ชานิปติ/ชายาปตี/สามิโก-ภริยา
(ภรรยาสามี)ชายา แปลว่า เมีย,ปติ แปลว่า ผัวภริยา-สามิโก

สามิเกน-ภริยา

[ฉบับหลวง ๑๑/๒๐๑] ดูกรคฤหบดีบุตร ภรรยาผู้เป็นทิศเบื้องหลังอัน
สามี(สามิเกน)พึงบารุงด้วยสถาน ๕ คือ ด้วยยกย่องว่าเป็นภรรยา ๑ด้วยไม่ดูหมิ่น ๑ ด้วยไม่ประพฤตินอกใจ๑ ด้วยมอบความเป็นใหญ่ให้ ๑ด้วยให้เครื่องแต่งตัว ๑ ฯดูกรคฤหบดีบุตร ภรรยาผู้เป็นทิศเบื้องหลังอันสามีบารุงด้วยสถาน ๕เหล่านี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์สามีด้วยสถาน ๕ คือ จัดการงานดี ๑สงเคราะห์คนข้างเคียงของผัวดี ๑ ไม่ประพฤตินอกใจผัว ๑ รักษาทรัพย์
ที่ผัวหามาได้ ๑ ขยันไม่เกียจคร้านในกิจการทั้งปวง ๑ ฯดูกรคฤหบดีบุตร ภรรยาผู้เป็นทิศเบื้องหลังอันสามีบารุงด้วยสถาน ๕เหล่านี้แล้ว ย่อมอนุเคราะห์สามีด้วยสถาน ๕ เหล่านี้ ทิศเบื้องหลังนั้น
ชื่อว่าอันสามีปกปิดให้เกษมสาราญ ให้ไม่มีภัยด้วยประการฉะนี้ ฯ๓ ให้ กับ ๒ ไม่ สำหรั บ สำมีภรรยำ
สำมีพงึ บำรุ งภรรยำ
• ให้ เกียรติ
• ให้ เป็ นใหญ่
• ให้ เครื่ องแต่งกาย
• ไม่ ดหู มิ่น• ไม่ นอกใจ

ภรรยำพึงอนุเครำะห์ สำมี• จัดงานบ้ านให้
• สงเคราะห์ญาติให้
• รักษาทรัพย์ให้
• ไม่ นอกใจ
• ไม่ เกียจคร้ าน เอางานทุกอย่าง
ฉบับหลวง ๑๑/๒๐๑ชานิปติ
มีทงพุั ้ ทธภาษิตและสาวกภาษิต

ชายหญิงอยูร่ ่วมกัน ๔ แบบ[ฉบับหลวง ๒๑/๕๓, ๒๑/๕๔] สมัยหนึง่ พระผู้มีพระภาคเสด็จดาเนินหนทางไกลในระหว่าง
เมืองมธุราและเมืองเวรัญชาต่อกัน... คหบดีและคหปตานี... พากันไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ๆ ตรัสว่า

ดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำย กำรอยู่ร่วม ๔ ประกำรนี ้ ๔ ประกำรเป็ นไฉนคือ ชำยผีอยู่ร่วมกับหญิงผี(ฉโว ฉวาย สทฺธึ สวสติ)๑ ชำยผีอยู่ร่ วมกับหญิงเทวดำ(ฉโว เทวิยา สทฺธึ สวสติ)๑ ชำยเทวดำอยู่ร่วมกับ
หญิงผี(เทโว ฉวาย สทฺธึ สวสติ)๑ ชำยเทวดำอยู่ร่วมกับหญิงเทวดำ(เทโวเทวิยา สทฺธึ สวสติ)๑ ดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำยก็ชำยผีอยู่ร่ วมกับหญิงผีอย่ ำงไร สำมี(สามิโก)ในโลกนีเ้ ป็ นผู้มักฆ่ ำสัตว์ ลักทรัพย์
ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ ดื่มนำ้ เมำคือสุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำทเป็ นคนทุศีล มีบำปธรรม มีใจอันมลทินคือควำมตระหนี่
ครอบงำ ด่ ำและบริภำษ สมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรือน...

ชายหญิงอยูร่ ่วมกัน ๔ แบบ[ฉบับหลวง ๒๑/๕๓ , ๒๑/๕๔]...แม้ ภรรยำ(ภริยาปิสฺส)ของเขำก็เป็ นผู้มักฆ่ ำสัตว์ ลักทรั พย์ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ ดื่มนำ้ เมำคือสุรำและเมรั ยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำม
ประมำท เป็ นคนทุศีล มีบำปธรรม มีใจอันมลทินคือควำมตระหนี่ครอบงำ ด่ ำและบริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรื อน ดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำยชำยผีอยู่ร่ วมกับหญิงผี อย่ ำงนีแ้ ล ฯดูกรคหบดีและคหปตำนีทัง้ หลำย ก็ชำยผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดำ อย่ ำงไร สำมีในโลก
นีเ้ ป็ นผู้มักฆ่ ำสัตว์ ฯลฯ ด่ ำและบริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรื อนส่ วนภรรยำ

ของเขำเป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ จำกกำรลักทรัพย์ จำกกำรประพฤติ
ผิดในกำม จำกกำรพูดเท็จ จำกกำรดื่มนำ้ เมำคือ สุรำเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้แห่ งควำมประมำท มีศีล มีกัลยำณธรรม มีใจปรำศจำกมลทินคือควำม
ตระหนี่ ไม่ ด่ำไม่ บริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรือน ดูกรคหบดีและคหป
ตำนีทัง้ หลำยชำยผีอยู่ร่วมกับหญิงเทวดำอย่ ำงนีแ้ ล ฯ...

ชายหญิงอยูร่ ่วมกัน ๔ แบบ[ฉบับหลวง ๒๑/๕๓ , ๒๑/๕๔]...ดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำย ก็ชำย
เทวดำอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่ ำงไรสำมีในโลกนีเ้ ป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ฯลฯ อยู่ครองเรือน ส่ วนภรรยำของเขำเป็ นผู้มักฆ่ ำสัตว์ ฯลฯ ด่ ำและบริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรือน ดูกรคหบดีและคหปตำนี
ทัง้ หลำย ชำยเทวดำอยู่ร่วมกับหญิงผีอย่ ำงนีแ้ ล ฯดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำย ก็ชำยเทวดำอยู่ร่วมกับหญิง
เทวดำอย่ ำงไร สำมีในโลกนีเ้ ป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ฯลฯ ไม่ ด่ำไม่
บริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรือน แม้ ภรรยำของเขำก็เป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ฯลฯไม่ ด่ำไม่ บริภำษสมณพรำหมณ์ อยู่ครองเรือน
ดูกรคหบดีและคหปตำนีทงั ้ หลำยชำยเทวดำอยู่ร่วมกับหญิงเทวดำอย่ ำงนีแ้ ล ดูกรคหบดีและปตำนีทงั ้ หลำย กำรอยู่ร่วม ๔ ประกำรนีแ้ ลผู้มี “ศรัทธา ศีล จาคะ ปั ญญา” เสมอกัน
[ฉบับหลวง(สยามรัฐ) ๒๑/๕๕, ๒๑/๕๖]...พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรคฤหบดีและคฤหปตำนี ถ้ ำภรรยำและสำมี(ชำนิปตโย ชานิปติ
แปลว่า เมียและผัวชายาปตี แปลว่า เมียและผัว ชายา แปลว่า เมีย,ปติ แปลว่า ผัว )ทัง้ สอง หวังจะ
พบกันและกันทัง้ ในปั จจุบันทัง้ ในสัมปรำยภพ(อภิสมฺปรายฺจ โลกหน้า ภพหน้า)ไซร้ ทัง้ สองเทียว พึงเป็ นผู้มีศรั ทธำเสมอกัน มีศีลเสมอกัน มีจำคะเสมอกัน มีปัญญำเสมอกัน
(สมสทฺธา สมสีลา สมจาคา สมป ฺ า) ภรรยำและสำมีทงั ้สองนัน้ ย่ อมได้ พบกันและกันทัง้ ในปั จจุบัน ทัง้ ในสัมปรำยภพ ฯความสุขของผู้บริโภคกาม(กามโภคี)พึงได้รับตาม
กาลสมัย

