“วิถีไทย วิถีธรรม” :แนวใหม่การปรับพฤติกรรมตนเองด้วยการใช้
ชีวิตแบบไทยแนวพุทธเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ
และป้องกันโรคไม่ตดิ ต่อเรือ้ รังสมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์ พบ.
สาขาวิชาโรคหัวใจและหลอดเลือด ภาควิชาอายุรศาสตร์
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย
ศูนย์ โรคหัวใจ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย

Somkiat.s@chula.ac.thรู้ ทกุ ข์ ของแผ่ นดิน: เอ็นซีดที ่ ปี ้ องกันได้
(โรคไม่ ตดิ ต่ อเรื อ้ รั ง)เบาหวาน
ความดันฯ
ไขมัน
• บุหรี่
• อ้ วนพีมีพุง

• อัมพาต
• หลอดเลือดหัวใจ
• มะเร็ง
• โรคปอดเรื อ้ รั ง
• อวัยวะs เสื่อม
อายุสัน้

คนไทยตายปี ละห้ าแสนกว่ าคนร้ อยละ ๗๑ ของการตายเกิดจากเอ็นซีดีCVD
29%

World Health Organization - Noncommunicable Diseases (NCD) Country Profiles , 2014.

ทุก ๖ นาที มีคนไทย ๔ คนตายจากโรคไม่ ตดิ ต่ อ๑ ชั่วโมง มีคนไทย ตายจากโรคไม่ ตดิ ต่ อ กี่คน ?

ทุก ๖ นาที มีคนไทย ๔ คนตายจากโรคไม่ ตดิ ต่ อ๑ ชั่วโมง มีคนไทย ตายจากโรคไม่ ตดิ ต่ อ กี่คน ?

สาเหตุการตาย ๑๐ อันดับแรกของชาวโลกและชาวไทยในปี ๒๕๕๖Top ten causes in 2013 of years of life lost by location
Global Burden of Disease 2013 Mortality & Cause of Death Collaborators.
Lancet 2015; 385: 117–71.

ประเทศพัฒนาแล้ วประเทศกาลังพัฒนา
ประเทศไทย

IHD

StrokeIschemic Heart Disease & Stroke: Thai people No.1 and 3 killers
associated with HYPERTENSION

โรคหลอดเลือดหัวใจ(หัวใจขาดเลือด) และ โรคหลอดเลือดสมอง(อัมพาต)สาเหตุการตายอันดับ ๑ และ ๓ ของคนไทย
เกี่ยวข้ องกับ ความดันฯสูง (เบาหวาน อันดับ ๑๐)การสารวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครัง้ ที่ ๕(Thai National Health Examination Survey, NHES V)การสารวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครัง้ ที่ ๕(Thai National Health Examination Survey, NHES V)สีเหลือง = ร้ อยละที่ไม่ร้ ูวา่ เป็ นโรค(ผู้ป่วย), สีฟา้ = ร้ อยละที่ควบคุมโรคได้ (ผู้ป่วย)เบาหวาน

ความดันฯสูง

คนไทยตาย / ป่ วยจากโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึน้ต่ อประชากร 100,000 คน(สานักโรคไม่ ตดิ ต่ อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข)
900

70

800

60

700

50

36.1 38.7

40
30

31.7
20.6 20.8

27.5

500

300

20.3 21.2 20.5

277.7

400

20
10

600

23.4 26.9 27.8

0

255.8

140.4

200
100

165.6

307.9

354.5 366.8

276.8

359.3 397.2

427.5 435.2

02550 2551 2553 2555 2556 2557
ตายจากโรคหลอดเลือดสมอง
ตายจากโรคหัวใจขาดเลือด

2550 2551 2552 2553 2555 2556
ป่ วยจากโรคหลอดเลือดสมองป่ วยจากโรคหัวใจขาดเลือดทัง้ ประเทศ

องค์ ความรู้ ๓ อ. ๓ แบบ(Universal, Global, Local knowledge)ธรรมศาสดา วิทยาศาสตร์ เทคโนฯ ภูมปิ ั ญญาท้ องถิ่น
อ.อาหารย่ อยง่ ายพืชสด ลดเกลือ
อาหารธรรมชาติ
หายหิว
เนือ้ น้ อย ด้ อยมัน
รสไม่ จัดจ้ านนา้ ตาลต่า ธรรมชาติ รั บประทานแบบจิม้
ปราศจาภัย
ชิมได้ ไม่ เติมอ.อิริยาบถ
จงกรมลดเวลานั่ง เพิ่มเวลา ฤาษีดัดตน โยคะ ชี่กง
ออกกาลังกาย เรื อนไฟยืน ยืดเวลาเดิน (เพลิน ไทเก้ ก ราไทย ฯเวลาออกกาลังกาย)อ. ออกกาลังใจ สติในงาน ใจ Mindset, CBT,ประเพณี วัฒนธรรม
ระลึกกาย นั่ง MSR, +ve Thinking รดนา้ มนต์ เสดาะrelapse prevention เคราะห์ บนบาน ไหว้รู้ ลมฯ ไม่เพลินฯเจ้ า ผีสาง เทวดา ฯธรรมศาสดา: อ.อาหาร
• ย่ อยง่ าย(กินแล้วย่อยสลายง่าย ท้องไม่ผูก ไม่พอกพูนสะสมจนเกิดโรคฯ)– กินแล้ วนา้ หนักไม่ เกิน เข็มขัดไม่ คับ ความดันฯ นา้ ตาล ไขมันไม่ สูง• บริโภคสิ่งที่ย่อยง่ าย (ปริณตโภชี)(แก่จัด สุกแล้ว)• หายหิว(เข็มขัดรัดพุงไม่คับ หลับสบาย หายหิว, ไม่ใช่นิจฺฉาโต =ผู้หายหิว [๑๗/๕๓])• ไม่ ให้ "เวทนาใหม่ "เกิดขึน้ (นวญจ เวทน)(เข็มขัดไม่คับ)• เว้ นกินกลางคืน(รตฺติโภชนา)(หลับสบาย หายหิว)สาเหตุตายของชาวโลก ปี 2010: ย่ อยยาก ()Ezzati M. N Eng J Med 2013;369:954
ความดันฯสูง สาเหตุตายอันดับหนึ่งของชาวโลก

9 ล้ าน+สูบ/ดมควันบุหรี่ ()กินผลไม้ จากอาหาร()น้ อยอ้ วน / ดัชนีมวลกายสูง
เบาหวาน / นา้ ตาล ()ในเลือดสูงไม่ เคลื่อนไหว / อิริยาบถ ออกแรงน้ อยกินอาหารที่มีเกลือโซเดียม ()มาก
ดื่มแอลกอฮอล ()กินอาหารถั่ว ธัญพืช ()น้ อยคอเลสเตอรอล ()ในเลือดสูง
คือ ย่ อยยาก
อาหารผัก ()น้ อยคือ ย่ อยง่ ายอาหารใยอาหาร ()น้ อย
DALYs = disability-adjusted life-years.

