ការប្រឆាំងនឹងប្ារ់បរកច្នៃ
លាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាព និងឧរករណ៍សវ យវាយត្ច្មៃ្

BOB SEDON & ALFREDO MALARET BALDOអំពី UNIDIRវិ ទ្យាស្ថានអអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាការសរាិរជាិសសាាអាវិធ វ
UNIDIR)គឺជា ិ ទ្យាស្ថានអហវ អា័ិ,វឧជាិន ម្ភថ ិ ទ្យរដោអាហម រ័ គចសិតវ
ដៅក្នុគអគកា រសហប្រជាជាជាិស។វ
គឺជាវិ ទ្យាស្ថានអម្ួ អាក្នុគចំដោម្ិ ទ្យាស្ថានអដោលអដោបាអាម្ួ អាចំអួអដៅដលើពសភពដោក្ដែលដតតិវសម្ម ណដ៍ លើរសសសាាអាវិធ ,វUNIDIRវដអេះជាដគក ើិចំដណេះែឹគវអសគដលើក្ក្ម្ព ហការសហអទ នាវអសគហក្ម្ម ភាពហត ីពីរសសសាាអាវិធ វអសគហអត សហធខ។វបអម្ូ លោាអដៅាីរក្ ុគប្សឺដណិវUNIDIR ជួ អាហប្គម្អ៍អអត សជាិសដែើម្បីអភសិឌ្ឍគំអសិអវាអធិិត អ៍វអសគជាក្កាដហែ គចំបាចកានានាវដែើម្បីដហវ គសក្ែំដោេះរាអាចំដ េះជាញ្ហាហអត សហធខហំខាអកាៗ។

ដហចក្ែ ីដថែគអំណសគធណ
រសោំរាពីអនក្ផ្តលកាម្ូលអស សហំខាអកាៗសជាហកាវUNIDIRផ្ត លកាអូិម្ូ លោាអរគឹេះហរបជាកាហក្ម្ម ភាពទ ំគអហកាសជាហកា ិ ទ្យាស្ថានអ។វ
ចំណធចរាិរជាិនអក្ម្ម ិ ទ្យ ីវិធ ាម្ញ្ញ ដអេះរិូិបាអោំរាដោអាសោាភសបាលនអរជាដាហបារំគ។វ ស ូជាថិសជាហកាវ Bob
Seddon,ដហវាក្ម្ម ហក្ម្ម ភាពម្ីអសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស
(UNMAS)អសគដជាហក្ក្ម្ម ហប្ភាពវហ្វប្វសក្ដៅរជាដាហហូ ប៉ាលី។

ក្ិកាហបកាលកា
រសសចនាវ
អសគឯក្ាសដែលបាអជាង្ហាញដៅក្នុគឯក្ាសដអេះវ
ម្សអបអដោលជាំណគហដម្ែ គដចញអូ ិគំអសិដោជាលកាអវីម្ួអាអំពីដផ្ន ក្ម្ួ អានអដលខា សរសោាអសជាហកាអគកា រសហប្
រជាជាជាិសវ
ក្កាព័អធអឹគានអភាពផ្ល ិូ ចាជាកានអរជាដាហ,វដែអជាូ សណភាព,វាីរក្ ុគ,វឬិំជាអកាោម្ួ អា,វឬវជាា សនអិំជាអកាដនាេះ,វ ឬ ក្កាព័អធជាម្ួ អាអឹគរសក្ំណិការពំរជាាលកាវ ឬរពំដែអិំជាអកាទ ំគដនាេះដ ើអា។វ ាហសអៈ
ដែលបាអជាង្ហាញដៅក្នុគឯក្ាសដបាេះពធម្ពដអេះវ គឺរោអកាដិជារសាាួ លខធហរិូិសជាហកាជាធគកាលអន ក្អសពអធ ជា៉ាធដោណ េះ។វ
ាហសអៈទ ំគដនាេះម្សអដម្អជារសឆលុេះជាញ្ហចំគពីាហសអៈវ ឬម្ិសដោជាលកាសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស,វ UNIDIR,ជាធគកាលសក្,វឬអន ក្ឧជាិន ម្ភដនាេះដ ើអា។អន ក្ចូ លស ួម្វិ ទ្យភាគទអរក្ ុម្អន ក្អសពអធ ហូ ម្ហដម្ែ គដហចក្ែ ីដថែ គអំណសែលការសស ួម្ចំដណក្វិ ទ្យភាគទអសជាហកាជាធគកាលែូ ចខាគដររម្៖វ
Abbas Kadhom Obaid, ឯក្អគកា សែា ាូិវ Yann Hwang, Alexander Ralf Riebl, Allison Dray, Andres Perez,
Chad Houllis, Charlotte Renckens, Colonel Major Nema Sagara, David Lockhead, Diana Castro,
Douglas Leech, Elodie Hainard, Frederique Gautier, Gareth Collett, James Revill, Katherine Prizeman,
Lasha Giorgidze, Mark Davis, Melanie Gerber, Michael Whited Jr., Miguel Angel Fuentes Peniza, Mike
Lewis, Noel Hsu, Pascal Levant, Sayed Musaddeq, a Simon Yazgi អសគម្ហ្វអតីម្ួអាចំអួអវ
ដែលរបាថ្ននសក្ាភាពអនាម្សក្។វ រក្ ុម្អន ក្អសពអធ ក្៏ហូម្ដថែ គអំណសគធណែលកាជាធគកាលសក្វ UNIDIR ដែលបាអោំរាវ
អសគែឹក្នាំរសរាិរជាិដអេះវ ជាពសដហហវ Renata Dwan, Himayu Shiotani, Manuel Martinez, Nora Doukkali
អសគវSebastian Wilkin ។

www.unidir.org© UNIDIR 2023

តារគបិសរ
ដហចក្ត ីហដគេ ជាស ួម្ .................................................................................................................... 6
១.វដហចក្ត ីដផ្តើម្ .............................................................................................................................................................8
២.វដោលជាំណគ, វិ ទ្យាលភាព, រក្ ុម្ដោលដៅ, រសដរជាើរបាហកាវអសគរសពសដរោេះដោជាលកា ............................. 10
២.១ គាលរាំណង និង វ ិសាលភាព ......................................................................................... 10
២.២ ប្ក ុមគាលគៅ .............................................................................................................. 10
២.៣ រគរៀរគប្រើឯកសារគនេះ ................................................................................................... 10
២.៤ ការពិគប្ាេះគោរល់ ....................................................................................................... 11
៣.វIEDវអសគជាស ទ្យជាារជាឆំគអឹគ IED .................................................................................................................... 13
៣.១ និយមន្យ ................................................................................................................... 13
៣.១.១ និយមន្យច្ន IED ................................................................................................. 13
៣.១.២ ប្រគេទ IED ......................................................................................................... 13
៣.២ ធាត្ុផ្សាំច្ន IED ............................................................................................................. 14
៣.៣ ររ ិរទច្នការប្រឆាំងនឹង IED ....................................................................................... 15
៣.៥ គេត្ុអ្វីបានជាប្ត្ូវគប្រើលាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាព? ........................................................... 17
៤. លំនាំជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ IED ................................................................................................... 19
៤.១ លកខ ណៈពិគសសច្នលាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED ........................................... 19
៤.២ កប្មិត្រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED ................................................................... 19
៥. ឧជាក្សណ៍ហ័វអាវាអាិនម្ែ ដែលបអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED សជាហកាវUNIDIR ................... 23
៥.១ អ្េិប្កមទាំងឡាយគ ើមបីគ

េះប្សាយរញ្ហា រ ីកសាយភាយ IED ............................................ 23

៥.២ វ ិធានការប្រឆាំងនឹងការរ ីកសាយភាយ IED គៅបសសខាងគលើ ............................................ 23
៥.២.១ គាលនគោបាយជាត្ិ, នីត្ិរបញ្ញត្ត ិ, និងរទរបញ្ញត្ត ិ .................................................. 23
៥.២.២ សនត ិសុស និងការប្ត្ួត្ពិនិត្យគប្រឿងផ្្ េះទ ..................................................................... 24
៥.២.៣ ការអ្រ់រំអ្ាំពីហានិេ្យច្ន IED ................................................................................ 24
៥.២.៤ ការអ្េិវឌ្ឍសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED................................................................... 25
៥.២.៥ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យគៅតាមប្ពាំប ន .............................................................................. 25
៥.២.៦ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យសារធាត្ុរីមីផ្សាំ IED ........................................................................ 26
៥.២.៧ កិនចសេប្រត្ិរត្ត ិការកនទងត្ាំរន់ និងអ្នត រជាត្ិ និងការបនករំ បលកព្ត្៌មាន ................ 28
៥.២.៨ ប្រត្ិរត្ិតការប ល ឹកនាំគ យព្ត្៌មានចារកមម ....................................................... 28
៥.៣ វ ិធានការប្រឆាំងនឹងការរ ីកសាយភាយច្ន IED គៅបសសខាងគប្កាម ................................... 29
៥.៣.១ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED - ការងារប្រករគ

យសុវត្ថ ិភាព....................................... 29

៥.៣.២ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED - ការពិនិត្យទីតាង
ាំ IED .................................................. 30
៥.៣.៣ ការវ ិភារេសតទតាងប លបានរកគ ើញ ..................................................................... 30
៥.៣.៤ ការប្ររ់ប្រងព្ត្៌មាន............................................................................................ 31
៥.៣.៥ ការពិនិត្យរគនច កគទស IEDs ប លរកគ ើញ .............................................................. 31
៥.៣.៦ ការកាំណត្់អ្ត្ត សញ្ហញណជនប្រប្ពឹត្ត .......................................................................... 31
៥.៣.៧

ាំគណើរការប្រព្នធយុត្តិធម៌ ...................................................................................... 31

៥.៣.៨ ការអ្េិវឌ្ឍវ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED ..................................................................... 32
៦.វរសដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED សជាហកាវUNIDIR ............. 33៦.១ គសនកដ ីគផ្ដើមគៅនឹងការគប្រើប្បាស់ឧរករណ៍សវ យវាយត្ច្មៃ
្រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED........................................................................................................................................... 33
៦.២ ការគប្រើប្បាស់ឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់ .............................................................. 33

៦.២.១ ការរញ្ចូលទិនៃនយ្ គៅកនទងឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់ .................................... 33

៦.២.២ ការរងាាញលទធ ផ្លគៅកនទងឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់ .................................. 35

៦.៣ ការវាយត្ច្មៃ រកក ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ ......................................................... 36
៦.៣.១ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ គាលនគោបាយ, នារ់និងរទរបញ្ញត្ត ិថ្នៃក់ជាត្ិ .................................................................................................... 36
៦.៣.២ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគលើ៖ សនត ិសុស និងការប្ត្ួត្ពិនិត្យគប្រឿងផ្្ េះទ ................ 38
៦.៣.៣ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការអ្រ់រំអ្ាំពីហានិេ្យច្ន IED ..................... 40
៦.៣.៤ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការអ្េិវឌ្ឍសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED ........ 41
៦.៣.៥ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យគៅតាមប្ពាំប ន .................... 44
៦.៣.៦ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យសារធាត្ុរីមីផ្សាំ IED .............. 46
៦.៣.៧ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ កិនចសេប្រត្ិរត្ត ិការកនទងត្ាំរន់ និងអ្នត រជាត្ិ
និងការបនករំ បលកព្ត្៌មាន ............................................................................................... 48
៦.៣.៨ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ប្រត្ិរត្ត ិការ ឹកនាំគ

យព្ត្៌មានចារកមម .... 49

៦.៤ ការវាយត្ច្មៃ រកក ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគប្កាម ..................................................... 52
៦.៤.១ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED ការងារប្រករគ យសុវត្ថ ិភាព ........................................................................................... 52
៦.៤.២ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការគ្ៃ ើយត្រនឹង IED - ការពិនិត្យទីតាង
ាំ IED........................................................................................................................................ 55
៦.៤.៣ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការវ ិភារេសតទតាងប លទទួ លបាន ................ 57
៦.៤.៤ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការប្ររ់ប្រងព្ត្៌មាន(IM) ........................... 59
៦.៤.៥ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យរគនច កគទសនូ វ IEDប លបានរកគ ើញ ............................................................................................................. 60
៦.៤.៦ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការកាំណត្់អ្ត្ត សញ្ហញណអ្ៃ កប្រប្ពឹត្តិ ................. 61
៦.៤.៧ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖

ាំគណើរការត្ុលាការ ....................................... 63

៦.៤.៨ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការអ្េិវឌ្ឍវ ិធានការប្រឆាំង IED .................. 65ស ូជាភាពស ូជាភាពាីវ១៖វជាង្ហាញពីធាិធផ្ស ំហំខាអកាទ ំគរបាំនអវIED .......................................................................................... 14ស ូជាភាពាីវ២៖វលំនាជាំ ក្ក ភាពហម្ិន ភាពរបាំក្រម្សិ................................................................................................. 17ស ូជាភាពាីវ៣៖វក្រម្សិដែលបាអដហន ើដ ើគចំដ េះលំនាំជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED .......................... 20ស ូជាភាពាីវ៤៖ ហបហធាិធដខសខាគដលើវអសគខាគដររម្នអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED ................................ 23ស ូជាភាពាីវ៥៖វឧជាក្សណ៍ដម្ើលាសអនអ័អាដោអាតទលកាវ-វរសជាញ្ចលូ ាសអនអ័អា ............................................................. 34តារគតារគាីវ១៖វាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះជាជាកាក្រម្សិក្ំណិកាសជាហកាហប្ភាពអឺសធជា ................................................. 28តារគាីវ២៖វាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះដែលរិូិរអារសណ៍សជាហកាហប្ភាពអឺសធជា................................................ 29តារគាីវ៣៖វដហចក្ត ីហដគេ ជានអហក្ម្ម ភាពរជាឆំគអឹគវIED ដខសខាគដលើ ......................................................... 36តារគាីវ៤៖វដហចក្ត ីហដគេ ជានអហក្ម្ម ភាពរជាឆំគអឹគវIED ដខសខាគដររម្ .................................................... 57ជាញ្ជ ីក្យវអសគអក្សសរិកា

ACTO(វិធ ជាិសផ្្ុេះ)វទក្កាទញែលកាអគកា រសឧរក្សែាជអវឬដភសិក្ស

C-IED CMជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគរោជាកាដជាក្នចន វ(ក្រម្សិ)C-IED CMM លំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគរោជាកាដជាក្នចន
COMINTព័ិ៌បអចសក្ម្ម របារហ័អាទក្កាាគ

CMM

លំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាព

ECMវិ ទ្យធាអរជាឆំគដអ សចរិូអសក្

ELINTព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដអ សចរិូអសក្

EODរសក្ដម្ទ ចហំណលកាជាិសផ្្ុេះ

EU

ហប្ភាពអឺសធជា

HUMINTចសក្ម្ម ម្អធហស

IEDរោជាកាដជាក្នចន

IEDDរសក្ដម្ទ ចរោជាកាដជាក្នចន

IMរសរគជាការគគព័ិ៌បអ

INTERPOL អគកា រសអគសបាលឧរក្សែាក្ម្ម អអត សជាិស
OSINTព័ិ៌បអចសក្ម្ម រជាភពដជាើក្ចំប្RCIED

IEDវជាញ្ហជដោអាិ ទ្យាយ
ុ

RCVោអជាញ្ហជពីចបាអា

SIGINTហញ្ហញចសក្ម្ម

SIMហធីម្រិាូ សហ័ពទUNIDIRវិ ទ្យាស្ថានអអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាការសរាិរជាិសសាាអាវិធ

UXO

ហំណលការោជាកាម្សអទអកាផ្្ុេះ

WCO

អគកា រសគអាពសភពដោក្

លក្េ ខណឌវអសគអសអាម្អ័អា

ឯក្ាសដអេះម្សអផ្ត លកាហទទអធរក្ម្រគជាការជ ុគដរជាអានអលក្េ ខណឌវដគវចសក្ដ ើញជាញ្ជ ីដពញដលញម្ួ អាអំពីលក្េ ខណឌវអសគអសអាម្អ័អាដអេះដៅក្នុគិចនាអធរក្ម្រោជាកាដជាក្នចន សជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
ផ្លសិដោអាដហវាក្ម្ម ហក្ម្ម ភាពម្ីអសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវអសគបអដៅទីគនេះ។
https://unmas.org/en/improvised-explosive-device-lexiconអសគអសអាម្អ័អាដា។វ
ដែលបាអវវវវវវវ

អំពរី ក្ ុម្អន ក្អសពអធ
ដោក្វ
BOB
SEDDONបាអចំោអាដពលវ
២៧ឆនំដៅក្នុគក្គា័ពអគកាដគែ ហដែលបអជាាពសដា អ៍ដ វ ើរសជាម្ួ អារោជាកាសសាដហិ,វរសក្ដម្ទ ចហំណលកាជាិសផ្្ុេះវ
EOD),ចសក្ម្ម ហ វ ិធ ,វគដរបគពសដហហ,វអសគរសតាក្កាដិគដោលអដោបាអាដែល ក្កាព័អធ។វ
ោិកាគឺជាដម្ជាញ្ហជរសនអក្គក្បែំគវ
EODដៅចរក្ភពអគកាដគែ ហវអសគក្គិសដហនា ំដៅដអៀស គកាខាគដជើគវ
ដប្ើអាបាអរជាលូ ក្ក្នុគរជាិសជាិត សរសជាដរចើអជធំ ិ ទ្យញពសភពដោក្។វ
រសចិកាតាំគដោធាចធគដររអាសជាហកាដោក្វ
គឺដោក្ជាម្ហ្វអតីជាដចច ក្ដាហវិធ ជាិសផ្្ុេះជាអកាខពហកាវ
អសគជាវជាា សបអហម្ិន ក្សចចវ
អសគជាអ សរសសជាហកាក្គា័ពអគកាដគែ ហហរបជាការសក្ដម្ទ ចវ
IED,វចសក្ម្ម ហ វ ិធ ,វអសគហធិិន សភាពដរគឿគផ្្ុេះ។វ
ជាចចុជាបអន វោិកាដ វ ើរសជាចម្បគដៅក្នុគដផ្ន ក្រិកាជាអន អារសគំរម្ក្ំដប្គជាិសផ្្ុេះវ
អសគរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាព។វ
ោិកាគឺជាហបជសក្រក្ ុម្រជាឹក្ាវិ ទ្យហវ ក្ម្ម វអសគាាួ លបាអជាស ទ្យញ្ហញជារិែំជាូគក្នុគដផ្ន ក្ជាញ្ហជវ អសគរគជាការគគ, រសរបារហ័អាទក្កាាគវ
អសគរជាព័អធព័ិ៌បអ,អសគជាស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាដផ្ន ក្ដសៀជាចំរជាព័អធព័ិ៌បអ,វិ ទ្យហវ ក្ម្ម ហំណលកាវិធ ជាិសផ្្េះុ វអសគរសហសក្ារស សជាិស។
ដោក្វ
ALFREDO
MALARETBALDOគឺជាអន ក្រាិរជាិសគបនក្កាដ វ ើរសដៅក្នុគក្ម្ម ិ ទ្យ ីហ វ ិធ ាម្ញ្ញ សជាហកាវ UNIDIR ។វ ដោក្បាអហរម្ជាហរម្ួ លផ្លជា័រិរាិរជាិអំដពើប្សគាក្នុគាីរក្ ុគ។វAlfredoបអឯក្ដាហក្នុគរសិ ទ្យភាគដោលអដោបាអាាធាសណៈ,វអាធាធាហ្វហតរិកាជាអន អាអំដពើប្សគាក្នុគាីរក្ ុគ,វអសគាំនាក្កាាំអគសវាគក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគដផ្ន ក្ហអត ហស ធខវ អសគរសអភសិឌ្ឍ។វ Alfredoបាអចូ លស ួម្ជាម្ួ អាវ
UNIDIRជានាទជាកាពីដ វ ើរសឲ្យវិ ទ្យាស្ថានអរាិរជាិហអត សភាពអអត សជាិសដៅាីរក្ ុគវ
Stockholm,ម្ជឈម្ណឌលអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាកាហអត ភាស ព,វរសសសាាអាវិធ ,វអសគរសអភសិឌ្ឍដៅវដម្ស ទ្យក្ឡាាីអវ អសគិំជាអការរប ៊ីអវ អសគធាែជាកាដ វ ើរសឲ្យដោក្វ
DennisJettដែលជាអិីិឯក្អគកា សែា ាូិហប្សែា វដម្ស ទ្យក្។វ
ោិកាាាួ លបាអជាស ទ្យញ្ហញជារិដផ្ន ក្ ិ ទ្យាស្ថាហ្វហតអដោបាអាវ
អសគជាស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាក្នុគក្សចចរសាធាសណៈម្ក្ពីាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវ
Brown
អសគក្សចចរសអអត សជាិសវ អសគរសអភសិឌ្ឍដហែា ក្សចចពីាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវPennsylvania State។អំពីរក្ ុម្រាិរជាិ UNIDIR C-IED
ដោក្វ
THEO
BAJON
គឺជាអន ក្រាិរជាិសគបនក្កាដ វ ើរសដៅក្នុគក្ម្ម ិ ទ្យ ីហ វ ិធ វអសគរោជាកាសសាដហិាម្ញ្ញ សជាហកាវUNIDIR។វោិកាដតតិដលើអភសរក្ម្ដផ្សគៗចំដ េះរសរគជាការគគវិធ វ អសគរោជាកាសសាដហិវ WAM) ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគថ្ននក្កាជាិស
អសគរសាជាកាាកិកាវ
អសគរិកាជាអន អាលំប្ូសសជាហកាវ
IEDsវ។វោិកាធាែជាកាដ វ រើ សឲ្យម្ជឈម្ណឌលអគកា រសហប្រជាជាជាិសដែើម្បីហអត ភាស ព,វរសសសាាអាវិធ ,វអសគរសអភសិឌ្ឍដៅវដម្ស ទ្យក្ឡាាីអវ
អសគររប ៊ីអវUNLIREC)ជាអអធរជាធាអគដរបគអំពរី សអអធិិត ដផ្អរសហក្ម្ម ភាពជាិសក្នុគរក្ជាខ័ណឌនអដផ្អាីជាង្ហា
ញផ្ល ិូ ហ វ ិធ ិំជាអការរប ៊ីអវអសគក្ម្ម ិ ទ្យ ីអភសិឌ្ឍសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
UNDP)វ
ដៅក្នុគរក្ ុម្រសង្ហសអអត សានជា័អហត ីពីរសសសាាអាវិធ ,វ រសជាញ្ឈជាការសជាដគក ើអក្បែំគដោធា,វអសគរសដ វ ើហបប្សណក្ម្ម ដ ើគ ិ ទ្យញវ
IAWG-DDR)ជាម្ហ្វអតីហម័រគចសិតសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសហែីពរី សពសអសិយតាម្ោអែំដណើសរសជាញ្ឈជាការសជាដគក ើអក្បែំគដោធា,វអសគរសដ វ ើហបប្សណក្ម្ម ដ គើ ិ ទ្យញដៅជធំ ិ ទ្យញពសភពវ
វដោក្។វ
ោិកាបាអជាញ្ច ជាកាជា ស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាដផ្ន ក្ជំនាញវអសគហាអសភ័អាអអត សជាិសដៅាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវ
Lyon 3វ។ដោក្វ HARDY GIEZENDANNER គឺជាអន ក្រាិរជាិជាអកាខពហកាដៅក្នុគក្ម្ម ិ ទ្យ ីវិធ ាម្ញ្ញ វអសគរោជាកាសសាដហិសជាហកាវUNIDIRវ។វោិកាបអឯក្ដាហក្នុគរសរាិរជាិអំពរី សាជាកាាកិការសដចក្ចអាវ
អសគរសនាំចូលវិធ វអសគរោជាកាសសាដហិខធហចាជាកា,វរសោក្កាាណឌក្ម្ម ហ វ ិធ សជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស,វរសរគជាការគគវិធ វអសគរោជាកាសសាដហិ,ដប្ើអារសរាិរជាិថម ីៗដអេះគឺជារសរជាឆំគអឹគអំដពើដភសិក្ម្ម វ អសគរសជាង្ហកសាជាកាាកិកាជដបែេះ។វ
ដោក្វ Hardyវ ធាែជាកាបាអដ វ ើរសដៅក្នុគដជាហក្ក្ម្ម សក្ាដហន សភាពសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
ដៅាធាសណសែា រជាជា សជាដិអាយក្ធគដហាកាវ
MONUSCO),ហក្ម្ម ភាពក្ំចិកាម្ីអសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវUNMAS),
ក្ម្ម ិ ទ្យ ីរសអំ ិនាិសជាហកាាីរក្ ុគប្សឺដណិវ
GenevaCall)អសគរក្ហួ គរសជាសដាហសជាហកាហប្ព័អធហវ ីហ។វដោក្បាអចូ លដសៀអរសហសក្ាជាអកាខពហកាដររអាឧិត ម្ហសក្ាវ
អសគាាួ លបាអជាស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាដផ្ន ក្ាំនាក្កាាំអគអអត សជាិស,វរសហសក្ាអំពីហអត សភាពវ
អសគហអត សហធខម្ក្ពីវិ ទ្យាស្ថានអាំនាក្កាាំអគអអត សជាិសដៅវ
Barcelonaអសគជាញ្ច ជាកាជា ស ទ្យញ្ហញជារិដផ្ន ក្ាំនាក្កាាំអគអអត សជាិសពីាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាប្សឺដណិ។អន ក្នាគវ
ANNA
EDNA
ESI
MENSAHគឺជាអន ក្រាិរជាិសគបនក្កាដៅក្នុគក្ម្ម ិ ទ្យ ីហ វ ិធ ាម្ញ្ញ វ អសគរោជាកាសសាដហិវ CAAP) សជាហកាវUNIDIRវ ។វ ោិកាដតតិដៅដលើអភសរក្ម្ក្នុគរសរគជាការគគវិធ វ អសគរោជាកាសសាដហិវ (WAM)ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគថ្ននក្កាជាិស,វអសគអសអា័ិក្ម្ម រសរសដផ្ទ សវិធ អាធាធភណឌ,វអសគរសជាង្ហកសាជាកាាកិកាលំប្ូសវិធ ខធហចាជាកា។វ ោិកាដ វ រើ សរាិរជាិវ អសគោំរាែលការសដសៀជាចំ,វរសហរម្ជាហរម្ួ ល,វអសគរសអអធិិត ហក្ម្ម ភាពរាិរជាិដររម្លំប្ូសរសង្ហសខាគដលើ។វ
ម្ធអអឹគចូ លស ួម្ជាម្ួ អាវ
UNIDIRអន ក្នាគ
Annaវ
ធាែជាកាដ វ ើរសឲ្យរក្ហួ គរសជាសដាហហប្សែា វដម្ស ទ្យក្ក្នុគិំដណគជំអួអារសជាដចច ក្ដាហសជាហកាក្ម្ម ិ ទ្យីវ ដែលដតតិដៅដលើហក្ម្ម ភាពក្ាគហម្ិន ភាពវ អសគជាណ្ុេះជាោត លហរបជាកាម្ហ្វអតីអាធិតស ម្៌រពប្ម ាណឌវអសគអអធិិត ចាជាកាដៅវហ្វប្វសក្។វអន ក្នាគ
Annaបាអជាញ្ច ជាកាថ្ននក្កាជា ស ទ្យញ្ហញជារិដផ្ន ក្ ិ ទ្យាស្ថាហ្វហតអដោបាអាវ
អសគដផ្ន ក្ភាាបារំគពីាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាហាកាោវ
អសគាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវ
Strasbourg,វអសគាាួ លបាអជាស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាដផ្ន ក្ាំនាក្កាាំអគអអត សជាិសវអសគ ិ ទ្យាស្ថាហ្វហតអដោបាអាម្ក្ពី ិ ទ្យាស្ថានអហសក្ាអអត សជាិសវអសគរសអភសិឌ្ឍដៅាីរក្ ុគប្សឺដណិ។
ដោក្វ PAUL HOLTOM គឺជារជាធាអក្ម្ម ិ ទ្យ ីហ វ ិធ ាម្ញ្ញ វ អសគរោជាកាសសាដហិសជាហកាវ UNIDIR។វ
ដោក្ដ វ រើ សរាិរជាិវ
អសគោំរាក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគក្នុគរសពរគឹគហម្ិន ភាពវដែើម្បីដោេះរាអារសជួ ញែូ ស,វ រសដចក្ចអា,វ អសគរសស ីក្ាអាភាអានអវិធ ាម្ញ្ញ ខធហចាជាកាវែូ ចជាវិធ
ធអិូ ចវអសគវិធ
ធអរាលវអសគរោជាកាសសាដហិ។វដោក្ជាណឌសិវ Holtom បាអអសពអធ វអសគស ួម្អសពអធ អូ ិឯក្ាសដបាេះពធម្ពផ្ាអាជាដរចើអហត ីពរី សជួ ញែូ សវិធ ជាអអត សជាិសវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយវិធ ាម្ញ្ញ វដោអាដតតិដលើហអធ សហញ្ហញជួ ញែូ សវិធ នាដពលថម ីៗដអេះ,វរសរគជាការគគវិធ វ អសគរោជាកាសសាដហិ,វ អសគរសដចក្ចអាវិធ ាម្ញ្ញ វ អសគរោជាកាសសាដហិ។វ
ម្ធអដពលដោក្ចូ លស ួម្ជាម្ួ អាវ
UNIDIRដោក្គឺជារជាធាអអគកា ភាពដោលអដោបាអាវ
អសគោំរាហម្ិន ភាពដៅក្នុគរសអដគក ិហ វ ិធធអិូ ច,វជាអអធរជាធាអម្ជឈម្ណឌលហសក្ាហអត សភាពវ អសគរសផ្សេះផ្ាជាិសដៅាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវ Coventryអសគជានាអាក្ក្ម្ម ិ ទ្យ ីដផ្ទ សហ វ ិធ ដៅិ ទ្យាស្ថានអរាិរជាិហអត សភាពអអត សជាិសាីរក្ ុគវ Stockholm(SIPRI)។វ
ដោក្វ
Paul
បាអាាួ លហញ្ហញជារិថ្ននក្កាជាណឌិស វអសគជាស ទ្យញ្ហញជារិជាអកាខពហកាដផ្នក្រសហសក្ាអំពីសធហុ សីវអសគអឺសធជាខាគដក្ើិម្ក្ពីាក្លិ ទ្យាស្ថល័អាវ
Birmingham ។ដហចក្ត ីហដគេ ជាស ួម្រោជាកាដជាក្នចន វ (IEDs)វ ជាគក រសគំរម្ក្ំដប្គោ៉ាគ ា អកា ា សែលកាហគកា ម្ជាិសនានាដៅជធំ ិ ទ្យញពសភពដោក្។វែូ ចដែលបាអដលើក្ដ ើគដោអាម្ហាហអន បាស ិអគកា រសហប្រជាជាជាិសក្នុគឆនវំ
២០១៨វ
ថ្ន៖វ
“រសជាំផ្ែសចជាំតែញដែលជាោែ លម្ក្ពីរសដក្ើអដ ើគនអរសដរជាើរបាហកាវ IEDវ ដោអារក្ ុម្រជាោជាកាវិធ ខធហចាជាកា,វដភសិក្ស,វអសគអន ក្ដរជាើរបាហកាដផ្សគដាៀិដែលោមអរសអអធញ្ហញិ
...
បាអជាគក ឲ្យបអផ្លជា៉ាេះ លកាដៅក្នុគរជាដាហជាដរចើអវ អសគជាោត លឲ្យបអអន ក្ាែជាកាវ អសគសជាួ ហទ ំគជអហធី ិ ទ្យលវ
1អសគដោធារជាកា អកានាក្កា
”។វដែើម្បីរជាអាធាធរជាឆំគអឹគជាញ្ហាដអេះវ
ម្ហាហអន សបាិអគកា រសហប្រជាជាជាិសបាអចិកាតាំគឲ្យវិ ទ្យាស្ថានអអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាការសរាិរជាិសសាា
អាវិធ វUNIDIR)ឲ្យជាដគក ើិវ“ឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដោអាហម រ័ គចសិតវ
ដែើម្បីជួអាសែា ទ ំគឡាអាក្ំណិកាចដនាែេះខវ េះខាិវ
អសគជាញ្ហារជាឈម្នានាដៅក្នុគជាាជាបញ្ញ ិត សជាិសវ
អសគរសដរិៀម្ជាង្ហកសសជាហកាខល ួអ ក្កាព័អធអឹគវIED”វ។2ដោលជាំណគនអឯក្ាសដអេះវ
គឺដែើម្បីជួអាជាោែ សែា នានាក្នុគរសអភសិឌ្ឍរសដឆែ ើអាិជាថ្ននក្កាជាិសែូចៗោនដៅអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវ IEDsវ ។វ ដោលជាំណគដអេះក្៏វចជួ អាបចហកាជអំ ួ អាក្នុគរសវាអាិនម្ែ ាំប្ំ ិ ទ្យភាគទអវ អសគវាសភាពរសង្ហសវ
ដែើម្បីពរគឹគហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសរជាឆំគអឹគវ IEDវ ។វ ដគបាអដសៀជាចំឯក្ាសដអេះដ ើគជាជាីដផ្ន ក្ ំៗ៖វ ដផ្ន ក្ាីម្ួអាវ
ចំណធចាីវ ១-៤)ផ្ត លរកា សដណនាំជាហដគេ ជាវ អសគក្ំណិកាជា ស ទ្យជាានអជាញ្ហា។វ ដផ្ន ក្ាីពីសវ
ចំណធចាីវ ៥)ផ្ត លហកា អសទអភាពហរបជាការសអអធិិត លំនាំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពអសគពសពណ៌នាអំពលី ំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ IEDវ (C-IED CMM)។វ ដផ្ន ក្ាីជាីវ ចំណធចាីវ ៦)ពសពណ៌នាអំពឧី ជាក្សណ៍ហវ័អាវាអាិនម្ែ សជាហកាវUNIDIR ដែលដផ្ែ ក្ដលើវC-IED CMM ។វដគដរជាើ ក្យវ“រជាឆំគអឹគ
IED”ក្នុគជាស ទ្យជាាែ៏ាូលំាូោអាវ
ដប្ើអា ក្យដអេះស ួម្ជាញ្ចលូ ហក្ម្ម ភាពទ ំគឡាអាោដែលសែា ម្ួអាវចអឹគអអធិិត ដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិកាវ
អសគរិកាជាអន អារសដរជាើរបាហកាវ
IEDវ។វហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវរិូិបាអដជាគដចក្ជាពីសរជាដភា៖វ
ហបហភាគដខសខាគដលើវ
ដែលដតតិដលើហក្ម្ម ភាពទ ំគឡាអាដែលបអដោលជាំណគជានាែចវ
ឬជាង្ហកសាជាកាាកិកាក្ធំឲ្យបអដប្ិធរសណ៍ដរជាើរបាហកាវ
IEDវដក្ើិដ ើគវអសគហបហភាគដខសខាគដររម្វ
ដែលបាអផ្ាសភាជជាកាជាម្ួ អាអឹគរសដឆែ ើអាិជាវ ឬរិកាជាអន អាដប្ិធរសណ៍ដរជាើរបាហការោជាកានចន ដែលវចដក្ើិដ ើគ។វការសនៃ ិ ា នទូ គៅច្នលាំនគាំ នេះរឺថ្ន គពលប លវ ិធានការបសសខាងគលើមានរកក ភាព និងប្រសិទធភាពកាន់បត្ខាៃង
ាំគនេះត្ប្មូវការច្ន វ ិធានការបសសខាងគប្កាមគ ើមបីប្រឆាំងនឹងការគប្រើប្បាស់ IED ក៏ត្និ ជាងមុន។
ហរបជាកាអនក្វអ
ដែលរិូិរសាសែាភាពាូ ដៅនអិ ទ្យ ីាហ្វហតហរបជាការសវាអាិនម្ែ រសដរិៀម្ជាង្ហកសសជាហកាសែា ក្នុគរសដោេះរាអាជាញ្ហា
ដរជាើរបាហកាវ
IEDគជាបីវអចំណធចាីវ
១ែលកាាវី
៥នអសបាអារសណ៍ដអេះវ
ដែើម្បីឲ្យខល ួអឯគអាលកាពីក្រម្សិទ ំគរបាំនអជាក្ក ភាពដែលបាអក្ំណិកាដៅក្នុគវ
C-IED
CMM
។វ
ចំដ េះអន ក្វអដែលចូ លស ួម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ោ៉ាគលម្ែ សិនអរសដរិៀម្ជាង្ហកសក្នុគរសរជាឆំគរសដរជាើរបាហកាវ IEDវគជាបីដហវ គអាលកាចំណធចាីវ
៦ដែលពសពណ៌នាអំពីសដជាៀជាអអធិិត វ
C-IED
CMM
អសគសដជាៀជាដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វ។វដគបាអជាដគក ើិក្ម្ម ិ ទ្យ ីដម្ើលាសអនអ័អាែ៏ង្ហអារហួ លម្ួ អាវដែលវចចូ លដៅដរជាើរបាហកាបាអតាម្សអាៈិំណភាជជាកាដៅក្នុគដផ្ន ក្ាីវ
៦វដែើម្បីជួអាែលកាអនក្វអក្នុគរសរជាម្ូ លាសអនអ័អាវាអាិនម្ែ វអសគជាង្ហាញលាធ ផ្ល។វលាធ ផ្លពីឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វគឺជាហំណធំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពដែលចគអុលជាង្ហាញហរបជាកាហបហធាិធខាគដលើវ
អសគខាគដររម្នអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIEDវ។វវវវ

1 ម្ហាហអន សបាិ,វរសរជាឆំគអឹគ រសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ
2 ម្ហាហអន សបាិ,វ រសរជាឆំគអឹគ រសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដើគដោអារោជាកាដជាក្នចន ,វឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ A/RES/៧៣/៦៧, នថា ាីវ៥ ដខ ន ូវឆនំវ២០១៨។
ើគដោអារោជាកាដជាក្នចន , ឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ A/RES/៧១/៧២, នថា ាីវ ៥ ដខ ន ូវ ឆនំវ ២០១៦, ក្ថ្នខណឌាីវ

២០។Counter-IED Tool

6

Counter-IED Tool3១.វដហចក្ត ីដផ្តម្
ើរោជាកាដជាក្នចន វ (IEDs)វ ជាគក រសគំរម្ក្ំដប្គោ៉ាគ ា អកា ា សែលកាហគកា ម្ជាិសនានាដៅជធំ ិ ទ្យញពសភពដោក្។វែូ ចដែលបាអដលើក្ដ ើគដោអាម្ហាហអន បាស ិអគកា រសហប្រជាជាជាិសក្នុគឆនំវ២០១៨វថ្ន៖វ
“រសជាំផ្ែសចជាំតែញដែលជាោែ លម្ក្ពីរសដក្ើអដ ើគនអរសដរជាើរបាហកាវ

IEDវដោអារក្ ុម្រជាោជាកាវិធ ខធហចាជាកា,វ ដភសិក្ស,វ អសគអន ក្ដរជាើរបាហកាដផ្សគដាៀិដែលោមអរសអអធញ្ហញិ ...
បាអជាគក ឲ្យបអផ្លជា៉ាេះ លកាដៅក្នុគរជាដាហជាដរចើអវ
អសគជាោត លឲ្យបអអន ក្ាែជាកាវ
អសគសជាួ ហទ ំគជអហធី ិ ទ្យលវអសគដោធារជាកា អកានាក្កា ”វ។វ3រសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវ
IEDវដៅក្ដអែ គជាដរចើអនអពសភពដោក្វ
គឺដក្ើអដ ើគគួ សឲ្យក្ិកាហបកាលកាវ
ដោអាបអលក្េ ណៈហមុគាមញែូ ចបអរសហដគេ ជាដៅក្នុគហរម្គកាអិន ជាាខាគដររម្៖

រោជាកាដជាក្នចន វ(IED)វ
គឺជាជដរម្ើហវិធ ហរបជាកាជាោែ ញរជាោជាកាវិធ រជាិសជាិត សរសវដែើម្បីជាគក រសគំរម្ក្ំដប្គ៖វរក្ ុម្ឧរក្សែាជអ,វរក្ ុម្ជាេះដបាស,វអសគរក្ ុម្ដភសិក្សជាដែើម្។វ
ជាោែ ញគំរម្ក្ំដប្គទ ំគអហកាដអេះវ ដរជាើរបាហកាវ IED ដោអាាសដិវាបអិនម្ែ ដថ្នក្,វ ង្ហអាសក្,វ ង្ហអាផ្លសិ,វដប្ើអាដរោេះថ្ននក្កាវ
អសគបអរជាហសាធភាព។វ
IEDវគឺជាវិធ អាធាធាហ្វហតដែើម្បីជាគក ឲ្យបអសជាួ ហានម្,វជាដគក ើិជាញ្ហាអហអត សហធខ,វអសគជេះឥាធ សពលែលកាឆអទ ៈសជាហកាជាិស។វម្ម ជាិសសជាហការសគំរម្ក្ំដប្គដអេះបអលក្េ ណៈជាហក្លវ
អសគហមុគាមញវ
ដែលជាង្ហាញពីរហទជាកានអហក្ម្ម ភាពគំរម្ក្ំដប្គដែលបអាំនាក្កាាំអគវអសគពឹគដផ្ែ ក្ដលើោនជាហក្ល។វ4រោជាកាដជាក្នចន វ(IED)វ
គឺជាវិធ ដែលហបែជាកាដោអាម្សអដស ីហដអើគវ
ដប្ើអាឥាធ សពលសជាហកាវាបាអជា៉ាេះ លកាែលកាជអហធី ិ ទ្យលោ៉ាគ ា អកា ា សជាំផ្ធិ។វ
ជាឧទប្សណ៍វ
រសដរជាើរបាហកាវ
IEDវដែលជាំផ្្ុេះដោអាជអសគដរោេះវចដ វ ើឲ្យបអក្ដអែ គដែលម្សអវចសហកាដៅបាអវ
ដប្ើអាឥាធ សពលសជាហកាវាបអសអាៈដពលអាូសរហដែៀគដៅអឹគរោជាកាម្ីអរជាឆំគម្អធហសវអសគរជាឆំគសថដររេះដែស។
ដៅឆនវំ
២០១៦ម្ហាហអន សបាិអគកា រសហប្រជាជាជាិសបាអចិកាតាំគឲ្យវិ ទ្យាស្ថានអអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាការសរាិរជាិសសាា
អាវិធ វUNIDIR)វ
ជាដគក ើិវ“ឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដោអាហម ័រគចសិតវ
ដែើម្បីជួអាសែា ទ ំគឡាអាក្ំណិកាចដនាែេះខវ េះខាិវ
អសគជាញ្ហារជាឈម្នានាដៅក្នុគជាាជាបញ្ញ ិត សជាិសវ
អសគរសដរិៀម្ជាង្ហកសសជាហកាខល ួអ ក្កាព័អធអឹគវIED”វ។វ5ដែើម្បីដឆែ ើអាិជាដៅអឹគហំដណើដអេះវ UNIDIR បាអជាដគក ើិលំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDអសគឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដអេះដ ើគ។វដែើម្បីធានាបាអអូ ិរសជាដគក ើិឧជាក្សណ៍ម្ួអាដែលហម្រហជាតាម្ដោលជាំណគដរជាើរបាហកាវUNIDIRបាអដហន ើហធំដោជាលកាវ
អសគធាិធចូលពីភាគី ក្កាព័អធជាដរចើអក្នុគែំដណើសរសនអរសជាដគក ើិឯក្ាសដអេះ។វ
អាអត រសចម្បគហរបជាកាាាួ លបាអម្ិសដោជាលកាវ
អសគរសពសដរោេះដោជាលកាវស ួម្បអរសដចក្ចអាអូ ិពរង្ហគឯក្ាសដអេះជាដរចើអវ
ដែើម្បីរជាម្ូ លធាិធចូល,វក្សចចរជាជធំអនក្ជំនាញដរៅផ្ល ិូ រសពីសដលើក្,វអសគរសដ វ ើដិហត ាក្លបគក្នុគជាស ទ្យជាាហម្ិន ភាពដផ្សគៗោន។

