i n t e r n at i o n a l e
bedrijfscommunicatie
LEIDRAAD VOOR INTERNATIONAAL ONDERNEMEN

Internationale
bedrijfscommunicatietenLeidraad bij
internationaal
ondernemen

Internationale bedrijfscommunicatie
is een uitgave van
Flanders Investment & Trade
Gaucheretstraat 90 I BE - 1030 Brussel
T +32 2 504 87 11 I F +32 2 504 88 99
info@fitagency.be I www.flandersinvestmentandtrade.bewww.twitter.com/fitagency I www.linkedin.com/groups
1ste editie - 1ste druk - Juni 2012
Verantwoordelijke uitgever: Claire Tillekaerts© Alle rechten voorbehouden
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar
gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke
wijze ook zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van deuitgever.

Internationale
bedrijfscommunicatieeten
Leidraad bij
internationaal
ondernemen

4Internationale bedrijfscommunicatieInhoudstafel

1

Van aanbod naar communicatie.................................................... 9

1.1		 Het belang van internationale marketing en communicatie.......... 15
1.2		 Start met een goede briefing.......................................................... 19
1.3		 Analyseer uw doelgroepen............................................................. 23
1.4		 Bepaal de juiste boodschap............................................................ 27
1.5		 Bepaal de mediamix....................................................................... 41
1.6		 Maak een communicatiekalender.................................................. 45
1.7		 Zorg voor herkenning en huisstijl................................................... 49
2

Bepaal de juiste communicatiekanalen...................................... 53

2.1		 Uw website...................................................................................... 57
2.2		 Sociale media.................................................................................. 75
2.3		 B2b-verkoopondersteunend materiaal:
		 de PowerPoint, de brochure en de folder ...................................... 83
2.4		 Beursdeelnames............................................................................. 89
2.5		 Direct marketing............................................................................. 95
2.6		 Verkoopondersteunend materiaal: van verpakking
		 tot winkelcommunicatie................................................................ 109
2.7		 Promoties...................................................................................... 111
2.8		 Uw nieuwsbrief, magazine of whitepapers................................... 115
2.9		 Uw events...................................................................................... 123
2.10 Uw klassieke reclamecampagne.................................................. 129
2.11 Sponsoring.................................................................................... 143
2.12 Uw perscommunicatie.................................................................. 151
3

Evalueer en leer....................................................................... 159

4

Tien tips voor succesvolle internationale
bedrijfscommunicatie .............................................................. 165

5

Tien tips voor slimme exporteurs............................................ 169

6

Verklarende woordenlijst......................................................... 173

7

Organisaties die u kunnen helpen met
Internationaal Communiceren ................................................. 179

8

Bronvermelding, referenties en literatuurlijst ........................ 185

Leidraad bij internationaal ondernemen

56Internationale bedrijfscommunicatie

Inleiding

Steeds meer bedrijven verkennen internationale markten. De concurrentie groeit; elke markt telt meer spelers, meer producten, meer
diensten. De klant, van zijn kant, wordt overdonderd met informatie
en communicatie. U moet dus vandaag heel wat harder werken om
gehoord en gezien te worden. Dat betekent niet noodzakelijk dat u
méér boodschappen de wereld moet insturen. Misschien moet u uw
binnenlandse en buitenlandse doelgroepen net duidelijker afbakenen,
en ervoor zorgen dat elke prospect precies begrijpt welk voordeel u tebieden heeft.
Met dit boekje wil Flanders Investment & Trade u meegeven hoe
u zich op het internationale strijdtoneel kan onderscheiden vanandere spelers. Zo leest u hoe u de nodige aandacht kan besteden
aan de boodschap die u wenst over te brengen en welke verschillende
middelen u daartoe kan inzetten. We laten succesvolle bedrijven aan
het woord en bieden u – op de linkerpagina’s – tal van bruikbare tips.
Achteraan in dit boekje vindt u ook een verklarende woordenlijst en
een lijst van interessante websites.
Uiteraard zetten we u met dit boekje slechts op weg: we hebben niet
de ambitie om volledig te zijn. Ook al niet omdat bedrijfscommunicatie,
waarmee organisaties zich wereldwijd trachten te onderscheiden vanandere, voortdurend vernieuwt en verandert. Met nieuwe media en
nieuwe kanalen tracht men in te spelen op de veranderende wensen
en eisen van consumenten.
Wel hopen we er hiermee voor te zorgen dat u uw budgetten – die bij
beginnende exporteurs veelal sterk afgebakend zijn – goed gebruikt.
Dat u al snel successen boekt. En dat u zo bewijst wat andere bedrijven
voor u ontdekten: dat internationaal zakendoen een verrijking is voor
uw bedrijf, op alle vlakken.
Flanders Investment & Trade wenst u veel leesgenot en plezier met
het uitstippelen van een communicatieplan dat uw bedrijf over degrenzen heen zal doen scoren.

Leidraad bij internationaal ondernemen

7

Hoe

echt ben je als Google			

je niet kan vinden?

#K.Schiphouwer
8Internationale bedrijfscommunicatie

Van aanbod
naar communicatie

Leidraad bij internationaal ondernemen

1

9Lokale aanpassing?
Invloeden op het
communicatieproces

Invloeden op het communicatieproces
Socio-culturele verschillen
Juridische/relatieve verschillen
Economische verschillen
Competitieve verschillen
Taalverschillen

Context van
thuismarkt
Verzender
Boodschap
bedrijf(ontvankelijkheid voor
vreemdecultuur en
verwachtingen)

Codering
Woordkeuze,
symbolen enz.
(culturele aanpassingen om
misverstanden
te vermijden)

lokaleaanpassing
Boodschap
Boodschapvertaald invreemdetaal

Context vanvreemde markt
Decodering
Perceptie
boodschap(culturele
aanpassingen,associaties)

Ontvanger
Cultureelbegrip(verwachtingen
enz.)

Ruis

Boodschap van concurrenten, gebruikte
media, afleidingen, vooroordelen
De boodschap die u vanop uw thuismarkt verzendt, wordt op
vreemde markten niet altijd op dezelfde manier ontvangen …

10

Internationale bedrijfscommunicatie

1 Van aanbod naar communicatie

Wat heeft u precies nodig om uw product op buitenlandse markten aan
de man te brengen? In de eerste plaats een goede kennis van uw potentiële klant. Wie is uw doelgroep? Richt u zich tot een eind­verbruiker of tot
een tussenhandelaar? Welke informatie heeft die nodig om te kunnen
beslissen? Waar haalt deze klant zijn informatie? Hoe, waar en wanneer
informeren uw concurrenten hun klanten?
Met deze kennis komt u al een eind, maar u bent er nog niet. Bij­
komende vragen gaan over uw aanbod. Waarom zou een buitenlandse klant uw product verkiezen boven dat van een bedrijf in zijn
buurt? Door met u in zee te gaan neemt hij een zeker risico. Hij kentu of uw product niet of niet goed. Welk voordeel heeft u te bieden? Wat
is uw toegevoegde waarde? Waar doet u het beter dan de lokale of internationale concurrent? Dit is cruciale informatie voor het creëren van
goede communicatie.
Zorg ervoor dat u wordt begrepen
Het bepalen van uw boodschap – ‘wat te zeggen’ – en dat vertalen in een
creatieve strategie – ‘hoe te zeggen’ – is vaak al een moeilijke oefening
op bekend lokaal terrein. In een internationale omgeving is het een nog
grotere uitdaging. In de eerste plaats omdat men u er niet kent – u geniet er dus niet het voordeel van ‘ingebed te zijn’ in de lokale economie.
U moet ervoor zorgen dat uw informatie op een duidelijke, correcte en
attractieve manier wordt overgebracht naar uw buitenlandse doelgroep.
Tegelijk krijgt uw bedrijf op vreemde markten te maken met andere culturele, demografische, economische, geografische, technologische, politieke en juridische omstandigheden.
Om uw informatie te kunnen delen met uw potentiële klanten moet u eerst
en vooral de taal beheersen. Idealiter gebruikt u de toon­zetting, de anekdotes en de terminologie die uw doelgroep gewend is. Zo creëert u vertrouwen, noodzakelijk opdat men bij u zou komen en kopen.
Think global, act local
Bij internationale communicatie vertrekt u van dezelfde twee basisprincipes als op de binnenlandse markt: ken uw publiek en weet wat u wil
bereiken.
Leidraad bij internationaal ondernemen

11Zelfs kleuren ziet men anders
Kleuren krijgen vaak een andere gevoelswaarde of betekenis bij verschillendeculturen. Zo wordt wit bij ons in het
Westen geassocieerd met puurheid, hoop
en luxe. Denk maar aan de Witte Marsof een witte limousine. In China en Japan ishet echter de kleur van de dood; de rouwenden dragen witte gewaden. Het is dus geen
goed idee om feestartikelen in een witte verpakking op de Chinese markt te brengen.
Rood associeert men in de meeste culturen
met liefde; blauw met kwaliteit; bij zwart
denken we overal aan ‘duur’ en ‘machtig’.
Bij het bedenken van een logo of verpakking is het dus van belang om de culturele
kleurassociaties van uw doelpubliek tekennen. Als de kernwaarde van uw productof boodschap ‘geluk’ is, kan u bijvoorbeeld
perfect met een rood-zwart logo op deChinese markt verschijnen.

12Internationale bedrijfscommunicatieDoor goed te bepalen wie uw doelgroep is, waar die zich precies bevindt
en wat hij van u verwacht, en door de verschillen in de internationale
marketingomgeving in kaart te brengen, kan u nagaan in welke mate demarketingcommunicatie van uw bedrijf moet worden aangepast aan delokale omstandigheden en behoeften.
Om de eenheid te bewaren en de kosten beperkt te houden, gaat u het
beste uit van één omvattend communicatieplan voor al uw markten enal uw doelgroepen: think global. Maar uw kanalen, boodschappen en acties past u maar beter aan volgens de lokale omstandigheden: act local.
Lokale partners kunnen u hierbij ongetwijfeld helpen. Zij kunnen u ook
wegwijs maken in lokale wet- en regelgeving inzake communicatie (bijvoorbeeld de wet op de privacy, bescherming van kinderen tegen reclame, promotiebescherming…). Bovendien zullen zij rekening houden met
verschillen in de beschikbaarheid en populariteit van bepaalde communicatiemiddelen.
Marketingafdeling als onderdeel van het ‘demand generation team’
Barco – topspeler in visualisatieoplossingen voor verschillende markten en sectoren – is een van de parels aan de Vlaamse industriële
kroon. Hier maakte men het voorbije decennium de omslag van een
exporterend bedrijf – dat vanuit Vlaanderen de wereld bewerkt – naar
een internationale speler, actief op vier continenten. Ook in marketing
werd die omslag gemaakt.
Koen Helsen, Vice President Corporate Marketing bij Barco: “Vroeger
hadden we hier in België verschillende sectormarketeers, en overal
ter wereld waren verkopers in de weer met hun eigen marketingtools. Daar hebben we radicaal komaf mee gemaakt. In de loop der jaren
kreeg de klant een almaar belangrijkere plaats in de Barco-organisatie.
Als marketingafdeling hebben we daar goed op ingespeeld; wehebben ons zo dicht mogelijk bij sales en services gepositioneerd.
Tegelijk hebben we ons georganiseerd in één global marketingteam, dat wereldwijd opereert. Dat marketingteam heeft twee belangrijke opdrachten: ‘demand generation’ en ‘customer intimacy’.
Met andere woorden: we moeten enerzijds de vraag naar Barcooplossingen vergroten, anderzijds moeten we ervoor zorgen dat
Barco dicht bij onze klanten staat.

Leidraad bij internationaal ondernemen

13Wat is Customer Intimacy?
Customer Intimacy is de langdurige
relatie die ontstaat tussen een onderneming
enerzijds en haar eindklant(en) anderzijds. Deze lange­termijnrelatie is enkel
mogelijk wanneer de onderneming in
kwestie optimaal inspeelt op de wensen
en noden van elke individuele klant.
Klantenkennis is dan ook een sterk
wapen in de concurrentiestrijd.

TIP!
Stel u bij elke communicatie-inspanningde vraag of wat u doet, zal bijdragen tot meer
verkoop – rechtstreeks of onrechtstreeks op korte of lange termijn. Zo niet, verliest
u wellicht kostbare tijd en geld.
14Internationale bedrijfscommunicatieEn we merken dat deze aanpak werkt: de marketingmedewerkers
blijven, de budgetten krimpen niet, onze visibiliteit groeit. Het belang van branding en van customer experience neemt verder toe.
Het is duidelijk dat marketing echt impact heeft op de business.
Vandaag tellen we een 40-tal marketingmedewerkers, die vanuithun standplaats – Europa, de VS, China, India – telkens hun gehelemarkt bewerken, binnen het kader dat centraal wordt uitgezet. Het
zijn stuk voor stuk specialisten in hun domein; ze kennen de markt,de klanten, de complexe Barco-stories én ze passen in het DNA van
het bedrijf. Op deze manier zijn we met onze marketingafdeling –net als met onze business – zo efficiënt mogelijk aanwezig op onze
verschillende markten.
Aan het samenstellen van het team besteden we vandaag de grootste zorg. De rol van de medewerkers is immers cruciaal; het isduidelijk dat kennis almaar belangrijker wordt om de job goed tekunnen doen.”

1.1 Het belang van internationale marketingen communicatie
Wie zijn onderneming kon uitbouwen van een eenmanszaak tot een kmo
met internationale ambities, slaagde daar vaak in omdat hij of zij een
goed product of dienst heeft, dat hij op de juiste manier aan de man weet
te brengen. Hij kent immers zijn klanten en zijn eigen streek zeer goed.
Hij neemt dan ook de juiste beslissingen. Het bedrijf groeit en bloeit, ook‘zonder enige communicatie en marketing’.
Zo raakt de bedrijfsleiding soms dermate overtuigd van de kwaliteiten
van de producten of diensten, dat zij ervan uitgaat dat ze zichzelf verkopen. Ze onderschat het voordeel dat ze hebben op hun vertrouwde thuismarkt. En ze onderschat het belang van gerichte en doorgedreven communicatie wanneer ze zich op het internationale strijdtoneel begeven.
Als gevolg daarvan wordt internationale communicatie in vele bedrijven
en organisaties niet gezien als een volwaardige discipline. De job wordt
in handen gelegd van de verkopers, toevertrouwd aan jonge personeelsleden, of uitbesteed aan derden. De leiding van het bedrijf wil zich immers concentreren op de productie van de goederen of de ontwikkelingvan oplossingen die in de markt moeten worden gezet. Soms hebben
diegenen die verantwoordelijk zijn voor marketing of communicatie
Leidraad bij internationaal ondernemen

15

16

Internationale bedrijfscommunicatieslechts een beperkt idee van wat de organisatie of het management probeert te bereiken. Communicatie en marketing worden herleid tot operationele activiteiten, zoals het opzetten van beursstanden of het laten
drukken van folders.
U kan maar één keer een goede eerste indruk maken
De goedbedoelde inspanningen van de verkoper die een zelfvertaalde brochure uit zijn tas haalt, kunnen echter een volledig verkeerde
indruk wekken, namelijk dat uw bedrijf noch de ernst, noch de budgetten
heeft om een buitenlandse markt te bewerken.
Bovendien is communicatie niet alleen een hefboom naar meer verkoop. Het is ook een essentieel instrument om uw strategischedoelstellingen te realiseren en uw bedrijf of organisatie te onderscheiden van andere spelers op de markt. Vooral wanneer u een
nieuwe markt betreedt, waar u concurreert met lokale spelers,dient u een unieke stem te laten horen. Waarom zou uw doelgroep
bij u kopen, als het bedrijf op de hoek net hetzelfde te bieden heeft?
U moet precies weten waarmee u het verschil maakt – en dat verschil
moet u uitdragen in uw communicatie.
Voor vele bedrijven brengt de stap naar internationale communicatie dan
ook een mentaliteitswijziging met zich mee. Beslissingen worden niet
langer genomen op basis van buikgevoel en opportuniteiten, maar van
grondige marktanalyse en van een planmatige aanpak. Resultaten worden opgemeten, acties gestroomlijnd. En het volgende jaar wordt de communicatie nog beter afgestemd op de doelgroep en de markt.
De juiste persoon op de juiste plaatsAls slechts één persoon in uw bedrijf verantwoordelijk is voor marketingen communicatie, moet die zowel strategisch als operationeel kunnen enwillen werken. Hij moet cijfers analyseren en daar conclusies kunnen uit
trekken. Hij moet in staat zijn om een briefing te schrijven voor een
reclamebureau en om internationaal te werken. Hij houdt de website
up-to-date en zorgt ervoor dat uw bedrijf actief aanwezig is in de sociale
media.
Met de juiste persoon achter het stuur wordt de afdeling marketing en
communicatie een drijvende kracht achter uw bedrijf: een kracht die sturing geeft aan uw onderzoek en ontwikkeling, aan uw productie en uw
administratie, aan uw verkoop en uw klanten­contacten. Het wordt de afdeling die zal achterhalen welke producten/diensten en markten de beste
garantie vormen voor de toekomst van uw onderneming.
Leidraad bij internationaal ondernemen

17

18

Internationale bedrijfscommunicatie1.2

Start met een goede briefing

Wil u goed communiceren, dan werkt u beter niet vanuit uw buik­
gevoel. U zet op papier wat u weet over uw aanbod en uw doelgroepen en wat u hen wil vertellen. U verrijkt dat document regelmatig:
telkens wanneer u meer te weten komt en telkens wanneer u een actie heeft ondernomen. Het zal u een basis bieden om uw communicatie
steeds doeltreffender te maken.
U kan niet alles zelf doen. Zelfs multinationals met uitgebreide communicatiediensten doen een beroep op externe agentschappen om
reclamecampagnes uit te werken, mediaruimte aan te kopen, teksten
te schrijven, promoties uit te werken, folders te ontwerpen, websites actueel te houden … In elk van deze beroepen is gespecialiseerde
vakkennis van groot belang.
Bovendien houden deze bureaus voeling met wat leeft in de markt;zij kunnen u informeren over tendensen in de markt en in de bedrijfscommunicatie. U kan immers onmogelijk de eigenheden van elk landdoor en door kennen. Daarvoor heeft u lokale mensen nodig.
Zorg dus bij elke communicatieactie voor een uitgeschreven
briefing – zowel voor uzelf als voor derden – die antwoord geeft op zes
fundamentele vragen:1. Hoe ziet de markt eruit?
• Marktaandelen en bekendheid: hoe is de markt opgedeeld
en waar bevindt mijn bedrijf zich in het plaatje?
• Concurrentie: wie zijn mijn concurrenten, welke boodschappen
verspreiden ze in de markt, via welke kanalen? Welk
concurrerend product vervult welke wensen van de klant?
• Klantenbehoeften: wat zijn de belangrijkste factoren
waaraan een goed product moet beantwoorden in deogen van de klant?
• Kalender van gebeurtenissen die het gedragspatroon vanpotentiële klanten en de omgeving kan beïnvloeden (denkaan de Wereldbeker Voetbal, Olympische Spelen, bepaalde
vakbeurzen, belangrijke congressen).
2. Wie is mijn doelgroep?
• Wie zijn mijn kopers?
• Wie zijn de gebruikers?
• Wie is de vragende partij of de beïnvloeder?
• Hoe vaak wordt aangekocht?
Leidraad bij internationaal ondernemen

19Welk bureau waarvoor?
Kiest u voor één fullservicebureau dat vertakt
is tot in uw exportlanden? Of stelt u zelf
een netwerk samen van kleine bureaus ofzelfstandigen? Stelt u één bureau aan voor uw
printmateriaal én persactiviteiten én sociale
media? Of kiest u specialisten in elk vak­domein?
Eén bureau garandeert u wellicht een grotere
uniformiteit in uw verschillende communicatiemiddelen. Maar elk bureau heeft zijn specialisatie. Meerdere bureaus kunnen u meer creatieveideeën leveren. En u houdt de budgetten binnende perken door afgelijnde taken door te geven aan
verschillende bureaus.
Eventueel kan u zich laten helpen bij de keuze
van een creatief bureau via de World Federationof Advertisers.
De keuze die u maakt, hangt af van het aantal
competente mensen dat u in huis heeft om decoördinatie te verzorgen, van het aantal en het
soort acties dat u wil realiseren, van de regio’s
die u wenst te coveren enz.

