ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား

ဓမၼစၾကၤာ
ဓမၼစၾကၤာ(တရားတည္း ဟူေသာစက္) ဟူသည္မွာ သကၠဋဘာသာမွ ျပန္ဆိုထားေသာ ေ၀ါဟာရ
ျဖစ္သည္။ စဥ္ဆက္မျပတ္ လည္ေနေသာ လွည္းဘီးႏွင့္ အလားတူသည့္ သေဘာကို ဆိုလိုသည္။
အဓိပၸါယ္မွာ ဗုဒၶ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ ေဒသနာေတာ္သည္ အဆံုးမရွိ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဆက္စပ္၍
တရစပ္ လည္ပတ္ျပီး ဆက္ကာ ဆက္ကာ ျပန္႔ပြားေနသကဲ့သို႔ သေကၤတသေဘာကို ေဆာင္ေပသည္။
လွည္းဘီး စက္၀န္းအတြင္းရွိ ေဒါက္တိုင္ရွစ္ေခ်ာင္းသည္ ဗုဒၶ၀ါဒ၏ သံသရာမွ လြတ္ေၾကာင္း နိဗၺာန္သို႔
ေရာက္ေၾကာင္း မဂၢင္ရွစ္ပါးလမ္းစဥ္ကို ညႊန္းဆိုေပသည္။ အေရးပါဆံုးႏွင့္ လက္ေတြ႔ သေဘာေဆာင္ေသာ နည္းနာန္သွ် လမ္းစဥ္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ သံသရာမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ လမ္းစဥ္(ရွစ္)သြယ္မွာ(၁) မွန္ကန္ေသာရွဳျမင္ျခင္း(၂) မွန္ကန္စြာၾကံစည္ျခင္း(၃) မွန္ကန္စြာေျပာဆိုျခင္း(၄) မွန္ကန္စြာျပဳလုပ္ျခင္း(၅) မွန္ကန္စြာအသက္ေမြးျခင္း(၆) မွန္ကန္စြာလုံ႔လထုတ္ျခင္း(၇) မွန္ကန္စြာေအာက္ေမ့ျခင္း(၈) မွန္ကန္စြာစိတ္တည္တံ့ျခင္း တိ႔ျု ဖစ္သည္။

ဗုဒၶ ဆင္းတုေတာ္မ်ား၊ ရုပ္တုမ်ား မေပၚေပါက္မွီ ေရွးက်ေသာ ကာလမ်ားမွာ ဓမၼစၾကၤာတရား
(တရားတည္း ဟူေသာစက္) ကို ကိုးကြယ္အားထားရာအျဖစ္ အေလးအျမတ္ျပဳ အားထားခဲ့ၾကသည္။
ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ကာလေခတ္တြင္မူ ဓမၼစၾကၤာ (လွည္းဘီးပံုသ႑ာန္) ကို နိုင္ငံအႏွံ႔အျပားမွာ ဗုဒၶ၀ါဒ၏
ဘံုအမွတ္အသားအျဖစ္ သတ္မွတ္ အသံုးျပဳေနၾကေပသည္။

Copyright © 1987, 2017 by BUKKYO DENDO KYOKAIဤ စာအုပ္တြင္ ပါရိွေသာ မည္သည့္ စာပိုဒ္ကိုမဆုိ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ကူးယူေဖာ္ျပ
ႏိုင္ပါသည္။ ကူးယူထည့္သြင္းေဖာ္ျပရာ၌္ တုိက်ဳိၿမိဳ႕KYOUKAIBUKKYOU DENDOU

အား မွတ္တမ္းတင္ ေဖာ္ျပ၍ စာရြက္စာတမ္း မိတၱဴတစ္ေစာင္ကို

ပို႔ေပးရန္အတြက္သာ ေမတၱာရပ္ခံပါသည္။ ေက်းဇူး တင္ပါသည္။BUKKYO DENDO KYOKAI(Society for the Promotion of Buddhism)
3-14, Shiba 4-chome,
Minato-ku, Tokyo, Japan, 108-0014
Phone: (03) 3455-5851
Fax: (03) 3798-2758
E-mail: bdk@bdk.or.jp
http://www.bdk.or.jp
Twenty-fourth
Printing,
Third Printing,20172017

Printed by
Kosaido Co., Ltd.
Tokyo, Japanဗုဒၶ၏ ဥာဏ္ေတာ္သည္ အႏွိဳင္းမရွိ

က်ယ္ျပန္႔လွ၏။ စိတ္ဓာတ္

မွာလည္း ေမတၱာ က႐ုဏာ အျပည့္ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶတငြ ္ ပံုပန္းသ႑ာန္ မရွိေသာ္လည္း၊ ထူးျခားဆန္းၾကယ္မႈျဖင့္
ေဖာ္ျပ၍ ၊ ၾကင္နာမႈ ႏွလံုးသား အျပည့္ျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တ႔အို ား တရားေဒသနာ
ေဟာေတာ္မူေလသည္။

(ေထရ၀ါဒတြင္မူ

ရုပ္နာမ္ႏွစ္ပါး

ရွိ

သည္။

တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)ဤမွတ္တမ္းတင္

စာအုပ္သည္

အုပ္ေရေပါင္း

ေဖာ္ျပထားသည့္

ငါးေထာင္ေက်ာ္တ႔တ
ို င
ြ ္

အေၾကာင္းအရာ၊

အႏွစ္သာရမ်ားကို

ေရြးခ်ယ္ ထည့္သြင္း ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သျဖင့္ အဖိုးတန္လွေပ သည္။ဤသြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားသည္

လူမ်ဳိးမေရြး၊

တိုင္းျပည္မေရြး

ကမာၻအႏွံ႔ျပန္႔ပြားသြားျပီး၊ ႏွစ္ ေပါင္း ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာေက်ာ္

ထိန္းသိမ္း

ေစာင့္ေရွာက္လာခဲ့သည္။ တစ္ေခတ္မွသည္ တစ္ေခတ္သို႔ အဆင့္ဆင့္
လက္ဆင့္ကမ္းလာခဲ့သည္။
ဤစာအုပ္ထ၌
ဲပါရွိေသာ ဗုဒၶ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားသည္ လူ႔ဘ၀၏
က႑ေပါင္းစံုႏွင့္ သက္ဆုိင္၍၊ လူ႔ဘ၀အား အဓိပၸာယ္ ရွိေစေလသည္။

ဓမၼပဒ
*ဤေလာကမွာ ရန္တုံ႔မူျခင္းျဖင့္ ရန္တို႔သည္ အဘယ္အခါမွ် မျငိမ္း

ေအးႏိုင္ၾကကုန္။

ရန္တု႔ံမမူ

ျခင္းျဖင့္

သာလွ်င္

ရန္ေအးႏိုင္ကုန္၏။

ဤသေဘာကား ေရွးရိုးစဥ္လာ ဓမၼတာပင္တည္း။
*(၅)လူမိုက္သည္ မိမိမိုက္သည့္ အျပစ္ကိုသိ၏။ ထိုသို႔သိျခင္းေၾကာင့္

ပညာရွိ

ငါပညာရွိဟူ၍

မိမိစိတ္ကို

အထင္ေရာက္မူကား ထိုသူကို လူမိုက္စစ္ဟု ေခၚဆိုရေပသည္။

(၆၃)

*

ျဖစ္ႏိုင္ေသး၏။

လူမိုက္

အၾကင္သူရေဲ ကာင္းသည္

သည္စစ္ေျမျပင္တငြ ္စစ္သည္ဗိုလ္ပါတို႔ကို

အၾကိမ္တစ္ေသာင္း ေအာင္နိုင္ရာ၏။ အၾကင္သူရေဲ ကာင္းသည္ ကိုယ္တငြ ္းကိေလသာကို တစ္ၾကိမ္တစ္ခါမွ် ေအာင္ႏိုင္ရာ၏။ ထိုသူရေဲ ကာင္းသည္
သာလွ်င္ ေအာင္ႏိုင္သူတို႔တငြ ္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္၏။
*အၾကင္သူသည္

အသက္ရွည္ျငားအံ့၊

(အျဖစ္၊အပ်က္)

ထိုသူ

၏

(၁၀၃)

ကို မရွဳျမင္ဘဲ

အႏွစ္တစ္ရာ

အသက္ရွည္ျခင္းသည္

မျမတ္ေခ်။

(အျဖစ္၊အပ်က္)ကို ရွဳျမင္ေသာပုဂၢိဳလ္၏ တစ္ရက္မွ် အသက္ရွည္ျခင္းသည္
သာလွ်င္ ျမတ္၏။
*

(၁၁၅)

လူအျဖစ္ကို ရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏။ သတၱ၀ါတိ႔၏
ုအသက္ရွင္ျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏။ သူေတာ္ ေကာင္းတရားကို ၾကားနာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း၏။
ဘုရားရွင္တ႔ို ပြင့္ထြန္း ေပၚေပါက္လာရျခင္းသည္ ခဲယဥ္း ၏။
*

(၁၈၂)

မေကာင္းမွဳဟူသမွ်ကို မျပဳလုပ္ျခင္း၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမွဳႏွင့္ ျပည့္စံု

ေစျခင္း၊ မိမိ၏စိတ္ကို ျဖဴစင္ေစျခင္း၊ ဤသည္ကား ဘုရားရွင္တို႔၏ အဆံုး
အမေတာ္ေပတည္း။
*

(၁၈၃)

ေသမင္းႏွိပ္စက္ခံရေသာ

ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေသာ

သူအားသားသမီးတို႔

ေသေဘးမွ

မရွိကုန္၊

အမိအဖတို႔

ကယ္ဆယ္
မရွိကုန္၊

အေဆြခင္ပြန္းတို႔လည္း မရွိကုန္၊ ေဆြမ်ိဳးတို႔တငြ ္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မည့္သူ
မရွိေခ်။

(၂၈၈)

မာတိကာ
ဗုဒၶအခန္း တစ္ သက်မုနိဗုဒၶ .................................................... 2I.
II.

ဗုဒၶ၏အစ ................................................................ 2ဗုဒၶ၏ေနာက္ဆံုးေဟာေျပာခ်က္မ်ား .............................. 11အခန္း ႏွစ္
I.
II.
III.

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶ .................................................... 15ဗုဒၶ၏ က႐ုဏာေတာ္ႏွင့္ သံႏိၷဌာန္မ်ား ........................... 15ကယ္တင္ေပးနိုင္ေသာ တရား ..................................... 18ထာ၀ရဗုဒၶ ............................................................... 22အခန္း သံုး ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား
I.
II.
III.

................................................................. 25ဗုဒၶ ခႏၶာ၏ သြင္ျပင္သံုးရပ္ ........................................... 25ဗုဒၶႏွင့္ ၾကံဳၾကိဳက္ခငြ ့္ရျခင္း .......................................... 28ဗုဒၶ၏ ေကာင္းျမတ္ေသာ ဂုဏ္ေတာ္မ်ား ........................ 31ဓမၼတရား
အခန္း တစ္ အေၾကာင္းတရား ............................................ 38
I.
II.
III.

သစၥာတရားေလးပါး ................................................... 38အေၾကာင္းတရား ...................................................... 41ဒုကၡ သမုဒယ ........................................................... 42အခန္း ႏွစ္I.

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္ ............................... 46မတည္ၿမဲမႈ (အနိစၥ) ႏွင့္ အနတၱမ်ား .............................. 46

II.
III.
IV.

စိတ္ဖြဲ႕စည္းပံု ........................................................... 49႐ုပ္၀တၱဳပစၥည္းတို႔၏ အေျခအေနမွန္မ်ား ........................ 52မဇိၥ်မ (၀ါ) - အလယ္အလတ္လမ္း ................................ 56အခန္း သံုး ဗုဒၶ - သဘာ၀ ................................................. 64
I.
II.
III.

သန္႔စင္မႈစတ္ ........................................................... 64ဗုဒၶ - သဘာ၀ .......................................................... 69ဗုဒၶ သဘာ၀ႏွင့္ ငါမဟုတ္မႈ ......................................... 74အခန္း ေလး လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ) မ်ား .... 78
I.
II.
III.
IV.

လူ႔သဘာ၀ .............................................................. 78လူ႔စရိုက္ ................................................................. 85လူ႔ဘ၀ ..................................................................... 86လူ႔ဘ၀၏ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား (ဘ၀တစ္ခု၏ သီအိုရ)ီ ............... 92အခန္း ငါးI.
II.

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

.......................................... 98အမိတဘဗုဒၶ၏ သံႏိၷဌာန္မ်ား ....................................... 98အမိတာဘဗုဒၶ၏ သန္႔စင္မႈကမာၻ (ဘုရားသာသနာ) .........106က်င့္ႀကံနည္းမ်ား
အခန္း တစ္ အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း ...........................110
I.
II.
III.

သမာဓိ တည္ေဆာက္နည္း
(စိတ္ကို စင္ၾကယ္ေစေသာနည္း) .............. 110

မြန္ျမတ္ေသာအမူအက်င့္ ............................................ 118

ပံုတိုပတ္စမ်ားမွ သင္ခန္းစာမ်ား ...................................129အခန္း ႏွစ္ လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း
I.
II.

..................................144

အမွန္တရားကို ရွာေဖြျခင္း ..........................................144
က်င့္ႀကံအားထုတ္နည္းမ်ား .........................................157

III.
IV.

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈလမ္းေၾကာင္း .................................170ဗုဒၶ၏ တရားစကားမ်ား ...............................................177ညီအစ္ကိုျဖစ္မႈ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္
အခန္း တစ္ သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား ..............188
I.
II.
III.

ရဟန္းဘ၀ ..............................................................188ဥပါသကာ (၀ါ) ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ ..............................193
မွန္ကန္ေသာေနထိုင္နည္းအတြက္ လက္ေတြ႕လမ္းညႊန္
၀တၱရားဘ၀ .............................................................204အခန္း ႏွစ္
I.
II.
III.

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း ..........217သာသနာ့ညီေနာင္မ်ား၏ စည္းလံုးသင့္ျမတ္မႈ ..................217ဗုဒၶ၏ သာသနာ့နယ္ေျမ .............................................225ဗုဒၶႏိုင္ငံတြင္ ဆီးႀကိဳျခင္း ခံၾကရသူမ်ား ..........................229
က်မ္းကိုးစာရင္းမ်ား ...................................................237

ေနာက္ဆက္တဲြမ်ား
I.
II.
III.
IV.
V.

ဗုဒၶဘာသာ၏ သမုိင္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္ .................................250ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား ျပန္႔ပြားလာမႈ ..............................262“ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား” သမုိင္း ....................................267“ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား” အတြက္ အညႊန္းမ်ား ..................271
ေ၀ါဟာရမ်ား (အကၡရာစဥ္အလိုက္) ..............................279
ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရးရံပံုေငြအဖဲြ႕ႏွင့္
“ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား” ကိုထုတ္ေ၀မႈ ..........................288

ဗုဒၶ

အခန္း တစ္သက်မုနိဗုဒၶ
Iဗုဒၶ၏အစ
၁.

ဟိမ၀ႏာၱေတာင္၏ ေတာင္ဖက္ပိုင္း၊ ေတာင္ေျခရင္းတြင္ ျဖတ္စီးလ်က္ရိွေသာ

ေရာဟနီျမစ္ကမ္း တစ္ေလွ်ာက္တြင္ သာကီ၀င္မင္းမ်ိဳးအႏြယ္ ေနထုိင္ခဲ့ၾကေပသည္။
၄င္းတို႔၏ ဘုရင္ျဖစ္သူ သုေဒၶါဒနမင္း သည္ ကပိလ၀တ္ျပည္တြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို
တည္ေထာင္၍ ႀကီးမားလွေသာနန္းေတာ္ႀကီးကို တည္ေဆာက္ကာ မင္းက်င့္တရား
ဆယ္ပါးျဖင့္ အုပ္စိုးေလေသာေၾကာင့္ ျပည္သူအမ်ားစု၏ ခ်စ္ၾကည္ေလးစားမႈကို
ခံယူရရွိေလသည္။
မိဖုရား၏

အမည္မွာ

မာယာျဖစ္သည္။

မာယာမိဖုရားသည္

ဘုရင္ႏွင့္

ႏွမ၀မ္းကဲြ ေတာ္စပ္၍ မိဖုရား၏ ဖခမည္းေတာ္မွာလည္း အနီးနားရွိ ေကာလိယ
ျပည္တြင္

အလားတူ

သာကီ၀င္မ်ိဳးႏြယ္မ်ား၏

ဘုရင္တစ္ပါး

ေဒ၀ဒဟမင္း

ျဖစ္ေလသည္။ ဘုရင္ႏွင့္ မိဖုရားတို႔တြင္ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္တိုင္တုိင္ သားသမီး
တစ္ေယာက္မွ် မထြန္းကားၾကေပ။ သို႔ရာတြင္ တစ္ည၌ မိမိ၏ လက်ၤာဖက္ နံပါးမွေန၍ ၀မ္းအတြင္းသို႔ ဆင္ျဖဴတစ္ေကာင္ ၀င္လာသည္ ဟူေသာ ထူးျခားလွသည့္
အိပ္မက္ကို ျမင္မက္ကာ မိဖုရားတြင္ ပဋိသေႏၶ တည္ရွိ လာေလသည္။ မင္းသား
ဖြားျမင္လာေတာ့မည္ကို ဘုရင္ႏွင့္တကြ တိုင္းသူျပည္သား မ်ားက ၀မ္းေျမာက္
၀မ္းသာ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔၏ ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ သေႏၶ ရင့္မာ၍
ဆယ္လ ေစ့ေသာ္ မိဖုရားသည္ သားဖြားရန္အတြက္ မိဘရပ္ထံသို႔ ျပန္လာရာ၊
လမ္းခရီးတစ္ေထာက္တြင္
ေအာက္တြင္

သာယာလွေသာ

လုဗီနီဥယ်ာဥ္ထဲ၌

ေႏြဦးေပါက္ရာသီ၏

ေခတၱ၀င္ေရာက္၊

ေနေရာင္

အနားယူေလသည္။

(ေႏြဦးေပါက္ရာသီမွာ မိုးဦးရာသီ ျဖစ္သည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)ပတ္၀န္းက်င္ရွိ လွပလွေသာ အင္ၾကင္းပန္းပြင့္မ်ား ၿမိဳင္ဆုိင္စြာ ဖူးပြင့္လ်က္
ရိွရာ၊

မိဖုရားသည္

၀မ္းသာၾကည္ႏူးစြာျဖင့္၊

-2-ပန္းခက္တစ္ခက္ကို

ခူးရန္

သက်မုနိဗုဒၶ

လက္လွမ္းလုိက္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ မင္းသားေလး ကို မီးဖြားသန္႔စင္ေလသည္။
မိဖုရားႏွင့္တကြ

မင္းသားငယ္ေလးတို႔၏

ျမင့္ျမတ္တင့္တယ္မႈကို

ပရိသတ္

အေပါင္းက ေသာင္းေသာင္းျဖျဖ ခ်ီးက်ဴးၾကေလသည္။ အထက္ေကာင္းကင္ႏွင့္
ကမာၻေျမႀကီးတုိ႔က လည္း ၀မ္းသာၾကည္ႏူးစြာ၊ ေကာင္းခ်ီးၾသဘာ ေပးေလသည္။
(ေထရ၀ါဒအရ ကမာၻေျမၾကီး ငလ်င္ လွဳပ္ သည္။ တည္းျဖတ္သူ) ထူးျခားလွေသာ
ဤေန႔ရက္မွာ ၊ ဧၿပီလ (၈) ရက္ေန႔ (ျမန္မာလူမိ်ဳးတို႔၏ အဆုိအရ မဟာသကၠရာဇ္
၆၈ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔) ပင္ ျဖစ္ေလသည္။
ဘုရင္၏ ၀မ္းသာၾကည္ႏူးမႈမွာလည္း လြန္ကဲလွသျဖင့္ သားငယ္ေလး၏
အမည္ကို သိဒၶတၱ “အကိ်ဳးစီးပြားကို ျပည့္စံုေစသူ” ဟူေသာ အမည္နာမကို
မွည့္ေခၚေလသည္။ို
၂.

သို႔ရာတြင္

ဘုရင့္နန္းေတာ္တြင္ကား

မာယာမိဖုရားသည္

ရုတ္ျခည္း

(ေထရာ၀ါဒ နိုင္ငံျဖစ္ေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳး အဆုိအရ သားေတာ္ဖြားျမင္ေတာ္မူျပီးေနာက္
ခုနစ္ရက္ေျမာက္ေသာေန႔)၀မ္းနည္းေၾကကဲမြ ႈသို႔
အရင္းျဖစ္ေသာ

ကြယ္လြန္သြား

သျဖင့္

ေျပာင္းလဲသြားေလသည္။

မိေထြးေတာ္

ေဂါတမီက

၀မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈသည္

မာယာမိဖုရား၏

ညီမေတာ္

မင္းသားငယ္ေလးကို

ခ်စ္ၾကင္နာ

ယုယစြာျဖင့္ ႏုိ႔တိုက္ ေကၽြးေမြး၊ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္လာေလသည္။
မေ၀းကြာလွေသာ

ေတာေတာင္ထဲတြင္

သီတင္းသံုးေနေသာ

အသိတမည္ေသာ (ေထရာ၀ါဒ နိုင္ငံျဖစ္ေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳး အဆုိအရ ကာဠေဒ၀ီလ)ရေသ့သည္ ဘုရင့္နန္းေတာ္တြင္ မဂၤလာအေပါင္း တို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ ေရာင္ျခည္
ထြက္ေနသည္ကို

ေတြ႕ျမင္ရ၍

ေကာင္းမြန္ေသာ

အတိတ္နိမိတ္

အျဖစ္ေကာက္ယူကာ၊ နန္းေတာ္သို႔ ၾကြျမန္းလာရာတြင္ ဖြားျမင္ကာစ မင္းသားငယ္
ေလးကို

ေတြ႕ျမင္ရေလ

သည္။ထုိအခါ

အကယ္၍ အရြယ္ေရာက္သည္အထိ

ရေသ့က“ဤမင္းသားငယ္သည္၊

ထီးေမြ နန္းေမြ ဆက္ခံမည္

ဆုိပါက၊

ဒီပေလးကၽြန္းကို ပိုင္နင္းေသာ စၾကာၤမင္း ျဖစ္လာေပမည္။ အကယ္၍ နန္းစည္းစိမ္ကို စြန္႔လႊတ္ကာ၊ ရဟန္းျပဳမည္ ဆုိပါက၊ နတ္လူအေပါင္းကို ကယ္တင္မည့္
သမၼာသမၸၸၺဳဒၶဘုရား ဧကန္ စင္စစ္ ျဖစ္လိမ့္မည္” ဟု ေဟာကိန္းထုတ္ေလသည္။

-3-သက်မုနိဗုဒၶ

ထုိေဟာကိန္းကို

အစပထမၾကားသိရေသာအခါ၌

ဘုရင္ႀကီးသည္

၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာျဖစ္မိ ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ေနာက္ပိုင္း၌ တစ္ဦးတည္းေသာ
သားေတာ္က

နန္းေတာ္မွ

ထြက္ခြာ၍

ေတာထဲ

တြင္

ရဟန္းဘ၀ျဖင့္

တစ္ကိုယ္တည္း တရားအားထုတ္မည့္ အလားအလာကို ေတြးေတာကာ စိုးရိမ္ပူပန္
လာမိေလသည္။
အသက္ (၇) ႏွစ္အရြယ္သို႔ ေရာက္လာေသာအခါ မင္းသားသည္ အ႒ာရသ
ပညာရပ္မ်ားကို

စတင္သင္ၾကားရေသာ္လည္း

အေတြးအေခၚမ်ားမွာကား

အျခားအရာမ်ားတြင္

စိတ္၀င္စားေနေလသည္။

သဘာ၀အေလ်ာက္

ေႏြဦးေပါက္ရာသီတစ္ေန႔တြင္

ပိုမို

မင္းသားငယ္သည္

ဖခင္ခမည္းေတာ္ႏွင့္

အတူနန္းေတာ္မွ ထြက္လာၿပီး၊ လယ္သမားတစ္ဦး လယ္ထြန္ေနသည္ကို ရွဳစားေန
ေလသည္။

(ေထရ၀ါဒ

အယူအရလယ္ထြန္မဂၤလာဟု

ဖြင့္ဆိုသည္။

တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕) လယ္သမား၏ ထြန္တံုးေၾကာင့္ ေျမေပၚသို႔ ေပၚလာေသာ
တီေကာင္ငယ္တစ္ေကာင္အား

ငွက္တစ္ေကာင္က

ပ်ံဆင္းလာကာ၊

ကိုက္ခ်ီ

သြားသည္ကို မင္းသားက ေတြ႕ျမင္လုိက္ရေလသည္။ မင္းသားသည္ သစ္ပင္
တစ္ပင္၏

အရိပ္တြင္

၀င္ထုိင္ကာ၊

ယင္းအခ်င္းအရာကို

ေတြးေတာလ်က္၊

မိမိကိုယ္အား ဤကဲ့သို႔ ရြတ္ဆုိေနမိေလသည္။
“သက္ရွိသတၱ၀ါ အားလံုးသည္ အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ေနၾကပါသည္တကား”ဖြားျမင္လာၿပီး မၾကာမီပင္၊ မိခင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ရေသာ မင္းသားေလးသည္၊
ဤတိရစာႇၦန္ငယ္ ေလးမ်ား၏ ၀မ္းနည္းေၾကကဲဖြ ြယ္ရာ အျဖစ္မ်ားကို

ရွဳစား၍

အထူးစိတ္ထိခိုက္ေနမိေလသည္။
မင္းသားေလးတြင္ ဤကဲ့သို႔ေသာ အတြင္းစိတ္ နာၾကည္းမႈဒဏ္ရာသည္
အသက္ႀကီးရင့္လာ

သည္ႏွင့္အမွ်

အပင္ငယ္ေလးတြင္

ရွိေသာ

ဆထက္ထမ္းပိုး

ဒဏ္ရာကဲ့သို႔ပင္

၄င္း၏တိုးပြားလာခဲ့ေလသည္။
စိတ္ထဲ၌

လူ႔ဘ၀၏

ဒုကၡေ၀ဒနာမ်ား ပိုမိုနက္ရိွဳင္းစြာ စဲၿြ မဲလာေလသည္။
ရေသ့၏ ေဟာကိန္းကို ျပန္လည္ အမွတ္ရမိတိုင္း၊ ဘုရင္မင္းျမတ္မွလည္း
ပိုမုိစိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကလာသျဖင့္ မင္းသားေလး ေပ်ာ္ရႊင္စြာေနႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစား

-4-သက်မုနိဗုဒၶ

ေဆာင္ရြက္သည္။ အျခားေသာ နန္းတြင္းေရး ေလာကီေရးမ်ားတြင္ စိတ္ပါ၀င္စား
လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေလသည္။ ဘုရင္မင္းျမတ္သည္ အသက္ (၁၉)ႏွစ္သို႔

ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္ေသာ

မင္းသားအား

ထိမ္းျမားေပးရန္

စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေလသည္။

ကြယ္လြန္သြားသူ

မာယာမိဖုရား၏

ယေသာ္ဓရာမင္းသမီးႏွင့္
ယေသာ္ဓရာမင္းသမီးသည္

ေမာင္ေတာ္ျဖစ္သူ၊

ေဒ၀ဒဟျပည့္ရွင္

သုပဗဗုဒၶမင္း၏ သမီးေတာ္ ျဖစ္ေလသည္။
၃.

ေႏြ၊

မိုး၊

ေဆာင္း၊

စံနန္းေတာ္

အတီးအမႈတ္အဆုိအကတို႔ႏွင့္
မင္းသား၏

အေတြးမွာမူ

အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔တြင္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ဳိးစံုတို႔ျဖင့္

ႏွလံုးမသာမယာျဖင့္

(၁၀)ႏွစ္တိုင္တိုင္

စံျမန္းေနခဲ့ရေသာ္လည္း

လူ႔ဘ၀၏

အဓိပၸာယ္အမွန္ကို

နားလည္သေဘာေပါက္ေစရန္ ႀကိဳးပမ္းလ်က္ႏွင့္ပင္၊ လူ႔ေလာက၏ ဒုကၡမ်ားကို
ေတြး ေတာေနမိေလသည္။
“နန္းတြင္းစည္းစိမ္မ်ားႏွင့္၊ က်န္းမာသန္စြမ္းေသာ ဤကိုယ္ခႏၶာႏွင့္အတူ ၊ေပ်ာ္ရႊင္ျမဴးတူးေန

ေသာလူငယ္ဘ၀၊

ဤသည္တုိ႔မွာ

ကၽြႏ္ုပ္အတြက္

ဘာအဓိပၸာယ္ရွိပါသနည္း” ဟု သူက ေတြးမိေလ သည္။ “တစ္ေန႔ေန႔႔တြင္ ကၽြႏ္ုပ္တ႔ို
ေရာဂါေ၀ဒနာ

ခံစားၾကမည္။

အိုမင္းရင့္ေရာ္လာမည္။

ေသျခင္းတရား

မွကင္းလြတ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္။ ႏုနယ္ပ်ဳိမ်စ္သည့္ မာန၊ အနာေရာဂါ ကင္းရွင္းသည့္
မာန၊ အသက္ရွင္ ေနသည့္ မာန၊ ဤသည္တို႔ကို ေတြးေတာဆင္ျခင္တတ္သူတိုင္း၊
စြန္႔လႊြတ္သင့္ေပသည္။
“အသက္ရွင္

ေနထိုင္ႏိုင္ရန္

ႀကိဳးပမ္းေနသူသည္

သဘာ၀အေလ်ာက္၊

တန္ဖိုးရွိသည့္ အရာ တစ္ခုခုကို ရွာႀကံေပသည္သာ ျဖစ္သည္။ ရွာႀကံနည္း ၂-မ်ဳိး
ရွိေပသည္။

အမွန္လမ္းႏွင့္

ၾကည့္ျမင္သည့္

အဓိပၸာယ္မွာ

ေရွာင္ကြင္း၍

မရႏုိင္ေၾကာင္း၊

အမွားလမ္းတို႔

ျဖစ္သည္။

မွားေသာလမ္းကို

ဖ်ားနာျခင္း၊

အုိမင္းျခင္းႏွင့္

ေသျခင္းတို႔ကို

သိေနလ်က္ႏွင့္ပင္၊

အဆင့္ခ်င္း

တူညီေသာ၊

ဗလာျဖစ္သည့္ မတည္ၿမဲ ေသာအရာမ်ားတြင္ ရွာႀကံေနျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
“လမ္းမွန္ကို ၾကည့္ျမင္ျခင္း အဓိပၸာယ္္မွာ၊ အိုျခင္း၊ နာျခင္း၊ ေသျခင္း

-5-သက်မုနိဗုဒၶ

သေဘာတုိ႔၏

သဘာ၀အစစ္အမွန္ကို

သိျမင္၍

လူ႔ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းကို

ေက်ာ္လြန္ႏုိင္သည့္ အဓိပၸာယ္ကို ရွာႀကံျခင္းပင္ ျဖစ္ သည္။ သာယာေပ်ာ္ရႊင္မႈ
အတိရွိေသာ ဤထီးနန္းစည္းစိမ္တြင္ ကၽြႏ္ုပ္သည္ မွားယြင္းသည့္ လမ္းစဥ္၌
ရွာေဖြေနျခင္းပင္ ျဖစ္ဟန္ရွိေပသည္။” (ေထရ၀ါဒအျမင္အရ နိမိတ္ၾကီး (၄) ပါးျမင္ေတြ႔ရျပီး ေတာထြက္ သည္ဟု ဖြင့္ဆိုသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)၄.

ဤသို႔ျဖင့္လွ်င္

မင္းသား၏

ရင္တြင္း၀ယ္စိတ္၏

ရုန္းကန္လႈပ္ရွားမႈမ်ား

ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလာ ရာ၊ သိဒၶတၱမင္းသားသည္ အသက္၂၉-ႏွစ္ အရြယ္ေရာက္မွ
သားျဖစ္သူ ရာဟုလာကို ဖြားျမင္ေလသည္။ သားတစ္ဦး ထြန္းကားလာေသာအခါ
မင္းသားသည္ နန္းေတာ္မွ ထြက္ခြာကာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာမွဳ ရွာရန္ အေျဖရွာႀကံႏုိင္ရန္
ေတာထြက္မည္ဟု ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ညတစ္ညတြင္ မင္းသားသည္ ၄င္း၏ ျမင္းရထားေမာင္းျဖစ္သူ ဆႏၵကိုေခၚ၍ ျမင္းျဖဴေတာ္ က႑ကကို
စီးနင္းကာ နန္းေတာ္မွ ထြက္ခြာသြားခဲ့ေလသည္။
၄င္း၏ စိတ္ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွာ အဆံုးသတ္သြားျခင္း မရွိဘဲ မာရ္နတ္သား
ကလည္း“နန္းေတာ္သို႔

ျပန္ပါ။

အျခားေသာ

အေျဖမ်ဳိးကို

ရွာႀကံလွ်င္

ပိုေကာင္းေပမည္၊ ထုိသုိ႔ျပဳလုပ္ပါက စၾကၤာ၀ေတးမင္း ျဖစ္ ေပလိမ့္မည္” ဟုျဖားေယာင္း ေျပာဆုိၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ေလာကစည္းစိမ္ မွန္သမွ်သည္
မိမိအား စိတ္ျငိမ္းခ်မ္းမႈကို ေပးႏိုင္စြမ္းရိွလိမ့္မည္ မဟုတ္ဟူေသာ အသိစိတ္ျဖင့္
မင္းသားသည္ မာရ္နတ္သား၏ ျဖားေယာင္းေျပာဆုိမႈမ်ားကို ျငင္းပယ္ေလသည္။
မင္းသားသည္

ဆံပင္မ်ားကို

ျဖတ္ပယ္ၿပီး၊

သပိတ္တစ္

လံုးကို

ပိုက္ကာ

ေတာထြက္ခဲ့သည္။
မင္းသားသည္

ေရွးဦးစြာ

ဆရာရွာရန္

ရေသ့တို႔ထံသုိ႔

တစ္ကိုယ္တည္း ျပင္းထန္စြာ တရားက်င့္ႀကံေနထုိင္ပံုမ်ားကို
ေလသည္။

ထုိ႔ေနာက္

ေရာက္ရွိေစရန္

ကမၼဌာန္း

ထုိ္င္

ၾကည့္ရွဳေလ့လာ

ျခင္းျဖင့္

နိဗၸၺာန္သ႔ုိ

ႀကိဳးပမ္းေနၾကသည့္ အာဠာရကာလာမႏွင့္ ဥဒကရာမပုတၱတို႔၏

တရားက်င့္နည္းမ်ားကို
ကိုယ္တိုင္

မင္းသားသည္

သြားေရာက္၍

အတန္ၾကာ

သြားေရာက္ေလ့လာျပန္ေလသည္။
က်င့္ႀကံၾကည့္ၿပီးသည့္ေနာက္၌

-6-

သုိရ
႔ ာတြင္

မိမိဤနည္းမ်ားျဖင့္

သက်မုနိဗုဒၶ

သဗၸၸၺညဳတဥာဏ္ကို ရရွိႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္လာ
မိေလသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ မင္းသားသည္ မဂီႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္ကာ ဂယာၿမိဳ႕
အနီး၌ ျဖတ္စီးသြားေသာ ေနရဥၥရာ ျမစ္ကမ္းေပၚရွိ၊ ဥ႐ုေ၀လေတာႀကီးထဲတြင္
တစ္ကုိယ္တည္း ျပင္းထန္ စြာ တရားက်င့္ႀကံေလသည္။

၅.

မင္းသား၏

က်င့္ႀကံအားထုတ္မႈမ်ားမွာ

မယံုၾကည္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ပင္

ျပင္းထန္လွေလသည္။ “မင္းသားေလာက္ စိတ္ဓာတ္ျပင္းျပစြာျဖင့္၊ တရားက်င့္ႀကံ
ခဲ့ဘူးေသာ၊ သို႔မဟုတ္ က်င့္ႀကံမည္ျဖစ္ေသာ၊ ရေသ့ဟူသည္၊ အတိတ္ကာလ၌
ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပစၥဳပၸၸန္၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အနာဂါတ္၌ေသာ္ လည္းေကာင္း
ရွိလိမ့္မည္မဟုတ္” ဟု ေနာင္တြင္ဆုိစမွတ္ျပဳေလာက္ေအာင္ အစြမ္းကုန္ ၾကိဳးစား
က်င့္ႀကံေနေလသည္။
သိ႔ပု င္ျဖစ္ေစကာမူ မင္းသားသည္ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတုိင္သို႔ ေရာက္ရွိႏုိင္ျခင္း
မရွိခဲ့ေပ။

ေတာထဲ၌

၆ႏွစ္ၾကာေအာင္

က်င့္ႀကံေနထုိင္ၿပီးေသာအခါတြင္

မင္းသားသည္ ဒုကၠရစရိယာကို စြန္႔လႊတ္လုိက္ ေလသည္။ သူသည္ ေနရဥၥရာ
ျမစ္ထဲတြင္ ေရခ်ဳိးၿပီးသည့္ေနာက္ ၊ အနီးအနားေက်းရြာမွ သူေဌးသမီး ျဖစ္ သူသုဇာတာ လွဴဒါန္းေသာ ဃနာႏို႔ဆြမ္းကို လက္ခံလုိက္ေလသည္။
မင္းသားႏွင့္အတူ ၆-ႏွစ္တိုင္တိုင္ ဒုကၠရစရိယာကို က်င့္ႀကံခဲ့ၾကေသာ ပဥၥ၀ဂီၢ
၅ပါးတုိ႔သည္ မင္း သားက လံုမပ်ဳိတစ္ဦး၏ လက္မွ ဃနာႏုိ႔ဆြမ္း လက္ခံယူေၾကာင္း
ေတြ႔ရွိၾကရေသာအခါ တအံ့တၾသ ျဖစ္ေနၾကေလသည္။ ဤ ရဟန္းသည္ ကမၼဌာန္း
လူထြက္ေပတကားဟု အေပါင္းအေဖာ္မ်ားက ထင္မွတ္ ကာ စြန႔ခ္ ြာသြားၾကေလသည္။
(ေထရ၀ါဒ အျမင္တြင္မူ အစာအဟာရ မစားပဲ က်င့္တာတာင္၊ ဘုရား အျဖစ္သ႔ို
မေရာက္နိုင္။

ယၡဳလို

ဃနာႏို႔ဆြမ္းကို

ဘုန္းေပးလွ်င္

အဘယ္မွာ

သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ကို ရနိုင္မည္နည္းဟု ကဲ့ရဲ႕ အထင္ေသးကာ စြန္႕ခြာသြားၾက
ေလသည္)
မင္းသားသည္ တစ္ဦးတည္း က်န္ရစ္ခဲ့ေလသည္။ သူသည္ အင္အားခ်ိနဲ႔

-7-သက်မုနိဗုဒၶ

ေနဆဲျဖစ္ေသာ္ လည္း အသက္ဆံုး႐ံွဳးႏုိင္သည့္အေရးကို လ်စ္လ်ဴရွဳကာ “ေသြးမ်ား
ကုန္ခမ္းေပေစ၊

အသားမ်ား

သဗၺညဳတဥာဏ္ကို

ေဆြးေျမ႕

ေပေစ၊ေရာက္ရွိႏုိင္ရာလမ္းကို

အရိုးမ်ား

မေတြ႕မခ်င္း

ေက်သြားေပေစ၊
ငါ၏

လံု႔လ

ကို

အနည္းငယ္မွ် မေလွ်ာ့၊ ငါ၏ တင္ပလႅင္ေခြကို မေျဖမေလွ်ာ့ေတာ့” ဟု အဓိဌာန္ကာ၊
ထပ္မံ၍ တရား က်င့္ႀကံအားထုတ္ျပန္ေလသည္။
ျပင္းထန္လွၿပီး၊ မႏိႈင္းယွဥ္သာေသာ ဇြလဲ ုံ႔လမႈပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္း၏
စိတ္မွာ၊

ထိိန္းမႏိုင္

သိမ္းမရျဖစ္ၿပီး၊

ရွဳပ္ေထြးေနေသာ

အေတြးမ်ားျဖင့္

ျပည့္ႏွက္ေနရံုသာမက စိတ္ဓာတ္တစ္ခုလံုးကို အေမွာင္ ရိပ္မ်ား လႊမ္းၿခံဳေနကာ၊
မာရ္နတ္တုိ႔၏ ေသြးေဆာင္ျဖားေယာင္းမႈမ်ားကို အလူးအလဲ ခံေနရသလုိ ခံစား
ရေလသည္။

သို႔ရာတြင္၊

သူသည္တစ္ခုခ်င္းစီကို

စစ္ေဆး

ေလ့လာကာ၊

ဤတရားက်င့္ႀကံမႈသည္ကား

စိတ္ရွည္စြာႏွင့္
အားလံုးကို

အမွန္တကယ္ပင္

သတိတရားႀကီးစြာျဖင့္
ပယ္ခ်လိုက္ေလသည္။

ခက္ခဲစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိေလသာက်င့္စဥ္ တစ္ခု ျဖစ္သည္။

ၾကမ္းတမ္းလွေသာ
၄င္း၏ အေသြးမ်ားကို

ေျခာက္ခမ္းေစရံုသာမက အသားမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းသြားေစကာ၊ အရိုးမ်ားကိုလည္း
ကြေဲ ၾကသြားေစနိုင္ ေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္ေပသည္။
သုိ႔ရာတြင္ အေရွ႕ေကာင္းကင္ယံ၌ မိုးေသာက္ၾကယ္ ထြက္ေပၚလာခ်ိန္တြင္
ဘုရားအေလာင္း ေတာ္၏ ကိေလသာတဏွာ၏ ခ်ဳပ္ရာျငိမ္းရာ နိဗၺာန္မဂ္ဖိုလ္တရားကို
သိျမင္ရရွိသြားေလသည္။ မင္းသား၏ စိတ္သည္ မိုးလင္းခ်ိန္ကဲ့သို႔ပင္ ၾကည္လင္
ေတာက္ပေနေလသည္။ သူသည္ အရဟတၱဖုိလ္ေပါက္၍ ဘုရားအျဖစ္ သဗၺညဳတ
ဥာဏ္ကို ရရွိသြားေပၿပီ။ ထုိေန႔သည္ ဒီဇင္ဘာလ (၈) ရက္ေန႔ (ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔
အဆိုအရ

မဟာသကၠရာဇ္

မင္းသားသည္

သက္ေတာ္

၁၀၃ခုအဆုိအရ

ကဆုန္လျပည့္ေန႔)(၃၅)ႏွစ္အရြယ္၌

ဘုရားစင္စစ္

ျဖစ္၍ဧကန္ျဖစ္၍

သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ကို ရရွိေတာ္မူသည္ ျဖစ္သြားေလ သည္။၆.

ထုိအခ်ိန္မွစ၍ မင္းသားအား အမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္

-8-ေခၚဆုိၾကေလသည္။

သက်မုနိဗုဒၶ

အခ်ဳိ႕တို႔က သူ႔အား ဗုဒၶ၊ သဗၺညဳတရွင္၊ တထာဂေတာ ဟူ၍၄င္း၊ အျခားေသာ
သူမ်ားကလည္း ဘဂ၀ါ သို႔မဟုတ္ သမၼာသမၺဳဒၶ ဟူ၍၄င္း၊ အသီးသီး ေခၚဆုိၾက
ေလသည္။
၄င္းသည္

ေရွးဦးစြာ

ဒုကၠရစရိယာကို

၆-ႏွစ္တာကာလ

အတူတကြ

က်င့္ခဲ့ၾကသည့္ ပဥၥ၀ဂီၢ ၅ပါး ရွိရာ ဗာရာဏသီျပည္ မိဂဒါ၀ုန္သုိ႔ ၾကြသြားေလသည္။
၄င္းတို႔သည္

အစပထမ၌

ဘုရားကို

အေ၀းကေရွာင္၍

မျမင္ေယာင္

ျပဳခဲ့ၾကေသာ္လည္း ဓမၼစၾကာၤ ေဟာၾကားသည့္ေနာက္၌ သက္၀င္ယံုၾကည္ၾကသ
ျဖင့္၊

ဗုဒၶ၏၄င္းေနာက္

ပထမဦးဆံုးေသာ
ဗုဒၶသည္

ေနာက္လုိက္တပည့္မ်ား

ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္သုိ႔

ၾကြျမန္းကာ

ျဖစ္လာေလသည္။

အေဆြခင္ပြန္းျဖစ္ေသာ

ဗိမၺသာရဘုရင္အား သိမ္းသြင္းခဲ့ျပန္ေလသည္။ ထုိမွ ေန၍ ဗုဒၶသည္ ေနရာအႏွံ႔
လွည့္လည္၍

ျပည္သူမ်ားထံမွ

အလွဴခံကာ

သီတင္းသံုး

ေနထုိင္လ်က္

တရားေဟာေျပာေလသည္။
ေရငတ္ေနသူက
အစာကိုရွာသကဲ့သို႔၄င္း၊
ျပင္းျပစြာျဖင့္

ေရကိုရွာေဖြသကဲ့သို႔၄င္း၊
တုိင္းသူ

အစာငတ္ေနသူက

ျပည္သားမ်ားသည္

ခ်ဥ္းကပ္ၾကေလသည္။

ဗုဒၶအား

စိတ္ဆႏၵ

အဂၢသာ၀ကႏွစ္ပါးျဖစ္ၾက

ေသာရွင္သာရိပုတၱရာ ႏွင့္ ရွင္ေမာဂၢလန္တို႔လည္း တပည့္ေနာက္လုိက္ ႏွစ္ေထာင္တို႔ႏွင့္အတူ ဗုဒၶထံသုိ႔ ေရာက္ရွိလာၾကေလသည္။
ေရွးဦးပထမ၌ ဗုဒၶ၏ ခမည္းေတာ္ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးသည္ သားေတာ္က
နန္းေတာ္မွ ထြက္ခြာ သြားရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္းကို အတြင္းစိတ္ထဲ၌ မေက်မခ်မ္း
ျဖစ္ေနဆဲျဖစ္၍ ခပ္ခြာခြာေနခဲ့ေသာ္လည္း၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶ၏ ဒါယကာတစ္ဦး
ျဖစ္လာေလသည္။

ဗုဒၶ၏မိေထြးေတာ္

မဟာပဇာပတိ၊

မိဖုရား

ျဖစ္သူ

ယေသာဓရာႏွင့္တကြ သက်သာကီ၀င္လူမ်ဳိးအားလံုးသည္လည္း ဗုဒၶအား သက္၀င္
ယံုၾကည္၍

ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား

ျဖစ္လာေလသည္။

အျခားေသာ

လူေပါင္း

မ်ားစြာတို႔သည္လည္း ဗုဒၶအား ယံုၾကည္ကိုး စားၾကသည့္ ေနာက္လိုက္တပည့္မ်ား
ျဖစ္လာၾကေလသည္။
၇.

ဗုဒၶသည္ ၄၅-ႏွစ္ တိုင္တိုင္ ႏုိင္ငံတစ္ခြင္လံုးသုိ႔ လွည့္လည္ကာ တရား-9-သက်မုနိဗုဒၶ

ေဟာေျပာလာခဲ့ရာ ေနာက္ဆံုး သက္ေတာ္ (၈၀) အရြယ္၌ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္မွ
သာ၀တိၳျပည္သုိ႔

အသြား၊

ေ၀သာလီျပည္တြင္

ဖ်ားနာလာသျဖင့္

ေနာက္သံုးလအၾကာ၌ နိဗၺာန္စံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိန္႔ေတာ္မူေလသည္။ သုိ႔တေစ၊
ဗုဒၶ သည္ ခရီးဆက္ေတာ္မူ၍ ပါ၀ါၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိလာေသာအခါ ပန္းထိမ္သည္စုႏၵ
ကပ္လွဴသည့္ ဆြမ္းကို ဘုန္းေပးျပီးေနာက္္ နာမက်န္း ျဖစ္လာေလသည္။ ခ်ိနဲ႔၍
ျပင္းထန္ေသာ ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားရေသာ္ လည္း၊ ဗုဒၶသည္ ခရီးအဆင့္ဆင့္
ရပ္နားကာ၊ ကုသိနာ႐ံုျပည္အနီးရွိ ေတာသို႔ အေရာက္ ၾကြျမန္းခဲ့ေလ သည္။အင္ၾကင္းေတာထဲရွိ အင္ၾကင္းပင္ႀကီး ႏွစ္ပင္အၾကားတြင္ လဲေလ်ာင္းကာ ဗုဒၶသည္
နိဗၺာန္ စံလြန္ ေတာ္မူခါနီးအထိ တပည့္ေနာက္လုိက္မ်ားအား ဆက္လက္၍ တရားေဟာေျပာခဲ့ေလသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဗုဒၶသည္ ကမာၻေပၚရိွ ဥာဏ္ပညာအရွိဆံုးေသာ
ဆရာတစ္ဦးအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဗုဒၶသာသနာျပဳ လုပ္ငန္းမ်ာကို ဆံုးခန္းတိုင္
လုပ္ေဆာင္ၿပီးေနာက္၊ ပရိနိဗၺာန္ ၿငိမ္သက္စြာ ၀င္စံေတာ္မူေလသည္။
၈.

ကုသိနာ႐ံုျပည္ရွိ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားသည္ မ်ားစြာ စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္၍

ဗုဒၶ၏ တပည့္ျဖစ္သူ ရွင္အာနႏၵာ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ၾကြင္းက်န္ရစ္ေသာ ဘုရား၏
အေလာင္းေတာ္ကို မီးသၿဂိဳလ္ေလ သည္။ထုိအခါ

ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည့္ရွင္ဘုရင္

ခုနစ္ျပည္ေထာင္မင္းတို႔သည္

ဘုရား

ရွင္၏

အဇာတသတ္

အစရွိေသာ

ဓါတ္ေတာ္မ်ားကို

ခဲေြ ၀ေပးရန္

ေတာင္းဆုိၾကသည္။ အစဦးပိုင္း၌ ကုသိနာ႐ံုျပည္ ဘုရင္က ျငင္း ဆန္ခဲ့သျဖင့္
အျငင္းပြားမႈမွာ

စစ္ျဖစ္ရမည့္

အေျခအေနမ်ဳိးသို႔ပင္

ဆုိက္ေရာက္ခဲ့ရေပသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ေဒါဏပုဏၰား၏ အႀကံေပးခ်က္ေၾကာင့္ အရွင္ျမတ္၏ ဓါတ္ေတာ္မ်ားကို
ႏုိင္ငံႀကီး

၈-ႏိုင္ငံတုိ႔အၾကား

ခဲေ
ြ ၀၍

အ႒ဘာဂျပဳမွ

ေက်ေအးေလသည္။

မီးေလာင္တိုက္မွ ျပာမ်ားႏွင့္ အ႐ိုးအၾကြင္းမ်ားကို ထည့္ထား ေသာ ေျမအိုးကိုမူ၊
အျခားေသာ ဘုရင္ႏွစ္ပါးတို႔အား ရွိခိုးပူေဇာ္ရန္ ခဲေြ ၀ေပးလုိက္ေလသည္။ ဗုဒၶ၏
ဓါတ္ေတာ္မ်ားႏွင့္ အ႐ိုးၾကြင္းမ်ားကို ေစတီဆယ္ဆူ တည္ကာ ဌာပနာ သြင္း၍
ကိုးကြယ္ျခင္း ျပဳၾကေလ သည္။- 10 -

သက်မုနိဗုဒၶ

IIဗုဒၶ၏ေနာက္ဆံုးေဟာေျပာခ်က္မ်ား
၁.

ကုသိနာရံုျပည္ရွိ

အင္ၾကင္းပင္မ်ား ေအာက္တြင္

တပည့္ေနာက္လုိက္မ်ားအား

ေအာက္ပါအတိုင္း

ဘုရားသည္

ေနာက္ဆံုးစကား ေဟာေျပာ

ဆံုးမေတာ္မူေလသည္။
“သင္တုိ႔ကုိယ္ကို မီး႐ွဴးတန္ေဆာင္ျပဳပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုသာ အားကိုးပါ။
မည္သူ႔ကိုမွ် အားမကိုး ပါႏွင့္။ ငါ၏ သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားကိုသာ အသင္တုိ႔၏
လမ္းျပမီးတို္င္မ်ားအျဖစ္

မွတ္ယူက်င့္သံုးပါ။

အျခားေသာ

သြန္သင္

ေဟာေျပာမႈမ်ားကို မွီခိုျခင္း မျပဳပါႏွင့္။
သင္တို႔၏ ကိုယ္ခႏၶာကို ညစ္ညမ္းမႈကို စဥ္းစားၾကည့္ပါက၊ ဆင္းရဲမႈေသာ္
လည္းေကာင္း၊ ခ်မ္းသာမႈေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည္ကို
သိပါလ်က္ႏွင့္၊ အဘယ္ကဲ့သို႔ ကာမ ဂုဏ္ အရသာတြင္ ေပ်ာ္ပိုက္ႏုိင္ပါမည္နည္း။
မိမိ“ကိုယ္”(အတၱ)ကိုစဥ္းစားၾကည့္ပါ။

မတည္ၿမဲမႈကို

ဆင္ျခင္ၾကည့္ပါ။

ေနာက္ဆံုးတြင္ မလဲႊမေရွာင္သာပဲ ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္ အဆံုးသတ္ရမည္ကို သိလွ်က္၊
မွားယြင္းေသာ အျမင္မ်ဳိးျဖင့္ မာန္မာနႏွင့္ ေလာဘစိတ္မ်ားကို ျမတ္ႏိုးလက္ခံႏုိင္
ပါသနည္း။ အရာ၀တၳဳ ခပ္သိမ္းကို စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ တည္ၿမဲေသာ “ကိုယ္” ဟူ၍ရွိပါသေလာ။ ယင္းတို႔သည္ အေႏွးႏွင့္အျမန္ ေၾကမြ၊ ပ်က္စီးလြင့္စင္သြားၾကမည့္
အရာမ်ား မဟုတ္ပါေလာ။ အနတၱဟု ထင္မွတ္ပါ။ ဆင္းရဲဒုကၡ အေပါင္းတိ႔ုမွာ
လူတိုင္း အတူတူ ျဖစ္သည္ဟူေသာအခ်က္ျဖင့္၊ ဇေ၀ဇ၀ါ မျဖစ္ၾကပါႏွင့္။ ငါ၏တရားေတာ္

ကိုအသင္သည္

ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ

လိုက္နာက်င့္သံုးပါက၊
လြတ္ငါကြယ္လြန္ၿပီးသည့္
ကင္းမည္

ေနာက္၌ပင္

ျဖစ္ပါသည္။

ဤသို႔ျပဳလုပ္ပါက၊ အသင္သည္ ငါ၏ စစ္မွန္ေသာ တပည့္ ျဖစ္ေခ်မည္။”၂.

“တပည့္တို႔

ငါ၏သြန္သင္ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို

မည္သည့္အခါမွ်

ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း၊ စြန္႔ပစ္ျခင္း မျပဳ ပါႏွင့္။ ယင္းတို႔ကို အၿမဲတေစ အျမတ္တႏိုးထား၍
အၿမဲတေစ စဥ္းစားသံုးသပ္ကာ လက္ေတြက႔ ်င့္သံုး ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ အကယ္၍

- 11 -

သက်မုနိဗုဒၶ

ဤေဟာေျပာခ်က္မ်ားအတိုင္း လိုက္နာက်င့္သံုးမည္ ဆုိပါက အသင္သည္ အၿမဲပင္
ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမည္ ျဖစ္သည္။
ဤသြန္သင္ေဟာေျပာခ်က္မ်ား၏

အဓိကအခ်က္မွာ

အသင္တို႔၏

ကိုယ္ပုိင္စိတ္ဓါတ္ကို ထိန္း ခ်ဳပ္ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ အသင္၏ စိတ္ကို ေလာဘမွ
ကင္းေ၀းေအာင္

ထားပါက

အသင္၏ကိုယ္ခႏၶာ

လည္းအမွန္အတိုင္း

တည္ရွိေနမည္ ျဖစ္ၿပီး အသင္၏စိတ္သည္ သန္႔ရွင္းၾကည္လင္၍၊ သစၥာရွိေသာ
စကားမ်ားကို

ေျပာဆုိေပလိမ့္မည္။

ဆင္ျခင္စဥ္းစားပါက

အသင္သည္

ဘ၀၏မတည္ၿမဲမႈကို

ေလာဘႏွင့္ေဒါသမ်ားကို

အနိစၥဟူ၍

အၿမဲခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္မည္

ျဖစ္ၿပီး၊ မေကာင္းမႈမွန္သမွ်ကို ေရွာင္ရွားႏိုင္မည္ ျဖစ္ေပ သည္။စိတ္၏ ဆြေဲ ဆာင္မႈေၾကာင့္ ေလာဘရမက္ထဲ၌ တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနပါက၊
အသင္သည္ ယင္း ဆဲေြ ဆာင္မႈမ်ားကို ဖိႏိွပ္ခ်ဳိးႏွိမ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ စိတ္ကို
ႏုိင္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
စိတ္သည္ လူကို ဗုဒၶ ျဖစ္ေစႏုိင္သကဲ့သို႔၊ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္အျဖစ္လည္း
ျဖစ္ေစႏုိင္ေပသည္။ အမွားေနာက္သို႔ လုိက္ပါက ရကၡဘီလူး ျဖစ္လာမည္ျဖစ္ၿပီး၊
အမွန္တရားကို သိရွိပါက ဗုဒၶ ျဖစ္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အသင္၏
စိတ္ကို ခ်ဳပ္ထိန္းကာ၊ အမွန္တရားမွ တိမ္းေစာင္းခၽြတ္ေခ်ာ္ျခင္း မျဖစ္ပါေစႏွင့္။”၃.

“တပည့္တို႔

ငါ၏ေျပာဆုိဆံုးမမႈေအာက္တြင္

အသင္တုိ႔သည္

တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ခ်စ္ၾကည္ေလး စားၾက၍၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားကို မျဖစ္ေစရဘူး။
အသင္တုိ႔သည္ ဆီႏွင့္ေရကဲ့သို႔ မေပါင္းစပ္ႏုိင္သည့္ အေျခ အေနမ်ဳိး မျဖစ္သင့္ပဲ
ႏို႔ႏွင့္ေရကဲ့သုိ႔ အတူတကြ ေပါင္းစပ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ငါ၏ ဆံုးမသြန္သင္မႈမ်ားကို အတူတကြ ေလ့လာဆည္းပူး၍ အတူတကြ
က်င့္ႀကံေနထုိင္ၾကပါ။ ပ်င္းရိမႈႏွင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ားျဖင့္ အသင္၏ စိတ္ႏွင့္ အခ်ိန္ကို
အလဟႆမျဖဳန္းတီးပါႏွင့္။

အမွန္တရား

၏ပန္းမာန္မ်ားကို

ဆြတ္ခူး၍

လမ္းမွန္အတိုင္း က်င့္သံုးေနထိုင္ၾကပါ။
တပည့္တို႔၊ ငါကိုယ္တုိင္ လိုက္နာက်င့္သံုး၍ သိရွိလာရေသာ အမွန္တရား

- 12 -

သက်မုနိဗုဒၶ

မ်ားကို သင္တုိ႔အား သင္ၾကားေဟာေျပာခဲ့သည္။ အသင္တုိ႔သည္၊ ဤတရားေတာ္
မ်ားကို အၿမဲမျပတ္ လုိက္နာက်င့္သံုး သင့္ေပသည္။
အကယ္၍ထုိကဲ့သို႔

လံုး၀မေတြ႕ဘူးေသာ

က်င့္ႀကံျခင္း

အဓိပၸာယ္

မ်ဳိးမျပဳပါက၊

အသင္သည္

သက္ေရာက္မည္သာ

ငါႏွင့္

ျဖစ္ေပသည္။

အသင္သည္၊ ငါႏွင့္ အတူတူ ရွိေနေသာ္လည္း ငါႏွင့္ အလွမ္းေ၀း ေနသည့္
သေဘာမ်ဳိး

သက္ေရာက္မည္

ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို
ေ၀းလံလွေသာ

အသင္

ေနရာ၌

ျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္

လက္ခံက်င့္သံုးမည္

ရွိေနေစကာမူ

အကယ္၍ဆုိပါက

ငါႏွင့္အတူ

ငါ၏အသင္သည္

ရွိေနသည့္သေဘာမ်ဳိး

သက္ေရာက္ေပမည္။”၄.

“တပည့္တို႔ ၊ ငါႏွင့္အသင္တုိ႔ ခြခဲ ြာရေတာ့မည့္အခ်ိန္ နီးကပ္လာေပၿပီ။

သို႔ရာတြင္

၀မ္းနည္း

ေၾကကဲျြ ခင္းမျဖစ္ၾကပါႏွင့္။

ဘ၀သည္အစဥ္အၿမဲ

ေျပာင္းလဲေန၍ ေသျခင္းကို မည္သူကမွ် ေရွာင္ကြင္း ၍မရပါ။ ငါ၏ ကိုယ္ခႏၶာသည္
ေဆြးေျမ႕ေနေသာ လွည္းတစ္စီး ၿပိဳက်ပ်က္စီးသြားသကဲ့သုိ႔၊ ငါ၏ ေသဆံုး မႈကဤအခ်က္ကို အနိစၥတရားအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဖာ္ျပမည္ ျဖစ္သည္။
အဆင္ျခင္ကင္းမဲ့စြာ ပူေဆြးျခင္းမျပဳပဲ၊ ထာ၀စဥ္ တည္ၿမဲေသာအရာဟူ၍ မရွိဟူေသာ အသိ စိတ္ျဖင့္၊ လူ႔ဘ၀၏ အနတၱသေဘာကို ႐ွဳျမင္သံုးသပ္ၾကပါ။
ေျပာင္းလဲေနေသာ အရာကို မေျပာင္းလဲႏိုင္ ေသာအရာ ျဖစ္လာလိမ့္မည္ ဟူေသာ
တန္ဖိုးမရွိသည့္ လုိအင္ဆႏၵမ်ဳိး၌ ျမတ္ႏိုးတြယ္တာျခင္း မျဖစ္ၾက ပါႏွင့္။
ကာမဂုဏ္
အခြင့္ေကာင္းကို

ေလာဘစိတ္႐ိုင္းသည္
ေစာင့္ေမွ်ာ္

လူ႔စိတ္ကို

ေနေပသည္။

လွည့္ျဖားရန္၊

အကယ္၍အခန္းထဲ၌

အၿမဲပင္
ေျမြဆိုး

တစ္ေကာင္ ရွိေန၍ အသင္က ေအးခ်မ္းစြာ အိပ္စက္လိုမည္ ဆုိပါက အသင္သည္
ေျမြဆုိးကို ေရွးဦးစြာ ေမာင္းႏွင္ပစ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အသင္သည္ ေျမြဆုိးကဲ့သို႔ေသာ ကာမဂုဏ္ရမက္စိတ္မ်ားကို ေမာင္းထုတ္
ပစ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ အသင္၏ စိတ္ကို ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းရမည္ ျဖစ္သည္။”၅.

“တပည့္တို႔၊ ငါ၏ ေနာက္ဆံုးေသာအခ်ိန္ပိုင္းလည္း ေရာက္ရွိလာေပၿပီ။

- 13 -

သက်မုနိဗုဒၶ

သို႔ရာတြင္ ေသျခင္းဟူသည္မွာ ႐ူပခႏၶာကိုယ္၏ ေပ်ာက္ကြယ္မႈသာ ျဖစ္ေၾကာင္းကို
မေမ့ၾကပါႏွင့္။

ခႏၶာကိုယ္သည္

မိဘမ်ားက

ေမြးထုတ္လုိက္ၿပီးသည့္ေနာက္

အာဟာရမ်ားျဖင့္ ႀကီးထြားလာျခင္းသာ ျဖစ္၍ ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္ ေသဆံုး ျခင္းမ်ားကို
ေရွာင္ကြင္း၍ မရပါ။ ပ်က္ၿမဲဓမၼတာတည္း။
ဗုဒၶ အစစ္သည္ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာ မဟုတ္ေပ။ ၄င္းသည္ အမွန္တရားကို
သိျမင္ျခင္းသာ

ျဖစ္ေပ

သည္။လူ႔ကိုယ္ခႏၶာက

ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ အမွန္တရား၏ အသိဥာဏ္မ်ားမွာ မူကား သုတ္ေတာ္၌၄င္း၊
၀ိနည္းေတာ္၌၄င္း၊

ထာ၀ရကိန္းေအာင္း

ကိုယ္ခႏၶာကိုသာ

ေတြ႕ျမင္သူသည္

သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားကို

တည္ရွိေနမည္

အမွန္ျဖစ္ပါသည္။

ေတြ႕ျမင္ျခင္း

လက္ခံသူသာလွ်င္

ငါ့ကို

မဟုတ္၊

ငါ၏ငါ၏အမွန္ေတြ႕ျမင္ျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။
ငါေသဆံုးၿပီးသည့္ေနာက္

ငါ့ေဟာၾကားပညတ္သည့္

သုတ္ႏွင့္

၀ိနည္းတရား အေပါင္းသည္ ဓမၼ ျဖစ္သည္။ ဤသုတ္ႏွင့္ ၀ိနည္းကို လုိက္နာ
က်င့္သံုးပါက ငါ၏ တပည့္ေကာင္း ျဖစ္ေပမည္။
တပည့္တို႔၊ ငါ့ဘ၀၏ ေႏွာင္းပိုင္း၊ ၄၅-ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း၊ ငါသည္
ထိန္ခ်န္ျခင္း မရွိဘဲ အလံုးစံု သင္ျပေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။ လွ်ဳိ႕၀ွက္သင္ၾကားျခင္း၊
လွ်ဳိ႕၀ွက္ေသာ အနက္အဓိပၸာယ္မ်ဳိး လံုး၀ မရွိေပ။ အလံုးစံုကို ပြင့္လင္းစြာႏွင့္
ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ

သင္ျပေဟာေျပာခဲ့ပါသည္။

တပည့္တို႔

ဤသည္မွာ

ေနာက္ဆံုးပင္ ျဖစ္၍ ခဏတာအတြင္း၌ပင္၊ ငါသည္ ပရိနိဗၸၺာန္သို႔ ၀င္စံေတာ့မည္
ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ ငါ၏ သြန္သင္ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားပင္ ျဖစ္ပါသည္။”- 14 -

အခန္း ႏွစ္အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶIဗုဒၶ၏ က႐ုဏာေတာ္ႏွင့္ သံႏိၷဌာန္မ်ား
၁.

ဗုဒၶ၏ စိတ္ဓာတ္သည္ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈႏွင့္၊ က႐ုဏာထားမႈတို႔ပင္ျဖစ္ေပသည္။

ခ်စ္ခင္ၾကင္ နာစိတ္မွာ (ေမတၱာဟု ေျပာင္းလဲနိုင္ပါသလား၊ ေျပာင္းလဲသင့္ပါသလား။
အဂၤလိပ္လို Great Loving Kindness)၊ လူသားအားလံုးတို႔အား ျဖစ္ႏိုင္ေသာနည္းျဖင့္
ကယ္တင္ရန္ျဖစ္သည္။ က႐ုဏာစိတ္မွာမူ လူသားမ်ား၏ ဖ်ားနာမႈ၊ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို
မိမိကိုယ္တိုင္သိျမင္ ခံစားျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။
က႐ုဏာထားျခင္းမွာ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္၏ ပင္ကိုယ္သဘာ၀ပင္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္
“အသင္၏ ဆင္းရဲ ဒုကၡမ်ားသည္ ငါ၏ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားပင္ ျဖစ္၍၊ အသင္၏
ေပ်ာ္ရႊင္မႈသည္ ငါ၏ ေပ်ာ္ရႊင္မႈပင္ ျဖစ္သည္” ဟု ေျပာၾကားကာ၊ ဗုဒၶသည္ မိခင္က
ရင္ေသြးကို အၿမဲ ခ်စ္သည့္ နည္းတူ၊ ၾကင္နာက႐ုဏာ ထားသည့္ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးကို
ခဏတာမွ် ေမ့ေပ်ာက္ျခင္း မရွိေပ။
ဗုဒၶ၏ႏိုးၾကားလာ၏။

က႐ုဏာစိတ္ဓာတ္သည္
လူသားမ်ား၏

လူသားတို႔၏

လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္အညီ

ယံုၾကည္ကိုးစားမႈသည္

ဤစိတ္ဓာတ္အေပၚ

တံု႔ျပန္ခ်က္ပင္ ျဖစ္၍၊ ယင္းမွ တစ္ဆင့္ အမွန္တရားကို ရရွိ ႏုိင္ေပသည္။ မိခင္က
ကေလးငယ္ကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္းျဖင့္ မိခင္၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္ကို နားလည္သေဘာ
ေပါက္သကဲ့သုိ႔

ကေလးငယ္သည္လည္း

မိခင္ေမတၱာကို

တံု႔ျပန္ခံစားကာ

စိတ္ခ်မ္းသာမႈမ်ဳိးကို ခံစားရ ေလသည္။
သို႔တိုင္ေအာင္ လူသားမ်ားသည္ ဗုဒၶစိတ္ဓာတ္ကို နားမလည္ၾကပဲ၊ ၄င္းတို႔၏
နားမလည္မႈမွ ေပၚထြက္လာေသာ ထင္ေယာင္ထင္မွားမႈမ်ားႏွင့္ ေလာဘရမက္မ်ားကို
ဆက္လက္ ခံစားေနၾကေပ သည္။ ၄င္းတို႔သည္ ၄င္းတို႔၏ ကာမဂုဏ္ရမက္မ်ားမွ
စုပံုလာေသာ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ရပ္မ်ားကို ခံစားရကာ ေလးလံလွေသာ မေကာင္းမႈ

- 15 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶ၀န္ထုပ္ကို

သယ္ပိုး၍

ထင္ေယာင္ထင္မွားသည့္

ေတာေတာင္ထဲတြင္

တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနၾကေပသည္။

၂.

ဗုဒၶ၏ ေမတၱာက႐ုဏာမ်ားသည္ လက္ရွိဘ၀အတြက္သာဟု မထင္မွတ္ပါႏွင့္။

၄င္းသည္

မခန္႔မွန္းႏုိင္

သည့္အခ်ိန္မွစ၍

တည္ရွိလာခဲ့ေသာ

အနွိဳင္းမဲ့ဗုဒၶ၏

အခ်ိန္အကန္႔အသတ္ မရွိသည့္ က႐ုဏာေတာ္ပင္ ျဖစ္၍ မသိနားမလည္ေသာေၾကာင့္
လူသားမ်ား မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့ခ်ိန္ကပင္ တည္ရွိခဲ့ေပသည္။
ထာ၀ရဗုဒၶသည္

လူသားမ်ားေရွ႕၌

အခ်စ္ခင္ဆံုးေသာ

အသြင္ျဖင့္သာ၊

အၿမဲတမ္း ေပၚေပါက္လာ၍၊ လူသားမ်ားအတြက္ ပညာအရွိဆံုးေသာ သက္သာ
ခ်မ္းသာမႈ နည္းလမ္းမ်ားကို ယူေဆာင္လာေပ သည္။သက်သာကီ၀င္

လူမ်ဳိးမ်ားထဲ၌

မင္းသားအျဖစ္

ဖြားျမင္လာခဲ့ေသာ

သက်မုဏိဘုရားသည္ ေတာထြက္၍ ဒုကၠရစရိယကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ ဆိတ္ၿငိမ္စြာ
တရားထိုင္ျခင္းမွတဆင့္ သဗၸၸၺညဳတဥာဏ္ကို ရရွိခဲ့ေပသည္။ ဗုဒၶသည္ လူသားမ်ား
အတြင္း၌

ဓမၼတရားေတာ္ကို

ေဟာၾကားေတာ္မူၿပီး

ေနာက္ဆံုး၌

ပရိနိဗၸၺာန္စံ

လြန္ေတာ္မူေလသည္။
ဗုဒၶ ျဖစ္စဥ္၏ ထာ၀ရ တည္ျမဲေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို လူသားမ်ားက အလံုးစံု
နားမလည္နိုင္ေခ်။

မသိနားမလည္မႈ၏

အတိမ္အနက္ကို

တိုင္းတာ၍

မရသကဲ့သို႔ပင္ ဗုဒၶ၏ ေမတၱာက႐ုဏာမ်ားသည္လည္း တိုင္းတာ၍ မရႏိုင္ေပ။
ေလာကီဘ၀မွ ခဲထြ ြက္၍၊ အကၽြတ္တရားရရွိေရးအတြက္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္း
ေဆာင္ရြက္ခါစ၌

ဗုဒၶသည္

အားလံုးတို႔အား

ကယ္တင္ရန္၊

သႏိၷဌာန္

၄-ရပ္ကို

ေလာဘရမက္

ခ်မွတ္ခဲ့ေပသည္။
အားလံုးကို

လူသားစြန္႔လႊတ္ရန္၊

အသိပညာရပ္အားလံုးကို ဆည္းပူးရန္ႏွင့္ အမွန္တရားကို ရရွိရန္တို႔ပင္ ျဖစ္ သည္။ဤသႏိၷဌာန္မ်ားသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္၏

အေျခခံ

က႐ုဏာမ်ားကို ေဟာ ေျပာခဲ့ေလသည္။

- 16 -

သဘာ၀ျဖစ္ေသာ

ေမတၱာႏွင့္

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶ၃.

ဗုဒၶသည္

ေရွးဦးပထမ

သက္ရွိသတၱ၀ါအားလံုးကို

ၾကင္နာသနားၿပီး၊

သူတစ္ပါး၏ အသက္ကို သတ္ေသာ ဒုစ႐ိုက္မႈမွ ေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္၊ မိမိကုိယ္ကို
ေလ့က်င့္ခဲ့ေပသည္။

ယင္းသို႔

ေလ့က်င့္ျခင္းျဖင့္

အသက္ရွည္ျခင္းအက်ဳိးကို

လူအားလံုး သိရွိႏို္င္ေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ သူတပါး၏ဥစၥာကို ခိုးယူျခင္း၏ ဒုစ႐ိုက္မႈမွ ကင္းလြတ္ႏုိင္ေစရန္
ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းျဖင့္

သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေသာ

စိတ္ဓာတ္ႏွင့္

မျပည့္စံုႏုိ္င္ေသာ

ရမက္မ်ားကို မခံစားရေစရန္၊ လူအားလံုးတို႔အား သိရွိေစႏုိင္ရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ လိမ္လည္မုသားေျပာဆုိမႈမ်ားမွ ကင္းလြတ္ေစရန္ ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းျဖင့္
လူသားအားလံုး တုိ႔အား အမွန္တရားကိုသာ ေျပာဆုိျခင္းျဖင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ
စိတ္၏ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကို သိရွိ ေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ စကားႏွစ္ခြ မေျပာမိေစရန္ ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ လူတိုင္းလူတိုင္းအား
ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးစြာ ေပါင္းဖက္ၾက၍ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာမ်ားကို သိရွိေစရန္ ေဟာေျပာ
ခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ အျခားသူမ်ားအား သတင္းအဖ်င္းေျပာဆုိမႈမ်ား မျပဳလုပ္မိေစရန္
ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ လူတိုင္းလူတိုင္း၌ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြ စုေပါင္းေနထုိင္မႈမွ
ျဖစ္ေပၚလာေသာ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္း သည့္ စိတ္မ်ားကို ရရွိေစရန္ ေဟာေျပာ
ခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္

အက်ဳိးမရွိေသာ

ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းအားျဖင့္

စကားေျပာဆုိမႈမ်ားကို

ကိုယ္ခ်င္းစာနာစြာျဖင့္

လံုး၀မျပဳမိေစရန္

နားလည္မႈရွိျခင္း၏

အက်ဳိးကို

လူအားလံုးတို႔အား သိရွိေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပ သည္။ဗုဒၶသည္ ကိေလသာ ေလာဘရမက္မွ ကင္းေ၀းေစရန္၊ ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္း
အားျဖင့္ ေလာဘရမက္ ကင္းစင္မႈႏွင့္ အတူဒြန္တဲြ ပါရွိလာေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို
လူတိုင္းသိရွိႏိုင္ေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္

သူတစ္ပါးကို

မုန္းတီးျခင္းမွ

ေရွာင္ကြင္းႏုိင္ေစရန္

ေလ့က်င့္

ၿပီးေနာက္ လူ အားလံုးတုိ႔အား တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ခ်စ္ခင္ၾကေစရန္ ေဟာေျပာ

- 17 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ ေမာဟကို ေရွာင္ရွားႏုိင္ေစရန္ ေလ့က်င့္ခဲ့ျခင္းအားျဖင့္ ျဖစ္ပ်က္မႈ
အေၾကာင္းတရားကို လူတိုင္းသိရွိနားလည္ၿပီး လ်စ္လ်ဴမရွဳေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့
ေပသည္။
ဤသို႔ျဖင့္ ဗုဒၶ၏ ေမတၱာက႐ုဏာသည္ လူသားအားလံုးႏွင့္ သက္ဆုိင္၍
လူသားအားလံုး၏ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမႈအတြက္ကိုသာ ရည္မွန္းခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ မိဘမ်ားက ၄င္းတို႔၏ သားသမီးမ်ားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသည့္နည္းတူ၊
လူသားမ်ားအား

ခ်စ္ျမတ္ႏိုး၍

လူသားမ်ားအတြက္

အၾကီးမားဆံုးေသာ

ဆုမြန္ျဖစ္ေစသည့္ အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္ ေသျခင္း တည္း ဟူေသာ ပင္လယ္သမုဒၵရာ၏
နိဗၺာန္တဖက္ကမ္းသို႔ ျဖတ္ကူးႏုိင္ေစရန္ ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။

IIကယ္တင္ေပးနိုင္ေသာ တရား၁.

အမွန္တရား၏

တရားစကားမ်ားကို၊

တဖက္ကမ္းမွေန၍
ကိေလသာ

ေဟာေျပာေတာ္မူေသာ

ေလာကထဲတြင္

ဗုဒၶ၏႐ုန္းကန္လႈပ္ရွားေနသူမ်ား

ၾကားသိႏိုင္ရန္ လြန္စြာခက္ခဲလွေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶ ျမတ္စြာဘုရားသည္
သံသရာ၀ဋ္ ဆင္းရဲအေပါင္းမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ ျဖစ္ေသာ တရားမ်ားကို ေဟာေဖာ္
ညႊန္ျပေလသည္။
“အသင္တို႔အား

ဥပမာဥပေမယ်တစ္ခု

ေျပာျပမည္”

ဟု

ဗုဒၶက

ျမြက္ၾကားေတာ္မူသည္။
“တရံေရာအခါက ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာလွေသာ သူေဌးတစ္ဦး၏ ေနအိမ္ကို
မီးစဲေြ လာင္ေလသည္။ ထိုအခ်ိန္က အိမ္တြင္ မရွိေသာ သူေဌးႀကီးသည္ ေနအိမ္သို႔
ျပန္ေရာက္လာေသာအခါ ကစားခံုစားမႈတြင္ စိတ္ပါ၀င္စားေနသျဖင့္ အိမ္မီးေလာင္
သည္ကို

သတိမျပဳမိၾကေသာ

၄င္း၏- 18 -

ကေလးမ်ားအိမ္ထဲတြင္

ရွိေနၾကဆဲ

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရေလသည္။ “အိမ္ထဲကေန ျမန္ျမန္ ေျပးထြက္လာ ၾက” ဟုဖခင္သူေဌးႀကီးက ေအာ္ေျပာေသာ္လည္း ကေလးမ်ားကမူ အေဖေခၚသံကို ဂ႐ုုမျပဳ
ၾကေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စိုးရိမ္ပူပန္စြာျဖင့္ ဖခင္က ထပ္မံေအာ္ေျပာျပန္ေလသည္။
“ကေလးတုိ႔၊ ေဖေဖ့ ဆီမွာ ကစားစရာ အ႐ုပ္ဆန္းေတြ ရွိတယ္။ ထြက္လာယူၾက” ။ဤတစ္ႀကိမ္တြင္မူ

ကေလးသူငယ္

မ်ားသည္

မီးေလာင္ေနေသာ

အိမ္ထဲမွ

ေျပးထြက္လာ၍ အသက္ေဘးမွ လြတ္ကင္းႏုိင္ၾကေလ ေတာ့သည္။”ဤေလာကႀကီးသည္လည္း

မီးေလာင္ေနေသာ

အိမ္ပင္

ျဖစ္ေခ်သည္။

သို႔ရာတြင္ အိမ္ မီးေလာင္ ေနေၾကာင္း သတိမမူမိၾကေသာ လူသားမ်ားသည္
မီးေလာင္ေသဆံုးၾကရမည့္ အႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေန ၾကရေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္
ဗုဒၶသည္ မဟာက႐ုဏာစိတ္ႀကီးစြာျဖင့္ ၄င္းတုိ႔အား ကယ္တင္ရန္ နည္းလမ္း
မ်ားကို တည္ထြင္ႀကံဆေလသည္။
၂.

ဗုဒၶက

ျမြက္ၾကားေတာ္မူေသး၏။

“အသင္တုိ႔အား

ေနာက္ပံုျပင္တစ္ခု

ေျပာျပမည္။ တစ္ရံေရာ အခါက သူေဌးႀကီးတစ္ဦး၏ တစ္ဦးတည္းေသာသားသည္
ေနအိမ္မွ

ထြက္သြားၿပီးသည့္ေနာက္

ဆင္းရဲ

ငတ္မြတ္လွသည့္

ဘ၀သုိ႔

ေရာက္ရွိေနေလသည္။
ဖခင္သည္

ေနအိမ္မွ ေ၀းလံစြာ ထြက္ခြာသြားသည့္ သားျဖစ္သူအား

ရွာေဖြခဲ့ေသာ္လည္း
ျဖစ္ေနေလသည္။

လမ္းစေပ်ာက္ခါ

မည္သို႔မွ်

ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာလာေသာ္

ရွာမေတြ႕ႏုိင္ေအာင္

ဆင္းရဲငတ္

ျပတ္ေနသာ

သားျဖစ္သူသည္ ဖခင္ေနရာၿမိဳ႕သို႔ တ၀ဲလည္လည္ ေရာက္ရိွလာေလသည္။
မိမိသားကို

ခ်က္ခ်င္းမွတ္မိေသာ

ဖခင္က၊

သားျဖစ္သူအား

အိမ္သို႔ေခၚေဆာင္လာေစရန္၊ ၄င္း၏ အခိုင္းအေစမ်ားအား ေစလႊတ္လုိက္ေလသည္။
သို႔ရာတြင္

ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလွေသာ

ေနအိမ္ကို

ေတြ႕ျမင္ရ၍

ေၾကာက္ရ႕ြံ ထိတ္လန္႔ေန႐ံုသာမက မိမိအား လွည့္ျဖားေနသည္ဟု ထင္မွတ္ကာ
သားျဖစ္သူက

လာေခၚသူမ်ားေနာက္သုိ႔

ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း မသိရွာေပ။

- 19 -

လုိက္မသြားေခ်။

မိမိ၏

ဖခင္

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶဖခင္က ၄င္း၏ အခိုင္းအေစမ်ားအား ထပ္မံေစလႊတ္ကာ ခ်မ္းသာလွေသာ
သူေဌးႀကီး၏ ေနအိမ္ ၌ အေစခံလုပ္မည္ ဆုိပါက ေငြအသျပာ အသင့္အတင့္ရမည္
ေသခ်ာေၾကာင္း မွာၾကားလုိက္ေလသည္။ ဤတစ္ႀကိမ္တြင္မူ သားျဖစ္သူသည္
ကမ္းလွမ္းခ်က္ကို လက္ခံကာ အေစခံတစ္ဦးအျဖစ္

ဖခင္၏ ေန အိမ္သို႔

လုိက္ပါသြားေလသည္။
ဖခင္ျဖစ္သူသည္

၄င္းအား

ရတနာေရႊေငြႏွင့္

၀တၱဳပစၥည္းအားလံုးကို

တာ၀န္ယူ ခ်ဳပ္ထိန္းေစ သည္အထိ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ရာထူးတိုးျမွင့္ေပးေလသည္။
သုိ႔တိုင္ေအာင္ သားျဖစ္သူသည္ ၄င္း၏ ကိုယ္ပိုင္ ေမြးသဖခင္အား မမွတ္မိေသးေပ။
သားျဖစ္သူ၏

သစၥာရွိမႈအေပၚ

ဖခင္က၀မ္းသာအားရ

ျဖစ္သျဖင့္

ကြယ္လြန္ခါနီးအခ်ိန္၌ ၄င္း၏ ေဆြမ်ဳိးမိတ္သဂၤဟအေပါင္းတုိ႔ကို ေခၚယူ စု႐ံုးေစကာ
“မိတ္ေဆြတို႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကၽြႏ္ုပ္ ရွာေဖြေနခဲ့ ေသာ တစ္ဦးတည္းေသာ
သားသည္ ဤလူပင္ ျဖစ္ေခ်သည္။ ယခုအခ်ိန္မွစ၍ သူသည္ ကၽြႏ္ုပ္၏ ရတနာေရႊေငြပစၥည္းအားလံုးကို ပိုင္ဆုိင္သူျဖစ္သည္” ဟု ၀န္ခံေျပာၾကားလုိက္သည္။
ဖခင္၏ ၀န္ခံေျပာၾကားခ်က္ေၾကာင့္ အံ့အားသင့္သြားေသာ သားျဖစ္သူက
“ကၽြႏ္ုပ္သည္

ဖခင္အား

ျပန္လည္ေတြ႕ရွိခဲ႐့ ံုသာမက

ဤရတနာေရႊေငြပစၥည္း

အားလံုးကိုလည္း ယခုအခါတြင္ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ပိုင္ဆုိင္ခြင့္ရေပၿပီ” ဟု ေျပာဆုိ
ေလသည္။
ဤပံုျပင္ထဲတြင္ ပါရွိေသာ သူေဌးႀကီးဆုိသည္မွာ ဗုဒၶျဖစ္၍ တ၀ဲလည္လည္
ျဖစ္ေနေသာ သားဆုိ သူမွာ လူသားအားလံုးကို ရည္ညႊန္းသည္။ ဖခင္က တစ္ဦး
တည္းေသာသားအေပၚ ထားရွိသည့္ အခ်စ္မ်ဳိးျဖင့္ပင္ ဗုဒၶ၏ ေမတၱာက႐ုဏာ
သည္လည္း

လူသားအားလံုးအေပၚ

သိုင္းၿခံဳေနေလသည္။

ထုိေမတၱာစိတ္

မ်ဳိးျဖင့္ပင္ ဗုဒၶသည္ လူသားမ်ားအား အမွန္တရား ရတနာျဖင့္ ျပည့္ၿဖိဳးႏုိင္ၾကေစရန္
ဦးေဆာင္သင္ျပေပး

ႏုိင္မည့္

အေကာင္းဆံုးေသာ

နည္းလမ္းမ်ားကို

ႀကံဆေဖာ္ထုတ္ေလသည္။

၃.

မိုးေရသည္ သစ္ပင္ျမက္ပင္အားလံုးအေပၚသို႔ ညီတူမွ်တူ ရြာက်လာသကဲ့သို႔

- 20 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶဗုဒၶ၏ က႐ုဏာ သည္လည္း လူသားအားလံုးအေပၚ တေျပးညီ သက္ေရာက္ေန
ေလသည္။ သစ္ပင္အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔သည္ အတူတူျဖစ္ေသာ မိုးေရမွ အသီးသီးေသာ
အက်ဳိးထူးမ်ားကို ရရွိၾကသကဲ့သို႔ပင္ ကဲျြ ပားေသာ သဘာ၀ ႏွင့္ အေျခအေန
မတူညီၾကေသာ လူသားမ်ားသည္လည္း ျခားနားေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ဗုဒၶ၏
က႐ုဏာေတာ္ကို ခံစားၾကရေလသည္။
၄.

မိဘမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ကေလးသူငယ္အားလံုးကို ခ်စ္ၾကေသာ္လည္း

မက်န္းမာေသာ ကေလး အေပၚ အထူးၾကင္နာယုယစိတ္ျဖင့္ ခ်စ္သနားေလသည္။
ဗုဒၶ၏က႐ုဏာေတာ္သည္

လူသားအားလံုးအေပၚ

ညီတူညီမွ်ပင္

ထားရွိေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ေမာဟေၾကာင့္ ဒုစ႐ိုက္ေပါမ်ားကာ ဘ၀၀ဋ္ေၾကြးကို
ပိုမိုေလးလံစြာ ခံစားရမည့္သူမ်ားအား အထူး ၾကင္နာသနားေလသည္။
အေရွ႕ေကာင္းကင္ယံတြင္ ထြက္ေပၚလာေသာ ေန၀န္းသည္ ေနရာေဒသ
တစ္ခုတည္းကို

မ်က္ႏွာလိုက္၊

အေလးေပးျခင္းမရွိဘဲ

ကမာၻတစ္ခြင္လံုး၏

အေမွာင္ထုကို ရွင္းလင္းျဖစ္ေလသည္။ ဗုဒၶ၏ က႐ုဏာေတာ္သည္လည္း လူသား
အားလံုးအေပၚ သိုင္းၿခံဳကာ အမွန္တရားဘက္သို႔ အားေပးၿပီး မေကာင္းမွဳဒုစ႐ိုက္
မျပဳမိေစရန္

လမ္းညႊန္သြန္သင္ေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္

မသိမႈ အမိုက္ေမွာင္ကို ခြင္း၍ လူသားမ်ားအား အမွန္တရားဘက္သို႔ ဦးတည္
ေဆာင္ၾကဥ္းေလသည္။
ဗုဒၶသည္

က႐ုဏာစိတ္အရာတြင္

ဖခင္တစ္ဦးျဖစ္၍

ခ်စ္ၾကင္နာမႈတြင္

မိခင္တစ္ဦး ျဖစ္ေလသည္။ မသိတတ္မႈႏွင့္ ကိေလသာေလာက၏
မ်ားမွ

မလြတ္ကင္းႏိုင္ၾကေသာ

လူသားမ်ားသည္

တဏွာစိတ္

မၾကာခဏ

ျပင္းထန္

လြန္းလွသည့္ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးျဖင့္ ျပဳမူတတ္ၾကေလသည္။ ဗုဒၶသည္လည္း လူသား
အားလံုးအေပၚ

က႐ုဏာစိတ္မ်ားျဖင့္

က႐ုဏာေတာ္

မရွိပါက

စိတ္ဓာတ္ျပင္းျပလွေပသည္။

လူသားမ်ားသည္လည္း

ခိုကိုးရာမဲ့

ဗုဒၶ၏ျဖစ္ေခ်မည္။

၄င္းတုိ႔သည္ ဗုဒၶ၏ ကေလးသူငယ္ တပည့္မ်ားအျဖစ္ ဗုဒၶ ၏ ကယ္တင္နည္းမ်ားကို
လက္ခံနာယူသင့္ေပသည္။

- 21 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶIIIထာ၀ရဗုဒၶ
(ေထရာ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာတို႔ အဆိုအရ ျမတ္စြာဘုရားသည္ မည္သည့္အရာမွ
မျမဲေၾကာင္း၊ အနိစၥတရားကို အျမဲမျပတ္ ေဟာၾကားေတာ္မူေလ၍ ဤေနရာရွိ
ထာ၀ရာ ဗုဒၶဆိုသည္မွာ ထာ၀ရသစၥာဓမၼ ကို ရည္ညြန္းပါသည္။ တည္းျဖတ္ေရး
အဖြ႕ဲ )
၁.

ဗုဒၶသည္ မင္းသားတစ္ဦးအျဖစ္ ဖြားျမင္လာၿပီးသည့္ေနာက္ ေတာထြက္၍

အမွန္တရားကို

ရွာေဖြ

ေတြ႕ျမင္ခဲ့သည္ဟု

လူတိုင္း

သိထားၾကေသာ္လည္း

အမွန္မွာ အစႏွင့္အဆံုးဟူ၍ မရွိေသာ ကမာၻႀကီးထဲ ၌ ေရွးလြန္ေလၿပီးေသာ
ကမာၻေပါင္းမ်ားစြာကတည္းကပင္ ပါရမီျဖည့္ခဲ့ေလသည္။
ထာ၀ရဗုဒၶအျဖစ္

ဗုဒၶသည္

လူအားလံုး၏

စရိုက္၊

အၾကိဳက္ကို

သိ၍ကယ္တင္နည္းမ်ဳိးစံုကို အသံုး ျပဳခဲ့ေပသည္။
ဗုဒၶကသင္ျပခဲ့ေသာ

ထာ၀ရသစၥာဓမၼ

အမွားအယြင္း

မရွိပါေပ။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ဗုဒၶ သည္ ကမာၻေလာကထဲ၌ ရွိေသာ အရာခပ္သိမ္းကို
သိရွိေတာ္မူ၍ ၄င္းတို႔ကို လူအားလံုးတို႔အား သင္ ၾကားေပးသည္။
အမွန္မွာ ကမၻာေလာကႀကီး အေၾကာင္းကို အမွန္အတိုင္း သိရွိႏိုင္ရန္ လြန္စြာ
ခက္ခဲေပသည္။ မွန္သည္ဟု ထင္ရေသာ္လည္း မမွန္ပဲ၊ မွားယြင္းသေယာင္ေယာင္
ထင္ရေသာ္လည္း

မမွားယြင္းပါေပ။

လူၿပိန္းမ်ားသည္

ကမာၻေလာကႀကီး၏

အမွန္တရားမ်ားကို သိရွိနို္င္မည္ မဟုတ္ပါေပ။ ၄င္းတို႔ကို ျမတ္စြာ ဘုရားတစ္ပါးသာ
အၾကြင္းမရွိ

သိရွိျခင္း

ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဘုရားသည္

ေလာကႀကီး

အေၾကာင္းကို ျဖစ္ပ်က္သည့္အတိုင္းျပသည္။ မွန္ကန္သည္ ဟူ၍၄င္း၊ ဆုိးသည္
ဟူ၍၄င္း၊ ေ၀ဖန္ျခင္း လံုး၀ မျပဳပါ။ အရွိ ကို အရွိအတိုင္းသာ ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶက သင္ျပခဲ့သည္မွာ၊ ဤသည္ပင္ျဖစ္သည္။ လူသားအားလံုးတုိ႔သည္
၄င္းတုိ႔၏ သဘာ၀ အေျခအေန လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ယံုၾကည္ခ်က္မ်ားအရ

- 22 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶေကာင္းမႈကုသုိလ္

ဇစ္ျမစ္မ်ားကို

ပ်ဳိးေထာင္

ၾကရမည္

ျဖစ္သည္။

ဤသြန္သင္ညႊန္ျပခ်က္သည္ ကမာၻေလာကႀကီးတစ္ခုလံုးႏွင့္ အက်ဳံး၀င္ေပသည္။
၂.

ဗုဒၶသည္ စကားျဖင့္ သာမက မိမိကိုယ္ခႏၶာျဖင့္လည္း သင္ျပခဲ့ေပသည္။

ဗုဒၶ၏

ဘ၀သည္

ထာ၀ရ

ျဖစ္ေသာ္လည္း

ဆႏၵရမက္မ်ားျဖင့္

ဤဘ၀ကို

တြယ္တာေနသူမ်ားအား သိရွိနားလည္လာေစရန္ ဗုဒၶ သည္ ေမြးျခင္းႏွင့္ေသျခင္းကို
အသံုးျပဳေလသည္။
“ေဆးဆရာတစ္ဦးသည္ အေ၀းသို႔ေရာက္ရွိေနစဥ္ ၄င္း၏ ကေလးမ်ားသည္
မေတာ္တဆ

အဆိပ္စားမိၾကေလသည္။

ေဆးဆရာ

ျပန္လာေသာအခါ၌

အေျခအေနကို ေတြ႕ျမင္သိရွိရ၍ ေျဖေဆး ေပးေလသည္။ ျပင္းထန္စြာ အဆိပ္ဒဏ္
မခံၾကရ၍

သတိမလစ္ေသာ

ကေလးအခ်ဳိ႕တို႔က

ေပ်ာက္ကင္းခ်မ္းသာသြားၾကေသာ္လည္း၊

ေျဖေဆးကို

အျပင္းအထန္

ေသာက္၍၊

အဆိပ္ဒဏ္သင့္

သတိလစ္ေနၾက သူမ်ားကမူ ေဆးေသာက္ရန္ ျငင္းဆန္ၾကေလသည္။
သားသမီးမ်ားအေပၚ ထားရွိေသာ မိဘတို႔၏ အခ်စ္စိတ္ျဖင့္ ေဆးဆရာသည္
ေဆး၀ါးကုသရန္

အျပင္းထန္ဆံုးေသာ

လုိက္ေလသည္။

၄င္းကနည္းလမ္းကို

ကေလးသူငယ္မ်ားအား

သံုးစဲရြ န္ဆံုးျဖတ္

ဤကဲ့သို႔ေျပာေလသည္။

“ငါသည္ ေ၀းလံစြာ ခရီးထြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ငါသည္ အသက္ႀကီးရင့္ၿပီ ျဖစ္၍
အခ်ိန္မေရြး တစ္ေန႔ေန႔၌ ေသဆံုးသြားႏို္င္ေပသည္။ အကယ္၍ ငါေသသြားေၾကာင္း
သင္တုိ႔

ၾကားသိရပါ

ေဆးဆရာသည္

ကအဆိပ္ေျဖေဆးကို

ေ၀းလံရာသို႔

ေသာက္ၾကပါ။

ခရီးထြက္ခြာသြားခဲ့ေပ

သည္။“ထုိ႔ေနာက္
အခ်ိန္အတန္

ၾကာေသာ္ ၄င္းသည္ ေသဆံုးသြားၿပီဟု ကေလးမ်ားအား အေၾကာင္းၾကားရန္ လူတစ္ဦးကို ေစလႊတ္လုိက္ေလသည္။
ဖခင္ ေသဆံုးသြားေၾကာင္း သတင္းကို ၾကားသိၾကရေသာအခါ ဖခင္၏
ၾကင္နာယုယေသာ ေစာင့္ထိန္းမႈကို ခံရေတာ့မည္ မဟုတ္ဟူေသာ အသိစိတ္ျဖင့္
ကေလးမ်ားသည္

အထူးစိတ္ထိခိုက္သြား

ၾကေလသည္။

ဖခင္၏ေနာက္ဆံုးပန္ၾကားခ်က္ကို ျပန္လည္အမွတ္ရမိၾကကာ၊ ၄င္းတုိ႔သည္ ၀မ္းနည္း

- 23 -

အႏွိဳင္းမဲ့ ဗုဒၶေၾကကြစဲ ြာျဖင့္

ေျဖေဆးကို

ေသာက္သံုးၾကၿပီး

ျပန္လည္

က်န္းမာလာ

ၾကေလသည္။”ဖခင္ ေဆးဆရာ၏ လွည့္ျဖားမႈကို ျပစ္တင္ရွံဳ႕ခ်ျခင္း ျပဳ၀ံ့သူရွိပါမည္ေလာ။
ဗုဒၶသည္လည္း ယင္း ဖခင္ကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶသည္ ေလာဘရမက္ႏြံထဲတြင္
နစ္ျမဳပ္ေနသူမ်ားအား

ကယ္တင္ရန္၊

အသက္ႏွင့္

သက္ေသ သာဓကျပ၍ သြင္သင္ခဲ႕ေပသည္။

- 24 -

ပရိနိဗၸၺာန္ျပဳျခင္းတည္း

ကိုအခန္း သံုးဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီသုစ႐ိုက္မ်ား
Iဗုဒၶ ခႏၶာ၏ သြင္ျပင္သံုးရပ္
၁.

ဗုဒၶ၏

သြင္ျပင္မ်ားမွတဆင့္၊

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ဗုဒၶကို

သြင္ျပင္

သိရွိႏို္င္ရန္

မႀကိဳးစားပါႏွင့္။

ပံုပန္းသ႑ာန္မ်ားသည္

စစ္မွန္ေသာ

ဗုဒၶမဟုတ္ပါေပ။ စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶသည္လည္း အို၊နာ၊ေသ ဟူေသာ အမွန္တရားပင္
ျဖစ္ေလသည္။ ဗုဒၶအား သိရွိႏုိင္ရန္ စစ္မွန္ေသာ လမ္းသည္ အမွန္တရားဟူေသာ
သစၥာ ကို နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ပင္ ျဖစ္သည္။
အကယ္၍တစ္စံုတစ္ေယာက္က

ထူးျခားဆန္းက်ယ္လွေသာ

ဗုဒၶ၏ပံုပန္းသ႑ာန္မ်ားကို ေတြ႕ျမင္ရ၍ ဗုဒၶကို သိရွိၿပီဟု ထင္မွတ္ပါက၊ သူသည္
မသိနားမလည္ေသာ မ်က္လံုး၏ မွားယြင္းမႈပင္ ျဖစ္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္
ဆုိေသာ္ ဗုဒၶအား လူသားတို႔သည္ သာမန္မ်က္စိမ်ားျဖင့္ ပံုစံတစ္ခု အသြင္ မ်ဳိး၊
အတိအက် ေတြ႕ျမင္ႏုိ္င္ျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ဗုဒၶ၏ သြင္ျပင္ကို
နားလည္သေဘာ

ေပါက္လာႏုိင္ရန္၊

ရွင္းလင္းေဖာ္ျပ၍လည္း

မရႏုိ္င္ပါေပ။

လူသားတို႔၏ စကားလံုးမ်ားျဖင့္ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပ ရန္ မျဖစ္ႏုိင္ပါေပ။
ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ကို

ကၽြႏ္ုပ္တို႔

ေျပာဆုိေလ့ရွိၾကေသာ္လည္း

ထာ၀ရဗုဒၶသည္ ပံုေသ သ႑ာန္မ်ဳိး ရွိေသာ္လည္း အလိုရွိပါက အသြင္မ်ဳိးစံုျဖင့္
ေဖာ္ျပႏိုင္ေပသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶ၏

အသြင္

သ႑ာန္ကို

ထင္ရွားစြာ

ေတြ႕ျမင္ရေသာ္လည္း အသြင္သ႑ာန္အေပၚ တြယ္တာေနျခင္း မရွိပါက၊ ထုိသူသည္ ဗုဒၶအား ေတြ႕ျမင္သိရွိႏိုင္စြမ္း ရွိေပသည္။
၂.

ဗုဒၶ၏

ခႏၶာသည္

အေကာင္အထည္

အမွန္တရားပင္

မရွိသျဖင့္

ျဖစ္သည္။

အၿမဲတည္ရွိေနခဲ့ၿပီး

- 25 -

ပံုသ႑ာန္

မရွိဘဲ

ေနာင္တြင္လည္း

တည္ရွိ

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ေနမည္သာ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ အစားအစာမ်ားျဖင့္ အာဟာရ ျဖစ္ထြန္းေစမည့္
႐ူပခႏၶာ

မဟုတ္ပါေပ။

အသိဥာဏ္

ျဖစ္သည္။

၄င္းသည္

ထာ၀ရခႏၶာျဖစ္၍

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶသည္

အေကာင္အထည္မွာ

ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္း

သုိ႔မဟုတ္

ေရာဂါျဖစ္ပြားျခင္းမ်ား မရွိဘဲ အၿမဲ ထာ၀ရ ျဖစ္၍ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိပါေပ။
ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တရား တည္ရွိေနသ၍ ဗုဒၶသည္လည္း မည္သည့္အခါမွ်
ေပ်ာက္ကြယ္သြား

မည္အလင္းေရာင္အျဖစ္

မဟုတ္ပါေပ။

ေပၚထြက္လာ၍

အမွန္တရားသည္
လူသားမ်ား

အသိဥာဏ္၏

အားဘ၀အသစ္သ႔ို

ႏိုးၾကားေစကာ ဗုဒၶကမာၻ အတြင္း၌ ေမြးဖြားလာေစသည္။
ဤအခ်က္ကို နားလည္သူမ်ားသည္ ဗုဒၶ၏ သားမ်ား ျဖစ္လာေလသည္။
၄င္းတုိ႔သည္

ဗုဒၶ၏ဂုဏ္ျပဳအေလးေပးကာ

ဓမၼ

ကို

ေစာင့္ထိန္း၍

ဗုဒၶ၏ေနာင္လာေနာင္သားမ်ားသို႔

ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို

လက္ကမ္းေပးေလသည္။

ဗုဒၶ၏ တန္ခိုးေတာ္ထက္ ထူးျခားဆန္းၾကယ္သည့္ အရာ မရွိႏုိင္ပါေပ။(ဤ အေၾကာင္းအရာမ်ားသည္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာထက္ ၊ တစ္ျခားေသာ
ဘာသာ အယူအဆ နွင့္ ဆက္ႏြယ္ေသာ ေဖၚျပခ်က္မ်ား ေရာေထြးေနပါသည္။
တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)၃.

ဗုဒၶတြင္

ခႏၶာသံုးဆင့္

ရွိေပသည္။

ဓမၼကာယ

သုိ႔မဟုတ္

လိုအပ္ခ်က္သေဘာ၊ သံေဘာဂကာယ သို႔မဟုတ္ ျဖစ္ႏုိ္င္စြမ္း ႏွင့္ နိမၼိတကာယ
သို႔မဟုတ္ ေဖာ္ျပျခင္းသေဘာတုိ႔ ျဖစ္ေလသည္။
ဓမၼကာယ ဆုိသည္မွာ ဓမၼ၏ အႏွစ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶတြင္ ပံုသ႑ာန္
သုိ႔မဟုတ္ အေရာင္မရွိ သျဖင့္ ဗုဒၶသည္ မည္သည့္ေနရာမွ လာေရာက္ျခင္း
မဟုတ္ဘဲ သြားရမည့္ ေနရာလည္း မရွိပါေပ။ ေကာင္းကင္ျပာကဲ့သို႔ပင္ ဗုဒၶသည္
အရာခပ္သိမ္းအေပၚ လႊမ္းၿခံဳေန၍ အရာခပ္သိမ္းပင္ ျဖစ္သျဖင့္ ဘာမွ် လုိအပ္ျခင္း
မရွိပါေပ။
ဗုဒၶသည္

လူသားမ်ားက

ရွိေနသည္ဟု

ထင္မွတ္၍

ရွိေနျခင္းမဟုတ္။

လူသားမ်ားက ေမ့ေလ်ာ့ ေန၍လည္း ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းမရွိ။ ဗုဒၶသည္ လူမ်ားက

- 26 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ေပ်ာ္ရႊင္၍ သက္သက္သာသာ ရွိသျဖင့္ ထြက္ေပၚ လာရမည့္ အထူးအေၾကာင္း
အခ်က္မရွိသကဲ့သို႔ လူမ်ားက ဂ႐ုမျပဳဘဲ ေမ့ေလ်ာ့ေန၍လည္း ေပ်ာက္ကြယ္
သြားရန္ မလုိအပ္ပါေပ။ ဗုဒၶသည္ လူတုိ႔၏ အေတြးအေခၚ ဘက္စံုတို႔ထက္
ေက်ာ္လြန္ေနေပသည္။
ဤသေဘာအရ ဗုဒၶ၏ ခႏၶာသည္ စၾကာၤ၀ဠာတစ္ခုလံုး၏ ေနရာတိုင္း၌
အျပည့္ရွိေနသည္။ ေနရာ တိုင္းသို႔ ေရာက္ရွိေန၍ ထာ၀ရ တည္ရွိေနကာ၊ လူမ်ားက
ဗုဒၶအား ယံုၾကည္မႈ သို႔မဟုတ္ သံသယ ျဖစ္ေန မႈမ်ားႏွင့္ မသက္ဆုိင္ပါေပ။
၄.

သံေဘာဂကာယ ဆုိသည္မွာ ဗုဒၶ၏ သဘာ၀ကို ေဖာ္ျပ၍ က႐ုဏာ ႏွင့္

ပညာတို႔၏ ေပါင္းစပ္မႈ၊ ၄င္းမွာ ႐ုပ္မဲ့စိတ္ဓာတ္ ျဖစ္ၿပီး ေမြးျခင္းႏွင့္ေသျခင္း
အမွတ္လကၡဏာမွ၄င္း၊ သံႏိၷဌာန္ခ်ျခင္း၊ ေလ့က်င့္ ျခင္းႏွင့္ ျမင့္ျမတ္ေသာအမည္ကို
ေဖာ္ျပျခင္း၄င္း၊ ေပၚလြင္ထင္ရွားေစၿပီး၊ လူသားအားလံုးတို႔အား ကယ္ တင္ရန္ပင္
ျဖစ္သည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္

က႐ုဏာသည္

ဗုဒၶခႏၶာ၏

အႏွစ္သာရျဖစ္၍

စိတ္ဓာတ္

အရာအားျဖင့္ ဗုဒၶသည္ ကၽြတ္ လြတ္ရန္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနသူ အားလံုးတုိ႔အား
နည္းမ်ဳိးစံုတို႔ျဖင့္

ကယ္တင္ေလသည္။ ထြန္းညိွၿပီး၍ ေလာင္စာ မကုန္မခ်င္း၊

အၿမဲေတာက္ေလာင္ေနေသာ
သံေယာဇဥ္ရမက္မ်ား၊
မည္သည့္အခါမွ်

မီးကဲ့သို႔ပင္

ျဖစ္သည္။

လံုး၀မကုန္ခမ္းမခ်င္း၊

ယိမ္းယိုင္

မည္

ဗုဒၶ၏

မဟုတ္ပါ။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ေလာကီက႐ုဏာေတာ္မွာလည္း
ဖုန္မ်ားကို

ေလကတုိက္ခတ္ပစ္သကဲ့သို႔၊ ဤခႏၶာတြင္း၌ ရွိေသာ ဗုဒၶ က႐ုဏာေတာ္ သည္လည္း
လူ႔ဆင္းရဲဒုကၡဖုန္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ပစ္ေလသည္။
နိမၸၺနကာယ၏ သေဘာမွာ ျဖစ္ႏိုင္စြမ္းရွိေသာ ဗုဒၶ၏ အသြင္ကို အျပည့္အ၀
ေဖာ္ျပရန္ အတြက္၊ ဗုဒၶသည္ ဤကမာၻေလာကႀကီးတြင္ ကိုယ္ခႏၶာအသြင္ျဖင့္
ေပၚထြက္လာၿပီး၊ သဘာ၀ႏွင့္ စြမ္းရည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးအလိုက္ ရွိေနၾကေသာ လူမ်ားအား
ေမြးဖြားျခင္း၊

ကမာၻေလာကႀကီးအား

ေရာက္ရွိမႈမ်ားကို

ျပသခဲ့ေလသည္။

စြန္႔လႊတ္မႈႏွင့္

လူသားမ်ားအား

- 27 -

အမွန္တရားသုိ႔

ဦးေဆာင္ရန္

အတြက္ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ဗုဒၶသည္ ဤခႏၶာထဲတြင္ ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းအစရွိသည့္ နည္းမ်ဳိးစံုတို႔ကို
အသံုးျပဳေလသည္။ (ဤအေၾကာင္း အရာမ်ားသည္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာထက္ ၊တစ္ျခားေသာ

ဘာသာအယူအဆနွင့္

ဆက္ႏြယ္ေသာ

ေဖၚျပခ်က္မ်ား

ေရာေထြးေနပါသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕ မွတ္ခ်က္)ဗုဒၶ၏မူလအသြင္သည္

ဓမၼကာလ

ျဖစ္ေသာ္လည္း

လူ႔သဘာ၀မ်ား

ကြာျခားမႈရွိသည္ႏွင့္အမွ် ဗုဒၶ၏ အသြင္သ႑ာန္သည္လည္း အကြကဲ အြဲ ျပားျပား
ထြက္ေပၚလာေလသည္။

လူသားတုိ႔၏

ကြာျခား

ေသာလုိအင္ဆႏၵမ်ား၊

လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္ စြမ္းရည္မ်ားအလုိက္ ဗုဒၶ၏အသြင္သည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းလဲေန
ေသာ္လည္း ၊ ဓမၼ၏ အမွန္တရားတစ္ခုတည္းႏွင့္သာ သက္ဆုိင္ေလသည္။
ဗုဒၶတြင္ သံုးဆင့္ခႏၶာ ရွိေသာ္လည္း စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာမူ၊
လူသားအားလံုးတုိ႔အား ကယ္တင္ရန္ တစ္ခုတည္းသာ ရွိေလသည္။
အေျခအေနအားလံုးတုိ႔၌

ဗုဒၶသည္

မြန္ျမတ္ေသာ

ကိုယ္ခႏၶာျဖင့္

ေပၚထြက္ေသာ္လည္း ဤခႏၶာ မွာ ဗုဒၶ မဟုတ္ပါေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
ဗုဒၶသည္ အသြင္သ႑ာန္တစ္ခု မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶသည္
အရာခပ္သိမ္းတုိ႔၌ ရွိေနသည္။ ဗုဒၶသည္ ခႏၶာကိုယ္အျဖစ္ အမွန္တရားကို အသံုးျပဳ
ထားၿပီး၊ အမွန္တရားမွာလည္း အမွန္ကို နားလည္ႏုိ္င္စြမ္းရွိသူ အားလံုးတုိ႔၏
ေရွ႕ေမွာက္၌ အၿမဲေပၚထြက္ ေလသည္။

IIဗုဒၶႏွင့္ ၾကံဳၾကိဳက္ခြင့္ရျခင္း
၁.

ဤကမာၻေလာကတြင္

လြန္စြာရွားပါးေလသည္။

ဗုဒၶဗုဒၶထြက္ေပၚလာရန္
ထြက္ေပၚလာပါက

(ပြင့္ေတာ္မူရန္မွာ)ဗုဒၶသည္

အမွန္တရားကို

ေတြ႕ျမင္သိရွိေတာ္မူ၍ ဓမၼတရားကို သြန္သင္ေဟာေျပာ ကာ သံသယကြန္ယက္ကို
ျဖတ္ေတာက္ၿပီး ကာမရမက္ကို အျမစ္မွ ဖယ္ရွား၍ မေကာင္းမႈ ဇစ္ျမစ္မ်ား ကိုပိတ္ပစ္လိုက္ေလသည္။ လံုး၀အေႏွာင္အဖြ႕ဲ မရွိဘဲ ဗုဒၶသည္ ကမာၻေလာကႀကီး

- 28 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

တခြင္သို႔ လြတ္လပ္ စြာ သြားလာလည္ပတ္ေလသည္။ ဗုဒၶအား ၾကည္ညိဳျခင္းထက္
ႀကီးျမတ္ေသာအရာ မရွိပါေပ။
ဆင္းရဲဒုကၡ မ်ားျပားလွေသာ ဤကမာၻႀကီး၌ ဗုဒၶ ထြက္ေပၚလာျခင္းမွာ
ဗုဒၶသည္ ဒုကၡေရာက္ေန သူမ်ားအား မစြန္႔ပစ္ႏုိ္င္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ ဗုဒၶ၏
တစ္ခုတည္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ဓမၼတရား ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ေဟာေျပာ၍ ဓမၼ၏အမွန္တရားျဖင့္ လူသားအားလံုးတို႔အား ကယ္တင္ရန္ပင္ ျဖစ္သည္။
မတရားမင္းမ်ားႏွင့္ မွားယြင္းေသာ ခံယူခ်က္မ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ
ကမာၻထဲသို႔

ဓမၼတရား

ကိုသြတ္သြင္းျဖန္ေ႔ ၀ရန္

လြန္စြာ

ခက္ခဲေပသည္။

ယင္းကဲ့သို႔ေသာ ကမၻာထဲတြင္ လူသားမ်ားသည္ မျပည့္စံုႏုိင္ေသာ ရမက္မ်ားႏွင့္
အခက္အခဲမ်ဳိးစံုတို႔ကို အခ်ည္းႏွီး ဆန္႔က်င္႐ုန္းကန္ေနၾကေပသည္။ ဗုဒၶ သည္ႀကီးမားလွေသာ က႐ုဏာႏွင့္ ေမတၱာရွိ၍သာ ဤအခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆုိင္နိုင္ျခင္း
ျဖစ္ေပသည္။
၂.

ဗုဒၶသည္

ျဖစ္ေပသည္။

ဤကမာၻေပၚရွိ

လူခပ္သိမ္းတို႔ႏွင့္

မိတ္ေဆြေကာင္းတစ္ဦး

အကယ္၍ေလာကီရမက္

၀န္ထုပ္ႀကီး

ကိုသယ္ပိုးေနရသူတစ္ဦးအား ေတြ႕ရွိပါက ဗုဒၶသည္ က႐ုဏာထား၍ ယင္း၀န္ထုပ္ကို
ကူညီထမ္းေဆာင္ ေပးေလသည္။ အထင္မွားေနသူတစ္ဦးႏွင့္ ေတြ႕ပါက၊ ဗုဒၶသည္
ဥာဏ္ေတာ္၏ အလင္းေရာင္ျဖင့္ ထုိသူ ၏ အထင္မွားမႈကို ဖယ္ရွားေပးေလသည္။
ႏြားငယ္က မိခင္ႏြားမႀကီးႏွင့္ အတူတကြ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထုိင္သကဲ့သို႔၊ ဗုဒၶ၏
သြန္သင္ေဟာ

ေျပာမႈမ်ားကို

ၾကားနာဖူးသူမ်ားသည္လည္း

ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးမႈ

ျဖစ္ၾကရသျဖင့္ ဗုဒၶအား စြန႔ခ္ ြာသြားလုိစိတ္ မရွိေတာ့ပါေပ။
၃.

လ၀င္သြားေသာအခါ လေပ်ာက္သြားၿပီဟု လူအမ်ားက ေျပာၾကေလသည္။

လထြက္လာေသာ အခါ၌ လေပၚလာၿပီဟု ေျပာၾကေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အမွန္မွာ
လသည္ ေပၚျခင္း၊ငုတ္ျခင္း မရွိပါေပ။ ေကာင္းကင္ယံတြင္ အေျပာင္းအလဲမရွိ၊
ေတာက္ပေနျခင္းသာျဖစ္သည္။ ဗုဒၶသည္ လကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ သည္။ ဗုဒၶသည္

- 29 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ထြက္ေပၚလာျခင္း၊ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း မရွိ။ လူသားမ်ားအား ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး
သျဖင့္

ေဟာေျပာသြန္သင္ႏုိင္ရန္အတြက္သာ

ဤေလာကတြင္

လာေရာက္၍

ေမြးဖြားလာျပီး ေသဆံုး (ပဋိနိဗၺာန္ ျပဳ ဟု အသံုးျပဳလိုပါသည္) သြားျခင္းသာ
ျဖစ္ေပသည္။
လူမ်ားသည္ လ၏ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို လျပည့္ဟု ေခၚ၍၊ အျခားေသာ
အေျခအေန တစ္ရပ္ ကိုမူ လဆုတ္ဟု ေခၚသည္။ သို႔ရာတြင္ အမွန္စင္စစ္မွာ
လသည္အၿမဲလံုး၀ိုင္းေန၍

ဆုတ္ယုတ္သြားျခင္း၊

ဆန္းသစ္ႀကီးထြားလာျခင္း

မရွိပါေပ။ ဗုဒၶသည္လည္း လႏွင့္ တေထရာတည္းပင္ ျဖစ္သည္။ လူသားတို႔၏
မ်က္စိထဲတြင္ ဗုဒၶ၏ အသြင္အျပင္မ်ား ေျပာင္းလဲဟန္ ရွိေသာ္လည္း အမွန္မွာ
ေျပာင္းလဲျခင္း လံုး၀ မရွိပါ ေပ။လသည္ လူဦးေရ ထူထပ္ေပါမ်ားေသာ ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ျဖစ္ေစ၊ ဆိတ္ၿငိမ္ေသာ
ေက်းရြာေပၚမွာ ျဖစ္ ေစ၊ေတာင္၊ ျမစ္ အစရွိသည့္ အရာအားလံုးအေပၚ

ေနရာတိုင္း၌ ထြက္ေပၚလာ၏။ ေရအိုင္ထဲ၌၄င္း၊ ေရအိုးထဲ၌၄င္း၊ သစ္ရြက္ေပၚတြင္တြလဲ ခြဲ ိုေနေသာ

ႏွင္းေရစက္ထဲ၌၄င္း

ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေပသည္။

အကယ္

၍

လူတစ္ေယာက္က၊ မိုင္ေပါင္းရာေပါင္းမ်ားစြာ ေလွ်ာက္သြားေသာ္လည္း လသည္အတူ လုိက္ပါလာ ေလသည္။ လူသားမ်ားအတြက္ လသည္ ေျပာင္းလဲသေယာင္
ရွိေသာ္လည္း၊ အမွန္မွာ လတြင္ ေျပာင္း လဲျခင္း မရွိပါေပ။ ဗုဒၶသည္ လကဲ့သို႔ပင္၊
ဤကမာၻထဲရွိ အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာင္းလဲေနေသာ လူသား မ်ား၏ ေနာက္၌
လုိက္ပါေန၍၊ အသြင္မ်ဳိးစံုကို ေဖာ္ျပလ်က္ရွိေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အမွန္မွာ၊
ဗုဒၶသည္ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိပါေပ။
၄.

ဗုဒၶက

ထြက္ေပၚလာျခင္းႏွင့္

က်ဳိးေၾကာင္းဆက္စပ္မႈျဖင့္

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း

ရွင္းလင္းႏိုင္ေပသည္။

စသည္တို႔မွာ

အေၾကာင္းရင္းႏွင့္

အေျခအေနမ်ား ဟပ္စပ္ပါက ဗုဒၶ ေပၚလာ၍ သင့္ေတာ္ ဟပ္စပ္ျခင္း မရွိသည့္အခါ၌
ဗုဒၶသည္ ကမာၻေပၚမွ ေပ်ာက္ကြယ္သြားဟန္ ရွိေပသည္။
ဗုဒၶက ထြက္ေပၚလာသည္ျဖစ္ေစ၊ ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္ျဖစ္ေစ ဗုဒၶ၏

- 30 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

သဘာ၀မွာ

အၿမဲပင္

အတူတူျဖစ္၏။

လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္

ဤမူကို

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

သိထားျခင္းျဖင့္
ထိန္းသိမ္းလုိက္နာ၍

ျပည့္၀ေသာ အသိဥာဏ္ကို ရရွိႏုိင္ရန္၊ ဗုဒၶ၏ ပံုသ႑ာန္ ေျပာင္းလဲဟန္မ်ား၊
ေလာက၏ အေျခအေနမ်ား၊ သို႔မဟုတ္ လူ႔အေတြးအေခၚ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္
အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစရေပ။
ဗုဒၶသည္
ရွင္းလင္းတင္ျပၿပီး

႐ူပခႏၶာ

(ရုပ္တရား)ျဖစ္သည္။

မဟုတ္ဘဲ၊

ကိုယ္ခႏၶာကို

အမွန္တရားျဖစ္သည္ကို

ခံယူရာ

ခြက္တစ္ခုအျဖစ္

ယူဆႏုိင္ေပသည္။ အကယ္၍ ဤခြက္သည္ အမွန္တရားမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနပါက
ဗုဒၶဟု

ေခၚဆိုႏိုင္ေပသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္၊

ဗုဒၶ၏႐ူပခႏၶာကို

စဲမြ က္ေန၍

ေပ်ာက္ကြယ္မႈကို ပူေဆြးေနပါက ထုိသူသည္ စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္မည္
မဟုတ္ေပ။
အမွန္မွာ အရာခပ္သိမ္းတို႔၏ သဘာ၀အမွန္သည္ ေပၚထြက္လာျခင္းႏွင့္
ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္း၊

လာျခင္းႏွင့္

သြားျခင္း၊

အေကာင္းႏွင့္အဆုိးတုိ႔ကို

ခဲျြ ခားသိျမင္တတ္ျခင္းထက္ မ်ားစြာ ျမင့္မားလႊမ္းၿခံဳေန ေပသည္။ အရာခပ္သိမ္း
တို႔သည္ ၀တၱဳမဲ့ျဖစ္၍ အားလံုး တူညီၾကေပသည္။
ထိုကဲ့သို႔ေသာ ခြျဲ ခားမႈမ်ားမွာ ယင္းအျခင္းအရာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္သူတို႔၏
မွားယြင္းေသာ ေ၀ဖန္ ဆံုးျဖတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ ဗုဒၶ၏ စစ္မွန္ေသာ
သ႑ာန္သည္ ေပၚထြက္လာျခင္း မရွိသကဲ့သို႔

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းလည္း

မရွိပါေပ။

IIIဗုဒၶ၏ ေကာင္းျမတ္ေသာ ဂုဏ္ေတာ္မ်ား
၁.

ဗုဒၶက ကမာၻႀကီးမွ ၾကည္ညိဳေလးစားမႈကို ခံယူေနရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ

ဂုဏ္ေတာ္ ၅-ပါး ေၾကာင့္ ျဖစ္ရေပသည္။ (ေထရ၀ါဒတြင္ ဂုဏ္ေတာ္ ၉ ပါးဟု
ဖြင့္ဆိုသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြ႕ဲ ) သာလြန္ျမင့္ မားေသာ အျမင္၊ သာလြန္ျမင့္မား

- 31 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

အၾကည့္၊ ျပည့္၀စံုလင္ေသာ ပညာ၊ အဆင့္ျမင့္ေသာ တရားေဟာေျပာ ႏိုင္စြမ္းႏွင့္
ဗုဒၶ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားကို လိုက္နာ က်င့္ႀကံေစရန္၊ ဦးေဆာင္ႏုိင္မႈ စြမ္းရည္တုိ႔ပင္
ျဖစ္ေပ သည္။၄င္းအျပင္

အျခားေသာ

ဂုဏ္ေတာ္

၈-ရပ္တို႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶသည္

လူသားမ်ားအား ေမတၱာေတာ္ႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို ေပးစြမ္းႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားကို လိုက္နာက်င့္ႀကံမႈ မွ တဆင့္ ကမာၻႀကီးတြင္
ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစျခင္း၊ အေကာင္းႏွင့္အဆုိး အမွန္ႏွင့္အမွား
တို႔ကို

မွန္ကန္စြာ

သြန္သင္ေပးျခင္းျဖင့္၊

ေ၀ခဲဆြ ံုးျဖတ္ႏုိင္ျခင္း၊
လူသားမ်ား

အားမွန္ကန္ေသာ
အမွန္တရားသို႔

နည္းလမ္းကို
ပို႔ေဆာင္ေပးျခင္း၊

တူညီေသာ လမ္းစဥ္ျဖင့္ လူသား အားလံုးကို ဦးေဆာင္ျခင္း၊ ဂုဏ္ ေမာက္မႈႏွင့္
ၾကြား၀ါမႈမ်ားကို

ေရွာင္ရွားျခင္း၊

ေဟာေျပာသည့္အတိုင္း

မိမိကိုယ္တိုင္

လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ လုပ္ၿပီးသည္ကို ေျပာ၍ ေျပာသလုိ လုပ္ျခင္း၊ ဗုဒၶ၏ ကရုဏာ
ႀကီးမားလွေသာ ႏွလံုးသားမွ ကတိျပဳခ်က္ မ်ားကို ျဖည့္စြမ္းျခင္းတုိ႔ ျဖစ္ေလသည္။
တရားထုိင္ျခင္းျဖင့္ ဖလသမ္ပါတ္ ၀င္စားျခင္းျဖင့္ ဗုဒၶသည္ တည္ၿငိမ္၍
ေအးခ်မ္းေသာ

စိတ္ျပည့္၀ေနျခင္းကို

ဓာတ္၊ၾကင္နာမႈ၊

ထိန္းထားႏုိင္ေပသည္။

က႐ုဏာရွိမႈႏွင့္
ဗုဒၶသည္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈတို႔ျဖင့္

လူသားအားလံုးတိုအ႔ ားတန္းတူညီတူ ဆက္ဆံ၍ ညစ္ညမ္းေသာ စိတ္မ်ားကို သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေစၿပီး၊
ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ေပးေလသည္။
၂.