3 ម្ហាហអន សបាិ,វរសរជាឆំគអឹគ រសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដើគដោអារោជាកាដជាក្នចន ,វឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ A/RES/៧៣/៦៧, នថា ាីវ៥ ដខ ន ូវឆនំវ២០១៨។

4 អគកា រសក្ដម្ទ ចរោជាកាដជាក្នចន ស ួម្,វដផ្អរសអាធាធាហ្វហត ហត ីពីរសរជាឆំគរោជាកា ដជាក្នចន សជាហកាវJIEDDO, ឆន ំវ២០១២-២០១៦, នថា ាីវ១ ដខម្ក្រវឆនំវ២០១២។
5 ម្ហាហអន សបាិ,វ រសរជាឆំគអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដើគដោអារោជាកាដជាក្នចន ,វ ឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិស,វ A/RES/៧១/៧២, នថា ាីវ ៥ ដខ ន ូវ ឆនំវ ២០១៦, ក្ថ្នខណឌាីវ

២០។Counter-IED Tool3២.វដោលជាំណគ,វិ ទ្យាលភាព,វរក្ ុម្ដោលដៅ,វរសដរជាើរបាហកាវអសគរសពសដរោេះដោជាលកា
២.១ គាលរាំណង និង វ ិសាលភាព
ដគដសៀជាដសៀគឯក្ាសដអេះដ ើគវដែើម្បីជួអាែលកាសែា ជាហបជសក្ទ ំគឡាអាក្នុគរសជាដគក ើិែំដោេះរាអាថ្ននក្កាជាិសដែលចាហកាោហកាវ
ដែើម្បីដឆែ ើអាិជារសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវ
IEDវ។វឯក្ាសដអេះម្សអរិឹម្ដិហរបជាកាអនក្ជំនាញជាដចច ក្ដាហដែល ក្កាព័អធក្នុគរសដោេះរាអារសង្ហសវ
IEDវរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពជា៉ាធដោណ េះដាវ
ឯកសារគនេះក៏មានគាលរាំណងជាប្រគោជន៍ ល់អ្ៃកទាំងអ្ស់ាៃប លមាននាំណារ់អារមម ណ៍កនទងការអ្េិវឌ្ឍ
ឬពប្ងឹងសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED ផ្ងប រ។វ ដអេះក្៏វចជួ អាបចហកាជំអួអាក្នុគរសវាអាិនម្ែ ាំប្នំ អិ ទ្យភាគទអវ
អសគវាសភាពរសង្ហសវដែើម្បីពរគឹគហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសក្នុគរសរជាឆំគអឹគ IEDវ។សចនាជាាសជាហកាឯក្ាសដអេះបអជាីដផ្ន ក្ ំៗ៖វ ៖វ ដផ្ន ក្ាីម្ួអាវ ចំណធចាីវ ១-៤) ផ្ត លការសដណនាំជាហដគេ ជាវអសគក្ំណិកាជា ស ទ្យជាានអជាញ្ហា។វ
ដផ្ន ក្ាីពីសវ
ចំណធចាីវ
៥)ផ្ត លហកា អសទអភាពហរបជាការសអអធិិត លំនាំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពអសគពសពណ៌នាអំពលី ំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ IEDវ (C-IED CMM)។វ ដផ្ន ក្ាីជាីវ ចំណធចាីវ ៦)ពសពណ៌នាអំពឧី ជាក្សណ៍ហវ័អាវាអាិនម្ែ សជាហកាវUNIDIR ដែលដផ្ែ ក្ដលើវC-IED CMM ។២.២ ប្ក ុមគាលគៅ
ឯក្ាសដអេះដសៀជាចំាធក្ហរបជាកាដរជាើរបាហកាដោអា៖
» មន្តនត ីជាន់សពស់រ ា េិបាល
និងអ្ៃ ករគងក ើត្គាលនគោបាយវ
ដែើម្បីជេះឥាធ សពលដៅដលើអនក្ដែលបអរសរគជាការគគដលើរសដជាគដចក្ អធាអវ
អសគអន ក្ដែលវចចូ លស ួម្ក្នុគរសអភសិឌ្ឍអីិសជាបញ្ញ ិត ស,វដោលអដោបាអា,វអសគហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសដែើម្បីរជាអាធាធរជាឆំគអឹគវIEDវ។» មន្តនត ីរ ា េិបាល និងសមាជិកច្នអ្ងគ ភាពនររបាល
អសគដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDវ។និងគោធាវ ដែលចូ លស ួម្ក្នុគរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពវ» មាចស់ជាំនួយ
និងរុរគលកិ ច្នអ្ងគការអ្នត រជាត្ិ
និងអ្ងគការមិនបមនរ ា េិបាលវ
អសគអគកា ភាពដផ្សគដាៀិដែល ក្កាព័អធអឹគរសអអធិិត គដរបគពរគឹគហម្ិន ភាព ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវ IEDវថ្ននក្កាជាិស។វ លំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគវ IEDវ អសគឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដអេះផ្ត លកាអូិម្ដ ស្ថបាអាវ
ដែលវចវាអាិនម្ែ រសដរិៀម្ជាង្ហកសថ្ននក្កាជាិសសជាហកាសែា ម្ួអាវ
អសគផ្ែ លកាជាព័ិ៌បអដែលវចអអធិិត ជំអួអាអអត សជាិសឲ្យបអរជាហសាធភាពជាំផ្ធិោ៉ាគោ។

២.៣ រគរៀរគប្រើឯកសារគនេះ
ហរបជាកាអនក្វអដែលរិូិរសាសែាភាពាូ ដៅនអិ ទ្យ ីាហ្វហតវាអាិនម្ែ ដលើរសដរិៀម្ជាង្ហកសសជាហកាសែា ក្នុគរស
ដោេះរាអាអឹគជាញ្ហាវ
IEDគជាបីវអចំណធចាីវ
១ែលកាាវី
៥នអសបាអារសណ៍ដអេះវ
ដែើម្បីឲ្យខល ួអឯគអាលកាពីក្រម្សិទ ំគរបាំនអជាក្ក ភាពវដែលបាអក្ំណិកាដៅក្នុគវ
C-IED
CMM
។វ
ចំដ េះអន ក្វអដែលចូ លស ួម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ោ៉ាគលម្ែ សិនអរសដរិៀម្ជាង្ហកសក្នុគរសរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវ
IEDវគជាបីដហវ គអាលកាចំណធចាីវ
៦ដែលពសពណ៌នាអំពីសដជាៀជាអអធិិត វ
C-IED
CMM
អសគសដជាៀជាដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វ។វចំណធចាីវ
៦វក្៏បអិំណភាជជាកាម្ួអាហរបជាកាចូលដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ដម្ើលាសអនអ័អាដោអាតទលកា។
ឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដអេះវគឺជារក្ជាខ័ណឌហរបជាកាឲ្យសែា ជាហបជសក្ទ ំគឡាអាដ វ ើរសហវ ័អាក្ំណិកាអូិចដនាែេះខវ េះខាិវ
អសគជាញ្ហារជាឈម្ដៅក្នុគរសដរិៀម្ជាង្ហកសថ្ននក្កាជាិសសជាហកាខល ួអ។វរសអអធិិត ដជាជាដអេះបអអ័អាថ្នវ
ដគជាដគក ើិឧជាក្សណ៍ដអេះដ គើ គឺហរបជាកាឲ្យជាោត សែា នានាវាហកាហទគកាជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវសជាហកាខល ួអតទលកា។វ រសដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ដអេះផ្ត លកាឲ្យសែា អូិាសែាភាពាូ ដៅនអក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IED ជាចចុជាបអន សជាហកាខល ួអវ ដែលជាញ្ហជក្កាពចី ំណធចដែលរិូិរសអាក្ចសិតាធក្ោក្កាវ ដែើម្បីជាដគក ើអហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិស។វ
រជាហសអដជាើអនក្អអធិិត រិូិរសជំអួអាក្នុគដពលដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ដអេះវUNIDIRវចផ្ត លការសដណនាំជាដចច ក្ដាហដៅតាម្រសដហន ើហ។ធំ វរសដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វគឺជារសហម រ័ គចសិតវ
ដប្ើអាាសអនអ័អាោម្ួ អាដែលវចជាដគក ើិបាអដៅដពលដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍គឺជាឯក្ិត ក្ម្ម ហសាធសសជាហកាសែា វលធេះរតាដិបអរសអាលការហជាសវាគភាគីដែលវចចូ លស ួម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ស ួម្ោន។

Counter-IED Tool5២.៤ ការពិគប្ាេះគោរល់
ជាម្ួ អាអឹគគំអសិជាដគក ើិលំនាំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ
IEDដែលហម្រហជាតាម្ដោលជាំណគដរជាើរបាហកាវ
អសគឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ័វវ
UNIDIRបាអចូ លស ួម្ក្នុគជំហាអជាជាអត ជានាទជាកាដែើម្បីដហន ើហធំវ
អសគជាញ្ចលូ ម្ិសដក្លម្ែ ពីភាគី ក្កាព័អធជាដរចើអដែល ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគអឹគរសស ីក្ាអាភាអានអវ IEDវ ។វរសពសដរោេះដោជាលកាទ ំគដអេះស ួម្បអក្សចចរជាជធំអនក្ជំនាញជាឋម្ក្នុគដខហីហាវ
ឆនវំ
២០១៩
ដែលដសៀជាចំដ ើគដោអាិំោគអចសនហ្វអតអា៍សជាហកាបារំគដៅក្នុគហអន សហីាហត ីពីរសសសាាអាវិធ ដៅាីរក្ ុគប្សឺដណិវ
ដែើម្បីជួអាផ្ត លគកា ំអសិក្នុគរសជាដគក ើិឧជាក្សណ៍ដអេះ។វ ដររអាម្ក្វ UNIDIR បាអដចក្ដហចក្ត ីរ គែំជាូគម្ួ អាវដែើម្បីដហន ើហធំម្ិសដក្លម្ែ ជាោអាលក្េ ណ៍អក្សសវ
អសគដសៀជាចំក្សចចរជាជធំដលើក្ាីពីសហរបជាកាឲ្យអន ក្ជំនាញរិួ ិពសអសិយដហចក្ត ីរ គែំជាូគឲ្យបាអហធីជដរៅវ
ដៅក្នុគដខិ ទ្យចឆ សរវ ឆនំវ ២០១៩។វ ជានាទជាកាពីបាអជាញ្ចលូ ធាិធចូលសជាហកាជធំាីម្ួអានអម្ិសដក្លម្ែ ជាោអាលក្េ ណ៍អក្សសវ
អសគក្សចចរជាជធំរិួ ិពសអសិយសជាហកាអនក្ជំនាញដលើក្ាីពីសស ួចដប្ើអាវUNIDIRបាអដចក្ចអាដហចក្ែ ីរ គដែលបាអដ វ ើជាចចុជាបអន ភាពស ួចដប្ើអាម្ែ គដាៀិដៅឲ្យជាោែ ញភាគី ក្កាព័អធ ំជាគម្ធ
អវដែើម្បីផ្ែលជាកា ែំជាូនាមអវអសគម្ិសដោជាលកា។
ដគបាអដ វ ើឲ្យបអិិត បអហំដៅឯក្ាសដែលបាអចរបញកាឲ្យរជាដហើសដ ើគវដៅតាម្រសដហន ើហធំសជាហកាភាគីជាជាកា ក្កាព័អធហំខាអកាៗដៅអឹគពស ីាដែលបាអដ វ វើ ិ ទ្យដា អក្ម្ម ដលើក្ាីវ
២វនអអអធហញ្ហញហត ីពីរសហាម្ឃាិកាវ
ឬរសស ឹិជាអត ឹគរសដរជាើរបាហកាហ វ ិធ ាម្ញ្ញ ជាក្កាោក្កាម្ួអាចំអួអវ
ដែលវចចិកាាធក្ថ្នជាគក ដរោេះថ្ននក្កាខាែំគដពក្វ ឬបអឥាធ សពលខាែំគម្សអដស ីហដអើគដលើជអសគដរោេះវ CCW)វ ។វដអាើគដលើក្ចសិតឲ្យភាគីជាជាកា ក្កាព័អធហំខាអកាៗផ្ត លកាម្ិសរិលជាកាវ
អសគម្ិសដក្លម្ែ ជាោអាលក្េ ណ៍អក្សសវ
អសគ/ឬដិហត ដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ក្នុគដពលអអធិិត ដៅតាម្រសហម្គួ ស។ហសធជាម្ក្វ
ឯក្ាសដអេះរិូិបាអដចក្ចអាដៅរអកាភាគី ក្កាពអ័ ធ ជាគវ
៧០ដែលភាគដរចើអបាអផ្ត លរកា សោំរាែ៏បអិនម្ែ វអសគធាិធចូលែ៏ហំខាអកាៗ។វ
ដែើម្បីជាញ្ច ជាកាែំដណើសរសពសដរោេះដោជាលកាដអេះវUNIDIRបាអអអធិិត ហក្ម្ម ភាពដ វ ើដិហត ាក្លបគពីសដៅក្នុគជាស ទ្យជាាដៅតាម្ហម្ិន ភាពវអសគជាភាាដផ្សគៗោនវ
ដែើម្បីធានាថ្នឧជាក្សណ៍ដអេះហធោី ន អឹគិថភាពជាក្កាដហែ គនអរសរជាអាធាធរជាឆំគអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវIEDវ។Counter-IED Tool6៣.វIEDវអសគជាស ទ្យជាារជាឆំគអឹគ IED
៣.១ និយមន្យ
៣.១.១ និយមន្យច្ន IED
IEDវបអអ័អាថ្ន៖

ឧជាក្សណ៍ម្ួអាដែលបាអោក្កាវ
ឬផ្លសិដ ើគដោអាដក្នចន វដប្ើអាវាផ្្ុក្អូ ិាសធាិធជាំផ្ែសចជាំតែញ,វដរោេះថ្ននក្កាខាែំគ,វ ាសធាិធពល
ធ ,វ ាសធាិធជាគក ជាតកដភែ ើគ អសគដ វ ើឲ្យម្អធហសាែជាកា,វ ពសរស,វ បអផ្លជា៉ាេះ លកាវឬសសាខាអ។វ
ដអេះវចស ួម្ជាញ្ចលូ ក្ដអែ គលក្កាឧជាក្សណ៍ដោធាវ
ជា៉ាធដអត ជា ម្ម តាវវិធ រជាដភាដអេះរិូិបាអផ្លសិដ ើគពីហបហធាិធដែលដរជាើរបាហកាក្នុគដោលជាំណគម្សអដម្អដោធា។វ6ហរបជាកាដោលជាំណគនអសបាអារសណ៍វ
ដអាើគចិកាាធក្រជាដភារជាព័អធហ វ ិធ ដអេះថ្នដៅវ“ដរៅវិ ទ្យាលភាព”វនអ៖អសគឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វ
ដអេះវ

» រោជាកាដជាក្ដែលបអាសធាិធគីម្ី,វជីិាហ្វហត,វវិ ទ្យាយុ ហក្ម្ម ,វឬអធអាដក្ែ ដអ៊ែស» ហ វ ិធ ាម្ញ្ញ
» រោជាកាសសាដហិជាិសផ្្ុេះ ម្ម តាវដទេះជាោ៉ាគោវ
ហំជាក្ជាិសផ្្ុេះខាែំគ,វអសគក្ាលរំរជួចវចរិូិបាអោក្កាជាញ្ចលូ ជារសជាំផ្្េះុ IED ែ៏ហខាំ អកា)

រោជាកាដជាក្,វ» ម្ីអវ
រជាឆំគអឹគម្អធហសវ
អសគរជាឆំគអឹគោអជំអសេះ/សថដររេះវ
ដទេះជាីជាដគវចអាក្ម្ីអរជាឆំគអឹគសថដររេះដែលម្សអទអកាផ្្ុេះដៅដរជាើជាដរគឿគផ្ស ំែ៏ហំខាអកាសជាហកា IED ក្៏ដោអា)7
៣.១.២ ប្រគេទ IEDដគវចដជាគដចក្រោជាកាដជាក្នចន វ IED)វដៅតាម្ម្ធខង្ហសសជាហកាវា៖
» IEDរញ្ហាឲ្យផ្្ េះទ វគឺជារជាដភាវ
IEDវម្ួ អាដែលជអដលម ើហជាញ្ហជឲ្យផ្្ុេះដៅតាម្ដពលដិោជាក្កាោក្កា។វវិ ទ្យ ីក្នុគរសជាញ្ហជឲ្យផ្្ុេះបអដរចើអសដជាៀជាវ ស ួម្បអរសជាញ្ហជឲ្យផ្្ុេះដោអាដរជាើ ិ ទ្យាយ
ុ ,វ ដខសជាញ្ហជជាំផ្្ុេះ,វ រសជាញ្ហជដោអាទញ,វអសគរសរគជាការគគដោអារសបាញកា។
» IEDរាំផ្្េះទ តាមគមា៉ោងកាំណត្់
គឺជារជាដភាវ
ដែលក្ំណិកាម្ធខង្ហសជានាទជាកាពីសអាៈដពលដែលបាអក្ំណិកាាធក្ជាម្ធអ។វ វ វ វ វ វ វវចហដរម្ចបាអតាម្ម្ដ ស្ថបាអាដម្រអសច,វគីម្ី,វអគកា សហអី,វឬតកដភែ ើគ។

IEDវសអាៈដពលក្ំណិកាដនាេះវ

» IEDរាំផ្្េះទ គ យជនរងគប្ាេះវ
ជារជាដភាវ
IEDវដែលជាំផ្្ុេះដ ើគដោអាហក្ម្ម ភាពសជាហកាជាធគកាលម្សអដម្អជាជអហគស័អា។វ
ដោអារោអកាដិរិូិរសឲ្យជាធគកាលដោលដៅដនាេះជាដញ្ច ញហក្ម្ម ភាពម្ួ អាចំអួអដែលដ វ ើឲ្យវ
IEDវដនាេះផ្្ុេះ។វ
ដគបអវិ ទ្យ ីាហ្វហតដ វ ើឲ្យផ្្ុេះដោអាជអសគដរោេះជាដរចើអែូ ចជាហបព ,វ ដខសជាំផ្្ុេះ,វ ពអែ ឺ,វ ចលនា,វ រសិភាជជាកាដហៀគវ ី,វអសគរសែក្ាម្ា អកាដចញ។
» ប្ារ់បរក
IEDប លបាញ់គផ្ទៃង
ក្នុគដចិនាជាំតែញរជាព័អធហអែ សហធខដៅជធំ ិ ទ្យញជាស ទ្យដិណដនាេះ។

ជារជាដភារោជាកាដជាក្ដែលផ្្ុេះដោអាជាអទ េះដែក្ដក្នចន

» IEDអ្ត្ត ឃាត្វ
គឺជារោជាកាដជាក្ដែលផ្្ុេះដោអាអន ក្វាអារជាហាសដៅដពលដិោដែលដគដរជើហដស ីហវក្នុគដចិនាហបែជាកាខល ួអឯគអំ ុ គដពលនអរសវាអារជាហាសវឬវចជាដពលដែលខល ួអដគចពីរសចជាកាខល ួអ។8

6 ដហវាក្ម្ម ហក្ម្ម ភាពម្ីអសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស,ក្យជាដចច ក្ដាហរោជាកាដជាក្នចន , ២០១៦, https://unmas.org/sites/ default/files/unmas_ied_lexicon_0.pdf
រក្ ុម្ម្ួ អាចំអួអដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម រាគការទអា ំផ្លសិវ IED រជាឆំគអឹគម្អធហសវ អសគរជាឆំគអឹគសថអាអត ដែលរជាិសជាិត សដោអាជអសគដរោេះក្នុគ ារម្គការហដែៀគោន។វ
ខណៈដពលដែលវិធ ទ ំគដអេះបអលក្េ ណៈម្ួ អាចំអួអដែលអអធញ្ហញិឲ្យដគចិកាចំោិកាថ្ននក្កាថ្នជាម្ីអោ៉ាគោក្៏ដោអាវ
ក្៏លក្េ ណៈដក្នចន រោជាកាដជាក្ដអេះវ
ក្៏រិូិបាអដគក្ំណិកាថ្នជាវIED ែូ ចបអដចគដៅក្នុគហនាទអធរក្ម្រោជាកាដជាក្នចន សជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស។
8 ដហវាក្ម្ម ហក្ម្ម ភាពម្ីអសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស,ក្យជាដចច ក្ដាហរោជាកាដជាក្នចន , ២០១៦, https://unmas.org/sites/ default/files/unmas_ied_lexicon_0.pdf
7Counter-IED Tool8៣.២ ធាត្ុផ្សាំច្ន IED
ធគ/សជាហកាផ្្ុក្វIEDក្ដអែ គផ្កា ិកាផ្កាគកាអគកា សហអីដរគឿគជាំផ្្ុេះហំខា
អកាដម្ជាំផ្្ុេះ

ក្ធគតាក្កាស ូជាភាពាីវ១៖វជាង្ហាញពីធាិធផ្ស ំហំខាអកាទ ំគរបាំនអវIEDវ។រ ូរភាពទី ១៖ ធាត្ុផ្សាំច្ន IEDស ូជាភាពាីវ
១ជាង្ហាញពីស ូជាហោា អនអវ
IEDវម្ម តាម្ួ អាដែលផ្្ុេះដោអាដរជាើអគកា សហអី។វម្ួ អាចំអួអផ្្ុេះដោអាម្សអចំបាចកាដរជាើអគកា សហអីវែូ ចជានា សរក្ំណិកាដប៉ាគ,វរជាិសក្ម្ម គីម្ី,វដែលជាដញ្ច ញថ្នម្ពលដ វ ើឲ្យផ្្ុេះ។

IEDវ
ឬនក្វ

ក្នុគដពលពសចសោដលើរសអភសិឌ្ឍនអអាធាធាហ្វហតែ៏បអរជាហសាធភាពវ ដែើម្បីលធជាជាំបាិកាធាិធផ្ស ំសជាហកាវ IEDវរិូិដិពសចសោដលើលក្េ ណៈនអរសដរជាើរបាហកាបាអទ ំគហធី ិ ទ្យលវ អសគទ ំគដោធានអហបហធាិធវ អសគធាិធផ្ស ំសជាហកា
IED។វជាាជាបញ្ញ ិត វសអសគរសរិូិពសអសិយហបហធាិធែូចខាគដររម្វចបអរជាហសាធភាពក្នុគរសរិកាជាអន អារសវស ីក្ាអាភាអានអវ
IED៖» ឧរករណ៍រផ្ាំ ្ េះទ ៖វរគជាកាវ
IEDវទ ំគអហកាិរម្ូិឲ្យបអឧជាក្សណ៍ជាផ្ំ ្ ុេះរជាដភាោម្ួ អាវដប្ើអាជា ម្ម តាឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះដអេះរិូិបាអដគផ្លសិដ ើគវ វចដរជាើបាអក្នុគដោលជាំណគ ណសជជក្ម្ម វ ឬដោធា)វ
ឬឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះដែលផ្លសិខល ួអឯគ។ 9 វឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះដអេះវ គឺជាធាិធផ្ស ំែ៏ហខាំ អកានអរគជាកាវ IEDវ ទ ំគអហកាវ
ដប្ើអារសរិួ ិពសអសិយសជាហកាសែា ដលើឧជាក្សណ៍ទ ំគដអេះោ៉ាគបអរជាហសាធភាពវ
គឺជាជាធដសលក្េ ខណឌម្ួ អាក្នុគរសរគជាការគគរសវស ីក្ាអាភាពនអវIEDវ។» គប្រឿងរាំផ្្េះទ សាំខាន់៖វជាដរគឿគផ្្ុេះហំខាអកាសជាហកាវIEDវដែលវចបអាសធាិធផ្្ុេះម្ួ អាវឬដរចើអរជាដភាខាគដររម្៖oសសាដហិផ្្ុេះ ណសជជក្ម្ម ំវ
ឧ.វ dynamites,
gelignites,វដែលដគដរជាើរបាហកាដៅក្នុគឧហាប្ក្ម្ម អសហាសណក្ម្ម )oផ្្ុេះដោធា អកា ំវ ឧ.វដរគឿគផ្្ុេះបាែហទ សក្,វដម្ៅសសាដហិវTNT)oវិធ អាធាធភណឌដែលបអាសធាិធផ្្ុេះក្រម្សិខព ហកាវ

ឧ.វ

អសគ

ammoniumរោជាការំដភែ ើគ ំ,វ

nitratebasedរោជាកាដជាក្អាអត ដហាេះ,វ

9 ដគក្៏ដៅម្៉ាស្ថ គដាៀិថ្នជាវ“គរម្ជាជាំផ្្ុេះ”Counter-IED Tool9ក្ាលរំរជួច)10oាសធាិធផ្្ុេះផ្លសិដោអាខល ួអឯគ (ឧ.វ ដជា៉ាសធក្ហធីែហស ីរគកា វ ែូ ចជា
Hexamethylene Triperoxide Diamine)វ

oលាអាដរគឿគផ្្ុេះដែលផ្លសិខល ួអឯគវ ឧ.វ
nitrates, chlorates ឬវperchlorates)

Triacetone

Triperoxideាសធាិធផ្្ុេះសជាហកាដរជាគរិអធក្ហធីិក្ម្ម វអសគដែលបអជាិសវ

» កុងតាក់គអ្ឡិនប្ត្ូនកិ ៖វក្ធគតាក្កាបាញកាវ
អសគជាដញ្ឆ េះសជាហកាវ
lEDវចដផ្ែ ក្ដលើហបហធាិធដអ សចរិូអសក្រគជាកាាីក្ដអែ គដែលម្សអវចរគជាការគគបាអ។វដទេះោ៉ាគោវរសរគជាការគគវ
អសគរិួ ិពសអសិយរជាព័អធដអ សចរិូអសក្ដែលាំដអើជាជាគម្ធអវ ដែល ក្កាព័អធអឹគវ IED ជាញ្ហជដោអាិ ទ្យាយ
ុ វ RCIEDs) (ឧ.វឧជាក្សណ៍ជាញ្ជអូ វអសគឧជាក្សណ៍ាាួ ល,វក្ធគតាក្កាដរជាក្ធគសលក្ពីស,វរជាព័អធក្ធគតាក្កាដរជាក្ធគវិ ទ្យាយុ ដរជាើរបាហកាក្នុគឧហាប្ក្ម្ម )។វ

៣.៣ ររ ិរទច្នការប្រឆាំងនឹង IEDរោជាកាដជាក្នចន វម្សអដម្អជាវិធ ថម ីដនាេះដាវវិធ រជាដភាដអេះរិូិបាអដរជាើរបាហកាអហកាជាដរចើអាហិិសស៍ម្ក្ដប្ើអា។វ អវ ីដែលថមដី នាេះគឺរសាាួ លាកាលកាជាាូ ដៅថ្នវ
IEDវ គឺជាវិធ ដែលខធហដជាែ ក្ពីោនវ ជា៉ាធដអត បអរជាហសាធភាពខាែំគដែលដគវចដរជាើដែើម្បីវាអារជាហាសដលើហរិូិខាែំគ
ជាគរជាោជាកាដោអាវិធ ាម្ញ្ញ ម្ម តា។វ ក្នុគជា៉ាធនាមអឆនំថមីៗដអេះវ ម្អធហសម្ួ អាចំអួអបាអឲ្យអសអាម្អ័អា ក្យវ“រជាឆំគវIED” ែូ ចខាគដររម្៖

ក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគស ួម្ោនដែើម្បីក្បចិការជាព័អធវIED ដោអាវាអារជាហាសជាោែ ញដចក្ចអា,វក្បចិកាដរគឿគផ្្ុេះ,វអសគដសៀជាចំក្គក្បែំគ។11ហរបជាកាវ C-IED CMM អសគឧជាក្សណ៍ហវ័អាវាអាិនម្ែ វ គរបានគប្រើពាកយ ““”””“ប្រឆាំងនឹង IED”វ
គៅកនទងររ ិរទ ៏ទូលាំទូលាយរាំផ្ុត្ប លរ ួមមានសកមម ភាពទាំងអ្ស់
12ប លរ ា ជាសមាជិកមួ យអានអ្នុវត្ត គ ើមបីទរ់សាកត្់
និងកាត្់រនថ យការគប្រើប្បាស់
IED។វហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវបាអដជាគដចក្ជាពីសរជាដភា៖វ
ហបហភាគខាគដលើវ
ដែលដតតិដលើហក្ម្ម ភាពទ ំគឡាអាោដែលបអដោលជាំណគជានាែចវឬជាង្ហកសាជាកាាកិកាក្ធំឲ្យបអរពឹិតសរសណ៍ IEDវដក្ើិដ ើគវអសគហបហភាគខាគដររម្វ
ដែលបាអផ្ាសភាជជាកាជាម្ួ អាអឹគរសដឆែ អាើ ិជាវ
ឬរិកាជាអន អាដប្ិធរសណ៍ដែលដរជាើរបាហកាវIED ដែលវចដក្ើិដ ើគ។វដិើលំនានំ អជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពគឺជាអវ ី?
រក្ហួ គរស សជាិសហប្សែា វដម្ស ទ្យក្បាអជាដគត ើិលំនាំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពវ CMMs)វ ែំជាូគដែើម្បីវាអា
13ិនម្ែ ហម្ិន ភាពសជាហការក្ ុម្ប្៊ែធអជាជាកាក្សចចហអស្ថឲ្យអអធិិត ក្ម្ម ិ ទ្យ ីដផ្ែ ក្ដលើដរគឿគាអកាែ៏ហមុគាមញ។
វដគវចចិកាាធក្ថ្នវ CMM
គឺជាហំណធំនអក្រម្សិសចនាហម្ព ័អធដែលពសពណ៌នាថ្នដិើឥ ស ទ្យោជាថ,វ រសអអធិិត ,វអសគែំដណើសរសនអអគកា ភាពម្ួ អាវចហដរម្ចអូ ិលាធ ផ្លដែលដគចគកាបាអរជាក្ជាដោអារសដជឿជាក្កាវ
អសគអសសអត សភាពបាអលែ ោ៉ាគោ។វអិន រជាដោជអ៍ែ៏ហខាំ អកាម្ួអាក្នុគចំដោម្អិន រជាដោជអ៍ជាដរចើអដចញម្ក្ពីរសអអធិិត វ
CMMគឺថ្នវាបាអផ្តលជាកា ចំណធចដៅម្ួ អាវ ឬហំណធំនអអំណេះវ វ វ វ វ វ វ វ វ វ វ អំោគវ ដែើម្បីជាម្ូ លោាអក្នុគរសដរជាៀជាដ ៀជាោន។វ
CMM ក្៏វចជាង្ហាញពីគបែិហម្ិន ភាពវអសគចំណធចដៅក្នុគែំដណើសរសដែលរិូិរសដក្លម្ែ ។
CMMsផ្ត លកាអូិម្ដ ស្ថបាអាម្ួ អាដែលដគវចវាអាិនម្ែ គធណ ិ ទ្យហ័អាសជាហកាម្អធហស,វែំដណើសរស,វអសគជាដចច ក្ ិ ទ្យាស្ថបាអវ ដប្ើអាភាគដរចើអវ គឺដផ្ែ ក្ដលើក្រម្សិទ ំគរបាំនអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាព។វ ដៅក្នុគរ ូរភាពទី ២វបាអជាង្ហាញពីឧទប្សណ៍ែា៏ ម្ញ្ញ ម្ួ អា។វលក្េ ណៈហំខាអកាម្ួអាសជាហកាលំនានំ អជាក្ក ភាពទ ំគអហកាវ
គឺដៅដពលដែលហម្ិន ភាពសជាហកាានជា័អដក្ើអដ ើគវក្រម្សិជាក្ក ភាពក្៏ដក្ើអដ ើគផ្គដែស។
រសដរជារជាួ លហំខាអកាសវាគក្រម្សិអីម្ួអាៗដៅក្នុគលំនាជាំ ក្ក ភាពទ ំគរបាំក្រម្សិស ួម្បអែូ ចខាគដររម្៖
» កប្មិត្ ាំរូង
(១)វចអឹគបអភាពវ

វ

៖

វ

ដគក្ំណិកាលក្េ ណៈនអែំដណើសរសដអេះជាែំដណើសរសដែលោមអដជាជាជាារិឹម្រិូិវ
វវសដញ៉ាសនញ៉ាផ្គ។វ
ដគក្ំណិកាែំដណើសរសម្ួ អាចំអួអវ

រោជាកាសសាដហិដោធាដែលហន សិក្នុគរជាដភាដែលវ “អគកា រសឧរក្សែាជអវ អសគដភសិក្សចូ លចសិតដរជាើ”វ គឺង្ហអាសគដរោេះជាពសដហហចំដ េះរសនចន វ អសគផ្លសិវ IEDវ ខធហចាជាកា។វ
ក្នុគជា៉ាធនាមអឆនំថមីៗដអេះវ រក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម បាអដហវ គសក្ិ ទ្យ ដី រជាើរបាហការោជាកាសសាដហិដោធាោដែលបអផ្្ុក្សសាដហិជាិសផ្្ុេះខាែំគវ អសគជាស ទ្យបណដរចើអ,វ រោជាកាដជាក្អាអត ដហាេះ,វរោជាការំដភែ ើគ ំ,វក្ាលរោជាការំរជួចវអសគរោជាកាម្ីអរជាឆំគអឹគសថដររេះវរិូិបាអដហវ គសក្ជាពសដហហដែើម្បីដ វ ើជាឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះហំខាអកាដៅក្នុគ IED ។
11 អគកា រសអូ ិគកា, លាធ សហម្ព ័អធម្សិតស ួម្ោន វដែើម្បីរជាឆំគអឹគរោជាកាដជាក្នចន , AJP-៣.១៥(C), ដខក្ធម្ភៈវឆនំវ២០១៨, ាំព័សាីវ១-៥.
https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/ file/686715/doctrine_nato_countering_ied_ajp_3_15.pdf
12ែូ ចដែលបាអក្ិកាហបកាលកាដៅក្នុគដហចក្ត ីហដរម្ចសជាហកាម្ហាហអន សបាិអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
A/RES/៧១/៧២,២០១៦“អភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ ល”វគឺចំបាចកាហរបជាកាហក្ម្ម ភាពរគជាការជ ុគដរជាអាដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិកាវ
អសគរិកាជាអន អារសដរជាើរបាហកាវ
IEDវ
។វ
C-IED
CMM
អសគឧជាក្សណ៍ហវ័អាវាអាិនម្ែ វក្៏ដលើក្ាឹក្ចសិតឲ្យបអអភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ លវដែើម្បីដោេះរាអាលក្េ ណៈគំរម្ក្ំដប្គនអវIEDវជាហក្ល។
13 W.S. Humphrey, “លក្េ ណៈនអែំដណើសរសដរគឿគាអកា៖វរក្ជាខ័ណឌជាក្ក ភាព”, ក្ម្ម ិ ទ្យ ី ដរគឿគាអកាវIEEE, ិធលាី ៥, ដលខវ២, ១៩៨៨, ាំព័សវ៧៣-៧៩ ។
10Counter-IED Tool10ដប្ើអាភាពដជាគជ័អានអែំដណើសរសដនាេះគឺវរហ័អាដលើរសខសិខំរជាឹគដរជាគសជាហកាជាធគកាល។
» កប្មិត្អានអ្នុវត្ត មតងគទៀត្
(២)៖វបអរសជាដគក ើិែំដណើសរសរគជាការគគជាម្ូ លោាអវ
អសគបអិ ទ្យអ័អាែំដណើសរសចំបាចកាវ
ដែើម្បីដ វ ើឲ្យភាពដជាគជ័អាពីម្ធអៗដក្ើិដ ើគម្ែ គដាៀិដៅក្នុគគដរបគដែលបអលំនាំរជាហាក្ការជាដប្លោ
។ក្រម្សិខពន ហកា» កប្មិត្អានកាំណត្់បាន
(៣)៖វបអរសចគរក្គ,វអសគដ វ ើហបប្សណក្ម្ម ែំដណើសរសចូ លដៅក្នុគែំដណើសរស ធសក្សចចាូដៅសជាហកាអគកា ភាព។ក្ំណិកាជាហត គកាោស,វក្រម្សិវចរគជាការគគបាអ
» កប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបាន (៤) ៖ បអរសរជាម្ូ លវិ ទ្យធាអរសនអែំដណើ
សរសលម្ែ សិវ អសគគធណភាពផ្លសិផ្លវ
ដប្ើអាបអរសអាលកាែឹគវអសគរគជាការគគជាស ទ្យបណិ ទ្យហ័អាអំពីផ្លសិផ្លវអសគែំដណើសរសទ ំគដនាេះ។

» កប្មិត្សព ស់(៥)ោក្កាឲ្យបអរសដក្លម្ែ ែំដណើសរសជាអត សប្ូ ិតាម្សអាៈដោជាលកា
រិលជាកាជា ស ទ្យបណិ ទ្យហ័អាពីែំដណើសរសវ
ក្រម្សិវចក្ំណិកាបាអ
ទ្យាស្ថដជាជាអវាអធ
អសគពីរសាក្លបគគំអសិវអសគជាដចច ក្ ិិិត អ៍។

៖ក្រម្សិវចអអធិិត ម្តគដាៀិ

ក្រម្សិែំជាូគរ ូរភាពទី ២៖ លាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាពប្បាាំកប្មិត្ 14

14 M.C. Paulk et al., លំនាជាំ ក្ក ភាពហម្ិន ភាពហរបជាកាដរគឿគាអកា, ក្ំដណវ១.១, វិ ទ្យាស្ថានអិ ទ្យហវ ក្ម្ម ដរគឿគាអកា, CMU/ SEI-៩៣-TR-២៤, ១៩៩៣។

Counter-IED Tool11៣.៥ គេត្ុអ្វីបានជាប្ត្ូវគប្រើលាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាព?
ដគបាអដរជាើរបាហកាលំនាំជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពោ៉ាគាូ លំាូោអាដៅក្នុគិំជាអកាជាដរចើអវ
ពីដរ េះលំនាដំ អេះដោេះរាអាជាញ្ហាលំបាក្នអរសហដរម្ចបាអរសដក្លម្ែ ោ៉ាគបអហគកា ិសភាពដៅចំណធចដែលហមុ
គាមញ។អិន រជាដោជអ៍ហខាំ អកាៗនអរសដរជាើរបាហកាវCMMs គឺ៖» ផ្ត លអកា ូ ិអាអត រសស ួម្វអសគហគកា ិសភាពម្ួ អាដែើម្បីដរជាៀជាដ ៀជាអគកា ភាពដផ្សគៗោន។
» វចជាង្ហាញពីគបែិហម្ិន ភាពហំខាអកាៗវអសគចំណធចដែលចំបាចការិូិដោេះរាអាវដែើម្បីដក្លម្ែ ានជា័អ។
» ផ្ត លជាកា ភាាវអសគរក្ជាខ័ណឌអំណេះអំោគស ួម្វដែើម្បីវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពវអសគែំដណើសរស។
» អអធញ្ហញិឲ្យបអរសដចក្សសា ដលក្ជាាពសដា អ៍វដែើម្បីរិកាជាអន អាដពលដិោចំបាចកាដែើម្បីដក្លម្ែ ។អសគដម្ដសៀអពីោនដៅិ ទ្យញដៅម្ក្វ

Counter-IED Tool12៤. លំនាជាំ ក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ IED
៤.១ លកខ ណៈពិគសសច្នលាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IEDលំនាជាំ ក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ
IED
C-IED
CMM)
ដរជាើរបាហកាដោលរសណ៍ម្ូលោាអែូ ចោនអឹគអវ ីដែលដគបាអដរជាើដៅក្នុគវ CMMsវ ដែស។វ ដគបាអអភសិឌ្ឍវ C-IEDCMMដ ើគដែើម្បីជួអាោំរាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វសជាហកាវUNIDIRដប្ើអាលាធ ផ្លដែលបាអម្ក្ពីឧជាក្សណ៍វាអាិនម្ែ ដអេះវ
គឺជារសជាញ្ហជក្កាអំពីក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDនាដពលជាចចុជាបអន ។វការអ្េិវឌ្ឍសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDមិនបមនជា ាំគណើរការលីគណបអ្៊ែរសុទធសាធគទ
គេើយលាំនបាំ លគរយកមករងាាញគៅទីគនេះ
រឺជាលាំនបាំ លគរគធវ ើឲ្យសាមញ្ញគ ើមបីផ្តលជា់ រងាវស់ ៏ទូលាំទូលាយសប្មារ់ការវាយត្ច្មៃ និងការគប្រៀរគធៀរ។
ដគបាអដសៀជាចំវ C-IEDCMMដ ើគឲ្យអន ក្ដរជាើរបាហការហួ លអាលកាវ អសគង្ហអារហួ លក្នុគរសអអធិិត វអសគផ្ត លរកា សវាអាិនម្ែ ដជាជាគធណ ិ ទ្យហ័អាជាជាគដជាជាជាស ទ្យបណិ ទ្យហ័អាដលើក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវនាដពលជាចចុជាបអន ។វវាម្សអបអដោលជាំណគដែើសិួ ជាដផ្អាីជាង្ហាញផ្ល ិូ ដឆពេះដៅរអការសដលើក្ក្ម្ព ហកាហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសរជាឆំគអឹគវ
IEDដាវជា៉ាធដអត វាបាអជាង្ហាញអូ ិចំណធចដែលរិូិអាក្ចសិតាធក្ោក្កាដែើម្បីដលើក្ក្ម្ព ហហកា ម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិស។វ
លក្េ ណៈពសដហហចម្បគសជាហកាវC-IED CMM គឺ៖» ដៅដពលដែលក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពវក្៏រិូិបាអដក្ើអដ ើគផ្គដែស។

C-IEDដក្ើអដ ើគវហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសរជាឆំគអឹគវ

IEDវ» រសជាដគក ើអក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពវC-IED រិូិរសរសខសិខំរជាឹគដរជាគវដប្ើអាជាពសដហហរិូិរសដពលដិោ។
ដពលដិោដែលរិូិរសដែើម្បីជាដគក ើអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគ
IEDគឺបអាសៈហំខាអកាវដរ េះរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វចអឹគាាួ លបាអវ
អសគោក្កាពរង្ហអាវ
IEDក្នុគសអាៈដពលខែ ីជាគសអាៈដពលដែលសែា ម្ួអារិូិរសដែើម្បីដឆែ ើអាិជារជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។វ ដអេះគឺជាិែត នអវ IEDអសគរសដសៀជាចំានជា័អរជាឆំគអឹគវ
IEDដែលដគវចោក្កាតាំគជាង្ហាញជាលក្េ ណៈររភសក្វ
ដែើម្បីឲ្យរជាដាហម្ួ អាចំអួអដែលក្ំពធគរជាឈម្អឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
IEDវបាអដ ើញ។វែូ ដចន េះវសែា ទ ំគឡាអាោដែលពធំទអកាាាួ លសគរសគំរម្ក្ំដប្គពីវ IEDវ ខាែំគរែដៅដ ើអាវ វចអាក្វ C-IED CMM
ដៅដរជាើរបាហកាបាអវ
ដប្ើអាអឹគវចពសចសោអូ ិរសដសៀជាចំដរិៀម្ជារម្ ុគជាអាថ្នដប្ិធអវីខែេះដែលចំបាចកាវ
ដែើម្បីាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDហម្រហជាម្ួ អាវ រជាហសអដជាើបអរសគំរម្ក្ំដប្គពីវ IEDនាដពលអនាគិ។

៤.២ កប្មិត្រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IEDបអរសជាង្ហាញក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវ ដែលបាអដហន ើដ ើគដៅក្នុគស ូជាភាពាីវ ៣វ ។វដែលិដៅដអេះដៅថ្នវក្រម្សិវ"C-IED CM" ដៅក្នុគលំនាំវអសគឧជាក្សណ៍ហវ័អាវាអាិនម្ែ ទ ំគម្ូ ល។វ)Counter-IED Tool

14

C-IED CMវក្រម្សិវ
៥ - ក្រម្សិខព ហកា

C-IED CMវក្រម្សិវ៤ ក្រម្សិវចរគជាការគគបា
អការរគងកនើ សមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED
C-IED CMវក្រម្សិវ៣
ក្រម្សិវចក្ំណិកាបា
អC-IED CMវក្រម្សិវ២
ក្រម្សិក្ំពធគអភសិឌ្ឍ