20

Internationale bedrijfscommunicatie• Wanneer wordt aangekocht?
• Hoe wordt er aangekocht? Welke keuzemogelijkheden zijn er wanneer in het proces?
• Hoe wordt informatie gezocht over het product?
3. Wat is mijn aanbod?
• Wat is mijn product of dienst?
• Tot wie richt het zich?
• In welke levenscyclus bevindt mijn product zich? (Een nieuw product heeft meer ondersteuning nodig om zijn bekendheid te zien
groeien dan een ‘matuur’ product.)• Hoe is mijn merk gepositioneerd, welk imago heeft het, hoe onderscheidt mijn bedrijf zich van andere?
• Waarom? Geef alle eigenschappen en voordelen van het
product die de positionering verklaren. Samen vormen deze dewaaier van elementen die de belofte inhouden voor de klant. Wat
doet uw product voor hen – hoe speelt het in op hun vraag? Hoe
worden uw beloftes waargemaakt?
• Wat is het klantenvoordeel? Wat zijn de belangrijke waarden die unaar voor kan schuiven in uw communicatie?
• Heeft u vaststaande ideeën over de uitwerking? Geef deze dan alaan.
4. Welke objectieven wil ik realiseren?
• Wat zijn de communicatieobjectieven?
• Tot welke marketingobjectieven/verkoopobjectieven moeten die
leiden?
• Wanneer bent u tevreden? Dit moet uiteraard toegespitst zijn op demarkt waarin u zal werken.
5. Hoe groot is mijn budget?
• Geef een indicatie van het budget dat u denkt te spenderen, hetzij
globaal of voor een afgelijnde actie.
• Hoe wil u de return berekenen?
6. Welke andere marketingacties worden ondernomen?
Indien u met meerdere bureaus werkt of zelf of via uw distributeur acties
onderneemt, zorg er dan voor dat uw verschillende initiatieven op elkaarzijn afgestemd en elkaar ondersteunen.

Leidraad bij internationaal ondernemen

21Contracten
Op de websites van de Unie van Belgische Adverteerders en de World Federation of Advertisers
vindt u typecontracten die afspraken in verband
met auteursrechten vastleggen. Beding dat de gebruiksrechten van uw werk – zoals uw campagne,
uw foto’s en uw tekeningen – steeds bij u liggen,zodat u alles zonder probleem kan hergebruiken.
Zorg ervoor dat ook de rechten voor muziek enmannequins zijn geregeld voor gebruik in tv- ofradiospots.

22

Internationale bedrijfscommunicatie

Het is zeer leerrijk om dit document aan te vullen met successen en
mislukkingen uit het verleden, in dezelfde of andere geografische gebieden.
Op basis van deze informatie kan u of uw bureau een voorstel
uitwerken met volgende elementen:
a. De inhoud van de boodschapb. Het meest geschikte communicatiekanaal/(kanalen)c. Het budget
d. Het proces
e. De timing en retroplanning
Over het optimaal gebruik van de budgetten
Financial Architects is een Vlaamse topspeler die banken wereldwijd
gespecialiseerde software aanbiedt voor risico- en kapitaalbeheer.
Deze b2b-nichespeler staat sterk in Europa, Azië, Australië en Afrika.
Ellen Bartholomeeusen, Head of Global Marketing Financial Architects:“Met onze budgetten trachten we slim om te springen. Als onderdeel
van ons marketingprogramma worden daarom financiële afspraken
gemaakt met onze lokale partnerbedrijven. Of we spreken Microsoft
aan – wij ontwikkelen op het Microsoft platform – en bieden hen demogelijkheid om een interessante spreker te leveren. We gaan ook na
waar Flanders Investment & Trade ons kan ondersteunen. Of we
leggen contact met de ambassade, en kunnen daar interessantecontacten opbouwen.
De knowhow die we hebben opgebouwd op de Europese markt – zowel
inzake marketing als inzake productimplementaties – trachten we zo
veel mogelijk te hergebruiken. Uiteraard laten we altijd ruimte voor
aanpassingen, maar we zorgen er wel voor dat we het warm water niet
telkens opnieuw uitvinden. Geven we bijvoorbeeld een webinar (eenseminarie online) in Europa, dan maken we die via onze website ook
toegankelijk voor klanten en prospecten elders. Hetzelfde met gebruikersbijeenkomsten; we zorgen voor een optimaal verloop, en eens het
concept is vastgelegd, kopiëren we zoveel mogelijk.”

1.3

Analyseer uw doelgroepen

Om goed te communiceren, moet u de doelgroepen kennen waarnaar
uw bedrijf zich richt. Zo dient u te weten welke criteria belangrijk zijnvoor hen, welke waarden ze hanteren, wat ze al van uw bedrijf weten
en wat ze bij de concurrentie appreciëren.
Leidraad bij internationaal ondernemen

23

24

Internationale bedrijfscommunicatie

Verschil b2b en b2c
Een eerste belangrijk onderscheid maken we tussen de business-tobusiness en de business-to-consumermarkt (b2b versus b2c). Richtu zich rechtstreeks naar de eindklant (business-to-consumer)? Of
heeft u bedrijven als klanten (business-to-business)? Het antwoord
op deze vraag zal sterk bepalend zijn voor uw communicatie.
Richt u zich op eindklanten, dan zal u erin moeten slagen de aandacht
te vestigen op uw product – door op te vallen – en de consument teverleiden om voor uw product te kiezen. Indien een groot gedeelte
van de bevolking op hetzelfde ogenblik interesse heeft in uw product,zullen vooral de massamedia – waarmee u grote aantallen mensenin één keer bereikt – u van dienst zijn.
De business-to-businessmarkt kenmerkt zich door een kleiner aantal klanten. Dan is persoonlijke communicatie mogelijk, via individuele
bezoeken, aanwezigheid op vakbeurzen, events en showrooms, direct
mailings. Ook de verspreiding van flyers en productbrochures, sponsoring van doelgroepgerichte evenementen, joint promoties en reclame
in vakbladen zijn mogelijk.
Voor producten die quasi alle bedrijven afnemen zoals pc’s, bedrijfswagens, mobiele telefoons en pakjesdiensten, zijn de massamedia
evenzeer geschikt omdat ze toelaten een groot aantal beslissers enbeïnvloeders op efficiënte wijze te bereiken.
In een b2b-omgeving is de aankoopverantwoordelijkheid merkelijk
groter dan in een b2c-omgeving. Werkt u naar bedrijven, dan zal u met
zakelijkere en rationelere elementen de voordelen van uw product ofdienst moeten bewijzen. Diegene die er over de aankoop beslist, moet
die beslissing immers kunnen uitleggen: hij moet kunnen bewijzen dat
uw kwaliteit uw prijs waard is.
In een bedrijf wenst bijvoorbeeld niemand snel en ondoordacht een
nieuw informaticasysteem aan te kopen, dat bij problemen het hele
bedrijf kan lamleggen. Een verkeerde beslissing kan immers leiden
tot het missen van een promotie of – erger – tot ontslag. Aankopers
letten daarom niet alleen op prijs, maar ook op hun persoonlijke positie
en zekerheid. U dient zich dus overtuigend, zakelijk en ondersteunend
op te stellen en in te spelen op de (on)uitgesproken noden van deaankoper.
De doelstelling van uw marketingcampagne zal in dit geval dan ookveeleer draaien rond het genereren van kwaliteitsvolle leads, waarna
Leidraad bij internationaal ondernemen

25

26

Internationale bedrijfscommunicatieuw verkoopteam met een persoonlijke aanpak de aankoper verder zal
trachten te overtuigen. Door het relatief kleine aantal potentiële klanten
in een b2b-omgeving, wordt hier dan ook vaak voor directe communicatie gekozen, bijvoorbeeld in de vorm van direct mailings.

1. 4

Bepaal de juiste boodschap

De 4 P’s uit de marketingmix? Product, Plaats, Prijs en Promotie. Onder
deze laatste P horen de boodschap en de communicatiekanalen. Wat u
zal vertellen (de boodschap) en hoe u dat zal doen (de kanalen) hangt
af van uw doelgroep. Ook de fase in de levenscyclus waarin uw productof dienst zich bevindt, is bepalend. Net als de mate waarin uw doelgroep uw product en de voordelen ervan kent.
Over de P’s bij Duvel Moortgat
Duvel Moortgat behoeft weinig introductie: het Vlaamse bedrijf iswereld­wijd gekend voor zijn uitmuntende speciaalbieren. Tot het
portfolio behoren onder meer Duvel, Vedett, Maredsous, De Koninck
en La Chouffe. Duvel Moortgat ontpopte zich het voorbije decennium
tot een succesvolle wereldwijde marketeer.
Daniel Krug, Chief Operating Officer Duvel Moortgat: “Prioritair inonze 4 P’s is het Product: we streven naar topkwaliteit én naar constante kwaliteit. Die vormt immers de ruggengraat van onze reputatie.
Ook de P van Plaats is voor Duvel Moortgat essentieel; we richten ons op
markten waar de consumptie van bieren hoog is, en mogelijkerwijze dalend; zoals de VS of Nederland. Hier gaan we op zoek naar de locaties
waar consumenten onze bieren onder de juiste omstandigheden kunnen proeven. In de eerste plaats zijn dat vaak de Belgische cafés; daarnaast spotten we de trendsetters onder de cafés en bars. Hen voorzien
we van verkoopmateriaal en we bieden ook pedagogische ondersteuning; men moet weten hoe onze bieren optimaal worden gedronken.
Zodra we merken dat onze producten aanslaan, verbreden we het
aantal cafés waar we aanwezig zijn. Telkens weer zorgen we voor
visibiliteit op maat; soms laten we zelfs point-of-salesmateriaal
ontwerpen dat perfect past in het interieur. Zo kunnen we aanwezig
zijn in 30 à 40 drankgelegenheden per stad. Tegelijk sponsoren weevenementen die in lijn zijn met onze merken. Duvel, bijvoorbeeld,
koppelen we aan jazz en kunst. Ook hierbij gaat het om feeling; je moet
Leidraad bij internationaal ondernemen

27Marketing BackgroundEen succesvol marketingplan in 15 stappen
Missie & Visie van de Onderneming
Situatie Analyse:
Product
Historiek Verkoop
Marktomgevingsfactoren en trends

Distributie
Concurrentie

Prijs
Bekendheid Product

SWOT
Confrontatiematrix
Verkoopdoelstellingen

Marketing Plan

Doelmarkten
Marketingdoelstellingen
Positionering
Marketingstrategie
Communicatiedoelen
Tactische Marketing Mix Tools:
Product
Branding
PackagingDistributie

Prijs

Promotie

Marketingplanbudget
Marketingkalender
Uitvoering Plan
Evaluatie

Vijftien-stappenplan gebaseerd op Roman G. Hiebing, Jr en Scott W. Cooper.

28

Internationale bedrijfscommunicatievoelen hoe consumenten via bepaalde evenementen in contact komen
met je product.
Op deze manier werken we traag maar gestaag aan het opbouwen van
merkbekendheid en belevenis. Een strategie die tijd vergt en goede
partners om op te bouwen, maar die het voordeel heeft relatief goedkoop te zijn; het risico blijft al bij al beperkt. Voor ons mikt een goede
marketingstrategie hoog, maar werkt ze staps­gewijs naar haar doel.”
Hiernaast vindt u een voorbeeld van een systematische aanpak naar
een communicatieplan. Dit stappenplan zou de indruk kunnen wekken
dat dit een lineair proces is, waar iedere stap leidt naar een volgende.
Niets is echter minder waar. Uiteindelijk moet niet alleen de goede
doelgroep met de juiste boodschap worden bereikt, maar moet ook het
hele kostenplaatje en de return on investment kloppen. Daarom moet
het hele proces en de analyses vaak meer dan eens worden overgedaan, vooraleer tot actie kan worden overgegaan. Heeft u nog nooit een
marketingplan opgesteld, dan is het beter in het eerste jaar enkel debelangrijkste stappen te zetten. Naderhand kan u telkens verder gaan,
tot wanneer uw producten, klanten en concurrenten geen geheimen
meer voor u hebben.
Wat is uw ‘Unique Selling Proposition’?
Vooral wanneer u een nieuwe markt betreedt, waar u concurreert met
lokale spelers, moet u een uniek voordeel te bieden hebben. Waarom
zou uw doelgroep bij u kopen, als het bedrijf om de hoek net hetzelfde
aanbiedt? Het extra dat u te bieden heeft, moet een belangrijke troef
zijn in de ogen van de klant. Die ‘Unique Selling Proposition’ (USP)
moet u uitdragen in uw marketing. Let wel, ook uw USP kan verschillen van land tot land.
Over merken en markten
Ansell – wereldleider in handbescherming voor de medische en deindustriële sector – is een Australisch bedrijf, dat actief is op viercontinenten met een ruim gamma aan merken. Het Europese hoofdkantoor is gevestigd in Brussel.
Wouter Piepers, Global Communications Director Ansell: “Vroeger
werd marketing bij Ansell regionaal aangestuurd; we voeren op vele
Leidraad bij internationaal ondernemen

29Wat is de USP van uw tandpasta?
Voor tandpasta kan u verschillende eigenschappen
naar voor schuiven als USP: de prijs, extra witte tanden, bescherming tegen gaatjes, verfrist de mond,hygiëne, antibacterieel … Via marktonderzoek kan
u te weten komen hoe uw product en dat van uw
concurrenten scoort bij uw doelgroep. Het gaat hierbij
om wat de klant denkt dat het product doet. Eventueel voldoen bepaalde concurrenten niet echt aan decriteria, maar denkt de gebruiker van wel. Stel: deklant vindt op basis van uw verpakking dat uw sterke punt bescherming tegen gaatjes is. Gaat u danbescherming tegen gaatjes promoten? Niet noodzakelijk. Misschien communiceren alle concurrenten
momenteel immers over bescherming tegen gaatjes,
terwijl vele klanten de eigenschappen antibacterieel
en witte tanden verkiezen. Die doelgroep lijkt aantrekkelijker om te benaderen. Kan uw product debelofte waarmaken? Zo ja, dan schuift u beter dezenaar voor en past u uw verpakking aan. Misschien
wil de klant er zelfs meer voor betalen, zodat u niet
onmiddellijk in prijsconcurrentie vervalt met de andere tandpasta’s.
Uw USP wordt dus antibacterieel en/of witte tanden.
Zorg ervoor dat dit de argumenten zijn die eruit
springen in uw communicatie. Vermeld de andere
kenmerken niet; als u alle mogelijke argumenten
opsomt, vindt de consument hét kenmerkende
voordeel van uw product niet meer en staat u
minder duidelijk in het geheugen gegrift.

30Internationale bedrijfscommunicatieplaatsen verschillende merken. Dat heeft te maken met de geschiedenis en ontwikkeling van het bedrijf, met een verleden van overnames:
Ansell heeft regelmatig sterke lokale merken opgekocht – en het isevident dat sterke merken werden bewaard.
Vandaag kiezen we resoluut voor een globale ondersteuning van minder merken. Natuurlijk blijft het mogelijk om een lokaal product temaken. Het is zelfs mogelijk om een product te creëren specifiek voor
één klant, maar het is vaak slimmer om producten te ontwikkelen die
kunnen voldoen aan meerdere vereisten. De vraag is altijd: hoe haalbaar is dit alles? Is de investering de opbrengst waard?
En uiteraard hebben de antwoorden op die vragen grote gevolgen voor
de marketingstrategie. Het is nu eenmaal makkelijker om een kleiner
portfolio van globale merken te ondersteunen. Vandaag vertrekken
we bij Ansell vanuit een globaal marketingkader, een ‘framework’
waarbinnen de regionale en lokale marketingteams werken. Maar ook
de lokale medewerkers behouden een zeer grote zeggingskracht.
Want laat ons wel wezen: je kan geen nieuwe markten of merken ontwikkelen vanop je stoel – de mensen in de frontlinie moeten kunnen
doen wat nodig is om customer intimacy te creëren.
Om een en ander duidelijk te maken, hebben wij een duidelijke matrix
opgesteld met ‘decision rights’: zo zien mensen onmiddellijk, van bij
hun aantreden, wat het kader is waarbinnen ze werken.”What makes the other party tick?
Spreek in uw reclameboodschap naar de consument niet zozeer intermen van eigenschappen van het product, maar in voordelen voor
de gebruiker.
Dus niet: deze tandpasta is antibacterieel, maar wel: deze tandpasta
houdt uw tanden en het tandvlees hygiënisch, waardoor u minder last
heeft van een slechte adem.
Zo spreekt u ook niet in termen van volt, gigabytes, RAM enz. Dezetechnische informatie moet wel op de productfiche voor een b2b-klant,
maar ook daar heeft u het in eerste instantie eerder over voordelen.
Pas later volgt de technische informatie. Zoek dus naar ‘what makes
the other party tick’.
Leidraad bij internationaal ondernemen31

Uw product: een ster!
Als u exporteert, gaat u ervan uit dat
uw product tegen de concurrentie op kan.
Zorg ervoor dat dat tot uiting komt in uw
communicatie. Als u niet overtuigend overuw product kan praten, wie kan het dan wel?
Laat u helpen!
Om te slagen in export, moet uw product ofdienst méér te bieden hebben dan de spelers
op de lokale markt. Vaak geeft men er immers
de voorkeur aan om zaken te doen met lokale
spelers. De uitgave van FIT ‘Help, ik wil exporteren’, kan u helpen om na te gaan of uw bedrijf
en uw medewerkers klaar zijn om te exporteren.
U kan FIT ook vragen om een Exportmeter af
te nemen bij uw bedrijf. Hiermee krijgt u een
idee van de mate waarin uw onderneming –in haar verschillende facetten – klaar isvoor export.
En zodra u heeft beslist om een bepaalde markt
te bewerken, is studiewerk noodzakelijk.
Het buikgevoel dat u op uw thuismarkt kan
helpen, laat u immers in de steek op vreemde
markten. Communiceren zonder studiewerk
betekent onnodige risico’s nemen.

32Internationale bedrijfscommunicatieGeldt uw USP ook in het buitenland?
Een USP of ‘Unique Selling Proposition’ verwijst naar de unieke en onderscheidende kenmerken van uw product of dienst. De term werd inde jaren 40 bedacht door Rosser Reeves, copywriter bij het legendarische Ted Bates & Company. Een USP komt meestal voor in de vorm
van een kort statement dat gemakkelijk te onthouden is.
FedEx is een bekend voorbeeld. Met de slogan ‘When it absolutely, positively has to be there overnight’ vatte het bedrijf in één korte, gevatteslogan de behoefte samen die bevredigd werd: het bezorgen van heel
dringende verzendingen. Ook Domino’s Pizza heeft zijn succes grotendeels aan een goede USP te danken. Met de simpele slogan ‘Hot,
fresh pizza delivered in 30 minutes or less, guaranteed’ onderscheidde
Domino’s Pizza zich van de concurrentie en bouwde een imperium uit.
Een goed USP op de thuismarkt biedt echter geen enkele garantie
in het buitenland. Als ‘de goedkoopste zijn’ uw verkoopargument is,dient u na te gaan of dit overal zo is. Dat is een vaak voorkomende
marketingfout bij startende exporteurs. Maar ook culturele verschillen
kunnen een struikelblok zijn voor een succesvolle USP. Het USP van
Pepsodent, dat voor ons een heel evidente behoefte bevredigt – ‘It whitens your teeth!’ – kende weinig succes in Zuidoost-Azië. Witte tanden
hebben er namelijk niet dezelfde culturele betekenis als bij ons.
De lokale bevolking eet er betelnoten om de tanden zwart te maken,
omdat dit algemeen als aantrekkelijker wordt gezien.
Drie trappen naar actie
Er is een directe relatie tussen verkopen en bekendheid. Het belangrijkste criterium van bekendheid is de mate waarin uw merk ‘top ofmind’ is. Bij top of mind wordt uw merk spontaan als eerste vermeld
bij de vraag: kent u aanbieders van fruitsap, chocolade, fruit, aandrijfriemen, noem maar op. Hoe hoger u scoort, hoe meer kans dat men
uw product of dienst in overweging neemt tijdens het aankoopproces
en hoe meer kans op verkoop.

