Шикаст етказувчиҳодисалардан кейин нималаркутилади

Японияда яқиндагини бўлиб ўтган цунами ва зилзаладан, кейин шубҳасиз ушбу фожиани бошдан
кечирганлар учун ҳам, бевосита бу воқеда иштирок этмаганлар учун ҳам жисмоний, ҳам руҳий оғир зарбабўлди. Разрушительное действие этих событий простирается далеко за пределы непосредственных видимых
параметров этой катастрофы, нанося прежде всего глубокую психологическую травму. Ушбу ҳалокатлардоирасидаги зарарли таъсирлардан ташқари авваламбор воқеа иштирокчиларига оғир руҳий зараретказди.Катта ёшдагиларнинг иши режими, мактаб ўқувчиларни мактабдаги ўқув тартибларининг бузилиши, ваумуман кундалик иш ва ташвишларнинг орқага сурилиши янада кўпроқ танг аҳволни ва руҳий зарбаникелтириб чиқармоқда. Айнан шунинг учун авваламбор, бу каби воқеалар кўлами тушунчага ва руҳиятга жудакатта таъсир кўрсатади ва шок ҳолатига тушиб, мавжуд одатий воқеалар оқимида ўз-ўзини бошқарув ҳолатига,улар билан бирга эса меъёрий турмуш тарзига қайтади.
Албатта, ҳар биримиз елкамизга тушган ташвишдан ҳар хил таъсирланамиз, ва унинг оқибатларини
бартараф этиш учун ҳар хил йўллар ўйлаб топамиз. Энг кўп тарқалган таъсирланиш-инсонлардаги ўтаҳушёрлик, тажанглик ва ўз навбатида эҳтиётсизик ҳисобланиб, бу салбий жараёнларга қўшимча сифатида
ўз-ўзларини атроф-муҳит таъсиридан қулфлаб қўйиш вазиятлари ҳам қиради. Аммо, табиий ҳалокатларга
яқиндан кузатиб туриб, уни ўзида ҳис қилиб туришгина у ёқда турсин, бевосита ушбу ҳодисада хаёлан
яқиндан иштирок этмаган инсон бўлмаса керак.

Шунинг учун:Доимо оиламиз, яқинларимиз, дўстларимиз ва ўз-ўзимизнинг соғ-омонлигимиз учун ўзимизда қўрқинч ҳиссиникўрамиз.
Бош оғриғи, мускуллар оғриғи, ошқозон, ичакларнинг бузилиши каби ҳолатларни кузатилади.
Уйқу тартибининг бузилиши ва иштаҳанинг йўқотишларни кузатилади.
Биз диққатимизни, фикримизни, бир жойга тўплашда, яхшилаб ўйлаб топилган қарорларни қабул қилишда
қийинчиликларга дуч келамиз.
Бундай вақтларда бизни соғинч ҳисси қамраб олиб, ғазабланиш, аччиқланиш ва хафа бўлиш ҳислари кўчайиб кетади.

Бу ҳолатларнинг барчаси аниқ ва тушунарли юз беради. Вақт ўтиши билан, бу каби руҳий
кечинмалар ўтиб кетади, шунингдек бизнинг оиламиз қўйидаги қийинчиликларга дуч келинади:Ўзаро муносабатлар ва шахсий ҳаётдаги ўзгаришлар
Ўй, иш, даромадни қўлдан чиқариб, эртанги кунга нисбатан ишонч, беқарорлик ҳиссини йўқотиш.
Ўта асабийлик, алоқалар бузилиб, оилавий тез-тез тўқнашувларга содир бўлади.
Аввалги йўқотишларни ёки бўлмаса хавф солаётган муаммоларни ўйлаб олдиндан хулоса чиқариш кучайиб салбийоқибатларга олиб келиши мумкин.
Агар вақтинча қариндошлар ёки дўстларникида яшаш зарурияти тўғилса, одатий мулоқот доираси бузилиб, домийдавра хавф остида қолади,Ота-оналар ўз болаларини керакли тарзда бошқара олиш ҳолатидан чиқиб қоладилар ва фақатгина уларнинг
хавфсизлиги ҳақида ўйлайдилар.
Болалар эса, ўз навбатида ёшларига хос ҳаракатларни эмас, балки ғайриоддий ҳаракатларни чиқара бошлайди,масалан ота-онасидан умуман ажралишмайди, ёки бошқариб бўлмайдиган даражада бўлиб қолишлари мумкин: аммоҳар қандай вазиятда уларнинг ўзларини тутиши ота-оналарининг ҳаракатларига боғлиқ бўлиб қолади.