ย่ อยยาก ย่ อยง่ าย[ฉบับหลวง ๒๒/๑๒๕-๑๒๖]หวาน พืชสด
มัน ลดเกลือ
เกลือ (โซเดียม)  เนือ้ น้ อยเนื้อแดง ด้ อยมัน
ปรุงแต่ ง นา้ ตาลต่า
ปนเปื้ อน ธรรมชาติ ปราศจากภัย

บริโภคสิ่งที่ย่อยง่ าย: ธรรมชาติหรือปรุงแต่ ง[ฉบับหลวง ๒๒/๑๒๕-๑๒๖]

หรื อ

หรื อ

ชาร้ อน ↓นา้ หนัก & รอบเอว แต่ ชาเย็น ↑National Health & Nutrition Examination 2003-2006 (n=6472) cross-sectional.
Jacqueline A.Eur J Nutr 2012.DOI 10.1007/s00394-012-0410-9(ชาร้ อน)(ชาเย็น)(ดัชนีมวลกาย)(รอบเอว)Results presented as least-squared means adjusted for age, race, education, smoking status, household poverty/income ratio, physical activity,
herbal tea consumption, alcohol consumption, total energy intake, total sugar intakeชาร้ อน ↓การอักเสบ & ↑ไขมันดีใน ♂
National Health & Nutrition Examination 2003-2006 (n=6472) cross-sectional.
Jacqueline A.Eur J Nutr 2012.DOI 10.1007/s00394-012-0410-9(ชาร้ อน)(ชาเย็น)(การอักเสบ: ซีอาร์ พ)ี

(ไขมันดี:เอชดีแอล)Results presented as least-squared means adjusted for age, race, education, smoking status, household poverty/income ratio, physical activity,
herbal tea consumption, alcohol consumption, total energy intake, total sugar intake

Okinawan diet (อาหารโอกินาวา)Willcox B. SCAN’s pulse 2001:6• Calorie control คุมพลังงานจากอาหาร กิน ๘๐% อิ่ม– Stop eating when you are 80% full, likely be satisfied
20 min. later• Portion control คุมขนาดภาชนะใส่ อาหาร ครึ่งหนึ่งของอเมริกา– Half serving sizes of those in U.S.

• High CHO (55-60% of Cal.) คาร์ โบไฮเดรต
– Complex, low GI vegetable & grain• Moderate protein (19% of Cal.) โปรตีน
– Vegetable protein, legumes (eg, soy)ปั จจัยกระตุ้นกล้ ามเนือ้ หัวใจตาย
โอกาสเสี่ยงในประชากร (ร้อยละ)

Nawrot T. Lancet 2011;377:732
อยู่ในบริเวณ
จราจรติดขัด

มลพิษอากาศ กาแฟแอลกอฮอล

โมโหมลพิษอากาศ

ออกแรงมากเกิน

ร่วมเพศ

เป็นหวัด

อารมณ์
บวกอารมณ์ลบ
กินอิ่มเกิน
สูบฝิน
่โอกาสเสี่ยงแต่ละบุคคล (จานวนเท่าตัว)เสพโคเคน

ไม่ กนิ อาหารเช้ า ↑โอกาสโรคหัวใจร้ อยละ ๒๗
26,902 Americans men, 16 years FU. Cahill LE. Circulation 2013;128:337.

กินดึก ↑โอกาสโรคหัวใจร้ อยละ ๕๕
26,902 Americans men, 16 years FU. Cahill LE. Circulation 2013;128:337.

ไม่ กนิ อาหารเช้ า ↑โอกาสเบาหวาน ร้ อยละ ๒๑
Mekary AR.Am J Clin Nutr 2012;95:1182.

กินอาหารหลังมื้อเย็น ↑โอกาสเบาหวาน ร้ อยละ ๑๘
Mekary AR.Am J Clin Nutr 2012;95:1182.

องค์ ความรู้ ๓ อ. ๓ แบบ(Universal, Global, Local knowledge)ธรรมศาสดา วิทยาศาสตร์ เทคโนฯ ภูมปิ ั ญญาท้ องถิ่น
อ.อาหารย่ อยง่ ายพืชสด ลดเกลือ
อาหารธรรมชาติ
หายหิว
เนือ้ น้ อย ด้ อยมัน
รสไม่ จัดจ้ านนา้ ตาลต่า ธรรมชาติ รั บประทานแบบจิม้
ปราศจาภัย
ชิมได้ ไม่ เติมอ.อิริยาบถ
เดินจงกรม ลดเวลานั่ง เพิ่มเวลา ฤาษีดัดตน โยคะ ชี่กง
อยู่เรื อนไฟ ยืน ยืดเวลาเดิน เพลิน ไทเก้ ก ราไทย ฯเวลาออกกาลัง(กาย)อ. ออกกาลังใจ ทาน ศีล
Mindset, CBT,ประเพณี วัฒนธรรม
ภาวนา(นั่งรู้ MSR, +ve Thinking รดนา้ มนต์ เสดาะลม ไม่ เพลิน relapse prevetnion เคราะห์ บนบาน ไหว้อารมณ์ ฯ)เจ้ า ผีสาง เทวดา ฯเจริญมรรค(Lifetime ways): 3 อ. 2 ส.
• อ. อาหาร
• อ. อิริยาบถ ออกแรง ออกกาลังกาย
ลดเวลานั
• อ.
ออกกาลังใจ่ งเพิ่มเวลายื
น• ส. สติ สมาธิ
ยืดเวลาเดิ
น• ส. สุข ไม่ เพลินนั่งกินนอนกิน

นั่งดูทวี นี าน เป็ นเบาหวาน + อายุส้ั น
Meta-analysis 8 prospective cohorts. Grontved A. JAMA 2011;305:2448-55.

• ประชากรแสนคน ทุก ๆ ๒ ชั่วโมง / วัน ที่น่ ังดูทวี ี เป็ นเวลา ๑ ปี– ↑ เบาหวาน ๑๗๖ คน– ↑ ตายจากโรคหัวใจและหลอดเลือด ๓๘ คน– ↑ ตายจากทุกสาเหตุ ๑๐๔ คน

YouTube: ออกกาลังกายง่ ายๆขณะดูทวี _ี• Cardio(9.31 min.)• Resistance(16.06 min.)• Flexibility(9.49 min.)Pedometer (เครื่องนับก้ าว)• An electronic device
that counts thenumber of steps youtake• Easy monitoring ofdaily activity bycounting steps• Constant feedback tomotivate wearer
The University of Georgia
Cooperative Extension Serviceเครื่ องนับก้ าวช่ วยลดนา้ หนัก ลดความดัน

Pedometer increase PA, decrease BMI&BP
Systematic review. Bravata DM. JAMA 2007;298:2296• 2767 participants (8 RCTs & 18 observation)• Mean (SD) age 49 (9) years,85% women.
• Mean intervention duration 18 wks.
• Increased PA by 26.9% over baseline• Decreased BMI by 0.38 (95% CI, 0.05-0.72;
P=0.03).
• Decreased systolic BP by 3.8 mmHg (95% CI, 1.75.9 mmHg, P < 0.001).

วันหนึ่ง ควรเดินกี่ก้าว ?
Tudor-Locke and Bassett, How many steps/day are enough?
Preliminary pedometer indices for public health. Sports Med. 2004;34:1-8.;

ประเภทของกิจกรรมทางกาย

จานวนก้ าวต่ อวันนั่ง ๆ นอน ๆ (การนั่งนอนมาก)< 5,000
5,000-7,499

ต่า (เคลื่อนไหวเท่ าที่จาเป็ นในชีวติ ประจาวัน)ปานกลาง (มักจะมีกจิ กรรมทางกายปานกลางประมาณ
ครึ่งชั่วโมงต่ อวัน)สูง (มักมีกจิ กรรมทางกายปานกลาง 45 นาทีต่อวัน)7,500-9,999

10,000-12,499
สูงมาก / กระฉับกระเฉง (มีมีกจิ รกรรมทางกายปานกลาง > 12,500มากกว่ า นาทีต่อวัน)45

