումների տեսքով: Վերահսկումը հնարավորություն է տալիս
ադապտացվել: Առանց ադապտացիայի Վերահսկումը անիմաստ է: Scrum-իմիջոցառումները նախատեսված են փոփոխություններ մղելու համար:4Ադապտացիա (Adaptation)Եթե գործընթացի որևէ կետ շեղվում է թույլատրելի սահմաններից կամ եթեվերջնական արտադրանքն անընդունելի է, ապա կիրառվող գործընթացը կամարտադրվող նյութերը պետք է ճշգրտվեն: Ճշգրտումը պետք է հնարավորինս շուտկատարվի` հետագա շեղումները նվազագույնի հասցնելու համար:Ադապտացիան ավելի բարդանում է, եթե ներգրավված մարդիկ օժտված չենլիազորություններով կամ ինքնակառավարվող չեն: Ակնկալվում է, որ Scrum Teamը կադապտացվի այն պահին, երբ վերահսկման միջոցով նոր բան կիմանա:Scrum արժեքներ
Scrum-ի հաջող օգտագործումը կախված է այն բանից, թե մարդիկ որքանով ենկիսում դրա հինգ արժեքները՝
պարտավորություն, կենտրոնացում, պատրաստակամություն,հարգանք և համարձակություն
Scrum Team-ը պարտավորվում է հասնել իր նպատակներին և աջակցել միմյանց:Sprint-ում նրանց ուշադրության կենտրոնը նպատակներին հասնելու համար
հնարավոր առավելագույն առաջընթաց ունենալն է։ Scrum Team-ը և նրաշահագրգիռ անձինք (stakeholders) բաց են աշխատանքային քննարկումների ևմարտահրավերների համար: Scrum Team-ի անդամները հարգում են միմյանց
որպես ունակ, անկախ մարդիկ և որպես այդպիսին՝ հարգված են այն մարդկանց
կողմից, ում հետ նրանք աշխատում են: Scrum Team-ի անդամները
համարձակություն ունեն ճիշտ վարվել և աշխատել դժվար խնդիրների վրա:Այս արժեքներն ուղղորդում են Scrum Team-ին իր աշխատանքում,գործողություններում և վարքագծում: Ընդունված որոշումները, ձեռնարկված
քայլերը, ինչպես նաև Scrum-ի կիրառման եղանակը պետք է ամրապնդեն այսարժեքները, այլ ոչ թե թուլացնեն կամ խաթարեն դրանք: Scrum Team-իանդամները սովորում և ուսումնասիրում են արժեքները՝ աշխատելով Scrum-իմիջոցառումների և արտեֆակտների հետ: Երբ այդ արժեքները մարմնավորվում են
Scrum Team-ի և այն մարդկանց կողմից, որոնց հետ նրանք աշխատում են,թափանցիկության, վերահսկողության և ադապտացիայի միջոցով կյանքի ենկոչվում Scrum հենասյուները՝ կառուցելով վստահություն:5

Scrum Team
Scrum-ի հիմնարար միավորը մարդկանց փոքր խումբն է՝ Scrum Team-ը: Scrum
Team-ը բաղկացած է մեկ Scrum Master-ից, մեկ Product Owner-ից և Developerներից: Scrum Team-ի շրջանակներում չկան ենթախմբեր կամ հիերարխիաներ: Այնմասնագետների համախմբված միավոր է, որը միաժամանակ կենտրոնացած է մեկնպատակի՝ Product Goal-ի շուրջ:Scrum Team-երը բազմաֆունկցիոնալ (cross-functional) են, այսինքն՝ անդամներն
ունեն բոլոր հմտությունները, որոնք անհրաժեշտ են յուրաքանչյուր Sprint-ումարժեք ստեղծելու համար: Նրանք նաև ինքնակառավարվող են, այսինքն՝ իրենք ենորոշում, թե ով ինչ է անում, երբ և ինչպես:Scrum Team-ը բավականին փոքր է, որպեսզի մնա ճկուն և բավականաչափ մեծ՝Sprint-ում նշանակալի աշխատանք կատարելու համար՝ սովորաբար 10 կամավելի քիչ մարդ: Ընդհանուր առմամբ` մենք պարզել ենք, որ ավելի փոքր թիմերն
ավելի լավ են շփվում և ավելի արդյունավետ: Եթե Scrum Team-երը չափազանց մեծեն դառնում, նրանք պետք է դիտարկեն մի քանի համագործակցող Scrum Team-երիվերակազմավորվելու հարցը, որոնցից յուրաքանչյուրը կենտրոնացած է նույն
պրոդուկտի վրա: Հետևաբար, նրանք պետք է ունենան նույն Product Goal-ը,
Product Backlog-ը և Product Owner-ը:

Scrum Team-ը պատասխանատու է պրոդուկտի հետ կապված ամբողջ
գործունեության համար` շահագրգիռ անձանց հետ համագործակցության,վերահսկողության, սպասարկման, վավերացման, շահագործման,փորձարկումների, հետազոտությունների, ուսումնասիրության, մշակման (researchand development) և ցանկացած այլ բանի՝ ըստ պահանջի: Նրանք կազմված ևլիազորված են կազմակերպության կողմից` ղեկավարելու իրենց իսկաշխատանքը: Sprint-ում կայուն տեմպերով աշխատելը բարելավում է Scrum Teamի կենտրոնացումը և կայունությունը:Ամբողջ Scrum Team-ը հաշվետու է յուրաքանչյուր Sprint-ում արժեքավոր,օգտակար Increment ստեղծելու համար: Scrum-ը թիմում սահմանում է երեքհատուկ պատասխանատվության շրջանակ՝ Developers, Product Owner և Scrum
Master:6

Developers
Developer-ները Scrum Team-ի այն մարդիկ են, որոնք յուրաքանչյուր Sprint-ումպարտավորվում են ստեղծել օգտագործելի Increment-ի յուրաքանչյուր բաղադրիչ:Developer-ներին անհրաժեշտ կոնկրետ հմտությունները՝ կախված կատարվող
աշխատանքի ոլորտից, կարող են շատ տարբեր լինել։ Այնուամենայնիվ, Developerները միշտ պատասխանատու են հետևյալի համար.
● Sprint-ի համար պլանի ստեղծում՝ Sprint Backlog● Որակի սերմանում` հավատարիմ մնալով Definition of Done-ին● Ամեն օր իրենց պլանի ադապտացում Sprint Goal-ին● Փոխադարձ հաշվետվողականություն միմյանց առջև՝
որպես պրոֆեսիոնալներ

Product Owner
Product Owner-ը հաշվետու է Scrum Team-ի աշխատանքից բխող պրոդուկտի
արժեքն առավելագույնի հասցնելու համար: Առավելագույն արժեքին հասնելու
եղանակները կարող են շատ տարբեր լինել և կախված են կազմակերպությունից,Scrum Team-ից և մարդկանցից։
Product Owner-ը հաշվետու է նաև Product Backlog-ի արդյունավետ կառավարման
համար, այդ թվում՝ նաև.
Մշակում և ճշգրիտ հաղորդակցում է Sprint Goal-ը:Ստեղծում և հստակ հաղորդակցում է Product Backlog-ի տարրերը:Դասակարգում է Product Backlog-ի տարրերը:Ապահովում է Product Backlog-ի թափանցիկ, հասանելի և հասկանալի
լինելը։

Product Owner-ը կարող է կատարել վերը նշված աշխատանքը կամ կարող էպատասխանատվությունը փոխանցել ուրիշներին, չնայած դրան, մնում էհաշվետու:Որպեսզի Product Owner-ները հաջողության հասնեն, ամբողջ
կազմակերպությունը պետք է հարգի նրանց որոշումները: Այդ որոշումները
տեսանելի են Product Backlog-ի բովանդակության և դասակարգման մեջ, ինչպես
նաև Sprint Review-ում վերահսկելի Increment-ի միջոցով:Product Owner-ը մեկ անձ է, ոչ թե հանձնաժողով: Product Owner-ը կարող էներկայացնել բազմաթիվ շահագրգիռ կողմերի կարիքները Product Backlog-ում:7Նրանք, ովքեր ցանկանում են փոխել Product Backlog-ը, կարող են դա անել՝
փորձելով համոզել Product Owner-ին:

Scrum MasterScrum Master-ը պատասխանատու է Scrum-ի ներդրման համար, ինչպես
սահմանված է Scrum-ի ուղեցույցում: Նրանք դա անում են՝ օգնելով բոլորին
հասկանալ Scrum-ի տեսությունը և պրակտիկան, ինչպես Scrum Team-ում, այնպեսէլ կազմակերպությունում:Scrum Master-ը պատասխանատու է Scrum Team-ի արդյունավետության համար:Նա դա անում է՝ հնարավորություն ընձեռելով Scrum Team-ին բարելավել
պրակտիկանները Scrum-ի շրջանակներում:Scrum Master-ները իրական առաջնորդներ են, ովքեր ծառայում են Scrum Team-ինև կազմակերպությանը:Scrum Master-ը ծառայում է Scrum Team-ին մի քանի եղանակով, այդ թվում՝
Թիմի անդամներին ուսուցանում է ինքնակառավարման ևբազմաֆունկցիոնալության (cross-functionality) հարցում:● Օգնում է Scrum Team-ին կենտրոնանալ Definition of Done-ինհամապատասխանող արժեքավոր Increment-ներ ստեղծելու վրա:● Oգնում է հեռացնել խոչընդոտները, որոնք խանգարում են Scrum Team-իառաջընթացին:● Համոզվում է, որ Scrum-ի բոլոր միջոցառումները տեղի են ունենում ևդրական են, արդյունավետ և ժամանակով սահմանափակված են:

Scrum Master-ը ծառայում է Product Owner-ին մի շարք եղանակներով, այդ թվում՝
օգնելով.
● Գտնել Product Goal-ի սահմանման և Product Backlog-ի կառավարման
արդյունավետ մեթոդներ
● Scrum Team-ին հասկանալ Product Backlog-ի տարրերի հստակ և հակիրճ
լինելու անհրաժեշտությունը,● Հիմնել պրոդուկտի էմպիրիկ պլանավորում բարդ միջավայրում
● շահագրգիռ կողմերի հետ համագործակցությանը` ըստ պահանջի կամ ըստանհրաժեշտության:8

Scrum Master-ը մի քանի եղանակով ծառայում է կազմակերպությանը՝ ներառյալ.
● Ուղղորդում, վերապատրաստում և մարզում է կազմակերպությունը Scrumի կիրառման մեջ:● Կազմակերպությունում Scrum-ի ներդրման պլանավորում ևխորհրդատվություն
● Օգնում է աշխատակիցներին և շահառուներին հասկանալ և կիրառել
էմպիրիկ մոտեցումը բարդ աշխատանքի նկատմամբ:● Վերացնում է պատնեշները շահառուների և Scrum Team-երի միջև:Scrum‐ի միջոցառումներ
Sprint-ը կոնտեյներ է մյուս բոլոր միջոցառումների համար: Scrum-ի յուրաքանչյուր
միջոցառում հանդիսանում է ֆորմալ հնարավորություն Scrum-ի արտեֆակտները
վերահսկելու և ադապտացնելու համար։ Այս միջոցառումները հատուկ
նախագծված են պահանջվող թափանցիկությունը ապահովելու համար:Ցանկացած միջոցառում սահմանված կարգով չիրականացնելը հանգեցնում էվերահսկման և ադապտացման հնարավորության կորստի: Միջոցառումները
Scrum-ում օգտագործվում են օրինաչափություն ստեղծելու և Scrum-ումչսահմանված հանդիպումների կարիքը նվազագույնի հասցնելու համար:Լավագույն դեպքում բոլոր միջոցառումներն անցկացվում են միևնույն ժամանակ ևմիևնույն վայրում՝ բարդությունը նվազեցնելու համար:Sprint‐ը
Sprint -ները Scrum-ի սրտի բաբախյունն են, որտեղ գաղափարները վերածվում ենարժեքի։
Դրանք կայունություն ստեղծելու համար նախատեսված մեկ ամիս կամ ավելի
կարճ տևողությամբ միջոցառումներ են: Նոր Sprint-ը սկսվում է նախորդ Sprint-իավարտից անմիջապես հետո:Product Goal-ին հասնելու համար անհրաժեշտ բոլոր աշխատանքները, Sprint
Planning, Daily Scrum, Sprint Review և Sprint Retrospective միջոցառումները
ներառյալ, տեղի են ունենում Sprint-ի շրջանակներում:Sprint-ի ընթացքում՝
● Բացառվում են փոփոխությունները, որոնք կարող են վտանգել Sprint Goal-ը։

9● Որակը չի նվազում:● Product Backlog-ը ճշգրտվում է ըստ անհրաժեշտության:● Շրջանակը կարող է պարզեցվել և վերաբանակցվել Product Owner-ի հետ,երբ նոր տեղեկություններ ի հայտ գան:Sprint-ները, ամսվա կտրվածքով անցկացվելով նվազագույնը մեկ անգամ,ապահովում են կանխատեսելիություն՝ երաշխավորելով վերահսկողություն ևադապտացիա Product Goal-ի առաջընթացի համար։
Երբ Sprint-ի տևողությունը չափազանց երկար է, Sprint Goal-ը կարող է կորցնել
արդիականությունը, կարող են բարդություններ ի հայտ գալ, և կարող է աճելռիսկը: Ավելի կարճ տևողությամբ Sprint-ները թույլ են տալիս գեներացնել ավելիշատ ուսուցման ցիկլեր և սահմանափակել ծախսերի ու ջանքերի ռիսկն ավելի
կարճ ժամկետներում: Յուրաքանչյուր Sprint կարող է համարվել կարճ նախագիծ։
Գոյություն ունեն առաջընթացը կանխատեսելու տարբեր պրակտիկաներ,ինչպիսիք են burn-down, burn-up, կամ cumulative flow-ները։ Թեև դրանց
օգտակարությունն ապացուցված է, սակայն դրանք չեն փոխարինում էմպիրիզմի
կարևորությանը: Թե ինչ կլինի բարդ միջավայրերում, հայտնի չէ: Հեռանկարային
որոշումներ կայացնելու համար կարող է օգտագործվել միայն այն, ինչ արդեն
տեղի է ունեցել:Sprint-ը կարող է չեղարկվել, եթե Sprint Goal-ը կորցնի իր արդիականությունը:Sprint-ը չեղարկելու իրավունք ունի միայն Product Owner-ը:

Sprint Planning
Sprint-ը մեկնարկում է Sprint Planning-ով՝ ներկայացնելով Sprint-ի համար
կատարվելիք աշխատանքը: Պլանավորման արդյունքում ստացված պլանը
ստեղծվում է Scrum-ի ամբողջ թիմի համատեղ աշխատանքի արդյունքում:Product Owner-ը ապահովում է, որ մասնակիցները պատրաստ լինեն քննարկել
Product Backlog-ի առավել կարևոր տարրերը, և թե ինչպես են դրանք
համապատասխանում Product Goal-ին։ Scrum Team-ը խորհրդատվության
նպատակով Sprint Planning-ին մասնակցելու կարող է նաև հրավիրել այլմարդկանց:Sprint Planning-ի ընթացքում թիմն անդրադառնում է հետևյալ թեմաներին.