ဗုဒၶသည္ ကမာၻေလာကရွိ ခပ္သိမ္းေသာ လူသားမ်ားအတြက္ ဖခင္ႏွင့္မိခင္(၂) မ်ဳိးစလံုးပင္ ျဖစ္ ေလသည္။ ကေလးေမြးဖြားၿပီးေနာက္ (၁၆) လတိုင္တိုင္ပင္
မိခင္ႏွင့္ဖခင္တို႔သည္

ကေလးစကားလံုးမ်ား

တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္း

လူႀကီးတစ္ဦး

ျဖင့္အသြင္ျဖင့္

ေျပာဆုိရၿပီးသည့္ေနာက္၊
ေျပာဆုိေစရန္

သင္ၾကား

ေပးေလသည္။
လူသားမိဘမ်ားနည္းတူ

ဗုဒၶသည္

ေရွးဦးစြာ

လူသားမ်ားကို

ေစာင့္ေရွာက္ၿပီးသည့္ေနာက္၊ မိမိကိုယ္ကို မိမိေစာင့္ေရွာက္ရန္၊ လႊတ္ထားေပး

- 32 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ေလသည္။

ဗုဒၶသည္

ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ေစရန္

လူသားမ်ားအား

၄င္းတို႔၏

လုိအင္

ရမက္မ်ားမွ

ကယ္တင္ၿပီးေနာက္

ၿငိမ္းခ်မ္း၍

လံုၿခံဳသည့္

ေနရာသို႔

သယ္ေဆာင္ေပး ေလသည္။
ဗုဒၶက ေဟာၾကားေသာအခါ လူသားမ်ားသည္ မိမိအတြက္သာ ရည္စူး
ေဟာေျပာေပးသည့္ အလား၊ ခံယူမွတ္သားႏုိင္ၾကေလသည္။
ဗုဒၶ၏စိတ္ေနသေဘာထားမ်ားသည္

လူ႔အေတြးအေခၚမ်ားထက္

ေက်ာ္လြန္ေနေပသည္။ ယင္းကို စကားလံုးမ်ားျဖင့္ ရွင္းလင္းစြာ ေျပာဆုိႏိုင္ျခင္း
မရွိပဲ၊ အရိပ္အျမြက္မွ်သာ ႏိႈင္းယွဥ္ ေျပာဆုိႏုိင္ေလ သည္။ဂဂၤါျမစ္တြင္း

ေရေနာက္က်ိေစနိုင္သည့္

ခုန္ေပါက္ေျပးလႊားၾကျခင္း၊

ငါးမ်ားႏွင့္

ျမင္းမ်ားႏွင့္ဆင္မ်ားက

လိပ္မ်ားက

ကူးခပ္လႈပ္ရွားျခင္းမ်ား

ျပဳေစကာမူ ျမစ္ေရမ်ားမွာမူ၊ သန္႔ရွင္းၾကည္လင္စြာႏွင့္ သြင္ျပင္မပ်က္၊ စီးဆင္းၿမဲ
စီးဆင္းသြားေလသည္။

ဗုဒၶသည္

ျမစ္ႀကီးႏွင့္

တူေလသည္။

ငါးမ်ားႏွင့္

လိပ္မ်ားဟူေသာ မိစာၦဒိဌိမ်ား မည္မွ် ကူးခပ္လာေရာက္ေႏွာင့္ယွက္ေသာ္လည္း
အခ်ည္းႏွီးပင္ ျဖစ္ေခ် သည္။ ဗုဒၶ၏ တရားဓမၼသည္ သန္႔ရွင္းၾကည္လင္စြာႏွင့္
မတုန္မလႈပ္ စီးဆင္းၿမဲ စီးဆင္းေနေလသည္။
၃.

ဗုဒၶ၏ ဥာဏ္ေတာ္သည္ ႀကီးျမတ္ျပည့္စံုလွသျဖင့္ အလြန္အကၽြံျဖစ္မႈႏွင့္

တစ္ဖက္ေစာင္းျဖစ္မႈ

မ်ားမွ

သင့္တင့္မွ်တမႈမ်ဳိးကို

ထိန္းထားေလသည္။

လြတ္ကင္းၿပီး
ဗုဒၶရွင္းလင္းေဖာ္ျပႏုိင္စြမ္းမရွိေသာ

အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္

ခံစားခ်က္ဟူသမွ်ကို

သိရွိ၍၊

သည္လူသားအားလံုးတို႔၏

ေလာကႀကီး

အတြင္းရွိ

အရာခပ္သိမ္းတုိ႔ကို တစ္မဟုတ္ခ်င္း နားလည္သိရွိေလသည္။
ေကာင္းကင္ေပၚရွိ ၾကယ္ပြင့္မ်ားက တည္ၿငိမ္ေသာ ပင္လယ္ေရျပင္တြင္
ေရာင္ျပန္ဟပ္

ေနသကဲ့သို႔

လူတို႔၏

အေတြးအေခၚမ်ား၊

ခံစားခ်က္မ်ားႏွင့္

အေျခအေနမ်ားသည္လည္း ဗုဒၶ၏ နက္နဲလွေသာ ဥာဏ္ေတာ္တြင္ ေရာင္ျပန္ဟပ္
ေနေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္လွ်င္ ဗုဒၶအား အမွန္တရား အလံုးစံုကို သိ ျမင္သူဟု
ေခၚဆုိၾကျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

- 33 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ဗုဒၶ၏ ဥာဏ္ေတာ္ေၾကာင့္ လူသားတို႔၏ စိတ္မ်ား ရွင္သန္လန္းဆန္းလာ၍
ပညာတိုးပြားလာကာ

ေပၚထြက္လာျခင္းႏွင့္

ဤေလာကႀကီး၏အေၾကာင္း၊

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမ်ား

အေၾကာင္းႏွင့္အက်ဳိး၊

ကိုဆည္းပူးႏိုင္ေလသည္။

ဗုဒၶဥာဏ္ေတာ္၏ အကူအညီမရွိပဲႏွင့္ အဘယ္သို႔ေသာ ေလာက၏ အ ေၾကာင္းကို
လူသားမ်ားက သိရွိနားလည္ႏုိင္ၾကပါမည္နည္း။
၄.

ဗုဒၶသည္ ဗုဒၶအျဖစ္ အၿမဲတမ္း ေပၚထြက္လာျခင္း မဟုတ္ေပ။ ဗုဒၶသည္

တခါတရံ မာရ္နတ္သား အျဖစ္၄င္း၊ တခါတရံ မိန္းမအျဖစ္၄င္း၊ ဘုရား၊ ဘုရင္
သို႔မဟုတ္

အမတ္အျဖစ္၄င္း၊

တခါတရံ

ျပည့္တန္ဆာအိမ္၌

ျဖစ္ေစ၊

ေလာင္းကစားေနရာ၌ ျဖစ္ေစ ေပၚထြက္လာေလသည္။
ဗုဒၶသည္ ေရာဂါဘယ ထူေျပာေသာ ေနရာ၌ ေဆးဆရာအျဖစ္ ၄င္း၊ စစ္မက္
ျဖစ္ပြားေသာ ေနရာ ၌၊ လူသားမ်ား၏ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို ၾကင္နာသနားေရးအတြက္
ေဟာေျပာရန္ ေပၚထြက္လာေလသည္။ အရာ၀တၱဳမ်ား ထာ၀ရ တည္ၿမဲေနသည္ဟု
ထင္မွတ္ေနသူမ်ားအား

ဗုဒၶသည္

အနိစၥတရားကို

ေဟာေျပာ

ဂုဏ္မာနႀကီးျမင့္၍

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္သူမ်ားအား

ေလသည္။

အနတၱတရားကို

ေဟာေျပာေလသည္။ ေလာကစည္းစိမ္၌ ယစ္မူးေနသူမ်ားအား ဗုဒၶက ေလာကဆင္းရဲမ်ား အေၾကာင္းကို ေဟာေျပာ ေလသည္။
ဗုဒၶ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားသည္ အေၾကာင္းျခင္းရာအားလံုးႏွင့္ အခ်ိန္အားလံုး
တို႔တြင္ ဓမၼကာယ၏ စစ္မွန္ေသာ အႏွစ္သာရကို ေပၚလြင္ေစေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္
ဗုဒၶ၏ ေမတၱာ ႏွင့္ က႐ုဏာတို႔သည္ ဤ ဓမၼကာယမွ အကန္႔အသတ္ မရွိ၊
ယုိစီးျဖာထြက္လာ၍ လူသားမ်ားအား ကယ္တင္ေလသည္။
၅.

ဤ ကမာၻႀကီးသည္ အၿမဲပင္ ပ်က္စီး၍ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ရေသာ

မီးေလာင္ေနသည့္ အိမ္ ႏွင့္ တူေလသည္။ မသိနားမလည္မႈ၊ အေမွာင္ထဲတြင္
စမ္းတ၀ါး၀ါး

ျဖစ္ေနၾကသည့္

လူသားမ်ားသည္

ေဒါပြမႈ

မႏွစ္သက္မႈ

(ဣႆာႆာ)၊

မနာလိုမႈ

တဖက္တိမ္းေစာင္းျဖစ္မႈႏွင့္

(မစၧရ)၊

(ေဒါသ)၊

မႀကိဳက္

ေလာကရမက္မ်ား (အလိုရမက္မ်ား/ေလာဘကိေလသာ)တြင္ မထိန္းႏိုင္မသိမ္းႏုိင္

- 34 -

ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

ျဖစ္ေနၾကေလသည္။
တူေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

လူတိုင္းသည္

မိခင္မရွိေသာ

ဗုဒၶ၏

ေမတၱာ

ေမြးခါစ

ကေလးမ်ားႏွင့္

က႐ုဏာအေပၚ

မွီခိုၾကရမည္

ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶသည္ ကမာၻႀကီးတစ္ခုလံုး၏ ဖခင္ျဖစ္ေလသည္။ လူသားအားလံုးတုိ႔သည္
ဗုဒၶ၏ကေလးမ်ား

ဘုရားသခင္

သာျဖစ္ၾကေလသည္။

ျဖစ္ေလသည္။

ျပည့္ႏွက္ေနေလသည္။

ကမာၻႀကီးသည္

သုိ႔ရာတြင္

ဗုဒၶသည္

အျမင့္ျမတ္ဆံုးေသာ

ဆင္းရဲဒုကၡ၊

ေသျခင္းတုိ႔ျဖင့္

ေလာကစည္းစိမ္မ်ားကို

အခ်ည္းႏွီး

ရွာေဖြေနၾကေသာ လူသားမ်ားသည္ ဤျဖစ္ရပ္မွန္ကို အျပည့္အ၀ နားလည္သိရွိ
ႏိုင္ေသာ အသိဥာဏ္ မ်ဳိး မရွိၾကပါေပ။
ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ဖြယ္ရာရွိေသာ ဤကမာၻႀကီးမွာ စင္စစ္အားျဖင့္
မီးေလာင္ေနသည့္

အိမ္ၾကီးသဖြယ္

ျဖစ္ေၾကာင္းကို

ဗုဒၶကသိျမင္သျဖင့္၊

ဆိတ္ၿငိမ္ေသာ ေတာထဲ၌ ခိုလံႈကာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရွာႀကံခဲ့ေလသည္။ ဗုဒၶသည္
ဆိတ္ၿငိမ္ေသာ

ေတာထဲမွာေန၍

အထူးႀကီးမားလွေသာ

က႐ုဏာ၊

ေမတၱာ၊

ၾကင္နာမႈျဖင့္ “ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားလွေသာ ဤကမာၻႀကီးသည္ ငါႏွင့္
သက္ဆုိင္ေပသည္။ မသိမိုက္မဲ၍၊ သတိလစ္ဟင္းေနၾကေသာ ဤလူအားလံုးတို႔သည္
ငါ၏ကေလးမ်ားျဖစ္ၾက၏။

လြတ္ကင္းေအာင္၊

၄င္းတို႔၏

အထင္မွားမႈႏွင့္

ငါတစ္ဦးတည္းသာလွ်င္၊

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ

ကယ္တင္ႏိုင္ေပသည္”ဟုကၽြႏ္ုပ္တို႔အား ေခၚေဆာင္ေလသည္။
ဗုဒၶသည္ မဟာဓမၼရာဇာ ျဖစ္၍ လူသားအားလံုးတုိ႔အား လုိအပ္သလုိ သင္ျပ
ေဟာေျပာႏုိင္ေလ

သည္။ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶသည္

လူသားမ်ားအား

ေဟာေျပာကယ္တင္ရန္ ဤကမာၻႀကီးတြင္ ထြက္ေပၚလာ ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ ကယ္တင္ရန္အတြက္ ဗုဒၶသည္ တရားဓမၼကို ေဟာေျပာေသာ္
လည္း၊ ေလာဘရမက္ျဖင့္ နားထုိင္းေနၾကေသာ လူသားမ်ားမွာမူ အာ႐ံုစူးစိုက္ျခင္း
မျပဳၾကပါေပ။
သို႔ရာတြင္

ဗုဒၶ၏ေဟာေျပာမႈမ်ားကို

နားဆင္ၾကသူမ်ားသည္

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္ အထင္ မွားမႈမ်ားမွ လြတ္ကင္းၾကေလသည္။

- 35 -

ဘ၀၏ဗုဒၶ၏အသြင္သ႑ာန္ႏွင့္ပါရမီ၊သုစရိုက္မ်ား

“မိမိတို႔၏

ကိုယ္ပိုင္အသိဥာဏ္မ်ားအေပၚ၌သာ

မွီခိုေနၾကသူမ်ားအား

ကယ္တင္ႏုိင္မည္ မဟုတ္၊ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ မွတဆင့္၊ ၄င္းတို႔သည္ ငါ၏သင္ျပေဟာေျပာမႈမ်ားကို

လက္ခံၾကရမည္

ျဖစ္သည္”

ဟု

ဗုဒၶက

ျမြက္ၾကားေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားကို နားဆင္၍
လက္ေတြ႕ လုိက္နာက်င့္သံုးသင့္ေပသည္။

- 36 -

ဓမၼတရား

အခန္း တစ္အေၾကာင္းတရား
Iသစၥာတရားေလးပါး
၁.

ေလာကႀကီးသည္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေန၏။ ေမြးဖြားျခင္းသည္

ဆင္းရဲဒုကၡ၊ အိုမင္း ရင့္ေရာ္မႈသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ၊ ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းမ်ားသည္
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားျဖစ္၏။ မုန္းတီးသူႏွင့္ ေတြ႕ ရျခင္းသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ၊ ခ်စ္သူႏွင့္
ေကြကြင္းရျခင္းသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ၊ လုိအင္ဆႏၵမ်ားကို ျဖည့္စြမ္းရန္ အခ်ည္းႏွီး
ရုန္းကန္ေနျခင္းသည္

ဆင္းရဲဒုကၡ

ျဖစ္၏။

အမွန္မွာ၊

ဆႏၵရမက္မ်ားမွ

မလြတ္ကင္းေသာ ဘ၀ သည္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္ အၿမဲ ႀကံဳေတြ႕ေနရေပသည္။
ဤသည္ကို ဒုကၡသစၥာဟု ေခၚသည္။
လူသားတု႔ိ၏ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို ႐ူပကိုယ္ခႏၶာ၏ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈႏွင့္
ေလာကရမက္မ်ား၏ အထင္မွားျပစ္မႈမ်ားတြင္ မလဲမြ ေသြ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေပသည္။
အကယ္၍ဤဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈမ်ားႏွင့္

ဇစ္ျမစ္မ်ားကို

ေလ့လာၾကည့္မည္

ျပင္းထန္ေသာ

ဆႏၵရမက္မ်ားတြင္

ျဖစ္ေပသည္။

ဤသို႔ျဖင့္

ရမက္သည္

တခါတရံ

ဆုိပါက

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ား၏
၄င္းတို႔သည္

အျမစ္တြယ္ေနေၾကာင္း

အသက္ရွင္ေနလုိေသာ

စိတ္ဆႏၵ၏

ေသဆံုးျခင္းပင္ျဖစ္ေစ၊

႐ူပအာ႐ံုမ်ား၏
ေတြ႔ရွိရမည္
အေျခခံအျဖစ္၊

လိုလားဖြယ္ရာမ်ားကို

ရွာႀကံတတ္ေလသည္။ ယင္းရွာၾကံလိုေသာစိတ္ကို သမုဒယသစၥာ (၀ါ) ဆင္းရဲ
ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္း အမွန္တရားဟု ေခၚေလသည္။
အကယ္၍ ဆႏၵရမက္ဟူေသာ လူ႔ရမက္မ်ားကို ဖယ္ရွားႏုိင္မည္ ဆုိပါက
ဆႏၵရမက္မ်ား

ေပ်ာက္

ဆံုးကာ

လူသားတို႔၏

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားအားလံုး

ကုန္ဆံုးသြားေပမည္။ ဤသည္ကို နိေရာဓသစၥာ (၀ါ) ဆင္းရဲဒုကၡ ကုန္ဆံုးမႈ၏
အမွန္တရားဟု ေခၚေလသည္။

- 38 -

အေၾကာင္းတရား

ဆႏၵရမက္ႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား မရွိေသာဘ၀အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္
အတြက္ မဂၢင္ရွစ္ပါး ဟူေသာလမ္းစဥ္ကို လုိက္ရေပမည္။ မဂၢင္ရွစ္ပါးလမ္းစဥ္၏
အဆင့္မ်ားမွာ မွန္ကန္ေသာ အျမင္၊ မွန္ကန္ ေသာ အေတြးအေခၚ၊ မွန္ကန္ေသာ
အေျပာအဆုိ၊ မွန္ကန္ေသာ အမူအက်င့္၊ မွန္ကန္ေသာ စားေသာက္ ေနထုိင္မႈ၊
မွန္ကန္ေသာ

အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းမႈ၊

မွန္ကန္ေသာ

အာ႐ံုမွန္ကန္ေသာ

စူးစိုက္မႈတို႔

စိတ္ေနစိတ္ထားႏွင့္

ျဖစ္ေလသည္။

ဤသည္ကို

ဆင္းရဲဒုကၡအေၾကာင္းရင္းမ်ားကို အဆံုးသတ္ေစရန္ ျမင့္ျမတ္ ေသာ လမ္းစဥ္၏
အမွန္တရား (၀ါ) နိဗၺာန္သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း တရားလမ္းေကာင္းဟု ေခၚေလသည္။
လူတို႔သည္ ဤအမွန္တရားမ်ားကို စိတ္ထဲတြင္ ခိုင္ၿမဲစြာ ထားရွိသင့္ေပသည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ ဆုိေသာ္ ေလာကႀကီးသည္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေန၍
ယင္းဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ ကင္းလြတ္လုိသူ သည္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား၏ တစ္ခုတည္းေသာ
အေၾကာင္းရင္းျဖစ္သည့္
ေလာဘရမက္ႏွင့္

ေလာဘရမက္မ်ားကို

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ

ျဖတ္ေတာက္

ကင္းလြတ္ေသာ

ပစ္ရေပမည္။

ဘ၀လမ္းေၾကာင္းကို

အမွန္တရား သိျမင္မႈမွတဆင့္ သိရွိရယူႏုိင္ျခင္း၊ အမွန္တရား သိျမင္မႈကိုလည္း
မဂၢင္ရွစ္ပါး မွတဆင့္သာ သိရွိရယူႏုိင္ ေပသည္။
၂.

အမွန္တရားကို

႐ွာႀကံေနသူ

အားလံုးတုိ႔သည္

သိရွိနားလည္ၾကရမည္

ျဖစ္သည္။

ဤသည္ကို

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈ၊
ျဖစ္ေနၾကေပမည္။

၀ဲၾသဃထဲတြင္

သစၥာတရားေလးပါးကို

သစၥာတရားေလးပါးကို

မသိရွိပါက

အဆံုးအစ

မရွိ၄င္းတို႔သည္
တ၀ဲလည္လည္

နားလည္ၾကသူမ်ားအား

(ဓမၼစကၠဳ)“အမွန္ တရား မ်က္စိမ်ားကို ရရွိထားၾကသူမ်ား (မွန္ေသာ အသိဥာဏ္ပညာ
ရရွိသူမ်ား)” ဟု ေခၚေလသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶ၏သစၥာတရားေလးပါးကို

အဆံုးအမမ်ားကို

စိတ္ အာ႐ံုျပဳသင့္ၾကၿပီး၊

လုိက္နာက်င့္သံုးလိုသူမ်ားအား
အနက္အဓိပၺၸာယ္မ်ားကို

ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ နားလည္သေဘာေပါက္လာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းသင့္ေပသည္။
ေခတ္အဆက္ဆက္တို႔မွ စစ္မွန္ေသာ ရဟႏာၱမ်ားသည္ သစၥာတရားေလးပါးကို
ေကာင္းစြာ နားလည္သေဘာေပါက္ၾက၍ အျခားသူမ်ားအား သင္ၾကားေပးေလသည္။
သစၥာတရားေလးပါးကို ေကာင္းစြာ နားလည္သေဘာေပါက္ေသာအခါ ၊- 39 -

အေၾကာင္းတရား

မဂၢင္ရွစ္ပါးလမ္းစဥ္ မွတ ဆင့္၊ ေလာဘႏွင့္ ကင္းေ၀းရာသို႔ ေရာက္ရွိႏုိင္ေလသည္။
အကယ္၍ ေလာဘ ကင္းမဲ့ပါက ကမာၻႀကီးႏွင့္ ခိုက္ရန္ ျဖစ္ပြားမည္ မဟုတ္ဘဲ၊
သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ခိုး၀ွက္ျခင္း၊ သူတစ္ပါးသားမယားကို က်ဴးလြန္ျခင္း၊ လိမ္လည္မုသား
ေျပာဆုိျခင္း၊

မတရားျပဳမူျခင္း၊

ေျမွာက္ပင့္ျခင္း၊

မနာလုိ၀န္တိုျခင္း၊

စိတ္ကို

မထိန္းႏုိင္ ျခင္း၊ ဘ၀၏ မတည္ၿမဲမႈကို ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းႏွင့္ မတရားျပဳမူျခင္းမ်ားကို
ျပဳလုပ္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
၃.
ကိုင္၍၊

ျမင့္ျမတ္ေသာ လမ္းစဥ္ကို လိုက္ျခင္းသည္ လက္ထဲတြင္ ဖေယာင္းတိုင္မီးကို
ေမွာင္ေန

ေသာအခန္းထဲသို႔

၀င္ေရာက္ျခင္းႏွင့္

တူေလသည္။

အေမွာင္ထုမ်ား အားလံုး ကင္းရွင္း၍ အခန္းထဲတြင္ လင္းေနေပမည္။
အမွန္တရားမ်ား၏ အဓိပၸာယ္ကို နားလည္သေဘာေပါက္၍ ျမင့္ျမတ္ေသာ
လမ္းစဥ္ကို

လုိက္နာ

တတ္ေသာသူသည္

ဥာဏ္ပညာ၏

အလင္းေရာင္ကို

ပိုင္ဆုိင္၍၊ မသိတတ္မႈ အေမွာင္ထုကို ရွင္းလင္းပစ္ ေလသည္။
ဗုဒၶသည္

သစၥာတရားေလးပါးကို

ဦးေဆာင္ေလသည္။

ေကာင္းမြန္စြာ

ညႊန္ျပျခင္းျဖင့္သာ

လူသားမ်ားကို

နားလည္သေဘာေပါက္သူမ်ားသည္

အမွန္တရားကို သိရွိၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ တည္ၿမဲခိုင္ခန္႔ျခင္း မရွိေသာ
ဤကမာၻအတြင္းရွိ

အျခားသူမ်ားအား

လမ္းညြႊန္ကူညီႏိုင္ၾကမည္

ျဖစ္ၿပီး

ယံုၾကည္အားကိုးထုိက္သူမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ သစၥာတရားေလးပါးကို ေကာင္းစြာ
နားလည္သေဘာ ေပါက္ေသာအခါ၊ ေလာဘရမက္မ်ား အားလံုး ခမ္းေျခာက္
သြားေလသည္။
သစၥာတရားေလးပါးမွတဆင့္

ခ်ီတက္၍၊

ဗုဒၶ၏တပည့္ေတာ္မ်ားသည္

အျခားေသာ အဖိုးတန္ အမွန္တရားအားလံုးကို သိျမင္ၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္
အဓိပၸာယ္အားလံုးကို

သိရွိနားလည္ၾကသည့္

ဥာဏ္ပညာမ်ား

ရရွိလာကာ

ကမာၻေပၚရွိ လူသားအားလံုးတုိ႔အား တရားဓမၼကို ေဟာေျပာ သင္ၾကားႏိုင္ စြမ္း
ရွိလာေလသည္။

- 40 -

အေၾကာင္းတရား

IIအေၾကာင္းတရား
၁.

လူသားတို႔၏

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို

ျဖစ္ေပၚေစေသာ

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ရွိေလသည္။ ဤဆင္းရဲ ဒုကၡမ်ားကို အဆံုးသတ္ေစႏို္င္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခု
ရွိေလသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ကမာၻေပၚရွိ

အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္

မ်ားျပားလွေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရ ျခင္း
ျဖစ္ၿပီး၊

ဤအေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

အေျခအေနမ်ား

ေျပာင္းလဲေပ်ာက္ကြယ္

သြားသည္ႏွင့္ အမွ်၊ အစစအရာရာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားေလသည္။
မိုးရြာျခင္း၊

ေလတုိက္ျခင္း၊

ပန္းပြင့္ျခင္း၊

သစ္ရြက္မ်ား

ရင့္ေရာ္လာ၍

ေၾကြက်လြင့္စင္သြားျခင္း အစရွိသည့္ အျခင္းအရာအားလံုးတုိ႔သည္ အေၾကာင္းရင္း
မ်ားႏွင့္

အေျခအေနမ်ား

ေျပာင္းလဲသြားသည္

ႏွင့္အမွ်

ေပ်ာက္ကြယ္သြား

ေလသည္။
လူသားတို႔သည္

မိမိတို႔၏

ကိုယ္ခႏၶာကို

မိဘမ်ားမွ

ရရွိသည္။

ေမြးဖြားလာသူ၏ ကိုယ္ခႏၶာကို အစားအစာမ်ားျဖင့္ အာဟာရ ျဖစ္ထြန္းေစ၍၊
စိတ္ဓာတ္ကိုမူ ပညာဗဟုသုတႏွင့္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားျဖင့္ အာဟာရ ျဖစ္ထြန္းေစ
ေလသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္

အေသြးအသားႏွင့္

စိတ္ဓာတ္ႏွစ္ခုစလံုးသည္

အေျခအေန

အရပ္ရပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေန၍ အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲသည္ႏွင့္အမွ် ေျပာင္းလဲ
သြားေလသည္။
ပိုက္ကြန္တစ္ခုကို အထံုးအဖြ႕ဲ မ်ား ျပဳလုပ္ထားသကဲ့သို႔ ဤေလာကႀကီး
မွာလည္း အေႏွာင္အဖဲ႕ြ မ်ားျဖင့္ ဆက္ႏြယ္ေနေလသည္။ ပိုက္ကြန္တစ္ခုအတြင္းရွိ
ဆက္စပ္ေႏွာင္ဖ႕ဲြ မႈမ်ားမွာ

သီးျခားျဖစ္သည္ဟု

ယူဆပါက

မွားယြင္းမည္သာ

ျဖစ္ေလသည္။
ဆက္စပ္ေနေသာ ေႏွာင္ဖြဲ႕မႈမ်ား ရွိ၍သာ ပိုက္ကြန္ဟု ေခၚဆုိျခင္းျဖစ္ၿပီး၊
ေႏွာင္ဖ႕ြဲ မႈ တစ္ခုခ်င္း စီသည္ အျခားေသာ အေႏွာင္အဖြ႕ဲ မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္၍

- 41 -

အေၾကာင္းတရား

ကိုယ္ပိုင္တည္ေနရာႏွင့္ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား ရိွေပ သည္။၂.

ပန္းပြင့္မ်ားသည္

ပြင့္ဖူးလာျခင္းျဖစ္၏။

အစီအရီေသာ

အေၾကာင္းအခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ေၾကာင့္

သစ္ရြက္မ်ား

ေၾကြက်လြင့္စင္မႈ၌လည္း

ျဖစ္လာေစေသာ

အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ပင္

အေၾကာင္းရင္းမဲ့

ပြင့္ဖူးလာျခင္းမဟုတ္သကဲ့သို႔

ျဖစ္၏။

ထုိကဲ့သို႔

ပန္းပြင့္မ်ားသည္

သစ္ရြက္မ်ားသည္လည္း

ရာသီခ်ိန္ခါ မဟုတ္၊ အလုိအေလ်ာက္၊ ေၾကြက်လာျခင္း မရွိပါေပ။ ထို႔ေၾကာင့္
အရာခပ္သိမ္းတု႔ိ၌

ျဖစ္ေပၚလာျခင္းႏွင့္

ပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမ်ား

ရွိေပသည္။ အေျပာင္းအလဲ မရွိေသာ သီးျခား အရာ၀ထၳဳဟူသည္ မရွိ ပါေပ။
အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အစီအရီေသာ အေၾကာင္းရင္း၊ အေျခအေနမ်ားအရ
ျဖစ္ေပၚလာျခင္း၊

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမ်ားမွာ

ဤကမာၻေလာကႀကီး၏

မေျပာင္းလဲေသာ ထာ၀ရ ဓမၼတာပင္ ျဖစ္ေပ သည္။ အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္
ေျပာင္းလဲေနၾက၍ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသာ အရာဟူသည္ ဘာမွ် မရွိပါေပ။

IIIဒုကၡ သမုဒယ
၁.

လူသားတို႔၏

၀မ္းနည္းပူေဆြးမႈ၊

နာက်င္မႈႏွင့္

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား၏

မူရင္းဇစ္ျမစ္သည္ အဘယ္မွာ နည္း။ လူသားမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ မသိမႈႏွင့္
စိတ္လိုက္မာန္ပါမႈမ်ား

ရွိသည္ဟူေသာ

အခ်က္တြင္၊

ရွာေဖြေတြ႕ရွိႏုိင္သည္

မဟုတ္ပါေလာ။
လူသားမ်ားသည္

ဆင္းရဲဒုကၡ၏

ဇစ္ျမစ္ျဖစ္ေသာ

ခ်မ္းသာ

ၾကြယ္၀မႈႏွင့္ဂုဏ္ရွိမႈ၊ စည္းစိမ္ရွိမႈႏွင့္ ေပ်ာ္ပါးမႈ၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ ကိုယ္က်ဳိးရွာမႈ
တို႔ကို မသိနားမလည္ပဲ၊ လိုခ်င္တပ္မက္စြာႏွင့္ ျပဳလုပ္ရယူ ေနၾကသည္။ လက္၀ယ္
ရရွိမႈေၾကာင့္ ပူပင္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚၾကရသည္။

- 42 -

အေၾကာင္းတရား

ဤကမာၻႀကီးသည္ အစကနဦးကပင္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား ရွိေနၿပီး
ဖ်ားနာျခင္း၊

အသက္ႀကီးရင့္ျခင္းႏွင့္

ေသဆံုးျခင္းတို႔ကို

ေရွာင္လႊဲမရ၍

ပူပင္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ား ရွိေနၾကသည္။
သို႔ရာတြင္ ဤအေၾကာင္းအခ်က္အားလံုးကို ေသခ်ာစြာ စဥ္းစားေလ့လာ
ၾကည့္မည္

ဆုိပါက

ရွိေနေၾကာင္း၊

လိုခ်င္တပ္မက္မႈ

ယံုၾကည္

ဖယ္ရွားႏိုင္မည္ဆုိပါက

သိရွိမည္

ေနာက္ကြယ္တြင္
ျဖစ္ေပသည္။

ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္း

အကယ္၍လူ႔ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားသည္လည္း

ေလာဘကို

အဆံုးသတ္သြားမည္

ျဖစ္ေပသည္။
မသိနားမလည္မႈသည္ လူ႔စိတ္ထဲတြင္ ျပည့္ွလွ်ံေနေသာ ေလာဘ၌ ေပၚလြင္
ေနေပသည္။
အရာ၀တၳဳမ်ား၏

ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမႈ၊

အေၾကာင္းအစစ္အမွန္ကို

မသိၾက၍သာ၊ လူသားမ်ား၏ မိုက္မဲမႈႏွင့္ မွားယြင္းေသာ တည္ထြင္ႀကံဆခ်က္မ်ား
ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေပသည္။
မသိမႈႏွင့္

ေလာဘတို႔မွေန၍၊

မသန္႔စင္ေသာ

တပ္မက္မႈမ်ား

ျဖစ္ေပၚလာကာ၊ မရႏိုင္ေသာအရာကို မနား မေန၊ စမ္းတ၀ါး၀ါး ရွာႀကံၾကေလသည္။
အ၀ိဇၨာ

(၀ါ)မသိနားမလည္မႈႏွင့္

ေလာဘေၾကာင့္

ခဲျြ ခားမႈမရွိေသာ္လည္း ရွိသေယာင္ ထင္မွတ္ၾကေလသည္။
မ်ားတြင္

အမွန္ႏွင့္အမွား

ခဲျြ ခားမႈ

မရွိေသာ္လည္း

ထုိကဲ့သို႔ေသာ ျခားနားခ်က္မ်ား ရွိသည္ဟု

လူမ်ားသည္မူလ လူ႔အျပဳအမူ

မသိနားမလည္မႈေၾကာင့္

ေတြးထင္ကာ၊ မွန္သည္ သို႔မဟုတ္

မွားသည္ဟု ေ၀ဖန္ဆံုးျဖတ္ၾကေလသည္။
မသိနားမလည္မႈေၾကာင့္

လူသားမ်ားသည္

အေတြးမ်ားကို

ေတြးေခၚ၍၊

မွန္ကန္ေသာ

ကိုယ့္ကိုယ္ကို

အထင္ႀကီးစိတ္ျဖင့္

မွားယြင္းစြာ

အၿမဲပင္

ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား
လုပ္ေဆာင္

မွားယြင္းသည့္
ဆံုး႐ံွဳးကာ
ၾကေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းတို႔သည္ မေရရာေသာ ဘ၀၌ တြယ္ကပ္ေနၾကေလသည္။
လူတို႔သည္ မိမိတို႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားကို ကိုယ္က်ဳိးရွာေသာ ဘ၀င္ျမင့္သည့္

- 43 -

အေၾကာင္းတရား

နယ္ပယ္တစ္ရပ္

အျဖစ္ဖန္တီးကာ

စိတ္၏ခဲျြ ခားသိျမင္မႈကို

မ်ဳိးေစ့အျဖစ္

အသံုးခ်လ်က္၊ မသိနားမလည္မႈမ်ား ျဖင့္ စိတ္ကို ဖံုးလႊမ္းေစကာ၊ လိုခ်င္တပ္မက္မႈ
မိုးေရျဖင့္

ရွင္သန္ဖြ႕ံ ၿဖိဳးေစ၍၊

ေရေပးသြင္းကာ၊

ကိုယ့္ကိုယ္ကို

မေကာင္းဆုိး၀ါးေသာ

အထင္ႀကီးမႈ

အသိဥာဏ္ကို

တူးေျမာင္းမွ

ျဖည့္သြင္းလ်က္၊

မေရမရာေသာ ရပ္တည္ခ်က္ မ်ဳိး၌ ရွိေနၾကေလသည္။
၂.

ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္စင္စစ္မွာ၊ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္စိတ္မ်ားကသာ၊ ၀မ္းနည္း

ေၾကကဲျြ ခင္း၊ ေသာက ေရာက္မႈ၊ နာက်င္မႈႏွင့္ ဒုကၡေ၀ဒနာမ်ား၏ အေၾကာင္းရင္းခံ
ျဖစ္ေလသည္။
မေရမရာေသာ

ဤကမာုၻႀကီးတစ္ခုလံုးသည္

ဤစိတ္ေၾကာင့္

ျဖစ္ေပၚလာေသာ အရိပ္အေယာင္မွ် သာျဖစ္ေပသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အမွန္တရား
သိျမင္မႈ ကမာၻႀကီးသည္လည္း ဤစိတ္မွပင္ ထြက္ေပၚ လာေပသည္။
၃.

ဤေလာကႀကီး၌ မွားယြင္းေသာ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ ၃-ရပ္ ရွိေလသည္။

ဤထင္ျမင္ခ်က္မ်ားကိုသာ ဖက္တြယ္ထားမည္ ဆုိပါက ကမာၻႀကီး တစ္ခုလံုး
အတြင္းရွိ အရာခပ္သိမ္းတုိ႔ကို ျငင္းပယ္ရာ က်ေပ မည္။ပထမယူဆခ်က္မွာ

လူ႔အေတြ႕အႀကံဳ

ခံစားခ်က္

မွန္သမွ်သည္

ကံၾကမၼာေပၚတြင္ မူတည္ေန သည္ဟု အခ်ဳိ႕သူတိုက
႔ေျပာဆုိၾက၍ ဒုတိယ
ယူဆခ်က္မွာ အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ ဘုရားသခင္က ဖန္ဆင္းထားျခင္း ျဖစ္၍
ဘုရားသခင္၏ အလုိေတာ္အရ ခ်ဳပ္ထိန္းထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အခ်ဳိ႕က ထင္မွတ္ကာ တတိယ ယူဆခ်က္မွာမူ အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အေၾကာင္းရင္း သို႔မဟုတ္
အေျခအေန ဟူ၍ မရွိဘဲ မေတာ္တဆ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားသာ ျဖစ္သည္ဟု အခ်ဳိ႕က
ေျပာဆုိၾကေလသည္။
အကယ္၍ အရာခပ္သိမ္းအလံုးစံုကို ကံၾကမၼာကသာ အဆံုးအျဖတ္ေပးမည္
ဆုိလွ်င္ ေကာင္း ေသာ လုပ္ရပ္သည္ ၄င္း၊ မေကာင္းေသာ လုပ္ရပ္မ်ားသည္ ၄င္း၊
ႀကိဳတင္သတ္မွတ္ၿပီးသား ျဖစ္ေန၍ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကိုလည္း ေရွာင္လဲႊ၍ ရႏိုင္မည္

- 44 -

အေၾကာင္းတရား

မဟုတ္ပါေပ။

ႀကိဳတင္

သို႔ျဖစ္လွ်င္

လူသားတို႔၏

ႀကိဳးပမ္းခ်က္မ်ား

သတ္မွတ္ၿပီးေသာ

အရာမ်ားသာ

တည္ရွိေပမည္။

တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေရးအတြက္

သည္လည္း

အခ်ည္းႏွီးသာ

ျဖစ္ကာ၊

ႀကံစည္

လူ႔ျဖစ္စဥ္သည္

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကင္းမဲ့ေနမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အျခားေသာ
ျဖစ္ေပသည္။

ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ား

အဘယ္ေၾကာင့္

ဘ၀ကံၾကမၼာတို႔သည္
သို႔မဟုတ္

ဆုိေသာ္

မသိႏို္င္ေသာ

မေတာ္တဆ

အတြက္လည္း
အကယ္၍အလားတူပင္

အရာခပ္သိမ္းတို႔၏

ဘုရားသခင္၏

လက္ထဲ၌

ရိွေနပါက

ျဖစ္မႈေပၚမူတည္ေနပါက

လူ႔ဘ၀သည္

၀ပ္တာြ းခံယူ႐ံုမွအပ အဘယ္ တြင္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ရွိမည္နည္း။ ဤအေတြးအေခၚမ်ားကို
ခံယူထားသူတို႔က ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကင္းမဲ့ကာ၊ မေကာင္းမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွား၍
အမွန္အတိုင္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈ မျပဳၾကသည္မွာ အံ့ၾသဖြယ္ရာ
မဟုတ္ပါေပ။
အမွန္မွာ၊

ဤေတြးေခၚေမွ်ာ္ျမင္မႈ

၃-ရပ္စလံုးသည္

လံုး၀မွားယြင္း

ေနေပသည္။ အရာခပ္သိမ္း တို႔သည္ ျဖစ္ေပၚလာမႈ အစဥ္အဆက္မ်ားျဖစ္၍၊
အေၾကာင္းရင္းတရားႏွင့္
(ေထရ၀ါဒ

အေနျဖင့္

အေျခအေန
ေျပာရလွ်င္

အဆင့္ဆင့္တို႔၌
ကံ၊တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)- 45 -

ကံ၏အရင္းခံေလသည္။

အက်ိဳးသာ

ျဖစ္ေပသည္။

အခန္း ႏွစ္လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္
Iမတည္ၿမဲမႈ (အနိစၥ) ႏွင့္ အနတၱမ်ား
၁.

ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ စိတ္ႏွစ္ရပ္စလံုး စုေပါင္းသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္

ထြက္ေပၚလာေသာ္လည္း

ငါ

ဟူေသာ

ကိုယ္အဂၤါ႐ုပ္

မရွိပါေပ။

ကိုယ္ခႏၶာအသားမ်ားသည္ ျဒပ္မ်ား၏ စုေပါင္းဖဲ႕ြ စည္းမႈ ျဖစ္သျဖင့္ တည္ၿမဲမႈ
မရွိပါေပ။
အကယ္၍ ကိုယ္ခႏၶာကသာ ငါ ဟူေသာ အဂၤါ႐ုပ္ ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ လုပ္လုိရာကို
လုပ္ႏုိင္ေပမည္သာ ျဖစ္သည္။
ရွင္ဘုရင္သည္

ခ်ီးက်ဴးျခင္း

စိတ္ဆႏၵအေလ်ာက္

ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္

သို႔မဟုတ္

ဒဏ္ခတ္ျခင္းတုိ႔ကို

အာဏာရွိေသာ္လည္း

မလုိလားပဲႏွင့္

ဖ်ားနာျခင္း၊ ဆႏၵမရွိပဲႏွင့္ အသက္ႀကီးရင့္လာျခင္း၊ စည္းစိမ္ဥစၥာႏွင့္ လိုအင္ဆႏၵမ်ား
သီးျခားစီ ျဖစ္သြားျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္ေပသည္။
စိတ္သည္လည္း ငါ ဟူေသာ အဂၤါ႐ုပ္တစ္ရပ္ မဟုတ္ပါေပ။ လူ႔စိတ္သည္
အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

အေျခအေနမ်ား၏

စုေပါင္းအက်ဳိးပင္

ျဖစ္ေပသည္။

၄င္းသည္ အစဥ္အၿမဲ ေျပာင္းလဲေနေပသည္။
အကယ္၍ စိတ္ကသာ ငါ ဟူေသာ အဂၤါ႐ုပ္တစ္ခု ျဖစ္ပါက လုပ္ခ်င္တိုင္း
လုပ္၍ ရေပမည္။ သို႔ရာတြင္ စိတ္သည္ သိျမင္ထားေသာ အမွန္မွ ေရွာင္ကြင္းကာ
မေကာင္းမႈ ေနာက္သို႔ လုိက္ပါသြား တတ္ေပသည္။ မိမိ၏ ဆႏၵအတိုင္း အတိအက်
မျဖစ္ႏုိင္ပါေပ။

- 46 -

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၂.

ကိုယ္ခႏၶာသည္

ထာ၀စဥ္ တည္ၿမဲမႈ ရွိသလား၊ မတည္ၿမဲပါသလားဟု

ေမးပါက “မတည္ၿမဲပါ” ဟု သာ ေျဖဆုိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
မတည္ၿမဲေသာ

ရပ္တည္မႈသည္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈေလာ၊

ဆင္းရဲဒုကၡေလာဟု

ေမးပါက “ဆင္းရဲဒုကၡ” ဟုသာ ေျဖဆုိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ယင္းကဲ့သို႔ေသာ

တည္ၿမဲမႈ

မရွိသည့္အရာ၊

ေျပာင္းလဲလြယ္လွၿပီး၊

ဆင္းရဲဒုကၡအတိ ျဖစ္ေသာ အရာကို တည္ၿမဲေသာ အဂၤါ႐ုပ္အျဖစ္ မွတ္ယူပါက ၊ဆုိး၀ါးလွေသာ အမွားသာ ျဖစ္ေပမည္။
လူ႔စိတ္သည္လည္း မတည္ၿမဲပဲ ဆင္းရဲဒုကၡ ရွိေပသည္။ တည္ၿမဲေသာ
အဂၤါ႐ုပ္ မဟုတ္ပါေပ။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏

ဘ၀ႏွင့္

ပတ္၀န္းက်င္ရွိ

ျပင္ပကမာၻကို

ျဖစ္ေပၚေစေသာ စစ္မွန္သည့္ ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ စိတ္သည္ “ကၽြႏ္ုပ္” ႏွင့္ “ကၽြႏ္ုပ္၏ ဥစၥာ”ဟူေသာ အေတြးအေခၚ ခံယူခ်က္မ်ားႏွင့္ အလွမ္း ေ၀းလွေပသည္။
၄င္းသည္ မသန္႔စင္ေသာ လုိအင္ဆႏၵမ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းေနကာ အသိပညာကို
နားမလည္ႏိုင္ဘဲ ေခါင္းမာစြာျဖင့္ “ကၽြႏ္ုပ္” ႏွင့္ “ကၽြႏ္ုပ္၏ ဥစၥာ” တို႔ကိုသာ စဲၿြ မဲစဥ္းစားေနျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္
အေျခအေနတို႔၏

ပတ္၀န္းက်င္ႏွစ္ရပ္စလံုးသည္
ေပါင္း

လဒ္မွအေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

ထြက္ေပၚေနျခင္း

ျဖစ္၍အစဥ္အၿမဲ

ေျပာင္းလဲေနကာ ဆံုးခန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ရွိနိုင္မည္ မဟုတ္ပါ ေပ။ဆံုးခန္းတိုင္ မရွိေသာ၊ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျဖင့္ ျဖစ္ေနသည့္ လူ႔စိတ္သည္
ျမစ္ထဲ၌ စီးဆင္းေနေသာ ေရ ႏွင့္ ၄င္း ေတာက္ေလာင္ေနေသာ ဖေယာင္းတိုင္မီးႏွင့္
၄င္း တူေပသည္။ ေမ်ာက္၀ံတစ္ေကာင္ကဲ့သို႔ အၿမဲတမ္း ခုန္ဆြခုန္ဆြ ျဖစ္ေနကာ၊
ခဏတာမွ်ပင္ ရပ္နားျခင္း မရွိပါေပ။
ပညာရွိေသာ

သူသည္အမွန္တရားကို

ရရွိလုိပါက

ယင္းကဲ့သို႔ေသာ

အျမင္ႏွင့္အၾကားတို႔

ေၾကာင့္

ကုိယ္ခႏၶာႏွင့္

စိတ္အေပၚ

တြယ္တာမႈမ်ားမွ

ေရွာင္ကြင္းသင့္ေပသည္။

- 47 -

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၃.

ဤကမာၻႀကီးတြင္ မည္သူမွ် ရယူႏိုင္စြမ္း မရွိေသာ အရာငါးခု ရွိေပသည္။

ပထမ - အသက္ႀကီးရင့္ လာသည္ကို ရပ္ဆိုင္းထားျခင္း၊ ဒုတိယ - ဖ်ားနာမႈမ်ားမွ
လြတ္ကင္းျခင္း၊

တတိယ

-

ေသဆံုးမႈမွ

ေရွာင္

ကြင္းျခင္း၊

စတုတၳ

-

ေၾကမြပ်က္စီးသြားမႈမွ ေရွာင္ကြင္းျခင္း၊ ပဥၥမ - လံုး၀ပ်က္ျပား ေပ်ာက္ဆံုးသြားမႈမွ
ေရွာင္ကြင္းျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပသည္။
ဤကမာၻေပၚတြင္

ရွိၾကေသာ

သာမန္လူသားအားလံုးတုိ႔သည္

အေႏွးႏွင့္အျမန္ ဆုိသလုိ ဤအ ခ်က္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေတြ႕ၾကရၿပီး၊ အမ်ားစုမွာ
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ဳိးစံုႏွင့္

ႀကံဳေတြ႕ၾကရေသာ္လည္း

ဗုဒၶ၏ေဟာေျပာမႈကို

ၾကားနာဘူးသူမ်ားမွာမူ မခံစားၾကရပါေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ဤအရာမ်ားကို
ေရွာင္ကြင္း၍ မရႏိုင္ေၾကာင္း ၄င္းတို႔ နားလည္ၾကေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
တဖန္ ၊ ဤေလာကတြင္ အမွန္တရားေလးရပ္ ရွိေပသည္။ ပထမ သက္ရွိသတၱ၀ါ

မွန္သမွ်

သည္အ၀ိဇၨာ

(၀ါ)မသိနားမလည္မႈမွ

ေပါက္ဖြားလာၾကသည္။ ဒုတိယ - လိုခ်င္တပ္မက္ေသာ အရာ၀တၳဳ ခပ္သိမ္းသည္
မတည္ၿမဲဘဲ ေျပာင္းလဲတတ္ၿပီး ဆင္းရဲဒုကၡသာျဖစ္သည္။ တတိယ - အရာ၀တၳဳ
မွန္သမွ် သည္လည္း တည္ၿမဲျခင္းမရွိဘဲ ေျပာင္းလဲတတ္ၿပီး ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားပင္
ျဖစ္သည္။ စတုတၳ - ကမာၻေလာက တစ္ခြင္လံုးတြင္ အတၱ (၀ါ) ငါ ဟူေသာ အဂၤါ႐ုပ္
မရွိဘဲ “ကၽြႏ္ုပ္၏ ဥစၥာ” ကဲ့သို႔ေသာ အရာသည္လည္း မရွိပါေပ။
အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ တည္ၿမဲမႈ မရွိဘဲ ျဖစ္လုိက္ပ်က္လုိက္ႏွင့္ ငါ ဟူေသာ
အဂၤါ႐ုပ္

ကင္းမဲ့ေနသည့္

ေပၚထြက္လာမည္
ဆက္စပ္မႈ

အျဖစ္မွန္မ်ားသည္

ဗုဒၶကဤကမာၻတြင္

သို႔မဟုတ္ ေပၚထြက္လာျခင္း မျပဳ ဟူ ေသာအခ်က္ႏွင့္

မရွိပါေပ။

ဤအမွန္တရားမ်ားသည္

ေဖာက္ျပန္

ေျပာင္းလဲျခင္း

မရွိႏုိင္ေပ။ ဤအခ်က္ကို ဗုဒၶက သိျမင္၍ လူသားအေပါင္းတို႔အား သြန္သင္
ဆံုးမျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

- 48 -

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

IIစိတ္ဖဲ႕ြ စည္းပံု
၁.

ေတြေ၀မႈ ၊ သံသယျဖစ္မႈႏွင့္ အမွန္တရားရမႈတို႔သည္၊ စိတ္တြင္းမွ စတင္ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ၿပီး၊ တည္ရွိမႈ သို႔မဟုတ္ ျဖစ္စဥ္အေပါင္းတို႔သည္လည္း စိတ္၏
လႈပ္ရွားမႈမွ

ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ရာ

မ်က္လွည့္ဆရာ

တစ္ဦး၏

အကၤ်ီလက္ေမာင္း အတြင္းမွ ၀တၳဳပစၥည္းမ်ဳိးစံု ထြက္ေပၚလာသကဲ့သုိ႔ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
စိတ္၏လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္

အကန္႔အသတ္

မရွိဘဲ

ဘ၀၏ပတ္၀န္းက်င္တစ္ခုလံုးကို ဖန္တီး လ်က္ ရွိေပသည္။ မသန္႔စင္ေသာ စိတ္ကို
မသန္႔စင္ေသာ အရာမ်ားက ၀ိုင္းရံေန၍ သန္႔စင္ေသာ စိတ္ကုိ သန္႔စင္ေသာ
အရာမ်ားက

၀ိုင္းရံထားေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ပတ္၀န္းက်င္၏

ေျပာင္းလဲလႈပ္ရွားမႈမွာ လည္း အကန္႔အသတ္ထက္ ပို၍ မရွိႏုိင္ေပ။
ပန္းခ်ီဆရာတစ္ဦးက

ပန္းခ်ီကားကို

ေရးဆဲြသကဲ့သုိ႔ပင္၊

ပတ္၀န္းက်င္

ကမာၻကိုလည္း စိတ္၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားက ဖန္တီးေလသည္။ ဗုဒၶက ဖန္တီးသည့္
ပတ္၀န္းက်င္သည္ သန္႔စင္၍ အျပစ္အနာအဆာ ကင္းမဲ့ေသာ္လည္း သာမန္
လူသားမ်ားက ဖန္တီးေသာ ပတ္၀န္းက်င္မွာမူ ထုိကဲ့သို႔ မဟုတ္ပါေပ။
ပန္းခ်ီကားတစ္ခ်ပ္တြင္ မေရမတြက္ႏို္င္ေလာက္ေသာ အေသးစိတ္ အခ်က္
အလက္မ်ား

ပါရိွႏုိင္

ေလသည္။

ပတ္၀န္းက်င္ေလာကတြင္

အျပည့္

လူသားတို႔၏

စိတ္သည္လည္း

ဘ၀၏ျဖစ္ေလသည္။

ကမာၻေပၚတြင္

စိတ္ကဖန္တီးျခင္း မဟုတ္ေသာ အရာဟူသည္ ဤ ကမာၻေျမႏွင့္ ေတာေတာင္ျမစ္ေခ်ာင္း
သမုဒၵရာတို႔သာ ရွိ၏။
တည္ၿမဲမႈ မရွိေသာ စိတ္က ဖန္တီးသည့္ အရာခပ္သိမ္းကို ဗုဒၶက မွန္ကန္စြာ
သိရွိနားလည္ေလ

သည္။ထုိ႔ေၾကာင့္

ဤအခ်က္ကို

စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶကို ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေလသည္။

- 49 -

သိရွိေသာသူမ်ားသည္

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၂.

သို႔ရာတြင္ မိမိ၏ ပတ္၀န္းက်င္ကို ဖန္တီးေသာစိတ္သည္ အတိတ္ကာလ

သာမကပစၥဳပၸန္ႏွင့္

အနာဂါတ္တို႔တြင္လည္း

အမွတ္ရျခင္း၊

ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္း၊

သို႔မဟုတ္ ေနာင္တရ ညည္းညဴျခင္းတုိ႔မွ မည္ သည့္အခါမွ် ကင္းမဲ့ႏုိင္မည္
မဟုတ္ပါေပ။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ယင္းတုိ႔သည္

မသိနားမလည္မႈႏွင့္

ေလာဘတို႔မွ ေပါက္ဖြားလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ထင္ေယာင္ထင္မွား

ျဖစ္ေသာ

ကမာၻႀကီးသည္

မသိနားမလည္မႈႏွင့္

ေလာဘရမက္တုိ႔မွ စတင္ ေပါက္ဖြားလာျခင္း ျဖစ္၍ မ်ားေျမာင္႐ွဳပ္ေထြးလွေသာ
အက်ဳိးအေၾကာင္းဆက္

အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

အေျခအေနမ်ားသည္လည္း

စိတ္အတြင္း၌သာ တည္ရွိၿပီး အျခားမည္သည့္ေနရာတြင္မွ် မရွိပါေပ။
အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္ ေသဆံုးျခင္းတို႔သည္ စိတ္မွ ေပါက္ဖြားလာျခင္း ျဖစ္၍
စိတ္ထဲ၌ပင္ တည္ရွိ ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အသက္ရွင္မႈ၊ ေသဆံုးမႈတို႔ကို
မွန္ကန္ေသာ

က်င့္စဥ္ျဖင့္

ေက်ာ္သြားပါက

အသက္ရွင္မႈႏွင့္

ေသဆံုးမႈ

ကမာၻသည္လည္း ျပီးဆံုးသြားေပလိမ့္မည္။
မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေသာ ကမာၻျဖင့္ ေယာင္လည္လည္
ျဖစ္ေနေသာ

စိတ္မွ၊

မသိနားမလည္ပဲ

ေယာင္လည္လည္ျဖစ္ေနေသာ

ဘ၀ထြက္ေပၚလာေလသည္။ စိတ္၏ ျပင္ပ၌ ထင္ ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေသာ ကမာၻႀကီး
မရွိၾကာင္း

သိရိွနားလည္လာသည္ႏွင့္အမွ် ေယာင္လည္လည္

ျဖစ္

ေနေသာ

စိတ္သည္လည္း ၾကည္လင္သန္႔ရွင္းလာေလသည္။ မသန္႔စင္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္ကို
ဖန္တီး ျခင္း မျပဳေတာ့သည္ႏွင့္အမွ် အမွန္တရားကို ရရွိႏုိ္င္ေလသည္။
ဤသို႔ေသာ

နည္းအားျဖင့္

အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္

ေသျခင္းေလာကသည္

စိတ္၏ ဖန္တီးမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာၿပီး၊ စိတ္၏ ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈ ႏွင့္ အုပ္စိုးမႈကို
ခံေနရေလသည္။ စိတ္သည္ အေျခအေနေပါင္းစံု၏ အခ်ဳပ္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ဆင္းရဲဒုကၡ ကမာၻႀကီးသည္ အထင္မွား၍ မတည္ၿမဲေသာ စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ
လာရေလသည္။

- 50 -

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၃.

ထုိ႔ေၾကာင့္ အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ အေျခခံအားျဖင့္ စိတ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္

အုပ္စိုးမႈကို ခံရ၍ စိတ္ ၏ ေစစားရာအတိုင္း ျဖစ္ေလသည္။ လွည္းကိုဆေ
ဲြ သာ
ႏြား၏

ေနာက္သို႔

ဘီးကလုိက္ပါရသကဲ့သုိ႔ပင္၊

မသန္႔စင္ေသာ

စိတ္ျဖင့္

ေျပာဆုိျပဳမူသူ၏ ေနာက္သို႔ ဆင္းရဲဒုကၡက လုိက္ပါလာေလသည္။
သုိ႔ရာတြင္

အကယ္၍လူတစ္ေယာက္က

ေကာင္းမြန္ေသာ

စိတ္ျဖင့္

ေျပာဆုိျပဳမူမည္ ဆုိပါက ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမႈသည္ အရိပ္သဖြယ္ ၄င္း၏ ေနာက္၌
လုိက္ပါလာေလသည္။ မေကာင္းမႈကို ျပဳေသာ သူ၏ေနာက္သို႔ “ငါအမွားျပဳမိၿပီ”ဟူေသာ အေတြးလုိက္ပါလာကာ ယင္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္၏ အမွတ္ သညာသည္
ေနာင္လာမည့္

ဘ၀မ်ား၌

က်န္ရစ္ေလသည္။
ျပဳမူျပဳလုပ္သူသည္

မလဲမြ ေသြလက္စားေခ်

သို႔ရာတြင္
“ငါတံု႔ျပန္ျခင္း

ေကာင္းေသာ

ေကာင္းမႈ

လုပ္ခဲ့သည္”ခံရရန္

ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ဳိးျဖင့္

ဟူေသာအေတြးေၾကာင့္

ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးမည္ သာမက၊ ေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေနာင္ဘ၀မ်ား
၌လည္း ဆက္လက္ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာလိမ့္မည္ ဟူေသာ အေတြးေၾကာင့္၊ ပိုမို
ေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ၾကေလသည္။
အကယ္၍ စိတ္က မသန္႔စင္ပါက ေျခေထာက္မ်ားသည္ ၾကမ္းတမ္း၍
ခက္ခဲေသာ

လမ္းေၾကာင္း

ေပၚတြင္

ခလုတ္တိုက္ေနမည္

အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ

လဲက်ျခင္းႏွင့္

နာက်င္မႈမ်ား

သန္႔စင္ေသာစိတ္

ရွိပါက

လမ္းေၾကာင္းသည္

ျဖစ္ေပၚေပမည္။

ျဖစ္ၿပီး၊
သို႔ရာတြင္

ေခ်ာမြတ္ေျဖာင့္ျဖဴး၍

ခရီးစဥ္မွာလည္း ေအး ခ်မ္းသက္သာမည္သာ ျဖစ္ေလသည္။
ကိုယ္ခႏၶာ ႏွင့္ စိတ္ ႏွစ္ခုစလံုးတုိ႔၌ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္သူသည္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္
လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္၊

ေလွ်ာက္လွမ္းကာ

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္မႈ၊

မသန္႔စင္ေသာ အေတြးအေခၚႏွင့္ မေကာင္းေသာ ရမက္ပိုက္ကြန္ကို ခ်ဳိးေဖာက္ပစ္
ေလသည္။

စိတ္တည္ၿငိမ္မႈရွိသူသည္

ေအးခ်မ္းမႈ

ရရွိကာ၊

မိမိ၏ေန႔ေရာညပါ လံု႔လ၀ီရိယ ပိုမုိႀကီးမားစြာျဖင့္ ပ်ဳိးေထာင္ႏုိင္ေလသည္။

- 51 -

စိတ္ကို

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

III႐ုပ္၀တၳဳပစၥည္းတို႔၏ အေျခအေနမွန္မ်ား
၁.

ဤေလာကအတြင္းရွိ

အရာခပ္သိမ္းအားလံုးတို႔သည္

အေၾကာင္းရင္းႏွင့္

အေျခအေနမ်ား၏ တိုက္ဆုိင္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရျခင္း ျဖစ္ရာ နဂိုကတည္းက
ကဲျြ ပားျခားနားခ်က္မ်ား မရွိႏုိင္ပါေပ။ ကြာျခားမႈမ်ား တည္ရွိရျခင္းမွာ လူသားတို႔၏
အဓိပၸာယ္ ကင္းမဲ့ေသာ ခြျဲ ခားသည့္ အေတြးအေခၚ မ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ေကာင္းကင္ေပၚတြင္ အေရွ႕ႏွင့္အေနာက္ ဟူေသာ အရပ္ ျခားနားမႈမ်ား
မရွိပါေပ။ ယင္းကြာျခား မႈမ်ားကို လူတို႔က ၄င္းတို႔၏ စိတ္ထဲမွ ဖန္တီးကာ၊
မွန္ကန္သည္ဟု ထင္မွတ္ေနၾကေလသည္။တစ္ မွ မေရတြက္ႏိုင္သည္အထိေသာ ကိန္းဂဏန္းမ်ားမွာလည္း ျပည့္စံုေသာ
ဂဏန္းတစ္ခုစီ
ကြာျခားမႈ

ျဖစ္၍ယင္းဂဏန္းတစ္ခုခ်င္းစီ၏

ပင္ကိုယ္၌

မရွိပါေပ။ သို႔ရာတြင္ ပမာဏ အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ

အေရအတြက္

ညႊန္ျပႏုိင္ရန္အတြက္၊

လြယ္ကူအဆင္ေျပေစရန္ လူတို႔က သီးျခား ခြျဲ ခားထားျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
စၾကာၤ၀ဠာအတြင္းရွိ ျဖစ္ေပၚျခင္းႏွင့္ ဆုိင္ေသာ ျဖစ္စဥ္တြင္၊ မူရင္းအားျဖင့္
ဘ၀ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပ်က္သုဥ္းမႈ ျဖစ္စဥ္တို႔ အၾကား၌ ကဲျြ ပားမႈမရွိပါေပ။ လူသားမ်ားက
ခဲျြ ခားမႈျပကာ၊

တစ္ခုကို

ေခၚဆုိၾကေလသည္။

ေမြးဖြားျခင္း

ႏွင့္လုပ္ရပ္တြင္လည္း

က်န္တစ္ခုကို
အမွန္

ႏွင့္

ေသဆံုးျခင္းဟု
အမွား

အၾကား

ကြာျခားမႈမရွိပါေပ။ သို႔ရာတြင္ လူသားမ်ားက ၄င္းတို႔၏ မွားယြင္းေသာ ကိုယ္ပိုင္
အဆင္ေျပမႈအတြက္ ခြျဲ ခားထားေလသည္။
ဗုဒၶသည္
ေရြ႕လ်ားေနေသာ

ဤခဲျြ ခားမႈမ်ားမွ

တိမ္ထု

ေရွာင္ကြင္းကာ၊

သဖြယ္ကမာၻေလာကႀကီးကို

ၾကည့္ျမင္ေလသည္။

ဗုဒၶအတြက္

တိက်ျပတ္သားေသာ အရာ၀တၳဳ မွန္သမွ်သည္ လွည့္စားမႈသာ ျဖစ္ေပသည္။
စိတ္က သိရွိခံယူ၍၊ လႊင့္ပစ္ေသာ အရာမွန္သမွ်သည္ အရာ၀တၳဳ မဟုတ္ေၾကာင္း
ဗုဒၶကသိေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶသည္

႐ုပ္အသြင္၏

ခဲျြ ခားသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို ေက်ာ္လြန္သြားေလသည္။

- 52 -

မွားယြင္းမႈမ်ားႏွင့္

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၂.

လူတို႔သည္

မိမိတို႔၏

ကိုယ္ပိုင္

စိတ္ကူးယဥ္

သက္သာမႈႏွင့္

အဆင္ေျပမႈတို႔အတြက္ အရာ၀တၳဳ မ်ားကို ရွာႀကံရယူေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္
စည္းစိမ္ပစၥည္း၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာႏွင့္ ဂုဏ္ရာထူးမ်ားကို ရွာႀကံရယူေလသည္။
၄င္းတုိ႔သည္ မတည္ၿမဲေသာ ဘ၀ကို အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစား ဖက္တြယ္ထားၾကေလ
သည္။၄င္းတို႔သည္
အေကာင္းနွင့္အဆိုး၊

မိမိတုိ႔

ဆႏၵအေလ်ာက္

အမွန္ႏွင့္

အမွားတည္ရွိမႈႏွင့္

စသည္တို႔ကို

မတည္ရိွမႈ၊

ခဲျြ ခားထားေလသည္။

လူသားမ်ားအတြက္ ဘ၀သည္ ဆုပ္ကိုင္ရယူမႈႏွင့္ တြယ္တာ မႈ ၀ဲၾသဃ ျဖစ္ေန၍၊
ေ၀ဒနာႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡတို႔၏ လွည့္စားမႈမ်ားကို ခံယူၾကရေလသည္။
တစ္ရံေရာအခါက

ခရီးရွည္

ႏွင္လာေသာ

ျမစ္ႀကီးတစ္သြယ္နားသို႔

ေရာက္လာ

ေလသည္။

ဤဘက္ကမ္းသည္

အႏၱရာယ္

လူတစ္ဦးသည္
၄င္းကမ်ား၍ ေလွ်ာက္သြားရန္

“ျမစ္၏

ခက္ေပသည္။

ဟုိဘက္ကမ္းမွာမူ လြယ္ကူ၍ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရေပသည္။ သို႔ရာတြင္၊ ျမစ္ကို အဘယ္သို႔
ျဖတ္ကူးရမည္နည္း” ဟု မိမိကိုယ္ကို ေျပာေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းသည္
သစ္ခက္မ်ားႏွင့္

ျမက္ပင္တုိ႔ျဖင့္

ေဖာင္ငယ္တစ္ခု

ကိုဖြ႕ဲ ကာ၊

ျမစ္ကို

ျဖတ္ကူးလုိက္ေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္၊ ၄င္းသည္ ဤသို႔ ေတြးမိေလသည္။ “ျမစ္ကို
ျဖတ္ကူးရန္အတြက္၊
ကမ္းေဘးတြင္

ဤေဖာင္သည္

ေဆြးေျမ႕

ငါ့အတြက္

ပ်က္စီးသြားေစရန္

အထူးအသံုး၀င္ေပသည္။

စြန္႔ပစ္မထားဘဲ

ငါႏွင့္အတူ

ထမ္းပိုးသြားမည္။” ဤသုိ႔ျဖင့္ ၄င္းသည္ မိမိ ဆႏၵအ ေလ်ာက္၊ မလုိအပ္ေသာ ၀န္ကို
သယ္ေဆာင္သြားေလသည္။ ဤလူကို ပညာရိွဟု ေခၚႏုိင္ပါမည္ေလာ။
ဤပံုျပင္အရ

မလိုလားအပ္ေသာ

၀န္ထုပ္၀န္ပိုး

ျဖစ္လာေသာအခါ

မေကာင္းေသာ အရာကို မဆုိ ထားဘိ၊ ေကာင္းေသာအရာ ျဖစ္သည့္တိုင္ေအာင္၊
စြန္႔ပစ္သင့္ေလသည္။

ဗုဒၶသည္

မိမိ၏

ဘ၀၌

အဓိပၸာယ္

မလုိလားအပ္ေသာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ေရွာင္ကြင္းရန္ မူခ်ထားေလသည္။

- 53 -

ကင္းမဲ့၍

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၃.

အရာ၀တၳဳမ်ားသည္

လာျခင္းမရွိ၊

ထြက္ေပၚလာျခင္း

မရွိ၊ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း မရွိပါေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အရာ၀တၳဳမ်ားကို ရယူျခင္းေသာ္ ၄င္း၊
ဆံုး႐ံွဳးျခင္းေသာ္ ၄င္း မရိွပါေပ။
အရာ၀တၳဳမ်ားသည္

အမွန္တည္ရွိျခင္းႏွင့္

မတည္ရွိျခင္းတုိ႔ထက္

မ်ားစြာျမင့္မားကာ ထြက္ေပၚ ျခင္း မရွိ၊ ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းလည္းမရွိဟု ဗုဒၶက
ေဟာေျပာေလသည္။

အဓိပၸာယ္မွာ

အရာခပ္သိမ္း

မွန္သမွ်သည္

အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ အေျခအေနမ်ား၏ ၀ဲၾသဃထဲ၌ တိုက္ဆုိင္မႈသာ ျဖစ္၍
တည္ရွိျခင္းမရွိ။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္

အေၾကာင္းရင္းႏွင့္

အေျခအေနမ်ားႏွင့္

ခိုင္းႏိႈင္းဆက္စပ္မႈ ရွိ၍ မတည္ရွိမႈ မဟုတ္ ဟုလည္း ေျပာဆုိႏုိင္ေလသည္။
အသြင္သ႑ာန္ေၾကာင့္

၀တၳဳတစ္ခုကို

တြယ္ကပ္ျခင္းသည္

ေတြေ၀ေသာစိတ္၏ ဇစ္ျမစ္ ျဖစ္ေလ သည္။ အကယ္၍ ယင္းအသြင္သ႑ာန္ကို
တြယ္ကပ္စဲြလမ္းျခင္း မျပဳပါက၊ မွားယြင္းေသာ ထင္ျမင္ခ်က္ ႏွင့္ အဓိပၸာယ္
ကင္းမဲ့ေသာ

လွည့္စားမႈမ်ား

ျဖစ္ေပၚလာမည္

မဟုတ္ပါေပ။

အမွန္တရား

သိျမင္ျခင္းသည္ ဤအျဖစ္မွန္ကို ၾကည့္ျမင္ကာ မိုက္မဲေသာ လွည့္စားမႈမ်ားမွ
လြတ္ကင္းႏုိင္ေသာ ဥာဏ္ပညာ ျဖစ္ေလ သည္။ကမာၻေလာကႀကီးသည္
ကမာၻ႔ေရႊေငြရတနာမ်ားသည္

အမွန္တကယ္ပင္
စဲမ
ြ က္

အိပ္မက္ႏွင့္တူ၍

ဖြယ္ရာေကာင္းေသာ

တံလွ်ပ္ပင္

ျဖစ္ေလသည္။ ႐ုပ္ပံုတစ္ခုအတြင္းရွိ ကြာေ၀းေသာ ေနရာမ်ား၏ ပံုသ႑ာန္အတိုင္း
အရာ၀တၳဳမ်ားတြင္ အမွန္တကယ္ ျဖစ္စဥ္ ဟူ၍ မရွိဘဲ၊ အပူေငြ႕မ်ားကဲ့သို႔ပင္
ျဖစ္ေလ သည္။၄.

မေရမတြက္ႏိုင္ေသာ

အေၾကာင္းရင္း

အစဥ္အဆက္မ်ားေၾကာင့္

ျဖစ္ေပၚလာသည့္ အရာမ်ား သည္ ထာ၀ရတည္ၿမဲေနႏိုင္သည္ဟု ယံုၾကည္သည္မွာ
အထူးမွားယြင္းမႈပင္ ျဖစ္၍ (သသတဒိဌိ) တည္ၿမဲ မႈ အျမင္ဟု ေခၚေလသည္။
သုိ႔ရာတြင္

အရာ၀တၳဳမ်ား

လံုး၀ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္ဟု

ယံုၾကည္သည္

မွာလည္း အလားတူပင္ ႀကီးမားလွေသာ မွားယြင္းမႈ ျဖစ္ေပသည္။ ဤသည္ကို

- 54 -

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

မတည္ရွိမႈ အျမင္ဟု (ဥေစၧဒ ဒဌိ) ေခၚေလသည္။
ဤကဲ့သုိ႔ေသာ (သသတဒိဌိ) ထာ၀ရ တည္ၿမဲသည့္ ဘ၀ႏွင့္ ထာ၀ရတည္ၿမဲသည့္

ေသဆံုးျခင္း၊

(ဥေစၧဒ

ဒဌိ)တည္ရွိမႈႏွင့္

မတည္ရွိမႈတို႔သည္

အရာ၀တၳဳတို႔၏ ပင္ရင္းသဘာ၀ႏွင့္ အႀကံဳးမ၀င္ဘဲ မွား ယြင္းေသာ လူသားတို႔၏
မ်က္စိမ်ားျဖင့္

ေတြ႕ျမင္ရသည့္

အသြင္သ႑ာန္မ်ားသာ

ျဖစ္ေလသည္။

လူသားတို႔၏ ဆႏၵရမက္ေၾကာင့္ လူတုိ႔သည္ ဤအသြင္သ႑ာန္မ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ကာ
တြယ္ကပ္သြားျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အရာ၀တၳဳတို႔၏ မူလသဘာ၀တြင္
ယင္းကဲသ့ ို႔ေသာ ခဲျြ ခားမႈမ်ားႏွင့္ တြယ္တာ မႈမ်ား ကင္းမဲ့ေနေလသည္။
အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္
အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္
အသြင္သ႑ာန္မ်ားသည္

အစီအရီျဖစ္ေသာ
ျဖစ္ေပၚလာျခင္း

အၿမဲပင္

အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

ျဖစ္ရာ

ေျပာင္းလဲေနေလသည္။

အရာ၀တၳဳတို႔၏
ဆုိလုိ

ရင္းမွာ

စစ္မွန္ေသာ ျဒပ္၀တၳဳမ်ား၌ ရွိသင့္ေသာ ေရွ႕ေနာက္ကိုက္ညီမွဳ ဟူသည္ မရွိ။
ဤကဲ့သို႔ေသာ

အစဥ္အၿမဲ

ေျပာင္းလဲမႈမ်ားေၾကာင့္

ျဖစ္သည့္

အရာ၀တၳဳမ်ားကို

အသြင္သ႑ာန္
တံလွ်ပ္လုိလုိ

အစဥ္အၿမဲ
အိပ္မက္လုိလုိ

ျမင္ရေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အစဥ္အၿမဲ အသြင္သ႑ာန္ ေျပာင္းလဲမႈ ရွိေနေစကာမူ
အရာ၀တၳဳမ်ား၏ ပင္ကို္ယ္နာမ္သဘာ၀မွာ တည္ၿမဲ၍ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိပါေပ။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ ျမစ္ကို ျမစ္ကဲ့သို႔ ျမင္ရေစကာမူ၊ ေရထဲတြင္
မီးကို ျမင္ရေသာ ဆာေလာင္ေနသည့္ ၿပိတၱာဘီလူးသရဲအတြက္ ျမစ္ကို မီးကဲ့သို႔ပင္
ျမင္ရေကာင္း ျမင္ရေပလိမ့္မည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမစ္ရိွေနေၾကာင္း လူတစ္ဦးအား
ေျပာျပပါက အဓိပၸာယ္ရွိမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္း ဘီလူး သရဲအတြက္မူကား
အဓိပၸာယ္ရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။
အလားတူပင္

အရာခပ္သိမ္းတုိ႔ကို

ေျပာဆုိႏိုင္ေလသည္။

အရာ၀တၳဳမ်ားသည္ တံလွ်ပ္ ႏွင့္ တူ၍ တည္ရွိျခင္း မဟုတ္၊ မတည္ရွိျခင္း မဟုတ္ဟု
ေျပာဆုိႏုိင္ေလသည္။
ထုိ႔အျပင္ အေျပာင္းအလဲ မရွိေသာ စစ္မွန္သည့္ ဘ၀ကို ခဏတာမွ်
ျဖစ္ေသာ ဤဘ၀ႏွင့္ ခိုင္း ႏိႈ္င္းပါက မွားယြင္းမည္သာ ျဖစ္ေပသည္။ သုိ႔ရာတြင္

- 55 -

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ျဖစ္ေပၚမႈ ရွိသည့္ ဤကမာၻႀကီးမွအပ အျခားေသာ တည္ၿမဲမႈႏွင့္
စစ္မွန္သည့္ကမာၻ ရွိသည္ဟု မေျပာႏိုင္ပါေပ။ ဤကမာၻႀကီးအား ေျပာင္းလဲေနေသာ ကမာၻအျဖစ္၄င္း၊ သို႔မဟုတ္ သခၤါရကမာၻ စစ္မွန္ေသာ ကမာၻအျဖစ္ ၄င္းမွတ္ယူပါက မွားယြင္းေပ မည္။သို႔ရာတြင္ ဤကမာၻရွိ မသိနားမလည္ေသာ လူသားမ်ားသည္ စစ္မွန္ေသာ
ကမာၻအျဖစ္

ယူဆကာထုိမွားယြင္းေသာ

ယူဆခ်က္ႏွင့္အတူ

ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဤ ကမာၻႀကီးသည္ တံလွ်ပ္တစ္ခုသာ
ျဖစ္သျဖင့္

အမွားအေပၚ

အေျခခံထားေသာ

၄င္းတို႔၏

လုပ္ရပ္မ်ားသည္

ေဘးဒုကၡႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကိုသာ ျဖစ္ေပၚေစေလသည္။
ဤကမာၻႀကီးသည္
ပညာရွိသူမွာမူ

တံလွ်ပ္တစ္ရပ္သာ

စစ္မွန္ေသာ

ျဖစ္သည္ကို

ကမာၻတစ္ခုသဖြယ္

သိရွိထားေသာ

ျပဳမူျခင္း

မရွိသျဖင့္

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ လြတ္ကင္းေလသည္။

IVမဇိၥ်မ (၀ါ) - အလယ္အလတ္လမ္း
၁.

အမွန္တရားသုိ႔

အလြန္အကၽြံျဖစ္မႈ

ေရာက္ရွိႏိုင္ေသာ
ႏွစ္ရပ္ကို

လမ္းကို

ေရြးခ်ယ္သူမ်ားသည္

ေရွာင္ရွားသတိျပဳသင့္ေပသည္။

ပထမမွာ၊

ကိုယ္ခႏၶာ၏ ဆႏၵရမက္ကို အလြန္အကၽြံ အလိုလိုက္မႈ ျဖစ္ သည္။ ဒုတိယမွာ
ဆန္႔က်င္ဘက္ လြန္ကဲမႈ ျဖစ္၍၊ မိမိ၏ ခႏၶာကိုယ္ႏွင့္ စိတ္ကို ယုတိၱကင္းမဲ့စြာ
ညွင္းဆဲ ေသာ ဒုကၠရစရိယာဘ၀ ျဖစ္ေပသည္။
ဤအလြန္အကၽြံျဖစ္မႈ
အသိဥာဏ္ႏွင့္

စိတ္၏

ေအး

ႏွစ္ရပ္စလံုးကို
ခ်မ္းမႈကို

ေက်ာ္လြန္ကာ

ရယူႏုိင္ေစေသာ၊

အမွန္တရား၊
ျမင့္ျမတ္လွသည့္

လမ္းစဥ္ကို မဇိၥ်မဟု ေခၚဆုိႏုိင္ေပသည္။ မဇိၥ်မ (၀ါ) အလယ္အလတ္လမ္း ဟူသည္
အဘယ္နည္း။ ယင္းမွာ မဂၢင္ရွစ္ပါး၊ မွန္ကန္ေသာ အျမင္၊ မွန္ကန္ေသာ အေတြး၊
မွန္ကန္ေသာ

စကား၊မွန္ကန္ေသာ

အျပဳအမူ၊

- 56 -

မွန္ကန္ေသာ

ေနထုိင္မႈ၊

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

မွန္ကန္ေသာ ႀကိဳးပမ္းမႈ၊ မွန္ကန္ေသာ ဆင္ျခင္သတိထားမႈႏွင့္ မွန္ကန္ေသာ အာ႐ံု
စူးစိုက္မႈတုိ႔ပင္ ျဖစ္ေလသည္။
အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ ယခင္က ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း၊ အဆံုးအစ မရွိေသာ
အစီအရီေသာ

အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္

ေပၚထြက္လာျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ မသိနား မလည္ေသာ သူမ်ားသည္ ဘ၀ကို
တည္ရွိမႈ သို႔မဟုတ္ မတည္ရွိမႈအျဖစ္ ၾကည့္ျမင္ၾကေသာ္လည္း ပညာ ရွိသူမ်ားမွာမူ
၊တည္ရွိမႈႏွင့္

မတည္ရွိမႈ

သာလြန္ျမင့္မား

ႏွစ္ရပ္စလံုးထက္

ေသာအရာအျဖစ္

ေက်ာ္လြန္ကာ

ယင္းတို႔ထက္

ၾကည့္ျမင္ၾကေလသည္။

ဤသည္မွာ

အလယ္အလတ္လမ္းကို ၾကည့္ျမင္မႈပင္ ျဖစ္ေပ သည္။၂.

ျမစ္ထဲ၌ သစ္တံုးတစ္တံုး ေမ်ာပါေနသည္ ဆုိပါစို႔။ အကယ္၍ တစ္ေနရာရာ၌

ၿငိေနျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ နစ္ျမဳပ္သြားျခင္း၊ သုိ႔မဟုတ္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က
ဆယ္ယူျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

ေဆြးေျမ႕

သြားျခင္း

မရွိပါက၊

ယင္းသစ္တံုးသည္

ေနာက္ဆံုး၌ ပင္လယ္သိ႔ု ေရာက္ရွိသြားေပမည္။ ဘ၀သည္လည္း ျမစ္ႀကီးတစ္ခု၏
ေရစီးေၾကာင္းထဲ၌

ေမ်ာပါေနေသာ

သစ္တံုးႏွင့္

တူေပသည္။

အကယ္၍လူတစ္ဦးသည္ မိမိကုိယ္ကို အလုိလိုက္ေသာ ဘ၀၌ တြယ္ကပ္ေနျခင္း မရွိပါက
သို႔မဟုတ္

ဘ၀ကိုစြန္႔လႊတ္ျခင္းျဖင့္

ကိုယ့္ကိုယ္ကို

ညွင္းဆဲေသာဘ၀၌

စဲကြ ပ္ေနျခင္း မရွိပါက၊ အကယ္၍ လူတစ္ဦးသည္ ၄င္း၏ ေကာင္းမႈ မ်ားအတြက္
ဂုဏ္ယူျခင္း မရွိပဲ၊ သို႔မဟုတ္ မေကာင္းေသာ လုပ္ရပ္မ်ား၌ တြယ္ကပ္ေနျခင္း
မရွိပါက၊ အကယ္၍ အမွန္တရားကို ရွာႀကံရာ၌ လွည့္ဖ်ားမႈမ်ားကို အထင္ေသးျခင္း
သို႔မဟုတ္

စိုးရြ႕ံ ျခင္း

မရွိပါက

ထုိကဲ့သို႔ေသာ

လူသည္မဇိၥ်မ

(၀ါ)အလယ္အလတ္လမ္းကို လိုက္ေနေပသည္။
အမွန္တရား
မည္သည့္

လမ္းေၾကာင္းကို

အလြန္အကၽြံ

ေရွာင္ကြင္းရန္ပင္

လုိက္နာရာ၌

ျဖစ္မႈတြင္မွ်

ျဖစ္ေပသည္။

ဆုိလို္သည္မွာ

အၿမဲလုိက္နာရန္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

- 57 -

အေရးႀကီးေသာအရာမွာ

တြယ္ကပ္ၿငိစြန္းေနျခင္း
အလယ္မရွိေအာင္၊

အလတ္လမ္းကို

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

အရာ၀တၳဳမ်ားသည္ တည္ရွိျခင္း မရွိ၊ မတည္ရွိျခင္းလည္း မရွိဟူသည္ကို
သိရွိထားကာ အရာ ခပ္သိမ္းတို႔၏ အိပ္မက္ဆန္ေသာ သဘာ၀ကို စဲၿြ မဲမွတ္သားကာ
၀င့္၀ါေမာက္ၾကြားမႈ၊ သို႔မဟုတ္ ေကာင္း ေသာ လုပ္ငန္းရပ္မ်ားအတြက္ ခ်ီးက်ဴးမႈ၊
သို႔မဟုတ္

အျခားေသာ

အရာမ်ား၌

တြယ္တာၿငိစြန္းေနမႈမ်ားမွ

ေရွာင္ကြင္း

သင့္ေပသည္။
အကယ္၍လူတစ္ဦးသည္

၄င္း၏ဆႏၵရမက္

စီးေၾကာင္းမ်ား၌

ၿငိစြန္းနစ္မြန္းသြားျခင္း မရွိေစရန္၊ ေရွာင္ကြင္းလုိပါက ၄င္းသည္ အစကနဦး၌ပင္
အရာ၀တၳဳမ်ားေနာက္သို႔
သို႔မဟုတ္ပါက

လုိက္လံ

ဖမ္းဆီးျခင္း

မျပဳမိရန္

ဆည္းပူးရေပမည္။

ယင္းအရာမ်ားႏွင့္

ယဥ္ပါးကာ၊

စဲၿြ မဲသြားမည္

ျဖစ္ေပသည္။

၄င္းသည္ တည္ရွိမႈ၊ သို႔မဟုတ္ မတည္ရိွမႈ၊ အရာခပ္သိမ္းတို႔၏ အတြင္း၊ သို႔မဟုတ္
အျပင္ ေကာင္းေသာအရာ သို႔မဟုတ္ မေကာင္းေသာ အရာ၊ အမွန္ သို႔မဟုတ္
အမွားမ်ား၌ တြယ္တာစြၿဲ မဲေနမႈ မျဖစ္ရပါေပ။
အကယ္၍အရာ၀တၳဳမ်ား၌

တြယ္တာစြဲကပ္သြားမည္

ဆုိပါက

ယင္းအခ်ိန္၌ပင္ ခ်က္ခ်င္းလက္ ငင္း၊ ေတြေ၀ေသာ ဘ၀၊ ဒြိဟျဖစ္ေသာ ဘ၀၊စတင္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။ အမွန္တရားသို႔ ျမင့္ျမတ္ေသာ လမ္းစဥ္အတိုင္း
လုိက္သူသည္ ၀မ္းနည္းမႈ မရွိသကဲ့သို႔၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားလည္း မထားရွိပါေပ။
သို႔ရာ

တြင္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ

စိတ္ျဖင့္၊

မည္သည့္အရာကိုမဆုိ

လက္ခံရင္ဆုိင္ေပသည္။
၃.

အမွန္တရားသည္

အသြင္သ႑ာန္ျဖင့္

ေဖာ္ျပႏိုင္ေသာ

တိက်သည့္ပံုစံ

သုိ႔မဟုတ္ သဘာ၀မ်ဳိး မရွိပါေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တရား၌ပင္လွ်င္၊ အမွန္အတိုင္း
သိရွိႏိုင္ေသာအရာ ဘာမွ် မရွိပါေပ။
ေတြေ၀မႈ၊
အမွန္တရား

သံသယျဖစ္မႈႏွင့္

တည္ရွိေနျခင္း

ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္

ဆုိပါက

မသိနားမလည္မႈမ်ားေၾကာင့္သာလွ်င္၊

ျဖစ္ေပသည္။

အကယ္၍အမွန္တရားလည္း

ေပ်ာက္

ယင္းအရာမ်ား
ကြယ္သြားမည္

ျဖစ္ေပသည္။ ဤအခ်က္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္လည္း မွန္ကန္ေပသည္။ ေတြေ၀မႈ၊

- 58 -

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

သံသယျဖစ္မႈႏွင့္

မသိနားမလည္မႈမ်ား

တည္ရွိေနျခင္းမွာ၊

အမွန္တရား

ရွိေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ အမွန္ တရား မရွိပါက မသိနားမလည္မႈႏွင့္
ေတြေ၀မႈ၊ သံသယျဖစ္မႈမ်ားလည္း ရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။
ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တရားအား ဖမ္းယူခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ေသာ “အရာ” တစ္ခုအျဖစ္
မထင္မွတ္မိေစရန္၊

သတိျပဳရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

သို႔မဟုတ္ပါက

အမွန္တရားသည္လည္း အဟန္႔အတားတစ္ခု ျဖစ္လာေပ မည္။ အေမွာင္ထဲ၌
ရွိေနသည့္ စိတ္၏ အလင္းေရာင္ ရရွိလာပါက ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး၊
ဤေပ်ာက္ကြယ္မႈႏွင့္အတူ

အမွန္တရားဟု

ေခၚေသာ

အရာသည္လည္း

ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ျဖစ္ေပ သည္။အမွန္တရားကို

လုိလားကာ

လုိက္လံဖမ္းဆီးေနသမွ်

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈ

ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္ေၾကာင္း

အမွန္တရား

လုိက္ေနေသာ

လမ္းစဥ္ကို

ကာလပတ္လံုး

သိသာေသည္။

သူမ်ားသည္

ထုိ႔ေၾကာင့္

လုိက္လံဖမ္းဆီးျခင္း

မျပဳၾကရပါေပ။ အကယ္၍ အမွန္တရားကို ရရွိပါကလည္း တြယ္ကပ္ တံု႕ဆုိင္းေန
ျခင္း မျပဳရပါေပ။
ဤအနက္သေဘာျဖင့္

အမွန္တရားကို

ရရွိပါက အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္

အမွန္တရားပင္ ျဖစ္ေပ သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လူသားမ်ားသည္ ၄င္းတုိ႔၏ အေတြးမ်ား၊
ေလာဘရမက္မ်ားႏွင့္ အမွန္တရားမ်ား၊ လံုး၀ထပ္တူညီမွ် ျဖစ္သြားသည္အထိ၊
အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို လုိက္နာသင့္ေပသည္။
၄.

အရာခပ္သိမ္းတစ္ခုတည္း

ျဖစ္မႈ

ဟူေသာဤအေတြးအေခၚကို

အရာခပ္သိမ္းတို႔၏ ပင္ကိုယ္ သဘာ၀၌ ထူးျခားကြျဲ ပားျခားနားမႈ မရွိဟူေသာ
ေတြးေခၚမႈ “သုည (၀ါ) နတိၱ” ဟု ေခၚသည္။ သုည (နတိၱ) ၏ အဓိပၸာယ္မွာ
အေကာင္အထည္မရွိမႈ၊ မေမြးမႈ၊ ပင္ကိုယ္သဘာ၀ မရွိမႈ၊ ဒြိဟ မရွိမႈပင္ ျဖစ္ေပ
သည္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

အရာ၀တၳဳမ်ားကိုယ္၌ပင္

ျဒပ္သို႔မဟုတ္

ပံုပန္းသ႑ာန္၊ သို႔မဟုတ္ ေမြးဖြားလာျခင္းမရွိ သို႔မဟုတ္ ပ်က္စီးျခင္းမရွိ ဟူေသာ
ဂုဏ္ထူး၀ိေသသမ်ား

မရွိေသာေၾကာင့္

ျဖစ္ေပ

- 59 -

သည္။ခဲျြ ခားမႈသေဘာျဖင့္

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

ေဖာ္ျပႏိုင္ေသာ အရာ၀တၳဳမ်ား၏ ပင္ကိုယ္သဘာ၀မ်ား လံုး၀မရွိသျဖင့္ သုည(နတိၱ) ဟု ေခၚဆုိျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
ယခင္ကေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတိုင္း

အရာခပ္သိမ္းတုိ႔သည္

အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ အေျခ အေန တိုက္ဆုိင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေပၚထြက္ျခင္းႏွင့္
ေပ်ာက္ကြယ္ျခင္းမ်ား

ျဖစ္ရေပသည္။

မည္သည့္အရာ

မွ်တစ္ခုတည္း

မရွိပါေပ။

အရာခပ္သိမ္းတုိ႔သည္

အျခားေသာ

အထီးတည္းရပ္တည္ျခင္း

အရာမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနေပသည္။
အလင္းေရာင္ရွိေသာ
ေနရာတိုင္း၌

အတုိရွိသည္။

ေနရာတိုင္း၌
အျဖဴရွိသည့္

အရိပ္ရွိသည္။

အရွည္ရွိသည့္

ေနရာတိုင္း၌

အမဲရွိသည္။

ဤအရာမ်ားကဲ့သို႔ပင္ အရာ၀တၳဳမ်ား၏ အႏွစ္သာရမွာ အထီး တည္း ရပ္တည္ျခင္း
မရိွႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ၄င္းတို႔ကို အေကာင္အထည္ မဟုတ္ဟု ေဖာ္ဆုိေပသည္။
အလားတူ အေတြးအေခၚအရပင္လွ်င္ အမွန္တရားသည္ မသိနားမလည္မႈႏွင့္
သီးျခားစီ ရပ္ တည္ေနႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲ၊ မသိနားမလည္မႈသည္လည္း အမွန္တရားႏွင့္
သီးျခားစီ မတည္ရွိႏုိင္ပါေပ။ အရာ၀တၳဳမ်ား၏ ပင္ကိုယ္သဘာ၀မ်ား၌ ကြာျခားမႈ
မရွိေသာေၾကာင့္ အဘယ္မွာလွ်င္ ဒိြဟသေဘာ ရွိႏိုင္ ပါမည္နည္း။
၅.

လူမ်ားသည္ မိမိကုိယ္ကို ေမြးျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းတို႔ျဖင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသည္ဟု

အလုိအေလ်ာက္ ထင္မွတ္ေလ့ ရွိေပသည္။ သို႔ရာတြင္ အမွန္မွာ ယင္းကဲ့သို႔ေသာ
အေတြးအေခၚမ်ား မရွိပါေပ။
ဤအျဖစ္မွန္ကို လူမ်ားက နားလည္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါက ၄င္းတို႔သည္ ေမြးျခင္းႏွင့္
ေသျခင္းတို႔၏ ဒိြဟ မဟုတ္ေသာ အမွန္တရားကို နားလည္ၿပီး ျဖစ္ေပသည္။
ငါ

ဟူေသာ

အတၱသေဘာကို

ျမတ္ႏုိးေသာေၾကာင့္

လူမ်ားသည္

ပိုင္ဆုိင္မႈသေဘာကို ဖက္တြယ္ ထားၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ “ငါ” ဟူေသာ
အရာမ်ဳိး

မရွိသျဖင့္

ဤအမွန္တရားကို

“ပိုင္ဆုိင္မႈ”ဟူေသာနားလည္ႏုိင္ပါက

နားလည္ႏုိင္ မည္ ျဖစ္ေပသည္။

- 60 -

အရာမ်ား

ဒိြဟမဟုတ္ေသာ

လည္းမရွိပါေပ။

အမွန္တရားကို

လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

လူမ်ားသည္

သန္႔စင္မႈႏွင့္

ညစ္ေထးမႈတို႔၏

ကဲျြ ပားျခားနားမႈကို

အာ႐ံုစိုက္ၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အရာ၀တၳဳမ်ား၏ သဘာ၀တြင္ ထုိကဲ့သို႔ေသာ
ကဲျြ ပားျခားနားမႈမ်ဳိး မရွိပါေပ။ စိတ္တြင္းရွိ မွားယြင္း ၍ အဓိပၸာယ္ကင္းမဲ့ေသာ
႐ုပ္လႊာမ်ားမွ ေပၚထြက္လာျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။
အလားတူပင္ လူမ်ားသည္ အေကာင္းႏွင့္ အဆုိးတို႔၏ ကဲျြ ပားျခားနားမႈကို
အာ႐ံုျပဳေလသည္။ သို႔ရာတြင္ အေကာင္းအဆိုးဟူ၍ သီးျခားခဲြျခား တည္ရွိေနေသာ
အရာမ်ဳိး

မရွိပါေပ။

ယင္းက့ဲသို႔ေသာ

အမွန္တရားလမ္းစဥ္

ဒြိဟမ်ဳိးကို

သို႔အသိအမွတ္မျပဳ၍

လုိက္ေနသူမ်ားသည္

အေကာင္းကို

ခ်ီးမြမ္းျခင္း၊

သို႔မဟုတ္ အဆိုးကို ေ၀ဖန္ျပစ္တင္ျခင္းမ်ဳိး မရွိသကဲ့သုိ႔ပင္၊ အေကာင္းကို႐ံွဳ႕ခ်ကာ
အဆုိးကို ခြင့္လႊတ္ ျခင္းလည္း မရွိပါေပ။
လူမ်ားသည္

သဘာ၀အေလ်ာက္

ကံဆိုးမႈကို

စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕ၾက၍

ကံေကာင္းမွဳကို လုိလား တပ္မက္ၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဤကြာျခားခ်က္ကို
ေသေသခ်ာခ်ာ

ေလ့လာၾကည့္႐ွဳမည္

ဆုိပါက

ကံဆုိးမႈသည္

မၾကာခဏ

ဆုိသလုိပင္ ကံေကာင္းမႈ ျဖစ္လာ၍ ကံေကာင္းမႈမွာလည္း ကံဆုိးမႈ ျဖစ္လာ
တတ္ေလသည္။

ဥာဏ္ပညာရွိသူသည္

အေျခအေနမ်ားကို

တည္ၿငိမ္ေသာ

ေအာင္ျမင္မႈေၾကာင့္

ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း

ဘ၀၏အတက္အက်

စိတ္ဓာတ္ျဖင့္

မျဖစ္သကဲ့သုိ႔၊

ေျပာင္းလဲမႈ

ရင္ဆုိင္လက္ခံ၍

က်႐ံွဳးမႈေၾကာင့္

လည္း၀မ္းနည္းစိတ္ပ်က္ျခင္း မျဖစ္ပါေပ။ ဤသို႔ျဖင့္ ဒိြဟမဟုတ္ေသာ အမွန္တရားကို
နားလည္ သေဘာေပါက္ေလသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္

ဒိြဟဆက္ႏြယ္မႈ၊

ပဋိပကၡျဖစ္မႈကို

ေဖာ္ျပေသာ

စကားလံုး

အားလံုးတို႔သည္ ဥပမာ တည္ရွိမႈႏွင့္ မတည္ရွိမႈ၊ ေလာကီရမက္ႏွင့္ အမွန္တရား၊
သခၤါရႏွင့္

အသခၤါရ၊

အေကာင္းႏွင့္အဆုိး

စသည္တို႔သည္

တစ္ေယာက္၏ ေတြးေခၚမႈ၌ ျခားနားျခင္းမ်ားသာ

လူတစ္ဦး

ျဖစ္၍ သဘာ၀၏ အစစ္အမွန္မဟုတ္ပါေပ။ ဤကဲ့သို႔ေသာ စကားလံုးမ်ားႏွင့္ ယင္းစကားလံုးမ်ားေၾကာင့္
ေပၚထြက္လာေသာ

စိတ္လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွ

လြတ္ကင္းႏိုင္ပါက

နတိၱဟူေသာ အမွန္တရားကို နားလည္ျခင္းပင္ ျဖစ္ ေပသည္။

- 61 -

သုည(၀ါ)

လူ႔စိတ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

၆.

သန္႔ရွင္းေသာ ေျမျပန္႔ေပၚမွ မဟုတ္ဘဲ ရႊံ႕ႏြံေရအုိင္ထဲမွ ေန၍ သန္႔စင္၍

ေမႊးႀကိဳင္ေသာ

ၾကာပြင့္

မ်ားေလာကီရမက္မ်ားအတြင္းမွ

ထြက္ေပၚလာသကဲ့သို႔ပင္
သန္႔စင္ေသာ

ညစ္ညမ္းလွေသာ

ဗုဒၶ၏အမွန္တရားမ်ား

ထြက္ေပၚလာေလသည္။ အယူမွားယြင္းေနသူမ်ား၏ အျမင္သေဘာထားမ်ားႏွင့္
ေလာကီရမက္မ်ား၏

လွည့္စားမႈမ်ားပင္လွ်င္၊

ဗုဒၶျဖစ္မႈ၏

အေျခခံမ်ဳိးေစ့မ်ား

ျဖစ္ႏုိင္ေပသည္။
ေရငုပ္ေနသူ

တစ္ဦးသည္

ခက္ထန္လွေသာ

ပုလဲမ်ားကို

ေက်ာက္ေဆာင္

ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားကို

ရယူလုိပါက

ေက်ာက္သားမ်ားႏွင့္

စြန္႔စားျဖတ္ေက်ာ္ကာ၊

ပင္လယ္ေရျပင္

ၾကမ္းတမ္း
ငါးမန္းမ်ား၏
ေအာက္အထိ

ငုပ္ဆင္းရေပမည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တရားဟူေသာ အဖုိးတန္ပုလဲကို ရယူလုိေသာသူ သည္ ေလာကရမက္ အေပါင္း၏ အႏၱရာယ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရေပမည္။ ၄င္းသည္
ေရွးဦးစြာ အတၱဟူေသာ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္မႈ

အေႏွာင္အဖြ႕ဲ မ်ားအတြင္း၌

နစ္မြန္းကာ ေပ်ာက္ကြယ္ေနၿပီးမွ အမွန္တရားသုိ႔ ေရာက္ရွိႏုိင္မည့္ လမ္းေၾကာင္းကို
ရွာေဖြလုိေသာ ဆႏၵမ်ဳိး ျဖစ္ထြန္းလာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အမွန္တရားကို
ေတြ႕ရွိလုိလွေသာ

ေတြ႕ရွိလုိလွေသာ

ဆႏၵေၾကာင့္

ဆႏၵရွိသည့္

သည္းခံကာ

ရေသ့တစ္ပါးသည္

ဓါးမ်ာျဖင့္

အၿပီးျဖစ္ေသာ

ေတာင္ေပၚသို႔ တက္ေရာက္ကာ မီးထဲသို႔ ခုန္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း ပံုျပင္တစ္ခုရွိေလသည္။
လမ္းစဥ္တေလွ်ာက္ရွိ

ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားကို

ရင္ဆုိင္စြန္႔စားလိုေသာသူသည္

အတၱဟိတဓါးမ်ားျဖင့္ အျပည့္ျဖစ္ေသာ ေတာင္ေပၚႏွင့္ မုန္းတီးမႈ မီးပံုထဲတြင္
ေလျပည္ေလညွင္း တုိက္ ခတ္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ မိမိ ခံစားခဲ့ရ၍
ဆန္႔က်င္႐ုန္းကန္လာခဲ့ေသာ၊ တစ္ကိုယ္ေကာင္း ဆန္မႈႏွင့္ ေလကီရမက္မ်ားသည္
အမွန္တရားပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ နားလည္သေဘာေပါက္လာမည္ ျဖစ္ေပ သည္။၈.

ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမသည္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနေသာ အျမင္သေဘာထား ႏွစ္ခုတုိ႔မွ

သီးျခားကဲြျပားထားေသာ

အေတြးအေခၚျဖစ္သည့္

ဒိြဟမဟုတ္မႈသို႔

ေရာက္ရွိ

ႏိုင္ေပသည္။ အေကာင္းႏွင့္အမွန္ဟု ယူဆရ ေသာ အရာ၀တၱဳကို ရွာႀကံျခင္းႏွင့္
အဆုိးႏွင့္အမွားဟု

ယူဆရေသာ

အျခားေသာအရာမွ

- 62 -

ေရွာင္ကြင္းျခင္း

သည္လူ႔စတိ ္ႏွင့္လက္ရွိသြင္ျပင္

မွားယြင္းမႈပင္ ျဖစ္ေပသည္။
အရာ၀တၳဳခပ္သိမ္းတို႔သည္

ဗလာပင္

ျဖစ္၍ယာယီသာ

ျဖစ္သည္ဟု

ေျပာဆိုပါက အမွန္ပင္ ျဖစ္ ၍ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိဟု ေျပာဆုိသည့္အတိုင္းပင္
မွားယြင္းမည္သာ ျဖစ္ေပသည္။ အကယ္၍ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္က ၄င္း၏ ငါအဂၤါ႐ုပ္၌ တပ္မက္စြဲလမ္းေနမည္ ဆုိပါက ထုိစဲြလမ္းမႈေၾကာင့္ မေက်နပ္မႈႏွင့္
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ မိမိကိုယ္ကို ကယ္တင္ႏုိင္မည္ မဟုတ္သျဖင့္ မွားယြင္းမႈပင္
ျဖစ္ေပသည္။

အကယ္၍

“ငါ”

ဟူေသာ

အရာမရွိဟု

ယံုၾကည္ပါကလည္း

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို က်င့္ႀကံရန္ အဓိပၸာယ္ မရွိေသာ ေၾကာင့္ မွားယြင္းမႈပင္
ျဖစ္ေပသည္။ အကယ္၍ အရာခပ္သိမ္းသည္ ဆင္းရဲဒုကၡပင္ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆုိပါက မွားယြင္းမည္သာ ျဖစ္ၿပီး၊ အရာခပ္သိမ္းသည္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈပင္ ျဖစ္သည္ဟု
ေျပာဆုိပါကလည္း

မွားယြင္းမည္သာျဖစ္ေပသည္။

ဤမွားယြင္းေသာ

အေတြးအေခၚမ်ားထက္ ေက်ာ္လြန္ကာ ဒိြဟသည္ လည္း တစ္ခုတည္း ျဖစ္လာေသာ
အလယ္အလတ္လမ္းကို ဗုဒၶက ေဟာေျပာခဲ့ေပသည္။

- 63 -

အခန္း သံုးဗုဒၶ - သဘာ၀Iသန္႔စင္မႈစိတ္
၁.

လူသားမ်ားအထဲတြင္

စိတ္ေနသေဘာထားအမ်ဳိးမ်ဳိးႏွင့္

အဆင့္ဆင့္

ရွိၾကေလသည္။ အခ်ဳိ႕ ေသာသူမ်ားသည္ ဥာဏ္ပညာရွိ၍ အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားက
အသိဥာဏ္

ေခါင္းပါးၾကေလသည္။

သေဘာဆုိးေလသည္။

အခ်ဳိ႕က

အခ်ဳိ႕က

သေဘာေကာင္း၍

အလြယ္တကူ

အခ်ဳိ႕က

ယံုၾကည္၍၊

အခ်ဳိ႕က

အလြယ္တကူ မယံုၾကည္ေပ။ အခ်ဳိ႕က သန္႔စင္ေသာစိတ္မ်ဳိး ရွိ၍ အခ်ဳိ႕က
ညစ္ညမ္းေသာစိတ္ ရွိေလ သည္။ သို႔ရာတြင္ ဤကြာဟခ်က္မ်ားသည္ အမွန္တရား
ရရွိေရး၌ မေျပာပေလာက္ေသာ အရာမ်ားသာ ျဖစ္ေလသည္။ ကမာၻႀကီးသည္
အပင္အမ်ဳိးအစား
တူေလသည္။

ေျမာက္မ်ားစြာ

အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး

ေပါက္ေရာက္ေနေသာ

ၾကာပန္းအိုင္

ရွိေသာ

ပြင့္ဖူးေနေလသည္။

ပန္းပြင့္မ်ား

ႏွင့္အခ်ဳိ႕ေသာ ပန္းမ်ားသည္ အျဖဴေရာင္၊ အခ်ဳိ႕က ပန္းေရာင္၊ အခ်ဳိ႕က အျပာေရာင္၊
အခ်ဳိ႕ အ၀ါေရာင္ ျဖစ္ေန၍ အခ်ဳိ႕ေသာ ၾကာပင္ မ်ားသည္ ေရေအာက္၌သာ
ဖူးပြင့္ေနၾကၿပီး အခ်ဳိ႕ေသာ အရြက္မ်ားက ေရျပင္ေပၚတြင္ ေပၚေနကာ အခ်ဳိ႕ေသာ
အရြက္မ်ားက ေလထဲတြင္ ရွိေနၾကေလသည္။ လူသားမ်ားတြင္ ထုိထက္မ်ားေသာ
ျခားနား

ခ်က္မ်ား

ဤျခားနားခ်က္မ်ားမွာ
မွန္ကန္ေသာ

ရွိေလသည္။
အေရးမႀကီးပါေပ။

ေလ့က်င့္မႈမ်ားျဖင့္

လိင္ျခားနားမႈမ်ား

ရွိေသာ္လည္း

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ေယာက်္ားႏွင့္ မိန္းမ

သင့္တင့္

ႏွစ္ဦးစလံုး

သည္အမွန္တရားကို ရရွိႏုိင္ေပသည္။
ဆင္ဦးစီး

ျဖစ္ရန္အတြက္

အရည္အခ်င္းငါးရပ္

ရွိရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ ျခင္း၊ ယံုၾကည္မႈရွိျခင္း၊ ၀ီရိယရွိျခင္း၊ ရည္ရြယ္ခ်က္
စစ္မွန္ျခင္းႏွင့္

ပညာရွိျခင္းတုိ႔

ျဖစ္ေပသည္။

ဗုဒၶ၏ျမင့္ျမတ္လွေသာ

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို လုိက္နာရန္အတြက္ အလားတူ ေကာင္းမြန္ေသာ အရည္- 64 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀အခ်င္းငါးရပ္ႏွင့္ ျပည့္စံုရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤအရည္အေသြးမ်ား ရွိပါက က်ား-မမေရြး၊

အမွန္တရားသို႔

ေရာက္ရွိႏိုင္ေပသည္။

ဗုဒၶ၏ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို

ေလ့လာသိရွိႏိုင္ရန္၊ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ မလုိအပ္ပါ ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
လူသား အားလံုးတုိ႔တြင္ အမွန္တရားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ပင္ကုိယ္ သဘာ၀မ်ား
ရွိၾကေလသည္။
၂.

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

က်င့္ႀကံအားထုတ္ရာတြင္

လူသားမ်ားသည္

၄င္းတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ မ်က္စိ မ်ားျဖင့္ ဗုဒၶကို ၾကည့္ျမင္၍ ၊ ကိုယ္ပိုင္စိတ္မ်ားျဖင့္ ဗုဒၶကို
ယံုၾကည္ေလသည္။
စိတ္မ်ားသည္

ဗုဒၶအား

ၾကည့္ျမင္ေသာ

ထုိေန႔မတိုင္မီအထိ၊

မ်က္စိမ်ားႏွင့္

ေမြးျခင္းႏွင့္

ယံုၾကည္ေသာ

ေသျခင္းကမာၻထဲ၌

တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနခဲ့ေသာ မ်က္စိမ်ားႏွင့္ စိတ္မ်ားပင္ ျဖစ္ေပသည္။
အကယ္၍ရွင္ဘုရင္တစ္ပါးသည္

သူပုန္ေသာင္းက်န္းသူမ်ား၏

အေႏွာင့္အယွက္ကို ခံေနရပါက သူပုန္မ်ားအား တိုက္ခိုက္ႏွိမ္နင္းျခင္း မျပဳမီ၊
၄င္းတို႔၏

ေနရာစခန္းကို

ေလာကီရမက္မ်ား၏

ရွာေဖြသိရွိရန္

လိုအပ္ေပသည္။

ထို႔ေၾကာင့္

အေႏွာင့္အယွက္ကို

ခံေနရေသာသူသည္

ေရွးဦးစြာ

မူရင္းဇစ္ျမစ္မ်ားကို သိရွိႏုိင္ရန္ စူးစမ္းသင့္ေပသည္။
အိမ္ထဲတြင္

ရွိေနသူတစ္ဦးသည္

၄င္း၏မ်က္စိမ်ားကို

ဖြင့္ၾကည့္ပါက

ေရွးဦးစြာ အခန္းတြင္းရွိ အရာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ၿပီးေနာက္မွသာ ျပတင္းေဘာင္ျပင္ပရွိ
ရွဳခင္းကို ေတြ႕ျမင္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ အလားတူသေဘာပင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္
အိမ္တြင္းရွိ အရာ၀တၳဳမ်ားကို မေတြ႕ျမင္ရမီ၊ ျပင္ပရွိ အရာမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ရမည္
မဟုတ္ပါေပ။
ကိုယ္ခႏၶာထဲ၌
ေရွးဦးစြာ

သိရွိသင့္ေပ

စိတ္ရိွမည္

ဆုိပါက

ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းရွိ

အရာမ်ားကို

သည္။သို႔ရာတြင္

ေယဘုယ်အားျဖင့္

လူမ်ားသည္

ျပင္ပအရာမ်ား၌သာ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ရွိၿပီး၊ ကိုယ္ခႏၶာ အတြင္းရွိ အရာမ်ားကို
သိရွိဟန္ သို႔မဟုတ္ သတိျပဳဟန္ မရွိၾကပါေပ။
အကယ္၍စိတ္သည္

ကိုယ္ခႏၶာ၏

- 65 -

ျပင္ပ၌

တည္ရွိေနမည္

ဆုိပါက

ဗုဒၶ - သဘာ၀အဘယ္သို႔လွ်င္ စိတ္သည္ ကိုယ္ခႏၶာ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါ
မည္နည္း။ သို႔ရာတြင္ အမွန္တကယ္၌ စိတ္က သိရွိ သည္မ်ားကို ကိုယ္ခႏၶာက
ခံစားႏိုင္၍၊

ကိုယ္ခႏၶာက

ခံစားရသည္မ်ားကိုလည္း

ထုိ႔ေၾကာင့္

လူ႔စိတ္သည္

ကိုယ္ခႏၶာ၏

ျပင္ပ၌

စိတ္ကရွိသည္ဟု

သိေပသည္။
မေျပာႏိုင္ပါေပ။

သုိ႔ျဖစ္လွ်င္ စိတ္၏ ပင္ကိုယ္ ၀တၳဳသည္ အဘယ္ေနရာ၌ တည္ရွိပါသနည္း။
၃.

ေရွးအတိတ္ကာလကပင္လွ်င္ မိမိတုိ႔၏ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္ အေျခခံ

က်ေသာ မွားယြင္း သည့္ ေတြးေခၚယူဆခ်က္ ႏွစ္ရပ္တို႔ေၾကာင့္ လူသားမ်ားသည္
မသိနားမလည္စြာျဖင့္ တ၀ဲလည္လည္ ရစ္၀ဲသြားလာေနၾကေလသည္။
ေရွးဦးပထမ ၄င္းတို႔သည္ ေမြးဖြားျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းဟူေသာ ဤဘ၀၏ေအာက္ေျခ ဇစ္ျမစ္၌ တည္ရွိသည့္ သံသယစိတ္ကို ၄င္းတို႔၏ စစ္မွန္ေသာ
သဘာ၀ဟု ယံုၾကည္ၾကေလသည္။ ဒုတိယမွာ သံသယစိတ္၏ ေနာက္ကြယ္၌
ဖံုးကြယ္ေနေသာ အမွန္တရားကို သိရွိသည့္ သန္႔စင္ေသာစိတ္သည္ ၄င္းတို႔၏
စစ္မွန္ေသာ သဘာ၀ ျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းတို႔ မသိၾကပါေပ။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က

၄င္း၏လက္သီးကို

ဆုပ္၍လက္ေမာင္းကို

ေျမွာက္လုိက္ေသာအခါ၊ မ်က္စိက ၾကည့္ျမင္၍ စိတ္က ခဲျြ ခားလုိက္ေသာ္လည္း
ခြျဲ ခားသိရွိေသာစိတ္သည္ စစ္မွန္ေသာစိတ္ မဟုတ္ပါေပ။
ခဲျြ ခားမႈရွိေသာ စိတ္သည္ မိမိကုိယ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ေလာဘႏွင့္
အျခားေသာ

စိတ္အေျခ

အေနမ်ားက

ဖန္တီးလိုက္သည့္

စိတ္အထင္

ျခားနားမႈမ်ားကို ခဲျြ ခားေသာစိတ္သာ ျဖစ္ေလသည္။ ခဲျြ ခား မႈရွိေသာစိတ္သည္
အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ အေျခအေနမ်ားေပၚတြင္ မူတည္၍၊ ပင္ကိုယ္၀တၳဳဟူ၍ လံုး၀ မရွိဘဲအစဥ္အၿမဲ

ေျပာင္းလဲေနေလသည္။

စစ္မွန္ေသာစိတ္ဟု

လူမ်ား

ျဖစ္ေပၚေစေသာ

အေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္

သုိ႔ရာတြင္

ဤစိတ္သည္

ထင္မွတ္ယံုၾကည္ေသာေၾကာင့္၊
အေျခအေနမ်ား

မိမိတုိ႔၏

ဆင္းရဲဒုကၡကို
အတြင္းသို႔

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ား ၀င္ေရာက္လာေလသည္။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က ၄င္း၏ လက္၀ါးကို ျဖန္႔လုိက္ေသာအခါ စိတ္က

- 66 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀သိေလသည္။ သို႔ရာ တြင္ ေရြ႕လ်ား၍ သြားေသာအရာသည္ မည္သည့္အရာနည္း။
စိတ္ေလာ၊ လက္ေလာ။ သို႔မဟုတ္ မည္သည္မွ် ေရြ႕လ်ားျခင္း မရွိသေလာ။
လက္က ေရြ႕လ်ားလွ်င္ စိတ္ကလည္း ေရြ႕လ်ား၍ စိတ္က ေရြ႕ လ်ားလွ်င္လည္း
လက္က ေရႊ႕လ်ားေပသည္။ သို႔ရာတြင္ ေရႊ႕လ်ားေသာစိတ္သည္ စိတ္၏ အေပၚယံ
႐ုပ္သြင္သာ ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းသည္ စစ္မွန္၍ အေျခခံက်ေသာစိတ္ မဟုတ္ပါေပ။
၄.

မူလအေျခခံအားျဖင့္ လူတိုင္းတြင္ သန္႔စင္သည့္စိတ္ ရွိေပသည္။ သို႔ရာတြင္

သာမန္အားျဖင့္ ၄င္းစိတ္သည္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ
သံသယအညစ္အေၾကး ဖုန္မ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းေနေလသည္။ ဤညစ္ညမ္းေနေသာ
သံသယစိတ္သည္

မူလသဘာ၀

အစစ္အမွန္

မဟုတ္ပါေပ။

အသစ္၀င္ေရာက္လာသူ၊ သုိ႔မဟုတ္ ဧည့္သည္တစ္ဦးကဲ့သုိ႔ ျဖစ္၍ အိမ္ရွင္ မဟုတ္ပါေပ။
လသည္မၾကာခဏ၊

တိမ္မ်ား၏

ဖံုးအုပ္ျခင္းကို

ခံရေသာ္လည္း၊

တိမ္မ်ားေၾကာင့္ ေရြ႕လ်ားသြား ျခင္း၊ ညစ္ညမ္းသြားျခင္း မရွိပါေပ။ ထို႔ေၾကာင့္
ဤညစ္ညမ္းေသာ

သံသယစိတ္သည္၊

မိမိတို႔၏

ကိုယ္ပိုင္

စစ္မွန္ေသာစိတ္

ျဖစ္သည္ဟု မွားယြင္းစြာ မထင္မွတ္ၾကရပါေပ။
လူမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ အတြင္း၌ရွိေသာ၊ သန္႔စင္ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိေသာ
အမွန္တရား အေျခခံ စိတ္ကို နိုးၾကားလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္၊
မွန္ကန္ေသာအခ်က္ကို အၿမဲမျပတ္ သတိျပဳရ မည္ ျဖစ္ေပသည္။
အစဥ္အၿမဲ ေျပာင္းလဲညစ္ညမ္းေနေသာစိတ္တြင္ ခ်ဳပ္မိေနကာ၊ မိမိတို႔၏
ကိုယ္ပိုင္ ေဖာက္ျပန္ေန ေသာ အေတြးအေခၚျဖင့္ မ်က္စိလည္ေနေသာေၾကာင့္၊
၄င္းတို႕သည္ သံသယကမာၻထဲတြင္ တ၀ဲလည္ လည္ ျဖစ္ေနၾကေလသည္။
လူ႔စိတ္၏

ဒိြဟျဖစ္မႈမ်ားႏွင့္

ညစ္ညမ္းမႈမ်ားသည္

ေလာဘႏွင့္တကြ၊

အေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈ မ်ား အေပၚစိတ္၏ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား ႏႈိးဆြေပးၾကေလသည္။
အျဖစ္အပ်က္မ်ားေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိဘဲ မည္သည့္အေျခအေနမ်ဳိးမဆို၊
အစဥ္အၿမဲ

သန္႔စင္ကာ၊

ေပ်ာက္ကြယ္သြားသျဖင့္၊

မိမိ၏တည္ၿငိမ္မႈရွိေသာ
စစ္မွန္ေသာ

- 67 -

စိတ္သည္၊

ကိုယ္ေပ်ာက္

စိတ္ကကြယ္သြားၿပီဟု

ဗုဒၶ - သဘာ၀မေျပာနိုင္ပါေပ။ ေျပာင္းလဲေနေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္အညီ၊ ေျပာင္းလဲေသာအရာသည္ စိတ္၏ စစ္မွန္ေသာ ပင္ကိုယ္သဘာ၀ မဟုတ္ပါေပ။
၅.

ေနေရာင္ေတာက္ပေန

လင္းေနေသာ္လည္း၊

ေန၀င္သြားေသာအခါ၌

ေမွာင္မဲသြားေသာ ဓမၼာရံု ႀကီးတစ္ခုအေၾကာင္းကို စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါစို႔။
ေနႏွင့္အတူ အလင္းေရာင္ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး၊ ညႏွင့္အတူ အေမွာင္ထု
ေရာက္ရွိလာသည္ကို

ကၽြႏု္ပ္တို႔

အလင္းႏွင့္အေမွာင္ကို

သိရွိေသာစိတ္ကိုမူ၊

ေတြးထင္ႏိုင္ၾကေသာ္လည္း၊
ထိုကဲ့သို႔ထင္၍

အလင္းႏွင့္အေမွာင္ကို

သိရွိခံစားနိုင္စြမ္း႐ွိေသာစိတ္အား၊

ျပန္လည္ေပးအပ္ႏိုင္ျခင္း

မရွိဘဲ၊ ပိုမိုစစ္မွန္ေသာ

မရပါ

ေပ။

မည္သူ႔ထံသ႔မို ွသဘာ၀ျဖစ္သည့္

အေျခခံ

သဘာ၀သို႔သာ၊ ေျပာင္းလဲႏိုင္ျခင္း ရွိေလသည္။
၄င္းသည္၊

ေနထြက္ႏွင့္ေန၀င္ခ်ိန္ႏွင့္အတူ၊

ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚလာေသာ

အလင္းႏွင့္ အေမွာင္တို႔ ကို အခိုက္အတန္႔အားျဖင့္သာ မွတ္သားသိရွိႏိုင္သည့္
`ယာယီ´ စိတ္သာ ျဖစ္ေလသည္။
၄င္းသည္ ဘ၀အေျခအေန ေျပာင္းလဲမႈမ်ားႏွင့္အတူ၊ တိုေတာင္းလွေသာ
အခ်ိန္ပိုင္းတစ္ခုမွ သည္၊ ေနာက္အခ်ိန္ပိုင္းတစ္ခုသို႔၊ ျခားနားေသာခံစားခ်က္မ်ား
ရွိေနသည့္ `ယာယီ´ စိတ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ ေလသည္။
ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္
ေပၚထြက္လာသည့္၊

ေျပာင္းလဲေနေသာ
အေကာင္းႏွင့္အဆိုး၊

ယာယီခံစားခ်က္မ်ားသည္၊

လူ့႔စိတ္ထဲ၌၊

ျပင္ပအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္

အခ်စ္ႏွင့္အမုန္း၊
စုေဆာင္း

အစရွိေသာ

ကိန္းေအာင္းေနခဲ့ေသာ

ညစ္ညမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည့္ ယာယီ တုံ႔ျပန္မႈသာ ျဖစ္ေပ
သည္။စိတ္က ခံယူထားေသာ၊ လိုခ်င္တပ္မက္မႈမ်ားႏွင့္ ေလာကီရမၼက္မ်ားမ်ား၏
ေနာက္ကြယ္တြင္၊

သန္႔စင္ၾကည္လင္၍၊

အေျခခံက်ေသာ၊

ပင္ကိုယ္သဘာ၀မ်ား တည္ရွိေနေလသည္။

- 68 -

စစ္မွန္သည့္စိတ္၏

ဗုဒၶ - သဘာ၀ေရသည္ခြက္အလံုးထဲတြင္

လံုး၀ိုင္း၍

ေလးေထာင့္ခြက္ထဲတြင္

ေလးေထာင့္ပုံသ႑ာန္ ရွိေသာ္ လည္း၊ ေရ၌ ပင္ကိုယ္ပုံသ႑ာန္ဟူ၍ မရွိပါေပ။
လူမ်ားသည္ ဤအခ်က္ကို နားလည္သေဘာေပါက္ သည့္တိုင္ေအာင္၊ မၾကာခဏ
ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္ေလသည္။
လူမ်ားသည္

အေကာင္းႏွင့္အဆိုးကို

ခ်စ္ႀကိဳက္ျခင္းႏွင့္မုန္းတီးျခင္း၊
စသည္တို႔ကို

တည္ရွိမႈႏွင့္

ျပဳလုပ္ၾကေလသည္။

ၾကည့္ျမင္ျခင္း၊

မတည္ရွိမႈတို႔ကို

ထို႔ေနာက္၊

ခဲျြ ခားျခင္း၊

ဤအေႏွာင္အဖဲ႔မြ ်ား၌

ခ်ဳပ္ေႏွာင္မိၿပီး တြယ္တာမႈ ရွိလာသျဖင့္၊ ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ၾကရေလသည္။
အကယ္၍သာ၊

လူမ်ားသည္

စိတ္ကူးယဥ္ျဖစ္၍

မွားယြင္းေသာ

ဤခဲျြ ခားမႈစိတ္အေပၚ တြယ္တာ မႈမ်ားကို စြန္႔လႊတ္၍၊ မူလစိတ္၏ သန္႔စင္မႈကို
ျပန္လည္ရရွိနိုင္မည္

ဆိုပါက၊ ၄င္းတို႔၏ စိတ္ႏွင့္ကိုယ္ခႏၵာ

ႏွစ္ရပ္စလံုးသည္

ညစ္ညမ္းမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းမွ ကင္းလြတ္နိုင္မည္ ျဖစ္ေပသည္။ ၄င္းတို႔သည္
ယင္း ကင္းလြတ္မႈႏွင့္အတူ၊ ဒြန္တပဲြ ါလာေသာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ေအးခ်မ္းမႈကိုပါ
ခံစားၾကေတာ့မည္ ျဖစ္ ေပသည္။

IIဗုဒၶ - သဘာ၀၁.

သန္႔စင္၍

ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး

စစ္မွန္ေသာစိတ္သည္
ျဖစ္ေပ

သည္။အေျခခံပင္

၄င္းသည္

ျဖစ္သည္ဟု၊

ဗုဒၶသဘာ၀ပင္

ကၽြႏု္ပ္တို႔
ျဖစ္သည္။

တစ္နည္းဆိုေသာ္၊ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္၏ မ်ဳိးေစ့ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ေနနွင့္ရြက္ေျခာက္တို႔အၾကား၌ မွန္ဘီလူးကို ခံထားပါက၊ မီးေလာင္ေပမည္။
သို႔ရာတြင္၊

၄င္းမီး

သည္

ဘယ္မွ

လာသနည္း။

မွန္ဘီလူးသည္

ေနနွင့္

အလွမ္းေ၀းလွေပသည္။ သို႔ေသာ္လည္း၊ မွန္ဘီလူး ေၾကာင့္ ရြက္ေျခာက္ေပၚတြင္
မီးစဲလြ ာေလသည္။ သို႔ရာတြင္၊ ရြက္ေျခာက္သည္ မီးေတာက္ေလာင္ႏိုင္ သည့္သဘာ၀မ်ဳိး မရွိပါက၊ မီးစဲြလာမည္ မဟုတ္ပါေပ။

- 69 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀အလားတူပင္၊ အကယ္၍ ဗုဒၶဥာဏ္ေတာ္၏ အလင္းေရာင္ကို၊ လူ႔စိတ္ေပၚသို႔
စုဆံု က်ေရာက္ ေစမည္ ဆိုပါက ဗုဒၶျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ေသာ စိတ္၏စစ္မွန္သည့္
သဘာ၀သည္

ထြန္းေတာက္လာမည္

ျဖစ္ၿပီး၊

ယင္းအလင္းေရာင္၏

ေတာက္ပမႈျဖင့္၊ လူသားတို႔၏စိတ္ကို ထြန္းလင္းေစကာ၊ ဗုဒၶအား ယံုၾကည္စိတ္မ်ား
ႏိုးၾကားလာေပမည္။ လူသားအားလံုးတို႔၏ စိတ္မ်ားေရွ႕တြင္၊ ဗုဒၶသည္ အသိဥာဏ္
မွန္ဘီလူးကို

ခံေပးထားသျဖင့္

ယံုၾကည္စိတ္မ်ား

ေစာလ်င္စြာ

ျဖစ္ထြန္းလာေလသည္။
၂.

မိမိတို႔၏

စစ္မွန္ေသာစိတ္သည္၊

ဗုဒၶ၏ဥာဏ္ေတာ္ႏွင့္

နီးစပ္ေၾကာင္းကို

အမွန္တရားကို
လူမ်ားက

သိျမင္ေသာ

မၾကာခဏ

လ်စ္လ်ဴရွဳ

ထားၾကသျဖင့္၊ ေလာကီရမက္မ်ားတြင္ စဲညြ ိွကာ၊ အေကာင္းႏွင့္အဆိုး ခဲျြ ခားမႈမ်ား၌
တြယ္ကပ္ေနၿပီးေနာက္၊

မိမိတို႔၏

အေႏွာင္အဖဲ႔မြ ်ားႏွင့္

ဆင္းရဲဒုကၡ

မ်ားတြင္

ရုန္းကန္လူးလြန္႔ေနၾကေလသည္။
ဤအေျခခံက်၍ သန္႔စင္ေသာစိတ္ကို ပိုင္ဆိုင္လ်က္ႏွင့္ပင္၊ လူမ်ားသည္
အဘယ္ေၾကာင့္ လွည့္ ဖ်ားမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡ သံသရာထဲ၌ တ၀ဲလည္လည္
ျဖစ္ေစမည့္၊ မေသခ်ာဘဲ သံသယရွိေသာ ဘ၀ကို ဆက္လက္တြယ္ဖက္ထားကာ၊
မိမိတို႔၏ ပတ္၀န္းက်င္ေနရာအားလံုး၌
ျပည့္ႏွက္ေနေသာ္လည္း၊

မိမိတို႔၏

ဗုဒၶ၏ ဥာဏ္ေတာ္အလင္းေရာင္
ကိုယ္ပိုင္ဗုဒၶသဘာ၀ကို

မ်ားအဘယ္ေၾကာင့္

ဖံုးကြယ္ထားပါသနည္း။
တရံေရာအခါက၊
ၾကည့္ေသာအခါ၊

လူတစ္ဦးသည္

မိမိ၏ၾကည့္မွန္တခ်ပ္၏

မ်က္ႏွာႏွင့္ေခါင္းတို႔ကို

ေနာက္ဖက္သို႔
မေတြ႔ျမင္ရသျဖင့္

အံ့ၾသထိတ္လန္႔သြားေလသည္။ သတိေမ့ေလ်ာ့ကာ၊ မွန္၏ အျခားတစ္ဖက္သို႔
ၾကည့္မိရံုမွ်ျဖင့္ ရူးသြားရန္ မလိုအပ္ပါေပ။
အလားတူပင္၊ ေတြရ႔ ွိရလိမ့္မည္ဟု ထင္မွတ္ထားေသာေနရာ၌၊ အမွန္တရားကို
မေတြ႔ရွိရသျဖင့္၊ ဆက္လက္၍ ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ေနျခင္းသည္လည္း၊ မလိုအပ္ေသာ
မိုက္မဲမႈပင္

ျဖစ္ေပသည္။

အမွန္

တရား၌

ဒိြဟျဖစ္မႈ

မရွိပါေပ။

မိမိတို႔၏

စစ္မွန္ေသာစိတ္ကို ဖံုးလႊမ္းကြယ္၀ွက္ထားေသာ၊ ေလာဘႏွင့္ အထင္မွားမႈတို႔၏

- 70 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀ေပါင္းစုမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ စိတ္အတုအေယာင္မ်ား၊ တစ္နည္းအားျဖင့္
ခဲျြ ခား စိတ္မ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း

မသိရွိဘဲ အမွန္တရားကို

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ

ရွာႀကံခဲ့သူမ်ားသာ က်ရံွဳးမႈ ရွိေပ သည္။အကယ္၍ မွားယြင္းေသာ ယံုၾကည္မႈမ်ား စုပုံလာျခင္းကို ဖယ္ရွားပစ္မည္
ဆိုပါက၊

အမွန္တရား

ေပၚထြက္လာေပမည္။

ေကာင္းေလာက္ေအာင္ပင္၊

မွားယြင္းေသာ

သို႔ရာတြင္၊

ယံုၾကည္

အံ႔ၾသဘြယ္ရာ

ခ်က္မ်ား

မရွိဘဲႏွင့္၊

အမွန္တရားမ်ား မရွိနိုင္ေၾကာင္းကို၊ အမွန္တရား ရရွိၿပီး သူမ်ားက နားလည္လာၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၃.