ความสุขของผู้บริโภคกามพึงได้ ๔ ประการ

[ฉบับหลวง ๒๑/๖๒] ครัง้ นันแล้ ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้ าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ
ถวายบังคมแล้ วนัง่ ณ ที่ควรส่วนข้ างหนึง่ ครัน้ แล้ วพระผู้มีพระภาคได้ ตรัสว่า ดูกรคฤหบดี สุข ๔ประกำรนี ้ อันคฤหัสถ์ ผ้ ูบริโภคกำม(กำมโภคินำ)พึงได้ รับตำมกำลตำมสมัยสุข ๔ ประกำรเป็ นไฉน คือ สุขเกิดแต่ ควำมมีทรัพย์ ๑ สุขเกิดแต่ กำรจ่ ำยทรัพย์ บริโภค ๑ สุขเกิดแต่ ควำมไม่ เป็ นหนี ้ ๑ สุขเกิดแต่ ประกอบกำรงำน
ที่ปรำศจำกโทษ ๑ ดูกรคฤหบดี ก็สุขเกิดแต่ ควำมมีทรัพย์ เป็ นไฉน โภคทรัพย์ ของกุลบุตรในโลกนี ้ เป็ นของที่เขำหำมำได้ ด้วยควำมขยันหมั่น
เพียรสั่ง สมขึน้ ด้ วยกำลังแขน มีเหงื่อโทรมตัว ประกอบในธรรม ได้ มำโดย
ธรรมเขำย่ อมได้ รับควำมสุขโสมนัสว่ ำ โภคทรัพย์ ท่ หี ำมำได้ ด้วยควำม
ขยันหมั่นเพียรสั่งสมขึน้ ด้ วยกำลังแขน มีเหงื่อโทรมตัว ประกอบในธรรมได้ มำโดยธรรมของเรำมีอยู่ นีเ้ รียกว่ ำ สุขเกิดแต่ ควำมมีทรัพย์ ...

ความสุขของผู้บริโภคกามพึงได้ ๔ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๑/๖๒]...ดูกรคฤหบดี ก็สุขเกิดแต่ กำรจ่ ำยทรัพย์ บริโภคเป็ นไฉน กุลบุตรในโลกนี ้ ย่ อมใช้ สอยโภคทรัพย์ และย่ อมกระทำบุญ
ทัง้ หลำยด้ วยโภคทรัพย์ ท่ ตี นหำมำได้ ด้วยควำมขยันหมั่นเพียร สั่งสมขึน้ด้ วยกำลังแขน มีเหงื่อโทรมตัว ประกอบในธรรม ได้ มำโดยธรรม เขำย่ อมได้ รับควำมสุขโสมนัสว่ ำ เรำย่ อมใช้ สอยโภคทรัพย์ และย่ อมกระทำ
บุญทัง้ หลำยด้ วยโภค ดูกรคฤหบดี ก็สุขเกิดแต่ ควำมไม่ เป็ นหนีเ้ ป็ นไฉนกุลบุตรในโลกนี ้ ย่ อมไม่ เป็ นหนีอ้ ะไรๆ ของใครๆ น้ อยก็ตำม มำกก็ตำม
เขำย่ อมได้ รับควำมสุขโสมนัสว่ ำ เรำ ไม่ เป็ นหนีอ้ ะไรๆ ของใครๆ น้ อยก็ตำม มำกก็ตำม นีเ้ รียกว่ ำ สุขเกิดแต่ ควำมไม่ เป็ นหนี.้ ..

ความสุขของผู้บริโภคกามพึงได้ ๔ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๑/๖๒]...ดูกรคฤหบดี ก็สุขเกิดแต่ กำรประกอบกำรงำนที่
ปรำศจำกโทษเป็ นไฉนอริยสำวกในธรรมวินัยนี ้ เป็ นผู้ประกอบด้ วยกำยกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันหำโทษมิได้ เขำย่ อมได้ รับควำมสุข
โสมนัสว่ ำ เรำประกอบด้ วยกำยกรรม วจีกรรมมโนกรรม อันหำโทษ
มิได้ นีเ้ รียกว่ ำ สุขเกิดแต่ กำรประกอบกำรงำนที่ปรำศจำกโทษ
ดูกรคฤหบดี สุข ๔ ประกำร(อตฺถิสุข โภคสุข อนณสุข อนวชฺชสุข)นีแ้ ลอันคฤหบดีผ้ ูบริโภคกำมพึงได้ รับ ตำมกำลตำมสมัย ฯกามโภคี(ผู้บริโภคกาม) ๑๐ จาพวก

ผู้บริโภคกาม ๑๐ จาพวก: หาทรัพย์ เลี้ยงตน ทาบุญ กาหนัด
กามโภคีสูตร [ฉบับหลวง ๒๔/๙๑]กำมโภคี
หำทรั พย์ชอบธรรมฯ

๑
ไม่

๒
ไม่

๓
ไม่

เลีย้ งตนไม่เป็ นสุขฯ
แจกจ่ ำยไม่ทำบุญ-ไม่ กำหนัด
เห็นโทษปั ญญำสลัด
ออกบริโภคฯ

ใช่ติเตียน

สรรเสริญ

๕
ไม่
ใช่
ใช่

๖
ไม่
ใช่
ใช่

๗
ใช่

๘
ใช่

๙
ใช่

๑๐
ใช่

ใช่

๔
ไม่
ใช่
ไม่

ไม่

ใช่

ใช่

ใช่

ไม่

ใช่

ไม่

ไม่

ใช่

ไม่

ไม่

ใช่

ใช่

--

--

--

--

--

--

--

ไม่

ใช่
(เลิศ
ประเสริฐเป็ นใหญ่
สูงสุด
ดีกว่ ำ)ควำมรั ก ๔ แบบรักเกิดจากรัก รักเกิดจากเกลียด
เกลียดเกิดจากรัก เกลียดเกิดจากเกลียด

ควำมรั ก ควำมเกลียด ๔ แบบ(๑) ความรักเกิดจากความรัก [ฉบับหลวง จตุกฺก. อ. ๒๑/๒๙๐-๒๙๑/๒๐๐]..ภิกษุทงั ้ หลำย ! ในกรณีนี ้ มีบุคคลซึ่ง เป็ นที่ปรำรถนำรักใคร่
พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่น มำประพฤติกระทำต่ อบุคคลนัน้ ด้ วยอำกำรที่น่ำปรำรถนำ น่ ำรักใคร่ น่ ำพอใจ; บุคคลโน้ นก็จะเกิดควำมพอใจขึน้ มำอย่ ำงนีว้ ่ ำ “บุคคล เหล่ ำนัน้ ประพฤติ
กระทำต่ อบุคคลที่เรำปรำรถนำ รักใคร่ พอใจ ด้ วยอำกำรที่น่ำ
ปรำรถนำ น่ ำรักใคร่ น่ ำพอใจ” ดังนี;้ บุคคลนัน้ ชื่อว่ ำ ย่ อมทำควำม
รักให้ เกิดขึน้ ในบุคคลเหล่ ำนัน้ .ภิกษุทงั ้ หลำย ! อย่ ำงนีแ้ ล เรียกว่ ำควำมรักเกิดจำกควำมรัก.