Ишлардаги одатий режимнинг бузилиши

Руҳий тушкунлик ва чарчоқнинг ўта кучайиб кетиши ўта секин ишлаб чиқариш ва қониқарсиз натижаларга олибкелади.
Ҳамкасблар ўртасидаги тўқнашувлар, янада руҳий тушкунликни ошишига сабаб бўлади.
Копманиялар ўз ишчиларини, иш соатларини қисқартиришни бошлашлари мумкинИш ўринларига етиб бориш қийинлашиш эҳтимоли бор, чунки кундалик машрутлар ишламаслиги мумкин.
Ишлаб чиқаришдаги тўхташлар ва бошқа бир қанча объектив сабаблар ҳаётий даражани пасайтириш ва бир қанча
молиявий қийинчиликлар сабаб бўлади.

Ɋɭԟɢɣɛɚɪԕɚɪɨɪɥɢɤɤɚԕɚɧɞɚɣɷɪɢɲɢɲɦɭɦɤɢɧ

əԕɢɧɞɚɛʆɥɢɛʆɬɝɚɧɜɨԕɟɚɥɚɪɛɢɡɝɚԟɚɺɬɢɦɢɡɞɚɝɢɛɚɪɱɚɜɨԕɟɚɥɚɪɧɢɛɨɲԕɚɪɚɨɥɦɚɫɥɢɝɢɦɢɡɧɢɹɧɚɛɢɪɛɨɪɷɫɥɚɬɢɛʆɬɞɢȻɭɧɞɚɧɬɚɲԕɚɪɢɲɭɧɞɚɣɧɚɪɫɚɥɚɪɛɨɪɤɢɭɥɚɪɪɭԟɢɣɢɡɬɢɪɨɛɥɚɪɧɢɨɥɞɢɧɢɨɥɚɞɢȺɫɨɫɢɣɫɢɪɭԟɢɣɬɭɲɤɭɧɥɢɤɛɢɥɚɧɤɭɪɚɲɢɲɜɚʆɡʆɡɢɦɢɡɧɢԕʆɥɝɚɨɥɢɲɢɦɢɡɤɟɪɚɤ
ȸɡɢɧɝɢɡɝɚ ɜɚ ɨɢɥɚ ɚɴɡɨɥɚɪɢɧɝɢɡɝɚ ԕɚɣԑɭ, ɡɟɪɢɤɢɲ, ԑɚɡɚɛ, ɚɥɚɦɧɢ ԟɢɫ ԕɢɥɢɲ ɜɚ ɭɥɚɪɧɢ ɝɚɩɢɪɢɲ ɭɱɭɧɢɦɤɨɧ ɛɟɪɢɧɝ.
Ɏɚɜԕɭɥɨɞɞɚ ԟɨɥɚɬɥɚɪɞɚ ԟɚɪɚɤɚɬɥɚɪ ɪɟɠɚɫɢɧɢ ɬɭɡɢɛ, ɹɴɧɢ ɧɢɦɚ ԕɢɥɢɲ ɤɟɪɚɤɥɢɝɢ ԟɚԕɢɞɚ ʆɣɥɚɛ ɤʆɪɢɧɝɺɤɢ ɷɧɝ ɤɚɦɢɞɚ ɤɟɪɚɤɥɢ ɧɚɪɫɚɥɚɪɥɚɪɧɢ ɫɭɦɤɚɧɝɢɡɝɚ ɣɢԑɢɛ ԕʆɣɢɧɝ. ɍɲɛɭ ɦɚɴɥɭɦɨɬɥɚɪ ɜɚ ɫɭɦɤɚɧɢɧɝ
ɦɚɜɠɭɞɥɢɝɢ ʆɡ-ʆɡɢɞɚɧ ɫɢɡɧɢ ɬɢɧɱɥɚɧɬɢɪɚɞɢ.