ธรรมศาสดา:อ.อิริยาบถ ออกแรง

อ. อาหาร
อ. อริยาบถ ออกแรง ออกกาลังกาย
อ. ออกกาลังกาย เดินจงกรม(จงฺกม)นั่งในเรื อนไฟ(ชนฺตาฆร)ส. สติ สมาธิไม่ เบียดเบียนฯ(อวิเหฐก)ส. สุข
ฉบับหลวง พลสูตร สตฺตก.-อฏฺฐก.-นวก. อ. ๒๓/๒๙๒/๒๐๙จงกรม: เจ็บป่ วยน้ อย อาหารย่อยง่าย
๙. จังกมสูตร [ฉบับหลวง ๒๒/๒๙] ดูกรภิกษุทงั ้ หลาย อานิสงส์ ในการจงกรม(จงฺกเม อานิสสา caṅkame ānisaṃsā.) ๕ ประการ
นี๕้ ประการเป็ นไฉนคือ ภิกษุผ้ ูเดินจงกรมย่ อมเป็ นผู้อดทนต่ อการเดินทางไกล ๑ย่ อมเป็ นผู้อดทนต่ อการบาเพ็ญเพียร ๑ย่ อมเป็ นผู้มีอาพาธน้ อย ๑(อปฺปาพาโธ)อาหารที่กินดื่ม เคีย้ ว ลิม้ แล้ วย่ อมย่ อยไปโดยดี ๑(สมฺมาปริณาม )สมาธิท่ ไี ด้ เพราะการเดินจงกรมย่ อมตัง้ อยู่ได้ นาน ๑ ดูกรภิกษุ
ทัง้ หลาย อานิสงส์ ในการเดินจงกรม ๕ ประการนีแ้ ล ฯพุทธานุญาตที่จงกรมและเรื อนไฟ[ฉบับหลวง ๗/๗๘] สมัยนัน้ ทายกทายิกาในพระนครเวสาลีเริ่มจัดปรุงอาหารประณีตขึ ้นตามลาดับ ภิกษุทงหลายฉั
ั้นอาหารอันประณีตแล้ ว มีร่างกายอันโทษสัง่ สม มีอาพาธมาก ครัง้ นัน้ หมอชีวกโกมารภัจได้ ไปสูเ่ มืองเวสาลีด้วยกิจจาเป็ นบางอย่างได้ เห็นภิกษุทงหลาย
ั้มีร่างกายอันโทษสัง่ สม มีอาพาธมาก ครัน้ แล้ วเข้ าไปเฝ้า พระผู้
มีพระภาค ถวายบังคมแล้ วนัง่ ณ ที่ควรส่วนข้ างหนึง่ ได้ กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า
พระพุทธเจ้ าข้ า บัดนี ้ ภิกษุทงหลายมี
ั้ร่างกายอันโทษสัง่ สม มีอาพาธมากข้ าพระพุทธเจ้ าขอประทานพระวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาค ได้ โปรดทรงอนุญาตที่
จงกรมและเรื อนไฟแก่ภิกษุทงหลายเถิ
ั้ด พระพุทธเจ้ าข้ า เมื่อเป็ นเช่นนี ้ ภิกษุ
ทังหลายจั
้กมีอาพาธน้ อย...
[ฉบับหลวง ๗/๗๙] ลาดับนัน้ พระผู้มีพระภาคทรงทาธรรมีกถาในเพราะเหตุเป็ นเค้ ามูล นัน้ ในเพราะเหตุแรกเกิดนัน้ แล้ วรับสัง่ กะภิกษุทงหลายว่
ั้า ดูกรภิกษุทงั ้ หลายเราอนุญาตที่จงกรม(จงฺกมญฺจ) และเรือนไฟ(ชนฺตาฆรญฺจ) ฯซาวน่ ากับการตายในผู้ชายชาวฟิ นแลนด์
Finnish Kuopio Ischemic Heart Disease RF study.2315 male FU 20.7 yr. Laukkanen T. JAMA Intern Med 2015;175:542• Prospective cohort study (Finnish Kuopio Ischemic
Heart Disease Risk Factor Study) a populationbased sample 2,315 middle-aged ( 42-60 years)
men from Eastern Finland. Baseline examinations(Mar 1, 1984 - Dec 31, 1989).
• Frequency & duration of sauna bathing @ baseline.
• Median follow-up 20.7 years (IQR 18.1-22.6 years),
190 SCDs, 281 fatal CHDs, 407 fatal CVDs, and 929
all-cause mortality events occurred.

ซาวน่ าลดโอกาสตายเฉียบพลันจากโรคหัวใจในผู้ชาย
Finnish Kuopio Ischemic Heart Disease RF study.2315 male FU 20.7 yr. Laukkanen T. JAMA Intern Med 2015;175:542

A traditional Finnish sauna has dryair (humidity10%-20%)with a relatively hightemperature. The recommended temperature for a sauna is usually 80°C to 100°C
at the level of the bather’s face. Humidity is temporarily increased by throwing
water onthe hot rocks of the sauna heater• Arsenic dermal excretion several fold higher inarsenic-exposed individuals than in unexposed
controls.
• Cadmium was more concentrated in sweat thanin blood plasma.
• Sweat lead was associated with high-molecularweight molecules, and in an interventional study,levels were higher with endurance comparedwith intensive exercise.
• Mercury levels normalized with repeated saunas
in a case report.

Thermal sweating for Rx of CRF
State of the art review. Ye T. Ren Fail 2014;36:126(normal subjects)• To evaluate relationship between body massindex (BMI) and body mass loss (BML) induced bythermal stress in a dry sauna on a group of 674
sedentary students, 326 women and 348 men
aged 19-20.
• The correlations between BMI scores and d BML
were determined. The subjects were placed insupine position in a dry sauna for two sessions of
10 minutes each with a 5-minute break.

AntiMicrobial Peptide
Gruenheid S. FEMS Microbiol Lett 2012;330: 81–89• The 1st line defense against pathogenic
microorganisms: bacteria, viruses, and fungi.
• AMPs in phagocytic cells, on body surfaces &in sweat, saliva, urine, and breast milk.
• Microbicidal & also act as immunomodulatorswith chemoattractant and signaling activities.
• Gram-negative bacteria may sense and resist
AMP-mediated killing.

AntiMicrobial Peptide
Gruenheid S. FEMS Microbiol Lett 2012;330: 81–89นัง่ นวดเฟ้นในเรื อนไฟ(อาบเหงื่อต่างน ้า อาบน ้าล้ างเหงื่อ)ปิ ดแอร์ ปิ ดพัดลม ห่มผ้ าหนา จิบชาร้ อน(นอนจมเหงื่อ)ในเหงื่อมี antimicrobial peptide หลายชนิด
ช่วยต้ านแบคทีเรี ย ไวรัส เชื ้อรา บางชนิด