Թեմա առաջին՝ ինչու՞ է այս Sprint-ն արժեքավոր:10

Product Owner-ն առաջարկում է, թե ինչպես է հնարավոր բարձրացնել պրոդուկտի
արժեքը և օգտակարությունը ընթացիկ Sprint-ում: Հետո ամբողջ Scrum Team-ըհամատեղ աշխատում է Sprint Goal սահմանելու շուրջ, որը ցույց է տալիս է, թեինչու է Sprint-ը արժեքավոր շահագրգիռ կողմերի համար: Sprint Goal-ը պետք էվերջնականապես ձևավորվի մինչև Sprint-ի պլանավորման ավարտը:Երկրորդ թեմա՝ ի՞նչ կարելի է անել այս Sprint-ում:Product Owner-ի հետ քննարկման միջոցով Developer-ները Product Backlog-իցընտրում են տարրեր՝ ընթացիկ Sprint-ում ներառելու համար: Scrum Team-ը կարողէ ձևափոխել այս տարրերը տվյալ գործընթացի ընթացքում, ինչը մեծացնում էդրանց հասկացվածությունն ու վստահությունը:Sprint-ում ներառվող տարրերի ընտրությունը կարող է դժվար լինել:Այնուամենայնիվ, որքան շատ Developer-ները իմանան իրենց նախորդ
կատարողականի, առաջիկա արտադրողականության և Definition of Done-իմասին, այնքան ավելի վստահ կլինեն Sprint-ի՝ իրենց կանխատեսումներում:Երրորդ թեմա՝ ինչպե՞ս է կատարվելու ընտրված աշխատանքը:Product Backlog-ի՝ ընտրված յուրաքանչյուր տարրի համար Developer-ներըպլանավորում են աշխատանքը, որն անհրաժեշտ է Increment ստեղծելու համար,ինչն էլ պետք է համապատասխանի Definition of Done-ին: Դա հաճախ արվում է
Product Backlog-ի տարրերը մեկ օրվա կամ ավելի փոքր աշխատանքային
ժամանակ պահանջող տարրերի վերածելով:Թե ինչպես է դա արվում, որոշում են Developer-ները: Ոչ ոք նրանց չի ասում՝
ինչպես Product Backlog-ի տարրերը վերածեն արժեքավոր Increment-ի:Sprint Goal-ը, Sprint-ի համար ընտրված Product Backlog-ի տարրերը, դրանց
իրականացման պլանը միասին կոչվում են Sprint Backlog:Մեկ ամիս տևողությամբ Sprint-ի դեպքում Sprint Planning-ի համար նախատեսված
առավելագույն տևողությունն ութ ժամ է: Ավելի կարճ Sprint-ի համար Sprint
Planning-ը սովորաբար ավելի կարճ է տևոմ:Daily Scrum
Daily Scrum-ի նպատակն է վերահսկել Sprint Goal-ին հասնելու գործում ունեցած
առաջընթացը և ըստ անհրաժեշտության ադապտացնել Sprint Backlog-ը առաջիկա
պլանավորված աշխատանքին:11

