კენ შვაბერი და ჯეფ საზერლენდისქრამის გზამკვლევი
სქრამის გზამკვლევი: თამაშის წესებინოემბერი 2020სქრამის გზამკვლევის მიზანისქრამი შევქმენით 1990 წლების დასაწყისში. სქრამის გზამკვლევის პირველი ვერსია დავწერეთ 2010წელს იმისათვის, რომ ადამიანებს მსოფლიოს მასშტაბით დავხმარებოდით გაეგოთ რა არის სქრამი.
მას შემდეგ გზამკვლევში შევიტანეთ მცირე, ფუნქციონალური განახლებები. ერთად, ჩვენ ვდგავართმის უკან.
სქრამის გზამკვლევი შეიცავს სქრამის განმარტებას. სქრამის ჩარჩოს თითოეულ ელემენტს აქვსმიზანი, რომელიც არსებითია სქრამის გამოყენებით მიღებული სარგებლის და შედეგებისათვის.
სქრამის ძირითადი დიზაინისა და იდეების ცვლილება, ელემენტების და წესების უგულებელყოფა,მხოლოდ ფასადურად ფარავს პრობლემებს, ამცირებს სქრამის გამოყენებით მიღებულ სარგებელსდა პოტენციურად უსარგებლოს ხდის მას.
ჩვენ ვადევნებთ თვალს სქრამის გამოყენების ზრდას ასევე მზარდ კომპლექსურ სამყაროში. ჩვენმოხარული ვართ როცა ვხედავთ, რომ სქრამს გარდა პროგრამული უზრუნველყოფის პროდუქტების
განვითარებისა, რისთვისაც სქრამის თავიდანვე შეიქმნა, იყენებენ ბევრ სხვადასხვა სფეროში. სქრამსიყენებენ მკვლევრები, ანალიტიკოსები და მეცნიერები. სწორედ ამიტომ ვიყენებთ ტერმინს“დეველოპერები” რათა არ შევზღუდოთ მისი შინაარსის ქვეშ გაერთიანებული სპეციალისტები,პირიქით, ვცდილობთ რაც შეიძლება მეტი სფერო მოვიცვათ ამ ტერმინით.
სქრამის გამოყენების პარალელურად, ის მიგნებები და შაბლონები, რომელიც ამ დოკუმენტშია
აღწერილი და სქრამის ჩარჩოს ერგება, შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას ცალკეც. გამომდინარესხვა და სხვა კონტექსტიდან ამ დოკუმენტში ვერ მოვიცავთ მათი ცალკე გამოყენების შემთხვევებს დამათი გამოყენების ტაქტიკები აღწერილია სხვა დოკუმენტებში.
კენ შვაბერი და ჯეფ საზერლენდი ივლისი 2020

© 2020 Ken Schwaber and Jeff Sutherland
This publication is offered for license under the Attribution Share-Alike license of Creative Commons,accessible at http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode and also described in summary
form at http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/. By utilizing this Scrum Guide, you acknowledge
and agree that you have read and agree to be bound by the terms of the Attribution Share-Alike licenseof Creative Commons.

1სქრამის გზამკვლევის მიზანი..................................................................................................................... 1სქრამის განმარტება....................................................................................................................................3სქრამის თეორია.......................................................................................................................................... 3გამჭვირვალობა.................................................................................................................................... 4ინსპექტირება........................................................................................................................................ 4ადაპტაცია............................................................................................................................................. 4სქრამის ღირებულებები..............................................................................................................................4სქრამ გუნდი.................................................................................................................................................5დეველოპერები......................................................................................................................................6Product Owner....................................................................................................................................... 6Scrum Master......................................................................................................................................... 7სქრამის ღონისძიებები................................................................................................................................ 8სპრინტი................................................................................................................................................. 8სპრინტის დაგეგმვა...............................................................................................................................9ყოველდღიური სქრამი........................................................................................................................10სპრინტის რევიუ.................................................................................................................................. 10სპრინტის რეტროსპექტივა................................................................................................................ 11სქრამის არტეფაქტები.............................................................................................................................. 11პროდუქტის ბექლოგი.........................................................................................................................12ვალდებულება: პროდუქტის მიზანი............................................................................................12სპრინტის ბექლოგი............................................................................................................................. 12ვალდებულება: სპრინტის მიზანი................................................................................................ 13ინკრემენტი.......................................................................................................................................... 13ვალდებულება: Done განმარტება............................................................................................... 13დაბოლოება................................................................................................................................................14შენიშვნები............................................................................................................................................14ხალხი.............................................................................................................................................14სქრამის გზამკვლევის ისტორია.................................................................................................. 142