Leidraad bij internationaal ondernemen

33Een Guinness?
De slogans van Guinness Irish Stout,
aangepast aan verschillende landen ensituaties:
Guinness refreshes your spirit (VS-campagne)
Believe (VK-campagne)
The most natural thing in the world (in Ierland)
Deze slogans maken duidelijk dat het
product op deze markten voldoende gekend is.
Aan het product wordt een ‘emotie’
vastgeklikt: een positief gevoel van
ingetogen genieten. Doel is dus dehouding van consumenten tegenoverhet bier te versterken.
It’s got to be Guinness (in Singapore)Now enjoy Guinness anywhere (Australië)Hier wordt een andere boodschap meegegeven:het bier is op deze markten nog niet gekend.
Deze slogans zijn er dan ook op gericht
consumenten aan te zetten om het bierte ontdekken.

34

Internationale bedrijfscommunicatieBij het bepalen van de boodschap kan u drie getrapte doelstellingen
onderscheiden:• Kennis doorgeven
Om kennis door te geven, zal u uw doelgroepen informeren. U probeert hun interesse te wekken en geeft hen bijvoorbeeld inzicht in
wat uw organisatie doet, hoe uw product werkt, welke oplossingen u
aanbiedt. Met andere woorden: u wisselt informatie uit. Zo leert uw
doelgroep uw bedrijf, product of merk kennen.
• Houding beïnvloeden
Om de houding van uw doelgroep te beïnvloeden, moet u een stap
verder gaan. Niet alleen biedt u de nodige informatie, u weet ook
de voordelen – de onderscheidende factoren – geloofwaardig over tebrengen naar uw doelgroep. Zo kan u, op basis van uw communicatieactie, de houding van de doelgroep veranderen. “Product x lijkt mebeter dan product y, omdat het sneller inwerkt op het materiaal. Het
zal dus minder tijd kosten om mijn werk te doen.”• Gedrag wijzigen
In een derde en laatste trap slaagt u erin het gedrag van uw doelgroep te veranderen. De koper kiest niet langer voor zijn oude gekende product, maar voor uw gloednieuwe aanbod. Of hij rijdt een
andere route, of wordt lid van een vereniging of houdt zich nu wel
aan de regels. Die verandering kan u alleen realiseren wanneer
de houding van uw doelgroep voldoende positief is. Ik koop nu product x op basis van de objectieve informatie, de mening die ik meover het product heb gevormd en de ‘call to action’ die aan deze
communicatie is toegevoegd.
Zo kan u via uw communicatie eerst werken op (naam)bekendheid, dan
op houding, (kennis en voorkeur), dan op gedrag (actie of eerste aankoop), en dan op gewoonte (herhaalaankoop). Om dat te kunnen doen,
zal u beginnen met de aandacht te trekken. Met goede communicatie– en mits u uw beloftes nakomt – klimt u van de eerste sport op deladder telkens naar de volgende.
De conclusie? U moet uw boodschap aanpassen naargelang de doelgroep die u voor ogen heeft. Wanneer de doelgroep uw product nog
niet kent, zal u vooral moeten inzetten op kennis. Wanneer uw doelgroep uw product wel kent, maar er niet positief tegenover staat, zal
u de houding tegenover uw product moeten aanpakken. En wanneer
weinig mensen een abonnement nemen op uw vakblad – ondanks het
feit dat ze het kennen en er positief tegenover staan – zal u hen over destreep moeten halen met bijvoorbeeld een lezersaanbieding.
Leidraad bij internationaal ondernemen

35Let op uw slogan in andere talen
Een Amerikaanse producent van deodorantgebruikte de slogan ‘If you use our deodorant,
you wont be embarrassed’. In Mexico werd de
Spaanse vertaling van deze slogan gebruikt.
‘Embarrassed’ wordt dan ‘embarrazada’
Dit tot groot jolijt van de Mexicanen, want
het woord betekent ‘zwanger’ in het Spaans.
Zij lazen de slogan dus als ‘Als je onze
deodorant gebruikt, word je niet zwanger’.
Ook op politiek of cultureel vlak worden blunders begaan. Een telecombedrijf lanceerde zich
op de Noord-Ierse markt met de gekende
slogan ‘The future’s bright, the future’s
Orange’, zonder er rekening mee tehouden dat de kleur in Ierland al sinds
mensenheugenis geassocieerd wordt
met de protestantse beweging.

36

Internationale bedrijfscommunicatieUw slogan: de creatieve vertaling van uw kernboodschap
Op basis van uw USP én de doelstelling die u voor ogen heeft bij een
bepaalde doelgroep, kan u ook de kernboodschap formuleren: deessentie van de communicatie-inhoud. In een aantal steekwoorden
geeft u aan welke informatie de doelgroep moet krijgen om uw communicatiedoelstelling te bereiken; welke informatie u wil ‘vastklikken’
aan uw product, merk of bedrijf. Die boodschap zal u gebruiken in al
uw communicatiekanalen: een foldertekst, in het onderwerp van een
seminarie, een direct mail, enz. Ze zal dienst doen gedurende langere
tijd. Door de kernboodschap in steekwoorden te formuleren, geeftu richting aan de verdere uitwerking van uw communicatieplan.
Het zorgt ervoor dat u de inhoud blijft aansturen. Besteed dus relatief
veel tijd aan de formulering ervan.
Een slogan is een creatieve vertaling van deze boodschap. Een goede
slogan heeft attentiewaarde, is creatief, klant- en doelgericht. Hij kan
zowel emotioneel als rationeel zijn. Zeker wanneer u internationaal
werkt, is het formuleren van de kernboodschap van belang. Doorde culturele, wettelijke of andere verschillen tussen de verschillendelanden kunnen uw slogans en formuleringen sterk afwijken vanelkaar, maar de kernboodschap blijft dezelfde. Die geeft immers mee
waar uw product, organisatie, of merk voor staat.
What’s in it for me?
Daarna kan u de kernboodschap uitwerken in deelboodschappen,
naargelang de doelgroep die u viseert. Daarbij vertrekt u niet langer
enkel van uw eigen aanbod, uw eigen merk of uw eigen bedrijf. Welvertrekt u van de vraag ‘what’s in it for me?’ Wat heeft de ontvanger
van uw boodschap er zelf aan? Wat is het probleem/de vraag waarop
uw product of dienst een antwoord biedt?
Zo komt u te weten met welke argumenten u het best inspeelt op uw
doelgroep. Een voorbeeld: u wil mobiele telefoons aan de man brengen, waarvan de kernboodschap is dat ze veel meer zijn dan telefoons:
het zijn ‘assistentes’ in het dagelijkse leven. Als u mobiele telefoons wilverkopen aan mannen tussen 15 en 25 jaar, dan legt u best de nadruk
op de mogelijkheid om mp3’s af te spelen. Mannen in de doelgroep
31 tot en met 35 jaar kan u beter informeren over de mogelijkheid om
bijvoorbeeld beursberichten te ontvangen.
In uw communicatie en marketing heeft u het dus niet zozeer overeigenschappen, maar wel over de voordelen van uw product of dienst.
Ook in b2b spreekt u eerst over de voordelen, pas in een latere fase
Leidraad bij internationaal ondernemen

37

TIP!

Wat is de basis van een
goede advertentie?
- ken uw doelgroep- ken uw boodschap

Test uw boodschap!
Test uw ontwerpversie, vooraleer deze helemaal
uit te werken. Stuur uw communicatie naar
een drietal verschillende personen die het
exportland en/of uw doelgroep kennen. Vaak
ontvangt u zo zeer leerrijke feedback. Voor
dure mediacampagnes is een kleine pretest
door een onderzoeksbureau aanbevolen.
38Internationale bedrijfscommunicatiebiedt u technische informatie aan uw technische doelgroepen.
Bespreek het voordeel voor de klant zo specifiek mogelijk. Termenals ‘hoge kwaliteit’ of ‘gegarandeerde veiligheid’ worden vaak loos
gebruikt. Geef aan wat het voordeel is van uw kwaliteit en waarin uw
veiligheid zich onderscheidt van de producten van uw concurrenten.
Bijvoorbeeld: een koekjesbedrijf pakt uit met ‘onze koekjes zijn van betere kwaliteit’ als USP. Kwaliteit zegt men voor duizend-en-één zaken:
textiel van goede kwaliteit, een pen van goede kwaliteit, vloertegels
van goede kwaliteit, vul maar in.
Wees dus preciezer. Wat betekent ‘betere kwaliteit’ voor uw product?
Hoe ervaart de doelgroep uw betere kwaliteit? Wellicht is een productvan betere kwaliteit duurder. Waarvoor betaalt de klant meer? In het
voorbeeld van koekjes kan dat onder meer zijn: met echte boeren­
boter, artisanaal gemaakt of met echte chocolade.
Naar de inkoper van een grootwarenhuis toe kan een extra USP zijn:mooier verpakt dan concurrerende producten, waardoor ze sneller uit
de winkelrekken raken.
Dezelfde oefening kan u doen met veiligheid. Veiligheid is een heel belangrijke behoefte in de maatschappij. Hoe vertaalt u ze? Bijvoorbeeld:
deze wagen is veilig. Waardoor is deze wagen veiliger dan andere?
Extra airbags, steviger gebouwd, sneller reagerend remsysteem …
Tracht, indien mogelijk, uw sterktes te bewijzen. Laat een klant getuigen, geef resultaten mee van tests. Kan u een garantiecertificaat
afleveren met een aantal jaar garantie? Zijn er controleorganismen die
uw voordeel kunnen bevestigen en vergelijken met gelijkaardige producten? Consumententests? Zo ja, vermeld dit alles klaar en duidelijk
op uw communicatie. Zo geeft u aan dat u stevig in uw schoenen staat.
Zorg ervoor dat u uw beloftes kan nakomen
Een klant is tevreden wanneer de verwachtingen die hij heeft – die u
met uw communicatie heeft opgeroepen – worden ingevuld of, beter
nog, worden overtroffen.
Dat geeft het belang aan van juiste communicatie. Als u iets belooft
dat niet strookt met de werkelijkheid, zal uw klant ontgoocheld zijn
en een negatieve houding opbouwen tegenover uw product of dienst.
U zal heel wat energie en geld moeten stoppen in het ombuigen van die
houding en in het opnieuw aanzetten tot kopen.
Leidraad bij internationaal ondernemen

39

40

Internationale bedrijfscommunicatie

1.5

Bepaal de mediamix

U weet wat u wil bereiken, op wie u mikt en welke boodschap u bij dezedoelgroep ingang wil doen vinden. Nu kan u concreter worden en de tools
bepalen die u zal inzetten. U heeft de keuze uit een groot aantal mogelijkheden. Daarbij zal u moeten zoeken naar een evenwicht tussen effectiviteit(in welke mate bereikt u uw doelstelling?) en efficiëntie (staan de vrijgemaakte tijd en budgetten in verhouding tot het resultaat van de actie?).
Het realiseren van communicatiedoelstellingen steunt op herhaling.
Daarom wordt vaak een mix van middelen ingezet, die elkaar versterken.
Zo streeft men ernaar een zo groot mogelijk effect te bereiken.
Tal van factoren hebben een impact op de tools waarvoor u kiest:• Hoe groot is uw doelgroep?
• Op welke wijze gaat u de doelgroepen benaderen? Massaal,
in groepen, individueel, via intermediairen?
• Hoeveel keer wil u uw doelgroep bereiken?
• Hoe hoog mogen de kosten per contact zijn?
• Welke informatie wil u bieden: vluchtige informatie of ‘bewaarinformatie’?
• Welke middelen zal u inzetten? Mondeling, schriftelijk
of een combinatie?
• Is het onderwerp uitsluitend met schriftelijk materiaal overte brengen of is een persoonlijke toelichting wenselijk?
• Zal u samenwerken met bepaalde partijen? Of gebeurt
alle werk in uw bedrijf?
• Wat is uw planning? Kiest u voor één communicatiemomentof voor een gefaseerde aanpak?
• Wil u een eenmalige boodschap verspreiden of pakt u uit
met een reeks?
• Hoe kan u meten welke acties het best werken?
• Hoe snel moet de boodschap worden overgebracht?
• Wat is het imago van een bepaald communicatiemiddel bij de doelgroep?
• Hoeveel invloed heeft u als afzender op het aankomen van
de boodschap? (bv. persbericht versus publireportage)• Ligt de boodschap gevoelig en is het verstandiger om deboodschap door een intermediair over te laten brengen?
• Hoe is het taalgebruik van uw doelgroep (zakelijk ofpersoonlijk, informeel of formeel)?
• Zijn er lokale culturele/religieuze gevoeligheden waar urekening moet mee houden?

Leidraad bij internationaal ondernemen

41Multikanaalmarketing
Met multikanaalmarketing ofmultikanaalcommunicatie poogt een
bedrijf via verschillende kanalen dezelfde
boodschap bij zijn doelgroep te brengen,van e-mails over websites tot folders.
Deze aanpak is kostenbesparend en
garandeert ook een optimale return.
Uiteraard gaat u na of uw gekozen
kanalen – en de bijbehorende budgetten –in verhouding staan tot de return
die u verwacht.

42Internationale bedrijfscommunicatie

Vroeger waren verkoop, public relations, pers, promotie en reclame
losstaande disciplines. Nu kiezen bedrijven veelal voor een centrale
aansturing via een ondernemings- en marketingplan. Zo wordt het mogelijk zowel op korte als op lange termijn te werken. Er ontstaat coherentie en cohesie door alle bedrijfsdisciplines heen.
Producten en diensten worden weloverwogen in goed gekozen markten
gezet. De boodschap sluit aan op de noden en verlangens van de doelgroep. Dankzij deze doordachte aanpak bouwt u aan het imago van uw
bedrijf, product of dienst. De kanaalkeuze gebeurt op basis van de analyse van wat de doelgroep leest of bekijkt en op basis van welke boodschap u wil overbrengen.
Communicatiekanalen in functie van de levenslijn van het productEfficiëntie (in verhouding tot kostprijs)

Verkoopspromotie(Promotie, POS, Verpakking)

Reclame(Klassieke media, sponsoring)en Public Relations(Pers & PR)

Verkoopsteam

Introductie

Groei

Maturiteit

Terugval

Bron: Marketing Management, Kotler Dubois, Publi Union

Naargelang de levenslijn van uw product maakt u meer reclame ofmeer promotie.
Bij de lancering van een nieuw product moet u het bekendmaken; een
relatief grote communicatie-investering is nodig.
In de groeifase – waarin u nog geen concurrenten heeft – kunnen uw
bestedingen dalen.
Zodra er concurrenten opduiken, moet u zich positioneren en uw plaats
verdedigen. Op dat ogenblik moet u meer communiceren.
Op het einde van de levenslijn van uw product vermindert de verkoopinspanning, maar kan u de levenslijn rekken met promoties en nieuweverpakkingen.
Leidraad bij internationaal ondernemen43

De risico’s van guerillamarketingin het buitenland
Een Canadese man die in tutu de Olympische
Spelen van Athene binnendrong om reclame temaken voor een spelletjessite, werd veroordeeld
tot het betalen van een boete van een paarhonderd dollar wegens het betreden vanverboden terrein.
Een extremer voorbeeld is de zogenaamde‘Boston bomb scare’ uit 2007. De makers van
een populaire animatieserie wilden de aandacht
trekken voor de lancering van een bioscoopfilm.
Plakkaten met ledverlichting, waarop figuurtjes uit de film te zien waren, werden verborgen
in de straten van Boston. Een toevallige
voorbijganger zag ze aan voor explosieven enverwittigde de politie. In een mum van tijd washet hele departement Binnenlandse Veiligheid
opgetrommeld. Het eindresultaat: de makers
van de reeks betaalden miljoenen schade­vergoeding en kregen bakken kritiek overzich heen.

44

Internationale bedrijfscommunicatie

Guerrillamarketing, een internationale optie?
Bij guerrillamarketing worden – met beperkte middelen – de traditionele marketinginstrumenten op een creatieve manier gecombineerd,om zo een stevig resultaat te boeken. De term ‘guerilla’ komt uit de oorlogsvoering: een klein leger slaagt erin om via strategische en gecoördineerde acties een groter leger de baas te blijven. In de reclamewereld
gaat het om gerichte, onconventionele acties, die de aandacht trekken
van het publiek en een wow-effect teweegbrengen.
Guerrillamarketing is vandaag erg populair, hoewel het al sinds de jaren
80 bestaat. Door een speciale ludieke, creatieve marketingcampagne
op te zetten, veel ophef te creëren en de media hun werk te laten doen,
behalen bedrijven met bescheiden middelen uitmuntende resultaten.
In de praktijk is succesvolle guerillamarketing niet zo gemakkelijk terealiseren – zeker niet op buitenlandse markten, die u minder goedkent. Het goede resultaat vloeit vooral voort uit de originaliteit en creativiteit van de actie. Vaak zijn ze stout, soms balanceren ze op de rand
van het toelaatbare. Gaat uw bedrijf te ver, dan zal uw actie negatieve
publiciteit opleveren. Guerrillamarketing is dus niet risicoloos, maar
kan fantastische resultaten opleveren.
Interactie
Meer dan ooit wordt naar de mening van de klant gevraagd en met
hem gedialogeerd. Dat kan via sociale media als Facebook, YouTube,
Twitter, via 0800-nummers en contactcentra, via klantendiensten en
bevragingen, via uw verkoopstaf. In deel 2 wordt hier meer aandacht
aan besteed.