C-IED CMវក្រម្សិវ
១ - ក្រម្សិែំជាូគ

គពលគវលារ ូរភាពទី ៣៖ កប្មិត្ប លបានគសៃើគឡើងនាំគពាេះលាំនរាំ កក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED» រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១ - កប្មិត្ ាំរូង៖វ វិ ទ្យ ីាហ្វហតក្នុគរសរជាឆំគអឹគវ IEDម្សអបាអក្ំណិកាឲ្យបាអចាហកាោហកាវ
ដប្ើអាែំដណើសរសនអរសរជាឆំគអឹគវ
IEDរិូិបាអដ វ ើដ ើគដោអាអគកា ភាពក្រម្សិទជាដែលដឆែ ើអាិជាជាម្ួ អាអឹគឧជាក្សណ៍វ
ឬរសជាណ្ុេះជាោត លិសចិួ ចវឬោមអវអសគម្សអរហជាតាម្ដោលអដោបាអាដែលបាអក្ំណិកាដោអាថ្ននក្កាជាិស។វ
ជាាូ ដៅវ
ដៅជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDក្រម្សិវ ១ដគវចដជាគដចក្សែា ទ ំគឡាអាដៅជាជាីរជាដភា៖វសែា ដែលម្សអរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គពីវ IEDវ ខាែំគ,វ សែា ដែលម្សអែឹគថ្នខល ួអាាួ លរសគំរម្ក្ំដប្គពីវ IEDដោអាាសវ
វក្គវ េះរសអាលកាែឹគ,វអសគសែា ដែលដាើជាដិចជាកាដផ្ត ើម្រជាាេះដ ើញផ្លជា៉ាេះ លកានអវ
IEDដលើរជាជាជអសជាហកាខល ួអថម ីៗដអេះ។វ សែា ដែលរិូិបាអវាអាិនម្ែ ដែលហន សិដៅជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDក្រម្សិវ
១ដែលក្ំពធគរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
IEDជាាូ ដៅរិូិរសរសោំរាវ
អសគជំអួអាពីខាគដរៅោ៉ាគដរចើអវ ដែលជានាទអកាជាំផ្ិធ វ គឺដៅក្នុគចំណធចអភសិឌ្ឍជាធគកាលសក្,វ ជាណ្ុេះជាោត ល,វហម្ិន ភាពឧជាក្សណ៍,វអសគរសអភសិឌ្ឍដោលអដោបាអាវអសគអាធាធាហ្វហត។
» រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្
២កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍ៖វសែា អាលកាថ្នខល ួអបអជាញ្ហាជាម្ួ អាអឹគរសដរជាើរបាហកាវ
IEDដប្ើអារក្ជាខ័ណឌចាជាកាវ
អសគជាាជាបញ្ញ ិត សជាម្ូ លោាអគឺបអដៅអឹគក្ដអែ គហរបជាកាជាដគក ើិរជាព័អធអាធិតស ម្៌ម្ូលោាអដែើម្បីរជាឆំគអឹគវ
IED។វដៅក្រម្សិរជាិសជាិត រស សវអសគក្រម្សិអាធាធវិ ទ្យ ី15វអគកា ភាពដែល ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវអសគដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវ
IEDវចដៅដិបអចដនាែេះខវ េះខាិនអហម្ិន ភាពហំខាអកាៗវ
ដប្ើអាម្ដ ស្ថបាអាជាដចច ក្ដាហវ
អសគអីិស ិ ទ្យ ី ដែលបាអដរជាើរបាហកាដែើម្បីរជាឆំគអឹគវ
IEDវជាាូ ដៅដៅម្សអទអកាបអដៅដ ើអា។វ
ដៅក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវ ក្រម្សិវ ២ ជាាូ ដៅវ សែា ទ ំគឡាអាដៅដិរិូិរសរសជួ អាោំរាវ
អសគជំអួអាពីខាគដរៅោ៉ាគដរចើអវ
ជា៉ាធដអត ខល ួអបអរសអាលកាែឹគខែ េះៗអំពីគបែិហម្ិន ភាពសជាហកាខល ួអ។វហរបជាកាអគកា ភាពខាគដរៅវ
វាពសិជាហំខាអកាក្នុគរសហគក ិកា ា អកាដៅដលើដហចក្ែ ីរិូិរសឲ្យបអអាធាធាហ្វហតរជាឆំគអឹគវ
IEDថ្ននក្កាជាិសែ៏រគជាការជ ុគដរជាអាម្ួ អាវដប្ើអាម្សអរិូិពឹគវរហ័អាដិដៅដលើែំដោេះរាអាជាដចច ក្ដាហដែលម្សអចាហកាោហកាដនាេះដ អាើ ។វចំណធចដអេះវ
វចបអាសៈហំខាអកាក្នុគរសឲ្យបអែំដោេះរាអាដផ្នក្ជាដចច ក្ដាហដែើម្បីហដហ្វង្ហកាេះជី ិ ទ្យិវ
ដែើម្បីរិកាជាអន អាក្រម្សិជា៉ាេះ លកាខណៈដែលក្ំពធគអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពសជាហកាខល ួអវជា៉ាធដអត បចហកាជំអួអាម្សអគួ សដម្ើលដ ើញចំណធចដអេះថ្នជាដោលជាំណគនអរសដជាត ជាាចសិតសជាហកាខល ួអជា៉ាធដោណ េះដា។
» រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្
៣សែា ជាហបជសក្រជាដប្លជាធាែជាកាបាអរជាឈម្វ
អឹគរសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
ដប្ើអាបាអចូ លស ួម្ក្នុគអាធាធនារសរជាឆំគអឹគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វកប្មិត្អានកាំណត្់បាន៖វ
IEDោ៉ាគខាែំគវ
អសគបាអដរជាើវ
IED។វដៅក្នុគជាស ទ្យជាានអរសគំរម្ក្ំដប្គវ
IED,វ
ដគវចរក្ដ ក្ដម្ើលរសគំរម្ក្ំដប្គដអេះដៅថ្ននក្ការហ ុក្វជាជាគរោអកាដិពសអសិយដម្ើលដចញដិពីាហសអៈដោធាទ ំគរហ ុគនអក្រម្សិរជាិសជាិត សរសវអសគអាធាធ ិ ទ្យ ីនអជដបែេះ។
15

Counter-IED Toolឬថ្ននក្កាដខិត វ15ហបភសឧជាក្សណ៍សក្ាហអត សហខធ សជាហកាសែា ាំអគជាាាួ លសគអូ ិរសខូ ចខាិខាែំគវាាួ លបាអអូ ិដម្ដសៀអោ៉ាគលំបាក្ហែ ីពថ្នី ដិើរិូិរជាឆំគអឹគវIEDវោ៉ាគោ។វដៅជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវ ក្រម្សិវ ៣វ ជាាូ ដៅបអអគកា ភាពបអហម្ិន ភាពវ អសគបអរជាហសាធភាពដែល ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវ IEDដប្ើអាអគកា ភាពដនាេះែំដណើសរសតាម្រក្ជាខ័ណឌដោលអដោបាអាជាិសដែលបាអក្ំណិកាោ៉ាគចាហកាោហកា។វ
អគកា ភាពដែល ក្កាព័អធក្នុគរសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគឧជាបិត សដប្ិធវ
IEDវចជាង្ហាញពីដហចក្ត ីរិូិរសក្នុគរសាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDែ៏ហមុគាមញវែូ ចជាោអជំអសេះដែលរស ស,វវិ ទ្យធាអរសាជាកាាលកាដោអាដអ សចរិូអសក្វ
ECMs),
ឧជាក្សណ៍ដែើម្បីាជាកាាលកាអឹគរសដរជាើរបាហកាវ RCIEDs អសគឧជាក្សណ៍ាំដអើជាដផ្សគដាៀិដែើម្បីក្ំណិកាាីតាំគវ IEDវអសគរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាព។វ
ដៅក្រម្សិដអេះផ្គដែសវ
អគសបាលវចអឹគដហវ គសក្ហម្ិន ភាពរជាដហើសជាគដអេះវ ដែើម្បីសក្ា,វ សធក្សក្,វ អសគ ិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ វទ្យភាគវ
ដទេះជាីជាខល ួអាំអគជាម្សអបអហម្ិន ភាពក្នុគរសិ
អសគដរជាើរបាហកាែំដណើសរសដ វ ដើ រហលយិ ទ្យចច ័អាែ៏ហមុគាមញក្៏ដោអា។វ
អភសរក្ម្សជាហកាសែា ក្នុគរសរជាឆំគអឹគ
IEDវាំអគដៅដិដតតិវសម្ម ណរ៍ ិឹម្ថ្ននក្កាជាិសវ
ដែលម្សអរជាម្ូ លផ្តុំក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគជាថ្ននក្កាិំជាអកាដ ើអា។វសែា ជាហបជសក្ទ ំគឡាអាវ
ដៅក្រម្សិជាក្ក ភាពដអេះវ
ជាាូ ដៅដិគចគកាបាអជំអួអាពីអអត សជាិសជាដរចើអវ
អសគរសអាលកាែឹគរជាដហើសដ គើ អំពីអវីដែលហម្ិន ភាពវ អសគជំអួអាថម ីៗរិូិរសជាចំបាចកា។វ ហរបជាកាបចហកាជំអួអាវវិ ទ្យធាអរសជំអួអាដែលបអផ្លសិភាពជាំផ្ធិគឺដផ្ែ ក្ដលើរសក្ាគភាពឯក្រជយវ
អសគជាាពសដា អ៍ហម្ិន ភាពជាិសជាម្ួ អាអឹគអាធាធាហ្វហតែក្ខល ួអដចញដែលបាអក្ំណិកាោ៉ាគចាហកាោហកា។»វ រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្
៤កប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបាន៖
ដៅជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវក្រម្សិវ
៤វជាាូ ដៅវសែា បអរសអាលកាែឹគលែ អំពលី ក្េ ណៈនអរសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
IEDជាចចុជាបអន ដែលខល ួអក្ំពធគរជាឈម្ម្ធខបាអោ៉ាគលែ ដប្ើអាវ អសគបអិ ទ្យធាអរសណ៍ចាហកាោហកាដែើម្បីដោេះរាអាអឹគវ
IEDវ។វដោលអដោបាអារគជាការជ ុគដរជាអាវ
អសគអីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សរសជាដចច ក្ដាហបអរាជាកាដែើម្បីអអធញ្ហញិឲ្យរជាម្ូ លវអសគ ិ ទ្យភាគភហតុតាគ ក្កាព័អធទ ំគអហកាដែលបអដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
IEDវ។វសែា ក្៏បអហម្ិន ភាពក្នុគរសរជាិសជាិត សរសដផ្ែ ក្ដលើពិ័ ៌បអចសក្ម្ម វអសគរជាិសហក្ម្ម ក្នុគរសរជាឆំគអឹគរក្ ុម្ដែលវចបអជាំណគោក្កាពរង្ហអាវ
IEDវ។វក្៏វចបអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសឆែ គរពំដែអ,វឆែ គិំជាអកា,វឬអអត សជាិសដៅក្រម្សិោម្ួ អាវដែើម្បីដោេះរាអារសគំរម្ក្ំដប្គនអវ IED ឆែ គដែអវ អសគដែើម្បីជួអាក្នុគរសាទក្កាចជាកាជាោត ដខសហង្ហវក្កាផ្កាិផ្កា កា គកាIEDវ។» រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥ - កប្មិត្សព ស់៖ ដៅជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវក្រម្សិវ ៥វ សែា បអឧជាក្សណ៍ែំដណើសរសដពញដលញដែលវចដោេះរាអានអរសគំរម្ក្ំដប្គវ IEDវ ទ ំគរហ ុគ។វក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសជាអអត សជាិសជាដសឿអាៗជាំផ្ធិដផ្ែក្ដលើរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអចសក្ម្ម វ
IEDដែលជាផ្លរជាដោជអ៍ោនដៅិ ទ្យញដៅម្ក្។វ
ដៅជាក្ក ភាពក្រម្សិដអេះវសែា វចាជាកាាលកាអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គជាចចុជាបអន វ ដប្ើអាវចពស្ថក្សណ៍វ អសគដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គថម ីៗវដប្ើអាដពលាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគវIED ថម ីវចំដណេះែឹគអឹគដក្ើអដថម្ដាៀិ។

Counter-IED Tool

16៥. ឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដែលបអជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED សជាហកាវUNIDIR៥.១ អ្េិប្កមទាំងឡាយគ ើមបីគ

េះប្សាយរញ្ហា រ ីកសាយភាយ IED

16រសអាលកាែឹគប្ម ិកាចិកាអំពីរជាព័អធវ
IEDវគឺជាជាធដសលក្េ ខណឌម្ួ អាក្នុគរសអភសិឌ្ឍវ
អសគរសវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពនអិ ទ្យធាអរសរជាឆំគអឹគរសស ីក្ាអាភាអាវ
IED។វអភសរក្ម្ម្ួ អាដែលវចដ វ ើដៅបាអគឺរសពសចសោថ្នរពឹិតសរសណ៍វ
IEDគឺជាដផ្ន ក្ម្ួ អានអរជាព័អធែ៏ាូលំាូោអាម្ួ អា៖វដែើម្បីដ វ រើ សវាអារជាហាសវ
IEDបាអវចំបាចការិូិអអធិិត ហក្ម្ម ភាពាំនាក្កាាំអគម្ួ អាចំអួអ។វ
អភសរក្ម្ែ៏ាូលំាូោអាម្ួ អាវដែើម្បីពសពណ៌នាអំពរី សដឆែ អាើ ិជាសជាហកាសែា ជាហបជសក្ម្ួ អាដៅអឹគរពឹិតរស សណ៍វ
IEDវគឺបអជាង្ហាញដៅក្នុគរ ូរភាពទី ៤វ។រសរជាឆំគអឹគវIED ដខសខាគដលើ

ដោលអដោបាអាជាិសវ
ចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សរសរជាឆំគអឹគវIED ដខសខាគដររម្
រសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគអឹគវ
IEDែំដណើសរសរជាព័អធអាធិតស
ម្៌ហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះ
រសអជាកាសសាហាអសភ័អានអវIEDរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញ
ណជអរជារពឹិត

ក្ដអែ គាាួ លបាអម្ិសដោជាលកាវ
អសគដម្ដសៀអ

រសពសអសិយជាដចច ក្ដាហអូ ិវIEDs
ដែលសក្ដ ើញរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDរសរិួ ិពសអសិយរពំដែ
អរសរគជាការគគព័ិ៌ប
អរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដែល
បាអសក្ដ ើញរសរិួ ិពសអសិយាស
ធាិធផ្ស ំវIEDក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិសវ
អសគរសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអ

ដប្ិធរសណ៍វ
IEDរជាិសជាិត សរសដផ្ែក្ដលើព័ិ៌ប
អចសក្ម្ម

រសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវIED រសពសអសិយាីតាំគវIEDរសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវIED រសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិត សភាពម្ធអដប្ិធរសណ៍វIEDដររអាដប្ិធរសណ៍វIEDរ ូរភាពទី ៤៖ សមាសធាត្ុបសសខាងគលើ និងខាងគប្កាមច្នសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED

៥.២ វ ិធានការប្រឆាំងនឹងការ រ ីកសាយភាយ IED គៅបសសខាងគលើ
៥.២.១ គាលនគោបាយជាត្ិ, នីត្ិរបញ្ញត្ត ិ, និងរទរបញ្ញត្ត ិហអត សហធខគឺជាដហចក្ត ីរបាថ្ននជាហក្លវ
អសគជាម្ូ លោាអសជាហកាម្អធហសភាគដរចើអ។វ
ដអេះស ួម្ជាញ្ចលូ ទ ំគហធិិន សភាពតទលកាខល ួអវហរបជាកាខល ួអឯគ,វរគួ ាស,វអសគជីិភាពសហកាដៅ)វ
អសគដហស ីភាពដចញពីរសភ័អាខាែចវ ស ួម្ជាម្ួ អាអឹគហន សសភាពដៅក្នុគសែា វ អសគអភសបាលក្សចចលែ។វ តាម្រសហអន សោាអវ
ដអេះគឺជាាំអួលខធហរិូិែ៏ហំខាអកាសជាហកាសោាភសបាលវ
អសគរិូិដិជាដផ្ន ក្ម្ួ អានអគណដអអាយភាពសជាហកាសោាភសបាលចំដ េះរសអភសិឌ្ឍដហែា ក្សចចវ
អសគហគកា ម្វអសគហធខធបលភាពសជាហការជាជាពលសែា វជាពសដហហជអរក្ីរក្វអសគជអង្ហអាសគដរោេះ។
IEDវគឺជាវិធ ដែលដ វ ឲ្ើ យបអជាញ្ហាហធិិន សភាពតទលកាខល ួអ,វជាគក រសភ័អាខាែច,វដ វ ើឲ្យអហន សសភាព,វជា៉ាេះ លកាែលកាដោលដៅអភសិឌ្ឍរជាក្ជាដោអាចីសភាព,វ ររំគ ណសជជក្ម្ម ,វ ររំគរសដឆែ ើអាិជាដផ្ន ក្ម្អធហស ម្៌,វអសគ ស ីក្ចដរម្ើអហន សិដររម្អភសបាលក្សចចម្សអលែ ។ដែើម្បីរជាម្ូ លផ្តុំអភសរក្ម្ជាិសរជាក្ជាដោអាភាពដជាគជ័អាជាំផ្ធិក្នុគរសរជាឆំគអឹគវ
IEDគឺជាដោលអដោបាអាស ួម្ដែលក្ំណិកាវ
“អភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ ល”វក្នុគរសជាង្ហកសាជាកាាកិកាវ
អសគរិកាជាអន អាផ្លជា៉ាេះ លការសដរជាើរបាហកាវ
IEDវ។វអាធាធាហ្វហតរជាឆំគវ
IEDែ៏បអរជាហសាធភាពវ
ក្យវ “រជាព័អធវ IED” រិូិបាអដរជាើក្នុគជាស ទ្យជាាែ៏ាូលំាូោអាជាំផ្ធិ។វ រក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដែលដរជាើរបាហកាវ IED បអលក្េ ណៈជាក្កាោក្កាវ អសគលក្េ ណៈពសដហហដសៀគៗខល ួអ។វរក្ ុម្ដភសិវ វ ក្សឆែ គដែអែូ ចជាវ Da'esh/ISILបអិ ទ្យ ីាហ្វហតដរជាើរបាហកាវ IEDដផ្សគោនខាែំគពីឧរក្សែាជអដែលដរជាើរបាហកាវ IEDដែើម្បីរស សវ ឬជាអត រសផ្លសិវ
អសគរសដចក្ចអាដរគឿគដញៀអ។
16

Counter-IED Tool18ភាគដរចើអិរម្ូិឲ្យបអអភសរក្ម្ហរម្ជាហរម្ួ លវអសគឆែ គសោាភសបាលវ
ដប្ើអាដអេះគជាបីែឹក្នាំដោអារក្ហួ គវឬនាអាក្ោាអសជាហកាសោាភសបាលដែលបអ អធាអហម្រហជាវអសគរក្ជាក្ដោអាហសាធសអំោច។
អភសបាលក្សចចវិ ទ្យហ័អាហអត សហធខរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
អសគរសអអធដោម្តាម្អីិសសែា វគឺជាម្ូ លោាអរគឹេះនអហក្ម្ម ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDទ ំគអហកាដែលាាួ លបាអដជាគជ័អា។វ
វាពសិជាចំបាចកាោហកាក្នុគរសបអអីិសជាបញ្ញ ិត សជាិសហម្រហជាដែលហាម្ឃាិការលកាហក្ម្ម ភាពដែល ក្កាព័អធអឹគ
រសអភសិឌ្ឍ,វ រសាសញធាិធផ្ស ំ,វ រសផ្លសិ,វ អសគរសដរជាើរបាហកាវ IEDវ ។វ ហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវដខសខាគដលើ គឺជាក្ញ្ច ក្កាឆលុេះជាញ្ហចំគនអហបហធាិធដខសខាគដររម្នអវ “ែំដណើសរសរជាព័អធអាធិតស ម្៌”វ ។វ ចាជាកាវ
អសគអីិសជាបញ្ញ ិត សជាិសគជាបីរគជាែណតជាកាដលើរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះដោអារហជាចាជាកាវ អសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះ)វ
ដប្ើអាជាាជាបញ្ញ ិត សទ ំគដអេះគជាបីស ួម្ជាញ្ចលូ ៖» រសាសញ,វរសរគជាការគគ,វរសែឹក្ជញ្ជអូ ,វរសសក្ាាធក្,វទ្យលដោអារហជាចាជាកា
អសគរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះចធគដររអាដោអាអគកា ភាពហធី ិវឧ.វ
ឧហាប្ក្ម្ម ដែល ក្កាព័អធអឹគរសជីក្អាក្ដស,វ រសជាំផ្្ុេះអាក្ថម ,វ រសដហវ គសក្,វ អសគរសទញអាក្ដរជាគវ អសគឧហម ័អវអសគ ិ ទ្យហវ ក្ម្ម ហំណគកាហធី ិ ទ្យលវអសគរសសធេះដស ីជាំតែញហំណគកាចហកាៗ)។
» រសាសញ,វរសសក្ាាធក្,វអសគក្គក្បែំគអអធិិត ចាជាកា។

អសគរសដរជាើរបាហការោជាកាសសាដហិជាិសផ្្ុេះដោអាក្គក្បែំគរជាោជាកាវិធ វ» រសសក្ាាធក្វអសគរសែឹក្ជញ្ជអូ ាសធាិធផ្្ុេះ។
សជាជាជាាជាបញ្ញ ិត សចាជាកា ដែលបអរជាហសាធភាពជាំផ្ធិវ គឺជាសជាជាដែលោក្កាឲ្យបអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសវអសគរសោំរាទ ំគ ណសជជក្ម្ម វអសគសោាភសបាល។វ
ដៅក្នុគសែា ដែលបអជាស ទ្យបណនអដរគឿគផ្្ុេះ ណសជជក្ម្ម ដរចើអដលើហលធជាវ
ភាគដរចើអដរជាើរបាហកាក្នុគឧហាប្ក្ម្ម សធក្សក្ដសវ
ដប្ើអាចំណធចដអេះបអាសៈហំខាអកាោហកាក្នុគរសពសចសោឲ្យបាអរគជាការោអកាចំដ េះហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយចជាកាពក្ី ដអែ គផ្លសិវ
ឬក្ដអែ គនាំចូលសប្ូ ិែលការសដរជាើរបាហកាចធគដររអា។វ
ចំណធចដអេះក្៏ហំខាអកាផ្គដែសដែលរិូិបអចាជាកាវ
អសគជាាជាបញ្ញ ិត សហម្រហជាដែលាាួ លបាអរសោំរាពីហោំ ក្ការសអអធិិត ចាជាកាវ
អសគសជាជាធានាខធហរិូិរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពខព ហកា។៥.២.២ សនត សិ ុស និងការប្ត្ួ ត្ពិនិត្យគប្រឿងផ្្ េះទរសជាំដជាែ គដរគឿគផ្្ុេះរហជាចាជាកាគឺជារជាភពោ៉ាគហំខាអកានអដរគឿគផ្្ុេះដែលរក្ ុម្ឧរក្សែាជអវ
អសគរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដរជាើរបាហកា។វសែា ជាហបជសក្គជាបីធានាថ្នរលកាឃាែំគផ្្ុក្ដែលផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះរហជាចាជាកាទ ំគអហកាម្សអដ វ ើជារជាភពនអាសធាិធ
ផ្្ុេះហរបជាកាវIED អសគគជាបីពចស សោចំណធចែូ ចខាគដររម្៖ហអត សហធខវអសគរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពសជាហកាសែា ដលើរសសក្ាាធក្សសាដហិជាិសផ្្ុេះ។17» រសសក្ាហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដែលរអការជាកាដោអាអគកា ភាពហធី ិ ទ្យលដែលបអរសអអធញ្ហញិ។» រសោម្រម្វ ឬរសែក្អាធាធភណឌម្សអទអកាផ្្ុេះវ
អសគិំជាអកាចបកសម្ីអដែលហលកាពីជំនាអកាម្ធអ។18

UXO) ដចញពីិំជាអកាដោធាវ អសគអិីិិំជាអកាបអជដបែេះវ

៥.២.៣ ការអ្រ់រំអ្ាំពីហានិេ្យច្ន IEDរសអជាកាសអសា ំពហាី អសភ័អាគឺជាហហសហត ម្ភ ម្ួអាក្នុគចំដោម្ហហសហត ម្ភ ទ ំគរបាំនអហក្ម្ម ភាពម្ីអវ
ដប្ើអាដអេះ ក្កាព័អធអឹគហក្ម្ម ភាពទ ំគអហកាដែលបអដោលជាំណគរិកាជាអន អាហាអសភ័អាសជាួ ហដោអារោជាកាម្ីអវ
អសគរោជាកាសសាដហិម្សអទអកាផ្្ុេះវ
UXO)
ដផ្សគដាៀិវ
ដោអារសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគវ
អសគរសតែហកាជាតសឥស
ូទ្យោជាថតាម្សអាៈអាធាធនារសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិ៌បអជាាធាសណៈ,វរសអជាកាសវសា អសគរសជាណ្ុេះជាោត ល,វអសគាំនាក្កាាំអគជាម្ួ អាអឹគហប្គម្អ៍។

រជាធាអជាាដអេះហន សិដររម្ចំណគដជើគាូ ដៅនអហអត សហធខស ូជាិអត វអសគរសរគជាការគគហតុក្។វ
ហរបជាកាព័ិ៌បអជាក្កាដហត គជាដអន ម្វហូ ម្វអវUNIDIRរសដរជាើរបាហកាដហចក្ត ីដណនាំហតីពីជាដចច ក្ដាហរោជាកាសសាដហិអអត សជាិសដៅក្នុគជាស ទ្យោរហគផ្លជា៉ាេះ លកាដោអាជដបែេះវអសគជាស ទ្យោរហហម្ិន ភាពដៅទជា,វឆនំវ២០១៩។
18ដៅក្នុគរជាដាហហូ ប៉ាលីវ
ដរគឿគផ្្ុេះដោធាែូ ចជាវTNTរិូិបាអរជាម្ូ លដចញពីវ
UXO
ដប្ើអាជានាទជាកាម្ក្ោក្កាចូលជាដរគឿគជាំផ្្ុេះហំខាអកាដៅក្នុគវ
IEDវដែលរជាិសជាិត សជាំផ្្ុេះដោអាជអសគដរោេះ
អសគក្នុគវ
RCIEDsឬជាាសធាិធជំសធញដៅក្នុគវ
IEDវែឹក្តាម្សថអាអត វដែលោក្កាពរង្ហអាអូ ិដរគឿគផ្្ុេះដែលផ្លសិដោអាខល ួអឯគក្នុគជាស ទ្យបណដរចើអ។
17

Counter-IED Tool

19រសដក្ើអដ ើគគួ សឲ្យក្ិកាហបកាលកានអអន ក្សជាួ ហវអសគអន ក្ាែជាកាដែលជាោត លម្ក្ពីរសដរជាើរបាហកាវ
IEDហជាង្ហាញឲ្យដ ើញអំពដី ហចក្ត ីរិូិរសឲ្យបអរសអជាកាសសាហាអសភ័អានអវ
IEDរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។វ
ជាគដអេះដៅដាៀិវ រសដរជាើរបាហកាទ ំគវ IED ជាំផ្្ុេះដោអាជអសគដរោេះវ អសគវ IED អិត ឃាិវ ដែលម្សអដស ីហដអើគវ
អសគដចេះដិដក្ើអដ ើគដអេះវ
បាអដ វ ើឲ្យជអហធី ិ ទ្យលសជាួ ហវអសគាែជាកាោ៉ាគដរចើអគួ សឲ្យក្ិកាហបកាលកាក្នុគសអាៈដពលក្អែ គម្ក្។
រសអជាកាសអសា ំពីហាអសភ័អានអវ
IEDវគួ សដ វ ើដ ើគដោអាអគកា ភាពហអត សហធខសជាហកាសែា
ដែលម្សអជាជាកា ក្កាព័អធដោអាតទលកាដៅអឹគហក្ម្ម ភាពដបាហហបែិវ IED ឬរសពសអសិយាីតាំគវ IEDវ ដ អាើ ។វក្គក្បែំគដឆែ ើអាិជាជាឋម្ដផ្សគដាៀិវែូ ចជាអគសបាលហធី ិ ទ្យល,វក្គពអែ ិកាអគកា ីភ័អាវ
អសគជួ អាហដហ្វង្ហកាេះ,វអសគដហវាក្ម្ម ដិជជ ាហ្វហតវ ក្៏វចជាដោលដៅនអវ IED ផ្គដែស។វ គួ សផ្ែលកាអូិដហវាក្ម្ម ទ ំគដអេះជាម្ួ អាអឹគរសអជាកាសវសា
អសគរសជាណ្ុេះជាោត លហម្រហជាវ ដាើជាអន ក្ទ ំគដនាេះវចក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណ,ដចៀហវាគវ អសគរអារសណ៍អំពវី IEDដែលដគហគស័អា។
៥.២.៤ ការអ្េិវឌ្ឍសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IEDវិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
IEDថ្ននក្កាជាិសរគជាែណតជាកាដលើហម្ិន ភាពដពញដលញដែលិរម្ូិឲ្យសែា ជាហបជសក្វ
វចរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIED រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពខព ហកាវស ួម្បអ៖
» រសអាលកាែឹគអំពីជា ស ទ្យោរហហអត សហធខវ
អសគរក្ជាខ័ណឌរហជាចាជាកាវ
ហរបជាកាអនក្ដែលបអហម្ិន ភាពក្នុគរសអអធិិត រជាិសជាិត សរសអាធាធាហ្វហតរជាឆំគអឹគវIED ។»រសអភសិឌ្ឍអាធាធាហ្វហតរជាឆំគអឹគវ
IEDថ្ននក្កាជាិសដែលក្ំណិកាពីសដជាៀជាក្បចិកាវ
ក្នុគជាស ទ្យជាានអសចនាហម្ព ័អធសោាភសបាលដែលបអរាជាកាវឬសចនាហម្ព ័អធសោាភសបាលថមដី ែលបាអដហន ើដ ើគ។19

IED» ចិកាឲ្យបអក្គក្បែំគដោធាវ
ឬអគសបាលដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លវអសគរសជាំ ក្កាហម្សម្យវ
ដែើម្បីដបាហហបែិវ ឬជាំតែញវ IED 20 វដែើម្បីឲ្យក្គក្បែំគដអេះរជាិសជាិត សរសរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពចំដ េះវ
IEDវដែលបាអសក្ដ ើញវដប្ើអាធានាថ្នាីក្ដអែ គដែលបាអសក្ដ ើញវ
IEDវបអហធិិន សភាពដែើម្បីដ វ ដើ រហលយិ ទ្យចច ័អាពីហំោក្កាក្គក្បែំគអអធិិត ចាជាកាដផ្សគៗ។
»ចិកាឲ្យបអក្គក្បែគំ ដោធាវ ឬអគសបាលដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លវដែលវចិរម្ូិឲ្យរជាិសជាិត សរសដៅក្នុគជាស ទ្យោរហដែលសគរសគំរម្ក្ំដប្គពីវIEDវ។អសគរសជាំ

ក្កាហម្សម្យវ

» រសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពជាិសហម្រហជាវ
ឬក្សចចរពម្ដរពៀគដាវ ភាគីជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសវ
ដែើម្បីដោេះរាអាអឹគរសដ វ វើ វ វ វ វ វ វ វ ដរហលយិ ទ្យចច ័អាាីតាំគវ IEDវ អសគរសិ ទ្យភាគដលើឧជាបិត សដប្ិធនអវ IEDអសគហបហធាិធវIED ដែលបាអសក្ដ ើញ។» រសរិួ ិពសអសិយរពំដែអរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
អសគរសពសអសិយតាម្ោអរលការសនាំចូលអូ ិាសធាិធគីម្ីផ្ស ំ ក្កាព័អធអឹគវIEDវ។ឹ អំពីវIED ហរបជាការជាជាជអហធី ិ ទ្យល។
» រសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែគ
» រសវិ ទ្យភាគវ
អសគរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
នាដពលអនាគិឲ្យទអកាដពលដិោ។

IED

៥.២.៥ ការប្ត្ួ ត្ពិនិត្យគៅតាមប្ពាំប នរសរិួ ិពសអសិយដៅតាម្រពំដែអរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
បអិួ នាាីហំខាអកាក្នុគរសាជាកាាកិការសស ីក្ាអាភាអានអវ
IEDវ
21
22
រពំដែអដែលជាជាកាហម្ធរា
វអសគជាជាកាសែា ដផ្សគដាៀិ
គឺជាឧទប្សណ៍ែ៏លែនអក្ម្ម ិ ទ្យ ីអអត សជាិសដែលាាួ លបាអដជាគជ័អា។វ
នអក្ម្ម ិ ទ្យ ី ដខលពសភពដោក្គឺដែើម្បី៖

។វ។វរពំដែអទ ំគដអេះវចជា
23ដខលពសភពដោក្
វ24ដោលជាំណគ
វជាដសឿអាៗវ អភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ លរិូិបាអិហ៊ែូ ម្ិសហរបជាការសជាដគក ើិអាធាធាហ្វហត រជាឆំគអឹគវ IED ថ្ននក្កាជាិសែ៏បអរជាហសាធភាព។វ អវ ីដែលចំបាចកាជាអជាបជាសបដនាេះវ
គឺក្រម្សិនអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសសវាគរក្ហួ គវ ឬនាអាក្ោាអនអរក្ហួ គម្ហានផ្ទ ,វ រស សជាិស,វ អាធិតស ម្៌,វ គអាវ អសគសែា ក្ស,វ អសគអគកា ភាពចសក្ម្ម សជាហកាសែា ដផ្សគដាៀិវ
ដែើម្បីដគវចដក្ៀសគសវអសគដរជាើរបាហកា អធាអថ្ននក្កាជាិសរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវអសគ ហធហី ង្ហវក្កាោន។
20 “រសដបាហហប
ែ ិវIED” អសគវ“រសជាំតែញវIED” គឺជា ក្យពីសដែលដគដិគដិដរជាើរបាហកាវដប្ើអាជា ក្យដែលដគវចដរជាើតែហកាជាតសោូ ន បាអ។
21 ហម្ធរា ក្នុគជាស ទ្យជាាដអេះហំដៅដលើរពំ ដែអហម្ធរា
22 រជាដាហវYemen គឺជាឧទប្សណ៍ នអសែា ម្ួអាដែលសគរសគំរម្ក្ំ ដប្គពីវIED ទ ំគហម្ធរាវទ ំគែីដោក្។
23 ដខលពសភពដោក្វ គឺជាគំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្ស ួម្ោនសវាគអគកា រសគអាពសភពដោក្វ WCO), អគសបាលអអត សជាិស, អសគរស ទ្យោល័អាអគកា រសហប្រជាជាជាិសាាួ លជាអ្ុក្ដរគឿគដញៀអវ
អសគឧរក្សែាក្ម្ម ។វគំអសិដអេះរិូិបាអផ្តចដផ្ត
ួើម្ដ ើគក្នុគដខិ ទ្យចឆ សរវឆនំវ២០១០ អសគាាួ លបាអរសោំរាជាក្ម្ម ិ ទ្យ ីជាអត សប្ូ ិពីហំោក្កាវWCO ។
24 WCO, ក្ម្ម ិ ទ្យ ីវ“ដខលពសភពដោក្វIEDវ IEDs)“,
www.wcoomd.org/en/topics/en-forcement-and-compliance/activities-and-programmes/security-programme/programme-global-shield.aspx
19Counter-IED Tool20»ដលើក្ក្ម្ព ហកាក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសសវាគសែា បាលគអាវ
អសគអគសបាលវ
ក្នុគរសរជាអាធាធរជាឆំគរសជាំដជាែ គខធហចាជាកានអាសធាិធដែលដរជាើហរបជាកាផ្លសិវIEDsវខធហចាជាកា។
» ដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគជាហក្លអំពីរសដក្ើអដ ើគនអរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវអសគាសធាិធដែលវចដរជាើរបាហកាទ ំគក្នុគដោលជាំណគ ណសជជក្ម្ម វ ទ ំគដោធាដែលដគវចអាក្ដៅផ្លសិវ IEDវបាអ។» ដ វ ើរសជាម្ួ អាិួ អគកា ិ ទ្យហ័អាឯក្ជអវ ដែើម្បីជាដគក ើិក្ម្ម ិ ទ្យ ីអអធិិត លែៗវ ដែើម្បីជាដញ្ច ៀហរសជាំដជាែ គាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវអសគាសធាិធដែលវចដរជាើរបាហកាទ ំគក្នុគដោលជាំណគ ណសជជក្ម្ម វ ទ ំគដោធាដែលដគវចអាក្ដៅផ្លសិវ IEDវបាអវ(ដអេះក្៏ជារសង្ហស ក្កាព័អធអឹគរសរិួ ិពសអសិយនផ្ទក្នុគនអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED ផ្គដែស)។
» ជាណ្ុេះជាោត លម្ហ្វអតីគអាឲ្យដចេះដហវ គសក្វអសគដលើក្ោក្កាាសធាិធវIEDវ។» ជាណ្ុេះជាោត លរគូជាដង្ហកាលដៅរគជាកាាសហាីនអពសភពដោក្វ ដែើម្បីឲ្យពួ ក្ោិកាវចផ្ត លការសជាណ្ុេះជាោត លថ្ននក្កាជាិសវ
ឬថ្ននក្កាិំជាអកា។
» ដហវ គសក្វអសគ ស ឹជាអូ ហរសែឹក្ជញ្ជអូ នអហបហធាិធវ
អសគផ្ត លកាែំណឹគអំពរី សស ឹជាអូ ហដអេះដៅែលកាអនក្ចូ លស ួម្ដៅក្នុគក្ម្ម ិ ទ្យ ីដផ្សគៗវ
អសគអគកា រសនែគូ តាម្សអាៈដិាសររបារហ័អាទក្កាាគដែលបអហអត សហធខ។
» ចជាកាដផ្ត ើម្រសដហធើជាអដគក ិវអសគហក្ម្ម ភាពអអធិិត ចាជាកាដផ្សគដាៀិ
រសដហធើជាអដគក ិតាម្សក្រជាភពដែើម្)។

IEDខធហចាជាកាវ

ក្កាពអ័ ធ អឹគរសែឹក្ជញ្ជអូ ខធហចាជាកាវ

» ក្ំណិកាវ អសគដចក្សសា ដលក្រសអអធិិត លែៗវ ដែើម្បីរជាអាធាធរជាឆំគអឹគរសជាំដជាែ គវ អសគរសជួ ញែូ សអូ ិហបហធាិធវ IEDវដោអាខធហចាជាកា។
» តាម្ោអរិួ ិពសអសិយអូ ិរសែឹក្ជញ្ជអូ ាសធាិធវអសគ ិ ទ្យាលភាពនអ ណសជជក្ម្ម អអត សជាិសខធហចាជាកា។

IEDរហជាចាហកាដែើម្បីក្ំណិកាលំនា,ំ វភាពចរម្ ុេះ,វ» តាម្សអាៈរសក្ំណិកាដោលដៅដោអាដផ្ែ ក្ដលើក្រម្សិហាអសភ័អាវជួ អាហរម្ួ លែលការសដ វ ើ ណសជជក្ម្ម រហជាចាជាកាអូិាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវអសគាសធាិធដែលវចដរជាើរបាហកាទ ំគក្នុគដោលជាំណគ ណសជជក្ម្ម វ ទ ំគដោធាដែលដគវចអាក្ដៅផ្លសិវ IEDវបាអ។ម្ហាហអន សបាិអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
បាអជាញ្ហជក្កាជាដអន ម្អំពីរសោំរាហរបជាកាគំអសិផ្តចដផ្តួម្ើ នអដខលពសភពដោក្ដែលាាួ លាកាលកាិួនាាីហំខាអកាសជាហកា
គំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្ដអេះក្នុគរសាជាកាាកិការសសិកាពអធ វអសគរសជាំដជាែ គដោអាខធហចាជាកាអូិាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដែលវចអាក្ដៅដរជាើរបាហកាដែើម្បីផ្លសិជាវ
IEDវ
25ដោអាខធហចាជាកា។វ
ដៅក្នុគជាស ទ្យោរហដែលបអហម្ិន ភាពទជាវ
អសគសគផ្លជា៉ាេះ លកាដោអាជដបែេះវ
26បអរសនាំចូលអូ ិាសធាិធដែលដគវចអាក្ដៅដរជាើរបាហកាផ្លសិជាវ
IEDជាដរចើអ។
វដៅក្នុគរលៈដាហៈទ ំគដអេះវ
រសរិួ ិពសអសិយរពំដែអោ៉ាគបអរជាហសាធភាពវ
អសគរសតាម្ោអរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ
IEDឆែ គដែអរជាក្ជាដោអារជាិសហក្ម្ម វវចបអាសៈហំខាអកាក្នុគរសក្ំណិកាអនក្ដែលជាជាកា ក្កាព័អធអឹគរសផ្កា ិកាផ្កាគកាខធហចាជាកានអហបហធាិធវ
IEDអសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះដផ្សគដាៀិ។
៥.២.៦ ការប្ត្ួ ត្ពិនិត្យសារធាត្ុរីមីផ្សាំ IEDាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះវ
គឺជាាសធាិធគីម្ីដែលដគវចដរជាើរបាហកាក្នុគដោលជាំណគរហជាចាជាកាវ
ជា៉ាធដអត ក្៏ដគវចដរជាើរបាហកាដោអាខធហចាជាកាក្នុគរសផ្លសិសសាដហិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគផ្គដែស។វ
ជាញ្ហាម្ួ អាក្នុគចំដោម្ជាញ្ហាដែលសែា ទ ំគអហកាក្ំពធគរជាឈម្ដនាេះគឺលក្េ ណៈដរជាើរបាហកាបាអទ ំគពីសដោលជាំណគនអ
ាសធាិធគីម្ីផ្ស ំភាគដរចើអវ
ដែលដគបាអដរជាើរបាហកាដែើម្បីផ្លសិវ
IEDវ។វដៅក្នុគសែា ជាហបជសក្ទ ំគឡាអាដែលបអរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះដោធាវ អសគហធី ិ ទ្យលរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវរក្ ុម្ដែលបអជាំណគដរជាើរបាហកាវ
IEDអឹគដហវ គសក្រសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគ។វ
ម្ហាហអន សបាិ,វ រជាឆំគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអា IED,វ ឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិស A/RES/៧២/៣៦, នថា ាីវ ៤ ដខ ន ូវ ឆនំវ ២០១៧។វ ដផ្ែ ក្ដលើ៖វ
ម្ហាហអន សបាិហត ីពីរសសសាាអាវិធ ាូ ដៅវអសគដពញដលញ៖វសបាអារសណ៍សជាហកាគណៈក្បម សរសាីម្ួអាវឯក្ាសអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ A/៧២/៤០៩, នថា ាីវ១៣វដច វិ ទ្យចឆ សរវឆនំវ២០១៧។
26
សែា ជាដរចើអខវ េះដប្ោាសចនាហម្ព ័អធឧហាប្ក្ម្ម ក្នុគរហ ុក្វែូ ដចន េះដប្ើអាវ
រសោក្ការសរគជាការគគរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដៅរពំដែអវចររំគហម្ិន ភាពសជាហការក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វក្នុគរសាាួ លបាអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដែលរិូិបាអដរជាើក្នុគរសផ្លសិវIED។
25