ควำมรั ก ควำมเกลียด ๔ แบบ(๒) ความเกลียดเกิดจากความรัก [ฉบับหลวง จตุกฺก. อ. ๒๑/๒๙๐-๒๙๑/๒๐๐].. ภิกษุทงั ้ หลำย ! ในกรณีนี ้ มีบุคคลซึ่งเป็ นที่ปรำรถนำรักใคร่
พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมำประพฤติกระทำต่ อบุคคลนัน้ ด้ วยอำกำรที่ไม่ น่ำปรำรถนำ ไม่ น่ำรักใคร่ พอใจ; บุคคลโน้ นก็จะเกิดควำมไม่ พอใจขึน้ มำอย่ ำงนีว้ ่ ำ “บุคคลเหล่ ำนัน้ ประพฤติ
กระทำต่ อบุคคลที่ เรำปรำรถนำรักใคร่ พอใจ ด้ วยอำกำรที่ไม่ น่ำปรำรถนำ ไม่ น่ำรักใคร่ พอใจ” ดังนี;้ บุคคลนัน้ ชื่อว่ ำ ย่ อมทำควำม
เกลียดให้ เกิดขึน้ ในบุคคลเหล่ ำนัน้ . ภิกษุทงั ้ หลำย ! อย่ ำงนีแ้ ลเรียกว่ ำ ควำมเกลียดเกิดจำกควำมรัก.

ควำมรั ก ควำมเกลียด ๔ แบบ(๓) ความรักเกิดจากความเกลียด [ฉบับหลวง จตุกฺก. อ. ๒๑/๒๙๐-๒๙๑/๒๐๐].. ภิกษุทงั ้ หลำย ! ในกรณีนี ้ มีบุคคลซึ่งไม่ เป็ นที่ปรำรถนำรัก
ใคร่ พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมำประพฤติกระทำต่ อบุคคลนัน้ ด้ วยอำกำรที่ไม่ น่ำปรำรถนำไม่ น่ำรักใคร่ พอใจ; บุคคลโน้ นก็จะเกิดควำมพอใจขึน้ มำอย่ ำงนีว้ ่ ำ “บุคคลเหล่ ำนัน้ ประพฤติ
กระทำต่ อบุคคลที่เรำไม่ ปรำรถนำรักใคร่ พอใจ ด้ วยอำกำรที่ไม่ น่ำปรำรถนำไม่ น่ำรักใคร่ พอใจ” ดังนี;้ บุคคลนัน้ ชื่อว่ ำ ย่ อมทำควำมรักให้ เกิดขึน้ ในบุคคลเหล่ ำนัน้ . ภิกษุทงั ้ หลำย ! อย่ ำงนีแ้ ล เรียกว่ ำควำมรักเกิดจำกควำมเกลียด.

ควำมรั ก ควำมเกลียด ๔ แบบ(๔) ความเกลียดเกิดจากความเกลียด [ฉบับหลวง จตุกฺก. อ. ๒๑/๒๙๐๒๙๑/๒๐๐].. ภิกษุทงั ้ หลำย ! ในกรณีนี ้ มีบุคคลซึ่งไม่ เป็ น ที่ปรำรถนำรักใคร่ พอใจของบุคคลคนหนึ่ง, มีบุคคลพวกอื่นมำ
ประพฤติกระทำต่ อบุคคลนัน้ ด้ วยอำกำรที่น่ำปรำรถนำน่ ำรักใคร่ น่ำพอใจ; บุคคลโน้ นก็จะเกิดควำมไม่ พอใจขึน้ มำอย่ ำงนีว้ ่ ำ “บุคคล
เหล่ ำนัน้ ประพฤติกระทำต่ อบุคคลที่เรำไม่ ปรำรถนำรักใคร่ พอใจด้ วยอำกำรที่น่ำปรำรถนำน่ ำรักใคร่ น่ำพอใจ” ดังนี;้ บุคคลนัน้ ชื่อว่ ำย่ อมทำควำมเกลียดให้ เกิดขึน้ ในบุคคลเหล่ ำนัน้ . ภิกษุทงั ้ หลำย !
อย่ ำงนีแ้ ล เรียกว่ ำ ควำมเกลียดเกิดจำกควำมเกลียด

รั ก

เขำ

เกลียดรั กเกิดจำก
เกลียด

ฉันรัก-เกลียด ๔ แบบฉันเกลียด
เกิดจำกรั กเกลียด

เธอเกลียด

เกลียด
เกิดจำก
เกลียดรั ก[ฉบับหลวง ๒๑/๒๙๐-๒๙๑/๒๐๐]เกลียด

เขำ



เธอ

รั ก

ฉันเกลียด

เกลียด

เขำรั ก



ฉัน

รั ก
เกิดจำก
รั ก



รั ก

เธอ


เธอ

รั ก

เขำ

ชนในเรือนอาศัยเจ้าบ้านผู้มีศรัทธา
ย่อมเจริญด้วย
ความเจริญ ๕ ประการ

ชนภายในเรือนอาศัยเจ้าบ้านผู้มีศรัทธา ย่อมเจริญ
ด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา

[ฉบับหลวง ๒๒/๔๐] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ต้ นสำละใหญ่ อำศัยขุนเขำหิม
วันต์ ย่ อมเจริญด้ วยควำมเจริญ ๕ ประกำร ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือย่ อมเจริญด้ วยกิ่งและใบ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยเปลือก ๑ ย่ อมเจริญด้ วยกะเทำะ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยกระพี ้ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยแก่ น ๑ ดูกรภิกษุ
ทัง้ หลำย ต้ นสำละใหญ่ อำศัยขุนเขำหิมวันต์ ย่ อมเจริญด้ วยควำม
เจริญ ๕ ประกำรนีแ้ ล ฉันใด ชนภำยใน(อนฺโตชโน)อำศัยเจ้ ำบ้ ำนผู้มี
ศรัทธำย่ อมเจริญด้ วยควำมเจริญ(วฑฺฒติ) ๕ ประกำร ฉันนัน้
เหมือนกันแล ควำมเจริญ ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือ ย่ อมเจริญด้ วยศรัทธำ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยศีล ๑ ย่ อมเจริญด้ วยสุตะ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยจำคะ ๑ ย่ อมเจริญด้ วยปั ญญำ ๑ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำยชนภำยในอำศัยเจ้ ำบ้ ำนผู้มีศรัทธำ ย่ อมเจริญด้ วยควำมเจริญ ๕ ประกำรนีแ้ ล ฯตระกูลที่ถึงความเป็นใหญ่ในโภคทรัพย์
ย่อมตั้งอยู่นานเพราะ...

ตระกูลที่ถึงความเป็ นใหญ่ในโภคทรัพย์ ย่อมตัง้ / ไม่ตงั ้ อยู่ได้ นานเพราะสถาน ๔[ฉบับหลวง ๒๑/๒๕๘] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ตระกูลใดตระกูลหนึ่งถึง
ควำมเป็ นใหญ่ ในโภคทรัพย์ แล้ ว ย่ อมไม่ ตงั ้ อยู่ได้ นำนเพรำะสถำน ๔หรือสถำนใดสถำนหนึ่งบรรดำสถำน ๔ นัน้ สถำน ๔ เป็ นไฉน คือไม่ แสวงหำพัสดุท่ หี ำยแล้ ว(นฏฺ น คเวสนฺต)ิ ๑ ไม่ ซ่อมแซมพัสดุท่ ีคร่ ำคร่ ำ(ชิณฺณ น ปฏิสงฺขโรนฺต)ิ ๑ ไม่ ร้ ูจักประมำณในกำรบริโภค(อปริมิตปานโภชนา)๑ ตัง้ สตรีหรือบุรุษทุศีลให้ เป็ นพ่ อบ้ ำนแม่ เรือน(ทุสฺสีล
อิตฺถึ วา ปุริส วา อาธิปจฺเจ เปนฺติ)๑ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ตระกูลใด
ตระกูลหนึ่งถึงควำมเป็ นใหญ่ ในโภคทรัพย์ แล้ ว ย่ อมไม่ ตงั ้ อยู่ได้ นำนเพรำะสถำน ๔ นีห้ รือสถำนใดสถำนหนึ่งบรรดำสถำน ๔ นัน้ ...