1.6

Maak een communicatiekalender

Potentiële klanten zijn vooral geïnteresseerd in communicatie wanneer ze op zoek zijn naar wat u aanbiedt. Ze kregen net de opdracht om
kosten te besparen in hun aankopen van materialen en u komt met een
goedkoper aanbod? Dan zal u scoren. Ze plannen net een nieuwe wagen
te kopen wanneer u uitpakt met een mooie brochure? Idem.
Timing is dan ook cruciaal in uw communicatieplanning. Wanneer
neemt uw klant een beslissing? Bij het opmaken van de bedrijfsbudgetten in het najaar? Of wanneer het Autosalon doorgaat? Idealiter bentu aanwezig bij uw klanten in de periode voor de aankoopbeslissingen.
Zorg ervoor dat u weet wanneer die periodes vallen en hoe aankoopbeslissingen worden genomen.
Leidraad bij internationaal ondernemen

45

46

Internationale bedrijfscommunicatie

MARKETING KALENDER

Groothandels en retail
Directe afnemers
Joint Promo met partner

Uitnodiging Event - Event - Follow Up

Event
Sponsoring
Perscommunicatie

Promotie

Vakbladen
Radio
Advertorials

Website aanpassing
Facebook
YouTubeNewsletter
TwitterInteractieve Media

Klassieke MediaACTIES
Professionele BEURS
Congres vaklui
Direct Mailing

LANCERING PRODUCTSchoolvakanties
bvb Bouwverlof
Bvb Carnaval
Bvb Olymp. Spelen/Wereldbeker voetbal

Lanceringsactie groothandel

7-11

8-10

7

7

8

8

Lancering

HerhaalHerhaalJanuari
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Juli
Augustus September
OktoberNovember
December Comments acties
Maand
Week 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52
Belangrijke Data Exportland

JAAR:
LAND/REGIO:
PRODUCTGROEP:

Met een goede kalender bepaalt u de volgorde waarin u bepaalde middelen inzet en uw boodschap opbouwt. U heeft hierbij verschillendeopties. Zo kan u eenzelfde boodschap verspreiden via verschillende
wegen of kanalen. U kan uw boodschap ook herhalen over een langere
periode, of werken met pieken in bepaalde periodes.
Maak een marketing- en communicatiekalender per land of regio en
per product of productgroep. De verschillende doelgroepen kan u inde linkerkolom onder elkaar zetten. Een aparte kalender per regio of
doelgroep is nodig bij diverse taalgroepen of als uw aanpak verschillend
is per streek. Zo zal u voor België een aparte kalender opmaken voor
Vlaanderen en Wallonië.
• Voeg aan de kalender alle praktische informatie van uw doelmarkt
toe: de schoolverlofdagen, nationale verlofdagen en alle te voorziene gebeurtenissen die invloed kunnen hebben op uw klanten,
uw logistiek of uw productie. Kijk ook naar sportwedstrijden enregionale feesten die het verkeer, de dagelijkse activiteiten, de tvprogrammatie of het kijk- of leesgedrag beïnvloeden.
• Vermeld alle acties zoals beurzen, congressen, mailings, start en
duur mediacampagne, lancering nieuwe folder en de verspreiding
van newsletters. Bedenk eventuele communicatieve hoogtepunten(bijvoorbeeld een kick-offmeeting).
Zorg regelmatig voor een momentum! Vele activiteiten in eenzelfde periode zijn sterker dan een grote versnippering over het jaar.
Bovendien wordt dan telkens naar een periode toegewerkt en kan u die
vervolgens afsluiten om aan een volgende activiteit te beginnen. Dat
werkt efficiënter.
WerkplanningOp basis van uw communicatieplanning en de data waarop iets moet
verschijnen maken u of uw reclameagentschap een retroactieve werkplanning op voor alle betrokkenen, zodat iedereen weet wat hij wanneer
moet aanleveren.
Begin op tijd, wees realistisch en zorg voor reserves: de ontwikkelingvan bepaalde communicatie vergt (veel) tijd. De creatie van een folder,bijvoorbeeld, vergt al snel een doorlooptijd van anderhalve maand. Een
goed doordachte website kan een jaar in beslag nemen van idee naar
online. Vooral de voorbereiding vraagt meestal meer tijd dan verwacht,
omdat veel strategisch denkwerk nodig is. Een goed opgestelde briefing
doet u in een latere fase veel tijd en kosten winnen.
Leidraad bij internationaal ondernemen

47Plan zorgvuldig!
Gaat u mailings uitsturen als een groot
deel van uw doelgroep in verlof is? Na het
verlof liggen meestal stapels taken te
wachten. Als uw duur betaalde mailingtussen het pak ongeopende informatie ligt,
is er veel kans dat het hele pakket
ongeopend in de vuilnisbak belandt
bij de terugkeer uit vakantie.
Gaat u naar het einde van het schooljaar toe
schoolgerief promoten naar studenten? Nee.
Wel naar de inkopers van schoolmaterialen,
omdat die tijdig hun gamma moeten
samenstellen. Voor alles is een timing.
U moet ervoor zorgen dat u aanwezig bent
in de hoofden van uw klanten als ze op
zoek zijn naar uw product (en uiteraard
ook verkrijgbaar via de gebruikelijke/meest
aangewezen kanalen).

48

Internationale bedrijfscommunicatieOm uw planning na te komen, dienen alle betrokkenen – zowel internals extern – uw deadlines te respecteren. Als u bijvoorbeeld op een
beurs aanwezig bent, moeten uw prijzen, folders en prototypes klaarzijn. U moet de klant immers kunnen overtuigen wanneer hij interesse
vertoont. Betrek daarom de verschillende partijen vooraf bij het opstellen van uw kalender.

1.7

Zorg voor herkenning en huisstijl

De rode draad doorheen alle communicatiemiddelen is uiteraard
uw huisstijl. Uw logo en slogan, uw kleuren en uw waarden ‘ademeneenzelfde spirit uit’ over de verschillende middelen en markten heen.
Ze hoeven dus niet gelijk te zijn, maar herkenbaarheid is wel een vereiste. Wie een folder van u kreeg en op basis daarvan uw website gaat
bezoeken, moet hetzelfde bedrijf herkennen.
Vele bedrijven die internationaal opereren, ontwikkelen daarom
een ‘huisstijlboek’. Dat legt regels vast voor het gebruik van het logo
(kleur, plaats op het blad, minimale grootte, achtergrond enz.) en deslogans in de verschillende talen, voor het lettertype en de kleuren
van het huis, voor de beelden die worden gebruikt. Bedrijven die hierstrikt mee omspringen, kunnen herkenbaarheid creëren op basis
van slechts enkele van deze factoren. Zo blijken de advertenties van
Mercedes herkenbaar louter op basis van het gebruikte lettertype.
En laat de slogan ‘Just do it’ bij u een belletje rinkelen?
Uw verhaal moet kloppen‘Herkenning’ zit trouwens niet alleen in het visuele. Ook de boodschap
die het bedrijf verkondigt, moet op alle markten en bij alle doelgroepen
dezelfde zijn: uw verhaal moet kloppen. Als u zichzelf wil aanprijzen als
een klantgericht bedrijf, moeten niet alleen uw klanten op uw thuismarkt dat ervaren, maar ook uw medewerkers moeten ervan overtuigd
zijn – en ertoe willen bijdragen. Pas dan zal u dit verhaal ook bij klanten
op andere markten op een geloofwaardige manier kunnen brengen.
Deze doelstelling is evenwel veel minder te vatten in een boek of een set
aan regels. Wil u ervoor zorgen dat uw verhaal klopt, dan ishet essentieel dat uw communicatiemix ‘geïntegreerd’ is: dat dezesamenhangt en dezelfde doelstellingen ondersteunt. Stel dat u
vandaag een gloednieuwe brochure creëert, die van uw bedrijf een‘solutions provider’ maakt in plaats van een producent van onderdelen.
Maar u plant uw website pas een jaar later aan te pakken. Wie na het lezen van uw brochure surft naar uw website, komt dus terecht op uw aanLeidraad bij internationaal ondernemen

49

TIP!
Toon uw expertise in een whitepaper
Een whitepaper is een objectief relaas dat een
specifiek probleem vaststelt en er een mogelijke
oplossing voor aanbiedt. Bedrijven kunnen er
hun expertise in kwijt. Met een whitepaper kan
u dus de voordelen van uw diensten en/of
producten benadrukken en zo uw verkoop
bevorderen, uw leiderschap bevestigen ofuw partners of klanten onderrichten.
Meer hierover vindt u in Deel 2, 2.8

50Internationale bedrijfscommunicatiebod aan onderdelen. Uw brochure verliest zo alle geloofwaardigheid.
Idealiter pakt u dus beide cruciale communicatiemiddelen tegelijk aan,als u zo’n belangrijke verandering wil doorvoeren.
En terwijl u oog heeft voor herkenbaarheid, moet u ervoor zorgen
dat u volop gebruikmaakt van de verschillende communicatiemiddelen, zodat u uw boodschap zo goed mogelijk overbrengt. U stuurt
een kaartje om klanten uit te nodigen op een internationaal seminarie, laat hen online registreren, stuurt vooraf een e-mail met de reisweg en praktische gegevens, en herinnert hen de dag vooraf per sms
aan het startuur. Tijdens het event twittert u om ook niet-aanwezigen
op de hoogte te houden. En achteraf zet u presentaties online, zodat
zowel bezoekers als niet-bezoekers kunnen nagenieten.
Uiteraard is het niet de bedoeling dat u klanten overlaadt met informatie die ze niet wensen. Pas wanneer ze aangeven dat ze met u in contact
wensen te treden, kan u hen met marketingmiddelen zoals e-mail of
sms benaderen. Zolang ze dat niet deden, gelden de beleefdheidsregels
en behoudt u de nodige afstand.
Is de cirkel rond?
Bij het gebruik van verschillende communicatiemiddelen, zorgt uervoor dat deze elkaar versterken. U wil uw bedrijf positioneren als
het meest innovatieve in uw sector? Dan geeft u uw innovaties een
prominente plaats op uw website en in uw brochure. In uw magazine – en via Twitter – bericht u steevast over uw nieuwste innovatie.
Hierbij legt u een link naar uw website, waar uw klanten een blog of
een whitepaper kunnen lezen over de oorsprong van deze fantastische oplossing. In een video getuigt een klant over hoe hij deze inzet.
Met een muisklik legt uw klant nadien vrijblijvend contact met uw
verkoper. Die belt een uurtje later om een afspraak te maken. De
cirkel is rond.

Leidraad bij internationaal ondernemen

51Denk als een

wijs man maarcommuniceer in de taal vangewone mensen.
#W.B.Yeats
52

Internationale bedrijfscommunicatieBepaal de juiste
communicatiekanalen

Leidraad bij internationaal ondernemen

2

53

54

Internationale bedrijfscommunicatie2 Bepaal de juiste communicatiekanalen

U weet welke doelstellingen u voor ogen heeft op verschillende markten.
Nu is het aan u om de verschillende elementen van uw communicatiemix– de communicatiemiddelen – zo in te zetten, dat ze uw doelstellingen
ondersteunen. Die communicatiemiddelen zijn er in uiteenlopende vormen; ze nemen trouwens almaar verder toe in aantal. Bovendien groeit
ook het aantal wereldwijde adverteerders.
Het komt er dan ook op aan om een goede mix te bepalen, en niet alleen platgetreden paden te bewandelen. Opvallen is de boodschap. U
moet zich weten te onderscheiden in de massa informatie die op uw
doelgroep wordt losgelaten. Daarbij moet u ook rekening houden met
de media die op uw doelmarkt het best scoren. Online media, bijvoorbeeld, worden in België nog in beperkte mate ingezet, maar in het VK,
Noorwegen en Denemarken nemen deze een grote hap uit de mediabudgetten.
Een aantal communicatiekanalen zijn ‘basics’: uw meertalige website, bijvoorbeeld, is niet weg te denken in een internationale context.
Ook een brochure of folder, om achter te laten bij potentiële klanten,
is noodzakelijk. Daarbovenop legt u, naargelang de markt en de doelstellingen, extra communicatiemiddelen in. Stel dat u bij de Duitse distributie wil werken aan uw naambekendheid, dan overweegt u allichtbij­komende direct marketing. Stel dat u mikt op het grote publiek in
Brazilië, dan is een klassieke mediacampagne aangewezen.
Indeling van communicatiekanalen
Bedrijfscommunicatiemiddelen kunnen worden ingedeeld volgens dedrager:• Gedrukte middelen: vakpers, personeelsblad, reclamefolder,jaarverslag, affiche, brochure, nieuwsbrieven, magazines.
• Digitale middelen: internet, intranet, e-mail, website, banners,
blogs, twitter, sms.
• POS-materiaal (point-of-sale): verpakking, presentatie in etalage,
wobblers, affiches, aandachttrekkers, weggevertjes zoals pennen,
petjes, T-shirts, vlaggen bij evenementen, ballonnen.
• Beelden: televisiespotjes, promotiefilms, bedrijfsboodschappen,
PowerPointpresentaties.
• Mondelinge communicatie: persoonlijke gesprekken met helpLeidraad bij internationaal ondernemen55

De look van uw website
Het is altijd goed voor aanvang even na tegaan hoe de anderen het doen. Naargelang
uw sector, uw doelgroep en uw doel, zal uw
website er anders uitzien. In het begin van het
digitale tijdperk werd elke website van nul af
aan opgebouwd. Vandaag bestaan er tal van
formats. Om ideeën op te doen in verband met
structuur en look, kan u een kijkje nemen op:
www.websitetemplates.nl
www.templatemonster.com
www.freewebsitetemplates.com
http://info.template-help.com
56

Internationale bedrijfscommunicatiedesk, verkopers, monteurs; radioreclame, jingles, meetings,
toespraken.
• Immateriële zaken zoals sponsoring, liefdadigheid, maatschappelijke betrokkenheid, politieke betrokkenheid, uitingen van bepaalde overtuigingen op maatschappelijk of religieus vlak.
Bedrijfscommunicatiemiddelen kunnen ook worden ingedeeld volgens
de activiteiten die u ontplooit:• Promotionele activiteiten: reclame via kranten, tv en radio, website, reclamefolders, beurzen, weggevertjes, vlaggen bij evenementen.
• Imago-ondersteunende activiteiten: deelname seminaries, artikels, liefdadigheid en activiteiten van maatschappelijke betrokkenheid, nieuwsbrieven.
• Verkoopondersteunende activiteiten: begeleidende brief naar dealers, verkoopgesprekken, folders, testimonials, affiches, demo’s.
• Interne communicatie ten behoeve van de bedrijfsvoering en de
optimalisering van de bedrijfsprocessen: intranet, personeelsmagazine, e-news.
• Productgebonden communicatie: verpakking, uitstraling van
product.

2.1 Uw website
Om in onze geglobaliseerde commerciële omgeving mee te draaien,
is uw aanwezigheid op het web een noodzaak. Ook wanneer u slechts
over beperkte budgetten beschikt, is dit een prioritaire investering:
vandaag staat uw website centraal in uw internationale communicatie.
Uw potentiële internationale klanten of relaties zullen, vooraleer u hen
persoonlijk ontmoet, uw website al bezocht én hun mening gevormd
hebben.
Uw visitekaartje én marktkraam
Websites verhogen – op een snelle en makkelijke manier – de toegang tot uw producten en diensten, los van alle geografischebeperkingen. Duidelijkheid is dan ook een eerste vereiste: geef een
goed beeld van uw bedrijf en uw aanbod. Wees assertief: niet alle culturen zijn zo bescheiden als de Vlaamse.
Uw website is zowel een communicatiemiddel als een distributiekanaal.
U kan hem dus enerzijds gebruiken als ‘aanplakzuil’, om informatie
door te geven. Hier verwerkt u het best ook uw andere communicatieLeidraad bij internationaal ondernemen

57

TIP!
Zorg ervoor dat op iedere contactaanvraag
een automatische melding volgt, die binnenafzienbare termijn een antwoord belooft.
Dan weet uw potentiële klant waar hij aan
toe is. Regelmatig vergeten bedrijven dewebmail op te volgen, wat een verkeerde
indruk wekt. U vermijdt dit door allemails komende van de website door te sturen
naar de mailbox van medewerkers die bevoegd
zijn om te antwoorden.

TIP!
Stel u de vraag hoe snel uw bezoeker kan zeggen
wat u verkoopt en wat uw sterke punten zijn.

58

Internationale bedrijfscommunicatiemiddelen: uw folders, verkoopvoorwaarden, demofilmpjes. Anderzijds
kan u uw website ook inzetten als ‘marktkraam’ waar u uw goederen
onmiddellijk verkoopt. In dat geval zal u een e-commercemodule integreren.
Uw website biedt u de mogelijkheid om u te onderscheiden van andere
aanbieders. Maak er dan ook gebruik van om uw sterke punten te onderlijnen en de stijl en kwaliteit van uw werk voor te stellen. Heeft u een
award gewonnen, beschikt u over bepaalde certificaten of kwaliteitslabels, zorg er dan voor dat ze zichtbaar zijn. Laat de bezoeker ontdekken
wie u bent, waar uw bedrijf voor staat, waarmee u zich onderscheidt.
Geef online kennis door en ga het gesprek aan met uw bezoeker. Geef
enkele voorbeelden van uw dienstverlening; getuigenissen van tevreden klanten; of een link naar whitepapers over uw oplossingen. Zo bewijst uw website dat u de beste keuze bent.
Uw 24-uurs- en wereldwijde aanwezigheid op het web – die een zeer
breed palet aan prospects kan aanspreken – vergt evenwel aanpassingen in uw organisatie. U moet zorgen voor regelmatige monitoring van
de bezoekcijfers, voor procedures die de opvolging van contacten via desite reguleren zodat aanvragen snel worden behandeld, voor een goede
logistieke organisatie achter uw e-commercemodule. Uw website isimmers uw virtuele uitstalraam: als het antwoord te lang op zich laat
wachten, trekt de bezoeker daar al snel conclusies uit.
Wat biedt u aan wie?
Net als bij andere communicatiemiddelen dient u zich – voor u eraan
begint – te bezinnen: welke doelstellingen wil u bereiken bij welke doelgroepen?
• Wil u verkopen? Dan moet u zich de vraag stellen hoe u een aankoop voor een klant zo makkelijk mogelijk maakt. U zorgt ervoor
dat uw klant alle nodige info vindt voor hij overgaat tot kopen. Misschien voorziet u ook een module waarmee beveiligde aankoop en
betaling via het internet mogelijk wordt.
• Wil u leads genereren? Dan moet u ervoor zorgen dat uw bezoeker ergens zijn gegevens achterlaat. Wat zal u bieden in ruil, opdat
u zo veel mogelijk leads verkrijgt? U zorgt ook voor een uitgekiend
proces, waarmee u de leads kan opvolgen.
• Wil u bepaalde kennis slechts met een beperkte groep delen? Dan
voorziet u allicht beter een beveiligd onderdeel, waar men eerst
een paswoord en log-in moet ingeven.
Leidraad bij internationaal ondernemen

59

TIP!
Vermeld uw website op al uw communicatiedragers:
van businesscards over folders tot verpakking.

60

Internationale bedrijfscommunicatie• Wil u een product in de kijker zetten of uw bedrijf? In het eerste
geval kiest u voor een productwebsite, in het tweede voor een
corporate website.
Nadien gelden een aantal algemene vuistregels:• Onderscheid uzelf van uw concurrentie: benadruk uw Unique
Selling Propostion, uw unieke aanbod.
• Zorg ervoor dat u opvalt: uw website ziet er beter niet identiek
uit met die van uw meest gevreesde concurrent.
• Uw bezoeker heeft bijzonder weinig tijd voor u. Wees dus duidelijk en hou het simpel.
• Maak het uw potentiële klant makkelijk om contact met u op
te nemen: zorg ervoor dat uw bedrijfsgegevens altijd zichtbaar
zijn.
• Niet iedere bezoeker landt op de homepagina; zorg voor een
duidelijke structuur, zodat bezoekers niet verloren lopen.
• Bezoekers wensen niet alleen een antwoord op hun vragen,ze willen meerwaarde. Tracht ook aan die wens tegemoet te
komen. Als u uw (potentiële) klanten goed kent, weet u precies
welke informatie u (gratis) ter beschikking kan stellen (studies,cijfersgegevens, internationale vergelijkingen, whitepapers) of
hoe u hen vooruit kan helpen (een simulator, een tool om op de
eigen business toe te passen). Op basis daarvan kan u met uw
bezoeker in interactie gaan en meer halen uit het bezoek (eenverkoop, een lead, informatie over wat klanten zoeken, nieuwe
productideeën).
• Zal u uw klanten in verschillende landen andere inhoud bieden,of precies dezelfde?
• Kiest u voor één website in meerdere talen? Of gaat u verder enkiest u voor verschillende websites/domeinnamen per land?
• Wil u scoren in bepaalde landen, dan past u best de extensie
van uw site (.be) aan: .co.uk voor Engeland of .fr voor Frankrijk.
Probeer ook uw site te hosten in het gastland; zo wordt u makkelijker gevonden in de zoekmachines. Nadeel is dat dit meer
opvolging met zich meebrengt.

Leidraad bij internationaal ondernemen61Website in
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

62

en

Zorgt voor onmiddellijke en permanente
zichtbaarheid over de hele wereld.
Geeft een duidelijk beeld van wie u bent, watu doet, waarom de klant bij u moet kopen.
Kan veel informatie bevatten o.a. ook getuigenissen, downloadbare brochures, foto’s,
whitepapers en persberichten.
Kan worden toegespitst op verschillendedoelgroepen al dan niet met paswoord.
Kan makkelijk worden geactualiseerd
zonder veel kosten.
Bij een e-commerce site kan u rechtstreeksverkopen over de hele wereld.
Laat toe in Europa te verkopen met Belgische
BTW, zolang u per land onder een bepaald
zakencijfer blijft.
Stimuleert interactie.
De bezoeker kan erin verloren lopen indien
niet goed gestructureerd. Soms heeft men deneiging té veel informatie te willen doorgeven.
Veroudert snel; moet regelmatig geüpdatet
worden.
Indien uw website niet actueel is, straalt dit
af op uw bedrijf.
Niet voor alle doelgroepen noch alle landen ter
wereld even efficiënt.