Counter-IED Tool

21ដរគឿគផ្្ុេះដែលផ្លសិដោអាខល ួអឯគវ បអពីសរជាដភា ំៗវ គឺ៖វ ធាិធផ្ស ំនអដរគឿគផ្្ុេះដែលរិូិបាអហំដោគវ
អសគរសោអាដរគឿគផ្្ុេះវ
ដែលបអលាអាដម្រអសក្នអដរជាគវ
អសគាសធាិធអធក្ហធីិក្ម្ម ។វរសរិួ ិពសអសិយដលើដរគឿគផ្ស ំនអដរគឿគផ្្ុេះរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវចរិកាជាអន អាភាពង្ហអារហួ លក្នុគរសាាួ លបាអធាិធផ្ស ំនអដរគឿគផ្្ុេះវអសគរសោអាដរគឿគផ្្ុេះដែលដគវចអាក្ដៅផ្លសិរោជាកាដជាក្នចន ដោអាខល ួអឯគ។
រសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគម្ី ីផ្ស ំនអដរគឿគផ្្ុេះជាអអត សជាិសវ
វចបអភាពខធហោនពីសែា ម្ួអាដៅសែា ម្ួអា។វ
អភសរក្ម្ដែលហប្ភាពអឺសធជាវ EU)វ បាអដរជាើ គឺចិកាាសធាិធគីម្ជាី ក្កាោក្កាដៅជាចំោិកាថ្ននក្កាដផ្សគៗោន។វ
ខាគដររម្ដអេះគឺវ
“ាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះជាជាកាក្រម្សិក្ំណិកា”វដែលជាាូ ដៅម្សអបអហរបជាកាហបជសក្ាធាសណៈដនាេះដាវ
ដប្ើអារសជាញ្ហជាសញសជាហកាពួក្ោិកាគឺហនសិដៅដររម្រសរិួ ិពសអសិយវ
ដប្ើអាវចរិូិបអវជាាជា័ណណផ្គដែស។វ
ហរបជាកាវ “ាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះដែលបាអរអារសណ៍”វ វ ដគហគក ិកា ា អកាដៅដលើអនក្លក្កាក្នុគវ អសគដរៅជាោែ ញវក្៏ែូចជាដលើាីផ្ាសអអឡាញវដែើម្បីរអារសណ៍ពីរជាិសជាិត សរសដែលគួ សឲ្យហគស័អាោម្ួ អា។វក្នុគតារាងរងាាញទី១វ
បាអជាង្ហាញពីាសធាិធគីម្ផ្ី ស ំដរគឿគផ្្ុេះជាជាកាក្រម្សិក្ំណិកាសជាហកាហប្ភាពអឺសធជាវ
អសគតារាងរងាាញទី ២វដែលជាង្ហាញពីាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះដែលបាអរអារសណ៍។

តារាងរងាាញទី ១៖ សារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទ ជារ់កប្មិត្កាំណត្់ររស់សេភាពអ្ឺរុរ27សារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទត្ច្មៃ កណាំ ត្់សប្មារ់អ្ៃកមានអាជាារ្
ណណត្ច្មៃ កណាំ ត្់

សារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទ ជារ់កប្មិត្កាំណត្់ររស់សេភាពអ្ឺរុរ
វហធីិអីរាីក្វ(Nitric acid)៣% w/w

១០% w/wដជា៉ាសធក្ហធីិអធីរែូដហអ (Hydrogen
peroxide)

១២% w/w

៣៥% w/wវហធីិហ៊ែធលផ្ួ ស ទ្យក្ (Sulphuric acid)១៥% w/w

៤០% w/wអីរិូដម្តាអ (Nitromethane)

១៦% w/w

៤០% w/wវម្៉ាូ ញ៉ាូម្អីរតាិ (Ammonium
nitrate)១៦% w/wវ
នអវហូ ិក្នុគាំនាក្កាាំអគដៅ
អឹគវម្៉ាូ ញ៉ាូម្អីរតាិ

ជា៉ាូ តាហយូ ម្ក្ែ រិ (Potassium chlorate) ៤០% w/w
ជា៉ាូ តាហយូ ម្ដជា៉ាក្ែរិ (Potassium
perchlorate)

៤០% w/wហូ ែយូ ម្ក្ែ រិ (Sodium chlorate)

៤០% w/wហូ ែយូ ម្ដជា៉ាក្ែរិ (Sodium perchlorate) ៤០% w/w

តារាងរងាាញទី ២៖ សារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទ ប លប្ត្ូវរាយការណ៍ររស់សេភាពអ្ឺរុរ
សារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទសារធាត្ុរីមីផ្សាំគប្រឿងផ្្ េះទ ជារ់កប្មិត្កាំណត្់ររស់សេភាពអ្ឺរុរ
ប្សចាម្ីអវ Hexamine)
AcetonePotassium nitrate
Sodium nitrate
Calcium nitrate
Calcium ammonium nitrate
Magnesium powders
Magnesium nitrate hexahydrate
Aluminium powders

Counter-IED Tool

22វដហិូ អ (Acetone)ជា៉ាូ តាហយូ ម្អីរតាិ (Potassium nitrate)ហូ ែយូ ម្អីរតាិ (Sodium nitrate)រលកាហូ យម្អីរតាិ (Calcium nitrate)រលកាហូ យម្វម្៉ាូ ញ៉ាូម្អីរតាិ (Calcium ammonium nitrate)ដម្ៅប៉ាដញ៉ាហូ យម្ (Magnesium powders)ប៉ាដញ៉ាហូ យម្អីរតាិវប្សចាអធីរតាិ (Magnesium nitrate hexahydrate)ដម្ៅវលធអាម្ីញូ ម្
៉ា (Aluminium powders)៥.២.៧ កិនចសេប្រត្ិរត្ត កាិ រកនទងត្ាំរន់ និងអ្នត រជាត្ិ និងការបនករំ បលកព្ត្មា៌ នដោអាដម្ើលដ ើញពីរជាដិគវ
អសគរចក្រពំដែអអអត សជាិសជាដរចើអវ
អភសរក្ម្ថ្ននក្កាជាិសដិម្៉ាស្ថគចំដ េះរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគធាិធផ្ស ំវ
IEDាំអគជាម្សអវចដជាគជ័អាដនាេះដា។វ
ក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសអអត សជាិសក្នុគដផ្ន ក្អអធិិត ចាជាកាបអាសៈហំខាអកាជាពសដហហវ
ដែើម្បីដោេះរាអាជាញ្ហាដខសហង្ហវក្កាផ្កាិកាផ្កាគកាវ
អសគរសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
IEDឆែ គដែអដអេះ។វ
គដរបគឆមំសជាហកាអគសបាលអអត សជាិសវគឺជាគំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្ម្ួ អាក្នុគចំដោម្គំអសិផ្តចដផ្ែ
ួើម្ជាដរចើអ។28គដរបគឆមំវ Project Watchmaker) បាអអភសិឌ្ឍលំនាំដផ្ែ ក្តាម្ិំជាអកាវ រហជាតាម្រសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
IEDវជាចចុជាបអន វដោអាអាក្ដចញពីាសអនអ័អាដប្ិធរសណ៍ជាក្កាដហត គ។វចំណធចហំខាអកានអគំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្សជាហកាគដរបគឆមំវ
គឺជាម្ូ លោាអាសអនអ័អាដែលស ួម្ជាញ្ចលូ ព័ិ៌បអអំពីជអដែលដគាកាលកាវ
អសគជអហគស័អា ក្កាពអ័ ធ អឹគរសាសញ,វរសផ្លសិ,វ ឬរសដរជាើរបាហកាវ IED។វ ម្ូ លោាអាសអនអ័អាដអេះអអធញ្ហញិឲ្យអគកា រសអគសបាលរពប្ម ាណឌអអត សជាិសវ
INTERPOL)ជួ អាែលកាភានក្កាង្ហសអអធិិត ចាជាកាក្នុគរសដហវ គសក្រសដ វ ើហក្ម្ម ភាពឆែ គរជាដាហវ
អសគរជាិសជាិត សរសសជាហកាអនក្ផ្លសិវ
អសគអន ក្ហរម្ជាហរម្ួ លវ
IED។វ
INTERPOLដរជាើរបាហកាអូិក្ំណិកាហបកាលកាដោអាដរជាើក្ូែពណ៌ដផ្សគៗោនដែើម្បីរបារហ័អាទក្កាាគព័ិ៌បអដែល ក្កាព័អធអឹគវ IEDដៅហបជសក្សជាហកាខល ួអ។គំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្អអត សជាិស ក្កាព័អធដផ្សគដាៀិស ួម្បអរស ទ្យោល័អាាំនាក្កាាំអគចសក្ម្ម ិំជាអកាចំអួអវ ១១នអអគកា រសគអាពសភពដោក្វ WCO) ដែលហរម្ជាហរម្ួ លរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអអំពចី សក្ម្ម ហដពញិំជាអកាវ WCO
ទ ំគរបាំម្ួអា។វ
WCO
ដរជាើរបាហកាជាោែ ញអអធិិត ចាជាកាគអាដែលរិូិបាអជាដគក ិើ ដ ើគដែើម្បីជួអាហប្គម្អ៍អអធិិត ចាជាកាគអាក្នុគរសរជាម្ូ
លាសអនអ័អាវអសគព័ិ៌បអហរបជាកាដោលជាំណគចសក្ម្ម ។29
៥.២.៨ ប្រត្ិរត្ិតការប ល ឹកនាំគ

យព្ត្៌មានចារកមម

រជាិសជាិត សរសរជាឆំគវ
IEDដែលែឹក្នាំដោអាព័ិ៌បអចសក្ម្ម វជាដគក ើិបាអជាដផ្ន ក្ម្ួ អាែ៏ហំខាអកានអរសដឆែ អាើ ិជាសជាហកាសែា ចំដ េះរសដរជាើរបាហកាវ
IEDពីហំោក្កាឧរក្សែាជអវ
អសគរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ។វព័ិ៌បអែ៏បអរជាដោជអ៍ជាដរចើអអឹគវចាាួ លបាអពីរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាដលើហបហធាិធដែលសក្ដ ញើ ពីឧជាបិត សដប្ិធវ IED ។វរជាិសជាិត រស សដែលបាអដរោគាធក្វអសគអអធិិត ដោអារជា ុគរជាអា័ិនវចជាគក រសសសាខាអែលកាជាោ
ែ ញវ
IED អសគររំគអន ក្ដែល ក្កាព័អធក្នុគរសាសញាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ IED ស ួម្ទ ំគរសផ្លសិវ អសគផ្កា ិកាផ្កាគវកា IEDពីរសអអធិិត រជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវ
IEDដោអាដជាគជ័អា។វ
រជាិសជាិត សរសដែលែឹក្នាំដោអាព័ិ៌បអចសក្ម្ម វចបអារម្គកាជាដរចើអវស ួម្បអ៖
» រសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណវ

អសគរសជាសាហង្ហវក្កាផ្កាិកាផ្កាគកាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ

IEDគដរបគឆមំវ Project Watchmaker) គឺជាដិាសរអពស្ថរក្ឹិហក្លម្ួ អាវ ដែលជួ អាអគកា ភាពឯក្ដាហក្នុគរជាដាហជាហបជសក្សជាហកាខល ួអវ ក្នុគរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអចសក្ម្ម វដែើម្បីរជាឆំគអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គនអរសវាអារជាហាសដោអាវ
IED។វដអេះក្៏ជួអាពរគឹគហម្ិន ភាពក្នុគរសជាង្ហកសាជាកាាកិកា,វរសដរិៀម្ជាង្ហកស,វរសដឆែ ើអាិជា,វអសគរសាតសដ ើគ ិ ទ្យញពីរសវាអារជាហាសវIED។
29 WCO, “ជាោែ ញអអធិិត ចាជាកាគអាវ CEN)”, www.wcoomd.org/en/topics/enforcement-and-compliance/ instruments-and-tools/cen-suite/cen.aspx។
28Counter-IED Tool23ដោអាហប្រសជាម្ួ អាអឹគនែគូ អអត សជាិស។
» រសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណវអសគរសរិកាដទហអន ក្ដែល

ក្កាព័អធក្នុគរសដរជាើរបាហកាវIEDវ។» គំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្រជាឆំគអឹគភាពដឆវ គអសអាម្វ
ក្នុគដោលជាំណគរិកាជាអន អារសដរជើហដស ីហម្អធហសចូ លជាដរម្ើរសក្នុគអគកា រសដែលដរជាើរបាហកាវIEDsវ។» វិ ទ្យធាអរសរិកាជាអន អាលាធភាពាាួ លបាអចំដណេះែឹគជាដចច ក្ដាហ
IEDsវ។30ក្កាព័អធអឹគរសផ្លសិវ អសគអាធាធវិ ទ្យ ីដរជាើរបាហកាវរសិ ទ្យភាគវ
អសគជំនាញជាដចច ក្ដាហដែើម្បីក្បចិកាវ
IEDវរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
បអាសៈហំខាអកាោហកាក្នុគរសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគអឹគវ
IEDនាដពលអនាគិវ
អសគរសហដរម្ចថ្នដិើរិូិតែហកាជាតសអាធូ ាធវិ ទ្យ ីក្គក្បែំគ,វជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ីសជាហកាខល ួអោ៉ាគោដែលចំបាចកាដែើម្បីដោេះរាអារសផ្លសិ
IEDវនាដពលជាចចុជាបអន វអសគរសពស្ថក្សណ៍អំពីរសដរជាើរបាហកាវIEDវដោអាអគកា រសឧរក្សែាក្ម្ម វឬដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ។

៥.៣ វ ិធានការប្រឆាំងនឹងការ រ ីកសាយភាយច្ន IED គៅបសសខាងគប្កាម
៥.៣.១ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED - ការងារប្រករគ

យសុវត្ថ ភាិ ពហម្ិន ភាពក្នុគរសដោេះវ IED អសគដែើម្បីដ វ រើ សរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពតាម្សអាៈរសសក្ដ ើញហបហធាិធវ
IEDគឺជាហម្ិន ភាពដឆែ ើអាិជាជាម្ូ លោាអចំបាចកាវចំដ េះសែា ជាហបជសក្ទ ំគអហកាដែលក្ំពធគរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
IEDវ។វដៅែំោក្ការលែំជាូគនអអាធាធនារសវ
IEDវាម្សអដម្អជាដសឿគចដម្ែ ក្ដាដែលដអាើគដ ើញថ្និួ នាាីដអេះរិូិបាអជាំដពញដោអាម្ហ្វអតីដោធាវ
ដែលរជាដប្លជាបាអាាួ លរសជាណ្ុេះជាោត លដិអំពីរសជាំតែញវឬរសដោេះរោជាកាសសាដហិាម្ញ្ញ ជា៉ាធដោ
ណ េះ។
IED
បអភាពខធហដជាែ ក្ោនោ៉ាគខាែំគដៅក្នុគភាពហមុគាមញវ
អសគរសសចនាសជាហកាវាវ
ដប្ើអាម្សអបអហត គកាោសផ្លសិក្ម្ម ហរបជាការសផ្លសិវ IED ដាវ ជា៉ាធដអក អន ក្ផ្លសិវ IED បនក្កាៗវចបអសដជាៀជាជាដគក ើិវ
IEDតទលកាខល ួអ។វបអរសផ្សពវ ផ្ាអាជាដចច ក្ ិ ទ្យាស្ថផ្លសិវ
IEDោ៉ាគាូ លំាូោអាតាម្សអាៈចលនាពីរជាដាហម្ួ អាដៅរជាដាហម្ួ អាដាៀិវ
ដែលបអរសដរជាើរបាហកាវ
IEDsក្៏ែូចជារសវស ីក្ាអាភាអាព័ិ៌បអតាម្អធីអដ ើដណិ។វ
ជាអសចចជារលវ
រសដសៀជាចំដ វ វើ
IEDដអេះហន សិដលើហម្ិន ភាពរហដម្ើរហនម្វអសគជាដចច ក្ដាហសជាហកាអនក្ផ្លសិរោជាកាដជាក្នចន ។ជា ម្ម តាវ រសដឆែ ើអាិជាភាែម្ៗដៅអឹគវ IEDវ ដ វ ើដ គើ ដោអារក្ ុម្ក្ដម្ទ ចហំណលកាជាិសផ្្ុេះវ EOD) ឬរក្ ុម្វIEDD ។វដោលជាំណគចម្បគនអរក្ ុម្ដអេះគឺដែើម្បី៖31» ហដហ្វង្ហកាេះជី ិ ទ្យិ» សក្ារាពយហម្បិត ស» លធជាជាំបាិការសគំរម្ក្ំដប្គ
» ក្ិការតាវ អសគដហវ គសក្ហបហធាិធវ IED ដែើម្បីជួអាហរម្ួ លែលការសអភសិឌ្ឍជាដចច ក្ដាហនអិ ទ្យធាអរសរជាឆំគអឹគវ
IED អសគដែើម្បីជួអាក្នុគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ផ្លសិវអសគអន ក្ហរម្ជាហរម្ួ លវIEDវ។» ាែសានអរសណ៍ឲ្យបអភាពរជារក្ិីដ ើគ ិ ទ្យញវ
ឬាែសដហស ីភាពនអចលនាសជាហកាក្គក្បែំគដោធាវ
អសគក្គក្បែំគហអត សហធខឲ្យបាអឆជាកាតាម្ដែលវចដ វ ើដៅបាអ។
» ជានាែចរក្ ុម្ដផ្សគៗក្ធំឲ្យដរជាើរបាហកាវIEDs តាម្សអាៈរជាិសជាិត សរសវIEDD រជាក្ជាដោអារជាហសាធផ្លវអសគរជាហសាធភាព។
ហម្ិន ភាពហំខាអកាដែល ក្កាព័អធអឹគរសង្ហស IEDវ រជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពគឺរសដហវ គសក្វ IEDវ ។វដអេះ ក្កាព័អធអឹគាីតាំគនអហបហធាិធដែល ក្កាព័អធអឹគវ
IEDែូ ចជាក្ដអែ គផ្្ុក្ដរគឿគផ្្ុេះហំខាអកា,ក្ធគតាក្កាជាំផ្្ុេះ,វដខសផ្កា ិផ្កា កា គកាអគកា សហអី,វឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះវអសគ ធគ/រជាអជាកាផ្្ុក្រោជាកាដជាក្នចន ។ក្តាតម្ួ អាក្នុគចំដោម្ក្តាតដផ្សគៗវ
ដៅក្នុគរសអអធិិត ជាក្កាដហែ គវចំណធចដអេះដហទ ើសដិម្សអវចហដរម្ចបាអវ
ជា៉ាធដអត ចាជាកា ដែលហាម្ឃាិការសសក្ាាធក្អូ ិចំដណេះែឹគ ក្កាព័អធអឹគវែូ ចជារសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគវបអរជាហសាធភាពខព ហកាក្នុគរសរិកាដទហអន ក្ផ្លសិវIED ។
31អគកា ភាពរជាិសជាិត សរសសក្ាហអត សភាពសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
“ាហសអិ ទ្យជាជវ
អសគដោលរសណ៍វ
EOD”,
ដៅក្នុគដហៀិដៅដណនាំអគកា ភាពដជាហក្ក្ម្ម ដោធាសក្ាហអត សភាពសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស, ឆនំវ២០១៧, ដផ្ន ក្ាីវ១.៤, ាំព័សាីវ១៣។
30

Counter-IED Tool

IED
EOD,វ

24

ដែលគួ សអាក្ម្ក្គសិពសចសោក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពដឆែ ើអាិជាអឹគវ
IEDសជាហកាសែា គឺហម្ិន ភាពសជាហកាខល ួអក្នុគរសសក្ាដផ្ន ក្ភហតុភាសឧជាក្សណ៍ឯក្ដាហដែលរិូិរសវ
ដែើម្បីដ វ ើហក្ម្ម ភាពរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាព។វជាអសចចជារលវដៅក្នុគជាស ទ្យោរហដែលហម្ិន ភាពដៅក្រម្សិទជា វអសគសគផ្លជា៉ាេះ លកាដោអាជដបែេះវ
ដគពធំហូិអាក្ចសិតាធក្ោក្កាឲ្យបាអរគជាការោអកាដៅដលើជាញ្ហារជាឈម្ដផ្សគៗ ក្កាព័អធអឹគរសដថទ ំវអសគលាធ ក្ម្ម ដរគឿគជានាែហកាវ
អសគរសរគជាការគគិែត ជី ិ ទ្យិាូ ដៅនអហបភសដរជាើរបាហកាហំខាអកាៗដ ើអា។វ
ជាដសឿអាៗវ
ដគដិគដិាសញឧជាក្សណ៍រជាឆំគអឹគវ
IEDដែលបអឯក្ដាហខព ហកាពីរក្ ុម្ប្៊ែធអ ំៗវជា៉ាធដអត ដជាសជាពធំហូិអាក្ចសិតាធក្ោក្កាដលើរសសក្ាអសសអត សភាពហម្ិន ភាពអាូសអដគវ គសជាហកាឧជាក្សណ៍ទ ំគដនាេះ។វ
ចំណធចដអេះដ វ ើឲ្យសែា ទ ំគឡាអាដែលបអឧជាក្សណ៍ដរជាើរបាហកាស ួចដៅដប្ើអាវ
ពសបាក្ក្នុគរសសក្ាដថទ ំវដប្ើអាអរតាដថទ ំទជាដអេះវ
បអអ័អាថ្នពធំបអឧជាក្សណ៍ោំរាែលការជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវ
IEDបាអរគជាការោអកាដៅតាម្ក្រម្សិិរម្ូិរសសជាហកាអនក្ដរជាើរបាហកាដ ើអា។៥.៣.២ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED - ការពិនិត្យទីតាង
ាំ IEDរសពសអសិយដម្ើលាីតាំគវ
IEDវរគជាែណែជាកាដលើហក្ម្ម ភាពទ ំគអហកាដែលបាអអអធិិត ដ ើគដររអាបអឧជាបិត សដប្ិធវ
IEDវជានាទជាកាពីបាអធានាអំពីហធិិន សភាពIEDវស ួច។វវាស ួម្ជាញ្ចលូ ហក្ម្ម ភាពម្ួ អាចំអួអដែលចំបាចកាវ
ក្នុគរសសក្ាាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ អសគជួ អាហរម្ួ លែលការសរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អា។វ ភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវគឺជាភហតុតាគស ូជាិអត ដែលបអរសផ្ាសភាជជាកាដៅអឹគឧជាបិត សដប្ិធម្ួអាវ
ដែលដគវចដរជាើរបាហកាដៅក្នុគរសដហធើជាអដគក ិដជាជាិ ទ្យាស្ថាហ្វហតដលើជាាដលម ហើ រពប្ម ាណឌវឬសែា ជាបដិណី។វ
ទ្យដគវចដរជាើរបាហកាភហ្ុតាគដអេះនាដពលដររអាវ
ដៅក្នុគអីិស ិ ីរពប្ម ាណឌដៅក្នុគិធោរសវ
ដែើម្បីដ វ ើរសដចារជារអកាផ្តនាទដទហ។វ
ដគក្៏វចដរជាើភហតុតាគទ ំគដអេះវ
ដែើម្បីដហធើជាអដគក ិរក្ ុម្វឬជាធគកាលដែលជាជាកា ក្កាព័អធអឹគវ
IEDsអសគដែើម្បីជួអាក្ំណិកាដោលដៅរជាឆំគអឹគវ
IEDដែលជាដផ្ន ក្ម្ួ អានអអភសរក្ម្ថ្ននក្កាជាិសែ៏ាូលំាូោអាក្នុគរសរជាឆំគអឹគវIED ។រសរជាម្ូ លភហតុតាគដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាគឺជាាសែាភាពហំខាអកានអរជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវ
IED។វគធណភាពនអភហតុតាគដែលដគវចរជាម្ូ លបាអពីាតាី គំ ឧជាបិត សដប្ិធវ
អសគាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
អឹគរិូិអអធិិត តាម្រសជាណ្ុេះជាោត លវ អសគក្រម្សិអាលកាែឹគអំពដី រហលយិ ទ្យចច ័អានអម្ហ្វអតីដែលបាអែំដណើសរសាីតាំគ
IEDវរជាក្ជាដោអាហធិិន ភាស ព។វរសរជាម្ូ ល,វរសជាង្ហាញ,វអសគរសោក្កាភហតុតាគដអេះោ៉ាគរិឹម្រិូិវ
ក្៏ជា ិ ទ្យធាអរសោ៉ាគហំខាអកាផ្គដែសចំដ េះរសរិកាដទហជអដលម ើហនាដពលអនាគិ។
រសដហវ គសក្ក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
រិូិបាអដ វ ើដ ើគដែើម្បីជួអាែលកាចំណធចខាគដររម្៖

IEDវស ួម្ទ ំគក្ដអែ គដសៀជាចំវ

IEDវ» ប្រមូ លេសតទតាង៖វ ាីតាំគវ IED បអភហតុតាគស ូជាិអត វ ស ួម្ទ ំគជាំដណក្នអវ IED ខល ួអឯគវ ឬក្ដម្ទ ចក្ម្ទ ីសជាំផ្្ុេះវ
ដែលដគវចវាអាិនម្ែ ដលើរជាដភាដរគឿគផ្្ុេះដែលបាអអាក្ម្ក្ដរជាើផ្លសិវIED ។» កាំណត្់មូលគេត្ុច្នការផ្្ េះទ ៖វរសក្ំណិការជាដភាជាិសផ្្ុេះដែលបាអដរជាើវចជួ អាក្នុគរសជាដគក ើិអាធាធាហ្វហតនអដោលដៅរជាឆំគអឹគវ IED។វជាឧទប្សណ៍វដិើវIED ដអេះបអរជាដភាដរគឿគផ្្ុេះក្នុគដោលជាំណគដោធាវឬដរគឿគផ្្ុេះដែលផ្លសិដោអាខល ួអឯគ?
» បា៉ោន់សាមនប្រគេទ
និងទាំេាំច្នការផ្្ េះទ ៖វ រសបា៉ាអកាាមអាំប្ំវ អសគរជាដភានអដរគឿគផ្្ុេះវ IEDហំខាអកាវ
គឺបអាសៈហំខាអកាខាែំគោហកាក្នុគរសអភសិឌ្ឍវិ ទ្យធាអរសជាដចច ក្ដាហរជាឆំគិជាិ ទ្យញ,វរសរស សពីខាគដរៅ,វអសគ ិ ទ្យធាអរសរស សស ូជាិអត ដផ្សគដាៀិ
» វាយត្ច្មៃ វ ិធីសាន្តសតច្នមុសងារ
អសគម្ធខង្ហសសជាហកាវា។32

IED៖វរសវាអាិនម្ែ ដជាជាដអេះវចផ្ត លកាព័ិប៌ អអំពីសដជាៀជាផ្លសិវ

IEDវ

៥.៣.៣ ការវ ិភារេសតទតាងប លបានរកគ ើញរសិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អានអហបហធាិធវ
IEDដែលបាអសក្ដ ើញដ ើគ ិ ទ្យញឲ្យបាអប្ម ិកាចិកាវ
គឺជាម្ូ លោាអរគឹេះដែើម្បីក្ណំ ិកាពីសដជាៀជាផ្លសិសប្ូ ិែលកាម្ធខង្ហសសជាហកាវ IEDវ។វសមាសធាត្ុផ្្េះទ ប លបានផ្លិត្គឡើងូ នជារំគសវគប្រឿងរាំផ្្េះទ សាំខាន់
និងឧរករណ៍រាំផ្្េះទ
អានប្ត្ូវបានកាំណត្់អ្ត្ត សញ្ហញណតាមរយៈកាំណត្់សមាគល់ររស់អ្ៃកផ្លិត្។វ ហរបជាកាហបហធាិធដអ សចរិូអសក្វ
ជាពសដហហដៅដលើដហៀគវ ីស ួម្វអសគរជាព័អធែំដណើសរសខានិិូ ច,វក្ំណិកាហបកាលកាវ
អសគហញ្ហញដផ្សគៗវ
វចជាង្ហាញពីាីក្ដអែ គវ អសគដពលដិោដែលដគផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដនាេះ។វ រសក្ំណិការជាដភានអហបហធាិធវ IEDវឲ្យបាអរិឹម្រិូិជាង្ហាញពីែោំ ក្ការលែំជាូគក្នុគរសក្ំណិកាដខសហង្ហវក្កាផ្កាិកាផ្កាគកាវIED ។ស្ថបាអាែឹក្ជញ្ជអ
ូ វ IEDវ ។វ រសិ ទ្យភាគដលើោអដលើែីវ អសគោអដលើវរហដែលោមអម្អធហសដជាើក្វ ដែលដគដរជាើរបាហកាក្នុគឧជាបិត សដប្ិធវ IED ម្ួ អាចំអួអវ
ក្៏វចផ្ែ លកាអូិភហតុតាគវអសគព័ិ៌បអចសក្ម្ម ជាដរចើអ។
32 ក្៏គួសពសចសោផ្គដែសដលើម្ ដCounter-IED Tool25

៥.៣.៤ ការប្ររ់ប្រងព្ត្មា៌ នរសរគជាការគគព័ិ៌បអវ
IM)គឺជាែំដណើសរសនអរសរជាម្ូ ល,វរសចគរក្គ,វអសគរសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអដៅក្នុគានជា័អម្ួ អា។វសវាគវអសគិែត នអរសដហធើជាអដគក ិបអចំណធចរហដែៀគោនគួ សឲ្យក្ិកាហបកាលកាវ
ដែលបអរសែឹក្នាំ,វរសែំដណើសរស,វរសិ ទ្យភាគ,វអសគរសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិប៌ អ។រសសក្ាាធក្,វIMរសរជាម្ូ ល,វរជាដភានអព័ិ៌បអដែលរជាម្ូ លបាអខាគដររម្វជាញ្ហជក្កាអំពអី ភសរក្ម្ែ៏បអរជាហសាធភាពក្នុគរសរជាឆំគវ
IEDវ៖» សបាអារសណ៍វអសគស ូជាថិពីអនក្

ក្កាព័អធអឹគរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពជាម្ួ អាអឹគវIEDsវ។» សបាអារសណ៍អំពរី សវិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដលើិិថុតាគស ូជាិអត ដែលរជាម្ូ លបាអពីឧជាបិត សដប្ិធវIEDវ។» ភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវ អសគសបាអារសណ៍ាក្ហួ សអគសបាលវ ដែលបាអរជាម្ូ លពីអនក្ដែលរិូិបាអចជាកាខល ួអវអសគរិកាដទហចំដ េះជាាដលម ើហ ក្កាព័អធអឹគវIEDវជាជាអត ជានាទជាកា។
33» រជាភពសបាអារសណ៍ចសក្ម្ម ទ ំគអហកា
ឬជអដែលរិូិបាអហគស័អាថ្នជាជាកា ក្កាព័អធក្នុគជាាដលម ើហដែលជាជាកា ក្កាព័អធអឹគឧជាបិត សដប្ិធវ
ក្កាព័អធអឹគវIEDវ។» សបាអារសណ៍ ក្កាព័អធអឹគរសិ ទ្យភាគអាធាធវិ ទ្យ ី,វអសគអីិស ិ ទ្យ ី ដែលរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដោអាដរជាើរបាហកាវIEDsវ។

IEDជាដចច ក្ដាហ,វ៥.៣.៥ ការពិនិត្យរគនច កគទស IEDs ប លរកគ ើញរសពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ IEDs ដែលសក្ដ ើញវ គឺដអាើគចគកាែឹគជាហំខាអកាអំពីដោលជាំណគនអរសផ្លសិវ
អសគោក្កាពរង្ហអាវIED ទ ំគអហកាដនាេះ។វរសពសអសិយជាដចច ក្ដាហនអវIED ឲ្យបាអប្ម ិកាចិកាអអធញ្ហញិឲ្យសែា ម្ួអាវច៖
» ក្ំណិការជាភពផ្កា ិកាផ្កាគកាហបហធាិធវIED ជាក្កាោក្កា។
» ផ្ាសភាជជាកាឧជាបិត សដប្ិធតាម្សអាៈរសវាអាិនម្ែ ជាដចច ក្ដាហនអហញ្ហញហបកាលកាវ
អសគលក្េ ណៈពសដហហដផ្សគដាៀិ។

IEDវជាក្កាោក្កាវ

» ផ្ត លែកា ំណឹគឲ្យបអរសអភសិឌ្ឍវិ ទ្យធាអរសរជាឆំគិជាិ ទ្យញ។
» ផ្ត លែកា ំណឹគឲ្យបអរសជាណ្ុេះជាោែ លរក្ ុម្វអសគជូ អហបជសក្ក្គក្បែគំ ហអត សហធខដផ្សគដាៀិ។

IEDDវនាដពលអនាគិ

៥.៣.៦ ការកាំណត្់អ្ត្ត សញ្ហញណជនប្រប្ពឹត្ត
ដអាើគវចក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអដែល ក្កាព័អធក្នុគរសផ្លសិ,វ រសផ្កា ិផ្កា កា គកា,វ អសគរសោក្កាពរង្ហអាវ IEDតាម្សអាៈរសអអធិិត ដោលរសណ៍ដហធើជាអដគក ិអគសបាលលែ វដែលដផ្ែ ក្ដលើរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច អា័ នអហបហធាិធវ
IED ដែលបាអសក្ដ ើញឲ្យបាអរិឹម្រិូិ។វដអាើគវចក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអរជារពឹិតព៖ី
» ភហតុតាគជីិាហ្វហតវ ានម្របម្នែវអសគវDNA) ដែលសក្ដ ើញពីហបហធាិធវIEDវ។» ិរម្ ុអានអរសាាួ លក្ញ្ច ជាកាជាក្កាោក្កានអហបហធាិធវ
IEDិរម្ ុអាពីជអរជាិសជាិត សដៅអឹគរជាិសជាិត សរសដែល ក្កាព័អធអឹគរសជាញ្ហជាសញហបហធាិធវIED)។

(ឧ.វ

» ាំនាក្កាាំអគស ូជាិអត ពីភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាស ូជាសអាវ អសគអស ូជាសអាវ ដែលរជាម្ូ លបាអដៅាីតាំគវ IEDហសនហអំដបាេះ,វាែក្ហញ្ហញឧជាក្សណ៍,វអសគានម្ឆក ូិវឬហឹក្,វអសគរក្ហំណលកាដរគឿគផ្្ុេះ)។

(ឧ.វ

» ភហតុតាគដែលសក្បាអវ
ដែលវចអឹគដរជាើដែើម្បីជាជំអួអាែលកាហក្េ ីក្ម្ម សជាហកាាក្សីដផ្សគដាៀិផ្គដែស។វ
ដអេះបអាសៈហំខាអកាោហកាវជាពសដហហដៅក្នុគរជាព័អធអាធិតស ម្៌ម្ួអាចំអួអ។
៥.៣.៧

ាំគណើរការប្រព្នធយុត្តិធម៌
រគជាការពឹិតសរសណ៍ផ្្ុេះវ

IEDទ ំគអហកាគឺជាក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធ

33 ស ួម្ទ ំគព័ិ៌បអចសក្ម្ម ម្អធហស,វចសក្ម្ម ជាហញ្ហ
ញ ,វអសគព័ិ៌បអចសក្ម្ម រជាភពដជាើក្ចំប្។

Counter-IED Tool26ដប្ើអាដែលបអាសៈហំខាអកាោហកាក្នុគរសរជាម្ូ លវអសគរគជាការគគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាអអធដោម្តាម្ចាជាកាជា សបអ។វអវ ីដែលលែ ជាំផ្ធិវ
គឺរិូិរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
IEDដោអាម្ហ្វអតីអគសបាលដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដែលបាអាាួ លរសជាណ្ុេះជាោត លវអសគបអរសអអធញ្ហញិរិឹម្រិូិវ
ជា៉ាធដអត ដៅក្នុគានអភាពជាដរចើអវ
ចំណធចដអេះម្សអវចហដរម្ចបាអដ ើអាវដប្ើអាដែលម្ហ្វអតីអគសបាលដផ្សគដាៀិវចជាអន ក្រជាម្ូ លភហតុតាគជំអួហឲ្យម្ហ្វអតីអគសបាលអាធិតស ម្៌បអហម្ិន ក្សចច ។វក្នុគរគជាការលៈដាហៈទ ំគអហកាវគួ សបអរសដថសក្ាហភាពដែើម្នអិិថុតាគវ
ដែើម្បីដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដរ េះិិថុតាគទ ំគអហកាដនាេះវចដរជាើជាជំអួអាវ
ដែើម្បីផ្តនាទដទហជអដលម ហើ បាអ។វសែា ជាហបជសក្ភាគដរចើអវ
ម្សអិរម្ូិឲ្យបអិ ទ្យធាអរសចាជាកាវ
ឬជាាជាបញ្ញ ិត សពសដហហវ
ដែើម្បីដ វ រើ សង្ហសជាម្ួ អាវ
IEDs
ដ អា
ើ វ
គឺរោអកាដិរសអអធិិត អីិស ិ ទ្យ ីែូចោនដៅអឹគអវ ីដែលដគដរជាើរបាហកាដៅក្នុគរសដហធើជាអដគក ិជាាដលម ើហឧរក្សែាក្ម្ម ា អកាា សដផ្សគដាៀិ។វ ដទេះជាោ៉ាគោវ ជា ម្ម តាដគចំបាចកាិរម្ូិឲ្យបអជាដចច ក្ដាហវ អសគអីិស ិ ទ្យ ីពសដហហដែើម្បីសក្ា,វរជាម្ូ ល,វអសគ ិ ទ្យភាគិិថុតាគ ក្កាព័អធអឹគវIEDវ។
៥.៣.៨ ការអ្េិវឌ្ឍវ ិធានការប្រឆាំងនឹង IEDរសសក្ដ ើញហបហធាិធវ IED គឺជាជំអួអាែ៏ចបាំ ចកាក្នុគរសជួ អាឲ្យដគែឹគអំពីផ្លជា៉ាេះ លកាជាំផ្ែសចជាំតែញនអវ
IEDsដលើហំណគកាវ
អសគោអជំអសេះដផ្សគៗ។វ
រសសក្ដ ើញហបហធាិធពីវ
RCIEDsគឺបអាសៈហំខាអកាក្នុគរសផ្ត លកាព័ិ៌បអអំពីរសអភសិឌ្ឍនអរជាព័អធវECM ។Counter-IED Tool27

៦.វរសដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED សជាហកាវUNIDIR៦.១ គសនកដ ីគផ្ដើមគៅនឹងការគប្រើប្បាស់ឧរករណ៍សវ យវាយត្ច្មៃ
្រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IEDឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វរជាឆំគអឹគវ
IEDគឺដផ្ែ ក្ដលើវ
C-IED
CMM
ដប្ើអាដគសចនាដ ើគដែើម្បីផ្តលកាអូិរសវាអាិនម្ែ ដជាជាគធណវិ ទ្យហ័អានអក្រម្សិជាក្ក ភាពរជាឆំគអឹគវ IED ជាចចុជាបអន ។វឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វបា៉ាអការជាបណហបហធាិធជាដរចើអនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDដែលរិូិបាអដសៀជាចំជារក្ ុម្ដៅជាវិ ទ្យធាអរសរជាឆំគអឹគវ
IEDដខសខាគដលើវ
អសគដខសខាគដររម្។វ
ការសនៃ ិ ា នទូ គៅច្នលាំនគាំ នេះរឺថ្នកាលណារកក ភាពនិងប្រសិទធភាពច្នវ ិធានការបសសខាងគលើកាន់បត្ធាំ
ត្ប្មូវការច្ន វ ិធានការបសសខាងគប្កាមគ ើមបីប្រឆាំងនឹងការគប្រើប្បាស់ IEDs កាន់បត្ត្ិន។

៦.២ ការគប្រើប្បាស់ឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់

គយើងបានរគងក ើត្ឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ យផ្ទាល់ប លមានមុសងារសប្មារ់រញ្ចូលទិនៃនយ
្និងគមើលទិនៃន្យគ យផ្ទាល់គៅកនទងតារាង Microsoft Excel ប លមាននងជាមា៉ោប្កូ គ ើមបីងាយប្សួ លវាយត្ច្មៃ ។វតារគាសអនអ័អាដអេះវ
ដរជាើរបាហកាហអែ ឹក្ជាញ្ចលូ ាសអនអ័អាជាដរចើអវ
ដោអាដរជាើចដនាែេះវ
Tab)ម្ួ អាហរបជាកាហបហធាិធម្ួអានអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IED ។វ ដអាើគដរជាើចដនាែេះ Tab) តារគហដគេ ជាវ ដែើម្បី
ហរម្ួ លែលការសដម្ើលដ ើញលាធ ផ្លជាូ ក្ហសធជាជាារម្គកាតារគផ្គវ
អសគារម្គការរភសក្ផ្គ។វ
ឧជាក្សណ៍ដម្ើលាសអនអ័អាដោអាតទលកាដអេះវ ង្ហអារហួ លក្នុគរសហ័វ អាវាអាិនម្ែ វ វចចូ លដរជាើបាអតាម្ិំណភាជជាកាដអេះ៖វ
Data Visualization Access Link.34
៦.២.១ ការរញ្ចូលទិនៃន្យគៅកនទងឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់

ដែើម្បីជាជំអួអាែលកាអនក្អអធិិត ឧជាក្សណ៍ហអាវាអាិនម្ែ
័វដផ្ែ ក្ដលើក្ម្ម ិ ទ្យ ីដរគឿគាអកាដអេះវ
រជាដភាហបហធាិធអីម្ួអាៗនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDរិូិបាអដគោក្កាដៅក្នុគចដនាែេះ
Tab)
តារគាសអនអ័អាោចកាពីោន។វ
ហបហភាគដខសខាគដលើនអហម្ិន ភាពបអពណ៌នជាិគ,ហបហភាគដខសខាគដររម្បអពណ៌ាចកា។វ
ចដនាែេះ
Tab)
អីម្ួអាៗជាង្ហាញពីជាញ្ហាដែលរិូិពសចសោវ
អឹគបអផ្ត លជកា ូ អជាដហចក្ែ ីដណនាំអំពីសដជាៀជាគួ សវាអាិនម្ែ ក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគវ
IEDជាក្កាោក្កាោ៉ាគោចំដ េះហបហធាិធជាក្កាោក្កាោម្ួ អា។វចដនាែេះ
Tab)
អីម្ួអាៗក្៏បអរជាអជាកាាំដអសហរបជាកាហសដហសវ
ដែលអអធញ្ហញិឲ្យអន ក្ដរជាើជាញ្ចលូ សជាជាគំដប្ើញវ
អសគាសអនអ័អាជំអួអាហំខាអកាៗ។វ ដៅខាគដលើនអចដនាែេះ Tab) អីម្ួអាៗវ អន ក្ដរជាើរបាហកាវចដរជើហដស ីហវ “ជា៊ែូ ិគកា ិ ទ្យាយុ ”វនអក្រម្សិជាក្ក ភាពសជាហកាហបហធាិធម្ួអានអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវដែលបាអវាអាិនម្ែ
(វចដរជើហដស ីហបាអដិម្ួ អាជដរម្ើហជា៉ាធដោណ េះ)។វ
ដៅក្នុគរ ូរភាពទី
៥វបាអជាង្ហាញពីឧទប្សណ៍សជាហកាដអរក្គកានអរសជាញ្ចលូ ាសអនអ័អាដៅតាម្ចដនាែេះវ
Tab)
ដែលដគបាអដរជាើរបាហកាដោអាដរជាើឧជាក្សណ៍ដម្ើលាសអនអ័អាតទលកា។

Counter-IED Tool29រ ូរភាពទី ៥៖ ឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់ - ការរញ្ចូលទិនៃន្យ

Counter-IED Tool30

៦.២.២ ការរងាាញលទធ ផ្លគៅកនទងឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់

ចដនាែេះវ
Tab)
តារគហដគេ ជាពីសោចកាពីោនវម្ួ អាហរបជាកាហបហធាិធដខសខាគដលើវ
អសគដខសខាគដររម្នអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IED),វ
បអពណ៌រក្ប្ម្ទ ំគពីស,វជាង្ហាញលាធ ផ្លជាស ួម្។វ
តារគហដគេ ជាទ ំគដអេះដរជាើតារគរជាដភារោវ
ដែើម្បីជាង្ហាញជាររភសក្នអក្រម្សិជាក្ក ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDនអដខសខាគដលើវ
អសគដខសខាគដររម្វ
អសគបអតារគម្ួ អាដែើម្បីផ្តលជាកា ដហចក្ត ីហដគេ ជានអក្រម្សិជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពជាធគកាលនអហបហធាិធហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវ អីម្ួអាៗ។វ បអរសគណនាពសអ្ុជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពាូ ដៅវ ហរបជាកាហបហធាិធដខសខាគដលើវ
អសគដខសខាគដររម្។វ
ដៅក្នុគស ូជាភាពាីវ
៦វបាអជាង្ហាញពីឧទប្សណ៍នអលាធ ផ្លដែលជាដគក ើិដ ើគដោអាឧជាក្សណ៍ដម្ើលាសអនអ័អាដោអាតទលកា។រ ូរភាពទី ៦៖ ឧរករណ៍គមើលទិនៃន្យគ

យផ្ទាល់ - ការរងាាញលទធ ផ្លCounter-IED Tool31៦.៣ ការវាយត្ច្មៃ រកក ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ
តារាងទី ៣៖ រងាាញអ្ាំពីសមាសធាត្ុបសសខាងគលើសាំខាន់ៗច្នលាំនសាំ មត្ថ ភាពរកក ភាពប្រឆាំងនឹង IEDតារាងទី ៣៖ គសនកត សី គងខរច្នសកមម ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើវ ិធានការ

គលសគរៀង
១ដោលអដោបាអា,វចាជាកា,វអសគជាាជាបញ្ញ ិត សថ្ននក្កាជាិស

២ហអត សហធខវអសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះ

៣រសអជាកាសសាអំពីហាអសភ័អានអវIED៤រសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIEDគោរល់ក្កាព័អធអឹគវIEDs
អសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះ

រសរិួ ិពសអសិយដៅតាម្រពំដែអស ួម្ទ ំគវិ ទ្យធាអរសតាម្ោអវ
អសគរិួ ិពសអសិយដលើរសនាំចូលហបហធាិធដែល ក្កាព័អធអឹគវIED៦រសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគម្ី ីផ្ស ំវIEDភាគដរចើអជាាសធាិធដែលបអរសដរជាើរបាហកា
ដែលបអដោលជាំណគពីសវ
ដែលដគវចអាក្ដៅផ្លសិជាដរគឿគផ្្ុេះវអសគវ
IEDវដោអាខល ួអឯគ៧ក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសក្នុគិំជាអកាវអសគអអត សជាិសវ
អសគរសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអ

៨រជាិសជាិត សរសែឹក្នាំព័ិប៌ អចសក្ម្ម

៥ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគអឹគវIEDs
អសគរសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអវ

៦.៣.១ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ គាលនគោបាយ, នារ់ និងរទរបញ្ញត្ត ិថ្នៃក់ជាត្ិ
៦.៣.១.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
ហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគវ
IEDដអេះរគជាែណតជាកាក្រម្សិខព ហកាជាំផ្ធិនអដោលអដោបាអាសជាហកាសោាភសបាលវ
អសគក្ំណិកាថ្នដិើសែា បអដោលអដោបាអា,វចាជាកា,វអសគរក្ជាខ័ណឌជាាជាបញ្ញ ិត សរគជាការោអកាោ៉ាគោវ
ដែើម្បីដោេះរាអាជាញ្ហានអរសដរជាើរបាហកាវIED ។សែា ជាហបជសក្ភាគដរចើអបអចាជាការពប្ម ាណឌ ក្កាពអ័ ធ ដែលដគវចអាក្ដៅអអធិិត ចំដ េះរសដរជាើរបាហកា
ខធហចាជាកានអឧជាក្សណ៍ជាំផ្្ុេះវ
ដែើម្បីដ វ ើឃាិវ
អសគជា៉ាធអជា៉ាគដ វ ើឃាិ។វ
វាជារសហំខាអកាោហកាដែលរិូិបអចាជាកាហម្រហជាវ ដែើម្បីអអធិិត ចំដ េះរសបអក្ម្ម ហសាធសាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ IEDខធហចាជាកាវក្៏ែូចជាដោលជាំណគក្នុគរសដរជាើរបាហកាវIED ហរបជាកាអំដពើឧរក្សែាក្ម្ម វឬអំដពើដភសិក្ម្ម ។

៦.៣.១.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោហំណួសខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាសែា ម្ួអា ក្កាព័អធអឹគចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សថ្ននក្កាជាិសជាចចុជាបអន ៖

IED» ដិើបអដោលអដោបាអាវ
ឬអាធាធាហ្វហតរជាឆំគ
IEDថ្ននក្កាជាិសដែសឬដា?
ដិើដោលអដោបាអាវ
ឬអាធាធាហ្វហតដនាេះបអអភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ លរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពចំដ េះជាញ្ហាវIED ដែសឬដា?