ตระกูลที่ถึงความเป็ นใหญ่ในโภคทรัพย์ ย่อมตัง้ / ไม่ตงอยูั ้ ่ได้ นานเพราะสถาน ๔[ฉบับหลวง ๒๑/๒๕๘] ...ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ตระกูลใด ตระกูลหนึ่งถึง
ควำมเป็ นใหญ่ ในโภคทรัพย์ แล้ ว ย่ อมตัง้ อยู่ได้ นำนเพรำะสถำน ๔หรือสถำนใดสถำนหนึ่งบรรดำสถำน ๔ นัน้ สถำน ๔ เป็ นไฉน คือแสวงหำพัสดุท่ หี ำยแล้ ว(นฏฺ คเวสนฺต)ิ ๑ ซ่ อมแซมพัสดุท่ คี ร่ ำคร่ ำ(ชิณฺณ ปฏิสงฺขโรนฺต)ิ ๑ รู้จักประมำณในกำรบริโภค(ปริมิตปานโภชนา)๑ ตัง้ สตรี หรือบุรุษผู้มีศีลให้ เป็ นพ่ อบ้ ำนแม่ เรือน(สีลวนฺต อิตฺถึ วา ปุริส วา อาธิปจฺเจ เปนฺติ)๑ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำยตระกูลใดตระกูลหนึ่ง
ถึงควำมเป็ นใหญ่ ในโภคทรัพย์ แล้ ว ย่ อมตัง้ อยู่ได้ นำนเพรำะสถำน ๔นี ้ หรือสถำนใดสถำนหนึ่งบรรดำสถำน ๔ นัน้ ฯภริ ยา

ภริยาของบุรุษ ๗ จาพวก

[ฉบับหลวง ๒๓/๖๐]...นางสุชาดาหญิงสะใภ้ในเรือนทูลรับพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระ
ภาคตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ภริยาผู้มีจิตประทุษร้าย ไม่อนุเคราะห์ด้วยประโยชน์
เกื้อกูล ยินดีในชายอื่น ดูหมิ่นสามี เป็นผู้อันเขาซื้อมาด้วยทรัพย์ พยายาม
จะฆ่าผัว ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า วธกาภริยา ภริยาเสมอด้วย
เพชฌฆาต สามีของหญิงประกอบด้วย ศิลปกรรม พาณิชยกรรม และกสิ
กรรม ได้ทรัพย์ใดมา ภริยา ปรารถนาจะยักยอกทรัพย์ แม้มีอยู่น้อยนั้น
เสีย ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า โจรภริยา ภริยาเสมอด้วยโจร ภริยา
ทีไ่ ม่สนใจการงาน เกียจคร้าน กิน มาก ปากร้าย ปากกล้า ร้ายกาจ กล่าว
คาหยาบ ข่มขี่ผัวผู้ขยันขันแข็ง ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า อัยยา
ภริยา ภริยาเสมอด้วยนาย ภริยาใดอนุเคราะห์ด้วยประโยชน์เกื้อกูลทุก
เมื่อ ตามรักษาสามีเหมือนมารดารักษาบุตร รักษาทรัพย์ที่สามีหามาได้ไว้
ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า มาตาภริยา ภริยาเสมอด้วยมารดา...

ภริยาของบุรุษ ๗ จาพวก

[ฉบับหลวง ๒๓/๖๐]...ภริยาที่เป็นเหมือนพี่สาว น้องสาว มีความเคารพใน
สามีของตน เป็นคนละอายบาป เป็นไปตาม อานาจสามี ภริยาของบุรุษ
เห็นปานนี้เรียกว่า ภคินีภริยา ภริยาเสมอด้วยพี่สาวน้องสาว ภริยาใดใน
โลกนี้เห็นสามีแล้วชื่นชมยินดี เหมือน เพื่อนผู้จากไปนานแล้วกลับมา
เป็นหญิงมีตระกูล มีศีล มีวัตรปฏิบัติสามี ภริยาของบุรุษเห็นปานนี้
เรียกว่า สขีภริยา ภริยาเสมอด้วยเพื่อน ภริยาใดสามีเฆี่ยนตี ขู่ตะคอกก็ไม่
โกรธ ไม่คิดพิโรธโกรธตอบสามีอดทนได้ เป็นไปตามอานาจสามี ภริยา
ของบุรุษเห็นปานนี้เรียกว่า ทาสีภริยา ภริยาเสมอด้วยทาสี
ภริยาทีเ่ รียกว่า วธกาภริยา ๑ โจรีภริยา ๑ อัยยาภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๓ จาพวกนั้น ล้วนแต่เป็นคนทุศีลหยาบช้า ไม่เอื้อเฟื้อ เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงนรก ส่วนภริยาที่เรียกว่า
มาตาภริยา ๑ ภคินีภริยา ๑ สขีภริยา ๑ ทาสีภริยา ๑ ภริยาทั้ง ๔ จาพวกนั้น เพราะ
ตั้งอยู่ในศีล ถนอมรักไว้ยั่งยืน เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติ...

มาตุคาม (ผู้หญิง)ทุกข์ของผู้หญิงที่สามีไม่มี และควรเห็นใจภรรยา

ทุกข์ ของผู้หญิง ๕ อย่ ำง (ที่ผ้ ูชำยไม่ มี)[ฉบับหลวง ๑๘/๔๖๒] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ควำมทุกข์ แผนกหนึ่งของ
มำตุคำมที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ๕ อย่ ำงนี ้ ควำมทุกข์ ๕อย่ ำงเป็ นไฉน คือ มำตุคำมในโลกนี ้ เมื่อยังกำลังสำว ไปสู่สกุลผัวเว้ นจำกญำติ อันนีเ้ ป็ นควำมทุกข์ แผนกหนึ่งของมำตุคำมข้ อต้ นที่ตน
จะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ฯ[๑๘/๔๖๓] อีกประกำรหนึ่ง มำตุคำมมีระดู อันนีเ้ ป็ นควำมทุกข์
แผนกหนึ่งของมำตุคำมข้ อที่ ๒ ที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ฯ[๑๘/๔๖๔] อีกประกำรหนึ่ง มำตุคำมมีครรภ์ อันนีเ้ ป็ นควำมทุกข์
แผนกหนึ่งของมำตุคำมข้ อที่ ๓ ที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ฯทุกข์ ของผู้หญิง ๕ อย่ ำง (ที่ผ้ ูชำยเว้ นไว้ )[ฉบับหลวง ๑๘/๔๖๕] อีกประกำรหนึ่ง มำตุคำมคลอดบุตร อันนีเ้ ป็ นควำมทุกข์ แผนกหนึ่งของมำตุคำมข้ อที่ ๔ ที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ฯ[๑๘/๔๖๖] อีกประกำรหนึ่ง มำตุคำมเข้ ำถึงควำมเป็ นหญิงบำเรอของ
บุรุษ อันนีเ้ ป็ นควำมทุกข์ แผนกหนึ่งของมำตุคำมที่ ๕ ที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ
ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ควำมทุกข์ แผนกหนึ่งของมำตุคำมที่ตนจะต้ องเสวย เว้ นจำกบุรุษ ๕ อย่ ำงนีแ้ ล ฯธรรมดำของกษัตริย์ พรำหมณ์ คฤหบดี สตรี โจร สมณะย่ อมประสงค์ .. นิยม.. มั่นใจ.. ต้ องกำร.. มี..เป็ นที่สุด
[ฉบับหลวง ๒๒/๓๒๓] ครัง้ นันแล้ ชานุสโสนิพราหมณ์เข้ าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับได้ ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครัน้ ผ่านการปราศรัยพอให้ ระลึกถึงกันไปแล้ ว จึงนัง่ ณ ที่ควรส่วนข้ างหนึง่ ครัน้ แล้ วได้ ทลู ถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้ าแต่พระโคดมผู้เจริ ญ กษัตริ ย์...ทังหลาย
้ย่อมมี
ความประสงค์อะไร นิยมอะไร มัน่ ใจอะไร ต้ องการอะไร มีอะไรเป็ นที่สดุ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า...