ဗုဒၶသဘာ၀သည္ အဆံုးတိုင္ မေရာက္နိုင္ေပ။ စဥ္းလဲေကာက္က်စ္သူမ်ားသည္

ေတာရိုင္း တိရိစာၦန္မ်ား သို႔မဟုတ္ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနေသာ ၿပိတၱာမ်ားအျဖစ္
ျပန္လည္ေမြးဖြားလာသည္ ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္ ငရဲျပည္သို႔ က်ေရာက္သြားသည္ျဖစ္ေစ၊
၄င္းတို႔၏ ဗုဒၶသဘာ၀မ်ားသည္ မည္သည့္ အခါမွ် ေပ်ာက္ပ်က္ဆံုးရံွဳးသြားျခင္း
မရွိပါေပ။
အသား၏ ညစ္ညမ္းမႈတြင္ မည္ကဲ့သို႔နစ္ျမဳပ္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္
ေလာကီရမက္မ်ား၏
လူသားတို႔၏

အျမစ္တြင္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္

ဖံုးကြယ္ေန၍

ေမ့ေပ်ာက္ေနသည္ျဖစ္ေစ၊

ပင္ကိုယ္သေဘာသည္၊

မည္သည့္အခါမွ်

လံုး၀ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားျခင္း မရွိပါေပ။

၄.

အရက္ေၾကာင့္

မူးယစ္အိပ္ေပ်ာ္သြားေသာ

လူတစ္ေယာက္အေၾကာင္း၊

ေရွးေဟာင္းပုံျပင္ တစ္ခု ရွိေလသည္။ ၄င္း၏သူငယ္ခ်င္းသည္ ၄င္း၏ေဘးနား၌
တတ္နိုင္သ၍ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ေသာ္လည္း၊ မလဲႊမေရွာင္သာဘဲ ထြက္ခြာသြားရမည့္
အခ်ိန္၌၊ သူငယ္ခ်င္း၌ ေငြေၾကး လိုအပ္လိမ့္မည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္၊ အရက္မူးေနသူ၏
အ၀တ္အစားထဲတြင္၊

ေက်ာက္သံပတၱျမားတစ္ခုကို

ထည့္ထားေပးခဲ့ေလသည္။

အရက္မူးသူသည္ အမူးေျပသြားေသာအခါ၌၊ သူငယ္ခ်င္းက အ၀တ္အစားထဲတြင္
ေက်ာက္သံပတၱျမား

တခုကို

ထည့္ထားေပးခဲ့သည္ကို

- 71 -

မသိရွိသျဖင့္၊

ဗုဒၶ - သဘာ၀ဆင္းရဲႏြမ္းပါးစြာႏွင့္ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္စြာျဖင့္ ေျခဦး တည့္ရာ ခရီးလွည့္ခဲ့ေလသည္။
အခ်ိန္မ်ားစြာ

ၾကာျမင့္လာၿပီးေနာက္

သူငယ္ခ်င္းက

ဆင္းရဲသူအား၊

ေက်ာက္သံပတၱျမားအေၾကာင္း ေျပာျပကာ၊ ရွာၾကည့္ရန္ အႀကံေပးေလသည္။
ဤပုံျပင္ထဲ၌

ပါရွိေသာအရက္မူးသူကဲ့သို႔ပင္၊

လူမ်ားသည္

အတြင္းသဘာ၀၌

သန္စ
႔ င္

တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္သည့္

ဗုဒၶသဘာ၀ရတနာရွိေနေၾကာင္းကို

ေမြးဖြားျခင္းႏွင့္ေသျခင္းျဖစ္ေသာ

ၾကည္လင္စြာျဖင့္
ဤဘ၀ထဲတြင္၊

၄င္းတို႔၏

ဖံုးကြယ္ေနေသာ၊
သတိမမူ

မိၾကဘဲ၊

ဆင္းရဲဒုကၡႀကီးစြာျဖင့္

တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနၾကေလသည္။
ဤအထြတ္အထိပ္ျဖစ္ေသာ သဘာ၀ကို လူတိုင္းက ပိုင္ဆိုင္ေနေၾကာင္း၊
မည္ကဲ့သို႔ပင္

သတိမမူမိေစကာမူ၊

မည္မွ်ပင္

အသိဥာဏ္ကင္းမဲ့၍

နိမ့္က်ေနေစကာမူ၊ အနိမ့္က်ဆံုးေသာ သူ၌ပင္၊ ဗုဒၶျဖစ္ စဥ္သို႔ ေရာက္ရွိနိုင္ေသာ
ပါရမီ အလားအလာမ်ား ရွိေနေၾကာင္းကို ဗုဒၶ သိရွိထားသျဖင့္။ လူသားမ်ား အေပၚမည္သည့္အခါမွ် အယံုအၾကည္ မပ်က္ပါေပ။
ထို႔ေၾကာင့္၊ အသိဥာဏ္ကင္းမဲ့မႈေၾကာင့္ လွည္႔စားျခင္း ခံရကာ၊ မိမိတို႔၏
ကိုယ္ပိုင္ဗုဒၶ

သဘာ၀ကို

မေတြ႔ျမင္နိုင္သူမ်ားအား၊

ဗုဒၶကယံုၾကည္စိတ္ကို

ႏႈိးဆြေပးၿပီး၊ ၄င္းတို႔၏ ထင္ေယာင္ထင္မွားမႈမွ ေ၀းရာ သို႔ ေဆာင္ၾကဥ္းကာ၊
၄င္းတို႔ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္၏အၾကား၌၊ မူရင္းအေျခခံအားျဖင့္ ကြာျခားမႈ မရွိေၾကာင္းကို သြန္သင္ေဟာေျပာေလသည္။

၅.

ဗုဒၶသည္၊ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သူျဖစ္၍၊ လူမ်ားမွာမူ၊ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

ေရာက္ရွိႏိုင္စြမ္းရွိသူမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။

ဤသည္မွာ၊

ဗုဒၶႏွင့္လူသားတို႔၏

ျခားနားခ်က္ အလံုးစံုပင္ ျဖစ္ေလသည္။
အကယ္၍၊ လူတစ္ဦးတေယာက္က၊ ၄င္းသည္ အမွန္တရားကိုရရွိခဲ့ၿပီဟု
ထင္မွတ္ပါက၊

မိမိအဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊

ကိုယ္ကို
၄င္းသည္

လွည့္စားျခင္းပင္

ျဖစ္ေပသည္။

အကၽြတ္တရားဖက္သို႔

ဦးတည္ေရြ႕လ်ား

ေနေစကာမူ၊ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔ မေရာက္ရွိေသးသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။

- 72 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀ဇဲ၀ြ ိရိယရွိရွိ၊

သစၥာရွိရွိျဖင့္

ေပၚထြက္လာျခင္း

ရွိသကဲ့သို႔၊

ႀကိဳးပမ္းျခင္း

မရွိပါက၊

ဗုဒၶသဘာ၀သည္

ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္လည္း

ဗုဒၶသဘာ၀ ေပၚထြက္လာျခင္း မတိုင္မီ ၿပီးဆံုးျခင္း မရွိပါေပ။
၆.

တရံေရာအခါက၊

ရွင္ဘုရင္တစ္ပါးသည္

ဆင္တစ္ေကာင္အနီး၌

စုရံုးေစ

ၿပီး၊မ်က္မျမင္အခ်ဳိ႕တို႔အား၊

ဆင္၏ပုံသ႑ာန္ကို

ေျပာျပပါရန္

ေမးျမန္းေလသည္။ ပထမလူသည္ ဆင္စြယ္ကို စမ္းသပ္ကိုင္တြယ္ ကာ၊ ဆင္သည္
အႀကီးစား

မုန္လာဥနီႏွင့္

တူပါသည္ဟု

ေျပာေလသည္။

အျခားေသာ

မ်က္မျမင္တစ္ဦး ကမူ၊ ဆင္၏ နားရြက္ကိုစမ္းမိသျဖင့္၊ ယပ္ေတာင္အႀကီးစားႏွင့္
တူေၾကာင္း

ေျပာေလသည္။

အျခားတစ္ဦးကလည္း

ႏွာေမာင္းကိုစမ္းမိကာ၊

က်ည္ေပြ႔ႏွင့္ တူေၾကာင္း ေျပာေလသည္။ ေနာက္တစ္ဦးကမူ၊ ေျခကိုစမ္းမိၿပီး၊
ေထာင္းဆံုႏွင့္ တူေၾကာင္း ေျပာေလသည္။ ဆင္၏အၿမီးကို ကိုင္တြယ္မိသူက၊
ႀကိဳးႏွင့္

တူေၾကာင္း

ေျပာေလသည္။

ဆင္၏ပုံသ႑ာန္အစစ္အမွန္

မ်က္မျမင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ် ရွင္ဘုရင္ အား ေျပာျပနုိင္ျခင္း မရွိပါေပ။
အလားတူပင္လွ်င္၊
ေျပာျပနိုင္ေစကာမူ၊

ဗုဒၶလူ႔သဘာ၀ကို
သဘာ၀တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း
တည္းဟူေသာ

ရွင္းလင္း

လူသားတဦး၏

သဘာ၀အစစ္အမွန္ကို ရွင္းလင္းေျပာျပနိုင္ျခင္း ရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။
ေလာကီရမက္မ်ားျဖင့္ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိဘဲ ေသျခင္းျဖင့္လည္း ပ်က္ျပား
သြားျခင္း

မရွိေသာ၊

ထာ၀ရတည္ၿမဲသည့္

ဗုဒၶသဘာ၀ေခၚ၊

လူ႔သဘာ၀ကို

ရွာေဖြေတြ႔ရွိနိုင္ရန္၊ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းမွာ၊ ဗုဒၶႏွင့္ ဗုဒၶ၏ မြန္ျမတ္လွေသာ
အဆံုးအမမ်ားမွတစ္ဆင့္သာ ျဖစ္ေလသည္။

- 73 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀IIIဗုဒၶ သဘာ၀ႏွင့္ ငါမဟုတ္မႈ
၁.

ဗုဒၶသဘာ၀သည္

ရွင္းလင္းေဖာ္ျပနိုင္သည့္

အရာတစ္ခုခုကဲ့သို႔၄င္း၊

အျခားေသာ သြန္သင္မႈ မ်ား၏ `၀ိညာဥ္´ႏွင့္ ဆင္တူသကဲ့သို႔၄င္း၊ ကၽြႏု္ပ္တ႔ို
ေျပာဆိုေနခဲ့ၾကေသာ္လည္း၊ အမွန္မွာ မဟုတ္ပါ ေပ။
အတၱ (၀ါ) `ငါ´ ဟူေသာ အေတြးအေခၚသည္၊ ခဲျြ ခားေသာ စိတ္ကေရွးဦးစြာ
ဖမ္းယူဆုပ္ကိုင္

ထားၿပီးေနာက္၊

စဲၿြ ငိေနကာ၊

စြန္႔လႊတ္ရမည့္

စိတ္ကူးယဥ္

အရာ၀တၳဳတစ္ခုခုသာ ျဖစ္ေခ်သည္။ ဗုဒၶ သဘာ၀မွာမူ၊ ရွင္းလင္းေဖၚျပႏိုင္ေသာ
အရာမဟုတ္ဘဲ၊

ေရွးဦးစြာ

ရွာေဖြေတြ႔ရွိရမည့္အရာ

တစ္နည္းအားျဖင့္၊ ဗုဒၶသဘာ၀သည္

ျဖစ္ေပသည္။`ငါ´ ႏွင့္ ဆင္တူရိုးမွားျဖစ္ေသာ္လည္း`အတၱ´ သို႔မဟုတ္ `အတၱဟိတ´ ဟူေသာ `အတၱ´ မဟုတ္ပါေပ။ အတၱ (၀ါ)`ငါ´ ရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ျခင္းသည္ မတည္ရွိ မႈကို ယူဆထားေသာ မွားယြင္းသည့္
ယံုၾကည္မႈျဖစ္သည္။ ဗုဒၶသဘာ၀ကို ျငင္းပယ္ျခင္းသည္လည္း မွားယြင္းေပသည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊ တည္ရွိမႈသည္ မတည္ရွိမႈ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆထားေသာ
ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
ဤသေဘာတရားကို ပံုျပင္တခုျဖင့္ ရွင္းျပနိုင္ေပသည္။ မိခင္တစ္ဦးသည္
ဖ်ားနာေနေသာ

သူမ၏ျပသေလသည္။

ဆရာ၀န္သည္

ႏို႔စို႔ကေလးအား

ဆရာ၀န္တစ္ဦးထံသို႔

ကေလးေသာက္ရန္

ေခၚေဆာင္

ေဆးေပးၿပီးေနာက္၊

ေဆးေသာက္သံုးၿပီး၊ ေကာင္းစြာ ေၾကညက္သြားခ်ိန္ အထိ၊ ႏို႔မတိုက္ရန္ ညႊန္ၾကားလိုက္ေလသည္။
ကေလးက ႏို႔စို႔လိုစိတ္ မရွိေစရန္အတြက္၊ မိခင္သည္ သူမ၏ ႏို႔အံုကို
ခါးေသာအရာျဖင့္

သုတ္လိမ္းထားေလသည္။

ေဆးကိ္ု

ေသာက္သံုးၿပီး၍၊

ေကာင္းစြာ ေၾကညက္ေလာက္ၿပီးေသာ အခ်ိန္သို႔ ေရာက္လာမွ၊ မိခင္သည္ သူမ၏ႏို႔အံုကို ေဆးေၾကာသန္႔စင္ကာ၊ ကေလးအား ႏို႔တိုက္ေလသည္။ ကေလးကို
ခ်စ္ေသာေၾကာင့္၊ မိခင္သည္ ၾကင္နာသနားစိတ္ျဖင့္၊ ဤနည္းကို အသံုးျပဳကာ၊
ကေလးကို ကယ္တင္ေလသည္။
ပုံျပင္ထဲ၌ ပါရွိေသာ မိခင္ကဲ့သို႔ပင္၊ ထင္မွားမႈမ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ရန္ႏွင့္ `ငါ´

- 74 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀၌ဖက္တြယ္

စဲလြ မ္းေနမႈမ်ားကို

ျဖတ္ေတာက္ပစ္ရန္အတြက္

ဗုဒၶသည္`ငါ´မရိွေၾကာင္း ျမြက္ၾကားျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ အထင္မွားမႈႏွင့္ စဲလြ မ္းမႈမ်ားကို
ရွင္းလင္းၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ ဗုဒၶသည္ ဗုဒၶသဘာ၀ျဖစ္ေသာ စစ္မွန္ သည့္ စိတ္၏
ျဖစ္ရပ္အမွန္မ်ားကို ရွင္းလင္းျမြက္ၾကားေလသည္။`ငါ´ဟူေသာ အဂၤါရုပ္၌ စဲမြ က္ေနမႈသည္၊ မေရရာေသာဘ၀သို႔ ေခၚေဆာင္
သြား၍၊ ဗုဒၶ သဘာ၀ကို ယုံၾကည္မႈသည္ အမွန္တရားသို႔ ေရာက္ေစနိုင္ေလသည္။
ဤသည္မွာ ေသတၱာတစ္လံုး အေမြရလိုက္ေသာ ပံုျပင္ထဲမွ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္
တူေလသည္။

ေသတၱာထဲ၌

ဆင္းရဲက်ပ္တည္းစြာ၊

ေရႊရွိေၾကာင္းကို

ဆက္လက္

မသိရွိေသာ

ေနထိုင္

အမ်ဳိးသမီးသည္၊

လာခဲ့ရာ၊

ေနာက္ဆံုး၌

အျခားသူတစ္ဦးက ေရႊရွိေနေၾကာင္း၊ ေသတၱာကို ဖြင့္ျပခဲ့ရေလသည္။ ဗုဒၶသည္
လူသားမ်ား၏

စိတ္ကိုဖြင့္၍၊

သန္႔စင္လွေသာ

၄င္းတို႔၏

ဗုဒၶသဘာ၀ကို

ဤဗုဒၶသဘာ၀

ရွိေနပါက

အဘယ္ေၾကာင့္၊

ျပသေလသည္။
၂.

အကယ္၍၊

လူတိုင္းတြင္

အခ်င္းခ်င္း လိမ္လည္ေန ေသာ၊ သို႔မဟုတ္ သတ္ျဖတ္ေနၾကေသာ လူမ်ား၌
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားလွပါသနည္း။ အဘယ္ေၾကာင့္ ရာထူး ႀကီးငယ္၊ ၾကြယ္၀မႈႏွင့္
ဆင္းရဲမႈ ဟူေသာ မ်ားျပားလွသည့္ ကဲျြ ပားျခားနားမႈမ်ား ရွိေနပါသနည္း။
တန္ဆာဆင္သည့္အေနျဖင့္၊
နဖူးတြင္

ဆင္ယင္ထား

အဖိုးတန္ေက်ာက္မ်က္ရတနာတစ္ခုကို

ေလ့ရွိေသာ

နဘမ္းသမားတေယာက္အေၾကာင္း၊

ပုံျပင္တခုရွိေလသည္။ တစ္ခ်ိန္တြင္၊ နဘမ္း သတ္ေနစဥ္ ယင္းေက်ာက္မ်က္
ရတနာသည္၊ ၄င္း၏ နဖူးအတြင္းသို႔ နစ္၀င္သြားေလသည္။ အဖိုးတန္ ေက်ာက္မ်က္
ရတနာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီဟု ထင္မွတ္ကာ၊ ၄င္းသည္ အနာကို ေဆးထည့္ရန္
အတြက္ ခဲစြ ိတ္ဆရာ၀န္တစ္ဦးထံသို႔ သြားေလသည္။ ဆရာ၀န္သည္ ေဆးထည့္
ေပးရန္အတြက္ ၾကည့္လိုက္ ေသာအခါ၊ နဖူးတြင္းသို႔နစ္၀င္ၿပီး၊ ေသြးႏွင့္ေခြ်းတို႔ျဖင့္
ဖံုးကြယ္ေပေရေနေသာ

ေက်ာက္ကို

ေတြ႔ျမင္ရ

ေလသည္။

၄င္းသည္

ၾကည့္မွန္တခ်ပ္ကို ေထာင္ျပကာ၊ ယင္း ေက်ာက္မ်က္ရတနာကို နဘမ္းသမားအား
ျပသေလသည္။

- 75 -

ဗုဒၶ - သဘာ၀ဗုဒၶသဘာ၀သည္၊

ဤပုံျပင္ထဲရွိ

အဖိုးတန္ေက်ာက္မ်က္ရတနာႏွင့္

တူေလသည္။ အျခားေသာ လိုအင္ဆႏၵရမက္မ်ားမွ အညစ္အေၾကးဖုန္မ်ားျဖင့္
ဖံုးကြယ္ေန၍

ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီဟု

ဆရာေကာင္းတစ္ဦးက၊

လူမ်ားက

ယင္းဗုဒၶသဘာ၀ကို

ထင္မွတ္ေနၾကေသာ္လည္း

၄င္းတို႔အား

ျပန္လည္

ထုတ္ေဖာ္ေပးေလသည္။
မည္မွ်ပင္၊ ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟတို႔ျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းေနေစကာမူ၊ သို႔မဟုတ္
ကံအက်ဳိး အေၾကာင္းေၾကာင့္ ၀ဋ္လည္ေနေစကာမူ၊ လူတိုင္းတြင္ ဗုဒၶသဘာ၀
ရွိေလသည္။
ဗုဒၶသဘာ၀သည္
မရွိႏိုင္ေပ။

ေပ်ာက္ဆံုးသြားျခင္း၊

ညစ္ညမ္းမွဳ

သို႔မဟုတ္

အားလံုးကို

ပ်က္ဆီးသြားျခင္း

ဖယ္ရွားလိုက္ေသာအခါ၊

အေႏွးႏွင့္အျမန္ဆိုသလို ဗုဒၶသဘာ၀ ထြက္ေပၚလာမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ေၾကးမံုတစ္ခ်ပ္ျဖင့္၊ အေသြးႏွင့္အသားထဲ၌ နစ္၀င္ေနေသာ ေက်ာက္မ်က္
ရတနာကို၊

နဘမ္းသမားအား

ျပသခဲ့သကဲ့သို႔၊

ေလာကီရမက္ေအာက္တြင္

နစ္ျမဳပ္ေနေသာ ဗုဒၶသဘာ၀ကို ဗုဒၶ၏ အလင္း ေရာင္ျဖင့္ ျပသႏိုင္ေလသည္။
၃.

ေနထိုင္မႈ

ဘ၀အေျခအေနမ်ားႏွင့္

ပတ္၀န္းက်င္မ်ား

ေျပာင္းလဲေနေစကာမူ၊

ဗုဒၶသဘာ၀သည္

တည္ၿငိမ္ေနေလသည္။

ႏြား၏အေရာင္သည္

အနက္ျဖစ္ေစကာမူ၊ ႏြားႏို႔၏အေရာင္သည္

မည္ကဲ့သို႔ပင္

အစဥ္အၿမဲပင္

သန္႔စင္၍

အနီ၊သို႔မဟုတ္

အျဖဴ၊အၿမဲတမ္း ျဖဴေနသကဲ့သို႔ပင္လွ်င္။

လုပ္ရပ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ေၾကာင့္၊ ဘ၀အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲသြားရာ သို႔မဟုတ္
လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္ အေတြးအေခၚ မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ
အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားသည္ အေၾကာင္း မဟုတ္ပါေပ။
ဟိမ၀ႏၱာေတာင္ေပၚရွိ၊

ရွည္လ်ားလွေသာ

ျမက္ပင္မ်ားေအာက္တြင္

ကြယ္ေနေသာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ဆန္းၾကယ္သည့္ ေဆးဖက္၀င္ေသာ အပင္အေၾကာင္း၊
အိႏိၵယပုံျပင္တစ္ခု ရွိေလသည္။ ယင္းေဆးပင္ကို လူမ်ားက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
ရွာေဖြခဲ့ၾကေသာ္လည္း၊

အခ်ည္းႏွီးျဖစ္ခဲ့ေပသည္။

- 76 -

သို႔ရာတြင္၊

ေနာက္ဆံုး၌

ဗုဒၶ - သဘာ၀ပညာရွိတစ္ဦးက၊

ေဆးပင္၏

ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ေလသည္။

ခ်ဳိျမေသာ

၄င္းပညာရွိသည္

အေမႊးအႀကိဳင္အရ၊

အသက္ရွင္ေနစဥ္ကာလအတြင္း၊

ေဆးပင္မ်ားကို ေကာက္ယူစုေဆာင္းကာ၊ အိုးတစ္လံုးတြင္ ထည့္ထား ေလသည္။
သို႔ရာတြင္၊

ပညာရွိ

ကြယ္လြန္သြားၿပီး

သည့္ေနာက္၌

ခ်ဳိျမေသာ

ေဆးထည့္ထားသည့္ အိုးသည္ ေတာင္တန္းထဲရွိ ေ၀းလံလွေသာ ေခ်ာင္းငယ္
တခု၌၊ မည္သူမွ် ရွာမေတြ႔သျဖင့္၊ ေဆးရည္မ်ား သည္လည္း အခ်ဥ္ေပါက္ကာ၊
ဥပါဒ္ ျဖစ္ေစနိုင္သည့္၊ အရသာပ်က္သြားေသာ အရည္မ်ဳိး ျဖစ္သြားေလ သည္။အလားတူပင္၊

ဗုဒၶသဘာ၀သည္

ေတာျမက္ရိုင္းမ်ားေအာက္တြင္

ေလာကီရမက္တည္းဟူေသာ၊

ကြယ္ေနၿပီး၊

ရွာေဖြေတြ႔ရွိႏိုင္ရန္

လြန္စြာ

ခက္ခဲေလသည္။ သို႔ရာတြင္၊ ဗုဒၶက ရွာေဖြေတြရ႔ ွိခဲ့ၿပီး၊ လူသား မ်ားအား ေဖၚျပခဲ့ရာ၊
အာရံုအမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ျဖင့္ ခံစားၾကရာ၌၊ လူတစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ ခံစားရေသာ
အရသာခ်င္း မတူညီၾကပါေပ။
၄.

အမာဆံုး၀တၱဳျဖစ္သည့္ စိန္ကို ေၾကမြသြားေစရန္ ေခ်ဖ်က္၍ မရပါေပ။

သဲႏွင့္ေက်ာက္ခဲမ်ားကို
စိန္မ်ားကိုမူ၊

အမႈန္႔ျဖစ္သြားေအာင္

အစင္းထင္သြားေစရန္

ျခစ္၍ေခ်ဖ်က္၍
မရႏိုင္ပါေပ။

ရေသာ္လည္း၊
ဗုဒၶသဘာ၀သည္

စိန္ကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ ခ်ဳိးဖ်က္၍ မရႏိုင္ပါေပ။
ဗုဒၶသဘာ၀သည္ အမွန္တကယ္ပင္၊ လူ႔သဘာ၀၏ ေကာင္းမြန္ဆံုးေသာ
သြင္ျပင္

လကၡဏာတစ္ခုပင္

ျဖစ္ေလ၏။

လူ႔သဘာ၀တြင္၊

ေယာက္်ားႏွင့္မိန္းမကဲ့သို႔ေသာ အဆံုးမရွိသည့္ အမ်ဳိးအစားမ်ဳိးစံု ရွိေသာ္လည္း
ဗုဒၶသဘာ၀ႏွင့္ ပတ္သက္၍မူ၊ ကဲျြ ပားျခားနားမႈ မရွိပါေပ။
ေရႊသတၱဳရိုင္းကို

အရည္က်ဳိ၍

မသန္႔စင္ေသာ

၀တၱဳပစၥည္းအားလံုးကို

ဖယ္ရွားလိုက္ျခင္းျဖင့္၊ ေရႊ အစစ္ကို ရယူႏိုင္ေလသည္။ အကယ္၍ လူမ်ားသည္
၄င္းတို႔စိတ္ရိုင္းကို

အရည္က်ဳိ၍၊

ေလာကီရမက္

မ်ားႏွင့္

ငါဟူေသာ

အတၱအညစ္အေၾကးအားလံုးကို ဖယ္ရွားလိုက္မည္ ဆိုပါက အတူတူပင္ျဖစ္ေသာ၊
သန္႔စင္သည့္ ဗုဒၶသဘာ၀ကို ေဖာ္ထုတ္ရယူႏိုင္ေလသည္။

- 77 -

အခန္း ေလးလူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ) မ်ားIလူ႔သဘာ၀
၁.

ဗုဒၶက

(လူ႔)

သဘာ၀၏

သန္႔စင္မႈကို

ဖံုးလႊမ္းညစ္ညမ္းေစေသာ၊

ေလာကီရမက္မ်ား ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စား ရွိသည္ဟု ေဟာၾကားေလသည္။ ပထမတစ္မ်ဳိးမွာ၊
ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို

အေရာေရာ

ေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈရမက္

အေႏွာေႏွာ

ျဖစ္ေလသည္။

ရွဳပ္ေထြး

ဒုတိယတစ္မ်ဳိးမွာမူ၊

သြားေစေသာ
လူ႔တန္ဖိုးမ်ား

ေရာေႏွာ ရွဳပ္ေထြးသြားေစသည့္၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ အေတြ႔အႀကံဳရမက္ ျဖစ္ေလသည္။
ေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈႏွင့္
ထင္ေယာင္ထင္မွား

ျဖစ္ရခဲျြ ခားသတ္မွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊

လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္မႈ
ျခင္းကို

လူသားမ်ား၏

မွတ္ယူႏိုင္ေသာ္လည္း၊

ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးတို႔တြင္၊
ညစ္္ညမ္းမႈအလံုးစံုဟု
အမွန္စင္စစ္မွာမူ

အေျခခံအားျဖင့္၊ မူရင္း ေလာကီအေျခအေန နွစ္ရပ္ ရွိေပသည္။ ပထမမွာ အ၀ိဇၶၨာ(၀ါ) မသိ နားမလည္မႈ ျဖစ္၍ ဒုတိယမွာမူ၊ တဏွာရမက္ပင္ ျဖစ္ေလသည္။
ေတြးေခၚဆင္ျခင္မႈ၏ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ားသည္၊ မသိနားမလည္မႈ
ေပၚတြင္ အေျခခံ၍ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္မႈ၏ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ားသည္
တဏွာရမက္ေပၚတြင္

အေျခခံသျဖင့္၊

ဤႏွစ္ရပ္ေသာ

ထင္ေယာင္ထင္မွား

ျဖစ္မႈမ်ားသည္၊ စိတ္ဆင္းရဲမႈအေပါင္း၏ ပင္ရင္းဇစ္ျမစ္ ျဖစ္ေလ သည္။အကယ္၍လူမ်ားသည္

မသိနားမလည္ပါက၊

တိက်မွန္ကန္စြာႏွင့္

လံုၿခံဳစိတ္ခ်စြာ၊ ခ်င့္ခ်ိန္ စဥ္းစားႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ရပ္တည္ေနလိုသည့္ရမက္ေၾကာင့္၊
အရာ၀တၱဳခပ္သိမ္းကို ဆုပ္ကိုင္ဖက္ တြယ္မႈမ်ားႏွင့္ တြယ္တာမႈမ်ား၊ မလဲမြ ေသြျဖစ္ေပၚလာေလသည္။

ဤကဲ့သို႔ေသာ၊ ေတြ႔ျမင္ၾကားသိ

ရသည့္သာယာနာ

ေပ်ာ္ဖြယ္ အရာခပ္သိမ္းကို၊ အစဥ္အၿမဲ လိုလားတပ္မက္မႈ မွတဆင့္၊ အေလ့အထ၏
ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ လူမ်ားသည္၊

- 78 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ကိုယ္ခႏၶာ၏ ေသဆံုးမႈ အတြက္၊ ဆႏၵရမက္မ်ဳိးပင္ ရွိၾကေလသည္။ဤ မူလဇစ္ျမစ္မ်ားမွ၊ အလံုးစံုေသာ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊ ဒိဌိ(အထင္မွားမႈ)၊ ေဒါသ (မေက်နပ္မႈ)၊ မနာလိုမႈ၊ ေျမွာက္ပင့္မႈ၊ လိမ္လည္မႈ၊ မာန(ဘ၀င္ျမင့္မႈ)၊

အထင္ေသးမႈ၊

မူးယစ္မႈ၊

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္မႈမ်ား

ထြက္ေပၚလာေလသည္။

၂.

မွားယြင္းသည့္

ေက်နပ္မႈ

ထြက္ေပၚလာေလသည္။

မိမိ၏အေတြးအေခၚမ်ားမွ

အေၾကာင္းကိစၥႏွင့္

ေလာဘပတ္၀န္းက်င္

အေျခအေနမ်ားအေပၚ၊ မွားယြင္းေသာ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ား မွ ေဒါသ ထြက္ေပၚလာ
ေလသည္။ မွန္ကန္ေသာ အက်င့္စရိုက္ကို ခဲျြ ခားဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းမရွိမႈမွ၊ မိုက္မဲမႈ
ထြက္ေပၚလာေလသည္။
ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟဟူေသာ၊ ဤအရာသံုးခုကို၊ ကမာၻအရာသံုးခုကို၊
ကမာၻႀကီး၏ မီး သံုးပါးဟု ေခၚေလသည္။ ေလာဘေၾကာင့္ မိမိတို႔၏ စိတ္ရင္းအမွန္
ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ားသည္
ေဒါသေၾကာင့္

ေလာဘမီး

စိတ္ရင္းအမွန္

စဲေြ လာင္ေလသည္။

ေတာက္ေလာင္ျခင္း

ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ား

ဗုဒၶအဆံုးအမမ်ားကို

ခံရေလသည္။

အား၊ေဒါသမီး

ၾကားနာသတိမူျခင္းမရွိမႈေၾကာင့္၊

စိတ္ရင္း အမွန္ ေပ်ာက္ဆံုးေနသူမ်ားအား၊ ေမာဟမီး စဲေြ လာင္ေလသည္။
အမွန္မွာ၊ ဤကမာၻႀကီးတြင္၊ မီးမ်ိဳးစံု အေျမာက္အမ်ား ေတာက္ေလာင္
ေနေလသည္။ ေလာဘမီး၊ ေဒါသမီး၊ ေမာဟမီး၊ ပဋိသေႏၶမီး၊ အိုမင္းရင့္ေရာ္မီး၊
ဖ်ားနာမႈမီးႏွင့္
နာက်င္မႈမီး

ေသဆံုးမႈမီး၊
စသည္ျဖင့္

၀မ္းနည္းေၾကကဲမြ ႈႏွင့္

မီးမ်ဳိးစံုရွိေလသည္။

ေတာက္ေလာင္ေနေလသည္။ ဤမီးမ်ားသည္၊

ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္မႈမီး၊

ေနရာတိုင္းတြင္၊

ဤမီးမ်ား

မိမိကိုယ္ကို ေတာက္ေလာင္ရ

သာမကပဲ၊ အျခားသူမ်ား အားလည္း ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေစကာ၊ ကိုယ္ကာယ၊
ႏႈတ္၀စီႏွင့္

စိတ္မေနာတို႔၏

မွားယြင္းမႈမ်ားကို

က်ဴးလြန္ေစေလသည္။

ဤမီးမ်ားေၾကာင့္ ရရွိလာေသာ ဒဏ္ရာမ်ားမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ျပည္သည္၊
ခ်ဥ္းကပ္လာသူမ်ားအား

ကူးစက္အဆိပ္သင့္ေစကာ၊

ပို႔ေဆာင္ေပးေလသည္။

- 79 -

မေကာင္းသည့္

လမ္းသို႔

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

၃.

ေက်နပ္မႈမွ

ေလာဘ၊မေက်နပ္မႈမွ

ေဒါသႏွင့္

မသန္႔စင္ေသာ

အေတြးအေခၚမ်ားမွ ေမာဟတို႔ ထြက္ေပၚလာေလသည္။ ေလာဘတြင္ရွိေသာ
အညစ္အေၾကးအနည္းငယ္ကို ဖယ္ရွားရန္ လြန္စြာ ခဲယဥ္းေလသည္။ ေဒါသတြင္
အညစ္အေၾကး
ေမာဟတြင္မူ၊

ပိုမ်ားေသာ္လည္း၊

ဖယ္ရွားပစ္ရန္

အညစ္အေၾကးေျမာက္မ်ားစြာရွိ၍၊

လြယ္ကူေလသည္။

ဖယ္ရွားရန္လည္း

လြန္စြာ

ခက္ခဲေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္၊ လူသားမ်ားသည္ စစ္မွန္သည့္ေက်နပ္မႈ ပိုေပးစြမ္းႏိုင္ေသာအရာကို၊
မွန္ကန္စြာ ဆံုးျဖတ္ျခင္း၊ ဘ၀၏ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရာ၌၊ စိတ္ကို
က်ပ္တည္းစြာ ခ်ဳပ္ထိန္းျခင္းႏွင့္၊ စိတ္ေကာင္းထားရွိျခင္းႏွင့္ ၾကင္နာသနားျခင္း
ဟူေသာ

ဗုဒၶ၏

ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို

ျပန္ေျပာင္း

မည္သည့္ေနရာ၊

မည္သည့္အခ်ိန္၌မဆို၊

ထြက္ေပၚလာေသာ

ၿငိမ္းသတ္သင့္ေပသည္။

စိတ္ထဲ၌

ပညာရွိ၍၊

အမွတ္ရျခင္း

သန္႔စင္ၿပီး

တို႔ျဖင့္၊

ဤမီးမ်ားကို

တစ္ကိုယ္ေကာင္း

မဆန္ေသာ အေတြးအေခၚမ်ားျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ ေနပါက ေလာကီရမက္တဏွာမ်ား
ျဖစ္ေပၚလာရန္ ေနရာရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။

၄.

ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟမ်ားသည္၊ အဖ်ားေရာဂါႏွင့္ တူေလသည္။

ဤကဲ့သို႔ေသာ အဖ်ား ေရာဂါမရွိေသာသူသည္ ခ်မ္းေအးေသာ ေဆာင္းတြင္းည၌
လွဲေလ်ာင္းေနေစကာမူ၊ အပူေ၀ဒနာ ခံစား ရၿပီး၊ အိပ္ေပ်ာ္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
ဤကဲ့သို႔ေသာ အဖ်ားေရာဂါမရွိေသာသူသည္ ခ်မ္းေအးေသာ ေဆာင္းတြင္
းည၌၄င္း၊ ေျမေပၚတြင္ သစ္ရြက္အနည္းငယ္ျဖင့္သာ ဖံုးအုပ္ထားသည့္ ေနရာတြင္
ေသာ္၄င္း၊

သို႔မဟုတ္

ပူအိုက္ေသာ

ေႏြရာသီ

အခန္းက်ဥ္းထဲတြင္၄င္း၊

ေအးခ်မ္းစြာ

အိပ္ေပ်ာ္ႏိုင္ရန္

ည၌ပိတ္ေလွာင္ေနသည့္
အခက္အခဲ

ရွိမည္

မဟုတ္ပါေပ။
ထို႔ေၾကာင့္၊

ေလာဘ၊ေဒါသႏွင့္

ေမာဟဆိုေသာ္

ဤသံုးခုတို႔သည္

လူ႔ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္း၏ ပင္ရင္းဇစ္ျမစ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ဤဒုကၡဇစ္ျမစ္မ်ားကို
စြန္႔ပစ္ႏိုင္ရန္အတြက္၊

သီလတရားေတာ္ကို

လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္း၊

သမာဓိစိတ္အာရံုစူးစိုက္မႈကို ေလ့က်င့္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရမည့္အျပင္၊ ဥာဏ္ပညာ ရွိရမည္

- 80 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ျဖစ္ေပသည္။

တရားေတာ္ကို

ဖယ္ရွားႏိုင္မည္

ျဖစ္ၿပီး၊

အညစ္အေၾကးကို

ဖယ္ရွား၍၊

လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္၊

မွန္ကန္ေသာစိတ္၏
ဥာဏ္ပညာက

ေလာဘကို

အာရံုစူးစိုက္မႈက
မိုက္မဲမႈ

ေဒါသအညစ္အေၾကးကို

ဖယ္ရွားမည္ ျဖစ္ေလသည္။
၅.

လူသားတို႔၏ ရမက္မ်ားသည္ အဆံုး မရွိပါေပ။ ဆားငန္ေရကို ေသာက္ေသာ

လူတစ္ေယာက္၏

ေရငတ္မႈကဲ့သို႔ပင္

ေရငတ္ေျပျခင္းမရွိဘဲ၊

ပို၍သာ

ေရငတ္လာေလသည္။
မိမိ၏ ဆႏၵရမက္မ်ားကို ျဖည့္စြမ္းလိုေသာ လူသည္လည္း၊ ထိုအတိုင္းပင္
ျဖစ္ေခ်သည္။

မေက်နပ္

မႈမ်ားသာ

တိုးပြားလာ၍

ဒုကၡမ်ားသည္လည္း

အဆေပါင္းမ်ားစြာ တိုးပြားလာေလသည္။
ဆႏၵရမက္မ်ားကို
တင္းတိမ္ႏိုင္မည္

ျဖည့္စြမ္းေပးျခင္းအားျဖင့္၊

မဟုတ္ပါေပ။

မည္သည့္အခါမွ်

မည္သည့္အခါမွ်

ေလွ်ာ့၍

ေရာင့္ရဲ

မရႏိုင္ေသာ၊

မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားႏွင့္ စိတ္စေနာင့္စနင္းျဖစ္မႈမ်ားသာ ျဖစ္ေပၚလာၿပီး လိုအင္ရမက္ကို
ျဖည့္စြမ္းေပးႏိုင္ျခင္းမရွိေသာအခါ၊ မၾကာခဏပင္၊ ရူးသြပ္သြားတတ္ ေလသည္။
မိမိတို႔၏

ရမက္ကို

ျဖည့္စြမ္းၾကရန္အတြက္၊

လူသားမ်ားသည္

ရုန္းကန္ႀကိဳးပမ္းၾက၍၊ အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ၾကေလသည္။ ရွင္ဘုရင္ႏွင့္ရွင္ဘုရင္၊
အမတ္ႏွင့္အမတ္၊

မိဘႏွင့္ကေလး၊

သူငယ္ခ်င္းႏွင့္သူငယ္ခ်င္း၊
မိမိတို႔၏

ရမက္ကို

အခ်င္းခ်င္း

ညီႏွင့္အစ္ကို၊

ညီမႏွင့္အမ၊

တိုက္ခိုက္ၾကေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

ျဖည့္စြမ္းၾကရန္အတြက္၊

အခ်င္းခ်င္း

တိုက္ခိုက္ၾကကာ၊

အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ၾကသည့္အထိ ျပဳလုပ္ၾကရေလသည္။
လူမ်ားသည္၊ ဆႏၵရမက္ကို ျဖည့္စြမ္းရန္၊ ႀကိဳးပမ္းရာ၌၊ မၾကာခဏပင္၊
ဘ၀ပ်က္စီးမႈမ်ား

ျဖစ္တတ္

လိ္မ္လည္ျခင္းႏွင့္၊

သူတပါးသားမယားကို

လက္ေတြ႔အဖမ္းခံရေသာအခါတြင္

ၾကေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

ခိုး၀ွက္ျခင္း၊

က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ား

ျပဳလုပ္ၾက၍

အရွက္ကဲျြ ခင္းႏွင့္

ခံၾကရေလသည္။

- 81 -

အျပစ္ဒဏ္မ်ားကို

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ရမက္အလိုလိုက္မႈေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္၊ စိတ္မခ်မ္းသာမႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡ
ေရာက္ၾကရမည္ကို ေကာင္းစြာ သိရွိလ်က္ႏွင့္ပင္၊ မိမိတို႔၏ ခႏၶာႏွင့္ႏႈတ္တို႔ျဖင့္၄င္း၊
ကိုယ္ပိုင္စိတ္ျဖင့္၄င္း၊ မေကာင္းမႈမ်ားကို က်ဴးလြန္တတ္ၾကသျဖင့္၊ ဆႏၵရမက္သည္
ေၾကာက္ရ႕ြံ ဖြယ္ရာ

ေကာင္းလွေပသည္။

၄င္းေနာက္

ေနာင္ဘ၀မ်ား၌

ခံစားၾကရမည့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ဳိးစံုမ်ား၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာ ဘ၀မ်ဳိးသို႔ က်ေရာက္ရမည့္
ဆင္းရဲဒုကၡ မ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။
၆.

ေလာကီရမက္အေပါင္းတို႔တြင္

ျဖစ္ေလသည္။

ကာမရာဂ

ကာမရာဂသည္

အျပင္းထန္ဆံုးပင္

အျခားေသာ

ေလာကီရမက္အလံုးစံု

ေနာက္တြင္

ရွိေနေလသည္။
အျခားေသာရမက္မ်ား

ရွင္သန္ႀကီးထြားေစရန္အတြက္၊

ကာမရာဂသည္

ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးရာ၊ ေျမၾသဇာေကာင္းမြန္သည့္ ေျမေနရာျဖစ္ဟန္ ရွိေလသည္။
ကာမရာဂသည္၊ ကမာၻေပၚရွိ ေကာင္းမႈ

အလံုးစံုကို စားသံုးဖ်က္ဆီးပစ္ေသာ

ဘီလူးမႏွင့္ တူေလသည္။ ကာမရာဂသည္ ပန္းၿခံထဲ၌ ပုန္းေအာင္း ေနေသာ
အဆိပ္ျပင္းထန္သည့္
ေရာက္ရွိလာသူမ်ားအား

ေျမြဆိုးပင္

ျဖစ္ေလသည္။

အလွကို

အဆိပ္သင့္ေစေလသည္။

ရွာေဖြရန္

ကာမရာဂသည္

အကိုင္းအခက္အားလံုးသို႔ ရစ္ျခံဳတြယ္တက္၍၊ အပင္ကို ေသေစေသာ ႏြယ္ပင္ႏွင့္
တူေလသည္။

ကာမရာဂလက္မ်ားသည္

လူ႔စိတ္အတြင္းရွိ၊

စိတ္ေကာင္းစိတ္

ျမတ္မ်ားသို႔ ျပန္႔ႏွံ႔ရစ္ေႏွာင္ကာ စိတ္ညွိဳးက် ပ်က္စီးသြားသည္အထိ၊ စုပ္ယူဖ်က္ဆီး
ပစ္ေလသည္။ ကာမ ရာဂသည္ မာရ္နတ္သားက ျမဴဆြယ္ရန္ ပစ္ထားသည့္ အစာျဖစ္ေလသည္။

အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊

လူသားမ်ားသည္

၄င္းအစာကို

ဟပ္စားၾကျခင္းျဖင့္၊ မေကာင္းေသာကမာၻ၏ နက္ရွိဳင္းလွေသာ ေနရာမ်ား အထိဆဲခြ ်သြားျခင္း ခံၾကရေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ေျခာက္ေသြ႔ေနေသာ အရိုးကို ေသြးျဖင့္ လူး၍ ေခြးတစ္ေကာင္အား ေပးပါက
ေခြးသည္

ေမာပန္း၍

စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းသြားသည့္အထိ၊

၄င္းအရိုးကို

ကိုက္ေပမည္။ လူသားတစ္ေယာက္အတြက္ ကာမရာဂသည္ ဤအရိုးအတိုင္းပင္
ျဖစ္ေလသည္။ ကိုယ္ပမ္းစိတ္ပမ္း က်သည့္အထိ၊ တြယ္တာ ျမတ္ႏိုးေနမည္သာ

- 82 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ျဖစ္ေပသည္။
ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္ႏွစ္ေကာင္အား

အစာတစ္ခု

ပစ္ေပးမည္ဆိုပါက၊

၄င္းတို႔သည္ အစာရရန္ အတြက္၊ အခ်င္းခ်င္း ျခစ္ကုတ္၊ တိုက္ခိုက္ၾကမည္
ျဖစ္ေပသည္။

ေလစုန္ကို

သြားေလာက္ေအာင္

ဆန္႔က်င္၍၊

မိုက္မဲေသာသူသည္

ဤေတာရိုင္း

တိရိစာၦန္ႏွစ္ေကာင္ႏွင့္

ေလာကီရမက္

စိတ္မ်ားေၾကာင့္၊

မီးရွဴးတိုင္ကို

သယ္ေဆာင္ မီးသင့္ျခင္း

ခံရႏိုင္ေပသည္။

လူမိုက္ကဲ့သို႔ပင္လွ်င္၊

လူသားမ်ားသည္

မိမိတို႔

နာက်င္ေစျခင္းႏွင့္

ကိုယ္ကို

မီးသင့္ေစျခင္းမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစေလသည္။
၇.

ျပင္ပကိုယ္ခႏၶာကို

အဆိပ္ျမွား

မထိမွန္ေစရန္၊

အလြယ္တကူ

ကာကြယ္ႏိုင္ေသာ္လည္း၊ စိတ္ တြင္းမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ၊ အဆိပ္ျမွားငယ္ေလးမ်ား
မထိမွန္ေစရန္အတြက္၊ စိတ္ကို ကာကြယ္ရန္ မျဖစ္ ႏိုင္ပါေပ။ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊
ေမာဟႏွင့္

အတၱ(ငါမွငါ)ဟူေသာ၊

အဆိပ္ျမွားငယ္

ေလးစင္းတို႔သည္၊

စိတ္အတြင္းမွ ထြက္ေပၚလာၾက၍၊ စိတ္ကိုျပင္းထန္စြာ အဆိပ္သင့္ေစေလသည္။
အကယ္၍လူမ်ားသည္

ေလာဘ၊ေဒါသႏွင့္

ေမာဟအဆိပ္ဒဏ္မ်ား

သင့္ေနပါက၊ ၄င္းတို႔သည္ လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ဆဲဆိုျခင္းမ်ားကို
ျပဳလုပ္၍၊ ထို႔ေနာက္၌ ၄င္းေျပာစကားမ်ားအတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ကာ၊
သတ္ျဖတ္ျခင္း၊

ခိုး၀ွက္ျခင္းႏွင့္

သူတပါးသားမယားကို

က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ား

ျပဳလုပ္လာေလသည္။ဤ မေနာကံ (၃) ပါး၊ ၀စီကံ (၄) ပါးႏွင့္ ကာယကံ (၃) ပါးတို႔ကို
ေပါင္းစပ္လိုက္ပါက၊ ဒုစရိုက္ တရား (၁၀) ပါး ျဖစ္လာေလသည္။
လိမ္လည္ေျပာဆိုမႈတြင္ အက်င့္ျဖစ္ေနသူသည္၊ မွားယြင္းေသာလုပ္ရပ္မ်ားကို
သတိမမူမိဘဲ

က်ဴးလြန္တတ္ေလသည္။

လိမ္လည္ေျပာဆိ္ုရမည္ျဖစ္၍၊

စတင္ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲစြာ

မျပဳလုပ္မီ၊

လိမ္လည္ေျပာဆိုသည္ႏွင့္၊

အစိုးရိမ္ကင္းမဲ့စြာျဖင့္၊ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲစြာ ျပဳက်င့္တတ္ေလသည္။
ေလာဘ၊ တဏွာ၊ ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္း၊ ေဒါသ၊ ကံဆိုးျခင္း၊ စိတ္မခ်မ္းသာျခင္း၊

- 83 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

စသည္တို႔သည္ ေမာဟမွ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္၊ ေမာဟသည္
အျပင္းထန္ဆံုးေသာ အဆိပ္အ ေတာက္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

၈.

လိုအင္ရမက္မွ

လိုအင္ရမက္၊

ကံပါလာသည္။

ကံႏွင့္

ဆင္းရဲ

ကံမွဆင္းရဲဒုကၡလိုက္ပါလာသည္။

ဒုကၡတို႔သည္

ထာ၀ရလည္ပတ္ေနေသာ

ခ်ားရဟတ္ႏွင့္ တူေလသည္။
ဤရဟတ္၏
ဤကဲ့သို႔ေသာ

လည္ပတ္မႈသည္

အဆံုးအစ

မရွိပါေပ။

မွမည္ကဲ့သို႔၊

လြတ္ေျမာက္ႏိုင္အံ့နည္း။

သံသရာထဲတြင္

တစ္ဘ၀ၿပီး

တစ္ဘ၀သံသရာလည္မႈ

အဆံုးအစမရွိေသာ

လူမ်ားသည္၊
ဆက္လက္

ျဖစ္ေပၚေနေလသည္။
ဘ၀သံသရာ

တစ္ေလွ်ာက္လံုးရွိ၊

မိမိ၏အရိုးႏွင့္ျပာမ်ားကို

စုပုံလိုက္မည္ဆိုပါက၊ ယင္းအပံုႀကီး သည္ ေတာင္ႀကီးတစ္ခုစာမွ် ျမင့္ေပမည္။
ဘ၀သံသရာတစ္ေလွ်ာက္လံုး၌

စို႔ခဲ့ေသာ

မိခင္မ်ား၏

ႏို႔ရည္

မ်ားကို

စုေဆာင္းခံယူထားမည္ ဆိုပါက၊ ပင္လယ္ေရထက္ပင္ နက္ေပမည္။
လူအားလံုးတို႔တြင္
ေလာကီရမက္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္၏

အညစ္အေၾကးထဲ၌၊

သဘာ၀မ်ဳိးရွိၾကေသာ္လည္း၊

အထူးနက္ရွဳိင္းစြာ

နစ္ျမဳပ္ေနသျဖင့္၊

ကာလၾကာရွည္စြာပင္ မသိဘဲ ရွိေနခဲ့ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၊ လူ တိုင္းတြင္
ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္မႈႏွင့္ ဆင္းရဲႏုံခ်ာလွေသာ ဘ၀မ်ား အဆံုးအစမရွိ အဖန္တလဲလဲ
ျဖစ္ေပၚ ေနျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

- 84 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

II
လူ႔စရိုက္
၁.

လူ႔သဘာ၀သည္၊ အ၀င္၀ မရွိ၍ ေဖာက္ထြင္း၀င္ေရာက္ရန္ ခက္ခဲေသာ

ထူျပစ္လွသည့္ ခ်ဳံဖုတ္ႏွင့္ တူေလသည္။ ယွဥ္ၾကည့္ပါက၊ တိရိစာၦန္တစ္ေကာင္၏
သဘာ၀ကို

နားလည္ႏိုင္ရန္

ပိုမို

လြယ္ကူေလသည္။

သို႔တိုင္ေအာင္ပင္၊

ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္ ေယဘုယ်အားျဖင့္၊ သိသာထင္ရွားသည့္ ျခားနား ခ်က္ေလးရပ္အရ၊
လူ႔သဘာ၀ကို ခဲျြ ခားသတ္မွတ္ႏိုင္ေလသည္။
ပထမအခ်က္မွာ၊ မွားယြင္းေသာ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားေၾကာင့္၊ ျပင္းထန္စြာ
ႀကိဳးပမ္း ေလ့က်င့္ ကာ၊ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ၾကရသူမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ဒုတိယမွာ
ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ၊ ခိုး၀ွက္မႈ၊ သတ္ျဖတ္မႈ၊ သို႔မဟုတ္ အျခားေသာသူမ်ားအား
ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေစသူမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။

တတိယမွာ

မိမိႏွင့္အတူ

အျခားေသာသူမ်ားကိုပါ၊ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေစသူမ်ား ျဖစ္သည္။ စတုတၱမွာ မိမိကိုယ္တိုင္

ဆင္းရဲဒုကၡမျဖစ္ဘဲ၊

အျခားေသာသူမ်ားအား

ဆင္းရဲဒုကၡမွ

ကူညီကယ္တင္သူမ်ား ျဖစ္ေလ သည္။ ေနာက္ဆံုးအမ်ဳိးအစားလူမ်ားသည္၊ ဗုဒၶ၏
သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္၊ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ သို႔မဟုတ္
ေမာဟအလိုသို႔ မလိုက္ၾကဘဲ၊ သတ္ျဖတ္ ျခင္းႏွင့္ ခိုး၀ွက္ျခင္း ကင္းမဲ့ေသာ
ေအးခ်မ္းေသာ ဘ၀မ်ဳိးတြင္ ေနထိုင္ၾကေလသည္။
၂.

ကမာၻေပၚတြင္

လူသံုးမ်ဳိး

ရွိေလသည္။

ေက်ာက္ေဆာင္ေပၚတြင္

ထြင္းထားေသာ

စာလံုးမ်ားႏွင့္

ပထမအမ်ဳိးမွာ
တူသည့္

လူမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အလြယ္တကူ အမ်က္ထြက္ၾက၍၊ ေဒါသ ထြက္ေသာ
အေတြးအေခၚမ်ားကို

အခ်ိန္ၾကာရွည္စြာ

ထိန္းသိမ္းၾကသူမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။

ဒုတိယအမ်ဳိး မွာ သဲထဲတြင္ ေရးသားထားေသာ စာလံုးမ်ားႏွင့္ တူေသာ လူမ်ား
ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ ေဒါသ ထြက္ၾကေသာ္လည္း၊ အမ်က္ထြက္ေသာ
အေတြးအေခၚမ်ား

အလြယ္တကူ

ေပ်ာက္ကြယ္သြားသူမ်ား

တတိယအမ်ဳိးမွာ

စီးဆင္းေနေသာ

ေရထဲတြင္

- 85 -

ျဖစ္ေလသည္။

ေရးထားသည့္စာလံုးမ်ားႏွင့္

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

တူေလသည္။ ေခါင္းထဲ ၀င္လာေသာ အေတြးအေခၚမ်ားကို ထိန္းထားႏိုင္ျခင္း
မရွိၾကပါေပ။

ဆဲဆိုေစာ္ကားျခင္းႏွင့္

စကားမ်ားကိုလည္း

သတိမမူၾကပါေပ။

မေကာင္းေသာ
၄င္းတို႔၏

ေကာလာဟလ

စိတ္သည္

အစဥ္အၿမဲပင္

သန္႔စင္၍ တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။
ေနာက္ထပ္ လူမ်ဳိးသံုးမ်ဳိး ရွိၾကေပေသးသည္။ ပထမအမ်ဳိးမွာ ဘ၀င္ျမင့္၍၊
အဆင္ျခင္

ကင္းမဲ့စြာ

ျပဳမူၾကၿပီး၊

မည္သည့္အခါမွ်

ေက်နပ္မႈမရွိသူမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းတို႔၏ သဘာ၀ကို သိရွိနားလည္ ႏိုင္ရန္ လြယ္ကူေပသည္။
၄င္းေနာက္၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔၍ အၿမဲပင္ ဆင္ျခင္တံုတရားျဖင့္ ျပဳမူတတ္သူ မ်ားရွိေလသည္။

၄င္းတို႔၏

သဘာ၀ကို

သိရွိနားလည္ႏိုင္ရန္

ခက္ခဲေပသည္။

တတိယအမ်ဳိးမွာ၊ မိမိတို႔၏ ဆႏၵရမက္ကို လံုး၀ေအာင္ႏိုင္သူမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။

III
လူ႔ဘ၀
၁.

လူ႔ဘ၀အေၾကာင္း

တရံေရာအခါက၊

သရုပ္ေဖာ္ထားသည့္

ျမစ္တခုထဲ

တြင္ပုံျပင္တခု

ေရစုန္အတိုင္း

ရွိေလသည္။

ေလွာ္ခတ္စီးဆင္းေနသူ

လူတစ္ေယာက္ ရွိေလသည္။ ကမ္းေပၚတြင္ ရွိေနသူ တစ္ဦး က၊ ၄င္းအား
ေအာ္ဟစ္သတိေပးေလသည္။
ေလွာ္ခတ္

လ်င္ျမန္လွေသာ

ေရစီးအလိုက္

ေနျခင္းကို

ရပ္ဆိုင္းပါေလာ့၊

အေကြ႕တြင္

အႏၱာရာယ္ႀကီးမားလွေသာ

ေရ၀ဲၾသဃသည္

၄င္း၊ေပ်ာ္ရႊင္စြာ
လိႈင္းတံပိုးႏွင့္

ေက်ာက္ဂူမ်ားထဲတြင္

အဆင္သင့္ ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကေသာ မိေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ဘီလူးသူရဲမ်ားသည္ ၄င္းရွိေနၾကေပသည္။

အသင္သည္

ဆက္လက္

ေလွာ္ခတ္သြားမည္

ဆိုပါက၊

ေသဆံုးသြားေပလိမ့္မည္။
ဤပံုျပင္ထဲရွိ `လ်င္ျမန္လွေသာ ေရစီးေၾကာင္း´ သည္ ကာမရာဂျဖင့္
အျပည့္ျဖစ္ေသာ

ဘ၀ပင္ေလာကီရမက္မ်ားကို

ျဖစ္သည္။

ခ်ဳပ္ထိန္းျခင္း

`ေပ်ာ္ရႊင္စြာေလွာ္ခတ္ျခင္း´ျဖစ္သည္။

- 86 -`အေကြ႕

သည္တြင္ရွိေသာ

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

လိႈင္းတံပိုးမ်ား´ ဟူသည္မွာ ေနာင္တြင္ ျဖစ္ေပၚခံစားရမည့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္
နာက်င္မႈ

ေ၀ဒနာမ်ား

`မိေက်ာင္းမ်ားႏွင့္

ျဖစ္သည္။

`ေရ၀ဲၾသဃ´ဘီလူးသူရဲမ်ား´ မွာတဏွာေပ်ာ္ရႊင္မႈ

ျဖစ္၍၊

ႏွင့္အေပ်ာ္လိုက္မႈ

မွာ

ဘ၀၏

ေနာက္၌လိုက္ပါလာေသာ ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ေသဆံုးျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ သတိေပးေျပာဆိုေသာ `ကမ္းေပၚမွလူတစ္ဦး´ မွာ ဗုဒၶပင္ ျဖစ္သည္။
အျခားေသာ ပုံျပင္တစ္ခုလည္း ရွိေလသည္။ ျပစ္မႈတစ္ခုကို က်ဴးလြန္မိေသာ
လူတစ္ေယာက္ သည္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေန၏။ အေစာင့္မ်ား လိုက္လာသျဖင့္၊
၄င္းသည္ ပုန္းေအာင္းေနရန္၊ ႀကိမ္ပင္ အခ်ဳိ႕ကို တြယ္၍၊ ေရတြင္းတစ္ခုထဲသို႔
ဆင္းသြားေလသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဆင္းသြားစဥ္၊ ေရတြင္းေအာက္၌ ေျမြဆိုးမ်ားကို
ေတြ႔ျမင္ရသျဖင့္၊

၄င္းသည္

ႀကိမ္ပင္မ်ားကို

တဲေြ လာင္း

ဖက္တြယ္ေနရန္

ဆံုးျဖတ္လိုက္ ေလသည္။ အခ်ိန္အတန္ ၾကာလာ၍ လက္ပမ္းက်လာေသာအခါ၌၊
၄င္းသည္ ႀကိမ္ပင္ကို ကိုက္ေနေသာ ၾကြက္ႏွစ္ေကာင္၊ အျဖဴႏွင့္အနက္တို႔ကို
သတိျပဳမိေလသည္။
ႀကိမ္ပင္
က်ဆင္းသြားကာ၊

ျပတ္သြားမည္ဆိုပါက၊
ေသဆံုးသြားေပ

၄င္းသည္

လိမ့္မည္။

ေျမြဆိုးမ်ားရွိရာသို႔

ရုတ္တရက္

အေပၚသို႔

ေမာ့ၾကည့္လိုက္ေသာအခါ၌၊ ၄င္း၏ မ်က္ႏွာအနီး၌၊ မၾကာမၾကာ ပ်ားရည္စက္မ်ား
က်လာေသာ ပ်ားအံုတစ္ခုကို ေတြ႔ျမင္ရေလသည္။ ၄င္းလူသည္ ေဘးအႏၱရာယ္
အေပါင္းကို ေမ့ေလ်ာ့ကာ၊ ပ်ားရည္ကို ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ေသာက္သံုးေလသည္။
`လူတစ္ေယာက္´ ဆိုသည္မွာ၊ ေမြးဖြားလာၿပီးေနာက္ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ကာ၊
တစ္ေယာက္တည္း ေသဆံုးရမည့္လူကို ဆိုလိုေပသည္။ `အေစာင့္မ်ား´ ႏွင့္
`ေျမြဆိုး´မ်ားမွာ၊

ရည္ညႊန္းေလသည္။

ေလာဘရမက္

အျပည့္

ျဖစ္ေန

ေသာကိုယ္ခႏၶာကို

`ႀကိမ္ပင္´ မ်ားမွာ၊ လူ႔ဘ၀မ်ား ဆက္မျပတ္ တည္ရွိမႈကို

ဆိုလို သည္။ `အျဖဴႏွင့္အနက္ ၾကြက္၂ေကာင္´ မွာ ေန႔ႏွင့္ည အခ်ိန္ကို ဆိုလို၍၊
အခ်ိန္ကာလပင္ ျဖစ္သည္။ `ပ်ားရည္´ မွာ ႏွစ္ကာလၾကာရွည္စြာ ဆင္းရဲဒုကၡ
`ေရာက္ေနမႈမ်ားကို ေမ့ေပ်ာက္သြားေစရန္ လွည့္စား တတ္ေသာ ကိုယ္ခႏၶာရုပ္၏
ေပ်ာ္ပါးမႈမ်ား ျဖစ္ေလသည္။

- 87 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

၂.

ေနာက္ထပ္ပုံျပင္တစ္ခု

ရွိေသး၏။

ရွင္ဘုရင္တစ္ပါးသည္

ေျမြဆိုး

ေလးေကာင္ကို ေသတၱာတစ္ခုထဲတြင္ ထည့္ကာ၊ ေကာင္းမြန္စြာ ထိန္းသိမ္းၾကည့္ရွဳ
ထားပါရန္၊

အေစခံတစ္ေယာက္ထံ

ေကာင္းမြန္စြာ

ေပးအပ္ထား

ေလသည္။

ေစာင့္ေရွာက္ၾကည့္ရွဳထားရန္ႏွင့္

ေျမြဆိုးမ်ားကို

အကယ္၍ေျမြဆိုး

တစ္ေကာင္ေကာင္အား စိတ္ဆိုးေအာင္ ျပဳမူမည္ ဆိုပါက၊ ေသဒဏ္ေပးမည္ဟု
ရွင္ဘုရင္က

မိန္႔ေတာ္မူ

ေလသည္။

အေစခံသည္

ေၾကာက္ရြ႕ံ လွသျဖင့္၊

ေသတၱာကိုပစ္ၿပီး ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရန္ ဆံုးျဖတ္ လိုက္ေလသည္။
ဘုရင္သည္

အေစခံအား

ဖမ္းဆီးလာေစရန္

အေစာင့္ငါးေယာက္ကို

ေစလႊတ္လိုက္ေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အစပထမ၌၊ လံုျခံဳစြာ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္
သြားရန္

ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္

အေစခံထံသို႔၊

ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးဟန္ျဖင့္

ခ်ဥ္းကပ္လာၾကေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အေစခံက မယံုသျဖင့္၊ အျခားေသာ ေက်းရြာ
တစ္ခုသို႔ ထြက္ေျပးသြားေလသည္။
ဤရြာထဲတြင္

အသံတစ္ခုက

လံုျခံဳစိတ္ခ်ရသည့္

ေနရာမရွိေၾကာင္းနွင့္

လူဆိုးဓားျပ ေျခာက္ ေယာက္တို႔က ၄င္းအား တိုက္ခိုက္လိမ့္မည္ဟု ေျပာသျဖင့္၊
အေစခံသည္

အထူးေၾကာက္လန္႔တုန္လႈပ္

ေရစီးၾကမ္းတမ္းလွေသာ

ျမစ္တစ္ခုနားသို႔

စြာထြက္ေျပးသြားျပန္ရာ၊

ေရာက္ရွိသြားေလသည္။

လိုက္ပါလာမည့္

အႏၱရာယ္မ်ားအေၾကာင္းကို

ေဖာင္ငယ္တစ္ခု

ဖြ႔၍
ဲ ၊

ေတြးေတာကာ၊

ေရစီးၾကမ္းတမ္းလွေသာျမစ္ကို

ေနာက္၌
၄င္းသည္

ေအာင္ျမင္စြာ

ျဖတ္ကူးႏိုင္သျဖင့္၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ လံုျခံဳမႈႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းမႈတို႔ကို ရႏိုင္ခဲ့ေလသည္။
`ေသတၱာထဲရွိ

ေျမြဆိုးေလးေကာင္´ဟူသည္မွာ၊

ကိုယ္ခႏၶာကို

ဖဲ႔စြ ည္းထားေသာ ေရ၊ ေျမ၊ ေလ၊ မီး ဓာတ္ႀကီးေလးပါး ျဖစ္ေလသည္။ ကို္ယ္ခႏၶာကို
တဏွာရာဂ အုပ္စိုးသျဖင့္၊ စိတ္၏ ရန္သူ ျဖစ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းသည္
ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ ေ၀းကြာရာသို႔ ထြက္ေျပးျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
`ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးဟန္ျဖင့္
ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္

စိတ္တို႔ကို

ခ်ဥ္းကပ္လာေသာ

အေစာင့္ငါးေယာက္´ေပါင္းစပ္ထားေသာ

ပုံစံ၊

စိတ္ႀကိဳက္ျပဳျခင္းႏွင့္ သတိရွိမႈမ်ား ျဖစ္ေလသည္။

- 88 -

ခံစားခ်က္၊

မွာ၊သိရွိမႈ၊

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

`လံုျခံဳေသာေနရာ´ မွာ အာရံုေျခာက္ပါး ျဖစ္ပုံ၊ အမွန္မွာ လံုျခံဳမႈ မရွိပါေပ။
`လူဆိုးဓါးျပ ေျခာက္ ေယာက္´ မွာ အာရံုေျခာက္ပါးျဖင့္ ခံစားႏိုင္ေသာ၊ အရာ၀တၳဳ
ေျခာက္ခု ျဖစ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္၊ အာရံု ေျခာက္ပါးအတြင္းရွိ အႏၱရာယ္မ်ားကို
ေတြ႔ျမင္ကာ၊ ၄င္းသည္ ထပ္မံထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာ၍ ေလာကီရမက္မ်ားျဖစ္သည့္
ၾကမ္းတမ္းလွေသာ ေရစီးေၾကာင္းသို႔ ေရာက္ရွိလာေလသည္။
၄င္းေနာက္၊ သူသည္ ဗုဒၶ၏ ေကာင္းမြန္ေသာ သြန္သင္ဆံုးမမႈ ေဖာင္ငယ္ကို
ဖဲ႔ကြ ာ၊ ၾကမ္းတမ္းလွေသာ ေရစီးေၾကာင္းကို ျဖတ္ေက်ာ္ေလသည္။
၃.

သားက မိခင္ကို မကယ္ႏိုင္ဘဲ၊ မိခင္ကလည္း သားကို မကယ္ႏိုင္ေသာ

ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားလွ သည့္အခါသံုးရပ္ ရွိေလသည္။ ၄င္းတို႔မွာ၊ မီးေလာင္ျခင္း၊
ေရႀကီးျခင္းႏွင့္

ဓါးျပတိုက္ျခင္းတို႔

တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္၊

ျဖစ္ေလသည္။

အခ်င္းခ်င္း

သို႔တိုင္ေအာင္ပင္၊

ကူညီကယ္တင္ရန္

အခြင့္အလမ္း

ရွိေပသည္။
သို႔ရာတြင္၊ သားႏွင့္မိခင္တို႔၊ အျပန္အလွန္ ကယ္ဆယ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသာအခါ
သံုးပါး ရွိေလသည္။ ၄င္းတို႔မွာ၊ ဖ်ားနာသည့္အခါ၊ အသက္ႀကီးရင့္လာသည့္အခါႏွင့္
ေသဆံုးခ်ိန္တို႔ ျဖစ္ေလသည္။
အိုမင္းရင့္ေရာ္လာေနေသာ မိခင္၏ ေနရာ၌ သားငယ္သည္ အဘယ္ကဲ့သို႔
အစားထိုး ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ပါသနည္း။ ဖ်ားနာေနေသာသား၏ ေနရာ၌ မိခင္သည္
အဘယ္ကဲ့သို႔

အစားထိုး

၀င္ေရာက္ႏိုင္ပါသ

နည္း။ေသဆံုးခ်ိန္

ေရာက္လာေသာအခါ၌ တစ္ဦးက တစ္ဦးအား အဘယ္ကဲ့သို႔ ကူညီႏိုင္ပါသနည္း။
ထိုကဲ့သို႔ေသာအခါမ်ဳိးမ်ား၌၊ မိခင္ႏွင့္သားတို႔သည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မည္မွ်ပင္
ခ်စ္ခင္ၾကင္နာၾကေစကာ မူ၊ အခ်င္းခ်င္း ကူညီေပးႏိုင္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။
၄.

တစ္ခါက၊

လူတစ္ေယာက္အား၊

ငရဲမင္းႀကီးယမသည္
၄င္းအသက္

မေကာင္းမႈမ်ားအေၾကာင္းႏွင့္

ငရဲျပည္သို႔

ေရာက္လာေသာ

ရွင္စဥ္က

က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ

ပတ္သက္၍၊

- 89 -

အထက္ေကာင္းကင္ဘံုမွ

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ေစတမန္ေတာ္သံုးဦးအား
`ယင္းကဲ့သို႔ေသာ

ေတြ႔ခဲ့ဖူးပါသလားဟု

လူမ်ဳိးကို

တစ္ခါမွ်

ေမးေလသည္။

မေတြ႔ဘူးပါဘုရား´ထိုလူက

ဟုျပန္လည္

ေျဖၾကားေလသည္။
ထိုအခါ၊ ယမမင္းက၊ အသက္ႀကီးရင့္၍ ခါးကုန္းေနကာ၊ တုတ္ေကာက္ျဖင့္
လမ္းေလွ်ာက္ရေသာ လူအိုကို ေတြ႔ဖူးပါသလားဟု ေမးျပန္ေလသည္။ ၄င္းလူက
`မွန္လွပါဘုရား၊ ထိုကဲ့သို႔ေသာ လူမ်ားကို ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေတြ႔ခဲ့ဖူးပါသည္။´ ဟုျပန္လည္ေျဖၾကားေလသည္။ ထိုအခါ ယမမင္းက `အသင္သည္ ယခုအျပစ္ဒဏ္ကို
ခံရျခင္းမွာ

လူအိုျဖစ္မလာမီ

ေနထိုင္မႈ

ဘ၀လမ္းေၾကာင္းကို

လ်င္ျမန္စြာ

ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲပါဟု၊ သတိေပးရန္အတြက္ သင့္ထံသို႔ ေစလႊတ္လိုက္ေသာ
ယင္းလူအိုမွတဆင့္၊

အထက္ေကာင္းကင္ဘံုမွ

တမန္ေတာ္ကို

အသင္မသိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။´ ဟု ေျပာေလသည္။
ဆင္းရဲဖ်ားနာကာ၊

မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းမရွိေသာ

လူမ်ဳိးကို

ေတြ႔ျမင္ဖူးပါသလားဟု ယမမင္းက ၄င္းအား ထပ္မံေမးျမန္ေလသည္။ ၄င္းလူက
`မွန္ပါဘုရား ထိုကဲ့သို႔ေသာ လူမ်ဳိးကို ေျမာက္မ်ားစြာ ေတြ႔ျမင္ဖူးပါသည္´ ဟုေျဖၾကားေလသည္။ ထိုအခါ ယမမင္းက `ဤေနရာသို႔ အသင္ ေရာက္လာျခင္း
သည္

အသင္၏

ကိုယ္ပိုင္ဖ်ားနာမႈကို

သတိေပးရန္အတြက္၊

ယင္းလူနာမ်ား

မွတဆင့္ ေစလႊတ္လိုက္ေသာ တမန္ေတာ္မ်ားကို အသင္ မသိေသာေၾကာင့္
ျဖစ္သည္´ ဟု ေျပာေလသည္။
ေနာက္တဖန္၊
ေမးျပန္ေလသည္။

ယမမင္းက

လူေသအား

၄င္းက`မွန္ပါဘုရား၊

ေတြ႔ဖူးပါသလားဟု

၄င္းအား

လူေသအေျမာက္အမ်ားကို

ေတြ႔ျမင္ဖူးပါသည္´ ဟုေျဖေလသည္။ ထိုအခါ၊ ယမမင္းက `ဤလူေသမ်ားမွတဆင့္၊
သင့္ထံသို႔ေစလႊတ္ခဲ့ေသာ
ယခုေနရာသို႔

တမန္ေတာ္မ်ားကို

ေရာက္လာရျခင္း

အသင္ျဖစ္ေပသည္။

မသိသည့္အတြက္၊
အကယ္၍သင္သည္

ယင္းတမန္ေတာ္မ်ားကို သိရွိ မွတ္မိမည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းတို႔၏ သတိေပးခ်က္မ်ားကို
သတိမူကာ

လမ္းစဥ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးခဲ့မည္

ေရာက္ရွိလာမည္ မဟုတ္´ ဟု ေျပာေလသည္။

- 90 -

ဆိုပါက၊

ဤငရဲျပည္သို႔

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

၅.

တရံေရာအခါက၊

ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ

လူတစ္ဦး၏

ဇနီးျဖစ္သူ

ကိသာေဂါတမီသည္ ကေလး ဆံုးသြားသျဖင့္၊ ရူးသြပ္သြားေလသည္။ သူမသည္၊
ကေလးအေလာင္းကို ေထြးပိုက္ကာ၊ တစ္အိမ္၀င္ တစ္အိမ္ထြက္ သြားေရာက္ၿပီး၊
ကေလးငယ္ကို ကုသေပးပါရန္၊ ေတာင္းပန္ေျပာဆိုေလသည္။
မည္သူမွ်၊ သူမအား ကူညီေပးႏိုင္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဗုဒၶ၏
တပည့္တစ္ဦးက၊

ေဇတ၀န္ေက်ာင္း၌

သီတင္းသံုးေနေသာ

ဗုဒၶထံ

သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုပါရန္ သူမအား အႀကံေပးေလ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္၊ သူမသည္
ေသဆံုးေနေသာ

ကေလးငယ္ကို

လာေလသည္။

ဗုဒၶသည္

ေထြးပိုက္လ်က္၊

သူမအား

ဗုဒၶထံသို႔

ေရာက္ရွိ

ၾကင္နာကရုဏာျဖင့္

ဤသို႔ျမြက္ၾကားေလသည္။
`ဤကေလးကို

ကုသေပးရန္အတြက္၊

ကၽြႏု္ပ္သည္

မုန္ညွင္းေစ့

အနည္းငယ္ကို လိုအပ္ပါသည္။ ေသျခင္း တစ္ခါမွ် မရွိဘူးေသာ အိမ္အခ်ဳိ႕သို႔
သြားေရာက္ကာ၊ မုန္ညွင္းေစ့ ၄-၅ေစ့မွ် ေတာင္းယူလာပါ။´ထို႔ေၾကာင့္၊

သားေသျခင္းေၾကာင့္

၀မ္းနည္းေနေသာ

အမ်ဳိးသမီးသည္

ေသျခင္းတစ္ခါမွ် မရွိဖူး ေသာ ေနအိမ္ကို သြားေရာက္ရွာေဖြေလသည္။ သို႔ရာတြင္၊
အခ်ည္းႏွီးသာျဖစ္ေခ်၏။

ေနာက္ဆံုးတြင္

သူမသည္

ဗုဒၶထံသို႔သာ

ျပန္လာခဲ့ရေလသည္။ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းလွေသာ ဗုဒၶ၏ ေရွ႕ေတာ္ေမွာက္တြင္
သူမ၏ စိတ္သည္လည္း ၾကည္လင္ေကာင္းမြန္လာၿပီး၊ ဗုဒၶ၏ ျမြက္ၾကားခ်က္
အနက္အဓိပၸါယ္မ်ားကို

နားလည္သေဘာေပါက္လာေလသည္။

ကေလးအေလာင္းကို ယူေဆာင္သြားကာ၊

သၿဂိဳလ္ၿပီးစီး ၿပီးေနာက္၊ ဗုဒၶထံသို႔

ျပန္လာကာ၊ ဗုဒၶ၏ တပည့္ေတာ္မတစ္ဦး ျဖစ္လာေလသည္။

- 91 -

သူသည္လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

IV
လူ႔ဘ၀၏ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ား (ဘ၀တစ္ခု၏ သီအိုရီ)၁.

ဤကမာၻေပၚရွိ လူသားမ်ားသည္၊ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ျခင္း ျဖစ္တတ္ၾက၍

ကိုယ္ခ်င္းစာနာမႈ ကင္းမဲ့တတ္ၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ အခ်င္းခ်င္း၊ ခ်စ္ခင္မႈႏွင့္
ေလးစားမႈမ်းကို

မသိၾကပါေပ။ ၄င္းတို႔

သည္အေသးအဖဲကြ ိစၥရပ္မ်ားအေပၚ

ျငင္းခုန္ၾကျခင္းျဖင့္၊ နာက်င္ခံစားမႈမ်ားသာ ျဖစ္ေပၚကာ၊ ဘ၀သည္ လည္း ေပ်ာ္ရႊင္မႈ
မရွိေသာ သံသရာထဲတြင္ တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနေလသည္။
၄င္းတို႔သည္ ဆင္းရဲသည္ျဖစ္ေစ၊ ခ်မ္းသာသည္ျဖစ္ေစ၊ ေငြေၾကးအေၾကာင္း
ပူပန္ၾကေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

ခ်မ္းသာသည့္

ဒုကၡကိုလည္း

ခံေနၾကရေသာ

၄င္းတို႔၏

ဆင္းရဲဒုကၡ

ခံစားၾကရသကဲ့သို႔၊

ခံၾကရေလသည္။

ေလာဘ၏

ဘ၀သည္

မည္သည့္အခါမွ်

ၾကြယ္၀

ႏွိပ္စက္မွဳကို

တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲမႈ၊

ေက်နပ္မႈ၊ ၿငိမ္သက္သာယာမႈ မရွိၾကပါေပ။
ခ်မ္းသာေသာ လူတစ္ေယာက္သည္၊ ၄င္း၏ေျမ၊ အိမ္ႏွင့္တကြ အျခားေသာ
ဥစၥာပစၥည္းမ်ား အတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္တတ္ေလသည္။ ၄င္းသည္ ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးမႈ
ျဖစ္လာမည္။

ေနအိမ္

ျပန္ေပးဆဲျြ ခင္းခံရမည္တို႔ကို

မီးေလာင္သြား

မည္၊စိုးရိမ္ေနေလသည္။

ဓါးျပအတိုက္ခံရမည္၊
၄င္းသည္

ေသျခင္းႏွင့္

ေရႊေငြပစၥည္းမ်ား ခဲေြ ၀ေပးမႈတို႔အတြက္ ပူပန္ေနေလသည္။ အမွန္မွာ၊ ၄င္းသည္
မရဏလမ္းစဥ္ကို တစ္ေယာက္တည္းသာ ေလွ်ာက္လွမ္းရမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ မည္သူမွ်
လိုက္ပါလာမည္ မဟုတ္ပါေပ။
မရွိဆင္းရဲေသာလူသည္ အၿမဲပင္ မလံုမေလာက္ျဖစ္ေနသ၍ ေျမႏွင့္အိမ္
ရရွိလိုျခင္း စသျဖင့္၊ အဆံုးအစ မရွိေသာ ဆႏၵရမက္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာေလသည္။
လိုခ်င္တပ္မက္မႈ

ျပင္းထန္လွသျဖင့္၊

၄င္းသည္

ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ကာ၊

ဘ၀သက္တမ္း

တစ္၀က္ေလာက္၌ပင္

ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ
ေသဆံုးသြား

တတ္ေလသည္။
ကမာၻႀကီးတခုလံုးက

၄င္းအား

ဆန္႔က်င္ေနသေယာင္ျဖစ္ကာ၊

မရဏလမ္းေၾကာင္းမွာလည္း အေဖာ္မရွိသည့္၊ ရွည္လ်ားလွေသာ

- 92 -

ခရီးသဖြယ္

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ပ်င္းရိေျခာက္ေသြ႔ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေလသည္။
၂.

ဤကမာၻေပၚတြင္ မေကာင္းမႈငါးရပ္ ရွိေလသည္။ ပထမမွာ ရက္စက္မႈ

ျဖစ္ေလသည္။ သတၱ၀ါမွန္ သမွ်တိ႔ုသည္ ပိုးမႊားမ်ားပင္လွ်င္၊ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး
ဆန္႔က်င္ယွဥ္ၿပိဳင္

ရုန္းကန္ၾကရေလသည္။

သန္မာသူ

ကအားနည္းသူကို

တိုက္ခိုက္၍၊ အားနည္းသူက သန္မာသူကို လိမ္လည္လွည့္စားေလသည္။ ေနရာတိုင္းတြင္ တိုက္ခိုက္မႈႏွင့္ ရက္စက္မႈမ်ား ရွိေနေလသည္။
ဒုတိယမွာ၊

ဖခင္တစ္ဦးႏွင့္သားတစ္ဦးတို႔၏

ထင္ရွားျပတ္သားေသာ

အခြင့္အေရးမ်ားအၾကား၊

နယ္နိမိတ္စည္းမ်ဥ္းမ်ဳိး

မရွိမႈပင္

ျဖစ္ေလသည္။

အစ္ကိုႏွင့္ညီအၾကား၌၊ လင္ႏွင့္မယား အၾကား၌၊ အသက္ႀကီးေသာေဆြမ်ဳိးႏွင့္
အသက္ငယ္ေသာေဆြမ်ဳိးအၾကား၌
မရွိပါေပ။

အခ်ိန္အခါတိုင္း၌၊

ထိုကဲ့သို႔ေသာ
တစ္ဦးက

နယ္နိမိတ္စည္းမ်ဥ္းမ်ဳိး

အျမင့္ဆံုးေနရာတြင္

ရွိလိုၿပီး၊

အျခားသူမ်ားထံမွ အျမတ္ထုတ္လို ေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး
လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားၾက၍

လွည့္စားမႈရွိၿပီး

စိတ္ေကာင္း

ေစတနာေခါင္းပါးၾကေလသည္။
တတိယမွာ

ေယာက္်ားႏွင့္

မိန္းမတို႔၏

တိက်ျပတ္သားေသာ

နယ္နိမိတ္

လူတိုင္းလူတိုင္းသည္

တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္က

အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္

ဆႏၵမ်ား

လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္၊

မၾကာခဏ

အျပဳအမူမ်ားအၾကား၌၊

စည္းမ်ဥ္းမ်ား

မရွိမႈပင္

မသန္႔စင္ဘဲ၊

ရွိခဲ့ဖူးၿပီး၊

အျငင္းပြားမႈ၊

ျဖစ္ေလသည္။

ကာမရာဂမ်ဳိး

ျဖစ္ေသာ

ထိုမွတဆင့္

မေကာင္းေသာ

ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားမႈ၊

မတရားမႈႏွင့္

ေကာက္က်စ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္တတ္ၾကေလ သည္။စတုတၳမွာ

လူမ်ားသည္

အျခားေသာ

သူမ်ား၏

အခြင့္အေရးကို

မေလးစားသည့္ သဘာ၀မ်ဳိး ရွိ တတ္ၾက၍ အျခားသူမ်ားကို ဓားစာခံျပဳကာ၊ မိမိ၏
အေရးပါမႈကို ခ်ဲ႕ထြင္ေျပာဆိုျခင္း၊ မေကာင္းေသာ အျပဳအမူမ်ားကို ျပဳက်င့္ျခင္းႏွင့္
မတရားေျပာဆိုတတ္သျဖင့္လည္း၊

အျခားသူမ်ားအား

လွည့္စားျခင္း၊

မေကာင္းေၾကာင္း ေျပာဆိုျခင္းႏွင့္ ဆဲဆိုျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္တတ္ၾကေလသည္။

- 93 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ပဥၥမမွာ၊

လူမ်ားသည္

အျခားသူမ်ားအေပၚ

ထားရွိရမည့္

တာ၀န္၀တၱရားမ်ားကို လ်စ္လ်ဴရွဳတတ္ သည့္ သေဘာရွိေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္
မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဆႏၵမ်ားႏွင့္ သက္သာေရးမ်ားကိုသာ၊ အေလးေပးလြန္းလွသျဖင့္၊
သူတပါး၏

ေက်းဇူးမ်ားကို

လာသည့္တိုင္ေအာင္၊

ေမ့ေလ်ာ့ကာ၊

အျခားသူမ်ားအား

မတရားမွဳႀကီးမ်ားအထိ

စိတ္အေႏွာင့္အယွက္

ျဖစ္ပြား

ေပးတတ္ၾက

ေလသည္။
၃.

လူတို႔သည္၊

ေကာင္းမြန္ေသာ
ႀကံဳခ်ိန္၌

၊တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္၊
အမူအက်င့္မ်ားအတြက္

အခ်င္းခ်င္း

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္၍

ပိုမိုေလးစားသင့္ကာ၊

ကူညီသင့္ၾကေလသည္။
အသဲႏွလံုး

ပိုမိုကိုယ္ခ်င္းစာသင့္ၿပီး၊
အခက္အခဲ

သို႔ရာတြင္၊

၄င္းတို႔သည္

မာေၾကာၾကေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

အခ်င္းခ်င္း ခၽြတ္ယြင္းခ်က္မ်ားအတြက္ အထင္ေသး၍၊ အခြင့္သာမႈမ်ားအတြက္
မနာလို မုန္းတီးၾကေလ သည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ၊ အထင္ေသးမႈ၊ မုန္းတီးမႈမ်ားသည္
အမ်ားအားျဖင့္

အခ်ိန္

ၾကာျမင့္လာသည္ႏွင့္

အမွ်ပိုမိုႀကီးထြားလာၿပီး

အတန္ၾကာေသာအခါ မခံမရပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာတတ္ေလသည္။
ဤကဲ့သို႔ေသာ

မႀကိဳက္မႏွစ္သက္မႈ၊

ခံစားခ်က္မ်ားသည္

အၾကမ္းဖက္

လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားျဖင့္ ခ်က္ခ်င္းကုန္ဆံုးသြားျခင္း မရွိပါေပ။ ယင္းတို႔သည္ ဘ၀ကို၊
မုန္းတီးမႈႏွင့္ေဒါသျဖစ္မႈ ခံစားခ်က္ရမက္ မ်ားျဖင့္ အဆိပ္အေတာက္ ျဖစ္ေစကာ၊
စိတ္ထဲ၌

အထူးနက္ရိွဳင္းစြာ

စဲျြ ငိေနသျဖင့္၊

ေနာင္ဘ၀မ်ား

တိုင္ေအာင္၊

ပါသြားတတ္ေလသည္။
အမွန္စင္စစ္မွာ၊

ဤကာမရာဂ

ကမာၻႀကီးတြင္

လူတစ္ဦးသည္၊

တစ္ဦးတည္းသာ ေမြးဖြားလာၿပီး၊ တစ္ဦးတည္းသာ ေသဆံုးရ၍၊ ေနာင္ဘ၀၌
ခံရမည့္ဒဏ္ကို မည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ် ၀ိုင္းခံမည္ မဟုတ္ပါေပ။
အက်ဳိးႏွင့္အေၾကာင္းတရားသည္၊

ေနရာတိုင္း၌

မွန္ေလသည္။

လူတိုင္းသည္ ၄င္း၏ ဒုစရိုက္ ၀န္ထုပ္ကို သယ္ပိုးကာ၊ ၀ဋ္ခံရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤအက်ဳိးႏွင့္အေၾကာင္းတရားသည္

ေကာင္းေသာ

- 94 -

လုပ္ရပ္မ်ား

အတြက္လည္း

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

အက်ံဳး၀င္ေလသည္။

ကိုယ္ခ်င္းစာနာမႈႏွင့္

ၾကင္နာမႈ

ရွိေသာ

ဘ၀သည္ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ျခင္းႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းရလဒ္ကို ေပးေလသည္။
၄.

ႏွစ္ကာလ

ေက်ာ္လြန္လာသည္ႏွင့္အမွ်၊

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားျဖင့္၊
သိရွိလာၾကေသာ

က်ပ္တည္းစြာ
လူမ်ားသည္၊

ျဖစ္လာတတ္ေလသည္။

ေႏွာင္ဖဲ႔ေြ နေသာ

အထူး၀မ္းနည္းမႈႏွင့္

မၾကာခဏပင္လွ်င္၊

၄င္းတို႔သည္

ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားၾက၍၊

မွန္ကန္ေသာ

လမ္းစဥ္

မၾကာခဏပင္လွ်င္၊

ေလာဘ၊၄င္းတို႔၏

ျဖစ္ရပ္ကို

ေတြ႔ျမင္

စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈမ်ား

စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈႏွင့္အတူ

ဒုစရိုက္မႈမ်ားကို

ေလွ်ာက္လွမ္းေရးကို၊

အေလ့အထႏွင့္

ပိုမိုက်ဴးလြန္လာၾကကာ၊

လက္လႊတ္တတ္ၾကေလသည္။

ဘ၀သည္လည္း၊

ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲမႈ

ကာလတြင္း၌ပင္ ေစာလ်င္စြာ ကုန္ဆံုးသြားၾကၿပီး၊ ထာ၀ရဒုကၡ ခံၾကရေလသည္။
ဤကဲ့သို႔ေသာ
က်ဆင္းျခင္းသည္

ကံမေကာင္းမႈႏွင့္
အထူးပင္

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားေၾကာင့္၊

သဘာ၀မက်လွ၍

စိတ္ဓာတ္

အထက္ေကာင္းကင္ႏွင့္

ကမာၻဟူေသာ ဓမၼတရားႏွင့္လည္း ဖီလာ ဆန္႔က်င္ျဖစ္ေန သျဖင့္၊ ဤေလာကတြင္
သာမက၊ ေသဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္း ေလာကမ်ားတြင္လည္း ဒုကၡခံစားရမည္ ျဖစ္ေလသည္။
ဤဘ၀တြင္ ရွိေသာအရာခပ္သိမ္းသည္၊ တည္ျမဲမႈမရွိဘဲ၊ မေရရာမႈမ်ားႏွင့္သာ
ျပည့္ႏွက္ေန သည္မွာ မွန္ကန္ေသာ္လည္း၊ ဤအခ်က္ကို လ်စ္လ်ဴရွဳကာ၊ မိမိ၏
လိုအင္ဆႏၵမ်ားကို

ျဖည့္စြမ္းရန္ႏွင့္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို

ရွာႀကံရန္၊

ဆက္လက္

ႀကိဳးပမ္းေနျခင္းမွာ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ျဖစ္ေလသည္။
၅.

ဆင္းရဲဒုကၡသာျဖစ္ေသာ ဤေလာကႀကီးတြင္၊ လူမ်ားက တစ္ကိုယ္ေကာင္း

ဆန္စြာ၊

ငါတည္း

ဟူေသာကိုယ္က်ဳိးအတြက္

စဥ္းစား၊

ျပဳမူၾကျခင္းမွာ

သဘာ၀ပင္ျဖစ္၍၊ ထိုကဲ့သို႔ျပဳမူျခင္းေၾကာင့္၊ ဆင္းရဲ ဒုကၡမ်ားႏွင့္ စိတ္ခ်မ္းသာမႈမ်ား
ျဖစ္ေပၚလာျခင္းမွာလည္း သဘာ၀ပင္ ျဖစ္ေလသည္။
လူမ်ားသည္၊ မိမိကိုယ္အေလးေပး၍ အျခားသူမ်ားအား လ်စ္လ်ဴရွဳေလသည္။

- 95 -

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

လူမ်ားသည္၊ ၄င္းတို႔၏ လိုအင္ဆႏၵမ်ားကို၊ ေလာဘ၊ တဏွာႏွင့္ မေကာင္းမႈ
အလံုးစံုအထိ ျဖစ္ပြားေစတတ္ေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္၊
၄င္းတို႔သည္ အဆံုးအစမရွိ ဒုကၡ ခံစားၾကရေလသည္။
ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ အခ်ိန္ကာလမ်ားသည္၊ တာရွည္မခံပါေပ။ လွ်င္ျမန္စြာ
ကုန္ဆံုးသြားတတ္ ေလသည္။ ဤေလာကတြင္ မည္သည့္အရာကိုမွ်၊ တာရွည္စြာ
ခံစား စံစားႏိုင္ျခင္း မရွိပါေပ
၆.

ထို႔ေၾကာင့္၊ ငယ္ရြယ္က်န္းမာစဥ္၊ လူမ်ားသည္

ေလာကီေရးရာ

သံေယာဇဥ္

အမွန္တရားကို

စိတ္အားထက္သန္စြာျဖင့္

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊

မ်ားကို

၄င္းတို႔၏ ေလာဘႏွင့္

စြန္႔လႊတ္ျဖတ္ေတာက္သင့္ၾကၿပီး၊
ရွာႀကံသင့္ၾကေလ

အမွန္တရားမွအပ၊

သည္။တာရွည္တည္ၿမဲေသာ

မွီခိုအားထားရာ၊ သို႔မဟုတ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ား မရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
သို႔ရာတြင္၊

လူတိုင္းလိုလိုတို႔သည္

ဤအက်ဳိးႏွင့္

အေၾကာင္းတရားကို

မယံုၾကည္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ လ်စ္လ်ဴရွဳျခင္း ျပဳတတ္ၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္
ေကာင္းမႈျပဳပါက၊

ခ်မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈ

ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္မည္
တစ္ကိုယ္
ၾကေလသည္။

ဟူေသာအခ်က္ကို

ေကာင္းဆန္မႈ
ဤဘ၀၌

ရရွိ၍

မေကာင္း

မႈျပဳပါက၊

ေမ့ေလ်ာ့ေနၾကကာ၊

ေလာဘႏွင့္

အေလ့အထမ်ားအတိုင္း
လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားက၊

ဆက္လက္ျပဳက်င့္

ေနာင္ဘ၀တြင္

အက်ဳိး

သက္ေရာက္မႈ ရွိၿပီး၊ ေကာင္းက်ဳိးေပးမည္ သို႔မဟုတ္ ၀ဋ္ခံရမည္ စသည္တို႔ကို
လည္း၊ ၄င္းတို႔သည္ အမွန္တကယ္ ယံုၾကည္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။
၄င္းတို႔သည္၊

၄င္းတို႔၏

ငိုယိုတတ္ၾကေသာ္လည္း၊

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို

ပစၥဳပၸန္လုပ္ရပ္မ်ားက

ညည္းတြားေျပာဆို၊
ေနာင္ဘ၀မ်ားအေပၚ၊

အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရွိပံုႏွင့္၊ ၄င္းတို႔၏ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား သည္ ယခင္ဘ၀ေဟာင္းက
လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပုံမ်ားကို လံုး၀ နားမလည္ၾကပါေပ။ ၄င္းတို႔သည္
ပစၥဳပၸန္ဆႏၵမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡအေၾကာင္းမ်ားကိုသာ စဥ္းစားၾကေလသည္။
ဤေလာကႀကီးတြင္

မည္သည့္အရာမွ်

- 96 -

တာရွည္တည္ၿမဲမႈ၊

သုိ႔မဟုတ္

လူ႔စိတ္၏အညစ္အေၾကး (ကိေလသာ)မ်ား

ထာ၀ရတည္ျမဲမႈ မရွိၾကပါ ေပ။ အရာခပ္သိမ္းသည္ ေခတၱခဏမွ်သာ ျဖစ္၍၊
အစဥ္အၿမဲ ေျပာင္းလဲေနၿပီး ေဟာကိန္းထုတ္၍ မရပါ ေပ။ သို႔ရာတြင္၊ လူမ်ားသည္
မသိနားမလည္ၾကဘဲ၊

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ၾက၍၊

ခဏတာမွ်သာ

ျဖစ္ေသာ

လိုအင္ဆႏၵမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားအေၾကာင္းကိုသာ စဥ္းစားေတြးေတာၾကေလသည္။
၄င္းတို႔ သည္ ေကာင္းေသာသြန္သင္ဆုံးမမႈမ်ားကို နားမဆင္ပဲ၊ နားလည္ရန္လည္း
မႀကိဳးစားၾကပါေပ။ ၄င္းတို႔ သည္ ပစၥဳပၸန္အက်ဳိး၊ စည္းစိမ္ဥစၥာႏွင့္ ကာမရာဂမ်ားကို
လြယ္လင့္တကူ ရွာႀကံလိုက္စားၾကေလသည္။
၇.

ေရွးပေ၀သဏီကပင္လွ်င္၊ မေရမတြက္ႏိုင္ေသာ လူမ်ားသည္၊ မေရရာမႈႏွင့္

ဆင္းရဲဒုကၡျဖစ္ေသာ ဤကမာၻႀကီးတြင္ ေမြးဖြားလာခဲ့ၿပီး ျဖစ္ၾက၍၊ ယခုထက္တိုင္
ေမြးဖြား

ေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

ေဟာေျပာမႈႏွင့္၊

လူမ်ားက

သို႔ရာတြင္၊

ကမာၻႀကီးတြင္

ယင္းေဟာေျပာမႈမ်ားကို

ဗုဒၶ၏သြန္သင္

ယံုၾကည္လိုက္နာကာ၊

ကယ္တင္ျခင္းခံႏိုင္မႈ ရွိေနျခင္းမွာ၊ ကံေကာင္းလွေပသည္။
ထို႔ေၾကာင့္
သန္႔စင္စြာႏွင့္

လူမ်ားသည္၊

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားကို

နက္နဲစြာ

ဆင္ျခင္စဥ္းစား၍

က်န္းမာေကာင္းမြန္စြာ

စိတ္မ်ားကို

ထိန္းသိမ္းထားရွိၿပီး

ေလာဘႏွင့္ မေကာင္းမႈမ်ားမွ ေရွာင္ကြင္းကာ၊ ေကာင္းမႈကို ရွာႀကံသင့္ၾကေလသည္။
ကံအားေလွ်ာ္စြာပင္၊

ကၽြႏု္ပ္တို႔အတြက္၊

ဗုဒၶ၏သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ား

ရွိေနေလသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ဗုဒၶ၏ သန္႔စင္ေသာ ကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာရန္
အတြက္၊ ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို ယံုၾကည္ရ မည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဗုဒၶ၏
ဆံုးမမႈမ်ားကို သိရွိေနလ်က္ႏွင့္၊ ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္ အျခားေသာ သြန္သင္မႈမ်ား အရ၊ေလာဘႏွင့္ဒုစရိုက္လမ္းစဥ္မ်ားသို႔

အလိုက္မမွားၾကဘဲ

မိမိတစ္ကိုယ္တည္း

သာလွ်င္၊ ဗုဒၶ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္း မျပဳမူ၍ အျခားသူမ်ား
ထံသို႔လည္း ျဖန္႔ေ၀သင့္ေလသည္။

- 97 -

အခန္း ငါးဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ
(ဤအခန္းတြင္ပါ၀င္ေသာ

အေၾကာင္းအရာ

အမ်ားစုသည္

မဟာယာန

အယူအဆမ်ားဟု

မွတ္ယူနိုင္ေပသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)Iအမိတဘဗုဒၶ၏ သံႏိၷ႒ာန္မ်ား
၁.

ရွင္းလင္းေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး

ေလာကီရမက္မ်ားကို

ျဖစ္သည့္အတိုင္း၊

တပ္မက္လိုက္စားျခင္း၊

က်ဴးလြန္ျခင္းႏွင့္၊ သည္းျငီးမခံႏိုင္ေသာ
မိမိတို႔၏

ကိုယ္ပိုင္စြမ္းအား၊

အလိုလိုက္မႈ

အစဥ္ထာ၀ရပင္၊

ဒုစရိုက္မ်ားကို

တစ္ခုၿပီးတစ္ခု

လုပ္ရပ္

သို႔မဟုတ္

အေလ့အထမ်ားအား

လူမ်ားသည္

၀န္ထုပ္မ်ားကို

သယ္ပိုးကာ

အသိဥာဏ္မ်ားျဖင့္

ဤေလာဘႏွင့္

ျဖတ္ေတာက္ႏိုင္ျခင္း

မရွိၾကပါေပ။

ေလာကီရမက္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ ျခင္းႏွင့္ ဖယ္ရွားပစ္ျခင္းမ်ားကို မျပဳလုပ္ႏိုင္ပါက၊
အဘယ္သို႔လွ်င္ မိမိတို႔၏ စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္ သဘာ၀ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ရန္
ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါမည္နည္။
လူ႔သဘာ၀ကို
လူသားမ်ားအေပၚ

ေကာင္းစြာ
အထူးသိကၽြမ္းနားလည္ေသာ

ၾကင္နာ

သနားမႈ

ရွိ၍၊ဗုဒၶသည္
လူသားမ်ား၏

စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြ႔မံ ႈမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ ကယ္တင္ရန္အတြက္၊ မိမိအဖို႔ အထူးပင္ပန္းခက္ခဲေစကာမူ၊

တတ္စြမ္းသ၍

သံႏၷိဌာန္ခ်ခဲ့ေလသည္။

ဤကဲ့သို႔

ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မည္
ကယ္တင္ေရးကို

ျဖစ္ေၾကာင္း၊

အေကာင္အထည္

ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္၊ ဗုဒၶသည္ ေရွးလြန္ေလၿပီးေသာ ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာကပင္လွ်င္၊
ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္းအျဖစ္၊
ခ်မွတ္ခဲ့ေလသည္။

ေအာက္ပါ

(ေထရာ၀ါဒႏွင့္

သံႏၷိဌာန္ႀကီးကြလဲ ေြဲ နေသာ

ဆယ္ရပ္ကို

အေၾကာင္းအရာမ်ား

ပါရွိပါသည္။ တည္းျဖတ္ေရး အဖြ႕ဲ )(က)လူအားလံုးတို႔က၊

ငါသည္ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

ေရာက္ရွိသည့္တိုင္၊

ေရာက္ရွိရန္ႏွင့္

- 98 -

ကမာၻေလာကရွိ

အမွန္တရားကို

သိရွိရန္၊

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ေသခ်ာျခင္း မရွိပါက၊ ငါသည္ အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
(ခ)

ငါသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

ေရာက္ရွိေသာ္လည္း

ငါ၏မွန္ကန္ခိုင္ျမဲေသာ အလင္းေရာင္က၊ ကမာၻတစ္၀ွမ္းလံုးအား ထြန္းလင္းေပးႏိုင္ျခင္း
မရွိပါက၊ အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
(ဂ)ငါသည္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔ ေရာက္ရွိသည့္တိုင္ ငါ၏ အသက္သည္

ထာ၀ရ တည္ၿမဲေန၍ မေရမတြက္ ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ မ်ားျပားေသာ လူမ်ားအား
ကယ္တင္ႏုိင္ျခင္း မရွိပါက အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
(ဃ)ငါသည္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔ ေရာက္ရွိေသာ္လည္း အရပ္ဆယ္မ်က္ႏွာမွ

ဗုဒၶအေပါင္းတုိ႔က ငါ၏ အမည္ ကို တစ္ေပါင္းတစ္စည္းတည္း ၀ိုင္း၀န္းခ်ီးက်ဴးျခင္း
မရွိပါက အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
(င)

ငါသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သုိ႔

သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားကို

အမွန္တကယ္

ျပန္လည္ေမြးဖြားလာႏိုင္ရန္၊

ငါ၏အမည္ကို

ေရာက္ရွိသည့္တိုင္
ယံုၾကည္၍

ငါ၏ငါ၏ႏုိင္ငံတြင္

ယံုၾကည္စိတ္

အျပည့္ျဖင့္

ဆယ္ႀကိမ္ေခၚေ၀ၚကာ ႀကိဳးပမ္းၾက၍ ထုိအတိုင္း ေအာင္ျမင္စြာ ေမြးဖြားလာႏုိင္ျခင္း
မရွိပါက ငါသည္ ၿပီးျပည့္စံုမည္ မဟုတ္ပါေပ။
(စ)

ငါသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

ေရာက္ရွိေသာ္လည္း

ေနရာတိုင္းရွိ

လူမ်ားက အမွန္တရားကို ရရွိေစရန္ ဆံုးျဖတ္ၾက၍ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈျပဳကာ၊ ငါ၏ႏိုင္ငံ၌ ျပန္လည္ေမြးဖြားလာလုိသည့္ စစ္္မွန္ေသာ စိတ္ထားမ်ဳိးမ်ား မရွိမခ်င္း၊
ငါသည္ၿပီးျပည့္စံုမည္

မဟုတ္ပါေပ။

၄င္းတို႔

ေသဆံုးမည့္အခ်ိန္၌

ငါသည္ေဗာဓိသတ္ အေျမာက္အမ်ားၿခံရံလ်က္ ၄င္းတို႔အား ငါ၏ သန္႔စင္ေသာႏုိင္ငံသို႔
ႀကိဳဆုိရန္ ထြက္ေပၚလာ မည္ ျဖစ္သည္။
(ဆ)

ငါသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သုိ႔

ေရာက္ရွိသည့္တိုင္ေအာင္

လူသားအားလံုးတို႔က ငါ၏ အမည္ကို ၾကားနာ ၍ ငါ၏ ႏိ္ုင္ငံအေၾကာင္း ေတြးေတာကာ၊
ငါ၏ႏိုင္ငံ၌ ျပန္လည္ေမြးဖြားလာလုိျခင္း၊ ထုိကဲ့သို႔ ျဖစ္ႏုိင္ေစရန္ စိတ္ေကာင္း
ေစတနာျဖင့္ ေကာင္းမႈျပဳျခင္း၊ ယင္းမွသည္ မိမိတုိ႔၏ လိုအင္ဆႏၵအေပါင္းကို
ေအာင္ျမင္စြာ ျဖည့္စြမ္းႏိုင္ျခင္းမရွိပါက ငါသည္ ၿပီးျပည့္စံုျခင္း မရွိပါေပ။
(ဇ)ငါသည္ဘုရားအျဖစ္

ရရွိသည္

- 99 -

မွန္ေသာ္လည္း

ငါ၏သာသနာ

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

အတြင္းမွာ

ျဖစ္ေသာသူတို႔၊

ေနာက္ေနာင္ဘ၀

ဘုရားျဖစ္မည့္

ဇာတိမ်ိဳးရိုး

အဆင့္အတန္းရမည္ဟု ဆိုေစကာမူ မျပည့္စံု။ ဤကိစၥမွာ ေအာက္ပါပုဂၢိဳလ္မ်ားကို
ခြ်င္းခ်က္မွတ္ယူရေပမည္။
သူမ်ား)၊

လူအမ်ား

သစၥာအဓိဌာန္

ျပဳထားသူမ်ား

(ဘုရားဆုပန္ထား

ေကာင္းက်ိဳးအတြက္

သစၥာအဓိဌာန္

ပါရမီဆုေတာင္း

ထားသူမ်ား၊ အမ်ားအက်ိဳး လိုလားေဆာင္ရြက္သူမ်ား၊ ေလာက၏ ျငိမ္းခ်မ္းမွဳကို
လိုလားသူမ်ား၊ လူအမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ဦးစီး ေရွ႕ေဆာင္ျပဳမည့္သူမ်ား၊ ေမတၱာ၊
ကရုဏာ ၾကီးမားစြာျဖင့္ ေကာင္းမွဳ ေဆာင္ရြက္လိုသူမ်ားတို႔ကို ဆိုလို သည္။(စ်)ငါသည္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔ ေရာက္ရွိသည့္တိုင္ေအာင္ ကမာၻေပၚရွိ

လူသားအားလံုးတို႔က ငါ၏ ခ်စ္ ၾကင္နာမႈ ကရုဏာစိတ္မ်ားျဖင့္ လႊမ္းမိုးျခင္းခံရကာ
၄င္းတို႔၏

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားႏွင့္

စိတ္မ်ားကို

သန္႔ရွင္း

စင္ၾကယ္ေစ၍

ေလာကီေရးရာမ်ား၏ အထက္သို႔ မိမိတို႔ကုိယ္ကို ျမွင့္တင္ႏုိင္ျခင္း မရွိပါက၊ ငါသည္
အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
(ည)ငါသည္ ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သုိ႔ ေရာက္ရွိေသာ္လည္း လူသားခပ္သိမ္း

တုိ႔က ငါ၏ အမည္ကို ၾကားသိ၍၊ အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္ေသျခင္း သေဘာတရား
အစစ္အမွန္မ်ားကို ရရွိကာ၊ ကမာၻေလာကရွိ ေလာဘႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားအလယ္၌
၄င္းတို႔၏ စိတ္မ်ားကို သန္႔စင္တည္ၿငိမ္စြာ ထိန္းထားႏိုင္မည့္ အျပစ္ကင္းစင္ ေသာအသိဥာဏ္မ်ဳိး ရရွိျခင္း မရွိပါက ငါသည္ အကၽြတ္တရား မရၿပီ။
“ထုိ႔ေၾကာင့္ ငါသည္ ဤအဓိဌာန္မ်ားကို ခ်မွတ္သည္။ ယင္းအဓိဌာန္မ်ားကို
ျဖည့္စြမ္းႏိုင္ျခင္းမရွိ

မီ၊

ငါသည္

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္သို႔

မေရာက္ပါေစႏွင့္။

ငါသည္အကန္႔အသတ္မရွိေသာ အလင္းေရာင္၏ ပင္မ ျဖစ္လာ၍ ငါ၏ အသိဥာဏ္ႏွင့္
ပါရမီအလင္းေရာင္ျခည္မ်ားကို
ထြန္းလင္းေစႏိုင္ၿပီး၊

ထုတ္လႊတ္ကာ၊

ကမာၻအေပါင္းအား

ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနသူအားလံုးတိုအ႔ ားကယ္တင္လြတ္

ေျမာက္ႏိုင္ပါေစ။”၂.

ဤသို႔ျဖင့္

တစ္ေလွ်ာက္၊
၄င္းသည္

မခန္႔မွန္းႏိုင္ေလာက္ေအာင္
မ်ားျပား

အမိတဘဗုဒၶ

လွသည့္ပါရမီမ်ားကို
သို႔မဟုတ္

ၾကာရွည္ေသာ

အဆံုးအစ

- 100 -

ႏွစ္ကာလမ်ား

ျဖည့္ဆည္းစုေဆာင္းလာျခင္းျဖင့္
မရွိေသာ

အလင္းေရာင္ႏွင့္

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

အကန္႔အသတ္ မရွိေသာ ဘ၀၏ ဗုဒၶျဖစ္လာ၍ မိမိ၏ ကို္ယ္ပိုင္သန္႔စင္ေသာ
ဗုဒၶႏိုင္ငံကို အၿပီးသတ္ တည္ေဆာက္ကာ၊ ယခုအခါတြင္ ယင္း ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္
ကမာၻထဲ၌ ေနထုိင္လ်က္၊ လူသားအားလံုးတို႔အား အလင္းေရာင္ေပးေနေလသည္။
ဆင္းရဲဒုကၡကင္းမဲ့ေသာ၊ ဤသန္႔စင္ကမာၻသည္ အမွန္ပင္ အၿငိမ္းခ်မ္းဆံုးႏွင့္
အေပ်ာ္ရႊင္ဆံုး

ျဖစ္ေလသည္။

ဆႏၵရွိမည္ဆုိပါက

ဤကမာၻတြင္

အ၀တ္အစား၊

ေနထုိင္သူ

အားလံုးတုိ႔က

စားေသာက္ဖြယ္ရာႏွင့္

လွပသည့္

အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္ ထြက္ေပၚလာေလသည္။ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား အျပည့္
သီးပြင့္ေနေသာ သစ္ပင္မ်ားကို ညင္သာသည့္ေလညွင္း တိုက္ခိုက္သြားေသာအခါ
အာကာသ ေလဟာျပင္တစ္ခုလံုး၌ ဗုဒၶေဟာေျပာခ်က္ ေတးသံမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၿပီး၊
ၾကားရသူအေပါင္း၏ စိတ္ကို သန္႔စင္ေပးေလသည္။
ဤသန္႔စင္ကမာၻတြင္

ေမႊးႀကိဳင္လွေသာ

ပဒုမၼာၾကာပန္း

အေျမာက္အမ်ားရွိေန၍ ပန္းပြင့္တိုင္း၌ အဖုိးတန္ပြင့္ဖတ္မ်ား ျပည့္ႏွက္ေနကာ၊
ပြင့္ဖတ္တစ္ခုခ်င္းစီသည္လည္း
ေတာက္ပေနေလသည္။
လမ္းေၾကာင္းကို

မေဖာ္ျပႏုိင္ေလာက္ေသာ

ဤၾကာပန္းပြင့္မ်ား၏

ထြန္းလင္းေစ၍၊

အလွေတာက္ပမႈသည္

ဗုဒၶ၏မ်ဳိးျဖင့္

အသိဥာဏ္

ဆံုးမေဟာေျပာမႈေတးသံကို

နားဆင္သူတို႔သည္လည္း လံုး၀ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရရွိၾက ေလသည္။

၃.

ယခုအခါတြင္ အရပ္ဆယ္မ်က္ႏွာတို႔မွ ဗုဒၶမ်ားသည္ ဤအဆံုးအစမရွိေသာ

အလင္းေရာင္

ႏွင့္အကန္႔အသတ္မရွိေသာ

ဘ၀၏ဗုဒၶပါရမီေတာ္မ်ားကို

ေကာင္းခ်ီးၾသဘာေပးေနၾကေလသည္။
ဤဗုဒၶ၏

အမည္နာမကို

ယံုၾကည္လက္ခံ၍

ဗုဒၶ၏ၾကားရသူတိုင္းသည္

စိတ္ႏွင့္ထပ္တူထပ္မွ်ျဖစ္ကာ၊

၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာျဖင့္
ဗုဒၶ၏သန္႔စင္ေသာ

ကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤသန္႔စင္ကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာသူတုိ႔သည္ ဗုဒၶ၏ အကန္႔အသတ္မရွိေသာ
ဘ၀တြင္

ပါ၀င္သနားၾကင္နာစိတ္မ်ား

ဆင္ႏႊဲႏိုင္ၾက၍၊

ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားအား

ခ်က္ခ်င္းပြားမ်ားလာကာ

- 101 -

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

နည္းလမ္းမ်ဳိးျဖင့္ သြားေရာက္ကယ္တင္ၾကေလသည္။
ဤသံႏိၷဌာန္မ်ားကို
ျဖတ္ေတာက္ထား၍

ခ်မွတ္ခဲ့ရာတြင္

ဤကမာၻႀကီး၏

ေလာကီသံေယာဇဥ္အေပါင္းကို
မတည္ၿမဲမႈ

(၀ါ)အနိစၥကို

အသိအမွတ္ျပဳထားေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ ဘ၀အေပါင္း၏ လြတ္ေျမာက္မႈကို
အစြမ္းကုန္ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ထား၍ မိမိတုိ႔၏ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀မ်ားကို အျခားေသာ
ဘ၀မ်ားႏွင့္

ေပါင္းစည္းကာ၊

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္

အတူတကြ

ဤေလာကီဘ၀၏

ဒုကၡခံထားေသာ္လည္း

ခ်ည္ေႏွာင္မႈမ်ားႏွင့္

သံေယာဇဥ္မွ

လြတ္ကင္းမႈကို ျဖစ္ထြန္းေစေလသည္။
၄င္းတို႔သည္ ေလာကီဘ၀၌ ရွိေသာ အတားအဆီးမ်ားႏွင့္ အခက္အခဲမ်ားကို
သိရွိသကဲ့သို႔ပင္ ဗုဒၶ၏ အတိုင္းအဆ မရွိေသာ ေမတၱာက႐ုဏာေတာ္ကိုလည္း
သိရွိၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္ လြတ္လပ္စြာ သြားလာျခင္း၊ ေရွ႕သုိ႔တိုးျခင္း၊
သို႔မဟုတ္

ရပ္ခိုင္းျခင္း

ျပဳလုပ္ႏိုင္ၾကေသာ္လည္း

ဗုဒၶ၏က႐ုဏာေတာ္

ထားရွိေသာသူမ်ားႏွင့္ အတူေနရန္ ေရြးခ်ယ္ၾကေလသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္
ယင္းအမည္

ဤကိုအမိတာဘဗုဒၶ၏

ယံုၾကည္စြာ

အမည္ကို

ရြတ္ဆုိမည္ဆုိပါက

ၾကားသိရသူမွန္သမွ်က
ထုိသူသည္

ဗုဒၶ၏က႐ုဏာေတာ္ကို ခံယူရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္၊ လူ အေပါင္းတို႔သည္ ဗုဒၶ၏
ဆံုးမမႈကို

နားဆင္သင့္ၾက၍၊

ေလာင္ကၽြမ္းေနေသာ

ဤေသျခင္းနွင့္

ရွင္ျခင္းကမာၻကို

ဖံုးအုပ္

ထပ္မံ၀င္ေရာက္

မီးေတာက္မ်ားအတြင္းသို႔

ရသေယာင္ရွိေစကာမူ ဗုဒၶ၏ ဆံုးမမႈ မ်ားအတိုင္း လုိက္နာက်င့္သံုးသင့္ေပသည္။
အကယ္၍ လူမ်ားသည္ အမွန္တကယ္ပင္ အမွန္တရားကို ရရွိလုိစိတ္
ျပင္းထန္ၾကပါက ၄င္းတို႔ သည္ ဤဗုဒၶ၏ စြမ္းအားအေပၚ မွီခိုၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
သာမန္လူတစ္ဦးသည္

ဤဗုဒၶ၏

ကူညီမႈကို

မရယူပဲႏွင့္

၄င္း၏အျမင့္မားဆံုးျဖစ္ေသာ ဗုဒၶသဘာ၀ကို ရယူႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
၄.

အမိတာဘဗုဒၶသည္

သန္႔စင္မႈကမာၻသည္

မည္သူႏွင့္မွ်

အေနာက္ဖက္

အလွမ္းမေ၀းပါေပ။

ေ၀းလံလွေသာ

- 102 -

ေနရာ၌

ဗုဒၶ၏
ရွိသည္ဟု

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ေဖာ္ျပၾကေသာ္လည္း ထုိကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာရန္ စိတ္ဆႏၵ ျပင္းျပသူမ်ား၏
စိတ္ထဲ၌လည္း ရွိေနေပသည္။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္က
ေတာက္ပေနေသာ

ေရႊေရာင္တစ္လက္လက္ျဖင့္၊

အမိတာဘဗုဒၶ၏

တင့္တယ္စြာ

႐ုပ္ပံုေတာ္ကို

စိတ္ထဲတြင္

မွန္းၾကည့္ေသာအခါ ယင္း႐ုပ္ပံုေတာ္သည္ ႐ုပ္ပံုေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္
ကဲသြ ြားၿပီး ႐ုပ္ပံုတစ္ခုခ်င္းစီမွ အလင္းေရာင္ျခည္ေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္
ထုတ္လႊတ္ကာ အလင္းေရာင္ျခည္တစ္ခုစီသည္ ကမာၻတစ္ခုအား ထြန္းလင္းေစ၍၊
ဗုဒၶနုႆတိ

ဘာ၀နာပြားမ်ားေနေသာ

အေမွာင္ထဲ၌

ခ်န္လွပ္ထားမည္

မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ်

မဟုတ္ပါေပ။

ဤသို႔

ျဖင့္

ဤဗုဒၶသည္

လူသားမ်ားအား ၄င္း၏ ကယ္တင္မႈကို ခံယူႏုိင္ရန္ ကူညီေပးေလသည္။
ဗုဒၶ၏ ႐ုပ္ပံုကို ဖူးျမင္ျခင္းအားျဖင့္ ဗုဒၶ၏ စိတ္ကို နားလည္ႏိုင္ေလသည္။
ဗုဒၶ၏ စိတ္သည္ လူ အားလံုးအေပၚ အထူးေမတၱာက႐ုဏာထား၍၊ ယံုၾကည္စြာ
အမွတ္ရေနသူမ်ား

ထက္ပင္လွ်င္

မသိနား

မလည္သူ၊

သို႔မဟုတ္

ေမ့ေလ်ာ့ေနသူမ်ားအားပင္ ပိုမုိ က႐ုဏာထားေလသည္။
ဗုဒၶသည္

ယံုၾကည္သက္၀င္သူမ်ားအား

အခြင့္အလမ္းေပးေလသည္။
ညီမွ်မႈျဖစ္သျဖင့္ ဗုဒၶအား

ဤဗုဒၶသည္

ဗုဒၶႏွင့္

အတူျဖစ္လာရန္

အလံုးစံုေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေသာ

စဥ္းစားသူ မွန္သမွ်အား ဗုဒၶက စဥ္းစား၍ ၄င္း၏

စိတ္ထဲသို႔ လြတ္လပ္စြာ ၀င္ေရာက္လာေလသည္။
အဓိပၸာယ္မွာ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ ဗုဒၶကို ေတာင့္တေသာအခါ၊
၄င္း၏ စိတ္သည္ သန္႔စင္ ေပ်ာ္ရႊင္၍ ေအးခ်မ္းေသာ ဗုဒၶ၏ စိတ္ ျဖစ္လာေလသည္။
တစ္နည္းအားျဖင့္ ၄င္းသည္ ဗုဒၶ၏ စိတ္ဓာတ္ ရလာေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီသည္ သန္႔စင္ယံုၾကည္မႈျဖင့္ မိမိ၏
ကိုယ္ပိုင္စိတ္သည္ ဗုဒၶ၏ စိတ္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု နားလည္သင့္ေပသည္။
၅.

ဗုဒၶသည္

လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီ၏

ပံုပန္းအသြင္အမ်ဳိးမ်ဳိး
အရည္အခ်င္း

ႏွင့္အညီ

- 103 -

ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚႏုိင္၍
အသြင္မ်ဳိးစံုျဖင့္

ေဖာ္ျပ

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ႏို္င္ေလသည္။
ဗုဒၶသည္

ေကာင္းကင္ျပင္တစ္ခုလံုးႏွင့္တကြ

အကန္႔အသတ္

မရွိေသာ

အာကာသ ေလဟာနယ္ တစ္ခြင္လံုးအထိ ဖံုးလႊမ္းႏိုင္ေသာ ႀကီးမားလွသည့္
ကိုယ္ခႏၶာကို ျပေလသည္။ ဗုဒၶသည္ မိမိကိုယ္ကို ေသးငယ္လွေသာ သဘာ၀အျဖစ္
တခါတရံပံုစံအသြင္ျဖင့္၄င္း၊

တခါတရံ

စြမ္းအင္အျဖစ္၄င္း

တခါတရံ

ဥပဓိ႐ုပ္အျဖစ္၄င္း ေဖာ္ျပေလသည္။
သို႔ရာတြင္ တစ္နည္းတစ္ဖံုျဖင့္ ဗုဒၶသည္ ယံုၾကည္စြာျဖင့္ ဗုဒၶအမည္ကို
ရြတ္ဆုိသူမ်ားထံ မလဲမြ ေသြ ေပၚလာေလသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ေသာ သူမ်ားထဲတြင္
အမိတဗုဒၶသည္

ကရုဏာေတာ္

ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္းျဖစ္သည့္

ေလာကီ

ေတသရဘုရားေလာင္း၊ ဥာဏ္ပညာေတာ္ ေဗာဓိသတ္ ဘုရားေလာင္း ျဖစ္သည့္
မဟာထာမျပတၱ ဘုရားေလာင္းႏွစ္ပါး အစဥ္အၿမဲ လုိက္ပါလာလ်က္ ေပၚလာ
ေတာ္မူေလသည္။

ဗုဒၶ၏ေဖာ္ျပမႈသည္

ကမာၻတစ္ခုလံုးတြင္

အျပည့္

ျဖစ္ေနေသာ္လည္း

လူတိုင္း

ဖူးျမင္ႏို္င္ေစရန္

ယံုၾကည္သူမ်ားသာလွ်င္

ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏အခ်ိန္အခါအလုိက္

ေဖာ္ျပမႈကို

ေတြ႔ျမင္ႏုိင္စြမ္းရွိသူမ်ားသည္

တာရွည္တည္ၿမဲေသာ ေက်နပ္မႈႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို ရရွိေလသည္။ ထုိ႔အျပင္
စစ္မွန္ေသာဗုဒၶကို ဖူးျမင္ႏိုင္စြမ္းရွိသူမ်ားသည္ အတိုင္းအဆမရွိေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈႏွင့္
ၿငိမ္းခ်မ္းမႈစည္းစိမ္မ်ားကို ရရွိၾကေလသည္။
၆.