Counter-IED Tool32» ដិើចាជាកាដែលបអរាជាកាហតីពីរសហាម្ឃាិការសាសញហបហធាិធវ IED អសគរសផ្លសិវ អសគដរជាើរបាហកាវ IEDែលកាក្រម្សិោ?
» ដិើបអចាជាកាែ៏ ស ឹគបំវ
អសគរគជាការជ ុគដរជាអាដែលរគជាការគគដលើរសាសញ,វរសផ្្ុក្,វអសគរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះវអសគហបភស ក្កាព័អធដែសឬដា? ចាជាកាដជាជាដអេះវចរគជាែណតជាកា៖

រសែឹក្ជញ្ជអូ ,វoរសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះវអសគហបភស

ក្កាព័អធoវិ ទ្យធាអរសរិួ ិពសអសិយហតុក្oរសរិួ ិពសអសិយវស ួម្ទ ំគរសាសញអាក្,វរសផ្្ុក្,វអសគរសដរជាើរបាហកាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំ IEDoរលការសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះដោអារហជាចាជាកាវែូ ចជាិ ទ្យហវ ក្ម្ម ហំណគកាហធី ិ ទ្យលវ
រសាគហគកាវ
អសគរសជាំតែញអោស),វ រសជីក្អាក្ដស,វ រសជាំផ្្ុេះភន ំអាក្ថម ,វ រសអដគក ិរសសញ្ជអាួ ែី,វ ស ួម្ទ ំគរសសធក្សក្,វអសគរសផ្លសិដរជាគវអសគឧហម ័អ។» ដិើជាាជាបញ្ញ ិត សសជាហកាសែា ហតីពីរសរគជាការគគរសរិួ ិពសអិស យ,វរសផ្្ុក្,វអសគរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគរោជាកាសសាដហិរគជាការោអកាដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិការសជាំដជាែ គាសធាិធផ្្ុេះខធហចាជាកាដែសឬដា?
» ដិើបអក្គក្បែំគហអត សហធខរាជាកាវ
ដោអាបអរសដសៀជាចំហអត ហស ធខហម្សម្យវ
ដែើម្បីរស សរោជាកាសសាដហិជាិសផ្្ុេះពីអគកា រសឧរក្សែាជអវអសគដភសិក្សវ ACTO) ដែសឬដា?35» ក្នុគសអាៈដពលរបាំឆនំក្អែ គម្ក្វ
ដិើបអភហតុតាគនអរោជាកាសដសា ហិរិូិបាអាសញពីឃាែំគសែា ដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដែសឬដា?
ដិើអសនានរសដអេះដក្ើអដ ើគវឬថអាចធេះ?វ
» ដិើសែា បអរជាព័អធវជាាជា័ណណដែលវាអាិនម្ែ ពភាី ពហ័ក្តសហម្សជាហកាជាធគកាលក្នុគរសាាួ លបាអវ
អសគដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះដោអារហជាចាជាកាដែសឬដា?
» ដិើសែា បអជាាជាបញ្ញ ិត សដែលរគជាែណតជាកាចលនាអអត សជាិសវ
ឬក្ំណិការជាដភានអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIEDវែលកាក្រម្សិោ?

ឬរសែឹក្ជញ្ជអូ ដរគឿគផ្្េះុ វ» រជាហសអដជាើបអវ
ដែើម្បីហដរម្ចបាអហធខែធ ធម្អីអាក្ម្ម ថ្ននក្កាិំជាអកានអជាាជាបញ្ញ ិត សហរិួ ិពសអសិយ?
(ចំណធចដអេះបអាសៈហំខាអកាជាពសដហហចំដ េះសែា ជាហបជសក្ទ ំគឡាអាោវ
ដែលវចក្ំពធគដិរជាឈម្អឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវIEDវោ៉ាគខាែំគស ួចម្ក្ដប្ើអា។)ដិើបអរសជា៉ាធអជា៉ាគអវ ីខែេះវ

៦.៣.១.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ម្សអបអចាជាកាជាក្កាោក្កាោម្ួ អាដែលរគជាែណតជាកាដលើរសរអការជាកាដរគឿគផ្្ុេះដោអាោមអរសអអធញ្ហញិវ
ឬរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះហរបជាកាដោលជាំណគជាាឧរក្សែាដ ើអា។» ម្សអបអចាជាកាវ
ឬជាាជាបញ្ញ ិត សរិួ ិពសអសិយោ៉ាគបអរជាហសាធភាពវ
អសគរសជាញ្ហជាសញដរគឿគផ្្ុេះដោអាជអហធី ិ ទ្យលដ ើអា។ដែើម្បីរគជាការគគរសដរជាើរបាហកាវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សជា សបអខែ េះវជា៉ាធដអត ជាាូ ដៅម្សអទអកាបាអអអធិិត ដៅដ ើអា។» បអអាធាធាហ្វហតរជាឆំគអឹគវ
IEDជា៉ាធដអត ដៅបអក្ត ីបាសម្ភ អំពីរសោំរាពីរក្ហួ គានជា័អសជាហកាសោាវវវវវភសបាលម្ួ អាចំអួអ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង

IEDថ្ននក្កាជាិសដាើជាក្ដក្ើិថមវី

កប្មិត្

៣៖

35លំនាជាំ ាជាបញ្ញ ិត សសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
ដែលរគជាែណតជាកាដលើរសែឹក្ជញ្ជអូ ាំអសញដរោេះថ្ននក្កាវ
ហំដៅដលើវ
“ាំអសញដរោេះថ្ននក្កាដែលបអផ្លិ ទ្យបាក្ខព ហកា”វគឺជាាំអសញដែលបអហរតអធពលក្នុគរសដរជាើរបាហកាខធហចាជាកាដៅក្នុគដប្ិធរសណ៍ដភសិក្ម្ម វ ដប្ើអាជាលាធ ផ្លវចជាដគក ើិផ្លិ ទ្យបាក្ ា អកា ា សវ ែូ ចជាវ សជាួ ហវ អសគាែជាកាោ៉ាគដរចើអវ
ឬរសជាំផ្ែសចជាំតែញែ៏ខាែំគ។វ រោជាកាសសាដហិវ អសគដរគឿគផ្្ុេះភាគដរចើអគឺដៅក្នុគរជាដភាដអេះ។វ
ក្យវ ACTO រិូិបាអែក្ដចញពី ិ ទ្យហ័អារគជាការគគរោជាកាសសាដហិជាិសផ្្ុេះដោធា។វ
ហបហធាិធោម្ួ អាដែលបអក្ាលរោជាកាសសាដហិដែលបអក្រម្សិផ្្ុេះខាែំគវចជាចំោជាកាវសម្ម ណ៍សជាហការក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វអសគបអជាំណគផ្លសិវIED ។Counter-IED Tool33កប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអអាធាធាហ្វហតរជាឆំគអឹគវ
IEDថ្ននក្កាជាិសដែលបាអក្ំណិកាចាហកាោហកាវ
ដប្ើអាបអរក្ហួ គវឬនាអាក្ោាអដិម្ួ អាដែលាាួ លខធហរិូិក្នុគរសហរម្ជាហរម្ួ លអភសរក្ម្សោាភសបាលទ ំគម្ូ លរជាក្ជាដោអារជាហសាធ ភាពក្នុគរសរជាឆំគអឹគវIEDsវ។» បអចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សជា សបអវដប្ើអាបអអគកា រស អធាអហរបជាកាធានាវអសគអអធដោម្តាម្ចាជាកា។
» បអរជាព័អធអាធិតស ម្៌រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពម្ួ អាវដប្ើអារក្ ុម្ដែលរិូិបាអដចារជារអកាពីជាាដលម ើហ ក្កាព័អធអឹគវ
វចអឹគរិូិបាអរិកាដទហដោអាដរជាើចាជាកា ក្កាព័អធ។

ដែលក្ំពធគរជាិសជាិត សដៅក្នុគសែា វ
IED» បអជាាជាបញ្ញ ិត សជា សបអវ ដែល ក្កាព័អធអឹគរសរិួ ិពសអសិយវ អសគរសដរជាើរបាហកាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំជាពសដហហាសធាិធវដរជាើរបាហកាម្ធខពីសវដែលដគវចដរជាើរបាហកាផ្លសិជារោជាកាដជាក្នចន ដោអាខល ួអឯគ។វ

IEDរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

៤៖កប្មិត្

» សែា បអអីិស ិ ទ្យ ី ស ឹគបំវទ ំគរសអអធិិត វអសគពសអសិយដ ើគ ិ ទ្យញអូ ិចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សជាិស។
» សែា បអរជាព័អធវជាាជា័ណណែ៏ ស ឹគបំវ
ដែលវាអាិនម្ែ ពភាី ពហ័ក្តហស ម្សជាហកាជាធគកាលក្នុគរសាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះដោអារហជាចាជាកា។

អសគបអរជាហសាធភាពវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖»ដគដ ញើ ថ្នសែា ជាហបជសក្បាអាាួ លវអសគអអធិិត តាម្រសអអធិិត អអត សជាិសលែៗវ
ទ្យធាអរសរិួ
អសគចូ លស ួម្ក្នុគដិាសរថ្ននក្កាិំជាអកាវ អសគអអត សជាិស,វ ជាដគក ើិ ិិពសអសិយថមវី អសគដចក្សសា ដលក្វ អសគអអធិិតឧិត បអធិិត លែៗ។៦.៣.២ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគលើ៖ សនត សិ ុស និងការប្ត្ួ ត្ពិនត្ិ យគប្រឿងផ្្ េះទ
៦.៣.២.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើរសដចក្ចអានអដរគឿគផ្្ុេះហធី ិ ទ្យលវ
អសគដោធាដោអាខធហចាជាកាវ
គឺជារជាភពាូ ដៅនអដរគឿគផ្្ុេះដែលដគដរជាើរបាហកាវ
វវវផ្លសិវ
IEDs។វវិ ទ្យធាអរសហអត សហធខជាាូ ដៅ ក្កាព័អធអឹគវិ ទ្យធាអរសហអត សហធខស ូជាិអត ដែលបអជា សបអវដែើម្បីធានាថ្នជាធគកាលសក្ដែលោមអរសអអធញ្ហញិវ ម្សអបអលាធ ភាពាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះដា។វ ិ ទ្យធាអរសរិួ ិពសអសិយវ
ជាាូ ដៅគឺជា ិ ទ្យ ីាហ្វហតអីិស ិ ទ្យ ីទ ំគដនាេះវែូ ចជារសផ្ត លវកា ជាាជា័ណណវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយរជាិិត សស ូជាវដែើម្បីរិកាជាអន អាហរតអធពលនអរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្នុគរសាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគជាំដជាែ គដរគឿគផ្្ុេះទ ំគដនាេះវដែើម្បីដរជាើជាវIEDsវខធហចាជាកា។
ហបហធាិធនអហម្ិន ភាពដអេះគឺ ក្កាព័អធអឹគហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធផ្្ុេះដែលបាអផ្លសិក្នុគដោលជាំណគដោធាវអសគ ណសជជក្ម្ម ។វរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគម្ី ីផ្ស ំវ IED ជាពសដហហាសធាិធដែលដគវចដរជាើហរបជាកាផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគវ
រិូិបាអដគចិកាាធក្ថ្នជាហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ IEDវ ោចកាដោអាដ ក្ម្ួ អា (ហូ ម្ដម្ើលចំណធចវ
៦.៣.៦) ។ក្នុគរសពសអសិយដ ើគ ិ ទ្យញអូ ិរជាហសាធភាពនអិ ទ្យធាអរសហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយវ
ចំបាចការិូិពសចសោរលកាែោំ ក្ការលនអិែត សជាហកាដរគឿគផ្្ុេះវ ចជាកាពីរសផ្លសិសប្ូ ិែលការសដរជាើរបាហកាចធគដររអាវ
ឬរសដចលវស ួម្បអរសផ្លសិ,វរសែឹក្ជញ្ជអ
ូ ,វរសហតុក្ាធក្,វរសផ្កា ិកាផ្កាគកា,វរសដរជាើរបាហកា,វអសគរសដបាេះដចល។
៦.៣.២.២ នាំណុនពិចារណាច្នការវាយត្ច្មៃ
ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ក្រម្សិជាក្ក ភាពសជាហកាហបហធាិធនអហម្ិន ភាពរជាឆំគវ
ដគបាអផ្ត លកាអអធាហអ៍ឲ្យដជាគដចក្ដរគឿគផ្្ុេះដជាជាដោធាវអសគហធី ិ ទ្យលឲ្យោចកាពោ
ី ន ។

IED

ដអេះវ

គួ សដិពសចសោចំណធចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ហធិិន សភាពនអដរគឿគផ្្ុេះដៅក្នុគសែា ម្ួអា៖

Counter-IED Tool34» ដិើបអរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពជា សបអវដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិការសជាំដជាែ គដរគឿគផ្្ុេះពីអនក្ដរជាើរបាហកាហធី ិ ទ្យលដែសឬដា?
ដិើបអក្សណីដែលបាអចគរក្គជាឯក្ាសអំពរី ក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វដែលបអដចិនាក្ំណិកាដោលដៅដលើហាគលក្កាដរគឿគផ្្ុេះក្នុគដោលជាំណគហធី ិ ទ្យលវ
ក្នុគដោលជាំណគដែើម្បីាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះហរបជាកាដរជាើរបាហកាក្នុគវIEDs ដែសឬដា?

ឧទប្សណ៍វ

» ដិើដរគឿគផ្្ុេះដោធារិូិបាអសក្ាាធក្ក្នុគដៅក្ដអែ គដែលបអហធិិន សភាពវ
អសគបអរសោម្រម្ដោអាអអធដោម្តាម្ិ ទ្យធាអរសហអត សហធខវ
ដែលបអដចគដៅក្នុគដហចក្ត ីដណនាំហតីពជាី ដចច ក្ដាហរោជាកាសសាដហិអអត សជាិសដែសឬដា?36» ដិើបអរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពជា សបអចំដ េះរសរិួ ិពសអសិយវ
អសគហអត សហធខរោជាកាសសាដហិវ
អសគជាិសផ្្ុេះដែលដរជាើរបាហកាដោអាហបជសក្អគកា ភាពដោធាអអត សជាិសដែលវចបអិិត បអដៅក្នុគរជាដាហដែសឬដា?
» ដិើជាធគកាលដែលបអលាធ ភាពាាួ លបាអអូ ិដរគឿគផ្្ុេះដោអាោមអរសរិួ ិពសអសិយវាាួ លបាអរសដឆក្រជាិិត សស ូជាោ៉ាគរិឹម្រិូិដែសឬដា?
» ដិើបអោក្កាហញ្ហញវ
ឬាែក្ដលើដរគឿគផ្្ុេះហធី ិ ទ្យលវ
អសគដោធាវ
ដែើម្បីជួអាក្នុគរសដហវ គសក្វ
ឬក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណដរគឿគផ្្ុេះទ ំគដនាេះវរជាហសអដជាើវាជាក្ម្ម ិិថុនអរសជាំដជាែ គដៅជាវIEDវខធហចាជាកាដែសឬដា?
» ដិើបអរជាភពនអដរគឿគផ្្ុេះដោធាដែលម្សអបអរសោម្រម្ដែសឬដាវ
ក្ដអែ គម្ីអដែលម្សអទអកាដបាហហបែិវឬវUXO ដៅក្នុគិំជាអកាដោធាវឬក្នុគិំជាអកាធាែជាកាបអជដបែេះ)?

ឧ.វ

» ដិើបអភហតុតាគវ
ឬព័ិ៌បអចសក្ម្ម ោម្ួ អាដែលជាញ្ហជក្កាថ្នរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្ំពធគាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះពីរជាភព
ណសជជក្ម្ម វឬដោធាដែសឬដា?37 រជាហសអដជាើបអវដិើអសនានរសដនាេះក្ំពធគដក្ើអដ ើគឬដា?
» ដិើបអភហតុតាគពីវ
IEDsដែលបាអសក្ដ ើញវក្ំពធគដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះដជាជាហធី ិ ទ្យលវឬដោធាខធហចាជាកាដែសឬដា?

ដែលជាង្ហាញថ្នរក្ ុម្ផ្លសិវ

» ដិើសែា ដរជាើរបាហកាលំនាជាំ ាជាបញ្ញ ិត សសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិសវ
ដែើម្បីរគជាែណតជាការសែឹក្ជញ្ជអូ ដរគឿគផ្្ុេះដែសឬដា?38

IEDs

ឬរហដែៀគោនវ

» ដិើបអអគកា ភាពដែលបអ អធាអហម្រហជាដៅក្នុគសែា វដែលាាួ លខធហរិូិក្នុគរសធានារសអអធដោម្តាម្ចាជាកាវអសគជាាជាបញ្ញ ិត សដែសឬដា?
» ដិើអគកា ភាពដនាេះដ វ ើអ សរសក្សចចវឬពសអសិយអន ក្ដែលាាួ ល,វហតុក្ាធក្,វអសគដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះញឹក្ញាជាកាជា៉ាធោណ ?
៦.៤.២.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះដជាជាហធី ិ ទ្យលវ
ឬដោធាគឺបអក្រម្សិដខាអាវ
ដប្ើអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វបអលាធ ភាពាាួ លបាអដរគឿគផ្្ុេះហរបជាកាដរជាើរបាហកាដៅក្នុគរសដរជាើរបាហកាជាដរគឿគជាំផ្្ុេះហំខាអកាសជាហកា
IEDស ួចដៅដប្ើអារកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអជាាជាបញ្ញ ិត សជា សបអដែលក្ំណិកាលក្េ ខណឌហអត សហធខហរបជាកាដរគឿគផ្្ុេះដរជាើរបាហកាក្នុគដោលជាំណគហធី ិ ទ្យលវ
អសគដោលជាំណគដោធាវ
ជា៉ាធដអត អអធដោម្បអលក្េ ណៈចរម្ ុេះវដប្ើអាពធបំ អរសអអធិិត ជាាជាបញ្ញ ិត សហអត សហធខិឹគ សធឹគដ ើអា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្

៣៖រស ទ្យោល័អាអគកា រសហប្រជាជាជាិសហរបជាកាក្សចចរសសសាាអាវិធ ,វ ដោលរសណ៍វ អសគរជាព័អធហអត សហធខ,វ ដហចក្ត ីដណនាំហតីពីជាដចច ក្ដាហរោជាកាសសាដហិអអត សជាិសវ IATG) ០៩.១០,ដក្ហរម្ួ លដលើក្ាីវ២, ឆនំវ២០១៥។
37
រសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
IEDដែលបាអសក្ដ ើញអឹគផ្ត លកាអូិរសចគអុលជាង្ហាញពីរជាដភាដរគឿគផ្្ុេះដែលរិូិបាអាាួ លហរបជាកាដរជាើរបាហកាដៅក្នុគវ
IEDsដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ។
38 អគកា រសហប្រជាជាជាិសវ “ជាាជាបញ្ញ ិត សហអត សហធខ”វដៅក្នុគ លំនាំជាាជាបញ្ញ ិត សសជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស៖វអអធាហអ៍ហតីពីរសែឹក្ជញ្
ជអូ ាំអសញដរោេះថ្ននក្កា,វិធលាីវ ១, ដក្ហរម្ួ លដលើអាីវ
២១, ឆនំវ២០១៩, ឧជាហម្ព ័អធាី ១, ជំពូក្ាី១.៤, ាំព័សាីវ៤១-៤៨។
36

Counter-IED Tool35» បអជាាជាបញ្ញ ិត សជា សបអដែលក្ំណិកាលក្េ ខណឌហអត សហធខហរបជាកាដរគឿគផ្្ុេះដរជាើរបាហកាក្នុគដោលជាំណគហធី ិ ទ្យលវ
អសគដោលជាំណគដោធាវ
ដប្ើអាបអរសអអធិិត អអធដោម្ភាពតាម្ចាជាកាោ៉ាគរិឹម្រិូិដោអាអគកា ភាពដែលបអ អធាអហម្រហជា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ចិកា ិ ទ្យធាអរសរជាិសហក្ម្ម វអសគដោធាដោអាខធហចាជាកាម្សអវចដក្ើិដ ើគបាអដា។

កប្មិត្

៤៖ដែើម្បីធានាថ្នរសជាំដជាែ គដរគឿគផ្្ុេះហធី ិ ទ្យលវ

» ម្សអបអភហតុតាគដែលជាង្ហាញថ្នបអរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះហធី ិ ទ្យលវ ឬដោធាខធហចាជាកាក្នុគវ
អសគរក្ ុម្ឧរក្សែាជអបាអជាគេ ំចសិតដរជាើដរគឿគផ្្ុេះដែលផ្លសិដោអាខល ួអឯគក្នុគវIEDs ។

IEDsវ

ដា

រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បាអដ វ ើរសជាម្ួ អាដិាសរដៅថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសវ
អសគតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអជាម្ួ អារជាដាហជានែគូ វដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិការសស ីក្ាអាភាអាឆែ គដែអនអដរគឿគផ្្ុេះហធី ិ ទ្យលវអសគដោធាដែើម្បីដរជាើក្នុគវIEDs ។
៦.៣.៣ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការអ្រ់រំអ្ាំពីហានិេ្យច្ន IED
៦.៣.៣.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើរសដក្ើអដ ើគគួ សឲ្យក្ិកាហបកាលកានអជអសគដរោេះហធី ិ ទ្យលដែលជាដប្ិធម្ក្ពីរសដរជាើរបាហកាវ
IEDsជាង្ហាញពីិរម្ូិរសជាម្ូ លោាអហរបជាកាសែា នានាក្នុគរសជូ អែំណឹគវ
អសគអជាកាសសារជាជាជអហធី ិ ទ្យលសជាហកាខល ួអវឹ អំពីហញ្ហញដរោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដ ើគដោអារសដរជាើរបាហកាវIEDsវ។
អសគដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែគ
៦.៣.៣.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្វ
ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពនអអភសរក្ម្សជាហកាសែា ម្ួអាចំដ

េះរសអជាកាសសាអំពីហាអសភ័អានអ IED៖» ដិើសែា បាអអអធិិត រសឃាែដំ ម្ើលអំពីរសសគសជាួ ហវ អសគរសរជាម្ូ លាសអនអ័អាអំពីជអសគដរោេះដែលជាគក ដោអាវ IEDs
ដែសឬដា?
ដិើអសនានរសដអេះដក្ើអដ ើគឬថអាចធេះ?
ដិើរជាដភាសជាួ ហសជាហកាជអសគដរោេះដែលអន ក្ជំនាញដថទ ំហធខភាពបាអជួ ជារជាាេះជាង្ហាញពីលក្េ ណៈវ អសគរជាដភានអវ
IEDs ដែលរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដរជាើរបាហកាដែសឬដា?
» ដិើសែា បាអាាួ លាកាលកាថ្នវIEDsវជាគក រសគំរម្ក្ំដប្គដលើរជាជាជអហធី ិ ទ្យលសជាហកាខល ួអជា៉ាធោណ ?
» ដិើសែា អអធិិត អាធាធនារសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិ៌បអជាាធាសណៈ,វរសអជាកាសសា,វអសគាំនាក្កាាំអគជាម្ួ អាហប្គម្អ៍អំពរី សគំរម្ក្ំដប្គវIED ែលកាក្រម្សិោ?

អសគរសជាណ្ុេះជាោត លវ» ខណៈដពលដែលសែា ក្ំពធគរជាឈម្អឹគរសគំរម្ក្ំដប្គពីហំោក្កាម្ីអ ម្ម តាវដប្ើអាក្៏បាអដសៀជាចំរសអជាកាសសាអំពីហាអសភ័អានអម្ីអផ្គដែសវ ដិើបអរសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគអំពហាី អសភ័អានអវ
IED ឲ្យោចកាដោអាដ ក្ពីោនវជា៉ាធដអត បអហក្ម្ម ភាពាំនាក្កាាំអគោនដែសឬដា?
» ដិើបអរសដ វ ើជាចចុជាបអន ភាពអូ ិាសដលើក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគអំពីវ IED ថ្នជារសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវ
IEDs ដែសឬដា?
» ដិើិួអគកា ម្អធហស ម្៌វអគកា រសអអត សជាិសវ
ឬអគកា រសម្សអដម្អសោាភសបាល)វ
បាអដ វ ើរសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគអំពីហាអសភ័អានអវIED ដៅក្នុគរជាដាហវឬិំជាអកាែលកាក្រម្សិោ?
» ដិើបអភហតុតាគដែលជាញ្ហជក្កាថ្នរសអជាកាសសាអំពហាី អសភ័អានអវ
រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពអឹគដ វ ើឲ្យរសរអារសណ៍អំពីវIED ដែលបាអសក្ដ ើញដក្ើអដ ើគដែសឬដា?

IEDឹ អំពវី
» ដិើសែា ជាដគក ើិវអសគដសៀជាចំិគកា ជាណ្ុេះជាោត លហត ីពីរសអាលកាែគ
IEDែលកាហបជសក្នអក្គក្បែំគហអត សហធខសជាហកាខល ួអដែលម្សអដម្អជាអន ក្ឯក្ដាហរជាឆំគអឹគវIED ោ៉ាគែូ ចដម្ត ច?
៦.៣.៣.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

Counter-IED Tool36» សែា ម្សអបអអាធាធាហ្វហតក្នុគរសជូ អែំណឹគែលការជាជាជអហធី ិ ទ្យលសជាហកាខល ួអអំពីដរោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដ ើគដោអាវIEDs
ដនាេះដា។
» រសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិ៌បអអំពរី សអាលកាែឹគនអវ
IEDគឺោមអរសិ ទ្យភាគរិឹម្រិូិវដប្ើអាបអលក្េ ណៈដជាក្ដខាក្ោន។

ែលកាក្គក្បែំគហអត សហធខសជាហកាសែា តទលកាវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ាាួ លាកាលកាថ្នវIEDs ជាគក ដរោេះថ្ននក្កាែលការជាជាជអហធី ិ ទ្យលសជាហកាខល ួអ។»សែា បអអភសរក្ម្ជាម្ូ លោាអក្នុគរសជូ អែំណឹគែលការជាជាជអហធី ិ ទ្យលសជាហកាខល ួអអំពីដរោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដ ើគដោអាវ
IEDsជា៉ាធដអត ាសអជាកាសសាទ ំគដនាេះជាាូ ដៅបអភាពដជាក្ដខាក្ោនវ
អសគម្សអបអរសហរម្ជាហរម្ួ លពីថ្ននក្កាក្ោែ លដា។
» សែា បាអដសៀជាចំរសអជាកាសសាអំពីហាអសភ័អានអម្ីអវ
IEDs ជាក្កាោក្កាដា។

ជា៉ាធដអត ម្សអបាអដតតិដលើក្រម្សិដរោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដ ើគដោអាវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
»បាអចិកាតាំគអគកា ភាពសោាភសបាលឲ្យាាួ លខធហរិូិចំដ
ពីវIED ដៅក្នុគសែា ។កប្មិត្៣៖ឹ អំេះរសហរម្ជាហរម្ួ លនអរសដលើក្ក្ម្ព ហរកា សអាលកាែគឹ អំពីវIED អសគដរោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដ ើគដោអាវIEDs ។» សែា បអអាធាធាហ្វហតថ្ននក្កាជាិសដែលដោេះរាអារសអាលកាែគ
» បអិ ទ្យ ីាហ្វហតដែលបាអក្ំណិកាចាហកាោហកាវ អសគផ្សពវ ផ្ាអាជាាធាសណៈវ ដែលជអហធី ិ ទ្យលវចរអារសណ៍អពំ ីាីតាំគដែលហគស័អាថ្នបអវIEDs ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៤៖» សែា បអរជាព័អធម្ួ អាដែលបអរជាហសាធភាពហរបជាកាឃាែំដម្ើលរសសគសជាួ ហវ អសគបអលាធ ភាពែឹគអំពីរជាដភានអវ
IED ដែលបាអោក្កាពរង្ហអាវអសគម្ដ ស្ថបាអាដែលហម្រហជាជាំផ្ធិនអរសរិកាជាអន អាដោអារជាជាជអហធី ិ ទ្យល។
» សែា បអអភសរក្ម្រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
អសគស ួម្ោនចំដ េះរសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិ៌បអដលើក្ក្ម្ព ហរកា សអាលកាែឹគអំពីវIED ។» បអរសដ វ ើជាចចុជាបអន ភាពអូ ិឯក្ាសហែ ីពីរសគំរម្ក្ំដប្គនអវ
អសគាសអជាកាសសាហែីពីរសគំរម្ក្ំដប្គជាគក ដោអារសដរជាើរបាហកា IEDs ។

IEDវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអអភសរក្ម្ហរម្ជាហរម្ួ លវអសគហបប្សណក្ម្ម លែចំដ េះរសអជាកាសសាអំពីហាអសភ័អានអវ
IEDដប្ើអាបាអដរជាើរបាហការគជាការជាដភានអរជាព័អធផ្សពវ ផ្ាអាវ
អសគជាោែ ញផ្សពវ ផ្ាអាអំពរី សអាលកាែឹគជាាធាសណៈវ
ដែើម្បីផ្តលកាាសអជាកាសសាឲ្យហធីោនជូ អែលការជាជាជអហធី ិ ទ្យលអំពដី រោេះថ្ននក្កាដែលជាគក ដោអាវIED ។ឹ អំពីហាអសភ័អានអវ
» អគកា ភាពសជាហកាសែា ដែលាាួ លខធហរិូិចំដ េះរសអាលកាែគ
តាម្ោអពីសដជាៀជាដែលនែគូ អអត សជាិសវ អសគិំជាអកាអអធិិត រសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគអំពីហាអសភ័អានអវ
អសគរសអអធិិត លែៗបាអោ៉ាគហម្រហជា។

IED
IED

៦.៣.៤ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការអ្េិវឌ្ឍសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED
៦.៣.៤.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើរសវាអាិនម្ែ នអជាក្ក ភាពអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
គឺជារជាធាអជាាែ៏ាូលំាូោអាម្ួ អា។វIEDថ្ននក្កាជាិសវ

Counter-IED Tool37វិ ទ្យ ីាហ្វហតម្ួ អាដែលវចដ វ ដើ ៅបាអគឺរសដរជាើជាោែ ញរជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវ
វាអាិនម្ែ ហម្ិន ភាពសជាហកាសែា ដែើម្បីអអធិិត ែូចខាគដររម្)៖

39

IED

វ ឧ.វ

»វ រសក្ដម្ទ ចដរគឿគផ្្ុេះ
» រសវាអាក្ដម្ទ ចជាោែ ញខធហចាជាកា
» រសឲ្យរជាជាជអ,វរក្ ុម្រសង្ហស,វអសគម្ហ្វអតីដរិៀម្ខល ួអវអសគដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវIEDs ។ដែើម្បីរិកាជាអន អាវ

៦.៣.៤.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពនអរជាព័អធសជាហកាសែា វហរបជាការសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED៖រសក្ដម្ទ ចដរគឿគផ្្ុេះ
» ដិើក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសអអត សានជា័អក្នុគសែា បអរជាហសាធភាពោ៉ាគោក្នុគរសជាដគក ើិហម្អាធាធ,វជាដចច ក្ដាហវអសគអីិស ិ ទ្យ ីវអសគ ិ ទ្យធាអរសរស សដផ្សគដាៀិវដែើម្បីរិកាជាអន អារសដរជាើរបាហកាវIEDs?

អាធាធាហ្វហត,វoដិើលក្េ ណៈនអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសអអត សានជា័អគឺជាអវ ី?

oដិើបអពស ីាសហប្រជាិសជាិត សរសអអត សានជា័អដែសឬដា?

oដិើរសរជាជធំអអត សានជា័អដ វ ើដ ើគញឹក្ញាជាកាជា៉ាធោណ ?
ដិើរសដសៀជាចំទ ំគដអេះបអលក្េ ណៈតាម្រសចំបាចកាវ
ឬបអរសិ ទ្យភាគរិឹម្រិូិ?
ដិើរសរជាជធដំ វ ើដ ើគដៅតាម្សដជាៀជាវាសៈដែលបាអរពម្ដរពៀគោនវ
អសគបអរសតាម្ោអហក្ម្ម ភាពដែសឬដា?

» ដិើសែា បាអជាណ្ុេះជាោត លវអសគជាំ ក្ការក្ ុម្រសង្ហសដែើម្បីរិកាជាអន អាផ្លជា៉ាេះ លកានអវ
IEDsដែសឬដា?
រជាហសអដជាើបអវ
ដិើឧជាក្សណ៍ហបភសវ
អសគរសជាណ្ុេះជាោែ លសជាហកាពួក្ោិកាហម្រហជាបាអក្រម្សិោវ
ដែើម្បីាជាកាាលកាអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវIED ដែលក្ំពធគដក្ើិបអ?
» ដិើបអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសអអត សានជា័អវ
រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពសវាគអគកា ភាពដែលាាួ លខធហរិូិក្នុគរសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគឧជាបិត សដប្ិធវ(អន ក្ដឆែ ើអាិជាជាឋម្),វរក្ ុម្រសង្ហសវ
EOD/IEDD,
អសគអន ក្ាាួ លខធហរិូិចំដ
អសគរសិ ទ្យភាគនអភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែសឬដា?

IEDេះរសសក្ដ ញើ វ» ដិើរជាព័អធលាធ ក្ម្ម សជាហកាសែា បអរជាហសាធភាពោ៉ាគោក្នុគរសាាួ លបាអឧជាក្សណ៍ឯក្ដាហវ
IEDDអសគោអជំអសេះរស សវដែើម្បីឲ្យក្គក្បែំគហអត សហធខសជាហកាខល ួអវចរជាិសជាិត សរសក្នុគជាស ទ្យោរហដែលបអរសគំរម្ក្ំដប្គពីវIED ខព ហកា?
» ដិើសែា វចអភសិឌ្ឍជាស ទ្យរេសសជាហកាខល ួអដែលរិូិរសវ
ដែើម្បីដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសដរជារជាួ លនអរសគំរម្ក្ំដប្គវIEDវបាអែលកាក្រម្សិោ?

អសគាសញឧជាក្សណ៍ថមវី

» ដិើសែា ផ្សពវ ផ្ាអាឯក្ាសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែឹគអំពីវ
IEDែលការជាជាជអសជាហកាខល ួអដោអាសដជាៀជាោ?
ដិើបអិ ទ្យធាអរសណ៍ជា សបអវដែើម្បីជូអែំណឹគែលការជាជាជអហធី ិ ទ្យលអំពីរសគំរម្ក្ំដប្គថម ីៗវអសគសដជាៀជាក្នុគរសជាដញ្ច ៀហពីរសរែអាជាជអសគដរោេះនអរសវាអារជាហាសវIED ដែសឬដា?
» ដិើសែា វចដឆែ ើអាិជាភាែម្ៗដៅអឹគរសហគស័អាថ្នបអវ
ដែលរអារសណ៍ដោអាហប្គម្អ៍ម្ូលោាអក្នុគិំជាអកាដែលសគផ្លជា៉ាេះ
» ដិើសែា ាាួ លបាអរសោំរាវ
ោក្កាពរង្ហអាែលកាក្រម្សិោ?

លកាដោអាវIED ដែសឬដា?

អសគាំអធក្ចសិតពីហំោក្ការជាជាជអហធី ិ ទ្យលដែលដៅក្នុគិំជាអកាដែលបអវ

IEDs
IEDs

រសវាអាក្ដម្ទ ចជាោែ ញខធហចាជាកា
» ដិើសែា បអរសអាលកាែឹគចាហកាោហកាអំពីហរិូិដែលក្ំពគធ ដរជាើវIEDs រជាឆំគអឹគសែា ែលកាក្រម្សិោ?

39វNATO, ដោលលាធ សស ួម្សជាហកាហម្ព ័អធម្សិតហរបជាការសរជាឆំគវIED, AJP-3.15, Edition C, ក្ំដណវ១, ឆន ំវ២០១៨ ។Counter-IED Tool38» ដិើសែា ដៅសក្ាាំនាក្កាាំអគលែ ជាម្ួ អារជាជាជអក្នុគិំជាអកាដែលសគផ្លជា៉ាេះ លកាដោអាវ
ដិើសែា បអរសដលើក្ាឹក្ចសិតឲ្យរជាជាជអហធី ិ ទ្យលរអារសណ៍អំពីិិត បអវIEDs ដែសឬដា?
» ដិើសែា បអអាធាធាហ្វហតក្ំណិកាវ
ឬោក្កាពរង្ហអាវIEDs ដែសឬដា?

អសគពសអសិយភាពង្ហអាសគដរោេះក្នុគអគកា រសវ

IEDដែសឬដា?

ឬជាធគកាលដែលាសញ,វផ្លសិ,វ» ដិើសែា ដរជាើព័ិប៌ អចសក្ម្ម ដរហលយិ ទ្យចច ័អាវ អសគជីិាហ្វហតវ ដែលាាួ លបាអពីរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាវ IEDs
ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ ក្កាព័អធក្នុគរសាសញ,វរសផ្លសិ,វអសគរសោក្កាពរង្ហអាវIED ដោអាសដជាៀជាោ?
» ដិើសែា វចដ វ រើ ជាិសជាិត សរសវអសគអអធិិត ហក្ម្ម ភាពម្ធអរជាិសជាិត សរសក្នុគដោលជាំណគជាង្ហកសាជាកាាកិកាហរិូិពីរសដរជាើរបាហកាវIEDs ដែសឬដា?
រសឲ្យរជាជាជអ,វរក្ ុម្រសង្ហស,វអសគម្ហ្វអតីដរិៀម្ខល ួអ» ដិើសែា បអអភសរក្ម្រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពក្នុគរសអជាកាសសាអំពហាី អសភ័អានអវ
ែលការជាជាជអសជាហកាខល ួអដែសឬដា?

IEDoដិើសែា បអម្ដ ស្ថបាអាដែើម្បីវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពនអរសអជាកាសសាហាអសភ័អាវIED ដែសឬដា?

oដិើាសអនអ័អាវិ ទ្យភាគជអសគដរោេះជាង្ហាញថ្នជអហធី ិ ទ្យលដែលសគដរោេះដោអាវIEDs បអរសដក្ើអដ ើគដែសឬដា?

»វ ដិើសែា ដរិៀម្ដសៀជាចំវ
អសគានជា័អសជាហកាខល ួអដែលជាជាកា

អសគជាណ្ុេះជាោែ លម្ហ្វអតីវ
ក្កាព័អធអឹគរគជាកាាសែាភាពនអរសរជាឆំគអឹគវIEDវបអរជាហសាធភាពោ៉ាគោខែ េះ?

oដិើសែា បអហបភសឧជាក្សណ៍វ អសគបអរក្ ុម្ដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោត លវ អសគរសជាំ
ដែើម្បីដ វ ើរសជាណ្ុេះជាោត លរជាិសជាិត សក្សវ
IEDD,អន ក្រាិរជាិសក្វ
អសគអន ក្ដឆែ ើអាិជាដផ្ន ក្ដរហលយិ ទ្យចច ័អាវIED ដែសឬដា?

ក្កាហម្រហជាវ
IED,oដិើសែា វចដៅឲ្យរជាិសជាិត សក្សវ IEDD, អន ក្រាិរជាិសក្វ IED, អសគអន ក្ដឆែ ើអាិជាដផ្ន ក្ដរហលយិ ទ្យចច អា័ វ IEDជា៉ាធនាមអនាក្កាដៅដោេះរាអាជាញ្ហាវIEDs?

oដិើសែា ជាណ្ុេះជាោត លរជាិសជាិត សក្សវ IEDD, អន ក្រាិរជាិសក្វ IED អសគអន ក្ដឆែ ើអាិជាដផ្ន ក្ដរហលយិ ទ្យចច ័អាវ IEDជា៉ាធនាមអនាក្កាជាដសៀគរលកាឆនំ?