ดูกรพรำหมณ์ ธรรมดำคฤหบดีทงั ้ หลำย ย่ อมประสงค์ โภคทรัพย์
นิยมปั ญญำ มั่นใจในศิลป ต้ องกำรกำรงำน มีกำรงำนที่สำเร็จแล้ วเป็ นที่สุด ฯ...
ดูกรพรำหมณ์ ธรรมดำสตรีทงั ้ หลำย ย่ อมประสงค์ บุรุษ นิยมเครื่องแต่ งตัว มั่นใจในบุตร ต้ องกำรไม่ ให้ มีสตรีอ่ นื ร่ วมสำมี มีควำมเป็ นใหญ่ ในบ้ ำนเป็ นที่สุด ฯ...

ธรรมดำของสตรี ย่ อม...
ประสงค์ .. นิยม.. มั่นใจ.. ต้ องกำร.. มี..เป็ นที่สุด
ธรรมดำของ
กษัตริย์
พรำหมณ์
คฤหบดี
สตรีย่ อมประสงค์
โภคทรั พย์โภคทรั พย์โภคทรั พย์บุรุษนิยม..
มั่นใจใน..
ปั ญญำ
กำลังทหำรปั ญญำ
มนต์ปั ญญำ
ศิลป์เครื่ องแต่ งตัว บุตร

โจร
สมณะ

ลักทรั พย์ที่ลับเร้ นขันติโสรั จจะ ปั ญญำศำสตรำ
ศีลต้ องกำร...
แผ่ นดิน
บูชำยัญ
กำรงำนไม่ มีสตรี อ่ นืร่ วมสำมี
ที่มืดไม่ มีห่วงใย

มี..เป็ นที่สุด
ควำมเป็ นใหญ่
พรหมโลก
กำรงำนสำเร็จ
ควำมเป็ นใหญ่
ในบ้ ำน
ผู้อ่ นื ไม่ เห็นนิพพำน

[ฉบับหลวง ๒๒/๓๒๓]มาตุคามตายไป เป็นสหายเทวดาด้วยธรรม ๘ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๓/๑๓๖]...ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมประกอบด้ วยธรรม ๘ประกำร เมื่อตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงควำมเป็ นสหำยของเทวดำเหล่ ำมนำป
กำยิกำ ธรรม ๘ ประกำรเป็ นไฉน ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมในโลกนี ้ ที่มำรดำบิดำผู้ม่ ุงประโยชน์ แสวงหำควำมเกือ้ กูล อนุเครำะห์ เอือ้ เอ็นดู
ยอมยกให้ แก่ ชำยใดผู้เป็ นสำมีสำหรับชำยนัน้ เธอต้ องตื่นก่ อน นอนภำยหลัง คอยฟั งรับใช้ ประพฤติให้ ถูกใจกล่ ำวถ้ อยคำเป็ นที่รัก ๑ ชนเหล่ ำใดเป็ นที่เคำรพของสำมี คือ มำรดำ บิดำ หรือสมณพรำหมณ์ เธอสักกำระเคำรพนับถือบูชำชนเหล่ ำนัน้ และต้ อนรับท่ ำนเหล่ ำนัน้ ผู้มำถึงแล้ วด้ วยอำสนะและนำ้ ๑ กำรงำนใดเป็ นงำนในบ้ ำนของสำมี คือกำรทำผ้ ำขนสัตว์ หรือผ้ ำฝ้ ำย เธอเป็ นคนขยัน ไม่ เกียจคร้ ำนในกำรงำนนัน้
ประกอบด้ วยปั ญญำอันเป็ นอุบำยในกำรงำนนัน้ สำมำรถจัดทำ ๑...

มาตุคามตายไป เป็นสหายเทวดาด้วยธรรม ๘ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๓/๑๓๖]... ชนเหล่ ำใดเป็ นคนภำยในบ้ ำนของสำมี คือ ทำสคนใช้ หรือกรรมกร ย่ อมรู้ว่ำกำรงำนที่เขำเหล่ ำนัน้ ทำแล้ วและยังไม่ ได้ทำ ๑ ย่ อมรู้อำกำรของคนภำยในผู้เป็ นไข้ ว่ำ ดีขนึ ้ หรือทรุ ดลง ๑ ย่ อมแบ่ งปั นของกินของบริโภคให้ แก่ เขำตำมควร ๑ สิ่งใดที่สำมีหำมำได้ จะเป็ นทรัพย์ ข้ ำว เงินหรือทอง ย่ อมรักษำคุ้มครองสิ่งนัน้ ไว้ และไม่ เป็ นนักเลงกำรพนัน ไม่ เป็ นขโมย ไม่ เป็ นนักดื่ม ไม่ ผลำญทรัพย์ ให้ พนิ ำศ ๑เป็ นอุบำสิกำถึงพระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ำเป็ นสรณะ เป็ นผู้มีศีล งดเว้ นจำกปำณำติบำต อทินนำทำน กำเมสุมิจฉำจำร มุสำวำท และกำรดื่มนำ้ เมำคือ สุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท ๑ เป็ นผู้มี
กำรบริจำค มีใจปรำศจำกมลทิน คือ ควำมตระหนี่ อยู่ครองเรือน มีจำคะอันปล่ อยแล้ ว มีฝ่ำมืออันชุ่ม ยินดีในกำรสละ ควรแก่ กำรขอ ยินดี
ในกำรจำแนกทำน ๑...

มาตุคามผู้ปฏิบัติเพื่อชัยชนะในโลกนี้ด้วยธรรม ๔ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๓/๑๓๙]...ดูกรวิสำขำ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๔ประกำร ชื่อว่ ำเป็ นผู้ปฏิบัตเิ พื่อชัยชนะในโลกนี ้ ชื่อว่ ำปรำรภโลกนีแ้ ล้ วธรรม ๔ ประกำรเป็ นไฉน ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนี ้ เป็ นผู้จัดกำร
งำนดี ๑ สงเครำะห์ คนข้ ำงเคียงของสำมีดี ๑ ประพฤติเป็ นที่พอใจของ
สำมี ๑ รักษำทรัพย์ ท่ สี ำมีหำมำได้ ๑ ดูกรวิสำขำ มำตุคำมเป็ นผู้จัดกำร
งำนดีอย่ ำงไร ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนีเ้ ป็ นคนขยัน ไม่ เกียจคร้ ำนในกำรงำนภำยในบ้ ำนของสำมี คือ กำรทำผ้ ำขนสัตว์ หรือกำรทำผ้ ำฝ้ ำยประกอบด้ วยปั ญญำเครื่องพิจำรณำอันเป็ นอุบำยในกำรงำนนัน้ อำจทำ
อำจจัดได้ ดูกรวิสำขำมำตุคำมเป็ นผู้จัดกำรงำนดีอย่ ำงนีแ้ ล ฯ ดูกรวิสำขำ มำตุคำมเป็ นผู้สงเครำะห์ คนข้ ำงเคียงของสำมีดอี ย่ ำงไร ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนี ้ ย่ อมรู้กำรงำนที่อันโตชน(คนในสกุล)ภำยในบ้ ำนของสำมี คือ ทำสคนใช้ หรือกรรมกรทำแล้ วว่ ำทำแล้ ว...

