Sierpień 2022 r.

PROGRAM MSC
RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWAŻyjemy obecnie w bardzo niespokojnych czasach. Nasilający się konflikt zbrojny w Ukrainie napawa nas niepokojem o nasze bezpieczeństwo oraz stabilność ekonomiczną. Trudno jest przewidzieć, jakie będą jego długofalowe skutki dla międzynarodowej gospodarki, w tym także dla rynku ryb oraz owoców morza, który i bez tegostoi przed licznymi wyzwaniami. W ubiegłych latach 2020/2021 rynek został zachwiany przez skutki globalnej
pandemii. Dodatkowo od lat nieprzerwanie mierzy się ze skutkami kryzysu kilmatycznego oraz zmian środowiskowych, a także trudnościami związanymi z odpowiedzialnym zarządzaniem rybołówstwami.
Ryby i owoce morza są podstawą żywienia dla milionów ludzi na całym świecie. Dlatego tak istotne jest zadbanie o zdrowie oraz produktywność ekosystemów morskich. Gwarancja zachowania mórz i oceanów jako źródłapożywienia dla przyszłych pokoleń pozwoli na poczucie nadziei i stabilności w niepewnych czasach.

Czym jest MSC?
MSC (Marine Stewardship Council) jest niezależną, międzynarodową organizacją pozarządową, która powstała,
aby chronić zdrowie naszych mórz i oceanów. Poprzez promowanie przyjaznych środowisku praktyk rybackich
oraz działania na rzecz zrównoważonego zarządzania zasobami morskimi, dbamy o zachowanie różnorodności
biologicznej oraz tętniących życiem oceanów dla obecnych i przyszłych pokoleń.
Działania MSC obejmują: wyróżnianie certyfikatami MSC odpowiedzialnych praktyk rybackich oraz identyfikowalnych łańcuchów dostaw, współpracę z partnerami biznesowymi oraz naukowcami, a także programy edukacyjne wpływające na decyzje zakupowe konsumentów na całym świecie. Sam proces certyfikacji prowadzony
jest przez niezależnych audytorów, co gwarantuje bezstronność oraz przejrzystość działań MSC.
W program MSC zaangażowane jest już ponad 500 rybołówstw z 55 krajów. Dzięki temu na półkach sklepowych
na całym świecie znaleźć można ponad 20 000 różnych produktów rybnych i owoców morza z niebieskim znakiem MSC, który gwarantuje, że pochodzą one ze zrównoważonych połowów.

MSC w Polsce i Europie Centralnej
Od blisko 15 lat organizacja MSC działa także w Polsce i Europie Centralnej. Certyfikat Zrównoważonego Rybołówstwa MSC posiadają obecnie polskie połowy szprota oraz ryb płaskich na Morzu Bałtyckim1. Również
polskie statki dalekomorskie poławiające ostroboka są częścią międzynarodowych rybołówstw certyfikowanych zgodnie ze standardem MSC. Z kolei Certyfikatem Łańcucha Dostaw MSC może się poszczycić już ponad
120 przedsiębiorstw, z których aż 46 sprzedaje swoje produkty z niebieskim znakiem MSC.
Takie zaangażowanie ze strony polskich przetwórców przekłada się na rosnącą ilość certyfikowanych produktów na polskim rynku. Zwiększająca się dostępność produktów ze znakiem MSC nie tylko umożliwia rozwój
programu, ale także wpływa na wzrost świadomości oraz zainteresowania polskich konsumentów rybami i owocami morza ze zrównoważonych połowów. Dziś produkty MSC można kupić w większości sieci handlowych oraz
sklepów detalicznych w całej Polsce.
1.

https://www.msc.org/pl/co-robimy/nasz-wplyw/rybolowstwa-na-morzu-baltyckim

www.msc.org/pl

PROGRAM MSC

RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWA

Rybołówstwo
Pomimo wyzwań i niepewności spowodowanych pandemią, w minionym roku obserwowaliśmy dalszy rozwój
programu MSC na całym świecie – wzrosła liczba certyfikowanych rybołówstw, a konsumenci kupili rekordową
liczbę produktów z niebieskim znakiem MSC. Nie zmienia to jednak faktu, że przyszłość naszych mórz i oceanów wciąż jest zagrożona. 35,4% światowych zasobów ryb wciąż jest przełowionych2, a wiele krajów przedkłada krótkoterminowe interesy ponad zdrowie morskich ekosystemów.
Pandemia zwiększyła świadomość społeczną na temat problemów ekologicznych oraz chęć działania w celu
ochrony cennych zasobów naturalnych. Chcemy wykorzystać ten moment jako okazję do podjęcia kolejnych
kroków w kierunku zrównoważonego rybołówstwa oraz zdrowych mórz i oceanów.