სქრამის განმარტებასქრამი არის მარტივი ჩარჩო, რომელიც ეხმარება ადამიანებს, გუნდებსა და ორგანიზაციებს შექმნანსარგებელი, კომპლექსური პრობლემებისათვის ადაპტირებადი გადაწყვეტების პოვნის გზით.
სქრამი მოითხოვს, რომ Scrum Master-მა შექმნას გარემო, სადაც:1. Product Owner კომპლექსური პრობლემის მოსაგვარებლად შესასრულებელ საქმესახარისხებს პროდუქტის ბექლოგში.
2. სქრამ გუნდი შერჩეულ საქმეს გარდაქმნის ღირებულ ინკრემენტად სპრინტის განმავლობაში.
3. სქრამ გუნდი და მისი სტეიქჰოლდერები ამოწმებენ შედეგს და ადაპტირდებიან მომავალი
სპრინტისთვის.
4. შემდგომ კი ყველაფერი მეორდება.
სქრამი მარტივია. სცადე და გადაწყვიტე მისი ფილოსოფია, თეორია და სტრუქტურა დაგეხმარებათუ არა მიაღწიო მიზნებს და შექმნა სარგებელი. სქრამის ჩარჩო მიზანმიმართულად არის ზოგადიდა აღწერს მხოლოდ იმ ნაწილებს, რომელიც აუცილებელია სქრამის ძირითადი პრინციპების
დასანერგად. სქრამი აგებულია იმ ადამიანების კოლექტიურ ინტელექტზე, რომლებიც იყენებენ მას.
სქრამი არ არის დეტალური ინსტრუქციები, ის უფრო ურთიერთობების და ინტერაქციებისგზამკვლევია.
ჩარჩოს ფარგლებში შესაძლებელია სხვადასხვა პროცესების, ტექნიკებისა და მეთოდებისგამოყენება. სქრამი ან ვითარდება არსებული პრაქტიკების გარშემო ან უსარგებლოს ხდის მათ.
სქრამს ზედაპირზე ამოაქვს მენეჯმენტის და სამუშაო გარემოს არაეფექტურობა, რათა მოხდეს მისიგაჯანსაღება.

სქრამის თეორია
სქრამი დაფუძნებულია ემპირიულ მიდგომაზე და Lean აზროვნებაზე. ემპირიული მიდგომაგულისხმობს, რომ ცოდნა გამოცდილებაზე დაყრდნობით მიიღება და გადაწყვეტილების მიღება
დაფუძნებულია იმაზე, თუ რა აღმოვაჩინეთ დაკვირვებით. Lean აზროვნება მიმართულია
დანაკარგების შემცირებისკენ და ფოკუსირებულია მხოლოდ არსებითზე.
სქრამი იყენებს იტერაციულ, ინკრემენტულ მიდგომას რათა უკეთ მოახდინოს პროგნოზირება დააკონტროლოს რისკი. სქრამი აერთიანებს ისეთი ადამიანებისგან შემდგარი გუნდებს, რომლებსაცკოლექტიურად აქვთ ყველა ის უნარი და გამოცდილება, რომელიც საჭიროა სამუშაოსშესასრულებლად. ასევე საშუალებას აძლევს საჭიროებისამებრ გააზიარონ ან შეიძინონ ახალიუნარები.
სქრამი სპრინტის განმავლობაში აერთიანებს ოთხ ფორმალურ ღონისძიებას. ეს ღონისძიებები
უზრუნველყოფს სქრამის საფუძვლების - გამჭვირვალობის, ინსპექტირების და ადაპტაციის
ჯეროვნად შესრულებას.
3გამჭვირვალობამიმდინარე პროცესი და სამუშაო ხილვადი უნდა იყოს როგორც სამუშაოს შემსრულებლებისათვის, ისემისი მიმღებებისათვის. სქრამში მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებები მიიღება სქრამის სამ ფორმალურ
არტეფაქტზე დაყრდნობით. ფარულ და არაცხად არტეფაქტებს მივყავართ გადაწყვეტილებამდე,რომელიც ამცირებს სარგებელს და ზრდის რისკს.
გამჭვირვალობა უზრუნველყოფს ინსპექტირებას.
დამაბნეველი და ფუჭად დახარჯული სამუშაოა.

ინსპექტირებაკიგამჭვირვალობისგარეშეინსპექტირება
სქრამის არტეფაქტები და შეთანხმებულ მიზნამდე პროგრესი უნდა შემოწმდეს ხშირ-ხშირად დაგულმოდგინედ იმისათვის, რომ გამოვლინდეს შეთანხმებული გეგმიდან გადახვევა ან პრობლემები.
სქრამიგვაძლევსხუთიფორმალურიღონისძიების
ერთობლიობას
ინსპექტირების
განსახორციელებლად.
ინსპექტირება უზრუნველყოფს ადაპტაციას. ინსპექტირება ადაპტაციის გარეშე აზრს მოკლებულია.
სქრამის ღონისძიებები ხელს უწყობს ცვლილებების პროვოცირებას.

ადაპტაციათუ პროცესის რომელიმე ასპექტი დასაშვებ ლიმიტებს სცდება ან საბოლოო პროდუქტი არაამისაღები, უნდა შეიცვალოს მიდგომა ან მიღებული პროდუქტი. კორექტირება მაქსიმალურად
სწრაფად უნდა მოხდეს, რათა მინიმუმამდე იქნას დაყვანილი მომავალში ცვლილების რისკი.
ადაპტაცია რთული ხდება მაშინ, როდესაც ჩართულ ადამიანებს არ აქვთ საკმარისი
უფლებამოსილება და არ არიან თვითმართვადი. ინსპექტირების ეტაპზე აღმოჩენილი სიახლეების
ადაპტაცია უნდა მოხდეს მაშინვე, როგორ კი მას გუნდი აღმოაჩენს.

სქრამის ღირებულებები
სქრამის წარმატებული გამოყენება დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად მყარია ეს ხუთიღირებულება ადამიანების ცხოვრებაში:ვალდებულება, ფოკუსი, ღიაობა, პატივისცემა და გამბედაობა
სქრამ გუნდის წევრები ერთგული არიან მიზნების და მხარს უჭერენ ერთმანეთს. მათი ძირითადი
ფოკუსი არის სპრინტის მიზანი და მის მისაღწევად გაწეული სამუშაო. სქრამ გუნდის წევრები დაჩართული მხარეები ღიად საუბრობენ შესასრულებელ სამუშაოსა და გამოწვევებზე. სქრამ გუნდის
წევრები პატივს სცემენ ერთმანეთის დამოუკიდებლად მუშაობის უნარს. სქრამ გუნდის წევრებს აქვთგამბედაობა, რომ იმუშაონ რთულ პრობლემებზე და მიიღონ სწორი გადაწყვეტილებები.