Daily Scrum-ը 15 րոպե տևողությամբ միջոցառում է Scrum Team-ի Developer-ներիհամար: Բարդությունը նվազեցնելու համար այն անց է կացվում միևնույն ժամին ևմիևնույն վայրում՝ Sprint-ի յուրաքանչյուր աշխատանքային օր: Եթե Product
Owner-ը կամ Scrum Master-ն ակտիվորեն աշխատում են Sprint Backlog-ի տարրերի
վրա, նրանք մասնակցում են որպես Developer-ներ:Developer-ները կարող են ընտրել ցանկացած կառուցվածք և տեխնիկա, քանի դեռիրենց Daily Scrum-ը կենտրոնանում է Sprint Goal-ին հասնելու առաջընթացի վրաև ստեղծում է գործողությունների պլան հաջորդ աշխատանքային օրվա համար:Սա ստեղծում է կենտրոնացում և բարելավում է ինքնակառավարումը:Daily Scrum-ը բարելավում է հաղորդակցությունը, բացահայտում խոչընդոտները,նպաստում է որոշումների արագ կայացմանը և, հետևաբար, նվազեցնում է այլհանդիպումների անհրաժեշտությունը:Daily Scrum-ը միակ դեպքը չէ, երբ Developer-ներին թույլատրվում է հարմարեցնել
իրենց պլանը: Նրանք օրվա ընթացքում հաճախ հանդիպում են՝ Sprint-ի մնացած
աշխատանքները ավելի մանրամասն քննարկելու, ադապտացնելու կամ նորից
պլանավորելու համար:Sprint Review
Sprint Review-ի նպատակն է վերահսկել Sprint-ի արդյունքը և որոշել հետագա
ադապտացումը: Scrum Team-ը ներկայացնում է կատարած աշխատանքի
արդյունքները հիմնական շահագրգիռ կողմերին և քննարկվում է Product Goal-իառաջընթացը:Միջոցառման ընթացքում Scrum Team-ը և շահագրգիռ կողմերը վերանայում ենայն, ինչ կատարվել է Sprint-ի ընթացքում և այն, ինչ փոխվել է իրենց
աշխատանքային տիրույթում: Այս տեղեկատվության հիման վրա ներկաները
քննարկում են հետագա անելիքները: Product Backlog-ը կարող է նաև ճշգրտվել`նոր հնարավոր իրողություններին համապատասխանելու համար: Sprint Review-նաշխատանքային գործընթաց է, և Scrum Team-ը պետք է խուսափի այն որպես
միայն որևէ արդյունքի ներկայացում դիտարկելուց:Sprint Review-ն Sprint-ի նախավերջին միջոցառումն է, և դրա համար
նախատեսվում է առավելագույնը չորս ժամ՝ մեկ ամիս տևողությամբ Sprint-իդեպքում: Ավելի կարճ Sprint-ի համար միջոցառումը սովորաբար ավելի կարճ էտևում:

12

Sprint Retrospective
Sprint Retrospective-ի նպատակն է պլանավորել որակի և արդյունավետության
բարձրացման ուղիներ։
Scrum Team-ը քննարկում է, թե ինչպես է անցել վերջին Sprint-ը՝ անհատների,փոխազդեցությունների, գործընթացների, գործիքների և Definition of Done-իտեսանկյունից: Դիտարկված տարրերը հաճախ տարբերվում են՝ աշխատանքային
տիրույթից կախված: Ենթադրությունները, որոնք նրանց շեղել են, վերհանվում են,ուսումնասիրվում է նաև վերջիններիս ծագումը: Scrum Team-ը քննարկում է, թեինչն է լավ անցել Sprint-ի ընթացքում, ինչ խնդիրների են բախվել, և ինչպես են այդխնդիրները լուծվել (կամ չեն լուծվել):Scrum Team-ը բացահայտում է առավել օգտակար փոփոխությունները՝ իրարդյունավետությունը բարձրացնելու համար: Ավելի մեծ ազդեցություն ունեցող
բարելավումները կատարվում են հնարավորինս շուտ: Դրանք կարող են նույնիսկ
ավելացվել Sprint Backlog-ին՝ հաջորդ Sprint-ի համար:Sprint Retrospective-ը եզրափակում է Sprint-ը։ Դրա համար նախատեսվում էառավելագույնը երեք ժամ՝ մեկ ամիս տևողությամբ Sprint-ի դեպքում: Ավելի կարճտևողությամբ Sprint-ների համար միջոցառումը սովորաբար ավելի կարճ է տևում:Scrum Artifacts
Scrum-ի արտեֆակտները ներկայացնում են աշխատանքը կամ արժեքը: Դրանք
նախատեսված են հիմնական տեղեկատվության թափանցիկությունը
առավելագույնի հասցնելու համար: Այսպիսով՝ բոլոր նրանք, ովքեր
վերահսկողություն են իրականացնում ադապտացիայի համար, ունեն նույն հիմքը:Յուրաքանչյուր արտեֆակտ պարունակում է պարտավորություն, որըերաշխավորում է թափանցիկությունը և կենտրոնացումը, որով էլ չափվում էառաջընթացը։
● Product Backlog-ի համար դա Product Goal-ն է:● Sprint Backlog-ի համար դա Sprint Goal-ն է:● Increment-ի համար դա Definition of Done-ն է:Այս պարտավորությունները գոյություն ունեն Scrum Team-ի և նրանց
շահառուների մոտ էմպիրիզմը և Scrum-ի արժեքները ամրապնդելու համար:13