90,3milionów

60

milionów

ton wynoszą roczne połowy

osób zatrudnionych
w branży rybnej

3,3

406

10%

miliarda

miliardów
dolarów

światowej populacji polega
na rybołówstwie jako głównym
źródle dochodów

dla tylu ludzi na całym świecie
ryby i owoce morza stanowią
ważne źródło białka

wartość bezpośredniej sprzedaży
ryb i owoców morza w 2020 r.

Źródło: UN FAO State of World Fisheries and Aquaculture 2022

REWIZJA STANDARDU MSC
Aby mieć pewność, że wymogi Standardu Zrównoważonego Rybołówstwa MSC odzwierciedlają najlepsze praktyki zarządzania rybołówstwem, Standard poddawany jest regularnej rewizji. W czerwcu 2022 r. zakończyła
się, trwająca cztery lata, kompleksowa rewizja obejmująca konsultacje z ponad tysiącem interesariuszy oraz
16 szczegółowych projektów badawczych. Nowa wersja Standardu zostanie opublikowana w październiku
2022 r. Rybołówstwa przystępujące do oceny po raz pierwszy będą zobowiązane wykazać zgodność z nowąwersją Standardu od maja 2023 r. Z kolei rybołówstwa obecnie posiadające certyfikat MSC mają 6 lat na dostosowanie własnych praktyk do nowego Standardu3.

RYBOŁÓWSTWA MAŁOSKALOWEW PROGRAMIE
Jednym z kluczowych założeń programu
MSC jest jego dostępność dla wszystkich rybołówstw, niezależnie od lokalizacji, rozmiaru czy dostępnych środków finansowych. Dlatego cieszy fakt,
że wsparcie i pomoc udzielone przez
MSC owocują ciągłym wzrostem liczby
rybołówstw małoskalowych oraz rybołówstw w krajach rozwijających zaangażowanych w program MSC.

Kraje
rozwijające się

84

rybołówstwa
zaangażowane
w program MSCw

29
krajachRybołówstwa
małoskalowe

96

rybołówstw
zaangażowanych
w program MSCw

24
krajachWięcej informacji w raporcie pt. „Rosnąca fala: rybołówstwa małoskalowe w programie MSC” 4
2.
3.
4.

https://www.msc.org/pl/dla-mediow/informacje-prasowe/czy-oceany-nas-wyzywia-raport-fao-sofia-2022
https://www.msc.org/pl/dla-mediow/informacje-prasowe/standard-zrownowazonego-rybolowstwa-2022
www.msc.org/pl/o-msc/raporty-i-publikacje

www.msc.org/pl

OCEAN STEWARDSHIP FUND
Celem funduszu Ocean Stewardship Fund jest zwiększenie liczby zrównoważonych rybołówstw na świecie.
Przyspieszamy postęp, finansując innowacyjne badania i wspierając rybołówstwa na każdym etapie ich drogi
do zrównoważonego rozwoju.
Na wsparcie funduszu MSC przeznacza 5% ze wszystkich opłat licencyjnych pochodzących ze sprzedaży certyfikowanych produktów MSC.
Obecnie rozszerzmy nasz fundusz, dołączając do wkładu MSC finansowanie od zewnętrznych darczyńców.
Naszym celem jest zebranie do końca 2022 roku 7,4 miliona funtów (10 milionów dolarów)5, 6.

POZYTYWNE ZMIANY W MORZACH I OCEANACH DO 2021 R.

Ilość połowów objętych programem MSC
16 000 000 ton+ 11,4% od 2019 r.

14 200 000 ton

Rybołówstwa objęte programem MSC+ 3,5% od 2019 r.
19% wszystkich dzikich połowów morskichzaangażowanych jest w program MSC

Łącznie1958

usprawnień wprowadzonych przez certyfikowane rybołówstwa
do 31 marca 2021 r.

W tym

5.
6.