အတိုင္းအဆမရွိေသာ

ေမတၱာက႐ုဏာႏွင့္

အသိဥာဏ္တို႔ျဖင့္

ျပည့္လွ်မ္းေနေသာ အမိတာဘ ဗုဒၶ၏ စိတ္ေတာ္သည္ ၾကင္နာက႐ုဏာထားမႈပင္
ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ ဗုဒၶသည္ လူသားအားလံုးတုိ႔အား ကယ္တင္ႏုိင္ေလသည္။
အေကာက္က်စ္ဆံုးေသာ လူမ်ား၊ မယံုၾကည္ႏိုင္ေလာက္ေသာ ျပစ္မႈမ်ားကို
က်ဴးလြန္ၾကသူမ်ား၊

စိတ္ထဲတြင္ေလာဘ၊

အျပည့္ျဖစ္ေနသူမ်ား၊

လိမ္လည္

ျခင္း၊

ေဒါသႏွင့္

ဆဲဆုိျခင္းႏွင့္

ေမာဟမႈမ်ားျဖင့္

လွည့္စားတတ္သူမ်ား၊

သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ခိုး၀ွက္ျခင္းႏွင့္ ရာဂႀကီးစြာျဖင့္ ျပဳမူတတ္သူမ်ား၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
ဒုစ႐ိုက္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္လာၿပီးသည့္ေနာက္၊ ေသဆံုးခ်ိန္ နီးကပ္ေနသူမ်ား၊

- 104 -

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ယင္းလူမ်ားသည္ ဘ၀ ေပါင္းမ်ားစြာ ၀ဋ္ခံၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
သူငယ္ခ်င္းေကာင္းသည္ ၄င္းတို႔ထံ လာ၍၊ ယခုကဲ့သုိ႔ ေျပာၾကားပါမည္။
“အသင္သည္

ယခုအခါ၌

ေသဆံုးခ်ိန္သုိ႔

ေရာက္လာေပၿပီ။

ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲေသာ အသင္၏ ဘ၀ကို ဖ်က္ပစ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ သို႔ရာတြင္
အဆံုးအစမရွိေသာ

အလင္းေရာင္ရွင္

ရြတ္ဆုိျခင္းျဖင့္

(ဗုဒၶနုႆတိ

(၀ါ)အမိတာဘဗုဒၶ၏အမည္ကို

ဘာ၀နာပြားမ်ားျခင္းျဖင့္)ဗုဒၶ၏က႐ုဏာေတာ္ေအာက္တြင္ ခိုလံႈႏိုင္ ပါသည္။”အကယ္၍ဤေကာက္က်စ္စဥ္းလဲသူ

အေပါင္းတို႔က

အာ႐ံုစူးစိုက္၍

ဗုဒၶနုႆတိ ဘာ၀နာ ပြား မ်ားၾကမည္ဆုိပါက ငရဲဘံုသုိ႔ ေရာက္ရွိေစမည္ ျဖစ္ေသာ
ဒုစ႐ိုက္အေပါင္းတုိ႔သည္ ရွင္းလင္းပေပ်ာက္ ကာ သုဂတိဘံုသို႔မည္ ျဖစ္ေပသည္။
အကယ္၍ ဗုဒၶ၏ အမည္ေတာ္ကို အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ ရြတ္ဆို႐ံုမွ်ျဖင့္ ဤသို႔
ျဖစ္လာႏိုင္ပါက ဤဗုဒၶအေပၚ အာ႐ံုစူးစုိက္ႏိုင္သူအတြက္ မည္မွ်ပို၍ အက်ဳိးရွိ
လိမ့္မည္နည္း။
ဤကဲ့သို႔

ဘ၀သက္တမ္းကုန္ဆံုးခါနီး၌

ရြတ္ဆုိႏိုင္သူမ်ားအား
ဥာဏ္ပညာရွင္

အမိတာဘဗုဒၶႏွင့္

ေဗာဒိသတၱတုိ႔က

ေခၚေဆာင္သြားမည္ျဖစ္၍

တကြလာေရာက္

ၾကာျဖဴ၏

ဗုဒၶ၏အမည္ေတာ္ကို

ေမတၱာဂ႐ုဏာေတာ္ႏွင့္

ေတြ႕ဆံု

သန္႔စင္မႈကမာၻတြင္

ကာ၊ဗုဒၶႏိုင္ငံသ႔ုိ

ေမြးဖြားလာမည္

ျဖစ္သည္။ (ဤသည္မွာ စိတ္၏ ဖန္တီးေတြးေတာမွဳ တစ္ခုသာ ျဖစ္ေပသည္။
တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)ထုိ႔ေၾကာင့္၊ လူတိုင္းလူတိုင္းသည္ “နေမာအမိတာဘဗုဒၶ” ၊ သို႔မဟုတ္
“အဆံုးအစ မရွိေသာ အလင္းေရာင္ႏွင့္ အကန္႔အသတ္မရွိေသာ ဘ၀ရွင္ဗုဒၶအေပၚ
စိတ္ႏွလံုးသားအျပည့္ျဖင့္

မွီခိုအားထား

ျခင္း”စြမဲ ွတ္ထားသင့္ေပသည္။

- 105 -

ဟူေသာစကားလံုးမ်ားကို

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

IIအမိတာဘဗုဒၶ၏ သန္႔စင္မႈကမာၻ (ဘုရားသာသနာ)၁.

အလင္းေရာင္ႏွင့္ ဘ၀အနႏၱရွင္ ဗုဒၶသည္ အစဥ္အၿမဲပင္ ရွင္သန္ေန၍ ၄င္း၏

အမွန္တရားမ်ားကို
ဆင္းရဲဒုကၡမရွိ၊

ေဟာေနေပသည္။
အေမွာင္ထုမရွိပဲ၊

ဗုဒၶ၏သန္႔စင္ေသာကမာၻတြင္

နာရီတုိင္းမွာလည္း

ေပ်ာ္ရႊင္မႈျဖင့္သာ

ေက်ာ္လြန္သြားေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းကို ေပ်ာ္ရႊင္မႈကမာၻ (၀ါ) သုဂတိဘ၀ဟု
ေခၚေလသည္။
ဤကမာၻ၏ အလယ္တြင္ သန္႔စင္ၾကည္လင္လွေသာ ေရကန္တစ္ခုရွိ၍
လိႈင္းငယ္ေလးမ်ားသည္
ညင္သာစြာ

လည္းေရႊသဲပြင့္မ်ားသာျဖစ္ေသာ

႐ိုက္ခတ္ေနေလသည္။

ဟိုတစ္ေနရာ၊

ကမ္းေျခေပၚသို႔

ဤတစ္ေနရာတို႔တြင္

လွည္းယာဥ္ဘီးအရြယ္မွ် ႀကီးမားလွေသာ ၾကာပြင့္မ်ား၊ ေရာင္စံုဖူးပြင့္ေနေလ သည္။အျပာေရာင္ၾကာပန္းမွ အျပာေရာင္ျခည္၊ အ၀ါေရာင္ၾကာပန္းမွ အ၀ါေရာင္ျခည္၊
အနီေရာင္

ၾကာပန္းမွ

အလင္းေရာင္စု

အနီေရာင္ျခည္၊

ရွိေနၾက၍

အျဖဴေရာင္ၾကာပန္းမွ

အေမႊးရနံ႔မ်ား

သည္အျဖဴေရာင္

ေလျပင္တစ္ခုလံုး၌

သင္းပ်ံ႕ေနေလသည္။
ေရကန္၏

အနီးပတ္၀န္းက်င္၌

ေရႊႏွင့္ေငြ၊

ေက်ာက္စိမ္း၊

ေက်ာက္သလင္းတို႔ျဖင့္ ဆင္ယင္ထား ေသာ ျပႆဒ္မ်ားရွိေန၍ ေရစပ္အထိ
ဆင္းသက္သြားႏိုင္ေသာ၊

ေက်ာက္ျဖဴေလွခါးထစ္မ်ား

အျခားေသာေနရာမ်ားတြင္မူ

ရွိေနေလ

ေရမ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔

သည္။ကားထြက္ေနေသာ

ေက်ာက္မ်က္ ရတနာ တင္းတိမ္တို႔ျဖင့္ ကာရံထားသည့္ ပါးလႊာေခ်ာမြတ္ေသာ
သိုးေမြးထည္မ်ားရွိေန၍

ၾကားေနရာမ်ားတြင္

အေမႊးရနံ႔ပင္မ်ားႏွင့္

ပန္းခ်ဳံမ်ား

ရွိေနေလသည္။
ကမာၻသည္
ေကာင္းကင္ယံ၏
ေန႔ႏွင့္ညအခါ

အလွေရာင္ရွိန္တို႔ျဖင့္

ေတာက္ပေန၍

သာယာၿငိမ့္ေညာင္းသံမ်ားျဖင့္

ကာလအတြင္း

ေရာင္စံုသန္းေနေသာ

ေလျပင္မွာလည္း
တုန္ခါေနေလသည္။

ပန္း၀တ္လႊာမ်ားက

ေျခာက္ႀကိမ္တိုင္တုိင္ ေကာင္းကင္မွ ရြာက်လာသည္ကို လူမ်ားက ပန္းအိုးမ်ားျဖင့္

- 106 -

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

ေကာက္ယူ၍

အျခားေသာ

ဗုဒၶကမာၻမ်ားသုိ႔

သယ္ေဆာင္သြားကာ၊

မ်ားျပားလွစြာေသာ ဗုဒၶမ်ားထံ ေပးအပ္ပူေဇာ္ၾကေလသည္။
၂.

အံ့မခန္းဖြယ္ရာျဖစ္ေသာ

ရွိေလသည္။

ႏွင္းကဲ့သုိ႔

ဤကမာၻတြင္
ျဖဴေဖြးေနေသာ

ငွက္ငယ္မ်ား

အေျမာက္အမ်ား

ေရဗ်ဳိင္းမ်ားႏွင့္

ေရငန္းမ်ား

လွပေတာက္ေျပာင္ေနသည့္ ေရာင္စံုေဒါင္းငွက္မ်ားႏွင့္ အပူ ပိုင္းဇံုငွက္မ်ဳိးစံုႏွင့္
အုပ္စုလုိက္ျဖစ္ေသာ ငွက္ငယ္ကေလးမ်ားသည္ ညင္သာစြာ သီဆုိ က်ဴးရင့္ေနၾက
ေလသည္။

ဗုဒၶ၏သန္႔စင္ေသာကမာၻ

ဤငွက္ငယ္ကေလးမ်ားသည္

တြင္ခ်ဳိျမစြာ ေအာ္ျမည္ေနၾကေသာ

ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို ရင့္က်ဴးၾက၍ ဗုဒၶ၏

ပါရမီေတာ္ ေကာင္းမႈမ်ားကို ခ်ီးက်ဴးေနၾကေလသည္။
ဤေတးသံသာမ်ားကို
နားဆင္ျခင္းပင္

ၾကားရသူတိုင္းသည္

ျဖစ္၍ယံုၾကည္

ဗုဒၶ၏အသံေတာ္ကို

မႈစိတ္ဓာတ္သစ္ႏွင့္

ေနရာတိုင္းရွိ

ယံုၾကည္ကိုးစားသူ အခ်င္းခ်င္းတို႔ႏွင့္ ညီရင္းအစ္ကိုျဖစ္မႈ၏ ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းေျမ႕မႈမ်ား
ရွင္သန္ႏိုးၾကားလာေလသည္။

ညင္သာေသာ

ယင္းသန္႔စင္

သစ္ပင္မ်ားကို

ကမာၻအတြင္းရွိ

ေလေျပေလညွင္းမ်ားသည္
ျဖတ္သန္းကာ၊

ျပႆဒ္မ်ား၏

ရနံ႔ေမႊးႀကိဳင္ေသာ တင္းတိမ္မ်ားကို တုန္ လႈပ္ေစကာ သာယာ ေပ်ာ့ေျပာင္းလွသည့္
ေတးသံမ်ားျဖင့္ ေက်ာ္ျဖတ္သြားၾကေလသည္။
ဤေကာင္းကင္ဘံုေတးသံ၏

တိုးလွေသာ

ပဲ့တင့္သံမ်ာကို

သံဃာတို႔ကို

အာ႐ံုျပဳၾကေလသည္။

ၾကားရသည့္လူမ်ားသည္

တရားႏွင့္

ေကာင္းမြန္ထူးျမတ္လွေသာ

ဤအရာအေပါင္းတို႔သည္

သန္႔စင္

ကမာၻတြင္းရွိ

သာမန္အရာမ်ားသာ ျဖစ္ေခ်သည္။
၃.

ဤကမာၻရွိ ဗုဒၶအား အမိတာဘ (၀ါ) အလင္းေရာင္ျခည္ႏွင့္ ဘ၀အနႏၱဗုဒၶဟု

အဘယ္ေၾကာင့္

ေခၚဆုိၾကပါသနည္း။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ဗုဒၶ၏အမွန္တရားမ်ားသည္ ဗုဒၶကမာၻအလံုးစံု၏ ေနရာ အေပါင္းစံုသို႔ အဟန္႔အတားမရွိ
ပ်ံ႕လြင့္လႊမ္းၿခံဳေနေသာေၾကာင့္

ျဖစ္ေပသည္။

ဗုဒၶ၏

ေမတၱာ

က႐ုဏာ

ေတာ္မ်ားသည္ မေရမတြက္ႏုိင္ေသာ ဘ၀မ်ားႏွင့္ ေခတ္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုးတြင္

- 107 -

ဗုဒၶ၏ကယ္တင္မႈ

မည္သည့္အခါမွ် ေလ်ာ့နည္း ယုတ္ေလ်ာ့သြားျခင္း မရိွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏ သန္႔စင္ေသာကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာ၍ လံုး၀အမွန္တရား ရရွိကာ၊
သံသယျဖစ္မႈႏွင့္

ေသျခင္းကမာၻသုိ႔

မဟုတ္ၾကေသာ

လူဦးေရမ်ား

မည္သည့္အခါမွ်

ျပန္သြားမည္

မေရမတြက္ႏုိ္င္ေလာက္

ေအာင္မ်ားျပားလွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏အလင္းေရာင္ျဖင့္

ဘ၀၏ဆန္းသစ္မႈကို

သိရွိလာၾကေသာ

လူဦးေရမ်ားလည္း မေရ မတြက္ႏိုင္ေအာင္ မ်ားျပားလွေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
(ေထရ၀ါဒတြင္မူ

တရားထူးရ၍

ဘ၀

အဆံုး

သတ္ျခင္းမ်ိဳးဟု

ဆိုရေပမည္။

တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)ထုိ႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶအမည္ကို

အာ႐ံုစူးစိုက္၍

တစ္ရက္တည္းသာျဖစ္ေစ

သို႔မဟုတ္

ဗုဒၶနုႆတိ

ပြားမ်ားသူမ်ားသည္

ဘာ၀နာျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ပါက

ခုနစ္ရက္ျဖစ္ေစ၊

ေသဆံုးခ်ိန္၌

အမိတာဘဗုဒၶႏွင့္တကြ

ေသဆံုးခါနီး၌
ယံုၾကည္မႈအျပည့္ျဖင့္

တည္ၿငိမ္ေသာ

ေပၚထြက္လာမည္

အျခားေသာ

စိတ္

ျဖင့္

ျဖစ္ေသာ

ဗုဒၶေျမာက္မ်ားစြာတို႔၏

ဦးေဆာင္ေခၚေဆာင္မႈအရ ဗုဒၶ၏ သန္႔စင္မႈကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာၾကမည္ ျဖစ္ေပ
သည္။(ေထရ၀ါဒတြင္မူ ေသခါနီး ဗုဒၶနုႆတိကို အာရံုယူကာ ေကာင္းေသာ

ကုသိုလ္

ကၠုဌာရံုျဖင့္

ၾကိဳးစားၾကေသာ

စုတီေထရ၀ါဒ

စိတ္က်၍

သုဂတိဘံုသို႔

ဘာသာ၀င္မ်ားကဲ့သို႔

တက္လွမ္းရန္

မွတ္ယူသင့္ပါသည္။

တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ အမိတာဘဗုဒၶ၏အမည္ကို ၾကားရ၍ ဗုဒၶ၏
သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားတြင္ ယံုၾကည္စိတ္ႏိုးၾကားလာပါက ၄င္းသည္ တုပႏိႈင္းယွဥ္
ဖြယ္ရာ မရွိေသာ အမွန္တရားကို ရရွိႏုိင္မည္ ျဖစ္ေပသည္။

- 108 -

က်င့္ႀကံနည္းမ်ား

အခန္း တစ္အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း
Iသမာဓိေဆာက္တည္နည္း
(စိတ္ကို စင္ၾကယ္ေစေသာနည္း)၁.

လူတို႔တြင္

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား

ေလာကီရမက္မ်ားရွိၾက၍
ျဖစ္ပြား

ယင္းမွတဆင့္

ၾကရေလသည္။

သံသယျဖစ္မႈႏွင့္

ေလာကီရမက္အေႏွာင္အဖြမဲ႔ ွကၽြတ္လြတ္ႏိုင္ေစရန္ နည္းလမ္းငါးခု ရွိေလသည္။
ပထမ၊ ၄င္းတို႔သည္ ေသခ်ာစြာ သမၼာဒိဌိ ၾကည့္႐ွဳမွတ္သားခ်က္မ်ားအေပၚ
အေျခခံထားေသာ မွန္ကန္သည့္အေတြးအေခၚမ်ားရွိၾက၍ အက်ဳိးအေၾကာင္းႏွင့္တကြ
ယင္း၏ အေရးပါမႈကို မွန္ကန္စြာ နား လည္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ စိတ္၏ရမက္ႏွင့္
တြယ္တာမႈမ်ားမွ

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား

ရမက္ႏွင့္တြယ္တာမႈမ်ားမွာလည္း

အေၾကာင္းရင္းခံ
ငါဟူေသာ

ျဖစ္ေပၚ

မိမိကုိယ္၏

လာ၍မွားယြင္းေသာ

ေတြ႕ျမင္မႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ စပ္ေနကာ၊ အက်ဳိးႏွင့္အေၾကာင္း နိယာမ၏ အေရးပါမႈကို
လ်စ္လ်ဴရွဳကာ

ဤသို႔ေသာ

မွားယြင္းသည့္

အေတြးအေခၚမ်ား

ျဖစ္ေပၚျခင္း

ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဤေလာကီရမက္မ်ားကို စိတ္အတြင္းမွ ေဖ်ာက္ပစ္ ႏုိင္မွသာလွ်င္
ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရရွိႏုိင္ေပမည္။
ဒုတိယ၊ ဤမွားယြင္းေသာ အထင္အျမင္မ်ားႏွင့္ ယင္းမွတဆင့္ျဖစ္ေသာ
ေလာကီရမက္မ်ားကို

ဂ႐ုတစိုက္ႏွင့္စိတ္ရွည္စြာျဖင့္

ဖယ္ရွား ပစ္ႏိုင္ေလသည္။

စိတ္ကိုခ်ဳပ္ထိန္းျခင္းျဖင့္

ထိေရာက္ေသာ စိတ္ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈျဖင့္ မ်က္စိ၊ နား၊ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ အေရခြံႏွင့္ စိတ္တုိ႔၏ ႏိႈးေဆာ္မႈမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဆႏၵရမက္မ်ားကို

ေရွာင္ကြင္းႏုိုင္ၾကၿပီး၊

ထုိကဲ့သုိ႔

ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္

ေလာကီရမက္

အေပါင္းတို႔ကို အျမစ္မွ ေန၍၊ ျဖတ္ေတာက္ပစ္ႏုိင္ေလသည္။
တတိယ၊အရာခပ္သိမ္းတို႔ကို

(ယာနိေသာ

- 110 -

မႏုသီကာရ-ႏွလံုးသြင္း)အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

သင့္ေတာ္စြာ အသံုးျပဳေရး ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မွန္ကန္ေသာ အေတြးအေခၚ
ရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဥပမာ- အစားအစာႏွင့္ အ၀တ္ အထည္ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္
ပတ္သက္၍ သက္ေတာင့္သက္သာရွိမႈႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္ မစဥ္းစားပဲ ကိုယ္
ခႏၶာ၏ လိုအပ္ခ်က္အတြက္သာ စဥ္းစားရမည္ ျဖစ္သည္။ အ၀တ္အစားသည္
အပူႏွင့္ အေအးဒဏ္ တို႔မွ ကိုယ္ခႏၶာကို ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာ၏ အရွက္ကို
ဖံုးကြယ္ရန္တို႔အတြက္ လုိအပ္ေပသည္။ အစား အစာသည္ အမွန္တရားရရွိေရးႏွင့္
ဗုဒၶဘ၀သို႔ ေရာက္ရွိေရးအတြက္ လုိအပ္ေပသည္။ ထုိကဲ့သိ႔ုေသာ မွန္ကန္သည့္
ေတြးေခၚစဥ္းစားနည္းမွတဆင့္ ေလာကီရမက္မ်ား ထြက္ေပၚလာႏုိင္ျခင္း မရွိပါေပ။
စတုတၱ၊ (ခႏၱီ) သည္းခံခ်ဳပ္တည္းႏုိင္ရန္ ဆည္းပူးေလ့က်င့္ရမည္ ျဖစ္သည္။
အပူႏွင့္အေအး၊

အစာငတ္မြတ္ျခင္းႏွင့္

ေလ့လာရမည္ျဖစ္သည္။ ဆဲဆိုျခင္း၊
သည္းခံႏိုင္ရန္

ေရငတ္ျခင္းတို႔ကို

သည္းခံႏုိင္ရန္

ေျပာင္ ေလွာင္ျခင္းမ်ားကို ခံရခ်ိန္တြင္

ေလ့လာရမည္ျဖစ္သည္။

သည္းခံမႈကို

က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္

ကိုယ္ခႏၶာကို ေလာင္ကၽြမ္းေနေသာ ေလာကီရမက္မီးမ်ားကို ၿငိမ္းသတ္ႏုိင္ေလသည္။
ပဥၥမ၊(အေသ၀နာစ

ဗာလာနံ)အႏၱရာယ္အေပါင္းကို

ၾကည့္ျမင္၊

ေရွာင္ကြင္းႏိုင္ရန္ ေလ့လာရ မည္ျဖစ္သည္။ ပညာရွိသူက ျမင္း႐ိုင္းမ်ား သို႔မဟုတ္
ေခြး႐ူးမ်ားႏွင့္ လြတ္ကင္းရာတြင္ ေရွာင္ေနၾကသကဲ့ သုိ႔ မေကာင္းေသာလူမ်ားႏွင့္
မိတ္ဖ႕ြဲ ျခင္းကို မျပဳသင့္ဘဲ ပညာရွိမ်ားက ေရွာင္ကြင္းေနေသာ ေနရာမ်ား သို႔လည္း
မသြားသင့္ပါေပ။ ဆင္ျခင္သတိထားမႈကို လက္ကိုင္က်င့္သံုးပါက ကိုယ္ခႏၶာအတြင္း
ေလာင္ ကၽြမ္းေနေသာ ေလာကီရမက္မီးလည္း ၿငိမ္းက်သြားေပမည္။
၂.

ေလာကတြင္ လုိအင္ရမက္ငါးရပ္ရွိေလသည္။ မ်က္စိမ်ားက ေတြ႔ျမင္ရသည့္

႐ုပ္ပံုမ်ားမွ ထြက္ေပၚ လာေသာ လုိအင္ရမက္မ်ား၊ နားမွၾကားရေသာအသံမ်ားမွ
ႏွာေခါင္းက ႐ွဴ႐ိွဳက္မိေသာ အေမႊးရနံ႔မ်ားမွ လွ်ာက ခံစားမိေသာ အရသာမ်ားမွ
ေတြ႔ထိမႈေၾကာင့္

ေကာင္းစြာခံစားရေသာ

ထြက္ေပၚလာေလသည္။

အာ႐ံုမွ

လုိအင္ရမက္အတြက္

ဤကာမဂုဏ္ငါးပါးတို႔မွ

ကိုယ္ခႏၶာ၏ စည္းစိမ္ခ်စ္ျမတ္ ႏိုးမႈ ထြက္ေပၚလာေလသည္။

- 111 -

လိုအင္ရမက္မ်ား

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ကိုယ္ခႏၶာ၏ စည္းစိမ္ျမတ္ႏိုးမႈ ၾသဇာလႊမ္းျခင္းခံရသူ အားလံုးလုိလုိတို႔သည္
စည္းစိမ္၏ ေနာက္ တြင္ လုိက္ပါလာေသာ

မေကာင္းမႈမ်ားကို သတိမမူမိၾကပဲ

ေတာအုပ္ထဲ၌ မုဆုိး၏ ေထာင္ေခ်ာက္တြင္ အမိခံရေသာ သမင္တစ္ေကာင္ပမာ၊
မာရ္နတ္၏ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲ၌ အမိခံၾကရေလသည္။ အမွန္မွာ အာ႐ံုငါးပါးမွ
ထြက္ေပၚလာေသာ

လိုအင္ရမက္

ငါးပါးတုိ႔သည္

ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ

အေကာင္းဆံုးေသာ ေထာင္ေခ်ာက္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ယင္းေထာင္ေခ်ာက္မ်ား၌
အမိခံေနရေသာလူမ်ားသည္ ေလာကီ ရမက္မ်ား၏ ေနွာင္ဖြ႕ဲ ရစ္ပတ္မႈကို ခံရကာ၊
ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ၾကရေလသည္။ ဤေထာင္ေခ်ာက္မ်ားမွ လြတ္ကင္းႏိုင္ေသာ
နည္းလမ္းကို ၄င္းတို႔ သိရွိသင့္ေပသည္။
၃.

ေလာကီရမက္

ေထာင္ေခ်ာက္တြင္းမွ

လြတ္ကင္းႏိုင္ေသာ

နည္းလမ္း

တစ္ခုမွ် မရွိပါေပ။ ဥပမာ အသင္သည္ စ႐ိုက္ခ်င္းကြာျခားလွေသာ ေျမြ၊ မိေက်ာင္း၊
ငွက္၊ ေခြး၊ ေျမေခြးႏွင့္ ေမ်ာက္ အစရိွသည့္ တိရစာၦန္ေျခာက္ေကာင္ကို ဖမ္းဆီး၍
ခိုင္ခန္႔ေသာ ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းျဖင့္ ခ်ည္ေႏွာင္ကာ လႊတ္ေပး လုိက္သည္ဆုိပါစို႔။
တိရစာၦန္တစ္ေကာင္ခ်င္းစီသည္

မိမိနည္းျဖင့္

မိမိ၏ပုန္းေအာင္းေနထုိင္ရာ

ေနရာသုိ႔ ျပန္သြားရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကေပမည္။ ေျမြသည္ ျမက္ပင္ ရွိရာေနရာသို႔၄င္း၊
မိေက်ာင္းသည္ ေရရွိရာေနရာ သို႔၄င္း၊ ငွက္သည္ ေလျပင္ထဲသို႔ပ်ံတက္ရန္၄င္း၊
ေခြးသည္

လူေနေက်းရြာတစ္ခုသို႔၄င္း၊

ေမ်ာက္သည္

သစ္ပင္ေပါမ်ားသည့္

ေတာေတာင္ရွိရာသို႔၄င္း၊ ထြက္ခြာသြားရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိကဲ့သုိ႔
ႀကိဳးပမ္း႐ုန္းကန္ၾကရာတြင္

တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္၌

အသန္မာဆံုးေသာ

တိရစာၦန္က

က်န္တိရစာၦန္မ်ားကို မိမိသြား လုိရာဖက္သို႔ ဆဲသြ ြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤပံုျပင္ထဲရွိ

တိရစာၦန္မ်ားကဲ့သို႔ပင္

လူသားသည္လည္း

မ်က္စိ၊ နား၊ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ထိေတြ႕မႈ ႏွင့္ ဦးေႏွာက္တည္းဟူေသာ အာ႐ံုေျခာက္ပါးတို႔၏
ဆဲေြ ဆာင္မႈအမ်ဳိးစံုကို ခံၾကရ၍ အျပင္းထန္ဆံုးေသာ လုိအင္ရမက္၏ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈကို
ခံၾကရေလသည္။
အကယ္၍တိရစာၦန္ေျခာက္ေကာင္စလံုးအား

တိုင္တစ္ခုတြင္

ခ်ည္ေႏွာင္ထားပါက ၄င္းတို႔သည္ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ရန္ ႐ုန္းကန္ၾကမည္ျဖစ္ၿပီး၊

- 112 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ေမာပန္းလာေသာအခါ၌

တိုင္ေျခရင္းတြင္

လဲေလ်ာင္း

ေနၾကမည္ျဖစ္သည္။

ထုိကဲ့သို႔ပင္လွ်င္ အကယ္၍သာ လူမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ စိတ္ကို ခ်ဳပ္ထိန္းႏို္င္ရန္
ေလ့က်င့္ၾကမည္ဆုိပါက

အျခားေသာအာ႐ံုငါးပါးတို႔၏

အေႏွာင့္အယွက္မ်ား

ထပ္မံခံယူမည္ မဟုတ္ပါ ေပ။ အကယ္၍ စိတ္ကို ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္မည္ ဆုိပါက
လူမ်ားသည္ ပစဳၥပၸန္၌၄င္း၊ အနာဂါတ္တြင္၄င္း ေပ်ာ္ရႊင္ ခ်မ္းသာမႈကို ရရွိႏိုင္ေပမည္။
၄.

လူတို႔သည္

ခ်စ္ျမတ္ႏိုးၾက၏။

မိမိတုိ႔၏

ကိုယ္ႏွင့္ဆုိင္ေသာ

စည္းစိမ္ခ်မ္းသာကို

၄င္းမွာ ေက်ာ္ ၾကားမႈႏွင့္ ခ်ီးက်ဴးမႈမ်ားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္းပင္

ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ေက်ာ္ၾကားမႈႏွင့္ ခ်ီးက်ဴးမႈတို႔မွာ

နံ႔သာေပါင္းကဲ့သို႔ပင္၊

မိမိကိုယ္ကို ေလာင္ကၽြမ္းေစ၍ မၾကာမီပင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားတတ္သည္။ အကယ္၍လူမ်ားသည္

ဂုဏ္ပကာသနႏွင့္

ျပည္သူတို႔၏

ေကာင္းခ်ီးၾသဘာေပးမႈကို

ရယူႏိုင္ရန္

ႀကိဳးပမ္းကာ၊

အမွန္တရား၏

လမ္းေၾကာင္းမွ

လြေဲ ခ်ာ္သြားၾက

မည္ဆုိလွ်င္၊

၄င္းတို႔သည္

ဆုိး၀ါးလွေသာ

အႏၱရာယ္မ်ဳိး

ႏွင့္ႀကံဳေတြ႕ကာ၊

မၾကာမီပင္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ျဖစ္ရပ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေပမည္။
ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားမႈ ေရႊေငြပစၥည္းႏွင့္ အခ်စ္ေရးကိစၥရပ္မ်ားကို ခံုမင္၍
လုိက္လံရွာေဖြသူသည္
ကေလးသူငယ္ႏွင့္

ဓားသြားေပၚရွိ
တူေလသည္။

ပ်ားရည္ကို
ပ်ားရည္၏

လွ်ာႏွင့္လ်က္စားေသာ
ခ်ဳိျမ

ေသာအရသာကို

ခံစားေနဆဲမွာပင္ လွ်ာကို ရွနာေစႏိုင္သည့္ အႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရေပသည္။ ထိုလူ
သည္ျပင္းထန္စြာ

တိုက္ခတ္လာေနေသာ

ေလဆန္ဘက္သို႔

မီး႐ွဴးတိုင္ကို

သယ္ေဆာင္သြားသူႏွင့္ တူေပသည္။ မီးေတာက္မ်ားက ၄င္း၏ လက္မ်ားႏွင့္
မ်က္ႏွာတို႔ကို မလဲမြ ေသြ ေလာင္ကၽြမ္းေစမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ေလာဘ၊ေဒါသႏွင့္

ေမာဟတုိ႔ျဖင့္

အျပည့္ျဖစ္ေနေသာ

မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္စိတ္ကို ယံုၾကည္ကိုးစား ျခင္းမျပဳရပါေပ။ မိမိ၏ စိတ္ကို လြတ္လပ္စြာ
လႈပ္ရွားႏိုင္ေစရန္

လႊတ္မေပးဘဲ

တင္းၾကပ္ပိုင္ႏိုင္စြာ

ခ်ဳပ္ထိန္းထားရမည္

ျဖစ္သည္။
၅.

စိတ္ခ်ဳပ္ထိန္းမႈကို ပိုင္ႏုိင္စြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္မွာ အခက္ခဲဆံုးေသာ အရာ- 113 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ျဖစ္ေပသည္။

အမွန္တရားကို

လိုအင္ရမက္မီးအေပါင္းကို

ရွာေဖြသူတုိ႔သည္

ရွင္းလင္း

ေရွးဦးစြာ

သုတ္သင္

မိမိတို႔ကိုယ္မွ

ပစ္ရမည္ျဖစ္ေပသည္။

လုိအင္ရမက္သည္ တဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေလာင္ေနေသာ မီးျဖစ္၍ ျမက္ေျခာက္
မ်ားကို သယ္ေဆာင္လာသူက မီးကို ေရွာင္ရွားသည့္နည္းတူ၊ အမွန္တရားကို
ရွာေဖြေနသူသည္ လုိအင္ ရမက္မီးကို ေရွာင္ရွားရမည္ ျဖစ္သည္။
သုိ႔ရာတြင္ လွပေသာ အသြင္ပံုသ႑ာန္မ်ား၏ ဆဲေြ ဆာင္မႈကို ခံရမည္
ေၾကာက္၍၊ မ်က္စိ မွိတ္ထားမည္ဆုိပါက မိုက္မဲရာ က်ေပမည္။ စိတ္သည္သာလွ်င္
အရွင္ျဖစ္၍

စိတ္ကို

ခ်ဳပ္ထိန္းထားႏိုင္

ပါကအျခားေသာေသးငယ္သည့္

လုိအင္ရမက္မ်ား ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ျဖစ္သည္။
အမွန္တရားသို႔

ေရာက္ရွိႏို္င္မည့္

လမ္းကို

လိုက္နာက်င့္သံုးရန္

ခက္ခဲေပသည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုကဲ့ သို႔ေသာ လမ္းကို ရွာေဖြလုိစိတ္မရွိပါက၊
ပိုမိုခက္ခဲမည္

ျဖစ္ေပသည္။

ေသျခင္းျဖစ္ေသာ

အမွန္တရား

မရွိပါက

ဤကမာၻေလာကမ်ားအတြင္းတြင္

အသက္ရွင္

ျခင္းႏွင့္

အဆံုးအစ

မရွိေသာ

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားသာ ရွိေပမည္။
အမွန္တရားသုိ႔

ေရာက္ရွိႏုိ္င္ရန္

လမ္းေၾကာင္းကို

ရွာေဖြေနသူသည္

ေလးလံလွေသာ ၀န္ကို သယ္ေဆာင္ကာ၊ ရႊံ႕ႏြံမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္သြားရမည့္ ႏြားႏွင့္
တူေပသည္။ အကယ္၍ ၄င္းႏြားက အျခားေသာအရာမ်ားကို ဂ႐ုမျပဳဘဲ အစြမ္းကုန္
ႀကိဳးပမ္းျဖတ္ေက်ာ္သြားမည္ဆုိပါက၊ ရႊံ႕ႏြံမ်ားကို ေက်ာ္ လြန္ၿပီး အနားယူႏိုင္မည္
ျဖစ္သည္။ ထုိနည္းတူပင္လွ်င္ စိတ္ကိုခ်ဳပ္ထိန္း၍ မွန္ကန္ေသာ လမ္းစဥ္ အတိုင္း
ေလွ်ာက္လွမ္းႏို္င္မည္

ဆုိပါက၊

ေလာဘရႊံ႕ႏြံမ်ား၏

အဟန္အတားမ်ားကို

ေက်ာ္လြန္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းသည္လည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္
ျဖစ္ေပသည္။

၆.

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

ရွာေဖြေသာသူသည္

ေရွးဦးစြာ

မိမိကို္ယ္ကို

အထင္ႀကီးမႈမ်ားကို ဖယ္ရွား ၍ ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ညႊန္ၾကားမႈ အလင္းေရာင္ကို
႐ိုေသေလးစားစြာျဖင့္ ခံယူလုိသည့္ ဆႏၵရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ ကမာၻေလာကအတြင္းရွိ

- 114 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

အဖိုးတန္ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား၊

ေရႊ၊ေငြႏွင့္

ဂုဏ္သိကၡာမ်ားသည္

အသိဥာဏ္ႏွင့္ ေကာင္းမႈတို႔ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ႏုိင္ျခင္း မရွိပါေပ။
က်န္းမာစြာ ရွိေစရန္ မိမိ၏မိသားစုအား စစ္မွန္ေသာေပ်ာ္ရႊင္မႈ ရွိေစရန္ႏွင့္
လူတိုင္း

အတြက္ခ်ဳပ္ထိန္းရမည္

ၿငိမ္းခ်မ္းမႈရရွိေစရန္

ျဖစ္ေပသည္။

မိမိ၏

မိမိ၏

စိတ္ကို

စိတ္ကို

ေရွးဦးစြာစည္းၾကပ္

ခ်ဳပ္ထိ္န္းႏို္င္သူသည္

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို ရွာေဖြေတြ႔ရွိႏိုင္မည္ျဖစ္၍ ဂုဏ္သိကၡာအေပါင္းသည္လည္း
သဘာ၀အေလ်ာက္ ရရွိလာမည္ ျဖစ္သည္။
အဖိုးတန္ေရႊေငြရတနာမ်ားကို
ေကာင္းေသာ

လုပ္ရပ္မ်ား

ေျမေအာက္မွ

မွဂုဏ္သိကၡာ

တူးေဖာ္ရရွိသကဲ့သုိ႔ပင္၊

ထြက္ေပၚလာ၍

သန္႔စင္၍

ေအးခ်မ္းေသာစိတ္မွ အသိဥာဏ္ ေပၚထြက္လာေလသည္။ ႐ွဳပ္ေထြးၾကမ္းတမ္း
လွေသာ လူ႔ဘ၀ကို လံုၿခံဳစြာ ေလွ်ာက္လွမ္းျဖတ္ေက်ာ္ႏုိင္ရန္ အသိဥာဏ္ အလင္း
ေရာင္ႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာေကာင္းမႈ၏ ဦးေဆာင္ညႊန္ၾကားမႈမ်ားကို လိုအပ္ေပသည္။
ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟကို ရွင္းလင္းပစ္ႏိုင္ရန္ ညႊန္ျပေသာ ဗုဒၶ၏
သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားသည္
က်င့္သံုးသူမ်ားသည္

ေကာင္းမြန္ေသာ

သြန္သင္ခ်က္မ်ားျဖစ္၍

ေကာင္းမြန္ေသာ

ဘ၀၏လုိက္နာ

ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမႈမ်ားကို

ရရွိႏုိင္ေပသည္။
၇.

လူသားမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ေတြးေတာစိတ္ကူးမႈဖက္သို႔ ေရြ႕လ်ားလုိသည့္

သေဘာမ်ဳိး ရွိေလ သည္။ အကယ္၍ ေလာဘႀကီးသည့္ ႀကံစည္ေတြးေတာမႈမ်ား
ျပဳလုပ္ပါက

ပိုမိုေဒါသႀကီးလာကာ

လက္စားေခ်ေရးကို

စဥ္းစားပါက

ေျခေထာက္မ်ားသည္လည္း ယင္းလားရာဘက္သို႔ ဦးတည္ ေရြ႕လ်ား ေလသည္။
ေကာက္ရိတ္ခ်ိန္တြင္

လယ္သမားမ်ားသည္

၄င္းတို႔၏

ကဲၽြႏြားမ်ားကို

ခ်ည္ေႏွာင္ထားၾကေလ သည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ကဲၽြႏြားမ်ားက ၿခံစည္း႐ိုးမ်ားကို
ျဖတ္ေက်ာ္ကာ၊

လယ္ကြင္းမ်ား

အတြင္းသို႔

၀င္ေရာက္သြားျခင္းျဖင့္၊

အခ်င္းျဖစ္ပြားမႈမ်ား၊ သို႔မဟုတ္ အသတ္ခံရမႈ အေၾကာင္းရင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္
ေပသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္

လူမ်ားသည္

မေျဖာင့္မတ္ျခင္းႏွင့္

- 115 -

ကံဆုိးမႈမ်ားမွ

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ေရွာင္ကြင္းႏိုင္ရန္၊ မိမိတို႔၏ စိတ္မ်ားကို အစဥ္အၿမဲ ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းၾကရမည္
ျဖစ္သည္။

ေလာဘ၊အေတြးအေခၚမ်ားကို

ေဒါသႏွင့္

မိုက္မဲမႈမ်ားကို

ေဖ်ာက္ဖ်က္၍၊

ျဖစ္ေပၚေစတတ္ေသာ

အလွဴေကာင္းမႈႏွင့္

ၾကင္နာမႈမ်ားကို

အားေပးသည့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို ေမြးထုတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။
ေႏြဦးေပါက္ရာသီ

ေရာက္လာ၍

အေျမာက္အမ်ား ေပၚေပါက္

စိမ္းလန္းစိုေျပေသာ

ေနေသာအခါ၊

ျမက္ပင္မ်ား

လယ္သမားမ်ားသည္

၄င္းတို႔၏

ကၽြႏဲ ြားမ်ားကို လႊတ္ထားၾကေလသည္။ ယင္းသည့္တိုင္ ေအာင္ ၄င္းတို႔သည္
ကၽြႏဲ ြားမ်ားကို ေကာင္းစြာ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ွဳေနေပသည္။ လူတို႔၏ စိတ္မ်ားသည္
လည္း အလားတူပင္ ျဖစ္သည္။ အေကာင္းဆံုးေသာ အေျခအေနမ်ဳိးေအာက္၌ပင္၊
စိတ္ကို ေစာင့္ထိန္း ၾကည့္ရွဳရမည္ ျဖစ္သည္။
၈.

ျမတ္စြာဘုရားသည္

တစ္ခ်ိန္က

ေကာသမၺီ

(ေကာဗီသံ)ၿမိဳ႕တြင္

သီတင္းသံုးေနေလသည္။ ဤၿမိဳ႕ တြင္ ဗုဒၶအား မုန္းတီးသူတစ္ဦးရွိ၍ ၄င္းက
ဗုဒၶအေၾကာင္း မမွန္သတင္းမ်ားကို ျဖန္႔လႊင့္ရန္၊ ေကာက္ က်စ္စဥ္းလဲသူမ်ားအား
လာဘ္ထိုး၍ လုပ္ေဆာင္ေစေလသည္။

ဤကဲသ့ ို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္

ဗုဒၶ၏လံုေလာက္ေသာ

ေနာက္လုိက္အေျခြအရံမ်ားသည္

ခံယူႏုိင္ရန္

လြန္စြာ

ခက္ခဲ

ၾက၍၊

ဆြမ္းထမင္းမ်ားကို

မေကာင္းသတင္းမ်ားကိုသာ

ၾကားေနၾကရေလသည္။
အာနႏၵာက

ဗုဒၶအား

ေလွ်ာက္တင္ေလသည္။

“တပည့္ေတာ္တို႔သည္

ဤကဲ့သို႔ေသာ ၿမိဳ႕တြင္ ေနထုိင္ရန္ မသင့္ပါ။ အျခားပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ၿမိဳ႕မ်ား
ရွိပါသည္။ ဤၿမိဳ႕မွ ထြက္ခြာ သြားသင့္ပါသည္ ဘုရား။”ဗုဒၶကျပန္လည္ျမြက္ၾကားေတာ္မူသည္မွာ

“ေနာက္ၿမိဳ႕သည္လည္း

ဤၿမိဳ႕ကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ ျငားအံ့၊ ငါတို႔ဘာလုပ္ရမည္နည္း”“ထုိအခါတြင္၊ အျခားေနာက္တစ္ၿမိဳ႕သို႔ သြားၾကပါမည္။”ဗုဒၶက ျမြက္ၾကားေတာ္မူ၏။
အာနႏၵာ၊

ငါတုိ႔သည္

“ထုိနည္းျဖင့္

ဤေနရာ၌

- 116 -

အဆံုးသတ္ႏိုင္မည္မဟုတ္ပါ

ပင္ေန၍၊

ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈမ်ား

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ဆံုးခန္းတိုင္သြားသည္အထိ သည္းညည္းခံေနၿပီးေနာက္မွ၊ အျခား တစ္ေနရာသို႔
သြားၾကမည္”ဤကမာၻေလာကတြင္ လာဘ၊ အလာဘ၊ ယသ၊ အယသ၊ ပသံသာ၊ နိႏၵာ၊
သုခ၊

ဒုကၡ

ဟူေသာ

ေလာကဓံရွစ္ပါးရွိေပသည္။

အမွန္တရားရၿပီးသူသည္

ဤကဲ့သို႔ေသာ ျပင္ပအရာမ်ား၏ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈမ်ား ကို မခံရပါေပ။ ယင္းတုိ႔သည္
ေပၚထြက္လာသည္ႏွင့္အမွ်

ေစာလ်င္စြာပင္

ျဖစ္ေပသည္။”- 117 -

ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္သာ

အမွန္တရားသိ႔ု သြားရာလမ္း

IIမြန္ျမတ္ေသာအမူအက်င့္
၁.

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို ရွာေဖြသူမ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ခႏၶာ၊ စကားႏွင့္

စိတ္မ်ားကို အၿမဲပင္ သန္႔စင္စြာ ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း၊ အစဥ္အၿမဲ
စြမဲ ွတ္ထားၾကရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

သက္ရွိသတၱ၀ါမွန္သမွ်ကို

ကိုယ္ခႏၶာကို

သန္႔စင္စြာထားရွိႏိုင္ရန္

သတ္ျဖတ္ျခင္း၊

ခိုးယူျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

သူတပါး

သားမယားကို က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါေပ။ စကားေျပာဆုိမႈကို သန္႔စင္စြာ
ထိန္းထားရန္ မွာ လိမ္လည္ေျပာဆုိျခင္း၊ ဆဲဆုိျခင္း၊ လွည့္စားျခင္း သို႔မဟုတ္
အဖ်င္းေျပာဆုိမႈမ်ားကို

မျပဳလုပ္ရပါေပ။

စိတ္ကိုသန္႔စင္စြာ

ထိန္းထားရန္မွာ

ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ မွားယြင္းသည့္ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္အလံုးစံုကို ဖယ္ရွားပစ္ရမည္
ျဖစ္ေပသည္။
စိတ္ကမသန္႔စင္ပါက

လုပ္ရပ္မ်ားသည္လည္း

ဧကန္မုခ်သန္႔စင္မည္

မဟုတ္ပါေပ။ လုပ္ရပ္မ်ား မသန္႔စင္ပါက ဆင္းရဲဒုကၡျဖစ္ေပမည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္
စိတ္ႏွင့္ကိုယ္ခႏၶာကို သန္႔စင္စြာ ထိန္းသိမ္းထားရွိေရး သည္ အေရးအႀကီးဆံုးပင္
ျဖစ္သည္။
၂.

တရံေရာအခါက

ၾကင္နာတတ္မႈႏွင့္

ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕မႈတုိ႔ျဖင့္

ေက်ာ္ၾကားေသာ ၾကြယ္၀ခ်မ္း သာသည့္ မုဆုိးမတစ္ဦးရွိေလသည္။ သူမတြင္
ပညာရွိ၍ ဇဲ၊ြ ၀ီရိယရွိေသာ အိမ္ေဖာ္တစ္ဦး ရွိေလသည္။
တစ္ေန႔တြင္ အိမ္ေဖာ္က ဤသို႔ စဥ္းစားမိ၏။ “ငါ၏ အရွင္သခင္မသည္
နာမည္ေကာင္း ရွိေပ သည္။ သူမသည္ပင္ ကိုယ္သဘာ၀က ေကာင္း၍ေလာ၊
သို႔မဟုတ္ ပတ္၀န္းက်င္ေၾကာင့္ ေကာင္းသ ေလာ၊ သိရွိႏုိင္ရန္ စမ္းသပ္ၾကည့္မည္။”ေနာက္တစ္ေန႔နံနက္၌

အိမ္ေဖာ္သည္

အရွင္သခင္မ

ေရွ႕သို႔

စိတ္ဆုိးစြာျဖင့္၊

အိမ္ေဖာ္အား

ျပန္လည္ေျပာၾကားသည္မွာ

ေန႔လည္မြန္းတည့္ခ်ိန္နီးပါးက်မွ

ထြက္ေပၚလာခဲ့ေလသည္။
ဆဲဆုိႀကိမ္းေမာင္းေလ

“ကၽြန္မက

တစ္ရက္

အရွင္သခင္မသည္
သည္။အိမ္ေဖာ္က

သို႔မဟုတ္

ႏွစ္ရက္ခန္႔မွ်

ပ်င္းရိ႐ံုျဖင့္ ထုိမွ်ေလာက္ သည္းညည္းမခံႏုိင္ေအာင္ မျဖစ္သင့္ပါ” ။ ထုိအခါ

- 118 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

အရွင္သခင္မသည္ အထူးပင္ အမ်က္ ထြက္လာ၏။
ေနာက္တစ္ေန႔၌လည္း အိမ္ေဖာ္သည္ အိပ္ရာထ ေနာက္က်ျပန္ေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ အရွင္ သခင္မသည္ အထူးပင္ စိတ္ဆုိး၍ အိမ္ေဖာ္အား ဒုတ္ျဖင့္
႐ိုက္ေလသည္။

ဤအျဖစ္အပ်က္ကို

လူအေျမာက္အမ်ား

ၾကားသိလာၾက၍၊

ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ မုဆုိးမ၏ နာမည္ေကာင္းမွာလည္း ပ်က္ျပားသြားေလသည္။
၃.

လူအေျမာက္အမ်ားတုိ႔သည္ ဤအမ်ဳိးသမီးႏွင့္ တူေလသည္။ ပတ္၀န္းက်င္

အေျခအေနမ်ား ေက်နပ္အားရဖြယ္ရွိေသာအခါ၌ ၾကင္နာသနားမႈ၊ သိမ္ေမြ႕မႈႏွင့္
ဆိတ္ၿငိမ္မႈမ်ား

ရွိၾက၍၊

အေျခအေနမ်ား

ေျပာင္းလဲသြားကာ

ေက်နပ္ဖြယ္ရာ

မရွိေသာအခါတြင္ အလားတူပင္ ျပဳမူေနထုိင္ျခင္း ရွိမရိွမွာမူ သံသယ ျဖစ္ဖြယ္ရာပင္
ျဖစ္သည္။
လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ သန္႔စင္၍၊ ေအးခ်မ္းသည့္စိတ္ကို ထိန္းသိမ္း
ထားရွိကာ

မေကာင္း

မနာလုိမုန္းတီးမႈကို

ေသာစကားမ်ားကို

ခံရခ်ိန္၌

ေနအိမ္စသည္တို႔တြင္

ၾကားသိရခ်ိန္၌

အျခားသူမ်ား၏

အစား

အစာ၊

အ၀တ္အစားႏွင့္

ျဖစ္ေနေသာအခါ၌

ေကာင္းမြန္စြာပင္

သို႔မဟုတ္

မလံုမေလာက္

ဆက္လက္ျပဳမူေနထုိင္ႏိုင္မွသာလွ်င္၊ ၄င္းအား လူေကာင္းဟု ေခၚဆုိႏိုင္ေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္

ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေနမ်ား

ေက်နပ္ဖြယ္ရွိမွသာလွ်င္

ေကာင္းေသာ အလုပ္ကို လုပ္ ၍၊ ေအးခ်မ္းေသာစိတ္ကို ထားရွိေသာသူသည္
အမွန္ပင္ ေကာင္းမြန္ေသာလူ မဟုတ္ပါေပ။ ဗုဒၶ၏ သြန္ သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို ခံယူ၍၊
ယင္းသြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားအတိုင္း မိမိတို႔၏ စိတ္ႏွင့္ ခႏၶာကုိယ္မ်ားကို ေလ့က်င့္
ခ်ဳပ္ထိန္းေနသူမ်ားသာလွ်င္

အမွန္ပင္

ေကာင္းမြန္၍

ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ကာ၊

ေအးခ်မ္းေသာ သူမ်ားဟု ေခၚဆုိႏုိင္ေပသည္။
၄.

သံုးစဲရြ မည့္ သင့္ေတာ္ေသာစကားလံုးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆန္႔က်င္ေသာ

စကားလံုးအတြဲ ငါးတြဲ ရွိေလသည္။ အခ်ိန္အခါႏွင့္ ဆီေလ်ာ္သင့္ေတာ္ေသာ
စကားလံုးမ်ားႏွင့္ ဆီေလ်ာ္မႈ မရွိလွေသာ စကား လံုးမ်ား၊ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္

- 119 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ကိုက္ညီမႈရွိေသာ

စကားလံုးမ်ားႏွင့္

ကိုက္ညီမႈမရွိေသာ

စကားလံုးမ်ား၊

သာယာနာေပ်ာ္ဖြယ္ရွိေသာ စကားလံုးမ်ားႏွင့္ ယုတ္ရင့္ၾကမ္းတမ္းေသာစကားလံုးမ်ား၊
အက်ဳိးရွိေသာ

စကားလံုးမ်ားႏွင့္

ထိခိုက္နစ္နာေစေသာ

စကားလံုးမ်ား၊

ၾကင္နာမႈရွိေသာ စကားလံုးမ်ားႏွင့္ မုန္းတီး ေသာစကားလံုးမ်ား ျဖစ္ေလသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္

ေျပာဆုိလုိေသာ

ေရြးခ်ယ္သင့္ေပသည္။
ၾကားသိရသူမ်ားသည္

စကားလံုးမ်ားကို

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
အေကာင္း

သို႔မဟုတ္

ေကာင္းစြာ

ယင္းစကားလံုးမ်ားကို

အဆုိးျဖစ္ႏို္င္ေသာေၾကာင့္

ျဖစ္ေပသည္။ အကယ္၍ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ စိတ္ထဲတြင္ ၾကင္နာက႐ုဏာစိတ္မ်ားျဖင့္
အျပည့္ျဖစ္ေနပါက

မေကာင္းေသာ

စကားလံုးမ်ားကို

ခုခံႏုိင္စြမ္း

ရွိေပမည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ႏႈတ္ခမ္းမ်ားမွ ႐ိုင္းစိုင္းေသာ စကားလံုးမ်ားကို ထြက္ခြင့္မျပဳရပါေပ။
သို႔မဟုတ္ပါက ေဒါသႏွင့္ မုန္းတီးစိတ္မ်ား ထြက္ေပၚလာမည္ ျဖစ္သည္။ ကၽြႏ္ုပ္တ႔ို
ေျပာဆုိေသာ စကားလံုးမ်ားသည္ အစဥ္အၿမဲပင္ ၾကင္နာမႈွႏွင့္ ဥာဏ္ပညာရွိမႈ
စကားလံုးသာ ျဖစ္သင့္ေပသည္။
ကမာၻႀကီးရွိ

ေျမအားလံုးကို

ရွင္းလင္းလုိသည့္

လူတစ္ေယာက္ရွိသည္

ဆုိၾကပါစို႔။ ၄င္းသည္ ေဂၚျပားႏွင့္ ဆန္ေကာတို႔ကို အသံုးျပဳ၍၊ ေျမႀကီးမ်ားကို
ေနရာအႏွံ႔သုိ႔ ပ်ံ႕လြင့္သြားေစရန္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ ေသာ္လည္း မျဖစ္ႏိုင္သည့္
လုပ္ငန္းတစ္ရပ္သာ ျဖစ္ေခ်သည္။ မိုက္မဲေသာ ဤလူကဲ့သို႔ပင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ သည္စကားလံုးအားလံုးကို ရွင္းလင္းပစ္ရန္ မေမွ်ာ္လင့္ႏို္င္ပါေပ။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ စိတ္ကို
ေလ့က်င့္၍

အသဲႏွလံုးထဲ၌

အျခားသူမ်ား၏

ၾကင္နာမႈမ်ားျဖင့္

ေျပာစကားမ်ားေၾကာင့္

အျပည့္

ျဖည့္ထားမွသာလွ်င္

မတုန္မလႈပ္

တည္ၿငိမ္ေနႏုိင္မည္

ျဖစ္သည္။
ေကာင္းကင္ျပာေပၚတြင္ ေရေဆးျဖင့္ ႐ုပ္ပံုေရးဆဲျြ ခယ္သရန္ ႀကိဳးပမ္းပါက
ျဖစ္ႏုိ္င္မည္ မဟုတ္ပါ ေပ။ ျမက္ေျခာက္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားေသာ မီး႐ွဴးတိုင္ျဖင့္
ျမစ္ႀကီးတစ္ခုအတြင္းရွိ ေရမ်ားကို ခမ္းေျခာက္ သြားေအာင္ မျပဳလုပ္ႏို္င္သကဲ့သို႔
ေကာင္းစြာ အသားေသၿပီးေသာ သားေရျပားႏွစ္ခ်ပ္ကို ပြတ္တုိက္ျခင္း ျဖင့္လည္း
ထက္ျမက္စူးရွေသာ အသံမ်ဳိးထြက္ေပၚလာ မည္မဟုတ္ပါေပ။ ဤဥပမာမ်ားကဲ့သို႔ပင္
လူတုိ႔ သည္ မည္က့ဲသို႔ေသာ ၾကမ္းတမ္းသည့္ စကားမ်ဳိးကို ၾကားရသည္ျဖစ္ေစ၊

- 120 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

တုန္လႈပ္ထိခိုက္ျခင္းမရွိေစရန္၊ မိမိတို႔၏ စိတ္မ်ားကို ေလ့က်င့္သင့္ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္

ကမာၻေျမႀကီးကဲ့သို႔

အကန္႔အသတ္

မရွိေသာ

အသားေသၿပီးေသာ

က်ယ္ျပန္႔ေသာ

ျမစ္ႀကီးကဲ့သုိ႔

သားေရကဲ့သုိ႔

ေကာင္းကင္ကဲ့သို႔

နက္႐ိွဳင္းေသာ

ႏူးညံ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ

ေကာင္းစြာ

စိတ္မ်ဳိးျဖစ္ေအာင္

ေလ့က်င့္ကာ၊ ထိန္းသိမ္းထားရွိသင့္ေပသည္။
အကယ္၍ရန္သူက

အသင့္အား

ႏွိပ္စက္သည့္တိုင္ေအာင္

အသင္သည္

သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို

လုိက္နာေနျခင္း

ဖမ္းဆီးကာ

စိတ္ဆင္းရဲပါက
မရွိပါေပ။

ညွင္းပန္း

အသင္သည္

ဗုဒၶ၏မည္ကဲ့သုိ႔ေသာ

အေျခအေနမ်ဳိး၌မဆုိ၊ အသင္သည္ ဤကဲသ့ ို႔ စဥ္းစားတတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ “ငါ၏စိတ္သည္ မတုန္လႈပ္ ႏို္င္ေပ။ မုန္းတီးမႈႏွင့္ ေဒါသစကားမ်ား၊ ငါ၏ ႏႈတ္ခမ္းမ်ားမွ
ထြက္ေပၚလာမည္မဟုတ္။ သက္ရွိ သတၱ၀ါ အားလံုးအတြက္ ၾကင္နာက႐ုဏာ
စိတ္မ်ားျဖင့္ အျပည့္ျဖစ္ေနေသာ စိတ္ထဲမွ ယိုစီးထြက္ေပၚလာေသာ ၾကင္နာသနားမႈ
အေတြးအေခၚမ်ားျဖင့္ ငါသည္ ရန္သူအား ၀ိုင္းၿခံဳထားမည္။”၅.

ေန႔ခင္းတြင္

မီးေလာင္၍

ည၌မီးခိုးအူေနေသာ

ျခေတာင္ပို႔တစ္ခုကို

ေတြ႕ရွိရသည့္ လူတစ္ ေယာက္အၾကာင္း ပံုျပင္တစ္ခုရွိေလသည္။ ၄င္းသည္
မည္ကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္သင့္ေၾကာင္း ေမးျမန္းရန္ ပညာရွိ တစ္ဦးထံသုိ႔ သြားေလသည္။
ပညာရွိက

၄င္းအား

ေျပာေလသည္။

ဓားရွည္တစ္လက္ျဖင့္

ယင္းေတာင္ပို႔ကို

တူးဆြရန္

၄င္းသည္ေျပာသည့္အတိုင္း

ျပဳလုပ္ေသာအခါ၊

အ၀င္၀ကို

ကာထားသည့္ ဂိတ္တန္း၊ ေရ ပူေဖာင္းအခ်ဳိ႕၊ ေကာက္ဆြတစ္ခု၊ ေသတၱာတစ္လံုး၊
လိပ္တစ္ေကာင္၊

ႏြားသတ္ဓားတစ္လက္၊

အသားတစ္တံုးႏွင့္

ေနာက္ဆံုး၌

အျပင္သို႔ ထြက္လာေသာ နဂါးတစ္ေကာင္တုိ႔ကို အစီအစဥ္အလုိက္ ေတြ႕ရေလ
သည္။၄င္းလူသည္

ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည့္အတုိင္း

ပညာရွိအား

ျပန္လည္

ေျပာျပေသာ္လည္း ဤအခ်င္းအရာ မ်ား၏ အေရးပါမႈကို ပညာရွိက ရွင္းျပကာ
ဤသို႔ေျပာေလသည္။ “နဂါးမွလြ၍
ဲက်န္အရာမ်ား အားလံုးကို စြန္႔ပစ္လိုက္ပါ။
နဂါးတစ္ေကာင္ကိုသာ ခ်န္လွပ္ထား၍ မထိခိုက္ မေႏွာင့္ယွက္ပါႏွင့္။`”- 121 -

အမွန္တရားသိ႔ု သြားရာလမ္း

ဤပံုျပင္ထဲတြင္ ျခေတာင္ပို႔သည္ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာကို ကိုယ္စားျပဳေပသည္။
“ေန႔ခင္းတြင္ မီးေလာင္ ၍” သည္ေန႔လည္ေန႔ခင္း၌ လူမ်ားသည္ ယခင္ညက
စဥ္းစားထားေသာ အရာမ်ားကို လက္ေတြ႕ ျပဳလုပ္တတ္ၾကေသာ အခ်က္ကို
ကိုယ္စားျပဳသည္။ “ ည၌ မီးခိုးအူေနေသာ” ညအခ်ိန္၌ လူမ်ားသည္ ယခင္တေန႔က
ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေပ်ာ္ရႊင္စြာ သို႔မဟုတ္ ၀မ္းနည္းစြာျဖင့္ ျပန္ေျပာင္း
အမွတ္ရ

သည့္အခ်က္ကို

ညႊန္ျပေလသည္။

ဤပံုျပင္၌

“လူတစ္ေယာက္”ဆုိသည္မွာ အမွန္တရားကို ရွာေဖြေနသူ လူတစ္ဦးကို ဆုိလိုသည္။ “ ပညာရွိတစ္ဦး”သည္ ဗုဒၶကို ဆုိလုိသည္။ “ဓားရွည္တစ္လက္” သည္ ထက္ ျမက္ေသာ အသိပညာ
ဥာဏ္ျဖစ္သည္။ “တူးဆြျခင္း” သည္ အမွန္တရားကို ရရွိႏုိင္ရန္ အတြက္ ႀကိဳးပမ္း
လုပ္ေဆာင္မႈကို ရည္ညႊန္းသည္။
ယင္းပံုျပင္၌

“ဂိတ္တန္း”သည္အ၀ိဇၸၨာ

(၀ါ)မသိနားမလည္မႈကို

ကိုယ္စားျပဳသည္။ “ေရပူ ေဖာင္း” မ်ားသည္ ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္ ေဒါသျဖစ္မႈမ်ားကို
ရည္ညႊန္းသည္။ ထုိ႔အျပင္ “ေကာက္ဆြ” သည္ ေတြေ၀မႈႏွင့္ စုိးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ၊
စိတ္မတည္ၿငိမ္မႈကို ေဖာ္ျပသည္။

“ေသတၱာတစ္လံုး” သည္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊

ပ်င္းရိမႈ၊

ေနာင္တရမႈႏွင့္

စိတ္ေျပာင္းလဲမႈ၊

စုပံုေနေၾကာင္းကို ညြႊန္ျပ သည္။ေပါင္းစပ္မႈကို ေဖာ္ျပ၍၊
ရရွိေစရန္

အာ႐ံု ငါးပါးတိ႔၏
ု“အသားတစ္တံုး” သည္ လူတစ္ဦးအား ေက်နပ္မႈ

စြၿဲ မဲလုပ္ေဆာင္ေစသည့္

အားလံုးတို႔သည္

စိတ္မရွင္းမလင္းျဖစ္မႈမ်ား

“ႏြားသတ္ဓား” သည္လူကိုဆႏၵရမက္ကို

ဥပါဒ္ျဖစ္ေစသျဖင့္

ဆုိလုိသည္။

ဗုဒၶက

ဤအရာ

“အရာအားလံုးကို

စြန္႔ပစ္လုိက္ပါ” ဟု ျမြက္ၾကား ေတာ္မူေလသည္။
ထုိ႔အျပင္ “နဂါး” သည္ ေလာကီရမက္အေပါင္းကို စြန္႔လြတ္ၿပီးေသာ စိတ္ကို
ေဖာ္ျပေပသည္။

လူတစ္ဦးက

တူးဆြၾကည့္ပါက

ေနာက္ဆံုးတြင္

မိမိ၏ေျခေအာက္ကို

နဂါးကို

ေတြ႕ရွိ

အသိဥာဏ္ဓားျဖင့္
ရမည္ျဖစ္သည္။

“နဂါးတစ္ေကာင္တည္းကိုသာ ခ်န္လွပ္ထား၍ မေႏွာင့္ယွက္ပါႏွင့္” ဟူသည္မွာ
ေလာကီရမက္အေပါင္းတို႔မွ လြတ္ကင္းေသာစိတ္ကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ပါဟူေသာ
အဓိပၸာယ္ျဖစ္သည္။

- 122 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

၆.

ဗုဒၶ၏ ေနာက္လုိက္တပည့္တစ္ဦးျဖစ္သူ ပိေ႑ာဌသည္ အမွန္တရားကို

ရရွိၿပီးေနာက္ ၄င္း၏ ဇာတိ ခ်က္ေၾကြျဖစ္ေသာ ေကာသမၺီ (ေကာဗီသံ) သိ႔ုၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ား၏ ေက်းဇူးကို ျပန္လည္ ေပးဆပ္ရန္ ျပန္ သြားေလသည္။
ဤသို႔ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ၄င္းသည္ ဗုဒၶမ်ဳိးေစ့မ်ားကို ပ်ဳိးႀကဲရန္ ပ်ဳိးခင္းကို ျပင္ဆင္လုိက္
ျခင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။
ေကာသမၺီ

(ေကာဗီသံ)ပန္းၿခံငယ္ေလးတစ္ခုတြင္

ၿမိဳ႕စြန္၌

အုန္းပင္မ်ား

ဂဂၤါျမစ္ကမ္းတေလွ်ာက္တြင္ရွိေသာ
အေျမာက္အမ်ား

ေပါက္ေရာက္ေန၍

ေလေျပေလညွင္းမ်ားလည္း အၿမဲမျပတ္ တိုက္ခတ္ေန ေလသည္။
ပူအုိက္လွေသာ
အရွင္ပိေ႑ာလက

ေႏြရာသီေန႔တစ္ေန႔တြင္

ကမၼဌာန္းထုိင္ေနစဥ္

သစ္ပင္တစ္ပင္ေအာက္၌

ဘုရင္ဥေဒနသည္

၄င္း၏မိဖုရား၊

ေမာင္းမမိႆံမ်ားႏွင့္ အပန္းေျဖရန္ ပန္းၿခံသုိ႔ ေရာက္လာ၍ ေတးဂီတသံမ်ားႏ်င့္
ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို

ခံစားၿပီးေနာက္၊

အျခားသစ္ပင္

တစ္ပင္၏အရိပ္၌

လွဲေလ်ာင္းက်ိန္းစက္ေနေလသည္။
ရွင္ဘုရင္စက္ေတာ္
အပန္းေျဖလမ္းေလွ်ာက္

ေခၚေနစဥ္၊
ထြက္ၾကရာ၊

မိဖုရားမ်ားႏွင့္

ေမာင္းမမိႆံမ်ားသည္

ကမၼဌာန္းထုိင္ေနေသာ

ပိေ႑ာလအား

ေတြ႔ျမင္ၾကရေလသည္။ ၾကည္ညိဳဖြယ္ ေကာင္းလွ ေသာ သူေတာ္စင္ (ရဟႏၱာ)ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိၾကသျဖင့္၊ ၄င္းတုိ႔သည္ သြန္သင္ေဟာေျပာပါရန္ ပန္ၾကား ကာ၊ပိေ႑ာလ၏ ေဟာေျပာမႈမ်ားကို နားဆင္ေနၾကေလသည္။
ရွင္ဘုရင္သည္

ႏိုးလာေသာအခါ၌

ေမာင္းမမိႆံမ်ားကို

လိုက္လံရွာေဖြေသာအခါ၊ ဤသူေတာ္ စင္အား ၀ိုင္းရံကာ၊ ေဟာေျပာမႈမ်ားကို
နာယူေနၾကေၾကာင္း

ေတြ႔ရွိၾကရေလသည္။

မနာလိုစိတ္နွင့္

တဏွာရာဂစိတ္ရွိသူျဖစ္ေသာ ဘုရင္သည္ အမ်က္ေဒါသထြက္ကာ၊ ပိေ႑ာလအား
ဆဲဆုိေျပာၾကား

ေလသည္။

သူေတာ္စင္

(ရဟႏၱာ)ျဖစ္ေသာ

အသင္ကအမ်ဳိးသမီးမ်ားအၾကား၌ အတင္းအဖ်င္း ေျပာဆုိ ေနျခင္းကို ခြင့္မလႊတ္ႏိုင္ပါေပ” ။ပိေ႑ာလသည္ မ်က္စိအစံုကို မွိတ္၍ ႏႈတ္ဆိတ္ေနေလသည္။
အမ်က္ထြက္ေနေသာ

ဘုရင္က

- 123 -

ဓားရွည္ကိုဆထြဲ ုတ္လုိက္ကာ၊

အမွန္တရားသိ႔ု သြားရာလမ္း

ပိေ႑ာလအား ၿခိမ္းေျခာက္ ေသာ္လည္း သူေတာ္စင္မွာမူ

ႏႈတ္ဆိတ္ေန၍

ေက်ာက္ေဆာင္ကဲ့သို႔ မတုန္မလႈပ္ ေနေလသည္။ ထုိ႔ ေၾကာင့္ ဘုရင္သည္
ပိုမိုအမ်က္ထြက္လာကာ၊ ျခေတာင္ပို႔တစ္ခုကို ေဖာက္၍ ၊ ျခမ်ားျဖင့္ အျပည့္ ျဖစ္ေန
ေသာအမိႈက္မ်ားကို

က်ဳံးယူကာ၊

ပိေ႑ာလကိုယ္ေပၚသို႔

ပစ္ေပါက္လုိက္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ပိေ႑ာလမွာမူ ကမၼဌာန္းထုိင္ၿမဲပင္ ထုိင္ေန၍
ေစာ္ကားမႈမ်ားႏွင့္ နာက်င္မႈမ်ားကို ဆိတ္ၿငိမ္စြာပင္ သည္း ညည္းခံေနေလသည္။
ထိုအခါ ဘုရင္သည္ ၄င္း၏ ႐ိုင္းစိုင္းၾကမ္းတမ္းေသာ အျပဳအမူမ်ားအတြက္
ရွက္လာကာ၊

ခြင့္လႊတ္ပါရန္

ပိေ႑ာလအား

ေတာင္းပန္ေလသည္။

ဤအေရးအခင္းေၾကာင့္ ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ဆံုးမခ်က္ မ်ားသည္ ဘုရင့္နန္းေတာ္သို႔တိုင္
ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားကာ ထိုမွတဆင့္ ႏိုင္ငံတစ္၀ွမ္းလံုးသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားေလသည္။

၇.

ရက္အနည္းငယ္ၾကာေသာအခါ

ဘုရင္ဥေဒနသည္

ပိေ႑ာလ

သီတင္းသံုးေနေသာ ေတာအုပ္ ရွိရာသုိ႔ သြားေရာက္ကာ ဤသို႔ေမးျမန္းေလသည္။
“အရွင္ဘုရား၊

ဗုဒၶ၏တပည့္ေနာက္လုိက္

အမ်ားစု

တို႔သည္

လူငယ္မ်ား

ျဖစ္ၾကပါလ်က္၊ တဏွာရာဂစိတ္မ်ား၏ ဆဲေြ ဆာင္မႈကို မခံရဘဲ၊ မိမိတို႔၏ ကိုယ္
ခႏၶာမ်ားႏွင့္ စိတ္မ်ားကို သန္႔စင္စြာ အဘယ္ကဲ့သုိ႔ ထိန္းထားႏုိင္ၾကပါသနည္း။”ပိေ႑ာလ ျပန္လည္ေျဖၾကားေတာ္မူ၏။ “ဘုရင္မင္းႀကီး အမ်ဳိးသမီးအားလံုးကို
ေလးစားၾကရန္

ဗုဒၶကကၽြႏ္ုပ္တို႔အား

သင္ၾကားခဲ့ေပသည္။

အသက္ႀကီးရင့္သူ အမ်ဳိးသမီးအေပါင္းအား မိမိ တို႔၏

ဗုဒၶသည္

မိခင္မ်ားအျဖစ္၄င္း၊

သက္တူရြယ္တူတို႔အား အစ္မမ်ား ႏွမမ်ား အျဖစ္၄င္း၊ အသက္ငယ္ရြယ္သူ မ်ားအား
သမီးမ်ားအျဖစ္၄င္း၊
ဤသြန္သင္

ၾကည့္ျမင္ၾကရန္

ညြႊန္ၾကားမႈေၾကာင့္

အသက္ငယ္ရြယ္ၾကေသာ္လည္း
လြတ္ကင္းကာ

မိမိတို႔၏

ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား
ဗုဒၶ၏သင္ၾကားေပးခဲ့ပါသည္။

ေနာက္လုိက္

တပည့္မ်ားသည္

တဏွာရာဂ

စိတ္မ်ား၏

ဆဲေြ ဆာင္မႈမ်ားမွ

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားႏွင့္

စိတ္မ်ားကို

သန္႔စင္စြာ

ထိန္းထားႏုိင္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။”“သုိ႔ရာတြင္

အရွင္ဘုရား

ေယာက်္ားဆုိသည္မွာ

- 124 -

မိခင္သို႔မဟုတ္

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

သမီးအရြယ္ရွိေသာ

အမ်ဳိးသမီး

တစ္ဦးအေပၚ

မသန္႔စင္ေသာ

အေတြးမ်ဳိး

ရွိႏုိင္ေပသည္။ ဗုဒၶ၏ တပည့္ေတာ္မ်ားက ၄င္းတို႔၏ ရမက္မ်ား ကို အဘယ္ကဲ့သို႔
ခ်ဳပ္ထိန္းၾကပါသနည္း။”“ဘုရင္မင္းႀကီး၊

ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားသည္

ေသြးျပည္၊

ေခၽြးႏွင့္

ဆီကဲ့သုိ႔ေသာ အညစ္ အေၾကးေပါင္းစံုျဖင့္ ျပည့္ႏွက္ေနသည့္ အရာမ်ားအျဖစ္
ၾကည့္ျမင္ၾကရန္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား ဘုရားက သြန္သင္ေဟာေျပာခဲ့ပါသည္။ ထုိကဲ့သို႔
ေတြးေတာၾကည့္ျမင္မႈျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ငယ္ရြယ္ေစကာမူ၊ စိတ္ကုိသန္႔စင္စြာ
ထိန္းထားႏုိင္ၾကပါသည္။”ဘုရင္က

ထပ္ေမးျပန္၏။

“ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္

စိတ္ကို

ေလ့က်င့္ၿပီးျဖစ္၍၊

အသိဥာဏ္ၾကြယ္၀ၿပီး ျဖစ္ ေသာ ရဟန္းအတြက္ လြယ္ကူမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း၊
ထုိကဲ့သို႔ေသာ ေလ့က်င့္မႈမ်ဳိး မရွိေသးသူမ်ား အ တြက္ ခက္ခဲလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္

ညစ္ညမ္းမႈမ်ားကို

သတိထား

မွတ္သားရန္

ႀကိဳးပမ္းၾက

မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း မ်က္စိမ်ားမွာမူ လွပေသာ ပံုသ႑ာန္မ်ားကို ၾကည့္ရွဳၾကမည္
ျဖစ္သည္။ ၄င္းတုိ႔ သည္ အက်ည္းတန္မႈမ်ားကို

ၾကည့္ရန္

ႀကိဳးပမ္းၾကမည္

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ လွပေသာ႐ုပ္ပံုမ်ား၏ ဆဲြ ေဆာင္မႈမ်ားကိုလည္း ခံၾကရမည္သာ
ျဖစ္ေပသည္။ ဘုရား၏ ေနာက္လုိက္ တပည့္ေတာ္မ်ားအနက္ လူငယ္မ်ားက
၄င္းတုိ႔၏

လုပ္ရပ္မ်ားကို

သန္႔စင္စြာ

ထိန္းထားႏုိင္ရန္

အျခားေသာ

ဘုရင္မင္းႀကီး။

အာ႐ံုငါးပါး၏

အေၾကာင္းရင္းမ်ား ရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။”ပိေ႑ာလက

ျပန္လည္ေျဖၾကား၏။

တံခါး၀မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းရန္၊ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား ဘုရားက သင္ၾကားေပးပါသည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္

လွပေသာ

႐ုပ္ပံုမ်ားႏွင့္

အေရာင္မ်ားကို

မ်က္စိမ်ားျဖင့္

ၾကည့္ျမင္ေသာအခါ၌၄င္း၊ သာယာေသာအသံမ်ားကို နားျဖင့္ ၾကားရေသာအခါ၌၄င္း၊
သာယာေသာအသံမ်ားကို
ႏွာေခါင္းျဖင့္

နားျဖင့္ၾကားရေသာ

႐ွဴ႐ိွဳက္ရေသာ

အခါ၌၄င္း၊

အခါ၌၄င္း၊

ေမႊးရနံ႔မ်ားကို

ခ်ဳိျမေသာအရာမ်ားကို

လွ်ာျဖင့္

ခံစားရခ်ိန္၌၄င္း၊ သို႔မဟုတ္ ႏူးညံ့ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ အရာမ်ား ကို လက္ျဖင့္
စမ္းသပ္ေသာအခါ၌၄င္း၊ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ဤစဲမြ က္ဖြယ္ရာ ေကာင္းေသာအရာမ်ားတြင္၊
တြယ္တာစံုမက္ျခင္းမျဖစ္သကဲ့သုိ႔၊

စဲမြ က္ဖြယ္ရာ

- 125 -

မေကာင္းေသာ

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

အရာမ်ားေၾကာင့္လည္း၊

တြန္႔ဆုတ္ျခင္း

မျဖစ္ရပါေပ။

ဤအာ႐ံုငါးပါးတုိ႔၏

တံခါး၀မ်ားကို ေကာင္းစြာေစာင့္ထိန္းရန္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား သင္ၾကား ထားပါသည္။
ဘုရား၏ ဤသြန္သင္ညႊန္ျပမႈေၾကာင္ လူငယ္တပည့္မ်ားပင္လွ်င္ ၄င္းတို႔၏ စိတ္ႏွင့္
ခႏၶာ ကိုယ္မ်ားကို သန္႔စင္စြာ ေစာင့္ထိန္းႏိုင္ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
“ဘုရား၏

သြန္သင္ညႊန္ျပမႈမ်ားသည္

အမွန္တကယ္ပင္

ထူးကဲ

ေကာင္းမြန္လွေပ၏။ ကၽြႏ္ုပ္၏ ကိုယ္ပိုင္အေတြ႕အႀကံဳအရ လွပေသာ သို႔မဟုတ္
သာယာနာေပ်ာ္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အရာတစ္ခုခုႏွင့္ ေတြ႕ႀကံဳရပါက သတိတရား
မထားလွ်င္ အာ႐ံု၏ ဆဲေြ ဆာင္မႈေၾကာင့္ လႈပ္ရွားမိေၾကာင္းကို ကၽြႏ္ုပ္ သိပါ သည္။ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏

လုပ္ရပ္မ်ားကို

သန္႔စင္စြာ

ထိန္းထားႏုိင္ရန္၊

အာ႐ံုငါးပါး၏

တံခါး၀မ်ားတြင္ အစဥ္အၿမဲ သတိထား ေစာင့္ထိန္းေနရန္၊ အထူး အေရးႀကီး
လွပါသည္။”၈.

လူတစ္ဦးသည္ ၄င္း၏ အေတြးအေခၚမ်ားကို လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္

ေဖာ္လုပ္ေဆာင္

သည့္အခါတိုင္းတြင္

တန္ျပန္သက္ေရာက္မႈလည္း

အၿမဲျဖစ္ေပၚလာေလသည္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ မတရားျပဳမႈကို ခံရေသာအခါ
ျပန္လည္ေျပာၾကားျခင္း သုိ႔မဟုတ္ လက္စားေခ်လိုစိတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာ သည္။ဤကဲ့သို႔ေသာ

သဘာ၀အေလ်ာက္

တုန္ျ႔ ပန္မႈကို

အစဥ္အၿမဲ

ဆန္႔က်င္

ေစာင့္ထိန္းရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ေလဆန္ဖက္သို႔ တံေတြးေထြးသည္ႏွင့္တူ၍
မည္သူ႔ကိုမွ်

မထိခုိက္ပဲ

မိမိကိုယ္ကိုပင္

ထိခိုက္ေလသည္။

၄င္းသည္

ေလတိုက္ခတ္လာရာဖက္သို႔ ဖုန္လွည္းက်င္းသည္ႏွင့္တူ၍ ဖုန္မ်ား ရွင္း မသြားဘဲ
မိမိသာလွ်င္ ညစ္ေပေလသည္။ လက္စားေခ်လိုသည့္ ဆႏၵကို လိုက္ေလ်ာသူ၏
ေနာက္သို႔ ေဘးဥပဒ္မ်ား၊ ကံဆိုးမႈမ်ား အၿမဲ ကပ္ပါလာေလသည္။
၉.

ေလာဘကို စြန္႔ပယ္၍ အလွဴအတန္းျပဳေသာ စိတ္မ်ဳိးကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈသည္

အလြန္ေကာင္းေသာ
အေလးေပးမႈအေပၚ၊

လုပ္ရပ္ပင္
မိမိ၏ျဖစ္သည္။

စိတ္ကို

ျမင့္ျမတ္ေသာလမ္းစဥ္ကို

ထိန္းထားႏိုင္မႈက

- 126 -

ပို၍ပင္

ေကာင္းမြန္

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ေလသည္။
အတၱစိတ္၊ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ေသာစိတ္ကို စြန္႔ပယ္၍ အျခားသူမ်ားအား
အကူအညီ

ေပးလို

ေသာစိတ္ျဖင့္

အစားထုိးသင့္ေပသည္။

အျခားသူအား

ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ ျပဳမူမႈသည္ ထုိသူက ေနာက္အျခားသူအား ေပ်ာ္ရႊင္စြာျပဳလုပ္ေပးရန္
စိတ္ဆႏၵ

ျဖစ္ေပၚလာမည္

ျဖစ္၍၊

ထုိကဲ့သို႔ေသာ

အျပဳအမူမွ

ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊

စိတ္ခ်မ္းသာမႈမ်ား ေပါက္ဖြားလာေလသည္။
ကညင္တိုင္တစ္ေခ်ာင္းျဖင့္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ကညင္တိုင္မ်ားကို
မီးထြန္းညိွေပးႏုိင္ၿပီး၊

ယင္းကညင္တိုင္၏

သက္တမ္းမွာလည္း

တိုသြားမည္

မဟုတ္ပါေပ။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊ စိတ္ခ်မ္းသာမႈကို ခဲေြ ၀ ေပးျခင္းျဖင့္ မည္သည့္အခါမွ်
ေလွ်ာ့သြားမည္ မဟုတ္ပါေပ။
အမွန္တရားကို
သတိျပဳရမည္

ရွာေဖြသူတို႔သည္

ျဖစ္သည္။

တဆင့္ၿပီးတဆင့္

၄င္းတုိ႔၏

ဆႏၵရည္မွန္းခ်က္မ်ား

တက္လွမ္းရမည္

ျဖစ္သည္။

ပထမေျခလွမ္းမ်ားကို

မည္မွ်ပင္

ျမင့္မားေစကာမူ၊

အမွန္တရားလမ္းစဥ္သ႔ို

ခ်ီတက္ေသာ ေလွခါးထစ္မ်ားကို ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ေန႔စဥ္ဘ၀၌ ယေန႔၊ မနက္ဖန္၊
သဘက္ခါ စသည္ျဖင့္ တက္လွမ္းသြားရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၁၀.

ဤေလာကတြင္ အမွန္တရားလမ္းစဥ္သို႔ ခ်ီတက္ရာ၌ ေက်ာ္လြန္သြားရမည့္

အခက္အခဲေပါင္း

ႏွစ္ဆယ္ရွိေလသည္။

၄င္းတုိ႔မွာ

(၁)ဆင္းရဲေသာ

လူတစ္ဦးအတြက္ ရက္ေရာရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ (၂) ဘ၀င္ျမင့္သူ တစ္ဦးအတြက္
အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို ရွာေဖြရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ (၃) မိမိ ကိုယ္က်ဳိးကို စြန္႔လႊတ္ကာ
အမွန္တရားကို

ရွာေဖြရန္

ခက္ခဲျခင္း၊

(၄)ကမာၻတြင္

ဘုရားသက္ေတာ္

ထင္ရွားရွိေနစဥ္ ေမြးဖြားလာရန္ ခက္ခဲျခင္း (၅) ဘုရား၏ သြန္သင္ေဟာေျပာမႈကို
ၾကားနာရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ (၆) ကိုယ္ခႏၶာ၏ အာ႐ံုရမက္ ကို ဆန္႔က်င္ကာ စိတ္ကို
စင္ၾကယ္စြာ ထိန္းထားရန္ ခက္ခဲျခင္း (၇) လွပ၍ ျမတ္ႏိုးဖြယ္ေကာင္းေသာ
အရာမ်ားကို လိုခ်င္တပ္မက္ျခင္း မရွိရန္ ခက္ခဲျခင္း၊ (၈) အာဏာရွိသူတစ္ဦးက
၄င္း၏ဆႏၵကို

ျဖည့္စြမ္းရန္အတြက္

အာဏာမသံုးရန္

- 127 -

ခက္ခဲျခင္း၊

(၉)

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

အေစာ္ကားခံရခ်ိန္၌ စိတ္မဆိုးရန္ ခက္ခဲျခင္း (၁၀) ႐ုတ္ ခ်ည္းျဖစ္ေပၚလာေသာ
အေျခအေနမ်ား၏ ဆဲေြ ဆာင္မႈေၾကာင့္ အျပစ္ကင္းစင္စြာ ေနႏိုင္ရန္ခက္ခဲျခင္း၊
(၁၁)က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔

အႏုစိတ္

ဆည္းပူးေလ့လာရန္

ခက္ခဲျခင္း

(၁၂)အေတြ႕အႀကံဳမရွိေသာသူအား အထင္မေသးရန္ ခက္ခဲျခင္း (၁၃) မိမိကိုယ္ကို
ႏွိမ့္ခ်ရန္

ခက္ခဲျခင္း

(၁၄)မိတ္ေဆြေကာင္း

ရရွိရန္

ခက္ခဲ

ျခင္း

(၁၅)

အမွန္တရားသုိ႔ ေရာက္ရွိႏုိင္မည့္ က်င့္စဥ္မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းလုိက္နာရန္ ခက္ခဲျခင္း၊(၁၆) ျပင္ပအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ၾသဇာခံျခင္း ၊ တုန္လႈပ္ျခင္းမရွိရန္ ခက္ခဲျခင္း(၁၇) အျခားသူမ်ား၏ စြမ္း ရည္ကို သိရွိကာ၊ သင္ၾကားေပးရန္ ခက္ခဲျခင္း (၁၈)ေအးခ်မ္းေသာစိတ္ကို
အမွားအေၾကာင္း

ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္

ျငင္းခံုေျပာဆုိျခင္း

ခက္ခဲျခင္း

(၁၉)မျပဳရန္အတြက္

အမွန္ႏွင့္

ခက္ခဲျခင္း

(၂၀)ေကာင္းမြန္ေသာ နည္းလမ္းကို ေတြ႕ရွိလုိက္နာရန္ ခက္ခဲျခင္းတို႔ ျဖစ္ေလသည္။
၁၁.

လူေကာင္းမ်ားႏွင့္

လူမိုက္မ်ားသည္

ကဲျြ ပားၾကေလသည္။

၄င္းတို႔၏

လူမိုက္မ်ားသည္

သေဘာသဘာ၀ခ်င္း

မေကာင္းေသာလုပ္ရပ္ကို

မေကာင္းေၾကာင္း မသိၾကပါေပ။ အကယ္၍ ယင္း မေကာင္းမႈ အေၾကာင္းကို
သတိေပးေျပာျပပါကလည္း ၄င္းတို႔သည္ ရပ္တန္႔မသြားပဲ လုပ္ၿမဲပင္ လုပ္ၾက၍
ထုိကဲ့သုိ႔

မေကာင္းေၾကာင္း

သူတစ္ပါး၏

ေျပာဆုိမႈကို

မခံလုိၾကပါေပ။

လူေကာင္းမ်ားသည္ အမွန္ႏွင့္အမွားကို လြန္စြာဆင္ျခင္သတိထားၾကေလသည္။
ထုိကဲ့သို႔ေသာ မွားယြင္းသည့္ လုပ္ရပ္မ်ားကို ညႊန္ျပ ေျပာဆုိသူ မ်ားအားလည္း
၄င္းတို႔က ေက်းဇူးတင္ၾကေလသည္။
ဤသို႔ျဖင့္

လူေကာင္းမ်ားႏွင့္

ကဲျြ ပားၾကေလသည္။

မိုက္မဲ

ေသာလူမိုက္မ်ားသည္
သူမ်ားသည္

အေျခခံအားျဖင့္

ၾကင္နာက႐ုဏာထာျခင္း

ခံရေသာ္လည္း မည္သည့္အခါမွ် တန္ဖိုးမထားၾကဘဲ ေကာင္းေသာသူမ်ားမွာမူ
တန္ဖိုးထားကာ

ေက်းဇူးတင္ၾကေလသည္။

တန္ဖိုးထားမႈႏွင့္

ေက်းဇူးတင္မႈမ်ားကို

ေပးဆပ္ေလ့ရွိၾကရာ၊

ေက်းဇူးရွင္

အျခားလူအေပါင္းတို႔အား ျဖစ္ေလသည္။

- 128 -

ပညာရွိသူမ်ားသည္
ၾကင္နာသနားမႈျဖင့္
တစ္ဦးတည္းသာ

၄င္းတို႔၏
ျပန္လည္
မဟုတ္မူ၍၊

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

IIIပံုတိုပတ္စမ်ားမွ သင္ခန္းစာမ်ား
၁.

တရံေရာအခါက

ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံတြင္

သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားအား

လူသူမေရာက္ႏိုင္ေသာ ေ၀းလံ လွသည့္ ေတာေတာင္မ်ားအတြင္းသုိ႔ စြန႔္ပစ္ေလ့ရွိေသာ
အလြန္ထူးျခားသည့္ ဓေလ့ထံုးစံတစ္ရပ္ကို က်င့္သံုးလ်က္ရွိေလသည္။
၀န္ႀကီးတစ္ဦးသည္

အသက္ႀကီးရင့္ၿပီျဖစ္ေသာ

၄င္း၏ဖခင္အား

ယင္းထံုးစံအတိုင္း ျပဴမူရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ေျမေအာက္တြင္
လွ်ဳိ႕၀ွက္လိုဏ္ဂူတစ္ခုကို ေဆာက္လုပ္ကာ ဖခင္အား ၀ွက္ထား၍ ေကၽြးေမြး
ေစာင့္ေရွာက္ထားေလသည္။
တစ္ေန႔သ၌

ဘုရင့္ေရွ႕ေမွာက္တြင္

နတ္တစ္ပါးေပၚလာ၍

ခက္ခဲေသာ

ေမးခြန္းတစ္ပုဒ္ကို ေမးျမန္းကာ၊ ေက်နပ္ေကာင္းမြန္စြာ ေျဖၾကားႏိုင္ျခင္းမရွိပါက၊
ႏုိင္ငံကို ဖ်က္ဆီးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားေလသည္။ ယင္းပုစာၦမွာ “ဤတြင္
ေျမြႏွစ္ေကာင္ရွိသည္။ တစ္ေကာင္ခ်င္းစီ၏ လိင္ကို ေျပာျပ ပါ။”ဘုရင္ေသာ္၄င္း၊ နန္းေတာ္တြင္းရိွ မည့္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်ေသာ္၄င္း၊
ယင္းပုစာၦကို ေျဖစြမ္းႏို္င္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ ေျဖဆုိႏုိင္သူ
မည္သူမဆုိ ဆုလာဘ္မ်ားစြာ ေပးမည္ဟု ဘုရင္က ေၾကညာေလသည္။
၀န္ႀကီးသည္

ဖခင္ပုန္းေအာင္းေနရာသို႔ သြားေရာက္၍ ပုစာၦ၏အေျဖကို

ေမးေလသည္။ လူအုိက ျပန္လည္ေျဖၾကား၏။ “လြယ္ကူေသာပုစာၦပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ေျမြႏွစ္ေကာင္အား ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ ပုစာၦ ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ေျမြႏွစ္ေကာင္အား
ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ

ေကာ္ေဇာေပၚတြင္

ခ်ထားပါ။

ေျမြသည္ အထီးျဖစ္၍ ၿငိမ္ေနေသာေျမြသည္
ယင္းအေျဖကို

ဘုရင္အား

လူးလြန္႔ေရြ႕လ်ား

ေနေသာအမျဖစ္သည္။ “၀န္ႀကီးသည္

ေလွ်ာက္ၾကားလုိက္သျဖင့္

ပုစာၦကို

ေအာင္ျမင္စြာ

ေျဖရွင္းလုိက္ေလသည္။
ထုိ႔ေနာက္တြင္လည္း နတ္သားက

ခက္ခဲေသာ ပုစာၦအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ေမး၍ဘုရင္ႏွင့္ တစ္ကြ ၄င္း၏ ေနာက္လုိက္အသင္းအပင္းမ်ား ေျဖဆုိႏုိင္ျခင္း မရွိၾကပဲ၊

- 129 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ေဖာ္ျပပါ ၀န္ႀကီးကသာလွ်င္ သက္ႀကီးရြယ္အို ဖခင္အား ေမးျမန္းကာ အၿမဲပင္
အေျဖေပးႏိုင္ေလသည္။
အခ်ဳိ႕ေသာေမးခြန္းမ်ားႏွင့္

အေျဖမ်ားမွာ

ဤသို႔ျဖစ္သည္။

“အိပ္ေပ်ာ္

ေနေသာ္လည္း ႏိုးေနသူအျဖစ္ ေခၚဆုိ၍ ၊ ႏိုးေနေသာ္လည္း အိပ္ေပ်ာ္ေနသူအျဖစ္
ေခၚဆုိျခင္းခံရသူသည္

မည္သူနည္း။

“၄င္း

သည္

အမွန္တရား

ရရွိႏိုင္ရန္

ေလ့က်င့္ေနသူျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ အမွန္တရားကို စိတ္မ၀င္စားသူမ်ား ႏွင့္
ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ပါက

ႏိုးေနသူ

ျဖစ္သည္။

အမွန္တရားကို

ရရွိၿပီးသူမ်ားႏွင့္

ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ၄င္းသည္ အိပ္ေနသူျဖစ္သည္။
“ႀကီးမားေသာ ဆင္တစ္ေကာင္၏ အေလးခ်ိန္ကို အဘယ္ကဲ့သို႔ ခ်ိန္ႏိုင္ပါ
သနည္း။”“ဆင္ကို

ေလွတစ္စီးေပၚတြင္

ေရမ်က္ႏွာျပင္ေအာက္

မည့္သည့္အမွတ္အထိ

တင္ေဆာင္၍
နစ္သြား

၄င္းေလွက

ေၾကာင္းကို

ေရးဆဲြ

မွတ္သားထားပါ။ ထုိ႔ေနာက္ ဆင္ကို ကုန္းေပၚ တက္ခိုင္း၍ အလားတူအမွတ္အထိ
နစ္သြားေအာင္

ေလွေပၚ

ခဲမ်ား

တင္ေဆာင္ထားပါ။

ထုိ႔ေနာက္

ဤေက်ာက္ခဲမ်ားကို ခ်ိန္ၾကည့္ပါ။”“ေရတစ္ခြက္သည္ ပင္လယ္သမုဒၵရာေရထက္ ပိုမ်ားသည္” ။ ဟူေသာ
စကားပံု၏ အဓိပၸာယ္ကို ေဖာ္ျပပါ။ အေျဖမွာ ဤသို႔ပင္ ျဖစ္သည္။ “မိမိ၏
မိဘမ်ားအား၊ သို႔မဟုတ္ ဖ်ားနာေနသူတစ္ဦးအား၊ သန္႔စင္ၾကည္လင္၍ ၾကင္နာမႈ
အျပည့္ရွိေသာ စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ ေရတစ္ခြက္တိုက္ျခင္းသည္ အဆံုးအစရွိ ေသာကုသိုလ္ေကာင္းမႈကို

ရေပသည္။

သုိ႔ရာတြင္

ပင္လယ္သမုဒၵရာအတြင္းရွိ

ေရမ်ားသည္ တစ္ေန႔ ေန႔၌ ကုန္ခမ္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။”နတ္သားသည္
တစ္ဦးအသြင္

အ႐ိုးႏွင့္အေရသာ

ဖန္ဆင္း၍

ငတ္ျပတ္ေနသူ ရွိပါသလား”က်န္ရွိေတာ့ေသာ

“ဤကမာၻေပၚတြင္
ဟုငတ္မြတ္ေနသ

ကၽြႏ္ုပ္ထက္ပို၍

ေမးေလသည္။

“ဘုရား၊

ဆင္းရဲ
တရားႏွင့္

သံဃာတည္းဟူေသာ ရတနာသံုးပါးကို မယံုၾကည္သည့္၊ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္၍
ေလာဘ ႀကီးလြန္းလွေသာလူသည္၊ မိဘမ်ားႏွင့္ဆရာမ်ားအားလည္း ေပးကမ္းျခင္း
မရွိသျဖင့္ ပိုမို ငတ္ျပတ္ေန႐ံု မက၊ ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနေသာ ၿပိတၱာဘ၀သု႔ိ

- 130 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

က်ေရာက္သြားမည္ ျဖစ္ၿပီး ယင္းဘ၀၌ပင္ အဆံုးမရွိ ငတ္ျပတ္ေနမည္ ျဖစ္သည္။”“ဤတြင္ ၊ စႏၵကူးသား ပ်ဥ္ျပားတစ္ခ်ပ္ရွိသည္။ မည္သည့္အပိုင္းသည္
ပင္စည္၏

ေအာက္ပိုင္း

ျဖစ္သနည္း။”“ပ်ဥ္ျပားကို

ေရေပၚေမွ်ာထားပါ။

အနည္းငယ္ ပိုမို နစ္ျမဳပ္သြားေသာအပိုင္းသည္ အျမစ္ႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္သည့္အပိုင္း
ျဖစ္သည္။”“ဤတြင္၊

အရြယ္တူ

ပံုတူျမင္းနွစ္ေကာင္

ရွိသည္။

မိခင္ႏွင့္သားကို

အဘယ္သို႔ ခဲျြ ခားႏို္င္မည္ နည္း” ။ “ ျမက္ေျခာက္ အနည္းငယ္ ေကၽြးၾကည့္ပါ။
မိခင္ျမင္းမသည္ သားဖက္သို႔ ျမက္ေျခာက္မ်ားကို တြန္းေပးေပလိမ့္မည္။”“ခက္ခဲလွေသာ ဤေမးခြန္းမ်ားအတြက္ အေျဖတုိင္းသည္ နတ္သားႏွင့္
တကြဘုရင္တုိ႔အား

အထူး၀မ္းသာေက်နပ္ေစေလသည္။

ေျမေအာက္

လိုဏ္ဂူထဲတြင္ ၀ွက္ထားေသာ သက္ႀကီးရြယ္အို ဖခင္ ထံမွ ဤအေျဖမ်ားကို
ရရွိေၾကာင္း သိရွိရသည့္ဘုရင္သည္ လြန္စြာ ေက်းဇူးတင္ရွိ၍ ေတာေတာင္မ်ားထဲ
သို႔ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ားအား စြန္႔ပစ္ေစေသာ ဥပေဒကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းကာ
၄င္းတို႔အား ၾကင္နာစြာ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ထားၾကရန္ အမိန္႔ေပးေလသည္။

၂.

မဇၥ်ိမေဒသရွိ “၀ိေဒဟ” မိဖုရားသည္ တစ္ခါက အစြယ္ေျခာက္ေခ်ာင္းရွိေသာ

ဆင္ျဖဴေတာ္
ဆင္စြယ္မ်ားကို

တစ္ေကာင္ကို

အိပ္မက္ျမင္မက္ေလသည္။

လိုခ်င္တပ္မက္လွသျဖင့္

ရွာယူေပးပါရန္

မိဖုရားသည္
ဘုရင္အား

ပန္ၾကားေလသည္။ မျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ေသာ ကိစၥရပ္ ျဖစ္ေသာ္လည္း မိဖုရား အားခ်စ္ျမတ္ႏိုးလွသည့္ ဘုရင္သည္ ထုိကဲ့သို႔ေသာ ဆင္ကို ေတြ႕ရွိ သတင္းေပးႏိုင္သူ၊
မည္သည့္မုဆုိး ကိုမဆုိ၊ ဆုလာဘ္မ်ားစြာေပးမည္ဟု ေၾကညာေလသည္။
ယင္းကဲ့သုိ႔ေသာ အစြယ္ေျခာက္ေခ်ာင္းရွိသည့္ ဆဒၵန္ဆင္တစ္ေကာင္သည္
ဟိမ၀ႏာၱေတာင္ တြင္ အမွန္တကယ္ပင္ ရွိေန၍ ဗုဒၶဘ၀သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္
တရားက်င့္ႀကံေနေသာ

ဆင္ျဖစ္ေလသည္။

၄င္းဆင္သည္

တစ္ခါက

ေတာနက္ႀကီးအတြင္း၌ အေရးေပၚ အေျခအေနႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ေနရေသာ မုဆုိး

- 131 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

တစ္ေယာက္၏

အသက္ကို

ကယ္ဆယ္ဘူး၍၊

ထုိမုဆုိးသည္လည္း

ေဘးမသီရန္မခဘဲ မိမိေနရာသို႔ ျပန္သြားႏုိင္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဆုလာဘ္မ်ားကို
အမက္ေမာလြန္၍ ဆင္၏ ကယ္တင္မႈ ေက်းဇူးတရား မ်ားကို ေမ့ေလ်ာ့ကာ၊ ၄င္းမွ
မုဆုိးသည္ ဆင္ကို သတ္ျဖတ္ရန္၊ ေတာေတာင္တြင္းသို႔ ျပန္လာေလသည္။
ဗုဒၶဘ၀သုိ႔ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္

တရားက်င့္ႀကံေနေသာ

ဆင္အေၾကာင္းကို

သိရွိသျဖင့္၊ မုဆုိးသည္ ရဟန္းေတာ္ႀကီးအသြင္ သဃၤန္းၿခံဳ၍ ဆင္၏အလစ္ကို
ေခ်ာင္းကာ၊ အဆိပ္လူးျမွားျဖင့္ ပစ္သတ္ေလ သည္။မိမိေသဆံုးရေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္

ဆုလာဘ္ရယူရန္

ေလာကီ

ရမက္မ်ားျဖင့္ ဖံုးလႊမ္းေန ေသာ မုဆိုး၏ အေၾကာင္းကို သိရွိေသာ ဆင္သည္
မုဆုိးအေပၚ ၾကင္နာသနားကာ အျခားေသာ လာဘ္စားေခ်လိုသည့္ ဆင္မ်ား၏
အမ်က္ေဒါသေဘးဒဏ္မွ

မိမိ၏ေျခလက္မ်ား

အတြင္း

ကြယ္၀ွက္ကာ

ကာကြယ္ေပးေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဆင္က အဘယ္ေၾကာင့္ ဤမွ် မိုက္မဲေသာ
အလုပ္ကို

ျပဳလုပ္ပါ

ဆုလာဘ္အေၾကာင္း

သနည္းဟု

မုဆုိးအား

ျပန္ေျပာျပ၍

ဆင္၏ေမးေလသည္။
အစြယ္မုဆိုးက

ေျခာက္ေခ်ာင္းကို

ရယူလိုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၀န္ခံေျပာၾကားေလသည္။ ဆင္သည္ ခ်က္ခ်င္းပင္ အပင္တစ္ပင္ကို ထုိးႏွက္ျခင္းျဖင့္၊ အစြယ္ေျခာက္ေခ်ာင္းကို ခ်ဳိး၍ မုဆိုးအား ေပးအပ္ကာ၊
ဤသို႔ ေျပာဆုိေလ သည္။“ဤေပးလွဴမႈျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ဗုဒၶဘ၀အတြက္

ေလ့က်င့္မႈမ်ား ၿပီးျပည့္စံုၿပီ ျဖစ္၍ သန္႔စင္ေသာ ကမာၻတြင္ ေမြးဖြားလာမည္
ျဖစ္ေပသည္။ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ဗုဒၶျဖစ္လာေသာအခါ အသင္အား ေလာဘ၊ ေဒါသ ႏွင့္
ေမာဟ ဟူေသာ အဆိပ္ျမွားသံုးေခ်ာင္းကို စြန္႔ပယ္နိုင္ေစရန္ အကူအညီေပးမည္။”၃.

ဟိမႏာၱေတာင္တန္း၏

ေျခရင္းနား၌ရွိေသာ

၀ါး႐ံုတြင္

တရံေရာအခါက

ၾကက္တူေရြး တစ္ေကာင္သည္ အျခားေသာတိရစာၦန္မ်ား၊ ငွက္ငယ္မ်ားႏွင့္အတူတကြ
ေနထုိင္ေနေလသည္။
ၿခံဳတန္းအတြင္းရွိ

တစ္ေန႔

၀ါးပင္မ်ား

၌ေလျပင္းထန္စြာ

ပြတ္တိုက္မႈမွ

တိုက္ခတ္ေသာေၾကာင့္

မီးေတာက္ေလာင္

လာသျဖင့္

ငွက္မ်ားႏွင့္ တိရစာၦန္မ်ားသည္ ေၾကာက္ရြံ႕ တုန္လႈပ္ေနၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔၏

- 132 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ေၾကာက္ရြံ႕ မႈႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို က႐ုဏာသက္မိေသာ ၾကက္တူေရြးသည္
ခိုလံႈရပ္နားႏိုင္ခဲ့ေသာ
ကယ္ဆယ္ရန္

၀ါး႐ံုအားလည္း

ေက်းဇူးျပန္ဆပ္လုိသျဖင့္

၄င္းတို႔အား

အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေလသည္။ ၾကက္တူေရြးသည္

အနီးနားရွိ ေရကန္တစ္ခုတြင္ မိမိကိုယ္ကို ေရစြတ္၍ မီးေပၚသို႔ ပ်ံသန္းလာကာ၊
မီးကို

ၿငိမ္းသတ္ရန္အတြက္

မိမိကို္ယ္ေပၚမွ

ေရစက္မ်ားကို

ခါခ်ေလသည္။

ၾကက္တူေရြးသည္ ၀ါး႐ံုအေပၚ ေက်းဇူးတင္စိတ္ႏွင့္ ေမတၱာက႐ုဏာျဖစ္၍ ဤကဲ့သ႔ို
ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ဇဲရြ ွိရွိျဖင့္ ျပဳလုပ္ေလသည္။
ဤကဲ့သုိ႔ေသာ

ၾကင္နာမႈႏွင့္

ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔မႈ

စိတ္ဓာတ္ကို

အထက္ေကာင္းကင္ဘံုမွ သိၾကားမင္း က သိျမင္ေတာ္မူ၍ ေကာင္းကင္ေပၚမွ
ဆင္းလာကာ၊

ၾကက္တူေရြးအား

ဤကဲ့သို႔ေျပာေလသည္။

“အသင္သည္

ရဲရင့္ေသာစိတ္ ရွိေသာ္လည္း၊ ေရစက္ အနည္းငယ္ျဖင့္ ဤမီးႀကီးကို အဘယ္သ႔ုိ
မီးၿငိမ္း

သတ္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု

ျပန္လည္ေျဖၾကား၏။

ေမွ်ာ္လင့္ပါသနည္း။”“ေက်းဇူးတင္ရွိမႈႏွင့္

ၾကက္တူေရြးက

ကို္ယ္က်ဳိးစြန္႔မႈ

စိတ္ဓာတ္ျဖင့္

မစြမ္းေဆာင္ႏို္ငေသာ အရာဟူ၍ ဘာမွ်မရွိပါ။ ကၽြႏ္ုပ္သည္ အႀကိမ္ႀကိမ္ အခါခါ
ထုိမွသည္

ေနာင္ဘ၀တိုင္

ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ပါမည္။”သိၾကားသည္

ၾကက္တူေရြး၏ စိတ္ဓာတ္ ကို အထူး ျမတ္ႏိုးခ်ီးမြမ္းကာ၊ ႏွစ္ဦးပူးေပါင္း၍ မီးကို
ၿငိမ္းသတ္လုိက္ေလသည္။

၄.

တစ္ရံေရာအခါက

ဟိမ၀ႏၱာေတာင္တန္းတြင္

ကိုယ္ခႏၶာတစ္ခုႏွင့္

ဦးေခါင္းႏွစ္ခု ရွိေသာ ငွက္ တစ္ေကာင္ ေနထုိင္လ်က္ ရွိေလသည္။ တစ္ေန႔တြင္
ဦးေခါင္းတစ္ခုသည္

အျခားေသာ

ဦးေခါင္းက

ခ်ဳိျမ

စားသံုးေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရ၍ မနာလိုစိတ္ ျဖစ္ကာ
ေလသည္။

“အကၽြႏ္ုပ္သည္

အဆိပ္ပါေသာ

ေသာသစ္သီးအခ်ဳိ႕ကို
မိမိကိုယ္ကို ဤသို႔ ေျပာသစ္သီးကို

စားမည္။”သို႔ႏွင့္

၄င္းဦးေခါင္းသည္ အဆိပ္ကို စားသံုးသျဖင့္ ငွက္တစ္ေကာင္လံုး ေသဆံုးသြား
ေလသည္။

- 133 -

အမွန္တရားသိ႔ု သြားရာလမ္း

၅.

တစ္ခ်ိန္က ေျမြတစ္ေကာင္၏ အၿမီးနွင့္ ေခါင္းတို႔သည္ မည္သည့္အပိုင္းက

အေရွ႕ ျဖစ္သင့္ ေၾကာင္း အျငင္းပြားၾကေလသည္။ အၿမီးက ဦးေခါင္းအားေျပာ၏ ။“အသင္သည္ အၿမဲပင္ အေရွ႕မွ ဦးေဆာင္သြားေနသည္။ ၄င္းမွာ တရားမမွ်တ
သျဖင့္ တခါတရံ ကၽြႏ္ုပ္အား ဦးေဆာင္ခြင့္ ေပးသင့္ပါ သည္။” ဦးေခါင္းက
ျပန္ေျဖ၏။ “ကၽြႏ္ုပ္က ဦးပိုးျဖစ္သင့္သည္ဆုိသည္မွာ သဘာ၀၏ နိယာမပင္ ျဖစ္သည္။ အသင္ႏွင့္ ေနရာခ်င္း မလဲႏိုင္ပါ။”သို႔ရာတြင္
အၿမီးသည္

အျငင္းပြားမႈမွာ

မိမိကုိယ္ကို

ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေန၍

အပင္တစ္ပင္၌

တစ္ေန႔ေသာအခါ

ရစ္ပတ္ခ်ည္ေႏွာင္ထားျခင္းျဖင့္

ဦးေခါင္းအား ေရွ႕သို႔ မသြားႏုိင္ေစရန္ ဟန္႔တားထား ေလသည္။ ဦးေခါင္းသည္
႐ုန္းကန္၍ ေမာပန္းလာေသာအခါ၌၊ အၿမီးသည္ မိမိဆႏၵအေလွ်ာက္ ဦးေဆာင္
သြားေသာအခါ ေနာက္ဆံုး၌ ေျမြသည္ မီးပံုတစ္ခုတြင္းသို႔ က်ေရာက္သြားကာ
ေသဆံုးသြားေလသည္။
သဘာ၀အၿမဲတည္ရွိေန၍၊

ေလာကတြင္
အရာတာ၀န္ရွိၾကေလသည္။
ဖ်က္လုိက္ပါက

သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ

ခပ္သိမ္းသည္လည္း
အကယ္၍အစီအစဥ္တစ္ရပ္

မိမိတို႔၏

ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္း

ဤအစီအစဥ္ကို

ပ်က္ျပားေအာင္

လုပ္ငန္းတာ၀န္ပိုင္းသည္လည္း

ကေမာက္ကမ

ျဖစ္သြားကာ

အစီအစဥ္ တစ္ခုလံုး ပ်က္သုဥ္းသြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။

၆.

တရံေရာအခါက စိတ္တုိ၍ စိတ္ေျပာင္းျမန္ေသာ လူတစ္ေယာက္ရွိေလသည္။

တစ္ေန႔တ၌ လူ ႏွစ္ေယာက္တို႔သည္ ထုိလူ ေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ အိမ္ေရွ႕၌
ထုိလူ၏အေၾကာင္းကို

ေျပာဆုိေနၾကေလ

သည္။လူတစ္ေယာက္က

ေနာက္တစ္ေယာက္အား

ဤသုိ႔ေျပာ၏။

“ဤအိမ္ရွင္သည္

လူေကာင္းတစ္

ေယာက္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ၊ သည္းညည္းမခံႏုိင္ပါ။ ေဒါသအလြန္ႀကီး၍ အလြယ္တကူ
စိတ္တိုတတ္ပါ

သည္။”ဤသို႔ေျပာဆုိသံကို

အိမ္မွေျပးထြက္လာကာ၊

စကားေျပာေနေသာ

- 134 -

ၾကားရေသာ

အိမ္ရွင္သည္

လူႏွစ္ေယာက္အား

ပုတ္ခတ္၊

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ထိုးႏွက္ ကန္ေၾကာက္ျခင္းျဖင့္ ဒဏ္ရာရေစေလသည္။
လိမ္မာပါးနပ္သူသည္

၄င္း၏ေျပာဆုိျခင္းခံရေသာအခါတြင္
ပိုမိုေကာင္းမြန္လာေအာင္

အမွားမ်ားအေၾကာင္းကို

ျပန္ေျပာင္းစဥ္းစား၍
ျပဳျပင္ေနထုိင္ေလသည္။

မေကာင္းေသာ

အက်င့္မ်ားအေၾကာင္းကို

ညႊန္ျပေျပာဆုိျခင္းခံရေသာ

ညႊန္ျပေျပာဆုိမႈကို

သာမက၊ဂ႐ုမျပဳ႐ံု

အလားတူ

ညႊန္ျပ
အမူအက်င့္
အမူလူမိုက္မွာမူ၊

အမွားမ်ဳိးကို

ထပ္မံက်ဴးလြန္တတ္ ေလသည္။

၇.

တရံေရာအခါက ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာေသာ္လည္း မို္က္မဲေသာလူတစ္ေယာက္

ရွိေလသည္။ အျခား ေသာ လူတစ္ေယာက္၏ လွပေသာ သံုးထပ္အိမ္တစ္လံုးကို
ေတြ႕ျမင္ရေသာအခါ ထုိလူသည္ မနာလုိ စိတ္ရွိ၍၊ မိမိလည္း အလားတူပင္
ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သည္ဟု

ထင္မွတ္ကာ၊

ထိုအိမ္အတိုင္း

အိမ္တစ္လံုး

ေဆာက္လုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။ ၄င္းသည္ လက္သမားတစ္ေယာက္ကို
ေခၚ၍ေဆာက္လုပ္

ရန္အမိန္႔ေပးေလသည္။

လက္သမားကလည္း

သေဘာတူလက္ခံ၍ ခ်က္ခ်င္းပင္ စတင္ကာ၊ အုတ္ျမစ္၊ ပထမထပ္၊ ဒုတိယထပ္ႏွင့္
တတိယထပ္တို႔ကို

ေဆာက္လုပ္ေလသည္။

ယင္းအခ်က္ကို

ေတြ႕ျမင္မိ

ေသာသူေဌးသည္ စိတ္မရွည္ႏိုင္ဘဲ ဤသို႔ေျပာေလသည္။ “အုတ္ျမတ္ကိုေသာ္၄င္း၊
ပထမထပ္ကို ေသာ္ ၄င္း၊ သို႔မဟုတ္ ဒုတိယထပ္ကိုေသာ္၄င္း၊ ကၽြႏ္ုပ္အလိုမရွိပါ။
လွပေသာ

တတိယထပ္သာ

အလုိရွိပါ

သည္။ထုိအထပ္ကို

ေဆာလ်င္စြာ

ေဆာက္လုပ္ပါ။”မိုက္မဲသူတစ္ဦးသည္ ရလဒ္မ်ားကိုသာ အစဥ္အၿမဲ ေတြးေတာစဥ္းစား၍
ေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္ မ်ဳိး ရရွိႏုိင္ရန္အတြက္လုိအပ္ေသာ ႀကိဳးပမ္းခ်က္မ်ားကိုမူ
သည္းညည္းမခံႏိုင္ ျဖစ္တတ္ေလသည္။ သင့္ေတာ္ေသာ ႀကိဳးပမ္းခ်က္မ်ဳိး မရွိပဲႏွင့္
ေကာင္းမြန္ေသာရလာဒ္မ်ဳိး မရရွိႏိုင္ပါ။ အုတ္ျမစ္၊ ပထမႏွင့္ ဒုတိယထပ္မ်ား
မရိွပဲႏွင့္ တတိယထပ္ မရရွိႏိုင္သကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ေပသည္။

- 135 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

၈.
၄င္း၏

တရံေရာအခါက လူမိုက္တစ္ေယာက္သည္ ပ်ားရည္ကို က်ဳိခ်က္ေန၏။
မိတ္ေဆြ

တစ္ဦး

႐ုတ္တရက္

ေရာက္ရွိလာသျဖင့္

လူမိုက္က

ပ်ားရည္ေကၽြးလုိေသာေၾကာင့္ ပူလြန္းလွေသာ ပ်ားရည္ကို မီးဖုိေပၚမွ

မခ်ဘဲေအးသြားေစရန္ ယပ္ေတာင္ျဖင့္ ခပ္ေပးေလသည္။ အလားတူပင္၊ ေရွးဦးစြာ
ေလာကီ ရမက္မီးမ်ားကို မဖယ္ရွားပဲႏွင့္၊ ေအးျမေသာ ပညာဥာဏ္

ပ်ားရည္ကို

မရရွိႏိုင္ပါေပ။

၉.

တရံေရာအခါက

ဘီလူးႏွစ္ေကာင္တို႔သည္

ႀကိမ္လံုးတစ္ေခ်ာင္းႏွင့္

ဖိနပ္တစ္ရံတို႔အတြက္

ေသတၱာတစ္လံုး၊
တစ္ေနကုန္

ျငင္းခံု

အခ်င္းပြားေနၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔အနီးသုိ႔ ေရာက္ရွိလာေသာ လူ တစ္ဦးက
ေမးျမန္း၏။ “ဤအရာမ်ားအတြက္ အဘယ္ေၾကာင့္ အျငင္းပြားေနၾကသနည္း။
၄င္းအရာမ်ား သည္ မည္ကဲ့သို႔ေသာ ထူးျခားသည့္တန္ခိုးအာဏာမ်ား ရွိေန၍
အသင္တို႔က ရယူပိုင္ဆုိင္လုိေၾကာင္း အျငင္းပြားျခင္း ျဖစ္သနည္း။”ဘီလူးမ်ားက

ေသတၱာအတြင္းမွ

အစားအစာ၊

အ၀တ္သို႔မဟုတ္

ရတနာေရႊေငြ အစရွိသည့္ အလုိရွိရာပစၥည္းမ်ားကို ရယူႏိုင္ေၾကာင္း၊ ႀကိမ္လံုးျဖင့္
ရန္သူအေပါင္းကို

ႏွိမ္နင္းႏုိ္င္ေၾကာင္းႏွင့္

၄င္းဖိနပ္

ျဖင့္ေလထဲတြင္

ပ်ံသန္းသြားႏိုင္ေၾကာင္း၊ ထုိလူအား ရွင္းလင္း ေျပာျပေလသည္။”ထုိလူက
ေရွာင္ေနမည္

ေျပာ၏။
ဆုိပါက

ခဲေြ ၀ေပးႏိုင္သည့္

“အျငင္းပြားရန္မလုိပါ။
ပစၥည္းမ်ားကို

နည္းကို

သင္တို႔

အသင္တို႔က

ေခတၱခဏမွ်

ႏွစ္ေယာက္အၾကား

ကၽြႏ္ုပ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါ

သည္။”မွ်တစြာ

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဘီလူးႏွစ္ေကာင္တို႔သည္ ေရွာင္တိမ္းသြားၾကေလသည္။ ၄င္းတုိ႔ ထြက္ခြာသြား
သည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္၊ ထိုလူသည္ ဖိနပ္ကိုစီး၍ ေသတၱာကို လက္၀ယ္ပိုက္ကာ၊
ႀကိမ္လံုးျဖင့္ ေလထဲသို႔ ပ်ံသန္းထြက္ခြာသြားေလသည္။
ဘီလူး ဟူသည္မွာ မိစာၦ၀ါဒီအယူအဆ မွားယြင္းေနသူမ်ားကို ဆုိလုိသည္။
“ေသတၱာ တစ္လံုး” သည္ အလွဴအတန္းေပးမႈမွ ရရွိေသာ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈ
ျဖစ္သည္။ လွဴဒါန္းမႈမွ အဖုိးတန္ေရႊေငြ ရတနာ မ်ား၊ မည္မွ်ရယူႏုိင္သည္ကို

- 136 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

၄င္းတို႔နားမလည္ၾကပါေပ။

“ႀကိမ္တစ္ေခ်ာင္း”ကမၼဌာန္းထုိင္ေလ့က်င့္ျခင္းျဖင့္

ေလာကီ

သည္

စိတ္ကိုတည္ၿငိမ္ေစရန္

ရမက္အေပါင္းကို

ေအာင္ျမင္ႏိုင္ေၾကာင္း မသိရွိၾကပါ ေပ။ “ဖိနပ္တစ္ရံ”ရမက္ႏွင့္

အျငင္းပြားမႈအေပါင္းကို

ႏွိမ္နင္း

ဟူသည္မွာ သီလ (၀ါ)ေက်ာ္လြန္ေစႏို္င္သည့္

သန္႔စင္ေသာ

အေတြးအေခၚႏွင့္ အမူအက်င့္ကို ဆုိလုိသည္။ ၄င္းတို႔သည္ ဤအေၾကာင္းမ်ားကို
မသိရွိ

ၾကပဲေသတၱာတစ္လံုး၊

ႀကိမ္တစ္ေခ်ာင္းႏွင့္

ဖိနပ္တစ္ရံကို

လုယူ၍အျငင္းပြားေနၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

၁၀.

တရံေရာအခါက လူတစ္ေယာက္သည္ တစ္ဦးတည္း ခရီးထြက္လာေလသည္။

ညေနခင္း၌ လူသူေနထုိင္ျခင္း မရွိေသာ အိမ္လြတ္တစ္လံုးသို႔ ေရာက္ရွိလာရာ၊
ထုိအိမ္၌ပင္ တစ္ညအိပ္ရန္ ၄င္းက ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။ ညသန္းေခါင္အခ်ိန္
ေလာက္တြင္

ဘီလူးတစ္ေကာင္က

အေလာင္းတစ္ခုကို

သယ္ေဆာင္လာကာ

ၾကမ္းေပၚတြင္ ခ်ထားေလသည္။ မၾကာမီပင္ ဘီလူးေနာက္တစ္ေကာင္ ေရာက္ရွိ
လာ၍ယင္းအေလာင္းမွာ

မိမိပိုင္

ျဖစ္သည္ဟု

ေျပာၾကားကာ

အျငင္းပြား

ေနၾကေလသည္။
ထုိအခါ ပထမမေကာင္းဆိုး၀ါးက ဆက္လက္ျငင္းခံုေန၍ အက်ဳိးထူးမည္
မဟုတ္သျဖင့္ ဒိုင္ လူႀကီး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ခံယူၾကရန္ အဆုိျပဳေလသည္။
ဒုတိယဘီလူးက

ယင္းအဆုိျပဳခ်က္ကို

သေဘာတူ

အခန္းေထာင့္တြင္

တုန္တုန္ရီရီျဖစ္ေနေသာ

လူကိုလက္ခံသျဖင့္

ေတြ႕ျမင္၍၊

မည္သူက

ပိုင္ဆုိင္သင့္ေၾကာင္း၊ ဆံုးျဖတ္ေပးရန္ ေျပာၾကားေလသည္။ ထုိလူသည္ အထူးေၾကာက္လန္႔ေနေလ သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ မည္ကဲ့သို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးကို
ခ်မွတ္ေစကာမူ၊
မိမိအား

အ႐ံွဳးေပးခံရေသာ

ဘီလူးက

ကလဲ့စားေခ်သတ္ျဖတ္မည္ကို

အမ်က္ေခ်ာင္းေခ်ာင္းထြက္ကာ

ေကာင္းစြာ

သိရွိထား

သျဖင့္၊

မိမိေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည့္အတုိင္း အမွန္အတိုင္းေျပာဆုိရန္ ၄င္းက ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။
ထုိလူဘီလူးသည္

ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္အတိုင္း
စိတ္ဆုိး၍၊

ထိုလူ၏

ေျပာဆုိၿပီးသည့္အခါတြင္

လက္ေမာင္းတစ္ဖက္ကို

- 137 -

ဒုတိယ

ဖမး္ကိုင္ကာ

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ဆဲျြ ဖတ္ပစ္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ပထမဘီလူးက အေလာင္း၏ လက္ကို ထုိလူအား
ျပန္တပ္ေပးေလသည္။

စိတ္ဆုိးေနေသာ

ဘီလူးသည္

ထုိလူ၏

က်န္ေသာလက္တစ္ဖက္ကို

ဆဲျြ ဖတ္ပစ္ျပန္ရာ၊

ပထမဘီလူးက

အေလာင္းမွ

က်န္ေသာ လက္တစ္ဖက္ ျဖင့္ ျပန္တပ္ေပးျပန္၏။ ဤသို႔ျဖင့္ လက္ႏွစ္ဖက္၊
ေျခႏွစ္ဖက္၊

ဦးေခါင္းႏွင့္

ကိုယ္ခႏၶာတို႔ကို

အသီးသီး

ဆဲျြ ဖတ္ၿပီး

အလားတူ

အေလာင္းမွ အစိတ္အပို္င္းမ်ားျဖင့္ ျပန္တပ္ထားေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္တြင္ ၄င္းဘီလူးႏွစ္ေကာင္သည္
အစိတ္အပိုင္းမ်ာကို

ၾကမ္းေပၚတြင္
ေတြ႕ျမင္၍

ျပန္႔က်ဲေနေသာ

လူ၏ေကာက္ယူစားသံုးကာ

ကိုယ္ခႏၶာ

ရီရီေမာေမာျဖင့္

ထြက္ခြာသြားၾကေလသည္။
လူမရွိေသာအိမ္၌
ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ

၀င္ေရာက္တည္းခိုမိေသာ

ေကာင္းေသာ

ျဖစ္ေနေလသည္။

အျဖစ္ေၾကာင့္

ဘီလူးမ်ားက

ထုိလူသည္

လြန္စြာ

စိတ္မခ်မ္းမသာ

စားသံုးသြားေသာ

ကိုယ္ခႏၶာ

အစိတ္အပိုင္းမ်ားသည္ ၄င္း၏ မိဘမ်ားက ေပးခဲ့ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ျဖစ္၍၊
ယခုလက္ရွိ

၄င္း၏ျဖစ္ေလသည္။

သူသည္ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ားမွာမူ
အဘယ္သူပါနည္း။

၄င္းအေလာင္းေကာင္မွ

သည္ျဖစ္ရပ္အလံုးစံုကို

သိရွိေသာ္လည္း၊ စဥ္းစား၍ နားမလည္ႏို္င္ပဲ ႐ူးသြပ္လာသျဖင့္၊ အိမ္မွ ထြက္လာ
ေလသည္။ ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုသို႔ ေရာက္ေသာအခါ သူသည္ အတြင္းသို႔၀င္၍
ျဖစ္ရပ္အလံုးစံုကို

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအား

ဇာတ္လမ္းအရ၊

ငါမဟုတ္မႈ၏

ေလွ်ာက္ထားေလသည္။

အဓိပၸာယ္

အစစ္အမွန္ကို

၄င္း၏လူမ်ား

ေတြ႕ျမင္ႏုိ္င္ၾကေပသည္။

၁၁.