Internationale bedrijfscommunicatieOver de website en de nieuwe media
Koen Helsen, Vice President Corporate Marketing bij Barco: “DeBarco-website is er in tien talen met dezelfde content. Maar ook hierinbieden we ruimte voor regionalisering: we hebben een CMS-systeem(Content Management System) dat toelaat tot op zekere hoogte
regionaal nieuws te bieden, lokale events te belichten, etc.
Ook in social media bouwen we kennis op. We bouwen aan een strategie om onze afwachtende houding om te buigen in een engagementhouding. Indien blijkt dat die stappen lonen, zullen we hier verder ininvesteren. We zien trouwens nu al dat onze jongere medewerkers in
ons team dit kanaal automatisch oppikken en van input voorzien.”
De technische kant van de zaak
Bij het creëren van een website dient u ook oog te hebben voor enkele
veeleer technische beslommeringen. Zo dient uw website vandaag‘multiplatform’ te zijn: leesbaar op zowel pc als tablets. Soms is een
tweede website – louter voor smartphones – nuttig. Denk hierbij aan
wie uw bezoekers zijn. Een aangepaste lay-out en opbouw kan ervoor zorgen dat het voor bezoekers veel gemakkelijker wordt om uw
website vanaf bepaalde toestellen te consulteren.
Uw website is niet statisch: het is geen ‘online brochure’. Een goede
website verandert en vernieuwt men voortdurend; enkel zo kan u
trafiek genereren.

A. Search Engine Marketing: SEO + SEA
Wordt uw website gevonden? Search Engine Optimisation of SEO!
Of uw website zijn werk doet, hangt niet alleen af van de inhoud en delay-out die u hem geeft. Hij moet ook gevonden worden door de ‘toevallige passanten op het web’: de vele surfers die in zoekmachines termen
ingeven waarmee ze op zoek gaan naar uw product of dienst. Die zoekacties vormen een van de belangrijkste activiteiten op het web. Google
en vele andere ‘search engines’ werken met robots die uw site lezen enindexeren. Een eerste vereiste voor een hoge ranking is dat deze robots
uw site vlot kunnen ‘lezen’.
Leidraad bij internationaal ondernemen

63

TIP!
Schakel hulp in om uw trefwoorden te bepalen!
Op welke woorden zullen surfers zoeken om mijn
bedrijf te vinden? Dat is de kernvraag die u zichstelt wanneer u uw trefwoorden bepaalt. Daarbij
kunnen een aantal tools u op weg zetten. Zo is er
de gratis Google AdWords keyword suggestion(https://adwords.google.com/select/KeywordToolExternal) waarmee u ziet welke termen populairzijn en welke gerelateerde zoekwoorden interessantzijn om op te nemen. De betalende tool wordtracker(www.wordtracker.com) meet de sterktes en zwaktes van uw trefwoorden. Deze laatste tool beperktzich niet tot één zoekmachine en gaat wereldwijd.

TIP!
Webstatistieken: Waarom en hoe?
Met behulp van webstatistieken kan u het succes van uw site meten. Maar deze cijfers vertellen u veel meer; de statistieken becijferen het
aantal bezoekers en bieden een schat aan informatie om uw website te verbeteren. Er zijn uiteenlopende statistiekenpakketten beschikbaar,
waaronder OneStat, NedStat, Snoobi en Google
Analytics. Sommige zijn gratis te verkrijgen.
64

Internationale bedrijfscommunicatie

Met ‘Search Engine Optimisation’ of SEO optimaliseert u uw website – zowel technisch als inhoudelijk – opdat deze goed zou scoren in zoekmachines. Uw website wordt zo ingericht en geschreven dat de zoekmachines
duidelijk weten waarover de website gaat, zodat deze een hogere positie
krijgt in de zoekmachineresultaten over bepaalde onderwerpen.
De robot van Google ‘leest’ uw website en analyseert de woorden die erinvoorkomen. Hierbij houdt de zoekrobot rekening met de codering van
uw site. Zo krijgen trefwoorden in een heading een hogere waarde dan
woorden in een gewone paragraaf. Het komt er dus op aan op de juiste
plaats de woorden te gebruiken waarmee de zoekmachines bezoekers
naar uw site zullen leiden.
Trefwoordenonderzoek?
Met een trefwoordenonderzoek gaat u op zoek naar relevante en ren­dabele zoekwoorden om uw aanbod te omschrijven. Ideale tool hiervoor is Adwords Keyword Tool van Google. Zoekt u op een bepaalde
term, dan kan ook een website die een synoniem hiervan bevat, relevant zijn voor u – deze website zal dus in de zoekresultaten verschijnen. Google herkent trouwens niet alleen de synoniemen, maar ook
vervoegingen van werkwoorden en meervouden of enkelvouden vanzoektermen. Na het trefwoordenonderzoek kent u aan alle webpagina’s een of meerdere trefwoorden toe; u gebruikt deze zowel in demetadata, de header tag als in de content op de webpagina.
Het vertrekpunt hierbij bent u zelf. Wat zijn volgens u de logische trefwoorden die klanten, prospects of geïnteresseerden zullen ingeven om
uw aanbod te vinden? Vele bedrijven stoppen hier en gaan aan de slag
met deze trefwoorden. Beter is om af te toetsen of surfers effectief deze
trefwoorden gebruiken. Diverse (gratis) tools geven cijfers over hoeveel
keer een bepaald trefwoord wordt ingevoerd in een zoekrobot. Deze cijfers zijn schattingen en extrapolaties, maar geven een goed beeld vanhoe surfers zoeken.
Een tweede belangrijke bron bij uw keywordselectie zijn uw eigen webstatistieken. Hier ziet u welke trefwoorden surfers gebruiken – voor destart van uw SEO-campagne – en welke trefwoorden de meest kwalitatieve trafiek opleveren.
En wat met uw concurrentie? Ook hiervoor kan u een mini-SEO-onderzoek doen, zowel op kwantitatief als kwalitatief vlak. Zo kan u starten
bij Google (of andere search engines) en uw trefwoorden intikken. Op
de eerste resultaatspagina ziet u meteen hoeveel websites opgenomen
Leidraad bij internationaal ondernemen

65

TIP!
Een eerste indicatie van hoe goed uw website
zich laat lezen, krijgt u door het commando‘link:’ gevolgd door de url van uw website inhet zoekveld van Google. Google toont u dan
hoeveel pagina’s van uw site zijn opgenomen
in de Google index: een database waarop
verschillende zoekcriteria kunnen worden
gehanteerd om websites te vinden.

TIP!
Zoek de backlinks van uw concurrentie!
Om uw concurrenten in kaart te brengen,kan u onderzoek doen naar hun links, om er
eventueel zelf een link te leggen naar uw
website. Verschillende online tools zijn hiervoor
beschikbaar; Blekko (blekko.com), Linkdiagnosis(www.linkdiagnosis.com) en Open Site Explorer(www.opensiteexplorer.org) zijn er voorbeeldenvan.
66Internationale bedrijfscommunicatiezijn in de index voor de betreffende trefwoordcombinatie. Klik door naar
een aantal sites uit de top tien en u krijgt meteen een idee van uw belangrijkste SEO-concurrentie. Merk op dat deze niet noodzakelijk dezelfde zijn als uw reële concurrenten!
U vindt online verschillende SEO-tools die u kunnen helpen bij het inkaart brengen van uw SEO-concurrenten.
Wat zijn metadata?
Om uw bedrijf optimaal te laten scoren bij Google, moet u de juiste metadata gebruiken. Dit zijn letterlijk ‘gegevens over gegevens’ of gegevens die andere gegevens omschrijven. Door metadata te creëren en
op te slaan bij die data waar ze effectief op betrekking hebben, kunnen
deze makkelijker gevonden worden. Een concreet voorbeeld: meta­data
van een bepaald artikel kunnen de auteur, uitgever of gebruikte taalzijn. Als die opgeslagen worden, kan het artikel makkelijker gevonden
worden. Zo kunnen we in een zoekmachine die gebruikmaakt van metadata direct zoeken naar documenten van een bepaalde auteur door
op diens naam te zoeken. Dit kan niet bij full text search.
Wat is een header tag?
Google gaat door uw website en komt heel wat tekst tegen. U kan de zoekmachine een handje helpen door die woorden en passages aan te duiden
die belangrijk zijn. Met andere woorden: die kernwoorden waarvan u wil
dat daarop klanten uw bedrijf vinden. Die moet u zelf benadrukken endat kan in een header tag. Dat is een HTML-tag die een titel of blokkop
van een tekst aangeeft. Daarin staat kort en krachtig waar het over gaat.
Zoekmachines tonen eerder sites die ook hun keyword in de header tags
hebben. Google leest pagina’s van linksboven naar rechtsonder en komt
als een van de eerste zaken deze ‘krantenkop’ tegen. Daar moeten dezoekwoorden van uw bedrijf dus staan! Het einddoel? Een goed doorgevoerde SEO-inspanning zorgt ervoor dat u de juiste woorden gebruikt
in uw website op de juiste plaats. Dat levert u een continue stroom vannieuwe, relevante bezoekers. Weet wel dat Google – net als andere
search engines – regelmatig de zoekcriteria aanpast. Ook deze oefening moet u dus regelmatig updaten.
Het einddoel?
Het einddoel? Een goed doorgevoerde SEO-inspanning zorgt ervoor
dat u de juiste woorden gebruikt in uw website op de juiste plaats.
Dat levert u een continue stroom van nieuwe, relevante bezoekers.
Weet wel dat Google – net als andere search engines – regelmatig
Leidraad bij internationaal ondernemen

67

TIP!
Behoed u voor linkfarms!
Een linkfarm is een webpagina waarop alleen
maar links naar andere websites staan. Het iseen doorverwijspagina die enkel de vindbaarheid van bepaalde websites in zoekmachines
kunstmatig wil verhogen. Zelf linken naar een
linkfarm kan u schade toebrengen. Als u een
aanvraag krijgt om zomaar een link op te nemen,kijk dan goed uit. Zorg dat u alleen naar
betrouwbare en gerelateerde partners doorlinkt.
Zoek de populaire databases
Ga in elk land na hoe u het best gevonden kan
worden: ga na welke databases veel worden geconsulteerd en hoe u zich het best in de markt
kan integreren. Vergeet de beroepsverenigingen
van uw toekomstige klanten niet te informeren
over uw bestaan en ga na hoe zij voor u vanbelang kunnen zijn!
Als u zelf leveranciers zoekt, kan u zich wenden
tot www.alibaba.com of www.companeo.be.
Als u zich hier met uw producten registreert,
kan u ook zelf worden gevonden.

68

Internationale bedrijfscommunicatiede zoekcriteria aanpast. Ook deze oefening moet u dus regelmatig updaten.
Links van en naar uw site
Om goede SEO-resultaten te boeken, moet uw site niet alleen
technisch gestroomlijnd zijn en inhoudelijk afgestemd op dejuiste trefwoorden. Ook links naar uw site – backlinks genoemd –zijn bijzonder interessant: u stijgt immers in de Google-rankings
naarmate uw website meer wordt aangeklikt, al dan niet via links.
Niettemin stort u zich beter niet blindelings in het aanvragen ofruilen van links met zogenaamde ‘linkfarms’; Google penaliseertdit. Bovendien zijn links van populaire, relevante websites veel
meer waard dan links van niet-bezochte websites, zeker als dezehandelen over een ander domein dan uw eigen kernactiviteit.
Ook in het buitenland komt het erop aan om interessante links teleggen. Probeer linkpartners te zoeken in het land waar u wilscoren. Leg contacten, meld u aan bij directories, sluit u aan bij
verenigingen enz. Hou ook Google zélf te vriend: maak een aparte
Google Webmaster-account aan voor uw buitenlandse site.
SEA: adverteren via zoekmachines
SEA staat voor Search Engine Advertising: het plaatsen vantekstadvertenties in zoekmachines, zoals Google. Tikt u bijvoorbeeld de zoekterm ‘huurauto’ in Google, dan krijgt u bovenaan en
rechts van uw scherm een pak betaalde koppelingen: tekstadvertenties.
Hoe werkt het?
• U kiest op welke trefwoorden uw advertenties verschijnen.
• U stelt uw advertentie samen: titel (hyperlink), één of twee
lijnen tekst, en de zichtbare url (kan verschillend zijn van delandingspagina).
• U bepaalt in welke landen en/of regio’s uw advertenties
verschijnen.
• Dit laatste vormt voor uw internationale marketing een
belangrijk voordeel, omdat u zich specifiek kan richten
op een bepaald land of regio. Een nadeel is dat het vaak
minder eenvoudig is om uw inspanningen op uw scherm

Leidraad bij internationaal ondernemen69Hoe werkt Google AdWords?
Met Google AdWords kan u advertenties
maken die samen op de Google-pagina met
relevante zoekresultaten verschijnen. Dat doetu door zoekwoorden (keywords) vast te stellen
die pertinent zijn voor uw bedrijf of product.
Wanneer iemand die bepaalde zoekwoorden
googelt, dan verschijnt uw advertentie mogelijk naast de zoekresultaten. Zo wordt uw
bedrijf bekend bij een doelgroep die sowieso alin u geïnteresseerd is.

SEO

SEA

www.google.be -> zoekterm: jeton

Waar u met SEA terechtkomt bij de betaalde
koppelingen, kan u met SEO scoren in de‘natuurlijke’ of ‘organische’ – lees niet-betaalde –zoekresultaten: de links die volgen op debetaalde koppelingen.

70

Internationale bedrijfscommunicatieweer te geven. Vanuit Vlaanderen ziet u immers niet zomaar een
Google-scherm uit Frankrijk, Japan of Brazilië.
Pro’s en cons
De voordelen zijn veelvuldig. Ten eerste gaat het bijzonder snel.
Beslist u nu om aan SEA te doen, dan kan uw advertentie binnen een
uur online staan. Bovendien kan u zeer gericht te werk gaan: u kan uw
advertentie specfiek op een bepaalde regio richten – bijvoorbeeld in een
straal van 100 km rond Parijs – in een bepaalde taal. U houdt ook deknip op het budget: u bepaalt wat u maximaal per click en/of per dag
wenst uit te geven. En op elk moment kan u bijsturen.
Google voorziet, net als andere zoekmachines, in een aantal standaardtools om uw resultaten te meten. En ook diepgaandere statistieken
zijn mogelijk via een koppeling met een web statistics oplossing.
Een duidelijk nadeel is dat u betaalt voor uw bezoekers – meer nog;hoe meer kliks u genereert, hoe duurder de advertentie wordt. Bovendien gaat het om een tijdelijke actie; zodra u niet langer betaalt, bent u
niet langer zichtbaar bij de betaalde koppelingen en verliest u uw extra
kliks. Ten slotte: vele mensen (70%!) klikken nooit op de betaalde koppelingen; natuurlijke koppelingen hebben een 20% hogere conversie,
die ongetwijfeld te maken heeft met de grotere geloofwaardigheid.
B. Bannering: advertenties online
Webbanners doken voor het eerst op in 1993; bannering is de eerste
grafische vorm van reclame op het internet. Een banner kan zowel bestaan uit een jpeg file (statisch), een animated gif (eenvoudige animatie)of een flash file (advanced animatie).
‘Banners’, ‘skyscrapers’ en ‘leaderboards’ bevatten soms louter tekst
en afbeeldingen, soms ook geluid of video. Ze kunnen openplooien
op de pagina om de boodschap meer ruimte en impact te geven(‘expandables’). De verschillende formaten zijn onderworpen aan
normen, vastgelegd door het Interactive Advertising Bureau Europe(IAB). Best gaat u na in elk land waar u online campagnes wil lanceren,
wat de meest gebruikte en/of de meest performante formaten zijn.
Display advertising of bannering kan niet enkel op websites, maar ook op
mobiele sites, in e-newsletters, in games en in mobile en tablet applicaties. De keuze van de websites of de pagina’s waarop u adverteert, hangt
af van de doelgroep die u voor ogen heeft.
Leidraad bij internationaal ondernemen

71

TIP!
Maak een Google Webmaster-account aan!
Om uw website optimaal vindbaar te maken, kan
de aanmaak van een Google Webmaster Tools account interessant zijn. Deze gratis tool biedt een
schat aan nuttige informatie en reikt diverse
mogelijkheden aan om uw website te optimaliseren. Zo kan u er de links mee bekijken die naar
uw webpagina’s lopen, weten welke zoekwoorden
relevant zijn voor uw website en via welke zoekwoorden pagina’s werden bezocht. Ook kan u
instellen in welk land u het liefst goed gevonden
wordt en kan u sitemaps aan Google aanbieden
die het makkelijker maken om uw websites teindexeren.

72

Internationale bedrijfscommunicatie

Wat wil u bereiken?
Er zijn twee types van bannercampagnes: enerzijds die gericht op merkbekendheid, anderzijds campagnes gericht op de verkoop van productenof diensten.
Merkopbouwende campagnes zijn vaak zeer creatief. Ze trachten de bezoeker te verleiden tot het spelen van een spel of het bekijken van een video: het aangenaam doorbrengen van zo veel mogelijk tijd met het merk.
De aankoop van de reclameruimte gebeurt op basis van het aantal keer
dat de reclame vertoond wordt (Cost Per Mille of kost per 1.000 kliks).
Campagnes die gericht zijn op een resultaat – het genereren van een
websitebezoek, een e-mailadres of zelfs een aankoop – zijn veel directer.
De reclameruimte wordt meestal gekocht op resultaat, wat een klik (Cost
Per Click), een lead (Cost Per Lead) of een verkoop (Cost Per Sale) kan
zijn. In dat geval betaalt u enkel voor de reclameruimte als de bezoeker
respectievelijk geklikt heeft op de banner, zijn e-mailadres achtergelaten
heeft of een product gekocht heeft.
Bannercampagnes worden geëvalueerd op basis van de click-throughrate: het percentage surfers dat doorklikt op uw banner. De gangbareclick-through op banners nam in de loop der jaren af. Bannercampagnes
worden ook afgemeten op basis van hun bijdrage tot de ‘brand awareness’ van een bepaald merk. U kan ook een koppeling maken met een
web statistics oplossing. Die laat toe kwantitatieve internet­data objectief
vast te leggen, te meten, te rapporteren en te analyseren, om websites en
online communicatie te verbeteren.
Diverse landen staan met bannering al een stap verder dan België; men
experimenteert er met nieuwe vormen van ‘online lead generation’.
Daarbij interfereert men in een andere website, waar de lezer reeds voldoende informatie heeft achtergelaten. Zodra men voldoende weet overde bezoeker, kan men hem een persoonlijk aanbod doen. Zo wordt deprospect, mits gerichte vraagstelling, plots een effectieve lead. Dan wordt
de waarde van het contact veel hoger: de kans om van uw lead een klant
te maken, stijgt.