372 w ciągu ostatnich trzech lat

www.msc.org/pl/ocean-stewardship-fund
https://www.msc.org/pl/dla-mediow/informacje-prasowe/osf-wyniki-2022

www.msc.org/pl

PROGRAM MSC

RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWA

Rynek ryb i owoców morza
Pomimo wielu wyzwań rynek zrównoważonych ryb i owoców morza nie przestaje się rozwijać. W minionym roku
wzrosła liczba supermarketów, restauracji, przetwórców, dystrybutorów oraz hurtowni, które posiadają certyfikat MSC w łańcuchu dostaw. Odnotowano także rekordową sprzedaż produktów z niebieskim znakiem MSC,
głównie mrożonych i konserwowych, które cieszyły się największą popularnością w czasie restrykcji spowodowanych pandemią.

46 20520 075

przedsiębiorstw
z certyfikatem łańcucha
dostaw MSC

dostępnych produktów
z niebieskim znakiem MSC

1 267 000
tonsprzedanych produktów
z niebieskim znakiem MSC+ 5% od 2019 r.

+ 6% od 2019 r.

+ 2% od 2019 r.

Sprzedaż produktów ze znakiem MSC w poszczególnych kategoriach:

Petfoodfood6464 Surimi
SurimiPet000
tonnes
59000
000
000 tonnes 59=$+&>,,% BC3/A/
BC3/A/=$+&>,,%
tonnestonnes!./00$%&13$1"3$%&'45*)))&!./00$%&13$1"3$%&'45*)))&
Chilledpreparedprepared
Chilled203000000tonnes
tonnes203+,##$+,##$Food
Food
63,:$#&10"/#&63,:$#&10"/#&serviceservice
Frozenplain
Frozen plain
6,,%&
6,,%&
43000
000
43
164000000tonnes
tonnes';5*)))&+,##$164';5*)))&+,##$-$38/9$-$38/9$tonnestonnes63,:$#&13$1"3$%&<(<*)))&
63,:$#&13$1"3$%&<(<*)))&
CannedFrozenpreparedpreparedCannedFrozen180000000tonnes
tonnes383000000tonnes
tonnes180383!"##$%&'()*)))&+,##$+,##$+,##$!"##$%&'()*)))&+,##$-

Ready
Ready

Other
Other
24000
000
24
D+.$3
D+.$3
tonnestonnesFoodtoto
Food
6,,%&
6,,%&
77
go
go

meal
meal
Fish
!./00$%&10"/#&?$"%@&
Fish!./00$%&10"/#&?$"%@&
Chilledplain
Chilled
plain
41000
000
41
counter6/-.&
counter
6/-.&
77 66
71000
000tonnes
tonnes712'*)))&+,##$A$"02'*)))&+,##$A$"0
tonnestonnesFishoils
oilsBaby
Babyfood
food
Fish

2020-212020-212019-20
2019-20
2018-192018-192017-18
2017-18
2016-172016-17
2015-16
2015-16

www.msc.org/pl

Other
Other

BIAŁE RYBY
Białe ryby od lat cieszą się popularnością na polskich stołach dzięki wysokiej dostępności, różnorodności cenowej, smakowej oraz bogatemu w walory zdrowotnemięsu. W 2021 r. spożycie białych ryb stanowiło 40% łącznego spożycia wszystkich
ryb i owoców morza w Polsce i wynosiło ponad 5 kg na osobę. Polacy od lat najchętniej sięgają po mintaja, jednak w ostatnich latach zauważono także wzrost zainteresowania miruną oraz dorszem czarnym.

Dowiedz się więcej
o białych rybach
w programie MSC

Średnie roczne spożycie ryb białych
w Polsce [kg/os]

6,00

4,50

3,00

1,50

0,00

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Zachowanie równowagi zasobów w obliczu stale zwiększającego się popytu na ryby białe wymaga ścisłej kontroli ich połowów. Optymizmem napawa fakt, że rybołówstwa ryb białych stanowią obecnie blisko połowę
wszystkich rybołówstw zaangażowanych w program MSC.

177

5 914 000 t

69%

rybołówstw zaangażowanych
w program MSC jest
odpowiedzialnych za połowy

ryb białychświatowych
połowów tych ryb

Nie można również zapomnieć o polskich akcentach na mapie ryb białych. W ubiegłym roku certyfikat uzyskało
bałtyckie rybołówstwo ryb płaskich (stornia, gładzica, turbot).
Obecnie produkty z ryb białych z certyfikatem MSC stanowią ok. 5% wszystkich produktów z ryb białych sprzedawanych w Polsce. To wciąż mało biorąc pod uwagę inne rynki UE oraz znaczny potencjał ekonomiczny i ekologiczny
tych gatunków. Dlatego zachęcamy partnerów do poszerzania swojej oferty MSC o nowe produkty z ryb białych.
www.msc.org/pl