တရံေရာအခါက

ေကာင္းစြာ၀တ္ဆင္ထားေသာ

လွပသည့္

အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးသည္ ေနအိမ္ တစ္အိ္မ္သို႔ ေရာက္လာေလသည္။ သူမအား
အဘယ္သူျဖစ္ပါသနည္းဟု

အိမ္ရွင္က

ေမး၏။

သူမက

ေရႊေငြစည္းစိမ္၏

ဘုရားသခင္မျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျပန္လည္ေျဖၾကားေလသည္။ အိမ္ရွင္သည္ ၀မ္းေျမာက္
၀မ္းသာျဖစ္၍၊ သူမအား ေကာင္းစြာ ျပဳစုေကၽြးေမြး ဧည့္ခံေလသည္။

- 138 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

မၾကာမီပင္

အ႐ုပ္ဆိုး၍

ဆင္းရဲစြာ

၀တ္ဆင္ထားေသာ

အမ်ဳိးသမီးတစ္ေယာက္ ေပၚလာျပန္ေလ သည္။ အိမ္ရွင္က အဘယ္သူပါနည္းဟု
ေမးျမန္းေသာအခါ၊

သူမကဆင္းရဲျခင္း၏

ျပန္လည္ေျဖၾကားေလသည္။

အိမ္ရွင္သည္

ဘုရားသခင္မ

ျဖစ္ေၾကာင္း

ေၾကာက္ရြ႕ံ တုန္လႈပ္လ်က္

သူမအားအိမ္မွ ေမာင္းထုတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေသာ္လည္း သူမက ထြက္ခြာမသြားပဲ
ဤသို႔ ေျပာေလသည္။ “ေရႊေငြစည္းစိမ္ ဘုရားသခင္မသည္ ငါ၏ အစ္မျဖစ္သည္။
ငါတုိ႔ႏွစ္ေယာက္
ထားၾကသည္။

မည္သည့္အခါမွ်
အကယ္၍အစ္မသည္လည္း
အ႐ုပ္ဆုိးေသာ

သင္ကကၽြႏ္ုပ္ႏွင့္
အမ်ဳိးသမီး

သီးျခားစီ

ခဲမြ ေနၾကရန္

ကၽြႏ္ုပ္

အားေမာင္းထုတ္မည္

အတူသေဘာတူညီ

ထြက္သြားရမည္။”ထြက္သြားသည္ႏွင့္

တၿပိဳင္နက္

ဆုိပါက

အမွန္ပင္လွ်င္
႐ုပ္ေခ်ာေသာ

အမ်ဳိးသမီးသည္လည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားေလသည္။
ေမြးျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းတုိ႔သည္ ဒြန္တဲလြ ်က္ရွိေလသည္။ ကံေကာင္းျခင္းႏွင့္
ကံဆုိးျခင္းတို႔

ဒြန္တြဲ

ေနေလသည္။

မေကာင္းေသာအရာ
သိရွိနားလည္ရမည္

ေကာင္းေသာအရာ၏

လိုက္ပါလာေလသည္။
ျဖစ္ေပသည္။

ဤေနာက္တြင္

အခ်က္ကို

မိုက္မဲေသာလူမ်ားသည္

လူမ်ား

ဆင္းရဲျခင္းကို

ေၾကာက္ရြံ႕ၾက၍၊ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀လာႏုိင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကေလသည္။ သို႔ရာတြင္
အမွန္တရားကို

ရွာေဖြသူ

တုိ႔သည္

ယင္းတို႔ကို

ေက်ာ္လြန္၍

ေလာကီသံေယာဇဥ္မ်ားမွ လြတ္ကင္းေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

၁၂.

တရံေရာအခါက ဆင္းရဲေသာ ပန္းခ်ီဆရာတစ္ေယာက္သည္ ဇနီးသည္ကို

ထားခဲ့၍ စီးပြားရွာရန္ အိမ္မွထြက္ခြာသြားေလသည္။ သံုးႏွစ္ၾကာ ႐ုန္းကန္ရွာေဖြ၍
ေရႊအသျပာသံုးရာ

စုေဆာင္းမိေသာအခါ၊

ေနအိမ္သို႔

ျပန္လာရန္

ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။ လမ္းခရီးတစ္၀က္တြင္ ၄င္းပန္းခ်ီဆရာသည္ ႀကီးက်ယ္
ခမ္းနားစြာ

အလွဴအတန္းေပးေနေသာ

ေရာက္ရွိလာေလသည္။
စဥ္းစားေလသည္။

၄င္းသည္

“ယခုအခ်ိန္အထိ

ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းသို႔
အထူးပင္

ငါသည္- 139 -

ခံစားမိၿပီး၊

ဤကဲ့သို႔

ပစၥဳပၸာန္အေၾကာင္း

ကိုသာအမွန္တရားသိ႔ု သြားရာလမ္း

ေတြးေခၚခဲ့သည္။

ငါသည္အနာဂါတ္ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္

တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ်

မစဥ္းစားခဲ့ေပ။ ဤ ေနရာသို႔ ငါေရာက္လာျခင္းသည္ ကံေကာင္း၍သာ ျဖစ္သည္။
ဤသည္ကို အခြင့္ေကာင္းယူ၍ ကုသိုလ္ ေကာင္းမႈမ်ဳိးေစ့မ်ားကို ပ်ဳိးႀကဲရမည္
ျဖစ္သည္။” ထုိကဲ့သို႔ စဥ္းစားမိကာ၊ ၄င္းသည္ စုေဆာင္းထားေသာ ေရႊ အသျပာ
အလံုးစံုကို ေစတနာအျပည့္ျဖင့္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းအား လွဴဒါန္း၍ ေငြေၾကးတစ္ျပား
တစ္ခ်ပ္မွ် မရွိဘဲ ေနအိမ္သို႔ ျပန္သြားေလသည္။
အိမ္သုိ႔
ေငြေၾကး

ျပန္ေရာက္ေသာအခါ

မပါလာသျဖင့္

ဇနီးျဖစ္သူက

ျပစ္တင္ဆဲဆုိေလသည္။

စား၀တ္ေနေရးအတြက္
မိမိသည္

ေငြေၾကးအခ်ဳိ႕

ရွာေဖြစုေဆာင္းထားခဲ့ေသာ္လည္း လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရသည့္ ေနရာတြင္ ထားခဲ့ေၾကာင္း၊
ဆင္းရဲေသာပန္းခ်ီဆရာက
၀ွက္ထားပါသနည္းဟု

ျပန္လည္

ဇနီးကဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္းရွိ

ေျပာဆုိေလသည္။

အတင္းအၾကပ္

မည္သည့္ေနရာ၌

ေမးျမန္းေသာအခါ

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအား

၄င္းကလွဴဒါန္းခဲ့ေၾကာင္း

၀န္ခံေျပာဆုိ ေလသည္။
ဇနီးသည္သည္ စိတ္ဆုိး၍ ခင္ပြန္းအား ဆဲဆုိၿပီးေနာက္၊ ေနာက္ဆံုးတြင္
ယင္းကိစၥရပ္ကို ခံု သမာဓိထံ တိုင္တန္းေလသည္။ ခံုမင္းက ပန္းခ်ီဆရာအား
စစ္ေဆးေမးျမန္းေသာအခါ ပန္းခ်ီဆရာသည္ မိမိသည္ မိုက္မဲစြာ ျပဳက်င့္ခဲ့ျခင္း
မရွိေၾကာင္း။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ၾကာရွည္စြာ ႐ုန္းကန္ လုပ္ကိုင္ၿပီး မွ၄င္းေငြေၾကးမ်ားကို

စုေဆာင္းရရွိခဲ့ေၾကာင္း၊

ယင္းေငြေၾကးမ်ားကို

အနာဂါတ္

ကံၾကမၼာ ေကာင္းမြန္ေရး အတြက္ မ်ဳိးေစ့အျဖစ္ အသံုးျပဳလုိေၾကာင္း ေျပာၾကား
ေလသည္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႔

ေရာက္ရွိလာ ေသာအခါ၌ ၄င္းေနရာသည္

ကံၾကမၼာေကာင္းမြန္ေရးအတြက္

၄င္း၏စိုက္ပ်ဳိးသင့္ေသာ
ဆက္လက္၍

လယ္ကြင္းအျဖစ္

“ဘုန္းေတာ္

ေရႊအသျပာကို

ထင္မွတ္ေလသည္။

ႀကီးမ်ားအား

မ်ဳိးေစ့အျဖစ္

ထုိ႔ေနာက္

ေရႊအသျပာမ်ားကို

၄င္းကကၽြႏ္ုပ္လွဴဒါန္း

ေသာအခါ ကၽြႏ္ုပ္သည္ စိတ္အတြင္းရွိ ေလာဘႏွင့္ ကပ္ေစးနဲမႈ အလံုးစံုကို
စြန္႔ပစ္သကဲ့သို႔ ထင္မွတ္၍၊ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀မႈ အစစ္အမွန္သည္ ေရႊမဟုတ္ဘဲ
စိတ္သာျဖစ္ေၾကာင္း သိရိွနားလည္လာခဲ့ပါသည္” ဟု ေျပာၾကားေလသည္။
ခံုမင္းသည္

ပန္းခ်ီဆရာ၏

စိတ္ဓာတ္ကို

- 140 -

ခ်ီးက်ဴးေျပာၾကား၍

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

၄င္းအျခင္းအရာကို
ပန္းခ်ီဆရာအား

ၾကားသိရသူ
နည္းမ်ဳိးစံု

၄င္းပန္းခ်ီဆရာႏွင့္

မ်ားကလည္း

အကူအညီ

ဇနီးတို႔သည္

ႏွစ္သက္သေဘာက်စြာျဖင့္

ေပးၾကေလသည္။

ဤသို႔ျဖင့္

ခ်မ္းသာၾကြယ္၀သည့္

ဘ၀သို႔

ေရာက္ရွိသြားၾကေလသည္။

၁၃.

သခ်ိဳၤင္းတစ္ခု၏

အနီးတြင္

ေနထုိုင္လ်က္ရွိေသာ

လူတစ္ေယာက္သည္

တစ္ညေသာအခါ၌ သခ်ိဳၤင္းဂူတစ္ခုမွေန၍ ၄င္းအား ေခၚဆုိေနသည့္အသံတစ္ခုကို
ၾကားရေလသည္။

၄င္းသည္

ေၾကာက္ရြံ႕

လြန္းလွ၍၊

စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္း

မျပဳ၀ံ့ေသာေၾကာင့္၊ ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ ရဲရင့္ေသာ သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္အား
ေျပာၾကားရာ၊ ထုိသူငယ္ခ်င္းက အသံလာသည့္ေနရာကို ညတြင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္
ဆံုးျဖတ္လုိက္ေလသည္။
ေၾကာက္ရြံ႕တတ္သည့္လူက တုန္လႈပ္ေနေသာ္လည္း ၄င္း၏သူငယ္ခ်င္းမွာမူ
သခ်ဳိငၤ္းသုိ႔

ေရာက္

ရာ

အမွန္ပင္

အလားတူအသံသည္

သခ်ိဳၤင္းဂူတစ္ခုမွ

ထြက္လာေနသည္ကို ၾကားရေလသည္။ အဘယ္ သူျဖစ္၍ ဘာအလုိရွိေၾကာင္းကို
သူငယ္ခ်င္းက

ေမးေလသည္။

ေျမေအာက္မွ

လာေသာအသံက

ျပန္လည္ေျဖၾကားသည္မွာ “ကၽြႏ္ုပ္သည္ ၀ွက္ထားေသာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာျဖစ္၍၊
တစ္ေယာက္

ေယာက္အား

လူတစ္ေယာက္အား

ေပးကမ္းရန္

ေပးရန္

ဆံုးျဖတ္ထားပါသည္။

ကမ္းလွမ္းခဲ့ေသာ္လည္း

မေန႔ညက
ထုိလူသည္

ေၾကာက္လြန္းအားႀကီး၍ လာမယူရဲပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ထိုက္တန္ေသာ သင့္အား
ေပးပါမည္။ မနက္ျဖန္နံနက္တြင္ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ေနာက္လုိက္ခုနစ္ေယာက္ႏွင့္အတူ
အသင့္အိမ္သို႔ လာခဲ့ပါ မည္”။သူငယ္ခ်င္းကေျပာ၏။ “ကၽြႏ္ုပ္သည္ သင့္အား ေစာင့္ေနပါမည္။ သုိ႔ရာတြင္
အသင့္အား အဘယ္ကဲ့သို႔ လက္ခံျပဳစုရမည္ကို ေက်းဇူးျပဳ၍ ေျပာျပပါ”။အသံက ျပန္လည္ေျဖၾကား၏။ “ကၽြႏ္ုပ္ တို႔သည္ သဃၤန္း၀တ္ျဖင့္ လာၾကပါမည္။
ကၽြႏ္ုပ္တို႔အတြက္ ေရရွိေသာ အခန္းတစ္ခု အဆင္သင့္ ျပင္ထားပါ။ အသင္၏
ကိုယ္ခႏၶာကို ေဆးေၾကာ၍ အခန္းကို လွဲက်င္းထားပါ။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အတြက္ ေနရာႏွင့္

- 141 -

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ဆန္ျပဳတ္ရွစ္ပန္းကန္ျပင္ထားပါ။ စားေသာက္ၿပီးေနာက္၊ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ မိမိကိုယ္ကို
ေရႊအိုးမ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ရန္ တစ္ေယာက္ခ်င္းဆီကို အလံုပိတ္ထားေသာ
အခန္းတစ္ခုအတြင္းသို႔ ဦးေဆာင္ေခၚ သြားပါ” ။ေနာက္ေန႔နံနက္တြင္

ဤလူသည္

ကိုယ္ခႏၶာကို

ေဆးေၾကာသန္႔စင္၍

အခန္းကို လွဲက်င္းၿပီး ေနာက္ ေျပာဆုိလုိက္သည့္အတိုင္း ဘုန္းေတာ္ႀကီးရွစ္ပါး
ၾကြျမန္းလာမည္ကို ေစာင့္ဆုိင္းေနေလသည္။ အခ်ိန္တန္လွ်င္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား
ၾကြျမန္းလာ၍

၄င္းကလည္း

ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ပါးခ်င္းစီအား
ေခၚေဆာင္သြားရာ၊

ဧည့္၀တ္ေက်ပြန္စြာ

ဧည့္ခံေလသည္။

အလံုပိတ္ထားေသာ

အခန္းတစ္ခုအတြင္းသို႔

ဘုန္းေတာ္ႀကီးအားလံုးတုိ႔သည္

ေရႊအတိျဖစ္ေသာ

အိုးမ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားေလသည္။
ထုိရြာ၌ပင္ အလြန္ေလာဘႀကီးေသာ လူတစ္ေယာက္ရွိ၍၊ ဤအေၾကာင္းကို
ၾကားသိရေသာ အခါ ေရႊအိုးမ်ားကို ရယူလုိစိတ္ ျပင္းထန္ေနေလသည္။ ၄င္းသည္
ဘုန္းေတာ္ႀကီးရွစ္ပါးတို႔အား

ေနအိမ္သုိ႔

သည့္ေနာက္

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအား

အလံုပိတ္ထား

ေခၚေဆာင္သြားရာ

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္

၄င္းသည္

အခန္းတစ္ခုအတြင္းသို႔

ပင့္ဖိတ္ေလသည္။

ဆြမ္းဘုဥ္းေပးၿပီး
ေသာေရႊအိုးမ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ မသြား႐ံုမက

လြန္စြာအမ်က္ထြက္ ၾကမ္းတမ္း

လာကာရဲမ်ားအား

ေလာဘႀကီးသူ၏

အၾကာင္းကို

တိုင္တန္းၾကသျဖင့္

ေနာက္ဆံုးတြင္ အဖမ္းခံလိုက္ရေလသည္။
ေၾကာက္တတ္ေသာလူကလည္း သခ်ိဳၤင္းဂူမွ အသံေၾကာင့္ ရဲရင့္ေသာလူက
ၾကြယ္၀

ခ်မ္းသာ

သြားေၾကာင္းကို

ၾကားသိရေသာအခါ

ေနအိမ္သုိ႔သြား၍

အသံသည္

ေရွးဦးပထမ

မိမိကို

ေရႊအိုးမ်ားသည္

မိမိပုိင္သာ

ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊

ရဲရင့္ေသာလူ၏

ေခၚျခင္း
မိမိအား

ျဖစ္သျဖင့္
ေပးရမည္ဟု

ေလာဘႀကီးစြာ ေတာင္းဆိုေလသည္။ ေၾကာက္တတ္ေသာလူသည္ ေရႊအိုးမ်ားကို
သယ္ယူသြားရန္ လုယူလုိက္ေသာ္၊

အိုးမ်ားထဲ၌ ေျမြမ်ားအျပည့္ ျဖစ္ေနၿပီး၊

မိမိအားေပါက္ရန္ ေခါင္းေထာင္ေနၾကေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရေလ သည္။ဤအေၾကာင္းခ်င္းရာကို

ၾကားသိရေသာ

- 142 -

ဘုရင္က

ေရႊမိုးမ်ားသည္

အမွန္တရားသို႔ သြားရာလမ္း

ရဲရင့္ေသာ လူကသာ ပိုင္ဆုိင္ ေၾကာင္း ဆံုးျဖတ္ကာ ဤသို႔ ျမြက္ၾကားေလသည္။
“ကမာၻေလာကရွိ

အရာခပ္သိမ္းတို႔သည္

ဤသို႔ပင္

ျဖစ္ေခ်သည္။

မိုက္မဲေသာသူမ်ားသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္မ်ားအတြက္သာ ေလာဘႀကီး
ေနၾက၍ ေဖာ္ထုတ္ရန္ ရဲစြမ္းသတိၱမရွိၾကသျဖင့္၊ အဆက္မျပတ္ ဆံုး႐ံွဳးေနၾက
ေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

စိတ္ထဲ၌

႐ုန္းကန္လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို

ရင္ဆုိင္ရန္

ယံုၾကည္မႈေသာ္၄င္း၊ သတိၱေသာ္၄င္း မရွိၾကပါေပ။ ယင္း စိတ္တစ္ခု တည္းျဖင့္ပင္
စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ခ်မ္းသာမႈတို႔ကို ရရိွႏိုင္ေပသည္။

- 143 -

အခန္း ႏွစ္လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း
Iအမွန္တရားကို ရွာေဖြျခင္း
၁.

အမွန္တရားကို ရွာေဖြရာ၌ အေရးမႀကီးသည့္ ေမးခြန္းအခ်ဳိ႕ ရွိေလသည္။ဤ စၾကာၤ၀ဠာကို မည္ သည့္ ျဒပ္ပစၥည္းတုိ႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားပါသနည္း။
စၾကာၤ၀ဠာသည္

ထာ၀ရပင္

အကန္႔အသတ္ရွိပါသလား။
ပါသနည္း။

တည္ရွိေနပါသေလာ။

ဤလူ႔အဖဲ႔အြ စည္းကို

လူ႔အဖဲ႔အြ စည္းအတြက္

စၾကာၤ၀ဠာတြင္

အဘယ္ကဲ့သို႔

အဘယ္ကဲ့သို႔ေသာ

စုေပါင္းထား

ဖဲ႔စြ ည္းမႈပံုစံသည္

အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသနည္း။ အကယ္ ၍သာ လူတစ္ေယာက္သည္ ဤကဲ့သို႔ေသာ
ေမးခြန္းမ်ားကို

ေျဖဆုိႏိုင္ခ်ိန္အထိ

၄င္း၏အမွန္တရား

ရွာေဖြမႈႏွင့္

ေလ့က်င့္မႈမ်ားကို ေရြ႔ဆုိင္းထားမည္ ဆုိပါက၊ ၄င္းသည္ အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို
မေတြ႕ရွိမီ ေသဆံုးသြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဥပမာ၊ လူတစ္ဦးအား အဆိပ္လူးျမွား ထိမွန္၍ ၄င္း၏ ေဆြမ်ဳိးမ်ားႏွင့္
မိတ္ေဆြ သဂၤဟမ်ားက စု႐ံုးေရာက္ရွိလာကာ၊ ျမွားကို ႏႈတ္ပစ္ရန္ႏွင့္ အနာကို
ေဆး၀ါးကုသေပးရန္အတြက္ ေဆးဆရာတစ္ဦး အား ေခၚဆုိၾကသည္ ဆုိပါစို႔။
အကယ္၍၊ ဒဏ္ရာရရွိသူက ဟန္႔တားကာ “ခဏေစာင့္ပါ။ ဤျမွားကို
အသင္တို႔ ဆဲႏြ ႈတ္ျခင္း မျပဳ မီ အဘယ္သူက ပစ္လို္က္ေၾကာင္းကို ကၽြႏ္ုပ္
သိရွိလိုပါသည္။

ေယာက်္ားေလာ၊ မိန္းမေလာ၊ ဂုဏ္သေရ ႀကီးျမင့္သူေပေလာ၊

သုိ႔မဟုတ္ပါက

ေတာင္သူလယ္သမားေပေလာ၊

ျပဳလုပ္ ထားပါသနည္း။

ေလးကို

မည္သည့္အရာျဖင့္

ႀကီးမားေသာေလးေလာ၊ သို႔မဟုတ္ ေသးငယ္ေသာ

ေလးေလာ၊ သစ္သားျဖင့္ ျပဳလုပ္ ထားပါသလား၊ သုိ႔မဟုတ္ ၀ါးေလာ၊ ေလးႀကိဳးကို
မည္သည့္အရာျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါသနည္း။ ႀကိဳးမွ်င္ လား၊ သားေရႀကိဳးလား၊ ျမွားကို
ကိုင္းျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါသေလာ၊ သို႔မဟုတ္ ႀကိမ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားပါ သေလာ၊
မည္သုိ႔ေသာ

အေမႊးမ်ားကို

အသံုးျပဳထားပါသနည္း။

- 144 -

ျမွားကို

မႏႈတ္မီ၊

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အေၾကာင္းအရာ

အလံုးစံုကို

ကၽြႏ္ုပ္သိလုိပါသည္”။သုိ႔ျဖစ္လွ်င္

မည္သို႔

ျဖစ္မည္နည္း။
ဤသတင္းအခ်က္အလက္
တစ္ကိုယ္လံုးသို႔

ပ်ံ႕ႏွံ႔၍

ထုိလူအလံုးစံုကို
သည္မသိရွိႏိုင္မီ

အဆိပ္သည္

ေသဆံုးသြားမည္

ျဖစ္ေပသည္။

ပထမလုပ္ရမည့္ တာ၀န္မွာ၊ ျမွားကို ႏႈတ္ပယ္၍ အဆိပ္မ်ား ပ်ံ႕ႏွ႔ံ သြားျခင္း
မရွိေစရန္ ကုသမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ေလာကီရမက္မီး
ျပဳေနခ်ိန္တြင္

စၾကာၤ၀ဠာ၏

ဖဲ႔စြ ည္းမႈသည္

ကမာၻႀကီးကို

အေရးအေၾကာင္း

အႏၱရာယ္

မဟုတ္ပါေပ။

လူ႔အဖဲ႔အြ စည္းအတြက္ အေကာင္းဆံုး ေသာ ပံုစံကိုလည္း၊ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္
အေရးမႀကီးလွပါေပ။
ေမြးဖြားျခင္း၊

အသက္ႀကီးရင့္ျခင္း၊

ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္

ေသျခင္းမီးမ်ားကို

ၿငိမ္းသတ္ႏိုင္ေသာ နည္း လမ္းတစ္ခုခုကို ေတြ႔ရွိရခ်ိန္အထိ စၾကာၤ၀ဠာႀကီးတြင္
အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိပါသေလာ၊ သို႔မဟုတ္ ထာ၀ရ ျဖစ္ပါသေလာ ဟူေသာ
ေမးခြန္းကို ဆုိင္းငံ့ထားႏိုင္ပါသည္။ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲျခင္း၊ ပူေဆြးျခင္း၊ ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္
ေသဆံုးျခင္းမ်ား

ရွိေနစဥ္၊

ေရွးဦးစြာ

ဤျပႆနာရပ္မ်ားကို

ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္

နည္းလမ္း ရွာႀကံသင့္၍ ယင္းလမ္းစဥ္အတုိင္း ႀကိဳးစားက်င့္သံုးသင့္ေပသည္။
ဘုရား၏

သြန္သင္ဆံုးမမႈသည္

သင္ျပထားျခင္းျဖစ္၍

ဆံုးမရန္

သိရွိရန္

အေရးႀကီးေသာအရာမ်ားကို

မလုိေသာအရာမ်ားကို

သင္ျပထားျခင္း

မဟုတ္ပါေပ။ အဓိပၸာယ္မွာ လူမ်ားအား ေလ့လာသင့္သည္ တို႔ကို ေလ့လာရန္၊
ဖယ္ရွားသင့္သည္တုိ႔ကို ဖယ္ရွားရန္၊ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားတြင္ အမွန္
တရား ရရွိသင့္သည္တို႔အတြက္ ေလ့က်င့္ရန္တို႔ကို သင္ျပထားျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္

လူမ်ားသည္

မည္သည့္အရာသည္

အေရးအႀကီးဆံုး

ျဖစ္သနည္း။ မည္သည့္ ျပႆနာရပ္ကို ေရွးဦးစြာ ေျဖရွင္းသင့္သနည္း။ မည္သည့္
ကိစၥရပ္သည္

အေရးအႀကီးဆံုး

ျဖစ္သနည္း။

စသည္တို႔ကို

ေရွးဦးစြာ

ဆင္ျခင္သင့္ေပသည္။ ဤအရာခပ္သိမ္းကို ျပဳလုပ္ရန္၊ ၄င္းတုိ႔သည္ ေရွးဦးစြာ
မိမိတို႔၏ စိတ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းခ်ဳပ္တည္းရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဆုိလုိသည္မွာ
၄င္းတို႔သည္ ေရွးဦးစြာ စိတ္ထိန္းမႈကို လုပ္ေဆာင္ရမည္ ျဖစ္သည္။

- 145 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

၂.

ဥပမာ လူတစ္ေယာက္သည္ သစ္ပင္တစ္ပင္၏ ပင္စည္အတြင္းရွိ အႏွစ္ကို

ရယူလိုသျဖင့္ ေတာ တြင္းသို႔ သြားေရာက္ၿပီးေနာက္ မိမိရယူလုိေသာ အရာကို
ရရွိၿပီဟု ထင္မွတ္ကာ၊ အကိုင္းအခက္မ်ားႏွင့္ အရြက္မ်ားကို သယ္ေဆာင္လာသည္
ဆိုၾကပါစို႔။ အကယ္၍ ၄င္းသည္ ပင္စည္အတြင္းရွိ အႏွစ္အစား၊ သစ္ေခါက္
သစ္သားမ်ားျဖင့္သာ ေက်နပ္မႈ ရွိမည္ဆုိပါက မိုက္မဲရာက်မည္ မဟုတ္ပါေလာ။
သို႔ရာတြင္

ေျမာက္မ်ားစြာေသာ

လူမ်ားသည္

ဤအတိုင္းပင္

ျပဳလုပ္ေနၾက

ေသျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

ေလသည္။
ေမြးဖြားျခင္း၊

အုိျခင္း၊

၀မ္းနည္းေၾကကဲျြ ခင္း၊
ေ၀းကြာသြားမည့္

ဖ်ားနာျခင္းႏွင့္

ပူေဆြးျခင္း၊

ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္

လမ္းေၾကာင္းကို

နာက်င္ျခင္းေ၀ဒနာတိမု႔ ွရွာႀကံသူတစ္ဦးသည္

ထုိလမ္းစဥ္အတိုင္း

လုိက္နာ၍ အနည္းငယ္မွ် တိုးတက္မႈ ရွိေၾကာင္း သတိျပဳမိသည့္အခါ ခ်က္ခ်င္းပင္
၀င့္ၾကြားေမာက္မာသြားတတ္ေလသည္။
ရယူလိုေသာ္လည္း၊

အကိုင္းအခက္

၄င္းသည္
မ်ားႏွင့္

ပင္စည္အႏွစ္ကို

အရြက္မ်ားကို

သယ္ေဆာင္

သြားျခင္းျဖင့္ ေက်နပ္မႈရွိေသာလူႏွင့္ တူေလသည္။
အျခားလူတစ္ေယာက္သည္ အနည္းငယ္ ႀကဳိးစားျခင္းျဖင့္ ရရွိလာေသာ
တိုးတက္ေအာင္ျမင္မႈ အတြက္ ေက်နပ္သြားကာ၊ ဆက္လက္ မႀကိဳးပမ္းေတာ့ပဲ
ဘ၀င္ျမင့္သြားေလသည္။

၄င္းသည္

ရယူလို

ေသာပင္စည္အႏွစ္အစား၊

သစ္ေခါက္မ်ားကိုသာ ယူေဆာင္သြားသူ ျဖစ္ေလသည္။
ေနာက္တစ္ေယာက္မွာမူ၊

စိတ္အနည္းငယ္

တည္ၿငိမ္လာ၍

အေတြးအေခၚမ်ားကလည္း ပိုမုိ ထင္ရွားျပတ္သားလာေၾကာင္းကို ေတြ႔ရွိရသျဖင့္
၀ီရိယကို ေလွ်ာ့ခ်လုိက္ကာ ဘ၀င္ျမင့္ေနေလသည္။ ၄င္းသည္ ရယူလိုေသာ
ပင္စည္အႏွစ္အစား အကာသားမ်ားကို သယ္ေဆာင္သြားသူ ျဖစ္ေလသည္။
ေနာက္တစ္ေယာက္မွာလည္း
ရွိေၾကာင္း

သတိျပဳမိသျဖင့္၊

အေတာ္အတန္

ဆင္ျခင္သိျမင္ႏုိင္စြမ္း

ဘ၀င္ျမင့္သြားေလသည္။

ထုိသူသည္

ပင္စည္အႏွစ္အစား၊ အသားအေခါက္မ်ားကို ယူေဆာင္သြားသူ ျဖစ္ေလသည္။
ဤလူအေပါင္းတုိ႔သည္

လံုေလာက္ျပည့့္စံုျခင္း

- 146 -

မရွိေသာ

ႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အလြယ္တကူ ေက်နပ္သြားကာ ၀င့္ၾကြားေမာက္မာလာၿပီး၊ ၄င္းတို႔၏ ၀ီရိယမ်ားကို
ေလွ်ာ့ခ်လိုက္သျဖင့္၊

အလြယ္တကူပင္

ေရာက္ရွိသြားၾကေလသည္။

အားလပ္ပ်င္းရိသည့္

ဤလူအေပါင္းတို႔သည္

ဘ၀သို႔

မလဲမြ ေသြပင္

ဆင္းရဲ

ဒုကၡမ်ားႏွင့္ ထပ္မံရင္ဆုိင္ၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

ရွာႀကံသူမ်ားသည္

လြယ္ကူေသာအလုပ္၊

သို႔မဟုတ္ ႐ိုေသေလးစား ျခင္း၊ ဂုဏ္ျပဳျခင္းႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္ပူေဇာ္ျခင္းခံရျခင္းျဖင့္
သာယာၾကည္ႏူးဖြယ္ေကာင္းေသာ

အလုပ္အျဖစ္

မေမွ်ာ္လင့္ရပါေပ။

၄င္းျပင္

၀ီရိယအနည္းငယ္သာ စိုက္ထုတ္၍ တည္ၿငိမ္မႈ သို႔မဟုတ္ အသိဥာဏ္ ဗဟုသုတ
အနည္းငယ္ တိုးပြားမႈ အတြက္သာ ရည္ရြယ္ျခင္း မျပဳရပါေပ။
ေရွးဦးစြာ အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းျဖစ္ေသာ ဤေလာက၏ အေျခခံက်၍
အေရးႀကီး လုိအပ္ ေသာ သဘာ၀မ်ားကို စိတ္ထဲတြင္ ထင္ရွားျပတ္သားစြာ
စဲၿြ မဲမွတ္သားသင့္ေပသည္။
၃.

ဤကမာၻႀကီးသည္

မွားယြင္းေသာ
လံႈ႔ေဆာ္ခ်က္အရ၊

မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္ျဒပ္၀တၱဳ

ေတြးေခၚထင္ျမင္မႈ၊
စိတ္၏လုိအင္ဆႏၵႏွင့္

လႈပ္ရွားမႈမ်ား

မရွိပါေပ။

မသိရွိမႈ၊

တပ္မက္စဲြလမ္းမႈတို႔၏

သက္သက္ေၾကာင့္

သာလွ်င္

အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ အေျခအေနတို႔၏ ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ တုိက္ဆုိင္မႈမ်ားသာ
ျဖစ္ေပသည္။ ျပင္ပအရာတစ္ခုခုေၾကာင့္ စိတ္ထဲ၌ မွားယြင္းေသာ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား
ျဖစ္ေပၚလာျခင္း မဟုတ္ပါေပ။ စိတ္၏ အတြင္းမွေန၍ သံသယျဖစ္မႈ၊ ေတြေ၀မႈမ်ား
ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ စိတ္၏ လုိအင္ ဆႏၵမ်ား၊ ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္
တပ္မက္စလြဲ မ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ နာက်င္မႈမွ ေပၚေပါက္လာ သည့္ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္

႐ုန္းကန္မႈမ်ားမွ

ႀကီးထြားလာျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။

၄င္းတို႔၏

ပန္းတုိင္သို႔

ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈမ်ား
အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

ေရာက္ရွိႏုိင္ရန္အတြက္

- 147 -

ရွာႀကံသူမ်ားသည္

ထုိကဲ့သို႔ေသာ

ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္ရန္ အဆင္သင့္ရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

ေပၚထြန္း
စိတ္မ်ဳိးကို

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

၄.

အကၽြႏ္ုပ္၏

စိတ္၊အသင္သည္

အဘယ္ေၾကာင့္

ဘ၀အေျခအေန

ေျပာင္းလဲမႈမ်ားအေပၚ မတည္ မၿငိမ္ ခ်ဥ္းကပ္ပ်ံ၀ဲေနပါသနည္း။ အသင္သည္
အဘယ္ေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္အား ဤမွ် ႐ွဳပ္ေထြးသြားေအာင္ ႏွင့္ ေအးခ်မ္းမႈ မရွိေအာင္
ျပဳလုပ္ရပါသနည္း။

အသင္သည္

အေျမာက္အမ်ားကို

အဘယ္ေၾကာင့္

စုေဆာင္းရန္

ကၽြႏ္ုပ္အား

တိုက္တြန္းပါသနည္း။

၀တၳဳပစၥည္း
အသင္သည္

လယ္မထြန္မီ အစိတ္စိတ္ အပိုင္း ပိုင္း က်ဳိးသြားေသာ ထြန္တံုးႏွင့္ တူေပသည္။
အသင္သည္

အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္

ေသျခင္း

ပင္လယ္ထဲသို႔

စတင္ထြက္ခြာလာခ်ိန္၌ပင္ ျဖတ္ပစ္ေသာ သေဘၤာပဲ့ႏွင့္ တူေပသည္။

အကယ္၍ဤဘ၀ကို

ျပန္လည္

ေကာင္းစြာ

အသံုးမခ်ပါက၊

ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ

ေမြးဖြားလာျခင္းသည္ ဘာအသံုးက်ပါသနည္း။
အကၽြႏ္ုပ္၏ စိတ္၊ အသင္သည္ တစ္ခ်ိန္က ကၽြႏ္ုပ္အား ရွင္ဘုရင္အျဖစ္
ေမြးဖြားလာေစခဲ့ၿပီး ထုိ႔ေနာက္ အပယ္ခံအျဖစ္ ေမြးဖြားလာေစကာ ေတာင္းရမ္း
စားေသာက္ေစခဲ့သည္။

တစ္ခါတစ္ရံ

အထက္ေကာင္းကင္ ဘုရားမ်ား၏
ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္း

သာမႈအျပည့္ျဖင့္

အသင္သည္

ကၽြႏ္ုပ္အား

ဘံုေဆာင္တြင္

ေမြးဖြားလာေစျခင္း၊

ေနထုိင္ေစခဲ့ေသာ္လည္း၊

ယင္းသည္ေနာက္

ငရဲမီးေတာက္အတြင္းသုိ႔ က်ဆင္းေစခဲ့ သည္။မိုက္မဲလွေသာ အကၽြႏ္ုပ္၏ စိတ္၊ ဤသို႔ျဖင့္ အသင္သည္ ကၽြႏ္ုပ္အား
လမ္းေၾကာင္းမ်ဳိးစံုသုိ႔ ေခၚ ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ကၽြႏ္ုပ္သည္လည္း ႐ိုေသလုိက္နာကာ
ၿငိမ္ေနခဲ့ေပသည္။ သို႔ရာတြင္ ယခုအခါ၌ ကၽြႏ္ုပ္သည္ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္ကို
ၾကားနာၿပီးျဖစ္၍ ကၽြႏ္ုပ္အား ထပ္မံ၍ ေႏွာက္ယွက္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ဆင္းရဲဒုကၡ
ခံစားရျခင္းမ်ားကို မျပဳမူ၍ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အတူတကြ ႐ိုက်ဳိးစြာႏွင့္ စိတ္ရွည္စြာျဖင့္
အမွန္တရားကို ရွာႀကံၾက ပါစို႔။
အကၽြႏု္ပ္၏ စိတ္၊ အကယ္၍ အသင္သည္ အရာခပ္သိမ္းမွာ ျဒပ္၀တၳဳ
မဟုတ္မူ၍၊ ေျပာင္းလဲေန ေၾကာင္းကို သိရွိႏိုင္မည္ဆုိပါက အရာ၀တၳဳမ်ားကို
ဆုပ္ကိုင္ရယူလုိျခင္း၊ တပ္မက္ျခင္း မရွိရန္ ေလ့လာ ႏုိင္မည္ဆုိပါက ေလာဘ၊
ေဒါသႏွင့္ ေမာဟ အလုိသုိ႔ မလုိက္ပဲ

ေနႏိုင္မည္ ဆုိပါက ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္

ဆိတ္ၿငိမ္စြာ ခရီးဆက္ႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဆႏၵရမက္ေႏွာင္ႀကိဳးကို

- 148 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အသိဥာဏ္ ဓားျဖင့္ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းျဖင့္ အေျခအေနေျပာင္းလဲမႈ၊ အသာရမႈႏွင့္
ရွံဳးနိမ့္မႈ၊ အဆိုး သို႔မဟုတ္ အေကာင္း၊ အ႐ံွဳးႏွင့္ အျမတ္၊ ခ်ီးမြမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္
ဆဲဆုိျခင္းတို႔ျဖင့္ တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိပါက ကၽြႏ္ုပ္တို႔သည္ ၿငိမ္းခ်မ္း စြာ ေနႏိုင္ၾကမည္
ျဖစ္ေပသည္။
အကၽြႏ္ုပ္၏

စိတ္၊ကၽြႏ္ုပ္တို႔တြင္

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္စိတ္ကို

ေရွးဦးစြာ

ႏိႈးဆြေပးခဲ့သူမွာ အသင္ပင္ ျဖစ္သည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား အမွန္တရားကို ရွာေဖြရန္
အႀကံေပးခဲ့သူမွာ အသင္ပင္ ျဖစ္သည္။ အဘယ္ ေၾကာင့္ အသင္သည္ ေလာဘ၊
စည္းစိမ္သက္သာကို

ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈႏွင့္

ေပ်ာ္ပါးမႈမ်ားကို

ထပ္မံရွာေဖြစျပဳ

ေနျပန္ပါသနည္း။ အကၽြႏ္ုပ္၏ စိတ္၊ အသင္သည္ တိက်ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္
မရွိပဲႏွင့္ အဘယ္ ေၾကာင့္ ဟိုဟုိဒီဒီ ေျပးလႊားေနပါသနည္း။ သံသယရွိေသာ ဤပင္လယ္ေရျပင္ၾကမ္းကို

ကၽြႏ္ုပ္တို႔

ျဖတ္ေက်ာ္သြားပါရေစ။

ကၽြႏု္ပ္သည္

ယခုအခ်ိန္ထိ အသင္ အလိုရွိသည့္အတိုင္း ျပဳက်င့္ခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ယခုအခါ
အသင္သည္ ကၽြႏ္ုပ္၏ အလုိအတိုင္း

လိုက္နာက်င့္သံုးရမည္ ျဖစ္၍ အတူတကြ

ဘုရား၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို လုိက္နာၾကမည္ ျဖစ္သည္။
အကၽြႏ္ုပ္၏
ေျပာင္းလဲႏုိင္ၾက၍၊

စိတ္၊ဤေတာင္မ်ား၊

နာက်င္မႈကို

ျမစ္မ်ားႏွင့္

ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။

ပင္လယ္မ်ားသည္
လွည့္စားတတ္ေသာ

ဤကမာၻႀကီး၏ မည္သည့္ေနရာ၌ ဆိတ္ၿငိမ္မႈကို ရွာၾကရမည္ နည္း။ ဘုရား၏
ဆံုးမမႈမ်ားကို

လုိက္နာ၍၊

အမွန္တရားဟူေသာ

တဖက္ကမ္းသို႔

ျဖတ္ေက်ာ္သြားၾကပါစို႔။
၅.

အမွန္တရား လမ္းစဥ္ကို အမွန္တကယ္ ရွာေဖြသူမ်ားသည္

စိတ္ကို

ခ်ဳပ္ထိန္းထားၾက

ေလသည္။

ထုိ႔ေနာက္

၄င္းတုိ႔သည္

၄င္းတုိ႔၏
ခုိင္ၿမဲေသာ

သႏိၷဌာန္ျဖင့္ ခ်ီတက္ၾကေလသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ သူမ်ား၏ ျပက္ရယ္ျပဳျခင္းႏွင့္
အျခားသူမ်ား၏ ကဲ့ရဲ႕ျပစ္တင္ျခင္းမ်ားကို ခံရေစကာမူ၊ ၄င္တို႔သည္ မတုန္မလႈပ္ပဲ
ေရွ႕သုိ႔

ခ်ီတက္ၾကေလသည္။

ေက်ာက္ခဲျဖင့္

အေပါက္ခံရျခင္း၊

၄င္းတုိ႔သည္

လက္သီးျဖင့္

သို႔မဟုတ္

ဓားျဖင့္

ခံရသည့္တိုင္ေအာင္ ေဒါသမထြက္ၾကပါေပ။

- 149 -

အထုိးခံရျခင္း၊

အခုတ္ခံရျခင္းမ်ားကို

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ရန္သူမ်ားက သင္တို၏
႔ေခါင္းကို ျဖတ္ပစ္သည့္တိုင္ေအာင္၊ စိတ္သည္
တုန္လႈပ္ျခင္း မျဖစ္ရပါ ေပ။ ခံစားေနရေသာ အရာမ်ားေၾကာင့္ စိတ္ညစ္မႈကို
ခြင့္ျပဳမည္ ဆုိပါက ဘုရားဆံုးမခ်က္မ်ားကို လုိက္ နာေနျခင္း မဟုတ္ပါေပ။
မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ၊

မတုန္မလႈပ္

စိတ္ေကာင္းစိတ္ျမတ္မ်ားကို
သႏိၷဌာန္ခ်ထားရမည္

တည္ၿငိမ္စြာျဖင့္

အစဥ္အၿမဲ

ျဖစ္ေပ

ၾကင္နာကရုဏာႏွင့္

ထုတ္လႊတ္ႏိုင္ရန္

သည္။မတရားမႈမ်ား

သင္တုိ႔သည္

ခံရသည္

ျဖစ္ေစ၊

ကံဆုိးမႈမ်ားႏွင့္ ႀကံဳရသည္ျဖစ္ေစ၊ မတုန္မလႈပ္ ေနႏိုင္ရန္ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားရမည္
ျဖစ္၍၊ ဘုရား၏ ဆံုးမခ်က္မ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုေနေသာစိတ္ျဖင့္ တည္ၿငိမ္ေနရမည္
ျဖစ္သည္။
အမွန္တရားကို ရရွိႏုိင္ေရးအတြက္ သင္သည္ မျဖစ္ႏိုင္သည္ကို ျဖစ္ေအာင္
ႀကိဳးစားရမည္။ မခံႏိုင္သည္ကို ခံႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမည္။ သင့္တြင္ ရွိသည့္အရာ
မွန္သမွ်ကို အလံုးစံု ေပးကမ္းရမည္။ အကယ္၍၊ အမွန္တရား ရရွိေရးအတြက္
တစ္ေန႔လွ်င္ ဆန္တစ္ေစ့သာ စားရမည္ဆုိပါက ထုိအတိုင္း စားရမည္။ အကယ္၍
အမွန္တရား လမ္းစဥ္သည္ မီးပံုကို ျဖတ္ေက်ာ္သြားရမည္ ဆုိပါက သင္သည္
ေရွ႕သို႔ ခ်ီတက္သြားရမည္။
သို႔ရာတြင္
တစ္ခုခုအတြက္၊
မွန္ကန္ေသာ

လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္
ဤအရာမ်ားကို

လုပ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္၍သာ

ကိုယ္ပိုင္ခြန္အား၊

သို႔မဟုတ္

ဖ်ားနာေနေသာ

ကေလးအတြက္

အျခားေသာရည္ရြယ္ခ်က္

မျပဳလုပ္ရပါေပ။

ပညာရွိေသာလုပ္ရပ္၊

လုပ္ေဆာင္သင့္ေပ

သက္သာမႈမ်ားကို
မိခင္က

လံုး၀

သည္။

မိမိ၏

မဆင္ျခင္မစဥ္းစားပဲ

ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သကဲ့သို႔ပင္၊

ၾကင္နာက႐ုဏာစိတ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။
၆.

ေရွးသေရာအခါက

မိမိ၏တိုင္းသူျပည္သားမ်ားႏွင့္

မိမိ၏ႏိုင္ငံကို

ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးေသာ ရွင္ဘုရင္ တစ္ပါးသည္ ဥာဏ္ပညာရိွစြာႏွင့္ ၾကင္နာစြာျဖင့္
အုပ္ခ်ဳပ္ေလေသာေၾကာင့္

ႏုိင္ငံသည္လည္း

ၾကြယ္၀

ခ်မ္းသာစြာႏွင့္၊

ေအးခ်မ္းစြာရွိေလသည္။ ဘုရင္သည္ ဥာဏ္ပညာ တိုးတက္လာေရးႏွင့္ အမွန္တရား
ရရွိေရးတို႔အတြက္

အၿမဲပင္

ရွာႀကံ

ႀကိဳးစားေနေလသည္။

- 150 -

တန္ဖိုးရွိေသာ

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

သြန္သင္ညႊန္ျပမႈမ်ားသို႔ ဦး ေဆာင္ လမ္းျပႏိုင္သူအား ဆုလာဘ္ခ်ီးျမွင့္မည္ဟုပင္
ဘုရင္က ေၾကညာထားေလသည္။
ရွင္ဘုရင္၏

ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔မႈႏွင့္

အေစာင့္အေရွာက္

နတ္မ်ားက

ဆံုးျဖတ္လိုက္ေလသည္။
ဘုရားတစ္ဆူသည္

ပညာရွာမႈတ႔ိုကို

ေနာက္ဆံုးတြင္

သတိျပဳမိလာၾကေသာ္

စမ္းသပ္ၾကည့္ရန္

ဘီလူးသရဲ

(ေထရ၀ါဒတြင္မူ

အသြင္ဖန္ဆင္းထား
ဤကဲ့သို႔

ေသာအယူအဆမ်ိဳး

မရွိပါ)ဘုရင့္နန္းေတာ္၏ တံခါး၀ တြင္ ေပၚလာကာ၊ ျမင့္ျမတ္ေသာ အဆံုးအမတစ္ရပ္
ရွိေသာေၾကာင့္ ဘုရင့္ ေရွ႕ေမွာက္သို႔ ေခၚေဆာင္ သြားပါရန္ ေျပာေလသည္။
ထုိသတင္းကို

ၾကားရေသာဘုရင္သည္

၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာစြာျဖင့္

သိမ္ေမြ႔စြာ ႀကိဳဆိုလက္ခံ၍ သြန္သင္ညႊန္ျပပါရန္ ပန္ၾကားေလသည္။ ဘီလူးသည္
ေၾကာက္ရ႕ြံ ဖြယ္ရာ အသြင္မ်ဳိးျဖင့္ မိမိ ႀကိဳက္ႏွစ္ သက္ေသာ အရာကို မစားရမီ
သင္ၾကားႏိုင္မည္
ဆုိေလသည္။
ဘီလူးက

မဟုတ္ဟု

ေျပာၾကားကာ

အေကာင္းဆံုးေသာ

ပူေႏြးေသာ

လူသားႏွင့္

အစားအစာေပးရန္

အစားအစာမ်ားကို
ေသြးမ်ားကို

ေတာင္း

ကမ္းလွမ္းေသာ္လည္း

စားေသာက္ရမွ

ျဖစ္မည္ဟု

အခုိင္အမာ ေျပာဆုိေနေလသည္။ အိမ္ေရွ႕မင္းသား က ၄င္း၏ ကိုယ္ခႏၶာကို
လည္းေကာင္း၊ မိဖုရားကလည္း မိမိ၏ ကိုယ္ခႏၶာကိုလည္းေကာင္း ေပးကမ္းၾက
ေသာ္လည္း၊

ဘီလူးသည္

ေက်နပ္တင္းတိမ္မႈမရွိပဲ၊

ဘုရင္၏

ကိုယ္ခႏၶာကို

ေတာင္းဆုိေလသည္။
ဘုရင္က မိမိ၏ ကိုယ္ခႏၶာကုိ ေပးကမ္းရန္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း
ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားေလ သည္။ သို႔ရာတြင္ ကိုယ္ခႏၶာကို မစြန္႔လွဴမီ တရားေတာ္ကို
ေရွးဦးစြာ ၾကားနာခြင့္ျပဳရန္ ပန္ၾကားေလ သည္။ဘီလူးသည္

ေအာက္ပါ

တရားေတာ္ကို

ေဟာေတာ္မူေလသည္။

“စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်မႈမ်ားသည္ တဏွာရာဂမွ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္၍ ေၾကာက္ရြ႕ံ မႈမ်ားသည္လည္း တဏွာရာဂမွပင္ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ တဏွာရာဂကို
စြန္႔ပယ္ သူမ်ားသည္

စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကျခင္း

သို႔မဟုတ္ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္း

မရွိၾကပါေပ” ။ ႐ုတ္ခ်ည္းပင္ ဘီလူးသည္ ပံုမွန္ကို ျပန္လည္ ဖန္ဆင္းလုိက္၍

- 151 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

မင္းသားႏွင့္

မိဖုရားတုိ႔သည္လည္း

မူရင္း

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားအတိုင္း

ျပန္လည္

ေပၚထြက္လာေလသည္။
၇.

တရံေရာအခါက

ရွာေဖြေနသူ

ဟိမ၀ႏၱာေတာင္တြင္

ရေသ့တစ္ဦး

ရတနာအေပါင္းကို၄င္း၊

ရွိေလည္။

အမွန္တရားလမ္းေၾကာင္းကို

၄င္းသည္

အထက္ေကာင္းကင္ဘံု၏

ကမာၻေပၚရွိ

သာယာေရႊေငြ

ေပ်ာ္ေမြ႕ဖြယ္ရာ

အေပါင္းကို၄င္း၊ ဂရုမစိုက္ပဲ စိတ္၏ေတြေ၀မႈ၊ သံသယျဖစ္မႈ၊ လွည့္စားမႈအေပါင္းကို
ဖယ္ရွားပစ္ႏုိ္င္မည့္ တရားေတာ္ကို ရွာႀကံေနေလသည္။
ထုိလူ၏ စိတ္အားထက္သန္မႈႏွင့္ စိတ္ရင္းေစတနာ မွန္ကန္မႈတို႔အတြက္
နတ္ေကာင္းနတ္ျမတ္ မ်ားက ဂရုျပဳမိကာ၊ ၄င္း၏ စိတ္ကို စမ္းသပ္ၾကည့္ရန္
ဆံုးျဖတ္လိုက္ေလသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ နတ္သား တစ္ပါးသည္ ဘီလူးအသြင္

ဖန္ဆင္းကာ

ဟိမ၀ႏာၱေတာင္တြင္

“အရာခပ္သိမ္း

ေျပာင္းလဲ၍

ေပၚလာၿပီး၊

အရာခပ္သိမ္း

သီခ်င္းသီဆုိေနေလသည္။
ေပၚလာကာ

အရာခပ္သိမ္း

ပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။”အမွန္တရားရွာေဖြသူ
၀မ္းသာသြားေလသည္။

ရေသ့သည္
၄င္းသည္

ဤသီခ်င္းကို

ၾကားရ၍

ေရငတ္ေနေသာအခါ၌

အထူးေအးျမေသာ

စိမ့္စမ္းေရကို ေတြ႔ရွိရသကဲ့သို႔ သို႔မဟုတ္ မေမွ်ာ္လင့္ပဲ ႏွင္ လႊတ္ခံလုိက္ရေသာ
အက်ဥ္းသားကဲ့သို႔ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးမိေလသည္။ ရေသ့သည္ မိမိကိုယ္ကို ဤသို႔
ေျပာ၏။“ ငါသည္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ရွာႀကံလာခဲ့ေသာ၊ စစ္မွန္သည့္တရားေတာ္ကို
ေတြ႔ရွိရေပၿပီ။”

၄င္း

သည္

အသံ

လာရာဖက္သုိ႔

လုိက္ရွာၾကည့္ရာ၊

ေၾကာက္ရ႕ြံ ဖြယ္ရာေကာင္းေသာ ဘီလူးကို ေတြ႕ရေလ သည္၊ ဇေ၀ဇ၀ါျဖစ္ကာ
၄င္းသည္ ဘီလူးထံ ခ်ဥ္းကပ္လာ၍၊ ဤသို႔ေျပာေလသည္။ “ငါ ယခု ၾကားလုိက္
ရေသာ တရားေတာ္သီခ်င္းကို သီဆုိသူသည္ အသင္ပါေလာ၊ ဟုတ္ပါက ထပ္မံ
သီဆုိျပပါ” ။ဘီလူးက ျပန္ေျဖ၏။ “ဟုတ္ပါသည္။ ကၽြႏ္ုပ္၏ သီခ်င္း ျဖစ္ပါ၏။ သို႔ရာတြင္
တစ္ခုခုမစားရမီ မသီဆုိႏိုင္ပါ။ ကၽြႏ္ုပ္ အလြန္ဗိုက္ဆာေနပါသည္” ။- 152 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ထုိရေသ့က

သီခ်င္းကို

ေတာင္းပန္၍၊

ထပ္မံဆုိျပပါရန္၊

ဤသို႔ေျပာ၏။

ထူးျခားျမင့္ျမတ္လွေသာ
အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ

အထူးစိတ္အားထက္သန္စြာျဖင့္

“၄င္းသီခ်င္းသည္

အဓိပၸာယ္ရွိ၍၊

ရွာေဖြေနခဲ့ပါသည္။

ကၽြႏ္ုပ္အတြက္

ယင္းသြန္သင္ညႊန္ျပ
ကၽြႏ္ုပ္သည္

ခ်က္ကို

တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းသာ

ၾကားရေသး၍၊ ပိုမို ၾကားသိပါရေစ” ။ဘီလူးက

ထပ္ေျပာျပန္၏။

“ကၽြႏ္ုပ္သည္

ဗုိက္အလြန္ဆာေနပါသည္။

အကယ္၍ လူသားတစ္ဦး ၏ ပူေႏြးေသာအသားႏွင့္ ေသြးမ်ားကို စားသံုးရပါက
သီခ်င္းကို အၿပီးသတ္ သီဆုိပါမည္” ။သြန္သင္ေဟာေျပာမႈကို ၾကားသိလုိစိတ္ ျပင္းထန္လွေသာ ထုိရေသ့က
သြန္သင္မႈမ်ားကို

ၾကားသိရၿပီးသည့္အခါတြင္

မိမိကိုယ္ခႏၶာကို

စားသံုး

ႏုိင္ပါသည္ဟု ဘီလူးအား ကတိေပးေလသည္။ ထိုအခါတြင္ ဘီလူးက ဂါထာကို
ရြတ္ေလသည္။
အရာခပ္သိမ္း ေျပာင္းလဲ၍၊
အရာခပ္သိမ္း ေပၚလာကာ၊ အရာခပ္သိမ္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။
လံုး၀ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ ရွိသည္၊
ဘ၀ႏွင့္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းမႈ ႏွစ္ရပ္စလံုးကို ေက်ာ္လြန္ေသာအခါ။
ဤသီခ်င္းကို

ၾကားရေသာအခါ၊

ထုိရေသ့သည္

ပတ္၀န္းက်င္ရွိ

ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ သစ္ပင္ မ်ားတြင္ ေရးမွတ္ၿပီးေနာက္ သစ္ပင္တစ္ပင္ေပၚသို႔
ေအးခ်မ္းစြာ တက္၍၊ မိမိကိုယ္ကို ဘီလူး၏ ေျခရင္း နားသို႔ က်ေရာက္သြားေစရန္၊
ခုန္ခ်လိုက္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဘီလူးသည္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး ျဖစ္၍၊ ၄င္း၏
ေနရာ၌တန္ခိုးၾကီးေသာ

နတ္ေကာင္းနတ္မ်ားက

ထုိလူ၏

ကိုယ္ခႏၶာကို

အႏၱရာယ္ကင္းရွင္းစြာ ခံယူလုိက္ေလသည္။
၈.

တရံေရာအခါက

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

စိတ္အားထက္သန္စြာျဖင့္

ရွာေဖြေနေသာ ဗာဟိယဒါ ရုစီရိယဆုိသူ ရွိေလသည္။ ၄င္းသည္ အျမတ္အစြန္း
သို႔မဟုတ္ ဂုဏ္သိကၡာဆုိင္ရာ ဆြေဲ ဆာင္မႈ အေပါင္း ကို စြန္႔လႊတ္၍၊ အသက္ကို

- 153 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

စြန္႔ကာ၊ အမွန္တရား လမ္းစဥ္ကို ရွာေဖြေနေလသည္။ တစ္ေန႔တ၌ အထက္ေကာင္းကင္ယံမွ အသံတစ္ခုက ၄င္းအား ဤသုိ႔ ေျပာေလသည္။ “ဗာဟိယဒါ
ရုစီရိယ၊ အေရွ႕ဖက္သို႔ တည့္တည့္မတ္မတ္သြားပါ။ အပူ သို႔မဟုတ္ အေအးတို႔ကို
ဂ႐ုမစိုက္ပါႏွင့္။

ေလာကႀကီး၏

အာ႐ံုမမူပါႏွင့္၊

အေကာင္း

ခ်ီးက်ဴးမႈ

သို႔မဟုတ္

သို႔မဟုတ္

ကဲ့ရဲ႕ျပစ္တင္မႈတို႔ကို

အဆုိးဟူေသာ

ခဲျြ ခားမႈမ်ားေၾကာင့္

စိတ္အေႏွာင့္အယွက္မျဖစ္ပါႏွင့္။ အေရွ႕သို႔သာ ဆက္သြားပါေလာ့။ ေ၀းလံလွေသာ
အေရွ႕အရပ္တြင္ အသင္သည္ စစ္မွန္ေသာ ဆရာတစ္ဦးကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ၿပီး၊
အမွန္တရားကို ရရွိမည္ ျဖစ္သည္” ။ဗာဟိယဒါ ရုစီရိယသည္ တိက်လွေသာ ဤညႊန္ၾကားခ်က္ကို ရရွိသျဖင့္၊
လြန္စြာ

၀မ္းေျမာက္

၀မ္းသာျဖစ္၍

ခ်က္ခ်င္းပင္

အေရွ႕ဖက္သို႔

ခရီးထြက္လာေလသည္။ ညအခ်ိန္ ေရာက္လာေသာအခါ၊ ၄င္း သည္ ႀကံဳႀကိဳက္ရာ
ေနရာ၌၊ တစ္ခါတစ္ရံ လူသူကင္းမဲ့ေသာ ကြင္းျပင္တြင္၄င္း၊ သို႔မဟုတ္ ေတာႀကီး
ျမက္မဲတြင္၄င္း၊ အိပ္စက္ရေလသည္။ တိုင္းတစ္ပါး၌ သူစိမ္းတစ္ဦးျဖစ္၍လည္း၊
၄င္းသည္ ႏွိပ္စက္ညွင္း ပန္းမႈအမ်ဳိးမ်ဳိးကို ခံရေလသည္။ တခါက ၄င္းသည္
မိမိကိုယ္ကို ကၽြန္အျဖစ္ ေရာင္းခ်ခဲ့ရၿပီး၊ ဗုိက္ဆာလွ သျဖင့္ မိမိကိုယ္ခႏၶာမွ
အသားကို ေရာင္းခ်ခဲ့ရေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ စစ္မွန္ေသာဆရာကို ေတြ႕ရွိ
ရကာ၊ သြန္သင္ညႊန္ျပပါရန္ ပန္ၾကားေလသည္။
အမွန္တရား

လမ္းစဥ္ကို

ရွာေဖြသည့္

လမ္းခရီး၌

အခက္အခဲ

အေျမာက္အမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႕ ခဲ့ရသျဖင့္ ဗာဟိယဒါ ရုစီရိယသည္ ၄င္း၏ျဖစ္ရပ္မွာ
“ေကာင္းေသာအရာမ်ားသည္

တန္ဖိုးႀကီးျမင့္သည္”ဟူေသာဆုိ႐ိုးႏွင့္

ကိုက္ညီေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရေလသည္။ ၄င္းသည္ ဆရာအား ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ရန္
အတြက္၊ ပန္းမ်ားႏွင့္ အေမႊးတိုင္မ်ားကို ၀ယ္ယူႏုိင္ရန္ ေငြမရွိပါေပ။ ၄င္းသည္
ေငြရရွိရန္အတြက္၊ အလုပ္ လုပ္ရန္ ႀကိဳးစားေသာ္လည္း၊ မည္သူမွ် ၄င္းအား
ငွားရမ္းျခင္း မျပဳၾကပါေပ။ ၄င္း၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မွန္ သမွ်ကို မာရ္နတ္သားမ်ားက
တားဆီးဟန္႔တားေနသေယာင္ ျဖစ္ေလသည္။ အမွန္တရားသို႔ သြား ေရာက္ရာ
လမ္းစဥ္သည္ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္း၍ အသက္ပင္ ဆံုး႐ံွဳးႏုိင္ေလသည္။
ေနာက္ဆံုး၌ ဗာဟိယဒါ ရုစီရိယသည္ ဆရာ့ေရွ႕ေမွာက္သို႔  ေရာက္ရွိ

- 154 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

လာေသာအခါ၌

လည္းအခက္အခဲသစ္

တစ္ရပ္ႏွင့္

ရင္ဆုိင္ႀကံဳေတြ႔

ရျပန္ေလသည္။ ၄င္းသည္ ေရးသားမွတ္သားထားရန္ အတြက္ စကၠဴေသာ္၄င္း၊
စုတ္တံေသာ္၄င္း၊ မင္ေသာ္၄င္း မရိွပါေပ။ ထိုအခါ ၄င္းသည္ လက္ဆစ္၌ ေသြးကို
ေဖာက္ထုတ္၍ မိမိ၏ေသြးျဖင့္ ေရးမွတ္ေလ သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ၄င္းသည္ အဖုိးအနဂၸၸၢ
ထုိက္တန္ လွေသာ အမွန္တရားကို ရရွိခဲ့ေလသည္။
၉.

ေရွးလြန္ေလၿပီးေသာအခါက

သုဓနဟု

ေခၚေသာ

လူငယ္

တစ္ေယာက္သည္လည္း အမွန္တရား ကို ရရွိလုိသျဖင့္ စိတ္အားထက္သန္စြာ
ရွာေဖြႀကိဳးစားေလသည္။

၄င္းသည္

တံငါသည္တစ္ဦးထံမွ

အေၾကာင္းကို

ေလ့လာသိရွိခဲ့ေလသည္။

ခံစားေနရေသာ

လူနာအေပၚ

သိရွိခဲ့ေလသည္။
လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မွာ
ထုိ႔ေၾကာင့္

ေဆးဆရာတစ္ဦးထံမွ

ေ၀ဒနာ

သနားၾကင္နာမႈကို

ေလ့လာ

ထားရွိရမည့္

ၾကြယ္၀ခ်မ္းသူတစ္ဦးထံမွ
ေခၽြတာစုေဆာင္းျခင္းပင္

၄င္းသည္

ေသးငယ္သည့္

အမွန္တရားသို႔

ေကာင္းမႈ၊

ပင္လယ္ေရျပင္

ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ရျခင္း၏

ျဖစ္ေၾကာင္း

သိရွိရေလသည္။

ခ်ီတက္ရာလမ္းေၾကာင္း၌

အက်ဳိးမွန္သမွ်ကို

ရရွိေသာ

ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္

အထူးလိုအပ္ေၾကာင္း ေတြးေတာမိေလသည္။
ျဖဴစင္သန္႔ရွင္း၍
သန္႔စင္ေစရန္ႏွင့္

ေအးခ်မ္းေသာစိတ္သည္

ေအးခ်မ္း

ေစရန္အျခားေသာစိတ္မ်ားကို

စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေသာ

ထူးျခားသည့္

စြမ္းပကားရွိေၾကာင္းကို ၄င္းသည္ ကမၼဌာန္းထုိင္ေနေသာ ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးထံမွ
ေလ့လာသိရွိရေလသည္။ ၄င္းသည္ တစ္ခါက ထူးျခားေကာင္းမြန္လွေသာ ဥပဓိ႐ုပ္ရွိသည့္

အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးႏွင့္

ေတြ႔ရွိ၍

သူမ၏ၾကင္နာတတ္ေသာ

စိတ္ဓာတ္ကို စြၿဲ မဲမွတ္သားမိ သျဖင့္၊ ယင္းအမ်ဳိးသမီးမွတဆင့္ ေပးလွဴမႈသည္
အသိဥာဏ္ရွိမႈ၏ အသီးအပြင့္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သိရွိခဲ့ရ ေလသည္။ တစ္ခါက၊ ၄င္းသည္
လွည့္လည္သြားလာေနေသာ အသက္ႀကီးရင့္သူ ရေသ့တစ္ဦးႏွင့္ ေတြ႔ရွိ ရာ၊ထုိရေသ့က တစ္ေနရာရာသုိ႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ဓားမ်ားျဖင့္ အျပည့္ျဖစ္ေသာ
ေတာင္ကို

ေက်ာ္တက္ရ၍

ျဖတ္ေက်ာ္ရေၾကာင္း

၄င္းအား

မီးေတာက္ေလာင္ေနေသာ
ေျပာျပေလသည္။

- 155 -

ေတာင္ၾကားကို
ဤသို႔ျဖင့္

မိမိလက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ေတြ႔ျမင္ၾကားသိရေသာ အရာခပ္သိမ္းတို႔မွ စစ္မွန္ေသာ သင္ခန္းစာမ်ားကို ရယူႏိုင္
ေၾကာင္း၊ သုဓနသည္ ၄င္း၏ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားမွ ပညာရရွိေလသည္။
သုဓနသည္

ဆင္းရဲ၍

ကိုယ္လက္အဂၤါ

ခ်ဳိ႕ယြင္းေနေသာ

အမ်ဳိးသမီး

တစ္ဦးထံမွ သည္းညည္းခံ မႈကို ေလ့လာသိရွိခဲ့ေလသည္။ ၄င္းသည္ လမ္းေပၚတြင္
ကစားေနၾကေသာ

ကေလးသူငယ္မ်ာကို ေတြ႔ ျမင္ရာမွ ႐ိုးသားေသာေပ်ာ္ရႊင္မႈ

သင္ခန္းစာကို ရရွိခဲ့ေလသည္။ အျခားသူမ်ား လုိခ်င္သည့္အရာကို လုိ ခ်င္ေၾကာင္း
တစ္ခါမွ် မစဥ္းစားမိၾကေသာ သိမ္ေမြ႔၍ မိမိကိုယ္ကို ႏွိမ့္ခ်ထားသည့္သူမ်ားထံမွ
၄င္းသည္ ကမာၻ ႀကီးတစ္ခုလံုးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ေရး လွ်ဳိ႕ ၀ွက္ခ်က္ကို
ေလ့လာသိရွိခဲ့ေလသည္။
၄င္းသည္
ၾကည့္၍

အေမႊးတိုင္တြင္းရွိ

စည္းလံုးညီ

ျဒပ္မ်ား

ေရာယွက္ေပါင္းစပ္ထားျခင္းကို

ညြတ္စြာ ေနထုိင္မႈကို၄င္း၊

ပန္းမ်ားကို

စီစဥ္ထားရွိမႈမွ

ေက်းဇူးတင္ရွိျခင္းကို၄င္း၊ သိရွိနားလည္ခဲ့ေလ သည္။ တစ္ေန႔တ၌ သုဓနသည္
ေတာအုပ္တစ္ခုကို ျဖတ္သန္းသြားစဥ္ သစ္ပင္တစ္ပင္ေအာက္၌ ေခတၱ ရပ္နား၊
အနားယူေနေလသည္။ ထုိအခါ ၄င္းသည္ အနီးနားရွိ ၿပိဳလဲ၍ ေဆြးေျမ့ေနေသာ
သစ္ပင္ေဟာင္း

ႀကီးတစ္ပင္မွ

ေပါက္ထြက္လာေနေၾကာင္းကို

ေသးငယ္လွေသာ

ေတြ႔ျမင္ရသျဖင့္

ဘ၀၏အပင္သစ္ေလး
မေရရာမႈသေဘာ၊

သင္ခန္းစာကို ရရွိခဲ့ေလသည္။
ေန႔ခင္း၌ ထြက္ေသာေနေရာင္ႏွင့္ ည၌ထြက္ေသာ မွိတ္တုတ္မွိတ္တုတ္
ၾကယ္ပြင့္ေလးမ်ားက ၄င္း၏ စိတ္ဓာတ္ကို အၿမဲပင္ရႊင္လန္းဆန္းသစ္ေစေလသည္။
ဤသို႔ျဖင့္ သူေနသည့္ ၄င္း၏ ရွည္လ်ားလွေသာ ခရီးစဥ္၊ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားမွ
သင္ခန္းစာမ်ား ရရွိခဲ့ေလသည္။
အမွန္မွာ

အမွန္တရားကို

ရဲတိုက္ႀကီးမ်ားအျဖစ္

မွတ္ယူ

ရွာေဖြသူမ်ားသည္

ကာ၊၄င္းတို႔၏

မြမ္းမံတန္ဆာဆင္ရမည္

စိတ္ကို

ျဖစ္ေပသည္။

၄င္းတို႔သည္ ၄င္းတုိ႔ စိတ္မ်ား၏ ရဲတိုက္တံခါးမ်ားကို ဘုရား အတြက္ က်ယ္ျပန္႔စြာ
ဖြင့္ထားရမည္ျဖစ္ၿပီး ဘုရားအား အတြင္းဆံုးေသာ အပိုင္းအထိ ၀င္ေရာက္လာပါရန္ ယံုၾကည္မႈ အေမႊးတိုင္ႏွင့္ ၀မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈပန္းမ်ားျဖင့္ ေပးလွဴပူေဇာ္ၾကရမည္
ျဖစ္ေပသည္။

- 156 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

IIက်င့္ႀကံအားထုတ္နည္းမ်ား
၁.

အမွန္တရားကို

ရွာေဖြသူမ်ားအတြက္

နားလည္သေဘာေပါက္ကာ

လုိက္နာက်င့္သံုးရမည့္ က်င့္ႀကံအားထုတ္နည္း သံုးမ်ဳိးရွိေလသည္။ ပထမ၊ သီလ(လက္ေတြ႔ျပဳမူ၊ ေနထုိင္မႈအတြက္ စည္းကမ္း မ်ား)၊ ဒုတိယသမာဓိ (စိတ္ကို
တည္ၿငိမ္ေအာင္ မွန္ကန္စြာ ခ်ဳပ္ထိန္းျခင္း) ႏွင့္ တတိယ၊ ပညာ (ဥာဏ္ ပညာ ရွိမ)ႈ
ျဖစ္ေလသည္။
သီလ (စည္းကမ္းမ်ား) ဟူသည္မွာ အဘယ္နည္း။ လူတိုင္းလူတိုင္းသည္
သာမန္လူတစ္ဦး ျဖစ္ေစ၊
ျပဳမူေနထုိင္မႈအတြက္

အမွန္တရားကို ရွာေဖြသူျဖစ္ေစ၊ ေကာင္းမြန္ေသာ

အေတြးအေခၚ

သေဘာတရားမ်ားကို

လုိက္နာရမည္

ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ၄င္း၏ စိတ္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာတုိ႔ကို ခ်ဳပ္ထိန္း၍ အာ႐ံုငါးပါး
တံခါး၀မ်ားကို ေစာင့္ထိန္းရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ အေသးအဖြမဲ ွ်သာ ျဖစ္ေသာ
မေကာင္း မႈမ်ားကို ရြံေၾကာက္၍ အစဥ္အၿမဲပင္ ေကာင္းေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကိုသာ
လုပ္ေဆာင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရမည္ ျဖစ္သည္။
သမာဓိ (၀ါ) စိတ္ကိုတည္ၿငိမ္ေအာင္ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈဟူသည္မွာ အဘယ္နည္း။
ေလာဘႏွင့္ မေကာင္းေသာ ဆႏၵရမက္မ်ား ထြက္ေပၚလာသည္ႏွင့္ ေစာလ်င္စြာ
ေဖ်ာက္ဖ်က္၍၊

စိတ္ကို

သန္႔စင္စြာ

ႏွင့္တည္ၿငိမ္စြာ

ခ်ဳပ္ထိန္းထားေရးကို

ဆုိလုိေပသည္။
ဥာဏ္ပညာဟူသည္ အဘယ္နည္း။ သစၥာတရား ေလးပါးကို ေကာင္းစြာ
နားလည္၍၊

စိတ္ရွည္စြာ

ျဖင့္လက္ခံေသာ

အသိဥာဏ္ပညာ

ျဖစ္သည္။

ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္ ယင္း၏ သေဘာကို သိရွိျခင္း၊ ဆင္းရဲ ဒုကၡ၏ အေၾကာင္းရင္း
ဇစ္ျမစ္ကို သိရွိျခင္း၊ ဆင္းရဲဒုကၡ၏ နိဂံုးခ်ဳပ္ကို သိရွိျခင္းႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡ၏ အဆံုး သုိ႔ေရာက္ေစေသာ ျမင့္ျမတ္ေသာ လမ္းစဥ္ကို သိရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ေလသည္။
ဤက်င့္ႀကံအားထုတ္နည္းလမ္း

သံုးသြယ္ကို

စိတ္အားထက္သန္စြာ

လိုက္နာသူမ်ားအား ရဟန္း (၀ါ) ဗုဒၶ၏ တပည့္မ်ားဟု ေခၚဆုိႏိုင္ေပသည္။

- 157 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ဥပမာ - ႏြားကဲ့သို႔ ပံုသ႑ာန္ မရွိပဲ၊ အသံလည္းမရွိ၊ ဂ်ဳိလည္းမရွိသည့္
ျမည္းတစ္ေကာင္သည္ ႏြားတစ္အုပ္၏ ေနာက္သို႔လုိက္၍ “ၾကည့္ပါေလာ့၊ ငါလည္း
ႏြားတစ္ေကာင္ပင္ ျဖစ္သည္” ဟုေျပာသည္ ဆုိၾကပါစို႔။ ၄င္းအား ယံုၾကည္မည့္သူ
ရွိပါမည္ေလာ။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္ က်င့္ႀကံအားထုတ္ နည္းသံုးရပ္ကို
လုိက္နာက်င့္သံုးျခင္း မရွိပဲ၊ မိမိသည္ အမွန္တရားကို ရွာႀကံေနသူ ျဖစ္သည္။
သို႔မဟုတ္ ဗုဒၶ၏ တပည့္ေနာက္လုိက္ ျဖစ္သည္ဟု ၾကြား၀ါေျပာဆုိ မည္ဆုိပါက
အလားတူ ျမည္းကဲ့သို႔ပင္ မိုက္မဲ ရာက်မည္ ျဖစ္သည္။
လယ္သမားတစ္ဦးသည္

ေဆာင္းဦးေပါက္၌

ေကာက္ပင္မ်ားကို

ရိတ္သိမ္းျခင္း မျပဳမီ ေရွးဦးစြာ ေျမထြန္ျခင္း၊ မ်ဳိးေစ့ႀကဲျခင္း၊ ေရေပးသြင္းျခင္းႏွင့္
ေႏြဦးေပါက္ရာသီ၌

ထြက္ေပၚလာေသာ

ျပဳလုပ္ရမည္

ျဖစ္သည္။

က်င့္ႀကံအား

ထုတ္ႏႈႈတ္ပစ္ျခင္းမ်ား
ရွာေဖြသူသည္

လိုက္နာက်င့္သံုးရမည္

ျဖစ္သည္။

အဖူးအငံုမ်ားကို

ယေန႔မနက္ျဖန္၌

အပင္မ်ားကို

ေတြ႕ၿပီး၊

ထုိနည္းတူပင္

အမွန္တရားကို

မနက္ျဖန္တြင္

ကိုအမွန္တရားကို

နည္းသံုးရပ္ကို

လယ္သမားတစ္ဦးသည္

ယေန႔ဖယ္ရွားပစ္၍

ေပါင္းပင္မ်ား

အလားတူပင္

သဘက္ခါ၌
ရွာေဖြသူ

သံေယာဇဥ္မ်ားႏွင့္

ဖယ္ရွားကာ၊

ေတြ႕ျမင္ရ၍၊

ရိတ္သိမ္းရန္

မေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါေပ။

တစ္ဦးသည္

ေလာကီရမက္မ်ားကို

မေကာင္းေသာ

သဘက္ခါ၌

အမွန္ဆႏၵရမက္မ်ားကို
တရားကို

ရရွိရန္

မေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါေပ။
မ်ဳိးေစ့မ်ားကို
အပင္မွ

ႀကဲၿပီးသည့္ေနာက္ႏွင့္

အသီးအပြင့္မ်ား

စိတ္ရွည္စြာျဖင့္

ရာသီဥတု

ဖူးပြင့္လာခ်ိန္တို႔၌

ေျပာင္းလဲေသာအခ်ိန္၊

လယ္သမားက

ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရသကဲ့သို႔ပင္၊

အမွန္ပ်ဳိးပင္မ်ားကို
တရားကို

ရွာေဖြသူသည္လည္း က်င့္ႀကံအားထုတ္နည္း သံုးရပ္ကို လုိက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္
စိတ္ရွည္စြာ ႏွင့္ ဇဲရြ ွိစြာျဖင့္၊ အမွန္တရားေျမကို ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၂.

စည္းစိမ္ခ်မ္းသာမ်ားကို ျမတ္ႏိုး၍ အာ႐ံု၏ ဆႏၵရမက္ေၾကာင့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈ

ရွိေနသ၍ ကာလ ပတ္လံုး အမွန္တရားသုိ႔ ေရာက္ရွိေစမည့္ လမ္းစဥ္တေလွ်ာက္၊
ခ်ီတက္ေလွ်ာက္လွမ္းရန္

ခဲယဥ္းေပ

သည္။- 158 -

ဘ၀စည္းစိမ္ကို

ခံစားမႈႏွင့္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို

ခံစားမႈမ်ားအၾကား

က်ယ္ျပန္႔လွေသာ

ကြာျခားမႈ

ရွိေနေလသည္။
အထက္ကရွင္းလင္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတုိင္း၊

စိတ္သည္

အရာခပ္သိမ္း

အလံုးစံု၏ ပင္မဇစ္ျမစ္ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ စိတ္သည္ ေလာကီေရးရာမ်ားတြင္
ေပ်ာ္ေမြ႕ခံစားေနမည္ဆုိပါက အထင္မွားမႈမ်ား ႏွင့္ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ား မလဲမြ ေသြျဖစ္ေပၚလာမည္

ျဖစ္ၿပီး၊

အကယ္၍စိတ္သည္

အမွန္တရားလမ္းစဥ္၌

ေပ်ာ္ေမြ႔ခံစားမည္

ဆုိပါက

ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၊

ခ်မ္းသာမႈ၊

ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္မႈႏွင့္

အမွန္တရား သိရွိမႈမ်ား၊ မလဲြ မေသြ ေပၚထြက္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ အမွန္တရားကို ရွာေဖြသူမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ စိတ္ကို သန္႔စင္စြာ
ထိန္းသိမ္းထားရွိ၍

က်င့္စဥ္သံုးရပ္ကို

က်င့္ႀကံအားထုတ္ရမည္
ထိန္းသိမ္းထားရွိပါက
တည္ၿငိမ္မႈကို

စိတ္ရွည္စြာျဖင့္

ေစာင့္ထိန္းကာ

ယင္းအေတြး

အေခၚမ်ားကို

ျဖစ္ေပသည္။
စိတ္၏ရရွိပါက

တည္ၿငိမ္မႈကို

ရရွိၾကမည္ျဖစ္သည္။

စိတ္၏အသိဥာဏ္ကိုလည္း

အလားတူပင္

ရရွိႏုိင္၍၊

အသိဥာဏ္ျဖင့္ အမွန္တရားကို ရရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္ေပ သည္။စင္စစ္အားျဖင့္ ဤနည္းလမ္းသံုးမ်ဳိး (သီလ၊ သမာဓိႏွင့္ ပညာ) သည္အမွန္တရားသို႔ ေရာက္ရွိ ရန္ စစ္မွန္ေသာ လမ္းစဥ္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤလမ္းစဥ္မ်ားကို မလုိက္နာသျဖင့္ လူမ်ားသည္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား၊ စိတ္၏
ေတြေ၀မႈ၊

သံသယျဖစ္မႈမ်ာကို

တိုးပြားေစခဲ့ေလသည္။

၄င္းတုိ႔သည္

ေလာကီလူသားမ်ားႏွင့္ အျငင္းမပြားၾကဘဲ၊ အမွန္ တရားကို ရရွိႏိုင္ရန္အတြက္
စိတ္ကို သန္႔စင္ေစရန္၊ စိတ္ရွည္စြာျဖင့္ ကမၼဌာန္းထုိင္ၾကရမည္ ျဖစ္ေပ သည္။၃.

ဤက်င့္ႀကံအားထုတ္နည္း သံုးမ်ဳိးကို စစ္ေဆးေလ့လာၾကည့္မည္ဆုိပါက

မဂၢင္ရွစ္ပါး၊

စဥ္းစား

ေလ့လာရမည့္

အျမင္ေလးရပ္၊

မွန္ကန္ေသာ

လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ ေလးရပ္၊ အသံုးျပဳရမည့္ စြမ္းအားငါးရပ္ ႏွင့္ ပါရမီေျခာက္ပါး (၀ါ)အျပစ္ကင္းစင္ ေကာင္းမြန္ေသာ က်င့္စဥ္ေျခာက္ရပ္၊ ေပၚထြက္လာမည္ ျဖစ္ေပ
သည္။- 159 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

မဂၢင္ရွစ္ပါးသည္ မွန္ကန္ေသာ အျမင္၊ မွန္ကန္ေသာ အေတြး၊ မွန္ကန္ေသာ
အေျပာ၊ မွန္ကန္ ေသာ ျပဳမူမႈ၊ မွန္ကန္ေသာ
မွန္ကန္ေသာ

ႀကိဳးပမ္းမႈ၊

မွန္ကန္ေသာ

အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳမႈ၊

သတိျပဳမႈႏွင့္

မွန္ကန္ေသာ

စိတ္အာ႐ံုျပဳမႈတို႔ကို ဆုိလုိေပသည္။
မွန္ကန္ေသာ အျမင္ထဲတြင္၊ သစၥာတရားေလးပါးကို အႏုစိတ္ေကာင္းစြာ
နားလည္ျခင္း၊ အက်ဳိး ႏွင့္အေၾကာင္း နိယာမကို ယံုၾကည္၍ ႐ုပ္သ႑ာန္ႏွင့္
ဆႏၵရမက္မ်ား၏ လွည့္ျဖားမႈကို မခံရျခင္းမ်ား ပါ၀င္ေပသည္။
မွန္ကန္ေသာ

အေတြးသည္

ဆႏၵရမက္ကို

စြမဲ က္ျမတ္ႏိုးျခင္း

မျပဳရန္၊

ေလာဘမႀကီးရန္၊ ေဒါသ မထြက္ရန္ႏွင့္ ထိခုိက္နစ္နာေစေသာ အလုပ္မ်ဳိးကို
မျပဳလုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆုိလုိသည္။
မွန္ကန္ေသာ အေျပာဆုိသည္မွာ လိမ္လည္ေသာ စကား၊ အဖ်င္းျဖစ္ေသာ
စကား၊ ဆဲဆုိေသာ စကားႏွင့္ ႏွစ္ခြျဖစ္ေသာ စကားမ်ားကို ေရွာင္သြားျခင္းကို
ဆုိလုိသည္။
မွန္ကန္ေသာ ျပဳမူမႈဆုိသည္မွာ အသက္သတ္ျခင္း၊ ခိုး၀ွက္ျခင္းႏွင့္ သူတပါး
သားမယားကို က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ေရးကို ဆုိလုိသည္။
မွန္ကန္ေသာ

အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳမႈ

ဆုိသည္မွာ

အရွက္တကြဲ

ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ ဘ၀ေန ထိုင္မႈမ်ဳိးကို ေရွာင္ရွားျခင္းကို ဆုိလုိသည္။
မွန္ကန္ေသာ ႀကိဳးပမ္းမႈ ဆုိသည္မွာ မွန္ကန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ပန္းတိုင္ကို
ဦးတည္၍၊ ဇြ၀ဲ ရိယ ျဖင့္ အစြမ္းကုန္ၾကိဳးပန္း အားထုတ္ျခင္းကို ဆိုလိုသည္။
မွန္ကန္ေသာ သတိျပဳမွဳဆိုသည္မွာ သန္႔စင္၍ စာနာစဥ္းစားတတ္ေသာ စိတ္ကို
ထိန္းသိမ္းထား ရွိျခင္းကို ဆိုလိုသည္။
မွန္ကန္ေသာ စိတ္အာ႐ုံျပဳမႈ ဆုိသည္မွာစိတ္၏ သန္႔စင္ေသာ အႏွစ္သာရကို
ေဖာ္ထုတ္ရန္ အတြက္ အာ႐ံုစူးစိုက္ရန္ စိတ္ကို မွန္ကန္စြာႏွင့္ တည္ၿငိမ္စြာ
ထိန္းသိမး္ထားရွိျခင္းကို ဆုိလိုသည္။

- 160 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

၄.

စဥ္းစားေလ့လာရမည့္

စြမဲ က္မႈအလံုးစံုကို

အျမင္ေလးရပ္မွာ

ဖယ္ရွားပစ္ရန္

အတြက္

ပထမ၊

ကိုယ္ခႏၶာကို

သံေယာဇဥ္

သန္႔စင္ျခင္းမရွိဟု

ေတြးေခၚရန္ ျဖစ္သည္။ ဒုတိယအာ႐ံုတြင္ နာက်င္မႈ သို႔မဟုတ္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို
ခံစားရသည္ျဖစ္ေစ၊ အာ႐ံုမ်ားသည္ ဆင္းရဲဒုကၡ၏ ပင္ရင္းဇစ္ျမစ္အျဖစ္ ယူဆရန္
ျဖစ္ သည္။ တတိယမွာ၊ စိတ္သည္ အစဥ္အၿမဲ ေျပာင္းလဲေရြ႕လ်ားေနသည္ဟု
နားလည္ရန္ ျဖစ္သည္။ စတုတၱမွာ ကမာၻေလာကရွိ အရာခပ္သိမ္းအလံုးစံုတို႔သည္
အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ အေျခအေနမ်ား၏ ရလဒ္ ေၾကာင့္ျဖစ္၍ မည္သည့္အရာမွ်
ထာ၀ရ မေျပာင္းလဲပဲ ရပ္တည္ေနျခင္းမရွိဟု ထင္ျမင္ရန္ ျဖစ္သည္။

၅.
စတင္

မွန္ကန္ေသာ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ ေလးရပ္မွာ ပထမ၊ေပၚေပါက္လာ

ျခင္းမရွိေစရန္

မေကာင္းမႈမွန္သမွ်

ကာကြယ္တားဆီးျခင္း၊

ဒုတိယ-

မေကာင္းမႈမ်ား စတင္ေပၚေပါက္လာသည္ႏွင့္ ဖယ္ရွား ရွင္းလင္းပစ္ျခင္း၊ တတိယေကာင္းေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္ အားေပးဖန္တီးျခင္း၊ စတုတၱ စတင္ၿပီးျဖစ္ေသာ

ေကာင္းသည့္လုပ္ရပ္မ်ားကို

တိုးပြားလာေစရန္

အားေပး

ျခင္းတို႔ျဖစ္ေလသည္။

ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္

ႀကိဳးပမ္းရမည္

ေလးရပ္ကို

ဆက္လက္

တည္ရွိေစရန္ႏွင့္

ဤလုပ္နည္းလုပ္ဟန္
ျဖစ္သည္။

(ေထရာ၀ါဒ

အယူအဆအရ သမၼပဓာန္ ၄ပါးကို ဆိုလိုပါသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)၆.

စြမ္းအားငါးရပ္တို႔မွာ (ေထရာ၀ါဒ အယူအဆအရ သဒၵါ၊ ၀ီရိယ၊ သတိ၊သမာထိ၊ ပညာကို ဆိုလို ပါသည္။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြ႕ဲ ) ပထမ၊ ယံုၾကည္စိတ္၊
ဒုတိယ - ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္လုိစိတ္၊ တတိယ - ဆင္ျခင္ေတြးေခၚစိတ္၊ စတုတၳ စိတ္ကိုစူးစိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ႏွင့္ ပဥၥမ - ရွင္းလင္း ျပတ္သား ေသာအသိဥာဏ္ပညာကို

ထိန္းသိမ္းထားရွိႏိုင္စြမ္းတို႔

ျဖစ္ေလသည္။

ဤစြမ္းအား

ငါးရပ္တို႔သည္ အမွန္ တရားကို ရရွိႏုိင္ရန္ လုိအပ္ေသာ စြမ္းအားမ်ား ျဖစ္ေပသည္။

- 161 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

၇.

ပါရမီေျခာက္ပါး

(၀ါ)အမွန္တရားရရွိေရးအတြက္

အျပစ္ကင္းစင္

ေကာင္းမြန္ေသာ က်င့္စဥ္ ေျခာက္ရပ္တို႔မွာ ဒါန (ေပးကမ္းလွဴဒါန္းျခင္း)၊ သီလ(အေတြးအ ေခၚသေဘာတရားမ်ားကို ထိန္းသိမ္း ထားရွိျခင္း) ၊ ခႏီၱ (ခံႏုိင္ရည္ရွိျခင္း) ၊၀ီရိယ(ႀကိဳးပမ္းျခင္း)

၊

သမာဓိ

(စိတ္ကို

စူးစုိက္ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း)ႏွင့္ဥာဏ္ပညာရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ေလသည္။ ဤက်င့္စဥ္မ်ားအတိုင္း လုိက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္
သံသယျဖစ္မႈ ကမ္းေျခမွသည္ အမွန္တရား ကမ္းေျခသို႔ ကူးျဖတ္သြားႏုိင္မည္
ျဖစ္သည္။
ဒါန(၀ါ)ေပးကမ္းလွဴဒါန္းျခင္း

ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္ေလသည္။
လုပ္ေဆာင္ပါက

လုပ္ရပ္သည္

ကပ္ေစးနဲမႈကို

အေတြးအေခၚ သေဘာတရားမ်ားကို

အျခားသူမ်ား၏

က်င့္သံုး

စည္းစိမ္ေကာင္းမြန္မႈမ်ားကို

အစဥ္အၿမဲ

လုိက္နာေထာက္ထားမည္ ျဖစ္သည္။ ခႏီၱ ၊ ခံႏုိင္ရည္ရွိရန္ က်င့္ႀကံျခင္းသည္
ေၾကာက္ရ႕ြံ ဖြယ္ေကာင္းေသာ

သို႔မဟုတ္

အမ်က္ထြက္ေသာစိတ္ကို

ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္ေပသည္။ ၀ီရိယ - ႀကိဳးပမ္းမႈကို က်င့္ သံုးျခင္းသည္ ဇဲ၊ြ ၀ီရိယရွိမႈႏွင့္
သစၥာရွိမႈကို

ျဖစ္ေပၚေစသည္။

သမာဓိ၊

စိတ္အာ႐ံုစူးစိုက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို

က်င့္ႀကံျခင္းသည္ ေလလြင့္၍ အခ်ည္းႏွီးျဖစ္ေသာ စိတ္ကို ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္သည္။
ဥာဏ္ပညာရွိစြာ
ၾကည္လင္၍

က်င့္ႀကံ

ျခင္းသည္

ေမွာင္မိုက္၍

ေဖာက္ထြင္းၾကည့္ျမင္ႏုိင္ေသာ

႐ွဳပ္ေထြးေနေသာစိတ္ကို

စိတ္အျဖစ္

ေျပာင္းလဲေပးႏိုင္

ေလသည္။
ဒါန (ေပးကမ္းျခင္း) ႏွင့္ သီလ (သေဘာတရားမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားရွိျခင္း)တုိ႔သည္

ရဲတိုက္

ေအာက္ေျခအုတ္ျမစ္ပင္

ႀကီးတစ္ခုကို

ေဆာက္ရန္အတြက္

ျဖစ္ေလသည္။

ခႏီၱ(ခံႏိုင္ရည္

လုိအပ္ေသာ

ရွိျခင္း)ႏွင့္

၀ီရိယ(ႀကိဳးပမ္းျခင္း) တုိ႔သည္ ျပင္ပရွိ ရန္သူမ်ား၏ ေဘးရန္မွ ကာကြယ္ေပးေသာ ရဲတိုက္
ႀကီး၏နံရံမ်ားပင္

ျဖစ္သည္။

သမာဓိဥာဏ္ပညာရွိျခင္း

တို႔သည္

တုိက္ခိုက္မႈမ်ားမွ

ကာကြယ္ေပးေသာ

(စိတ္ကိုစူးစိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း)အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္

ေသျခင္းတို႔၏

မိမိကိုယ္ပိုင္

သံခ်ပ္ကာ

ႏွင့္ထိုးႏွက္
၀တ္စံု

ျဖစ္ေလသည္။
အကယ္၍လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္သည္

- 162 -

အဆင္ေျပေသာအခါတြင္မွ

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ေပးလွဴျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

မေပးျခင္းထက္၊

ေပးကမ္းရသည္က

ပိုမိုလြယ္ကူ

အဆင္ေျပ၍ ေပးကမ္းျခင္းျဖစ္ပါက ၄င္းသည္ ေပးလွဴ ျခင္းပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း၊
စစ္မွန္ေသာ ေပးကမ္းလွဴဒါန္းမႈ မဟုတ္ပါေပ။ စစ္မွန္ေသာ ေပးကမ္းလွဴဒါန္းမႈ
သည္ေမတၱာရပ္ခံျခင္း

မျပဳမီ၊

ၾကင္နာသနားတတ္ေသာ

အသဲႏွလံုးမွ

ေပါက္ဖြားလာျခင္း ျဖစ္၍၊ ရံဖန္ ရံခါမဟုတ္ဘဲ အစဥ္အၿမဲ ေပးကမ္းမႈ ျဖစ္သည္။
ေပးကမ္းလွဴဒါန္းၿပီးသည့္ေနာက္၌၊ ၀မ္းနည္းျခင္း၊ ေနာင္တရျခင္း၊ သို႔မဟုတ္
မိမိကိုယ္ကို ခ်ီးက်ဴးျခင္း စိတ္ဓါတ္မ်ား ရွိပါက၊ စစ္မွန္ေသာ အလွဴ မဟုတ္ပါေပ။
စစ္မွန္ေသာ

အလွဴသည္

လက္ခံရရွိသူကိုေသာ္၄င္း၊
၀မ္းနည္းစရာမ်ားကို

လွဴဒါန္းမႈ

ျပဳသူအျဖစ္

မိမိကိုယ္ကိုေသာ္၄င္း၊

အလွဴပစၥည္းကိုေသာ္၄င္း၊

အလွဴေပးစဥ္

ေမ့ေပ်ာက္ကာ၊

၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာစြာျဖင့္

ေပးလွဴျခင္း

ျဖစ္သည္။
စစ္မွန္ေသာ ေပးလွဴမႈသည္၊ မိမိ၏ သန္႔စင္ေသာၾကင္နာမႈ အသဲႏွလံုးမွ
တစ္ၿပိဳင္တည္း အလို အေလ်ာက္ ေပါက္ဖြားလာျခင္းျဖစ္၍၊ တစ္ခုခုေသာအက်ဳိး
ေက်းဇူးကိုရရွိရန္ ေမွ်ာ္မွန္းျခင္းမရွိဘဲ အတူ တကြ ဘ၀သံသရာမွ လြတ္ကင္းရန္
ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။
ပစၥည္းဥစၥာ မရွိ ႏြမ္းပါးသူမ်ားပင္လွ်င္၊ လက္ေတြ႔က်င့္သံုးႏိုင္ေသာ ဒါနခုႏွစ္ပါး (ေပးလွဴမႈ ခုႏွစ္ မ်ဳိး) ရွိေလသည္။ ပထမမွာ၊ ရုပ္ပိုင္းအလွဴ ျဖစ္ေလသည္။
ဤေပးလွဴမႈမ်ားထဲတြင္၊ အျမင့္မားဆံုးမွာ၊ ေအာက္ပါပုံျပင္၌ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔၊
မိမိ၏ အသက္ကို ေပးလွဴျခင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ဒုတိယမွာ၊ စိတ္ပိုင္းအလွဴ
ျဖစ္ေလသည္။ ဤသည္မွာ ၾကင္နာကရုဏာထားေသာ ႏွလံုးသား စိတ္ဓါတ္ကို
အျခားသူ မ်ားအား ေပးလွဴျခင္းျဖစ္သည္။ တတိယမွာ၊ မ်က္စိမ်ားကို ေပးလွဴျခင္း
ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ၊ အျခား သူမ်ားအား တည္ၿငိမ္မႈ ေအးခ်မ္းမႈ ရွိေစရန္၊
ၾကင္နာမႈအျပည့္ရွိေသာ အၾကည့္မ်ဳိးျဖင့္ ၾကည့္ျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ စတုတၳမွာ၊
ရုပ္သြင္ေပးလွဴမႈ ျဖစ္သည္။ ၄င္းမွာ အျခားသူမ်ားအား၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ ေသာအသြင္ျဖင့္ ျပံဳးျပံဳးရႊင္ရႊင္၊ ၾကည့္ျမင္ေစမႈ ျဖစ္သည္။ ပဥၥမမွာ၊ ႏႈတ္ခမ္းအလွဴ
ျဖစ္သည္။ ဤသည္ မွာ၊ အျခားသူမ်ားအား ၾကင္နာရင္းႏွီးေသာ စကားလံုးမ်ားျဖင့္၊
ေျပာဆိုမႈပင္ ျဖစ္သည္။ ဆဌမမွာ၊ ေနရာ ေပးလွဴမႈ ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ၊ မိမိ၏

- 163 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ေနရာကို

အျခားသူမ်ားအား

ေပးကမ္းျခင္း

ျဖစ္သည္။

သတၱမမွာ၊

ခိုလံႈမႈ

ေပးကမ္းျခင္း ျဖစ္သည္။ ၄င္းမွာ အျခားသူမ်ားအား၊ မိမိေနအိမ္တြင္ ညအိပ္
တည္းခိုခြင့္ျပဳျခင္းပင္
လူတိုင္းတို႔က၊

ျဖစ္သည္။

၄င္းတို႔၏

ဤကဲ့သို႔ေသာ

ေန႔စဥ္

ေပးလွဴမႈမ်ဳိးကို

လူတိုင္း

စားေသာက္ေနထိုင္မႈဘ၀တြင္

လက္ေတြ႔

က်င့္သံုးႏိုင္ၾကေပသည္။

၈.

တရံေရာအခါက၊ သတၱဟု ေခၚေသာ မင္းသားတစ္ေယာက္ ရွိေလသည္။

တေန႔ေသာအခါတြင္
ေတာထဲသို႔

၄င္းသည္

သြားေလသည္။

ေနာင္ေတာ္ႏွစ္ဦးႏွင့္အတူ

၄င္းတို႔သည္

ေတာထဲေတာကစားရန္

တြင္၊မိမိကိုယ္တိုင္

ေမြးထားေသာ က်ားငယ္ေလးခုနစ္ေကာင္ကို စားေသာက္လိုစိတ္ ျပင္းျပေနဟန္
ရွိေသာ ဆာေလာင္ငတ္မြတ္ေနသည့္ က်ားမတစ္ေကာင္ကို ေတြ႔ျမင္ၾကရေလသည္။
ေနာင္ေတာ္ႏွစ္ဦးတို႔က ေၾကာက္လန္႔စြာျဖင့္ ထြက္ေျပးသြားၾကေသာ္လည္း၊
သတၱမင္းသားမွာမူ၊

က်ားငယ္ေလးမ်ား၏

အသက္ကို

ကယ္ဆယ္ရန္အတြက္

ေတာင္ေစာင္းတစ္ခုေပၚသို႔ တက္ကာ၊ မိမိ ကိုယ္ကို အစားခံရန္ က်ားမေရွ႕သုိ႔
ခုန္ခ်လိုက္ေလသည္။
သတၱမင္းသားသည္၊
ရုတ္ခ်ည္းျပဳလုပ္ျခင္း

ျဖစ္ဤကဲ့သို႔

ေပးလွဴမႈလုပ္ရပ္ကို

ေသာ္လည္း၊

၄င္း၏အလိုအေလ်ာက္

စိတ္ထဲတြင္မူ

ဤသိ႔ုစဥ္းစားေနေလသည္။ `ဤ ခႏၶာကိုယ္သည္ အစဥ္အျမဲ ေျပာင္းလဲေန၍၊ တည္ျမဲမႈ
မရွိပါေပ။ ငါသည္ စြန္႔ပစ္လိုစိတ္ မရွိဘဲႏွင့္ ဤခႏၶာကိုယ္ကို ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး
ေနခဲ့ေပသည္။ သို႔ရာတြင္၊ ယခုအခါ၌ ငါသည္ အမွန္တရားရရွိႏိုင္ရန္အတြက္၊
ဤက်ားမအား

ခႏၶာကိုယ္ကို

ဤသို႔ေသာအေတြးသည္

ေပးလွဴမည္´အမွန္တရား

ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေဖာ္ျပေနေလသည္။

- 164 -

။ရရွိရန္အတြက္၊

သတၱမင္းသား၏
စစ္မွန္ေသာ

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

၉.

အမွန္တရားကို ရွာေဖြသူတဦးက ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးရမည့္ ျဗဟၼ၀ိဟာရတရား

ေလးပါးရွိေလသည္။

၄င္းတို႔မွာ

ေမတၱာ၊

ကရုဏာ၊

မုဒိတာႏွင့္

ဥေပကၡာတို႔

ျဖစ္ေလသည္။ ေမတၱာ (ၾကင္နာဂရုဏာရွိမႈ) ကို ျမတ္ႏိုးျခင္းျဖင့္ ေလာဘကို
ဖယ္ရွားႏိုင္သည္။
ပစ္ႏိုင္သည္။

ကရုဏာကို

ဥေပကၡာ

ျမတ္ႏိုးျခင္းျဖင့္၊

ျမတ္ႏိုးလွ်င္

(မိမိစိတ္ကို

ရန္သူႏွင့္

ေဒါသကို

ႏူးညံ့မႈျဖင့္

ခံစားမွဳကင္းေအာင္

မိတ္ေဆြအျဖစ္

ဖယ္ရွား

ထားျခင္း)ခဲျြ ခားေသာစရိုက္ကို

ကိုဖယ္ရွား

ပစ္ႏိုင္သည္။
လူမ်ားအား ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ႏွင့္ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲမႈ ရွိေစရန္ ျပဳလုပ္ျခင္းသည္
ေမတၱာၾကင္နာ

ကရုဏာမႈႀကီးပင္

ေက်နပ္ေရာင့္ရဲေစရန္

ျဖစ္သည္။

မျပဳလုပ္ႏိုင္ေသာ

လူမ်ားအား

ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ႏွင့္

အရာမွန္သမွ်ကို

ဖယ္ရွားျခင္းသည္

ကရုဏာမႈႀကီးပင္ ျဖစ္သည္။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈစိတ္ျဖင့္ လူတိုင္းက ေပ်ာ္ရႊင္ ျခင္းႏွင့္
ေက်နပ္ေရာင့္ရဲမႈျဖစ္ေနျခင္းကို
လူတိုင္းက

ေပ်ာ္ရႊင္၍

ေတြ႔ျမင္ရျခင္းသည္

ေက်နပ္ေရာင့္ရဲမႈ

မုဒိတာပင္

ရွိေသာအခါတြင္၊

ျဖစ္သည္။

ေအးခ်မ္းမႈႀကီး

တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္၍၊ လူတိုင္းအေပၚ တူညီေသာ ခံစားခ်က္မ်ဳိးကို ထားရွိႏိုင္ေလသည္။
ဤျဗဟၼ၀ိဟာရတရား ေလးပါးကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးကာ၊ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ဆင္းရဲ
ဒုကၡႏွင့္ခ်စ္ျခင္း-မုန္းျခင္းစိတ္တို႔ကို

ဖယ္ရွားပစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း၊

အလြယ္တကူ

လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္အရာ မဟုတ္ပါေပ။ မေကာင္းေသာစိတ္သည္ အိမ္ေစာင့္ေခြး
ကဲ့သို႔ပင္၊

စြန္႔ပစ္ႏိုင္ရန္

ခက္ခဲလွ၍၊

ေကာင္းေသာစိတ္သည္

ေတာထဲရွိ

သမင္တေကာင္ကဲ့သို႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားရန္ လြယ္ကူလွေပသည္။ သို႔မဟုတ္၊
မေကာင္း

ေသာစိတ္သည္

ပယ္ဖ်က္ပစ္ရန္

ေက်ာက္တြင္

လြန္စြာခက္ခဲလွ၍၊

ထြင္းထားေသာ

စာမ်ားကဲ့သို႔

ေကာင္းေသာစိတ္သည္

ေရထဲတြင္

ေရးထားေသာ

စာမ်ားကဲ့သို႔

အလြယ္တကူ

အမွန္ပင္လွ်င္

အမွန္တရား

ရရွိရန္အတြက္

ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္ေလသည္။
ေလ့က်င့္မႈသည္၊

ဘ၀တြင္

အခက္ခဲဆံုးေသာအရာ ျဖစ္ေလ သည္။၁၀.

တရံေရာအခါက၊

ခ်မ္းသာသည့္

မိသားစုတြင္

- 165 -

ေမြးဖြားလာေသာ္လည္း၊

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

က်န္းမာေရးအေျခအေန
ရွိေလသည္။

ခ်ဳိ႕တဲ့ေနေသာ၊

ေသာဏဟုေခၚသည့္

၄င္းသည္အမွန္တရားရရွိကာ၊

ဘုရား၏

လူငယ္တဦး
တပည့္္တဦး

ျဖစ္လာရန္အတြက္၊ စိတ္ဓါတ္ အထူး ျပင္းျပေနေလသည္။ ၄င္းသည္ အထူးႀကိဳးစား က်င့္ႀကံသျဖင့္၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ ေျခ၌ ေသြးမ်ားထြက္လာေလသည္။
ဘုရားသည္ ၄င္းအား သနား၍ ဤသို႔ ျမြက္ၾကားေတာ္မူေလသည္။ `ငါ့သား၊
ေသာဏ၊အသင္သည္

သင္ၾကားဖူးပါသေလာ။
ေလွ်ာ့လြန္းလွ်င္

အိမ္တြင္

ေစာင္းတီးအတတ္ကို

ေစာင္းႀကိဳးသည္

တင္းလြန္းလွ်င္

ေသာ္၄င္း၊

ထြက္လာမည္

မဟုတ္ပါ။

ေသာ္၄င္း၊

အသံေကာင္း

ေလ့က့်္

ေစာင္းႀကိဳးမ်ားကို သင့္ေတာ္စြာ တင္းထားမွသာလွ်င္ ေကာင္းမြန္ေသာ ေတးသံ
ထြက္ေပၚလာပါသည္။
အမွန္တရားရရွိရန္ ေလ့က်င့္ျခင္းသည္၊ ေစာင္းႀကိဳးမ်ားကို အေလွ်ာ့အတင္း
ညွိျခင္းႏွင့္ အတူတူ ပင္ျဖစ္သည္။ စိတ္၏ ႀကိဳးမ်ားကို ေလွ်ာ့လြန္းစြာ သို႔မဟုတ္
တင္းလြန္းစြာ ညွိျခင္းျဖင့္ အမွန္တရားကို မရရွိႏိုင္ပါ၊ အသင္သည္ စဥ္းစားဆင္ျခင္၍
ဥာဏ္ပညာရွိစြာ လုပ္ေဆာင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
ေသာဏသည္ ဤစကားလံုးမ်ား၏ တန္ဖိုးကို နားလည္သေဘာေပါက္၍၊
ေနာက္ဆံုးတြင္ အမွန္တရားရရွိျပီး ရဟႏၱာ ျဖစ္သြားေလသည္။
၁၁.

တရံေရာအခါက၊

လက္နက္ငါးမ်ဳိးကို

ကၽြမ္းက်င္စြာ

သံုးစဲတြ တ္ေသာ

မင္းသားတဦး ရွိေလသည္။ တေန႔ေသာအခါတြင္၊ ၄င္းသည္ ပစ္ခတ္ေလ့က်င့္ၿပီး
အိမ္သို႔

အျပန္လမ္းခရီး၌၊

လက္နက္ပစၥည္းတို႔ျဖင့္

မေဖာက္ထြင္းႏိုင္ေသာ

အေရခြံရွိသည့္ ဘီလူးႀကီးတစ္ေကာင္ႏွင့္ ေတြ႔ေလသည္။
ဘီလူးႀကီးက
မေၾကာက္ရ႔ပြံ ါေပ။

လိုက္လာေသာ္လည္း၊
၄င္းသည္

ျမွားတစ္စင္း

မင္းသားသည္

စိုးစဥ္းမွ်

ပစ္လႊတ္လိုက္ေသာ္လည္း၊

ဘီလူးႀကီးသည္ လံုး၀ ထိခိုက္နာက်င္ျခင္း မရွိပါေပ။ ထိုအခါ၊ မင္းသားသည္ လွံျဖင့္
ပစ္လိုက္ျပန္၏။ သို႔ရာတြင္ လွံသြားသည္ ဘီလူးႀကီး၏ အေရခြံကို ေဖာက္ထြင္း
ႏိုင္ျခင္း မရွိပါေပ။ ထို႔ေနာက္ မင္းသားသည္ တုတ္ေခ်ာင္း၊ သံခၽြန္ရွည္တို႔ျဖင့္
ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ေသာ္ လည္း၊ ဘီလူးႀကီးမွာမူ လံုး၀ထိခိုက္နာက်င္ျခင္း မရွိပါေပ။

- 166 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

မင္းသားသည္ ဓားျဖင့္ ခုတ္ျပန္၏။ ဓားသာလွ်င္ က်ဳိးသြားေလသည္။ မင္းသားသည္
လက္သီးျဖင့္၄င္း၊ ေျချဖင့္၄င္း၊ ထိုးႀကိတ္ကန္ေက်ာက္ေသာ္ လည္း အခ်ည္းႏွီးသာ
ျဖစ္ေခ်၏။ ဘီလူးႀကီးသည္ ၄င္းအား ဖမ္းခ်ဳပ္လိုက္၏။ ထိုအခါ၊ မင္းသားသည္
၄င္း၏ ဦးေခါင္းကို လက္နက္အျဖစ္ အသံုးျပဳကာ တိုက္ခိုက္ျပန္၏။ သို႔ရာတြင္
အခ်ည္းႏွီးသာ ျဖစ္ေခ် သည္။ဘီလူးႀကီးက ေျပာ၏။ `အသင္ခုခံေန၍ ဘာမွ်အရာေရာက္မည္မဟုတ္၊
အသင့္ကို ငါ စားေတာ့ မည္´ မင္းသားက ျပန္ေျဖ၏။ `ငါ၏ လက္နက္ အလံုးစံုကို
အသံုးျပဳၿပီး ျဖစ္၍ ၊ ဘာမွ်မတတ္ႏိုင္ေတာ့ၿပီ ဟု အသင္ ထင္မွတ္ေကာင္း
ထင္မွတ္ေပမည္။ သို႔ရာတြင္၊ ငါ့၌ ၀ရဇိန္ လက္နတ္တခု က်န္ရွိေနဆဲ ျဖစ္ သည္။အကယ္၍အသင္သည္

ငါ့ကို

စားအံ့၊

ငါသည္အသင့္ကို

အသင္၏၀မ္းဗိုက္အတြင္းမွ ေန၍ သတ္ျဖတ္သုတ္သင္ပစ္မည္။´မင္းသား၏

သတိၱေၾကာင့္

ဘီလူးႀကီးသည္

တုန္လႈပ္သြားကာ၊

ဤသို႔ေမးျမန္း၏။ `အသင္ အဘယ္ကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္နည္း´။ မင္းသားက
ျပန္ေျဖ၏။ `အမွန္တရား၏ တန္ခိုးစြမ္းအားျဖင့္ ျပဳလုပ္ မည္´။ထိုအခါ၊ ဘီလူးႀကီးသည္ မင္းသားကို လႊတ္ကာ၊ အမွန္တရားအေၾကာင္း
သြန္သင္ျပပါရန္ ေတာင္းပန္ေလသည္။
ဤပံုျပင္၏

သြန္သင္ခ်က္သည္၊

ေနာက္လိုက္တပည့္မ်ားအား

ဇဲ၀ြ ီရိယ

ရွိစြာျဖင့္ ႀကိဳးပမ္းၾကရန္ ႏွင့္ အခက္အခဲ၊ က်ရံွဳးးမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေသာ္လည္း၊
ေၾကာက္ရြံအေလွ်ာ့ေပးျခင္း မျပဳၾကရန္ တို႔အ တြက္ အားေပးရန္ပင္ ျဖစ္သည္။
၁၂.

ရြ႕ံ ရွာမုန္းတီးဖြယ္ေကာင္းေသာ မိမိကိုယ္ကို အမြႊန္းတင္မႈႏွင့္ အရွက္ကင္းမဲ့မႈ

ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးသည္

လူသားကို

ထိခိုက္က်ဴးလြန္ျခင္းပင္

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊

ဂုဏ္သေရပ်က္ျပားမႈႏွင့္ အရွက္ခဲမြ ႈတို႔သည္ လူသားမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္
ေလသည္။ လူမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ မိဘမ်ားႏွင့္ဆရာသမားမ်ား၊ အသက္ႀကီးရင့္သူ
မ်ားအား၄င္း၊ အစ္ကိုနွင့္အစ္မမ်ားအား၄င္း၊ ရိုေသေလးစားၾက၏။ အဘယ္ေၾကာင့္
ဆိုေသာ္

၄င္းတို႔သည္

ဂုဏ္သေရပ်က္မႈႏွင့္

- 167 -

အရွက္ကမဲြ ႈမ်ားကို

ခံစား

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

တတ္ေသာေၾကာင့္

ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္ကို

ျပန္လည္

စဥ္းစား

သံုးသပ္ၿပီးသည့္ေနာက္၊ အျခားေသာသူမ်ားကို ၾကည့္ျမင္၍ မိမိ ဂုဏ္ သိကၡာ
ထိန္းကာ၊ ရွက္ေၾကာက္တတ္ျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္ရပ္ ျဖစ္ေလသည္။
အကယ္၍၊

လူတစ္ဦးသည္

၄င္း၏ဒုစရိုက္မ်ားသည္

ေနာင္တရတတ္ေသာ

ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ျဖစ္၍

စိတ္ဓါတ္မ်ဳိးရွိပါက၊
ေနာင္တရတတ္ေသာ

စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးမရွိပါက၊ ဒုစရိုက္မ်ားသည္လည္း ဆက္လက္တည္ရွိေနမည္ျဖစ္ၿပီး
ထာ၀ရ ၀ဋ္ခံရမည္ ျဖစ္ေလသည္။
မွန္ကန္ေသာ

တရားေတာ္ကို

ၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကားနာ၍၊

ယင္း၏အဓိပၸာယ္ႏွင့္တကြ၊ မိမိကိုယ္ ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပုံကို နားလည္သေဘာေပါက္ေသာ
သူသာလွ်င္ တရားေတာ္ကို နာခံႏို္င္၍၊ အက်ဳိးရွိႏိုင္ ေပသည္။
မွန္ကန္ေသာ တရားေတာ္ကို နားဆင္ရံုသာ နားဆင္၍ အရမယူတတ္လွ်င္၊
အမွန္တရားကို ရွာေဖြ၍ ေတြ႔ရွိႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
အမွန္တရားကို

ရွာေဖြေနသူတစ္ဦးအတြက္၊

သဒၵါ(ယံုၾကည္မႈ)၊

ရွက္ေၾကာက္မႈ၊ ႏွိမ့္ခ်မႈ၊ ၀ီရိယ (ႀကိဳးပမ္းမႈ) ႏွင့္ပညာရွိမႈတို႔သည္
ပင္မဇစ္ျမစ္ႀကီးမ်ား

ျဖစ္ေလသည္။

ယင္းတို႔အနက္၊

အႀကီးမားဆံုးေသာ

စြမ္းအားျဖစ္၍၊

က်န္ဇစ္ျမစ္မ်ားမွာလည္း

ပညာရွိမႈ

ဆက္စပ္ေနေလသည္။

အကယ္၍၊

စြမ္းအား
သည္ပညာရွိမႈႏွင့္

တရားက်င့္ႀကံအားထုတ္ေနသူတဦးသည္

ေလာကီေရးရာမ်ားကို ဂရုစိုက္၍၊ အဖ်င္းစကား ေျပာျခင္းကို ခံုမင္ႏွစ္သက္ကာ၊
အအိပ္ၾကဴးေနမည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းသည္ အမွန္တရား လမ္းစဥ္မွ ေ၀းကြာ သြားမည္
ျဖစ္ေပသည္။
၁၃.

အမွန္တရား

ရရွိရန္အတြက္၊

က်င့္ႀကံအားထုတ္ရာတြင္၊

အခ်ဳိ႕ေသာ

သူမ်ားသည္ အျခားသူမ်ား ထက္ ေစာလ်င္စြာ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိႏိုင္ေပသည္။
ထို႕ေၾကာင့္၊ ဦးစြာ အမွန္တရား ရရွိသြားသူမ်ားကို ၾကည့္ျမင္ျခင္းျဖင့္၊ စိတ္ဓါတ္
က်ဆင္းသြားရန္ မသင့္ပါေပ။
ျမွားပစ္ျခင္းကို

ေလ့က်င့္ေနသူတဦးသည္

- 168 -

လ်င္ျမန္စြာ ေအာင္ျမင္တတ္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ကၽြမ္းရန္ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ၊ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ျဖင့္ ေလ့က်င့္သြားပါက၊ တျဖည္းျဖည္း
လက္ေျဖာင့္လာမည္

ျဖစ္ေၾကာင္း

သိရွိထား

ေလသည္။

ျမစ္သည္

ေခ်ာင္းငယ္ေလးမွ စတင္လာျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း၊ တျဖည္းျဖည္း ႀကီးထြားလာကာ၊ ေနာက္ဆံုး၌ ပင္လယ္ျပင္ႀကီးထဲသို႔ စီး၀င္သြားေလသည္။
ဤဥပမာမ်ားကဲ့သို႔ပင္၊

ဇြ၀ဲ ီရိယျဖင့္

စိတ္ရွည္လက္ရွည္

က်င့္ႀကံ

အားထုတ္သူသည္ အမွန္တရား ကို ရရွိရန္ ေသခ်ာေပသည္။
အထက္က ရွင္းျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည့္အတိုင္း၊ မ်က္စိအစံုကို ဖြင့္ထားပါက၊
ေနရာတစ္ကာ၌၊ အမွန္ တရားမ်ားကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သျဖင့္၊ အမွန္တရားရရွိႏိုင္ရန္
အခြင့္အလမ္းမ်ားသည္ အနႏၱပင္ ျဖစ္ေလသည္။
တရံေရာအခါက၊ အေမႊးတိုင္မ်ားကို
၄င္းသည္

အေမႊးရနံ႔မ်ား

ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းလည္း
ဤေသးငယ္ေသာ

ထြန္းညွိေနသူတစ္ဦး ရွိေလသည္။

သြားလာေနျခင္းမရွိ၊
မရွိေၾကာင္းကို

ထြက္ေပၚလာျခင္း

ဆင္ျခင္သတိျပဳမိ

ျဖစ္ရပ္ေလးမွတဆင့္၊

ထိုလူသည္

ေလသည္။

အမွန္တရားကို

ရရွိသြားေလသည္။
တရံေရာအခါက၊ လူတစ္ေယာက္၏ ေျခေထာက္တြင္ ဆူးစူး၀င္ေနေလသည္။
နာက်င္မႈ

ဒဏ္ကို

ခံစားမိေသာ

ထိုလူက၊

ယင္းနာက်င္မႈသည္

စိတ္၏တုန္႔ျပန္ခ်က္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြးေတာမိေလ သည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္မွသည္၊ စိတ္ကို
မခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္ပါက၊ အထိန္းမရ ျဖစ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ေအာင္ျမင္စြာ ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္ပါက၊
သန္႔စင္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပိုမိုနက္ရိွဳင္းစြာ ေတြးေတာမိေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ
အေတြးမ်ားမွ တဆင့္မၾကာမီပင္ ထိုလူသည္ အမွန္တရားကို ရရွိသြားေလသည္။
တရံေရာအခါက၊
တေန႔သ၌

ထိုလူသည္

ေတြးေတာေနရာ၊

လြန္စြာ

ေလာဘႀကီးေသာ

ေလာဘႀကီးလွေသာ

ေလာဘႀကီးေသာ

သူတစ္ဦးရွိေလသည္။

၄င္း၏အေတြးမ်ားသည္၊

စိတ္အေၾကာင္းကို
အသိဥာဏ္ျဖင့္

ေလာင္ကၽြမ္း ေပ်ာက္ပ်က္သြားႏိုင္ေသာ ေရႊေဘာ္စာလႊစာမႈန္႔မ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္းကို
စဥ္းစားေတြးေတာမိေလသည္။

ယင္းအေတြးမ်ားသည္

အမွန္တရားကို ရရွိရန္ လမ္းစ ျဖစ္ ေလသည္။

- 169 -

ထိုလူအတြက္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

`အသင္၏ စိတ္ကို ေရခ်ိန္ညီေအာင္ ထိန္းထားပါ။ အကယ္၍ စိတ္က
ေရခ်ိန္ညီ ျဖစ္ေနပါက၊ ကမၻာႀကီးတခုလံုးသည္လည္း ေရခ်ိန္ညီျဖစ္ေနေပမည္´ဟူေသာေရွးေဟာင္းဆိုရိုး

စဥ္းစားပါ။

ကမၻာေပၚရွိ

အျမင္မ်ားေၾကာင့္

စကားတခု

ရွိေလ

သည္။

ဤစကားလံုးမ်ားကို

ကဲျြ ပားျခားနားမႈအလံုးစံုသည္

စိတ္၏ခဲျြ ခားေသာ

ျဖစ္ေပၚလာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း

နားလည္သေဘာေပါက္ပါ။

ဤစကားလံုးမ်ားအထဲတြင္ အမွန္တရားသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခု
ရွိေနေလသည္။

အမွန္တရားသို႔

ေရာက္ရွိႏိုင္ေသာ

လမ္းမ်ားသည္

အမွန္တကယ္ပင္ အနႏၱ ျဖစ္ေလသည္။

IIIယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈလမ္းေၾကာင္း
၁.

ဘုရား၊ တရားႏွင့္ သံဃာတည္း ဟူေသာ ရတနာသံုးပါးတြင္ ခိုလံႈသူမ်ားအား

ဘုရားတပည့္္မ်ားဟု

ေခၚ၏။သေဘာတရား)၊

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ၊

ဘုရားတပည့္္မ်ားသည္
ဒါနသီလ (အေတြးအေခၚ
(ေပးလွဴျခင္း)ႏွင့္ဥာဏ္ပညာရွိျခင္းတည္း ဟူေသာ၊ စိတ္ခ်ဳပ္ထိန္းနည္း ပုံစံေလးရပ္ကို လိုက္နာ
က်င့္သံုးၾကေလသည္။
ဘုရား၏ ေနာက္လိုက္တပည့္္မ်ားသည္ သတ္ျဖတ္ျခင္း မျပဳ၊ ခိုးယူျခင္း မျပဳ၊
သူတပါး

သားမယား

ေသရည္ေသရက္

ကိုက်ဴးလြန္ျခင္း

ေသာက္စားျခင္း

မျပဳ၊လိမ္လည္ေျပာဆိုျခင္း

မျပဳ

ဟူေသာ

မျပဳ၊

သီလငါးပါးကို

ေစာင့္ထိန္းၾကေလသည္။
ဗုဒၶ၏ တပည့္္မ်ားသည္၊ ဗုဒၶ၏ ဥာဏ္ပညာႀကီးျမတ္မႈအေပၚ ယံုၾကည္မႈ
ရွိၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔ သည္ ေလာဘႀကီးမႈႏွင့္ကပ္ေစးနဲမႈတို႔မွ ကင္းေ၀းေစရန္
ႀကိဳးပမ္းၾက၍

ေပးကမ္းလွဴဒါန္းျခင္းမ်ားကို

အေၾကာင္းႏွင့္အက်ဳိးနိယာမကို

ျပဳလုပ္ၾကေလသည္။

၄င္းတို႔သည္

နားလည္ၾက၍ ေခတၱခဏသာ စိတ္ ထဲတြင္

စဲမြ ွတ္မထားဘဲ၊ ပညာရွိစြာ ျပဳမူက်င့္ၾကံေလသည္။

- 170 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အေရွ႕ဖက္သို႔ ယိမ္းေနေသာ သစ္ပင္သည္ အေရွ႕သို႔ပင္ လဲက်မည္ ျဖစ္ရာ၊
ဗုဒၶ၏တရားေတာ္

မ်ားကို

ၾကားနာ၍

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူမ်ားသည္လည္း၊

မလဲမြ ေသြပင္၊ ဗုဒၶ၏ ဘုရားသာသနာတြင္ ေမြးဖြားလာၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။
(တနည္းဆိုေသာ

ဗုဒၶ၏ေမတၱာရိပ္ေအာက္တြင္

ခိုလွံဳနိုင္ၾကမည္။

တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)၂.

ဘုရား၊

တရားႏွင့္

သံဃာတည္း

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူမ်ားအား

ဘုရား၏

ဟူေသာရတနာသံုးပါးကို

ေနာက္လိုက္တပည့္ေတာ္မ်ားဟု

အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေပသည္။
ဘုရားသည္
အသံုးျပဳကာ၊

သဗၺညဳတဥာဏ္ကို

လူသားအေပါင္း

ရရွိသူျဖစ္၍၊

တို႔အား

ယင္းဥာဏ္ေတာ္ကို

ေဟာေျပာကယ္တင္ေလသည္။

တရားသည္ အမွန္တရားျဖစ္၍၊ အမွန္တရား၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ ယင္းအေၾကာင္းကို
ရွင္းျပသည့္ သြန္သင္မႈ ျဖစ္သည္။ သံဃာသည္ ဘုရားႏွင့္ တရားတို႔ကို ယံုၾကည္
ကိုးကြယ္ၾကသူမ်ား၏ သာသနာေရးအဖဲြ႔ ျဖစ္သည္။
ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္

ဘုရား၊

တရားႏွင့္

သာသနာေရးအဖဲ႔တြ ို႔ကို

သီးျခားစီ

ျဖစ္ေသာ ေနရာသံုးခု သဖြယ္ ေျပာဆိုၾကေသာ္လည္း၊ ၄င္းတို႔သည္ အမွန္မွာ
တစ္ခုတည္း ျဖစ္သည္။ ဘုရားသည္ တရားျဖင့္ ေပၚလြင္၍၊ သံဃာက တရားကို
ေဖာ္ထုတ္ေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တရားကို ယံုၾကည္၍၊ သာသနာေရး အဖဲ႔ကြ ိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈသည္ ဘုရားအား ယံုၾကည္ျခင္းပင္ ျဖစ္၍ ဘုရားအား ယံုၾကည္မႈ၏
အဓိပၺၸာယ္မွာ လည္း တရားကို ယံုၾကည္မႈႏွင့္ သာသနာေရးအဖဲ႔ကြ ို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးမႈပင္
ျဖစ္ေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ လူမ်ားသည္ ဘုရားအား ယံုၾကည္မႈရွိျပီး တရားေတာ္အတိုင္း
က်င့္ၾကံရံုမွ်ျဖင့္ပင္ လွ်င္၊ အမွန္တရား ရရွိကာ၊ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ၾကေလသည္။
ဗုဒၶသည္

သဗၺညဳတဥာဏ္ကို

ရရွိသူျဖစ္၍၊

လူအေပါင္းတို႔အား၊

မိမိ၏တစ္ဦးတည္းေသာ ကေလးသဖြယ္ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶအား မိမိ၏
မိဘအရင္းကဲ့သို႔ သေဘာထားသူသည္၊ ဗုဒၶကဲ့သို႔ ျဖစ္လာ၍ အမွန္တရားကို

- 171 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ရရွိေလသည္။
ဗုဒၶကို ဤကဲ့သို႔ သေဘာထားသူမ်ားသည္ ဗုဒၶဥာဏ္ေတာ္၏ ေထာက္ခံမႈကို
ရရွိကာ၊ ဗုဒၶ က်က္သေရ၏ ေမႊးရနံ႔ပက္ျဖန္းမႈကို ခံရမည္ ျဖစ္ေလသည္။
၃.

ကမာၻေလာကႀကီးထဲတြင္၊

ဗုဒၶအား

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သည္ထက္

အက်ဳိးအျမတ္ ပိုမ်ားေသာ အရာ မရွိပါေပ၊ ဗုဒၶ၏အမည္ကို ၾကားနာရံုမွ်ျဖင့္၊
ယံုၾကည္ကာ၊

တစ္ခဏတာမွ်

ေပ်ာ္ရႊင္ရံုျဖင့္၊

မခန္႔မွန္း

ႏိုင္ေလာက္ေသာ

အက်ဳိးေက်းဇူး ရွိေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္၊ ကမာၻတစ္ခုလံုး၌ မီးေတာက္မီးလွ်ံမ်ားျဖင့္ ျပည့္ေနေစကာမူ၊
ဗုဒၶ၏ ဆံုးမမႈကို

ရွာႀကံ ျခင္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၾကရမည္

ျဖစ္ေပသည္။
တရားကို ရွင္းလင္းေျပာျပႏိုင္သည့္ ဆရာတစ္ဦးကို ေတြ႔ရွိရန္ ခက္ခဲမည္
ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶတဆူ အား ဖူးေတြ႔ရန္ ပိုမိုခက္ခဲမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ဗုဒၶ၏
ဆံုးမမႈမ်ားကို ယံုၾကည္ရန္ အခက္ခဲဆံုး ျဖစ္မည္ ျဖစ္ေပသည္။
သို႔ရာတြင္ ယခုအခါ၌၊ အသင္သည္ ေတြဆ႔ ံုရန္ ခက္ခဲေသာ ဗုဒၶအား
ေတြ႔ဆံုၿပီး

ျဖစ္၍၊

ၾကားနာ

ရန္ခက္ခဲေသာအရာကိုလည္း၊

အသင့္အား

ရွင္းလင္းေျပာျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ အသင္သည္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာစြာျဖင့္
ဗုဒၶအား ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သင့္ေပသည္။
၄.