4აღნიშნული ღირებულებები მიმართულებას აძლევს სქრამ გუნდის სამუშაოს, ქმედებებს და ქცევებს.
თითოეული მიღებული გადაწყვეტილება და გადადგმული ნაბიჯი უნდა აძლიერებდეს ამღირებულებებს და არ უნდა აკნინებდეს მათ. სქრამ გუნდის წევრები იკვლევენ და სწავლობენ ამღირებულებებს სქრამის ღონისძიებებსა და არტეფაქტებთან მუშაობით. როდესაც ეს ღირებულებებისქრამ გუნდისა და მათთან მომუშავე ადამიანების ბუნებრივი ქცევა ხდება, სქრამის ემპირიული
საფუძვლები - გამჭვირვალობა, შემოწმება და ადაპტაცია უმჯობესდება და მის მიმართ ნდობაიზრდება.

სქრამ გუნდი
სქრამის ფუნდამენტი არის მცირე გუნდი, სქრამ გუნდი. სქრამ გუნდი შედგება ერთი ScrumMaster-ის, ერთი Product Owner-ისა და დეველოპერებისაგან. სქრამის გუნდში არ არსებობსქვე-გუნდები ან იერარქია. ის არის პროფესიონალების გუნდი, რომლებიც ფოკუსირებულები არიანერთ მიზანზე, პროდუქტის მიზანზე.
სქრამ გუნდი არის კროსფუნქციური, რაც ნიშნავს იმას, რომ მის წევრებს აქვთ ყველა ის უნარი რაცსაჭიროა ღირებული შედეგის მისაღებად ყოველ სპრინტში. ისინი ასევე არიან თვითმართვადი, რაცნიშნავს, რომ თვითონ წყვეტენ ვის რას აკეთებს, როდის და როგორ.
სქრამ გუნდი უნდა იყოს საკმარისად პატარა რათა იყოს მოქნილი, თუმცა საკმარისად დიდიმოცულობითი სამუშაოს შესასრულებლად სპრინტის ფარგლებში. როგორც წესი, სქრამ გუნდი
შედგება მაქსიმუმ 10 ადამიანისაგან. პატარა გუნდებს უკეთესი კომუნიკაცია აქვთ და უფროპროდუქტიულებიც არიან. თუ სქრამ გუნდი ძალიან დიდი ხდება, უნდა იფიქრონ ერთ პროდუქტზეფოკუსირებულ რამდენიმე გუნდად გადაწყობაზე. ამ გუნდებს უნდა ჰქონდეთ საერთო მიზანი, ერთიპროდუქტის ბექლოგი და ჰყავდეთ საერთო Product Owner.
სქრამ გუნდი პასუხისმგებელია პროდუქტთან დაკავშირებულ ყველა აქტივობაზე - ჩართულ
მხარეებთან კოლაბორაცია, ვერიფიკაცია, ტექნიკური მხარდაჭერა, ოპერაციები, ექსპერიმენტებისდა კვლევების ჩატარება, დეველოპმენტი და ნებისმიერი საჭირო ქმედება. სქრამ გუნდები ისეაორგანიზებული და უფლებამოსილი კომპანიის მიერ, რომ თავად წარმართონ საკუთარი სამუშაო.
სპრინტებში მდგრადი ტემპით მუშაობა აუმჯობესებს სქრამ გუნდის ფოკუსს დათანმიმდევრულობას.
მთელი სქრამ გუნდი ანგარიშვალდებულია ყოველი სპრინტის ბოლოს ღირებული და სასარგებლო
ინკრემენტის შექმნაზე. სქრამი გუნდის შიგნით განსაზღვრავს სამ კონკრეტულ პასუხისმგებლობას:დეველოპერების, Product Owner-ის და Scrum Master-ის.

დეველოპერებიდეველოპერები არიან სქრამ გუნდის ის წევრები, რომლებიც პასუხისმგებლები არიან ყოველსპრინტში ინკრემენტის შექმნაზე.

5იმ კონკრეტული უნარების ჩამონათვალი, რომლებიც დეველოპერებს სჭირდებათ საკმაოდ ვრცელიადა ხშირად განსხვავდება სამუშაოს შინაარსიდან გამომდინარე. თუმცა დეველოპერები ყოველთვისპასუხისმგებლები არიან შემდეგზე:●●●●შექმნან სპრინტის გეგმა, სპრინტის ბექლოგი;დანერგონ ხარისხი Done განმარტების დაცვით;დააკორექტირონ თავიანთი გეგმა ყოველდღიურად სპრინტის მიზანთან მიმართებაში;როგორც პროფესიონალები, ანგარიშვალდებული იყვნენ ერთმანეთის მიმართ.