มาตุคามผู้ปฏิบัติเพื่อชัยชนะในโลกนี้ด้วยธรรม ๔ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๓/๑๓๙]...ที่ยังไม่ ได้ ทำว่ ำยังไม่ ได้ ทำ รู้คนที่ป่วยไข้ ว่ำดี
ขึน้ หรือทรุ ดลง และแบ่ งของเคีย้ วของบริโภคให้ ตำมเหตุท่ คี วร ดูกรวิสำขำมำตุคำมเป็ นผู้สงเครำะห์ คนข้ ำงเคียงของสำมีดี อย่ ำงนีแ้ ล ฯดูกรวิสำขำ มำตุคำมเป็ นผู้ประพฤติเป็ นที่พอใจสำมีอย่ ำงไร ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนี ้ ไม่ ละเมิดสิ่งอันไม่ เป็ นที่พอใจของสำมีแม้
เพรำะเหตุแห่ งชีวิต ดูกรวิสำขำ มำตุคำมประพฤติเป็ นที่พอใจของ
สำมีอย่ ำงนีแ้ ล ฯ ดูกรวิสำขำ มำตุคำมรักษำทรัพย์ ท่ สี ำมีหำมำได้อย่ ำงไร ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนีจ้ ัดกำรทรัพย์ ข้ ำวเปลือก เงินหรือทอง ที่สำมีหำมำได้ ให้ คงอยู่ ด้ วยกำรรักษำ คุ้มครองและไม่ เป็ นนักเลงกำรพนัน ไม่ เป็ นขโมย ไม่ เป็ นนักดื่ม ไม่ ผลำญทรัพย์ ให้ พนิ ำศดูกรวิสำขำ มำตุคำมรักษำทรัพย์ ท่ สี ำมีหำมำได้ อย่ ำงนีแ้ ล...

มาตุคามผู้ปฏิบัติเพื่อชัยชนะในโลกหน้าด้วยธรรม ๔ ประการ
[ฉบับหลวง ๒๓/๑๓๙]...ดูกรวิสำขำ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๔ประกำร ชื่อว่ ำ ปฏิบัตเิ พื่อชัยชนะในโลกหน้ ำ ชื่อว่ ำปรำรภโลกหน้ ำแล้ ว ธรรม ๔ ประกำรเป็ นไฉน ดูกรวิสำขำ มำตุคำมในโลกนี ้ เป็ นผู้ถึงพร้ อมด้ วยศรัทธำ ๑ เป็ นผู้ถงึ พร้ อมด้ วยศีล ๑ เป็ นผู้ถงึ พร้ อมด้ วยจำคะ ๑ เป็ นผู้ถึงพร้ อมด้ วยปั ญญำ ๑ ฯอุปาสโก (อุบาสก อุบาสิกา)พุทธัง สะระณัง คะโต ธรรมมัง สะระณัง คะโต สังฆัง สะระณัง คะโต[สยามรัฐ ๑๙/๑๕๙๐]...ยโต โข มหานาม พุทฺธ สรณ คโต โหติธมฺม สรณ คโต โหติ สงฺฆ สรณ คโต โหติ ฯ เอตฺตาวตา โขมหานาม อุปาสโก โหตีติ ฯ[ฉบับหลวง ๑๙/๑๕๙๐]...ดูกรมหาบพิตร บุคคลผู้ถึงพระพุทธเจ้า
เป็นสรณะ ถึงพระธรรมเป็นสรณะ ถึงพระสงฆ์เป็นสรณะ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล บุคคลจึงจะชื่อว่า เป็นอุบาสก.

มาตุคามในสกุล ถูกรังแก ?

รูปสวย มีโภคสมบัติ มารยาท ขยัน ได้บุตร
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๕๘] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยองค์๕ ย่ อมไม่ เป็ นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่ วนเดียว องค์ ๕ เป็ นไฉน คือรูปไม่ สวย ๑ ไม่ มีโภคสมบัติ ๑ ไม่ มีมำรยำท ๑ เกียจคร้ ำน ๑ ไม่ ได้บุตรเพื่อเขำ ๑ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้วยองค์ ๕ เหล่ ำนีแ้ ล ย่อมไม่ เป็ นที่ชอบใจ
ของบุรุษโดยส่ วนเดียว ฯ[๑๘/๔๕๙] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ ย่ อมเป็ นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่ วนเดียว องค์ ๕ เป็ นไฉน คือ มีรูปสวย ๑มีโภคสมบัติ ๑ มีมำรยำท ๑ ขยันไม่ เกียจคร้ ำน ๑ ได้ บุตรเพื่อเขำ ๑ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ เหล่ ำนีแ้ ล ย่ อมเป็ นที่ชอบใจของบุรุษโดยส่ วนเดียว ฯรูปสวย มีโภคสมบัติ มารยาท ขยัน ได้บุตร
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๖๐] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย บุรุษผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ย่ อมไม่ เป็ นที่ชอบใจของมำตุคำมโดยส่ วนเดียว องค์ ๕ เป็ นไฉน คือรูปไม่ สวย ๑ ไม่ มีโภคสมบัติ ๑ ไม่ มีมำรยำท ๑ เกียจคร้ ำน ๑ ไม่ ได้บุตรเพื่อเขำ ๑ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย บุรุษผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ เหล่ ำนีแ้ ลย่ อมไม่ เป็ นที่ชอบใจของมำตุคำมโดยส่ วนเดียว ฯ[๑๘/๔๖๑] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย บุรุษผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ ย่ อมเป็ นที่ชอบใจของมำตุคำมโดยส่ วนเดียว องค์ ๕ เป็ นไฉน คือ มีรูปสวย ๑มีโภคสมบัติ ๑ มีมำรยำท ๑ ขยันไม่ เกียจคร้ ำน ๑ ได้ บุตรเพื่อเขำ ๑ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย บุรุษผู้ประกอบด้ วยองค์ ๕ เหล่ ำนีแ้ ล ย่ อมเป็ นที่ชอบใจของมำตุคำม
โดยส่ วนเดียว ฯเช้าตระหนี่ เที่ยงริษยา เย็นกามราคะ กลุ้มรุม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๖๗] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๓ประกำรโดยมำกเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๓ ประกำรเป็ นไฉน คือ มำตุคำมในโลกนี ้เวลำเช้ ำมีใจอันมลทิน คือควำมตระหนี่กลุ้มรุ มแล้ วอยู่ครองเรื อนเวลำเที่ยงมีใจอันควำมริษยำกลุ้มรุ มแล้ วอยู่ครองเรือน
เวลำเย็นมีใจอันกำมรำคะกลุ้มรุ มแล้ วอยู่ครองเรือน
ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๓ ประกำรนีแ้ ล โดยมำกเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ฯไม่มีศรัทธา ไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ มักโกรธ ปัญญาทราม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๖๙] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้
ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย
ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือมำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ไม่ มีหริ ิ ๑ไม่ มีโอตตัปปะ ๑มักโกรธ ๑มีปัญญำทรำม ๑ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำรนีแ้ ล เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำตนรก ฯไม่มีศรัทธา ไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ ผูกโกรธ/ริษยา ปัญญาทราม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๐] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่มีโอตตัปปะ ๑ มักผูกโกรธ ๑มีปัญญำทรำม ๑ ...
[๑๘/๔๗๑] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อ
แตกกำยตำยไปย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่ มีโอตตัปปะ ๑ มีควำมริษยำ ๑ มีปัญญำทรำม ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำรนีแ้ ลเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ฯไม่มีศรัทธา ไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ ตระหนี่/นอกใจ ปัญญาทราม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๒] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่มีโอตตัปปะ ๑ มีควำมตระหนี่ ๑ มีปัญญำทรำม ๑...
[๑๘/๔๗๓] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อ
แตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่ มีโอตตัปปะ ๑ประพฤตินอกใจ ๑ มีปัญญำทรำม ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ ประกอบด้ วยธรรม๕ ประกำรนีแ้ ล เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ฯไม่มีศรัทธา ไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ ทุศีล/สุตะน้อย ปัญญาทราม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๔] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่มีโอตตัปปะ ๑ เป็ นคนทุศีล ๑มีปัญญำทรำม ๑...
[๑๘/๔๗๕] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อ
แตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่ มีโอตตัปปะ ๑มีสุตะน้ อย ๑ มีปัญญำทรำม ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำรนีแ้ ลเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ นิบำต นรก ฯไม่มีศรัทธา ไม่มีหิริ ไม่มีโอตตัปปะ เกียจคร้าน/สติหลง ปัญญาทราม
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๖] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่มีโอตตัปปะ ๑ เกียจคร้ ำน ๑มีปัญญำทรำม ๑...
[๑๘/๔๗๗] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อ
แตกกำยตำยไปย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ มำตุคำมเป็ นผู้ไม่ มีศรัทธำ ๑ ไม่ มีหริ ิ ๑ ไม่ มีโอตตัปปะ ๑ มีสติหลง ๑ มีปัญญำทรำม ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำรนี ้แลเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรก ฯศีลห้า
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๘] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติ วินิบำต นรกธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉนคือ

มำตุคำมเป็ นผู้ฆ่ำสัตว์ ๑ลักทรัพย์ ๑ประพฤติผิดในกำม ๑พูดเท็จ ๑ดื่มนำ้ เมำคือสุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท ๑ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำรนีแ้ ล เมื่อแตกกำยตำยไปย่ อมเข้ ำถึงอบำย ทุคติวินิบำต นรก ฯมีศรัทธา หิริ โอตตัปปะ ไม่มักโกรธ/ไม่ผูกโกรธ/ไม่มคี วามริษยา ปัญญา
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๗๙] ครัง้ นั ้นแล ท่านพระอนุรุทธะเข้ าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ ครัน้ แล้วได้ ทลูถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้ าแต่พระองค์ผ้ เู จริญ ขอประทานพระวโรกาส ข้ าพระองค์เห็น มาตุคามเมื่อแตกกายตายไปเข้ าถึงสุคติโลกสวรรค์ ด้ วยทิพยจักษุอนั บริสทุ ธิ์ ล่วงจักษุของมนุษย์ ข้ าแต่พระองค์ผ้ เู จริญมาตุคามผู้ประกอบด้ วยธรรมเท่าไรหนอ

เมื่อแตกกายตายไป ย่อมเข้ าถึงสุคติ โลกสวรรค์ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรอนุรุทธะ

มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือ มำตุคำมเป็ นผู้มี
ศรัทธำ ๑ มีหริ ิ ๑ มีโอตตัปปะ ๑ ไม่ มักโกรธ ๑ (๔๘๐ ไม่ ผูกโกรธ, ๔๘๑ไม่ มีควำมริษยำ) มีปัญญำ ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำรนีแ้ ล เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์
ฯมีศรัทธา หิริ โอตตัปปะ ไม่ตระหนี่/ไม่นอกใจ/มีศีล/สุตะ/..... ปัญญา
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๘๒] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ประกำร เมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ ธรรม ๕ประกำรเป็ นไฉน คือมำตุคำมเป็ นผู้มีศรัทธำ ๑ มีหริ ิ ๑ มีโอตตัปปะ ๑ไม่ มีควำมตระหนี่ ๑ มีปัญญำ ๑ฯลฯ ไม่ ประพฤตินอกใจ ๑ มีปัญญำ ๑ฯลฯ มีศีล ๑ มีปัญญำ ๑ ฯลฯ มีสุตะมำก ๑ มีปัญญำ ๑ ฯลฯ ปรำรภ
ควำมเพียร ๑ มีปัญญำ ๑ ฯลฯ มีสติตงั ้ มั่น ๑ มีปัญญำ ๑...
[๔๘๓] ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำร เมื่อแตก
กำยตำยไปย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือมำตุคำมเป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ๑ จำกกำรลักทรัพย์ ๑ จำกกำร
ประพฤติผิดในกำม ๑ จำกกำรพูดเท็จ ๑ จำกกำรดื่มนำ้ เมำ คือสุรำและ
เมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท ๑ ดูกรอนุรุทธะ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม๕ ประกำรนีแ้ ลเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ ฯกาลังของมาตุคาม คือ รูป โภคะ ญาติ บุตร และศีล

[ฉบับหลวง ๑๘/๔๘๔] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย กำลังของมำตุคำม ๕ ประกำรนี ้ ๕ ประกำรเป็ นไฉน กำลังคือรูป ๑ กำลังคือโภคะ ๑ กำลังคือญำติ ๑กำลังคือบุตร ๑ กำลังคือศีล ๑ กำลังของมำตุคำม ๕ นีแ้ ล ดูกรภิกษุ
ทัง้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลัง ๕ ประกำรนีแ้ ล เป็ นผู้สำมำรถ
อยู่ครองเรือน ฯ [๑๘/๔๘๕] ...ย่ อมบังคับสำมีอยู่ครองเรือนได้ ฯ[๑๘/๔๘๖]...ย่ อมประพฤติข่มขี่สำมีได้ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ส่ วนบุรุษผู้
ประกอบด้ วยกำลังอย่ ำงเดียว ย่ อมประพฤติข่มขี่มำตุคำมได้ กำลังอย่ ำงเดียวเป็ นไฉนได้ แก่ กำลังคือควำมเป็ นใหญ่
กำลังคือรูป ย่ อมป้ องกันมำตุคำมผู้ถูกบุรุษข่ มขี่แล้ วได้ กำลังคือโภคะ
กำลังคือญำติ กำลังคือบุตร กำลัง คือศีล ป้ องกันไม่ ได้ ฯกาลังของมาตุคามครบ ๕ พวกญาติย่อมให้อยู่ในสกุล
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๙๐] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ก็มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือรูป แต่ ไม่ ประกอบด้ วยกำลังคือศีล พวกญำติย่อมยัง
มำตุคำมนัน้ ให้ พนิ ำศ คือไม่ ให้ อยู่ในสกุล มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือรูปและกำลังคือโภคะ แต่ ไม่ ประกอบด้ วยกำลังคือศีล...
มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือรูป กำลังคือโภคะ และกำลังคือ
ญำติ แต่ ไม่ ประกอบด้ วยกำลังคือศีล... มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลัง
คือรูป กำลังคือโภคะ กำลังคือญำติ และกำลังคือบุตร แต่ ไม่ประกอบด้ วยกำลังคือศีล พวกญำติย่อมยังมำตุคำมนัน้ ให้ พนิ ำศ คือไม่ ให้ อยู่ในสกุล แต่ เมื่อมำตุคำมประกอบด้ วยกำลังคือรูป กำลังคือ
โภคะ กำลังคือญำติ กำลังคือบุตร และกำลังคือศีล พวกญำติย่อมยัง
มำตุคำมนัน้ ให้ อยู่ในสกุล ย่ อมไม่ ให้ พนิ ำศ...