ရွည္လ်ားေသာ

လူ႔ဘ၀ခရီးတြင္၊

အေကာင္းဆံုးေသာအေဖာ္
အေကာင္းဆံုးေသာ

ျဖစ္ေလ

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္

သည္။ေဖ်ာ္ယာမကာျဖစ္၍၊

၄င္းသည္

လမ္းခရီး၌

အႀကီးမားဆံုးေသာ

ဥစၥာဓန

ျဖစ္ေလသည္။ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္၊ တရားကို ခံယူေသာ လက္ျဖစ္သည္။
၄င္းသည္

ေကာင္းမႈ

အေပါင္းကို

ခံယူရာ၊

သန္႔စင္ေသာလက္

ျဖစ္သည္။

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္ ေလာကီရမက္ အညစ္ အေၾကးအေပါင္းကို ေလာင္ကၽြမ္း
ပ်က္စီးေစေသာ မီးျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ၀န္ထုပ္ကို ဖယ္ရွား၍ ဦး ေဆာင္

- 172 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

လမ္းျပျပဳေသာ လမ္းျပ ျဖစ္သည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္ ေလာဘ၊ ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္းႏွင့္ ဂုဏ္မာနမ်ားကို
ဖယ္ရွားပစ္ေလသည္။ ၄င္းသည္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔မႈႏွင့္ သူတပါးအား ရိုေသ
ေလးစားရန္ သင္ၾကားေပးေလသည္။ ၄င္းသည္ အေျခအေနမ်ား၏ ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမွ
လြတ္ေျမာက္ေစေလသည္။
ရဲစြမ္းသတိၱေပးေလသည္။

၄င္းသည္
၄င္းသည္

စြမ္းအားေပးေလသည္။

အခက္အခဲႏွင့္

ဆဲေြ ဆာင္မႈမ်ားကို

ရင္ဆိုင္ႏိုင္ရန္

ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ေစရန္

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္

ေတာက္ေျပာင္စြာႏွင့္ သန္႔ရွင္းစြာ လုပ္ႏိုင္ေစရန္

လုပ္ရပ္မ်ားကို

စြမ္းေဆာင္

ေပးေလသည္။

၄င္းသည္ စိတ္ကို ဥာဏ္ပညာျဖင့္ ၾကြယ္၀ေစေလသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္ ေလာဘ၊ ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္းႏွင့္ ဂုဏ္မာနမ်ားကို
ဖယ္ရွားပစ္ေလ

သည္။၄င္းသည္

ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔မႈႏွင့္

ရိုေသေလးစားရန္

သင္ၾကားေပးေလသည္။

၄င္း

သည္

သူတပါးအား

အေျခအေနမ်ား၏

ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမွ လြတ္ေျမာက္ေစေလသည္။ ၄င္းသည္ အခက္အခဲႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႏိုင္ ရန္ရဲစြမ္းသတိၱ ေပးေလသည္။ ၄င္းသည္ ဆဲေြ ဆာင္မႈမ်ားကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္ေစရန္
စြမ္းအးေပးေလသည္။
ေတာက္ေျပာင္စြာႏွင့္

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္
သန္႔စင္စြာ

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္
လုပ္ႏိုင္ေစရန္

လုပ္ႏိုင္ေစရန္

လုပ္ရပ္မ်ားကို

စြမ္းေဆာင္ေပးေလသည္။

လုပ္ရပ္မ်ားကို

စြမ္းအားေပး

ေလသည္။

ေတာက္ေျပာင္စြာႏွင့္

သန္႔စင္စြာ

၄င္းသည္

စိတ္ကို ဥာဏ္ပညာျဖင့္

ၾကြယ္၀ေစေလသည္။
ခရီးတာရွည္လ်ား၍ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနသည့္အခါ၌ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္
အားေပးခ်က္ တစ္ရပ္ျဖစ္၍၊ အမွန္တရားသို႔ ေရာက္ရွိေစေလသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္

ဗုဒၶ၏ေရွ႕ေမွာက္သို႔

ေရာက္ရွိေနေၾကာင္း

ခံစားခ်က္မ်ားကို ျဖစ္ေပၚ ေစ၍ ဗုဒၶက ကၽြႏု္ပ္တို႔အား ေဖးမထားေသာ ေနရာသို႔
ကၽြႏု္ပ္တို႔ကို ေခၚေဆာင္သြားေလသည္။ ယံုၾကည္ ကိုးကြယ္မႈသည္၊ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏
မာေၾကာ၍

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ေသာ

စိတ္မ်ားကို

ကၽြႏ္ုပ္တို႔အား

ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးေသာ

စိတ္ဓါတ္ႏွင့္

- 173 -

ေပ်ာ့ေျပာင္းေစၿပီး

၊နားလည္မႈရွိေသာ

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ၾကင္နာသနားမႈစိတ္ကို ေပးေလ သည္။၅.

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈရွိသူသည္၊

တရားေတာ္

ပါရွိေနေၾကာင္း

ၾကားရေသာ

သိရွိႏိုင္သည့္

ရရွိေလသည္။

အေျခအေနမ်ား

နိယာမရအရ၊

အေၾကာင္းရင္းႏွင့္

အရာခပ္သိမ္းတို႔၏

ရုပ္ပုံမ်ားထြက္ေပၚလာျခင္း

လိုက္နာေနထိုင္ႏိုင္သည့္

ဗုဒၶ၏အသိဥာဏ္ကို

ယံုၾကည္မႈရွိသူသည္
ေအးခ်မ္းစြာ

အရာအားလံုး၌

ျဖစ္၍၊

လိုက္ေလ်ာညီေထြ၊

သည္းညည္းခံမႈကို

ရရွိေၾကာင္း၊

အသိဥာဏ္ကို ရရွိေလသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈသည္။
မည္သည့္အေျခအေန

ခဏတာမွ်ျဖစ္ေသာ

မ်ဳိးႏွင့္

ဘ၀၏ေတြ႔ႀကံဳရေစကာမူ၊

မတည္ျမဲမႈႏွင့္၊

အံ့ၾသျခင္းသို႔မဟုတ္

၀မ္းနည္းျခင္း မျဖစ္၊ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ရုပ္ပုံသ႑ာန္ မ်ားက မည္ကဲ့သို႔ပင္
ေျပာင္းလဲေစကာမူ၊ ဘ၀၏ စစ္မွန္မႈသည္၊ အၿမဲပင္ မေျပာင္းမလဲပဲ တည္ရွိေန
ေၾကာင္း အသိဥာဏ္ကို ရရွိေစေလသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈတြင္
နိမ့္က်၍

သည္းခံေသာ

ေကာင္းမႈမ်ားအတြက္

အေရးႀကီးေသာ
မိမိအဂၤါရပ္သံုးခုရွိေလသည္။

ကိုယ္ကိုႏွိမ့္ခ်မႈ၊

၀မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈႏွင့္

အျခားေသာသူမ်ား၏

စစ္မွန္ေသာ

ေလးစားမႈတို႔ျဖင့္

ဗုဒၶေပၚထြက္လာမႈကို ေက်းဇူးတင္စြာျဖင့္ လက္ခံမႈတို႔ ျဖစ္ေလသည္။
လူတို႔သည္

ဤယံုၾကည္မႈ၏

အဂၤါရပ္မ်ားကို

ပ်ဳိးေထာင္သင့္ေလသည္။

၄င္းတို႔သည္၊ မိမိတို႔၏ ညံ့ကြက္မ်ားႏွင့္ မသန္႔စင္မႈမ်ားကို ဂရုျပဳရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္ အရွက္အေၾကာက္ ရွိ၍၊ မိမိတို႔၏ မေကာင္းမႈမ်ားကို ၀န္ခံရမည္
ျဖစ္သည္။

၄င္းတို႔သည္

လုပ္ရပ္မ်ားကို

အျခားသူမ်ား၏

သိရွိနားလည္၍၊

ဇဲ၀ြ ီရိယ

ေကာင္းေသာ
ရွိစြာျဖင့္

အက်င့္စရိုက္ႏွင့္

ႀကိဳးပမ္းက်င့္သံုးကာ၊

ေကာင္းမႈကို ေကာင္းမႈအျဖစ္ ခ်ီးက်ဴးရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ အျမဲပင္
အလိုအေလ်ာက္ ဗုဒၶႏွင့္အတူတကြ လုပ္ေဆာင္၍၊ ဗုဒၶႏွင့္ ေနထိုင္လိုေသာ ဆႏၵမ်ဳိး
ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။
ယံုၾကည္မႈစိတ္သည္

စစ္မွန္ေသာစိတ္

- 174 -

ျဖစ္သည္။

၄င္းသည္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

နက္ရိွဳင္းလွေသာ စိတ္ျဖစ္၍၊ ဗုဒၶ၏ တန္ခိုးအာဏာျဖင့္ ဗုဒၶ၏ သန္႔စင္ေသာ
ကမာၻေပၚသို႔ ေခၚေဆာင္သြားျခင္း ခံရရန္ အမွန္တကယ္ပင္ ၀မ္း ေျမာက္၀မ္းသာ
ျဖစ္ေသာစိတ္ ျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶသည္ လူမ်ားအား သန္႔စင္ကမာၻသို႔ ေခၚေဆာင္သြားရန္၊
၄င္းတို႔အား သန္႔စင္သြား ေစရန္၊ ၄င္းတို႔အား မိမိကိုယ္ကိုေတြေ၀မႈ၊ သံသယျဖစ္မႈမွ
ကာကြယ္တားဆီးရန္ ယံုၾကည္မႈအား တန္ခိုး စြမ္းအားေပးထားေလသည္။ ဗုဒၶ၏
အမည္ကို ကမာၻတ၀ွမ္းလံုး၌ ခ်ီးက်ဴးေျပာဆိုသည္ကို ၾကားရခ်ိန္၌ ေခတၱခဏမွ်သာ
ယံုၾကည္မႈရွိေစကာမူ၊

၄င္းတို႔သည္

ဗုဒၶ၏သန္႔စင္ကမာၻသို႔

ေဆာင္ၾကဥ္းသြားျခင္းခံရ မည္ျဖစ္ေပသည္။
၆.

ယံုၾကည္မႈသည္

အရာတခုခု

ေလာကီရမက္

မဟုတ္ပါေပ။

ေဖာ္ျပေနျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

စိတ္သို႔ျဖည့္စြက္ထည့္သြင္းလိုက္ေသာ

၄င္းသည္
ဗုဒၶကို

စိတ္တြင္းရွိ

ဗုဒၶသဘာ၀ကို

နားလည္သေဘာေပါက္ေသာ

သူသည္။

မိမိကိုယ္တိုင္လည္း ဗုဒၶပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶအား ယံုၾကည္မႈ ရွိသူသည္လည္း ဗုဒၶပင္
ျဖစ္သည္။
သို႔ရာတြင္၊

လူတဦးတေယာက္၏

ဗုဒၶသဘာ၀ကို

ေဖာ္ထုတ္ရယူရန္

ခဲယဥ္းေလသည္။ အစဥ္အျမဲ ပင္၊ ေလာဘေဒါသႏွင့္ ေလာကီတဏွာရမက္မ်ား
အတက္အက် ျဖစ္ေနသည့္အၾကား၌ ၊ သန္႔စင္ေသာ စိတ္ကို ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္
ခက္ခဲေလသည္။

သို႔တိုင္ေအာင္၊

ထိုကဲ့သို႔

ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္

ယံုၾကည္မႈက

စြမ္းေဆာင္ေပးေလသည္။
အဆိပ္ရွိေသာ
ဧရႏၵပင္မ်ားသာ

ဧရႏၵပင္မ်ား

ေပါက္ေရာက္ေနသည့္

ေပါက္ေရာက္၍

သစ္ေတာထဲတြင္

ေမႊးရနံ႔သင္းႀကိဳင္ေသာ

စႏၵကူးပင္

(နံ႔သာျဖဴပင္)မ်ား ေပါက္ေရာက္မည္ မဟုတ္ဟု ေျပာၾက ေလသည္။ အကယ္၍
စႏၵကူးပင္တစ္ပင္က ဧရႏသစ္ေတာထဲ၌ ေပါက္ေရာက္ေနမည္ ဆိုပါက ထူးဆန္း
အံ့ၾသဖြယ္ပင္ ျဖစ္ေပမည္။ ထိုနည္းတူပင္၊ လူတို႔၏ အသဲႏွလံုးထဲ၌၊ ဗုဒၶအေပၚ
ယံုၾကည္မႈမ်ား ရွင္သန္ ေပါက္ဖြားလာမည္ ဆိုပါက၊ ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ တစ္ရပ္ပင္

- 175 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ျဖစ္ေပသည္။
ထို႔ေၾကာင့္၊
ယံုၾကည္မႈ´ဟုဗုဒၶအား

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သည့္

ေခၚေလ

သည္။

၄င္းသည္

ရွင္သန္ေပါက္ေရာက္ႏိုင္ရန္

အျမစ္မရွိေသာ္လည္း၊

ယံုၾကည္မႈကို` အျမစ္မဲ့

လူသားတို႔၏
ဗုဒၶ၏စိတ္ထဲတြင္

ေမတၱာကရုဏာ

စိတ္ထဲတြင္ ေပါက္ေရာက္ႏိုင္ရန္ အျမစ္တစ္ခု ရွိေလသည္။
၇.

ထို႔ေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈသည္ အသီးအပြင့္ရွိ၍၊ သန္႔စင္မြန္ျမတ္ေလသည္။

သို႔ရာတြင္ မိုက္မဲေသာ စိတ္ထဲတြင္ ယံုၾကည္မႈႏိုးၾကားလာရန္ ခက္ခဲေလသည္။
အထူးသျဖင့္၊ ယံုၾကည္မႈကုိ `ဟန္႔တားသည့္ လူ႔စိတ္၏ ေနာက္ကြယ္အရိပ္ထဲတြင္
ေျငာင့္ငါးစင္း (၀ါ)သံသယျဖစ္မႈ ငါးရပ္ ရွိေလသည္။
ပထမ၊ ဘုရား၏ အသိဥာဏ္ကို သံသယျဖစ္ျခင္း၊ ဒုတိယ၊ ဘုရား၏
တရားေတာ္ကို သံသယ ျဖစ္ျခင္း၊ တတိယ၊ သံဃာေတာ္ကို သံသယျဖစ္ျခင္း၊
စတုတၳ၊

သိကၡာပုဒ္

(ဗုဒၶလမ္းစဥ္)ကို

ယံုၾကည္

စိတ္ခ်ရပါ၏ေလာဟု

သံသယျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ပဥၥမ ဘ၀င္ျမင့္၍ သည္းညည္းမခံေသာ စိတ္ရွိသူတဦးက
ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို

နားလည္သေဘာေပါက္၍

လိုက္နာက်င့္သံုးေနေသာ

အျခားသူမ်ား၏ စိတ္ရင္း ေစတနာေကာင္းကို သံသယ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္း စသည္တို႔
ျဖစ္ေလသည္။
စင္စစ္အားျဖင့္၊ သံသယထက္ ပိုမိုဆိုး၀ါးေၾကာက္ရ႕ြံ ဖြယ္ေကာင္းေသာ အရာမရွိပါေပ။

သံသယသည္

ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈမ်ားကို

လူမ်ားကို

ကဲြကြာေစေလသည္။

ျပိဳကဲပြ ်က္စီးေစ၍၊

၄င္းသည္

သာယာေကာင္းမြန္ေသာ

ဆက္ဆံမႈမ်ားကို ပ်က္ျပားေစေသာ အဆိပ္ပင္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ စေနာင့္
စနင္းျဖစ္ကာ၊

နာက်င္ေစေသာ

ဆူးေျငာင့္ျဖစ္၍၊

သတ္ျဖတ္ေသေၾကေစေသာ

ဓားျဖစ္ေလသည္။
ယံုၾကည္မႈ၏ အစကို လြန္ခဲ့ေသာ ေခတ္ကာလမ်ားစြာကပင္ ဗုဒၶ၏ ေမတၱာ
ကရုဏာစိတ္က

စိုက္ပ်ဳိးေပးခဲ့ေလသည္။

ယံုၾကည္မႈရွိသူတစ္ဦးသည္

ဤအခ်က္ကို သေဘာေပါက္၍၊ ဗုဒၶ၏ ေကာင္းမႈအတြက္၊ ဗုဒၶအား အထူးေက်းဇူး

- 176 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

တင္သင့္ေလသည္။
မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္ကရုဏာစိတ္ေၾကာင့္၊ ယံုၾကည္မႈ ရွင္သန္ႏိုးၾကားလာျခင္း
မဟုတ္ဘဲ၊

ေရွးေခတ္

ကာလမ်ားစြာကတည္းက၊

လူ႔စိတ္ထဲရွိ၊

မသိရွိမႈ

အေမွာင္ထုကို ျဖဳိခြင္းကာ၊ သန္႔စင္ေသာ ယံုၾကည္မႈ အလင္းေရာင္ကို ေပးခဲ့သည့္
ဗုဒၶ၏ ေမတၱာကရုဏာေတာ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း မည္သည့္အခါမွ် မေမ့ သင့္ပါေပ။
သာမန္လူေနမႈဘ၀တြင္

ရွိေနေစကာမူ၊

ဗုဒၶ၏ကရုဏာေတာ္မ်ား၊

ေခတ္ကာလ ၾကာေညာင္း စြာ အဆက္ျပတ္ တည္ရွိေနမႈေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ား
ရွင္သန္ႏိုးၾကားလာ၍၊ သန္႔စင္ကမာၻတြင္ ေမြးဖြား လာႏိုင္ေလသည္။
ဤကမာၻေလာကႀကီးတြင္၊

ေမြးဖြားလာရန္

အမွန္ပင္

ခဲယဥ္းေပသည္။

တရားကို ၾကားနာရန္ ခက္ခဲေပသည္။ ယံုၾကည္မႈရွိလာရန္ ပိုမိုခက္ခဲေပသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ လူတိုင္း လူတိုင္းသည္ ဘုရား၏ တရားေတာ္မ်ားကို ၾကားနာရန္
အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးစားသင့္ၾကေပသည္။

IVဗုဒၶ၏ တရားစကားမ်ား
၁.

သူသည္ ကၽြႏု္ပ္အား မတရားျပဳမူ၏၊ ကၽြႏု္ပ္အား ေလွာင္ေျပာင္ရယ္ေမာ၏၊

ကၽြႏု္ပ္အား

ရိုက္ခတ္၏´။ဤကဲ့သို႔

ေတြး၍ဤကဲ့သို႔

အေတြးမ်ားကို

စဲျြ မဲလက္ခံေနသ၍ ကာလပတ္လံုး ေဒါသသည္လည္း ဆက္လက္တည္ရွိေနမည္သာ
ျဖစ္သည္။
စိတ္ဆိုးေသာ

အေတြးမ်ားကို

စဲျြ မဲလက္ခံေနသ၍

ကာလပတ္လံုး၊

ေဒါသသည္ မည္သည့္ အခါမွ် ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ မဟုတ္ပါေပ။ စိတ္ဆိုးသည့္
အေတြးအေခၚမ်ားကို ေမ့ေပ်ာက္ လိုက္သည္ႏွင့္တျပိဳင္နက္၊ ေဒါသသည္လည္း
ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အိမ္ေခါင္မိုးကို

ေကာင္းစြာ

ျပဳလုပ္ထားျခင္းမရွိပါက၊

- 177 -

သို႔မဟုတ္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ပ်က္စီးယိုယြင္းေနပါက၊ အိမ္တြင္းသို႔ မိုးေရယိုက်လာမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုနည္းတူ
ေလာဘသည္လည္း

ေကာင္းစြာ

ေလ့က်င့္ထားျခင္း

မရွိေသာ၊

သို႔မဟုတ္

မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေသာ စိတ္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာေလ သည္။ေလလြင့္ပ်င္းရိေနမႈသည္
ဇဲ၀ြ ီရိယရွိမႈသည္

ေသျခင္းသို႔

ေရာက္ရွိရန္

လမ္းတို႔ျဖစ္၍၊

အသက္ရွင္ေနထိုင္မႈ၏ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည္။ မိုက္မဲေသာ

လူမ်ားသည္ ပ်င္းရိၾက၍၊ ပညာရွိ ေသာ လူမ်ားသည္

ျမွားလုပ္သူ

၄င္း၏ႀကိဳးစားလုပ္ကိုင္ေလသည္။

ျမွားမ်ားကို

ေျဖာင့္တန္းေနေစရန္

ပညာရွိေသာသူသည္

၄င္း၏စိတ္ကို

တစ္ဦးသည္၊

ေျဖာင့္မတ္ေနေစရန္၊

ႀကိဳးစား

ထိန္းသိမ္းေလသည္။
အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေနေသာ စိတ္သည္၊ အျမဲပင္ တက္ၾကြေန၍၊ ဟိုဟိုဒီဒီ
ခုန္ကူးကာ၊ ခ်ဳပ္ထိန္းရန္ ခက္ခဲေလသည္။ သို႔ရာတြင္၊ တည္ျငိမ္ေသာ စိတ္သည္
ေအးခ်မ္းေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စိတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသင့္ေပသည္။
မေကာင္းေသာ

လမ္းစဥ္သို႔

ျဖားေယာင္းဆဲေြ ဆာင္ျခင္းခံရမႈမွာ၊

ရန္သူေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ၊ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေလသည္။
မိမိ၏ စိတ္ကို ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ေမာဟတို႔မွ ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းႏိုင္သူသည္
စစ္မွန္၍ တာရွည္တည္ျမဲေသာ ျငိမ္းခ်မ္းမႈကို ခံစားရေလသည္။
၂.

သာယာခ်ဳိျမေသာ စကားလံုးမ်ားကို ေျပာဆို၍၊ လက္ေတြ႔လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္း

မရွိပါက၊ ေမႊးရနံ႔မရွိေသာ လွပသည့္ ပန္းပြင့္ကဲ့သို႔ပင္ျဖစ္ေခ်မည္။
ပန္း၏ ရနံ႕သည္ ေလဆန္ဘက္သို႔ ပ်ံ႕လြင့္သြားျခင္း မရွိပါေပ။ သို႔ရာတြင္
လူေကာင္း တစ္ေယာက္၏ ဂုဏ္သတင္းသည္ ေလဆန္ဖက္သို႔ပင္ ဆန္တက္ကာ၊
ကမၻာတစ္၀ွမ္းလံုးသို႔ ပ်ံ႕လြင့္သြားေလသည္။
အိပ္မေပ်ာ္ေသာ လူတစ္ဦးအတြက္၊ ညတာသည္ ရွည္လ်ားဟန္ ရွိ၍၊
ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနေသာ
ရွည္လ်ားေလသည္။

ခရီးသည္တစ္ဦးအတြက္မူ

မွန္ကန္သည့္သြန္သင္

- 178 -

ဆံုးမမႈကို

ခရီးလမ္းသည္
မသိေသာ လူတစ္ဦး

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အတြက္၊ တေ၀့လည္လည္ျဖင့္

ဆင္းရဲဒုကၡခံစားရေသာ အခ်ိန္ ကာလသည္

ၾကာရွည္ဟန္ ရွိေလသည္။
ခရီးသြားေသာအခါ၊ မိမိႏွင့္ စိတ္ခ်င္းတူသူ သို႔မဟုတ္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ
စိတ္ရွိသူ၊

အေဖာ္ႏွင့္

သြားသင့္ေလသည္။

လူမိုက္ႏွင့္

သြားသည္ထက္၊

တစ္ေယာက္တည္း သြားသည္က ပိုေကာင္းေလသည္။
စိတ္ရင္းေကာင္းမရွိေသာ၊ ဆိုးသြမ္းေကာက္က်စ္သည့္ သူငယ္္ခ်င္းသည္
တိရစာၦန္တစ္

ေကာင္ထက္ပင္၊

ပိုမိုေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္

ေကာင္းေလသည္။

ေတာရဲတိရစာၦန္ရိုင္းသည္ ကိုယ္ခႏၶာ ကို ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိေစမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း
မေကာင္းေသာမိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းသည္

စိတ္ကို

ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိေစမည္

ျဖစ္သည္။
မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္စိတ္ကို မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သ၍ ကာလပတ္လံုး၊ ‘ငါ့သား’ ‘ငါ့သမီး’‘ငါ့ပစၥည္း’‘ငါ့ဥစၥာ’အဘယ္ကဲ့သို႔

ဟူေသာအေတြးေခၚမ်ဳိးကို

ေက်နပ္အားရ

မႈစဥ္းစားေတြးေတာေနျခင္းမွ

ရွိႏိုင္ပါမည္နည္း။

မိုက္မဲေသာသူသည္

ထိုကဲ့သို႔ေသာ အေတြးမ်ဳိးကို စဥ္းစားေတြးေတာ ေလ သည္။မသိမိုက္မဲ၍၊

လူမိုက္ျဖစ္ေၾကာင္း

သိရွိျခင္းသည္

မသိမိုက္မဲ၍၊

ပညာရွိသည္ဟု ထင္မွတ္ ျခင္းထက္ ပိုေကာင္းေလသည္။
ဇြန္းသည္
လူမိုက္တဦးသည္

ဟင္း၏အရသာကို
ပညာရွိ

မခံစားႏိုင္ပါေပ။

တစ္ေယာက္ႏွင့္

ထိုနည္းတူပင္၊

ေပါင္းသင္းသည့္တိုင္ေအာင္၊

ပညာရွိမႈကို နားလည္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
လတ္ဆတ္ေသာႏြားနို႔သည္
မေကာင္းမႈ

ဒုစရိုက္

အလြယ္တကူ

မ်ားသည္လည္း

ခဲပ်စ္သြားျခင္း

ခ်က္ျခင္းရလဒ္

မရွိပါေပ။

ထြက္ေပၚလာမည္

မဟုတ္ပါေပ။ မေကာင္းသည့္ လုပ္ရပ္မ်ား သည္ ျပာျဖင့္ ဖံုးအုပ္ေနေသာ မီးခဲကဲ့သ႔ို
ျဖစ္၍၊

ဆက္လက္ေတာက္ေလာင္ေနကာ၊

ေနာက္ဆံုး၌

မီးေလာင္မႈႀကီးကို

ျဖစ္ပြားေစေလသည္။
အထူးအခြင့္အေရးမ်ား၊ ရာထူးတိုးျမင့္ျခင္း၊ အျမတ္အစြန္းရရွိျခင္း၊ သို႔မဟုတ္

- 179 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ဂုဏ္သိကၡာ

မ်ားကို

လိုလားတပ္မက္ေသာသူသည္

မိုက္မဲရာက်ေပသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊ ယင္းကဲ့ သို႔ေသာ ဆႏၵရမက္မ်ားသည္ မည္သည့္အခါမွ်
ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို ေပးစြမ္းႏိုင္မည္ မဟုတ္ဘဲ၊ ဆင္းရဲ ဒုကၡမ်ားကိုသာ ျဖစ္ေပၚေစမည္
ျဖစ္ေပသည္။
အမွားမ်ားႏွင့္

ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္မ်ားကို

အျပစ္တင္ေျပာၾကားေသာ

ညႊန္ျပကာ

မေကာင္းမႈမ်ားကို

မိတ္ေဆြေကာင္းတစ္ဦးအား၊

ဖံုးကြယ္ေနေသာ

ရတနာမ်ား၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္ကို ေဖာ္ျပသူ တစ္ဦးသဖြယ္၊ ရိုေသေလးစားရမည္
ျဖစ္သည္။
၃.

ေကာင္းမြန္ေသာ

သြန္သင္ဆံုးမမႈကို

ခံယူရ၍၊

ေပ်ာ္ရႊင္ေသာလူသည္

ေအးခ်မ္းစြာ အိပ္စက္ ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊ ၄င္း၏
စိတ္သည္ သန္႔စင္သြားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
လက္သမားတစ္ဦးသည္၊ ၄င္း၏ သစ္သားေဘာင္ကို ေျဖာင့္တန္းေနေစရန္
ႀကိဳးစား လုပ္ကိုင္ေလသည္။ ျမွားလုပ္ေသာသူသည္ ျမွားတန္မ်ား အခ်ဳိးအဆ
ေကာင္းမြန္ေစရန္ ႀကိဳးစား လုပ္ကိုင္ေလသည္။ ေရေျမာင္းတူးေဖာ္သူသည္ ေရမ်ား
ေကာင္းမြန္စြာ

စီးဆင္းႏိုင္ေစရန္

ႀကိဳးစားလုပ္ကိုင္ေလသည္။

ထိုနည္းတူပင္၊

ပညာရွိေသာသူသည္ ေခ်ာမြတ္မွန္ကန္စြာ လႈပ္ရွား ႏိုင္ေစရန္၊ မိမိ၏ စိတ္ကို
ႀကိဳးစားခ်ဳပ္ထိန္းေလသည္။
ခိုင္မာေသာ ေက်ာက္ေဆာင္သည္ ေလေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ျခင္း မျဖစ္ပါေပ။
ပညာရွိသူ

တစ္ဦး၏

စိတ္သည္

ဂုဏ္ျပဳခံရျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

မတရားျပဳမူခံရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိပါေပ။
မိမိကိုယ္ကို

ေအာင္ႏိုင္ျခင္းသည္

စစ္ပဲတြ ြင္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ

ရန္သူမ်ားကို ေအာင္ႏိုင္ျခင္းထက္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ ေအာင္ပဲြ ျဖစ္ေပသည္။
တစ္ရက္တာသာ
ၾကားနာရျခင္းသည္၊

ေနထိုင္၍၊

ေကာင္းမြန္ေသာ

ထိုကဲ့သို႔ေသာ

တရားေတာ္မ်ားကို

တရားေတာ္မ်ားကို

ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာ ေနထိုင္ရျခင္းထက္ ပိုမို ေကာင္း မြန္ေလသည္။

- 180 -

မသိရွိဘဲႏွင့္

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

မိမိကိုယ္ကို ရိုေသသူမ်ားသည္ မေကာင္းေသာ ဆႏၵရမက္မ်ား ေနာက္သို႔
မလိုက္မိေစရန္ အတြက္၊ အျမဲပင္ ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းေနၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
တစ္သက္တာတြင္၊ အနည္းဆံုး တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ေစ၊ ငယ္ရြယ္စဥ္အခါ၌ သို႔မဟုတ္
သက္လတ္ပိုင္း၌ သို႔မဟုတ္ အသက္ႀကီးရင့္ခ်ိန္၌ ပင္ျဖစ္ေစ၊ ယံုၾကည္စိတ္ဓာတ္
ႏို္းၾကားသင့္ေပသည္။
ကမာၻေလာကႀကီးသည္၊
ေမာဟမီးမ်ားျဖင့္

အစဥ္အျမဲပင္၊

ေတာက္

ေလာဘ၊

ေလာင္ေနေလသည္။

ေဒါသႏွင့္
ဤကဲ့သို႔ေသာ

ေဘးအႏၱရာယ္မ်ားမွ တတ္စြမ္းသ၍ ေဆာလ်င္စြာ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ရမည္
ျဖစ္သည္။
ကမာၻေလာကႀကီးသည္
ညစ္ေပေနေသာ

အိုးေရျမွဳပ္ကဲ့သို႔၄င္း၊

တလံုးထဲရွိ

ပင့္ကူမွ်င္အိမ္သို႔၄င္း၊

အညစ္အေၾကးကဲ့သို႔၄င္း

တူေလသည္။

လူတို႔သည္ မိမိတို႔စိတ္၏ သန္႔စင္မႈကို အစဥ္အျမဲပင္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္
သင့္ေလသည္။
၄.

မေကာင္းမ ႈမွန္သမွ်ကို ေရွာင္ကြင္းျခင္း၊ အေကာင္းကိုရွာေဖြျခင္း၊ စိတ္ကို

သန္႔စင္ေအာင္ ထိန္းထားျခင္း၊ ဤသည္တို႔မွာ ဗုဒၶတရားေတာ္၏ အႏွစ္သာရပင္
ျဖစ္သည္။
စိတ္ကို

ခ်ဳပ္ထိန္းမႈတြင္၊

သည္းညည္းခံမႈသည္

အခက္ခဲဆံုးျဖစ္၍၊

သည္းညည္းခံႏိုင္သူ သာလွ်င္၊ ေနာက္ဆံုး၌ ေအာင္ပန္းဆြတ္ႏိုင္ေလသည္။
လူတို႔သည္

အာဃာတစိတ္

ရွိလာသည့္အခါတြင္၊

အာဃာတစိတ္ကို

ဖယ္ရွားပစ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ၀မ္းနည္းေနခ်ိန္တြင္၊ ၀မ္းနည္းမႈကို ဖယ္ရွားရမည္
ျဖစ္သည္။ ေလာဘရမက္ ျပင္းထန္ ေနခ်ိန္၌၊ ေလာဘကို ဖယ္ရွားပစ္ရမည္
ျဖစ္သည္။ တစ္ကိုယ္ေကာင္းမဆန္ေသာ၊ သန္႔စင္သည့္ ဘ၀မ်ဳိးတြင္ ေနထိုင္ရန္
အတြက္၊

ေပါၾကြယ္လွသည့္

ေရႊေငြပစၥည္း

အေျမာက္အမ်ားတို႔တြင္၊

မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္း တစ္ခုမွ် မရွိဟု မွတ္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။
က်န္းမာျခင္းသည္

လာဘ္ႀကီးတစ္ခုပင္

ျဖစ္သည္။

ရွိသည့္အရာႏွင့္

ေက်နပ္ေရာင့္ရဲျခင္း သည္ ေရႊေငြပစၥည္း အေျမာက္အမ်ား ပိုင္ဆိုင္ျခင္းထက္၊

- 181 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

သာလြန္ေကာင္းမြန္ေလသည္။
ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ၏

ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရသည္ဟု

အစစ္မွန္ဆံုးေသာ

အမွတ္ယူဆျခင္းခံရမႈသည္

လကၡဏာျဖစ္သည္။

အမွန္တရားကို ရရွိျခင္းသည္ အျမင့္မားဆံုးေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈျဖစ္သည္။
မေကာင္းမႈမ်ားကို ရြံရွာမုန္းတီးသည့္ ခံစားခ်က္မ်ားရွိေသာအခါ၊ တည္ျငိမ္
ေအးခ်မ္းသည့္ ခံစားမႈမ်ဳိးရွိေသာအခါ၊ ေကာင္းမြန္ေသာ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို
ၾကားနာရ၍ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ရွိေသာ အခါ၊ ဤကဲ့သို႔ေသာ ခံစားမႈမ်ားရွိ၍ တန္ဖိုးထား
ျမတ္ႏိုးေသာအခါ စိုးရိမ္မႈေၾကာက္ရြ႕ံ မႈမ်ား ကင္းမဲ့ေနမည္ ျဖစ္သည္။
ႏွစ္သက္ျမတ္ႏို္းေသာ

အရာမ်ားတြင္

မႏွစ္သက္ေသာ

အရာမ်ားကို

ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္းႏွင့္

တြယ္တာမႈတို႔သည္

စဲမြ က္ေနျခင္းမရွိဘဲ၊

ရြံမုန္းစိတ္မထားရွိပါႏွင့္

မႀကိဳက္

၀မ္းနည္းျခင္း၊

ႀကိဳက္ႏွစ္သက္ျခင္းႏွင့္

မႀကိဳက္

မႏွစ္သက္ျခင္းတို႔မွ ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။
၅.

သံေခ်းသည္

သံေပၚတြင္

တက္လာ၍

သံကိုဖ်က္ဆီးပစ္ေလသည္။

ထိုနည္းတူစြာ၊ မေကာင္း ေသာအရာသည္ လူ၏ စိတ္တြင္ ေပါက္ဖြားလာၿပီး၊ လူကို
ဖ်က္ဆီးပစ္ေလသည္။
ေကာင္းမြန္စြာ

ဖတ္ရႈျခင္း

မျပဳေသာ

စာေပက်မ္းဂန္သည္

မၾကာမီပင္

ဖုန္တက္သြားေလ သည္။ ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ခ်ိန္၌ မျပဳျပင္ဘဲ ထားေသာ အိမ္သည္
ညစ္ေပသြားေလသည္။

ထိုနည္းတူပင္၊

ပ်င္းရိေသာလူသည္

မၾကာမီပင္

ညစ္ေပသြားေလသည္။
မသန္႔စင္ေသာ

လုပ္ရပ္သည္

ကပ္ေစးနဲမႈသည္

လွဴဒါန္းျခင္းကို

လုပ္ရပ္မ်ားသည္

ယခုအမ်ဳိးသမီးကို

ညစ္ညမ္းေစေလသည္။

ညစ္ညမ္းေစေလသည္။

ပစၥဳပန္ဘ၀ကို

သာမကဘဲ၊

မေကာင္းေသာ
ေနာင္ဘ၀မ်ားကိုပါ

ထိခိုက္ညစ္ညမ္းေစေလသည္။
သို႔ရာတြင္ ေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္ရာ အေကာင္းဆံုးေသာ ညစ္ညမ္းမႈမွာ အ၀ိဇၺၨာ(၀ါ) မသိနား မလည္မႈ၏

ညစ္ညမ္းမႈပင္ ျဖစ္ေလသည္။ မသိနားမလည္မႈကို

မဖယ္ရွားမီ၊ ကိုယ္ခႏၶာကို ေသာ္၄င္း၊ စိတ္ကိုေသာ္၄င္း၊ သန္႔စင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ရန္
မေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါေပ။

- 182 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

အရွက္ကင္းခဲ့ျခင္းႏွင့္
ခံစားခ်က္မ်ဳိး

ကင္းမဲ့စြာ

က်ီးတစ္ေကာင္ကဲ့သို႔
ျဖင့္သူတစ္ပါးအား

ရဲရင့္ျခင္း၊

၀မ္းနည္းမႈ

ထိခိုက္နာက်င္ေစျခင္းမ်ားကို

ျပဳလုပ္ရန္မွာ လြယ္ကူေပသည္။
မိမိကိုယ္ကို

ႏွိမ့္ခ်ျခင္း၊

စဲမြ က္မႈအေပါင္းကို

စြန္႔ပစ္

ရိုေသမႈႏွင့္ဂုဏ္သိကၡာတို႔ကိုသိရွိျခင္း၊

ျခင္း၊

အေတြးႏွင့္လုပ္ရပ္မ်ားကို

သန္႔စင္စြာ

ထိန္းသိမ္းျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ပညာရွိလာေရးတို႔မွာ အမွန္ ပင္ ခဲယဥ္းေပသည္။
အျခားသူမ်ား၏

အမွားမ်ားကို

ညႊန္ျပရန္

လြယ္ကူေသာ္လည္း၊

မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္အမွားမ်ား ကို ၀န္ခံရန္ ခက္ခဲေပသည္။ လူတို႔သည္ အျခားသူမ်ား၏
ဒုစရိုက္မ်ားကို

စဥ္းစားျခင္း

ဒုစရိုက္မ်ားကိုမူ၊

မျပဳဘဲ၊

ျဖန္႔လႊတ္ေျပာဆိုၾကေသာ္လည္း၊

ေလာင္းကစားသမားတဦးက

၄င္း၏

မိမိ၏

အံစာအပိုကို

၀ွက္ထားသကဲ့သို႔ ကြယ္၀ွက္ထားေလသည္။
ေကာင္းကင္သည္ ေက်းငွက္ သို႔မဟုတ္ မီးခိုး သို႔မဟုတ္ ေလမုန္တိုင္းတို႔၏
ၾကြင္းက်န္ ေသာ အမွတ္အရာမ်ားကို ထိန္းသိမ္းထားျခင္း မရွိပါေပ။ မေကာင္းေသာ
သြန္သင္ေဟာေျပာမႈ

တြင္အမွန္တရား

မပါရွိပါေပ။

ဤကမာၻေလာကတြင္၊

မည္သည့္အရာမွ် မတည္ျမဲပါေပ။ သို႔ရာ တြင္ အမွန္တရားရရွိျပီးေသာ စိတ္သည္
တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိပါေပ။
၆.

စစ္သူႀကီးတစ္ဦးက ၄င္း၏ ရဲတိုက္၀င္ေပါက္ကို ေစာင့္ၾကပ္သည့္နည္းတူ၊

လူတို႔သည္လည္း

၄င္းတို႔၏

စိတ္မ်ားကို

ျပင္ပမွအႏၱရာယ္မ်ားမွ

ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ တစ္ခဏတာမွ် လ်စ္လ်ဴမရႈရပါေပ။
လူသည္ မိမိကိုယ္၏ သခင္ျဖစ္သည္။ မိမိ မွီခိုအားထားႏိုင္ေသာ အိုေအစစ္
ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိမိကိုယ္ကို မိမိခ်ဳပ္ထိန္းရန္ အေရးႀကီးဆံုး ျဖစ္သည္။
ေလာကီအေႏွာင္အဖဲ႔မြ ်ားမွ

စိတ္၏လြတ္လပ္မႈရရွိေရးအတြက္၊

ပထမေျခလွမ္းတစ္ရပ္မွာ မိမိ၏ စိတ္ကို ခ်ဳပ္ထိန္း၍ အဖ်င္းစကားေျပာၾကားမႈမ်ားကို
ရပ္ဆိုင္းကာ၊ အထိုက္အေလ်ာက္ နက္နဲစြာ ေတြးေခၚရမည္ ျဖစ္သည္။

- 183 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ေနသည္ ေန႔အခ်ိန္ကို ထြန္းလင္းေစေလသည္။ လသည္ ညအခ်ိန္ကို
သာယာေစေလ

သည္။ပိုမိုသိကၡာရွိေစေလသည္။

စည္းကမ္းရွိမႈသည္
ထိုနည္းတူပင္၊

စစ္သူရဲေကာင္းတစ္ဦးအား

ဆိတ္ျငိမ္စြာ

တရားထိုင္ျခင္းသည္

အမွန္တရား ရွာေဖြသူအား ထင္ရွားသိသာေစေလသည္။
မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာႏွင့္ ကိုယ္ခႏၺၶာတည္းဟူေသာ အာရံုငါးပါးကို
ကာကြယ္ ေစာင့္ထိန္းႏိုင္ျခင္း မရွိသူ၊ ပတ္၀န္းက်င္၏ ဆဲေြ ဆာင္မႈကို ခံရသူသည္
အမွန္တရား ရရွိေစရန္ ေလ့က်င့္ႏိုင္သူ မဟုတ္ပါေပ။ မိမိ၏ အာရံုငါးပါးတံခါး၀မ်ားကို
ခိုင္ျမဲစြာ ေစာင့္ၾကပ္၍၊ မိမိ၏ စိတ္ကိုခ်ဳပ္ထိန္းထားသူသာလွ်င္၊ အမွန္တရားကို
ရရွိႏိုင္ရန္ ေအာင္ျမင္စြာ ေလ့က်င့္ႏိုင္သူ ျဖစ္ေလသည္။
၇.

မိမိ၏

ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ေသာအရာႏွင့္

မၾကိဳက္မႏွစ္သက္ေသာအရာတို႔၏

လႊမ္းမိုးမႈကို ခံရေသာသူသည္၊ အေျခအေနအရပ္ရပ္တို႔၏ အေရးပါမႈကို မွန္ကန္စြာ
နားလည္ႏိုင္မည္

မဟုတ္ဘဲ၊

ယင္းအေျခအေနတို႔၏

ႀကီးစိုးျခယ္လွယ္မႈကို

ခံရတတ္ေပသည္။ စဲမြ က္တြယ္တာမႈတို႔မွ လြတ္ ကင္းသူသည္ အေျခအေနမ်ားကို
မွန္ကန္စြာ သိရွိနားလည္သျဖင့္၊ ထိုလူအတြက္ အရာခပ္သိမ္း သည္ အသစ္ျဖစ္၍၊
အေရးပါ အရာေရာက္ေလသည္။
၀မ္းနည္းမႈ၏

ေနာက္တြင္

၀မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈ

လိုက္ပါလာ၍၊

၀မ္းသာ

ေပ်ာ္ရႊင္မႈ၏ ေနာက္၌ ၀မ္းနည္းမႈ လုိက္ပါလာေသာ္လည္၊ ၀မ္းသာေပ်ာ္ရႊင္မႈႏွင့္
၀မ္းနည္းမႈ၊ ေကာင္းမႈႏွင့္ မေကာင္းမႈ တို႔ကို သီးျခားခဲျြ ခားျခင္း မျပဳေသာအခါ
လြတ္လပ္မႈကို ရရွိႏိုင္ေလသည္။
ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္မွန္းကာ၊ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ အတိတ္ကာလအတြက္၊
ေနာင္တရျခင္း၊ ၀မ္းနည္းျခင္းတို႔သည္ ျဖတ္ေတာက္ထားၿပီးျဖစ္၍၊ ေျခာက္ေသြ႔
သြားေသာ က်ဴျမက္မ်ားႏွင့္ တူေလသည္။
ကိုယ္ႏွင့္စိတ္ႏွစ္ျဖာစလံုးအတြက္
အတိတ္ကာလ

အတြက္က်န္းမာေရး၏

ပူေဆြး၀မ္းနည္းျခင္း

မျပဳဘဲ၊

လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားမွာ၊
အနာဂါတ္အတြက္

စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း မျပဳမူ၍၊ ဒုကၡအခက္ အခဲမ်ားကို ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း မျပဳဘဲ။

- 184 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ပစၥဳပန္ကာလ၌ ပညာရွိစြာႏွင့္ စိတ္အားထက္သန္စြာ ေနထိုင္ေရးပင္ ျဖစ္ေပသည္။
အတိတ္ကို စဲလြ မ္းမေနဘဲ၊ အနာဂါတ္အတြက္ စိတ္ကူးယဥ္ျခင္း မျပဳမူ၍၊
လက္ရွိ ပစၥဳပန္ကာလ၌၊ ပညာရွိစြာႏွင့္ စိတ္အားထက္သန္စြာ ေနထိုင္ေရးပင္
ျဖစ္ေပသည္။
အတိတ္ကို စဲလြ မ္းမေနဘဲ၊ အနဂါတ္အတြက္ စိတ္ကူးယဥ္ျခင္း မျပဳမူ၍
လက္ရွိ ပစၥဳပန္ ကာလ၌သာ၊ စိတ္အားရံုစူးစိုက္ရမည္ ျဖစ္သည္။
လက္ရွိတာ၀န္ကို ေကာင္းစြာ မလဲမြ ေသြ ထမ္းေဆာင္လုပ္ကိုင္သင့္ေပသည္။
မနက္ျဖန္ အထိ ေရႊ႕ဆိုင္းထားရန္၊ သို႔မဟုတ္ ေရွာင္လဲႊေနရန္ မႀကိဳးစားပါႏွင့္။ ယခုလက္ငင္း

လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္၊

ေကာင္းမြန္ေသာ

တစ္ေန႕တာအျဖစ္

ေနထိုင္ႏိုင္ေပသည္။
ပညာ (အသိဥာဏ္) သည္အေကာင္းဆံုးေသာ လမ္းျပျဖစ္၍၊ သဒၵါ(ယံုၾကည္မႈ) သည္ အေကာင္းဆံုးေသာ အေဖာ္ျဖစ္ေလသည္။ မသိနားမလည္မႈႏွင့္
ဆင္းရဲဒုကၡအေမွာင္ထုမွ လြတ္ ေျမာက္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္း၍၊ အမွန္တရားအတြက္
အလင္းေရာင္ကို ရွာႀကံရမည္ ျဖစ္သည္။
အကယ္၍လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏

ကိုယ္ခႏၺၶာႏွင့္

စိတ္တို႔ကို

ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္မည္ ဆိုပါက၊ ထိုလူသည္ ယင္းျဖစ္ရပ္ကို ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ
လုပ္ရပ္မ်ားျဖင့္ သက္ေသျပရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဤသည္မွာ မြန္ျမတ္လွေသာ
တာ၀န္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ထိုအခါ၊ ယံုၾကည္မႈသည္ ၄င္း၏ စည္းစိမ္ျဖစ္လာ၍၊
စိတ္ရင္းေစတနာေကာင္း ရွိမႈက၊ ၄င္း၏ ဘ၀ကို ခ်ဳိျမေသာ အရသာကို ေပးကာ၊
ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ပြားမ်ားရန္မွာ ၄င္း၏ မြန္ျမတ္ေသာ တာ၀န္၀တၱရားတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပမည္။
ဘ၀ခရီးလမ္းတြင္
ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ား
ေန႔ခင္းပိုင္း

သဒၵါ
သည္

(ယံုၾကည္မႈ)သည္အာဟာရဓာတ္ျဖစ္၍၊

ခိုလံႈရာေနရာ

ျဖစ္ကာ၊

ပညာဥာဏ္ရွိမႈသည္

အလင္းေရာင္ျဖစ္ၿပီး၊

ေန႔ခင္းပိုင္းအလင္းေရာင္းျဖစ္ၿပီး၊

မွန္ကန္

မွန္ကန္ေသာ

ေသာစိတ္ရွိမႈသည္

စိတ္ရွိမႈသည္

ညအခ်ိန္၏

ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ လူတစ္ဦးသည္ သန္႔စင္ေသာ

- 185 -

လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံနည္း

ဘ၀တြင္ ေနထိုင္ ပါက၊ မည္သည့္အရာမွ် ၄င္းအား မဖ်က္ဆီးႏိုင္ပါေပ။ အကယ္၍
၄င္းသည္ ေလာဘကို ေအာင္ ႏိုင္ၿပီးပါက၊ မည္သည့္အရာမွ် ၄င္း၏ လြတ္လပ္မႈကို
မကန္႔သတ္ႏိုင္ပါေပ။
လူတို႔သည္ မိမိ၏ မိသားစုအတြက္ မိမိကိုယ္ကို ေမ့ေလ်ာ့ထားသင့္ေပသည္။
မိမိ၏ ေက်းရြာအတြက္၊ မိမိ၏ မိသားစုုကို ေမ့ထားသင့္ေပသည္။ ႏိုင္ငံအတြက္၊
မိမိ၏ ေက်းရြာကို ေမ့ ထားသင့္ေပသည္။ အမွန္တရားအတြက္ အရာခပ္သိမ္းကို
ေမ့ထားသင့္ေပသည္။
အရာခပ္သိမ္းသည္ ေျပာင္းလဲေနသည္။ အရာခပ္သိမ္းသည္ ထြက္ေပၚလာ၍
ပ်က္စီး

ေပ်ာက္ကြယ္သြားေလသည္။

ေသျခင္းႏွင့္ရွင္ျခင္း၊

မေက်ာ္လြန္ႏိုင္မီ၊ ေပ်ာ္ရႊင္ ေသာ ျငိမ္းခ်မ္းမႈဟူ၍ မရွိႏိုင္ပါေပ။

- 186 -

ဆင္းရဲဒုကၡကို

ညီအစ္ကိုျဖစ္မႈ
လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္

အခန္း တစ္သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား
Iရဟန္းဘ၀
၁.

ငါ့၏တပည့္ေနာက္လိုက္

ဆက္ဆံမႈမ်ားကို၄င္း၊

ျဖစ္လိုသူသည္၊

ေလာကီတြင္းရွိ

မိသားစုႏွင့္

တိုက္ရိုက္

လူမႈေရးဘ၀ကို၄င္း၊

ေငြေၾကး

ခ်မ္းသာမႈအေပၚ မွီခိုမႈ အားလံုးကို၄င္း၊ စြန္႔လႊတ္လိုစိတ္ ရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
တရားအတြက္ ထိုကဲ့သို႔ေသာ ဆက္ဆံမႈအေပါင္းကို စြန္႔လႊတ္ၿပီး၍၊ မိမိ၏
ကိုယ္ခႏၺၶာ အတြက္၄င္း၊ စိတ္အတြက္၄င္း သတ္မွတ္ထားေသာ ေနရာမရွိသည့္
သူသည္ ငါ၏ေနာက္လိုက္ ျဖစ္လာ ၍ ဘိကၡဳ(၀ါ) ရဟန္းဟု ေခၚဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္း၏ေျခမ်ားသည္၊

ငါ၏ေျခရာမ်ားတြင္

အရာထင္ေစၿပီး၊

၄င္း၏လက္မ်ားက ငါ၏ ၀တ္ရံု ကို သယ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း၊ အကယ္၍ ၄င္း၏ စိတ္က
ေလာဘေၾကာင့္ တုန္လႈပ္မည္ ဆိုပါက၊ ၄င္း သည္ ငါႏွင့္ အလွမ္းေ၀းေပသည္။
၄င္းသည္ ရဟန္းေတာ္တပါးကဲ့သို႔ ၀တ္ဆင္ထားေသာ္လည္း၊ ငါ၏ တရားေတာ္ကို
လက္ခံျခင္းမျပဳပါက၊ ငါ့အား ေတြ႔ျမင္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
သို႔ရာတြင္၊ အကယ္၍ သူသည္ေလာဘအေပါင္းကို ဖယ္ရွားၿပီးျဖစ္၍၊ သူ၏စိတ္သည္ လည္း သန္႔စင္၍ ေအးခ်မ္းမႈရွိမည္ ဆိုပါက၊ ယူဇနာေပါင္းမ်ားစြာ
ကြာေ၀းေနေစကာမူ၊ ငါႏွင့္ လြန္စြာ နီးကပ္ေနေပသည္။ အကယ္၍ ၄င္းသည္
တရားကို လက္ခံရရွိမည္ ဆိ္ုပါက၊ ထိုအထဲတြင္ ငါ့အား ေတြ႔ျမင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
၂.

တပည့္ကို၊ ဘိကၡဳ (၀ါ) ရဟန္းမ်ားသည္ စည္းကမ္းေလးရပ္ကို ေစာင့္ထိန္း၍၊

ယင္းစည္း ကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ က်င့္သံုးေနထိုင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။
ပထမ၊၄င္းတို႔သည္

ေဟာင္းႏြမ္းစုတ္ျပတ္ေနေသာ

ပံ့သုကူ

အ၀တ္အစားမ်ားကို ၀တ္ဆင္ ျခင္း၊ ဒုတိယ၊ ၄င္းတို႔သည္ အိမ္သို႔ လွည့္လည္၍

- 188 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ေတာင္းခံကာ စားေသာက္ေနထိုင္ျခင္း၊ တတိယ ၄င္း တို႔၏ ေနအိမ္သည္ ညအခ်ိန္
ေရာက္ရွိလာ၍ ေတြ႔ရွိရေသာ သစ္ပင္ေအာက္၊ သို႔မဟုတ္ ေက်ာက္ေဆာင္ တို႔ပင္
ျဖစ္ျခင္းႏွင့္

စတုတၳမွာ

ဗုဒၶျမတ္စြာက

ခ်မွတ္ထားေသာ

ႏြားက်င္ငယ္မွ

ျပဳလုပ္ထားသည့္ အထူး ေဆး၀ါးတစ္ခုတည္းကိုသာ သံုးစဲျြ ခင္းတို႔ ျဖစ္ေလသည္။
သပိတ္ကို
ဆြမ္းခံျခင္းသည္

လက္၀ယ္ပိုက္၍၊

တစ္အိမ္မွ

သူေတာင္းစားဘ၀ပင္

တစ္အိမ္သို႔

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊

လွည့္လည္

ထိုကဲ့သို႔ျပဳလုပ္ရန္

အျခားသူ၏ အဓမၼေစခိုင္းခ်က္အရေသာ္၄င္း၊ အေျခအေနအရသို႔မဟုတ္ စိတ္၏
ဆဲေြ ဆာင္ခ်က္ အရေသာ္၄င္း၊ မလဲႊမေရွာင္သာ ျပဳလုပ္ျခင္း မဟုတ္ ပါေပ။
ယံုၾကည္မႈရွိေသာ

ဘ၀သည္

ဘ၀၏

လွည့္စားမႈမ်ားမွ

ကင္းေ၀း၍

ဆင္းရဲ

ဒုကၡမ်ားကို ေရွာင္ထြင္း ကာ၊ အမွန္တရားသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိသျဖင့္၊
မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
ရဟန္းတစ္ပါး၏ ဘ၀သည္၊ လြယ္ကူေသာဘ၀ မဟုတ္ပါေပ။ ၄င္းသည္
မိမိ၏ စိတ္ကို ေလာဘႏွင့္ ေဒါသတို႔မွ လြတ္ကင္းေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ျခင္း
မရွိပါက၊ ယင္းဘ၀မ်ဳိးကို ခံယူရန္ မသင့္ပါ ေပ။၃.

မိမိကိုယ္ကို ရဟန္းတစ္ပါးအျဖစ္ ယံုၾကည္၍၊ ေမးျမန္းျခင္းခံရေသာအခါ

ေျဖဆိုႏိုင္ရန္ အတြက္၊ ၄င္းသည္ ဤကဲ့သို႔ ေျပာႏိုင္ရမည္ ျဖစ္သည္။
“ကၽြႏု္ပ္သည္

ရဟန္းျဖစ္ရန္အတြက္

လိုအပ္သည့္

အရာမွန္သမွ်ကို

ခံယူလိုက္နာလိုစိတ္ ရွိပါသည္။ ကၽြႏု္ပ္သည္ ယင္းကိစၥအတြက္ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္၍၊
ျဖစ္လိုသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို ျဖစ္ ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ပါမည္။
ကၽြႏု္ပ္သည္

ဒါန(ေပးလွဴျခင္း)ျဖင့္ကူညီၾကသူမ်ားအား

ေမတၱာပို႔ကာ

ေက်းဇူးဆပ္မည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ကၽြႏု္ပ္၏ စိတ္အားထက္သန္မႈႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ
ဘ၀တို႔ျဖင့္၊ ၄င္းတို႔အား ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ပါမည္”။ရဟန္းျဖစ္ရန္အတြက္၊ ၄င္းသည္ မိမိကိုယ္ကို နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ေလ့က်င့္ရမည္
ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ မေအာင္ျမင္သည့္အခါ၌၊ ရွက္ေၾကာက္မႈႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာ
ပ်က္မႈတို႔ကို ခံစားတတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ဘ၀ကို သန္႔စင္ေစေရးအတြက္

- 189 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ကိုယ္ခႏၺၶာ၊ ႏႈတ္ႏွင့္ စိတ္တို႔ကို သန္႔စင္စြာ ထိန္းသိမ္း ထားရွိရမည္ျဖစ္သည္။
၄င္းသည္ အာရံုငါးပါးတံခါးမ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ထိန္းရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္း သည္ေခတၱခဏမွ်သာျဖစ္ေသာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတြက္၊ စိတ္၏ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈကို အလြတ္မခံရ။
၄င္းသည္

မိမိကိုယ္ကို

ခ်ီးက်ဴးျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

သူတပါးအား

ျပစ္တင္ဆဲဆိုျခင္းမ်ားကို မျပဳလုပ္ရ။ ၄င္းသည္ ပ်င္းရိျခင္း သို႔မဟုတ္ ၾကာရွည္စြာ
အအိပ္ၾကဴးျခင္းတို႔ကို မျပဳလုပ္ရ။
ညေနခင္းပိုင္းတြင္၊ ဆိတ္ျငိမ္စြာထိုင္ရန္ ကမၼဌာန္းထိုင္ရန္ အခ်ိန္ရွိရမည္
ျဖစ္ၿပီး၊ အနားယူ အိပ္စက္ျခင္း မျပဳမီ၊ လမ္းအနည္းငယ္ ေလွ်ာက္ရမည္ ျဖစ္သည္။
ေအးခ်မ္းစြာ အိပ္စက္ႏိုင္ရန္အတြက္၊ ၄င္းသည္ လက္်ာဖက္ေစာင္းလွဲ၍၊ ေျခမ်ားကို
စုထားရမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ေနာက္ဆံုးအေတြးမ်ားမွာ၊ နံနက္ ေစာေစာအိပ္ယာထလိုသည့္
စိတ္ဆႏၵ ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ နံနက္ေစာေစာ၌၊ လမ္း အနည္းငယ္ ေလွ်ာက္ ရမည္ျဖစ္သည္။
ေန႔ခင္းပိုင္းတစ္ေန႔လံုးတြင္မူ၊ ၄င္းသည္ အျမဲပင္ ရွင္သန္ႏိုးၾကားေနေသာ
စိတ္ကို ထိန္း သိမ္းထားရွိ၍၊ ကိုယ္ႏွင့္စိတ္ ႏွစ္ျဖာစလံုးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားကာ၊
ေလာဘ၊

ေဒါသ၊

သံသယျဖစ္မႈႏွင့္

ေမာဟ၊အိပ္ငိုက္မႈ၊

ေလာကီရမက္

စိတ္ေလလြင့္မႈ၊

အေပါင္းတို႔ကို

ေနာင္တရမႈ၊

တိမ္းညြတ္မႈမ်ားအား

ခုခံတားဆီးရမည္ ျဖစ္သည္။
ဤကဲ့သို႔ စိတ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္ ခ်ဳပ္ထိန္းထားကာ၊ အေကာင္းဆံုးေသာ
ဥာဏ္ပညာရွိမႈ

မ်ားကို

ပ်ဳိးေထာင္၍၊

လံုး၀အမွန္တရားရရွိေရးအတြက္

တစ္ခုတည္းကိုသာ ရည္ရြယ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၄.

အကယ္၍ ရဟန္းတစ္ပါးတြင္၊ မိမိကိုယ္ကို ေမ့ေလ်ာ့ကာ၊ ေလာဘႀကီးျခင္း၊

ေဒါသထြက္ျခင္း ႏွင့္ မလိုမုန္းတီးမႈ မနာလိုမႈ၊ ဘ၀င္ျမင့္မႈ၊ မိမိကိုယ္ကို ခ်ီးက်ဴးမႈ၊
သို႔မဟုတ္ စိတ္ရင္းေကာင္း မရွိမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာပါက၊ ၄င္းသည္ ပါးလႊာေသာ
ပိတ္စတခုျဖင့္သာ

ဖံုးအုပ္ထားသည့္

ထက္ျမက္လွေသာ

ဓားရွည္တေခ်ာင္းကို သယ္ေဆာင္ေနသူႏွင့္ တူညီေလသည္။

- 190 -

ႏွစ္ဖက္သြား

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

သဃၤန္းစုတ္ကို ျခံဳ၍၊ သပိတ္တစ္လံုးကို သယ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖင့္ ၄င္းသည္
ရဟန္းတစ္ပါး ျဖစ္မလာပါေပ။ ဘုရားက်မ္းစာမ်ားကို အလြယ္တကူရြတ္ဆိုႏိုင္ရံုျဖင့္၊
၄င္းသည္ ရဟန္းတစ္ပါး မဟုတ္ပါ ေပ။ ၄င္းသည္ လူ႔ေကာက္ရိုးသာ ျဖစ္၍၊ အျခား
ဘာမွ် မဟုတ္ပါေပ။
၄င္း၏ျပင္ပရုပ္သ႑ာန္က

ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးအသြင္

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊

၄င္းသည္ ေလာကီ ရမက္မ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္ျခင္းမရွိပါေပ။ ၄င္းသည္ ရဟန္းတစ္ပါး
မဟုတ္မူ၍၊ သဃၤန္းျခံဳထားေသာ ကေလးငယ္တေယာက္သာ ျဖစ္ေခ်သည္။
စိတ္ကို ခ်ုဳပ္ထိန္း၍၊ ဥာဏ္ပညာရွိ ကာေလာကီရမက္အေပါင္းကို ဖယ္ရွားၿပီး
ျဖစ္၍၊ အမွန္ တရားရရွိေရး ရည္မွန္းခ်က္တခုတည္းသာ ထားရွိေသာသူမ်ားအား
ရဟန္းအစစ္ဟု ေခၚဆိုႏိုင္ေပသည္။
စစ္မွန္ေသာရဟန္းသည္

၄င္း၏ေနာက္ဆံုးေသာ

ေသြးတစ္စက္

ကုန္ဆံုးသြားသည့္ တိုင္ ေအာင္၊ ၄င္း၏ အရိုးမ်ား ေၾကမြသြားသည့္တိုင္ေအာင္၊
အမွန္တရားဟူေသာ ပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ေရး အတြက္ ဆံုးျဖတ္ထားေလသည္။
ထိုကဲ့သို႔ေသာလူသည္၊ အစြမ္းကုန္ ၾကိဳးပမ္းျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ ပန္းတိုင္သို႔
ေရာက္ရွိမည္

ျဖစ္ၿပီး၊

ရဟန္းတစ္ပါး၏

ေကာင္းမြန္ေသာ

လုပ္ရပ္မ်ားကို

ျပဳလုပ္ႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ျဖင့္ သက္ေသျပေလသည္။
၅.

ရဟန္းတစ္ပါး၏

လုပ္ငန္းတာ၀န္သည္၊

ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ား၏

လင္းေရာင္ျခည္ကို ေရွ႕သို႔ သယ္ေဆာင္ကာ သြားေရးပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ၄င္းသည္
လူတိုင္းလူတိုင္းအား ေဟာေျပာရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ အိပ္ေပ်ာ္ေနသူမ်ားအား
ႏိႈးရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ မွားယြင္းေသာ အေတြးအေခၚမ်ားကို အမွန္ျပင္ရမည္
ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ မွန္ကန္ေသာ အေတြးအေခၚမ်ား ရရွိေစရန္၊ လူမ်ားအား ကူညီရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ သက္စြန္႔ဆံဖ်ား၊ ေနရာတကာသို႔ သြားေရာက္ကာ၊
တရားေတာ္မ်ားကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ေဟာေျပာျဖန္႔ျဖဴးရမည္ ျဖစ္သည္။
ရဟန္းတစ္ပါး၏ လုပ္ငန္းတာ၀န္သည္ လြယ္ကူသည္ မဟုတ္ေသာေၾကာင့္
လုပ္ေဆာင္လုိ ေသာသူသည္ သဃၤန္း (၀ါ) ဗုဒၶ၏ ၀တ္႐ံုကို ၀တ္ဆင္၍ ဗုဒၶ၏

- 191 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ထုိင္ခံုတြင္ ထိုင္ကာ ဗုဒၶ၏ အခန္းတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္သင့္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏၀တ္ရံုကို

၀တ္ဆင္သည့္အဓိပၺၸာယ္မွာ

မိမိကိုယ္ကို

ႏွိမ့္ခ်၍

သည္းညည္းခံျခင္းကို ဆုိလုိေပ သည္။ ဗုဒၶ၏ ထုိင္ခံုတြင္ ထုိင္သည့္ အဓိပၸာယ္မွာ
အရာ၀တၳဳကို

သုည

(၀ါ)

အေကာင္အထည္

မဟုတ္ဟု

ၾကည့္ျမင္၍

စြလဲ မ္းမႈမရွိျခင္းကို ဆုိလုိသည္။ ဗုဒၶ၏ အခန္းတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ျခင္းသည္ ဗုဒၶ၏
ေမတၱာက႐ုဏာေတာ္ကို

ခံယူ၍၊

လူတိုင္း

လူတိုင္းအား

ၾကင္နာက႐ုဏာ

ထားျခင္းကို ဆုိလုိေပသည္။
၆.

ဗုဒၶ၏

တရားေတာ္မ်ားကို

သင္ၾကားေဟာေျပာလုိသူတုိ႔သည္

အခ်က္

ေလးခ်က္ကို လက္ခံစြာျဖင့္ အေလးထား ဂရုစိုက္ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ပထမ၄င္းတို႔သည္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္အျပဳအမူမ်ားအတြက္ အေလးထား ဂရုစိုက္ၾက
ရမည္ ျဖစ္သည္။ တတိယ ၄င္းတို႔သည္ သင္ၾကားေဟာေျပာရသည့္ ရည္ရြယ္
ခ်က္ႏွင့္ စြမ္းေဆာင္လုိေသာ ရလဒ္မ်ားအတြက္ အေလးထား ဂရုစိုက္ၾကရမည္
ျဖစ္ၿပီး စတုတၳ ၊ ၄င္းတို႔ သည္ ႀကီးမားလွေသာ မဟာ က႐ုဏာေတာ္အတြက္
အေလးထား ဂရုစိုက္ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
တရားကို

ေဟာေျပာသည့္

ဆရာေကာင္းတစ္ဦး

ျဖစ္ရန္အတြက္

ရဟန္းသည္ ေရွးဦးစြာ ၄င္း၏ ေျခေထာက္အစံုကို ခံႏုိင္မႈ ေျမမ်က္ႏွာျပင္ေပၚတြင္
ခိုင္ၿမဲစြာ ခ်ထားရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းသည္ တစ္ဖက္စြန္းသို႔ ေရာက္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ေက်ာ္ေစာမႈကို လုိလားျခင္းမ်ား
မျဖစ္ေစရ။ ၄င္းသည္ အရာ၀တၳဳတို႔၏ သေဘာအကို အစဥ္အၿမဲ စဥ္းစားေတြးေတာ
ရမည္ျဖစ္သည္။

၄င္းသည္

မည္သည့္အရာကိုမွ်

စြလဲ န္းတပ္မက္ျခင္း

မျဖစ္ေစရေပ။ အကယ္၍ ၄င္း သည္ ဤကဲ့သို႔ ဂရုစိုက္ ျဖစ္ပါက ၄င္းသည္
မွန္ကန္ေသာ အျပဳအမူမ်ားကို ျပဳက်င့္ႏိုင္စြမ္း ရွိေပမည္။
ဒုတိယအေနျဖင့္

ရဟန္းသည္လူမ်ားႏွင့္

အေျခအေနအရပ္ရပ္သို႔

ခ်ဥ္းကပ္ရာတြင္ ဆင္ျခင္ သတိထားရမည္ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ မေကာင္းေသာ
ဘ၀မ်ဳိး၌ ေနထုိင္ေနသူမ်ား၊ သို႔မဟုတ္ အာဏာရွိ သူမ်ားကို ေရွာင္ကြင္းရမည္

- 192 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ျဖစ္သည္။

၄င္းသည္

ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္ကို

ေရွာင္ကြင္းရမည္

ျဖစ္သည္။

အရာ၀တၳဳမ်ားသည္ အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာျခင္း
ျဖစ္ေၾကာင္းကို

၄င္း

သည္

အစဥ္အၿမဲ

မွတ္သားထားရမည္

ျဖစ္ၿပီး၊

ယင္းရပ္တည္ခ်က္မွ ေန၍ အျပစ္တင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ မတရားျပဳမူျခင္း၊ သို႔မဟုတ္
အမွားအယြင္းမ်ားကို

ေျပာၾကားျခင္း၊

သို႔မဟုတ္

အထင္ေသးျခင္းမ်ားကို

မျပဳလုပ္ရပါေပ။
တတိယမွာ ရဟန္းသည္ စိတ္ကိုေအးခ်မ္းစြာ ခ်ဳပ္ထိန္းထားရွိရမည္ ျဖစ္ၿပီး၊
ဘုရားအား

စိတ္ဓာတ္ေရးရာဆုိင္ရာ

အတြက္ေလ့က်င့္ေနၾကေသာ

ဖခင္အျဖစ္၄င္း၊

အျခားေသာ

အမွန္တရားရရွိရန္

ညီအစ္ကိုမ်ားအား

မိမိ၏ဆရာမ်ားအျဖစ္ ၄င္း၊ မွတ္ယူ၍ လူတိုင္းလူတိုင္းအား ၾကင္နာ က႐ုဏာစိတ္
ႀကီးမားစြာျဖင့္ ၾကည့္ျမင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိအခါ ၄င္းသည္ လူတုိင္းလူတိုင္းအား
ညီတူမွ်တစြာ သင္ၾကား ေဟာေျပာရမည္ ျဖစ္သည္။
စတုတၱမွာ
အစြမ္းကုန္

ရဟန္းသည္

ထုတ္ေဖာ္ျပသရ

ၾကင္နာက႐ုဏာစိတ္မ်ားကို

ဗုဒၶကဲ့သုိ႔ပင္
မည္ျဖစ္သည္။

အမွန္တရား

ယုိစီးျဖာထြက္ေစရမည္ျဖစ္သည္။

မိမိ၏ၾကင္နာက႐ုဏာစိတ္ကို
အထူးသျဖင့္

ရွာေဖြရမွန္း

၄င္းသည္

၄င္း၏မသိသူမ်ား

ထုိကဲ့သို႔ေသာ

ထံသုိ႔

လူမ်ားက

အမွန္တရားကို ရွာေဖြလာ ၾကရန္ လုိလားရမည္ ျဖစ္ၿပီး၊ ယင္းလုိအင္ဆႏၵမ်ားအတုိင္း
စိတ္ပါ၀င္စားမႈရွိလာေစရန္အတြက္၊

ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔

ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

IIဥပါသကာ (၀ါ) ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ
၁.

ဗုဒၶ၏ တပည့္ေနာက္လုိက္တစ္ဦး ျဖစ္လာရန္အတြက္ ဘုရား၊ တရားႏွင့္

သံဃာတည္း ဟူေသာ ရတနာသံုးပါးကို ယံုၾကည္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္း

- 193 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

တင္ျပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေပသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူတစ္ဦး ျဖစ္လာရန္အတြက္ ဗုဒၶအား စြၿဲ မဲယံုၾကည္မႈ
ရွိရမည္ ျဖစ္သည့္အျပင္ ဗုဒၶ၏ ဆံုးမမႈမ်ားကို ယံုၾကည္၍ လက္ေတြ႔ ေလ့လာ
က်င့္ႀကံေနထုိင္ျခင္းႏွင့္၊ အတူတကြ ေနထိုင္သံုး ေဆာင္ရမွဳ သံေဘာဂကို ႏွစ္သက္
ျမတ္ႏိုးျခင္း ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။
ဥပါသကာ

(သာမန္ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူမ်ား)သည္သတ္ျဖတ္ျခင္း၊

ခိုးယူျခင္း၊ သူတပါး သားမယားကို က်ဴးလြန္ျခင္း၊ လိမ္လည္ေျပာဆုိျခင္း သို႔မဟုတ္
လွည့္ျဖားျခင္းႏွင့္

ေသရည္ေသရက္

ေသာက္စားျခင္းမ်ားကို

မျပဳဟူေသာ

သီလငါးပါးကို ေစာင့္ထိန္းရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ၊ သာမန္လူမ်ားသည္ ရတနာသံုးပါးကို ယံုၾကည္မႈႏွင့္
သီလေစာင့္ထိန္း

မႈမ်ားကို

မိမိတို႔ကိုယ္၌သာ

ထိန္းသိမ္းထားရွိျခင္း

မျပဳမူ၍၊

အျခားေသာ သူမ်ားအား အထူးသျဖင့္ ေဆြမ်ဳိး မ်ားႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအားလည္း
လုိက္နာေစာင့္ထိန္းေစရန္ တတ္စြမ္းသ၍ အကူအညီေပးကာ ၄င္းတုိ႔ လည္း ဗုဒၶ၏
ေမတၱာက႐ုဏာကို

ခံယူႏုိင္ၾကရန္အတြက္ ဘုရား၊ တရားႏွင့္

သံဃာတို႔တြင္

ခိုင္ၿမဲစြာ ယံုၾကည္စိတ္ျဖစ္ထြန္းလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
မိမိတို႔သည္ ရတနာသံုးပါးကို ယံုၾကည္၍၊ သီလငါးပါးကို ေစာင့္ထိန္းရျခင္း၏
အေၾကာင္းရင္းမွာ

ေနာက္ဆံုးတြင္

အမွန္တရားကို

ရရွိႏိုင္ရန္ျဖစ္ေၾကာင္း၊

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ သာမန္အရပ္သားမ်ားက အစဥ္အၿမဲ စြၿဲ မဲမွတ္သားထားသင့္ၿပီး၊
ယင္းသည့္အတြက္ေၾကာင့္
ၾကေသာ္လည္း

၄င္းတို႔သည္

ထုိကဲ့သို႔ေသာ

ကာမရမက္ေလာကတြင္

တဏွာရမက္မ်ား၌

ေနထုိင္

တပ္မက္စဲြလန္းျခင္း

ျဖစ္မလာေစရန္ ေရွာင္ရွားသင့္ေပသည္။
မိမိတို႔သည္

အေႏွးႏွင့္အျမန္ဆုိသလုိ၊

မိဘမ်ားႏွင့္

မိသားစုမ်ားႏွင့္

မလဲမြ ေသြ ေကြကြင္း ခြခဲ ြါရ မည္ျဖစ္ၿပီး ေမြးဖြားျခင္းႏွင့္ ေသျခင္းတည္းဟူေသာ
ဤဘ၀မွေသလြန္ၾကရမည္

ျဖစ္ေၾကာင္းကို

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူမ်ားသည္

အစဥ္အၿမဲပင္ စြၿဲ မဲမွတ္သားထားရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၄င္းတို႔ သည္ဤဘ၀ရွိ အရာ၀တၱဳမ်ားအေပၚ

စြမဲ က္ျခင္း မျဖစ္သင့္ပဲ၊ မည္သည့္အရာမွ်

ေသဆံုး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားျခင္းမရွိ အမွန္တရား ကမာၻအေပၚ စဲၿြ မဲရည္မွန္း
သင့္ေပသည္။

- 194 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

၂.

အကယ္၍

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ

သာမန္လူမ်ားသည္

ဘုရား၏

တရားေတာ္မ်ားအေပၚ ျပင္းထန္ ခိုင္မာသည့္ ယံုၾကည္စိတ္မ်ား ရွင္သန္ႏိုးၾကား
လာပါက၄င္းတုိ႔သည္

စိတထ္ ဲတြင္

တည္ၿငိမ္၍

တုန္လႈပ္

ျခင္းမရွိေသာ

ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ဳိးကို ရရွိလာႏိုင္ၾကၿပီး ယင္းေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားက ၄င္းတို႔၏ ပတ္၀န္းက်င္
အလံုးစံုသို႔ ထြန္းလင္းေတာက္ပေစကာ ေရာင္ျပန္ဟပ္လာမည္ ျဖစ္သည္။
ဤယံုၾကည္စိတ္သည္

သန္႔စင္၍ ႏူးညံ့ေပ်ာ့ေျပာင္းလွၿပီး အစဥ္အၿမဲပင္

သည္းညည္းခံကာ မည္သည့္အခါမွ် အတိုက္အခံ ျငင္းဆုိျခင္း၊ အျခားသူမ်ားအား
ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ေစျခင္းမ်ားကို မျပဳမူ၍ အစဥ္အၿမဲပင္ ဘုရား၊ တရားႏွင့္ သံဃာတည္းဟူေသာ

ရတနာသံုးပါးကို

၄င္းတို႔၏စိတ္ထဲတြင္

စဥ္းစားေနေလသည္။

ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ား

ဤသို႔အလုိအေလ်ာက္

ျဖင့္ထြက္ေပၚလာ၍

အမွန္တရားအတြက္ အလင္း ေရာင္မ်ားကို ေနရာတကာ၌ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ေလသည္။
၄င္းတို႔သည္ ယံုၾကည္မႈေၾကာင့္ ဗုဒၶ၏ ရင္ခြင္၀ယ္ နားခိုေနၾကရသျဖင့္
၄င္းတို႔သည္ တကိုယ္ ေကာင္းဆန္သည့္စိတ္မွ၊ အလွမ္းေ၀းစြာ၊ ခဲခြ ြာထားျခင္း
ခံၾကရၿပီး

၄င္းတို႔၏

စည္းစိမ္ပစၥည္းမ်ားအေပၚ

တြယ္တာမႈႏွင့္လည္း

ကင္းကြာေနၾကသျဖင့္၊ ၄င္းတို႔သည္ ေန႔စဥ္ဘ၀တြင္ ေၾကာက္ရြ႕ံ ျခင္းမ်ား၊ သို႔မ
ဟုတ္ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈခံရျခင္းကို

ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္းမ်ား၊

သို႔မဟုတ္

ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈံရျခင္းကို ေၾကာက္ရြံ႕ ျခင္းမ်ား မရွိၾကပါေပ။
၄င္းတို႔သည္၊

ဗုဒၶကမာၻတြင္ေမြးဖြားလာၾကမည္ကို

ယံုၾကည္ၾကသျဖင့္၊

အနာဂတ္ ေသဆံုးရမည့္ အေရးကို စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြ႕ံ ျခင္း မရွိၾကပါေပ။ ၄င္းတို႔သည္
တရားေတာ္မ်ား၏ မွန္ကန္မႈႏွင့္ ျမင့္ျမတ္မႈ မ်ားကို ယံုၾကည္ၾကသျဖင့္ မိမိတို႔၏
အေတြးအေခၚမ်ားကို

လြတ္လပ္စြာႏွင့္

ေၾကာက္ရ႕ြံ မႈကင္းမဲ့စြာျဖင့္

ထုတ္ေဖာ္

ေျပာဆိုႏိုင္ၾကေပသည္။
၄င္းတို႔၏ စိတ္မ်ားသည္ လူအားလံုးအတြက္ ၾကင္နာ ကရုဏာစိတ္မ်ားျဖင့္
ျပည့္လွ်မ္းေနေသာ ေၾကာင့္၊ ခဲျြ ခားျခင္းမျပဳဘဲ၊ တန္းတူညီတူဆက္ဆံေလသည္။
၄င္းတို႔၏

စိတ္မ်ားသည္

ႀကိဳက္ႏွစ္သက္

ျခင္းႏွင့္

ကင္းလြတ္ေနၾကသျဖင့္၊ သန္႔စင္၍ တရားမွ်တမႈ

- 195 -

မႀကိဳက္မႏွစ္သက္ျခင္းမွ

ရွိကာ၊ ေကာင္းမြန္ ေသာသီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အလုပ္မ်ားကို လုပ္ကိုင္ရန္ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကေလသည္။
၄င္းတို႔သည္ ဆင္းရဲက်ပ္တည္းစြာ ေနထိုင္ရသည္ ျဖစ္ေစ၊ သို႔မဟုတ္
ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာစြာ

ေနထိုင္

ၾကရသည္ျဖစ္ေစ၊

၄င္းတို႔၏

ယံုၾကည္မႈမ်ား

တိုးပြားလာရန္အတြက္၊ ျခားနားမႈရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။ အကယ္၍ ၄င္းတို႔သည္
က်ဳိးႏြံႏွိမ့္ခ်မႈကို ျမတ္ႏိုးၾကပါက၊ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို ေလးစားၾကပါက၊
အေျပာႏွင့္အလုပ္

ကိုက္ညီပါက၊

အသိဥာဏ္၏

လမ္းညႊန္မႈကို

ခံယူရပါက၊

၄င္းတို႔၏ စိတ္မ်ားသည္ ေတာင္တခုကဲ့သို႔ ေရြ႕လ်ားႏိုင္ျခင္း မရွိပါက၊ ၄င္းတို႔သည္
အမွန္တရား လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္၊ မွန္မွန္ ခ်ီတက္ႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္ ခက္ခဲေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ စိတ္ထားမသန္႔စင္သူမ်ားအၾကား၊
မလဲမြ ေရွာင္ သာ၊ ေနထိုင္ၾကရေစကာမူ၊ အကယ္၍ ဗုဒၶအေပၚ ယံုၾကည္မႈကို
စဲလြ န္းျမတ္ႏိုးမည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းတို႔သည္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို
လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၃.

ထို႔ေၾကာင့္၊

ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားကို

နာၾကားလိုသည့္

စိတ္ဆႏၵမ်ဳိး၊

ေရွးဦးစြာရွိရမည္ ျဖစ္သည္။
အကယ္၍ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ၄င္းအား အမွန္တရားရရွိရန္အတြက္၊
မီးပံုတြင္းသို႔ ေရာက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္ဟု ေျပာၾကားမည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းသည္
ထိုကဲ့သို႔ေသာ

မီးပုံကို

၀င္ေရာက္

ျဖတ္ေက်ာ္သြား

လိုသည့္

ဆႏၵရွိရမည္

ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏ အမည္ကို ၾကားရ၍၊ ေက်နပ္အားရမႈရွိပါက၊ ၄င္းသည္ မီးမ်ားျဖင့္
ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ကမာၻ ႀကီးကို ျဖတ္ေက်ာ္သြားရန္ တန္ေပသည္။
အကယ္၍ ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို လိုက္နာလိုပါက၊ မိမိကုိယ္က်ဳိး
အတြက္၄င္း၊

သို႔မဟုတ္

ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးသည့္

မိမိစိတ္ဆႏၵအရ၄င္း

စိတ္မ်ဳိးကို

မျပဳမူဘဲ

ျမတ္ႏိုးရမည္

ျဖစ္သည္။

လူတိုင္းအား
ေလးစား

ထိုက္ေသာသူအား ေလးစားရမည္ ျဖစ္သည္။ ျပဳစုထိုက္သူအား ျပဳစုရမည္ျဖစ္ၿပီး၊
လူတိုင္း

လူတိုင္းအား

တညီတညာတည္းျဖစ္ေသာ

ဆက္ခံရမည္ ျဖစ္သည္။

- 196 -

ခ်စ္ၾကင္နာစိတ္ျဖင့္

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ဤသို႔ျဖင့္
စိတ္မ်ားကို

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ

ေရွးဦးစြာ

သာမန္လူသားမ်ားသည္၊

ေလ့က်င့္ၾက၍

အျခားသူမ်ား၏

မိမိတို႔၏

အျပဳအမူမ်ားျဖင့္

ထိခိုက္တုန္လႈပ္ျခင္း မျဖစ္ၾကရပါေပ။ ဤကဲ့သို႔ေသာ နည္းျဖင့္၊ ၄င္းတို႔သည္ ဗုဒၶ၏
ဆံုးမမႈမ်ားကို

ခံယူက်င့္သံုးၾကရမည္ျဖစ္ၿပီး၊

အျခားသူမ်ားအား

မနာလိုျခင္း၊

အျခားသူမ်ား၏ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈကို ခံရျခင္းႏွင့္၊ အျခားေသာနည္းလမ္းမ်ားကို
စဥ္းစားေလ့လာျခင္း မ်ား မျပဳရပါေပ။
ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို မယံုၾကည္သူတို႔သည္ အျမင္က်ဥ္းေျမာင္းၾက၍၊
မတည္ျငိမ္ေသာစိတ္

ရွိေလသည္။

သို႔ရာတြင္

ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားကို

ယံုၾကည္သူတို႔သည္ အရာခပ္သိမ္းကို ေထြးပိုက္ထား ေသာ မဟာ ဥာဏ္ေတာ္ႏွင့္
မဟာကရုဏာမ်ားရွိေၾကာင္းကို

ယံုၾကည္၍၊

ယင္းယံုၾကည္မႈ

ျဖင့္ပင္လွ်င္

၄င္းတို႔သည္ အေသးအဖဲြ ကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ တုန္လႈပ္ျခင္း မရွိၾကပါေပ။
၄.

ဗုဒၶ၏

တရားေတာ္မ်ားကို

ၾကားနာခံယူၾကရသူမ်ားသည္၊

ဘ၀မ်ားသည္

ေခတၱခဏမွ်သာ

ျဖစ္၍မိမိတို႔၏

မိမိတို႔၏

ခႏၶာမ်ားသည္လည္း၊

ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားႏွင့္ မေကာင္းမႈအေပါင္း၏ ပင္မဇစ္ျမစ္မ်ား ေပါင္းစု ထားျခင္းသာ
ျဖစ္ေၾကာင္းကို သိရွိနားလည္ၾကသျဖင့္၊ စဲလြ န္းတြယ္တာျခင္း မရွိၾကပါေပ။
တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္၊

၄င္းတို႔၏

ကိုယ္ခႏၶာမ်ားကို

ေကာင္းစြာ

ဂရုျပဳ

ေစာင့္ထိန္းၾကရန္၊ ၄င္းတို႔ သည္ လစ္ဟင္းျခင္း မရွိၾကပါေပ။ ဤကဲ့သို႔ ဂရုျပဳ
ေစာင့္ထိန္းၾကျခင္းသည္ ရူပကိုယ္ခႏၶာ၏ အေပ်ာ္ အပါးမ်ားကို ခံစားလိုၾက၍
မဟုတ္ဘဲ။ အသိဥာဏ္ပညာရရွိေရးႏွင့္ အမွန္တရားလမ္းစဥ္ကို အျခားသူ မ်ားအား
ရွင္းလင္းေျပာျပရမည့္

တာ၀န္၀တၱရားမ်ားအတြက္

ယာယီလိုအပ္ေသာေၾကာင့္

ျဖစ္ေပသည္။
အကယ္၍တာရွည္အသက္ရွင္

ကိုယ္ခႏၶာကို

ေကာင္းစြာ

ေနထိုင္

မည္ဂရုျပဳေစာင့္ထိန္းျခင္း
မဟုတ္ပါေပ။

မျပဳပါက၊
တာရွည္စြာ

အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ျခင္း မရွိပါက၊ ၄င္းတို႔သည္ တရားေတာ္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္
က်င့္ႀကံျခင္း သို႔မဟုတ္ အျခားသူမ်ားအား ျဖန္႔ျဖဴးေပးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္

- 197 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

မဟုတ္ပါေပ။
အကယ္၍ လူတစ္ဦးသည္ ျမစ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္လိုပါက၊ ၄င္းသည္ ၄င္း၏
ေဖာင္ကို အထူး ဂရုျပဳ ရမည္ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ခရီးရွည္သြားရမည္ ဆိုပါက၊
ျမင္းကို

ေကာင္းစြာ

ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရမည္

ျဖစ္

သည္။

ထိုနည္းတူပင္

အမွန္တရားကို ရွာေဖြေသာသူသည္ မိမိ၏ ကိုယ္ခႏၶာကို ဂရုျပဳ ေစာင့္ထိန္းရမည္
ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶကို ယံုၾကည္သူမ်ားသည္ ရာသီဥတုအပူအေအးဒဏ္မွ ကိုယ္ခႏၶာကို
ကာကြယ္ရန္ႏွင့္

အရွက္ကို

၀တ္ဆင္ၾကရမည္

ကာကြယ္ရန္တို႔အတြက္

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊

အ၀တ္အစားကို

အလွတန္ဆာဆင္ရန္

အတြက္မ၀တ္သင့္ပါေပ။
၄င္းတို႔သည္

တရားေတာ္ကို

ၾကားနာခံယူရွင္းလင္းေဟာေျပာႏိုင္ရန္

ကိုယ္ခႏၶာ အာဟာရ ျဖစ္ ထြန္းေရးအတြက္၊ စားေသာက္ၾကရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း၊
အရသာ၏ စားေရးအတြက္ မစားသင့္ပါေပ။
၄င္းတို႔သည္ ေလာကီရမက္ဟူေသာ သူခိုးဓားျပမ်ားႏွင့္ မေကာင္းေသာ
သြန္သင္မႈ မုန္တိုင္းဒဏ္ မ်ားမွ အကာအကြယ္ ရယူႏိုင္ရန္အတြက္၊ အမွန္တရား
ေနအိမ္တြင္ ေနထိုိင္ၾကရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ယင္းစစ္မွန္ ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္သာ
ေနအိမ္ကို အသံုးျပဳသင့္၍ ပကာသနျပဳရန္သို႔မဟုတ္ တစ္ကိုယ္ ေကာင္းဆန္ေသာ
လုပ္ရပ္မ်ားကို ဖံုးလႊမ္းရန္အတြက္ မျဖစ္သင့္ပါေပ။
ဤသို႔ျဖင့္

အရာ၀တၳဳမ်ားကို

တန္ဖိုးထား၍

အမွန္တရားႏွင့္

တရားေတာ္မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အသံုးျပဳမႈမ်ားကိုသာ ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။
တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ေသာ

အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္၊

ယင္း၀တၳဳမ်ားကို

ပိုင္ဆိုင္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ စဲလြ န္းတပ္မက္ျခင္း မျဖစ္သင့္ပဲ၊ အျခားသူမ်ားအား တရားေတာ္ကို ရွင္းလင္းျဖန္႔ ျဖဴးေပးႏိုင္ေရးအတြက္၊ အသံုး၀င္ေသာ အရာ၀တၳဳအျဖစ္သာ
ၾကည့္ျမင္သင့္ေပ သည္။ဗုဒၶကို

ယံုၾကည္ၾကသူ

(၀ါ)ဥပါသကာမ်ားသည္

ေအာက္ပါ

သင္ခန္းစာမ်ားကို ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း ဆည္းပူးေလ့လာသင့္ေပသည္။ မိဘမ်ားအား

- 198 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အဘယ္ကဲ့သို႔ လုပ္ေကၽြးျပဳစုမည္နည္း။ ဇနီးႏွင့္ ကေလး မ်ားႏွင့္ မည္ကဲ့သို႔
ေနထိုင္ရမည္နည္း၊ မိမိကိုယ္ကို အဘယ္ကဲ့သို႔  ခ်ဳပ္ထိန္းမည္နည္း၊ ဗုဒၶအား
အဘယ္ကဲ့သို႔ အလုပ္အေကၽြး ျပဳမည္နည္း၊ စသည္တို႔ ျဖစ္ေလသည္။
၅.

မိဘမ်ားအား အေကာင္းဆံုး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ၄င္းတို႔သည္

သားသမီး၀တ္ (၅) ပါး အစားထိုးနိုင္သည္။ ဇနီးသည္မ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားႏွင့္
ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္ မိဘ၀တၱရား (၅) ပါး အစားထိုးႏိုင္သည္။
မိသားစုဘ၀၏ ေတးသံမ်ားကို နားဆင္ေနၾကစဥ္၊ ၄င္းတို႔သည္ ပိုမိုသာယာ
ျငိမ့္ေညာင္းေသာ

တရားေတာ္၏

ေတးသံမ်ားကို

မေမ့ၾကရပါေပ။

ေနအိမ္၏

အမိုးအကာေအာက္တြင္ ေနထိုင္ၾကစဥ္ ၄င္းတို႔သည္ မသန္႔စင္မႈ အေပါင္းႏွင့္
ေႏွာင့္ယွက္မႈအေပါင္းတို႔မွ
ခိုလံႈ၀င္ေရာက္ၾကေသာ

ကင္းလႊတ္ႏိုင္ရန္
ပိုမိုလံုျခံဳမႈရွိသည့္

ပညာရွိ
ကမၼဌာန္း

သူေတာ္စင္

မ်ားက၊

အမိုးအကာေအာက္သို႔

၀င္ေရာက္ခိုလံႈရန္ မၾကာခဏ ႀကိဳးပမ္းၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဥပါသကာမ်ားသည္
ေလာဘအေပါင္းကို

အလွဴအတန္းေပးၾကေသာအခါ၊

ဖယ္ရွားသင့္ေပသည္။

အသဲႏွလံုးတြင္းရွိ

၄င္းတို႔သည္

လူစုလူအုပ္ထဲ

ရွိေနေသာအခါ၊ ၄င္းတို႔၏ စိတ္မ်ားသည္ ပညာရွိ သူမ်ားထံသို႔ ေရာက္ရွိေနရမည္
ျဖစ္ေလသည္။

ဆင္းရဲဒုကၡႏွင့္

တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ

ရင္ဆိုင္ရေသာအခါ၊

ရွိေစရန္ႏွင့္

၄င္းတို႔၏

အဟန္အ႔ တားမ်ားမွ

စိတ္မ်ားကို

လြတ္ကင္းေစရန္

ထိန္းသိမ္းထားရွိသင့္ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္

ဘုရားေအာက္

၀င္ေရာက္ခိုလံႈေသာအခါ၊

ဘုရား၏

ဥာဏ္ပညာကို ရွာႀကံသင့္ေပ သည္။၄င္းတို႔သည္

တရားေအာက္

၀င္ေရာက္ခိုလံႈေသာအခါ၊

ဥာဏ္ပညာ

သမုဒၵရာႀကီးႏွင့္ တူေသာ အမွန္တရားကို ရွာႀကံသင့္ေပသည္။         ၄င္းတို႔သည္ သံဃာေအာက္ ၀င္ေရာက္ ခိုလံႈေသာအခါ တစ္ကိုယ္

ေကာင္းဆန္ေသာ

အက်ဳိး

အေၾကာင္းမ်ားျဖင့္၊

ဟန္႕တားထားျခင္းမရွိေသာ

သံဃာေတာ္တို႔၏ ေအးခ်မ္းေသာ အေပါင္းအေဖာ္ျဖစ္ မႈကို ရွာႀကံသင့္ေပသည္။

- 199 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

၄င္းတို႔သည္

အ၀တ္၀တ္ေသာအခါ၊

ေကာင္းမြန္ျခင္းႏွင့္

ႏွိမ့္ခ်ျခင္း

အ၀တ္အထည္ကိုလည္း ၀တ္ ဆင္ရန္ မေမ့ရပါေပ။
၄င္းတို႔သည္ အေပါ့အပါး သြားလိုေသာအခါ၊ ၄င္းတို႔၏ စိတ္ထဲရွိေသာ
ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟဟူေသာ အညစ္အေၾကးအေပါင္းကို စြန္႔ပစ္လိုစိတ္
ရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ေတာင္တက္လမ္းေပၚတြင္ ပင္ပင္ပန္းပန္းျဖင့္ ေလွ်ာက္လွမ္းေနရေသာအခါ
သံသယျဖစ္ေသာ

ကမာၻမွ

ေက်ာ္လြန္သြားႏိုင္မည့္

အမွန္တရားသို႔

သြားရာလမ္းအျဖစ္ ထင္မွတ္သင့္ေပသည္။ ၄င္းတို႔သည္ လြယ္ကူေျဖာင့္ျဖဴးေသာ
လမ္းေပၚတြင္

ေလွ်ာက္လွမ္းေနရေသာအခါ၊

သက္သာလြယ္ကူေသာ

အေျခအေနမ်ားကို အခြင့္ေကာင္းယူ၍ ဗုဒၶဘ၀သို႔ ခရီးပိုေရာက္ေစရန္ ေလွ်ာက္လွမ္း
သင့္ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္

တံတားတခုကို

ေတြ႕ျမင္ရေသာအခါ၊

လူမ်ားအား

ျဖတ္ေက်ာ္ေစႏုိင္မည့္ သြန္သင္ ေဟာေျပာမႈ တံတားကို ေဆာက္လုပ္လိုသည့္
ဆႏၵရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္
အစဥ္အျမဲ

စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္ေနသူ

ေျပာင္းလဲေနေသာ

တစ္ဦးႏွင့္

ေတြ႔ေသာအခါ၊

ဤကမာၻေလာကႀကီး၏

အနိစၥကို

၀မ္းနည္းေၾကကဲၾြ ကရမည္ ျဖစ္သည္။
ေလာဘႀကီးသူတစ္ဦးကို

ေတြ႔ျမင္ရေသာအခါ၊

၄င္းတို႔သည္

ဤဘ၀၏လွည့္ျဖားမႈမ်ားမွ ကင္းလြတ္၍၊ အမွန္တရား၏ စစ္မွန္ေသာ ၾကြယ္၀မႈမ်ားကို
ရရွိႏိုင္ရန္ အထူး လိုခ်င္တပ္မက္ရမည္ ျဖစ္သည္။
အရသာရွိေသာအစာမ်ားကို ေတြ႔ျမင္ရေသာအခါ၊ ဆင္ျခင္သတိထားရမည္
ျဖစ္သည္။

အရသာေလာဘစိတ္မ်ား

မေကာင္းေသာအစာမ်ားကို

မည္သည့္အခါမွ်

ျပန္ေပၚလာျခင္း

ေတြ႔ျမင္ရေသာအခါ၊
မရွိေစရန္

ဆႏၵျပဳရမည္

ျဖစ္သည္။
ေႏြရာသီ၏ ပူအိုက္လွေသာ အခ်ိန္တြင္ ၄င္းတို႔သည္ ေလာကီရမက္မ်ား၏

- 200 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အပူဓါတ္မွ ကင္းေ၀း ၍ အမွန္တရား၏ လန္းဆန္းေအးျမမႈကို ေတာင့္တရမည္
ျဖစ္ေပသည္။

မခံႏိုင္ေလာက္ေသာ

ေဆာင္း

ရာသီ၏ခ်မ္းေအးလွသည့္

အခါသမယတြင္၊ ၄င္းတို႔သည္ ဗုဒၶ၏ ႀကီးျမတ္လွေသာ ၾကင္နာ ကရုဏာ ေတာ္၏
အေႏြးဓာတ္ကို စဥ္းစားရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္ ဘုရားက်မ္းစာမ်ားကို ရြတ္ဖတ္ၾကေသာအခါ၊ ေမ့ေပ်ာက္ျခင္း
မရွိဘဲ၊ တရားစာႏွင့္ အညီ လက္ေတြ႔က်င့္ႀကံေနထိုင္ရန္ သံႏၷိဌာန္ခ်ရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္ ဘုရားက်မ္းစာမ်ားကို ရြတ္ဖတ္ၾကေသာအခါ၊ ေမ့ေပ်ာက္ျခင္း
မရွိဘဲ၊ တရားစာ ႏွင့္အညီ လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံေနထိုင္ရန္ သံႏၷိဌာန္ခ်ရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္

ဗုဒၶကို

ေအာက္ေမ့ေသာအခါ

ဗုဒၶကဲ့သို႔ေသာ

မ်က္စိအစံုရွိလုိသည့္ ျပင္းျပလွေသာ ဆႏၵကို ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
၄င္းတို႔သည္ ညအိပ္ေသာအခါတြင္း မိမိတို႔၏ကိုယ္ခႏၶာ၊ ပါးစပ္ႏွင့္ စိတ္မ်ား
သန္႕စင္လန္းဆန္း

လာေစလိုေသာ

ဆႏၵမ်ဳိးရွိရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

နံနက္ႏိုးလာေသာအခါ၊ ၄င္းတို႕၏ ပထမဆႏၵမွာ ထိုေန႔ တြင္ အရာခပ္သိမ္းကို
နားလည္ႏိုင္ရန္ အတြက္၊ စိတ္ၾကည္လင္မႈရွိပါေစဟူေသာ ဆႏၵမ်ဳိး ျဖစ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

၆.

ဗုဒၶ၏တရားေတာ္ကို

သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ားမွာ

လိုက္နာေသာသူမ်ားသည္
သုည(၀ါ)အရာခပ္သိမ္းတို႔၏

အေကာင္အထည္မဲ့ေၾကာင္း

သိရွိနားလည္ထားသျဖင့္၊ လူ႕ဘ၀အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာ ေသာ အရာမ်ားကို
ေပါ့ဆစြာကိုင္တြယ္ ဆက္ဆံျခင္း မျပဳမူ၍၊ အရွိကိုအရွိအတိုင္း လက္ခံကာ အမွန္
တရားရရွိေရးအတြက္၊ သင့္ေတာ္ေကာင္းမြန္ေသာ ကိရိယာမ်ားအျဖစ္ ျပဳလုပ္ရန္
ႀကိဳးပမ္းၾကေလသည္။
၄င္းတို႔သည္

ဤကမာၻမွာ

အဓိပၸာယ္ကင္းမဲ့၍၊

ရွဳပ္ေထြးမႈမ်ားႏွင့္

ျပည့္ႏွက္ေနၿပီး၊ အမွန္တရား ကမာၻမွာမူ အဓိပၸာယ္ႏွင့္ျငိမ္းခ်မ္းမႈအျပည့္ရွိသည္ဟု
မထင္မွတ္ရပါေပ။ ယင္းအစား၊ ၄င္းတို႔သည္ ဤကမာၻ၏ အေရးကိစၥအလံုးစံုတို႔တြင္၊

- 201 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အမွန္တရား၏ နည္းလမ္းမ်ားကို အရသာခံသင့္ၾကေပသည္။
အကယ္၍လူတစ္ဦးသည္

အ၀ိဇၨာျဖင့္

မႈန္ေနေသာ၊

ညစ္ညမ္းသည့္

မ်က္စိမ်ားျဖင့္ ကမာၻ ေလာကႀကီးကို ၾကည့္ျမင္ပါက၊ ၄င္းသည္ အမွားမ်ားျဖင့္
ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ကမာၻကို ေတြ႕ျမင္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ရာတြင္ အကယ္၍
၄င္းသည္

ၾကည္လင္ေသာ

အသိဥာဏ္ျဖင့္

ၾကည့္ျမင္မည္

ဆိုပါက၊

အမွန္အတိုင္းျဖစ္ေသာ အမွန္တရား ကမာၻႀကီးအျဖစ္ ေတြျ႔ မင္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အမွန္မွာ ကမာၻေလာကသည္ တစ္ခုတည္းသာရွိ၍ အဓိပၸာယ္ ကင္းမဲ့ေသာ
ကမာၻႏွင့္ အဓိပၸာယ္ အျပည့္ရွိေသာ ကမာၻ သို႔မဟုတ္ ေကာင္းေသာကမာၻႏွင့္
ဆိုးေသာကမာၻ ဟူ၍ ကမာၻႏွစ္ခု မရွိပါေပ။ လူတို႔ သည္ ၄င္းတို႔၏ ခဲျြ ခားတတ္ေသာ
စိတ္ေၾကာင့္၊ ကမာၻႏွစ္ခုရွိသည္ဟု ထင္မွတ္ၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္။
အကယ္၍ ၄င္းတို႔သည္ မိမိတို႔ကိုယ္မွ ဤခဲျြ ခားမႈမ်ားကို ပယ္ရွားနိုင္ၿပီး
၄င္းတို႔၏ စိတ္မ်ားကို လည္း အသိဥာဏ္ပညာ အလင္းေရာင္ျဖင့္ သန္႔စင္စြာ
ထိန္းထားႏိုင္မည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းတို႔သည္ အရာ ခပ္သိမ္းတိုင္းက အဓိပၸာယ္ရွိေသာ
ကမာၻတစ္ခုတည္းကိုသာ ေတြ႔ျမင္ၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၇.

ဗုဒၶကို ယံုၾကည္သူမ်ားသည္ အရာခပ္သိမ္းတို႔၊ တစ္ခုတည္းသာရွိမႈ ဟူေသာ

တရားကို အရသာခံၾက ရမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းသိုေ႔ သာ စိတ္မ်ဳိးျဖင့္ လူအေပါင္းတို႔အား
ၾကင္နာသနားကာ

လူတိုင္းအား

အက်ဳိးျပဳ

လုပ္ကိုင္ေပးႏိုင္ရန္

ႏွိမ့္ခ်ေသာ

စိတ္ေနသေဘာထားရွိမည္ ျဖစ္သည္။
ထို႔ေၾကာင့္၊

၄င္းတို႔သည္

၄င္းတို႔၏

စိတ္မ်ားကို

ဘ၀င္ျမင့္မႈအေပါင္းမွ

သန္႔စင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၾက၍ ႏွိမ့္ခ်မႈ၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕မႈႏွင့္ အက်ဳိးျပဳမႈမ်ားကို
ခ်စ္ျမတ္ႏိုးသင့္ေပသည္။

၄င္းတို႔၏

စိတ္မ်ားသည္

အရာခပ္သိမ္းကို

ဘက္လိုက္ျခင္း မရွိဘဲ၊ အာဟာရျဖစ္ထြန္းေစေသာ ညည္းညဴျခင္းမျပဳဘဲ အသံုးျပဳ
ေဆာင္ရြက္ေသာ၊

စိတ္ရွည္စြာျဖင့္

သည္းညည္းခံေသာ

အစဥ္အျမဲ

စိတ္အားထက္သန္ေသာ၊ အက်ဳိး အျမတ္ရွိသည့္ ကမာၻေျမႀကီးကဲ့သို႔ ျဖစ္သင့္ၿပီး၊
ဆင္းရဲသူအေပါင္းတို႔၏

စိတ္ထဲ

ဗုဒၶတရားေတာ္

- 202 -

မ်ဳိးေစ့မ်ားကို

စိုက္ပ်ဳိး

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ေပးျခင္းအားျဖင့္ ၄င္းတို႔အား အက်ဳိးျပဳ ေဆာင္ရြက္ေပးမႈတြင္၊ အျမင့္မားဆံုးေသာ
ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းသာမႈကို ေတြ႔ရွိခံစားသင့္ေပသည္။
ဤသို႔ျဖင့္၊ ဆင္းရဲသူမ်ားအတြက္ ၾကင္နာကရုဏာထားေသာ စိတ္သည္
လူအေပါင္းတို႔၏ မိခင္ တစ္ဦးပမာ ျဖစ္လာ၍၊ လူအေပါင္းတို႔အား ဂုဏ္ျပဳကာ၊
လူအေပါင္းတို႔အား

ပုဂၢလိက

မိတ္ေဆြသူငယ္

ခ်င္းမ်ားအျဖစ္

ၾကည့္ျမင္၍၊

၄င္းတို႔အား မိဘကဲ့သို႔ ရိုေသေလးစားေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္

ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ

ယံုၾကည္သူမ်ားအား

ရန္ညွဳိး

ထား၍လူမ်ားက

ဗုဒၶ၏အဆံုးအမကို

မလိုမုန္းတီးမႈမ်ား

ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း၊

၄င္းတို႔သည္ မည္သို႔မွ် အႏၱရာယ္ မျဖစ္ေစႏိုင္ပါေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊
ထိုကဲ့သို႔ေသာ

အႏၱရာယ္မ်ားသည္ ႀကီးမားလွေသာ ပင္လယ္ေရျပင္အတြင္းရွိ

အဆိပ္ရည္တစ္စက္ ကဲ့သို႔ပင္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
၈.

ဥပါသကာ (၀ါ) ဗုဒၶ၏ ေနာက္လိုက္တပည့္တဦးသည္ ျပန္လည္သံုးသပ္ျခင္း၊

စဥ္းစားေ၀ဖန္ျခင္း ႏွင့္ ေက်းဇူးတင္ရွိျခင္း အေလ့အက်င့္တ႔ိုျဖင့္၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈကို
ခံစားမည္ ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္း၏ ယံုၾကည္မႈ သည္ ဗုဒၶ၏ ကရုဏာေတာ္ပင္ ျဖစ္၍၊
ယင္းမွာလည္း၊

ဗုဒၶကေပးအပ္ထားျခင္း

ျဖစ္ေၾကာင္းကို

၄င္းသည္

သိရွိသေဘာေပါက္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ေလာကီရမက္ တဏွာႏြံထဲတြင္၊ ယံုၾကည္မႈမ်ဳိးေစ့မ်ား ရွိေသာ္လည္း၊ ဗုဒၶ၏
ေမတၱာ ကရုဏာ ေတာ္ေၾကာင့္ ယံုၾကည္မႈ မ်ဳိးေစ့မ်ားကို ႏြံထဲပ်ဳိးႀကဲထားႏိုင္၍၊
ဗုဒၶအား ယံုၾကည္သည့္ ယံုၾကည္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလာသည္အထိ၊ ယင္းမ်ဳိးေစ့မ်ားက
စိတ္ကို သန္႔စင္ေစမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတိုင္း၊ ေမႊးရနံ႕သင္းေသာ စႏၵကူးပင္သည္
ဧရႏၱေတာထဲတြင္ မရွိႏိုင္ပါေပ။
သို႔ရာတြင္
ဖူးပြင့္ေနသျဖင့္၊

အမွန္စင္စစ္မွာ
ပန္းပြင့္မ်ား

ေပ်ာ္ရႊင္မႈပန္းပြင့္သည္

ကတဏွာရာဂျဖင့္

ထိုေနရာတြင္

အျပည့္ျဖစ္ေသာ

ရင္ထဲတြင္

ရွိေနေသာ္လည္း၊ ယင္း၏ အျမစ္မ်ားမွာမူ၊ တျခား တစ္ေနရာတြင္ရွိေနသည္ဟု

- 203 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ေကာက္ခ်က္ခ်ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ယင္း၏ အျမစ္မ်ားမွာ ဗုဒၶ၏ ရင္ေတာ္ တြင္ရွိေနေပသည္။
အကယ္၍၄င္းသည္

ဗုဒၶ၏ေနာက္လိုက္တစ္ဦးသည္

မနာလို၀န္တိုျခင္း၊

စိတ္ကို

မုန္းတီးျခင္းႏွင့္

မထိန္းႏိုင္ပါက၊

အႏၱရာယ္ျပဳျခင္းမ်ားကို

ျပဳလုပ္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္း၏ စိတ္သည္ ေလာဘ၊
ေဒါသႏွင့္ ေမာဟ တို႔ျဖင့္ ညစ္ညမ္းေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ရာတြင္
အကယ္၍ ၄င္းသည္ ဗုဒၶထံသို႔ ျပန္သြားပါက အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း၊
ဗုဒၶအတြက္

ပို၍အက်ဳိးျပဳ

သယ္ပိုးႏိုင္မည္

ျဖစ္သည္။

ဤသည္မွာ

အမွန္တကယ္ပင္ မည္သို႔မွ် ရွင္းလင္းေဖာ္ျပႏိုင္ျခင္း မရွိပါေပ။

IIIမွန္ကန္ေသာေနထိုင္နည္းအတြက္ လက္ေတြ႕လမ္းညႊန္
၀တၱရားဘ၀
၁.

ကံဆိုးမႈႏွင့္ ေဘးဥပါဒ္မ်ားက အေရွ႕ဖက္မွ သို႔မဟုတ္ အေနာက္ဖက္မွ

လာသည္ဟု

ထင္မွတ္ျခင္းမွာ

ကိုယ္ပိုင္စိတ္ထဲမွ

မွားယြင္းေပသည္။

ထြက္ေပၚလာျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။

၄င္းတို႔သည္မိမိ၏

ထို႔ေၾကာင့္အတြင္းစိတ္ကို

ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း မျပဳပဲ၊ ျပင္ပေလာကမွ ကံဆိုးမႈႏွင့္ ေဘးဥပါဒ္မ်ားကို ဟန္႔တား
ကာကြယ္ျခင္းသည္ မိုက္မဲရာ က်ေပသည္။
သာမန္လူသားမ်ားက
ေရွးေဟာင္းေခတ္မွ

ဆင္းသက္

ယခုထက္တိုင္
လာသည့္

လိုက္နာက်င့္သံုးေနေသာ
ထံုးစံဓေလ့တစ္ခု

ရွိေပသည္။

၄င္းတို႔သည္ နံနက္အိပ္ရာထေသာအခါေရွးဦးစြာ မ်က္ႏွာသစ္၍ ပလုပ္က်င္းၿပီးလွ်င္
မည္သည့္ လားရာဖက္ကမွ် ဆိုးမႈမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း မရွိဘဲ၊ တစ္ရက္တာ
ေအးခ်မ္းစြာ ေနႏိုင္ေစရန္ အလို႔ငွာ၊ အေရွ႕၊ အေနာက္၊ ေတာင္၊ ေျမာက္၊
အထက္ႏွင့္

ေအာက္ဟူေသာ

ပူေဇာ္အပ္သည့္

အေလးျပဳၾကေလသည္။

- 204 -

အရပ္ေျခာက္ပါးသို႔

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

သို႔ရာတြင္ ၄င္းသည္ ဗုဒၶ၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈႏွင့္ ကြာျခားေနေလသည္။
ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္

မွန္ကန္ျခင္း၏

အရပ္ေျခာက္မ်က္ႏွာအား

အရိုအေသ

ျပဳၿပီးသည့္ေနာက္၊ ဥာဏ္ပညာရွိစြာႏွင့္ သီလရွိစြာ ျပဳမူေန ထိုင္ျခင္းျဖင့္၊ ကံဆိုးမႈႏွင့္
ေဘးဥပါဒ္အေပါင္းကို ကာကြယ္ရမည္ဟု ဗုဒၶက ေဟာေျပာေလသည္။
ဤအရပ္ေျခာက္မ်က္ႏွာတို႔မွ ၀င္၀မ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္၊
လူတို႔သည္

လုပ္ရပ္ေလးခုတို႔၏

အညစ္အေၾကးမ်ားကို

ဖယ္ရွား၍၊

မေကာင္းေသာစိတ္ေလးခုကို ခ်ဳပ္ထိန္းကာ အိုးအိမ္ပစၥည္းမ်ားကို ဆံုးရွဳံးးေစေသာ
အေပါက္ေျခာက္ေပါက္ကို ပိတ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
လုပ္ရပ္ေလးခု

ဟူသည္မွာ၊

သတ္ျဖတ္ျခင္း၊

ခိုး၀ွက္ျခင္း၊

သူတပါး

သားမယားအား က်ဴးလြန္ျခင္း ႏွင့္ လိမ္လည္ေျပာဆိုျခင္းတို႔ကို ဆိုလိုေပသည္။
မေကာင္းေသာစိတ္

ေလးခုတို႔မွာ

ေလာဘ၊

ေဒါသ၊

ေမာဟႏွင့္

ေၾကာက္ရ႕ြံ ျခင္းတို႔ ျဖစ္ေလသည္။
ေငြေၾကးဥစၥာမ်ားကို

ဆံုးရွံဳးေစေသာ

အေပါက္ေျခာက္ေပါက္တို႔မွာ

ေသရည္ေသရက္ ေသာက္ စားလိုသည့္ စိတ္ဆႏၵႏွင့္ မိုက္မဲစြာ ျပဳမူက်င့္ႀကံျခင္း၊
ညနက္သန္းေခါင္တိုင္ မအိပ္ဘဲ ေန၍ အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားေနျခင္း ေတးဂီတႏွင့္
ပဲလြ မ္းသဘင္ေဖ်ာ္ေျဖမႈမ်ားကို
မေကာင္းေသာ

တပ္မက္လုိက္စားျခင္း၊

အေပါင္းအေဖာ္မ်ားႏွင့္

ေလာင္းကစား

ေပါင္းဖက္ျခင္းႏွင့္

ျခင္း၊

တာ၀န္၀တၱရား

လစ္ဟင္းျခင္းတို႔ ျဖစ္ ေလသည္။
ဤမေကာင္းမႈေလးရပ္ကို ဖယ္ရွား၍၊ မေကာင္းေသာ စိတ္ေနစိတ္ထား
ေလးရပ္ကို

ေရွာင္ရွားကာ၊

ေနာက္တြင္

ဘုရား၏

ျဖဳန္းတီးမႈ

အေပါက္ေျခာက္ရပ္ကို

ပိတ္ၿပီးသည့္

ေနာက္လိုက္တပည့္မ်ားသည္

မွန္ကန္မႈ

အရပ္ေျခာက္မ်က္ႏွာကို ၾကည္ညိဳသမႈ ျပဳေလသည္။
ဤမွန္ကန္မႈ အရပ္ေျခာက္မ်က္ႏွာဟူသည္မွာ အဘယ္နည္း။ ၄င္းတို႔မွာ
အေရွ႕သည္

မိဘမ်ား

ႏွင့္ကေလးအတြက္

လမ္း၊ေတာင္ဖက္သည္

ဆရာႏွင့္တပည့္အတြက္ လမ္း အေနာက္သည္ လင္ႏွင့္ မယားအတြက္ လမ္း၊
ေျမာက္ဖက္မွာ သူငယ္ခ်င္းတို႔၏ လမ္း၊ ေအာက္ဖက္မွာ အရွင္သခင္ႏွင့္ အေစခံ

- 205 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

တို႔၏လမ္းႏွင့္

အထက္မွာ

တရားေတာ္မ်ားကို

အေသးစိတ္

ရွင္းလင္းပို႕ခ်သင္ၾကားေပးသူမ်ား၏ လမ္းတို႔ ျဖစ္ၾကေလသည္။
ပထမဦးစြာ

(အေရွ႕အရပ္ပမာတင္စားေသာ)မိဘသားသမီးမ်ား၏

တာ၀န္မ်ားမွာ ငါးမ်ိဳးရွိသည္။ မိဘမ်ားကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရမည္။ မိဘ၏မ်ိဳးရိုး
ဂုဏ္သိကၡာကို

ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရမည္။

ကြယ္လြန္မိဘဘိုးဘြားမ်ားအတြက္

မိဘအေမြ

အႏွစ္ကိုတက္ခံရမည္။

ေကာင္းမွဳကုသိုလ္မ်ားျပဳလုပ္

ေပးရမည္။

မိဘမ်ားအေနျဖင့္လည္း

အျပန္အလွန္အားျဖင့္

အေပၚတြင္

တာ၀န္ငါးရပ္

မေကာင္းမွဳမျပဳရန္

ရွိသည္။

ေဆာင္ရြက္
သားသမီးမ်ား

ေစာင့္ထိန္းရမည္။

ေကာင္းမွဳကုသိုလ္ တိုးပြားေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။ သားသမီးမ်ား အတတ္ပညာ
ရရွိေစရန္

ေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။

ျပဳလုပ္ေပးရမည္။

ဥစၥာစီးပြား

သင့္ေတာ္ေသာအခါ

ထိမ္းျမားမဂၤလာ

အေမြလႊဲအပ္ရမည္။

ဤသို႔လိုက္နာ

ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ (အေရွ႕အရပ္ပမာ တင္စားထားေသာ) မိဘသားသမီး တို႔သည္
ျငိမ္းေအးမွဳကို ရရွိၾကမည္။
ေနာက္တဖန္ (ေတာင္အရပ္ဟုတင္စားေခၚေ၀ၚေသာ) ဆရာတပည့္တို႔၏
တာ၀န္မ်ား၊ တပည့္ မ်ားသည္ ဆရာ့ထံရိုေသစြာ ခ်ဥ္းကပ္ဆက္ဆံရမည္။ ဆရာ၏လိုအပ္သမွ်ကို အနီးကပ္ ျဖည့္ဆည္း ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ဆရာ့၏ ဆိုဆံုးမစကားကို
စိတ္၀င္စားစြာ

နာယူမွတ္သားရမည္။

ေစာင့္ေရွာက္ေပးဆပ္ရမည္။

ဆရာ့ေက်းဇူးကို

ဆရာသင္ၾကားသမွ်ကို

မေမ့မေလွ်ာ့
ရိုေသေလးစားစြာ

နာယူမွတ္သား ရမည္။ ဆရာမ်ားကလည္း အျပန္အလွန္အားျဖင့္ တပည့္မ်ားကို
နည္းေကာင္းလမ္းေကာင္းလမ္း ညႊန္ျပ ေပးရမည္။ ဆရာတတ္သိသမွ် ပညာကို
မခြ်င္းမခ်န္

တတ္ေျမာက္ရန္

သင္ၾကားေပးရမည္။

သင္ၾကား

သမွ်အတတ္ပညာကိုလည္း မေမ့မေလွ်ာ့ေစရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္။ ဂုဏ္သိကၡာ
တက္ေစရန္ အက်ိဳး ေက်းဇူး မ်ားရေစရန္ကိုလည္း စီမံေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။
ဤသို႔ျဖင့္

(ေတာင္အရပ္ပမာတင္စားေသာ)ဆရာတပည့္တို႔သည္

ပူပန္မွဳ

ကင္းေ၀းစြာျဖင့္ ဘ၀ျငိမ္းခ်မ္းမွဳ ရရွိၾကမည္။
အေနာက္အရပ္ႏွင့္ ပမာျပဳေသာ လင္ေယာက်္ား၊ ဇနီးတို႔တြင္ ခင္ပြန္းသည္
ေယာက်္ားသည္

ဇနီးမယားကို

အေလးထားဆက္ဆံရမည္။

- 206 -

သစၥာရွိစြာ

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ဆက္ဆံေပါင္းသင္းရမည္။

ယံုၾကည္စြာ

ေဆြးေႏြး

တိုင္ပင္ေဆာင္ရြက္ရမည္။

ရရွိေသာ ဥစၥာပစၥည္းကို အပ္ႏွင္းရမည္။ ဇနီးမယားကလည္း အိမ္မွဳကိစၥ အ၀၀ကို
ေကာင္းစြာစီမံ

ေဆာင္ရြက္ရမည္။

မိသားစု၏

ေဆာင္ရြက္ေပးရ

မည္။အက်ိဳးစီးပြားကို

ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရမည္။

လိုအပ္သမွ်ကို

ခင္ပြန္းသည္အေပၚတြင္

ျဖည့္ဆည္း

သစၥာရွိရမည္။

မိသားစု

မိသားစုကိစၥ

အ၀၀ကို

အဆင္ေျပေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ဤသို႔ျဖင့္ (အေနာက္အရပ္ဆိုအပ္ေသာ)လင္မယား ဇနီးေမာင္ႏွံတို႔သည္ အပူပင္ကင္းစြာျဖင့္ ျငိမ္းခ်မ္းမွဳ ရေပမည္။
(ေျမာက္အရပ္ပမာျပဳေသာ)ခ်ိဳ႕တဲ့လွ်င္

တစ္ဦးက

မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းတို႔သည္

အကူအညီေပးရမည္။

တစ္ဦး

အခ်င္းခ်င္းၾကင္နာစြာ

ဆက္ဆံေျပာဆိုရမည္။ အက်ိဳးစီးပြား အတူတကြ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရမည္။
ထာ၀ရ ဆင္ျခင္တံုတရားျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးရိုးသားစြာ ျပဳမူဆက္ဆံရမည္။
တစ္ဦး ႏွင့္တစ္ဦး လမ္းမွားမေရာက္ေစရန္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည္။ တစ္ဦး၏
အက်ိဳးစီးပြား ပ်က္စီးဆံုးရွံဳး မွဳ ၾကံဳေတြ႔ေသာအခါ တစ္ဦးက ကာကြယ္ေပးရမည္။
အခက္အခဲျပႆနာမ်ား ၾကံဳေတြ႔လွ်င္ လိုအပ္သ လို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။
ဒုကၡေရာက္ေနေသာအခါ ကူညီမစ ေဆာင္ညဥ္းေပးရမည္။ တစ္ဦး၏ မိသားစုကို
တစ္ဦးက လိုအပ္သလို ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။ ဤသို႔ျဖင့္ (ေျမာက္အရပ္ႏွင့္
တူေသာ)

မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းတို႔သည္

ေသာကျငိမ္းခ်မ္းေသာဘ၀ကို

ရရွိေပမည္။
(ေအာက္အရပ္ဟု သမုတ္ထားေသာ) အရွင္သခင္ႏွင့္ အေစအပါးတို႔တြင္
အရွင္သခင္သည္

အေစအပါး

ျပဳမူဆက္ဆံရမည္။

အေစအပါး၏

ႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္

အရည္အခ်င္းႏွင့္

နည္းလမ္းငါးရပ္ျဖင့္

ကိုက္ညီေသာ

အလုပ္တာ၀န္ကိုသာ

ေဆာင္ရြက္ေစရမည္။

ေကာင္းမြန္ေသာ

စားေရရိကၡာႏွင့္

လံုေလာက္ေသာ

အခေၾကးေငြေပးရမည္။

နာမက်န္းျဖစ္ေသာ

အေစအပါးကို

ၾကင္နာစြာ

ဆက္ဆံေပးရမည္။

အစားအစာ

ေကာင္းမ်ားကိုလည္း

မွ်ေ၀ေပးကမ္းရမည္။ အခါအားေလ်ာ္စြာ နားယူသက္သာခြင့္ ေပးရမည္။
အတုံ႔အလွယ္အားျဖင့္

အေစအပါး

အလုပ္သမားကလည္း

မိမိ၏အရွင္သခင္ကို ေအာက္ပါ အတိုင္း စြမဲ ွတ္ ေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။ သခင္အိပ္ယာမွ

- 207 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

မထမီမိမိဦးစြာ

ထရမည္။

သခင္အိပ္ယာ၀င္

ျပီးမွ

အိပ္ရမည္။

မိမိသခင္အေပၚတြင္ အခါမလပ္ ရိုးသားမွဳ ရိုးသားစြာ ျပဳမူဆက္ဆံရမည္။ အေစအပါးသည္

အလုပ္တာ၀န္

ေဆာင္ရြက္ရာတြင္

ကြ်မ္းက်င္လိမၼာစြာ

ေဆာင္ရြက္ရမည္။ အလုပ္ရွင္၏ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းမည့္ကိစၥမျပဳရ။ ဤသို႔ျဖင့္
(ေအာက္အရပ္ႏွင့္တူေသာ)အရွင္သခင္

အေစအပါးတို႔

သည္ျငိမ္းေအးစိတ္ခ်မ္းသာစြာ ဘ၀ရရွိႏိုင္ေပမည္။
ေနာက္တဖန္

(အထက္အရပ္ႏွင့္ပမာတူေသာ)တရားနည္းလမ္းျပ

ဆံုးမေဟာေျပာေသာ ဆရာ သခင္တို႔အား ဆံုးမနာယူသူတို႔သည္ ကိုယ္အမူအရာ၊
ႏွဳတ္အမူအရာ၊

စိတ္အမူအရာ

ယဥ္ေက်းစြာျဖင့္

ဆရာသခင္အား

ေကာင္းစြာ

ခရီးဦးၾကိဳျပဳရမည္။

ခ်က္မ်ားကို

နာယူမွတ္သား

ပူေဇာ္ခ်ီးေျမွာက္ရမည္။
တားျမစ္၍

အားေျမွာက္ျပဳရမည္။

ပုဂၢိဳလ္မွလည္း

အမွဳကိစၥကို

ဆက္ဆံရမည္။

ေဟာေျပာပို႔ခ်

ေဆာင္ရြက္ရမည္။

တရားေဟာ

ေကာင္းေသာ

အစြမ္းကုန္

သင္ၾကား

ဆရာသခင္အား
မေကာင္းေသာအမွဳကို

ေဆာင္ရြက္ရန္

စိတ္ေကာင္းႏွလံုးေကာင္းျဖင့္

ၾကင္နာမွဳ

အားေပး
ထားရမည္။

အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ ေစေသာတရားမ်ား ေဟာျပရမည္။ တရားနာသူတို႔အား
အလံုးစံု နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ ေဟာျပ သြန္သင္ရမည္။ လူအမ်ားတို႔အား
စိတ္ခ်မ္းသာမွဳရေစေရး

ေဆာင္ရြက္ေပးရမည္။

(အထက္အရပ္ႏွင့္တူေသာ)ဤသို႔ေဆာင္ရြက္

တရားေဟာတရားျပဆရာ

ျခင္းျဖင့္

သူေတာ္စဥ္တို႔သည္

စိတ္ခ်မ္းသာမွဳ ျငိမ္းေအးမွဳတို႔ကို ရရွိေပမည္။
အရပ္ေျခာက္မ်က္ႏွာသို႔

အေလးျပဳေသာ

လူတစ္ဦးသည္

ကံဆိုးမႈမ်ားႏွင့္ ေဘးဥပါဒ္မ်ား မွ လြတ္ကင္းေစရန္ျပဳလုပ္ျခင္း
၄င္းသည္

မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္စိတ္အတြင္းမွ

မေကာင္းမႈမ်ား

ျပင္ပမွ

မဟုတ္ပါေပ။

ထြက္ေပၚလာျခင္း

မရွိေစေရးအတြက္ ကာကြယ္တားဆီးရန္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

၂.