Product Owner
Product Owner პასუხისმგებელია გაზარდოს პროდუქტის სარგებელი სქრამ გუნდის მუშაობის
შედეგად. თუ როგორ შეიძლება ეს გაკეთდეს განსხვავდება ორგანიზაციების, სქრამ გუნდების დაინდივიდების მიხედვით.
Product Owner ასევე პასუხისმგებელია პროდუქტის ბექლოგის ეფექტურ მართვაზე, რაც მოიცავს:● პროდუქტის მიზნის შექმნასა და მის მკაფიო გაჟღერებას;● პროდუქტის ბექლოგის ელემენტების შექმნას და მათ განმარტებას;● პროდუქტის ბექლოგის ელემენტების პრიორიტეტიზაციას;ბექლოგისგამჭვირვალობის,თვალსაჩინოებისდაგანმარტების
● პროდუქტისუზრუნველყოფას.
Product Owner-ს შეუძლია თავად აკეთოს ზემოაღნიშნული საქმე ან დაადელეგიროს სხვა პირებზე.
მიუხედავად არჩევანისა პასუხისმგებელი რჩება Product Owner.
იმისათვის, რომ Product Owner-ებმა წარმატებას მიაღწიონ, მთელმა ორგანიზაციამ პატივი უნდასცეს მათ გადაწყვეტილებებს. ეს გადაწყვეტილებები თვალსაჩინოა პროდუქტის ბექლოგისელემენტების განმარტების, პრიორიტეტიზაციის და ასევე სპრინტის რევიუზე ინკრემენტისშემოწმებისას.
Product Owner არის ერთი პირი და არა ჯგუფი ან გაერთიანება. ის შეიძლება წარმოადგენდესჯგუფის ან რაიმე გაერთიანების ინიციატივებს პროდუქტის ბექლოგთან დაკავშირებით. მათ, ვისაცპროდუქტის ბექლოგის ცვლილების სურვილი აქვთ უნდა დაითანხმონ Product Owner.

Scrum MasterScrum Master პასუხისმგებელია სქრამის ისეთ გამოყენებაზე, როგორც ის არის აღწერილი სქრამისგზამკვლევში. ის ეხმარება ყველას სქრამის თეორიის გააზრებაში და პრაქტიკაში დანერგვაში,როგორც სქრამ გუნდში, ისე მთლიანად ორგანიზაციაში.
Scrum Master პასუხისმგებელია სქრამ გუნდის ეფექტურობაზე. ისინი აღწევენ ამას სქრამ გუნდისსამუშაო პრაქტიკების გაუმჯობესებით.

6Scrum Master-ები არიან ლიდერები, რომლებიც ემსახურებიან სქრამ გუნდს და მთლიანადორგანიზაციას.
Scrum Master სხვადასხვა გზებით ეხმარება სქრამ გუნდს, მათ შორის:● ეხმარება დეველოპერებს თვითორგანიზებულ და კროსფუნქციურ გუნდად ჩამოყალიბებაში;● ეხმარება სქრამ გუნდს ფოკუსირდნენ ღირებული ინკრემენტის შექმნაზე, რომელიცაკმაყოფილებს Done განმარტებას;● ეხმარება ნებისმიერი დაბრკოლების მოგვარებაში, რაც აფერხებს გუნდის პროგრესს;● უზრუნველყოფს, რომ სქრამის ყველა ღონისძიება ტარდება, ისინი პოზიტიური დაპროდუქტიულია და არ ცდება წინასწარ დადგენილ დროის ჩარჩოს.
Scrum Master ეხმარება Product Owner-ს სხვადასხვაგვარად, მათ შორის:● ეხმარება სხვადასხვა ტექნიკების პოვნაში პროდუქტის მიზნის განსაზღვრისათვის დაპროდუქტის ბექლოგის ეფექტურად სამართავად;● ასწავლის სქრამის გუნდს, რომ პროდუქტის ბექლოგის ელემენტები უნდა იყოს გასაგები დაცხადი;● ასწავლის, როგორ გამოიყენონ ემპირიული მიდგომა, პროდუქტის დაგეგმვისას კომპლექსურგარემოში.
● მოთხოვნისა და საჭიროებისამებრ ფასილიტაციას უწევს ჩართული მხარეებისკოლაბორაციას.
Scrum Master ეხმარება ორგანიზაციას სხვადასხვაგვარად, მათ შორის:● წარმართავს ორგანიზაციაში სქრამის დანერგვისა და ადაპტაციის პროცესს მისიპრინციპების სწავლებით;● გეგმავს ორგანიზაციაში სქრამის დანერგვას;● თანამშრომლებსა და დაინტერესებულ მხარეებს ეხმარება სქრამის პროცესების სწორაღქმაში, მის დანერგვასა და ემპირიული გზით პროდუქტების შემუშავებაში;● ხსნის ბარიერებს დაინტერესებულ მხარეებსა და სქრამ გუნდს შორის.

სქრამის ღონისძიებებისპრინტი არის ყველა სხვა ღონისძიების კონტეინერი. სქრამში თითოეული ღონისძიება არისარტეფაქტების ინსპექტირების და ადაპტირების შესაძლებლობა. ეს ღონისძიებები სპეციალურად
შექმნილია იმისათვის, რომ უზრუნველყონ საჭირო გამჭვირვალობა. ნებისმიერი ღონისძიების არჩატარება, ისე როგორც აღწერილია სქრამში არის ინსპექტირების და ადაპტაციის დაკარგული
შესაძლებლობა. ღონისძიებები სქრამში შექმნილია თანმიმდევრულობისთვის, რაც ამცირებს ისეთი
შეხვედრების აუცილებლობას რომელიც არ არის განსაზღვრული სქრამით. როგორც წესი,ოპტიმალურია როდესაც ყველა ღონისძიება ტარდება ერთსა და იმავე დროსა და ადგილზე.