Product Backlog
Product Backlog-ը պրոդուկտի բարելավման համար անհրաժեշտ տարրերի
դասակարգված և անընդհատ թարմացվող ցանկն է: Սա Scrum Team-ի կողմից
հանձն առած աշխատանքի միակ աղբյուրն է:
Product Backlog-ի այն տարրերը, որոնք կարող են իրականացվել Scrum Team-իկողմից մեկ Sprint-ի ընթացքում, համարվում են պատրաստ ներառվելու Sprint
Planning-ի ժամանակ։ Թափանցիկության այս աստիճանը սովորաբար ձեռք էբերվում գործողությունների կատարելագործումից հետո: Product Backlog-իկատարելագործումը (refinement) իր տարրերի սահմանումն ու բաժանումն էավելի հստակ ու ավելի փոքր մասերի: Սա դետալներ՝ նկարագրություն,հերթականություն և չափ ավելացնելու շարունակական գործընթաց է: Հաճախ
հատկանիշները տարբերվում են՝ կախված աշխատանքային տիրույթից:Գնահատման համար պատասխանատու են Developer-ները, ովքեր պետք էկատարեն աշխատանքը: Product Owner-ը կարող է ազդեցություն ունենալ
Developer-ների վրա` օգնելով նրանց հասկանալ և քննարկել փոխզիջումների
տարբերակներ։
Պարտավորություն. Product Goal
Product Goal-ը նկարագրում է պրոդուկտի ապագա վիճակը, որը պլանավորման
ընթացքում Scrum Team-ի համար կարող է ծառայել որպես վերջնական նպատակ:Product Goal-ը արտացոլված է Product Backlog-ում: Product Backlog-ի մնացած
մասը նախատեսված է սահմանելու՝ թե «ինչը» կնպաստի Product Goal-ինհասնելուն:Պրոդուկտը ստեղծված արժեքը մատուցելու միջոց է: Այն ունի հստակ
սահման, հայտնի շահառուներ, լավ սահմանված օգտագործողներ կամհաճախորդներ: Պրոդուկտը կարող է լինել ծառայություն, ֆիզիկական
պրոդուկտ կամ ավելի վերացական որևէ բան:Product Goal-ը Scrum Team-ի երկարաժամկետ նպատակն է: Մինչև նորին անցնելը,նրանք պետք է իրականացնեն (կամ չեղարկեն) նախորդ նպատակը։

Sprint Backlog
Sprint Backlog-ը կազմված է Sprint Goal-ից (ինչու), Sprint-ի համար ընտրված
Product Backlog-ի տարրերից (ինչ) և increment-ն մատուցելու պլանից (ինչպես):14

Sprint Backlog-ը Developer-ների կողմից մշակված պլան է և նախատեսված է նրանց
համար: Այն տեսանելի և իրական պատկերն է աշխատանքի, որը Developer-ներըպլանավորում են իրականացնել Sprint-ի ընթացքում՝ Sprint Goal-ին հասնելու
համար: Հետևաբար, Sprint Backlog-ը թարմացվում է ամբողջ Sprint-ի ընթացքում՝նոր տեղեկության ի հայտ գալուն պես: Այն պետք է ունենա բավարար
մանրամասներ, որ կարողանան վերահսկել իրենց առաջընթացը Daily Scrum-իընթացքում:Պարտավորություն. Sprint Goal
Sprint Goal-ը Sprint-ի միակ նպատակն է: Թեև Sprint Goal-ը Developer-ներիպարտավորությունն է, այն ապահովում է ճկունություն Sprint Goal-ին հասնելու
համար կատարվող աշխատանքում։ Sprint Goal-ը նաև ստեղծում էհամախմբվածություն և կենտրոնացում՝ խրախուսելով Scrum Team-ին աշխատել
միասնական, առանձին նախաձեռնությունների վրա աշխատելու փոխարեն:Sprint Goal-ը ստեղծվում է Sprint Planning միջոցառման ընթացքում, այնուհետև
ավելացվում է Sprint Backlog-ին: Sprint-ում աշխատելու ընթացքում Developer-ներըմտապահում են Sprint Goal-ը։ Եթե պարզվում է, որ աշխատանքն այլ է, քանակնկալում էին, նրանք համագործակցում են Product Owner-ի հետ՝ Sprint-իշրջանակներում բանակցելով Sprint Backlog-ի ծավալի փոփոխության շուրջ
առանց Sprint Goal-ի վրա ազդելու:Increment
Increment-ը հստակ առաջխաղացում է դեպի Product Goal-ը: Յուրաքանչյուր
Increment հավելում է բոլոր նախորդ Increment-ներին և մանրակրկիտ
վավերացված է` ապահովելով, որ բոլոր Increment-ները միասին աշխատեն:Արժեք ապահովելու համար Increment-ը պետք է օգտագործելի լինի:Sprint-ի շրջանակներում կարող են ստեղծվել բազմաթիվ Increment-ներ:Increment-ների գումարը ներկայացվում է Sprint Review-ի ժամանակ՝ դրանով իսկաջակցելով էմպիրիզմին: Այնուամենայնիվ, Increment-ը կարող է մատուցվել
շահառուներին մինչև Sprint-ի ավարտը: Sprint Review-ն չպետք է համարվի
արժեքը մատուցելու միակ պահը:Աշխատանքը չի կարող համարվել Increment-ի մաս, եթե այն չիհամապատասխանում Definition of Done-ին:

15Պարտավորություն. Definition of Done
Definition of Done-ը Increment-ի վիճակի ֆորմալ նկարագրությունն է, երբ այնհամապատասխանում է պրոդուկտի համար պահանջվող որակի չափանիշներին:Այն պահին, երբ Product Backlog-ի տարրը համապատասխանում է Definition ofDone-ին, վերածվում է Increment-ի:Definition of Done-ը ստեղծում է թափանցիկություն` բոլորին տրամադրելով մեկմիասնական պատկերացում այն մասին, թե ինչ աշխատանքներ են կատարվել
Increment-ի շրջանակներում: Եթե Product Backlog-ի տարրը չիհամապատասխանում Definition of Done-ին, այն չի կարող թողարկվել կամնույնիսկ ներկայացվել Sprint Review-ի ժամանակ: Փոխարենը, այն վերադառնում է
Product Backlog՝ հետագա դիտարկման համար:Եթե Increment-ի համար նախատեսված Definition of Done-ը կազմակերպության
չափանիշների մի մասն է, ապա բոլոր Scrum Team-երը պետք է հետևեն դրանորպես նվազագույն պահանջ: Եթե այն կազմակերպության չափանիշներից չէ,
ապա Scrum Team-ը պետք է ստեղծի պրոդուկտի համար համապատասխան
Definition of Done:
Developer-ներից պահանջվում է հետևել Definition of Done-ին: Եթե պրոդուկտիվրա միասին աշխատում են բազմաթիվ Scrum Team-եր, նրանք պետք է համատեղ
սահմանեն և հետևեն նույն Definition of Done-ին:Եզրակացություն
Scrum-ն անվճար է և ներկայացված է այս ուղեցույցում: Scrum ֆրեյմվորքը, ինչպես
նկարագրված է այստեղ, անփոփոխ է: Թեև Scrum-ի մասնակի կիրառումը
թույլատրելի է, սակայն արդյունքը Scrum չի համարվի: Scrum-ը գոյություն ունիմիայն իր ամբողջականության մեջ և գործում է որպես այլ տեխնիկաների,մեթոդաբանությունների և պրակտիկաների կոնտեյներ:Շնորհակալություններ
Մարդիկ
Scrum-ի զարգացման մեջ իրենց ներդրումն ունեցած հազարավոր մարդկանցից,մենք հարկ ենք համարում առանձնացնել նրանց, ովքեր մեծ դեր են ունեցել
մեկնարկի ժամանակ. Ջեֆ Սազերլենդն աշխատել է Ջեֆ ՄակՔեննայի և Ջոն16Սկումնոտալեսի հետ, իսկ Քեն Շվաբերը՝ Մայք Սմիթի և Քրիս Մարտինի հետ, ևնրանք բոլորն աշխատել են միասին: Շատ ուրիշներ իրենց ներդրումն ունեցան
հաջորդ տարիներին և առանց նրանց օգնության Scrum-ը չէր լինի այնքան զտված,որքան այսօր է:

Scrum ուղեցույցի պատմությունըՔեն Շվաբերն ու Ջեֆ Սազերլենդն առաջին անգամ Scrum-ը ներկայացրեցինOOPSLA համաժողովում 1995 թվականին: Այն Քենի և Ջեֆի նախորդ մի քանիտարիների ընթացքում ձեռք բերած գիտելիքների փաստթղթավորումն է և վերջինս
հանդիսանում է Scrum-ի առաջին պաշտոնական սահմանումը:Scrum Guide-ը փաստաթղթավորում է Scrum-ը, որը մշակվել, զարգացել ևպահպանվել է ավելի քան 30 տարի Ջեֆ Սազերլենդի և Քեն Շվաբերի կողմից: Այլաղբյուրներ տալիս են օրինակներ, գործընթացներ և պատկերացումներ, որոնք
լրացնում են Scrum ֆրեյմվորքը: Դրանք կարող են բարձրացնել
արտադրողականությունը, արժեքը, ստեղծագործականությունը ևգոհունակությունն արդյունքներից:Scrum-ի ամբողջական պատմությունը այլ տեղում է նկարագրված։ Որպես
հարգանքի տուրք հիշատակում ենք այն առաջինը փորձարկած և ապացուցած
կառույցներին՝ Individual Inc., Newspage, Fidelity Investments, and IDX (ներկայիս՝ GE
Medical)։

Շնորհակալություն թարգմանիչներինԱյս ուղեցույցը թարգմանվել է անգլերեն բնագիր տարբերակից ստորև նշված
մարդկանց կողմից՝
 Arshak Muradyan
https://www.linkedin.com/in/arshak-muradyan-phd-10b06b62/
muradyanarshak@gmail.com
 Sebastia Isaghulyan
https://www.linkedin.com/in/sebastia-isaghulyan-0467811aa/
sebastia.isaghulyan@gmail.com
 Rita Keshishianhttps://www.linkedin.com/in/rita-keshishian/rita.keshishian2@gmail.com
 Lilit Tsaturyan
https://www.linkedin.com/in/lilit-tsaturyan-8b851214b/
lilit.tsaturyan96@gmail.com