ทางปฏิบตั ิเพื่อความมีโรคน้ อย คือเป็ นผู้มีปรกติไม่เบียดเบียนสัตว์ฯ

ดูกรมาณพ บุคคลบางคนในโลกนีจ้ ะเป็ นสตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม เป็ นผู้มีปรกติ ไม่ เบียดเบียนสัตว์ (ไม่เบียดเบียน ไม่ทาอันตราย ไม่รบกวน) ด้ วยฝ่ ามือ หรือก้ อนดิน
หรือท่ อนไม้ หรือศาตรา(อาวุธ) เขาตายไป จะเข้ าถึง สุคติ(ที่ๆถือว่าไปเกิดแล้ วมีความสุขความสบาย) โลกสวรรค์ เพราะ
กรรมนัน้ อันเขาให้ พรั่งพร้ อมสมาทาน(รับเอา ถือเอาเป็ นข้ อปฏิบตั ิ) ไว้ อย่ างนี ้ หากตายไป ไม่ เข้ าถึงสุคติโลกสวรรค์ ถ้ ามาเป็ นมนุษย์ เกิด ณ ที่ใดๆ ในภายหลัง จะเป็ นคนมีโรคน้ อย(อปฺปาพาโธ โหติ) ดูกรมาณพ ปฏิปทา(ทางดาเนิน) เป็ นไปเพื่อมีโรคน้ อยนีค้ ือ เป็ นผู้มีปรกติไม่ เบียดเบียนสัตว์ ด้วยฝ่ ามือ หรือก้ อนดิน หรือท่ อนไม้ หรือศาตรา ฯ[ฉบับหลวง ๑๔/๕๘๕]ผู้เบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ ามือ..อาวุธ เป็ นไปเพื่อความมีโรคมาก
(เช่น ทาร้ ายร่างกายภรรยา-บุตร, นักกีฬาประเภทปะทะ...)• ผู้ชายที่ทาร้ ายคนใกล้ ชิดในครอบครัวเป็ นประจา มักจะมีโรคทางจิตใจ
๒.๖ เท่า นอนไม่หลับ ๑.๓ เท่า ติดเหล้ าหรื อยาเสพติด ๑.๗ เท่า (Singh
V. Characteristics of Men Who Perpetrate Intimate Partner Violence. J Am
Board Fam Med 2014;27:661–668)• ชายหญิงที่ทาร้ ายคนใกล้ ชิดเพิ่มโอกาสซึมเศร้ า (Ulloa EC.The Effect ofGender and Perpetrator–Victim Role on Mental Health Outcomes and Risk
Behaviors Associated With Intimate Partner Violence. J Interpersonal
Violence 2014.DOI: 10.1177/0886260514564163)• ผู้ชายรักร่วมเพศที่ทาร้ ายคนใกล้ ชิดเป็ นประจาเพิ่มโอกาสติดยาเสพติด๒ เท่า ซึมเศร้ า ๑.๕ เท่า (Buller AM. Associations between Intimate
Partner Violence and Health among Men Who Have Sex with Men: A
Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS Med 11(3): e1001609.
doi:10.1371/journal.pmed.1001609)

ผู้เบียดเบียนสัตว์ด้วยฝ่ ามือ..อาวุธ เป็ นไปเพื่อความมีโรคมาก
(เช่น ทาร้ ายร่างกายภรรยา-บุตร, นักกีฬาประเภทปะทะ...)• นักกีฬาอาชีพที่เล่นกิฬาประเภทปะทะเพิม่ โอกาสโรคสมองเสื่อมเรื อ้ รัง สมองฝ่ อลงตามเวลาที่เป็ นนักกีฬาฯ (Montenigro H.Clinical Features of Repetitive
Traumatic Brain Injury and Chronic Traumatic Encephalopathy. Brain Pathol
2015.doi:10.1111/bpa.12250)

วิบาก
ของผู้ทุศีล

ชาวสวิสที่มีอาชีพฆ่ าสัตว์ เพิ่มโอกาสตาย 20% แต่ ภรรยาไม่ เพิ่มโอกาสตาย.Guberan E.Br J Industr Med 1993;50:1008.

คนงานโรงฆ่ าหมู ตายมากกว่ าอาชีพอื่น
Johnson ES. Environ Res 2011;111:871.

• สมาชิก Baltimore Meatcutters’ union ๕๑๐ คน(๔ โรงฆ่ าหมู) ติดตาม คศ. ๑๙๕๐ ถึง ๒๐๐๖, ๒๓๑ คนตาย
• อัตราตายจากมะเร็งลาไส้ ใหญ้ และปอดมากกว่ าคนอเมริกัน
เพศวัยเดียวกัน 2.7 เท่ า และ 1.8 เท่ าตามลาดับ
• อัตราเป็ นโรคจิต และปอดบวมเพิ่มมากขึน้ 5.1 เท่ าและ2.6 เท่ า• อัตราเลือดออกสมองในคนงานฯผิวขาวเพิ่มขึน้ 10.1 เท่ าคนงานโรงงานฆ่ าสัตว์ ปีกเพิ่มโอกาสตาย 20%
Johnson ES.Environm Intern 2011;37:322.

คนงานในอุตสาหกรรมเนือ้ สัตว์ เพิ่มโอกาสมะเร็งปอดร้ อยละ ๓๐.Johnson ES. Zoonese Pub Health 2012;59:303• ๔๒ ใน ๕๓ การศึกษา (79%) คนงานใน
อุตสาหกรรมเนือ้ สัตว์ เพิ่มโอกาสมะเร็งปอด 30%• ๗ ใน ๗ การศึกษา (100%) คนงานในโรงงาน
สัตว์ ปีก เพิ่มโอกาสมะเร็งปอด

อ.อารมณ์ ออกกาลังใจ

J Am Geriatr Soc 2012;60:1817–1830• 485Four studies, of which 23 included, CBT was
significantly more effective at reducing depressive
symptoms (irrespective of whether rated by clinicians orparticipants) than treatment as usual (TAU) or being on
a waiting list but not than active controls, 6-month FU.

Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR),
Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)อ. ออกกาลังใจ สาหรั บ อ. อารมณ์
Local
Knowledge

GlobalKnowledge

Universal Knowledgeสัมมาทิฏฐิปั ญญา
อานาสัมมาสังกัปปะ
สมถะ ปานสติ
สัมมาวาจา
Tai chi(ไทเก้ ก)
Behavior,
สมาธิ
ศี
ล
+ve thinking, สัมมากัมมันตะ
วิปัสสนา (กายสัมมาอาชีวะ
Yoga(โยคะ)Relapseคตาสติ)สัมมาวายามะ
prevention,
สมาธิTranscendental Mindfulness, สัมมาสติ
Meditation สัมมาสมาธิ
meditation
Qi gong(ชี่กง)Cognitive,ตถาคตภาสิตา ปญฺญูวิจารา [๒๒/๓๒๓]เอตทคฺคํ ทานานํ ยทิทํ ธมฺมทานํ
(พุทธภาษิต)ปญฺจิมานิ ทานานิ มหาทานานิ อ. ออกกาลังใจ กายคตาสติ ๕๙ พระสูตร

สโตว กมฺมํ อธิฏฺฐาติทาน ศีล

บุญสติภาวนา สมาธิปั ญญา

อานาปานสติ ๓๒ พระสูตร
นาภินนฺทติ ๓๑ พระสูตร

ละเหตุแห่ งทุกข์ : 3 อ. 2 ส.
• อ. อร่ อยเกิน
• อ. อยู่สบายเกิน
• อ. เอาแต่ ใจเกิน
• ส. สูบบุหรี่
• ส. เสพสุรายาเสพติด

แจ้ งนิโรธ(Lifetime goals): 3 อ. 2 ส.
• อ. อร่ อยพอเพียง
• อ. อริยาบถ ออกแรง ออกกาลังเพียงพอ
• อ. อารมณ์ ท่ พี งึ ประสงค์
เลิกเหล้า
• เลิกสูบบุหรี่คือ คาตอบ
ของปัญหาแห่ง
• งดเสพสุรา ยาเสพติด
ความไม่ดี

ความสุข ๔ ประการของผู้บริโภคกามตามกาลสมัย
[ฉบับหลวง ๒๑/๖๒]...ดูกรคฤหบดี สุข ๔ ประการนี ้ อันคฤหัสถ์

ผู้บริโภคกามพึงได้ รับตามกาลตามสมัย สุข ๔ ประการเป็ นไฉน คือสุขเกิดแต่ ความมีทรัพย์ ๑สุขเกิดแต่ การจ่ ายทรัพย์ บริโภค ๑สุขเกิดแต่ ความไม่ เป็ นหนี ้ ๑สุขเกิดแต่ ประกอบการงานที่ปราศจากโทษ ๑...