7სპრინტი
სპრინტი არის სქრამის ბირთვი, სადაც იდეები გარდაიქმნება ღირებულებად.
მისი ხანგრძლივობა არის ფიქსირებული და გრძელდება მაქსიმუმ ერთ თვეს. ახალი სპრინტი იწყება
მისი წინამორბედი სპრინტის დასრულებისთანავე.
ყველა საჭირო საქმიანობა, რომელიც საჭიროა პროდუქტის მიზნის მისაღწევად, მათ შორის
სპრინტის დაგეგმვა, ყოველდღიური სქრამი, სპრინტის რევიუ და რეტროსპექტივა ხდება სპრინტისგანმავლობაში.
სპრინტის განმავლობაში:● არ ხორციელდება ცვლილებები, რომლებმაც, შესაძლოა, საფრთხის ქვეშ დააყენოს სპრინტისმიზანი;● არ ხდება ხარისხის სტანდარტის შემცირება;● პროდუქტის ბექლოგის განახლება ხდება საჭიროებისამებრ;● სპრინტის მსვლელობისას სამუშაოს შინაარსი შესაძლებელია დაზუსტდეს და გადაიხედოსProduct Owner-თან ერთად.
სპრინტი იძლევა პროგნოზირების საშუალებას, პროდუქტის მიზნისკენ პროგრესის ინსპექტირებისადა ადაპტაციის გზით, სულ მცირე, ყოველ კალენდარულ თვეში ერთხელ. როდესაც სპრინტი ძალიანხანგრძლივია, სპრინტის მიზანი შეიძლება გახდეს არარელევანტური, გართულდეს პროცესი დარისკები გაიზარდოს. შედარებით მოკლე სპრინტები უზრუნველყოფს მეტ სწავლების ციკლს,ძალისხმევის და ხარჯების შემცირებას მოკლე დროში. თითოეული სპრინტი შეგვიძლია განვიხილოთროგორც მცირე პროექტი.
პროგრესის პროგნოზირებისთვის სხვადასხვა პრაქტიკა არსებობს, როგორიცაა burn-downs,burn-ups, ან cumulative flows. თუმცა, მიუხედავად ამ პრაქტიკების სარგებლიანობისა, ისინი არანაცვლებენ ემპირიული მიდგომას. რა მოხდება კომპლექსურ გარემოში, უცნობია. შემდგომიგადაწყვეტილების მისაღებად შეიძლება გამოყენებული იქნას მხოლოდ ის რაც უკვე მოხდა.
სპრინტის გაუქმება დასაშვებია როდესაც სპრინტის მიზანი კარგავს აზრს. მხოლოდOwner-ს აქვს სპრინტის გაუქმების უფლება.

Productსპრინტის დაგეგმვასპრინტის დაგეგმვა იწყება სპრინტში შესასრულებელი სამუშაოს ჩამოყალიბებით. გეგმა იქმნებასქრამ გუნდის ერთიანი მუშაობის შედეგად.
Product Owner უნდა დარწმუნდეს, რომ მონაწილეები მზად არიან განიხილონ პროდუქტის ბექლოგისყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხები და მათი კავშირი პროდუქტის მიზანთან. სქრამის გუნდს ასევე
შეუძლია რჩევების მისაღებად მოიწვიოს სხვა ხალხი გუნდის გარედან.

8სპრინტის დაგეგმვა ეხება შემდეგ საკითხებს:საკითხი პირველი: რატომ არის ღირებული ეს სპრინტი?
Product Owner სთავაზობს გუნდს, თუ როგორ შეიძლება პროდუქტის ღირებულება დასარგებლიანობა გაიზარდოს მიმდინარე სპრინტის ფარგლებში. შემდგომ მთლიანი სქრამის გუნდიაყალიბებს სპრინტის მიზანს და ასევე თუ რატომაა ეს სპრინტი ღირებული დაინტერესებული
მხარეებისათვის. სპრინტის მიზანმა საბოლოო სახე უნდა მიიღოს სპრინტის დაგეგმვის ბოლოს.

საკითხი მეორე: რისი გაკეთება არის შესაძლებელი მიმდინარე სპრინტში?
Product Owner-თან დისკუსიის საშუალებით, დეველოპერები ირჩევენ პროდუქტის ბექლოგიდანამოცანებს სპრინტის ბექლოგისთვის. სქრამის გუნდმა შეიძლება ცვლილებები შეიტანოს შერჩეულამოცანებში, რაც ზრდის თავდაჯერებულობას და საკითხის უკეთ გააზრების შესაძლებლობას.
რთულია იმის განსაზღვრა თუ რა მოცულობის სამუშაოს შესრულებაა შესაძლებელი სპრინტისგანმავლობაში. თუმცა რაც უფრო მეტი იციან დეველოპერებმა წარსულ შედეგებზე, მათ მომავალ
დატვირთულობასა და Done განმარტებაზე, მით უფრო დარწმუნებულები იქნებიან სპრინტისპროგნოზებში.

საკითხი მესამე: როგორ შესრულდება შერჩეული სამუშაო?
თითოეული შერჩეული პროდუქტის ბექლოგის ელემენტისთვის, დეველოპერები გეგმავენ რა არისგასაკეთებელი, იმისათვის, რომ შექმნან Done განმარტების შესაბამისი ინკრემენტი. ეს ხშირად
ხორციელდება პროდუქტის ბექლოგის ამოცანების დაშლით ერთ დღიან ან უფრო მცირე
ამოცანებად. ეს პროცესი ხდება მხოლოდ დეველოპერების შეხედულებისამებრ. სხვა არავინ ეუბნება
მათ, თუ როგორ უნდა გადააქციონ პროდუქტის ბექლოგის ამოცანები სარგებლის მომცემინკრემენტად.
სპრინტის მიზანი, პროდუქტის ბექლოგის ამოცანები, რომელიც შეირჩა სპრინტისთვის და გეგმა თუროგორ უნდა განხორციელდეს ეს ამოცანები, ერთიანობაში ქმნიან სპრინტის ბექლოგს.
სპრინტის დაგეგმვა არის მაქსიმუმ 8 საათი ხანგრძლივობის, ერთ თვიანი სპრინტის შემთხვევაში.
უფრო პატარა სპრინტებისთვის როგორც წესი შეხვედრა ნაკლებ დროს გრძელდება.