လူတစ္ေယာက္သည္

၄င္း၏အသိမိတ္ေဆြမ်ားအထဲမွ

မည္သူႏွင့္

ေပါင္းဖက္သင့္၍၊ မည္သူႏွင့္ မေပါင္းဖက္သင့္ေၾကာင္းကို သိရွိရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

- 208 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

မေပါင္းဖက္သင့္ေသာသူမ်ားမွာ၊

ေလာဘႀကီးသူမ်ား၊

လိမ္မာပါးနပ္စြာ

ေျပာဆိုတတ္သူ မ်ား၊ ေျမွာက္ပင့္ေျပာဆိုတတ္သူမ်ားႏွင့္ ျဖဳန္းတီးတတ္သူမ်ား
ျဖစ္ၾကေလသည္။
ေပါင္းဖက္သင့္သူမ်ားမွာ၊

အကူအညီေပးတတ္သူမ်ား၊

ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း

မ်ားကို

လိုလိုလားလား

အတူတကြ

ရွိေနသူမ်ား၊

အၾကံဥာဏ္ေကာင္းေပးသူမ်ားႏွင့္

ကိုယ္ခ်င္းစာ

ၾကင္နာ

တတ္ေသာ

သို႔မဟုတ္

ဆင္းရဲဒုကၡ

အသဲႏွလံုးရွိသူမ်ား ျဖစ္ေလသည္။
ယံုၾကည္စိတ္ခ်စြာျဖင့္
မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းသည္၊
လိုက္နာက်င့္သံုး၍၊

ေပါင္းဖက္ႏိုင္ေသာ
အစဥ္အျမဲပင္

သူငယ္ခ်င္း၏

စစ္မွန္သည့္

မွန္ကန္ေသာလမ္းစဥ္အတိုင္း

သာယာ၀ေျပာမႈအတြက္၊

လွ်ဳိ႕၀ွက္စြာ

စိုးရိမ္ပူပန္ၿပီး၊ ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ခ်ိန္၌ အားေပးေဖ်ာင္းဖ်ကာ၊ လိုအပ္ေသာအခါ၌
အကူအညီေပးျခင္း၊

လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္မ်ားကို

ေစာင့္ထိန္းျခင္းႏွင့္

အစဥ္အျမဲ

ေကာင္းမြန္ေသာ အႀကံမ်ားကို ေပး ျခင္း စသည္တို႔ကို ျပဳလုပ္ေလသည္။
ဤကဲ့သို႔ မိတ္ေဆြေကာင္းတစ္ဦးကို ေတြ႔ရွိႏိုင္ရန္ လြန္စြာ ခက္ခဲလွသျဖင့္၊
ဤကဲ့သို႔ေသာ

မိတ္ေဆြေကာင္းတဦး၊

ျဖစ္လာေစရန္

အစြမ္းကုန္

ႀကိဳးစားသင့္ေပသည္။
ကမာၻေျမႀကီးကို
တစ္ေယာက္သည္လည္း

ေနေရာင္က
၄င္း၏ေႏြးေထြးေစသကဲ့သို႔၊
ေကာင္းေသာ

မိတ္ေဆြေကာင္း
လုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္၊

လူ႔အဖဲ႔အြ စည္းထဲတြင္ ထြန္းလင္းေတာက္ပ ေနေလသည္။
၃.

သားျဖစ္သူသည္ ၄င္း၏ ဖခင္အား ညာဘက္ပုခံုးေပၚတြင္၄င္း၊ မိခင္အား

ဘယ္ဘက္ပုခံုး ေပၚတြင္၄င္း ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာတိုင္တိုင္ ထိန္းထားႏိုင္သည့္တိုင္ေအာင္
မိဘ၏ ေက်းဇူးမ်ားကို ျပန္လည္ ေပးဆပ္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
၄င္းသည္

မိဘမ်ားအား၊

အႏွစ္တစ္ရာတိုင္တိုင္

အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားျဖင့္

ေရခ်ဳိးေပးျခင္း၊ စံျပ သားေကာင္းအျဖစ္ ျပဳစုလုပ္ေကၽြးျခင္း၊ မိဘမ်ားအား ရာဇပလႅင္
ရယူေပးျခင္းႏွင့္

ကမာၻ႕စည္းစိမ္

အေပါင္းကို

ေပးအပ္ႏိုင္သည့္တိုင္ေအာင္

ႀကီးမားလွေသာ မိဘေက်းဇူးမ်ားကို အလံုအေလာက္ ျပန္ လည္ေပးဆပ္ႏိုင္မည္

- 209 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

မဟုတ္ပါေပ။
သို႔ရာတြင္

အကယ္၍ဦးေဆာင္ေခၚသြားကာ၊

ဗုဒၶ၏၄င္းသည္မိဘမ်ားအား
တရားေတာ္မ်ားကို

ဗုဒၶထံသို႔

ရွင္းလင္းေျပာျပ၍

မွားယြင္းေသာလမ္းစဥ္ကို စြန္႔လႊတ္ကာ၊ မွန္ကန္ေသာ လမ္းစဥ္ကို လိုက္နာပါရန္
ေျဖာင္းဖ်ေျပာဆိုျခင္းႏွင့္

ေလာဘအေပါင္းကို

စြန္႔လႊတ္၍

ေပးလွဴျခင္း၌

ေပ်ာ္ေမြ႕လာ ေစရန္ ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ ဆိုပါက၊ ၄င္းသည္
မိဘေက်းဇူးမ်ားကို အလွ်ံပယ္ ျပန္လည္ ေပးကမ္းျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
၄.

မိသားစု ဆိုသည္မွာ၊ စိတ္မ်ားက တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ေတြ႕ထိေသာေနရာပင္

ျဖစ္ေလသည္။

အကယ္၍ခ်စ္ခင္ၾကမည္ဆိုပါက၊
သာယာလွပေပမည္။
မသင့္မျမတ္

ဤစိတ္မ်ားသည္

ေနအိမ္သည္လည္း၊
သို႔ရာတြင္၊

ျဖစ္ၾကပါက၊

အကယ္၍တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု၊

ပန္းျခံတစ္ခု
ဤစိတ္မ်ားက

ေနအိမ္သည္လည္း

ကဲ့သို႔ပင္
တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု

ပန္းျခံကို

ဖ်က္ဆီးပစ္ေသာ

မသင့္ျမတ္မႈမ်ား

ျဖစ္ေပၚလာပါက၊

ေလမုန္တိုင္းကဲ့သို႔ ျဖစ္ေပမည္။
အကယ္၍အိမ္ေထာင္စုတစ္ခုတြင္

အျခားသူမ်ားအား အျပစ္တင္ျခင္း မျပဳဘဲ၊ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္စိတ္ကို ဆန္းစစ္ကာ၊
မွန္ကန္ေသာလမ္းစဥ္အတိုင္း လိုက္နာသင့္ ေပသည္။
၅.

တရံေရာအခါက၊ ဘာသာေရးလြန္စြာ ယံုၾကည္ကိုင္းရွိဳင္းေသာ လူတစ္ဦး

ရွိေလသည္။ ၄င္း သည္ ငယ္ရြယ္စဥ္အခါက၊ ၄င္း၏ ဖခင္ကြယ္လြန္သြားသျဖင့္၊
မိခင္ႏွင့္ အတူ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္လာ ခဲ့ၿပီးေနာက္၊ အိမ္ေထာင္ျပဳေလသည္။
အစပထမ၌ ၄င္းတို႔သည္ အတူတကြ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေနထိုင္ခဲ့ၾက ေသာ္လည္း၊
ေနာက္ပိုင္းတြင္

အနည္းငယ္ေသာ

အထင္မွားမႈေၾကာင့္၊

ေယာကၡမတို႔

တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး

မုန္းတီးလာၾကေလသည္။

ဇနီးသည္ႏွင့္

မိခင္ဤမုန္းတီးမႈမွာ

တေန႔တျခားႀကီးထြားလာ၍၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ မိခင္ျဖစ္သူသည္ လူငယ္ဇနီးေမာင္ႏွံ
ႏွစ္ဦးႏွင့္

ခဲခြ ြာ၍၊

တစ္ဦးတည္း

သီးျခားစီ

- 210 -

အျခားတေနရာသို႔

သြားေရာက္

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ေနထိုင္ေလသည္။
မိခင္ေယာကၡမ

ထြက္သြားၿပီးသည့္ေနာက္၌

လူငယ္ဇနီးေမာင္ႏွံတြင္

သားငယ္ တစ္ဦး ေမြးဖြားလာေလသည္။ လူငယ္ဇနီးသည္က `ေယာကၡမႀကီးသည္
ကၽြန္မအား အျမဲအေႏွာင့္အယွက္ ေပးေန၍ ကၽြန္မတို႔ႏွင့္အတူ

ေနထိုင္သမွ်

ကာလပတ္လံုး၊ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာ မည္သည့္ကိစၥရပ္မွ် မျဖစ္ေပၚ ခဲ့ပါ။ သို႔ရာတြင္ သူမထြက္သြားသည္ႏွင့္တၿပိဳင္နက္၊ ေပ်ာ္ရႊင္ဖြယ္ရာ ေကာင္းလွေသာ သားဦးေလး
ေမြးဖြားလာခဲ့ပါသည္´ဟုေျပာဆိုေၾကာင္း၊

ေကာလာဟလသတင္းမ်ား၊

ေယာကၡမႀကီး နားသို႔ ေရာက္ရွိ လာေလသည္။
ဤေကာလာဟလသတင္းေၾကာင့္ စိတ္ဆိုးသြားေသာ မိခင္ ေယာကၡမက
ဤသို႔ဟစ္ေအာ္ေလသည္။

`အကယ္၍

ခင္ပြန္းသည္၏

မိခင္အားအိမ္မွ

ႏွင္ထုတ္လိုက္သျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္ဟု ေျပာဆိုပါက၊
မတရားလြန္လြန္းလွပါသည္။ အမွန္တရားမ်ား ဤကမာၻ ေပၚမွ ကြယ္ေပ်ာက္
သြားၿပီး ျဖစ္ရေပမည္။
ထို႔ေနာက္၊
ျဖစ္သည္´ဟုမိခင္က

`ဤအမွန္တရားကို

ေအာ္ဟစ္ကာ၊

ရူးသြပ္ေနသည့္

ယခုအခါ

အသုဘခ်ရမည္

အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးသဖြယ္

အသုဘအခမ္းအနား ျပဳလုပ္ရန္ သခၤ်ဳိင္းသို႔ သြား ေလသည္။
ဤအေရးအခင္းကို ၾကားသိရေသာ သိၾကားမင္းသည္ မိခင္ ေယာကၡမ
ေရွ႕ေမွာက္၍ ေပၚ ေပါက္လာကာ၊ အက်ဳိးသင့္အေၾကာင္းသင့္ ေဖ်ာင္းဖ်ေျပာဆိုရန္
ႀကိဳးပမ္းေသာ္လည္း၊ အခ်ည္းႏွီးသာ ျဖစ္ေခ်သည္။
ထိုအခါ၊ သိၾကားမင္း သူမအား ဤသို႔ ေျပာၾကားေလသည္။ `ထိုသုိ႔ျဖစ္ပါက၊
ကၽြန္ုပ္သည္ ကေလးသူငယ္ႏွင့္မိခင္တို႔အား မီးရိႈ႕သတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔
ျပဳလုပ္ပါက၊ အသင္ ေက်နပ္ပါမည္ ေလာ´ဤသည္ကို

ၾကားရေသာအခါ၊

ေယာကၡမသည္

မိမိအမွားကို

သိရွိ၍

ေဒါသျဖစ္မိျခင္း အတြက္ ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ကာ၊ ကေလးႏွင့္မိခင္တို႔၏ အသက္ကို
ကယ္ဆယ္ပါရန္ ေတာင္းပန္ေလသည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္၊ လူငယ္ဇနီးသည္ႏွင့္
ခင္ပြန္းတို႔သည္ မိခင္ေယာကၡမအေပၚ ၄င္းတို႔၏ မတရားမႈကို နားလည္သေဘာ
ေပါက္မိၾက၍ မိခင္အား ရွာေဖြရန္ သခ်ၤဳိင္းသို႔ ေရာက္ရွိလာေလသည္။ သိၾကားမင္း

- 211 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ားသည္ ၄င္းတို႔အား ျပန္လည္ ေစ့စပ္သင့္ျမတ္ေစၿပီး၊ ယင္းသည့္ေနာက္၌၊ ၄င္းသည္
ေပ်ာ္ရႊင္ေသာ မိသားစုအျဖစ္ အတူတကြ ေနထိုင္သြားၾကေလသည္။
မွန္ကန္မႈကို မစြန္႔ပစ္သ၍ မည္သည့္အခါမွ် ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း မရွိပါေပ။
မွန္ကန္မႈ

သည္တခါတရံ

ေပ်ာက္ကြယ္သြားဟန္ရွိေသာ္လည္း၊

အမွန္မွာ

မည္သည့္အခါမွ် ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း မရွိပါေပ။ မိမိ၏ ကိုယ္ပိုင္စိတ္အတြင္းရွိ
အမွန္တရားမ်ား

ေပ်ာက္ကြယ္ဆံုးရွံဳးေနေသာေၾကာင့္သာလွ်င္

ေပ်ာက္ကြယ္

ေနသေယာင္ ထင္မွတ္ရျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
မသင့္ျမတ္ေသာစိတ္မ်ားသည္

မၾကာခဏ

ပ်က္ဆီးဆံုးရံွဳးမႈမ်ားကို

ျဖစ္ေပၚေစေလသည္။ အေသးအဖဲမြ ွ်ျဖစ္ေသာ အထင္လဲမြ ႈ၊ အထင္မွားမႈသည္
ႀကီးမားလွေသာ ဆင္းရဲဒုကၡ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ေလ သည္။ ဤသေဘာတရားကို
အထူးသျဖင့္ မိသားစုဘ၀တြင္ သတိထားကာကြယ္ရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၆.

အိမ္ေထာင္စုဘ၀တြင္၊

ျဖည့္စြက္သံုးစဲရြ မည့္

ေန႔စဥ္အသံုးစရိတ္မ်ားကို

ျပသာနာရပ္မွာ

အေရးႀကီးလိုအပ္လွေပသည္။

အျမဲပင္

အိမ္သူအိမ္သား

မည္ကဲ့သို႔

အထူးဂရုျပဳေဆာင္ရြက္ရန္
တိုင္းသည္

ဇဲ၀ြ ီရိယရွိေသာ

ပုရြက္ဆိတ္မ်ားႏွင့္ အလုပ္မ်ားေသာ ပ်ားမ်ားကဲ့သို႔ ႀကိဳးစားလုပ္ကိုင္ၾကရ မည္ျဖစ္ေပသည္။ မည္သူမွ်၊ အျခားသူတို႔၏ ဇဲ၀ြ ီရိယရွိမႈအေပၚ မွီခိုအားထားျခင္း၊
သို႔မဟုတ္ ၄င္းတို႔၏ ဇဲ၀ြ ီရိယရွိမႈအေပၚ မွီခိုအားထားျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ၄င္းတိ႔၏
ုေပးကမ္းမႈကို ေမွ်ာ္ကိုးျခင္းမ်ား မျပဳရပါေပ။
အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ၊
၀င္ေငြမ်ားကို

လံုး၀

မိမိ၏

လူတစ္ေယာက္သည္

၄င္းလုပ္ကိုင္ရရွိေသာ

ကိုယ္ပိုင္ေငြအျဖစ္

သေဘာမထားရပါေပ။

အခ်ဳိ႕ေသာေငြမ်ားကို

အျခားသူမ်ားႏွင့္

ခဲေြ ၀သံုးစဲျြ ခင္း၊

ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္

စုေဆာင္းထားျခင္း၊

အခ်ဳိ႕ကို

ဖယ္ထား

အခ်ဳိ႕ကို

ျခင္းႏွင့္

အခ်ဳိ႕ကို

အေရးေပၚ

လူ႔အဖဲ႕ြ အစည္းအတြက္

ဘာသာေရးဆရာမ်ားအား

ေပးလွဴပူေဇာ္ရန္

သံုးစဲျြ ခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ရမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ဤကမာၻေပၚတြင္`မိမိပိုင္ဆိုင္ေသာ အရာဟူ၍ အတိအက် ေခၚဆိုႏိုင္ေသာ
အရာတစ္ခုမွ်

မရွိေၾကာင္းကို

သတိျပဳရမည္

- 212 -

ျဖစ္ေပသည္။

လူတစ္ဦး

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

တစ္ေယာက္ထံသို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ အရာမ်ား သည္ အက်ဳိးအေၾကာင္းႏွင့္
အေျခအေနမ်ား၏ ေပါင္းစပ္မႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းသည္ ထိုအရာကို
ယာယီမွ်သာ

ထိန္းသိမ္းထားရွိႏိုင္ျခင္းရွိသျဖင့္၊

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္စြာ

သို႔မဟုတ္ တန္ဖိုး မရွိေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအတြက္ သံုးစဲျြ ခင္း မျပဳရပါေပ။
၇. ဘုရင္ဥေဗာန၏ မိဖုရားႀကီး သာမာ၀တီက အရွင္အာနႏၵာအား သကၤန္း
အထည္ငါးရာကို

လွဴဒါန္း

ေသာအခါ၌

အာနႏၵာက

ေက်နပ္မႈအျပည့္ျဖင့္

လက္ခံလိုက္ေလသည္။
ထိုအေၾကာင္းကို ၾကားသိရေသာ ဘုရင္မင္းျမတ္သည္၊ အရွင္အာနႏၵာအား
ရိုးသားေျဖာင့္

မတ္မႈ မရွိဟု သံသယျဖစ္ကာ၊ အာနႏၵထံသို႔ သြားေရာက္၍၊

ယင္းသကၤန္း အထည္ငါးရာကို မည္ကဲ့သို႔ အသံုးျပဳရမည္နည္းဟု ေမးျမန္းေလသည္။
အရွင္အာနႏၵာက ဤသို႔ေျဖၾကား၏ `အရွင္မင္းႀကီး၊ ရဟန္းမ်ား၏ တပည့္
အေျမာက္အ မ်ားတို႔သည္ ေဟာင္းႏြမ္းစုတ္ျပတ္ေနေသာ အ၀တ္အစားမ်ားကိုသာ
၀တ္ဆင္ေနၾကရေပသည္။

ဤအ၀တ္အစားမ်ားကို

ယင္းရဟန္းတို႔အား

ျဖန္႔ေ၀ေပးမည္ ျဖစ္ပါသည္။´`အ၀တ္အထည္အေဟာင္းအစုတ္မ်ားကို မည္ကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ပါမည္နည္း´`အိပ္ရာခင္းအေဟာင္းမ်ားကို ဘာလုပ္မည္နည္း´`ေခါင္းအံုးစြပ္မ်ားအျဖစ္ ခ်ဳပ္လုပ္ပါမည္´`ေခါင္းအံုးစြပ္အေဟာင္းမ်ားကို ဘာလုပ္မည္နည္း´`ၾကမ္းခင္းမ်ားအျဖစ္ ျပဳလုပ္ပါမည္´`ၾကမ္းခင္းအေဟာင္းမ်ားကို ဘာလုပ္မည္နည္း´`ေျခသုတ္ပု၀ါမ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳပါမည္´`ေျခသုတ္ပု၀ါအေဟာင္းမ်ားကို ဘာလုပ္မည္နည္း´`ၾကမ္းတိုက္အ၀တ္မ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳပါမည္´`ၾကမ္းတိုက္အ၀တ္ေဟာင္းမ်ားကို ဘာလုပ္မည္နည္း´`အရွင္မင္းႀကီး၊ ယင္းအ၀တ္ေဟာင္းမ်ားကို ဆုတ္ျဖဲ၍ ရႊံ႕ေျမမ်ားႏွင့္ယမကာ၊

- 213 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အိမ္နံရံ ပလတ္စတာမ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳပါမည္´ကၽြႏု္ပ္တို႔ထံ

ေပးအပ္ထားေသာ

နည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္

ေကာင္းမြန္စြာ

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊

အရာ၀တၳဳမွန္သမွ်ကို

အသံုး၀င္ေသာ

အသံုးျပဳရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

ယင္းအရာ၀တၳဳသည္

`ကၽြႏု္ပ္တို႔၏´အရာ၀တၳဳမဟုတ္ဘဲ ကၽြႏု္ပ္တို႔ထံ ယာယီအပ္ႏွံထားျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။
၈.

လင္ႏွင့္မယားတို႔၏

အတြက္သာ

ဆက္ဆံေရးမ်ားသည္

ရည္ရြယ္ထားျခင္း

မဟုတ္ပါေပ။

၄င္းတို႔၏

အဆင္ေျပေရး

အိမ္တစ္အိမ္ထဲ၌

ရူပခႏၶာ

ကိုယ္ႏွစ္ခုတို႔၏ ပူးေပါင္းေနထိုင္မႈထက္ ပိုမို ေလးနက္ေသာ အေရးပါမႈရွိေလသည္။
လင္ႏွင့္မယားတို႔သည္၊

ရင္းႏွီးေသာ

၄င္းတို႔၏

ေပါင္းဖက္

ေနထိုင္မႈကို

အခြင့္ေကာင္းယူ၍ ျမင့္ျမတ္လွေသာ တရားေတာ္ထိုင္မႈကို အခြင့္ေကာင္းယူ၍
ျမင့္ျမတ္ လွေသာ တရားေတာ္မ်ားအတိုင္း၊ မိမိတို႔၏ စိတ္မ်ားကို ေလ့က်င့္ရာတြင္
တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ ကူညီၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
`စံျပစံုတဲြ´ဟုဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦးတိ္ု႔သည္

ေခၚဆိုျခင္းခံရေသာ
တစ္ခ်ိန္

ကအသက္ႀကီးရင့္သူ

ဘုရားထံသို႔လာ၍

ဤသို႔ေလွ်ာက္ထားၾကေလသည္။ `ကၽြန္ေတာ္ကၽြန္မတို႔သည္ ကေလးဘ၀ ကတည္းက
သိကၽြမ္းၿပီးသည့္ေနာက္၊
ရွိခဲ့ၾကပါသည္။

လက္ထပ္ေပါင္းသင္းလာခဲ့ရာ၊

ေနာင္ဘ၀တြင္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈအတိသာ

ျပန္လည္ေပါင္းဖက္ႏိုင္ျခင္း

ရွိမရွိကို

မိန္႔ၾကားေတာ္မူပါ´ဘုရားက ၄င္းတို႔အား ဤသို႔ေသာ ပညာရွိသည့္အေျဖကို ေပးေလသည္။
`အကယ္၍ အသင္တို႔ ႏွစ္ဦးစလံုးသည္ အတိအက်တူညီေသာ ယံုၾကည္မႈရွိၾက၍၊
တရားေတာ္မ်ားကို

တစ္ပုံစံတည္း

ခံယူခဲ့ၾကကာ၊

အလွဴေကာင္းမႈမ်ားကို

တေထရာတည္း ျပဳလုပ္ၿပီး၊ တူညီေသာ ဥာဏ္ပညာရွိၾကပါက ေနာင္ဘ၀တြင္
တူညီေသာစိတ္မ်ဳိး ရွိၾကမည္သာ ျဖစ္ေပသည္´၉.

အမွန္တရားလမ္းစဥ္သို႔ တက္လွမ္းရာတြင္ လိင္အရ ခြျဲ ခားမႈ မရွိပါေပ။

- 214 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

အကယ္၍ အမ်ဳိး သမီးတစ္ဦးက အမွန္တရားကိုရွာေဖြရန္ စိတ္ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါက၊
သူမသည္

အမွန္တရားလမ္းစဥ္၏

အာဇာနည္သူရဲေကာင္းမတစ္ဦး

ျဖစ္လာေပမည္။
ရွင္ဘုရင္ပေဒနဒီ၏

သမီးေတာ္

ျဖစ္၍အေယာဇာျပည့္ရွင္မိဖုရားျဖစ္

သူမလိႅကာသည္ ထိုကဲ့သို႔ေသာ သူရဲေကာင္းမတစ္ဦး ျဖစ္ေလသည္။ သူမသည္
ဘုရား၏ သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို အထူး ယံုၾကည္၍၊ ဘုရား၏ ေရွ႕ေမွာက္တြင္၊
ေအာက္ပါသံႏၷိဌာန္ (10) ခ်က္ကို ခ်မွတ္ေလသည္။
`အရွင္ဘုရား၊
မဟုတ္ပါ၊

တပည့္ေတာ္မသည္

မိမိထက္

စည္းကမ္းမ်ားကို

အသက္ႀကီးရင့္သူမ်ား၏

ခ်ဳိးေဖာက္မည္

ေရွ႕ေမွာက္၌

မာန္မာန

ေထာင္လႊားမည္ မဟုတ္ပါ။ မည္သူ႔ကိုမွ်လည္း အမ်က္ ထြက္မည္ မဟုတ္ပါ။´`တပည့္ေတာ္မသည္ အျခားသူမ်ားအား မနာလိုျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ၄င္းတို႔၏
စည္းစိမ္ဥစၥာ

မ်ားအတြက္

၀တၳဳပစၥည္းတြင္၄င္း၊
ပစၥည္းမ်ားကို

မနာလိုျခင္းျဖစ္မည္

ကပ္ေစးနဲမည္

ကိုယ္က်ဳိးအတြက္

မဟုတ္

ပါ။

မဟုတ္ပါ၊

စိတ္တြင္၄င္း၊

တပည့္ေတာ္မ

သိုေလွာင္ထားျခင္း

မျပဳဘဲ၊

ရရွိေသာ

ဆင္းရဲသူမ်ား

ေပ်ာ္ရႊင္ေစေရးအတြက္ အသံုးျပဳပါမည္။ ´`တပည့္ေတာ္မသည္ လူအေပါင္းတို႔အား ယဥ္ေက်းစြာ လက္ခံ၍၊ ၄င္းတို႔
လိုအပ္သည္ မ်ားကို ေပးကမ္းကာ၊ ၾကင္နာစြာ ေျပာဆိုဆက္ဆံပါမည္။ မိမိအဆင္ေျပေရး အတြက္ မဟုတ္ဘဲ ၄င္းတို႔ ၏ အေျခအေနကို တန္ဖိုးထား စဥ္းစား၍
ဘက္မလိုက္ဘဲ ၄င္းတို႔အား အက်ဳိးရွိေစရန္ ႀကိဳးပမ္းကာ လုပ္ ေဆာင္ပါမည္။´`တပည့္ေတာ္မသည္ တကိုယ္တည္းေနရသူ အက်ဥ္းေထာင္တြင္ ေနရသူ၊
မဟုတ္

ေရာဂါ

စဲက
ြ ပ္သူ၊

သို႔မဟုတ္

အျခားေသာဒုကၡေ၀ဒနာမ်ားကို

ခံစားေနရသူမ်ားအား ေတြ႕ရွိရပါက၊ အေၾကာင္း ရင္းႏွင့္ နိယာမသေဘာမ်ားကို
ရွင္းလင္းေျပာျပျခင္းျဖင့္၊

၄င္းတို႔အား

သက္သာေစေရးႏွင့္

ေပ်ာ္ရႊင္လာ

ေစေရးတို႔အတြက္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ပါမည္။ ´`အကယ္၍ တပည့္ေတာ္မသည္ အျခားသူမ်ားက သက္ရွိသတၱ၀ါမ်ားကို
ဖမ္းယူ၍ ရက္စက္စြာ ျပဳမူျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ မေကာင္းမႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ျခင္းမ်ားကို

- 215 -

သီတင္းသံုးေဖာ္၏ တာ၀န္၀တၱရားမ်ား

ေတြ႔ျမင္ရမည္

ဆိုပါက၊

အျပစ္ဒဏ္ေပးရမည့္သူမ်ားကို

အျပစ္ေပးပါမည္။

သြန္သင္ရမည့္သူမ်ားအား သြန္သင္ဆံုးမပါမည္။ တပည့္ ေတာ္သည္ ၄င္းတို႔
က်ဴးလြန္ထားသည္မ်ားကို ေျဖေဖ်ာက္ေပးရာ ႀကိဳးစား၍ ၄င္းတို႔၏ အမွားမ်ားကို
တတ္စြမ္းသ၍ ျပင္ဆင္ေပးပါမည္။´`တပည့္ေတာ္မသည္

မွန္ကန္ေသာ

ေမ့ေလ်ာ့ေနမည္

မဟုတ္ပါ။

တရားေတာ္မ်ားကို

လ်စ္လ်ဴရွဳထားပါက၊

တရားေတာ္မ်ားကို

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္၊
ေနရာတိုင္း

ၾကားနာရန္
မွန္ကန္ေသာ

၌ရွိေနေသာ

အမွန္တရားမ်ားမွာ လ်င္ျမန္စြာ ကင္းကြာသြား၍၊ ဘ၀သံသရာမွ ကၽြတ္လြတ္ရာ
အမွန္ တရားကမ္းေျခသို႔ ဆိုက္ေရာက္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း တပည့္ေတာ္မ
သိရွိထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါ သည္။ ´ထို႔ေနာက္၊
ေအာက္ပါ

သူမသည္

ဆင္းရဲေသာသူမ်ားအား

ဆုေတာင္းသံုးရပ္ကို

ျပဳေလသည္။

ဆင္းရဲဒုကၡခံေနရသူမ်ားအား

ေအးခ်မ္းမႈ

ကယ္တင္ရန္အတြက္
`ပထမ၊ကၽြန္မသည္

ရွိေအာင္ျပဳလုပ္ပါမည္။

ဤေကာင္းမႈေၾကာင့္ ေနာက္မည္သည့္ဘ၀၌မဆို ေကာင္းမြန္ေသာ တရားေတာ္ ၏အသိဥာဏ္မ်ား ျဖစ္ထြန္းလာမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။ ´`ဒုတိယ ကၽြန္မသည္ ေကာင္းမြန္ေသာ တရားေတာ္မ်ား၏ အသိဥာဏ္ကို
ရရွိၿပီးသည့္

ေနာက္တြင္

လူအေပါင္းတို႔အား

မေမာမပန္း

သင္ၾကားေဟာေျပာပါမည္။´`တတိယ ကၽြန္မ၏ ကိုယ္ခႏၶာ အသက္ သို႔မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္စည္းစိမ္
ပစၥည္းမ်ားကို

စြန္႕လႊတ္ရသည့္တိုင္ေအာင္

မွန္ကန္ေသာတရားေတာ္မ်ားကို

ေစာင့္ထိန္းကာကြယ္ပါမည္။ ´အိမ္ေထာင္စုဘ၀၏

စစ္မွန္ေသာအေရးပါမႈမွာ

အမွန္တရားလမ္းစဥ္သို႔

ခ်ီတက္ရာ၌၊ အခ်င္းခ်င္း အားေပးကူညီမႈ ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အလမ္း ရရွိမႈပင္
ျဖစ္ေပသည္။ အမွန္တရားကို ရွာေဖြလို ေသာ စိတ္ဓါတ္မ်ဳိး ရွိ၍၊ သံႏၷိဌာန္ႏွင့္
လိုအင္ဆႏၵမ်ားကို ခ်မွတ္မည္ ဆိုပါက မလိႅကာကဲ့သို႔ပင္ ဘုရား၏ ႀကီးျမင့္ေသာ
ဥပါသိကာတစ္ဦး ျဖစ္လာႏိုင္ေပသည္။

- 216 -

အခန္း ႏွစ္ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း
Iသာသနာ့ညီေနာင္မ်ား၏ စည္းလံုးသင့္ျမတ္မႈ
၁.

သက္ရွိသတၱ၀ါအေျမာက္အမ်ားတို႔က

လႈပ္လႈပ္ရြရြျဖင့္

စမ္းရမ္းသြားလာ

ေနေသာ လံုး၀ေမွာင္မိုက္ ေနသည့္ သဲကႏာၱရႏိုင္ငံတခုကို စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါစို႕။
၄င္းတို႔သည္

အလိုအေလ်ာက္ပင္

တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး

မသိရွိၾကပဲ

လႈပ္လႈပ္ရြရြ

ျဖစ္မႈႏွင့္

ဤသည္မွာ

အမွန္တကယ္ပင္

ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရ႕ြံ ကာဟိုဟိုဒီဒီ

ညအခါ၌ေျပးလႊားသြားလာၾကသည္ႏွင့္အမွ်

စိတ္အားငယ္ပ်င္းရိမႈမ်ား

မၾကာခဏရွိေနေပမည္။

သနားဖြယ္ရာေကာင္းေသာ

ျမင္ကြင္းတခု

ျဖစ္ေပသည္။
ထိုအခါ မြန္ျမတ္ေသာ လူတဦးက မီးရွဴးတိုင္ကိုင္၍ ရုတ္တရက္ေပၚလာကာ
အရာခပ္သိမ္း တို႔ကို ထင္ရွားရွင္းလင္းစြာ ျမင္လာရသည္ဟု စဥ္းစားၾကည့္ၾကပါစို႔။
အေမွာင္ထုထဲတြင္ တစ္ကိုယ္တည္း ရွိေနၾကေသာ သက္ရွိသတၱ၀ါမ်ားသည္
ပတ္၀န္းက်င္ကို ၾကည့္၍ အခ်င္းခ်င္းေတြ႕ျမင္သိရွိကာ၊ ေပ်ာ္ပါးစြာျဖင့္ ေျပာဆို
ဆက္ဆံၾကသည္ႏွင့္အမွ်၊ ရုတ္ခ်ည္း ပင္၊ အထူးစိတ္သက္သာမႈ

ရရွိၾကမည္

ျဖစ္ေပသည္။
`သဲကႏာၱရႏိုင္ငံတခု´ဆိုသည္မွာ

မသိနားမလည္မႈ

ေမာဟအေမွာင္ထုထဲတြင္ တည္ရွိေန စဥ္က လူသားတို႔၏ ဘ၀ေလာကကို ဆိုလိုေပသည္။
မိမိတို႔၏ စိတ္ထဲ၌ အသိဥာဏ္ပညာ အလင္းေရာင္ မရွိသူတို႔သည္ တစ္ကုိယ္တည္း
ပ်င္းရိစြာႏွင့္ ေၾကာက္ရြ႕ံ စြာျဖင့္၊ စမ္းတ၀ါး၀ါး ဟိုဟိုဒီဒီ သြားလာေနၾက ေပသည္။
၄င္းတို႔သည္

တကိုယ္တည္း

ေသဆံုးၾကေလသည္။

၄င္းတို႔

ျငိမ္းခ်မ္းညီညြတ္စြာ

မည္ကဲ့သို႔

ေမြးဖြားလာၾက၍၊
သည္တစ္ကိုယ္တည္း

အခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေသာ

ေပါင္းသင္းဆက္ဆံရမည္ကို

- 217 -

လူသားမ်ားႏွင့္
မသိၾကဘဲ၊

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

စိတ္အားငယ္ ေၾကာက္ရြ႕ံ ေနၾကေလသည္။
ဤအလင္းေရာင္ေအာက္တြင္
အျခားသူမ်ားကိုပါ

ေတြ႕ျမင္

သင့္ျမတ္ခ်စ္ခင္ေသာ

လူတို႔သည္

ၾကရ၍မိမိကိုယ္ႏွင့္တကြ

လူသားခ်င္းဆက္ဆံေပါင္းသင္းမႈႏွင့္

ဆက္ဆံေရးမ်ားကို

၀မ္းသာစြာျဖင့္

တည္ေထာင္ထားရွိ

ၾကေလသည္။
ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ

လူမ်ားသည္

စုေပါင္းေနထိုင္ၾကေစကာမူ၊

အခ်င္းခ်င္း သိရွိၾက၍၊ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ၾကင္နာသနားမႈ မရွိေသးပါက စစ္မွန္ေသာ
လူ႔အဖဲ႕ြ အစည္း မဟုတ္ပါေပ။
စစ္မွန္ေသာ

လူ႕အဖဲ႔အြ စည္းတြင္၊

ထြန္းလင္း၍

ေတာက္ပေစသည့္

ယံုၾကည္မႈႏွင့္ အသိဥာဏ္ပညာမ်ား ရွိေလသည္ ၄င္းသည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး သိရွိ
ယံုၾကည္ၾက၍ လူမႈေရး သာယာ သင့္ျမတ္မႈရွိေသာ ေနရာျဖစ္ေလသည္။
စင္စစ္အားျဖင့္

သာယာသင့္ျမတ္မႈသည္

စစ္မွန္ေသာ

လူ႔အဖဲ႕ြ အစည္း၊

သိုပမဟုတ္ အသင္းအဖဲ႕ြ တစ္ခု၏ အသက္ႏွင့္အနက္အဓိပၸာယ္စစ္ ျဖစ္ေလသည္။
၂.

အသင္းအဖဲ႔မြ ်ားတြင္

သံုးမ်ဳိးသံုးစား

ရွိေလသည္။

ပထမေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ား၏ တန္ခိုးအာဏာ၊ ေငြေၾကး၊ သို႔မဟုတ္အာဏာပိုင္မႈေပၚတြင္
အေျခခံ၍ ဖဲ႕ြ စည္းထားေသာ အသင္းအဖဲ႕ြ မ်ား ရွိေလသည္။
ဒုတိယကာလပတ္လံုး

အဖဲ႔၀ြ င္မ်ားက

ေက်နပ္မႈရွိၾက၍

အျငင္းပြားမႈမျဖစ္သမွ်

တည္ရွိေနမည့္

အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ား၏

အဆင္ေျပမႈအတြက္

ဖဲ႕ြ စည္းထားေသာ အသင္းအဖဲ႕ြ မ်ား ရွိေလသည္။
တတိယထင္မွတ္ကာ၊

သင့္ျမတ္စည္းလံုးမႈကို
ေကာင္းမြန္ေသာ

အသင္း၏

အသက္ေသြးေၾကာအျဖစ္

သြန္သင္မႈမ်ားကို

ဗဟိုျပဳဖဲြ႕စည္းထားေသာ

အသင္းအဖဲ႕ြ မ်ား ရွိေလသည္။
တတိယသို႔မဟုတ္

ေနာက္ဆံုးအသင္းအဖဲ႕ြ သည္သာ

စစ္မွန္ေသာ

အဖဲ႕ြ အစည္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အသင္း၀င္မ်ားသည္

- 218 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

တစ္ကိုယ္တည္းတိတ္တည္းရွိၾက၍

ယင္းမွ

သည္စိတ္ဓါတ္ခ်င္း

စည္းလံုးညီညြတ္မႈႏွင့္ ေကာင္းမႈအမ်ဳိးမ်ဳိး ထြက္ေပၚလာမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္
ျဖစ္ေပသည္။

ထိုကဲ့သို႔ေသာ

အသင္းအဖဲ႕ြ တြင္သင့္ျမတ္ညီညြတ္မႈ၊

ေရာင့္ရဲေက်နပ္မႈႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ား လႊမ္းမိုးေနေပမည္။
အမွန္တရားသည္ ေတာင္ေပၚတြင္ ရြာက်လာသည့္ မိုးေရကဲ့သို႔ ျဖစ္၍
ေခ်ာင္းငယ္ေလး

မ်ားအျဖစ္

ေပါင္းစံုစီးဆင္းကာ

ျမစ္မ်ားျဖစ္လာၿပီးေနာက္

ေနာက္ဆံုးတြင္ ပင္လယ္သမုဒၵရာထဲသို႔ စီး၀င္ သြားေလသည္။
ျမင့္ျမတ္ေသာတရားေတာ္၏

မိုးေရသည္လည္း

လူသားအားလံုးအေပၚ

၄င္းတို႔၏ အေျခ အေနမ်ား သို႔မဟုတ္ အေၾကာင္းခ်င္းရာမ်ားႏွင့္ မသက္ဆိုင္ဘဲ၊
သာတူညီမွ် ရြာခ်ေလသည္။ ၄င္းကို လက္ခံသူမ်ားသည္ အဖဲ႔ငြ ယ္ေလးမ်ားအျဖစ္
ေပါင္းစည္းစုရံုးၾက၍၊

ယင္းမွတဆင့္

အသင္းအဖဲ႕ြ မ်ား၊

ထို႔ေနာက္

လူ႔အဖဲ႕ြ အစည္းမ်ားႏွင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ အမွန္တရား ပင္လယ္သမုဒၵရာႀကီးထဲသို႔
ေရာက္ရွိ သြားၾကေလသည္။
ဤလူမ်ား၏ စိတ္မ်ားသည္ ႏို႔ႏွင့္ေရကဲ့သို႔ ေရာစပ္ႏိုင္ၾကၿပီး၊ ေနာက္ဆံုးတြင္
သင့္ျမတ္ ညီညြတ္ေသာ သာသနာညီေနာင္မ်ားအျဖစ္ ေပါင္းဖဲ႕ြ ၾကေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္

မွန္ကန္ေသာ

အေျခခံလိုအပ္ခ်က္
လူသားမ်ားအား

တရပ္ျဖစ္၍၊

တရားေတာ္သည္

စံျပအသင္းအဖဲ႕ြ တစ္ခု၏

အထက္ကေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း၊

တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္

အခ်င္းခ်င္း

၄င္းသည္

သိျမင္ေစေသာ

တစ္ေယာက္ႏွင့္တစ္ေယာက္ လိုက္ေလ်ာေပါင္းဖက္ႏိုင္ေစ၍ အေတြး အေခၚမ်ား
အတြင္းရွိ ၾကမ္းတမ္းေသာ ေနရာမ်ားကို ေခ်ာမြတ္ေစႏိုင္ေသာ အလင္းေရာင္ပင္
ျဖစ္ေလသည္။
ဤသို႔ျဖင့္

ဘုရား၏

ဖဲ႕ြ စည္းထားသည့္

သာလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ

အသင္းအဖဲ႕ြ ကို

သံဃာ

(၀ါ)

တရားေတာ္မ်ားႏွင့္အညီ
သာသနာ့ညီေနာင္မ်ားဟု

ေခၚဆိုႏိုင္ေလသည္။
သံဃာေတာ္တို႔သည္ ဤသြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို လိုက္နာေစာင့္ထိန္းၾက၍
မိမိတို႔၏ စိတ္ မ်ားကို လိုက္ေလ်ာညီေထြ ေလ့က်င့္သင့္ၾကေပသည္။ ဤသို႔ျဖင့္

- 219 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ဘုရား၏ တပည့္သားေတာ္ ညီေနာင္ မ်ားသည္ သေဘာတရားအရ လူတိုင္း
ပါ၀င္ေနၾကမည္

ျဖစ္ေသာ္လည္း

အမွန္စင္စစ္မွာ

တူညီေသာ

ဘာသာေရး

ယံုၾကည္ခ်က္ရွိသူမ်ားသာလွ်င္ အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။
၃.

ဘုရား၏ တပည့္သားေတာ္ ညီေနာင္ျဖစ္ရာ၌ အဖဲ႔၀ြ င္ႏွစ္မ်ဳိးႏွစ္စားရွိမည္

ျဖစ္ေပသည္၊

သာမန္

အရပ္

သား

အဖဲ႕ြ ၀င္တို႔အား

သြန္သင္ဆံုးမေနသူ

ရဟန္းမ်ားႏွင့္ လိုအပ္ေသာ အစားအစာႏွင့္ အ၀တ္အစား မ်ားကို ေပးလွဴျခင္းျဖင့္
သြန္သင္ေဟာေျပာသူမ်ားကို

ေပးလွဴျခင္းျဖင့္

သြန္သင္ေဟာေျပာသူမ်ားအား

ေထာက္ပံ့ေနၾကသူ (ဥပါသကာႏွင့္ ဥပါသိကာ) မ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔သည္
အတူတကြ တရား ေတာ္မ်ားကို ျပန္႔ပြားေစရန္ ထာ၀ရ တည္ျမဲေစေလသည္။
ထိုအခါ ညီေနာင္ျဖစ္မႈကို လံုး၀ျပည့္စံုေစရန္အတြက္ အဖဲ႔၀ြ င္မ်ားအခ်င္းခ်င္း
လံုး၀ သင့္ျမတ္စည္းလံုးမႈ ရွိၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ဆရာမ်ားက အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ားကို
သင္ၾကား၍

အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ားက

ဆရာမ်ားကို

ဂုဏ္ျပဳျခင္းျဖင့္

၄င္းတို႔အၾကား

သင့္ျမတ္ညီညြတ္မႈ ရွိႏိုင္ေပသည္။
ဘုရား၏ ညီေနာင္အဖဲ႔၀ြ င္တို႔သည္ အတူတကြ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ၾကင္နာ
ကရုဏာစိတ္ျဖင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံျခင္း၊ အေပါင္းအေဖာ္ ယံုၾကည္သူမ်ားႏွင့္
အတူတကြ

ေနထိုင္ရာ၌

ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းႏွင့္

အေပါင္းတစည္းတည္း၊

စိတ္ဓါတ္

တစ္ခုတည္း ျဖစ္လာရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္သင့္ေပသည္။
၄.

ရဟန္းသံဃာ (၀ါ) သာသနာ့ညီေနာင္မ်ား သင့္ျမတ္ညီညြတ္လာေစရန္

အေထာက္အကူျပဳသည့္ မူေျခာက္ခု ရွိေလသည္။ ၄င္းတို႔မွာ ပထမခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးေသာ
စကားေျပာဆုိမႈ၊ ဒုတိယ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီး၍ ၾကင္နာမႈရွိေသာ လုပ္ေဆာင္မႈ၊ တတိယခ်စ္ခင္ရင္းႏွီး၍

ကိုယ္ခ်င္းစာနာေသာစိတ္ဓာတ္၊

စတုတၳ

ဘံု

ပစၥည္းမ်ားကို

ညီတူမွ်တူ ခဲေြ ၀သံုးစဲမြ ႈ၊ ပဥၥမ တူညီေသာ ျဖဴစင္သည့္ အေတြးအေခၚမ်ားကို
လိုက္နာက်င့္ သံုးမႈႏွင့္ ဆဌမ အားလံုးက မွန္ကန္ေသာ အျပင္သေဘာထားမ်ား
ထားရွိမႈတို႔ ျဖစ္ေလသည္။

- 220 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ဤမူေျခာက္ခုတို႔တြင္၊

ဆဌမသို႔မဟုတ္

`အားလံုးက

မွန္ကန္ေသာ

အျမင္သေဘာထား ရွိမႈ´ သည္ အဓိက ဗဟိုမ႑ိဳင္ပင္ ျဖစ္၍ အျခားေသာ
အရာငါးခုတို႔မွာ အကာအရံမ်ားသာ ျဖစ္ၾကေလ သည္။သာသနာ့ညီေနာင္ဖဲ႔စြ ည္းမႈ ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္ ႏွစ္စံုေသာစည္းမ်ဥ္း
ခုႏွစ္ရပ္တို႔ကို လိုက္နာရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ပထမအစံုမွာ အုပ္စုတခုအေနႏွင့္။
(၁)၄င္းတို႔သည္

မၾကာခဏ

စုရံုးေပါင္းစံုၾက၍

တရားေတာ္မ်ားကို

ၾကားနာကာ ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုၾကရမည္ ျဖစ္သည္။(၂) ၄င္းတို႔သည္ အခ်င္းခ်င္းလြတ္လပ္စြာ ေရာေႏွာဆက္ဆံၾက၍ တစ္ဦးႏွင့္
တစ္ဦး ေလးစားၾကရမည္ ျဖစ္သည္။
(၃)၄င္းတို႔သည္

တရားေတာ္မ်ားကို

ရိုေသျမတ္ႏိုးၾက၍

သိကၡာပုဒ္

စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ေလး စားကာ၊ ယင္းတို႔ကို ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ရပါေပ။
(ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာတြင္

လံုး၀ျပဳျပင္ေျပာင္း

လဲျခင္း

မရွိေသာ္လည္း

ယေန႔အခ်ိန္အထိ မဟာယနတြင္ သိကၡာပုဒ္မ်ားကို လိုသလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ကာက်င့္သံုးေနၾကပါသည္။)(၄) အသက္ႀကီးရင့္သူႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူအဖဲြ႕၀င္မ်ားသည္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး
ယဥ္ေက်း သိမ္ေမြ႕စြာ ဆက္ဆံၾကရမည္ ျဖစ္သည္။(၅) ၄င္းတို႔သည္ အေနအထား၊ ျပဳမူခ်က္မ်ားတြင္၊ ခ်စ္ခင္ရင္းနွီးမႈႏွင့္ ရိုေသ
ေလးစားမႈမ်ားသာ ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။
(၆)၄င္းတို႔သည္

ေအးခ်မ္းတည္ျငိမ္ေအာင္

ဆိတ္ျငိမ္ေသာ

ေနရာ၌မိမိတို႔၏

ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး၊

စိတ္မ်ားကို

ဤေနရာမ်ားကိုလည္း

မိမိတို႔အတြက္ အသံုးခ်ရန္ မယူမီ၊ အျခားသူမ်ားအား ဦးစား ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။
(၇)၄င္းတို႔သည္

ရင္းႏွီးပ်ဴငွာစြာ

လူအေပါင္းကို

ဆက္ဆံရမည္ျဖစ္ၿပီး

ခ်စ္ျမတ္ႏိုးၾက၍

ဧည့္သည္မ်ားအား

ဖ်ားနာေနသူမ်ားအား

ၾကင္နာမႈျဖင့္

ျပဳစုအားေပးၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤစည္းမ်ဥ္းမ်ားကို

လိုက္နာေသာ

ညီေနာင္အဖဲ႕ြ အစည္းသည္

မည္သည့္အခါမွ် တိမ္ ေကာပ်က္ျပားသြားမည္ မဟုတ္ပါေပ။
ဒုတိယ စည္းမ်ဥ္းအုပ္စုမွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ဆီက (၁) သန္႔စင္ေသာ

- 221 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

စိတ္ဓါတ္ကို ထိန္း သိမ္းထားရွိ၍ အရာ၀တၳဳအေျမာက္အမ်ားကို ေတာင္းဆိုမႈ
မျပဳျခင္း၊

(၂)ရိုးသားျဖဴစင္မႈကို

ထိန္းသိမ္း

ထားရွိ၍

ေလာဘအေပါင္းကို

ဖယ္ရွားျခင္း၊ (၃) သည္းညည္းခံ၍ ျငင္းခံုမျပဳျခင္း၊ (၄)ဆိတ္ျငိမ္စြာ ေန၍ ဘာမွ်
အက်ိဳးေက်းဇူး

မျဖစ္ေစေသာ

စကားမေျပာျခင္း၊

(၅)အဆံုးအမႏွင့္

စည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာ၍ ၾကြား၀ါမႈ မျပဳျခင္း၊ (၆) သင့္တင့္မွ်တေသာ စိတ္ကို
ထိန္းသိမ္းထားရွိ၍
မျပဳျခင္းႏွင့္

(၇)ျခားနားေသာ
ေန႔စဥ္

တရားေတာ္မ်ားကို

လိုက္နာက်င့္သံုးမႈ

စားေသာက္ေနထိုင္မႈဘ၀တြင္

ျခိဳးျခံေခၽြတာျခင္းတို႔

ျဖစ္ေလသည္။
အကယ္၍ အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ားက ဤစည္းမ်ဥ္းမ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးၾကမည္
ဆိုပါက၊

ညီေနာင္အဖဲြ႕

အစည္းသည္

တာရွည္တည္ျမဲ၍

မည္သည့္အခါမွ်

ဆုတ္ယုတ္ပ်က္ျပားသြားမည္ မဟုတ္ပါေပ။
၅.

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတိုင္း သံဃာ(၀ါ) သာသနာ့ညီေနာင္တို႔သည္

သင့္ျမတ္စည္းလံုး မႈရွိၾကရမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သင့္ျမတ္စည္းလံုးမႈ
မရွိသူအား ညီေနာင္ဟု ေခၚဆိုႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။ အဖဲ႔၀ြ င္တစ္ဦးခ်င္းစီသည္
မသင့္ျမတ္မႈ၏ အေၾကာင္းရင္း မျဖစ္လာေစရန္ သတိျပဳ ေစာင့္ ထိန္းရမည္
ျဖစ္ေပသည္။

အကယ္၍ေစာလ်င္စြာ

ဖယ္ရွားပစ္ရမည္

မသင့္ျမတ္မႈသည္

မသင့္ျမတ္မႈမ်ား

ျဖစ္ေပၚလာပါက၊

ျဖစ္ေပသည္။

မည္သည့္

တတ္ႏိုင္သမွ်

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္

အဖဲ႕ြ အစည္းကိုမဆို

ေစာလ်င္စြာ

ပ်က္စီးေစေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။
ေသြးစြန္းေနေသာ

အကြက္မ်ားကို

ေသြးျဖင့္စင္ၾကယ္ေအာင္

မေဆးေၾကာနိုင္ပါေပ။ အာဃာတ မ်ားကိုလည္း ေနာက္ထပ္အာဃာတမ်ားျဖင့္
တုံ႔ျပန္ႏိုင္မည္

မဟုတ္ပါေပ။

အာဃာတမ်ားကို

ေမ့ေပ်ာက္

ပစ္ျခင္းျဖင့္သာ

ဖယ္ရွားပစ္ႏိုင္ေလသည္။
၆.

တရံေရာအခါက ဒီဃီတိေကာသလဟုေခၚေသာ ဘုရင္တစ္ပါး ရွိေလသည္။

- 222 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ထိုဘုရင္၏

ႏိုင္ငံကို

အိမ္နီးနားခ်င္းႏိုင္ငံမွ

စစ္ေသြးစစ္မာန္တက္ၾကြေသာ

ျဗဟၼဒတၱဟု ေခၚသည့္ ဘုရင္တစ္ပါးက တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္လိုက္ေလသည္။
အတန္ၾကာ ပုန္းေအာင္းေနၾကေသာ ပ်က္စီးမႈဘုရင္ႏွင့္ မိဖုရားႏွင့္ သားေတာ္
တို႔အား

ဖမ္းဆီးရမိေသာ္လည္း

သားေတာ္ျဖစ္သူ

ဒီဃာ၀ု

မင္းသားမွာ

ကံေကာင္းေထာက္မ၍ လြတ္ ေျမာက္သြားေလသည္။
ဒီဃာ၀ု မင္းသားသည္ ခမည္းေတာ္အား ကယ္တင္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကို
ရွာႀကံခဲ့ေသာ္လည္း

အခ်ည္းႏွီးသာ

ျဖစ္ေခ်သည္။

ခမည္းေတာ္အား

ကြပ္မ်က္မည့္ေန႔တြင္ မင္းသားသည္ ကိုယ္ေယာင္ ေဖ်ာက္၍ ကြပ္မ်က္မည့္ေန႔တြင္
မင္းသားသည္

ကိုယ္ေယာင္ေဖ်ာက္၍

ေရာက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း

ဘာမွ်ကြပ္မ်က္မည့္

မလုပ္ႏိုင္ဘဲ

ေနရာသို႔

ကံဆိုးသူ

သြားခမည္းေတာ္

ေသဆံုးသြားသည္ကိုသာ ရင္နင့္ ေၾကကဲစြ ြာ ၾကည့္ေနခဲ့ရေလသည္။ ဖခင္သည္
လူအုပ္ႀကီးထဲတြင္ သားေတာ္ကို ေတြ႕ျမင္ရသျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ေျပာၾကားသည့္
အသြင္ျဖင့္ ဤသို႔ေျပာဆိုေလသည္။ ဒီဃံပႆံ ေရရွည္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ပါ၊ မာရႆံ
လတ္တေလာ

ခံစားခ်က္ကို

မၾကည့္ပါႏွင့္၊

အာဃာတမ်ားကို

ျပန္လည္

မတုန္႔ျပန္ျခင္းျဖင့္သာ ေဖ်ာက္ဖ်က္ႏိုင္ေပသည္။
ထို႔ေနာက္ပိုင္းတြင္

ဒီဃာ၀ု

မင္းသားသည္

လက္စားေခ်ရန္အတြက္

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ နည္းလမ္း ရွာႀကံေလသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ မင္းသားသည္
ျဗဟၼတၱ၏နန္းေတာ္တြင္

အလုပ္ရရွိ၍

ဘုရင္၏

ႀကိဳက္

ႏွစ္သက္မႈကို

ခံယူရေလသည္။
တစ္ေန႔တြင္ ျဗမၺဒတ္ ဘုရင္က ေတာကစားထြက္ေတာ္မူေသာအခါတြင္
မင္းသားသည္
မင္းသားသည္

လက္စား

ေခ်ႏိုင္ရန္

အခြင့္အလမ္းမ်ားကို

အရွင္သခင္ဘုရင္အား

လူသူရွာႀကံေလသည္။

မရွိေသာ

ေနရာသို႔

ဦးေဆာင္ေခၚယူႏိုင္၍ ဘုရင္မွာလည္း မင္းသားအား လံုး၀ ယံုၾကည္မႈ ရွိေနသျဖင့္
ေမာပန္းေန

သည္ႏွင့္

အမွ်မင္းသား၏

ေပါင္ေပၚတြင္

ဦးေခါင္းတင္၍

စက္ေတာ္ေခၚေလသည္။
မင္းသားသည္ ၄င္း၏ဓားေျမာင္ကိုဆဲြထုတ္ကာ ဘုရင္၏ လည္ေခ်ာင္းေပၚ

- 223 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

တင္လိုက္ေသာ္လည္း လက္တုန္ေနမိေလသည္။ ကြပ္မ်က္ျခင္း ခံရေတာ့မည့္
အခ်ိန္တြင္ ဖခမည္းေတာ္ျမြတ္ၾကားခဲ့ေသာ စကားမ်ားက ၄င္း၏ ဦးေခါင္းတြင္းသိ႔ု
ျဖတ္ခနဲ

၀င္ေရာက္လာသျဖင့္၊

သတ္ျဖတ္ရန္

ထပ္မံႀကိဳးပမ္းေသာ္

လည္းဘုရင္အား သတ္ျဖတ္ႏိုင္ျခင္း မရွိပါေပ။ ဘုရင္လည္း ရုတ္တရက္ပင္ အိပ္ရာမွ
ႏိုးလာ၍ ေကာသလဘုရင္၏ သားေတာ္က မိမိအား သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေၾကာင္း
အိပ္မက္ဆိုးကို ျမင္မက္မိ သည္ဟု မင္းသားအား ေျပာျပေလသည္။
မင္းသားသည္

လက္တြင္

ဓားေျမွာင္ကိုကိုင္ေျမွာက္ကာ

ဘုရင္အား

လ်င္ျမန္စြာ ဖမ္းခ်ဳပ္၍ မိမိမွာ ထိုဘုရင္၏ သားေတာ္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားၿပီး
ဖခင္ကိုယ္စား လက္စားေခ်ရန္အခ်ိန္ေရာက္ၿပီဟု ေျပာ ၾကားေလသည္။ သို႔ရာတြင္
၄င္းသည္ သတ္ျဖတ္လိုျခင္း မရွိသျဖင့္ ဓားေျမွာင္ကို ပစ္ခ်လိုက္ကာ ဘုရင္
ေရွ႕ေမွာက္တြင္ ဦးညႊတ္ဒူးေထာက္္လိုက္ေလသည္။
မင္းသား၏ ဘ၀ဇာတ္လမ္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္ႏွင့္ ၄င္း၏ ဖခမည္းေတာ္၏
ေနာက္ဆံုးစကား မ်ားကို ၾကားသိရေသာအခါ ဘုရင္သည္ အထူး စိတ္လႈပ္ရွား
ခ်ီးက်ဴးမိ၍ မင္းသားအား ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ ေလသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဘုရင္သည္
မင္းသားအား

၄င္း၏ႏွစ္ႏိုင္ငံအခ်င္းခ်င္း

ခမည္းေတာ္ႏိုင္ငံကို

ခ်စ္ၾကည္ရင္းနွီးစြာျဖင့္

ျပန္လည္

ေပးအပ္

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ

အုပ္စိုးေစ၍

ယွဥ္တဲြ

ေနထိုင္

သြားၾကေလ သည္။ဒီဃီတိေကာသလဘုရင္၏

ေနာက္ဆံုးစကားမ်ားျဖစ္ေသာ

ဒီဃံပႆံ

ဟူသည္မွာ အာဃာတ မ်ားကို တာရွည္စြာ ထိန္းမထားပါႏွင့္ဟု ဆိုလိုၿပီး မာရႆံ
ဟူသည္မွာ

ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈမ်ားကို

ေစာလ်င္စြာ

မပ်က္ျပားေစပါႏွင့္ဟု

ဆိုလိုေပသည္။
အာဃာတမ်ားကို အာဃတျဖင့္ ျဖည့္စြမ္းႏိုင္ျခင္း မရွိပါေပ။ အာဃာတကို
ျပန္လည္ မတုန္႔ျပန္ ျခင္းျဖင့္သာ ဖယ္ရွားပစ္ႏိုင္ေလသည္။
မွန္ကန္ေသာ

သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ား၏

သင့္ျမတ္မႈအေပၚ

အေျခခံထားေသာ သံဃာ (သာသ နာ့ ညီေနာင္) ျဖစ္မႈတြင္ အဖဲ႕ြ ၀င္တိုင္းသည္
ဤပုံျပင္၏ အႏွစ္သာရ သေဘာတရားမ်ားကို အျမဲပင္ တန္ဖိုးထားသင့္ေပသည္။

- 224 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

သာသနာ့ညီေနာင္ အဖဲ႕ြ ၀င္မ်ားသာမက လူသားအားလံုးတို႔သည္ ၄င္းတို၏
႔ေန႔စဥ္စားေသာက္

ေနထိုင္မႈဘ၀တြင္

ဤအႏွစ္သာရသေဘာတရားမ်ားကို

တန္ဖိုးထားျမတ္ႏိုးၾက၍ လက္ေတြ႔ေဖာ္ေဆာင္ က်င့္သံုးၾကေပသည္။

IIဗုဒၶ၏ သာသနာ့နယ္ေျမ
၁.

အထက္တြင္

ရွင္းလင္းေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတိုင္း

အကယ္၍

သံဃာ

(သာသနာ့ညီေနာင္အဖဲြ႕) သည္ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို ျပန္႔ပြားေစရာတြင္
သင့္ျမတ္စည္းလံုးစြာ ေနထိုင္မႈတည္းဟူေသာ တာ၀န္ ကို ေမ့ေလ်ာ့ျခင္းမရွိပါက
၄င္းအဖဲ႕ြ သည္ ပိုမိုႀကီးထြားလာမည္ျဖစ္ၿပီး၊ တရားေတာ္မွာလည္း ပိုမို က်ယ္ ျပန္႔စြာ
ျပန္႕ပြားလာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
အဓိပၸာယ္မွာ

အမွန္တရားကို

ရွာေဖြသူမ်ား

ဆထက္တံပိုး

တိုးတက္မ်ားျပားလာ၍ အ၀ိဇၨာ (မသိနားမလည္မႈ) ႏွင့္ တဏွာရမက္ဟူေသာ
ဘီလူးသူရဲက

ဦးေဆာင္သည့္

ေလာဘ၊

ေဒါသ၊

ေမာဟ

ဟူေသာ

ကိေလသာစစ္သည္မ်ားမွာလည္း စစ္ေရးရံွဳးနိမ့္ကာ ေနာက္ဆုတ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး
အသိဥာဏ္ ရွိမႈ၊ အလင္းေရာင္ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈတို႔က ႀကီးစိုးလာမည္
ျဖစ္ေပသည္။
ဘီလူးသူရဲတို႔၏

နယ္ေျမပိုင္နက္ထဲတြင္

ေလာဘ၊

ေဒါသ၊

မိုက္မဲမႈ၊

အျငင္းပြားမႈ၊ တိုက္ခိုက္မႈ၊ ဓားမ်ားႏွင့္ ေသြထြက္သံယိုျဖစ္မႈႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေန၍
မနာလို၀န္တိုမႈ၊ အထင္မွားမႈ၊ မုန္းတီးမႈ၊ လိမ္လည္ မႈ၊ ေျမွာက္ပင့္မႈ၊ လွ်ဳိ႕၀ွက္မႈႏွင့္
ကုန္းေခ်ာမႈမ်ားျဖင့္သာ ျပည့္နက္ေနေလသည္။
ယခုအခါတြင္ ယင္းနယ္ေျမပိုင္နက္ေပၚသို႔ အသိဥာဏ္ပညာ အလင္းေရာင္
က်ေရာက္ကာ
ယံုၾကည္မႈအျမစ္မ်ား

ေမတၱာ

ကရုဏာ

တြယ္လာကာ၊

မိုးေရရြာသြန္းလာသည္ဆိုပါစို႔

ေပ်ာ္ရႊင္မႈပန္းပြင့္

မ်ား၏ေမႊြးရနံ႔မ်ား

စတင္ပ်ံ႕လြင့္လာမည္။ ယင္းဘီလူးသူရဲနယ္ေျမသည္ ဗုဒၶ၏ ျမင့္ျမတ္ေသာ နယ္ေျမ

- 225 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ေလေျပေလညွင္းႏွင့္

သစ္ကိုင္းေပၚရွိ

အဖူးအငံုအနည္းငယ္တို႔က

ေႏြဦးေပါက္ရာသီ ေရာက္ရွိ လာၿပီကို ေဖာ္ျပသကဲ့သို႔ လူတစ္ဦးတေယာက္က
အမွန္တရားကို

ရရွိေသာအခါတြင္

ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားႏွင့္

ျမက္ပင္၊

သစ္ပင္၊

ေတာေတာင္၊

အျခားေသာအရာခပ္သိမ္းတို႔သည္လည္း

ဘ၀သစ္တြင္

ရွင္သန္လန္း ဆန္းလာၾကေလသည္။
အကယ္၍ လူ၏ စိတ္က သန္႔စင္လာပါက ၄င္း၏ ပတ္၀န္းက်င္သည္လည္း
သန္႔စင္လာမည္ ျဖစ္ေပသည္။
၂.

မွန္ကန္ေသာ

တရားေတာ္မ်ား

ေနထိုင္သူအေပါင္းတို႔သည္

သန္႔စင္၍

ႀကီးစိုးသည့္

ေလာကတြင္

တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းေသာ

စိတ္ဓာတ္မ်ဳိး

ရွိၾကေလသည္။ ဘုရား၏ ၾကင္နာ ကရုဏာေတာ္မ်ားက လူအ ေပါင္းတို႔အား
အစဥ္အျမဲ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစ၍ ဗုဒၶ၏ ထြန္းလင္းေတာက္ပေသာ စိတ္ဓာတ္က
လူသားတို႔၏

စိတ္အတြင္းရွိ

အညစ္အေၾကးေပါင္းကို

ရွင္းလင္းဖယ္ရွား

မၾကာမီပင္

စိတ္မ်ဳိးျဖစ္လာ၍

ေပးေလသည္။
စင္ၾကယ္ေသာ

စိတ္သည္

နက္နဲေသာ

ျမင့္ျမတ္ေသာလမ္းစဥ္ႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ေပးကမ္းစြန္႔ၾကဲျခင္း၊ သီလေစာင့္ထိန္းျခင္း၊
ခံႏိုင္ရည္ရွိျခင္း၊

လံု႔လ၀ီရိယထုတ္ျခင္း၊

တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းျခင္းႏွင့္

ပညာရွိျခင္း၊

ၾကင္နာခ်စ္ခင္မႈ ရွိျခင္းတည္းဟူေသာ စိတ္မ်ဳိးပင္ ျဖစ္ၿပီး၊ ကၽြမ္းက်င္လိမ္မာေသာ
နည္းမ်ဳိးစံုတို႔ျဖင့္
စိတ္မ်ဳိး

လူမ်ားအား

ျဖစ္ေလသည္။

အမွန္တရားလမ္းစဥ္သို႔

ဤသို႔ျဖင့္

ဗုဒၶ၏ေဆာင္က်ဥ္းေပးသည့္

ႏိုင္ငံေတာ္ကို

တည္ေထာင္ရမည္

ျဖစ္ေပသည္။
ဇနီး၊ သားသမီးမ်ားႏွင့္ ေနထိုင္လွ်က္ရွိေသာ ေနအိမ္သည္ ဗုဒၶတည္ရွိရာ
ေနအိမ္အျဖစ္

ေျပာင္း

ဒုကၡေရာက္ေနေသာ

လဲႏိုင္ေလသည္။

ႏိုင္ငံသည္လည္း

လူမႈေရး

ခဲျြ ခားမႈမ်ားေၾကာင့္

အလားတူပင္

အခ်င္းခ်င္းၾကင္နာ

သနားမႈရွိေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ေလသည္။

- 226 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ေသြးျဖင့္စြန္းေနေသာ

ေရႊနန္းေတာ္သည္

မျဖစ္ႏိုင္ပါေပ။

အကယ္၍အေပါက္မ်ားမွ

လေရာင္ထိုးေဖာက္၀င္ေနသည့္

အိမ္ရွင္၏

ဗုဒၶစံျမန္းရန္အတြက္

စိတ္ကသန္႔စင္ပါက

ေနရာအိမ္ေခါင္မိုး

ေသးငယ္လွေသာ

တဲစုတ္

တစ္ခုပင္လွ်င္ ဗုဒၶစံျမန္းရန္ ေနရာအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ေလသည္။
လူတစ္ေယာက္တည္း၏ သန္႔စင္ေသာစိတ္အေပၚ အေျခခံ၍ ဗုဒၶႏိုင္ငံကို
တည္ေဆာက္ထား ေသာအခါ ယင္းသန္႔စင္စိတ္တစ္ခုတည္းက အျခားအလားတူ
သန္႔စင္ေသာ စိတ္မ်ားကို ဆဲေြ ဆာင္ ေခၚ ယူကာ၊ ညီေနာင္အဖဲ႕ြ အစည္းတစ္ရပ္ကို
ျဖစ္ေပၚေစေလသည္။ ဗုဒၶအား ယံုၾကည္မႈသည္ လူတစ္ဦးမွ သည္ မိသားစုတစ္ခုသို႔
မိသားစုမွ သည္ေက်းရြာသို႔ ေက်းရြာမွ ျမဳိ႕ႀကီး၊ ျမဳိ႕ငယ္မ်ားသို႔ ထိုမွတဆင့္
တိုင္းျပည္မ်ားသို႔ ေနာက္ဆံုးတြင္ တစ္ကမာၻလံုးသို႔ ျပန္႔ႏွံ႔သြားေလသည္။
စင္စစ္အားျဖင့္ တရားကို ျပန္႕ပြားေစလိုသည့္ စိတ္ဓာတ္ထက္သန္မႈႏွင့္
သစၥာရွိမႈတို႔ျဖင့္ ဗုဒၶႏိုင္ငံ ကို တည္ေဆာက္ထားျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
၃.

ရွဳေထာင့္တစ္ခုထဲမွေန၍

ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္မႈတို႔ျဖင့္
ကမာၻတစ္ခုအျဖစ္

ၾကည့္ျမင္ပါက၊

ျပည့္ႏွက္ေနေသာ

ေတြ႕ျမင္ရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

ေလာဘမတရားမႈႏွင့္

ကမာၻအား
သို႔ရာ

ဘီလူးသူရဲတို၏
႔တြင္လူအမ်ားက

ဗုဒၶ၏အမွန္တရားကို ယံုၾကည္လာၾကသည္ႏွင့္အမွ် ေသြးမ်ားသည္ ႏြားနို႔မ်ားအျဖစ္
ေျပာင္းလဲသြား၍

ေလာဘသည္

ခ်စ္ၾကင္နာမႈအျဖစ္

ေျပာင္းလဲသြားကာ

ဘီလူးသူရဲကမာၻသည္လည္း ဗုဒၶ၏ ျမင့္ျမတ္ေသာ ကမာၻ ျဖစ္လာႏုိင္သည္။
ပင္လယ္သမုဒၵရာထဲမွ ေရကို အုန္းမႈတ္ငယ္ေလးတစ္ခုျဖင့္ ခပ္ထုတ္ပစ္ရန္
ျဖစ္ႏိုင္မည္

မဟုတ္ေသာ္လည္း၊

ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ

ၾကာျမင့္ေစကာမူ၊

လုပ္ေဆာင္မည္ဟူေသာ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးသည္ ဗုဒၶ၏ အမွန္တရားကို ခံယူရာတြင္
ထားရွိသင့္သည့္ စိတ္မ်ဳိးပင္ ျဖစ္ေလသည္။
ဘုရားသည္ အျခားေသာ နိဗၺာန္ဟူေသာ ကမ္းေျခတစ္ဖက္တြင္ ခ်မ္းသာစြာ
ကိန္းေအာင္းေန ေလသည္။ ၄င္းအမွန္တရားကမာၻတြင္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ၊
ဆင္းရဲဒုကၡ၊ နာက်င္မႈေ၀ဒနာမ်ား လံုး၀မရွိဘဲ၊ အသိဥာဏ္ပညာ အလင္းေရာင္ႏွင့္

- 227 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ေမတၱာ ကရုဏာမိုးမ်ားသာ ရွိေလသည္။
၄င္းကမာၻသည္

ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္၍

၀မ္းနည္းေၾကကဲမြ ႈျဖစ္ေနသူမ်ား

အတြက္ ခိုလံႈရာ ျငိမ္းခ်မ္း ေရးကမာၻပင္ ျဖစ္ေလသည္။ တရားကို ျဖန္႔ျဖဴးေနသူမ်ား
အတြက္ အပန္းေျဖအနားယူရာေနရာ ျဖစ္ေလ သည္။ဤ ေအးခ်မ္းေသာ ကမာၻတြင္ အကန္႔အသတ္မဲ့ေသာ အလင္းေရာင္ႏွင့္
ထာ၀ရတည္ျမဲေသာ ခ်မ္းသာမွဳ ရွိေလသည္။ ဤ ခိုလံႈရာေနရာသို႔ ေရာက္ရွိ
လာသူမ်ားသည္

ဆင္းရဲျခင္း

ကမာၻသို႔

မည္သည့္

အခါမွ်

ျပန္သြားၾကမည္

မဟုတ္ပါေပ။
အမွန္စင္စစ္မွာ
ပ်ံ႕လြင့္ေစ၍

ပန္းရနံ႔မ်ားက

ငွက္ငယ္ေလး

မ်ားကေလထုထဲတြင္

အသိဥာဏ္ပညာကို

ဓမၼတရားေတာ္ကို

သီဆိုရင့္က်ဴးေသာ

ဤသန္႔စင္ကမာၻပင္ ျဖစ္ေလသည္။
၄.

ဤေအးခ်မ္းေသာ

ပ်င္းရိစြာျဖင့္

ကမာၻသည္

အခ်ိန္ျဖဳန္းတီးရန္

အနားယူရန္ေနရာ

ျဖစ္ေသာ္လည္း၊

မဟုတ္ပါေပ။

ေမႊးႀကိဳင္ေနေသာ

ေနရာပန္းခင္းမ်ားသည္လည္း၊ အေၾကာင္းမဲ့ အခ်ိန္ျဖဳန္းတီးေရး အ တြက္ မဟုတ္မူ၍
အင္အားျပည့္ျဖိဳးေစရန္ႏွင့္

အနားယူရန္အတြက္

ေနရာမ်ားျဖစ္ၿပီး

ထိုမွတဆင့္

ထာ၀ရ ျမဲေသာ ခ်မ္းသာသုခကို ခံစားရမည္ ျဖစ္ေပသည္။
ဗုဒၶ၏တာ၀န္ခရီးစဥ္သည္

သက္ရွိသတၱ၀ါမ်ား

အသက္

ထာ၀ရ

တည္ရွိေနေလသည္။

ရွင္တည္ရွိေနသ၍

လူမ်ားႏွင့္

တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္၍

ညစ္ညမ္းေသာ စိတ္မ်ားက မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ေလာကႏွင့္ အေျခအေနမ်ားကို
တည္ေထာင္ဖန္တီးေနသ၍ ဗုဒၶ၏ တာ၀န္ခရီးစဥ္သည္လည္း ျပီးဆံုးသြားမည္
မဟုတ္ပါေပ။
အမိတာဘဘုရား၏

တန္ခိုးစြမ္းအားျဖင့္

ျဖတ္သန္းေရာက္ရွိသြားၾကေသာ
ထြက္ခြာလာခဲ့ေသာ

ကမာၻ၊

ဗုဒၶ၏

အဆက္အသြယ္

ေအးခ်မ္းေသာ

ကမာၻသို႔

သားတပည့္မ်ားသည္

မိမိတ႔ို

ရွိေနဆဲ

ကမာၻသို႔

ျပန္လည္

ေရာက္ရွိသြားၾကရန္ စိတ္အားထက္သန္ေနၾကမည္ ျဖစ္ေပသည္။ ၄င္းတိ႔ုသည္

- 228 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ယင္းကမာၻမ်ားတြင္

ဗုဒၶ၏ပါ၀င္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္

သက္ဆိုင္ရာ

အခန္းက႑မ်ားတြင္ ပါ၀င္ဆင္ႏဲႊၾကမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ဖေယာင္းတိုင္မီးတစ္ခုက အျခားေသာဖေယာင္းတိုင္မ်ားသို႔ တစ္ခုၿပီးတစ္ခု
ကူးစက္သြားသကဲ့သို႔

ဗုဒၶ၏ကရုဏာေတာ္

လူတစ္ေယာက္၏

စိတ္မွသည္

အလင္းေရာင္သည္လည္း

ေနာက္တစ္ေယာက္

သို႔အဆံုးအစမရွိ

ကူးစက္ျပန္႔ႏွံ႔သြားေလသည္။
ဗုဒၶ၏သားတပည့္မ်ားသည္

နားလည္ၾက၍

ဗုဒၶ၏ခ်မွတ္ခံယူကာ၊

ဗုဒၶ

အမွန္

ဗုဒၶ၏

တရားႏွင့္

ခ်စ္ၾကင္နာမႈစိတ္ဓါတ္ကို

သန္႔စင္ေရးလုပ္ငန္း

သာသနာေတာ္ျမတ္ၾကီးအား၊

ေတာက္ပေနေစေရးအတြက္၊

ထာ၀ရမ်ဳိးဆက္တစ္ခုမွသည္

သိရွိတာ၀န္မ်ားကို
ထြန္းလင္း

ေနာက္တစ္ခုသို႔

ဆင့္ကဲဆင့္ကဲ ဆက္တိုက္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ၾကေလသည္။

IIIဗုဒၶႏိုင္ငံတြင္ ဆီးႀကိဳျခင္း ခံၾကရသူမ်ား
၁.

ဘုရင္ဥေတန၏

မိဖုရားသာမာ၀တီသည္

ဗုဒၶအား

အထူးၾကည္ညိဳ

ကိုးကြယ္ေလသည္။
သူမသည္

နန္းတြင္းရွိ

အတြင္းဖက္

အက်ဆံုးေသာအေဆာင္တြင္

ေနထိုင္လ်က္ရွိ၍

အျပင္သို႔

ထြက္ခြာျခင္း

မျပဳေသာ္လည္း

မွတ္ဥာဏ္

အထူးေကာင္းသည့္ ခါးကုန္းမတစ္ဦးျဖစ္ေသာ သူ၏အခိုင္းအေစ မိန္းကေလးသည္
ျပင္ပသို႔ထြက္၍ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို နာယူေလ့ရွိသည္။
နန္းေတာ္သို႔ ျပန္လာေသာအခါတြင္ အခိုင္းအေစမိန္းကေလးသည္ ဗုဒၶ၏
တရားေတာ္မ်ား အေၾကာင္းကို မိဖုရားအား ျပန္လည္ေျပာျပသျဖင့္ မိဖုရား၏
အသိဥာဏ္ပညာႏွင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ားမွာ လည္း ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔နက္ရိွဳင္းလာေလသည္။
ဘုရင္၏ ဒုတိယမိဖုရား မာဂဏီသည္ ဤပထမမိဖုရားကို မနာလိုမုန္းတီး၍

- 229 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကိဳး စားေလသည္။ ဒုတိယမိဖုရားက ဘုရင္အားႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ
လိမ္လည္ကုန္းေခ်ာကာ
ယံုၾကည္လာၿပီး

နားသြင္းေနသျဖင့္၊

ပထမမိဖုရား

ေနာက္ဆံုးတြင္

သာမာ၀တီအား

သတ္ျဖတ္ရန္

ဘုရင္ႀကီးက
ႀကံစည္လာ

ေလသည္။
သာမာ၀တီ မိဖုရားသည္ ဘုရင့္ေရွ႕ေမွာက္တြင္ အထူးတည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းစြာ
ရပ္ေနသျဖင့္၊

ဘုရင္

သည္

သတ္ျဖတ္ရန္

စိတ္မရွိေလာက္ေအာင္

ျဖစ္သြားရေလသည္။ မိမိ၏ စိတ္ကို ျပန္လည္ခ်ဳပ္ထိန္းၿပီး ေနာက္၊ မယံုသကၤာ
ျဖစ္မိျခင္းအတြက္ ခြင့္လႊတ္ပါရန္ ဘုရင္က မိဖုရားအား ေတာင္းပန္ေလသည္။
ဒုတိယမိဖုရား

မာဂဏီ၏

မနာလို၀န္တိုမႈမ်ား

ပိုမိုတိုးပြားလာသျဖင့္၊

နန္းေတာ္တြင္ ဘုရင္မရွိခိုက္ အတြင္းဘက္ဆံုးျဖစ္ေသာ နန္းေဆာင္ကို မီးရိွဳ႕ရန္
သူမက လူမိုက္မ်ားအား ခိုင္းေစလိုက္ေလသည္။ မိဖုရားသည္ တည္ျငိမ္စြာပင္ေန၍ ထိတ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ေနေသာ အခိုင္းအေစမ်ားအား တည္ျငိမ္စြာ ရွိေစရန္
အားေပးစကား ေျပာၾကားၿပီးေနာက္ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕မႈ ကင္းမဲ့စြာျဖင့္၊ ဗုဒၶထံမွ
သင္ယူေလ့လာ
သြားေလသည္။

ထားခဲ့ေသာ

ေမတၱာစိတ္ဓါတ္ျဖင့္

ခါးကုန္းမျဖစ္သူ

ေအးခ်မ္းစြာ

အခိုင္းအေစ

ေသဆံုး

စုဇတၱရာသည္လည္း

မိဖုရားႏွင္ ့အတူ မီးထဲတြင္ ေသဆံုးသြားေလသည္။
ဗုဒၶ၏ေနာက္လိုက္တပည့္မမ်ားအထဲတြင္

ဤအမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦးသည္

အျမင့္ဆံုး ဧတဒဂ္ ဘြ႔ထဲ ူး ျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳျခင္း ခံၾကရေလသည္။ မိဖုရားအား ၾကင္နာ
ကရုဏာရွိေသာ

စိတ္ဓါတ္အျဖစ္၄င္း၊

ခါးကုန္းမ

အခိုင္းအေစ

စုဇတၱရာအား

ေကာင္းစြာ နားဆင္သူ တစ္ဦးအျဖစ္၄င္း ဂုဏ္ျပဳၾကေလသည္။
၂.

သက်သာကီ၀င္လူမ်ဳိးစုထဲတြင္

မဟာနာမမင္းသားသည္

ဗုဒၶ၏

ဗုဒၶ၏

ညီအစ္ကို၀မ္းကဲျြ ဖစ္ေသာ

သြန္သင္ဆံုးမမႈမ်ားကို

အထူးယံုၾကည္၍

သစၥာအရွိဆံုးေသာ ဥပါသကာတစ္ဦး ျဖစ္ေလသည္။
ထိုအခ်ိန္က ေကာသလတိုင္းမွ ၀ိဋဋဴဘမင္းဟု ေခၚေသာ ၾကမ္းတမ္း
ခက္ထန္သည့္ ဘုရင္ တစ္ပါးသည္ သက်သာကီ၀င္လူမ်ဳိးမ်ားကို တိုက္ခိုက္၍

- 230 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ေအာင္ႏိုင္လိုက္ေလသည္။

မဟာနာမမင္းသည္

ဘုရင့္ထံသို႔

တိုင္းသူျပည္သားမ်ားအား

အသက္ခ်မ္းသာေပးပါရန္

သြား၍၊

ေတာင္းပန္

၄င္း၏ေလွ်ာက္

ထားေသာ္လည္း၊ ဘုရင္က လက္မခံပါေပ။ ထိုအခါ မဟာနာမမင္းက အနီးအနားရွိ
ေရကန္တစ္ခုတြင္

ေရငုတ္ေနပါမည္။

ေရငုတ္

ေနႏိုင္ေသာ

အခ်ိန္ပိုင္း

အေတာအတြင္း တိုင္းသူျပည္သား အက်ဥ္းသားမ်ား အား တတ္ႏိုင္သေလာက္
ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေစရန္

ခြင့္ျပဳပါရန္

ဘုရင္အား

တင္ျပေလွ်ာက္ထား

ျပန္ေလသည္။
ေရေအာက္တြင္ ငုတ္ေနႏိုင္မည့္ အခ်ိန္ပိုင္းမွာ လြန္စြာ တိုေတာင္းမည္
ျဖစ္သည္ဟု ေတြးေတာကာ ရွင္ဘုရင္က တင္ျပခ်က္ကို လက္ခံလိုက္ေလသည္။
မဟာနာမမင္းသားက

ေရထဲသို႔

ခုန္ဆင္းလိုက္သည္ႏွင့္တျပိဳင္နက္

ရဲတိုက္ဂိတ္တံခါးကို ဖြင့္လိုက္ကာ၊ အထိန္းသိမ္းခံေနရသူမ်ားသည္ လံုျခံဳရာသို႔
ထြက္ေျပးၾကေလသည္။
သို႔ရာတြင္ မဟာနာမမင္းသည္ ေရေပၚသို႔ ျပန္ေပၚမလာပါေပ။ ၄င္းသည္
ေရေအာက္ရွိ မိုးမခပင္ တစ္ပင္၏ အျမစ္တြင္ မိမိ၏ ဆံပင္ကိုခ်ည္ေႏွာင္ကာ၊
ျပည္သူျပည္သားမ်ား အသက္ခ်မ္းသာရာရရွိေရး အတြက္ မိမိ၏ အသက္ကို
စြန္႔လႊတ္လိုက္ေလသည္။

(ေထရ၀ါဒက်မ္းစာမ်ားတြင္

သာကီ၀င္မင္းတို႔အား

၀ိဋဋဴဘ မင္းသားက ႏွိပ္ကြပ္သည္ မွန္ေသာ္လည္း ေရငုတ္ ထြက္ေျပးေစျခင္း
မပါရွိဘူးပါ။ တည္းျဖတ္ေရးအဖြဲ႕)၃.

ဥပၸလ၀ဏာသည္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားေသာ တပည့္မ ဘိကၡဳနီတစ္ဦး ျဖစ္၍

အသိဥာဏ္ပညာရွိမႈတြင္

ဗုဒၶ၏အဂၢသာ၀ကျဖစ္ေသာ

ရွင္ေမာဂလာန္ႏွင့္

အတူတူပင္ျဖစ္သည္ဟု

ႏိႈင္းယွဥ္

ေျပာဆိုေလ့ရွိၾကေလ

သည္။သူမသည္

ဘိကၡဳနီအေပါင္းတို႔၏ အထြတ္အထိပ္ပင္ျဖစ္၍ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ အျခား
ဘိကၡဳနီမ်ားအား အျမဲပင္ မေမာမပန္း သြန္သင္ေဟာေျပာေလသည္။
ေဒ၀ဒတ္သည္
လူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး၊
အဇာတသတ္မင္းအား

လြန္စြာ
ဘုရား၏

ေကာက္က်စ္၍

ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ

တရားေတာ္မ်ားကို

လိမ္လည္ျဖားေယာင္းကာ

- 231 -

ဆန္႔က်င္ေစရန္
ေလွ်ာက္လဲထားသူ

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ျဖစ္ေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အဇာတသတ္မင္းသည္ ေနာင္တရ၍
ေဒ၀ဒတ္ႏွင့္ အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ေတာက္ကာ၊ ဘုရား၏ ရိုေသႀကိဳးႏြံေသာ
ဥပါသကာတစ္ဦး ျဖစ္လာေလသည္။
တစ္ခ်ိန္တြင္
ရဲတိုက္တံခါး၀မွ

ေဒ၀ဒတ္သည္
ႏွင္ထုတ္ျခင္း

ဘုရင္အား
ခံရစဥ္

ေတြ႕ဆံုရန္

ဥပၸလ၀ဏ

၀င္ခြင့္မရဘဲ

ထြက္လာသည္ႏွင့္

ေတြ႕ဆံုမိေလသည္။ ၄င္းသည္ လြန္စြာ အမ်က္ထြက္၍ သူမအား ရိုက္ႏွက္ကာ
ျပင္းထန္စြာ ဒဏ္ရာရရွိေစေလသည္။
သူမသည္
အျခားေသာ

အထူးနာက်င္စြာျဖင့္

ဘိကၡဳနီမ်ားက

ေက်ာက္အတြင္းသို႔

ေတြ႔ျမင္ၾကေသာအခါ၊

ျပန္သြားရာ

၀ိုင္း၀န္းျပဳစုအားေပးရန္

ႀကိဳးစားၾကသည္တြင္၊ ဥပၸလ၀ဏာသည္ ၄င္းတို႔အား ဤသို႔ ေျပာၾကားေလသည္။
ဘိကၡဳနီတို႔ လူ႔အသက္ကို ႀကိဳတင္တိုင္းတာႏိုင္ျခင္း မရွိပါ။ အရာခပ္သိမ္း သည္အနိစၥသာ ျဖစ္၍ ငါဟူေသာ အရာမရွိပါေပ။ အမွန္တရားကမာၻသည္သာလွ်င္
ဆိတ္ျငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈ ရွိပါေပသည္။ အသင္တို႔သည္ ေလ့က်င့္အားထုတ္မႈမ်ားကို
ဆက္လက္

ျပဳလုပ္ၾကရမည္

ျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္

သူမသည္

သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ

ေၾကာက္ရြံ႕

ေအးခ်မ္းျငိမ္သက္စြာျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားေလသည္။
၄.

တစ္ခ်ိန္က

ဖြယ္ေကာင္းလွသည့္

လူအေျမာက္အျမားကို
ဓားျပတစ္ဦး

ျဖစ္သူ

အဂၤုလိမာလသည္

ဘုရား၏

ကယ္တင္ျခင္းကိုခံရ၍ ဘုရားတပည့္တစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့ေလသည္။
တေန႔တြင္

၄င္းသည္

ျမိဳ႕တျမိဳ႕သုိ႔

သြားေရာက္၍

ဆြမ္းခံရာတြင္

အတိတ္ကာလက ျပဳက်င့္ခဲ့ ေသာ မေကာင္းမႈမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ဳိးစံုႏွင့္
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားကို ခံစားရေလသည္။
ရြာသူရြာသားမ်ားက ၄င္းအား ၀ိုင္း၀န္းရိုက္ႏွက္ၾကေသာ္လည္း ၄င္းသည္
ေသြးယိုစီးက်ေနေသာ ခႏၶာကိုယ္ျဖင့္ ဘုရားထံ ျပန္သြားကာ၊ ဘုရား၏ ေျခရင္းတြင္
ဦးခိုက္၍

ယခင္ကအခြင့္အလမ္း

က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ

ရရွိခဲ့ျခင္းေၾကာင့္

ရက္စက္မႈမ်ားအတြက္

ဗုဒၶအား

- 232 -

ေက်းဇူးတင္

ဒဏ္ခံရသည့္

မဆံုးႏိုင္

ေအာင္ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ျဖစ္ေနေလသည္။
၄င္းက ဤသို႔ေလွ်ာက္ထား၏ အရွင္ဘုရား တပည့္ေတာ္၏ မူရင္းအမည္မွာ
“အဟိ ံသက . မညွင္းဆဲတတ္သူ” ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ မသိနားမလည္မႈေၾကာင့္
အဖိုးတန္လွသည့္

အသက္မ်ားစြာကို

တစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွ
အတြက္ေၾကာင့္

တပည့္ေတာ္

လက္ေခ်ာင္းတစ္ေခ်ာင္းကို

လက္ေခ်ာင္း

စုေဆာင္းသူ

သတ္ျဖတ္ခဲ့ၿပီး

ျဖတ္ယူခဲ့သည္။
ဟူေသာ

ထို

အဂုၤလိမာလဟု

အေခၚခံရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ေနာက္
အသိဥာဏ္ပညာ

အရွင္ဘုရား၏
ရရွိလာကာ၊

ကရုဏာေတာ္ျဖင့္
ဘုရားတရားႏွင့္

တပည့္ေတာ္သည္
သံဃာတည္းဟူေသာ

ရတနာသံုးပါးကို ရိုက်ဳိးကိုးကြယ္လာခဲ့ပါသည္။ လူတစ္ဦးက ျမင္း သို႔မဟုတ္
ႏြားတစ္ေကာင္ကို ေမာင္းႏွင္ေသာအခါ၊ ႀကိမ္လံုး သို႔မဟုတ္ ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းကို
အသံုး ျပဳရေသာ္လည္း၊ အရွင္ဘုရားသည္ ႀကိမ္လံုး သို႔မဟုတ္ ႀကိဳးသိ႔မု ဟုတ္
ခ်ိတ္တို႔ကို အသံုးမျပဳဘဲ တပည့္ ေတာ္၏ စိတ္ကို သန္႔စင္ေစခဲ့ပါသည္။
အရွင္ဘုရား တပည့္ေတာ္သည္ ယေန႔ခံစားထိုက္သည္ကို ခံစားခဲ့ရပါၿပီ
တပည့္ေတာ္သည္ အသက္ရွင္ေနလိုစိတ္မရွိ ေသလိုစိတ္လဲ မရွိပါ။ တပည့္ေတာ္၏
အခ်ိန္ေရာက္ရွိလာမည္ကိုသာ ေစာင့္ ဆိုင္းေနပါသည္။
၅.

ရွင္ေမာဂလာန္ႏွင့္

ရွင္သာရိပုျတာတို႔သည္

ဗုဒၶ၏အႀကီးျမင့္ဆံုးေသာ

ေနာက္လိုက္ တပည့္ေတာ္ ႏွစ္ဦး ျဖစ္ၾကေလသည္။ အျခားေသာ ဘာသာေရး
ေခါင္းေဆာင္ ဆရာမ်ားသည္ ဗုဒၶ၏ သန္႔စင္ေသာ တရားေတာ္ ေရေအးမ်ား၊
ျပည္သူတို႔အတြင္းတြင္ ျပန္႔ပြားစီးဆင္းကာ စိတ္အားထက္သန္စြာျဖင့္ ေသာက္
သံုးေနၾကသည္ကို

ေတြ႔ရသည့္အခါ

မနာလို၀န္တို

ျဖစ္ၾက၍

ဗုဒၶ၏တရားဆံုးမမႈမ်ားကို နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ဟန္႔တားေႏွာက္ယွက္ၾကေလသည္။
သို႔ရာတြင္ မည္သည့္အတားအဆီးမွ် ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား က်ယ္ျပန္႔စြာ
ျပန္႔ပြားလာမႈကို

တားဆီးဟန္႔တားႏိုင္ျခင္း

မရွိၾကပါေပ။

အျခားေသာ

ဘာသာေရးမ်ားမွ

ေနာက္လိုက္မ်ားက

ရွင္ေမာဂၢလာန္အား

သတ္ျဖတ္ရန္

- 233 -

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို တည္ေထာင္ျခင္း

ႀကိဳးပမ္းၾကေလသည္။
၄င္းသည္

ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္တိုင္

လြတ္ေျမာက္ခဲ့ေသာ္လည္း

တတိယအႀကိမ္တြင္မူ အယူမွားယြင္းသူ ခိုးသားဓားျပ ငါးရာတို႔၏ ၀ိုင္း၀န္းရိုက္ႏွက္မႈေၾကာင့္
ကြယ္လြန္သြားေလသည္။
အမွန္တရားကို ရင္၀ယ္ပိုက္ထားသူ ျဖစ္သျဖင့္ ၄င္းသည္ ရိုက္ႏွက္မႈကို
တည္ျငိမ္စြာ ခံယူကာ အရိုးအေရမ်ား ေၾကမြစုတ္ျပတ္ကုန္ေသာ္လည္း တည္ျငိမ္
ေအးခ်မ္းစြာျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားေလသည္။

- 234 -

အဂၤတၱရနိကာယ္
ရဟန္းေတာ္တို႔

လူအေျမာက္အမ်ားတို႔၏

သာယာ၀ေျပာေရးႏွင့္

ေပ်ာ္ရႊင္ေရးမ်ားအတြက္ ဤ ေလာကတြင္ ေမြဖြားလာသူတစ္ဦးရွိေပသည္။ ၄င္းသည္
ကမာၻေလာကႀကီးအတြက္

ၾကင္နာကရုဏာ

ေကာင္းကင္ဘံုတြင္ရွိသူမ်ားႏွင့္

လူသားမ်ား၏

ထား၍၊အက်ဳိးရွိေစရန္၊

သာယာ၀ေျပာေရးႏွင့္

ေပ်ာ္ရႊင္မႈ

မ်ားအတြက္ ေမြးဖြားလာျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ထိုသူသည္ အဘယ္သူနည္း။ ၄င္းသည္
အရဟတၱျဖစ္ေသာ

တထာဂေတာျဖစ္၍

လံုး၀အမွန္တရားကို

သိရွိထားသူ

ျဖစ္ေပသည္။ ဤသူမွာ ရဟန္းေတာ္တို႔ ထိုလူပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ရဟန္းေတာ္တို႔
ေတြ႕ရွိႏိုင္ရန္

လူတစ္ဦး၏

ခက္ခဲေပသည္။

ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကို

မည္ကသဲ့ ို႔ေသာ

ကမာၻေပၚတြင္

လူပါနည္း။

ရွာေဖြ

အရဟတၱျဖစ္ေသာ

တထာဂေတာျဖစ္၍ လံုး၀အမွန္တရားကို သိျမင္ ထားသူျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ထိုလူပင္
ျဖစ္သည္။
ရဟန္းေတာ္တို႔ ဤေလာကတြင္ေတြ႕ျမင္ရန္ ခဲယဥ္းေသာသူမွာ ထိုထူးျခား
လွေသာလူျဖစ္သည္။ မည္ကဲ့သို႔ေသာ လူပါနည္း။ အရဟတၱျဖစ္ေသာ တထာဂေတာ
ျဖစ္၍ လံုး၀အမွန္တရားကို သိျမင္ထားသူ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ထိုလူပင္ ျဖစ္သည္။
ရဟန္းေတာ္တို႔
ေၾကကဲၾြ ကမည္လူတစ္ဦး၏

ျဖစ္သည္။

ေသဆံုးမႈကို

မည္ကဲ့သို႔ေသာ

လူအေပါင္းက

လူပါနည္း။

၀မ္းနည္း

အရဟတၱျဖစ္ေသာ

တထာဂေတာျဖစ္၍ လံုး၀အမွန္တရားကို သိျမင္ထားသူ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ထိုလူ
ျဖစ္သည္။
ရဟန္းေတာ္တို႔ ကမၻာေပၚတြင္ ေမြးဖြားလာ၍ ယွဥ္ျပိဳင္ႏိႈင္းယွဥ္ႏိုင္သူမရွိေသာ
လူတစ္ဦး ရွိေပ သည္။ ထိုလူသည္ အဘယ္သူပါနည္း။ ၄င္းသည္ အရဟတၱျဖစ္ေသာ
တထာဂေတာျဖစ္၍ လံုး၀ အမွန္ တရားကို သိျမင္ထားသူ ျဖစ္သည္။ ၄င္းသည္ ထိုလူ
ျဖစ္ေပသည္။
(အဂၤတတ႐နိကာယ္ ၁-၁၃)- 235 -

က်မ္းကိုးစာရင္းမ်ား

အတိုေကာက္အမွတ္အသားမ်ား
ဒန-ဒီဃနိကာယ္

မန-မဇိၥ်မနိကာယ္

သန-သံယုတၱနိကာယ္

အန-အဂၤုတၱရနိကာယ္

ဗုဒၶအခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

မူရင္းစာအုပ္

အခန္း တစ္
၁

၂

2
5
5
6
7
7
7
8
8
9
11
11
13
13

1
7
19
6
5
11
24
6
24
26
1
21
19
25

ဗုဒၶ၀င္

15
15
15

1
6
11

အမိတာယုရ္ဓ်ာနႏွင့္ ၀ိမလကီရ္သီနိရ္ေဒသသုတ္အန ၃-၃၈ သုခုမာလာသုတ္အန ၃-၃၆ အရိယပရိေယသနသုတ္
သုတ္မ်ားမန ၉-၈၅ ေဗာဒိရာဇကုမာရသုတ
သုတ္မ်ား
သုတၱ-နိပါတ ၃-၂၊ ပဓါနသုတ္
သုတ္မ်ား
၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢဒန ၁၆၊ မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္ဒန ၁၆၊ မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ပရိနိဗၸၺာနသုတ္ဒန ၁၆၊ မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္

အခန္း ႏွစ၁သူရမ္ဂါမသုတ္
၀ိမလကီရ္သီႆရ္ေဒသႏွင့္ မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္

- 238 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၂၃မူရင္းစာအုပ္

16
16
17
18
19
20
22

3
18
1
13
12
25
4

သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၁၆

25
25
26
26
28
29
29
29
29
29
31
32
33
33
34
34
34
35

1
18
5
16
20
3
7
13
18
21
22
19
6
16
6
10
21
3

အမိတာယုရ္ဓ်ာနႏွင့္ ၀ိမလကီရ္သီနိရ္ေဒသသုတ္

မဟာယာနဇာတကစိတၱဘူမိပရီသသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ္
သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၃သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၄သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၅သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၁၆အခန္း သံုး၁၂၃မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ
အ၀တံသကသုတ
သု၀ဏျပဘာေသာတၱမရာဇသုတ္ ၃အ၀တံသကသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၃၄၊ က႑ဗ်ဴဟာ
စူဠာသုခ၀တီဗ်ဳဟာသုတ္
အ၀တံသကသုတ္သန ၃၅-၅မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ္မန ၈-၇၇၊ မဟာသကုလူဒယီသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ္
လကၤာ၀တရသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၃၂သဒၵါမပု႑ရီၤကသုတ္ ၂၅မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ္
သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၂သဒၵါမပု႑ရီကသုတ္ ၃- 239 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

မူရင္းစာအုပ္

ဓမၼအခန္း တစ္
၁

၂

38
39
38
40
40
42

1
16
27
7
20
15

၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁-၆ ႏွင့္ သန

46
48
48
48
49
49
49
50
50
50
51
51
52
52
53
53
54
56

1
1
11
18
1
6
15
6
14
20
1
15
1
8
1
21
1
15

အ၀တံသကသုတ္ ၂၂၊ ဒႆဘူမိက

၅၆-၁၁-၁၂ ၊ ဓမၼစၾကာျပ၀ရ္တနသုတ္
႑တိ၀ုတၱက ၁၀၃မန ၂၊ သဗၸၺာသ၀သုတ္
သုတ္ေလးဆယ့္ႏွစ္အပိုင္း ၁၈သီရိမာလာေဒ၀ီသဟၤနာဒသုတ္

အခန္း ႏွစ
၁

၂

၃

၄

မန ၄-၃၅၊ စူဠသစၥကသုတ္အန ၅-၄၉၊ ရာဇာမု႑သုတအန ၃-၁၈၅၊ သမနသုတအန ၄-၁၄၃၊ ဥပၸၸါဒသုတ
လကၤာ၀တရသုတ
အ၀တံသကသုတ္ ၂အ၀တံသကသုတ္ ၁၆အ၀တံသကသုတ္ ၂၂၊ ဒႆဘူမိက
လကၤာ၀တရသုတ္အန ၄-၁၈၆၊ ဥမၼဂၢသုတ္
ဓမၼပဒ ၁၊ ၂၊ ၁၇။ ၁၈သန ၂-၁-၆၊ ကာမဒသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၁၆ လကၤာ၀တရသုတမန ၃-၂၂၊ အလဂဒၵဳပမသုတ
လကၤာ၀တရသုတ
လကၤာ၀တရသုတ
၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁-၆

- 240 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

မူရင္းစာအုပ္

57
57
57
58
59
59
60
62
62

3
10
22
13
4
19
16
15
23

လကၤာ၀တါရသုတ

64
64
65
69
71
71
72
72
72
73
74

1
18
6
17
9
18
9
14
19
4
1

၀ိနည္းမဟာ၀ဂၢ ၁-၅

78
79
79
79
80
80

1
6
11
17
1
15

သီရိမာလာေဒ၀ီသဟၤနာဒသုတ္သန ၃၅- ၂--၊ ဒါ႐ုကၡႏၸၶသုတ
လကၤာသတာရသုတ္ႏွင့္ အျခားသုတ္မ်ားမန ၂-၁၈၊ မဓုပ႑ိ ကသုတ
လကၤာ၀တာရသုတ
လကၤာ၀တာရသုတ
၀ိမလကာသီနာေဒႆသုတ
အ၀တံသကသုတ္ ၃၄၊ က႑ဗ်ဴဟာ
လကၤာ၀တာရသုတ္ႏွင့္အျခားသုတ္မ်ား

အခန္း သံုး၁၂၃၀ိနည္းစူဠ၀ဂၢ ၅-၂၁သူရံဂါမသုတ
သူရံဂါမသုတ
မဟာပရိနိဗၸၺနသုတ
သဒၵါမပု႑ရီၤကသုတ္ႏွင့္ သူရံဂါမသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၃၂မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ဗဟၼာဇာလသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္

အခန္း ေလး၁အန ၂-၁၁
ကတိ၀ုတၱက ၉၃၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢအန ၃-၆၈၊ အသာတိဋိကသုတ္အန ၃-၃၄၊ အာဠာ၀ကသုတ္

- 241 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

81
81

5
11

မူရင္းစာအုပ္

ေ၀ဟုလ်သုတ္
၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁-၆၊ဓမၼ စၾကာပရာ၀ါတနသုတ္

၂

၃

၄

81
82
83
85
85
86
86
87
88
89
89
91
92

15
7
9
1
16
5
13
16
1
8
22
1
1

မန ၂-၁၄၊ စုဠဒုကၡတခႏၸၶသုတ္

98
101
102
106

1
17
24
14

သုခါ၀တီဗ်ဴဟာသုတ္အတြဲ ၁မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ကတိ၀ုတၱက ၂၄မန ၆-၅၁၊ ကႏၵရကသုတ္အန ၃-၁၃၀အန ၃-၁၃၀အန ၃-၁၁၃
ကတိ၀ုတၱက ၁၀၀သံယုတၱရႏၱပိဋကသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္အန ၃-၆၂အန ၃-၃၅၊ ေဒ၀ဒုတသုတ္
ေဌရီဂါထာသုတ္အတဲြ ၂သုခါ၀တီဗ်ဴဟာသုတ္အတြဲ ၂အခန္း ငါး၁၂သုခါ၀တီဗ်ဴဟာသုတ္အတြဲ ၂အမိတာယုရ္ဓ်ာနသုတ္
စူဠာသုခါ၀တီဗ်ဴဟာသုတ္

က်င့္ႀကံနည္းမ်ား
အခန္း ငါး
၁

110

1

မန ၂ ၊ သိဗၸၺာသ၀သုတ္

- 242 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၂၃မူရင္းစာအုပ္

111
112
113
115
116
118
118
121
123
126
126
127
128
129
134
137
138
139

20
10
6
17
11
1
14
14
1
12
22
16
12
1
1
8
21
19

မန ၃၊ ၃၆၊ အရိယပရိေယသနသုတ သန

144
146
147
148
149
150
150
152
153

1
1
13
1
20
10
22
3
23

မန ၇ - ၆၃၊ စူဠမာလုန္က်သုတၱ

၃၅-၂၀၆၊ ဆပါနသုတ္
ေလးဆယ့္ႏွစ္ပိုင္းေသာသုတ္ ၄၁-၂မန ၂-၁၉၊ ေငြဓါ၀ိသကသုတ္
ဓမၼပဒအဌကထာအန ၃-၁၁၇မန ၃-၂၁ ကကစူပမသုတ္မန ၃-၂၃၊ ဗမီၼကသုတ္
ဇာတ္ ၄- ၄၉၇၊ မာတဂၤဇာတ္
ေလးဆယ့္ႏွစ္ပိုင္းေသာသုတ္ ၉ေလးဆယ့္ႏွစ္ပိုင္းေသာသုတ္ ၁၁ေလးဆယ့္ႏွစ္ပိုင္းေသာသုတ္ ၁၃အန ၂-၄၊ သမစိတၱသုတ္
သံယုတၱရႏၱပိဋကသုတ္
ဒ႑ာရီ ၁၀၀ သုတ္မ်ား
ပရိညာ ပါရမိတာ သုတ္မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
သံယုတၱရႏ ၱပိဋကသုတ္

အခန္း ႏွစ၁မန ၃ - ၂၉၊ မဟာသေရာပါမသုတၱ
မဟာမာယာသုတ္
ေဌရဂါထာ အဌကထာမန ၃-၂၈၊ မဟာဟတိၱပေဒါပမသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
အ၀ဒါနသတၱကသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ပဥၥ၀ိသၤသိ - သာဟၾသကာပသာပါရမိတာသုတ္

- 243 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၂

၃

155
157
157
158
158
159
161
161
162
162
163
164
165
165
166
167
168
168
168
168
169
170
171
171
172
172
172
173

6
1
22
8
24
21
1
17
1
27
16
6
1
25
17
20
4
8
13
21
7
11
6
14
2
8
18
2

မူရင္းစာအုပ္

အ၀တံသကသုတ္ ၃၄၊ က႑ဗ်ဴဟအန ၃-၈၈
အန - ၈၁အန ၃-၈၂
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္အတြဲ ၂မန ၁၄ -၁၄၁၊ သစၥ၀ိဗႏၢသုတ္
ပရိနိဗၸၺာနသုတ္ အတဲြ ၂အန ၅-၁၆၊ ဗလသုတၱ
အ၀တံသကသုတ္ ၆မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
သံယုတၱရႏ ၱပိဋကသုတ္
သု၀ဏျပဘာသသုတ္ ၂၆မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
ေဌရဂါထာအဌကထာ
ဇာတ္ ၅၅၊ ပဥၥ၀ဓဇာတ္
ကတိ၀ုတၱက ၃၉ ႏွင့္ ၄၀မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္အန ၅-၁၂
ပရိနိဗၸၺာနသုတ္
သူရံဂမသုတ္သန ၅၅၂၁ ႏွင့္ ၂၂၊ မဟာနာမသုတ္အန ၅-၃၂ ၊ စုႏီၵသုတ္
၀ိမလကာသီ - နာေဒႆသုတ္
သူရံဂမသုတ္
သုခါ၀တီဗ်ဴဟသုတ္အတြဲ ၂သန ၁-၄-၆အ၀သံသကသုတ္ ၃၃- 244 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၄

174
174
174
175
175
176
176
177
185
186
186

2
13
25
4
10
6
23
15
11
4
8

မူရင္းစာအုပ္

အ၀သံသကသုတ္ ၂၄သု၀ဏျပဘာသသုတ္ ၄အမိတာယံုဓ်ာနသုတ္
သုခါ၀တီဗ်ဴဟသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္အန ၂-၁၆၊ ေစေတာခလသုတ္
သုခါ၀တီဗ်ဴဟသုတ္အတြဲ ၂ဓမၼပဒသန ၁-၄-၆အနမဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္

ညီအစ္ကိုျဖစ္မွဳ
အခန္း ငါး
၁

၂

188
188
188
189
190
191
191
192
193
194
194
194

1
7
16
15
21
17
24
8
22
10
16
22

ကတိ၀ုတၱက ၁၀၀ ႏွင့္ မန ၁-၃ ဓမၼဒါယာဒသုတ္
ကတိ၀ုတၱက ၉-၂၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁-၃၀မန ၄-၃၉၊ မဟာအႆပူရသုတ္
မန၄-၄၀၊ စူဠအႆပူရသုတ္ဒၵါ သဒၵါမ ပု႑ရီကသုတ္ ၁၉ဒၵါ သဒၵါမ ပု႑ရီကသုတ္ ၁၉သဒၵါမ ပု႑ရီကသုတ္ ၁၄သန ၅၅-၃၇၊ မဟာနာမသုတ္အန ၃-၇၅သန ၅၅-၃၇၊ မဟာနာမသုတ္သန ၅၅-၅၄၊ ဂီလာယနံသုတ္

- 245 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၃မူရင္းစာအုပ္

195
196
199
201
202
203
204
209
210
210
212
212
214
214

1
13
4
16
14
11
12
20
8
17
12
25
6
24

အ၀တိသကသုတ္ ၂၂

217
218
220
220
221
222
225
226
226
227
228
228
229

1
14
4
18
4
12
6
2
9
13
5
12
3

မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္

မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၇မဟာမာယာသုတ္
အ၀တံသကသုတ္ ၂၁မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္ဒန ၃၁၊ သဃၤာေလာ၀ါဒသုတ္အန ၂-၄၊ သမစိတၱသုတ္အန ၃-၃၁
ဇာတ္ ၄၁၇၊ ကစၥာနိဇတ္ဒန ၃၁၊ သဃၤာေလာ၀ါဒသုတ္
ဓမၼပဒ အဌကထာ ၁(ျမန္မာဘာသာဋီကာအဌကထာ)သီရိမာလာေဒ၀ီ သဟၤနာဒသုတ္

အခန္းႏွစ္
၁၂အန၃-၁၁၈၊ ေသာေ၀ယ်န္သုတ္
စန၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁၀ - ၁ ႏွင့္ ၂ဒန ၁၆၊ မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
၀ိနည္း၊ မဟာ၀ဂၢ ၁၀ ၊ ၁ ႏွင့္ ၂စနခ်ဴးအင္း - က်ဳိးသုတ္
၀ိမလကာသိနာေဒသသုတ္
မဟာပရိနိဗၸၺာနသုတ္
စူဠာသုခါ၀တီဗ်ဴဟာသုတ္
သုခ၀တီဗ်ဳဟာသုတ္
၀ိမလကာသိနာေဒသသုတ္

- 246 -

အခန္း စာမ်က္ႏွာ မ်ဥ္းေၾကာင္း

၃

229
229
230
231
231
232
233

14
23
21
19
24
16
17

မူရင္းစာအုပ္

ဓမၼပဒ အဌကထာ ၁အန ၃၄-၂ဓမၼပဒ အဌကထာ ၁အန ၅-၁
သာ၀တိၱ၀ါဒ - သဃၤေ၀ဒက၀တၱဳမန ၉-၈၆၊ အဂၤုလိမာလသုတ္
အန ၂၆- 247 -

ေနာက္ဆက္တြဲမ်ား

ဗုဒၶဘာသာ၏ သမုိင္းအက်ဥ္းခ်ဳပ္
အိႏိၵယႏိုင္ငံမွ ဂ်ပန္ျပည္သုိ႔ ေရာက္ရွိလာျခင္း

အိႏိၵယႏိုင္ငံ

1.

လူသားတုိ႔၏ စိတ္ဖက္ဆုိင္ရာ သမုိင္းတြင္ အႀကီးမားဆံုးေသာ အျဖစ္ပ်က္ႀကီး
တစ္ရပ္ ထြက္ေပၚလာ သည္မွာ မဇိၥ်မေဒသ (၀ါ) အိႏိၵယႏိုင္ငံ၏ အလယ္ပိုင္း၌
“အာရွလင္းေရာင္ျခည္” ေပၚထြန္းလာခဲ့ခ်ိန္ကပင္ ျဖစ္ေပသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္
ဆုိရလွ်င္ ယင္းေနရာ၌ မဟာဥာဏ္ ပညာေတာ္ ႏွင့္ ေမတၱာ ကရုဏာေတာ္ ေရပန္းက
အရွိန္အဟုန္ႀကီးမားစြာ

ေပါက္ထြက္လာခဲ့ခ်ိန္

ျဖစ္ရာ၊

ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ

ဆက္လက္၍ ယခုထက္တိုင္ လူသားတို႔၏ စိတ္ကို အႏွစ္သာရ ၾကြယ္၀ေစခဲ့ေလသည္။
ေနာက္ပိုင္း၌

ဗုဒၶဘာသာယံုၾကည္သူမ်ားက

သက်မုနိ

သို႔မဟုတ္

“သက်လူမ်ဳိးစု၏ မဟာပညာရွင္” ဟု ေခၚဆုိၾကေသာ ေဂါတမဗုဒၶသည္ ၄င္း၏
ေနအိမ္ကို စြန္႔ခြာ၍ ေတာင္းရမ္းစားေသာက္သူတစ္ဦး အျဖစ္ တရားေတာ္ကို ရွာႀကံရန္
ေတာင္ဘက္ရွိ

မဂၢဒါသို႔

ထြက္ခြာလာခဲ့ေလသည္။

၄င္းသည္

ေနာက္ဆံုး

၌ေဗာဓိေညာင္ပင္ေအာက္တြင္ သဗၸၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ကို ရရွိခဲသ့ ည္။ခရစ္သကၠရာဇ္မတိုင္မီ

ငါးရာစုႏွစ္၏

အလယ္ပိုင္းေလာက္က

ျဖစ္သည္ဟု

ယံုၾကည္ရသည္။ ဗုဒၶသည္ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ေနာက္ဆံုးပရိနိဗၸၺာန္ စံလြန္ေတာ္မူသည္အထိ ေလးဆယ့္ငါးႏွစ္တိုင္တိုင္ မနားမေန သြန္သင္ေဟာေျပာေတာ္မူခဲ့ေလသည္။
ထုိအတြက္ေၾကာင့္ပင္လွ်င္
လူမ်ဳိးစုေပါင္းစံုတို႔တြင္

အိႏိၵယ
ဗုဒၶဘာသာ

အလယ္ပိုင္းရွိ

ဘုရင့္ႏုိင္ငံ

အာဇာနည္သူရဲေကာင္းမ်ား

မ်ားႏွင့္
ဆက္တိုက္

ထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ေမာရိယႏုိင္ငံ၏
(အာေသာကဘုရင္)ေဂါတမဗုဒၶ၏

တတိယမင္းဆက္ျဖစ္ေသာ
(နန္းသက္ကာလ၊

တရားေတာ္မ်ားသည္

ဘီစီဓမၼေသာကမင္း

၂၆၈-၂၃၂)အိႏိၵယႏိုင္ငံ

အုပ္စိုးခ်ိန္တြင္

တ၀ွမ္းလံုးသာမက

အျခားေသာႏုိ္င္ငံမ်ားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားခဲ့ေလသည္။
ေမာရိယသည္

အိႏိၵယႏို္င္ငံတြင္

အခိုင္အမာတည္ေထာင္ခဲ့ေသာ

ပထမဦးဆံုးေသာ ဘုရင့္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ေလသည္။ ပထမဘုရင္ျဖစ္ေသာ စႏၵဳဂုတၱမင္း

- 250 -

(ထီးနန္းကာလ၊ ဘီစီ ၃၁၇ - ၂၉၃ ပတ္၀န္းက်င္ခန္႔) အုပ္စိုးစဥ္ကာလကပင္၊
ယင္းဘုရင့္ႏုိင္ငံသည္ ေျမာက္ဖက္၌ ဟိမ၀ႏာၱေတာင္တန္းမ်ားအထိ၄င္း၊ အေရွ႕ ဖက္၌ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အထိ၄င္း၊

အေနာက္ဖက္၌

ဟိႏၵဴကြတ္

(ရွ္)ေတာင္တန္းမ်ားအထိ၄င္း၊ ေတာင္ဖက္တြင္မူ ၀ိႏၸၶဳေတာင္မ်ားကို ေက်ာ္လြန္သြားသည္
အထိ၄င္း၊

က်ယ္ျပန္႔ေနၿပီ ျဖစ္ေပသည္။ အာေသာကဘုရင္သည္ တလဂၤနႏွင့္တကြ

အျခားေသာ နယ္ေျမမ်ားကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ခဲ့ျခင္းျဖင့္ ႏုိ္င္ငံေတာ္နယ္နမိတ္ကို
ဒကၠန္ကုန္းျပင္ျမင့္ေဒသအထိ ထပ္ဆင့္တိုးခ်ဲ႕ခဲ့ေလသည္။
အာေသာကဘုရင္သည္ မူလက စိတ္ဓာတ္ၾကမ္းတမ္းခက္ထန္သူ ျဖစ္၍ ၄င္း၏
ျပည္သူမ်ားက

ဆႏၵာေသာက

ေခၚဆုၾိ ကေလသည္။

(ၾကမ္းတမ္းခက္ထန္ေသာ

သို႔ရာတြင္

အာေသာက)အာေသာကဘုရင္သည္

ဟုတလဂၤေနျပည္ကို

ေအာင္ႏိုင္ခဲ့ေသာ စစ္ပ၌ြဲ ဆင္းရဲဒုကၡ ေသေၾကပ်က္စီးမႈမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည့္
ေနာက္တြင္ စိတ္ေနသေဘာထားမ်ား လံုး၀ေျပာင္းလဲသြားေလသည္။ မင္းႀကီးသည္
အသိဥာဏ္ပညာႏွင့္

ၾကင္နာကရုဏာထားမႈ

တရားေတာ္မ်ားကို

အထူးယံုၾကည္

ကိုးစားလာခဲ့ေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၄င္းသည္ ဗုဒၶဘာသာကို သက္၀င္ယံုၾကည္သူ
တစ္ဦးအျဖစ္ ကုသုိလ္ေကာင္းမႈ အမ်ဳိး မ်ဳိးကို ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ၊ ေအာက္ပါလုပ္ေဆာင္ခ်က္
ႏွစ္ရပ္တို႔မွာ အထူးမွတ္သားဖြယ္ရာပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ပထမမွာ

“အာေသာကေက်ာက္စာတုိင္”ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားအေပၚ

အေျခခံ

ပင္ျဖစ္ေပသည္။

ေရးသားထားေသာ

၄င္းမွာ

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိင္ရာ

အေတြးအေခၚမ်ားျဖစ္၍ ေက်ာက္တိုင္မ်ား ေက်ာက္နံရံမ်ားႏွင့္ ေနရာအေျမာက္အမ်ား
တို႔တြင္

ထြင္းထားရန္

အာေသာကဘုရင္က

ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို

ျပန္႔ပြားေစခဲ့ေလသည္။

ဘုရင္သည္

သာသနာျပဳအဖြ႕ဲ မ်ားကို

ႏုိ္င္ငံျခားတုိင္းျပည္မ်ားသို႔
တရားေတာ္မ်ားကို

ေစလႊတ္ကာ

အမိန္႔ေပးလုပ္ေဆာင္ေစ
ဒုတိယအခ်က္မွာ

လာေရာက္ေစျပီး
ပညာရွိမႈႏွင့္

ေဟာေျပာေစခဲ့ေလသည္။

ျခင္းျဖင့္

အာေသာက
ဘက္ေပါင္းစံုရွိ

ၾကင္နာကရုဏာထားမႈ

အထူးမွတ္သားဖြယ္

ရာအခ်က္မွာ

အခ်ဳိ႕ေသာ သာသနာျပဳအဖဲ႕ြ မ်ားအား ဆီးရီးယား၊ အီဂ်စ္၊ ကိုင္ရင္ မကၠဒိုးနီးယားႏွင့္
အီပီအီ႐ိုးစ္ကဲ့သို႔ေသာ ေနရာေဒသမ်ားအထိ ေစလႊတ္ကာ၊ အေနာက္တိုင္းႏုိင္ငံမ်ားသို႔
ဗုဒၶဘာသာ တရားေတာ္ကို က်ယ္ျပန္႔စြာ ျပန္႔ႏွံ႔ေစခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ထုိ႔အျပင္
သီဟိုဠ္သို႔ ေစလႊတ္ခဲ့ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ မေဟျဒ (ပါဠိဘာသာတြင္ မဟိႏ)ၵ

- 251 -

မေထရ္သည္ လွပေသာ လကၤာဒီပ (ပါဠိ၊ လကၤာ ဒီပ) ေပၚတြင္ လွပေသာ
တရားေတာ္ကို

တည္ေထာင္ထားရွိမႈ၌

ေအာင္ျမင္ခဲ့သျဖင့္

ယင္းကၽြန္းေပၚ၌

ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္မ်ား ေအာင္ျမင္စြာ ျပန္႔ႏွံ႔သြားေစရန္ အစပ်ဳိးခဲ့ေလသည္။

မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားလာျခင္း

2.