Leidraad bij internationaal ondernemen

73

74

Internationale bedrijfscommunicatie2.2

Sociale media‘Sociale media’ of ‘nieuwe media’ zijn ook de ‘interactieve media’:sociale netwerksites LinkedIn (professioneel netwerk), Facebook,
Hyves, Netlog (persoonlijke netwerken), Twitter (uitwisseling korte
berichten in groepen), YouTube (delen van filmpjes) … Samen vormen
ze een moderne variant op mond-tot-mondreclame. Met sociale media
bouwt u immers relaties op met uw doelgroep: u deelt relevante informatie en gaat rechtstreeks met hen in dialoog.
Vooral in b2c, maar ook in b2b, kunnen sociale media meerwaarde bieden voor merken: consumenten gaan ‘houden’ van bepaalde merkenen
de manier waarop ze communiceren. Bovendien gaan deze consumenten ook met elkaar in dialoog; ze vormen een ‘user group’ of ‘community’ rond een bepaald merk.
Die community kan u als bedrijf grote voordelen bieden: u komt er immers snel en makkelijk te weten wat er leeft en hoe men over uw merkof aanbod denkt. U weet het ook snel wanneer er iets misloopt – en kan
daar onmiddellijk feedback op geven. Eerlijkheid en authenticiteit zijndan ook de regels van het spel.
Trouwens, niet alleen uw klanten of consumenten kan u via sociale media informeren. Ook met en tussen uw medewerkers of een medewerkersgroep kan u de interactie stimuleren. Zo worden ook uw medewerkers ‘ambassadeurs’ van uw bedrijf.
Sociale media kan u inzetten als extra kanalen; hiermee kan u uw imago versterken en uw boodschappen kracht bijzetten. Let wel; u communiceert er niet wat u wil. Als u in de sociale media volop de commerciële
kaart trekt, zullen uw ‘volgers’ al snel afhaken.
PR-storm ontketenen via Twitter
Wouter Torfs, CEO Schoenen Torfs: “Onze marketingkost is maar 2%, bijna
niks dus. Wij investeren vooral in klantentevredenheid, en die verspreidt zich
via mond-tot-mondreclame. En wat zijn social media nu anders dan de gedigitaliseerde vorm van mond-tot-mondreclame? Er gaat geen zaterdag voorbij of ik krijg minstens vijf reacties op Twitter van mensen die in de winkel
zijn geweest en mij laten weten: ik ben in dié winkel geweest, keivriendelijk
personeel! Dan bel ik direct naar de winkel: ik heb dié tweet gekregen, hetmoet een koppel geweest zijn met twee kleine kindjes en die zijn supercontent. Die winkelmedewerkers zijn in de wolken! Zie je? Dankzij Twitter kan ik
op een nieuwe manier goeie energie verspreiden.”
Leidraad bij internationaal ondernemen

75

76

Internationale bedrijfscommunicatie

“Op een bepaald moment twitter ik dat we veertig, vijftig mensen zoeken en dat
we daar ‘Start to Work’-parties rond gaan houden, een heel nieuw concept, met
een workshop personal styling, een speeddate. Veel leuker dan klassiek solliciteren. Er waren mensen die me zeiden: wat levert dat nu op – de sollicitanten
die je zoekt zitten toch niet op Twitter? Misschien niet, maar als Het Laatste
Nieuws dat een dag later op een halve pagina overneemt, dan komt het
wél bij mijn potentiële werknemers. En dan nemen de andere media het
ook nog over, want zo gaat dat. Dát heb ik geleerd: vanop Twitter kan je
een PR-storm ontketenen!” (www.finn.be, de 7 pr-wetten)

Sociale media: tevredenheid na de verkoop
Georges-Edouard Dias, SVP digital business bij L’Oréal, vertelde in een interview met Marketing Week: “Het stopt niet langer wanneer de klant een
product koopt.
Vandaag is de aankoop het punt waarop je kan starten met een conversatie
met je klant. We geloven dan ook in sociale media omdat de belangrijkstefase voor digitale marketing komt nadat iemand het product heeft aangekocht en beleefd. Mensen kopen schoonheidsproducten immers niet alleenvoor hun eigen plezier wanneer ze in de spiegel kijken. De producten beïnvloeden ook de manier waarop ze zich aan anderen voorstellen – en de manier waarop ze door anderen worden gezien.” In die zin suggereerde Dias dat
de schoonheidsindustrie intrinsiek een sociaal-gedreven component heeft,
die Oréal moet toelaten om zijn basisprincipes te vertalen naar de nieuwe
media. “Daarbij heeft elk merk zijn eigen pad te volgen en verloopt dat ook
in elk land anders. In Italië zijn mensen zeer actief in sociale media, in Duitsland minder.” Een ander voordeel is het realtime inzicht in wat consumenten
denken. Van de 250.000 berichten die elke dag in de VS worden gepost overde merken van Oréal, zijn er 20.000 die bruikbare informatie bevatten.
Interactieve media kunnen zowel worden gebruikt voor grote als voor
kleine doelgroepen in nichemarkten. Ze staan zelden op zichzelf, maar
dienen als ondersteuning van andere communicatiekanalen en verkoopacties. Zo kunnen ze meer bekendheid geven aan uw website, maar
ze worden ook gebruikt om meer ruchtbaarheid te geven aan uw evenementen of sponsoringactiviteiten.
Toch zijn de doelstellingen, doelgroepen, middelen en budgetten anders
en de boodschap is meestal complexer. Bij het uitwerken van campagnes houdt u best rekening met het DDD-communicatieparadigma. Uit
een onderzoek van IAB Belgium uitgevoerd door InSites Consulting
Leidraad bij internationaal ondernemen

77Opkomend! Mobiele marketing
Een opkomende vorm van direct marketing is mobiele marketing, waarbij u de telefoon inzet als multimediakanaal. Ook hiervan kan perfect gebruikgemaakt worden in combinatie met andere media.
Zo worden sms-berichten vaak ingezet op vakbeurzen; klanten kunnen bepaalde informatie op uw
stand opvragen per sms – en vinden die bij thuiskomst in hun mailbox of krijgen deze ter beschikking op hun smartphone.

78

Internationale bedrijfscommunicatieblijkt dat ook de online consument drie fases doorloopt bij een aankoopproces. Eerst verkent hij de markt en vergelijkt hij producten en
diensten (Discovery), vervolgens maakt hij na afweging een product- of
merkkeuze (Discussion) om uiteindelijk een definitieve keuze te maken
op de plaats van aankoop (Decision), die zowel offline als online kan zijn.
In al deze fases speelt het internet de belangrijkste rol, na ‘point-ofsales’-communicatie.
In een business-to-businessomgeving spelen ook andere elementen
mee. Zo blijkt uit het Buyersphere rapport dat er een duidelijk verschil
is wanneer de aankoper een ‘digital native’ (iemand van de internetgeneratie) of een ‘digital adopter’ (iemand die heeft moeten leren werken
met het internet). Een ‘digital native’ neemt de tijd om zijn vooronderzoek hoofdzakelijk online uit te voeren waarna hij op een korte periode
een keuze maakt na afspraak met een uiterst beperkte selectie vanmogelijke partners. Een ‘digital adopter’ zal eerder het internet gebruiken om alle mogelijke partners te identificren, waarna er een langere
onderzoeksperiode volgt. Ook het gebruik van digitale kanalen en het
vertrouwen in online communicatie zoals social media is verschillend.
Daarom is het van belang om rekening te houden met uw doelgroep bij
de keuze van de kanalen.
Mobiele marketing
De mobiele telefoon doet niet enkel meer dienst als telefoon maar
ook als volwaardig online multimedia-apparaat. Het lezen en versturen van e-mails en het surfen op internet kan overal. Mobiel verschilt
het gebruik van deze online diensten uiteraard met het gebruik via een
computer. Gebruikers willen snel en kort informatie ontvangen en hierinteractief mee omgaan.
Veel marketeers gaan ervan uit dat mobiele marketing een zware investering is en een moeilijk integratieproces bevat. Dat klopt niet: dekostprijs per contact is veel lager dan bij andere media. Aangezien het
ook instant meetbaar is, kan men de campagne gemakkelijk bijsturen.
In b2b-omgevingen kan mobiele marketing uitstekend worden gebruikt
in combinatie met andere media- of contactmomenten.
Sms-berichten
Sms-berichten zijn volop ingeburgerd in het dagelijks leven. Ook voor
marketingtoepassingen is sms een handige tool ter ondersteuning van
een campagne.

Leidraad bij internationaal ondernemen79De iPad en veranderend consumptiegedragDe komst van de iPad en tablets in het algemeenveranderde ons gedrag als consument op verschillende niveaus. Eén daarvan is de manier waarop
tabletgebruikers omgaan met reclame. Zo is uit
onderzoek gebleken dat reclameboodschappen op
de iPad meer effect hebben, omdat ze als minder
storend worden ervaren. Marketing- en reclamemensen zijn uiteraard verheugd, en de hoeveelheid advertenties op maat van dit medium neemt
hand over hand toe.
QR-codeSteeds vaker wordt sms-interactie vervangen door
de QR-code. Deze barcode kan gescand worden via
een mobiele applicatie en slaat zo de brug tussen
de offline en de online wereld. QR-codes worden
gebruikt in advertenties, op affiches en posters;ze geven de mobiele consument toegang tot meer
informatie of promoties.
Hoe een QR-code gebruiken?
Download de applicatie
QR reader op uw
Smartphone

Scan de QR code

Bekijk uw exclusieve
aanbieding!

80Internationale bedrijfscommunicatieU kan sms-berichten versturen naar klanten en prospects om hen korte en persoonlijke boodschappen door te geven. Leveranciers kunnen
klanten bijvoorbeeld informeren wanneer hun product aanwezig is inde winkel of zal worden geleverd. Zo wordt een sms een instrument
voor een betere dienstverlening en het versturen van ‘reminders’.
Ook voor het opvolgen van contactmomenten met klanten is sms ideaal. Zo kan u de bezoekers van uw beursstand de mogelijkheid bieden
om via sms in te schrijven op een opvolgingsmail (de zogenaamde smsto-mail). Op kantoor vindt de bezoeker nadien de gewenste informatie
in zijn mailbox.
Sms-interactie
U kan via sms ook toepassingen opzetten. Via een sms-shortcode (een4-cijferig sms-nummer) kan u uw potentiële klanten vragen om een
bericht te sturen. U definieert op voorhand het tarief voor het sms-verkeer over die shortcode voor de gebruiker.
Bij een campagne kan u een call-to-action toevoegen: u vraagt om een
sms-bericht te sturen naar een shortcode. U kan dit koppelen aan een
incentive of direct response.
Mobiel internet
Met de opkomst van de smartphone en de lagere datatarieven (vooral inhet buitenland) kent ook het mobiel internet een stijgend succes. Omdat telefoons kleinere schermen hebben, moeten bedrijven een aangepaste versie van hun website aanbieden, met enkel de informatie dierelevant is voor mobiel gebruik.
Mobiele en tablet applicaties
Een trend in het verlengde van het mobiel internet is het beschikbaar
maken van mobiele applicaties. Met de komst van de Apple- en de Androïd-toestellen doet zich een verschuiving voor in de markt: gebruikers
schaffen meer toepassingen aan voor hun mobiele toestel of tablet,
waarbij specifieke content beschikbaar is. Mobiele applicaties zijn directbeschikbaar in het menu van de telefoon of de tablet en stimuleren het
regelmatig gebruik automatisch; ze genereren dus regelmatige bezoekers.

Leidraad bij internationaal ondernemen

81Sociale media in
•
•
•
•

•
•
•

82

en

U bouwt een directe relatie op met uw
doelgroep en gaat met hen in dialoog.
Consumenten die van uw merk houden gaanzich onderling verenigen in ‘communities’.
U krijgt directe feedback over uw merk ofaanbod en kan hier veel uit leren.
U kan sociale media als ondersteunend
kanaal inzetten om uw imago aan testerken en uw boodschap kracht bij te zetten.
Uw volgers kunnen even snel verdwijnen
als ze gekomen zijn; een nauwgezette opvolging is nodig.
U mag niet volop de commerciële kaart
trekken.
De reacties van uw doelpubliek zijn moeilijk
voorspelbaar; ze kunnen uw product vandaag
maken en morgen kraken.

Internationale bedrijfscommunicatieOver ‘rumour around the brand’Daniel Krug, Chief Operating Officer Duvel Moortgat: “Onze acties zijnerop gericht om dynamiek te creëren die waarde toevoegt aan het merk;‘rumour around the brand’. De designglazen die we laten ontwikkelen
voor Duvel – collector’s items – zijn een goed voorbeeld. Hiervoor schreven we in 2011 een wedstrijd uit bij internationale kunstscholen. Die actie ligt in lijn met ons product, in lijn met de koppeling die we maken met
hedendaagse kunst, speelt zich af dicht bij de consumenten, en wordt
goed ondersteund door sociale media en op onze site.
Anderzijds kijken we ook naar wat aanslaat op andere markten, om
dat hier te herhalen. In de VS bijvoorbeeld werden speciaalbieren
20 jaar geleden voor het eerst ontdekt. Vandaag worden er zeer
lekkere speciaalbieren gebrouwen, die zeer ‘hoppig’ zijn van smaak.
In 2007 hebben we voor het eerst de Duvel Tripel Hop ook hier op de markt
gebracht. En toen we in 2010 de vraag kregen van consumenten om dieactie een tweede keer te herhalen, zijn we de volgende weddenschap
aangegaan: indien ze 15.000 geïnteresseerden konden verzamelen op
Facebook, zouden we hen tegemoetkomen. Uiteindelijk werden het er
20.000. Een mooie case, waarmee we een goed idee uit het buitenlandhier herhaalden én sociale media goed wisten in te zetten.
Uiteraard is het zo dat naarmate het succes van een product stijgt, ook
het aantal marketingideeën groeit. Maar dan blijft het een zaak om debeste ideeën eruit te pikken.”

2.3

B2b-verkoopondersteunend materiaal:
de PowerPoint, de brochure en de folder

Hoewel online communicatiemiddelen aan populariteit en belang
winnen, blijft het werven van klanten via andere kanalen belangrijk. Zeker in een b2b-omgeving behoudt de directe en persoonlijke aanpak
van uw salesploeg verreweg de grootste impact.
De eerste tool waarmee uw verkoopmedewerkers aan de slag gaan, isde bedrijfsPowerPoint. En liefst laten zij na hun bezoek een brochure offolder na: een tastbare herinnering, die kan doorgegeven worden in het
bezochte bedrijf.
Leidraad bij internationaal ondernemen

83

TIP!
voor een goede PowerPointpresentatie
Gebruik niet te veel slides: ondersteun elke twee
minuten van uw verhaal met een slide. Bepaal
het aantal dia’s aan de hand van de tijd die uwordt toebedeeld. Krijgt u slechts een kwartiertje,
print dan uw bedrijfspresentatie uit; zo gebruiktu uw tijd beter.

Presenteertips
•
•
•
•
•
•
•
•

84

Hou u aan de spreektijd die u heeft gekregen.
Zet slides niet vol met tekst, maar gebruik beelden en grafieken.
Gebruik het standaard PowerPointsjabloon van
uw bedrijf, dat past in de huisstijl.
KISS: keep it short and simple. Maximaal vijf
regels van vijf woorden per slide!
Bouw een bruggetje tussen het product en de prospect. Geef bijvoorbeeld een staaltje af of laat hem ofhaar iets ervaren.
Wees levendig! Gebruik uw stem hard en zacht,
hoog en laag. Gebruik ook bewust non-verbale
communicatie en let op uw houding.
Zorg indien mogelijk voor een kwinkslag; humor
brengt mensen dichter bij elkaar.
Maak een visuele presentatie. Laat dingen zienof werk ze uit op een whiteboard. Gebruik van een
mini-flipover op tafel kan ook heel handig zijn.
Internationale bedrijfscommunicatieA. BedrijfsPowerPoint
Een PowerPointpresentatie waarmee u uw bedrijf en oplossingen voorstelt aan een bepaalde klant is een ideale ondersteuning voor een kennismakend gesprek of een eerste verkoopgesprek. Voor uzelf zorgt uervoor dat u de draad vasthoudt – toegespitst op deze klant – en vooral
dat u hetzelfde verhaal vertelt als uw collega’s. Uw presentatie biedt u
een visuele leidraad, waarbij u de belangrijkste boodschappen uitlicht.
Werk aan de volgordePas zowel de vorm als de inhoud aan aan uw toehoorders. Ga na in
hoeverre uw gesprekpartner bekend is met uw vakgebied. Kan u jargon gebruiken of moet u tijdens uw bedrijfspresentatie juist spaarzaam
zijn met vaktermen? Denk bij het voorbereiden en samenstellen van
uw bedrijfspresentatie vanuit uw toekomstige klant: wat wil hij? Stemde inhoud af op zijn wensen: weid uit over bedrijfsaspecten die bij zijn
situatie aansluiten. Wees kort en bondig over wat niet op hem van toepassing is.
Voor de helderheid is het raadzaam om uw verhaal in blokken op tedelen. De klassieke presentatie biedt antwoord op volgende vragen:wat doet uw bedrijf en welke oplossingen biedt u aan? Welke klanten heeft u reeds? Welke referenties, testimonials, keurmerken en
kwalificaties kan u voorleggen? Zorg ervoor dat deze standaard
bedrijfspresentatie niet langer duurt dan een tiental minuten.
Daarnaast kan u iets vertellen over uw ervaring met de sector waarin
de klant opereert. Ook legt u de aanpak uit die u wil voorstellen en uw
expertise daarin. En ten slotte beschrijft u de ervaring die u heeft opgedaan in vergelijkbare projecten. Op deze manier sluit uw bedrijfspresentatie optimaal aan bij de opdracht die u wil binnenhalen.
Heeft u al een gesprek gehad of weet u precies wat de klant wenst?
Maak dan een bedrijfspresentatie zo specifiek mogelijk toegespitst op
de oplossing. Gebruik alle informatie die u kreeg van de klant. Zijn verschillende oplossingen mogelijk, werk dan alle scenario’s uit en geef
uw klant de keuze tussen scenario’s A, B en C.
Trek aandacht
De inleiding van uw bedrijfspresentatie is hét moment waarop u de aandacht van uw gesprekspartners kan trekken. Zoek naar een opening die
goed valt: begin bijvoorbeeld met een anekdote of een actuele gebeurtenis die iets te maken heeft met de opdracht die u graag zou binnenhalen.
Leidraad bij internationaal ondernemen

85

TIP!
•

•
•
•
•
•
•

•

86

voor een goede brochure

Uiteraard moet u uw boodschap formuleren in
perfect Nederlands, Engels, Frans of Arabisch.
Zet hiervoor een native speaker in, die niet
alleen zorgt voor een correct vertaalde boodschap,maar ook voor een vlot leesbare tekst.
Wees helder en duidelijk, zorg voor klare zinnen
en duidelijke boodschappen. Zet uw USP’s en
troeven in kaderstukjes.
Wees beknopt; dwaal niet af en verspil de kostbare tijd van uw potentiële klant niet.
Gebruik kwalitatieve foto’s en een mooie lay-out.
Zorg ervoor dat uw boodschap consistent is met
uw andere boodschappen – gebruik dezelfde
slogans en dezelfde toonzetting.
Trek de aandacht met de coverpagina: hier beslist
uw ontvanger of hij al dan niet verder leest.
Een correcte boodschap wint aan kracht, een
foute boodschap bezorgt u veel schade. Wees ookpolitiek correct. Ga diplomatisch om met deman-vrouwrelatie, rassendiscriminatie,
geaardheid etc.
De kwaliteit van het gebruikte papier zegt
ook heel wat over het niveau dat uw bedrijf
wil bereiken.

Internationale bedrijfscommunicatie

Ook als u in uw opening of presentatie iets over het bedrijf van uw mogelijke opdrachtgevers verwerkt, scoort u. Al vermeldt u slechts denaam of logo van het bedrijf op uw sheets of hand-outs; u geeft alvast
aan dat u klaar bent voor de samenwerking.
Welke middelen kan u gebruiken?
Wil u professioneel overkomen, denk dan ook aan de technische kantvan de zaak. Informeer – als het even kan – naar de mogelijkheden
om iets te presenteren en te vertellen. Is er bijvoorbeeld een beamer
aanwezig of een flipover? Kan u uw laptop gemakkelijk aansluiten? Is
er een internetverbinding? Uw presentatie kan staan of vallen met deze
praktische zaken.
B. Uw brochure, folder, flyer
Met uw brochure presenteert uw onderneming zich op een professionele manier. Met een corporate brochure – een bedrijfsbrochure – ondersteunt u het imago van uw bedrijf: deze geeft weer wat u doet en
waarom u beter bent dan andere aanbieders. Ook met een thematische
brochure – over een specifiek evenement of thema – kan u een geïnteresseerd publiek bereiken.
Vele brochures streven ernaar om een bepaald aanbod in de kijker tezetten. Toch gaat marketing meestal niet over de aangeboden dienst of
product, maar wel over wat deze dienst, dit bedrijf of dit product voorde prospect kan betekenen. De beste resultaten worden dus bereikt als
u zich inleeft in uw prospects, en nagaat waar zij precies naar op zoek
zijn. Als u uw boodschap daarop baseert, bekomt u een succesvolle
brochure. Zoek dus naar een antwoord op de vraag ‘what’s in it for me?’.
Zeg niet ‘Het park biedt 40 attracties en shows op een oppervlakte van
30 hectare’, maar wel ‘de 40 attracties en shows van het park bieden
een hele dag ontspanning en plezier voor het hele gezin’.
Denk ook aan de houdbaarheid van uw boodschap. Informatie die voor
de ontvanger belangrijk blijft, kan het voordeel bieden dat uw brochure
wordt bewaard. Openingsuren zijn bijvoorbeeld niet altijd relevant voor
uw boodschap, maar zorgen er wel voor dat de ontvanger af en toe uw
brochure bij de hand neemt. Ook een overzicht van uw verkoop- en
serviceorganisatie kan voor uw ontvanger de moeite waard zijn om tebewaren.