ყოველდღიური სქრამიყოველდღიური სქრამის მიზანია დააკვირდეს სპრინტის მიზნის შესრულების პროგრესს დასაჭიროებისამებრ ცვლილება მოახდინოს სპრინტის ბექლოგში და დაგეგმილ სამუშაოებში.

9ყოველდღიური სქრამი არის 15 წუთიანი შეხვედრა სქრამ გუნდის დეველოპერებისათვის.
სიმარტივისთვის მისი გამართვა სასურველია ერთი და იგივე დროს და ადგილას კვირის ყოველ
სამუშაო დღეს. თუ Scrum Master და Product Owner აქტიურად არიან ჩართულები სპრინტის
ბექლოგის ამოცანების შესრულებაში, ისინი მონაწილეობას იღებენ შეხვედრაში როგორცდეველოპერები.
დეველოპერებს შეუძლიათ აირჩიონ მათთვის სასურველი შეხვედრის ფორმატი, თუ შეხვედრის
ფოკუსი სპრინტის მიზნისკენ და დღის სამუშაო გეგმისკენაა მიმართული. ეს ეხმარება ფოკუსირებასდა თვითორგანიზებას.
ყოველდღიური სქრამი აუმჯობესებს კომუნიკაციას, ეხმარება პრობლემების აღმოჩენას, ხელსუწყობს სწრაფი გადაწყვეტილების მიღებას და ამცირებს უსარგებლო შეხვედრებს.
ყოველდღიური სქრამი არ არის ერთადერთი შეხვედრა სადაც დეველოპერებს აქვთ შესაძლებლობა
შეცვალონ თავიანთი სამუშაო გეგმა. ისინი ხშირად ხვდებიან დღის განმავლობაში უფრო დეტალური
დისკუსიისთვის და სპრინტში დარჩენილი სამუშაოს ადაპტირებისა და ხელახალი დაგეგმვისათვის.

სპრინტის რევიუსპრინტის რევიუს მიზანია სპრინტის შედეგის შემოწმება და სამომავლო გეგმების განსაზღვრა. სქრამ
გუნდი წარუდგენს მუშაობის შედეგს დაინტერესებულ მხარეებს და განიხილავენ პროგრესს
პროდუქტის მიზნისკენ.
შეხვედრის დროს, სქრამ გუნდი და დაინტერესებული პირები მიმოიხილავენ რა შესრულდა სპრინტისგანმავლობაში და რა გარემოებები შეიცვალა. ამ ინფორმაციის საფუძველზე, შეხვედრის დამსწრეებითანხმდებიან თუ რა უნდა გააკეთონ შემდეგში. პროცესში შესაძლოა ახალი შეთანხმებების
გათვალისწინებით შეიცვალოს პროდუქტის ბექლოგი. სპრინტის რევიუს შეხვედრა არის სამუშაო
სესია და სქრამ გუნდი არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ პრეზენტაციით.
სპრინტის რევიუს შეხვედრა არის სპრინტის ბოლოს წინა ღონისძიება და მისი ხანგრძლივობა,ერთთვიანი სპრინტის შემთხვევაში მაქსიმუმ 4 საათია. უფრო ხანმოკლე სპრინტისათვის შეხვედრა
უფრო ხანმოკლეა.

სპრინტის რეტროსპექტივა
სპრინტის რეტროსპექტივის მიზანია გუნდის ეფექტურობის გაზრდის გზების ძიება.
სქრამ გუნდი ამოწმებს და განიხილავს თუ როგორ ჩაიარა ბოლო სპრინტის განმავლობაშიპროცესებმა, ღონისძიებებმა და რამდენად ახლოს იყო ინკრემენტი Done განმარტებასთან.
შემოწმებული ელემენტების რაოდენობა ხშირად სხვადასხვაა საკითხების შინაარსის მიხედვით.
ადგენენ შეცდომებს და მათ გამომწვევ მიზეზებს. სქრამ გუნდი განიხილავს სპრინტის განმავლობაშირა მოხდა კარგი, რა პრობლემები წარმოიშვა და როგორ მოაგვარეს (თუ მოგვარდა).

10სქრამ გუნდი ადგენს იმ ცვლილებებს, რომლებიც განაპირობებს მათი ეფექტურობის გაზრდას.
შეხვედრის დროს აღმოჩენილი ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილებების დანერგვა, ხორციელდებაშეძლებისდაგვარად სწრაფად. დადგენილი საკითხების შეტანა შესაძლებელია მომდევნო სპრინტისბექლოგშიც.
სპრინტის რეტროსპექტივა სპრინტის დასკვნითი ნაწილია. შეხვედრის ხანგრძლივობა არის მაქსიმუმ3 საათი, ერთთვიანი სპრინტის შემთხვევაში. უფრო ხანმოკლე სპრინტისათვის შეხვედრა უფროხანმოკლეა.