Argine Avagyan
17https://www.linkedin.com/in/argine-avagyan-67a960218/
argine.avagyan.123@gmail.com
 Vahe Abrahamyan
https://w w w .linkedin.com /in/vahe-abraham yan

abrahamyanvahe43@gmail.com
 Nara Ghazaryan
https://www.linkedin.com/in/naraghazaryan/
naraghazaryan6@gmail.com
 Ani Grigoryan
https://www.linkedin.com/in/ani-grigoryan-a93559230/
anigrig.v@gmail.com
 Karine Harutyunyan
https://www.linkedin.com/in/karine-harutyunian-8034a2184/
artic.karine.95@gmail.com
 Diana Evinyan
https://www.linkedin.com/in/diana-evinian-7b41b8272
dian.evinyan@gmail.com
 Armine Oleyan
https://www.linkedin.com/in/armine-oleyan-2a9744180
armineoleyan@gmail.com
 Hrayr Movsisyan
http://linkedin.com/in/movsisian/hrayrmovsisyan@gmail.com
 Mariam Hovhannisyan
https://www.linkedin.com/in/mariam-hovhannisyan-9640b1193

Փոփոխությունները 2017 Scrum ուղեցույցից մինչև 2020 Scrumուղեցույց
Ավելի քիչ ուղղորդում
Տարիների ընթացքում Scrum ուղեցույցը սկսեց մի փոքր ավելի ուղղորդված լինել:2020-ի տարբերակը նպատակ ուներ Scrum-ը վերադարձնել նվազագույնին
բավարարող ֆրեյմվորքի՝ հեռացնելով կամ թուլացնելով ուղղորդումները:Օրինակ՝ ջնջեց Daily Scrum-ի հարցերը, մեղմացրեց Product Backlog-ի տարրերի
վերաբերյալ հատկանիշները, մեղմացրեց Sprint Backlog-ի retro-ի տարրերի
ձևակերպումները, կրճատեց Sprint-ի չեղարկման մասը և այլն:Մեկ թիմ՝ կենտրոնացած մեկ պրոդուկտի վրա18Նպատակը թիմի մեջ առանձին թիմ ունենալու գաղափարը բացառելն էր, որըհանգեցրել էր «Proxy (վստահված անձ)» կամ «մենք և նրանք» վարքագծին PO-ի և
Dev Team-ի միջև: Այս պահին ունենք նույն նպատակի վրա կենտրոնացած մեկ
Scrum Team՝ երեք տարբեր պատասխանատու կողմերով՝ PO, SM և Developer-ներ:Product Goal-ի ներածություն
2020-ի Scrum ուղեցույցը ներկայացնում է Product Goal հասկացությունը՝ ավելի մեծարժեք ներկայացնող նպատակի վրա Scrum Team-ի կենտրոնացումն ապահովելու
համար: Յուրաքանչյուր Sprint պետք է պրոդուկտն ավելի մոտեցնի ընդհանուր
Product Goal-ին։Տուն Sprint Goal-ի, Definition of Done-ի, և Product Goal-ի համար
Նախորդ Scrum ուղեցույցը ներկայացնում էր Sprint Goal-ը և Definition of Done-ըիրականում նրանց ինքնություն չտալով: Դրանք այդքան էլ արտեֆակտներ չէին,բայց ինչ-որ տեղ կապված էին արտեֆակտների հետ: Product Goal-ի ավելանալուց
հետո 2020-ի տարբերակը հստակություն մտցրեց դրա շուրջ: Երեքարտեֆակտներից յուրաքանչյուրը ներկայում պարունակում է«պարտավորություններ»: Product Backlog-ի համար դա Product Goal-ն է, Sprint
Backlog-ը ունի Sprint Goal, և Increment-ն ունի Definition of Done (ներկայիս առանց
չակերտների): Նրանք գոյություն ունեն, որպեսզի թափանցիկություն ևկենտրոնացում բերեն յուրաքանչյուր արտեֆակտի առաջընթացի նկատմամբ:Ինքնակառավարումը ինքնակազմակերպումից առավել
Նախորդ Scrum ուղեցույցը անդրադառնում էր Development թիմերին որպես
ինքնակազմակերպվող միավորներ, ովքեր որոշում են՝ ով և ինչպես է գործը
անելու: Ավելի կենտրոնանալով Scrum Team-ի վրա՝ 2020-ի տարբերակը շեշտը
դնում է ինքնակառավարվող Scrum Team-ի վրա՝ ընտրելով՝ ով, ինչպես և ինչի վրաաշխատի:Երեք Sprint Planning-ի թեմաներ
Sprint Planning-ի «ինչ» և «ինչպես» թեմաներից բացի՝ 2020-ի Scrum ուղեցույցը
շեշտը դնում է երրորդ թեմայի վրա՝ «ինչու»՝ անդրադառնալով Sprint Goal-ին:Ընդհանուր լեզվի պարզեցում ավելի լայն լսարանի համար
2020-ի Scrum ուղեցույցը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ավելորդ և բարդարտահայտությունների վերացման վրա, ինչպես նաև ՏՏ աշխատանքի
վերաբերյալ ցանկացած հղման վերացմանը (օրինակ՝ թեստավորում, համակարգ,դիզայն, պահանջ և այլն): Scrum ուղեցույցն այժմ 13 էջից քիչ է:
19