Leidraad bij internationaal ondernemen

87Brochures, folders en flyers in
•
•
•
•
•

•
•

en

Gedrukte documenten zijn een tastbare uiting
van wat u wenst te verkopen.
Laten toe meerdere malen ter hand te nemen
en/of door te geven.
U biedt bondige informatie.
Deze communicatiekanalen brengen relatief
weinig kosten met zich mee.
Mogelijkheid tot het integreren van
call-to-action acties zoals kortingbonnen.
Deze kanalen zijn snel voorbijgestreefd.
U heeft geen controle of uw boodschap welof niet (goed) aankomt.

TIP!
Hoe zorgt u voor een succesvolle beursdeelname?
Door een goede voorbereiding én een professionele
nazorg. Raadpleeg hierover het boekje ‘Help,
ik neem deel aan een beurs’ in dezelfde reeks
FIT-uitgaves.
88Internationale bedrijfscommunicatie

Het kleine broertje: de flyer
U wenst veel potentiële klanten aan te spreken op korte termijn? Dan
kan een flyer of folder een goede opstap zijn. Een middel om mensen
kort te informeren, zonder grote kosten te maken. Waarmee u hen
doorverwijst naar het ‘echte werk’: uw brochure (die ze kunnen aanvragen) of uw website (die ze kunnen bezoeken) of uw whitepaper (die ze
kunnen downloaden).
Flyers of folders kan u uitdelen op beurzen, op evenementen, u kan ze
in direct mailings toevoegen. Hoewel folders en flyers vaak niet langmeegaan, zijn ze nuttig als hun boodschap krachtig is. De boodschap
moet immers ‘blijven hangen’ en liefst uitnodigen tot actie. Flyers zijn
bovendien een zeer goedkoop communicatiemiddel als u ze op een efficiënte wijze in handen van uw doelpubliek krijgt. Door middel van een
invulstrook of bon kan u trachten gegevens van potentiële klanten teachterhalen. Of via een voordeel kan u de klant aanzetten tot een bezoek aan een winkelpunt of tot aankoop.
Meer is mogelijk
Uiteraard zijn tal van andere verkoopondersteunende materialen denkbaar: van bedrijfs-cd-roms over productvideo’s tot gadgets met uw bedrijfslogo. Ook hiermee kan u de sterktes en troeven van uw bedrijf en/of product in de schijnwerpers zetten.

2.4

Beursdeelnames

Zowel in binnen- als in buitenland kan u deelnemen aan uiteenlopende
consumenten- en vakbeurzen. Dit is een ideale manier om veel potentiële klanten – die sterk geïnteresseerd zijn – op uiterst korte termijn
te ontmoeten. Een deelname aan een beurs kan in die zin een uiterst
rendabele internationale marketingtool zijn.
De basisfuncties van beurzen zijn drievoudig:• Het samenbrengen van vraag en aanbod.
• Het verstrekken van informatie.
• Het tonen van trends en ontwikkelingen.
Wat zijn de tendensen in de markt? Wat zijn de nieuwe technologieën?
Wie zijn potentiële klantengroepen? Waar zijn uw concurrenten mee
bezig? Welke agenten of distributeurs kan u aanspreken? Welke eerste
contacten kan u leggen? U kan het allemaal ontdekken tijdens één goed
geplande beursdeelname.
Leidraad bij internationaal ondernemen

89Standplaatsen die u beter vermijdt:•••

In een doodlopende gang.
Een afgezonderde stand of een ingesloten
stand, bijvoorbeeld in een hoek.
In een gang met enkel stands langs éénkant.

Wel kan u vaak onderhandelen met debeursorganisator over de prijs van minder
aantrekkelijke locaties op de beursvloer.

TIP!
FIT is uw partner wanneer u een beursdeelname overweegt. Raadpleeg het actieprogramma dat we elk jaarsamenstellen en ga na of u kan deelnemen aan onzegroepsstanden. Of misschien komt u in aanmerking voor financiële steun bij een beursdeelname.
We helpen u hiermee graag verder! Meer algemene informatie, de aanvraagprocedure en de voorwaarden
leest u na op onze website www.flandersinvestmentandtrade.be.
90Internationale bedrijfscommunicatieBegin met een bezoek
Vooraleer u deelneemt aan een beurs, bepaalt u best een strategie eneen objectief. Is het een eerste deelname, dan doet u er goed aan om
een beurstraining te volgen. Best vraagt u ook aan potentiële klanten
welke beurzen ze zoal bezoeken. Via persoonlijke gesprekken kan u debehoeften en verwachtingen checken van uw bestaande en potentiële
klanten. Zo kan u een shortlist opstellen van beurzen die voor u interessant kunnen zijn én zo krijgt u ook al een idee van wat uw klanten er
gaan zoeken.
Zodra u heeft uitgemaakt aan welke beurs u wil deelnemen, kan u deze
best eerst bezoeken. Zo kan u ontdekken of de deelname past in uw
marketing- en pr-beleid; wie er allemaal deelneemt; hoe u zich er kan
onderscheiden; welke doelstellingen u precies vooropstelt; en welke
producten u er idealiter tentoonstelt.
Hoe maakt u er een succes van?
Zet uw bedrijf zo in de kijker dat uw bezoekers u niet licht zullen vergeten. Aanwezigheid op een beurs is een dure aangelegenheid, die umaar beter beter goed gebruikt. Overweeg welke producten u op debeurs gaat promoten. Kies voor een beperkt aanbod – presenteer uw
succesnummers – en vermijd producten die nog in testfase zijn.
De doelstellingen die u vooropstelde, bepalen de invulling van uw stand:• Voorstellingsstand: u legt de nadruk op de tentoongestelde producten.
• Demonstratiestand: wordt ingericht zodat de producten op een
gemakkelijke en toegankelijke wijze aan de bezoeker kunnen
worden gedemonstreerd.
• Onthaalstand: weinig of geen producten, vermits vooral
commerciële en technische gesprekken worden beoogd.
Vaak zijn verschillende functies in één beursstand geïntegreerd. Idealiter doet u meer dan louter uw producten voorstellen. Neem de bezoeker mee in een verhaal: wat is uw passie? Voor welke uitdaging biedt
uw bedrijven oplossingen? Hoe werkt u samen met uw klanten? Zorg
ervoor dat uw verhaal blijft hangen.
Zorg voor eyecatchers, animatie en acties die uw verhaal ondersteunen. Beurzen zijn één groot gevecht om de aandacht van de bezoeker tetrekken en te behouden. Eventueel kan u hier op voorhand al werk van
maken, met een wedstrijd waarvoor deelnameformulieren bij u op de
Leidraad bij internationaal ondernemen

91Beurzen in
•
•
•
•
•
•
•
•
•

•
•
•
•
•

92

en

Vooraleer u deelneemt, kan u de beurs
bezoeken en zo de sfeer opsnuiven.
U kan tal van contacten leggen in één keer:
met klanten, leveranciers, agenten, potentiële
partners.
Uw inspanning is beperkt in de tijd.
U gaat direct in interactie met anderen
en kan zo heel wat leren.
U kan goede contactgegevens en
achtergrond­informatie vergaren.
U kunt uw producten tonen en bewijzen
waarom men bij u moet kopen.
U kan de mensen persoonlijk overtuigen.
U kan de show stelen en indruk maken
op klanten en concurrenten.
Naast een sterk verkoopkanaal zijn beurzen
ook een uitstekend pr-kanaal: u kunt debezoekers aan uw stand verwelkomen met
een hapje en/of een drankje.
Goede voorbereiding mogelijk/nodig.
De kosten voor deelname en inrichting van
uw beursstand kunnen oplopen.
U moet direct scoren: u krijgt geen tweede
kans voor een goede eerste indruk.
Actief deelnemen aan een beurs is bijzonder
vermoeiend.
U moet tijd voorzien voor een professionele
opvolging.

Internationale bedrijfscommunicatiestand moeten worden binnengebracht. Tijdens de beurs zelf kan u een
persmeeting organiseren, een happy hour, een receptie of diner bij afsluiting.
Wanneer u investeert in een beursdeelname, is het essentieel dat u zo
veel mogelijk informatie vergaart over wie uw stand bezoekt. Een actieverhouding – eventueel met hostessen die uw bezoekers aanspreken –is een voorwaarde voor succes. Verzamel contactgegevens, stel bezoekersfiches op, vraag visitekaartjes. Vergeet ook niet de andere standen
te bezoeken en visitekaartjes op te vragen van interessante partijen.
Geef uw bezoeker een herinnering mee: een flyer over uw bedrijf en
eventueel een ‘give away’, die past in het totaalplaatje van uw beursdeelname. Ondersteun hiermee uw boodschap, uw uitstraling en dedoelstelling van de beurs.
Na de beurs zorgt u voor opvolging. U maakt een verslag op:• Hoe is de beursdeelname verlopen?
• Wat werkte wel en wat niet?
• Wat moet volgende keer anders?
• Werden de doelstellingen gehaald?
• Heeft u goede contacten gelegd?
• Hoeveel bezoekersfiches heeft u ingevuld? Hoeveel leads haalt u
uit de beurs?
• Kan u de nodige tijd besteden aan de opvolging van deze leads?
• Hoe was de relatie met de toeleveranciers: standenbouwer,
beursorganisatie, transporteur, verzekering, hotel, reisbureau?
Op basis van uw verslag kan u een volgende beursdeelname ongetwijfeld tot een nog groter succes maken.
Over opvallende verschillen
SD Worx is een Vlaamse HR-dienstenleverancier, die geheel Europa
bestrijkt. Het bedrijf heeft ook eigen kantoren in Nederland, Luxemburg,Frankrijk en Duitsland. Tweeëntwintig andere landen bedient het met de‘Payroll Services Alliance’: een krachtenbundeling tussen belangrijke
Europese spelers in loonberekening.
Jan Van Mol, International Marketing Manager SD Worx: “Er zijn opvallende verschillen per markt. Zo kent België geen HR-beurzen, maar inDuitsland en Frankrijk zijn die er wel. Meer nog, het is noodzakelijk om er
aanwezig te zijn. Wij pakken er vooral uit met ons internationaal dienstenaanbod; daarmee kunnen we ons onderscheiden van de lokale spelers.”
Leidraad bij internationaal ondernemen

93

94

Internationale bedrijfscommunicatie2.5

Direct marketing

Direct marketing staat voor de individuele benadering van potentiële klanten. De middelen die daartoe gebruikt worden zijn talrijk; u
kan uw prospects zowel per telefoon aanspreken (telemarketing), perpost of koerier (postorderverkoop), per fax, per gsm (mobiele marketing) als via e-mail.
Deze kanalen kunnen zowel in een b2c- als in een b2b-omgeving worden ingezet. De voordelen van direct marketing zijn talrijk:• Direct marketing biedt de mogelijkheid tot het opbouwen van een
langdurige, structurele relatie met bepaalde klanten. Iemand diezich ‘inschrijft’ als postorderklant, bijvoorbeeld, blijft dat vaak voor
langere tijd.
• U kan via direct marketing bepaalde onderdelen van de waardeketen uitschakelen. U kan bijvoorbeeld uw eindklanten rechtstreeks
informeren over een nieuw product, in overleg met uw lokale
dealer.
• U kan persoonlijke interactie tot stand brengen met bepaalde
klanten.
• U kan het resultaat van uw inspanningen perfect opmeten.
• U kan testen wat klanten wensen en wat aanslaat.
• Zowel de kosten als de resultaten van uw inspanningen worden tot
op zekere hoogte voorspelbaar.
• Of u slaagt in uw opzet, hangt niet alleen af van uw boodschap.
In eerste instantie moet u beschikken over de juiste adressen.
Bovendien is ook de juiste timing cruciaal.
A. Uw database: een schat
Direct marketing kan met zowat alle communicatiemiddelen: post,
telefoon, fax, e-mail, sms. In elk van deze gevallen heeft u een goede
database nodig met correcte en actuele gegevens van potentiële klanten: een essentieel element in uw bedrijfsvoering. Het bijhouden en
updaten van informatie over klanten is een strategische noodzaak
voor een goed marketingbeleid.
Een marketingdatabase biedt u immers het instrument om kennis
over klanten te vergaren en voortdurend te gebruiken: voor het verzenden van nieuwsbrieven, productinformatie, het uitnodigen vanpotentiële klanten op events,… Kortom, om uw klanten persoonlijk
aan te spreken. U kan ervoor kiezen een marketingdatabase aan tekopen, maar deze voldoet zelden aan de wensen. Beter kan u dus
zelf zorgen voor de uitbouw van uw database.
Leidraad bij internationaal ondernemen

95

TIP!
Een CRM-systeem beheert al uw klantinformatie
Customer Relationship Management, afgekort
CRM, stelt de klant centraal: hij of zij is koning.
Het is een werkwijze en technologie waarbij het
optimaliseren van alle klantencontacten centraal
staat. Een ‘CRM-systeem’ is een softwarepakket
dat zowel klantengegevens opslaat als alleinteracties die er met elke klant zijn. Denk
bijvoorbeeld aan e-mail­contacten,
telefoongesprekken, concrete afspraken. Zo heeftiedereen in het bedrijf zicht op de historiek vanelke klant – en kan iedereen ook een optimale
dienstverlening aanbieden.

96

Internationale bedrijfscommunicatieU heeft de sleutel
Het onophoudelijk verzamelen van contactgegevens is essentieel voor
uw bedrijf. Een degelijk en goed gevulde adressenlijst onderbouwt uw
toekomstige omzet en is de basis voor hechte en langdurige relaties
met klanten en potentiële klanten.
In heel wat bedrijven wordt onverschillig omgesprongen met contactgegevens. Men neemt te weinig tijd om deze op te slaan. Deze houding
kost bedrijven tijd en geld; de dag waarop u uw adressenlijst wil benutten, moet u dubbel zo hard werken om eerst alles op punt te zetten.
Het verzamelen van contactgegevens begint bij uzelf: orden en organiseer de adresgegevens waarover u beschikt op een praktische en duidelijke manier. Stel bij gesprekken ook de vraag naar contactgegevens.
Heeft u contact met iemand aan de telefoon, in een gesprek, via e-mail,of via een sociaal netwerk? Vraag naar coördinaten. Overhandig uw visitekaartje bij elk gesprek. De kans is groot dat uw contactpersoon u
ook zijn of haar visitekaartje geeft. Maar denk eraan: met een los visitekaartje bent u niets. Voer het in in een centrale adressenlijst.
Indien u met het idee speelt om in de toekomst aan direct marketing tedoen, organiseert u uw adressenlijst het best meteen op een zo praktisch mogelijke manier. De meeste e-mailprogramma’s zoals Outlook,
Lotus Notes, Gmail en Hotmail, bevatten een onderdeel waarin u deadresgegevens van al uw contactpersonen kan bijhouden. Of u kan
alle contactgegevens rechtstreeks ingeven in een lijst in Excel of in een
klantenbeheersysteem (Customer Relationship Management systeem:
CRM). Zowel vanuit uw e-mailprogramma als vanuit Excel kan u nadien
uw adressenlijst makkelijk importeren in uw e-mailmarketingsoftware.
Identificeer uw prospects
Wie uw website of blog bezoekt, is geïnteresseerd in uw product of bedrijf. Geef deze persoon een goede reden om contactgegevens (naamen e-mailadres) achter te laten. Met een ‘call to action’ belooft u uw
bezoekers in ruil voor hun contactgegevens bijvoorbeeld een document
met interessante tips: ze kunnen het downloaden na het ingeven van
hun coördinaten. Eens die stap gezet, spreken we van ‘permission marketing’: u kreeg de toestemming om informatie tot bij de ontvanger tebrengen.
Zorg er ook voor dat uzelf op verschillende manieren bereikbaar bent.
Uw adres, telefoon, e-mail en een website moeten makkelijk te vinLeidraad bij internationaal ondernemen

97

Oog voor detail!
Wees correct in de schrijfwijze van de naam
van uw contactpersoon of bedrijf. Vaak maken
de puntjes op de i het verschil tussen u en uw
concurrent. Heb ook aandacht voor het geslacht
van de ontvanger en vergis u niet in uw
aanspreking.
Hoe pakt u het aan?
•

•
•

98

Zorg voor een rijke marketingdatabase:bewaar veel informatie over uw klanten.
Hoe meer gegevens u heeft, hoe beter u kan
segmenteren.
Segmenteer niet om te segmenteren.
Bedenk wat uw actieplan op elk segment
wordt en voer dit uit.
Leg bij zakelijke klanten altijd het
ondernemingsnummer vast. Dat zet dedeur open naar achterliggende informatie
in andere databases.

Internationale bedrijfscommunicatieden zijn. En een of meerdere sociale mediakanalen zijn de kers op de‘contacttaart’. Via online netwerken zoals Facebook en LinkedIn kan umakkelijk meerdere mensen tegelijk een bericht bezorgen en ontdektu meestal ook hun andere contactgegevens.
Op internationaal gebied kan u – afhankelijk van uw strategie – niet alleen zelf contacten trachten te verzamelen, maar ook samen­werken
met uw lokale dealer of agent. Indien u bijvoorbeeld samen op een
beurs staat met uw lokale dealer, kan u de gegevens van potentiële
klanten ingeven in uw database. Door uw lokale dealer toegang te geven tot deze gegevens, stelt u hem/haar in de mogelijkheid om de prospects verder te bewerken en op te volgen.
Hou uw adressenlijst up-to-date!
Het bekomen van contactgegevens is één ding, ze onderhouden een
ander. Mensen veranderen van adres of van job; bedrijven verhuizen of
wijzigen hun activiteiten; e-mailadressen worden niet langer gebruikt;
telefoonnummers veranderen. Gemiddeld wijzigt een derde van uw bestand jaarlijks.
Blijf dus op de hoogte, onderhoud uw contacten en verzend op geregelde tijdstippen een e-mail (bijvoorbeeld een periodieke nieuwsbrief)
waarin u een ‘call to action’ opneemt. Op die manier kan u uw adressenlijst actualiseren waar nodig.
Segmenteer uw klantenbestandZodra u goede contactgegevens heeft verzameld, is het zaak om deze inte delen volgens bepaalde criteria, zodat u uw doelgroepen gericht kan
benaderen. ‘Segmenteren’ is het gericht onderscheid maken tussen
klanten. Immers, niet iedere klant heeft nood aan dezelfde informatie.
Wie al een bepaald product bij u kocht, stuurt u beter niet opnieuw het
verkooppraatje toe. Hoe uw klant benaderd moet worden, hangt af vanzijn behoeftes. Toch kunnen er in uw klantenbestand groepen worden
gevormd van klanten die op elkaar lijken in gedrag, in kenmerken en inbehoefte.
U kan segmenteren volgens de omzet die een klant bij u maakt, volgens het potentieel dat hij heeft, volgens de branche waarin hij actief is,volgens taal en regio. Dankzij uw segmentatie, kan u uw klanten ‘persoonlijk’ benaderen; u kan uw communicatie personaliseren. Omdat
ze bijvoorbeeld gevoelig zijn voor prijs, omdat ze ook bestellen bij een
andere aanbieder, omdat ze helemaal niet prijsgevoelig zijn, omdat het
zeer trouwe klanten zijn.
Leidraad bij internationaal ondernemen

99Herhaling is de boodschap
Eenmaal een boodschap brengen, is vaak niet
voldoende. U moet herhalen. Zo worden voor uitnodigingen op businessevents vaak verschillende
kanalen gebruikt: per mail wordt de datum meegedeeld; nadien wordt een gedrukte uitnodiging
verstuurd, om nadien opnieuw per mail op te volgen.
Dan wordt ook de mogelijkheid geboden om online
te registreren, op een website specifiek over het event.
De aanwezigen worden naderhand bedankt met een
link naar de foto’s op deze website.
Direct mailing in
•
•
•
•
•

•
•
•

100

en

Persoonlijk communicatiekanaal; dankzij uw
database komen uw direct mailings bij de juiste
mensen terecht in de huiskamer of op kantoor.
Flexibele communicatievorm, goede mogelijkheidom u van uw concurrenten te onderscheiden.
Direct mailings hebben vele mogelijkheden:
bedrijfsvoorstelling, opbouw naambekendheid
en imago, commerciële acties ...
U bepaalt wie uw boodschap zal ontvangenen wanneer.
Vraagt meestal om een call-to-action: u kan
de respons opmeten.
Uw database moet up-to-date zijn.
De kosten kunnen oplopen.
Uw boodschap kan verloren gaan tussen
andere ‘publiciteit’.