» ដិើសែា ផ្សពវ ផ្ាអាពីរសតែហកាជាតសអាធូ ាធាហ្វហត,វជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ីនអរសរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាក្គក្បែំគខល ួអវដោអាាសរសគំរម្ក្ំដប្គវIEDវបអរសតែហកាជាតសដោអាសដជាៀជាោ?
ូ

IED» ដិើសែា ដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអទ ំគអហកាហតីពីរសរជាឆំគអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គនអវថម ីៗដែលក្ំពធគដក្ើិដ ើគជាម្ួ អានែគូ វឬរជាដាហជសិខាគដោអាសដជាៀជាោ?

IED

៦.៣.៤.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគហរម្ជាហរម្ួ លថ្ននក្កាក្ោែ លិសចិួ ចវក្នុគរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពចំបាចកាវដែើម្បីវរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDs ។ឬម្សអបអដាេះវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអែំដណើសរសម្ូ លោាអហរបជាការសាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDថម ីៗវ
ជា៉ាធដអត ជាាូ ដៅហក្ម្ម ភាពទ ំគដនាេះបអភាពសដញ៉ាសនញ៉ាវ
ដប្ើអាពឹគដផ្ែ ក្ខាែំគដលើជំអួអាឧជាក្សណ៍វ
អសគរសជាណ្ុេះជាោត លពីនែគូ អអត សជាិស។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ជាាូ ដៅវ សែា បាអជាដគក ើិែំដណើសរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
“ក្ដម្ទ ចដរគឿគផ្្ុេះ”វអសគវ“រសដសៀជាចំរក្ ុម្”វ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង

IEDកប្មិត្
IED៣៖ោ៉ាគលែ អំពជាី ោែ ញរជាិសជាិត សរសវកប្មិត្

Counter-IED Tool៤៖39កប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ាាួ លព័ិ៌បអបាអលែ វអសគវចជាំដពញិរម្ូិរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវសែា បអរសអាលកាែឹគអំពីរជាដភាឧជាក្សណ៍អវីខែេះដែលលែ វដែើម្បីជាដគក ើអហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសក្នុគក្សចចោំរាឧជាក្សណ៍ជា ស ទ្យរេសវអសគភហតុភាស។

IED» សែា ាាួ លាកាលកាថ្នបអវ
“វិធ ដិាម្អត ”វម្ួ អាចំអួអក្នុគរសរជាអាធាធរជាឆំគអឹគវ
ដប្ើអាថ្នអភសរក្ម្បអរសហរម្ជាហរម្ួ ល ហដពញជាោែ ញរជាិសជាិត សរសរជាឆំគវ
IEDវអសគរសដ វ ើរសជាម្ួ អាានជា័អសោាភសបាលចរម្ ុេះគឺជារសចំបាចកាជាំផ្ធិ។

។វ

IEDs
ទ ំគអហការកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអអាអត រសែ៏ ស ឹគបំហរបជាការសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគវ IEDស ួម្ទ ំគវ“រសវាអាក្ដម្ទ ចជាោែ ញខធហចាជាកា”វផ្គដែស។

ដៅរគជាកាជាោែ ញរជាិសជាិត សរសទ ំគអហកាវ

» នែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសាាួ លាកាលកាថ្នសែា ដអេះបអែំដណើសរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
IEDវែ៏លែរជាដហើស
អសគបអរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអោនអំពម្ី ូ លោាអសចនាហម្ព ័អធជាម្ួ អាអឹគនែគូ ក្នុគិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសដផ្សគដាៀិ។
៦.៣.៥ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការប្ត្ួ ត្ពិនិត្យគៅតាមប្ពាំប ន
៦.៣.៥.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើរសរិួ ិពសអសិយដៅតាម្រពំដែអរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
បអិួ នាាីហំខាអកាក្នុគរសរិកាជាអន អារសវស ីក្ាអាភាអានអវ
IEDsវ។វដៅក្នុគសែា ជាដរចើអវ
ម្សអបអហម្ិន ភាពផ្លសិោចកាដោអាដ ក្ចំដ េះជាដចច ក្ ិ ទ្យាស្ថវ
អសគហបហធាិធហំខាអកាៗនអវ
IEDដរជាើរបាហកាបាអម្ធខពីសដាវែូ ដចន េះរសរិួ ិពសអសិយតាម្រពំដែអដែលបអរជាហសាធភាពវចររំគហម្ិន ភាពនអរក្ ុម្ឧរក្សែាជអម្សអឲ្យផ្លសិវ
IEDs បាអោ៉ាគដរចើអ។
រចក្រពំដែអដែលដជាើក្ចំប្វ
អសគិំជាអកា ណសជជក្ម្ម ដហស ីវម្សអដម្អជារសអិកាឱអអ ស្ថរហ័អាចំដ េះរសអអធិិត រសរិួ ិពសអសិយរពំដែអរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដ អាើ វជា៉ាធដអត ិំជាអកាទ ំគដនាេះពសិជារិូិរសឲ្យបអចាជាកាវ អសគជាាជាបញ្ញ ិត សហែីពហី អត សហធខវ អសគរសរិួ ិពសអសិយដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED ដែលអអធិិត ជាថ្ននក្កាិំជាអការជាដហើសជាគរសអអធិិត ដិដៅក្រម្សិសែា ជាហបជសក្។40
៦.៣.៥.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្វ
ក្នុគរសវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពរសរិួ ិពសអសិយរពំដែអសជាហកាសែា ម្ួអាវដែើម្បីរិកាជាអន អារសវស ីក្ាអាភាអានអវIEDsវ៖» ដិើអភសរក្ម្សជាហកាសែា ចំដ េះហអត សហធខវ
អសគរសរិួ ិពសអសិយគអាតាម្រពំដែអបអរសហរម្ជាហរម្ួ លសវាគរក្ហួ គានជា័អសោាភសបាល
ឬដា?

ក្កាព័អធទ ំគអហកាដែស

» ដិើម្អធហសវចចូ លរជាដាហវ
ដោអាម្សអឆែ គរិកាចំណធចរិួ ិពសអសិយរពំដែអបាអែលកាក្រម្សិោ?

ឬិំជាអកាចលនាដោអាដហស ីវ» ដិើរសដរជៀិចូ លខធហចាជាកាតាម្រពំដែអសជាហកាសែា បអហភាពោ៉ាគែូ ចដម្ែ ចដែស?វ
ឬរពំដែអាឹក្ជាម្ួ អារជាដាហដែលរក្ ុម្ឧរក្សែាជអផ្លសិវIEDs ោ៉ាគហក្ម្ម ដែសឬដា?

ដប្ើអាដិើសែា បអរពំដែអែីវoដិើបអក្សណីសិកាពអធ វិធ ខធហចាជាកាវ
អសគហបហធាិធផ្ស ំវអសគក្គក្បែំគតាម្រពំដែអចជាកាបាអក្អែ គម្ក្ជា៉ាធនាមអក្សណី?

oដិើអសនានរសនអរសសិកាពអធ ាសធាិធខធហចាជាកាបអរសដក្ើអដ ើគវឬថអាចធេះ?

oដិើាសធាិធខធហចាជាកាដផ្សគដាៀិវ
ដិើបអភហតុតាគវែូ ចជាដរគឿគដញៀអវ

IEDវខធហចាជាកាដែគអាវ

រិូិបាអសិកាពអធ ឆែ គរពំដែអដែសឬដា?
ឬព័ិ៌បអចសក្ម្ម ោម្ួ អាវវិ ទ្យធាអរសជាាជាបញ្ញ ិត សហែីពីាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ
IEDរិូិបាអអអធម្័ិដោអាវ
EU
ដលើាសធាិធដែលបាអដរជាើរបាហកាក្នុគរសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគវ
គឺជាឧទប្សណ៍ែ៏លែម្ួ អាអំពីសដជាៀជាដែលជាាជាបញ្ញ ិត សចាជាកាវចរិូិបាអោក្កាដចញឲ្យដរជាើរបាហកាដៅថ្ននក្កាិំជាអកាវ
ដែើម្បីផ្តលការសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដៅក្នុគិំជាអកា ណសជជក្ម្ម ដហស ីវឬក្នុគិំជាអកាទ ំគម្ូ លដិម្ែ គ។
40

Counter-IED Tool40ឹ ជញ្ចអ
ដែលជាញ្ហជក្កាថ្នរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វចដរជាើដខសហង្ហវក្កាឧរក្សែាជអវ ដែើម្បីែក្ូ ហបហធាិធផ្ស ំវ
IED ឆែ គរិការពំដែអដែសឬដា?
» រសរិួ ិពសអសិយគអាវ
អសគក្ញ្ច ជាកាាំអសញដែលនាំចូលរជាដាហបអរជាហសាធភាពែលកាក្រម្សិោ?

អសគរសពសអសិយាំអសញវoដិើរសែឹក្ជញ្ជអូ ាំអសញវ
អសគបអក្ញ្ច ជាកាាំអសញចំអួអជា៉ាធនាមអវ
អសគក្គក្បែំគរពំដែអបាអដឆក្ដម្ើលជារជាចំ?

ដែលម្ហ្វអតីគអាវoដិើរសែឹក្ជញ្ជអូ ជា៉ានាធ ម អភាគសអាដែលបាអឆែ គរិការសរិួ ិពសអសិយតទលកាវ
ដប្ើអាដិើរសរិួ ិពសអសិយវចសក្ដ ើញាសធាិធខធហចាជាការគជាការជាដភាបាអជា៉ាធនាមអភាគសអា?

oដិើបអភហតុតាគវ
ឬព័ិ៌បអចសក្ម្ម វដែលជាង្ហាញថ្នរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្ំពធគដរជាើរបាហការជាព័អធែឹក្ជញ្ជអូ អអត សជាិសវ
ឬនរជាហណីអា៍ដែើម្បីាាួ លបាអធាិធផ្ស ំវIED ដែសឬដា?

» ដិើក្បែំគហអត សហធខដៅតាម្រពំដែអបអហធច ស ទ្យិភាពវ
អសគហម្ិន ភាពលែ ក្រម្សិោ?
ដិើបអភហតុតាគដែលជាង្ហាញថ្នឧរក្សែាជអវ
ឬរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម បាអជួ លម្ហ្វអតីគអាវ
ឬម្ហ្វអតីតាម្រពំដែអឲ្យជួ អាហរម្ួ លែលការសនាំចូលាសធាិធខធហចាជាកាដែល ក្កាពអ័ ធ អឹគរសផ្លសិវIED ដែសឬដា?
» ដិើសែា ចូលស ួម្ក្នុគដិាសរថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសែលកាក្រម្សិោ?
(ដអេះបអាសៈហំខាអកាោ៉ាគខាែំគចំដ េះសែា ជសិខាគដែលរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
IEDោ៉ាគ ា អកា ា សស ួចដៅដប្ើអា។)» ដិើសែា ដរជាើ ិ ទ្យធាអរសដែលអអធញ្ហញិឲ្យតាម្ោអាំអសញវ
អសគក្ញ្ច ជាកាាំអសញដែលចូ លរជាដាហវឬឆែ គរិការជាដាហជាលក្េ ណៈឆែ គរិកាក្ំពគកាដផ្វដែើម្បីហរម្ួ លែលការសតាម្ោអដែសឬដា?
៦.៣.៥.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ម្សអបអរសរិួ ិពសអសិយរពំដែអវ
ឬជាាូ ដៅោមអរជាហសាធភាពវ
អសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដផ្សគដាៀិចូ លក្នុគរជាដាហតាម្ចសិត។

អសគវចនាំចូលហបហធាិធវ

IEDរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអរសរិួ ិពសអសិយជាម្ូ លោាអដៅរចក្ដចញចូ លរពំដែអហំខាអកាៗ,វវរហោអោាអ,វអសគក្ំពគកាដផ្ហម្ធរាវក្៏ជា៉ាធដអត ជអដលម ើហវចសក្លបសចដចៀហិ ទ្យធាអរសរិួ ិពសអសិយទ ំគដនាេះបាអោ៉ាគង្ហអារហួ ល។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បអរជាព័អធរិួ ិពសអសិយដៅតាម្រពំដែអែ៏រជាដហើសវ
ដែលដ វ រើ សរិួ ិពសអសិយរគជាការជ ុគដរជាអាដៅរចក្ដចញចូ លរពំដែអ,វ វរហោអោាអ,វ អសគក្ំពគកាដផ្ហម្ធរាវ
អសគអអធិិត រសលាិទ ំគតាម្រពំដែអដោក្វ
អសគរពំដែអាឹក្ខែ េះដែស។វ
ក្៏ជា៉ាធដអត ជអដលម ើហវចនាំចូលាសធាិធដែល ក្កាព័អធអឹគវIED ឆែ គរិការពំដែអបាអដោអាហបាិកា។
» ម្ហ្វអតីគអាវ
អសគម្ហ្វអតីរស សរពំដែអរិូិបាអជាណ្ុេះជាោត លហត ីពីរសអាលកាែឹគអំពវី
IEDអសគបអហម្ិន ភាពជាដចច ក្ដាហហម្រហជាវ ឧ.វ រជាព័អធ ិ ទ្យាយុ ហក្ម្ម វ អសគរជាព័អធរិសក្វ អសគវិ ទ្យភាគដផ្សគដាៀិ)វ
ដែើម្បីក្ំណិការជាដភាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED អសគាសធាិធដផ្សគដាៀិដែលរិូិរសហរបជាការសដហធើជាអដគក ិជាដអន ម្។» សែា ចូលស ួម្ដៅក្នុគគំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្ដខលពសភពដោក្វ
អសគោំរាដោអាវWCO ។អសគក្ម្ម ិ ទ្យ ីរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

ក្កាព័អធដផ្សគដាៀិដែលបអរសឧជាិន ម្ភវកប្មិត្៤៖» រជាហសាធភាពនអរសរិួ ិពសអិស យសជាហកាសែា ដៅតាម្រចក្ដចញចូ លរពំដែអ,វវរហោអោាអ,វអសគក្ំពគកាដផ្ហម្ធរាវដ វ ើឲ្យជអដលម ើហបអផ្លពសបាក្ខាែំគក្នុគរសនាំចូលហបហធាិធវIED តាម្ាីតាំគទ ំគដអេះ។

Counter-IED Tool41» សែា បាអចំោអា អធាអជាដរចើអដលើក្គក្បែំគរស សរពំដែអវ
ក្គក្បែំគបាអហាម្ឃាិកាហបហធាិធដែលខធហចាជាកាក្នុគរសឆែ គដែអ។

ដប្ើអាជាាូ ដៅវ» បអឧទប្សណ៍ដែលជាង្ហាញឲ្យដ ើញថ្នរសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអវ
អសគចសក្ម្ម ជាម្ួ អានែគូ ក្នុគិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសបាអនាំឲ្យម្ហ្វអតីគអាវឬក្គក្បែំគហអត សហធខតាម្រពំដែអាទក្កាចជាកាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED បាអ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា រិួ ិពសអសិយដៅតាម្រពំដែអរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
អសគដ វ ើរសពសអសិយជាធគកាល,វអសគក្ញ្ច ជាកាាំអសញដែលចូ លម្ក្ក្នុគរជាដាហបាអោ៉ាគរគជាការជ ុគដរជាអា។

រសែឹក្ជញ្ជអូ ាំអញ
ស ,វ» បអភហតុតាគិសចិួ ចវឬោមអដែលវចជាង្ហាញថ្នឧរក្សែាជអវ
ឬរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្ំពធគអាក្ាសធាិធពីជាសដាហវដប្ើអានាំចូលដោអាខធហចាជាកាដែើម្បីផ្លសិវIEDs ។
៦.៣.៦ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ការប្ត្ួ ត្ពិនិត្យសារធាត្ុរីមីផ្សាំ IED
៦.៣.៦.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
រសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគម្ី ីផ្ស ំវ
IEDដែើសិួ ោ៉ាគហំខាអកាក្នុគរសររំគហម្ិន ភាពសជាហការក្ ុម្ឧរក្សែាជអម្សអឲ្យផ្លសិវ IEDs រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។វ
រសរិួ ិពសអសិយទ ំគដអេះរអកាដិបអាសៈហំខាអកាវ
ដៅដពលដែលសែា បអិ ទ្យធាអរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដលើដរគឿគផ្្ុេះដោធាវអសគ ណសជជក្ម្ម ស ួចដប្ើអាវ
ដអេះបអអ័អាថ្នរក្ ុម្ដែលដរជាើរបាហកាវ
IEDsរិូិបាអជាគេ ំឲ្យផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគ។
រសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពជាំផ្ធិដលើាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ IEDដក្ើិដ ើគដៅដពលដែលសែា វអសគ ណសជជក្ម្ម ែំដណើសរសជារក្ ុម្ដឆពេះដៅសក្ដោលដៅស ួម្ម្ួ អា៖វរសាជាកាាកិកាឧរក្សែាជអវ
អសគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ពីរសាាួ លបាអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED ក្នុគដោលជាំណគម្សអរហជាចាជាកា។
៦.៣.៦.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពនអរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED អសគជាដចច ក្ ិ ទ្យាស្ថដរជាើរបាហកាបាអម្ធខពីសវ ទ ំគហធី ិ ទ្យលវទ ំគដោធា)វដែល ក្កាព័អធ៖វ
» ដិើសែា អាលកាែឹគពីាសធាិធម្ួអាចំអួអដែលបាអដរជាើរបាហកាខធហចាជាកាវ
ដែើម្បីផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគែលកាក្រម្សិោវ
អសគជាបញ្ញ ិត សរគជាការគគរសាសញាសធាិធដនាេះដែសឬដា?

ដប្ើអាដិើសែា បអឲ្យវជាាជា័ណណវ

» ដិើសែា បអជាញ្ជ ីាសធាិធគម្ី ីផ្ស ំវIED ដែលបាអក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណវដប្ើអាបអរសាាួ លាកាលកាដែសឬដា?
» ដិើរសអអធិិត សជាជាជាាជាបញ្ញ ិត សអសគវជាាជា័ណណដែើម្បីរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវដែលវចដរជាើក្នុគរសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគបអរជាហសាធភាពក្រម្សិោ?

IEDoដិើសែា បាអទក្កាទគជាម្ួ អារក្ ុម្ប្៊ែធអផ្លសិវ
អសគដខសហង្ហវក្កាផ្កាិផ្កា កា គវកាដែើម្បីជាង្ហាញពីលាធភាពនអរសដរជាើរបាហកាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED ខធហចាជាកាដែសឬដា?

oដិើសែា បាអគូ ហជាញ្ហជក្ការបាជាការក្ ុម្ប្៊ែធអផ្លសិវ
អសគរក្ ុម្ប្៊ែធអផ្កា ិកាផ្កាគកាអូិរជាដភានអវក្ជាបក្ស ស ទ្យោដែលគួ សដិចិកាាធក្ថ្នគួ សឲ្យហគស័អាវ
អសគរអារសណ៍ដែសឬដា?

oដិើសែា បាអិរម្ូិឲ្យរក្ ុម្ប្៊ែធអផ្លសិវ
អសគរក្ ុម្ប្៊ែធអផ្កា ិកាផ្កាគកាក្ិការតាអិត ហញ្ហញណសជាហកាអនក្ាសញាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវIED វដែសឬដា?

oដិើសែា បាអរិួ ិពសអសិយរសដចក្ចអាជីដែលបអផ្្ុក្ាសធាិធវម្៉ាូ ញ៉ាូម្អីរតាិខព ហកាវដប្ើអាអសគបអរសដសៀជាចំដៅអឹគក្ដអែ គដែើម្បីធានាថ្នលាធ ភាពក្នុគរសជាំដជាែ គដៅជាដរគឿគផ្្ុេះពីអនក្
ដរជាើរបាហកាចធគដររអាក្នុគ ិ ទ្យហ័អាក្ហសក្ម្ម វរិូិបាអរិកាជាអន អាដែសឬដា?

oដិើសែា បអបាអក្ិការតាហន ិស សហតីពីរសដរជាើរបាហកាខធហដោលដៅនអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវដិើអសនានរសនអរសដរជាើរបាហកាខធហដោលដៅបអរសដក្ើអដ ើគវឬថអាចធេះ?

IEDដែសឬដា?

Counter-IED Tool42oដិើរសដសៀជាចំអអធិិត ជាាជាបញ្ញ ិត សវអសគផ្ត លវកា ជាាជាណណហរបជាការសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវរហជាតាម្វអសគអអធដោម្តាម្រសអអធិិត អអត សជាិសលែដែសឬដា?41

IED» ដិើដគបអបាអាាួ លរសោំរាពីរក្ ុម្ប្៊ែធអឯក្ជអដែលផ្លសិាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដែើម្បីជាង្ហកសាជាកាាកិការសជាំដជាែ គដៅជាដរគឿគផ្្ុេះដែសឬដា?
» ហរបជាកាឧហាប្ក្ម្ម អសហាសណក្ម្ម ដែលផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដៅអឹគក្ដអែ គវឬាសធាិធផ្ស ំដផ្ែ ក្ដលើអីរិូដម្តាអ)៖

IED

ឧ.វ

រសោអាវម្៉ាូ ញ៉ាូម្អីរតាិវoដិើដគបអរសដសៀជាចំក្ដអែ គហម្រហជាដែើម្បីាជាកាាកិកាវអសគក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណនអរសជាំដជាែ គដែសឬដា?

oដិើរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះរជាដភា ណសជជក្ម្ម ដោអាអន ក្ដរជាើរបាហកាហធី ិ ទ្យលវ
បាអអអធដោម្តាម្រសអអធិិត លែជាអអត សជាិសដែសឬដា?

» ដិើបអភហតុតាគវ
ពីវ
IEDsដែលបាអសក្ដ ើញ)វនអរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម បាអដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះផ្លសិដោអាខល ួអឯគជាដរគឿគជាំផ្្ុេះហំខាអកានអវ IEDs
ដែសឬដា?
រជាហសអដជាើបអវ
ដិើបអាសធាិធផ្ស ំដរគឿគផ្្េះុ អវ ីខែេះវ
ដប្ើអាដិើរជាភពាសធាិធគីម្ីផ្ស ំោខែ េះដែលដគវចអាក្ដៅដរជាើរបាហកាផ្លសិជាដរគឿគផ្្ុេះ?
» ដិើសែា អាលកាែឹគអំពីាសធាិធដែលជអដលម ើហដរជាើរបាហកាក្នុគរសផ្លសិវ
ដិើរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច អា័ នអាសធាិធវ
ដែលសក្ដ ើញដនាេះស ួម្ចំដណក្ក្នុគរសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិប៌ អ ក្កាព័អធែលកាអគកា ភាពវែូ ចជាក្គក្បែំគរស សរពំដែអដែសឬដា?

IEDsដែសឬដា?
IED» ដិើសែា បអិ ទ្យធាអរសជាាជាបញ្ញ ិត សចាជាកាជា សបអវដែើម្បីរិួ ិពសអសិយរសដរជាើរបាហកាឧជាក្សណ៍ជាញ្ជអូ ដរជាក្គកាវិ ទ្យាយុ ដែសឬដា?
ដិើអនក្ដរជាើរបាហកាវចចូ លដៅដរជាើរបាហកាជាោែ ញរបារហ័អាទក្កាាគាូ សហ័ពទចល័ិដោអាសក្ាអនាម្សក្ភាពដែសឬដា?វ
ឬដិើបអរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
ដែើម្បីរិួ ិពសអសិយរសដចក្ចអាហធីម្រិាូ សហ័ពទវ
អសគជាោែ ញាូ សហ័ពទចល័ិដរជាើរបាហកាជាអអត សជាិសដែសឬដា?42
៦.៣.៦.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ម្សអបអរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពជា សបអដលើាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ
IEDដប្ើអាសែា ែឹគិសចិួ ចវឬម្សអែឹគទលកាដិដាេះអូ ិរជាភពផ្កា ិកាផ្កាគកាហបហធាិធវIEDវដែលបាអដរជាើរបាហកាដា។

ដាវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអរសអាលកាែឹគអំពីរជាដភានអាសធាិធដែលដគដរជាើរបាហកាដៅក្នុគវ
ជា៉ាធដអត ដៅបអរសអាលកាែឹគបអក្រម្សិចំដ េះដខសហង្ហវក្កាផ្កាិកាផ្កាគកា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

IEDsវខែ េះដែស

កប្មិត្៣៖» សែា បអរសអាលកាែឹគលែ អំពីរជាដភាាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដែលបាអដរជាើរបាហកាដៅក្នុគវ
IEDsដប្ើអាបាអចិកា ិ ទ្យធាអរសដែើម្បីរិួ ិពសអសិយវឬលធជាជាំបាិការជាភពដនាេះដៅក្នុគរជាព័អធអាធតាន សរសជាិសសជាហកាខល ួអ។» សែា បអសជាជាដចញវជាាជា័ណណវ
អសគជាាជាបញ្ញ ិត សចាជាការជាក្ជាដោអាហធិិត សភាព ក្កាព័អធអឹគរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវសជាជាដចញវជាាជា័ណណរិូិបាអោំរាដោអារសធានាម្ួ អាដៅក្រម្សិហម្រហជា។
» សែា បអហម្ិន ភាពក្នុគរសិ ទ្យភាគាសធាិធពវី
IEDsអសគក្ំណិការជាដភានអាសធាិធដែលបាអដរជាើរបាហកាក្នុគរសផ្លសិវIED ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
ជាឧទប្សណ៍វ
អសគឧហម ័អបាអអអធិិត តាម្ដហចក្ត ីដណនាំអំពីរសអអធិិត លែៗដចញផ្សពវ ផ្ាអាដោអាវិ ទ្យាស្ថានអដរជាគឥអធ អៈវដម្ស ទ្យក្ដែសឬដា?
42 វិ ទ្យធាអរសទ ំគដអេះបអហរត អធពលហំខាអកាក្នុគរសររំគរសដរជាើរបាហកាវRCIEDs ។
41

IED

។វ

ដែលសក្ដ ើញវកប្មិត្

៤៖ដិើអនក្ដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះក្នុគ ិ ទ្យហ័អាដរជាគវ

Counter-IED Tool43» សែា បអសជាជាជាាជាបញ្ញ ិត សចាជាកាដែលបាអក្ំណិកាោ៉ាគចាហកាោហកាវ
ដែលរិួ ិពសអសិយលាធភាពាាួ លបាអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំភាគដរចើអ
ដែលជអដលម ើហដរជាើក្នុគរសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគ។
» សែា ចូលស ួម្ក្នុគគដរបគឆមំសជាហកា INTERPOLវ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអភហតុតាគជាង្ហាញថ្នឧរក្សែាជអវ
អសគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម វពសបាក្សក្រជាភពាសធាិធគីម្ីផ្ស ំ ម្ម តាដែលដរជាើក្នុគរសផ្លសិដរគឿគផ្្ុេះដោអាខល ួអឯគវែូ ដចន េះរជាហសាធភាពនអវ
IEDs សជាហកាជអដលម ហើ ក្៏ធាែក្កាចធេះផ្គដែស។
» សែា បអរសរិួ ិពសអសិយាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ
IEDអសគតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអជាម្ួ អាអឹគនែគូ ក្នុគិំជាអកាវអសគអអត សជាិស។
៦.៣.៧
វ ិធានការប្រឆាំងនឹង
និងការបនករំ បលកព្ត្៌មាន

IEDបសសខាងគលើ៖

រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពខាែគំ វកិនចសេប្រត្ិរត្ត កាិ រកនទងត្ាំរន់

និងអ្នត រជាត្ិ

៦.៣.៧.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើដៅក្នុគិំជាអកាភាគដរចើអនអពសភពដោក្វ រក្ ុម្ដែលដរជាើរបាហកាវ IEDs ម្សអាកាលការពំដែអអអត សជាិសដាវ
ដប្ើអាជអដលម ើហវចអឹគជាញ្ហជាសញវ
IEDsអសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដៅក្នុគរជាដាហម្ួ អាដៅដរជាើរបាហកាដៅក្នុគរជាដាហម្ួ អាដផ្សគដាៀិ។វែូ ដចន េះដប្ើអាវវិ ទ្យ ីាហ្វហតឆែ គដែអពសិជាចំបាចកាោហកាក្នុគរសរិួ ិពសអសិយវ
អសគរិកាជាអន អារសគំរម្ក្ំដប្គរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។
៦.៣.៧.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពនអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសក្នុគិំ
ជាអកាវអសគអអត សជាិសសជាហកាសែា ម្ួអា៖
» ដិើសែា បាអាាួ លាកាលកាថ្នខល ួអជាចចុជាបអន ក្ំពធគបអជាញ្ហាវ IED ឬក្៏វចរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ IEDនាដពលអនាគិដែសឬដា?
រជាហសអដជាើបអវ
ដិើសែា បាអដសៀជាចំដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអវ
អសគបាអអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពជាម្ួ អានែគូ ក្នុគិំជាអកាវអសគអអត សជាិសដែសឬដា?
» រជាហសអដជាើសែា ក្ំពធគាាួ លបាអជំអួអាពីបចហកាជំអួអាអអត សជាិសវ
ដិើសែា បអអាធាធាហ្វហតដែើម្បីក្ំណិកាវាសភាព ក្កាព័អធអឹគរសាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាខល ួអដែសឬដា?
» ដិើសែា បាអដ វ ើម្ជឈរសវ
អសគរជាម្ូ លផ្តុំសបាអារសណ៍វ
IEDដប្ើអាបាអដចក្សសា ដលក្ជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិសបាអែលកាក្រម្សិោ?

IEDអសគព័ិ៌បអ

ក្កាព័អធវ

» ដិើសែា បអម្ជឈម្ណឌលជាិសហែីពាី សអនអ័អាវIED ឬរោជាកាដជាក្ដែសឬដា?
» ដិើសែា បអម្ដ ស្ថបាអាក្នុគរសាាួ ល,វអសគែំដណើសរសព័ិ៌បអដែលបាអដជាគដចក្តាម្ថ្ននក្កា
រជាក្ជាដោអាហអត សហធខដែសឬដា?

សក្ាាធក្,វ
IEDវក្កាព័អធអឹគរសដហធើជាអដគក ិវ» ដិើសែា បអចធេះអអធហសសណៈនអរសដោគអាលកាោនជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
ឬអអត សជាិសហរបជាការសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអ ក្កាព័អធអឹគវIED ដែសឬដា?
» ដិើសែា ាាួ លាកាលកាថ្នរសវស ីក្ាអាភាអានអវ
IEDsអសគិរម្ូិឲ្យបអក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគហរម្ជាហរម្ួ លជាអអត សជាិសែលកាក្រម្សិោ?

គឺជាជាញ្ហាឆែ គដែអម្ួ អាវ» ដិើសែា ស ួម្ោនជាម្ួ អាអឹគនែគូ អអត សជាិសាាួ លដជាគជ័អាក្នុគរសាជាកាាកិកាហម្ិន ភាពសជាហការក្ ុម្រជាោជាកាវិធ វក្នុគរសដ វ ើរជាិសជាិត សរសដៅរពំដែអអអត សជាិសបាអែលកាក្រម្សិោ?
៦.៣.៧.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

Counter-IED Tool44» សែា ម្សអដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអដែល
ឬអអត សជាិសដផ្សគដាៀិដា។

ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវ

» សែា ោមអរសរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
គឺជាជាញ្ហាម្ួ អាដ អា
ើ ។

IED

IED

នាដពលជាចចុជាបអន វជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
ឬជាែសដហ ម្សអាាួ លាកាលកាវ

IEDរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអជាម្ួ អានែគូ ក្នុគិំជាអកាក្នុគតាម្ភាពចំបាចកាវ
ជា៉ាធដអត ម្សអបអអាអត រសចាហកាោហកាហរបជាការសតែហកាជា្ ូសព័ិ៌បអវអសគចសក្ម្ម ផ្ល ិូ រសដ ើអា។» សែា ែឹគថ្នខល ួអវឬនែគូ ទ ំគឡាអាក្នុគិំជាអកាវ
វចអឹគរជាឈម្ម្ធខអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គវ
ជា៉ាធដអត ជាាូ ដៅម្សអាាួ លាកាលកាថ្នរសរិកាជាអន អារសគំរម្ក្ំដប្គដអេះវ
ិរម្ូិឲ្យបអក្សចចខសិខំរជាឹគដរជាគហរម្ជាហរម្ួ លជាអអត សជាិសរជាក្ជាដោអាចស ីភាពដា។

IEDរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

៣៖កប្មិត្

» សែា ាាួ លាកាលកាអំពាី សៈហំខាអកានអរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអ

ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវIED ជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិស។

» សែា បអម្ដ ស្ថបាអាក្នុគរសាាួ ល,វោ៉ាគបអហអត សហធខ។

អសគសក្ាាធក្ព័ិ៌បអចសក្ម្ម

ែំដណើសរស,វក្កាព័អធអឹគវ

IED» សែា ោំរាែលការសជាដគក ើិក្ម្ម ិ ទ្យ ីហសក្ាាូ ដៅហរបជាការសជាណ្ុេះជាោត លអន ក្ឯក្ដាហរជាឆំគអឹគវIED ។» សែា ដតតិហំខាអកាដលើរសរជាម្ូ លវអសគរសផ្សពវ ផ្ាអាាសអនអ័អាវIED (ជា ម្ម តាម្ជឈម្ណឌលាសអនអ័អាអំពីរោជាកាដជាក្)។
រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៤៖» សែា បអែំដណើសរសដែលបាអក្ំណិកាចាហកាោហកាវ
ដែលវចស ួម្ជាញ្ចលូ អអធហសសណៈនអរសដោគអាលកាោនជាម្ួ អានែគូ ក្នុគិំជាអកាវ
ហរបជាការសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអវអសគព័ិ៌បអចសក្ម្ម ឲ្យបាអទអកាដពលដិោ។

អសគអអត សជាិសវ

» សែា ជាហបជសក្នអក្ម្ម ិ ទ្យ ី ដខលពសភពដោក្ អសគចូ លស ួម្ដៅក្នុគគដរបគឆមំសជាហកាវINTERPOL ។» សែា ដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអចសក្ម្ម ក្កាព័អធអឹគគអាវ
អសគចូ លស ួម្ក្នុគគំអសិផ្្ចដផ្ែ
ួើម្ដខលពសភពដោក្
អសគគំអសិផ្តចដផ្ត
ួើម្ដែល ក្កាព័អធដផ្សគដាៀិដែលបអរសោំរាដោអាវWCO ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា តែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអដែល ក្កាព័អធអឹគរសរជាឆំគវ
IEDអសគបអរជាិសហក្ម្ម ក្នុគរសចិកា ិ ទ្យធាអរសដែើម្បីក្ំណិកាវ
អសគតែចកាដខសហង្ហវក្កាផ្កាិផ្កា កាគកាអអត សជាិសនអាសធាិធដែល ក្កាព័អធអឹគវIEDវ។ជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសវ

» សែា ដជាើក្ឱរហឲ្យបអរសជាណ្ុេះជាោែ លអន ក្ឯក្ដាហរជាឆំគវ
IEDឬអអត សជាិសជាម្ួ អាអឹគហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវIED ដៅក្រម្សិទជាជាគដអេះ។
» សែា បអម្ជឈម្ណឌលាសអនអ័អាវ
ដែលដែើសិួ ជាក្ដអែ គហរបជាកាផ្សពវ ផ្ាអាាសអនអ័អា

ពីនែគូ ថ្ននក្កាិជាំ អកាវ

IEDឬរោជាកាដជាក្វ
ក្កាព័អធអឹគឧជាបិត សដប្ិធវIED ដៅរអកានែគូ អអត សជាិស។

៦.៣.៨ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគលើ៖ ប្រត្ិរត្ត ិការ ឹកនាំគ

យព្ត្មា៌ នចារកមម

៦.៣.៨.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើវិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
IEDដែលរជាដប្លជាបអរជាហសាធភាពជាំផ្ធិវ
គឺរសដរជាើព័ិ៌បអចសក្ម្ម ោ៉ាគរជាិសហក្ម្ម វដែើម្បីដហវ គសក្ជាធគកាលវ
ឬរក្ ុម្ដលម ើហម្ធអអឹគពួ ក្ដគវចផ្លសិវ
អសគោក្កាពរង្ហអាវ
IEDsវ
បាអ។វ
រជាហសអដជាើវចវ
ជដរម្ើហែ៏រជាដហើសគឺរសចជាកាខល ួអជអហគស័អាដោអាក្គក្បែំគហអត សហធខសជាហកាសែា វដែើម្បីវចរជាម្ូ លព័ិ៌បអជាដអន ម្តាម្សអាៈរសាក្ហួ សដោអារហជាចាជាកា។វ
ដៅក្នុគរលៈដាហៈខែ េះវCounter-IED Tool45ានអភាពហអត សហធខោមអអំដោអាផ្លក្នុគរសដរជាើរបាហការជាិសជាិត សរសចជាកាជអដលម ើហម្ធអដ វ ើហក្ម្ម ភាពបាអដ អាើ វដប្ិធដអេះដប្ើអាក្គក្បែំគដោធារិូិាាួ លបាអរសអអធញ្ហញិពីសែា វអសគរិូិអអធិិត រសង្ហសអអធដោម្តាម្ចាជាកាហែីពជី ដបែេះរជាោជាកាវិធ វរជាហសអដជាើចបាំ ចកា។
ដៅក្នុគសែា ម្ួអាចំអួអវ រសដរជាើរបាហកាព័ិប៌ អចសក្ម្ម វ ដែើម្បីរិកាជាអន អារជាហសាធភាពនអជាោែ ញវ IE
43ែ៏ហក្ម្ម វគឺជាជាោែ ញរជាិសជាិត សរសដែលដគាកាលកាថ្នជាវ
“រសវាអាក្ដម្ទ ចជាោែ ញខធហចាជាកា”វ។វក្តាតហំខាអកាដែើម្បីឲ្យរជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវ
IEDដែលែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
អសគអសសអត សភាពវ គឺរសជាដគក ើិរសផ្លសិព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដែលដអាើគវចដ វ ើហក្ម្ម ភាពវ ឬដចក្សសា ដលក្បាអ។វ
រជាព័អធរជាម្ូ លវអសគ ិ ទ្យភាគព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដែលលែ ជាំផ្ធិដៅក្នុគពសភពដោក្វ
គឺោមអគធណិនម្ែ អវីទ ំគអហកាវ
រជាហសអដជាើពធំបអរសដចញផ្ាអាព័ិប៌ អចសក្ម្ម បាអទអកាដពលដិោវ
អសគនាំឲ្យដអាើគវចដ វ ើហក្ម្ម ភាពដនាេះដា។
៦.៣.៨.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ រជាហសាធភាពសជាហកាសែា ក្នុគរជាិសជាិត សរសរជាឆំ
គអឹគវIED ដែលែឹក្នាំដោអាព័ិ៌បអចសក្ម្ម ៖» ដិើសែា វចែឹក្នាំ,វរជាម្ូ ល,វវិ ទ្យភាគវអសគផ្សពវ ផ្ាអាព័ិប៌ អចសក្ម្ម

ក្កាព័អធអឹគវIED បាអែលកាក្រម្សិោ?

oដិើសែា បអអគកា ភាពរជាម្ូ លព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដែលដគាាួ លាកាលកាដែសឬដា?

oដិើអគកា ភាពចសក្ម្ម សជាហកាសែា បអរជាិសជាិត សរសក្នុគវអសគដរៅរជាដាហដែសឬដា?

» ដិើសែា បអអាធាធាហ្វហតថ្ននក្កាជាិសដែលោំរារសដរជាើរបាហការជាិសជាិត សរសដែលែឹក្នាំដោអាព័ិប៌ អចសក្ម្ម វដែើម្បីហាម្ឃាិការក្ ុម្ហបហធាិធហរបជាកាផ្លសិវ IEDs អសគដែើម្បីាជាកាាកិកាជអដលម ើហក្នុគរសដរជាើរបាហកាវ IEDs
ដែសឬដា?
» ដិើ ិ ទ្យធាអរសខាគក្នុគសជាហកាសែា បអរជាហសាធភាពក្នុគរសហរម្ជាហរម្ួ ល,វអសគផ្លសិផ្លចសក្ម្ម ពីភានក្កាង្ហសចសក្ម្ម ក្នុគរហ ុក្ជាដរចើអបាអោ៉ាគោ?

វិ ទ្យភាគ,វអសគផ្សពវ ផ្ាអាាសអនអ័អាវoដិើអវីជាលក្េ ណៈនអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសសវាគអគកា ភាពម្ួ អាដៅអគកា ភាពម្ួ អា?

oដិើបអពស ីាសនអក្សចចហប្រជាិសជាិត សរសសវាគអគកា ភាពម្ួ អាដៅអគកា ភាពម្ួ អាដែសឬដា?

oដិើក្សចចរជាជធំអអត សានជា័អបាអដសៀជាចំដ ើគញឹក្ញាជាកាជាោ៉ាធ ណ ?
ដិើរសដសៀជាចំក្សចចរជាជធំទ ំគដអេះដ វ ើដ ើគជាលក្េ ណៈតាម្រសចំបាចកាវ
ឬបអរសិ ទ្យភាគរិឹម្រិូិ?
ដិើរសរជាជធបាំ អដ វ ើដ ើគដៅតាម្សដជាៀជាវាសៈដែលបាអរពម្ដរពៀគោនវ
ដប្ើអាបអរសតាម្ោអហក្ម្ម ភាពជាអត ដែសឬដា?

» ដិើបអឧទប្សណ៍នអភាពដជាគជ័អាសជាហកាសែា ក្នុគរសដរជាើរបាហកាចសក្ម្ម ក្កាព័អធអឹគវ
ដែើម្បីហាម្ឃាិការជាភពនអាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវ
IEDឬរសផ្លសិវ
ឬរសោក្កាពរង្ហអាវ
ដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដែសឬដា?វ
» ដិើសែា បអអគកា ភាពហអត សហខធ ក្នុគរហ ុក្ដែលបអហម្ិន ភាពរជាម្ូ លារម្គកាចសក្ម្ម ដែលដែើម្បីហាម្ឃាិកាជាោែ ញដែលដរជាើវIEDs ដែសឬដា?

IED
IED

ក្កាព័អធវ

» ដិើសែា វចអអធិិត ែំដណើសរសចសក្ម្ម ដែលខល ួអបាអជាដគក ើិហរបជាការសរជាឆំគឧរក្សែាក្ម្ម ឆែគដែអវែូ ចជាដរជាើដែើម្បីរជាឆំគអឹគរសសិកាពអធ ដរគឿគដញៀអវសប្ូ ិែលការជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIED ដែសឬដា?
» ដិើអគកា ភាពហអត សហធខសជាហកាសែា វចដចក្សសា ដលក្វ
អសគតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអចសក្ម្ម ក្កាព័អធអឹគវ
IEDជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសដែសឬដា?
ដិើសែា បអរជាព័អធាំនាក្កាាំអគវ
អសគព័ិ៌បអដែលបអហធិិន សភាពជាដគក ើិដ ើគដែើម្បីជួអាហរម្ួ លែលការសសក្ាាធក្,វែំដណើសរស,វអសគរសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិប៌ អចសក្ម្ម ដៅក្នុគរជាព័អធហអត ហស ធខជាិសសជាហកាខល ួអដែសឬដា?
» ដិើសែា វចអាក្លាធ ផ្លពីរសិ ទ្យភាគនអាសធាិធវ
IEDដែលសក្ដ ើញវដប្ើអាជាញ្ចលូ វាជាម្ួ អារជាភពនអចសក្ម្ម ដផ្សគដាៀិវ ែូ ចជាហញ្ហញចសក្ម្ម វ (SIGINT),វ ចសក្ម្ម ម្អធហសវ (HUMINT),អសគចសក្ម្ម រជាភពដជាើក្ចំប្វ(OSINT)។

43

ក្យវ“រសវាអាក្ដម្ទ ចជាោែ ញខធហចាជាកា”វបអភាពហក្ែ សហម្ជាគចំដ

េះអសអាម្អ័អាែ៏ាូលំាូោអានអរសរជាឆំគវIED ដៅក្នុគវC-IED CMM អសគឧជាក្សណ៍ហ័វអាវាអាិនម្ែ ។Counter-IED Tool46» ដិើរជាព័អធផ្ែ លដកា ោជាលការិលជាកាសវាគអន ក្ដែលសក្ដ ើញាសធាិធដែល ក្កាព័អធអឹគវ
អសគអន ក្ពសអសិយជាដចច ក្ដាហអូ ិាសធាិធវIEDវដែលបាអសក្ដ ើញបអរជាហសាធភាពក្រម្សិោ?