ผู้ไม่ ฝึก/ไม่ แนะนา/ไม่ ดับสนิทด้ วยตนเอง เป็ นไปไม่ ได้ ท่ ีจะฝึ กสอน/แนะนา/ช่ วยให้ ผ้ ูอ่ ืนให้ ดับสนิท

[ฉบับหลวง ๑๒/๑๐๘]Stage of change
Pre-contemplation(ยังไม่ เชื่อ)พึ่งตน พึ่งธรรม: ศึกษา กิริยา ปฎิบัต[ิ ฉบับหลวง ๑๓/๒๓๘]๐. ไม่ มีศรั ทธา ไม่ เชื่อ(ปุถุชนผู้ไม่ ได้ สดับธรรมศาสดา)Contemplation(เชื่อแล้ ว)

๑.ศรั ทธา เลื่อมใส เชื่อถือ
Preparation(เตรี ยมพร้ อม) ๒.เข้ าไปหา ๓. นั่งใกล้ ๆ ๔. เงื่ยหูฟัง (Delivery System)๕. ฟั งธรรมศาสดา (สุตะ)(Information/Knowledge)
๖. ทรงจาธรรมศาสดา (สั่งสมสุตะ) (Remember)๗. พิจารณา ใคร่ ครวญ ธรรมศาสดา(Decision Support)
Action(เปลี่ยนพฤติกรรม)๘. ธรรมทนต่ อการเพ่ งพิสูจน์ (เพ่ งพินิจ)(Self- Management)
Maintenance(ยั่งยืน)๙. เกิดความพอใจ (ฉันทะ)๑๐ ขยัน (อุตสาหะ)(Informed, Activated Patient)๑๑. ทา ปฏิบัติ พอเพียง (สมดุลแห่ งธรรม)๑๒. ทา ปฎิบัตจิ นเป็ นนิสัย(ตัง้ ตนในธรรม)กิจวัตรประจาวันตามวิถีไทย วิถีธรรม (๑)• ตื่นเช้า อย่างสดชื่น, นั่งรู้ลมฯ
• นั่งวัดความดันฯ ๒ ครั้ง (เดือนละ ๔ - ๗ วัน)• กิจวัตรประจาวันอย่างมีสติ, (ชั่งน้าหนัก)• หายใจช้า / ชี่กง / นั่งรู้ลมฯ / เดินจงกรม
• อาหารเช้าลดความดัน ฯ ย่อยง่าย หายหิว,• กินยาลดความดันฯ, จงกรม ๑๕ นาทีกิจวัตรประจาวันตามวิถีไทย วิถีธรรม (๒)• เดินทาง, ทางาน (สติอธิษฐานการงาน)• อาหารว่างจริง ๆ เมื่อเริ่มหิว
• พัก กาย พัก ใจ ทุกชั่วโมง / นั่งรู้ลมฯ
• อาหารเที่ยงลดความดัน ย่อยง่ายหายหิว,จงกรม ๑๕ นาทีหลังอาหาร
• ถ้าความดันฯ ขึ้น อานาปานสติ / เดินจงกรม

กิจวัตรประจาวันตามวิถีไทย วิถีธรรม (๓)• น้าเปล่าวันละ ๖ ถึง ๘ แก้ว, น้าชาชง
• ตากแดดอ่อน ๆ เช้า-เย็นครั้งละ ๓๐ นาที• การให้ วินัย นั่งรู้ลมฯ เดินจงกรม
• ทาให้คนอื่นยิ้ม, หัวเราะ
• อาหารว่างจริง ๆ ถ้าหิวก่อนมื้ออาหาร

กิจวัตรประจาวันตามวิถีไทย วิถีธรรม (๔)• ไม่สูบ / ไม่ดม บุหรี่ ไม่เสพ ไม่ดื่ม สุรา• อาหารลดความดันฯ ก่อนมืด ย่อยง่าย หายหิว
จงกรม ๑๕ นาที• ขยับกาย หน้าทีวี/ ชี่กง/ รู้ลม/ จงกรม
• นั่งพัก, วัดความดันฯ ๒ ครั้ง ก่อนนอน
• นั่งรู้ลมฯ แผ่เมตตา หลับเป็นสุข ตื่นเป็นสุข ฯกายสุข ใจสวย
ตรวจสุขภาพ พยากรณ์ โรคด้ วยตนเอง
(ไม่ ต้องเจาะเลือด)สมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์ พ.บ.
Somkiat.s@chula.ac.thน.ค.ร.สุ ขภาพ: ตัวชี้วดั หวาน มัน เค็ม• น. น้าหนัก (ตัวชี้วดั หวาน มัน ทอด แป้ง)– ดัชนีมวลกาย 18.5-25.0 กก./ตารางเมตร

• ค. ความดันฯ (ตัวชี้วดั เค็ม)– 140/90 ที่ รพ., 135/85 ทีบ่ ้ าน

• ร. รอบเอว (ตัวชี้วดั หวาน มัน)– ส่ วนสู ง หาร สอง (เครื อข่ ายคนไทยไร้ พงุ +สสส.)• ฯลฯร. รอบเอว สุ ขภาพ ทุก ๓ เดือน มีสายวัดรอบเอว ชายไทย-หญิงไทย ?
 วัดรอบเอวระดับสะดือเป็ นไหม ?
 บันทึกรอบเอว ทุก ๓ เดือน อย่ างไร ?
 รอบเอว เกินเกณฑ์ หรื อ อยู่ในเกณฑ์ ?

ทาไมต้ องวัดรอบเอว ดัชนีมวลกายไม่ พอหรื อ ?
สองคนนีส้ ่ วนสูง นา้ หนักเท่ ากันดัชนีมวลกายเท่ ากันใครจะเป็ นโรคเบาหวาน ความดันฯ
ไขมันผิดปกติ โรคหัวใจหลอดเลือด

ใครเสีย่ งฯ กว่ากัน ?
ถ้า..รอบเอวเท่ากัน แต่สงู ไม่เท่ากัน
• โอกาสเสีย่ ง

150
ซม.

–เบาหวาน
–ความดันฯสูง
–ไตรกลีเซอไรด์สงู
–กลุ่มอาการอ้วนพีมพี งุ–โรคหัวใจและหลอดเลือด

รอบเอว / ส่วนสูง มาก เสี่ยงมาก

1๗0
ซม.

รอบเอว/ส่ วนสู ง บอกโอกาสโรคหัวใจ/หลอดเลือด ดีกว่ า
Systematic Review. Ashwell M. Obesity Rev 2012;13:275
WHtR = Waist Height Ratio
WC = Waist Circumferenceรอบเอว/ส่ วนสู ง บอกโอกาสโรคหัวใจ/หลอดเลือด ดีกว่ า
Systematic Review. Ashwell M. Obesity Rev 2012;13:275• Cut-off values from 34 analyses in 16 different
papers: mean of proposed boundary values
for WHtR, weighted for study size, in men andwomen, respectively, was– 0.52 and 0.53 for diabetes,– 0.53 and 0.50 for CVD,
– 0.50 and 0.50 for HT,– 0.49 and 0.49 for lipid outcomes, and– 0.50 and 0.49 for Met Syndr. outcomes.
– Mean proposed boundary value = 0.5

รอบเอว ไม่ เกิน ส่ วนสูงหารสอง
Systematic Review. Ashwell M. Obesity Rev 2012;13:275• Cut-off values from 34 analyses in 16 different
papers: mean of proposed boundary values
for WHtR, weighted for study size, in men andwomen, respectively, was– 0.52 and 0.53 for diabetes,– 0.53 and 0.50 for CVD,
– 0.50 and 0.50 for HT,– 0.49 and 0.49 for lipid outcomes, and– 0.50 and 0.49 for Met Syndr. outcomes.
– Mean proposed boundary value = 0.5

รอบเอว ไม่ เกิน ส่ วนสูงหารสอง
(ทุก ๓ เดือน)นา้ หนัก ไม่ เกิน ส่ วนสู งกาลังสองหารสี่ ร้อย(ทุก สั ปดาห์ )(ส่ วนสูง)2นา้ หนักที่อ้วน >------- กิโลกรั ม400สัญญาณเตือนภัยเอ็นซีดี(โรคไม่ ตดิ ต่ อ)นา้ หนักขึน้

เข็มขัดคับ
ความดันฯ ขึน้

Self-check up package• Scale (Weight)• Semi-auto B.P.
measurement device• Waist Circumference• Pedometer• Handgrip training• Sticker & recordเช็คสุขภาพด้ วยตนเอง (e – check up)เข็มขัด ทุกมือ้ (belt every meal) นับก้ าว ทุกวัน (step count every day)นา้ หนัก ทุกสัปดาห์ (weight every week) ความดันฯ ทุกเดือน (B.P.every month)รอบเอว ทุก ๒ เดือน ( W.C. every 2 month) ไม่ สูบบุหรี่ ทุกเวลา (every moment)เข็มขัด “ทุกมือ้ ”ไม่ ใช่ “เข็มขัดรั ดหน้ าท้ อง”ซึ่งไม่ ได้ ผลเข็มขัดรั ดพุง๓ เดือนต่ อมา.