PROGRAM MSC

RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWAMAŁE RYBY PELAGICZNE
Małe ryby pelagiczne – śledź, makrela oraz szprot – stanowią nie tylko podstawę morskiej sieci pokarmowej,
ale także cenne źródło utrzymania bałtyckich oraz północno-atlantyckich rybaków. Niestety prawie połowa(46%) stad jest obecnie przełowionych. Zmiany środowiskowe oraz brak odpowiednich działań politycznych
w połączeniu ze złym stanem zasobów małych ryb pelagicznych na niektórych akwenach powodują dynamiczne
zmiany sytuacji tych gatunków w programie MSC.
Organizacja MSC nieustanie prowadzi działania wspierające przywrócenie zrównoważonych połowów na Północnym Atlantyku. MSC apeluje do decydentów do osiągniecia porozumienia w sprawie zarządzania tymi istotnymi gospodarczo i ekologicznie stadami na spotkaniach państw nadbrzeżnych. W ramach współpracy odpowiedzialnego biznesu powstała koalicja NAPA (North Atlantic Pelagic Advocacy Group)7, która zrzesza obecnie
ponad 30 międzynarodowych firm, którym szczególnie zależy na przywróceniu zrównoważonych połowów
dla cennych stad małych ryb pelagicznych.
W kwietniu 2021 r. rozpoczęto Projekt Udoskonalenia Rybołówstwa (ang. Fishery Improvement Projects, FIP)8dla śledzia i makreli, którego nadrzędnym celem jest przywrócenie certyfikacji MSC do kwietnia 2024 r.

55

4 946 000 t

18%

rybołówstw zaangażowanych
w program MSC jest
odpowiedzialnych za połowy

małych ryb pelagicznych,
co stanowiświatowych
połowów tych ryb

ŚLEDŹ
W 2020 r. zawieszono certyfikat dla połowów śledzi na Północno-Wschodnim Atlantyku oraz Bałtyku, co przełożyło się na spadek
liczby nowych certyfikowanych produktów śledziowych w polskich sklepach. Do czasu odzyskania certyfikatu na połowy śledzia atlantyckiego oraz bałtyckiego, MSC oferuje partnerom pomoc w pozyskiwaniu surowca ze zrównoważonego źródła, jakim
jest m. in. rybołówstwo śledzia na Morzu Północnym.

Dowiedz sięwięcej o śledziach
w programie MSC

MAKRELAW 2021 r. rybołówstwo makreli atlantyckiej ostatecznie utraciło certyfikat MSC, co oznacza brak zrównoważonego źródła pozyskiwania tego gatunku. Alternatywę dla zawieszonej w programie makreli może stanowić
ostrobok peruwiański poławiany przez chilijską flotę dalekomorską oraz rybołówstwo holenderskie, do którego
należy także polska firma Atlantex. Ostrobok jako certyfikowana alternatywa dla makreli atlantyckiej pojawiłsię już na rynkach w Europie Zachodniej. Można zatem oczekiwać, że wkrótce zagości także na polskim rynku9.
SZPROT
Obecnie na rynku nie brakuje szprota z certyfikowanych źródeł. W programie MSC znajduje się 7 rybołówstw
poławiających szprota na Bałtyku oraz Morzu Północnym. Jednym z nich jest polskie bałtyckie rybołówstwo
szprota, które otrzymało certyfikat na jesieni 2021 r.

TUŃCZYK
Zrównoważone zarządzanie rybołówstwami tuńczyka, dla którego
charakterystyczne są dalekie migracje, wymaga ścisłej kontroli połowów oraz współpracy na arenie międzynarodowej.

Dowiedz sięwięcej o tuńczykach
w programie MSC

Rosnącą świadomość konsumentów, szczególnie na rynkach Europy Zachodniej oraz wsparcie ze strony producentów przekładają się na ogromną popularność certyfikowanych produktówz tuńczyka na rynku. W ubiegłym roku ilość produktów z tuńczyka z certyfikatem MSC wzrosła o 50%. Również w Polsce dostępnych jest coraz więcej produktów. Szczególnie miały tu wpływ zobowiązania podjęte przez kluczowych polskich przetwórców, takich jak Princes
czy Bolton (Rio Mare), co przekłada się na wzrost ilości produktów z certyfikatem MSC w ostatnich miesiącach.
7.
8.
9.