กาลังของมาตุคามคือ “ศีล” พวกญาติย่อมให้อยู่ในสกุล
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๙๐] ...มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือศีล แต่ ไม่ประกอบด้ วยกำลังคือรูป พวกญำติย่อมยังมำตุคำมนัน้ ให้ อยู่ในสกุลย่ อมไม่ ให้ พนิ ำศ ก็มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือศีล แต่ ไม่ประกอบด้ วยกำลังคือโภคะ พวกญำติย่อมยังมำตุคำมนัน้ ให้ อยู่ใน
สกุล ย่ อมไม่ ให้ พนิ ำศ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือศีล แต่ ไม่ประกอบด้ วยกำลังคือญำติ พวกญำติย่อมยังมำตุคำมนัน้ ให้ อยู่ใน
สกุล ย่ อมไม่ ให้ พนิ ำศ มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยกำลังคือศีล แต่ ไม่ประกอบด้ วยกำลังคือบุตร พวกญำติย่อมยังมำตุคำมนัน้ ให้ อยู่ใน
สกุล ย่ อมไม่ ให้ พนิ ำศ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย กำลังของมำตุคำม ๕ประกำรนีแ้ ล ฯกาลังของมาตุคามคือ ศีล เป็นเหตุตายไปเข้าถึงสุคติ
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๙๒] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมเมื่อแตกกำยตำยไป ย่ อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ เพรำะกำลังคือรูปเป็ นเหตุ เพรำะ
กำลังคือโภคะเป็ นเหตุ เพรำะกำลังคือญำติเป็ นเหตุ หรือเพรำะกำลัง
คือบุตรเป็ นเหตุ หำมิได้ แต่ ย่อมเข้ ำถึงสุคติโลกสวรรค์ เพรำะกำลัง
คือศีลเป็ นเหตุ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย กำลังของมำตุคำม๕ ประกำรนีแ้ ล[๑๘/๔๙๓] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ฐำนะ ๕ ประกำรนี ้ อันมำตุคำมผู้มิได้
ทำบุญไว้ ยำกที่จะได้ ฐำนะ ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือ ขอเรำพึงเกิดใน
สกุลอันสมควรนีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่ ๑ อันมำตุคำมผู้มิได้ ทำบุญไว้ ยำกที่
จะได้ เกิดในสกุลอันสมควรแล้ ว ขอเรำพึงไปสู่สกุลอันสมควร นีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่ ๒...

ฐานะของมาตุคามผู้ทาบุญไว้ได้โดยง่าย ๕[ฉบับหลวง ๑๘/๔๙๒]...เกิดในสกุลอันสมควรแล้ ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ ว ขอเรำพึงอยู่ครองเรือนปรำศจำกหญิงร่ วมสำมี นีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่๓ ... เกิดในสกุลอันสมควรแล้ ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ ว อยู่ครองเรือน
ปรำศจำกหญิงร่ วมสำมี ขอเรำพึงมีบุตร นีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่ ๔...เกิดใน
สกุลอันสมควรแล้ ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ ว อยู่ครองเรือนปรำศจำก
หญิงร่ วมสำมี มีบุตร ขอเรำประพฤติครอบงำสำมี นีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่ ๕อันมำตุคำมผู้มิได้ ทำบุญไว้ ยำกที่จะได้ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ฐำนะ ๕ประกำรนีแ้ ล อันมำตุคำมผู้มิได้ ทำบุญไว้ ยำกที่จะได้ ฯ[๑๘/๔๙๓]...เกิดในสกุลอันสมควรแล้ ว ไปสู่สกุลอันสมควรแล้ ว อยู่ครองเรือนปรำศจำกหญิงร่ วมสำมีมีบุตร ขอเรำพึงประพฤติครอบงำ
สำมี นีเ้ ป็ นฐำนะข้ อที่ ๕ อันมำตุคำมผู้ทำบุญไว้ ได้ โดยง่ ำย ดูกรภิกษุ
ทัง้ หลำย ฐำนะ ๕ ประกำรนีแ้ ล อันมำตุคำมผู้ทำบุญไว้ ได้ โดยง่ ำย ฯมาตุคามผู้ถือศีล ๕ เป็นผู้สามารถอยู่ครองเรือน
[ฉบับหลวง ๑๘/๔๙๕] ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม๕ ประกำร เป็ นผู้สำมำรถอยู่ครองเรือน ธรรม ๕ ประกำรเป็ นไฉน คือมำตุคำมเป็ นผู้งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ๑จำกกำรลักทรัพย์ ๑จำกกำรประพฤติผิดในกำม ๑จำกกำรพูดเท็จ ๑จำกกำรดื่มนำ้ เมำคือสุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท ๑ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำตุคำมผู้ประกอบด้ วยธรรม ๕ ประกำรนีแ้ ล เป็ นผู้สำมำรถอยู่ครองเรือน ฯปุตโต (บุตร)ปุตโต (บุตร) ๓ จาพวก
[ฉบับหลวง ๒๕/๒๕๒] จริงอยู่ พระสูตรนี ้พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ ว พระสูตรนีพระผู้มีพระภาคผู้เป็ นพระอรหันต์ตรัสแล้ ว เพราะเหตุนนั ้ ข้ าพเจ้ าได้ สดับมาแล้ วว่า ดูกรภิกษุทัง้ หลำย บุตร ๓จำพวกนีม้ ีปรำกฏอยู่ในโลก ๓ จำพวกเป็ นไฉนคือ อติชำตบุตร(อติชำโต)๑
อนุชำตบุตร(อนุชำโต)๑ อวชำตบุตร(อวชำโต)๑ ฯ ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ก็อติชำตบุตร เป็ นอย่ ำงไร ดูกรภิกษุทงั ้ หลำยมำรดำบิดำของบุตรใน
โลกนี ้ ไม่ ถึงพระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ ำเป็ นสรณะ ไม่ งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรั พย์ ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ กำรดื่มนำ้ เมำ คือ สุรำและเมรั ยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำม ประมำท เป็ นผู้ทุศีล มีธรรมอันลำมก ส่ วนบุตร
ของมำรดำและบิดำ เหล่ ำนัน้ เป็ นผู้ถงึ พระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ ำเป็ นสรณะ งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรั พย์ ประพฤติผิดในกำมพูดเท็จ กำรดื่มนำ้ เมำ คือ สุรำและเมรั ยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท มีศีลมีธรรมอันงำม

ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย อติชำตบุตรเป็ นอย่ ำงนีแ้ ล ฯ...

ปุตโต (บุตร) ๓ จาพวก
[ฉบับหลวง ๒๕/๒๕๒] ...ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ก็อนุชำตบุตรเป็ นอย่ ำงไรดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำรดำบิดำของบุตรในโลกนี ้ ถึงพระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ ำเป็ นสรณะ(พุทฺธ สรณ คโต ธมฺม สรณ คโต สงฺฆสรณ คโต) งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ กำรดื่มนำ้ เมำคือ สุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท มีศีล มีธรรมอันงำม ส่ วนบุตรของมำรดำบิดำเหล่ ำนัน้ ถึง พระพุทธเจ้ ำพระธรรม พระสงฆ์ ว่ำเป็ นสรณะ งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรัพย์
ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ กำรดื่มนำ้ เมำ คือ สุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท เป็ นผู้มีศีล มีธรรมอันงำม ดูกรภิกษุทงั ้ หลำยอนุชำตบุตรเป็ นอย่ ำงนีแ้ ล ฯ...

ปุตโต (บุตร) ๓ จาพวก
[ฉบับหลวง ๒๕/๒๕๒] ...ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย ก็อวชำตบุตรเป็ นอย่ ำงไรดูกรภิกษุทงั ้ หลำย มำรดำบิดำของบุตรในโลกนี ้ ถึงพระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ ำเป็ นสรณะ งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรัพย์
ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ กำรดื่มนำ้ เมำคือ สุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท เป็ นผู้มีศีล มีธรรมอันงำม ส่ วนบุตรของ
มำรดำบิดำเหล่ ำนัน้ ไม่ ถึง พระพุทธเจ้ ำ พระธรรม พระสงฆ์ ว่ ำเป็ นสรณะ ไม่ งดเว้ นจำกกำรฆ่ ำสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดในกำม พูดเท็จ
กำรดื่มนำ้ เมำ คือ สุรำและเมรัยอันเป็ นที่ตงั ้ แห่ งควำมประมำท เป็ นผู้ทุศีล มีธรรมอันลำมก ดูกรภิกษุทงั ้ หลำย อวชำตบุตรเป็ นอย่ ำงนีแ้ ลดูกรภิกษุทงั ้ หลำยบุตร ๓ จำพวกนีแ้ ล มีปรำกฏอยู่ในโลก ฯ