หัวเข็มขัดไว้ ท่ สี ะดือเวลานั่งกินอาหาร “ทุกมือ้ ”รอบเอวที่เพิ่มขึน้ ๑ นิว้ เพิ่มความเสี่ยงเป็ นเบาหวาน
ประเมินความเสี่ยงการเป็ นเบาหวานใน 12 ปี (พนักงานการไฟฟ้าฝ่ ายผลิต: EGAT study)ตัวแปร
อายุ<45ปี
อายุ45-49ปี
อายุ>=50ปี
BMI>=23-<27.5
BMI>=27.5

รอบเอว (นิว้ )รหัสใช่ =1,ไม่ ใช่ =0
ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0
ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0
ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0
ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0ตัวเลขเป็ นนิว้

ความดันโลหิตสูง
ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0ประวัตเิ บาหวานในญาติสายตรง ใช่ =1,ไม่ ใช่ =0
constantความเสี่ยงการเป็ นเบาหวานใน 12 ปี

Coeffi
cient
-0.1
0.24
0.58
0.47
0.94

ครั ง้ ที่ 1
1
0
0
0
0

ครั ง้ ที่ 2
0
0
1
1
0

ครั ง้ ที่ 3
0
0
1
1
0

0.11

36

37

35

0.63
1.05
-6.5

1
0

1
0

1
0

0.427294
1.427294

0.476418
1.476418

0.383236
1.383236

30%

32%

28%

Thai CardioVascular Risk Score 2014การประเมิน โอกาสเสี่ยง
โรคหัวใจและหลอดเลือด ๑๐ ปี ข้ างหน้ าของคนไทย

Google play: Thai CV risk calculator
App store: Thai CV risk calculatorเข็มขัดระดับสะดือยาวขึ ้น ๑ นิ ้ว เพิ่มโอกาสโรคหัวใจและหลอดเลือด

โอกาสโรคหัวใจและหลอดเลือด โอกาสโรคหัวใจและหลอดเลือดใน ๑๐ ปี ข้ างหน้ า = 14.84% ใน ๑๐ ปี ข้ างหน้ า = 15.01%

นับก้ าว “ทุกวัน”Google play/App store: My Actนา้ หนัก “ทุกสัปดาห์ ”นา้ หนัก “ทุกสัปดาห์ ”วิธีชั่ง น. นา้ หนัก สุ ขภาพ ทุกสั ปดาห์
ชั่งหลังตื่นนอนเช้ าอุจจาระ ปั สสาวะแล้ วยังไม่ กนิ ดื่มอะไร
เสือ้ ผ้ าชุดเก่ า เครื่ องชั่งเดิม เวลาเดิม

(กก.)

ครึ่งล่ าง

น. นา้ หนัก ทุกสัปดาห์ (กิโลกรั ม)ลงชื่อ..................................เพศ........

100
95

สูง

90

160

ซม.

85
80
75
70
65

60

72 72 73 73 72 71 70.6 .2 .8 .4 .5 .6 .8
69 68 67 65.8 .2 .6 .9

64 63 63 64 64.8 .9 .8 .2 .8

65 66 65
.3 .8 .8

64
64 63 62
.9 .5 .8 61
.6

55
50

47.4

45
40

กพ. 55
ธค. 54
มค. 55มีค. 55
เมย. 55
พค. 55เดือน................
................
.................
.................
................
................
สัปดาห์ ท่ ี
4
8
12
16
20
24

รอบเอว ไม่ เกิน ส่ วนสูงหารสอง
(ทุก ๓ เดือน)นา้ หนัก ไม่ เกิน ส่ วนสู งกาลังสองหารสี่ ร้อย(ทุก สั ปดาห์ )(ส่ วนสูง)2นา้ หนักที่อ้วน >------- กิโลกรั ม400

น.ค.ร. สุขภาพ (จากส่ วนสูง)ความดันฯ “ทุกเดือน”• ความดันฯ ที่สถานพยาบาล ไม่ ควรเกิน 140 / 90 มม.ปรอท• ความดันฯ ที่บ้านเฉลี่ย ไม่ ควรเกิน 135 / 85 มม.ปรอท

กย. ๕๖ ถึง กพ. ๕๗สี แดง (ตื่นนอน)สี ดา (ก่อนนอน)ตื่นเช้ า นั่งวัดความดันฯเลย๒ ครั ง้ ห่ างกัน ๑ นาทีก่ อนนอน นั่งพัก ๕ นาทีก่อนวัดความดันฯ๒ ครั ง้ ห่ างกัน ๑ นาทีรอบเอวฯ “ทุก ๓ เดือน”เชือกฟางวัดเอวไม่ เกิน “ส่ วนสูงหารสอง”วิธีแก้ ความไม่สบายใจ ๒ ด้ าน:เซ็ง ซึมเศร้ า (หดหู่)เครี ยด ฟุ้งซ่ าน (กังวล)• สติ(ระลึกได้ )• ธรรมวิจย(พิจารณา
ใคร่ครวญความจริ ง)• วิริยะ(เพียรพยายาม)• ปี ติ(ความอิ่มใจ เมื่อเห็น
ความจริ งตามที่เป็ นจริ ง)• สติ(ระลึกได้ )• ปั สสัทธิ(สงบกาย-ใจ)• สมาธิ(ใจตังมั้ น่ )• อุเบกขา(ไม่ยินดี ยินร้ ายไม่สขุ ไม่สขุ วางเฉยอยูไ่ ด้ )[ฉบับหลวง ๑๙/๕๖๘]ไม่เซ็งไม่ซมึ เศร้ า ไม่เครี ยดไม่ฟงุ้ ซ่าน:เซ็ง ซึมเศร้ า (หดหู่)เครี ยด ฟุ้งซ่ าน (กังวล)• สติ(ระลึกได้ )• ธรรมวิจย(พิจารณา
ใคร่ครวญความจริ ง)• วิริยะ(เพียรพยายาม)• ปี ติ(ความอิ่มใจ)• สติ(ระลึกได้ )• ปั สสัทธิ(สงบกาย-ใจ)• สมาธิ(ใจตังมั้ น่ )• อุเบกขา(ไม่ยินดี ยินร้ ายไม่สขุ ไม่สขุ วางเฉยอยูไ่ ด้ )[ฉบับหลวง ๑๙/๕๖๘]รู้ ตื่น และ เบิกบาน สาราญใจสบายอารมณ์

สาม “อ.” พอเพียง เที่ยงแท้ ในธรรมฯ
โภชเน มัตตัญญุตา.....“กินไม่ เกิน”จังกมา....................“เดินจงกรม”นาภินันทติ.......“ไม่ เพลินอารมณ์ ”แสดงพุทธภาษิตและพยัญชนะปฏิรูปที่อนุโลมอรรถ อนุโลมธรรมโดย สมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์ พบ.