ေနာက္ပိုင္းႏွစ္မ်ားတြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားက “ဗုဒၶဘာသာ အေရွ႕ဘက္သို႔
ေရြ႕လ်ားမႈ

အေၾကာင္း

ခရစ္သကၠရာဇ္မတိုင္မီ

ကိုမၾကာခဏ

ရာစုႏွစ္မ်ားကမူ

ေျပာဆုိခဲ့ၾကေလသည္။

ဗုဒၶဘာသာ

သည္မ်က္ႏွာမူေနခဲ့ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားေလသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္သုိ႔
လာေသာအစဦးပိုင္းေလာက္က်မွသာလွ်င္

သို႔ရာတြင္

အေနာက္ဘက္သို႔

ဗုဒၶဘာသာ၏

၀င္ေရာက္
မ်က္ႏွာသည္

အေရွ႕ဘက္သို႔ ဦးတည္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤကိစၥရပ္ကို
မေဆြးေႏြးမီ၊ ဗုဒၶဘာသာ၌ ျဖစ္ေပၚ လာေသာ ႀကီးမားသည့္ ေျပာင္းလဲမႈအေၾကာင္းကို
ေလ့လာရန္ လုိအပ္ေပသည္။ ဤေျပာင္းလဲမႈ ဆုိသည္မွာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ၊
သို႔မဟုတ္ ႀကီးမားေသာ စၾကာယဥ္ ဗုဒၶဘာသာဟု ေခၚဆုိေသာ “လိႈင္းသစ္” ပင္ျဖစ္ေလသည္။

ဤမဟာယာန

ဗုဒၶဘာသာသည္

ႀကီးထြားက်ယ္ျပန္႔လာကာ

ထုိအခ်ိန္ က ဘာသာေရး ေဟာေျပာမႈမ်ားတြင္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားလာခဲ့ေလသည္။
ထိုကဲ့သို႔ေသာ “လိႈင္းသစ္” ကို မည္သည့္အခ်ိန္၌ မည္သူက မည္ကဲ့သို႔
စတင္ခဲ့ပါသနည္း။ ဤ ေမးခြန္းမ်ားကို ယခုထက္တိုင္ တိက်စြာ ေျဖဆုိႏိုင္သည့္သူ
တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် မရွိပါေပ။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ သိရွိထားသည့္ အရာမ်ားမွာ ပထမ၊ထုိအခ်ိန္က တိုးတက္ေသာအျမင္ရွိၾကသည့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက မဟာသံဃိက
အေတြးအေခၚတြင္းရွိ ေတြးေခၚေျမွာ္ျမင္မႈမ်ားမွ ထုိကဲ့သို႔ေသာ “ လိႈင္းသစ္” အျမင္မ်ား
ထြက္ေပၚလာျခင္း

ျဖစ္ႏုိင္ေပသည္။

ဒုတိယႏွစ္ရာစုႏွစ္မွသည္

ခရစ္တစ္ရာစုႏွစ္အထိ

သကၠရာဇ္

ဘီစီတစ္ရာစုႏွစ္၊

သို႔မဟုတ္

အခ်ိန္ကာလအတြင္း၌

မဟာယာနက်မ္းဂန္စာေပမ်ားအတြက္ အေရးႀကီး သည့္ အခ်ဳိ႕ေသာ အေျခအေနမ်ား
ရွိေနခဲ့ၿပီး

ျဖစ္သည္ဆုိသည့္အခ်က္ပင္

ျဖစ္ေပသည္။

- 252 -

ထုိ႔ေၾကာင့္

မဟာယာန

စာေပမ်ား၏

အကူအညီျဖင့္

သာလြန္ေကာင္းျမတ္လွေသာ

နာဂါရ္ဇုန

အေတြးအေခၚမ်ား ဖြ႔ၿံ ဖိဳးတိုးတက္လာေသာအခါ ဗုဒၶဘာသာ၏ သမုိင္းတြင္ မဟာယာန
ဗုဒၶဘာသာသည္ ေရွ႕တန္း၌` မားမားမတ္မတ္ ထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ရွည္လ်ားလွေသာ

ဗုဒၶဘာသာသမုိင္းတြင္

မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ၏

အခန္းက႑သည္ ႀကီးမားလွ ေပသည္။ တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ ဂ်ပန္ျပည္တို႔၏ ဗုဒၶဘာသာ
သမုိင္းေၾကာင္း အားလံုးလုိလုိ တို႔သည္ မဟာယာန တရားေတာ္မ်ား၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္၌

ဖြ႕ံ ၿဖိဳးတိုးတက္လာခဲ့ျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။

ဤကဲ့သို႔

ျဖစ္ရသည္မွာလည္း ထူးဆန္းအံ့ၾသဖြယ္ရာ မဟုတ္ပါေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္
အမ်ား ျပည္သူမ်ားအား ကယ္တင္ေရးအတြက္ အေတြးအေခၚသစ္တစ္ရပ္ကို ေရးဆဲြ
ထားျပီးျဖစ္၍ ယင္းအတုိင္း က်င့္သံုးႏုိင္ေစရန္အတြက္ ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္း ပံုစံျဖင့္
အသက္ရွင္ေနဆဲျဖစ္ေသာ

ဘုရားမ်ားကို

ေဖာ္ထုတ္ထားၿပီး

ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္

ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔အျပင္ ၄င္းတို႔အား ေထာက္ခံအားေပးရန္ အတြက္ မဟာယာန
ေတြးေခၚမႈ ပုဂိၢဳလ္မ်ားက ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကေသာ သဘာ၀တၱေဗဒ သို႔မဟုတ္ စိတၱေဗဒနယ္ပယ္မ်ားအတြင္းရွိ ေတြးေခၚေျမွာ္ျမင္မႈ ရလဒ္မ်ားမွာလည္း အမွန္တကယ္ပင္
ထူးျခားေကာင္း

မြန္လွေပသည္။

ေဟာေျပာမႈမ်ားႏွင့္

တစ္ဖက္တြင္

ဤနည္းျဖင့္

ဗုဒၶေဂါတမ၏

သြန္သင္

ဆက္စပ္ေန

ေသာ္လည္း

ပညာရွိမႈႏွင့္

ၾကင္နာကရုဏာထားမႈဆုိင္ရာ အေတြးအေခၚခံယူခ်က္ အသစ္မ်ား အေျမာက္ အမ်ား
ထပ္ဆင့္ တိုးပြားလာခဲ့ေလသည္။ ဤသို႔ အသစ္ထြက္ေပၚလာေသာ ေတြးေခၚမႈမ်ားႏွင့္
အတူဗုဒၶဘာသာသည္

အဟုန္ႀကီးစြာျဖင့္

စြမ္းအင္အျပည့္ရရွိလာကာ

စီးဆင္းေနေသာ

ေရစီးေၾကာင္းပမာ

ျမစ္ႀကီးတစ္ခုတြင္

အေရွ႕တိုင္းႏုိင္ငံမ်ားအား

အႏွစ္သာရ ၾကြယ္၀ေစခဲ့ေလသည္။

3.
တ႐ုတ္ျပည္သည္
ေရွးဦးစြာ

အာရွအလယ္ပိုင္း

အာရွအလယ္ပိုင္းရွိ

သိရွိလာခဲ့ရျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။

- 253 -

ႏိုင္ငံမ်ားမွတဆင့္
ထို႔ေၾကာင့္

ဗုဒၶဘာသာကို

ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားက

အိႏိၵယႏုိင္ငံမွ တဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ျပန္႔ႏွံ႔သြားေၾကာင္းကို ေျပာဆုိမည္ဆုိပါက
ပိုးလမ္းမအေၾကာင္းကို
အလယ္ပိုင္းရွိ

ေျပာၾကားရန္

လုိအပ္ေပသည္။

ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔လွေသာ

ဤလမ္းမသည္

နယ္ေျမမ်ားကို

အာရွျဖတ္ေက်ာ္ကာ၊

အေရွ႕ႏွင့္အေနာက္တို႔အား ဆက္သြယ္ေပးျခင္း ျဖစ္၍၊ ဟန္မင္းဆက္ လက္ထက္က
၀ူဘုရင္

(ဘီစီ၁၄၀-၈၇)အုပ္စိုးေနစဥ္၊

ဤကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းကို

ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ထုိအခ်ိန္က ဟန္နယ္ေျမ ပိုင္နက္သည္ အေနာက္ဘက္
ေ၀းလံလွေသာ ေနရာအထိ က်ယ္ျပန္႔စြာ တည္ရွိေနခဲ့ရာ၊ ဖာဂါန၊ ဆက္ဒီယာန၊
ကုကာရႏွင့္ ပါသီယာကဲ့သို႔ေသာ နယ္စပ္ခ်င္း ဆက္စပ္ေနၾကသည့္ ႏုိ္င္ငံမ်ားတြင္
ယခင္ကအလက္ဇႏၵားမင္းႀကီးေၾကာင့္

ေရာင္း၀ယ္ေရး

စိတ္ဓာတ္မ်ားမွာ

တဟုန္ထိုး

ေပၚထြန္းခဲ့ေသာ

အထူးရွင္သန္တက္ၾကြေနဆဲပင္

ကူးသန္း

ျဖစ္ေပသည္။

ဤႏုိင္ငံမ်ားကို ျဖတ္သန္းသြားေသာ ယင္းေရွးေဟာင္း လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္တြင္
ပိုးထည္မွာ အေရးႀကီးဆံုးေသာ အခန္းက႑၌ ပါရွိခဲ့သျဖင့္၊ ပိုးလမ္းမ ဟူေသာ
အမည္ျဖင့္ မွည့္ဆုိခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ ေပၚေပါလာခါနီး သို႔မဟုတ္
ေပၚထြက္လာခါစအခ်ိန္မွစ၍

အိႏိၵယႏွင့္

လမ္းေၾကာင္းျဖင့္

ပထမဦးဆံုးေသာ

ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကျခင္း

ျဖစ္ေပသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔သည္

ယဥ္ေက်းမႈ

ဤသို႔ျဖင့္

ကုန္သြယ္ေရး

ဆက္ဆံေရးမ်ားကို

ပိုးလမ္းမကို

စတင္ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားရာ

လမ္းမျဖစ္ခဲ့သည္ဟုလည္း ေျပာဆုိႏိုင္ေပသည္။

4.
တ႐ုတ္ဗုဒၶဘာသာ

တ႐ုတ္ျပည္

သမုိင္းသည္

တ႐ုတ္ျပည္က

ဗုဒၶက်မ္းဂန္စာေပမ်ားကို

လက္ခံ၍ ဘာသာျပန္ဆုိ ေရးသားခဲ့ခ်ိန္မွ စတင္ခဲ့ေပသည္။ ေရွးေဟာင္းအက်ဆံုးေသာ
က်မ္းစာမွာ အေရွ႕တုိင္းဟန္ အေနာက္ပို္င္း ယင္းပင္ေခတ္၊ မင္ဘုရင္ (ေအဒီ ၅၈-၇၆)လက္ထက္က ကႆပမာတဃၤႏွင့္ အျခားသူ မ်ားက ဘာသာျပန္ဆုိခဲ့ၾကေသာ ဆူ - ရွီ- အ ာ - ခ်န္ - ခ်င္ (ဗုဒၶက ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ ေလးဆယ့္ႏွစ္ပုိဒ္ေသာသုတ္)ျဖစ္သည္ဟု

ေျပာဆုိၾကေလသည္။

သို႔ရာတြင္

- 254 -

ဤေန႔

ဤရက္၌

၄င္းမွာ

သံသယျဖစ္ဖြယ္ရွိေသာ ဒ႑ာရီပံုျပင္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆၾကေလသည္။ ယခုလက္ရွိ
ထင္ျမင္ခ်က္မွာ အာ- ရွီ - ခ အုိကလုိရင္း၌ ေအဒီ ၁၄၈ ခန္႔မွစ၍ ၁၇၁ အထိဘာသာျပန္ဆုိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အဆုိ ရွိေလသည္။ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ေျမာက္ဘက္ပိုင္း
ဆြန္မင္းဆက္

(ေအဒီ၉၆၀-၁၁၂၉)အထိႏွစ္ေပါင္း

တစ္ေထာင္နီးပါးၾကာမွ်

ဘာသာျပန္ဆုိမႈမ်ားကို ဆက္လက္ျပဳလုပ္ခဲ့ေလသည္။
ေစာေစာပိုင္းႏွစ္မ်ားက
ဘာသာျပန္ဆုိမႈမ်ား၌

အဓိကဘုရားက်မ္းစာမ်ားကို

တင္သြင္းလာကာ၊

အခန္းက႑မ်ားတြင္

ပါ၀င္ဆင္ႏခဲႊ ဲ့သူမ်ားမွာ

အမ်ားအားျဖင့္ အာရွအလယ္ပိုင္းႏုိင္ငံမ်ားမွ ဘုန္းေတာ္ ႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကေလသည္။
ဥပမာ- အထက္၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အာ - ရွီ - ခ အုိသည္ ပါသီယာ မွျဖစ္ေလသည္။
ဆမားကန္းေဒသမွ လုိရင္းသို႔ တတိယရာစုႏွစ္ခန္႔က လာေရာက္ခဲ့ေသာ ကန္ - ဆင္း ကိုင္

သည္“သုခါ၀တီဗ်ဴဟ”(အကန္႔အသတ္မဲ့ဘ၀

စာအုပ္)ကိုဘာသာျပန္ဆုိခဲ့ေလသည္။ ၄င္းအျပင္ “သဒၸၶဂ္မပု႑ရိကာ” ကို ျပန္ဆုိခဲ့သူ ခ် - ဖ-ဟူသို႔မဟုတ္ ဓမၼရကၡသည္ တုကာရမွ ေန၍ လုိ - ရင္း သို႔မဟုတ္ ခ်ိန္ - အင္ သုိ႔လာေရာက္ကာ တတိယ ရာစုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွသည္ စတုတၱႏွစ္ ရာစုႏွစ္ အစပိုင္းအထိ
ေနထိုင္ခဲ့ေလသည္။

ပဥၥမရာစုႏွစ္၏

အစပိုင္း၌၊

ကုမာရဇီ၀

ကကုခ်မွ

လာေရာက္ခဲ့ေသာ အခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ျပည္၌ ဘာသာျပန္ လုပ္ငန္းမ်ားမွာလည္း
အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ေလသည္။
ထုိအခ်ိန္ေလာက္မွစ၍
ေလ့လာရန္

တ႐ုတ္ျပည္မွ

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္
အိႏိၵယႏိုင္ငံသို႔

သသၤၿဂိဳဋ္ဘာသာကို

စတင္လာေရာက္ခဲ့ၾကေလသည္။

ထုိကဲ့သ႔ေို သာ ေရွ႕ေဆာင္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ဦးမွာ ဖ - ရွဲင္း (ေအဒီ ၃၃၉-၄၂၀)ပင္ျဖစ္ေလသည္။ ၄င္းသည္ ၃၉၉ ခုႏွစ္၌ လုိ - ရင္း မွ ထြက္ခြာလာ၍ ဆယ့္ငါးႏွစ္ၾကာမွ
ျပန္သြားခဲ့ေလသည္။
အနက္၊အိႏိၵယႏုိင္ငံသို႔

အထင္ရွားဆံုးမွာ

ယင္းဘုန္းေတာ္ႀကီးသည္
၁၉ႏွစ္တိုင္တိုင္

စူန္
၆၂၇

လာေရာက္ခဲ့ၾကေသာ
-ေခ်ာင္း

ခုႏွစ္၌

ေလ့လာဆည္းပူးၿပီးသည့္

(ေအဒီအိႏိၵယႏိုင္ငံသုိ႔

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား
၆၀၂-၆၆၄)ျဖစ္၍ထြက္ခြာလာခဲ့ၿပီး၊

ေနာက္တြင္မွ

ျပန္လည္

ထြက္ခြာသြားေလသည္။ ထုိ႔အျပင္ အုိင္-ခ်င္း (ေအဒီ ၆၃၅-၇၁၃) (အုိင္ - ခ်င္း
စာအုပ္ႏွင့္ လြမဲ ွားျခင္း မရွိေစရန္ သတိျပဳပါ) သည္ ၆၇၁ ခုႏွစ္၌ ေရလမ္းခရီးျဖင့္
အိႏိၵယႏုိင္ငံသို႔

ထြက္ခြာလာခဲ့ၿပီး

ႏွစ္ဆယ့္

- 255 -

ငါးႏွစ္ၾကာမွ

ေရလမ္းခရီးျဖင့္ပင္

ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားေလသည္။
ဤဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္
အိႏိၵယႏိုင္ငံသုိ႔

သသၤၿဂိဳဋ္ဘာသာကို

လာေရာက္ၿပီးသည့္ေနာက္၊

ေလ့လာဆည္းပူးရန္

မိမိတုိ႔ေရြးခ်ယ္ထားေသာ

က်မ္းဂန္

စာေပမ်ားကို ေနျပည္ေတာ္သို႔ သယ္ေဆာင္ သြားၾကျခင္းေၾကာင့္ က်မ္းဂန္စာေပ
ဘာသာျပန္ဆုိမႈတြင္

ေရွ႕တန္းမွ

ဘာသာစာေပတြင္

အထူးကၽြမ္းက်င္လွသျဖင့္

ပါ၀င္ခဲ့ၾကေလသည္။

စူအန္ေခ်ာင္း

၄င္း၏

သည္

အပတ္တကုတ္

ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္မႈ ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္၌ က်မ္းဂန္စာေပ ဘာသာျပန္ဆုိမႈမ်ားမွာ
အထြထ္အထိပ္သို႔ ထပ္မံေရာက္ရွိ လာျပန္ေလသည္။

ကုမာရဇီ၀ အမွဴးျပဳေသာ

ယခင္က ဘာသာျပန္ဆုိမႈမ်ားကို “ဘာသာျပန္ အေဟာင္း မ်ား” ဟု ၄င္း၊ စူအင္-ေခ်ာင္း
ႏွင့္ ေနာက္ပိုင္း ဘာသာျပန္ဆုိသူမ်ား၏ ျပန္ဆုိခ်က္မ်ားကို “ဘာသာျပန္အသစ္မ်ား”ဟု၄င္း၊ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶဘာသာစာေပပညာရွင္မ်ားက ေခၚဆုိၾကေလသည္။
သသၤၿဂိဳဟ္ဘာသာမွ
အေျခခံ၍

ဤပညာရွင္

ျပန္ဆုိခဲ့ေသာ
မ်ား၏မ်ားျပားလွသည့္

အေတြးအေခၚႏွင့္

ဤစာေပမ်ားအေပၚ

ဘာသာေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာ

တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ခိုင္ၿမဲစြာ တ႐ုတ္လူမ်ဳိး ဓေလ့ ထံုးစံဘက္သို႔ ဦးတည္လာေလသည္။
လူမ်ဳိးေရးဆုိင္ရာ

သဘာ၀၊လုပ္ရပ္မ်ားႏွင့္

ယံုၾကည္ခ်က္မ်ား

ထြက္ေပၚလာေလသည္။

အစပိုင္း၌

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက

မဟုတ္မႈ”ဘုရားစာထဲ၌

ပရမတ္တြင္

ဘက္သို႔

ထင္ရွားစြာ

“အေကာင္အထည္

ေဖာ္ျပထားသည့္အတုိင္း

သဘာ၀တၱက်စြာ စဥ္းစားလာျခင္းမွာ ဤဦးတည္ခ်က္ကို ထင္ရွားစြာ ေဖာ္ျပလ်က္
ရွိေပသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၄င္းတု႔ိသည္ ဟိနယာန ဟု ေခၚေသာ ေသးငယ္သည့္
စၾကာၤယာဥ္ကို

စြန္႔လႊတ္၍၊

ႀကီးမားေသာ

စၾကာၤယာဥ္

ျဖစ္သည့္

မဟာယာန

ဘက္သ႔သို ာ အာ႐ံုစိုက္လာခဲ့ၾကေလသည္။ ၄င္းအျပင္ ဤသို႔ဦးတည္ေျပာင္းလဲမႈသည္
တင္ဒိုင္းဂိုဏ္းတြင္

တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္း

သိသာထင္ရွားလာကာ၊

ဇင္ဂုိဏ္း

ထြက္ေပၚလာခ်ိန္၌ အထြတ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္ဟု ေျပာဆုိ ႏုိင္ေပသည္။
ေျခာက္ရာစုႏွစ္၏ ေနာက္ပိုင္းက်မွသာ၊ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ တင္ဒိုင္းဂုိဏ္းက လံုး၀
လႊမ္းမိုးလာခဲ့၍၊ တတိယဂိုဏ္းခ်ဳပ္ မေထ၇္ႀကီးတင္ဒိုင္းဒိုင္းရွိ၊ ခ်ိအိ (ေအဒီ ၅၃၈ ၅၉၇) က စြမ္းေဆာင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ၄င္းသည္ ဗုဒၶဘာသာအေတြးအေခၚတြင္
အထူးခၽြန္ဆံုး ပုဂိၢဳလ္တစ္ဦးျဖစ္၍ ၄င္းက ခဲျြ ခား ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ေသာ္ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ား၏
အခ်ိန္ပိုင္းငါးရပ္ႏွင့္

မူ၀ါဒရွစ္ရပ္တ႔မ
ို ွာ- 256 -

တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္တစ္ကြ

ဂ်ပန္ျပည္ရွိ

ဗုဒၶဘာသာေပၚတြင္ ၾကာရွည္စြာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးခဲ့ေလသည္။
ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္မည္ဆုိပါက
အစီအစဥ္အတိုင္း

မဟုတ္ပဲ၊

ဘုရားစာအမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ကို

တ႐ုတ္ျပည္သို႔

မူလအခ်ိန္ပိုင္း

သယ္ေဆာင္သြားကာ

ဘာသာျပန္ဆုိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ ဤဘုရားစာမ်ား၏
အေရအတြက္ မ်ားျပားလွမႈေၾကာင့္ မည္သည့္ေနရာမွ ရရွိေၾကာင္းႏွင့္ တန္ခိုး ျဖင့္
ခန္႔မွန္းရန္

ျပႆနာတစ္ရပ္

ေပၚေပါက္လာခဲ့ေလသည္။

ဗုဒၶဘာသာတစ္ခုလံုးကို

တန္ဖိုးထားရန္ႏွင့္ မိမိ၏ နားလည္မႈႏွင့္အညီ မည္ကဲ့သို႔ ရပ္တည္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းကို
ေဖာ္ျပရန္

လုိအပ္ေပသည္။

ဘုရားစာမ်ားကို

အေတြးအေခၚမ်ားက

ေရွးဦးစြာ

အေတြးအေခၚမ်ားမွာ

စနစ္အက်ဆံုး

ခန္႔မွန္းသံုးသပ္ရန္မွာ

ေပၚထြက္လာမည္
ျဖစ္သျဖင့္

ျဖစ္ေပသည္။

ခ်ိအထူးဆဲေြ ဆာင္မႈ

တ႐ုတ္
-အိ

၏

ရွိေပသည္။

သို႔ရာတြင္ ေခတ္ေပၚ ဗုဒၶဘာသာ သုေတသနလုပ္ငန္းရပ္မ်ားေၾကာင့္ ထုိကဲ့သုိ႔ေသာ
ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈမ်ားပင္လွ်င္ နိဂံုးခ်ဳပ္သြားရေလသည္။
တ႐ုတ္ျပည္ရွိ ဗုဒၶဘာသာ သမုိုင္းတြင္ ေနာက္ဆံုး ေပၚေပါက္လာသည္မွာ
ဇင္ဂိုဏ္းပင္ ျဖစ္ေလ သည္။ ယင္းဂိုဏ္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူမွာ ႏုိင္ငံျခားတိုင္းျပည္မွ
သရမဏ သို႔မဟုတ္ ေဗာဓိဓမၼ (၅၂၈ ေအဒီ) ျဖစ္သည္ဟု အဆုိရွိေလသည္။ သို႔ရာတြင္
၄င္းက ပ်ဳိးေထာင္ခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ားသည္ ဆဌမ ဂုိဏ္းခ်ဳပ္ မေထရ္ႀကီး ဟူ - နန္(ေအဒီ ၆၃၈-၇၁၃) ၏ ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ အသီးအပြင့္မ်ား ပြင့္ဖူးလာခဲ့ ေလသည္။
ရွစ္ရာစုႏွစ္၏

ေနာက္ပိုင္းတြင္

တ႐ုတ္ျပည္တြင္းရွိ

ဂုိဏ္းသည္

ထူးခၽြန္ေသာ

ဘုန္းေတာ္ႀကီး အေျမာက္အမ်ားကို အစီအရီ ေစလႊတ္ႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ဇင္မွာလည္း ရာစုႏွစ္
အတန္ၾကာသည္အထိ ထြန္း ေတာက္ေနခဲ့ေလသည္။
တ႐ုတ္ျပည္သူတုိ႔၏
ဗုဒၶဘာသာ

ေတြးေခၚ

ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေပသည္။
ဗုဒၶဘာသာပင္

နက္႐ိွဳင္းစြာ

ေျမွာ္ျမင္နည္း

အသစ္တစ္ရပ္

၄င္းမွာ

ျဖစ္ေပသည္။

ေရစီးေၾကာင္းသည္

သဘာ၀တြင္

တရုတ္အေတြးအေခၚမ်ား
သို႔တုိင္ေအာင္ပင္လွ်င္

ဤစီးေၾကာင္းအသစ္၏

အျမစ္တြယ္ေနေသာ္
ရွိေနခဲ့ေၾကာင္း
ေရာယွက္ေနေသာ

ဗုဒၶေဂါတမ၏

ျဖည့္စြက္မႈေၾကာင့္

တရားေတာ္
ဆထက္တံပိုး

အရွိန္အဟုန္ ႀကီးမားလာကာ အေရွ႕တုိင္းႏုိ္င္ငံမ်ားအား အာဟာရ ၾကြယ္၀ေစခဲ့
ေလသည္။

- 257 -

ဂ်ပန္

5.

ဂ်ပန္ျပည္၏ ဗုဒၶဘာသာသမုိင္းသည္ ေျခာက္ရာစုႏွစ္မွ စတင္ခဲ့ေလသည္။
ေအဒီ ၅၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ပိုခ်ိ (သုိ႔မဟုတ္ ခုဒါရ၊ ကိုရီးယား) ဘုရင္သည္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္
တစ္ဆူႏွင့္

ဘုရားစာ

တစ္လိပ္ကို

ဆက္သရန္

သံတမန္တစ္ဦးအား

ရွင္ဘုရင္ခင္မဲထံသုိ႔ ေစလႊတ္ခဲ့ေလသည္။ ဤသည္မွာ ဂ်ပန္ျပည္သို႔ ဗုဒၶဘာသာ စတင္ျပန္႔ႏွံ႔လာျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ျပည္၏ ဗုဒၶဘာသာသမုိင္းသည္
ယခုအခါတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၄၀၀ ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ေနၿပီ ျဖစ္ေပသည္။
ရွည္လ်ားလွေသာ
အခ်က္သံုးခ်က္ႏွင့္

ဤသမုိင္းတြင္

ဆက္စပ္၍

ကၽြႏ္ုပ္တ႔သ
ို ည္

ဂ်ပန္

စဥ္းစားႏုိုင္ေပသည္။

ဗုဒၶဘာသာကို

ပထမတစ္ခ်က္မွာ

အၾကမ္းဖ်ဥ္းအားျဖင့္ ခုနစ္ရာစုႏွစ္ႏွင့္ ရွစ္ရာစု ႏွစ္မ်ားရွိ ဗုဒၶဘာသာပင္ ျဖစ္ေပသည္။
ဤေခတ္ကာလႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ဗုဒၶဘာသာအတြက္ ေဟာယူဂ်ီဘုရားေက်ာင္း
(ေအဒီ

၆၀၇)

ႏွင့္

တိုဒုိင္းဂ်ိဘုရားေက်ာင္း

ျပသႏိုင္ေပသည္။

ဤေခတ္ကာလကို

တုိ႔ကို

ရည္ညႊန္း

ျပန္ေျပာင္းသံုးသပ္ၾကည့္မည္

(ေအဒီ

၇၅၂)

ဆိုပါက

ယင္းကာလ၌ အာရွတိုက္ တစ္ခြင္လံုးတြင္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား အရွိန္အဟုန္ ျမင့္မားစြာျဖင့္
ဖြ႕ံ ၿဖိဳးတိုးတက္ခဲ့ေၾကာင္းကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ၍
အေနာက္တိုင္းနိုင္ငံမ်ား၏

မရႏုိင္ပါေပ။ သို႔ရာတြင္ ယင္းအခ်ိန္က

ယဥ္ေက်းမႈမွာ

အေမွာင္ထဲ၌

ပိတ္ေလွာင္ေနဆဲပင္

ျဖစ္ေပသည္။ အေရွ႕တုိင္းႏို္င္ငံမ်ားမွာ အံ့ၾသဖြယ္ ေကာင္းေလာက္ေသာ ႀကီးမား
တက္ၾကြလွသည့္

လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ကို

အာရွအလယ္ပိုင္း၊

အိႏိၵယႏွင့္

ေဖာ္ထုတ္ေနၾကေပသည္။

ေတာင္ဘက္

ပင္လယ္ႏုိ္င္ငံမ်ားတြင္

တ႐ုတ္ျပည္၊
ပညာေရး၊

ဘာသာေရးႏွင့္ အႏုပညာနယ္ပယ္မ်ားရွိ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာ အရွိန္အဟုန္ ျမင့္မားစြာ
တိုးတက္လ်က္

ရွိေပသည္။

ဤလႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္အတူ

ဗုဒၶဘာသာသည္လည္း

အေရွ႕ကမာၻအား ႀကီးမားလွသည့္ လူသားခ်င္း ခ်စ္ၾကင္နာမႈ ဒီေရျဖင့္ တိုက္ခတ္
လႊမ္းၿခံဳေနေလသည္။

ဂ်ပန္ယဥ္ေက်းမႈ၏

ေျပာင္ေျမာက္လွေသာ

ေဟာယူဂ်ိ

တည္ေဆာက္ခဲ့မႈတြင္

ေတြ႕ျမင္ရသည့္အတုိင္း

ႏွင့္ဤလႈပ္ရွားမႈအသစ္သည္

ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားလွသည့္
ထို႔အျပင္

ဒိုင္းဂ်ိတို႔ကို

ဤျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္အတူ

ထြက္ေပၚလာခဲ့ေသာ ေတာက္ေျပာင္လွသည့္ ဘာသာေရးႏွင့္ အႏုပညာ လႈပ္ရွား
မႈမ်ားအရ အေရွ႕ဖ်ားအစြန္း၌ ေပၚထြက္လာခဲ့ေသာ ဤအေထြေထြ

ယဥ္ေက်းမႈ

ဒီေရလိႈင္းႀကီးသည္

တစ္ခုလံုးကို

က်ယ္ျပန္႔ႀကီးမားလွသည့္

- 258 -

အာရွေဒသ

လႊမ္းၿခံဳသြားေၾကာင္း ေပၚလြင္လ်က္ ရွိေပသည္။
အခ်ိန္ကာလ ၾကာျမင့္စြာ မယဥ္ေက်းေသာ အေျခအေနတြင္ ရွိေနခဲ့ၾကသည့္
ဤႏုိင္ငံမွ

ျပည္သူ

ျပည္သားမ်ားသည္

ယခုအခါတြင္

ယဥ္ေက်းမႈႀကီးတစ္ရပ္၏

ေရယာဥ္ေၾကာတြင္ ေမ်ာပါေနၾကေလ သည္။ ယဥ္ေက်းမွဳ ပန္းပြင့္သည္ ရုတ္ခ်ည္း
ဖူးပြင့္လာခဲ့ေလသည္။

ထုိရာစုႏွစ္မ်ားက

ဂ်ပန္ျပည္သည္

အခြင့္အခါေကာင္းႏွင့္

ႀကံဳႀကိဳက္ခဲ့ရေလသည္။

ဤယဥ္ေက်းမႈ

အဓိကတာ၀န္ခံမွာ

ဘုရားေက်ာင္းမ်ားသည္

ဗုဒၶဘာသာပင္

ျဖစ္၍အေရးပါ

ေရာက္လွေသာ

အရာဤသို႔ေသာ
ဖြ႕ံ ၿဖိဳးလာခဲ့ျခင္း၏

ထုိအခ်ိန္က

ဗုဒၶဘာသာ

လူမႈေရးဗဟိုဌာနမ်ား

ျဖစ္လာကာ၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားမွာလည္း အသိဥာဏ္ပညာသစ္ ၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ား
ျဖစ္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဘာသာေရးသက္သက္မွ်သာ မဟုတ္ဘဲ ႀကီးမ်ားက်ယ္ျပန္႔လွ
ေသာယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္

ထြန္းကားလာခဲ့ျခင္းပင္

ျဖစ္ေပသည္။

ဤသည္မွာ

ဂ်ပန္ျပည္သို႔ ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္ ေရာက္ရွိလာခဲ့ေသာ ဗုဒၶဘာသာ၏ အေျခအေနမွန္
ျဖစ္ေလသည္။
ကိုးရာစုႏွစ္တြင္ ဆုိင္ခ်ဳိ (ဒင္ဂ်ဳိဒိုင္းရွိ ၇၆၇-၈၂၂) ႏွင့္ ကုကိုင္း (ကိုဘုိဒိုင္းရွိ၊
၄၇၄-၈၃၅) ဟု ေခၚေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးႏွစ္ပါး ေပၚထြက္လာကာ ဟိန္း ဗုဒၶဘာသာဟု
အတူတကြ

ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပေလ့

တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေလသည္။

ရွိေသာ

ဤသည္မွာ

ဂ်ပန္ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းႏွစ္ခုကို
ဗုဒၶဘာသာသက္သက္

ကိုတည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ၄င္းတို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာ၏ မူလရပ္တည္ခ်က္ႏွင့္
က်င့္သံုးမႈမ်ား

ကိုဆုပ္ကိုင္ကာ

ဗဟိုဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားကို

ဟိအဲေတာင္ႏွင့္

အသီးသီး

ကိုရေတာင္မ်ားေပၚတြင္

တည္ေထာင္ခဲ့ၾကေလသည္။

ထုိ႔ေနာက္

ႏွစ္ေပါင္းသံုးရာ ၾကာသည့္တုိင္ေအာင္ ကမာကူရေခတ္အထိ ဤသီးျခားဂိုဏ္းႏွစ္ခု
ျဖစ္ၾကေသာ တင္ဒိုင္းႏွင့္ ရွင္ဂြန္းတို႔သည္ အဓိကအားျဖင့္ လူ႔အထက္တန္းလႊာမ်ား ႏွင့္
မင္းမ်ဳိးမင္းႏြယ္တ႔အို ၾကား၌ ျပန္႔ပြားခဲ့ေလသည္။
ဒုတိယအခ်က္မွာ

ဆယ့္ႏွစ္ႏွင့္ဆယ့္သံုးရာစုႏွစ္မ်ာက

ဗုဒၶဘာသာပင္

ျဖစ္ေလသည္။ ထုိကာလ အတြင္းက ဟိုနင္ (ေအဒီ ၁၁၃၃-၁၂၁၂) ရွင္ဂန္း (ေအဒီ၁၁၇၃-၁၂၆၂) ၊ ဒိုဇင္ (ေအဒီ ၁၂၀၀-၁၂၅၃) ႏွင့္ နိခ်ိရင္း (ေအဒီ ၁၂၂၂-၁၂၈၂)ကဲ့သို႔ေသာ

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား

ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္းကို

ထြက္ေပၚလာခဲ့ေလသည္။

ေျပာၾကားေသာအခါ၊

- 259 -

ဂ်ပန္ျပည္၏

ဤဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား

အေၾကာင္းမပါပဲႏွင့္ မျဖစ္ႏုိင္ပါ ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ ထုိရာစုႏွစ္မ်ား၌သာ ထုိကဲ့သုိ႔
ထူးခၽြန္သည့္

ပုဂိၢဳလ္မ်ား

ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါသနည္း။

ထုိအခ်ိန္က

၄င္းတို႔အားလံုး

ရင္ဆုိင္ေနခဲ့ရသည့္

ေသာေၾကာင့္

ျဖစ္ေပသည္။

ယင္းဘံုျပႆနာရပ္သည္

ထူးျခားေသာ

ဂ်ပန္နည္း

ဂ်ပန္႔ဟန္ျဖင့္

အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္

ဘံုျပႆနာရပ္တစ္ခု
အဘယ္နည္း။

ဗုဒၶဘာသာကို

ရွိေန၄င္းမွာ

လက္ခံခဲ့ျခင္းေၾကာင့္

ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရာ ရွိေပသည္။
သုိ႔ျဖစ္လွ်င္ “အဘယ္ေၾကာင့္နည္း။ ထုိေခတ္ကာလမတုိင္မီ ေရွးယခင္ကပင္လွ်င္
ဂ်ပန္ျပည္သို႔

ဗုဒၶဘာသာ

၀င္ေရာက္လာခဲ့သည္မဟုတ္ပါေလာ”ေမးခြန္းတစ္ရပ္ ထြက္ေပၚလာႏုိင္ေပ သည္။မွန္ကန္ေပသည္။
လာခဲ့ေသာ

သို႔ေသာ္လည္း

ဘာသာကို

ေကာင္းစြာ

မိမိတို႔၏

ဤသည္မွာ

ဂ်ပန္ျပည္သူမ်ားက

ႏုိင္ငံျခားမွ

ကိုယ္ပိုင္ဘာသာအျဖစ္

ေက်ညက္နားလည္ကာ

ဟူေသာသမုိင္းေၾကာင္းအရ
၀င္ေရာက္

ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္အတြက္

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏုိင္ရန္

ႏွစ္ကာလ

ရာေပါင္းအတန္ၾကာ လုိအပ္ခဲ့သည္မွာလည္း မွန္ကန္ေပသည္။ အတိုခ်ဳပ္အားျဖင့္
ဆုိေသာ္

ခုနစ္ရာစုႏွင့္

ရွစ္ရာစုႏွစ္တို႔တြင္မွ

ဂ်ပန္ျပည္တြင္

ဗုဒၶဘာသာကို

လက္ခံက်င့္သံုးရန္ စတင္ႀကိဳးပမ္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ဤႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ဆယ့္ႏွစ္ႏွင့္
ဆယ့္သံုးရာစုႏွစ္မ်ားတြင္ ဗုဒၶဘာသာသည္ ထြန္းကားလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ထုိ႔ေနာက္တြင္

ေဖာ္ျပပါ

ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားသည့္

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက

တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ အုတ္ျမစ္ေပၚတြင္ အေျခခံကာ ဂ်ပန္ျပည္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ
ဖြ႕ံ ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းရပ္မ်ားကို ယေန႔ ထက္တိုင္ ျပဳလုပ္လာခဲ့ၾကေပသည္။
ယင္းပုဂိၢဳလ္မ်ား

ထြက္ေပၚလာၿပီးသည့္

ယင္းရာစုႏွစ္မ်ားကကဲ့သို႔

ေနာက္ပိုင္း

ထူးခၽြန္ေျပာင္ေျမာက္မႈမ်ား

ဂ်ပန္ဗုဒၶ

ဘာသာတြင္

ထပ္မံထြက္ေပၚလာခဲ့ျခင္း

မရွိေတာ့ ပါေပ။ သို႔ရာတြင္ သတိျပဳဘြယ္ရာ ေကာင္းေသာ အျခားအရာတစ္ခုမွာ
ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ လက္ရွိ ေခတ္မီတိုး တက္သည့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ ျပဳလုပ္ေနၾကေသာ
မူရင္းဗုဒၶဘာသာဆုိင္ရာ

သုေတသနမ်ားမွ

အသီးအပြင့္မ်ားပင္

ျဖစ္သည္

ဟုစာေရးသူက ယူဆေပသည္။
ဂ်ပန္ျပည္ရွိ ဗုဒၶဘာသာအေပါင္းတု႔သိ ည္ ေရွးဦးစြာ စတင္လက္ခံခဲ့ခ်ိန္မွစ၍
တ႐ုတ္ ဗုဒၶဘာသာ ၏ ၾသဇာေအာက္၌ မဟာယာနလုိလုိခ်ည္းသာ ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။
အထူးသျဖင့္ ဆယ့္ႏွစ္ႏွင့္ ဆယ့္သံုး ရာစုႏွစ္မ်ား အထူးခၽြန္ေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား

- 260 -

ထြက္ေပၚလာခဲ့ခ်ိန္

ဂိုဏ္းေခါင္းေဆာင္မ်ားကို

တရားေတာ္မ်ားသာ

အဓိကဗဟိုျပဳ

ထားသည့္

ထြန္းကားလာခဲ့ေလသည္။

မဟာယာန

ဤထင္ျမင္ခံယူခ်က္မွာ

ယေန႔ထက္တိုင္ ျဖစ္ေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ပင္လွ်င္ ဂ်ပန္ျပည္၏ ဗုဒၶဘာသာသမုိင္း၌
မူရင္းဗုဒၶဘာသာကို ဆည္းပူးေလ့လာမႈမ်ားမွာ ေမဂ်ီေခတ္အလယ္ပိုင္း၏ ေနာက္တြင္မွ
စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ ဂိုဏ္းမ်ားကို တည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားအား သိရွိၿပီး၊
ဗုဒၶဘာသာကို

တည္ေထာင္ခဲ့သူလည္း

ေရွ႕ေမွာက္၌

ဗုဒၶေဂါတမ၏ ႐ုပ္ဆင္းေတာ္ ျပန္လည္ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး မဟာယာန

ရွိေသး

ေၾကာင္း

ေမ့ေလ်ာ့ေနသူမ်ား၏

ကိုသာ လုိက္နာခဲ့သူမ်ားအားလည္း စနစ္တက်ရွိေသာ ဗုဒၶဘာသာ ရွိေနေသးေၾကာင္း
ထင္ရွားသိသာေစခဲ့ေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲမႈ အသစ္မ်ားသည္
ပညာေရးဆုိင္ရာ

ေလ့လာဆည္းပူးမႈ

ျပည္သူျပည္သားမ်ားအၾကား၌

နယ္ပယ္အတြင္း၌သာ

ဘာသာေရး

စိတ္ဓာတ္

ရွိေနဆဲျဖစ္၍၊

ျပင္းျပလာေစသည္အထိ

ဖြ႕ံ ၿဖိဳးတိုးတက္လာျခင္း မရွိေသးပါေပ။ သို႔ရာတြင္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ
ဤႏုိင္ငံရွိ ျပည္သူျပည္သားမ်ား၏ အသိဥာဏ္ပညာမ်ားသည္ အခန္းက႑သစ္ တရပ္သို႔ ကူးေျပာင္းလာေနဟန္ ရွိေပသည္။ ဤအေျခအေနကို အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
အေၾကာင္းအခ်က္ ႀကီး သံုးရပ္တို႔အနက္ တတိယအခ်က္အျဖစ္ ထားရွိလိုပါသည္။

- 261 -

ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား ျပန္႔ပြားလာမႈ
ဗုဒၶဘာသာသည္

သက်မုနိက

သက္ေတာ္ရွိစဥ္

ေလးဆယ့္ငါးႏွစ္တိုင္တုိင္

ေဟာေျပာေတာ္မူခဲ့ ေသာတရားေတာ္မ်ားတြင္ အေျခခံထားသည့္

ျဖစ္ေလသည္။

ေဟာေျပာခဲ့စဥ္က

ထုိ႔ေၾကာင့္

ဤဘာသာေရးတြင္

လံုး၀ၾသဇာရွိ၍

အေျမာက္အမ်ားရွိေနေစကာမူ
ဆက္စပ္ေနေလသည္။

၄င္းတုိ႔သည္

ဗုဒၶ၏သံုးစြခဲ ဲ့ေသာ

စုစုေပါင္း

၈၄၀၀၀သက်မုနိ၏

တရားေတာ္မ်ားကို

ဘာသာေရး

စကားလံုးမ်ားသည္
ရွိ၍ဂုိဏ္းခြမဲ ်ားက်မ္းဂန္စာေပမ်ားႏွင့္
ေရးသားမွတ္ထားေသာ

စာအုပ္မ်ားကို ဘုရားက်မ္းစာ ေပါင္းခ်ဳပ္အျဖစ္ ပိဋကတ္သံုးပံု သုိ႔မဟုတ္ ဆုိင္းက်ဳိ (၀ါ)ဒိုင္ဇုိက်ဳိဟု ေခၚဆုိေလသည္။
သက်မုနိသည္

လူသားတို႔၏

အရည္အေသြးေကာင္းမြန္မႈကို

အထူးေထာက္ခံေဟာေျပာခဲ့၍ ေဟာေျပာရာတြင္လည္း လူတိုင္းေကာင္းစြာ နားလည္ႏုိင္ရန္
ေန႔စဥ္သံုး သာမန္အရပ္သံုး စကားလံုးမ်ား ျဖင့္ ေဟာေျပာခဲ့ေလသည္။ ၄င္းသည္
သက္ေတာ္ (၈၀) အရြယ္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ မ်ားျပားလွစြာေသာ လူသားမ်ား၏
အက်ဳိးအတြက္ ဆက္တိုက္ ေဟာေျပာေတာ္မူခဲ့ေလသည္။
သက်မုနိ စုေတၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ ေနာက္လုိက္ တပည့္မ်ားသည္ ၄င္းတို႔
ၾကားနာခဲ့ရသည့္

အတုိင္း

ျပန္လည္ေဟာေျပာၾကေလသည္။

သို႔ရာတြင္

မိမိတ႔ၾို ကားသိခဲ့ရသည့္ သို႔မဟုတ္ နားလည္ထား သည္ဟု ထင္မွတ္သည့္အတိုင္း
ျပန္လည္ေဟာေျပာၾကျခင္း

ျဖစ္သျဖင့္

သတိမမူမိေသာကဲလြ မဲြ ႈမ်ား

ျဖစ္ေပၚ

လာႏိုင္ဘြယ္ရာ ရိွေလသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သက်မုနိ၏ စကားလံုးမ်ားကိုကား
အစဥ္အၿမဲပင္

တိက်မွန္ကန္စြာ

ယင္းေဟာေျပာမႈမ်ားကို
ခြျဲ ခားျခင္းမျပဳပဲ

ေဟာေျပာသံုးစြရဲ မည္နားဆင္နိုင္ေစရန္အတြက္

အခြင့္အေရးေပးရမည္

ျဖစ္ေပသည္။

ျဖစ္သည္။

လူသားအေပါင္းတို႔အား
ထုိ႔ေၾကာင့္

၀ါရင့္ေသာ

ဘုန္းေတာ္ႀကီး (မဟာေထရ္) အေျမာက္အမ်ားတုိ႔သည္ မိမိတို႔ ၾကားနာခဲ့ရသည္မ်ားကို
ျပန္လည္ ရြတ္ ဆုိျခင္းျဖင့္ တရားေတာ္မ်ားႏွင့္ စကားလံုးအမွန္မ်ားကို ခိုင္ၿမဲစြာ
ညိွႏိႈင္းဖြ႕ဲ စည္းၾကရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ စုေပါင္းကာလေပါင္းမ်ားစြာ ႀကိဳးပမ္းညိွႏိႈင္း
ခဲ့ၾကေလသည္။ ဤႀကိဳးပမ္းမႈမွ ထြက္ေပၚလာခဲ့ေသာ ရလဒ္ ကို သဂၤါယနာ(၀ါ)ခက္စုဂ်ဴးဟု ေခၚဆုိေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားကို တေသြမတိမ္း၊

- 262 -

ထိန္းသိမ္း ေဟာေျပာၾကရန္အတြက္ ၄င္းတို႔က မည္မွ်က်ဳိးႏြံစြာ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကေၾကာင္း
သိသာထင္ရွား ေလသည္။
ဤကဲ့သို႔

ညိွႏိႈင္းၿပီးေသာ

တရားေတာ္မ်ားကို

ထားခဲ့ေလသည္။

ေရးသား

မွတ္တမ္းတင္ထားသည့္

ေနာက္ပိုင္းတြင္

ေ၀ဖန္ခ်က္၊

တစ္နည္းအားျဖင့္

ပညာတတ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏

ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ား

စာေပျဖင့္

ေရးသား

တရားေတာ္မ်ားတြင္လည္း
အဘိဓမၼဟု

ႏွင့္ေခၚဆုိေသာ

အဓိပၸာယ္ယူခ်က္မ်ားကို

ျဖည့္စြက္ေရးသားထားေလသည္။
ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဖည့္စြက္ခဲ့ေသာ ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ားႏွင့္
ဗုဒၶဘာသာ အေတြး အေခၚအားလံုးတို႔ကို ေပါင္းၿခံဳ၍ ပိဋကတ္သံုးပံု (ဗုဒၶဘာသာ
က်မ္းစာသံုးပိုင္း) သုိ႔မဟုတ္ သသၤၿဂိဳဋ္ ဘာသာျဖင့္ တိပိဋကဟု ေခၚဆုိေလသည္။
ပိဋကတ္သံုးပံု သို႔မဟုတ္ တိပိဋကတြင္ သုတၱႏၱပိဋက၊ ၀ိနယပိဋကႏွင့္ အဘိဓမၼ
ပိဋကတို႔

ပါ၀င္ေလသည္။

ပိဋကဟူေသာ

စကားလံုး၏

အဓိပၸာယ္မွာ

ခံယူသည့္ခြက္ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ သုတ္သည္ ဗုဒၶ ဘာသာက်မ္းစာမ်ားျဖစ္၍၊ ၀ိနည္းမွာ
ဗုဒၶဘာသာ

ညီေနာင္ျဖစ္မႈ

အေတြးအေခၚျဖစ္ၿပီး

အဘိဓမၼမွာမူ

၀ါရင့္

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက ေရးသားခဲ့ေသာ ေ၀ဖန္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။
အမ်ားအားျဖင့္

ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ား၊

(သကၠဋ၊ပိ႗ကသံုးပံု၊ပါဠိ၊တိပိဋက)၀ိနည္းက်င့္စဥ္မ်ားကို

စာသင္တိုက္မ်ားသည္
ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္

ထားၾကသည္။ ေထရ၀ါဒသာသနာကမူ ပါဠိဘာသာ တစ္မ်ိဳးတည္းျဖင့္ ျပည့္စံုစြာ
ထိန္းသိမ္းထားသည္။ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ေရးထားေသာ ပိဋကတရားေတာ္ သည္ အေရးပါ
အရာေရာက္လွေပသည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား ေတာင္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပါဠိဘာသာသည္ အကြ်မ္းတ၀င္ရွိသည္။
႐ိုးရာအယူအဆအရ ဗုဒၶဘာသာသည္ အေရွ႕ဟန္မင္းဆက္ (ေအဒီ ၂၅-၂၂၀)၏ ေနာက္ပိုင္း ကာလအတြင္း မင္ဘုရင္လက္ထက္ (ေအဒီ ၆၇ ခုႏွစ္) လက္ထက္က
တ႐ုတ္ျပည္သို႔

ေရာက္ရွိလာခဲ့

သည္ဟုအဆုိရွိေလသည္။

သို႔ရာတြင္

ေနာက္ရွစ္ဆယ့္ေလးႏွစ္အၾကာ ဟြမ္ဘုရင္လက္ထက္တြင္ (ေအဒီ ၁၅၁ ခုႏွစ္တြင)္
တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ဗုဒၶဘာသာ က်မ္းစာမ်ား ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး ဘာသာျပန္ဆုိခဲ့ျခင္း
ျဖစ္ေလသည္။

ထိုေခတ္အခါက

မဟာယနဗုဒၶဘာသာသည္

အိႏိၵယမွာ

လႊမ္းမိုးေသာအခါ ျဖစ္သည္။ ထိုမဟာယန ဗုဒၶဘာသာစာေပ တို႔သည္ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွ

- 263 -

တရုတ္ႏိုင္ငံသို႔

ကြျဲ ပားျခားနားမွဳ

မရွိပဲ

ျပန္႔ပြား

ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း

၁၇၀၀ေက်ာ္သည္အထိ

သြားခဲ့သည္။

ထုိအခ်ိန္မွစ၍

ဗုဒၶဘာသာက်မ္းစာမ်ားကို

တ႐ုတ္ဘာသာျဖင့္ ျပန္ဆုိေရးသားမႈမ်ားကို ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဤကဲ့သို႔
ျပန္ဆုိေရးသားခဲ့ေသာ က်မ္းစာအုပ္ေပါင္းမွာ ၁၄၄၀အထိ ရွိ၍ အတြေဲ ပါင္း ၅၅၈၆
အတြထ
ဲ ိ

ရွိေလသည္။

ထိန္းသိမ္းထားရွိရန္

ဤျပန္ဆုိေရးသား

ေ၀မင္းလက္ထက္မွစ၍

ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀မႈမ်ားကိုမူ

ထားေသာ

တရားစာေပမ်ားကို

ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာ္

ေျမာက္ပိုင္းဆြန္မင္းလက္ထက္တြင္မွ

လည္းစတင္ျပဳလုပ္

ခဲ့ေလသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ထုိအခ်ိန္မွစ၍ တ႐ုတ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏ ေရးသားခ်က္မ်ား
ကိုလည္း ဘုရားက်မ္းစာအတြင္းသုိ႔ ျဖည့္စြက္ထည့္သြင္းခဲ့သျဖင့္ ဤစာအုပ္မ်ားကို
တိပိဋကဟု ေခၚဆုိရန္ မသင့္ေတာ္ေတာ့ပါေပ။ ဆြန္မင္းလက္ထက္သုိ႔ ေရာက္ေသာ
အခါယင္းစာအုပ္မ်ား၏

ဘာသာေရးဆုိင္ရာ

ေရးသားခ်က္ေပါင္းခ်ဳပ္

ဟူေသာအမည္ျဖင့္ အစ္ဆုိင္းက်ဳိဟု ေခၚဆုိခဲ့ၿပီး တန္မင္းလက္ထက္သို႔ ေရာက္လာေသာ
အခါတြင္ မူ ဗုဒၶက်မ္းစာမ်ား၊ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ျပဳစုေရးသားမႈမ်ား ေပါင္းခ်ဳပ္ဟူေသာ
အမည္သစ္ျဖင့္ ဒိုင္ဇိုက်ဳိ ဟု ေခၚဆုိၾကေလသည္။
ဗုဒၶဘာသာကို ေအဒီ ခုနစ္ရာစုႏွစ္ေလာက္က တိဗက္ႏုိင္ငံသို႔ တင္သြင္းခဲ့ရာ
ကိုးရာစုႏွစ္မွ ဆယ့္တစ္ရာစုႏွစ္အထိ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅၀ခန္႔ကာလအတြင္း ဗုဒၶက်မ္းစာ
ဘာသာျပန္ဆုိမႈမ်ားကို

ဆက္လက္

ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကရာ

ထိုအခ်ိန္ေလာက္တြင္

အားလံုးလုိလုိ ျပန္ဆုိၿပီး ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။
ဘုရားစာမ်ားကို ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္၊

သီရိလကၤာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ တူရကီႏွင့္

အေရွ႕တိုင္း ဘာသာစကား အားလံုးလုိလုိတို႔ျဖင့္ သာမက၊ လက္တင္၊ ျပင္သစ္၊
အဂၤလိပ္၊

ဂ်ာမန္ႏွင့္

ျဖစ္သည္ဟူေသာ

အီတလီအခ်က္ေၾကာင့္

ဘာသာမ်ားျဖင့္လည္း

ျပန္ဆုိေရးသားခဲ့ၿပီး

ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားသည္

ယခုအခါတြင္

ကမၻာတစ္၀ွမ္းလံုး ေနရာအႏွံ႔သုိ႔ ျပန္႔ႏွံ႔ေနၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ေသခ်ာ တပ္အပ္ေျပာဆုိ
ႏုိင္ေပသည္။
သို႔ရာတြင္

ျပန္ေျပာင္း

ေရးသားမႈမ်ား၏

အရည္အေသြး

စဥ္းစားၾကည့္မည္ဆုိပါက

မူရင္းျဖစ္ေသာ

ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္

ႏွင့္ဗုဒၶဘာသာ

ဘာသာျပန္ဆုိ

ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္လာမႈႏွင့္

သမုိင္းကာလမ်ား၊

ဘာသာျပန္ဆုိ

ေရးသားခဲ့ေသာ စာအုပ္ေပါင္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနမႈဟူသည့္ ရွဳေထာင့္မွ ျပန္ေျပာင္း

- 264 -

သံုးသပ္ၾကည့္မည္ဆုိပါက
ျမြက္ၾကားခဲ့ေသာ

“

စကား

ဒိုင္ဇိုကိ်”လံုးမ်ား၏

၏အကူအညီျဖင့္ပင္လွ်င္

အဓိပၸာယ္

အစစ္အမွန္ကို

သက်မုနိ
ပိုင္ႏိုင္စြာ

သိရိွနားလည္ႏိုင္ရန္ ခက္ခဲဟန္ရွိေနဆဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဘာသာေရးတြင္
ယံုၾကည္မႈရွိႏိုင္ရန္ အေျခခံအုတ္ျမစ္အျဖစ္ “ ဒိုင္ဇိုကိ်” ထဲမွ အေရးႀကီး လုိအပ္ေသာ
အခ်က္အလက္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ထုတ္ႏႈတ္ရန္သာ ရွိေပသည္။
ဗုဒၶဘာသာတြင္

တန္ခိုးအာဏာအရွိဆံုးေသာ

အရာမွာ

သက်မုနိတ

ျမြက္ၾကားခဲ့ေသာ စကား လံုးမ်ားပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာတြင္
တရားေတာ္မ်ားသည္

ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနထိုင္မႈ

ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ားႏွင့္

နီးစပ္စြာ

ဆက္စပ္မႈရွိသည့္

သုိ႔မဟုတ္ပါက

တရားေတာ္မ်ားကို

ဘ၀တြင္

ႀကံဳေတြ႕ေနရေသာ

တရားေတာ္မ်ား

ျဖစ္ရေပ

ယံုၾကည္လာေစရန္အတြက္

မည္။လူသားတို႔၏

စိတ္မ်ားကို ႏိႈးဆြ ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္ျခင္းရွိမည္ မဟုတ္ပါေပ။ ဤသေဘာျဖင့္ မိမိတုိ႔၏
ကိုယ္ပိုင္တရားေတာ္မ်ားအျဖစ္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ ႐ိုး႐ိုးႏွင့္ ရွင္းရွင္း တသမတ္တည္း
ျဖစ္ေသာ

အရည္အေသြးအသံုးအႏႈန္း

စကားလံုးမ်ား

သည္လည္း

လူတိုင္း

နားလည္ႏုိင္ေသာ လြယ္ကူရွင္းလင္းသည့္ စကားလံုးမ်ားျဖစ္၍ အေၾကာင္းျခင္းရာ
တစ္ခုလံုးကို တိက်လံုေလာက္စြာ ကိုယ္စားျပဳႏိုင္ရန္ လိုအပ္လွေပသည္။
ဤစာအုပ္သည္ ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ားကို

ထည့္သြင္းစဥ္းစားကာ ႏွစ္ေပါင္း

ႏွစ္ေထာင့္ခုနစ္ရာေက်ာ္ ၾကာျမင့္လာခဲ့ေသာ ဒိုင္ဇိုက်ိ၏ အဆီအႏွစ္မ်ားကို ဆက္ဆံ
ေရးသားထားျခင္း

ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ရာတြင္

စာအုပ္ကို

တစ္ကမာၻလံုးသုိ႔

ျဖန္႔ခ်ီ

ခဲ့ေလသည္။
၁၉၃၄ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လ၌ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာလံုးဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ လူငယ္မ်ား၏
စည္းေ၀းပြကဲ ိုဂ်ပန္ျပည္တြင္

ဗုဒၶဘာသာလူငယ္မ်ား
အထက္ပါ

က်င္းပခဲ့ေသာအခါ၌လည္း

အဖြ႔ခဲ ်ဳပ္သည္

လူႀကိဳက္မ်ားေသာ

ဂ်ပန္ျပည္လံုးဆုိင္ရာ

မစၥတာကာဒီေဂါ့ဒတ္၏

ဗုဒၶဘာသာစာအုပ္ကို

အကူအညီျဖင့္

အဂၤလိပ္

ဘာသာျဖင့္

ျပန္ဆုိေရးသား၍ ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားအျဖစ္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့ေလသည္။ အေမရိကန္
ႏုိင္ငံသုိ႔

ဗုဒၶဘာသာ

အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္

၀င္ေရာက္လာခဲ့သည့္

အႏွစ္(၇၀)ေျမာက္

၁၉၆၂ခုႏွစ္တြင္

မစ္စုတုိယိုကုမၸဏီကို

မစၥတာရဲဟန္ႏူမားတားသည္

အဂၤလိပ္

ဘာသာျဖင့္

ေရးသားထားေသာ

တရားေတာ္မ်ားစာအုပ္ကို တစ္ဦးတည္း ထုတ္ေ၀ခဲ့ေလသည္။

- 265 -

ႏွစ္ပတ္လည္

တည္ေထာင္ခဲ့သူ
ဗုဒၶ၏မစၥတာႏူမားတားသည္ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြားေရးအသင္းကို
တိုက်ဳိၿမိဳ႕တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး၊ အသင္း၏ လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္အျဖစ္ ယင္းအဂၤလိပ္
ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာစာအုပ္ကို ကမာၻတစ္၀ွမ္းလံုးသုိ႔ ျဖန္႔ခ်ီရန္ ႀကံရြယ္
ခဲ့ေလသည္။
ဤစီမံကိန္းကို

အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္

ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား

စာအုပ္ကို ျပန္လည္ စစ္ေဆးၾကည့္႐ွဳရန္ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကို ၁၉၆၆ ခုႏွစ္တြင္
ဖြ႕ဲ စည္းခဲ့ေလသည္။ ေကာ္မတီ၀င္မ်ားမွာ ပါေမာကၡမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ကာဇူယိုရွိခိႏိုး၊
႐ွဴးယူခနအိုခ၊
တာခဲမိတခါစဲတို႔

ဇင္ႏိုအီရွိဂမိ၊

ရွင္ကိုဆရဲခိ၊

ျဖစ္ၾကေလသည္။

ကိုဒိုမတ္စုနာမိ၊

႐ိွဳးဂၽြန္ဘန္ဒုိႏွင့္

ပါေမာကၡဖုမီအိုမာဆူတာနီႏွင့္

မစၥတာအင္ေအ၀ဒ္ဒယ္ႏွင့္ မစၥတာတိုရွီဆုခဲ၌ ပါရွိေသာ အခ်က္အလက္မ်ား လံုး၀ ၿပီးျပည့္စံု
လံုေလာက္သည္ ဟု ကား မဆုိႏိုင္ပါေပ။ ဗုဒၶ၏ စကားလံုးမ်ားသည္ အနက္အဓိပၸာယ္
နက္႐ိွဳင္းလြန္းလွ၍၊ ဗုဒၶ၏ ပါရမီမ်ား မွာလည္း အကန္႔အသတ္မရွိ က်ယ္ျပန္႔လွသျဖင့္
အလြယ္တကူသိရွိနားလည္ကာ ခံစားႏုိင္ၾကမည္ မဟုတ္ပါေပ။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ႀကံရြယ္ထားသည့္အတိုင္း ဤစာအုပ္ကို ပိုမုိမွန္ကန္၍ တန္ဖိုးရွိေသာ
စာအုပ္ တစ္အုပ္အျဖစ္ အနာဂတ္တြင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္၊ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ႏုိင္ရန္ အထူးေမွ်ာ္လင့္ဆုေတာင္းလ်က္ ရွိပါသည္။

- 266 -

“ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား” သမုိင္း
ဘုန္းေတာ္ႀကီး

မြန္ခိဇုဦးေဆာင္ေသာ

“အသစ္ျပန္ဆုိၿပီးေသာ

ဗုဒၶဘာသာ

စာအုပ”္ ျဖန္႔ခ်ီေရး အသင္းက ဂ်ပန္ဘာသာျဖင့္ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္၊ ဇူလုိင္လက ျပန္လည္
ျပင္ဆင္ျပဳစုကာ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။ အသစ္ျပန္ဆုိၿပီးေသာ ဗုဒၶဘာသာစာအုပ္အေပၚ
အေျခခံ၍

ဤဗုဒၶဘာသာစာအုပ္ကို

ျပန္လည္

ျပဳျပင္

ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ျခင္း

ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းပထမ ဂ်ပန္စာအုပ္ကို ေဒါက္တာ ရွဴးဂယုယာမဘဲႏွင့္ ေဒါက္တာ
ခ်ိဇင္အကာႏုမတို႔က ဂ်ပန္ျပည္တြင္းရွိ ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ ဗုဒၶဘာသာ သုေတသီ
ပညာရွင္မ်ား၏

ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္

စုေဆာင္းျပဳစုခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာ၊

ပံုႏွိပ္

ထုတ္ေ၀ႏိုင္ရန္ ငါးႏွစ္နီးပါးမွ် အခ်ိန္ၾကာျမင့္ခဲ့ေလသည္။
႐ိႈး၀ေခတ္ (၁၉၂၆-၁၉၈၉) တြင္လည္း လူႀကိဳက္မ်ားေသာ ဗုဒၶဘာသာစာအုပ္ကို
ယင္းအသင္း ကပင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ကာ ဂ်ပန္ျပည္တ၀ွမ္းရွိ မိဇုတ႔လို ည္း ျပန္လည္
ဆန္းစစ္မႈတြင္ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ ၾကေလသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အဂၤလိပ္-ဂ်ပန္ဘာသာ
ႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္ ပံုစံသစ္ျဖစ္ေသာ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။
၁၉၇၂ခုႏွစ္တြင္အဂၤလိပ္-ဂ်ပန္က်မ္းစာကိုအေျချပဳ၍ပါေမာကၡ

ရွဳယုကာနာအိုကာ၊ ဇန္းနို အီရွီဂမိ၊ ေရွာ္ယူး ဟနရာမ၊ ကြန္းေဆး တမူရ၊ တာေကမိ
တကာေဆး တို႔စုေပါင္း၍ အဂၤလိပ္ဘာသာ သို႔စ ုေပါင္းက်မ္းျပဳခဲ့သည္။ထို ႏွစ္ (၁၉၇၂)တြင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။
ေနာက္ပိုင္းတြင္ ပါေမာကၡမ်ားျဖစ္ေသာ ရေရာ္တဆုစ္ ရွိအိုအီရိ၊ တေကမီ
တကေဆး၊ ဟိရိုရွိ တခ်ိကာ၀ါ၊ ကြန္းေဆး တမူရ၊ ေရွာဂ်ြန္း ဘန္းဒိုး၊ ေရွာ္ယူး ဟနရာမ
(စာတည္းခ်ဳပ္) ျဖင့္ ဖြ႕ဲ စည္းအခ်က္အလက္မ်ား

ခဲသ့ ည္။ ထိုအဖြ႔သဲ ည္ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ား၏

ျပန္လည္စုေပါင္း၍

ဂ်ပန္ဘာသာျဖင့္

၁၉၇၃ခုႏွစ္တြင္

ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။
တဖန္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ပါေမာကၡ ကြန္ဒို မတုစ္နာမိ၊ ေရွာဂ်ြန္း ဘန္းဒိုး၊ ရွင္းကိုး
ေဆးယာကိ၊ ဒိုးယူး တကာနာကာ၊ ကြန္းေဆး တမူရ၊ ေရွာ္ယူး ဟနရာမ (စာတည္းခ်ဳပ္)တို႔ပါ၀င္ေသာအဖြ႔က
ဲ ို

ဖြ႔စ
ဲ ည္း၍

ဗုဒၶက်မ္းစာမ်ားကို

အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္

အခ်က္အလက္မ်ား စုစည္း၍ က်မ္းျပဳခဲ့သည္။ ထိုက်မ္းကို မစၥတာရစ္ခ်က္၏ ပူးေပါင္း
ေဆာင္ရြက္မွဳျဖင့္ ျပဳစုခဲ့သည္။

- 267 -

ထိုက်မ္းကို
ဤသို႔ျဖင့္

ဂ်ပန္-အဂၤလိပ္ႏွစ္ဘာသာျဖင့္

ဗုဒၶက်မ္းစာ

မ်ားကို

၁၉၇၃ခုႏွစ္တြင္

ဂ်ပန္-အဂၤလိပ္

ပံုႏွိပ္ခဲ့သည္။

ႏွစ္ဘာသာျဖင့္

အက်ိဳးျပဳ

ထုတ္ေ၀ႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
၁၉၇၈ ခုႏွစ္တြင္ ပါေမာကၡမ်ားျဖစ္ေသာ ရွိေဂးအို ကမတ၊ ယယစုအကိ နာရာတို႔သည္ ေကာ္မတီႏွင့္ ပူးေပါင္းခဲ့သည္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၁ တြင္ပါေမာကၡမ်ားျဖစ္ေသာ
ကာေနတာ တနာကာ၊ ေရွာဂို ၀ါတာနာဘဲ၊ ေယာရွိရာစု ေယာနယ္ဇာ၀ါ၊ ဆန္းင္းကကု
မာရယ္ဒါ (အမွဳေဆာင္ စာတည္းခ်ဳပ္) အယ္ဒီတာ အဖြ႔ဖဲ ႔စြဲ ည္းျပီး ပူးေပါင္းခဲ့ျပန္သည္။
သကၠရာဇ္

၂၀၁၃

တြင္

(ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရးအသင္း)အေျခခံ

(စုေပါင္းေဖါင္ေဒးရွင္း) အဆင့္ မွ (အမ်ားျပည္သူ အက်ိဳးစီးပြား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွဳ
ေဖါင္ေဒးရွင္း) အမည္သို႔ ေျပာင္းလဲဖြ႔စဲ ည္းခဲ့ သည္။ယင္းသို႔

ေျပာင္းလဲေဆာင္ရြက္

အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္

ကိစၥအတြက္

အယ္ဒီတာအဖြ႔၀ဲ င္မ်ား ကို အသင္းအဖြ႔အဲ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျပန္သည္။
ထိုေကာ္မတီ အဖြ႔၀ဲ င္မ်ားမွာ ဆန္းင္းကကု မာရယ္ဒါ (အမွဳေဆာင္ စာတည္းခ်ဳပ္) ၊ ဇန္းနို
အီရွိဂမိ၊ ကီေရာကတ ကီမူရာ၊ ကာေနတာ တနာကာ၊ မိကီကို တာေကးမူရာ၊
ယာစုအကိ နာရာ၊ ခ်ိဇုကို ေယာရွိမိဇု၊ ေယာရွိယာစု ေယာနယ္ဇာ၀ါ၊

ေရွာဂို

၀ါတာနာဘဲ တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။
ဇူလိုင္လ၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္။
ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားကို

ျမန္မာႏိုင္ငံသား

ေဒါက္တာတင္ေအာင္က

သာဘာျပန္ဆုိေရးသား၍ အုိစကာ ႏုိင္ငံျခားဘာသာတကၠသုိလ္ ပါေမာကၡ မစၥတာ
တိုး႐ုအုိးႏိုးႏွင့္ အင္အိပ္ (ခ်္) ေကအသံလႊင့္ဌာနမွ မစၥတာ ဟိဆအုိတာနာဘဲ့တို႔က
ကူညီဖတ္ရွဳ စစ္ေဆးေပးခဲ့ၾကပါသည္။
ဇူလိုင္လ၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္။
ဆရာ့ဆရာ့ျကီးမ်ား၏ ပထမအျကိမ္ ဘာသာျပန္ထားေသာ ဤစာအုပ္အား
ေဒါက္တာ အရွင္ သုနႏၵာလကၤာ (Dr. Ashin Thunandar Lankara )သာသနာဓဇ
ဓမၼာစရိယ၊ ၀ိနယ၀ိဒူဘဲြ ့၊ မဟာ၀ိဇာဘဲြ ့(သီရိလကၤာ)၊ ေဒါက္တာဘဲြ ့(အိႏၵိယ) ကအမွူးျပဳ

ျပင္ဆင္ေပးျပီး၊

အျငိမ္းစား

စိုက္ပ်ိဳးေရးဘဏ္မန္ေနဂ်ာ

- 268 -

ဦးသိန္းျမင့္က

ထပ္မံျဖည့္စြက္မွူ့မ်ားကို ဘာသာျပန္ေပး ထားပါသည္။ စီစဥ္ညွိနိုင္းမွူကို စာေရးဆရာ
သုခ(သား) မွ တာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္ထားပါသည္။
ဇူလိုင္လ၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္။

- 269 -

“ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား” အတြက္
အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

5
93
226
44
41
56
121
87
86
89
91
48
48

19
2
9
12
1
15
14
6
22
22
1
1
11

49

1

လူ႔ဘ၀
လူ႔ဘ၀၏အဓိပၸာယ္ ......................................................................
ဤကမာၻေလာက၏လက္ရွိအေျခအေန ...............................................
အေကာင္းမြန္ဆံုးေသာေနထိုင္နည္း ...................................................
ဘ၀အေပၚမွားယြင္းေသာအျမင္မ်ား ....................................................
ဘ၀အေပၚစစ္မွန္ေသာအျမင္မ်ား.......................................................
မွားယြင္းေနသည့္ဘ၀ .....................................................................
ေတြေ၀သူ၊ သံသယျဖစ္ေနသူမ်ားအား ................................................
လူ႔ဘ၀(ပုံျပင္)...............................................................................
အကယ္၍တဏွာရာဂေလာကတြင္ ေပ်ာ္ေမြ႕မည္ဆိုပါက(ပုံျပင္) ................
အသက္ႀကီးရင့္သူ၊ ဖ်ားနာသူႏွင့္ေသဆံုးသူတို႔မွ သင္ခန္းစာမ်ား(ပုံျပင္) .......
ေသျခင္းကိုေရွာင္ကြင္း၍မရ(ပုံျပင္).....................................................
ဤကမာၻတြင္မည္သူမွ်မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ေသာ အရာငါးခု ...........................
ဤေလာကရွိအမွန္တရားေလးပါး.......................................................
သံသယျဖစ္မႈႏွင့္အမွန္တရားႏွစ္ရပ္စလံုးစိတ္တြင္းမွထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္
.................................................................................................

ပုထုဇဥ္(၀ါ)သာမန္လူသားမ်ားအေနႏွင့္ရယူရန္ခက္ခဲေသာ္လည္း တန္ဖိုးရွိေသာအရာ၂၀
.................................................................................................

127

16

172
174
175
174

18
13
20
25

ယံုၾကည္မႈ
ယံုၾကည္မႈသည္မီးျဖစ္သည္ ..............................................................
ယံုၾကည္မႈတြင္အေရးႀကီးေသာအေၾကာင္းအခ်က္သံုးရပ္ရွိသည္ ................
ယံုၾကည္မႈသည္ထူးကဲဆန္းၾကယ္သည္ ...............................................
ယံုၾကည္မႈသည္စစ္မွန္ေသာစိတ္ထဲတြင္ေပၚလာသည္ .............................

- 271 -

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

အမွန္တရားကိုရွာေဖြေတြ႕ရွိေရးသည္မ်က္မျမင္မ်ားက ဆင္၏ပုံပန္းသ႑ာန္အမွန္ကို
လက္ျဖင့္စမ္းသပ္၍ ေဖာ္ျပေျပာဆိုရသကဲ့ခက္ခဲသည္(ပုံျပင္) ....................

73

4

75
71
176

17
18
6

35
33
15
16
14
23

3
21
1
3
5
3

23

3

18
19
227
171

18
12
23
14

မည္သည့္ေနရာမွာ ဗုဒၶသဘာ၀တည္ရွိသည္ကို
စစ္မွန္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ၏ သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ားက ေဖာ္ျပသည္(ပံုျပင္) ..
ဗုဒၶသဘာ၀သည္တဏွာရမက္မ်ားျဖင့္ ဖံုးကြယ္ေနသည္(ပုံျပင္) .................
သံသယျဖစ္မႈသည္ ယံုၾကည္မႈကိုအဟန္႔အတားျပဳသည္ ..........................
ဗုဒၶသည္ကမာၻေလာကတစ္ခုလံုး၏ ဖခင္ျဖစ္၍လူသားမ်ားသည္
၄င္း၏ကေလးမ်ားျဖစ္သည္ .............................................................
ဗုဒၶ၏အသိဥာဏ္ေတာ္သည္ သမုဒၵရာႀကီးကဲ့သို႔က်ယ္ျပန္႔နက္ရိွဳင္းသည္ ......
ဗုဒၶ၏စိတ္ဓာတ္သည္ ေမတၱာကရုဏာမ်ားျဖင့္ အျပည့္ျဖစ္သည္ .................
ဗုဒၶ၏ေမတၱာကရုဏာေတာ္သည္ ထာ၀ရျဖစ္သည္ .................................
ဗုဒၶတြင္ရူပခႏၶာကိုယ္မရွိ ..................................................................
ဗုဒၶသည္ဘ၀သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးေဟာေျပာခဲ့သည္ ......................
ဗုဒၶသည္အသက္ရွင္ျခင္းႏွင့္ေသျခင္းတရားကို မိမိကိုယ္တိုင္ျပသ၍လူမ်ားအား
သြန္သင္သည္ .............................................................................
ဗုဒၶသည္လူသားမ်ားအား ၄င္းတို႔၏ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ ကင္တင္ရန္ ပုံျပင္မ်ားျဖင့္
ေဟာေျပာသင္ျပသည္ ....................................................................
။ ။ ။ ..........................................................................................
အမွန္တရားကမာၻ ..........................................................................
ဘုရား၊ တရားႏွင့္သံဃာတို႔အား ၾကည္ညိဳကိုးကြယ္ရန္ ............................
သီလ (တရားေတာ္မ်ား) ကိုေစာင့္ထိန္းျခင္း၊ သမာဓိ
(စိတ္ကိုတည္ျငိမ္ေအာင္ေလ့က်င့္ထိန္းသိမ္းျခင္း) ၊ ပညာရွိစြာ ျပဳမူနည္းမ်ားကို ေလ့လာျခင္း
.........................................................................................................
မဂၢင္ရွစ္ပါး ..................................................................................
အမွန္တရား၏တစ္ဖက္ကမ္းသို႔ေရာက္ရွိႏိုင္ေသာလမ္းစဥ္ ........................
မွန္ကန္သည့္လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေလးရပ္ ..............................................
မွန္ကန္ေသာအျမင္ေလးရပ္..............................................................

- 272 -

157
160
162
161
161

3
1
1
9
1

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

161
165
39
13

17
1
16
10

108
11

10
4

144
127
146

10
11
1

အမွန္တရားရရွိေရးအတြက္လိုအပ္ေသာစြမ္းအားငါးရပ္ ...........................
အကန္႔အသတ္မဲ့စိတ္အေျခအေနေလးရပ္ ............................................
သစၥာတရားေလးပါးကိုသိရွိနားလည္သူမ်ား ..........................................
လူတို႔၏ေသဆံုးမႈႏွင့္အနိစၥ(၀ါ)ဘ၀မတည္ျမဲမႈ .......................................
ဗုဒၶနုႆတိ ဘာ၀နာ ပြားမ်ားသူမ်ားသည္ သန္႔စင္ကမာၻတြင္
ျပန္လည္ေမြးဖြားလာၾကမည္ ...........................................................
အသင့္ကိုယ္ကိုမီးရွဴးတိုင္ျပဳလုပ္၍၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုအားကိုးပါ ....................

စိတ္ကိုေလ့က်င့္မႈ
မိမိအတြက္မည္သည္ကအေရးႀကီးဆံုးျဖစ္သည္ကိုသိျမင္သင့္သည္ (ပုံျပင္) ..
အသင္၏ပထမေျခလွမ္းမ်ားကိုသတိျပဳပါ .............................................
ဦးစြာပထမရွာႀကံေနသည္ကိုမေမ့ပါႏွင့္ (ပုံျပင္)......................................

မည္သည့္အရာတြင္မဆိုေအာင္ျမင္မႈရယူႏိုင္ရန္ အခက္အခဲမ်ားစြာခံရမည္ျဖစ္သည္
.................................................................................................
ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ က်ရံွဳးေစကာမူ ႀကံ႕ႀကံ႕ခံထားပါ (ပုံျပင္) ...........................

152
166

3
17

118

14

40
155
115
12
204
115
112
46

7
6
17
3
12
21
10
14

ေက်နပ္ဖြယ္မရွိေသာအေျခအေနမ်ားေအာက္တြင္ပင္စိတ္ကို
မတုန္လႈပ္ေစပါႏွင့္ (ပုံျပင္) .............................................................
ျမင့္ျမတ္ေသာလမ္းစဥ္ကိုသိရွိ၍
လိုက္နာသူမ်ားသည္အလင္းေရာင္ျဖင့္အေမွာင္ထဲသို႔၀င္သြားသည္ႏွင့္တူသည္
.................................................................................................
လူ႔ဘ၀အႏွံ႔အျပားတြင္တရားေတာ္မ်ားကို ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္သည္ (ပုံျပင္)......
လူသားမ်ားသည္ စိတ္ကညႊန္ၾကားသည့္ဘက္သို႔ေရြ႕လ်ားလိုၾကသည္ ........
တရားေတာ္၏ဆိုလိုရင္းမွာ မိမိ၏ကိုယ္ပိုင္စိတ္ကိုထိန္းသိမ္းရန္ျဖစ္သည္ ......
ေရွးဦးစြာအသင္၏စိတ္ကိုထိန္းသိမ္းပါ .................................................
အကယ္၍စိတ္ကိုထိန္းသိမ္းပါက .......................................................
စိတ္အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိး (ပုံျပင္) .......................................................
စိတ္သည္အတၱ (၀ါ) ကိုယ္ပိုင္ဥပဓိရုပ္မဟုတ္ .......................................

- 273 -

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

11
148
12

8
1
10

83
119
137
125
11
118
165

19
22
8
4
8
1
25

စိတ္ေၾကာင့္ယိမ္းယုိင္ျခင္းမျဖစ္ပါႏွင့္ ...................................................
အသင္၏စိတ္ကိုအႏိုင္ယူပါ ..............................................................
စိတ္ကိုခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္သူျဖစ္ပါေစ..........................................................
မေကာင္းမႈအေပါင္းသည္ကာယကံ (ကိုယ္ခႏၶာ) ၊ ၀စီကံ (ပါးစပ္)ႏွင့္မေနာကံ (စိတ္) မွလာသည္ စိတ္ႏွင့္စကားတို႔၏ဆက္စပ္မႈ ..................
ဤကိုယ္ခႏၶာသည္ေခတၱငွားယူထားေသာအရာသာျဖစ္သည္ (ပုံျပင္) ..........
ဤကိုယ္ခႏၶာသည္အညစ္အေၾကးေပါင္းစံုႏွင့္ျပည့္ႏွက္ေနသည္ .................
မည္သည့္အရာကိုမွ် စဲလြ မ္းမက္ေမာျခင္းမျပဳပါႏွင့္ .................................
ကိုယ္ခႏၶာ၊ ပါးစပ္ႏွင့္စိတ္တို႔ကိုသန္႔စင္စြာထားပါ ....................................
တရားမွ်တစြာျဖင့္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ပါ (ပုံျပင္) ......................................
.................................................................................................

လူသားတို႔၏ဆင္းရဲဒုကၡ
လူသားတို႔၏ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားသည္တြယ္တာစဲလြ မ္းမႈစိတ္မွထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္သည္
.................................................................................................
ဆင္းရဲဒုကၡကိုမည္သို႔ကာကြယ္မည္နည္း .............................................

42
13

15
19

ေတြေ၀မႈ၊ သံသယျဖစ္မႈႏွင့္မသိနားမလည္မႈမ်ားသည္ အမွန္တရား၏၀င္ေပါက္ျဖစ္သည္
.................................................................................................
ဆင္းရဲဒုကၡမ်ားမွ လြတ္ကင္းႏိုင္ေသာနည္း ...........................................

58
110

22
1

တဏွာရမက္မီးပူျငိမ္းေအးသြားေသာအခါ၊ ေအးျမေသာအမွန္တရားကိုရယူႏိုင္သည္
.................................................................................................
တဏွာသည္ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္မႈ၏ပင္မဇစ္ျမစ္ျဖစ္သည္ ....................
တဏွာကိုပန္းမ်ားအထဲတြင္ ပုန္းေအာင္းေနေသာ ေျမြအျဖစ္ျမင္ထားပါ ........
မီးေလာင္ေနေသာအိမ္ကိုစလဲြ မ္းတပ္မက္ျခင္းမျပဳပါႏွင့္ (ပုံျပင္) ..................
ေလာဘရမက္သည္မေကာင္းမႈ၏ပင္မဇစ္ျမစ္ျဖစ္သည္ ............................
ဤေလာကသည္ ေတာက္ေလာင္ေနေသာမီးထဲတြင္ရွိသည္ .....................

- 274 -

136
82
82
19
112
79

11
7
13
7
1
17

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

113

6ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားမႈႏွင့္ဂုဏ္သိကၡာေနာက္သို႔လိုက္မည္ဆိုပါက၊
မိမိကိုယ္ကို မီးရိွဳ႕သည္ႏွင့္တူေပမည္ .................................................

အကယ္၍ေငြေၾကးစည္းစိမ္ႏွင့္ကာမရာဂေနာက္သို႔လိုက္မည္ဆိုပါက ပ်က္စီးမည္သာျဖစ္သည္
.................................................................................................

113

14

လိမၼာပါးနပ္သူႏွင့္မိုက္မဲသူမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏အေျခခံသဘာ၀မ်ားတြင္ ကြာျခားၾကသည္
.................................................................................................
မိုက္မဲေသာသူမ်ားသည္ မိမိတို႔၏အမွားမ်ားကိုမသိၾကပါေပ (ပုံျပင္) ............

128
135

12
2

135
141

8
5

163
163
139
127
132
85
126
222
116
198

6
16
19
2
21
16
12
24
11
11

110
200
200
201

19
21
1
11

မိုက္မဲေသာသူမ်ားသည္ အျခားေသာသူမ်ား၏ခ်မ္းသာစည္းစိမ္မ်ားကို
ရလဒ္အေပၚသာၾကည့္၍မနာလိုျဖစ္ၾကသည္ (ပုံျပင္)...............................
မိုက္မဲသူမ်ားက ျပဳလုပ္တတ္ေသာနည္း (ပုံျပင္).....................................

ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနထိုင္မႈဘ၀
ေပးကမ္းလွဴဒါန္း၍ေမ့လိုက္ပါ ...........................................................
ပစၥည္းဥစၥာမဲ့၊ ဒါနခုႏွစ္ပါး .................................................................
ေငြေၾကးစည္းစိမ္ရယူနည္း (ပုံျပင္) .....................................................
ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့မႈကိုရယူပုံ................................................................
ေက်းဇူးကိုမည္သည့္အခါမွ်မေမ့ရန္ (ပုံျပင္) ..........................................
လူ႕အက်င့္စရိုက္အမ်ဳိးမ်ဳိး ................................................................
လက္စားေခ်လိုသူ၏ေနာက္သို႔ကံဆိုးမႈအျမဲလိုက္ပါလာသည္ ....................
အာဃာတစိတ္ကိုခ်ဳပ္ထိန္းနည္း (ပုံျပင္) ..............................................
အျခားသူမ်ား၏ေ၀ဖန္ေျပာဆိုမႈေၾကာင့္မတုန္လႈပ္ပါႏွင့္ (ပုံျပင္) ..................
အသင္သည္စား၀တ္ေနေရးအတြက္ အသက္ရွင္ေနသည္မဟုတ္ ...............
အစားအစာႏွင့္အ၀တ္အထည္မ်ားသည္
စည္းစိမ္ခံရန္သို႔မဟုတ္ေပ်ာ္ပါးရန္အတြက္မဟုတ္ ..................................
အစားစားေသာအခ်ိန္တြင္ စဥ္းစားရမည့္အခ်က္ ....................................
အ၀တ္၀တ္ေသာအခါတြင္ စဥ္းစားရမည့္အခ်က္ ....................................
အိပ္ရာ၀င္ေသာအခါတြင္ စဥ္းစားရမည့္အခ်က္......................................

- 275 -

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

200
199

25
7

213
212

5
19

215
139

11
19

210
205
210
206
206
214

8
13
2
3
26
6

191

1

188
188
189

1
7
23

ပူေသာအခါသို႔မဟုတ္ခ်မ္းေအးေသာအခါတြင္ ဆင္ျခင္ရမည့္အခ်က္ ..........
ေန႔စဥ္ဘ၀တြင္စဥ္းစားရမည့္အခ်က္မ်ား ..............................................

စီးပြားေရး
၀တၳဳပစၥည္းမ်ားကို မွန္ကန္သင့္ေတာ္စြာ သံုးစဲရြ မည္ (ပုံျပင္) .....................
မည္သည့္ပစၥည္းမွ်ထာ၀ရမိမိ၏ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းမဟုတ္ ............................
မိမိကိုယ္က်ဳိးအတြက္သာ၀တၳဳပစၥည္းမ်ားကိုစုေဆာင္းသိုေလွာင္ထားရွိျခင္းမျပဳရ
.................................................................................................
ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ေအာင္ျပဳလုပ္နည္း (ပုံျပင္)...........................................

မိသားစုဘ၀
မိသားစုသည္အိမ္သူအိမ္သားမ်ားအခ်င္းခ်င္း၊
စိတ္ခ်င္းေတြ႕ထိေပါင္းဆံုရာေနရာျဖစ္သည္ ..........................................
မိသားစုကိုထိခိုက္ပ်က္စီးေစေသာအရာမ်ား ..........................................
ႀကီးမားလွေသာမိဘေက်းဇူးမ်ားအားျပန္လည္ေပးဆပ္နည္း ......................
သားကမိဘမ်ားအေပၚထားရွိရမည့္သင့္ေတာ္မွန္ကန္ေသာဆက္ဆံနည္း .....
ခင္ပြန္းႏွင့္ဇနီးတို႔အၾကားရွိမွန္ကန္ေသာဆက္ဆံနည္း .............................
လင္မယားသည္တူညီေသာ ယံုၾကည္မႈရွိရမည္ (ပုံျပင္)............................

ရဟန္း၏လမ္းစဥ္
သဃၤန္း၀တ္ၿပီးသုတ္မ်ားကိုရြတ္ဆိုျခင္းျဖင့္ ရဟန္းတစ္ပါးမဟုတ္ပါေပ.........
ရဟန္းမ်ားသည္ဘုရားေက်ာင္းႏွင့္၀တၳဳပစၥည္းမ်ားကို
အေမြဆက္ခံသူမ်ားမဟုတ္ပါေပ ........................................................
တြယ္တာစဲမြ က္သူမ်ားသည္ စစ္မွန္ေသာရဟန္းေတာ္မျဖစ္ႏိုင္ပါေပ ............
ရဟန္းတစ္ပါးက လိုက္နာက်င့္သံုးရမည့္ စစ္မွန္ေသာဘ၀ ........................

- 276 -

အညႊန္းမ်ား
စာမ်က္ႏွာ

မ်ဥ္းေရ

218
93
218
218
217
219
220
219
227

9
2
14
23
8
14
18
22
13

134

1

134
129
206
207
208
207
215
192

1
1
14
8
24
19
20
8

လူ႔ေဘာင္
လူ႔ေဘာင္၏အနက္အဓိပၸာယ္ ...........................................................
ဤကမာၻရွိလူ႔အဖဲ႔အြ စည္းမ်ား၏လက္ရွိအေျခအေနမ်ား ...........................
အသင္းအဖဲ႔သြ ံုးမ်ဳိးသံုးစား ................................................................
စစ္မွန္ေသာစုေပါင္းေနထိုင္မႈဘ၀ .......................................................
အေမွာင္ကိုခြင္းေသာအလင္းေရာင္ျခည္...............................................
လူလူခ်င္းဆက္ဆံမႈမ်ား၌ သင့္ျမတ္ညီညြတ္မႈ .......................................
လူမႈေရးအသင္းအဖဲ႕ြ တခုအား သင့္ျမတ္ညီညြတ္ေစမည့္အရာမ်ား..............
အေကာင္းဆံုးေသာသံဃာ ...............................................................
ဗုဒၶဘာသာယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူမ်ား၏အေကာင္းဆံုးေသာ လူမႈေရး ...........
တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းမႈသပေဒကိုေဖ်ာက္ဖ်က္ေသာသူမ်ားသည္
ပ်က္စီးဆံုးရံွဳးမည္သာျဖစ္သည္ (ပုံျပင္)................................................
မနာလို၀န္တိုစိတ္ရွိ၍ အျခားသူမ်ားႏွင့္အခ်င္းမ်ားသူမ်ားသည္
ပ်က္စီးဆံုးရွံဳးမည္သာျဖစ္သည္ (ပုံျပင္)................................................
အသက္ႀကီးရင့္သူမ်ားကို ရိုေသေလးစားပါ (ပုံျပင္) .................................
တပည့္ႏွင့္ဆရာ၊ ဆရာႏွင့္တပည့္တို႔အခ်င္းခ်င္းအျပန္အလွန္ဆက္ဆံနည္း ..
သူငယ္ခ်င္းမိတ္သဂၤဟခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈအတြက္စည္းမ်ဥ္းမ်ား ..................
မိတ္ေဆြေကာင္းမ်ားကိုေရြးခ်ယ္နည္း .................................................
အရွင္သခင္ႏွင့္အိမ္ေစတို႔ၾကားအခ်င္းခ်င္းျပဳမူဆက္ဆံနည္း ......................
ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားအေပၚထားရွိရမည့္သေဘာထား ......................
ဓမၼကိုသြန္သင္ေဟာေျပာလိုသူမ်ားက သတိျပဳရမည့္အရာမ်ား ..................

- 277 -

ေ၀ါဟာရမ်ား
(အကၡရာစဥ္အလိုက္)ကံ(အလုပ္)မူလအဓိပၸာယ္မွာ

အလုပ္ဟူ၍

ျဖစ္ေသာ္လည္း

အက်ဳိးအေၾကာင္း

သေဘာတရားႏွင့္ ဆက္စပ္၍ အတိတ္ကာလက ျပဳမူခဲ့သည့္အလုပ္ေၾကာင့္ ရရွိလာသည့္
စြမ္းအားရလဒ္တစ္မ်ဳိးအျဖစ္ ခံယူလာခဲ့ၾက ေလသည္။ အဓိပၸာယ္မွာ လုပ္ရပ္မွန္သမွ်သည္
အေကာင္းအဆိုး

သို႔မဟုတ္

ယင္းလုပ္ရပ္ေၾကာင့္

အနာဂါတ္အေပၚ

သေဘာထားၾကေလသည္။
ေကာင္းမွဳမ်ား

ဆင္းရဲျခင္း၊

ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းကို

အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ

ေကာင္းမႈျပဳပါက၊

စုျပံဳမ်ားျပားလာကာ၊

ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္၍

ရွိေစႏိုင္စြမ္းကို

ထပ္ဆင့္ထပ္ဆင့္

အနာဂါတ္အေပၚ

ကံဟုျပဳလုပ္ေသာ

ေကာင္းက်ဳိးေပးမည့္

စြမ္းအားမ်ဳိးရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကေလသည္။ ဤအေတြးအေခၚတြင္ ကာယကံ၊ ၀ဇီကံ၊
မေနာကံ ဟူ၍ လုပ္ရပ္သံုးမ်ဳိး ရွိေလသည္။

တိပိဋက(ပဋကတ္သံုးပံု)ဗုဒၶက်မ္းစာမ်ား(ဓမၼ)၏

အစိတ္အပိုင္းသံုးရပ္

ျဖစ္သည္။

၄င္းတို႔မွာ

ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ား ပါရွိ ေသာ သုတ္က်င့္၀တ္မ်ား ပါရွိသည့္ ၀ိနယႏွင့္ ေ၀ဖန္သံုးသပ္မႈ
အမ်ဳိးမ်ဳိးပါရွိေသာ

အဘိဓမၼာတို႔

ဂ်ပန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏

ျဖစ္ေလ

သည္။ေနာက္ပိုင္းတြင္

ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ

ေပါင္းစပ္ထည့္သြင္းခဲ့ေလသည္။ (ဓမၼတရားကိုၾကည့္ပါ။)- 280 -

၀ါရင့္တရုတ္ႏွင့္

ေရးသားခ်က္မ်ား

ကိုလည္း

ေထရ၀ါဒ
ေတာင္ဘက္ပိုင္း

ရိုးရာဗုဒၶဘာသာျဖစ္သည့္

ေထရ၏အဓိပၸာယ္မွာ

အသက္ႀကီးရင့္သူမ်ား ျဖစ္ သည္။ ရိုးရာကို ေစာင့္ထိန္းၾကေသာ ၀ါရင့္ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား၏
က်င့္၀တ္တရားေတာ္မ်ားကို

တင္းၾကပ္

စြာလိုက္နာက်င့္သံုးေရး

ခံယူခ်က္မ်ားမွ

ထြက္ေပၚလာေသာ ဘာသာေရး ျဖစ္သည္။ (အျခားေသာ တိုးတက္၍ ပိုမိုလြတ္လပ္သည့္
ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအုပ္စုမွာမူ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေျမာက္ပိုင္းရိုးရာဟု ေခၚ ေသာ မဟာယာန
ျဖစ္လာခဲ့ေလသည္။ ဤကဲ့သို႔ ဗုဒၶဘာသာ အေတြးအေခၚမ်ား ကြာျခားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ
လာခဲ့ျခင္းမွာ ဗုဒၶ စုေတၿပီးေနာက္ ရာစုႏွစ္ အနည္းငယ္အၾကာမွာပင္ စတင္လာခဲ့ျခင္း
ျဖစ္သည္ဟု အဆို ရွိ၍ ထိုအခ်ိန္က တိုးတက္ေသာ အေတြးအေခၚရွိသည့္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး
မဟာေဒ၀က ဗုဒၶအေတြးအေခၚ ငါးမ်ဳိးေအာက္တြင္ ပိုမိုလြတ္လပ္စြာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရန္
အခိုင္အမာ တင္ျပခဲ့ေလသည္။ ထိုမွစ၍ ေထရ ၀ါဒႏွင့္ မဟာသံဃိကတို႔ ကဲျြ ပားသြားကာ
ေနာက္ပိုင္းတြင္ မဟာသံဃိကမွ မဟာယာန ထြန္းကားလာခဲ့ ေလသည္။

ဓမၼတရား(မွန္ကန္ေသာတရား)ဤသည္မွာ ဗုဒၶက ေဟာေျပာေတာ္မူခဲ့ေသာ တရားေတာ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။
ယင္းတရားေတာ္

မ်ားတြင္

သုတ္(ဗုဒၶကိုယ္တိုင္ေဟာေျပာခဲ့သည္မ်ား)၊

၀ိနည္း

(ဗုဒၶကခ်မွတ္ခဲ့ေသာ၀ိနည္းမ်ား)ႏွင့္ အဘိဓမၼာ (ေနာက္ပိုင္းေခတ္မ်ားတြင္ ပညာရွင္မ်ားက
သုတ္ႏွင့္၀ိနယမ်ားအေပၚ ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးခ်က္ မ်ား) ဟူ၍ သံုးမ်ဳိးခဲျြ ခားထားေလသည္။ ဤသံုးမ်ဳိးစလံုးကို

ေပါင္းျခံဳ၍

တိပိဋကဟု

ေခၚေလသည္။

ရတနာသံုးပါးတြင္ တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ေလသည္။

- 281 -

ဓမၼသည္

ဗုဒၶဘာသာ၏

နိဗၺာန္(လံုး၀တည္ျငိမ္ေအးခ်မ္းျခင္း)ျငိမ္းေစေသာဟူသည့္
အသိဥာဏ္ျဖင့္
အေပါင္းကို

တရားအဓိပၸာယ္ပင္

ျဖစ္သည္။

က်င့္ႀကံမႈမ်ားမွတဆင့္၊

လံုး၀ျငိမ္းေအးေစေသာ

အေျခဤသည္မွာ

မွန္ကန္ေသာ

လူ႔အညစ္အေၾကးႏွင့္

ကာမတဏွာ

အေနျဖစ္ေပသည္။

ဤအေျခအေနသို႔

ေရာက္ရွိႏိုင္သူမ်ားအား ဗုဒၶဟု ေခၚေလသည္။ ေဂါတမသိဒတၳ သည္ သက္ေတာ္၃၅ႏွစ္
အရြယ္တြင္ ဤအေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိကာ ဗုဒၶျဖစ္လာခဲ့ေလသည္။

ဤကဲ့သို႔ ေသာလံုး၀တည္ျငိမ္ေအးျငိမ္းသည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ ရူပ ကိုယ္ခႏၶာ
တည္ရွိ ေနသေရြ႕၊ လူသားတို႔၏ အၾကြင္းအက်န္ျဖစ္ေသာ မေကာင္းမႈ အညစ္အေၾကးမ်ား
ဆက္လက္တည္ရွိ

ေနမည့္အတြက္

ျဖစ္ေၾကာင္း

ယခုအခါတြင္

ယံုၾကည္လ်က္

ရွိေလသည္။

ပညာပရမိတေျခာက္ပါးအနက္၊

တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္။

ဘ၀ကိုအမွန္အတိုင္း

ေတြ႕ျမင္ခံစားႏိုင္ေစ ရန္ႏွင့္ အမွန္ႏွင့္အမွားကို ခဲျြ ခားႏိုင္ေစေသာ အသိစိတ္ ျဖစ္သည္။
ဤသည္ကို အျပည့္အ၀ ရရွိထား ေသာသူအား ဗုဒၶဟု ေခၚေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္
ဤအသိဥာဏ္ပညာသည္ သာမန္လူသားတို႔၏ အသိ ဥာဏ္ႏွင့္မတူဘဲ သီးျခားျဖစ္ေသာ
အသိမ္ေမြ႕ဆံုးႏွင့္ အနက္နဲဆံုးေသာ ဥာဏ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။

ပါရမိတာ(တဖက္ကမ္းသို႔ကူးသြားျခင္း)တစ္ဖက္ကမ္းသို႔

ကူးသြားျခင္း

ဆိုသည္မွာ

ဗုဒၶဘာသာက်င့္စဥ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကို

က်င့္ႀကံျခင္းျဖင့္၊ ဗုဒၶကမာၻသို႔ ေရာက္ရွိျခင္းကို ဆိုလိုေပသည္။ သာမန္အားျဖင့္ ေမြးျခင္းႏွင့္
ေသျခင္းျဖစ္ေသာ

ဤကမာၻမွ

အမွန္တရားကမာၻသို႔

ေအာက္ပါလက္ေတြ႕က်င့္စဥ္ေျခာက္ရပ္ကို

က်င့္ႀကံ

ျဖတ္သန္းေရာက္ရွိႏိုင္ေစရန္
ေနထိုင္ရန္

လိုအပ္သည္ဟု

ယူဆၾကေလသည္။ ၄င္းတို႔မွာ ေပးကမ္းလွဴဒါန္းျခင္း၊ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ျခင္း၊
သည္းခံျခင္း၊ စိတ္အာရံု ထိန္းသိမ္းျခင္းႏွင့္ မွန္ကန္စြာ ဆံုးျဖတ္ျခင္း (သို႔မဟုတ္ ဥာဏ္ပညာ)တို႔ျဖစ္ေလသည္။

ေႏြဦးေပါက္ႏွင့္

ေဆာင္းဦးေပါက္ရာသီမ်ားတြင္

ရွိေသာ

ဂ်ပန္ရိုးရာ ဟိဂန္ရက္ သတၱပါတ္မ်ားသည္ ဤ ဗုဒၶအေတြးအေခၚမ်ားမွ ထုတ္ေဖာ္လာျခင္း
ျဖစ္ေပသည္။

- 282 -

ပါဠိ(ဘာသာ)ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာတြင္
ေရွးေဟာင္းအက်ဆံုးေသာ
ထားသည္ဟု

အသံုးျပဳေသာ

ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို

ယံုၾကည္ရေလသည္။

ဘာသာစကား

ျဖစ္သည္။

ဤဘာသာစကားျဖင့္

ေရးသား

ဤဘာသာသည္သသၤၿဂိဳဋလ္တြင္ရွိေသာ

ပရခရစ္ဘာသာတစ္မ်ဳိးျဖစ္သျဖင့္၊ ပါဠိႏွင့္သသၤၿဂိဳဋ္ျဖင့္ ေရးသားထား ေသာ ဗမၼပါဠိျဖင့္
ေရးသားထားေသာဓမၼ၊ သသၤၿဂိဳဋ္ျဖင့္ ေရးသားထားေသာ နိဗၺာန္န၊ ပါဠိျဖင့္ ေရးသား
ထားေသာ နိဗာန၊ (သသၤၿဂိဳဋ္ကိုၾကည့္ပါ)ဗုဒၶ (အမွန္တရားသိသူ(၀ါ)အကၽြတ္တရားရရွိသူ)အစမူလက

ဗုဒၶဘာသာကို

တည္ေထာင္ခဲ့သူ

ေဂါတမသိဒတၳ(သက်မုန)ိ အားဤအမည္ျဖင့္ ေခၚ ဆိုခဲ့ၾကေလသည္။ ဗုဒၶသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း၂၅၀၀ခန္႔အၾကာက
အိႏိၵယတြင္ သက္ေတာ္၃၅ႏွစ္ အရြယ္တြင္ အလံုးစံုကို သိျမင္ေသာ၊ သဗၺညဳတဥာဏ္ကို
ရရွိခဲ့ေလသည္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦးအတြက္ ေနာက္ဆံုးေသာ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္မွာ
မည္သည့္ဂိုဏ္းဂနမွပင္ ျဖစ္ေစ၊ ဗုဒၶ ျဖစ္လာရန္ပင္္ ျဖစ္ေပ သည္။ ဤ အေျခအေနသို႔
ေရာက္ရွိႏိုင္ေစရန္

က်င့္ႀကံအားထုတ္နည္းမ်ားအေပၚ

ကြာဟမႈမ်ား

ရွိေနေသာေၾကာင့္လည္း ဗုဒၶဘာသာတြင္ အေတြးအေခၚအမ်ဳိးမ်ဳိး ဂိုဏ္းခဲမြ ်ား ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ျခင္း
ျဖစ္သည္။ မဟာယာဥ္ဂိုဏ္း ဗုဒၶဘာသာတြင္ သမိုင္း၀င္ ဗုဒၶသက်မုနိအျပင္၊ အမိတာဘ၊
မဟာ၀ိေရာစဏ၊ ေ၀သဇ်ဂုရု အစရွိသည္တို႔ကိုလည္း အမ်ားအားျဖင့္ ဗုဒဘာသာ၏
အမွတ္လကၡဏာမ်ားအျဖစ္

လက္ခံထားေလသည္။

ဂ်ပန္ျပည္တြင္

သန္႔စင္ကမာၻ

အမ်ဳိးအစား ဗုဒၶဘာသာအေတြးအေခၚမ်ား၏ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင့္၊ ကြယ္လြန္သြားသူ
အေပါင္းတို႔အား အမ်ားအားျဖင့္ ဗုဒၶမ်ား သို႔မဟုတ္ ဂ်ပန္ဘာသာ စကားျဖင့္ ဟိုတိုေကဟု
ေခၚဆိုၾကေလသည္။

- 283 -

ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္း(အမွန္တရားကိုရွာႀကံေနသူ)အစမူလက
သိဒတၳအား

ဤအမည္ကို

ရည္ညႊန္း

အမွန္တရား

ေခၚဆိုျခင္း

မရရွိမီကာလကျဖစ္ေသာ

ျဖစ္ေပသည္။

မဟာယာဥ္ဂိုဏ္း

ေဂါတမဗုဒၶဘာသာ

ထြန္းကားလာခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ ဗုဒၶဘ၀သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူအေပါင္းအား
ဤအမည္ျဖင့္ ေခၚဆိုခဲ့ၾကေလသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဗုဒၶ ဘ၀သို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္ေစရန္
မိမိတို႔၏

အၾကင္နာကရုဏာစိတ္မ်ားျဖင့္

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္
ႀကိဳးပမ္းေန

မိမိတို႔

သူမ်ားအား

အျခားသူမ်ားအား

ကိုယ္တိုင္လည္း၊

ဆဲေြ ဆာင္ေန

သူမ်ား၊

အလားတူပန္းတိုင္သို႔ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္

ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္းမ်ားအျဖစ္

ေခၚဆိုခဲ့ၾကေလသည္။

၄င္းတို႔အနက္ ထင္ရွားသူ အခ်ဳိ႕တို႔မွာ အ၀ေလာကိေတသရ၊ စိတိဂါဘ၊ မဥၥဳသီရိတို႔
ျဖစ္ေလသည္။

မယာယာဥ္(ႀကီးေသာယာဥ္)ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းစဥ္တြင္

အဓိကအေတြးအေခၚႀကီးႏွစ္မ်ဳိး

ထြက္ေပၚလာခဲ့ရာ

မဟာယာနႏွင့္ ေထရ၀ါဒ (ဟိနယာန)တို႔ ျဖစ္ေလသည္။ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာသည္
တိဗက္၊ တရုတ္၊ ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္စသည္ တို႔ကိုျပန္႔ႏွံ႔သြားခဲ့၍ ေထရ၀ါဒမွာ ျမန္မာ၊
သီရိလကၤာ(သီဟိုရ္)၊ ထိုင္းအစရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား သို႔ ျပန္႔ႏွံ႔သြားခဲ့ေလသည္။ ဤစာလံုး၏
အဓိပၸာယ္မွာ

ေမြးျခင္းႏွင့္ေသျခင္း

အေပါင္းအား

ခဲျြ ခားမႈမရွိပဲ၊

ျဖစ္ေသာ

ဤေလာကရွိ

အမွန္တရားရရွိေစရန္

မဟာယာဥ္ႀကီး ဟူ၍ ျဖစ္ေလသည္။

- 284 -

ေ၀ဒနာခံစားေနရသူ

ဦးေဆာင္ေခၚယူသြားႏိုင္သည့္

သဃၤာ(ဗုဒၵညီေနာင္မ်ား)ဤအထဲတြင္
အရပ္သားမ်ား

ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား

ပါ၀င္ထြက္ေပၚလာေသာအခါ၊

ေလသည္။

မယ္သီလရွင္မ်ားႏွင့္
ေနာက္ပိုင္းတြင္

ေဗာဓိသတ္ဘုရား

သာမန္အရပ္သူ

မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈမ်ား

ေလာင္းအျဖစ္သို႔

ေရာက္ရွိႏိုင္ရန္

ရည္မွန္းၾကသူ၊ အရပ္သား သို႔မဟုတ္ ရဟန္းေတာ္မဟူ အတူတကြ ညီေနာင္အျဖစ္
ေပါင္းစည္းပါ၀င္ခဲ့ၾကေလသည္။ ဗုဒၶဘာသာ၏ ရတနာသံုးပါးအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္
ျဖစ္သည္။

သံသရာ(ျပန္လည္ေမြးဖြားလာျခင္း)အတိတ္ကာလမွသည္ မ်က္ေမွာက္ႏွင့္ အနာဂါတ္အထိ အျမဲမျပတ္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ
ေအာက္ပါ

ဘံုဘ၀ေျခာက္မ်ဳိးတို႔တြင္

ေမြးဖြားလာျခင္းႏွင့္

ေသဆံုးသြားျခင္းျဖစ္စဥ္မ်ား

ျဖစ္သည္။ ငရဲ၊ တေစၦသူရဲ မ်ား၊ တိရစာၦန္မ်ား၊ အသူရာ၊ လူႏွင့္ ေကာင္းကင္ဘံုတို႔
ျဖစ္ေလသည္။ အမွန္တရားမရရွိပါက ဤသံသရာ မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါေပ။
လြတ္ေျမာက္ႏိုင္သူမ်ားကို ဗုဒၶဟု ေခၚဆိုႏိုင္ေပသည္။

သုတ(္ က်မ္းစာမ်ား)ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ား၏

မွတ္တမ္းမ်ားပင္

ျဖစ္ေပသည္။

မူရင္းအဓိပၸာယ္မွာ

ႀကိဳးျဖစ္၍။ ဘာသာ ေရး သို႔မဟုတ္ သိပံၸပညာမ်ားတြင္ က်ယ္ျပန္႔မ်ားျပားလွေသာ
ပညာရပ္မ်ားကို

သီကံုးဆက္ႏြယ္ထား

ျခင္းကို

တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျဖစ္သည္။

- 285 -

ဆိုလိုေပသည္။

တိပိဋက၏

သုည(၀ါ)နတိၱ(အေကာင္အထည္မရွိမႈ)အရာခပ္သိမ္းတို႔တြင္
အေတြးအေခၚပင္ျဖစ္၍

၀တၳဳပစၥည္း

ဗုဒၶ

ဘာသာ၏

သို႔မဟုတ္

တည္ျမဲမႈမရွိဟူေသာ

အေျခခံသေဘာတရားတစ္ခု

ျဖစ္သည္။

အရာခပ္သိမ္းသည္ ျဖစ္မႈအေၾကာင္းရင္းေပၚတြင္ မူတည္ေနသျဖင့္ အရာ၀တၳဳတစ္ခုအျဖစ္၊
ထာ၀ရတည္ျမဲေသာ

ကိုယ္ဟူ၍

အေကာင္အထည္ရွိသည္
မသင့္ပါေပ။

မရွိပါေပ။

သက္ရွိသတၱ၀ါမွန္သမွ်၊

ဆက္ႏြယ္မႈသာ

ျဖစ္သို႔ရာတြင္

အရာ၀တၳဳတိုင္းတြင္

သို႔မဟုတ္ မရွိဟူေသာ အေတြးအေခၚမ်ဳိးကို
သည္။လူသားျဖစ္ေစ၊

ထို႔ေၾကာင့္

လိုက္နာရန္

လူသားမဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊

အေတြးအေခၚ

သို႔မဟုတ္

ခံယူခ်က္

မူ၀ါဒတစ္ခုခုကို

လံုး၀မွန္ကန္သည့္

တစ္ခုတည္း

ေသာအရာျဖစ္သည္ဟု

ဖက္တြယ္ထားမႈမွာ

မိုကပ္မဲလွေပသည္။

ဤသည္မွာ

မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ၏

ဥာဏ္ပညာ က်မ္းစာထဲရွိ အေျခခံအေတြးအေခၚ ျဖစ္ေပသည္။

သကၠဋ(သသၤၿဂိဳဋ္)ေရွးေဟာင္းအိႏိၵယႏိုင္ငံ၏
အိႏိၵယ-ဥေရာပ

ဘာသာေရွးေဟာင္းသသၤၿဂိဳဳဋ္္အျဖစ္
ဘာသာစကားျဖင့္

ေရွးရိုးရာစာေပ

စကားတစ္မ်ဳိး

ခဲျြ ခားထားေလသည္။

ေရးသားထားခဲ့ၿပီး၊

ယင္းကို

ေခၚေလသည္။

- 286 -

ဘာသာစကားျဖစ္သည္။

ျဖစ္ေလသည္။
မဟာ၄င္းကို

ေဗဒႏွင့္

ယာနက်မ္းစာမ်ားကို

ဗုဒၶဘာသာမ်ဳိးစပ္

ဤသသၤၿဂိဳဋ္ဟု

အနတၱ(ကိုယ္မဟုတ္မႈ)ဤသည္မွာ

ဗုဒၶဘာသာတြင္

အေျခခံအက်ဆံုးေသာ

အခ်က္တစ္ခ်က္

ျဖစ္ေပသည္။ ဤေလာက ရွိ တည္ရွိမႈႏွင့္ ျဖစ္စဥ္အေပါင္းတို႔သည္ ေနာက္ဆံုးတြင္
မည္သည့္ အေကာင္အထည္မ်ဳိးမွ မရွိပါေပ။ တည္ရွိမႈမွန္သမွ်မွာ မတည္ျမဲမႈပင္ျဖစ္ေၾကာင္း
လက္ခံထားသည့္ ဗုဒၶဘာသာတြင္ ထိုကဲ့သို႔ေသာ မတည္ျမဲသည့္ တည္ရွိမႈတြင္ ထာ၀ရတည္ျမဲေသာ

၀ထၱဳပစၥည္းဟူ၍

မရွိေၾကာင္း

ရွင္းလင္းေျပာဆိုရန္မွာ

သဘာ၀ပင္

ျဖစ္ေပသည္။ အနႏၱမာန္ကို နာမ္မဟုတ္ေသာဟုလည္း ေခၚဆိုႏိုင္ေပသည္။

အနိစၥ(မတည္ျမဲမႈ)အျခားေသာအေျခခံအခ်က္တခ်က္ျဖစ္သည္။
ျဖစ္စဥ္အေပါင္းတိ႔သု ည္အစဥ္အျမဲပင္ေျပာင္းလဲေန၍၊

ဤေလာကရွိ

တည္ရွိမႈႏွင့္

ေခတၱခဏမွ်ပင္

အလားတူ

တည္ရွိေနျခင္း မရွိပါေပ။ အရာခပ္သိမ္းသည္ တစ္ေန႔ေန႔တြင္ ေသဆံုးျခင္း သို႔မဟုတ္
အဆံုးသတ္သြားျခင္းသာ

ရွိရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊

အလားအလာသည္ပင္လွ်င္
ဤအေတြးအေခၚကို
ေကာက္ယူရန္

မေကာင္းရွဳျမင္တတ္သည့္
မသင့္ပါေပ။

ျပန္႔ပြားမႈႏွစ္ရပ္စလံုးသည္

ထိုကဲ့သို႔ေသာ

ဆင္းရဲဒုကၡ၏အေၾကာင္းရင္းျဖစ္ေလသည္။

ဤကဲ့သို႔

ရွဳေထာင့္မ်ဳိးမွသာ၊

အဘယ္ေၾကာင့္ဆို

သို႔ရာတြင္
အဓိပၸာယ္

ေသာ္တိုးတက္မႈႏွင့္

အစဥ္အျမဲေျပာင္းလဲေနမႈ၏

သာဓကမ်ားပင္

ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။

- 287 -

ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ ႏွင့္ “ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား” ကို ထုတ္ေ၀မႈ
ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ ႏွင့္ “ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ား” ကို ထုတ္ေ၀မႈ
ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႔အြ ေၾကာင္းကို ေျပာၾကားမည္ဆိုပါက၊
ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႔အြ ေၾကာင္းကို ေျပာၾကားမည္ဆိုပါက၊
မိတုတိုယို ေကာ္ပိုေရးရွင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္
မိတုတိုယို ေကာ္ပိုေရးရွင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္
တစ္ဦးျဖစ္သည့္ မစၥတာရဲဟန္ႏူမားတား အေၾကာင္းကို ထည့္သြင္း ေျပာဆိုရန္
တစ္ဦးျဖစ္သည့္ မစၥတာရဲဟန္ႏူမားတား အေၾကာင္းကို ထည့္သြင္း ေျပာဆိုရန္
လိုအပ္ေပသည္။
လိုအပ္ေပသည္။
၄င္းပုဂၢိဳလ္သည္ တိက်ေသာ တိုင္းထြာမႈ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္
၄င္းပုဂၢိဳလ္သည္ တိက်ေသာ တိုင္းထြာမႈ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္
လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ေက်ာ္က ကုမၸဏီတခုကို တည္ေထာင္ခဲ့ေလသည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ေက်ာ္က ကုမၸဏီတခုကို တည္ေထာင္ခဲ့ေလသည္။
လုပ္ငန္းဌာနတခု၏ ေအာင္ျမင္မႈသည္ အာကာသဘံု၊ ဘုမၼဘံုႏွင့္ လူသားတို႔၏
လုပ္ငန္းဌာနတခု၏ ေအာင္ျမင္မႈသည္ အာကာသဘံု၊ ဘုမၼဘံုႏွင့္ လူသားတို႔၏
သင့္ျမတ္ညီညြတ္ေသာ
ေပါင္းစည္းမႈအေပၚတြင္
မူတည္၍
လူသားတို႔၏
သင့္ျမတ္ညီညြတ္ေသာ
ေပါင္းစည္းမႈအေပၚတြင္
မူတည္၍
လူသားတို႔၏
စိတ္ဓာတ္ေကာင္းမြန္မႈကို အသိဥာဏ္ပညာ၊ ၾကင္နာမႈႏွင့္ ရဲရင့္သတိၱတို႔၏
စိတ္ဓာတ္ေကာင္းမြန္မႈကို အသိဥာဏ္ပညာ၊ ၾကင္နာမႈႏွင့္ ရဲရင့္သတိၱတို႔၏
ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညီမွ်ေသာ ေပါင္းစည္းမႈျဖင့္သာ ရယူႏိုင္သည္ဟု ၄င္းက စဲျြ မဲစြာ
ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညီမွ်ေသာ ေပါင္းစည္းမႈျဖင့္သာ ရယူႏိုင္သည္ဟု ၄င္းက စဲျြ မဲစြာ
ယံုၾကည္မႈေအာက္တြင္ တိုင္းတာေရး ပစၥည္းကိရိယာမ်ား ထုတ္လုပ္မႈတြင္
ယံုၾကည္မႈေအာက္တြင္ တိုင္းတာေရး ပစၥည္းကိရိယာမ်ား ထုတ္လုပ္မႈတြင္
စက္မႈနည္းနာမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေရးႏွင့္ လူ၏ စိတ္မ်ား ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္
စက္မႈနည္းနာမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေရးႏွင့္ လူ၏ စိတ္မ်ား ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္
ေကာင္းမြန္လာေရးတို႔အတြက္ စြမ္းသေရြ႕ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေလသည္။
ေကာင္းမြန္လာေရးတို႔အတြက္ စြမ္းသေရြ႕ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေလသည္။
ကမာၻ႕ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို
ရယူရန္မွာ
လူ႔စိတ္ကို
အျပစ္အနာအဆာ
ကမာၻ႕ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို
ရယူရန္မွာ
လူ႔စိတ္ကို
အျပစ္အနာအဆာ
ကင္းစင္ေအာင္
ျပဳလုပ္ႏိုင္မွသာ
ျဖစ္ႏိုင္မည္။
ယင္းအတြက္
ဗုဒၶ၏ကင္းစင္ေအာင္
ျပဳလုပ္ႏိုင္မွသာ
ျဖစ္ႏိုင္မည္။
ယင္းအတြက္
ဗုဒၶ၏သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ား
ရွိေနသည္ဟုလည္း
၄င္းကစဲျြ မဲစြာ
ယံုၾကည္
သြန္သင္ေဟာေျပာမႈမ်ား
ရွိေနသည္ဟုလည္း
၄င္းကစဲျြ မဲစြာ
ယံုၾကည္
ထားေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကုမၸဏီ၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲလ်က္ႏွင့္ပင္
ထားေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကုမၸဏီ၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲလ်က္ႏွင့္ပင္
၄င္းသည္
ဗုဒၶေတး
သံမ်ားကို
ေခတ္မွီေစေရးႏွင့္
ဗုဒၶ၏ရုပ္ပံုမ်ားႏွင့္
၄င္းသည္
ဗုဒၶေတး
သံမ်ားကို
ေခတ္မွီေစေရးႏွင့္
ဗုဒၶ၏ရုပ္ပံုမ်ားႏွင့္
တရားေတာ္မ်ားကို
ျဖန္႔ခ်ီေရးလုပ္ငန္းရပ္မ်ားတြင္
ႏွစ္ေပါင္းေလးဆယ္ေက်ာ္
တရားေတာ္မ်ားကို
ျဖန္႔ခ်ီေရးလုပ္ငန္းရပ္မ်ားတြင္
ႏွစ္ေပါင္းေလးဆယ္ေက်ာ္
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။
၁၉၆၆ခုႏွစ္
ဒီဇင္ဘာလတြင္
၄င္းသည္
ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး
၁၉၆၆ခုႏွစ္
ဒီဇင္ဘာလတြင္
၄င္းသည္
ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး
လုပ္ငန္းရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္ ရံပံုေငြအဖဲ႔တြ စ္ရပ္ကို မိမိ၏ ပုဂၢလိကပိုင္
လုပ္ငန္းရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရန္ ရံပံုေငြအဖဲ႔တြ စ္ရပ္ကို မိမိ၏ ပုဂၢလိကပိုင္
ရံပုံေငြႏွင့္ ေပါင္းစပ္လိုက္ၿပီး၊ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကမာၻ႕ျငိမ္း ခ်မ္းေရးအတြက္
ရံပုံေငြႏွင့္ ေပါင္းစပ္လိုက္ၿပီး၊ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကမာၻ႕ျငိမ္း ခ်မ္းေရးအတြက္
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ေလသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ျပည္သူ႔အဖဲ႕ြ အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ဗုဒၶႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ေလသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ျပည္သူ႔အဖဲ႕ြ အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ စတင္ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားကိုေနရာအႏွ႔ံသို႔
ျဖန္႔ေ၀၍
လူသားတိုင္းက
ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားကိုေနရာအႏွ႔ံသို႔
ျဖန္႔ေ၀၍
လူသားတိုင္းက
တရားေရေအးကို
ေသာက္သံုး၍
အက်ဳိးထူးရရွိႏိုင္ေစရန္
မည္ကဲ့သို႔
တရားေရေအးကို
ေသာက္သံုး၍
အက်ဳိးထူးရရွိႏိုင္ေစရန္
မည္ကဲ့သို႔
လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိပါသနည္း။ ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ ကို တည္ ေထာင္ခဲ့သူ၏ ဆႏၵကို
လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိပါသနည္း။ ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ ကို တည္ ေထာင္ခဲ့သူ၏ ဆႏၵကို
ထိန္းသိမ္းကာ ဤျပသာနာရပ္၏ အေျဖကိုရွာႀကံေရးမွာ ဤဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြား ေရးထိန္းသိမ္းကာ ဤျပသာနာရပ္၏ အေျဖကိုရွာႀကံေရးမွာ ဤဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြား ေရး- 288 - 288 -ရံပုံေငြအဖဲ႔၏ြ လုပ္ငန္းပင္ ျဖစ္သည္။
ရံပုံေငြအဖဲ႔၏ြ လုပ္ငန္းပင္ ျဖစ္သည္။
တစ္နည္းအားျဖင့္ဆိုေသာ္
ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို
ျဖန္႔ခ်ီရန္အတြက္၊
တစ္နည္းအားျဖင့္ဆိုေသာ္
ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားကို
ျဖန္႔ခ်ီရန္အတြက္၊
ႀကိဳးပမ္းခ်က္မွန္သမွ်ကို ဤ ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ က ဦးလည္မသုန္၊
ႀကိဳးပမ္းခ်က္မွန္သမွ်ကို ဤ ဗုဒၶဘာသာ ျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ က ဦးလည္မသုန္၊
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ ဟူေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ ဟူေသာ အခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါသည္။
ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားဟူသည္ ဤစာအုပ္သည္ ဤႏိုင္ငံတြင္းရွိ ဘာသာေရး၏
ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္မ်ားဟူသည္ ဤစာအုပ္သည္ ဤႏိုင္ငံတြင္းရွိ ဘာသာေရး၏
သမိုင္းႏွင့္ ဗုဒၶ ဘာသာယဥ္ေက်းမႈကို အစဥ္အျမဲပင္ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားခဲ့ေသာ္လည္း
သမိုင္းႏွင့္ ဗုဒၶ ဘာသာယဥ္ေက်းမႈကို အစဥ္အျမဲပင္ ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားခဲ့ေသာ္လည္း
ဂ်ပန္နည္းျဖင့္
အဓိပၸာယ္
ေကာက္
ယူပါက
ဗုဒၶဘာသာ၏
သြန္သင္
ဂ်ပန္နည္းျဖင့္
အဓိပၸာယ္
ေကာက္
ယူပါက
ဗုဒၶဘာသာ၏
သြန္သင္
ေဟာေျပာခ်က္မ်ားဟု
ေခၚဆိုႏိုင္ေလာက္ေသာ
ေရးသားထုတ္ေ၀မႈမ်ား
ေဟာေျပာခ်က္မ်ားဟု
ေခၚဆိုႏိုင္ေလာက္ေသာ
ေရးသားထုတ္ေ၀မႈမ်ား
မရွိသေလာက္
ျဖစ္ေနသည့္
အခ်က္ကို
ဆင္ျခင္သံုးသပ္ကာ
ႀကိဳးပမ္း
မရွိသေလာက္
ျဖစ္ေနသည့္
အခ်က္ကို
ဆင္ျခင္သံုးသပ္ကာ
ႀကိဳးပမ္း
ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည့္ စာအုပ္ပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည့္ စာအုပ္ပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ဤစာအုပ္သည္ ဖတ္ရွဳသူအားလံုးအတြက္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အာဟာရအျဖစ္
ဤစာအုပ္သည္ ဖတ္ရွဳသူအားလံုးအတြက္ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ အာဟာရအျဖစ္
အက်ဳိး ျဖစ္ထြန္း ေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤစာအုပ္ကို မည္သူမဆို စာေရးစားပဲေြ ပၚအက်ဳိး ျဖစ္ထြန္း ေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤစာအုပ္ကို မည္သူမဆို စာေရးစားပဲေြ ပၚထားရွိျခင္း သို႔မဟုတ္ မိမိကိုယ္ႏွင့္ သယ္ေဆာင္ကာ စိတ္တိုင္းက် ဖတ္ရွဳျခင္းမ်ား
ထားရွိျခင္း သို႔မဟုတ္ မိမိကိုယ္ႏွင့္ သယ္ေဆာင္ကာ စိတ္တိုင္းက် ဖတ္ရွဳျခင္းမ်ား
ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထုတ္လုပ္ထားပါသည္။
ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထုတ္လုပ္ထားပါသည္။
ကၽြႏု္ပ္တ႔ို စိတ္တိုင္းက်ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ အျပစ္အနာအဆာ ကင္းစင္မႈမ်ဳိး
ကၽြႏု္ပ္တ႔ို စိတ္တိုင္းက်ျဖစ္ေလာက္ေအာင္ အျပစ္အနာအဆာ ကင္းစင္မႈမ်ဳိး
မရွိေသးေသာ္လည္း
ယခုလက္ရွိ
ပုံႏွိပ္ထုတ္ေ၀ထားေသာ
ဗုဒၶ၏မရွိေသးေသာ္လည္း
ယခုလက္ရွိ
ပုံႏွိပ္ထုတ္ေ၀ထားေသာ
ဗုဒၶ၏တရားေတာ္မ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာကို ျပည္သူလူထု အမ်ားစုက တိက်စြာ
တရားေတာ္မ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာကို ျပည္သူလူထု အမ်ားစုက တိက်စြာ
လြယ္ကူစြာႏွင့္ ပိုင္ႏိုင္စြာ ေလ့လာဖတ္ရွဳရန္ လိုအပ္ခ်က္ ျဖည့္စြမ္းေစႏိုင္ရန္ႏွင့္
လြယ္ကူစြာႏွင့္ ပိုင္ႏိုင္စြာ ေလ့လာဖတ္ရွဳရန္ လိုအပ္ခ်က္ ျဖည့္စြမ္းေစႏိုင္ရန္ႏွင့္
တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ လက္ေတြ႕ေသာလမ္းညြန္ႏွင့္ ေန႔စဥ္က်င့္ႀကံေနထိုင္မႈႏွင့္
တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ လက္ေတြ႕ေသာလမ္းညြန္ႏွင့္ ေန႔စဥ္က်င့္ႀကံေနထိုင္မႈႏွင့္
အမွန္တရား၏ ပင္ရင္း ဇစ္ျမစ္အျဖစ္၊ လူအေျမာက္အမ်ားတို႔၏ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
အမွန္တရား၏ ပင္ရင္း ဇစ္ျမစ္အျဖစ္၊ လူအေျမာက္အမ်ားတို႔၏ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
တတ္ႏိုင္သမွ် မ်ားျပားလွစြာေသာ ေနအိမ္မ်ားတြင္ စာအုပ္ရွိေနသည့္အခ်ိန္၊
တတ္ႏိုင္သမွ် မ်ားျပားလွစြာေသာ ေနအိမ္မ်ားတြင္ စာအုပ္ရွိေနသည့္အခ်ိန္၊
တတ္ႏိုင္သမွ်
မ်ားျပားလွစြာေသာ
လူမ်ားက
ျမတ္စြာဘုရား၏
တတ္ႏိုင္သမွ်
မ်ားျပားလွစြာေသာ
လူမ်ားက
ျမတ္စြာဘုရား၏
လင္းေရာင္ျခည္ေအာက္တြင္ ေပ်ာ္ျမဴးစြာ ၀င္ေရာက္လာ မည့္ အခ်ိန္မ်ဳိး
လင္းေရာင္ျခည္ေအာက္တြင္ ေပ်ာ္ျမဴးစြာ ၀င္ေရာက္လာ မည့္ အခ်ိန္မ်ဳိး
ေစာလွ်င္စြာ ေရာက္ရွိလာမည္ကို ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရးအဖဲ႕ြ က ေတြ႕ျမင္
ေစာလွ်င္စြာ ေရာက္ရွိလာမည္ကို ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရးအဖဲ႕ြ က ေတြ႕ျမင္
လိုလွပါသည္။
လိုလွပါသည္။
စာဖတ္ပရိတ္သတ္မ်ား၏
ေ၀ဖန္ေရးသားခ်က္မ်ားကို
အစဥ္အျမဲပင္
စာဖတ္ပရိတ္သတ္မ်ား၏
ေ၀ဖန္ေရးသားခ်က္မ်ားကို
အစဥ္အျမဲပင္
ႀကိဳဆိုလ်က္ ရွိပါသည္။ အခ်ိန္မေရြး ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ သို႔ႀကိဳဆိုလ်က္ ရွိပါသည္။ အခ်ိန္မေရြး ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေရး ရံပုံေငြအဖဲ႕ြ သို႔စာေရးသား ေပးပို႔ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။
စာေရးသား ေပးပို႔ၾကပါရန္ ေမတၱာရပ္ခံအပ္ပါသည္။

- 289 - 289 -