IED

៦.៣.៨.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ជាាពសដា អ៍វ ឬហម្ិន ភាពសជាហកាសែា ដៅបអក្រម្សិខាែំគក្នុគរសដរជាើរបាហកាព័ិប៌ អចសក្ម្ម វ ដែើម្បីរិកាជាអន អាវឬជានាទជារសដរជាើរបាហកាវIEDs ដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ។» ាីភានក្កាង្ហសចសក្ម្ម សជាហកាសែា ម្សអាាួ លាកាលកាថ្នវ
IEDគឺជារសគំរម្ក្ំដប្គោ៉ាគខាែំគវ
ដប្ើអាក្៏ម្សអបាអែឹគចាហកាអំពីជាោែ ញគំរម្ក្ំដប្គវIED ដែលខល ួអក្ំពធគរជាឈម្ដ ើអា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអជាាពសដា អ៍ខែេះក្នុគរសដរជាើរបាហកាព័ិប៌ អចសក្ម្ម រជាឆំគអឹគវ
ជា៉ាធដអត ចំណធចដអេះគឺដតតិដិដលើក្រម្សិអាធាធវិ ទ្យ ីទជាដិជា៉ាធដោណ េះ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអអគកា ភាពចសក្ម្ម ចាហកាោហកាវ
ដែើម្បីរិកាជាអន អារសដរជាើរបាហកាវIEDs ។

IEDកប្មិត្

៣៖ដោអាបអជាាពសដា អ៍ម្ួអាចំអួអក្នុគរសដរជាើរបាហកាព័ិប៌ អចសក្ម្ម វ» រសដរជាើរបាហកាព័ិប៌ អចសក្ម្ម ហរបជាការសរជាឆំគវ
ជា៉ាធដអត ម្សអបអអីិស ិ ទ្យ ីផ្ល ិូ រសដែលបាអក្ំណិកាចាហកាោហកាវ
ឬអអត សជាិសដា។

IEDsរិូិបាអហរម្ជាហរម្ួ លដៅថ្ននក្កាជាិសវ
ដែើម្បីដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ

» សែា ាាួ លាកាលកាថ្នជាោែ ញគំរម្ក្ំដប្គវIED រិូិរសរសក្ដម្ទ ចជាោែ ញដនាេះដចល។
» អគកា ភាពចសក្ម្ម ក្នុគរហ ុក្អាលកាពីិនម្ែ នអលាធ ផ្លជាដចច ក្ដាហដែលាាួ លបាអពីរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដប្ើអាវចដរជាើរបាហកាវាជាជំអួអាក្នុគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអដលម ើហ។

IED» សែា បអជាាពសដា អ៍ម្ួអាចំអួអក្នុគរសោក្កាជាញ្ចលូ លាធ ផ្លចសក្ម្ម ពរី គជាការជាភពទ ំគអហកាវែូ ចជាពីអគកា ភាពចសក្ម្ម ក្នុគរហ ុក្វដប្ើអាបាអដ វ ើរជាិសជាិត សរសដែលែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម ោ៉ាគដជាគជ័អារជាឆំគអឹគរក្ ុម្ឧរក្សែាជអវ
ឬរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដោអាដរជាើវIEDs ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៤៖ កប្មិត្អានប្ររ់ប្រងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអក្ំណិការតាែ៏លែរជាដហើសវ
ក្នុគរសអអធិិត រជាិសជាិត សរសចសក្ម្ម រជាឆំគអឹគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
ដប្ើអាបអឧទប្សណ៍នអក្សណីដែលហបជសក្នអរក្ ុម្ទ ំគដនាេះរិូិបាអក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណ,វចជាកាខល ួអ,វអសគរិកាដទហដោអាដជាគជ័អាតាម្សអាៈរជាព័អធចាជាកាសជាហកាសែា ។» បអឧទប្សណ៍ដែលរជាិសជាិត សរសដែលែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
បាអរិកាជាអន អាហម្ិន ភាពសជាហការក្ ុម្ក្នុគរសាសញដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំវជាដប្ិធដ វ ើឲ្យរជាហសាធភាពក្នុគរសោក្កាពរង្ហអាវIEDsវសជាហកាជអដលម ើហបអរសធាែក្កាចេះធ ។

IED» សែា បអរសអាលកាែឹគលែ រជាដហើសអំពជាី ោែ ញគំរម្ក្ំដប្គវIED ដែលខល ួអក្ំពធគរជាឈម្ដៅក្នុគរហ ុក្។» សែា ជាហបជសក្នអក្ម្ម ិ ទ្យ ី ដខលពសភពដោក្ អសគចូ លស ួម្ដៅក្នុគគដរបគឆមំសជាហកាវINTERPOL ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥ - កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអជាាពសដា អ៍ដរចើអក្នុគរសអអធិិត រជាិសជាិត សរសវដែលែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម រជាឆំគអឹគចលនារជាោជាកាវិធ ទ ំគថ្ននក្កាជាិសវអសគអអត សជាិស។
» សែា បអអីិស ិ ទ្យ ី ដែលបាអក្ំណិកាោ៉ាគចាហកាោហកាហរបជាការសដចក្សសា ដលក្ព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដែល
IED ទអកាដពលដិោជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិស។

ក្កាព័អធអឹគវ

Counter-IED Tool47

៦.៤ ការវាយត្ច្មៃ រកក ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគប្កាម
តារាងទី ៤៖ រងាាញអ្ាំពសី មាសធាត្ុបសសខាងគប្កាមសាំខាន់ៗច្នលាំនសាំ មត្ថ ភាពរកក ភាពប្រឆាំងនឹង IEDតារាងទី ៤៖ គសនកត សី គងខ រច្នសកមម ភាពប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគប្កាមវ ិធានការ

គលសគរៀង

គោរល់១រសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវ
IEDរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន ភាស ព- រគជាកាហក្ម្ម ភាពទ ំគអហកាដចញពីរសរជាាេះដ ើញវ IEDសប្ូ ិែលការសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពចធគដររអា

២រសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវIED - រសពសអសិយាីតាគំ វរសដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាាីតាគ
ំ វIEDវ
IED៣រសិ ទ្យភាគភហតុតាគដែលបាអសក្ដ ើញ៤រសរគជាការគគព័ិ៌បអ

៥រសពសអសិយជាដចច ក្ដាហអូ ិវIEDs ដែលសក្ដ ើញ៦រសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអរជារពឹិត

៧ែំដណើសរសរជាព័អធអាធិតស ម្៌៨រសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវIEDរសិ ទ្យភាគស ូជាិអត អូ ិហបហធាិធវ
ដែលបាអសក្ដ ើញរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព

IEDរសដរជាើរបាហកាភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែលសក្បាអ
ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអរជារពឹិត

រសដឆែ ើអាិជារជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពចំដ េះរសអ
ភសិឌ្ឍវ IED ថម ីវ ឬដហចក្ែ ីសសាពគឹ ាធក្ថ្នបអរសអភសិឌ្ឍវ
IED

៦.៤.១ វ ិធានការប្រឆាំងនឹង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការគ្ៃ ើយត្រគៅនឹង IED - ការងារប្រករគ

យសុវត្ថ ភាិ ព៦.៤.១.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
ហម្ិន ភាពក្នុគរសដោេះរាអារជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពជាម្ួ អាវ IEDs ដែលបាអដសៀជាចំោក្កាដៅអឹគក្ដអែ គវគឺជាហម្ិន ភាពម្ូ លោាអដែលិរម្ូិដោអាសែា ទ ំគអហកាដែលក្ំពធគរជាឈម្វ
ឬវចរជាឈម្អឹគវ
IEDs។វដៅក្រម្សិទជាជាំផ្ធិសជាហកាខល ួអវ ចំណធចដអេះិរម្ូិឲ្យសែា បអរសជាណ្ុេះជាោត លវ អសគជាំ ក្ការក្ ុម្វ EOD/IEDDឲ្យបាអរគជាការោអកាវ ដែើម្បីដោេះវ អសគជាំតែញវ IEDដែលបាអសក្ដ ើញរគជាការជាដភាដចលដោអាហធិិន សភាព។វ
ហម្ិន ភាពដែល ក្កាព័អធបអែូ ចជាវរសដហវ គសក្វ
IED,រសសក្ាាធក្វ
IEDវដៅអឹគក្ដអែ គ,អសគរសរជាម្ូ លភហតុតាគដ វ ដើ រហលយិ ទ្យចច ័អា។វ
ចំណធចចធគដររអាខាគដលើវ
គឺដែើម្បីោំរាែលការសវាអាិនម្ែ ជាដចច ក្ដាហវ
IEDដែើម្បីក្ំណិការជាភពនអរសផ្កា ិកាផ្កាគវកា
អសគជអរជារពឹិតដែលបាអោក្កាវ
IEDអសគហរបជាកាដរជាើរបាហកាក្នុគែំដណើសរសរជាព័អធអាធិតស ម្៌វអសគរជាិសជាិត សរសចសក្ម្ម នាដពលអនាគិ។
៦.៤.១.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគវ
សជាហកាសែា ម្ួអាដៅក្នុគជាស ទ្យជាាដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវIED - រសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន ភា
ស ព៖

IED

» ដិើដោលអដោបាអា,វដោលលាធ ស,វអសគអីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សជាដចច ក្ដាហសជាហកាសែា បអជាក្ក ភាពវឬរគជាការជ ុគដរជាអាោ៉ាគែូ ចដម្ែ ចខែ េះវដែើម្បីដោេះរាអាអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គជាគក ដ ើគដោអាវIEDs?
»វ ដិើសែា បអអគកា ភាពវជាាូ ដៅអគកា ភាពអគសបាលវ

ឬដោធា)វ

ដែលាាួ លបាអជាណ្ុេះជាោ
ត លវCounter-IED Tool48

អសគរសជាំ

ក្កាដែើម្បីដោេះរាអាអឹគវIEDs ដែសឬដា?

oដិើអគកា ភាពទ ំគដអេះរិូិបាអោក្កាពរង្ហអាដៅតាម្សដជាៀជាវ
ដែលពួ ក្ដគវចដឆែ ើអាិជាាូ ទ ំគដែអជាូ សណភាពសជាហកាសែា បាអដែសឬដា?

oដិើបអលំប្ដែលោមអរសរគជាការគគវ ដែលរក្ ុម្ដភសិក្ម្ម នានាវ វចផ្លសិវ អសគោក្កាពរង្ហអាវ IEDs
ដោអាអសាណឌភាពដែសឬដា?

»វ ដិើអគកា ភាពដឆែ ើអាិជាជាឋម្ដផ្សគដាៀិបាអាាួ លអូ ិរសជាណ្ុេះជាោត លវអសគរសជាំ
ដែើម្បីដ វ ើរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពដៅក្នុគជាស ទ្យោរហគំរម្ក្ំដប្គដោអាវIED ដែសឬដា?

ក្ការគជាការោអកាវ

» ដិើរសផ្ែ លជកា ូ អិគកា ជាណ្ុេះជាោែ លែលកាអគកា ភាពដែលដ វ ើរសង្ហសជាម្ួ អាវរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពបអលក្េ ណៈរគជាការជ ុគដរជាអាោ៉ាគែូ ចដម្ែ ចខែ េះ?

IEDoដិើរសជាណ្ុេះជាោ
ែ លវEODក្រម្សិោខែ េះរិូិបាអផ្ត លជកា ូ អែលកាអនក្ដែលាាួ លខធហរិូិចំដ
IEDs?

អសគវ
IEDD
េះរសង្ហសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពជាម្ួ អាវoដិើរសជាណ្ុេះជាោ
ែ លវ
EOD
អសគវ
បអរសាាួ លាកាលកាដោអាហត គកាោសអអត សជាិសដែសឬដា?44

IEDD

o

ដិើរជាិសជាិត សក្សវ
IEDDអសគអន ក្ដហវ គសក្វ
IEDវដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោត លរិឹម្រិូិជា៉ាធនាមអនាក្កាដែលសែា វចដរេះដៅឲ្យចូ លស ួម្ក្នុគរជាិសជាិត សរសភាែម្ៗបាអ?

ដែលផ្ែ លកាជូអហសរេរម្វ

» ដិើរក្ ុម្វ EOD/IEDD ដរជាើឧជាក្សណ៍រជាដភាោខែ េះ? ដិើបអជាំ ក្កាែលការក្ ុម្ទ ំគដនាេះអូ ិសថអាអត ជាញ្ហជពីចបាអាវ
RCVs) ដែសឬដា? ដិើរក្ ុម្ជាំ ក្កាដោអារជាព័អធវ ECM ដែើម្បីដោេះរាអារសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអាវ
RCIEDs ដែសឬដា?
» ដិើសែា វចវិ ទ្យភាគរសវាអារជាហាសដោអាវ
IEDអសគាំប្ំជាំផ្ែសចជាំតែញខធហៗោនរជាក្ជាដោអាវរជាហសាធភាពោ៉ាគោខែ េះ?

ដែលបាអោក្កាក្នុគាីតាំគវoដិើបអរសាាួ លាកាលកាចដនាែេះខវ េះខាិ ក្កាព័អធអឹគដោជាលការិលជាកាសវាគរសដឆែ អាើ ិជាឧជាបិត សដប្ិធវ IEDវដៅដខសខាគដររម្, រសិ ទ្យភាគហបហភាគវ IED ដែលបាអសក្ដ ើញ,វ អសគរសអភសិឌ្ឍហម្ិន ភាពរជាឆំគវ
IED ឲ្យរអកាដិបអរជាហសាធភាពដៅដខសខាគដលើដែសឬដា?

oដិើសែា បអអគកា ភាពដែលបអហម្ិន ភាពិ ទ្យភាគឧជាបិត សដប្ិធវ IED អសគអភសិឌ្ឍដម្ដសៀអដែលាាួ លបាអវ
ដែើម្បីដក្លម្ែ អាធាធវិ ទ្យ ី,វជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ីរជាឆំគអឹគវIED ដែសឬដា?

» ដិើសែា បអរជាហសាធភាពហម្ិន ភាពជា៉ាធោណ ក្នុគរសរាិរជាិវអសគដហវ គសក្ិំជាអកាបអវIED?
oដិើសែា ាាួ លាកាលការសសធក្សក្វIED ជាម្ធខ ិ ទ្យជាជម្ួ អាជាក្កាោក្កាដែសឬដា?

oដិើសែា បអ អធាអម្អធហសដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោត លវអសគរសជាំ ក្កាដែើម្បីសធក្សក្វ
ដៅក្នុគជាស ទ្យោរហក្ំពធគបអរសគំរម្ក្ំដប្គវឬសសាពគឹ ថ្នអឹគបអរសគំរម្ក្ំដប្គដែសឬដា?

oដិើសែា រជាម្ូ លហន សិសអំពវី IEDs ដែលបាអសក្ដ ើញដែសឬដា? ដិើបអអសនានរសដក្ើអដ គើ ដែសឬដា?

ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ហម្ិន ភាពជាដចច ក្ដាហសជាហកាសែា ក្នុគរសដោេះរាអាអឹគវ
ចំបាចការិូិពសចសោដលើធាិធផ្ស ំហម្ិន ភាពែូ ចខាគដររម្៖

IEDs

IEDs

» ជាធគកាលសក្
» ឧជាក្សណ៍
» រសជាណ្ុេះជាោត លហរបជាការសជាណ្ុេះជាោ
ែ លវ
EOD
ាធដៅវ
វាជារសង្ហសហម្សម្យក្នុគរសក្ំណិកាក្រម្សិហម្ិន ភាពវEODដោអាអអធដោម្តាម្ក្រម្សិនានាដែលបអដចគដៅក្នុគហែ គកាោសហក្ម្ម ភាពម្ីអអអត សជាិស៖វក្រម្សិវ១,វក្រម្សិវ២,វឬក្រម្សិវ៣វ។វហរបជាកាវ IEDDវចំបាចកាក្ំណិកាក្រម្សិហម្ិន ភាពវIEDDវ ដោអាអអធដោម្ដៅតាម្ហែ គកាោសក្ដម្ទ ចរោជាកាដជាក្នចន សជាហកាអគកា រសហប្រជាជាជាិស៖វ រជាិសជាិត សក្សវ IEDDវ ម្ូ លោាអ,វ ជំអួអារសវ IEDD,វ រជាិសជាិត សក្សវ IEDDវ ម្ យម្,វឬរជាិសជាិត សក្សវIEDDវជាអកាខពហកា។
44

Counter-IED Tool49» ដោលលាធ សវអសគអីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សរសជាដចច ក្ដាហ
» រសដសៀជាចំវអសគភហតុភាស
៦.៤.១.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ពធបាំ អដរជើហដស ីហវអសគ/ឬជាណ្ុេះជាោត លជាធគកាលសក្ជាពសដហហវដែើម្បីចធេះរជាិសជាិត សរសវIEDD ដា។» ពធំបអឧជាក្សណ៍ជាក្កាោក្កាហរបជាការជាិសជាិត សរសវIEDD ដា។» រក្ ុម្រសង្ហសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវIEDs សគដរោេះថ្ននក្កាខពហកា។
» រជាិសជាិត សក្សវ
IEDDាាួ លបាអជាាពសដា អ៍វដប្ើអាបអរសផ្សពវ ផ្ាអាិសចិួ ចអំពីដម្ដសៀអដែលាាួ លបាអ។

“ពីរសង្ហសតទលកា”វ» ពធបាំ អក្ំណិកាដោលលាធជាស ិសវឬពធបំ អអីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សរសជាដចច ក្ដាហហរបជាកាវIEDD ដា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បាអចិកាតាំគអគកា ភាពវដែលអឹគាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោត លក្នុគរសដ វ ើរសរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពវ
អសគរិកាជាអន អាផ្លជា៉ាេះ លកានអរសគំរម្ក្ំដប្គសជាហកាវ
IEDជា៉ាធដអត ហម្ិន ភាពសជាហកាអគកា ភាពជាាូ ដៅដៅបអក្រម្សិទជាដៅដ ើអា។វ

អសគានជា័អវ
ជាអាូសអដគវ គវ» សែា បាអចជាកាដផ្ត ើម្ក្ំណិកាលក្េ ខណឌិរម្ូិម្ូ លោាអវ
ដែើម្បីជាដគក ើិរក្ ុម្រជាឆំគអឹគវ
អីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សរសជាដចច ក្ដាហ,អសគដម្ដសៀអដែលាាួ លបាអពីរជាិសជាិត សរសសធក្សក្វ
អសគជាំតែញវ
នាដពលថម ីៗដអេះ។

IED,វ
IED

» បអរសដរជើហដស ីហវអសគជាណ្ុេះជាោត លជាធគកាលសក្វ
អសគបអរសជាណ្ុេះជាោត លដលើក្ក្ម្ព ហកាចំដណេះែឹគម្ូ លោាអអំពីវIEDs ។វ

EODឲ្យាាួ លអាក្ភាសក្សចចវ

» បអអីិស ិ ទ្យ ីដៅថ្ននក្កាម្ូលោាអវជា៉ាធដអត ម្សអបអដៅថ្ននក្កាជាិសដែើម្បីដោេះរាអាអឹគវIEDs ។វ» ម្សអបអារម្គកាជាហែ គកាោសដែើម្បីរអារសណ៍ឧជាបិត សដប្ិធវ
អសគដែើម្បីក្ិការតាចំណធចលម្ែ សិជាដចច ក្ដាហអូ ិជាំដណក្ដែលបាអសក្ដ ើញ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

IEDកប្មិត្៣៖» បអរសដរជើហដស ីហវ អសគជាណ្ុេះជាោត លជាធគកាលសក្វ អសគផ្ត លកាិគកា ជាណ្ុេះជាោត លជាក្កាោក្កាអំពីវ IEDD ហរបជាកាវ IEDវរគជាការជាដភាដែលរក្ ុម្រសង្ហសវចអឹគជួ ជារជាាេះ។វ
» រក្ ុម្រសង្ហសដឆែ ើអាិជាអឹគវ IED បអហបភសឧជាក្សណ៍ជាក្កាោក្កាហម្សម្យវ ដែើម្បីដោេះរាអាជាម្ួ អាអឹគវ IEDភាគដរចើអវជា៉ាធដអត ដៅខវ េះខាិហម្ិន ភាពវRCV ឬវECM ។វ» បអរសក្ំណិកាដោលលាធវស អសគហំណធំអីិស ិ ទ្យ ីរជាិសជាិត សរសជាដចច ក្ដាហវ
អំពីសដជាៀជាអអធិិត រជាិសជាិត សរសវIEDD ។វ» បអរសក្ំណិកាគអែ គវជីពចាហកាោហកាវហរបជាកាអនក្ឯក្ដាហដែល

ដែលដណនាំែលការជាិសជាិត សក្សវ

ក្កាព័អធអឹគរសសធក្សក្វIEDD អសគវIED ។វ» បអារម្គកាហែគកាោសហរបជាការអារសណ៍ឧជាបិត ដស ប្ិធវ
អសគបអរសរជាម្ូ លសបាអារសណ៍ពីហំោក្កាានជា័អជាិស។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

IEDD

IED
កប្មិត្៤៖» ជាធគកាលសក្ដែល ក្កាព័អធអឹគរជាិសជាិត សរសសជាហកាវ
IEDDាាួ លបាអជាាពសដា អ៍ោ៉ាគាូ លំាូោអាវ
អសគឆជាកាែឹគអំពីរសតែហកាជាតសអាធូ ាធ ិ ទ្យ ី,វជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ីសជាហកាអនក្ោក្កាវIEDs ។វCounter-IED Tool50» បអរសាាួ លាកាលកាែំដណើសរសថ្ននក្កាជាិសហរបជាការសផ្ែលកាហធពលភាពដលើហម្ិន ភាពសជាហកាអនក្ឯក្ដាហវIED ។វ» រក្ ុម្រសង្ហសវ
IEDDពីចបាអាដោអាហធិិន សភាព។វ

បអហម្ិន ភាពក្នុគរសពរង្ហអាវ

RCVs» ក្ដអែ គោដែលបអរសគំរម្ក្ំដប្គវ RCIEDsវ រក្ ុម្រសង្ហសវ IEDDហម្រហជា។វ

ដែើម្បីដ វ ើរសង្ហសជាម្ួ អាវាាួ លបាអរសជាំ

IEDsក្កាហបភសវ ECM

រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» រក្ ុម្រសង្ហសវ
IEDDអសគជាាូ ដៅបអរសាាួ លាកាលកាថ្នបាអរជាិសជាិត សដៅក្រម្សិអន ក្ជំនាញ។វាាួ លបាអជាាពសដា អ៍ខពហកាវ

» បអរសអភសិឌ្ឍឧជាក្សណ៍វ
IEDDជាពសដហហដែើម្បីរជាឆំគអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គថម ីៗវទ្យអសទ្យភាគវ
អសគលក្េ ណៈិ ចឆ័អាដែើម្បីវិ
IEDsដែលបាអសក្ដ ើញវអសគបអរសិ ទ្យភាពព័ិ៌បអចសក្ម្ម វដែើម្បីពស្ថក្សណ៍ដោលជាំណគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម
» សែា ដ វ ើរសតែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអ

ក្កាព័អធអឹគវIEDD ជាម្ួ អាហម្ភាគីថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិស។វ

៦.៤.២ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការគ្ៃ យើ ត្រនឹង IED - ការពិនត្ិ យទីតាង
ាំ IED៦.៤.២.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
រសសក្ាាធក្,វ រសរជាម្ូ ល,វ អសគរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែលាាួ លបាអពីាីតាំគបអវ IEDគឺបអាសៈហំខាអកាោហកាវ ដែើម្បីជាដគក ើិ ិ ទ្យធាអរសដខសខាគដលើវ អសគដខសខាគដររម្រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ
ដែើម្បីរជាឆំគអឹគរសស ីក្ាអាភាអានអវIEDs ។រសពសអសិយាីតាំគវ IEDវ ចជាកាដផ្ត ើម្ពីចំណធចដែលរក្ ុម្រសង្ហសវ IEDD បាអអអធិិត ាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ IEDរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាពវ
ដប្ើអាជាញ្ច ជាកាដៅចំណធចដែលឯក្ាសវ
អសគព័ិ៌បអ ក្កាព័អធទ ំគអហកាដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធរិូិបាអក្ិការតាវអសគអាក្ម្ក្សក្ាាធក្។វវាសភាពដៅាីដអេះវ
ជាអសចចជារលគឺជារសសក្ាវអាធជី ិ ទ្យិវ ដប្ើអាម្សអគួ សឲ្យបអរសរជាថធអារជាថ្នអោមអម្ូ លោាអវ ដែើម្បីសក្ាាធក្វ
ឬរជាម្ូ លភហតុតាគដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាដ អាើ ។៦.៤.២.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សពសចសោចំណធចខាគដររម្ដអេះវ
ដៅដពលវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាសែា ម្ួអា ក្កាព័អធអឹគរសដឆែ ើអាិជាវIED - រសពសអសិយាីតាំគ៖
» ដិើសែា បអហម្ិន ភាពិ ទ្យាស្ថាហ្វហតដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច អា័ វដប្ើអាដិើវាវចសក្ាាធក្,វអសគ ិ ទ្យភាគហបភសដែលបាអសក្ដ ើញពីាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIED ក្រម្សិោ?
oដិើសែា បអម្អទ ីសពសដា អ៍ដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែលបអវិ ទ្យញ្ហញជាអជារិដែលាាួ លាកាលកាវ
អសគរសាាួ លាកាលកាគធណភាពដែសឬដា?

oដិើម្អទ ីសពសដា អ៍ដរហលយិ ទ្យចច ័អាសជាហកាសែា បាអជាំ ក្កាឧជាក្សណ៍វ
អសគបអហម្ិន ភាពដ វ ើរសិ ទ្យភាគដលើាសធាិធ ក្កាព័អធអឹគវIED ដែសឬដា?

» ដិើសែា ដ វ ើិគកា ជាណ្ុេះជាោត លវឬលំហាិកាហម្អាធាធស ួម្ោន
ក្កាព័អធអឹគអគកា ភាពដែលាាួ លខធហរិូិចំដ
ជាង្ហាញពីហធិិន សភាពវអសគរសរិួ ិពសអសិយដៅាីតាំគដក្ើិដប្ិធបាអក្រម្សិោ?

IEDរជាម្ូ ល,វ

េះវ

IED

» ដិើរក្ ុម្វIEDD បាអាាួ លរសជាណ្ុេះជាោត លក្រម្សិោក្នុគលក្េ ខណឌិរម្ូិហរបជាការសសក្ាាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIEDអសគរសោំរាែលការសដហវ គសក្ាសធាិធ ក្កាព័អធអឹគវIED?វ
» ដិើហម្ិន ភាពសែា ាូលំាូោអាជា៉ាធោណ ហរបជាការសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អា? ឧទប្សណ៍វ ដិើសែា វចដហវ គសក្វ
អសគក្ិការតាានម្របម្នែវ
ដប្ើអាដរជាៀជាដ ៀជាវាដៅអឹគានម្របម្នែដែលសក្ាាធក្ក្នុគម្ូ លោាអាសអនអ័អាជាិសវ
ឬអអត សជាិសដែសឬដា?
» ដិើសែា វចដហវ គសក្,វវិ ទ្យភាគ,វអសគក្ិការតាភហតុតាគវ
ដប្ើអាដរជាៀជាដ ៀជាវាដៅអឹគក្រម្គព័ិ៌បអដៅក្នុគម្ូ លោាអាសអនអ័អាជាិសវឬអអត សជាិសបាអដែសឬដា?

Counter-IED Tool

DNA

51

» ដិើរសជាអត សក្ាភហតុតាគពីចំណធចដែលដគរជាម្ូ លដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដែើម្បីោំរាែលកាែដំ ណើសរសសជាហកាិធោរសបាអដែសឬដា?វ

សប្ូ ិែលកាចំណធចដែលដគរិូិរសវ

» ដិើបអឧទប្សណ៍នអក្ដអែ គដែលសែា បាអដរជាើរបាហកាពិ័ ៌បអដែលាាួ លបាអពីាតាី ំគដក្ើិដប្ិធវ
ក្នុគរសផ្ែ នាទដទហដោអាដជាគជ័អាែលកាអនក្ដែលដរជាើរបាហកាវIEDs ដែសឬដា?

IED» ដិើរក្ ុម្ដរហលយិ ទ្យចច ័អាវចដ វ ើរសដហធើជាអដគក ិដររអារសផ្្ុេះវ
អសគរជាម្ូ លភហតុតាគពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធដែលដគបាអជាំផ្្ុេះវIEDs រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពដែសឬដា?វ
៦.៤.២.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ម្សអបាអិរម្ូិឲ្យដហវ គសក្ាសធាិធពីឧជាបិត សដប្ិធវ
ឬជាស ទ្យោរហហអត សហធខបអដរោេះថ្ននក្កាខាែំគដែលសែា ម្សអវចរជាម្ូ លាសធាិធ
ដោអាហធិិន សភាពបាអដ អា
ើ ។

IED
IED

ក្កាព័អធអឹគវ

» អគកា ភាពដហធើជាអដគក ិសជាហកាសែា ាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លិសចិួ ចវឬម្សអធាែជាកាបអដាេះអំពីសដជាៀជាដឆែ ើអាិជាដៅអឹគវឧជាបិត សដប្ិធវIED ។» រជាិសជាិត សក្សវ
IEDDវវចាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លពធំហម្រហជាវ
ឬាាួ លបាអរសអាក្ចសិតចជាកាវសម្ម ិសចិួ ចដលើដហចក្ែ ីរិូិរសសក្ាក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
IEDវដែើម្បីដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អា។» ពធំបអអភសរក្ម្ដែលដគាាួ លាកាលការិឹម្រិូិវដែើម្បីសក្ាហធច ស ទ្យិភាព/ភាពដែើម្នអភហតុតាគដ ើអា។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអរសអាក្ចសិតាធក្ោក្កាខែេះដលើក្រសដហវ គសក្ាសធាិធវ
ជា៉ាធដអត រសរជាម្ូ លាសធាិធដអេះវ
អសគម្សអអអធដោម្ដៅតាម្ែំដណើសរសដែលក្ំណិកាដោអាសែា ។

IEDដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវដ វ ើដ ើគដិដពលចំបាចកាវ

» បអរក្ ុម្អគសបាលដហធើជាអដគក ិក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ ពួ ក្ោិកាវចរជាម្ូ លវ អសគោក្កាហញ្ហញាសធាិធវ
ដែលបាអសក្ដ ើញវជា៉ាធដអត ពួ ក្ោិកាខវេះរសជាណ្ុេះជាោែ លជាក្កាោក្កាដឆែ ើអាិជាដៅអឹគឧជាបិត សដប្ិធវIEDវ។IEDវ» បអអភសរក្ម្ដែលដគាាួ លាកាលការិឹម្រិូិហរបជាការសសក្ាហធច ស ទ្យិភាព/ភាពដែើម្នអភហតុតាគ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បអែំដណើសរសចាហកាោហកាក្នុគរសដហវ គសក្ភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ ពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវIEDវ។» រក្ ុម្រសង្ហសដរហលយិ ទ្យចច ័អាាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លវអសគបអលាធ ភាពដ វ ើរសោ៉ាគបអរជាហសាធភាពដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវIEDវ។អសគរសជាំ

ក្កាឧជាក្សណ៍ហម្សម្យវឹ ែ៏ាូលំាូោអាអំពដី ហចក្ែ ីរិូិរសសក្ាាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
»បអរសអាលកាែគ
អសគរសរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អា។IEDវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖៤៖» សែា បអអីិស ិ ទ្យ ីក្នុគរសរគជាការគគាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
ដប្ើអាអន ក្ដែលាាួ លខធហរិូិដហវ គសក្ភហតុតាគដៅក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
បាអជាង្ហាញហម្ិន ភាពក្រម្សិខព ហកាសជាហកាខល ួអ។» រក្ ុម្ដ វ ើដរហលយិ ទ្យចច ័អាដឆែ ើអាិជាអឹគឧជាបិត សដប្ិធវ
IEDវអសគជាំដពញរសង្ហសោ៉ាគបអរជាហសាធភាពក្នុគរសរគជាការគគក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធ,វអសគរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អា។កប្មិត្
IEDវ

ែ៏លែវ
IEDវ
បអរសជាំ

ក្កាឧជាក្សណ៍វ
សក្ា,វ

» បអឧទប្សណ៍ម្ួអាចំអួអដែលជាង្ហាញថ្នរសដហវ គសក្ភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ

Counter-IED Tool

IEDវ

52

បាអនាំដៅសក្រសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណវអសគរសផ្ែនាទដទហអន ក្ដែលជាជាកា
។ក្កាព័អធអឹគរសផ្លសិវអសគរសជាំផ្្ុេះវIEDវ» អគកា ភាពដរហលយិ ទ្យចច ័អាវចរជាម្ូ ល,វែំដណើសរស,វដរជាៀជាដ ៀជាោនសវាគានម្របម្នែដែលាាួ លបាអពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
អសគានម្របម្នែសជាហកាជអហគស័អាដែលបាអសក្ាាធក្ដៅក្នុគម្ូ លោាអាសអនអ័អាជាិសវអសគអអត សជាិស។ិ ទ្យភាគ,វIEDវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បាអចូ លស ួម្ក្នុគដិាសរអអត សជាិស

ក្កាព័អធអឹគរសពសអសិយវអសគដហធើជាអដគក ិាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIEDវ។» សែា វចរជាម្ូ ល,វ ែំដណើសរស,វ ិ ទ្យភាគ,វ ដរជាៀជាដ ៀជាោនសវាគ DNA ដែលាាួ លបាអពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ IEDវ អសគ
DNA សជាហកាជអហគស័អាដែលបាអសក្ាាធក្ដៅក្នុគម្ូ លោាអាសអនអ័អាជាិសវអសគអអត សជាិស។
៦.៤.៣ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការវ ិភារេសតទតាងប លទទួ លបាន៦.៤.៣.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើរសសក្ាាធក្វ
អសគរសដហវ គសក្ភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ វគឺោមអិនម្ែ ដារជាហសអដជាើម្អស បអរជាព័អធែ៏បអរជាហសាធភាពវ
ដែើម្បី ិ ទ្យភាគភហតុតាគទ ំគដនាេះ។វរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
IEDវដែលសក្ដ ើញវវចបអជាញ្ហារជាឈម្ម្ួ អាចំអួអវ
ជាពសដហហជាដចច ក្ដាហិ ទ្យភាគាសធាិធគីម្ីដែលវចិរម្ូិឲ្យបអរសក្ំណិកាហបហភាគនអលាអាដរគឿគផ្្ុេះវ
អសគាសធាិធគីម្ីផ្ស ំដផ្សគដាៀិ។វរសិ ទ្យភាគាបហធាិធដអ សចរិូអសក្នអវ
IEDវជាពសដហហរជាព័អធជាញ្ហជតាម្ិ ទ្យាយុ ដរជាើដៅក្នុគវ
RCIEDsវក្៏ិរម្ូិឲ្យបអឧជាក្សណ៍,វចំដណេះែឹគ,វអសគជាដចច ក្ដាហពសដហហជាក្កាោក្កាវដែើម្បីក្ំណិកា ិ ទ្យ ីាហ្វហតវអសគរជាិសជាិត សរសដរជាក្គកានអវIEDវដនាេះ។
៦.៤.៣.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សពសចសោដលើជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាសែា ចំដ េះរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដែលបាអសក្ដ ើញែូ ចខាគដររម្៖

IEDវ» ដិើសែា បអលាធ ភាពបអម្អទ ីសពសដា អ៍ ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែលដគាាួ លាកាលកាគណធ ភាពដែសឬដា?វលាធ ភាពាាួ លបាអដអេះវវចជាម្អទ ីសពសដា អ៍ថ្ននក្កាជាិសវឬហម្ិន ភាពដែលផ្ែ លកាដោអាភាគីាីជាី)វ។
» ដិើសែា បអហម្ិន ភាពជាដចច ក្ដាហអអធិិត ចំណធចខាគដររម្បាអក្រម្សិោ?
oរសិ ទ្យភាគហបហភាគគីម្ជាី ំផ្្ុេះវអសគហំោក្ែីបាអម្ក្ពីាីតាំគផ្្ុេះវIEDoរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាស ូជាសអាវ រសដរជាៀជាដ ៀជាវ អសគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណហបហភាគវ IED,វជាំដណក្នានានអ ធគោក្កាវIED,វថ្ននពំ ណ៌,វាឹក្សនគម្អធហស)oរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាអស ូជាសអាវ
ក្ំណក្ដហហហលកាពីរសផ្្ុេះ,វអសគហញ្ហញហបកាលកាឧជាក្សណ៍វអសគានម្ក្ក្សិ)វ

oរសវាអាិនម្ែ ជាដចច ក្ដាហនអហបហភាគដអ សចរិូអសក្វIED» ដិើសែា បអក្ម្ម ិ ទ្យ ីជាណ្ុេះជាោែ លវដែើម្បីធានាឲ្យបអហម្ិន ភាពនអម្ហ្វអតទី ំគអហកាដែល

ានម្របម្នែ,វ
DNA,វ
ាសធាិធហនហ,វជាំដណក្ិូ ចៗវចពសអសិយបាអតាម្សអាៈម្ីរក្ូាហសអ៍,វអសគគធណិធឌ្ឍសដែលដគាាួ លាកាលកាវ
ក្កាព័អធអឹគរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដែសឬដា?

» ដិើបអឧទប្សណ៍ដផ្សគៗអំពីរសដរជាើរបាហកាភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវ ដែើម្បីផ្ែនាទដទហែលការសដរជាើរបាហកាវ IEDsវ
ឬជាាដលម ើហ ក្កាព័អធអឹគវិធ ជាិសផ្្ុេះដោអាដជាគជ័អាដែសឬដា?
» ដិើអាអត រសផ្ែ លដកា ោជាលការិលជាកាសវាគអន ក្ដែលដ វ ើរសោ៉ាគបអហធិិន សភាពវ
អសគដហវ គសក្ហបហធាិធវ
អសគអន ក្ដែលិ ទ្យភាគភហតុតាគដៅក្នុគម្អទ ីសពសដា អ៍ដែលបអរសាាួ លាកាលកាបអរជាហសាធភាពក្រម្សិោ?
o

IEDវដិើរសតែហកាជា្ ូសព័ិ៌បអសវាគអន ក្ជាជាកា ក្កាព័អធអឹគរសិ ទ្យភាគភហ្ុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អា ក្កាព័អធអឹគវ IED,វអន ក្ចូ លស ួម្ក្នុគរសង្ហសវ
IEDវរជាក្ជាដោអាហធិិន សភាព,វអសគអន ក្ចូ លស ួម្ក្នុគរសដហធើជាអដគក ិដៅាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIEDវោ៉ាគែូ ចដម្ែ ចខែ េះ?

Counter-IED Tool53oដិើបអពស ីាសចាហកាោហកា

ក្កាព័អធរសផ្ែ លកាព័ិ៌បអដែសឬដា?

oដិើក្សចចរជាជធំដ វ ើដ ើគសវាគអន ក្ដែលចូ លស ួម្ក្នុគរសិ ទ្យភាគភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវអសគអន ក្ដែលនាំម្ធខដគនអរជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវIED បអភាពដាៀគទិកាវអសគផ្ល ិូ រសដែសឬដា?

» ដិើហម្ិន ភាពសជាហកាសែា ក្នុគែំដណើសរសិ ទ្យភាគិិថុដែលបាអសក្ដ ើញវជាជាកា ក្កាព័អធអឹគរពឹិតសរសណ៍
ជា៉ាធដអត ម្សអដម្អជាដផ្ន ក្ម្ួ អាដោអាតទលកានអវIEDវបអលក្េ ណៈជាក្ក ភាពោ៉ាគោ?45

IEDវ» ដិើសែា បអជាដចច ក្ដាហិ ទ្យភាគប៉ារក្ូវ ដែើម្បី ិ ទ្យភាគវ “ាសអនអ័អា ំៗ”វ ដែលជាជាកា
ដែសឬដា?វដិើវាជារសិ ទ្យភាគភូ ម្សាហ្វហតនអរពឹិតសរសណ៍ដនាេះដែសឬដា?

IEDវក្កាព័អធអឹគរពឹិតសរសណ៍

៦.៤.៣.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ម្សអបអហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្វដែើម្បី ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដលើហបហធាិធវIED ដែលសក្ដ ើញដា។
» សែា ពធំាាួ លាកាលកាថ្នរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
IEDវចជាដផ្ន ក្ម្ួ អាោ៉ាគហំខាអកាក្នុគរសរជាអាធាធរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDវដា។ដែលសក្ដ ើញវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ពធំទអកាបអហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្វដែើម្បី ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ ដលើហបហធាិធវ
ជា៉ាធដអត សែា បាអាាួ លាកាលកាអំពីាសៈហំខាអកានអហក្ម្ម ភាពដអេះវ
ដប្ើអាបាអដរជាើរបាហកាជំនាញរសដែលភាគីាីជាីផ្ែលជកា ូ អ។

IEDវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

៣៖កប្មិត្

» សែា បអហម្ិន ភាពក្នុគរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
ដែលសក្ដ ើញដៅក្នុគម្អទ ីសពសដា អ៍ដែលបអរសអអធញ្ហញិវអសគរសាាួ លាកាលកាពីគធណភាពរិឹម្រិូិ។

IED» បអរសជាដគក ើិជាភហតុតាគវ
ដែើម្បីជួអាោំរាែលកាែំដណើសរសដហវ គសក្អាធិតស ម្៌វអសគព័ិ៌បអដែើម្បីោំរាែលការជាិសជាិត សរសែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម នាដពលអនាគិដចញពីរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
IED ដែលសក្ដ ើញ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៤៖» សែា បអអន ក្ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាដពញហម្ិន ភាពដែលវចិ ទ្យភាគភហតុតាគជាដរចើអវ
ដែលសក្ដ ើញដៅាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIEDវ។» សែា ដរជាើរបាហកាជាដចច ក្ដាហែ៏បអរជាហសាធភាពវដែើម្បី ិ ទ្យភាគប៉ារក្ូដលើាសអនអ័អា

ក្កាពអ័ ធ អឹគវIEDវ។» សែា សក្ាម្ូ លោាអាសអនអ័អាជីិាហ្វហតវ
biometric)វ
ដប្ើអាវចផ្គ ូផ្កា គាសអនអ័អាជអរជារពឹិតសដៅអឹគក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ
ដោអាដរជាើរបាហកាភហតុតាគជីិាហ្វហតដែលបាអសក្ដ ើញវដែលជា ម្ម តាគឺរសផ្គ ូផ្កា គានម្របម្នែ។

ថ្ននក្កាជាិសវ
IEDវ» សែា ចូលស ួម្ជាម្ួ អាអឹគគដរបគឆមំសជាហកាវINTERPOLវ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអហប្រជាិសជាិត សរសោ៉ាគដពញដលញជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសវ
អសគតែហកាជា្ ូសព័ិ៌បអចំបាចកាពីក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធ IEDវដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណហង្ហវក្កាផ្កាិកាផ្កាគកាវIEDវឆែ គដែអ។វ
» សែា បាអតែហកាជា្ ូសាសអនអ័អាជីិាហ្វហតវ biometric)វ ជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសវ ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ផ្លសិវ
អសគអន ក្រជារពឹិតសវIEDវដែលរជាិសជាិត សរសឆែ គដែអ។
45 This covers the technical exploitation of cellular phones, computer equipment and documents.