https://www.seafish.org/responsible-sourcing/uk-fisheries-management-and-supply-chain-initiatives/north-atlantic-pelagic-advocacy-group/https://fisheryprogress.org/fip-profile/northeast-atlantic-ocean-mackerel-and-herring-hook-line-trawl-and-purse-seine
https://www.msc.org/pl/dla-mediow/informacje-prasowe/czy-ostrobok-(makrela-chilijska)-z-certyfikatem-msc-zastapi-makrele-atlantycka

www.msc.org/pl

Warto zwrócić uwagę, że niektóre marki posługują się logo Dolphin-Safe, które, w przeciwieństwie do certyfikatu
MSC, nie gwarantuje zrównoważonych połowów, a jedynie informuje o trosce w zakresie ochrony delfinów.

86

2 866 000 t

54%

rybołówstw zaangażowanych
w program MSC jest
odpowiedzialnych za połowytuńczyka,
co stanowiświatowych połowów
tego gatunku

DZIKI ŁOSOŚ
Łosoś to ryba dobrze znana polskim przetwórcom i konsumentom.
Na polskim rynku obecny jest głównie łosoś hodowlany, jednak coraz częściej pojawia się także łosoś dziki, poławiany gospodarczo
na dużą skalę. Co ważne, dzikie łososie z Pacyfiku w zdecydowanej większości (85%) poławiane są przez rybaków spełniających
rygorystyczne globalne wymogi środowiskowe, co potwierdzają
uzyskane certyfikaty MSC.

Dowiedz sięwięcej o łososiach
w programie MSC

W związku z rosnącym zainteresowaniem producentów i sieci handlowych certyfikowanym dzikim łososiem,
w lipcu 2022 r. organizacja pozarządowa MSC przygotowała raport „Co wiemy o dzikim łososiu?”10, w którym
przedstawione zostały najważniejsze informacje o połowach oraz rynku łososi w Polsce i na świecie.

Zdjęcie: © MSC

Raport przedstawia wyniki badania weryfikującego dostępność produktów konsumenckich z dzikiego łososia
w polskich sklepach oraz badania opinii konsumentów na temat łososia dzikiego i hodowlanego. Wzbogacony został także o informacje na temat różnorodności gatunkowej łososi, analizę certyfikowanych rybołówstw
w Programie MSC oraz ciekawostki biologiczne.

10. https://www.msc.org/docs/default-source/po-files/2022-msc-raport-co-wiemy-o-dzikim-lososiu.pdf

www.msc.org/pl

PROGRAM MSC

RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWAOWOCE MORZAOWOCE MORZA W PROGRAMIE MSC
Ośmiornice

Kalmary

Kraby

HomaryKrewetkiMałże

Rynek certyfikowanych owoców morza dynamicznie się rozwija, co przekłada się na wzrost liczby produktów
z owoców morza z certyfikatem MSC na polskich półkach sklepowych.
Od 2019 r. certyfikat ASC-MSC posiadają także farmy alg morskich, a kategoria ta już wkrótce może pojawić się
na polskim rynku.

151

1 174 000 trybołówstw zaangażowanych
w program MSC jest łącznie
odpowiedzialnych za połowy

owoców morza

Działania komunikacyjne MSC
Jednym z głównych celów MSC jest organizacja kampanii edukacyjnych w celu szerzenia świadomości społecznej na temat zrównoważonego korzystania z zasobów naszych mórz i oceanów. Polski zespół MSC regularnie organizuje ogólnokrajowe kampaniez okazji obchodów:

Dowiedz sięwięcej o kampaniach
MSC w Polsce▸ Światowego Dnia Ochrony Morza Bałtyckiego – 22 marca▸ Światowego Dnia Oceanów – 8 czerwca▸ Światowego Dnia Zwierząt – 4 października▸ Świąt Bożego Narodzenia – grudzień
Kampanie MSC mają na celu zwracać uwagę konsumentów, że to od naszych codziennych wyborów zależy stanmórz i oceanów oraz zachęcać do podejmowania świadomych, dobrych dla środowiska wyborów. Działania w ramach naszych kampanii obejmują: organizację wystaw edukacyjnych, konkursów, współpracę z parterami, blogerami i influencerami, a także współpracę z mediami, działania digitalowe oraz w mediach społecznościowych.
Zachęcamy naszych partnerów do włączenia się w nadchodzące kampanie MSC oraz wspólnego podjęcia działań na rzecz ochrony cennych ekosystemów morskich.

Dowiedz się więcej: www.msc.org/pl
Skontaktuj się z nami: polska@msc.org