ɈȺȼ ɞɚ ɬɚɪԕɚɥɝɚɧ ɯɚɛɚɪɥɚɪɝɚ ɛɟɪɢɥɦɚɫɞɚɧ, ɜɚԕɬɧɢ ɱɟɤɥɚɲ ɭɱɭɧ ɤɭɧɞɚɥɢɤ ɸɦɭɲɥɚɪɢɝɚ ɹɧɚ ɛɢɪ ɤʆɡɸɝɭɪɬɢɪɢɲɝɚ ԟɚɪɚɤɚɬ ԕɢɥɢɧɝ. Ȼɭɧɞɚɣ ɜɚԕɬɥɚɪɞɚ ɛɢɪɢɧɱɢ ɧɚɜɛɚɬɞɚ ʆɡɢɧɝɢɡɞɚɧ, ɤɟɣɢɧ ɷɫɚ ɛɨɲԕɚɥɚɪɞɚɧ
ɦɚɠɛɭɪɢɹɬɥɚɪɧɢ ɛɚɠɚɪɢɲɝɚ ԟɚɪɚɤɚɬ ԕɢɥɢɲɢɧɝɢɡ ɥɨɡɢɦ.
Ɉɢɥɚɧɝɢɡ ɜɚ ɞʆɫɬɥɚɪɢɧɝɢɡ ɛɢɥɚɧ ɛɚɠɚɪɚɞɢɝɚɧ ɫɟɜɢɦɥɢ ɢɲɢɧɝɢɡɝɚ ԕɚɣɬɢɧɝ.
Ȼɨɲԕɚɥɚɪɧɢɧɝ ɺɪɞɚɦɢɧɢ ԕʆɥɥɚɣ ɨɥɢɲ-ɫɨԑɥɨɦ ɪɭԟɢɹɬ ɛɟɥɝɢɫɢɞɢɪ.
Ⱥɝɚɪ ԟɚɥɨɤɚɬ ɡɨɧɚɫɢɞɚɝɢ ɢɧɫɨɧɝɚ ɺɪɞɚɦɧɢ ɛɚԑɢɲɥɚɲ ɤɟɪɚɤ ɛʆɥɫɚ,ɢɤɤɢɥɚɧɦɚɧɝ.
ɋɚɥɨɦɚɬɥɢɝɢɧɝɢɡɝɚ ɟɬɚɪɥɢɱɚ ɷɴɬɢɛɨɪ ԕɢɥɢɧɝ, ɟɬɚɪɥɢ ɦɢԕɞɨɪɞɚ ɨɡɢԕ-ɨɜԕɚɬ ɜɚ ɫɭɸԕɥɢɤ ɢɱɢɲɝɚ ԟɚɪɚɤɚɬԕɢɥɢɧɝ.
Ʉʆɩ ɦɢԕɞɨɪɞɚɝɢ ɤɨɮɟɢɧ ɜɚ ɫɩɢɪɬɥɢ ɢɱɢɦɥɢɤɥɚɪ ɢɱɢɲɞɚɧ ʆɡɢɧɝɢɡɧɢ ɨɥɢɛ ԕɨɱɢɧɝɍɣԕɭ, ɞɚɦ ɨɥɢɲ ɜɚɠɢɫɦɨɧɢɣ ɦɚɲԕɥɚɪɧɢ ɦɟɴɺɪɥɚɲɬɢɪɢɧɝ.
əԕɢɧɞɚ ɛʆɥɢɛ ʆɬɝɚɧ ԟɨɞɢɫɚɥɚɪɧɢ ɛɨɲɞɚɧ ɤɟɱɢɪɝɚɧ ɢɧɫɨɧɥɚɪ ɛɢɥɚɧ ɚɥɨԕɚɞɚ ɛʆɥɢɧɝ.
Ʉɚɬɬɚ ɺɲɞɚɝɢ ɢɧɫɨɧɥɚɪ ɛɨɥɚɥɚɪɝɚ ɯɚɜɮɫɢɡɥɢɤ ɚɬɦɨɫɮɟɪɚɫɢɧɢ ɬɚɲɤɢɥɥɚɲɬɢɪɢɛ, ɛɨɲԕɚ ɨɞɚɦɥɚɪɝɚɺɪɞɚɦ ɛɟɪɢɲɥɚɪɢ ɦɭɦɤɢɧ.
Ɋɭԟɢɣ ɬɭɲɤɭɧɥɢɤɞɚɧ ԕɭɬɢɥɢɲ ɣʆɥɥɚɪɢ ɬɟɯɧɢɤɚɫɢɧɢ, ɠɭɦɥɚɞɚɧ ɦɟɞɢɬɚɰɢɹ , ɱɭԕɭɪ ɧɚɮɚɫ ɨɥɢɲ ɤɚɛɢ ԟɚɪɚɤɚɬɥɚɪɧɢɹɯɲɢɥɚɛ ʆɪɝɚɧɢɧɝ. Ⱥɝɚɪ ɫɢɡ ɜɚ ɫɢɡɧɢɧɝ ɨɢɥɚɧɝɢɡ ɨɥɞɢɧɝɢɞɟɤ ʆɬɚ ԕɚɬɬɢԕ ɪɭԟɢɣ ɬɭɲɤɭɧɥɢɤɧɢ ԟɢɫ ԕɢɥɢɲɞɚ ɞɚɜɨɦɷɬɫɚɥɚɪ, ɤʆɦɚɤ ɫʆɪɚɧɝ. Ȼɭɧɞɚɣ ԟɨɥɚɬɥɚɪɞɚ ɪɭԟɲɭɧɨɫɥɚɪ ɛɢɥɚɧ, ɤʆɦɚɤ ɛɟɪɭɜɱɢ ɦɚɴɫɭɥ ɲɚɯɫɥɚɪ ɥɢɧɢɹɫɢɞɚɧɦɚɫɥɚԟɚɬ ɫʆɪɚɲɚɧɝɢɡ ɦɭɦɤɢɧ.