სქრამის არტეფაქტები
სქრამის არტეფაქტები წარმოადგენს შესრულებულ სამუშაოს ან მის ღირებულებას. ისინი შექმნილია
საკვანძო ინფორმაციის გამჭვირვალობის მაქსიმალურად გაზრდის მიზნით. ამრიგად, ყველას ვინცაკეთებს მათ ინსპექტირებას, აქვთ ადაპტაციის იგივე საფუძველი.
თითოეული არტეფაქტი შეიცავს გარკვეულ ვალდებულებას, უზრუნველყოს გამჭვირვალობისა დაფოკუსირებისთვის საჭირო ინფორმაციის გაზრდა, რის მიმართ პროგრესიც გაზომვადია:● პროდუქტის ბექლოგისთვის ეს არის პროდუქტის მიზანი;● სპრინტის ბექლოგისთვის ეს არის სპრინტის მიზანი;● ინკრემენტისთვის ეს არის Done განმარტება.
ეს ვალდებულებები არსებობს იმისათვის, რომ გააძლიეროს ემპირიული მიდგომა და სქრამის
ღირებულებები სქრამის გუნდისათვის და დაინტერესებული მხარეებისათვის.

პროდუქტის ბექლოგიპროდუქტის ბექლოგი არის თანმიმდევრობით დალაგებული იმ საკითხების სია, რომელიც
გააუმჯობესებს პროდუქტს. ეს არის ერთადერთი წყარო შესასრულებელი საკითხებისა, რომლებზეცუნდა იმუშაოს სქრამ გუნდმა.
პროდუქტის ბექლოგიდან სქრამის გუნდი ირჩევს სპრინტის დაგეგმვის შეხვედრაზე იმ საკითხებს,რომლებიც შესაძლებელია, რომ შესრულდეს ერთი სპრინტის ფარგლებში. როგორც წესი,პროდუქტის ბექლოგის დახვეწისას შესასრულებელი სამუშაო უნდა იყოს ცხადი და გამჭვირვალე.
პროდუქტის ბექლოგის დახვეწისას თითოეული საკითხი იშლება უფრო პატარა ზომის დავალებებად.
სამუშაო პროცესში მას ემატება აღწერა, განისაზღვრება რიგითობა და სამუშაოს მოცულობა.
ატრიბუტების რაოდენობა შეიძლება იყოს სხვადასხვა, სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე.
დეველოპერები, რომლებიც შეასრულებენ ამოცანებს, პასუხისმგებლები არიან სამუშაოს
მოცულობის განსაზღვრაზე. Product Owner ეხმარება დეველოპერებს ამოცანის გააზრებაში.

11ვალდებულება: პროდუქტის მიზანიპროდუქტის მიზანი აღწერს პროდუქტის სამომავლო მდგომარეობას, რომლის მიმართაც სქრამ
გუნდი გეგმავს შესასრულებელ ამოცანებს. პროდუქტის მიზანი არის პროდუქტის ბექლოგის ნაწილი.
პროდუქტის ბექლოგი წარმოიქმნება რათა განისაზღვროს თუ „რა“ შეასრულებს პროდუქტისმიზანს.
პროდუქტს მოაქვს გარკვეული ღირებულება. მას აქვს მკაფიო საზღვრები, ჰყავსდაინტერესებული მხარეები და განსაზღვრული მომხმარებლები. პროდუქტი შესაძლოა იყოსგარკვეული მომსახურება, ფიზიკური ან აბსტრაქტული პროდუქტი.
პროდუქტის მიზანი არის სქრამის გუნდისათვის გრძელვადიანი მიზანი. მათ უნდა შეასრულონ (ანუარყონ) ერთი მიზანი, სანამ ისინი სხვას დაისახავენ.

სპრინტის ბექლოგისპრინტის ბექლოგი შედგენილია სპრინტის მიზნის (რატომ) გათვალისწინებით და მოიცავს როგორცპროდუქტის ბექლოგიდან ამორჩეულ საკითხებს (რა), ასევე ინკრემენტის მისაღებ სამოქმედო გეგმას(როგორ).
სპრინტის ბექლოგი არის დეველოპერებისთვის და იქმნება დეველოპერების მიერ. სპრინტისბექლოგი თვალსაჩინოს ხდის ყველა იმ სამუშაოს, რომელსაც დეველოპერების გუნდი მიიჩნევს
საჭიროდ სპრინტის მიზნის მისაღწევად. სპრინტის ბექლოგი არის განახლებადი, ის პროგრესირებსდა მისი დაზუსტება ხდება ყოველდღიურ სქრამზე.

ვალდებულება: სპრინტის მიზანისპრინტის მიზანი წარმოადგენს სპრინტის ერთადერთ მიზანს. სპრინტის მიზნის შესრულება არისდეველოპერების ვალდებულება. ის მათ სპრინტის ფარგლებში ფუნქციონალის შემუშავებისასგარკვეულ მოქნილობას აძლევს, სამუშაოს შესრულების ფორმის შერჩევის გზით. სპრინტის მიზანი
ეხმარება გუნდს იმუშაონ ერთად და იყვნენ ფოკუსირებულები.
სპრინტის მიზანი იქმნება სპრინტის დაგეგმარების შეხვედრაზე და შემდეგ ემატება სპრინტისბექლოგს. დეველოპერების გუნდი მუშაობისას ყოველთვის უნდა ფიქრობდეს სპრინტის მიზანზე. თუაღმოჩნდება, რომ სამუშაო იმისგან განსხვავდება, რასაც მოელოდნენ, მაშინ დეველოპერების გუნდი
იწყებს თანამშრომლობას Product Owner-თან, რათა გადახედონ სპრინტის ბექლოგის ელემენტებს,სპრინტის მიზანზე ზეგავლენის მოხდენის გარეშე.