อาหาร อิริยาบถ ออกกาลังใจย่ อยง่ าย หายหิว ฯจงกรม ห่ มผ้ าหนา ฯนั่งรู้ ลมหายใจ ไม่ เพลินในอารมณ์

อาหาร อิริยาบถ ออกกาลังใจย่ อยง่ าย หายหิว เว้ นกินกลางคืน
จงกรม เรื อนไฟ ไม่ เบียดเบียนฯ
มีสติประกอบการงาน ใจระลึกฐานกาย
นั่งรู้ ลมหายใจ ไม่ เพลินในอารมณ์

“กายลาบาก ตาลาบาก ใจเศร้ าหมอง ทาอย่ างไรดี ?”“คิดฟุ้งซ่ าน ?”“ไม่ มีความสุขในชีวติ เลย”“ซึมเศร้ า เหงาเซ็ง ?”มักโกรธ ขีโ้ มโห ?
หากท่ านกาลังเผชิญปั ญหาทุกเรื่องในชีวิต
ขอเชิญค้ นหาคาตอบจาก เรื่ องพุทธภาษิต: อานาปานสติสมาธิเปิ ดธรรมที่ถูกปิ ด โดย

ผศ. น.พ. สมเกียรติ แสงวัฒนาโรจน์ และคณะ
Somkiat.s@chula.ac.thทุกวันพุธ เวลา 11.00-12.30 น.
ณ ห้ องประชุมอายุรศาสตร์ ตึกภูมสิ ริ ิฯ (ด้ านหลัง) ชัน้ 2 ร.พ.จุฬาฯ
(ไม่ เสียค่ าใช้ จ่ายใด ๆ) ติดต่ อ คุณขวัญ 02-256-4184, 256-4291 #0

ตารา “ธรรมศาสดา” (ยุทธศาสตร์ สุขภาพดี วิถีชีวติ ไทย)ตถาคตภาสิตา (พุทธภาษิต) จาก พระไตรปิ ฎก (สยามรัฐ/ฉบับหลวง)etipitaka.com

วางจาหน่ายที่ศนู ย์หนังสือจุฬา(พ.ย. ๕๘)ราคาเล่มละ ๕๐ บาทราคาเล่มละ ๑๐๐ บาทสติดีปีใหม่
สุขกายสบายใจ
รักษ์หทัยหัวใจดี

ธรรมศาสดา สอนให้
“สวดมนต์ข้ามปี ” หรื อ ?

ข้ ามชาติ(และชราได้ แล้ ว)[ฉบับหลวง ๒๕/๔๒๘]พุทธภาษิต: ประโยชน์ของการสาธยายธรรม(สชฺฌาย)• เพื่อความตัง้ มั่นของพระสัทธรรม
(หนึ่งในเหตุห้าประการเพื่อความตัง้ มั่นของ
พระสัทธรรม) ปญฺจก. อ. ๒๒/๑๖๑/๑๕๕.

• เป็ นเครื่ องให้ ถงึ วิมุตติ
(หนึ่งในธรรมให้ ถงึ วิมุตติห้าประการ)ปญฺจก. อ. ๒๒/๒๓/๒๖.

• เป็ นอาหารของความเป็ นพหูสูต
ทสก. อ. ๒๔/๑๒๐/๗๓.

๔. เป็ นองค์ ประกอบของการเป็ นบริษัทที่เลิศ ทุก. อ. ๒๐/๖๘/๒๙๒.

• เป็ นบริขารของจิต อบรมจิต เพื่อ
ความไม่ มีเวรไม่ เบียดเบียน
(ไม่ ใช่ เพื่อทาบุญ ยินดีกุศลแบบพราหมณ์ )มู. ม. ๑๓/๕๐๐/๗๒๘.

• เป็ นเหตุให้ ละความง่ วงได้
(หนึ่งในแปดวิธีละความง่ วง)สตฺตก. อ. ๒๓/๗๓/๕๘.

(มนต์ มีการไม่ สาธยายเป็ นมลทิน
อฎฺฐก. อ. ๒๓/๑๔๙/๑๐๕.
ละนิวรณ์ ๕ เป็ นเหตุให้ มนต์ ท่ สี าธยายแจ่ มแจ้ ง [ฉบับหลวง ๑๙/๖๑๔-๖๒๓, ๒๒/๑๙๓])ผู้ข้ามชาติและชราได้ แล้ ว...
ท่ านพึงรู้ ผ้ ูใดว่ าเป็ นพราหมณ์ ผ้ ูถงึ เวท ไม่ มีกิเลสเครื่ องกังวล ไม่ ตดิ ข้ องอยู่ในกามภพ ผู้นัน้ แลข้ ามโอฆะ(กองกิเลส)นีไ้ ด้ แน่ แล้ ว ผู้นัน้ ข้ ามถึงฝั่ งแล้ ว เป็ นผู้ไม่
มีตะปู คือ กิเลส ไม่ มีความสงสัย นรชนนัน้ รู้ แจ้ งแล้ วแลเป็ นผู้ถงึ เวทในศาสนานี ้ สละธรรมเป็ นเครื่ องข้ องนีใ้ นภพน้ อยและภพใหญ่ (ในภพและมิใช่ ภพ) เสียได้ แล้ ว เป็ นผู้มี
ตัณหาปราศไปแล้ ว ไม่ มีกเิ ลสอันกระทบจิต หาความหวัง
มิได้ เรากล่ าวว่ าผู้นัน้ ข้ ามชาติและชราได้ แล้ ว ฯ[ฉบับหลวง ๒๕/๔๒๘]...พ.

คาถามชาวพุทธ
“บทสวดยอดนิยมเหล่านี”้ เป็น... ?
เอก...พุทธภาษิต
โท...สาวกภาษิต
ตรี...ประเพณี

คาตอบจากพระไตรปิฎก
“บทสวดยอดนิยมเหล่านี”้ เป็น... ?
เอก...พุทธภาษิต
โท...สาวกภาษิต
ตรี...ประเพณี

คาตอบจากพระไตรปิฎก
“บทสวดยอดนิยมเหล่านี”้ เป็น... ?
เอก...พุทธภาษิต
โท...สาวกภาษิต
ตรี...ประเพณี

พระพุทธเจ้ าสวดปฏิจจสมุปบาท เวลาอยู่ในที่หลีกเร้ น[ฉบับหลวง ๑๖/๑๖๖] ข้ าพเจ้ าได้ สดับมาแล้ วอย่างนี ้ สมัยหนึง่ พระผู้มีพระภาคประทับ
อยูท่ ี่คิญชกาวาส [มหาปราสาทที่สร้ างด้ วยอิฐ] ใกล้ บ้านพระญาติ ครัง้ นันแล้ พระผู้มี
พระภาคประทับอยูใ่ นที่ลบั ทรงเร้ นอยู่ ได้ ตรัสธรรมปริยายนี ้ว่า เพราะอาศัยจักษุ