Ԕʆɣɢɞɚɝɢ ɮɨɣɞɚɥɢ ɞɚɥɢɥɥɚɪ ɛɭɧɞɚɣ ɜɚɡɢɹɬɥɚɪɞɚ ɤʆɦɚɤ ɛɟɪɚ ɨɥɚɞɢɥɚɪ:ɂɧɝɥɢɡ ɬɢɥɢɞɚ ɪɭԟɢɣ ɺɪɞɚɦ ɛɟɪɭɜɱɢ Ɍɨɤɢɨ ɭɡɥɭɤɫɢɡ ɥɢɧɢɹɫɢ7(///LIH/LQH

TELL Counseling 03 4550 – 1146 for English & 03 4550 – 1147 for Japanese
TELL wiki - http://www.bluejava.com/tell/index.html - English resources and services in JapanTELL website - http://www.telljp.com/ - for earthquake and tsunami information and resources,
TELL website - http://www.telljp.com/ how to cope following and disaster and stress management
techniques.
Cope with Violence and Disasters: What Parents Can Do www.nimh.nih.gov
Parent Guidelines for Helping Children After an Earthquake
National Child Traumatic Stress Network www.NCTSN.org
Google person finder - http://japan.person-finder.appspot.com/?lang=en
Volunteer help - http://japanvolunteers.wordpress.com/japan-donations/
Red Cross family links http://www.familylinks.icrc.org/wfl/wfl_jap.nsf/DocIndex/locate_eng?opendocument