Counter-IED Tool54» សែា បអហម្ិន ភាពក្នុគរសអអធិិត ជាដចច ក្ដាហិ ទ្យាស្ថាហ្វហតដពញដលញវ ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណាសធាិធវ IEDវអសគភហតុតាគជីិាហ្វហតដែលរជាម្ូ លបាអពីាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIEDវស ួម្ទ ំគរសដហវ គសក្វអសគផ្គ ូផ្កា គវDNAវម្អធហស។
៦.៤.៤ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការប្ររ់ប្រងព្ត្មា
៌ ន(IM)៦.៤.៤.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
អភសរក្ម្ែ៏លែវ
អសគបអរជាហសាធភាពចំដ េះរសរគជាការគគព័ិ៌បអវ
គឺជាគអែ ឹេះនអភាពដជាគជ័អាទ ំគរហ ុគនអអភសរក្ម្ាូ ទ ំគសោាភសបាលវដែើម្បីរជាអាធាធរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDs។វ
រជាព័អធព័ិ៌បអាំដអើជាវ
អសគជាោែ ញរបារហ័អាទក្កាាគវ
វចដក្លម្ែ រជាហសាធផ្លនអរសផ្សពវ ផ្ាអាព័ិ៌បអដៅែលកាអគកា ភាពដែលដៅតាម្ភូ ម្សាហ្វហតខធហៗោនវ
ជា៉ាធដអត វាម្សអដម្អជារសពស្ថបាលដនាេះដា។វ
ព័ិប៌ អដរចើអដលើហលធជាដពក្វ
ក្៏វចជាគក ឲ្យបអជាញ្ហាផ្គដែសវ
ដប្ើអាដែលចំណធចដអេះបអាសៈហំខាអកាោហកាដែលរិូិោក្កាឲ្យបអរជាព័អធរជាម្ូ លាសអនអ័អាវ
អសគចសក្ម្ម ដោអាហវ ័អារជាិិត សវដប្ើអាម្ហ្វអតអី គសបាលដហធើជាអដគក ិវអសគអន ក្ិ ទ្យភាគចសក្ម្ម វរិូិាាួ លបាអអូ ិឧជាក្សណ៍រជាម្ូ លព័ិ៌បអវអសគ ិ ទ្យភាគព័ិ៌បអដោអាហវ អា័ រជាិិត សវដែើម្បីដោេះរាអាអូ ិជាញ្ហាព័ិ៌បអាសអនអ័អាែ៏ដរចើអដលើហលធជាដអេះ។វ
រជាព័អធែំដណើសរសដោអានែវ
បអលក្េ ណៈអាឺិោ៉ាិវ
អសគពសបាក្ជាិកាដជាអវ
ជា៉ាធដអត វាក្៏វចបអរជាហសាធភាពដហម ោើ ន អឹគរជាព័អធាំដអើជាដែសវ
រជាហសអសចនាហម្ព ័អធវអសគរសដរជាើរបាហការជាព័អធដអេះបាអរិឹម្រិូិ។
៦.៤.៤.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សពសចសោចំណធចខាគដររម្វ
ដែើម្បីវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
សជាហកាសែា ដែើម្បីរគជាការគគព័ិ៌បអដែល ក្កាព័អធអឹគវIED៖

IED» ដិើសែា បអារម្គកាែូចោនហរបជាកាោក្កាសបាអារសណ៍រពឹិតសរសណ៍វIED ដែសឬដា?វ
oដិើដគបាអដរជាើរបាហកាសបាអារសណ៍ឧជាបិត សដប្ិធវIED ជាភហតុតាគដៅក្នុគរជាព័អធអាធិតស ម្៌ដែសឬដា?

oដិើសបាអារសណ៍ឧជាបិត ដស ប្ិធវ
បាអផ្ែ លកាជាក្ំណិការតាអចសនហ្វអតអា៍នអលក្េ ណៈជាដចច ក្ដាហសជាហការោជាកាដជាក្នចន វដប្ើអាថ្នដិើបាអក្ិការតាអូ ិរសសគដរោេះវអសគរសខូ ចខាិោម្ួ អាដែលជាគក ដោអា IEDវដែសឬដា?

IEDoដិើដគបអរជាម្ូ លវអសគសក្ាាធក្សបាអារសណ៍ឧជាបិត ដស ប្ិធវ
ដៅម្ជឈម្ណឌលាសអនអ័អារោជាកាដជាក្ជាិសម្ួអាដែសឬដា?វ
ដិើបាអដចក្សសា ដលក្សបាអារសណ៍ទ ំគដអេះែលកានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិសដែសឬដា?វ

IED» ដិើសែា បអារម្គកាសបាអារសណ៍ែូចោនហរបជាកាោក្កាសបាអារសណ៍ ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ ដែសឬដា?វ
» ដិើបអិ ទ្យ ីាហ្វហតហែ គកាោសម្ួ អាហរបជាកាោក្កាភហតុតាគស ូជាិអត ដែលរជាម្ូ លបាអពីឧជាបិត សដប្ិធវIED ដែសឬដា?វ
» ដិើបអបាអរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ វែូ ចជាានម្របម្នែវ
អសគសបាអារសណ៍ាក្ហួ សសជាហកាអគសបាលពីអនក្ដែលរិូិបាអចជាកាខល ួអវដប្ើអាជានាទជាកាម្ក្ផ្ែនាទដទហពីជាា ក្កាព័អធអឹគវIEDវដែសឬដា?
» ដិើសែា បាអដរជាើរបាហការជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពអូ ិសបាអារសណ៍ចសក្ម្ម រគជាការជាភព
ឬជអហគស័អាដែលជាជាកា ក្កាព័អធអឹគជាាដលម ើហវIEDវដែសឬដា?

អសគ

DNA)វ

ក្កាព័អធអឹគឧជាបិត សដប្ិធវ IEDវoដិើសែា បាអដរជាើរបាហការជាព័អធព័ិ៌បអវអសគ ិ ទ្យភាគចសក្ម្ម រគជាការជាភពដែសឬដា?

ដែើម្បីជួអាសក្ាាធក្,វែំដណើសរស,វoដិើែំដណើសរសរគជាការគគព័ិប៌ អសជាហកាសែា អអធញ្ហញិឲ្យបអលំប្ូសព័ិ៌បអោ៉ាគឆជាកាសប្័ហវ
អសគបអរជាហសាធភាពែលកាានជា័អដផ្សគដាៀិដែលរិូិរសដែសឬដា?

៦.៤.៤.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ពធំបអិ ទ្យ ីាហ្វហតជាហែ គកាោសវ

ដែើម្បីរជាម្ូ ល,វិ ទ្យភាគ,វជាូ ក្ហសធជា,វអសគដចក្ចអាព័ិ៌បអ

ក្កាព័អធអឹគ

Counter-IED Tool55ឧជាបិត សដប្ិធវIEDវដា។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» អគកា ភាពអីម្ួអាៗផ្លសិសបាអាណ៍ឧជាបិត សដប្ិធវ
IEDវដប្ើអាក្៏ម្សអវចជាូ ក្ហសធជាដោអាម្ជឈម្ណឌលាសអនអ័អារោជាកាដជាក្ថ្ននក្កាជាិសដា។

ជា៉ាធដអត ពធំបអារម្គកាែូចៗោនវ

» អន ក្ដហធើជាអដគក ិដរហលយិ ទ្យចច ័អាអីម្ួអាៗផ្លសិសបាអារសណ៍ ិ ទ្យភាគវ
ជា៉ាធដអត សបាអារសណ៍ទ ំគដនាេះពធំបអារម្គកាែូចោនវដប្ើអាក្៏ម្សអវចជាូ ក្ហសធជាដៅថ្ននក្កាជាិសបាអដែស។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បាអជាូ ក្ហសធជាសបាអារសណ៍ឧជាបិត សដប្ិធវ
ដៅក្នុគម្ជឈម្ណឌលាសអនអ័អារោជាកាដជាក្ថ្ននក្កាជាិសដែលដគាាួ លាកាលកាម្ួអា។

IEDវ» បអរសផ្លសិសបាអារសណ៍ ិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវIEDវបអអំណេះអំោគដៅដលើិិថុតាគដផ្សគៗ,វអសគបាអដជាគដចក្ទអកាដពលដិោែលកាអនក្ទ ំគឡាអាដែលរិូិរសដម្ើលសបាអារសណ៍ដនាេះ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

ក្នុគារម្គកាែូចៗោន,វកប្មិត្៤៖» ហប្គម្អ៍អអធិិត ចាជាកាសជាហកាសែា បាអចូ លស ួម្ក្នុគគដរបគឆមំសជាហកាវINTERPOLវ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអែំដណើសរសរគជាការជ ុគដរជាអាក្នុគរសរជាម្ូ ល,វ ិ ទ្យភាគ,វ ជាូ ក្ហសធជា,វ អសគដចក្ចអាព័ិ៌បអ
IEDsវដៅឲ្យអគកា ភាពអអធិិត ចាជាកា,វអគកា ភាពហអត សហធខ,វអសគអគកា ភាពដោធាសជាហកាខល ួអ។» បអអាអត រសលែ វអសគបអរសដ វ ើដិហត រិឹម្រិូិហរបជាការសតែហកាជា្ ូសព័ិ៌បអ
ជាម្ួ អាអឹគនែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិស។

ក្កាព័អធអឹគវ

ក្កាព័អធអឹគវ

IEDវ

៦.៤.៥ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការប្ត្ួត្ពិនិត្យរគនច កគទសនូ វ IED ប លបានរកគ ើញ
៦.៤.៥.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
រសរិួ ិពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ
អសគរសក្ំណិកាលក្េ ណៈហម្បិត សនអវIEDsវដែលបាអសក្ដ ើញវគឺជាជាកា ក្កាព័អធអឹគរសដឆែ ើអាដៅអឹគហំណួសវ
“ដិើវាជាអវ ី”វទ្យភាគដរហលយិ
ទ្យចចដែលដចញពីលាធផ្លនអរសិ
័អាផ្ល ិូ រសនអាសធាិធដែលបាអសក្ដ ើញក្នុគក្ដអែ គដក្ើិដប្ិធវ IEDវ។វ វាក្៏ជាហក្ម្ម ភាពម្ួ អា ក្កាព័អធអឹគរសក្ំណិកាពីម្ូលដប្ិធអវីបាអជាបអឧជាបិត សដប្ិធវ IEDវ ដអេះដក្ើិដ ើគវក្៏ែូចជាអាលកាែឹគអំពីដោលជាំណគសជាហកាជអដលម ើហដែលបាអផ្លសិវអសគោក្កាពរង្ហអាវIEDវរជាដភាដអេះ។
រសរិួ ិពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ
IEDsបាអជាដគក ើិអូ ិាសែាភាពហម្ិន ភាពជាដចច ក្ដាហនអអន ក្ដែលបាអផ្លសិវ
អសគោក្កាពរង្ហអាវ
IEDsដប្ើអាដអាើគក្៏វចក្ំណិកាបាអអូ ិិ ទ្យ ីាហ្វហតរជាិសជាិត សរសសជាហកាពួក្ដនាេះ។វ
ដគក្៏វចជួ អាចូ លស ួម្ចំដណក្ពស្ថក្សណ៍អំពីដោលជាំណគនាដពលអនាគិសជាហការក្ ុម្ឧរក្សែាជអផ្គដែស។វ
៦.៤.៥.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សពសចសោចំណធចខាគដររម្វ
ដែើម្បីវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
េះរសរិួ ិវវវវវវវវពសអសិយជាដចច ក្ដាហនអវIEDs៖

ចំដ

IED

សជាហកាសែា វ» ដិើសែា បអម្ូ លោាអដែើម្បីវាអាិនម្ែ ហម្ិន ភាពជាដចច ក្ដាហវIEDsវែូ ចខាគដររម្ដែសឬដា?

»oាីតាំគវអសគឧជាក្សណ៍ហរបជាកាវាអាិនម្ែ លក្េ ណៈពសដហហនអរសផ្្ុេះសជាហកាហបហភាគជាិសផ្្ុេះថម ីៗវoម្ូ លោាអិ ទ្យភាគដអ សចរិូអក្ស វដែើម្បីក្ំណិកា ិ ទ្យ ីាហ្វហតែំដណើសរសនអឧជាក្សណ៍ដអ សចរិូអសក្វ

ដិើបអរសដសៀជាចំលែហរបជាការសដផ្ទ សចំដណេះែឹគដៅិ ទ្យញដៅម្ក្សវាគអន ក្ដែល

ក្កាព័អធអឹគរសង្ហសហធិិន សភាពជា

Counter-IED Tool56ម្ួ អាវ IEDsវ អសគអន ក្ដែលដ វ ើរសិ ទ្យភាគវ អសគពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ IEDsវ ក្រម្សិោ?វ ដិើរសដផ្ទ សចំដណេះែឹគដអេះវ
ក្៏ដ វ ើដ ើគជាម្ួ អាថ្ននក្កាិំជាអកាវអសគអអត សជាិសដែសឬដា?
» ដិើសែា បអលាធ ភាពដរេះដៅឲ្យបអរសជួ អាោំរាពីអនក្ិ ទ្យាស្ថាហ្វហតវអសគ ិ ទ្យហវ ក្សដែលបអជំនាញហម្សម្យវ
ដែើម្បីអាលកាែឹគអំពីាសែាភាពជាដចច ក្ដាហនអរសគំរម្ក្ំដប្គវIEDវដែលខល ួអក្ំពធគរជាឈម្បាអក្រម្សិោ?
oដិើបអអគកា ភាពសជាហកាសែា ម្ួអាដែលាាួ លខធហរិូិចំដ

េះរសផ្ែ លកាអូិជំនាញជាដចច ក្ដាហដអេះដា?

oដិើសែា បាអោក្ការិពវ ក្សចចផ្ល ិូ ចាជាកាដលើអគកា ភាពដែលម្សអដម្អជាសជាហកាសែា វែូ ចជារគឹេះានអហសក្ាវ
ឬរក្ ុម្ប្៊ែធអ ណសជជក្ម្ម ឲ្យជួ អាផ្ែ លការសោំរាជាដចច ក្ដាហដៅដពលចំបាចកាដែសឬដា?

៦.៤.៥.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ពធំបអហម្ិន ភាពថ្ននក្កាជាិសវដែើម្បីដ វ ើរសរិួ ិពសអិស យជាដចច ក្ដាហវIEDsវដែលបាអសក្ដ ើញដា។
» ដជាើបអរសពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ
IEDsវ
ោម្ួ អាវ
គឺបអដិក្រម្សិអាធាធ ិ ទ្យ ីទជាជាំផ្ធិដែលជាអន ក្ដ វ ើវដប្ើអាព័ិ៌បអដែលាាួ លបាអពីរសរិួ ិពសអសិយដអេះវក្៏ពធំបាអផ្សពវ ផ្ាអាោ៉ាគាូ លំាូោអាដែស។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ម្សអបអហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្វ ដែើម្បីពសអសិយជាដចច ក្ដាហវ IEDsវ អសគហបហភាពដែលបាអសក្ដ ញើ ដាវជា៉ាធដអត សែា បាអាាួ លាកាលកាាសៈហំខាអកាហក្ម្ម ភាពដអេះវ
ដប្ើអាបាអដរជាើរបាហកាជំនាញវ
អសគហម្ិន ភាពដែលភាគីាីជាីផ្ែលកាជូអ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បអហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្ជាម្ូ លោាអវដែើម្បីដ វ ើរសពសអសិយជាដចច ក្ដាវIEDsវ។» សែា ែឹគអំពីក្ដអែ គដែលជាចដនាែេះខវ េះខាិដៅក្នុគហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្សជាហកាខល ួអវអសគក្ំពធគដហវ គសក្ជំអួអាពីនែគូ តាម្ដិវចដ វ ើដៅបាអ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្

» សែា បអម្ូ លោាអជាស ទ្យរេសជាំ ក្កាបាអលែ វអសគម្ហ្វអតីាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លហម្សម្យដែលវចជាំដពញរសង្ហសពសអសិយវ
បាអោ៉ាគដពញដលញ។

វ

វ

៤៖

ជាដចច ក្ដាវ

IEDsវ

» សែា ចូលស ួម្ក្នុគគដរបគឆមសំ ជាហកាវINTERPOLវ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអិ ទ្យហវ ក្សវដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លដលើម្ធខ ិ ទ្យជាជែ៏ាូលំាូោអាវ
អសគជាដចច ក្ ិ ទ្យាស្ថដែលដគដរជាើរបាហកាផ្លសិវIEDsវ។

អសគអន ក្ិ ទ្យាស្ថាហ្វហតបអជាាពសដា អ៍ខពហកាវ
ដប្ើអាដែលបអរសអាលកាែឹគអំពីជនាំ ញវ»សែា បាអតែហកាជា្ ូសព័ិប៌ អពីរសពសអសិយជាដចច ក្ដាហនអវ IEDs
ដែលបាអសក្ដ ើញជាម្ួ អានែគូ ថ្ននក្កាិំជាអកាវ
អសគអអត សជាិសវ
ដប្ើអាក្ំពធគវាអាិនម្ែ អំពីរសគំរម្ក្ំដប្គថម ីៗោ៉ាគរជាិសហក្ម្ម វឬក្ំពធគពស្ថក្សណ៍រសគំរម្ក្ំដប្គនាដពលអនាគិ។វ
៦.៤.៦ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការកាំណត្់អ្ត្ត សញ្ហញណអ្ៃ កប្រប្ពឹត្តិ
៦.៤.៦.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
រសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ដែល ក្កាព័អធអឹគវ
គឺបអាសៈហំខាអកាោហកាក្នុគរជាិសជាិត សរសរជាអាធាធរជាឆំគអឹគវ
ដៅដពលោដែលរលៈដាហៈហអត សហធខវ

IEDsវ

IEDsវ
រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។វ
អសគរជាិសជាិត សរសអអធញ្ហញិវ

Counter-IED Tool57ដគចគកាដហវ គសក្ចជាកាខល ួអអន ក្ ក្កាព័អធអឹគរសផ្កា ិកាផ្កាគកា,វផ្លសិ,វ
អសគដរជាើរបាហកាវ
IEDsវ
ដែើម្បីាាួ លបាអព័ិ៌បអជាដអន ម្ចំបាចកាោរំ ាែលការជាិសជាិត សរសរជាឆំគអឹគវIEDsវនាដពលអនាគិ។

ខធហចាជាកាវ

ដគវចក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជាធគកាលហគស័អាតាម្សអាៈជាដចច ក្ដាហចសក្ម្ម ម្ួអាចំអួអវ ែូ ចជាវ HUMINT 46
អសគ
SIGINT 47 ជា៉ាធដអត បអដិរសដរជាើរបាហកាចសក្ម្ម ដរហលយិ ទ្យចច ័អាវអសគជីិាហ្វហតវ
biometric) 48វ
ដាដែលវចផ្ែ លកាអូិិ ទ្យ ីាហ្វហតលែ ជាំផ្ធិវ
ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្រជារពឹិតស/ជអដលម ើហវដប្ើអាផ្ាសភាជជាកាជាធគកាលទ ំគដនាេះដៅអឹគរពឹិតសរសណ៍វ
IEDវជាក្កាោក្កាោម្ួ អា។វOSINTវ
ជាចសក្ម្ម បាអម្ក្ពីរជាភពដផ្សគៗវែូ ចជាគណអីជាោែ ញហគកា ម្វអសគឯក្ាសដបាេះពធម្ពដឃាហនាវ
ក្៏វចផ្ែ លកាអូិព័ិ៌បអដរចើអគួ សហម្វដែើម្បីជួអាក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្រជារពឹិតបាស អដែស។
៦.៤.៦.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សពសចសោចំណធចខាគដររម្វ
សជាហកាសែា ចំដ េះរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ដែល

ដែើម្បីវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពហម្ិន ភាពរជាឆំគអឹគវ
ក្កាព័អធអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDs៖វIED» ដិើសែា បអហម្ិន ភាពហនលូ នអរសដហវ គសក្,វរសិ ទ្យភាគ,វអសគរសរិួ ិពសអសិយជាដចច ក្ដាហវIED ែលកាក្រម្សិោ?វ
oដិើសែា ដ វ ើតាម្រសអអធិិត លែៗសជាហកាអអត សជាិសចំដ េះរសដហវ គសក្,វអសគរសរិួ ិពសអសិយជាដចច ក្ដាហវIEDs ដែសឬដា?វ

oដិើសែា តែហកាជាតសព័ូ ិ៌បអអំពជាី ដចច ក្ដាហជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសដែសឬដា?វ

» ដិើសែា ដ វ ើហបប្សណក្ម្ម ោ៉ាគបអរជាហសាធភាពអូ ិរជាភពព័ិ៌បអវ
ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអដលម ើហដែសឬដា?

រសិ ទ្យភាគ,វអសគព័ិ៌បអចសក្ម្ម ដផ្សគៗោនវ

» ដិើបអឧទប្សណ៍ដជាគជ័អានអសែា ដែលក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណជអដលម ើហដែសឬដា?
ដិើបអក្តាតដជាគជ័អាហំខាអកាៗអវ ីខែេះ?

ដជាើបអវ

» ដិើសែា ដរជាើ ិ ទ្យ ីាហ្វហតក្ំណិកាក្រម្គព័ិ៌បអជាដចច ក្ដាហវ
ឧ.វ
ម្សអដម្អជីិាហ្វហត)វ
ហរបជាកាក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណហញ្ហញហបកាលកាអនក្ផ្លសិវ IED ដែលជាលក្េ ណៈពសដហហចំដ េះអន ក្ផ្លសិវ IED បនក្កាដនាេះវ
ឬរក្ ុម្ផ្លសិវIED ដែលាាួ លបាអរសជាណ្ុេះជាោែ លដោអាជាធគកាលោបនក្កា)វដែសឬដា?
» ដិើសែា ដរជាើជាដចច ក្ដាហិ ទ្យភាគាសអនអ័អាភូ ម្សាហ្វហតវ
ឬាសអនអ័អាខានិ ំវដែើម្បីជាដគក ើិជាចសក្ម្ម វដែើម្បីជួអាក្នុគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ ក្កាព័អធអឹគរសផ្លសិវអសគរសដរជាើរបាហកាវIEDs ដែសឬដា?
៦.៤.៦.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអហម្ិន ភាពក្នុគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ដប្ើអាដអេះដរចើអដិដផ្ែ ក្ដលើវHUMINT ។ក្កាព័អធក្នុគរសដរជាើរបាហកាវ

IEDsខធហចាជាកាវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖»សែា ាាួ លាកាលកាថ្នព័ិ៌បអហំខាអកាៗវចាាួ លបាអពីរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពនអាីតាំគដក្ើិ
ដប្ិធវ
IEDអសគរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
IEDដែលបាអសក្ដ ើញវជា៉ាធដអត ជាាូ ដៅខវ េះហម្ិន ភាពក្នុគរសជាំដពញភាសក្សចចទ ំគដអេះ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បអរជាព័អធរសង្ហសហរបជាការសរិួ ិពសអសិយាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
IEDអសគរសិ ទ្យភាគហបហធាិធវ
ដែលបាអសក្ដ ើញវ ដប្ើអាជអដលម ើហរិូិបាអក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណពីរសិ ទ្យភាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាហបហធាិធវ
ដែលបាអសក្ដ ើញ។
46 HUMINT គឺជារជាដភានអចសក្ម្ម ដែលបាអម្ក្ពីព័ិ៌បអដែលរជាម្ូ លបាអវអសគផ្ែ លកាដោអារជាភពម្អធហស
47 SIGINTវ គឺជា ក្យដែលដរជាើរបាហកាពសពណ៌នាអំពីព័ិ៌បអចសក្ម្ម វដែលបាអម្ក្ពីរសរបារហ័អាទក្កាាគោនតាម្ដអ សចរិូអសក្វ
អសគចសក្ម្ម ដអ សចរិូអសក្វ បាអម្ក្ពីរសជាញ្ជអូ ាសដែលម្សអដម្អជារសរបារហ័អាទក្កាាគតាម្សអាៈដអ សចរិូប៉ាដញ៉ាិសក្)។
48 ដពលខែ េះវារែអាជាដផ្ន ក្ម្ួ អានអអវ ីដែលដគដៅថ្នវ“រសរិួ ិពសអសិយហបភសវអសគជាធគកាលសក្”។

IED
IED

អសគតាម្រជាព័អធរបារហ័អាទក្កាា គ)វ

Counter-IED Tool58» ភហតុតាគដែើម្បីោំរាែលកាែដំ ណើសរសិធោរសអាធិតស ម្៌វអសគព័ិ៌បអដែើម្បីោំរាែលការជាិសជាិត សរសដែលែឹក្នាំដោអាចសក្ម្ម នាដពលអនាគិរិូិបាអជាដគក ើិដ ើគពីរសវិ ទ្យភាគហបហធាិធវIED ដែលបាអសក្ដ ើញ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៤៖» សែា សក្ាអូ ិម្ូ លោាអាសអនអ័អាជីិាហ្វហតជាិសវ
អសគវចផ្គ ូផ្កា គជអរជារពឹិតសដៅអឹគាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
តាម្សអាៈរសដរជាើរបាហកាភហតុតាគជីិាហ្វហតដែលបាអសក្ដ ើញ។

IED» បអឧទប្សណ៍ដជាគជ័អានអជាធគកាលដែល ក្កាព័អធអឹគរសផ្លសិវ
អសគរសដរជាើរបាហកាវ
ដែលរិូិបាអក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណដោអាាសរសរិួ ិពសអសិយរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពនអហបហធាិធវ
អសគព័ិ៌បអដែលបាអសក្ដ ើញពីាីតាំគដក្ើិដប្ិធវIED ។

IEDs» សែា ចូលស ួម្ជាម្ួ អាអឹគគដរបគឆមំសជាហកាវINTERPOLវ។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា សក្ាអូ ិហម្ិន ភាពែ៏ាូលាំ ូ ោអាហរបជាការសិ ទ្យភាគហបហធាិធដែលបាអសក្ដ ញើ ពីាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
ដប្ើអាវចដរជាើជាដចច ក្ដាហិ ទ្យាស្ថាហ្វហតជាដរចើអដែើម្បីក្ណំ ិកាអិត ហញ្ហញណជអដលម ើហវអសគផ្ាសភាជជាកាជាធគកាលដៅអឹគឧជាបិត សដប្ិធវIED ។

IED» សែា តែហកាជាតសាសូ អនអ័អាជីិាហ្វហតជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសវ
អសគជអដលម ើហដែលរជាិសជាិត សរសឆែ គរិការពំដែអអអត សជាិស។

IED

៦.៤.៧ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖

ដែើម្បីក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ផ្លសិវ

ាំគណើរការត្ុលាការ

៦.៤.៧.១ គសនកដ ីគផ្ដើម
ហម្ិន ភាពក្នុគរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណវ
អសគផ្ែ នាទដទហអន ក្ដែលផ្លសិវ
អសគដរជាើរបាហកាវ
IEDsគឺជាម្ូ លោាអរគឹេះក្នុគរសរចកាជាំបាក្ការជាហសាធភាពនអជាោ
ត ញវ
IED
។វ
រសអអធិិត ដោអាអាធិតស ម្៌នអអីិសសែា ក្៏ជាក្តាតហំខាអកាក្នុគរសរជាឆំគអឹគសដជាៀជាវាសៈដឆវ គអសអាម្សជាហការក្ ុម្ជាដរចើ
អផ្គដែស។
រជាព័អធិធោរសម្ួ អាចំអួអពឹគដផ្ែ ក្ោ៉ាគខាែំគដៅដលើហក្េ ីក្ម្ម សជាហកាម្អធហសវ
ដប្ើអារសជាញ្ជអូ វអសគរសពសចសោដលើភហតុតាគដែលាាួ លបាអពីរជាភពដរហលយិ ទ្យចច ័អាជាដចច ក្ដាហវចបអជាញ្ហា។
៦.៤.៧.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ហម្ិន ភាពសជាហកាសែា វក្នុគរសដរជាើរបាហកាែដំ ណើសរសិធោរសវដែើម្បីរជាឆំគអឹគរសដរជាើរបាហកាវIED៖» ដិើបអក្ំណិការតាវ
អសគដិើបអឧទប្សណ៍ដផ្សគៗអំពីរសផ្ែ នាទដទហដោអាដជាគជ័អាដលើជអដែលជាជាកា
គីម្ីផ្ស ំវIED ខធហចាជាកា ឬរសផ្លសិវអសគរសដរជាើរបាហកាវIEDs ដែសឬដា?
» ដិើរជាព័អធិធោរសសជាហកាសែា អអធញ្ហញិឲ្យដរជាើរបាហកាភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវIEDវែលកាក្រម្សិោ?

ក្កាព័អធអឹគរសាសញាសធាិធ

ដែើម្បីោំរាក្សណីដែល

ក្កាពអ័ ធ អឹគវ

» ដិើបអចាជាកាហាម្ឃាិការសាាួ លបាអហបហធាិធវ IED អសគរសផ្លសិវអសគរសដរជាើរបាហកាវ IEDsវែលកាក្រម្សិោ
ដប្ើអាដិើចាជាកាដអេះហក្ែ សហម្អឹគដោលជាំណគដែសឬដា?
» ដិើែំដណើសរសដោេះរាអាដរៅរជាព័អធិធោរសវ
ិរម្ូិឲ្យដោេះរាអាជាពសដហហជាម្ួ អាអឹគរសគំរម្ក្ំដប្គដែលជាគក ដ ើគដោអារក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ដោអាដរជាើវIEDs ដែសឬដា?49oដិើសែា ដរជាើដៅរក្ម្វ

អសគរពេះរជវជាាដែលាាួ លបាអរសចិកាតាំគវ

49ឧទប្សណ៍វ
ដិើចំបាចកាិរម្ូិឲ្យបអហិនារសដែលិរម្ូិឲ្យោមអរក្ ុម្រជាឹក្ាចំដ
ដែើម្បីជាង្ហកសរសគំរម្ក្ំដប្គែលកាាក្សីដែសឬដា?វ

េះហិនារស

ក្កាព័អធអឹគឧរក្សែាជអវ

Counter-IED Tool

អសគ/ឬវ
ឬដភសិជអវ

59

បអឯក្ដាហពសដហហហរបជាកាែំដណើសរសហិនារសoក្កាព័អធអឹគអំដពើដភសិក្ម្ម ដែសឬដា?វ

រជាហសអដជាើែំដណើសរសពសដហហរិូិបាអដរជាើរបាហកាវ
ដិើហំណធំដសឿគជា៉ាធនាមអរិូិបាអដោេះរាអាដោអាែំដណើសរសដោេះរាអាដរៅរជាព័អធិធោរសវ
ដប្ើអាដិើហំណធដំ សឿគដែល ក្កាព័អធអឹគវ
ជា៉ាធនាមអក្សណីដែលឈាអែលការសផ្ែ នាទដទហបាអដោអាដជាគជ័អា?វ

» ដិើរជាព័អធអាធិតស ម្៌តទលកាគឺជាដោលដៅដែសឬដាវ
ដប្ើអាដិើបអិ ទ្យធាអរសហអត សហធខហម្រហជាដែើម្បីរសសអន ក្

IEDក្កាព័អធក្នុគសែា បាលអាធិតស ម្៌ដែសឬដា?

៦.៤.៧.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» ម្សអបអចាជាកាជាក្កាោក្កាោម្ួ អាដែលរគជាែណតជាកាដលើរសរអការជាកាដរគឿគផ្្ុេះដោអាោមអរសអអធញ្ហញិវ
ឬរសដរជាើរបាហកាដរគឿគផ្្ុេះហរបជាកាដោលជាំណគឧរក្សែាដនាេះដា។
» រជាព័អធិធោរសម្សអបាអដសៀជាចំខល ួអវឬដភសិក្សដែលដរជាើរបាហកាវIEDs ។វឬអហម្ិន ភាពក្នុគរសដោេះរាអាជាាដលម ើហក្កាព័អធអឹគឧរក្សែាជអវ

» ហបជសក្អីម្ួអាៗនអរជាព័អធអាធិតស ម្៌វអសគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ។បអភាពង្ហអាសគដរោេះខាែំគដៅអឹគរសវាអារជាហាសដោអាឧរក្សែាជអវរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» បអចាជាកា

ក្កាព័អធអឹគវIED ម្ួ អាចំអួអវជា៉ាធដអត ជាាូ ដៅវចាជាកាដអេះម្សអរិូិបាអអអធិិត ដា។» រជាព័អធិធោរសបអរសពសបាក្ក្នុគរសអអធិិត ចាជាកាដែលបអរាជាកាវ
ដៅអឹគជាស ទ្យោរហដែលរក្ ុម្រជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្ំពធគដរជាើរបាហកាវ
IEDsដែើម្បីវាអារជាហាសទ ំគានជាិយក្ម្ម ហអត សហធខសជាហកាសែា វអសគជាគក ឲ្យបអសជាួ ហវអសគបាិកាជាគកាជី ិ ទ្យិដលើរជាជាជអហធី ិ ទ្យល។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៣៖» សែា បអរជាព័អធអាធិតស ម្៌ដែលែំដណើសរសែ៏លែវ
ដែលវចអអធិិត អីិសសែា ដោអាម្សអលំដអៀគវ
អសគរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពចំដ េះអន ក្ដែលរិូិបាអដចារជារអកាពីជាាដលម ើហ ក្កាព័អធអឹគវIED ។»ដគបាអអាលកាអំពីរសដរជាើរបាហកាភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដប្ើអាដគដរជាើរបាហការសជាង្ហាញភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាជាញឹក្ញាជាកាដោអាវជាា សអអាយរសវ
ដែើម្បីជាញ្ហជក្កាពីរសហ៊ែធម្រគលំោនដោអាអន ក្ដែល ក្កាពអ័ ធ ក្នុគរសផ្កា ិកាផ្កាគកា,វរសផ្លសិ,វអសគរសដរជាើរបាហកាវIEDs ។»បអរសផ្ែ លកាអូិរសរស សខល ួអក្រម្សិហម្រហជាែលកាហបជសក្អីម្ួអាៗនអរជាព័អធអាិធ ត ស ម្៌វដែើម្បីធានាថ្នពួ ក្ដគម្សអបអភាពង្ហអាសគដរោេះចំដ េះរសវាអារជាហាសវឬរសជាគេ សិជាគេ ំោម្ួ អាដ ើអា។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្៤៖» បអរសអាលកាែឹគចាហកាអំពីរសដរជាើរបាហកាភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច ័អាវដប្ើអាជាដសឿអាៗភហតុតាគទ ំគដនាេះបាអរែអាជាដផ្ន ក្ហំខាអកានអរសផ្ែនាទដទហជអដលម ើហ។» បអឧទប្សណ៍ដែលរសរជាម្ូ លភហតុតាគដរហលយិ ទ្យចច អា័ ពីាីតាំគដក្ើិដប្ិធវ
IEDបាអជួ អាឲ្យបអរសក្ំណិកាអិត ហញ្ហញណអន ក្ ក្កាព័អធក្នុគរសផ្កា ិកាផ្កាគកា,វ រសផ្លសិ,វ អសគរសោក្កាឲ្យដរជាើរបាហកាវ IEDs
អសគរសផ្ែ នាទដទហដោអាដជាគជ័អាដលើជាធគកាលតាម្សអាៈរជាព័អធអាធិតស ម្៌។រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអរជាព័អធអាធិតស ម្៌ដែលបអហម្ិន ភាពខព ហកាវអសគែំដណើសរសដពញដលញវ
ដែលវចដឆែ ើអាិជាោ៉ាគបអរជាហសាធភាពចំដ េះរសឧរក្សែាក្សវអសគដភសិក្សដែលដរជាើរបាហកាវIEDs ។» សែា ោំរារសដ វ ើជាិស្ថជា័អជអហគស័អាដែល

ក្កាព័អធអឹគរសដរជាើរបាហកាវIEDs ឆែ គដែអ។

Counter-IED Tool60

៦.៤.៨ វ ិធានការប្រឆាំង IED បសសខាងគប្កាម៖ ការអ្េិវឌ្ឍវ ិធានការប្រឆាំង IED
៦.៤.៨.១ គសនកដ ីគផ្ដម
ើហម្ិន ភាពក្នុគរសដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសដរជារជាួ លក្នុគរសដរជាើរបាហកាវ
គឺជាម្ូ លោាអរគឹេះនអអាធាធាហ្វហតរជាឆំគវ
IEDធាិធហំខាអកាៗក្នុគរសវាអាិនម្ែ ជាក្ក ភាពរជាឆំគវ
ដៅក្នុគិំជាអកាដអេះគឺជា ិ ទ្យាលភាពដែលសែា វចដឆែ ើអាិជាដៅអឹគរសពស្ថក្សណ៍វ
ឬរសតែហកាជាតសជាក្
ូកា ដហត គក្នុគរសដរជាើរបាហកាវ
ដប្ើអាជានាទជាកាម្ក្វចជាដគក ិើ ិ ទ្យធាអរសរជាឆំគរជាក្ជាដោអារជាហសាធភាព។វ
វាគឺជាសង្ហវហកានអហម្ិន ភាពសជាហកាសែា ក្នុគរសដសៀអវអសគដឆែ ើអាិជា។

IEDsដែលបអរជាហសាធភាព។វ
IED
IEDs
ជាក្កាដហត គវដែើម្បីសក្ារសោំរាសជាហការជាជាជអហធី ិ ទ្យលដៅក្នុគិំជាអកាដែលបអរសដរជាើរបាហកាវ
IEDដរចើអវឹ អំពីវ
វាជារសហំខាអកាដែលឯក្ាសដលើក្ក្ម្ព ហការសអាលកាែគ
IEDរិូិបាអដ វ ើជាចចុជាបអន ភាពដៅដពលដែលរសគំរម្ក្ំដប្គវ IED តែហកាជាតស។វ
ូរសតែហកាជាតសអាធូ ាធ ិ ទ្យ ី,វ ជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ី ដែលដរជាើរបាហកាដោអាឧរក្សែាជអវ
អសគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម ក្៏ចំបាចការិូិអាក្ចសិតាធក្ោក្កាពីហបជសក្នអក្គក្បែំគហអត សហធខសជាហកាសែា ដែលម្សអដម្អជាអន ក្ឯក្ដាហរជាឆំគវIED ។ដគក្៏គួសាាួ លាកាលកាថ្នវវិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
IEDគឺជាក្តាតជំសធញែ៏ហខាំ អកាែលកាហក្ម្ម ភាពជំអួអាម្អធហស ម្៌ដផ្សគដាៀិ។

រជាក្ជាដោអារជាហសាធភាពវ

៦.៤.៨.២ ការពិចារណាគលើការវាយត្ច្មៃគួ សបអរសពសចសោដលើចណំ ធ ចខាគដររម្ក្នុគរសវាអាិនម្ែ ហម្ិន ភាពសជាហកាសែា ក្នុគរជាិសជាិត សរសរជាឆំគ
អឹគវIED៖» ដិើសែា រិួ ិពសអសិយរសដរជាើរបាហកាវ IED ដោអាឧរក្សែាជអវ អសគរក្ ុម្ដែលរជារពឹិតអំដពើដភសិក្ម្ម បាអក្រម្សិោវ
ដប្ើអាដិើវាវចដឆែ អាើ ិជាបាអឆជាកាសប្័ហចំដ េះរសតែហកាជាតសអាធូ ាធវិ ទ្យ ី,វជាដចច ក្ដាហ,វអសគអីិស ិ ទ្យ ី ដែសឬដា?
» ដិើសែា ជាដគក ើិ ិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
ដិើអគកា ភាពដែលរិូិបាអដិគតាំគាាួ លខធហរិូិចំដ

IEDេះចំណធចខាគដររម្ដែសឬដា?វ

ោ៉ាគែូ ចដម្ត ច?

oរសអភសិឌ្ឍរសជាណតុេះជាោត លរជាឆំគវ
IED(ដអេះរគជាែណតជាកាទ ំគរសជាណតុេះជាោត លជាដចច ក្ដាហហរបជាកាអនក្ឯក្ដាហវ
អសគរសជាណតុេះជាោត លរសអាលកាែឹគាូ ដៅអំពីវIED ហរបជាកាអនក្ម្សអដម្អឯក្ដាហវអសគរជាជាជអាូ ដៅ)oរសជាញ្ហជក្កាអំពីិរម្ូិរសវអសគរសាសញឧជាក្សណ៍oរសអភសិឌ្ឍរជាព័អធរសoរសសចនាដប្ោាសចនាហម្ព អ័ ធ សជាហកាសោាភសបាលដែើម្បីាជាកាាលកាអឹគផ្លជា៉ាេះ

សរោជាកាផ្្ុេះវឬអំដជាគរោជាកាហរបជាកាោអជំអសេះរស

សលកានអវIEDsវ» ដិើសែា វចដឆែ ើអាិជាបាអដលឿអជា៉ាធោណ ចំដ េះរសតែហកាជាតសនអរសដរជាើ
ូរបាហកាវ IEDs
ឬផ្ត លការសជាណតុេះជាោត លថម ីៗវដែើម្បីរិកាជាអន អារសគំរម្ក្ំដប្គវIED ថម ី?

អសគាាួ លបាអហម្ិន ភាពថមវី

» ដិើិគកា ជាណតុេះជាោ
ត លវIEDD រិូិបាអពសអសិយដ ើគ ិ ទ្យញញឹក្ញាជាកាជា៉ាធោណ ?
៦.៤.៨.៣ លកខ ណៈវ ិនិនឆ្យច្នការវាយត្ច្មៃរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ១៖ កប្មិត្ ាំរូងដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអម្ដ ស្ថបាអាបអក្រម្សិក្នុគរសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវIED ។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ២៖ កប្មិត្កាំពុងអ្េិវឌ្ឍដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា ាាួ លាកាលកាថ្នរសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
ជា៉ាធដអត ម្សអបអហម្ិន ភាពោចកាដោអាដ ក្ដៅក្នុគចំណធចដអេះដា។វ

IEDបអាសៈហំខាអកាវ

» សែា ពឹគដផ្ែ ក្ោ៉ាគខាែំគដលើរសោំរាពីរជាដាហជានែគូ វដែើម្បីាាួ លបាអហម្ិន ភាពរជាឆំគវIED ដែលចំបាចកា។វ

Counter-IED Tool61រកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានកាំណត្់បានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

កប្មិត្

» សែា បអរជាព័អធរសង្ហសដែលពសអសិយតាម្ោអរសតែហកាជាតសនអរសដរជាើ
ូរបាហកាវ
អសគវចដ វ ើរសតែហកាជាតសរហជាោ
ូន ដៅអឹគអាធាធ ិ ទ្យ ី,វអសគអីិស ិ ទ្យ ី ដែលដរជាើរបាហកាដោអាក្គក្បែំគសជាហកាខល ួអ។វរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង
IEDកប្មិត្អានប្ររ់ប្រងបានដោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖

៣៖
IEDsជាដចច ក្ដាហ,វកប្មិត្៤៖» សែា បអរជាព័អធែ៏បអរជាហសាធភាពហរបជាការសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
ដប្ើអារជាព័អធដនាេះវចរជាិសក្ម្ម ោ៉ាគឆជាកាសប្័ហចំដ េះរសតែហកាជាតសរសដរជាើ
ូរបាហកាវIEDs ។វ

IEDរកក ភាពសមត្ថ ភាពប្រឆាំងនឹង IED កប្មិត្ ៥៖ កប្មិត្សព សដ់ ោអាបអរសជាញ្ហជក្កាែូចខាគដររម្៖
» សែា បអរជាព័អធែ៏បអរជាហសាធភាពវ
អសគរជាិសហក្ម្ម ហរបជាការសអភសិឌ្ឍិ ទ្យធាអរសរជាឆំគវ
IEDដប្ើអារជាព័អធដនាេះបអហម្ិន ភាពក្នុគរសរជាិសក្ម្ម ោ៉ាគឆជាកាសប្័ហទ ំគចំដ េះរសតែហកាជាតសជាក្
ូកា ដហត គនអរស
ដរជាើរបាហកាវIEDs អសគរសតែហកាជាតសដែលបាអពស្ថក្សណ៍
ូាធក្ជាម្ធអ។វ
» សែា ដចក្សសា ដលក្រសអអធិិត លែជាំផ្ធិជាម្ួ អានែគូ អអត សជាិសវអសគិំជាអកា។វ

Counter-IED Tool62