และรูป จึงเกิดจักขุวิญญาณ ความประชุมแห่ งธรรม ๓ ประการเป็ นผัสสะ เพราะผัสสะเป็ นปั จจัย จึงเกิดเวทนาเพราะเวทนาเป็ นปั จจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหาเป็ นปั จจัยจึงเกิดอุปาทาน ฯลฯความเกิดขึน้แห่ งกองทุกข์ ทงั ้ มวลนี ้ ย่ อมมีด้วยประการอย่ างนี ้ เพราะอาศัยหูและเสียง
... เพราะอาศัยจมูกและกลิ่น ... เพราะอาศัยลิน้ และรส ... เพราะอาศัยกายและ
โผฏฐัพพะ ... เพราะอาศัยใจและธรรม จึงเกิดมโนวิญญาณ ความประชุมแห่ งธรรม ๓ ประการ เป็ นผัสสะ เพราะเป็ นปั จจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็ นปั จจัย จึงเกิดตัณหา เพราะตัณหาเป็ นปั จจัย จึงเกิดอุปาทาน ฯลฯ ความเกิดขึน้แห่ งกองทุกข์ ทัง้ มวลนี ้ ย่ อมมีด้วยประการอย่ างนี ้ ฯประโยชนการเจริญให้ มากซึ่งอานาปานสติ(สมาธิ)• กายและตาไม่ พงึ ลาบาก ใจหลุดพ้ นจากความมัวเมาเศร้ าหมอง
• อาพาธ(ความเจ็บป่ วย)ระงับไปโดยฐานะอันควร (สัญญาที่ ๑๐)• ละความฟุ้งซ่ านแห่ งจิต กาจัดนิสัย ความเคยชิน ที่ทาใจให้ เศร้ าหมอง
• เป็ นผู้อยู่อุเบกขา (ไม่ ยนิ ดียนิ ร้ าย) มีสติสัมปชัญญะ
• ได้ สมาธิ ในระดับ รูปสัญญา ๔ และ อรูปสัญญา ๔• อยู่ผาสุกมาก เป็ นสุขวิหาร ยังอกุศลธรรมให้ หาย ระงับตามแก่ ฐานะ• เป็ นกองกุศล (กุสลราสิ) โดยนัยแห่ งสติปัฏฐาน ๔• ก่ อนตาย(กายแตกทาลาย) ความรู้สึก(เวทนา)จะเป็ นของดับเย็น ฯลฯ• อรหัตตผลในปั จจุบัน หรือถ้ ามีอุปธิ(กิเลส)เหลืออยู่ จักเป็ นอานาคามี

พทุ ธวจน (ธรรมวินัยจากพุทธโอษฐ์ )พระไตรปิ ฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ (ภาษาไทย)http://Watnapp.com(คาถามที่พบบ่ อย)
YouTube: พุทธวจน faq …

ต้นแบบ ๗ สี สาหรับ เบาหวาน-ความดันฯน ้าหนัก และ รอบเอว(เข็มขัด): Weight & W:Height
50-

BMI 18.5-<23(…...-….. กก.)<ส่ วนสูง/2(รอบเอว<.....ซม.)

0+

1-

1+ 2-

2+ 3-

3+

BMI 23-<25(…...-….. กก.)BMI 25-<30(…...-….. กก.)BMI 30-<35(…...-….. กก.)BMI >35(>…...….. กก.)ส่ วนสูง/2 –(ส่ วนสูง/2+10)(รอบเอว..........-.........ซม.)(ส่ วนสูง/2+10)–(ส่ วนสูง/2+15)(รอบเอว.......-.......ซม.)(ส่ วนสูง/2+15)–(ส่ วนสูง/2+20)(รอบเอว.......-.......ซม.)>ส่ วนสูง/2+20(รอบเอว.>...........ซม.)ตัวอย่าง การติดตามผู้ป่วยอ้ วน (BMI เป็ นเกณฑ์)ชื่อเริ่ม (มึค. ๕๘)
3 เดือน
6 เดือน
9 เดือน
นาม BMI สี(เลข)
BMI เลข BMI เลข
BMI เลข
สกุลนาย ก. 32+1ส้ ม(2) 31 2- 33
2+35
3
นส ข. 42แดง(3) 40 3- 38
334.9 2-1
นาง ค. 26
เหลือง(1) 24 0
25123.4 0-1
นาย ง.
29.7 130.2 2+1สรุป ขาว 7คน(70%) ขาว7คน (70%) ขาว.6.คน (60%) ขาว.6คน (60%)เขียว0คน(0%) เขียว1คน (10%) เขียว.0คน (0%) เขียว1คน (10%)ทัง้เหลือง....คน(...%) เหลือง2คน(20%)องค์กร เหลือง1คน(10%) ส้ ม.1คน(10%) ส้ ม.1คน(10.%) เหลือง1คน(10%)ส้ ม.2.คน (20%)แดง1คน (10%)
ส้
ม
1
คน
(10%)
10
แดง1คน(10%) แดง...คน (...%)
แดง 1 คน(10%)คน

วัดความดันฯ & น ้าตาลที่บ้าน: HBPM & HBGM(Joslin)
SMBG(ADA) or HbA1C
5
ไม่ ได้ กินยาฉีดยา

ไม่ไได้ด้กกินินยายา
ไม่
ฉีดยา

ปรั บเปลี่ยนการกินอยู่ และ/หรื อ กินยา(ฉีดยา)

0-

0+

1-

1+ 2-

2+ 3-

120 mmHg.
80

3+

> 110

100-135 ที่บ้าน 115-134 ที่บ้าน 135-149 ที่บ้าน150-174 ที่บ้าน >175 ที่บ้าน
95-104
60-85
85-94
>105
75-84
FPG

(60-<100)
HbA1c <5.6

(60-126)(100-126)(5.7-<6.5)(6.5-<7)(7-<8)(>8)

ตัวอย่าง การติดตามผู้ป่วยความดันฯ (HBP เป็ นเกณฑ์)ชื่อเริ่ม (มึค. ๕๘)
3 เดือน
6 เดือน
9 เดือน
นาม HBP สี(เลข)
HBP
HBP
HBP
สกุล
นาย ก. 158 ส้ ม(2) 150 2- 164 2++1
178 3
นส ข. 180 แดง(3) 162 2
173 2+
146 1-2
นาง ค. 142 เหลือง(1) 124 0
138 1121 0-1
นาย ง.
146 1
152 2
+1
สรุป ขาว 7คน(70%) ขาว7คน (70%) ขาว.6.คน (60%) ขาว.6คน (60%)เขียว0คน(0%) เขียว1คน (10%) เขียว.0คน (0%) เขียว1คน (10%)ทัง้เหลือง....คน(...%) เหลือง2คน(20%)องค์กร เหลือง1คน(10%) ส้ ม.2.คน (20%) ส้ ม.2คน (20%) เหลือง1คน(10%)ส้ ม.1.คน (10%)แดง...คน (...%)
ส้
ม
1
คน
(10%)
10
แดง...คน (...%) แดง1 คน (10%)แดง 1 คน(10%)คน

เป้ าหมายเอ็นซีดี ๙ ประการ

ลดความดันฯ จาก 20% สู่ 15%ภายในปี 2568

ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในคนไทย ๑๐ ปี ข้างหน้ า
Thai CV risk score (%) or WHO SEAB chart5ไม่ ได้ กินยาฉีดยา

ไม่ไได้ด้กกินินยายา
ไม่
ฉีดยา

ปรั บเปลี่ยนการกินอยู่ และ/หรื อ กินยา(ฉีดยา)00-<5 %

0+

5-<10 %

1-

1+ 2-

10-<20 %2+ 3-

20-<30 %

3+
>30 %
> 110

100-135 ที่บ้าน
60-85

ตัวอย่าง ความเสี่ยงโรคหัวใจ-หลอดเลือด (% Thai CV risk score เป็ นเกณฑ์)ชื่อเริ่ม (มึค. ๕๘)
3 เดือน
6 เดือน
9 เดือนนาม %สี(เลข)%%%สกุลนาย ก. 26+1ส้ ม(2) 24 2- 29
2+35
3
นส ข. 32แดง(3) 22 2
23
2+
19
1
-2
นาง ค. 13
เหลือง(1) 9 0
12
18 0-1นาย ง.
181
21 2+1
สรุป ขาว 7คน(70%) ขาว7คน (70%) ขาว.6.คน (60%) ขาว.6คน (60%)เขียว0คน(0%) เขียว1คน (10%) เขียว.0คน (0%) เขียว1คน (10%)ทัง้เหลือง....คน(...%) เหลือง2คน(20%)องค์กร เหลือง1คน(10%) ส้ ม.2.คน (20%) ส้ ม.2คน (20%) เหลือง1คน(10%)ส้ ม.1.คน (10%)แดง...คน (...%)
ส้
ม
1
คน
(10%)
10
แดง...คน (...%) แดง1 คน (10%)แดง 1 คน(10%)คน