ინკრემენტიინკრემენტი გვეხმარება პროდუქტის მიზნის მიღწევაში. თითოეული ინკრემენტი ემატება წინაინკრემენტებს და დეტალურად მოწმდება თუ რამდენად მუშაობს წინა ინკრემენტებთანერთობლიობაში. ინკრემენტი უნდა იყოს გამოყენებადი, რომ მოიტანოს სარგებელი.

12სპრინტში შეიძლება რამდენიმე ინკრემენტი შეიქმნას. ყველა ინკრემენტი ერთობლივადწარმოდგენილია სპრინტის რევიუზე, რითაც ხდება ემპირიული მიდგომის მხარდაჭერა. თუმცა,ინკრემენტი შეიძლება მიეწოდოს ჩართულ მხარეებს სპრინტის დასრულებამდე. სპრინტის რევიუს არუნდა შევხედოთ, როგორც ღირებულების მიწოდების ერთადერთ ეტაპს.
სამუშაო ვერ გახდება ინკრემენტის ნაწილი თუ ის არ შეესაბამება Done განმარტებას.

ვალდებულება: Done განმარტებაDone განმარტება არის ფორმალური აღწერა თუ როგორი უნდა იყოს ინკრემენტი იმისათვის, რომდააკმაყოფილოს პროდუქტის ხარისხის მოთხოვნები.
როგორც კი პროდუქტის ბექლოგი შეესაბამება Done განმარტებას, იქმნება ინკრემენტი.
Done განმარტება ხელს უწყობს საერთო აღქმას თუ რა სამუშოები ჩატარდა ინკრემენტზე. თუპროდუქტის ბექლოგის ელემენტი არ შეესაბამება Done განმარტებას, არ შეიძლება მისიდარელიზება და არც სპრინტის რევიუზე წარდგენა. ამის ნაცვლად, ის ბრუნდება პროდუქტის
ბექლოგში მომავალში განხილვისთვის.
თუ ინკრემენტის Done განმარტება ორგანიზაციის სტანდარტებით არის გაწერილი, ყველა სქრამ
გუნდმა ის უნდა გაითვალისწინოს. თუ არ არსებობს ორგანიზაციული სტანდარტი, სქრამ გუნდმა
თვითონ უნდა შექმნას პროდუქტის შესაბამისი Done განმარტება.
დეველოპერები ვალდებულები არიან შეასრულონ Done განმარტების მოთხოვნები. თუ ერთპროდუქტზე რამდენიმე გუნდი მუშაობს, მათ უნდა ჩამოაყალიბონ და შეასრულონ საერთო Doneგანმარტება.

დაბოლოებასქრამის გზამკვლევი, წარმოდგენილი ამ დოკუმენტში ხელმისაწვდომია უსასყიდლოდ.
შესაძლებელია სქრამის ნაწილების დანერგვა, მაგრამ ეს არ არის სქრამი. სქრამი არსებობს მხოლოდროგორც ერთი მთლიანობა და ეფექტურია როგორც სხვადასხვა ტექნიკების, მეთოდოლოგიების დაპრაქტიკების კონტეინერი.

შენიშვნებიხალხიათასობით ადამიანიდან ვისაც წვლილი შეიტანეს სქრამში, აღსანიშნავია ისინი ვინც თავიდანვემნიშვნელოვანი როლი შეასრულა: ჯეფ საზერლენდი, ჯიმ მაკკენა, ჯონ სქამნიოტალეს, კენ შვაბერი,რომელიც მუშაობდა მაიკ სმიტსა და ქის მარტინთან ერთად. წლების განმავლობაში, ერთად13მუშაობით მათ დიდი წვლილი შეიტანეს სქრამის დახვეწაში და განვითარებაში. მათი წვლილისგარეშე სქრამი არ იქნებოდა ისეთი როგორიც ის დღეს არის.

სქრამის გზამკვლევის ისტორიაკენ შვაბერმა და ჯეფ საზერლენდმა პირველად სქრამი OOPSLA-ს კონფერენციაზე, 1995 წელსწარმოადგინეს. ეს იყო ჯეფის და კენის წლების განმავლობაში მიღებული ცოდნის არსებითიდოკუმენტირება და სქრამის განმარტების პირველი ოფიციალური გასაჯაროება.
სქრამის გზამკვლევი წარმოადგენს, ჯეფ საზერლენდის და კენ შვაბერის შრომის შედეგს 30 წელზემეტი დროის განმავლობაში. სხვა წყაროებში მოცემულია ნიმუშები, პროცესები და ინფორმაცია,რომელიც ავსებს სქრამის ჩარჩოს, რომელმაც შესაძლებელია გაზარდოს პროდუქტიულობა,ღირებულებამ, კრეატიულობა და შედეგით კმაყოფილება.
სქრამის სრული ისტორია აღწერილია სხვა დოკუმენტებში. გვინდა გამოვყოთ ის ორგანიზაციები,სადაც პირველად იქნა გამოყენებული სქრამის ჩარჩო - „Newspage“-ს , „Fidelity Investments“ -ს დაIDX (ამჟამად „GE Medical“-ს).

Translator Acknowledgement
This guide has been translated from the original English version provided by the developers
acknowledged above. Contributors to the translation include members of “Agile Georgia” community.
Contact Information
Translation Group Name: “Agile Georgia”
Contact Email: info@agilegeorgia.ge14