Internationale bedrijfscommunicatie

Van ieder segment kan u specifieke profielen opmaken, waardoor nog
duidelijker wordt hoe deze klanten eruit zien, waar ze gevoelig voor zijn
en hoe u uw boodschap het best kan overbrengen. Een klantenprofiel is
een beschrijving van alle kenmerken die nuttig zijn in de communicatie
met die klant.
B. Direct mailingNu u beschikt over een goede, gesegmenteerde database, kan u zich tot
uw doelgroepen richten. Doet u dat met de post of via een koerier, danmaakt u gebruik van een ‘direct mailing’; via een brief, een gepersonaliseerde folder of een briefkaart richt u zich tot uw doelgroep. Deze vorm
van communicatie is flexibel, biedt u de mogelijkheid om een volledig
verhaal te vertellen, komt bij de juiste mensen terecht en kan perfect
gepland worden.
De verschijningsvormen van een mailing zijn veelvoudig. U kan ook
deelnemen aan een mailpack, waarbij meerdere relevante informatiedragers tegelijk worden geleverd bij uw doelgroep. In dat geval is opvallen de boodschap; zorg dat uw informatie niet onmiddellijk verticaal
wordt geklasseerd.
De mailing per post kent vele toepassingen. Het grootste deel van demailings wordt gebruikt om een bedrijf voor te stellen aan klanten enprospects: het opbouwen van naambekendheid en een positief imago.
Ook het identificeren van mogelijke klanten kan via direct mail: geïnteresseerden kan gevraagd worden om online te registreren. Een andere
toepassing is het communiceren van commerciële acties of prijswijzigingen. Of geïnteresseerde ontvangers worden uitgenodigd voor beurzen en seminaries.
Recent Nederlands onderzoek naar de succesfactoren van een direct
mailing stelde de vraag: ‘Hoe ontvangt u persoonlijke reclame het
liefst?’ Daaruit bleek dat men persoonlijke reclame nog steeds het liefst
via de post ontvangt (53% versus 25% e-mail en 13% geen voorkeur).

Leidraad bij internationaal ondernemen

101Postorderverkoop in

•
•
•
•
•

•
•
•

102

en

Rechtstreekse verkoop via catalogi.
Een groot vertrouwen in uw merk.
Vraagt om een call-to-action: u kan derespons opmeten.
U komt direct de huiskamer of het kantoor
van potentiële klanten binnen.
De catalogus kan met anderen worden
gedeeld en wordt meestal een tijdje bewaard.
Postorderverkoop moet steeds meer het
onderspit delven tegen e-commerce.
Het drukken van catalogi is duur, prijzen
en aanbod na enkele maanden verouderd.
Het wordt niet als milieuvriendelijk
beschouwd om vandaag nog dikke
catalogussen te verspreiden.
Internationale bedrijfscommunicatie

Hoe ontvangt u persoonlijke reclame het liefst?

E-mail24%

Geenvoorkeur
13%

Internet
11%

Post
53%

Bron: www.dmmediaplein.nl

En direct mailing via de post heeft meer voordelen. Het is selectief; ubepaalt wie uw boodschap wanneer zal ontvangen. U kan de responsprecies opmeten en ziet wat werkt en wat niet. Bovendien is het relatief
goedkoop – als uw database up-to-date is én uw boodschap overtuigend.
Daartoe is niet alleen de inhoud van belang. Ook met de vorm moet u
opvallen. Dat kan door het formaat, het kleurgebruik, de lay-out, of door
een gadget toe te voegen dat een link heeft met de inhoud. Een direct
mailing kan u printen. Heeft u een grote oplage voor ogen (›1.000), danwordt het wellicht goedkoper om te drukken – met een professioneler
resultaat. Als u uw bestand digitaal laat printen, kan u dat laten professionaliseren.
C. Postorderverkoop
In Frankrijk is postorderverkoop van oudsher een belangrijke en vertrouwde manier van verkopen. Ook in andere landen is de techniek populair. Hiermee genereert u rechtstreekse verkoop via een catalogus ofu laat klanten bestellen via het internet.
Hoewel e-commerce de bovenhand neemt, sturen ook bij ons
een aantal grote bedrijven nog steeds catalogi naar klanten. Een cataloog blijft immers langer aanwezig en laat ook gemakkelijk toe een
potentiële aankoop te bespreken en te vergemakkelijken.
Leidraad bij internationaal ondernemen103Telemarketing in

•
•
•
•
•

•
•
•

104

en

Goed instrument voor het updaten van
databases en het maken van afspraken.
Persoonlijke en directe feedback mogelijk
Zorgt voor instroom van nieuwe leads.
Kostprijs kan afhankelijk gesteld worden
van resultaat.
Aantal te benaderen prospects kan
gelinkt worden aan het resultaat.
Steeds minder consumenten willen
telefonisch gecontacteerd worden voorenquêtes, laat staan telefonische verkoop.
Vluchtig contact, vraagt schriftelijke
follow up.

Klant ziet u niet en u ziet klant niet.

Internationale bedrijfscommunicatiePostorderverkoop wordt zowel gebruikt in de zakelijke als in de consumentenmarkt. Voorbeelden van postorderverkoop naar de zakenmarktzijn de catalogi met kantoormaterialen, uniformen of verpakkingsmateriaal. Voorbeelden van postorderverkoop naar de consumentenmarktzijn de gekende kledingcatalogussen, maar er zijn ook succesvolle catalogi voor onder meer boeken, wijnen en diepvriesproducten.
Asiel colli
Sommige bedrijven laten andere spelers toe om in de leveringen naar
hun klanten een promotiepakket of een staaltje mee te sturen: La Redoute, 3 Suisses en Fnac, bijvoorbeeld, laten andere bedrijven profiteren van de zendingen die ze verzorgen. U krijgt niet onmiddellijk adressen of e-mailadressen in handen, maar dankzij het toevoegen van uw
folder, uw staaltje of uw kortingsbon bij de levering kan de klant met u
in contact treden.
In Frankrijk bijvoorbeeld kan u via postorderverkoop in de huisgezinnen van de Fransen geraken via voor hen heel vertrouwde merken. 3
Suisses doet zelfs voorstellen om bepaalde producten als gast op hun
e-commerce website te integreren. Misschien is dit voor uw producteen interessante communicatietechniek?
U kan asiel colli gebruiken om:• Een product te lanceren, eventueel in combinatie met een
tv- of radiospot.
• Een product te laten testen.
• Producten te verkopen.
• Trafiek naar een verkooppunt te genereren.
D. Telemarketing
Bij telemarketing gebruikt u de telefoon om met individuele klanten incontact te komen. Bij inbound telemarketing bellen klanten voor vragenof bestellingen, als reactie op een promotieactie. Bij outbound telemarketing gaat het initiatief van uw bedrijf uit. Ook hierbij zijn verschillende
toepassingen mogelijk: afspraken maken met een vertegenwoordigervoor het tonen of uiteenzetten van een product, klanten uitnodigen,vragen naar een mening, vragen of een staal mag worden opgestuurd.
Sommige bedrijven hebben zelf een call center of customer contact
center dat deze acties kan verzorgen. Vaak wordt de telefoon gebruikt
in combinatie met een bericht via post of mail.

Leidraad bij internationaal ondernemen

105Voordeel van e-mailplatform: rapportering!
Waarom u beter voor een (betalend) e-mailsoftwareplatform kiest voor het uitsturen van uw e-mail­marketing? Veelal krijgt u hiervan uitgebreide
evaluatierapporten per verzonden e-mailcampagne.
Daarin leest u hoeveel e-mails hun bestemming bereikten, welke e-mailadressen geen positief resultaat
gaven, wie de ontvangen e-mail opende en misschien
zelfs doorzond of verwijderde zonder gelezen te hebben, welke bestemmeling op welke link in de e-mailklikte enz. Dat zijn nuttige gegevens waarmee u uw
toekomstige e-mailcampagnes kan bijsturen.
Wat is opt-in? En opt-out?
Bij e-mailmarketing moet u voordien de toelating
van de ontvanger hebben gekregen om uw adres tegebruiken: ‘Opt-in’. Bij een dubbele opt-in vraagt
u de ontvanger om zijn inschrijving nogmaals
te bevestigen. U geeft uw ontvanger ook de keuze
om niet langer uw e-mails te ontvangen: ‘opt-out’.
Hij kan er met een eenvoudige klik een einde aanmaken. Of u biedt de mogelijkheid om de informatie die u aanbiedt op maat samen te stellen.
Uw lezer kan ‘opt down’ voor minder info, of ‘opt
up’ voor meer: maximale klantvriendelijkheid.

106Internationale bedrijfscommunicatie

E. E-mailmarketing
U kan ook e-mail inzetten om uw merk of imago te ondersteunen, om
de klantentrouw te versterken en om verkoop te genereren. Zo kan u
communiceren over acties, nieuwsbrieven uitsturen (met bedrijfs- encommercieel nieuws), producten lanceren (al dan niet gepaard gaand
met een actie); een loyaliteitsprogramma opzetten; of persberichten
uitsturen naar een bepaalde doelgroep.
E-mailmarketing is populair bij bedrijven. En terecht. E-mail­marketing werkt snel en biedt heel wat grafische mogelijkheden.
Het is betaalbaar en meetbaar: u kan de respons op uw verzonden e-mails makkelijk evalueren. Het zet aan tot interactie tussen
bedrijf en doelgroep en u kan ontvangers ook laten doorklikken naar
uw site of blog; zo vergroot u de trafiek. Het is makkelijk om een grote
groep te bereiken – zeker wanneer u deze mails verzendt met behulp
van e-mailsoftware of -platformen – en bovendien heeft u de mogelijkheid om te personaliseren.
Niet spammen!
E-mailmarketing heeft één groot nadeel: het wordt al snel als spam
gepercipieerd, zowel door spamfilters (waardoor uw ontvanger deboodschap helemaal niet te zien krijgt) als door uw ontvanger zelf (dieuw e-mail bij ‘ongewenste e-mails’ kan klasseren, waardoor ook al uw
volgende mails verloren zullen gaan). De ‘inbox overload’ is voor velee-mailmarketeers een grote zorg.
Het komt er dus op aan meerwaarde te bieden in uw mails, zodat uw
ontvanger deze niet ‘wegklikt’. Bovendien kan u ook nagaan welke dagen en uren voor uw doelgroep het meest geschikt zijn. Zo stuurt u ineen b2b-omgeving beter geen e-mailings uit in het weekend. U kan
trouwens niet alle informatie zomaar naar iedereen sturen. Vroeger‘bemachtigde’ u gelijk welk e-mailadres en u stuurde er mail naartoe. Vandaag mag u in Europa enkel nog commercieel getinte e-mails
verzenden naar personen waarmee u al in contact bent of naar de generieke e-mailadressen (algemene, publiek bekende e-mailadressen,bijvoorbeeld info@). De wetgeving rond e-mailmarketing zal de komende jaren ongetwijfeld strenger worden. Logisch: de hoeveelheid ongevraagde e-mail of spam neemt halsoverkop toe. Het op een correctemanier bekomen van e-mailadressen, en van contactgegevens in het
algemeen, wordt dus steeds belangrijker.

Leidraad bij internationaal ondernemen

107

TIP!
Herkenbare naam afzender e-mailDoor een duidelijk herkenbare afzender aan
uw e-mailmarketing mee te geven – en ook het
onderwerp duidelijk te maken – heeft u een
grotere kans dat deze gelezen wordt. Immers,
iemand die veel mail ontvangt, zal in enkele
tellen beslissen welke berichten wel of geen
aandacht krijgen. De naam van de afzender
en het onderwerp zijn daarbij van groot belang.
Als de ontvanger de verzender niet direct
herkent, is het veel minder waarschijnlijk
dat hij de mail zal lezen.
De verpakking in
•
•
•
•
•

•

108

en

Imagebuilder van uw merk.
Laat toe u te onderscheiden van uw
concurrenten.
Kan levensduur van uw product verlengen.
Een juist verpakkingsdesign doet uw
product beter scoren.
Kan meestal vrij eenvoudig aangepast
worden aan het land van export en devereiste regelgevingen.
Niet altijd even milieuvriendelijk.
Hoe groter volume en gewicht, hoe duurder
de transportkosten.
Internationale bedrijfscommunicatie

2.6

Verkoopondersteunend materiaal:
van verpakking tot winkelcommunicatie

Uit studies van het Point of Purchase Advertising Institute blijkt dat dehelft van de kopers van fast moving consumer goods impulsieve aankopen doen; zowat twee derde van de aankoopbeslissingen hiervoor
wordt in het winkelpunt genomen. Redenen te over dus, om hier professioneel aanwezig te zijn, zeker wanneer u weinig budget heeft. Hiervoor
is ook de ambitie en dynamiek van uw distributeur, agent of uw eigen
medewerkers ter plaatse doorslaggevend. Heeft u voldoende budget,dan kan u uw inspanningen op de winkelvloer ondersteunen met een
reclamecampagne.
A. De verpakking
Bij tal van goederen speelt de verpakking een cruciale rol in de boodschap die u aan uw klanten wil geven. Het is immers een van de belangrijkste elementen in de aankoopbeslissing. De verpakking moet
het onderscheid maken met producten van de concurrentie. Ze moet
ook precies aangeven wat uw product beoogt te zijn: u mag dus niet tebescheiden zijn, maar ook niet te veel beloven.
De verpakking kan aangepast worden aan het land van export, niet alleen op het vlak van taal, maar ook op vlak van naam en positionering;de verpakking moet de juiste waarden uitstralen die u aan uw producthecht. Als de verpakking groot is, kan ze ook aangewend worden voor
het verlenen van nuttige informatie of voor promoties, joint promoties,
spelletjes en leuke bezigheden.
Een goed ontworpen verpakking in een hedendaags design trekt dewaarderingsscores van uw product omhoog en doet de vraag toenemen. Heel wat bedrijven veranderen de verpakking van een productregelmatig om de levensduur ervan te verlengen. Ook tijdelijke acties
zoals geschenkverpakkingen of feestverpakkingen kunnen de omzet
boosten.
B. POS-Materiaal
POS staat voor Point of Sales: het gaat om het communicatiemateriaal
dat aanwezig is in de winkel waar uw product wordt verkocht: staande
productdisplays, toonbankdisplays, banners, mobiles, billboards enz.
Creatieve uitingen die dingen naar de aandacht van de klant.
Als u aanwezig wil zijn in een winkelpunt of retailstore, moet u de aankoper ervan overtuigen dat uw producten zullen worden gekocht. Dit
Leidraad bij internationaal ondernemen

109POS-materiaal in
•
•
•
•
•
•
•
•

en

U zet uw product in de kijker op die plaatsen
waar het verhandeld wordt.
Hoge ROI mogelijk.
Helpt u te onderscheiden van de concurrenten.
Grote creativiteits- en animatiemogelijkheden.
Helpt uw bekendheid te verhogen.
Duur om te verspreiden en te installeren.
Controle en goede opvolging nodig.
Indien te groot, kan als hinderlijk worden
ervaren.

POS-materiaal vergt opvolging
Bepaal in de samenwerkingsvoorwaarden met uw
verkoopkanalen duidelijk hoe lang iets moet aanwezig
zijn en probeer via enkele gerichte controles - vooral bij
het begin van een actieperiode - na te gaan of deze afspraak wordt nagekomen. Zet alles wat u verlangt en
waarvoor u eventueel betaalt duidelijk op papier. Vraag
dat ook de winkelverantwoordelijken op de hoogte
worden gebracht van wat is overeengekomen. Vermeld
dat er controles zullen zijn – eventueel kan u ervoor
zorgen dat de winkel met de beste etalage of de beste
animatie rond uw product iets kan winnen; dat creëert
een zekere competitiviteit en verhoogt de medewerking.
Maak de resultaten van uw (tussentijdse) controles
onmiddellijk kenbaar aan de verantwoordelijke vande winkel. Opvolging is belangrijk, zowel in positieve
als in negatieve zin.
110

Internationale bedrijfscommunicatiekan via reclame of een sponsoringplan, waarmee u hem ervan kan
overtuigen dat er vraag naar het product zal zijn. Maar ook POS-materiaal, dat zorgt voor winkelanimatie, is belangrijk.
POS-materiaal is relatief duur, niet zozeer qua ontwerp en productie maar eerder inzake verspreiding én correcte plaatsing en controle. Vooraleer u iets laat maken, is het belangrijk om het te testen
en de reacties op zowel de boodschap als de installatie te bespreken.
Als het materiaal te groot is, zal het verkooppunt het vlug laten
verwijderen. Als het materiaal wegwaait, zorgt het voor veel ergernis.
Als het te klein is, mist u misschien efficiëntie.

2.7

Promoties

Dé manier om het gedrag van potentiële klanten te wijzigen?
Promoties. Ze vormen een krachtig kortetermijnmiddel om uw doelgroep nu tot actie aan te zetten. Lees: te doen kopen/gebruiken. U kan
zowel promoties organiseren naar eindklanten – opdat deze sneller
producten zouden opnemen uit uw distributiekanalen – als naar tussenpersonen, die voor u de verkoop verzorgen.
U kan uiteenlopende redenen hebben om gebruik te maken van een
promotie. U wil:
• Een nieuwigheid introduceren.
• Nieuwe klanten lokken.
• De levenscyclus van een product verlengen.
• Een betere positie verkrijgen bij uw verkopers.
• Verhinderen dat een concurrent uw markt inneemt of groeit.
• Opvallen in een drukbezette markt.
• Uw reclamecampagne optimaal gebruiken.
• Gebruikmaken van de sterke marktpenetratie en visibiliteit van
een partner (zie joint promotions) om snel een exportmarkt binnen te komen.
Enkele tips voor goede promoties:• Denk niet alleen aan prijskortingen. Ook productpromoties, gadgets zoals collector’s items of speciale verpakkingen, en eventuitnodigingen kunnen veel teweegbrengen. U kan ook een aantal
personen iets laten winnen. GRATIS werkt nog altijd.
• Zorg ervoor dat uw promotie de waarden van uw productondersteunt en in lijn is met uw overige communicatie.
• Ontwikkel promoties die aanlokkelijk zijn voor uw doelgroep, dievoldoende groot zijn om tot kopen aan te zetten.
Leidraad bij internationaal ondernemen

111

TIP!
Lanceer geen promotie-actie als u een slecht
product heeft waar u snel vanaf wil. Dat kan
u heel lang schade berokkenen. ‘The bitternessof poor quality remains long after
the sweetness of a low price is forgotten.’
Benjamin Franklin

112

Internationale bedrijfscommunicatie• Geef bekendheid aan uw promotie via verschillendecommunicatiekanalen: een reclamecampagne, sponsoring, sociale media …
• Keep it simple: kies voor een duidelijke actie, waarbij iedereen
direct begrijpt wat hij wanneer krijgt.
• Zorg ervoor dat al uw partners en medewerkers goed geïnformeerd zijn over de promotie, zodat iedereen ze op dezelfde manier
uitdraagt en ondersteunt en zodat prospects op een professionele
manier worden ontvangen.
• Voorzie praktische en logistieke problemen: zorg voor een snelle
opvolging van bonnen of wedstrijdformulieren – en maak het dedeelnemer makkelijk.
• Let op: sla er de promotiewetgeving op na in elk land waar u actief
bent. En hou ook rekening met culturele ideeën overpromoties – in sommige culturen zijn ze een teken van zwakte.
Het is essentieel dat u de impact van uw promotie opmeet en nagaatof deze effectief de gewenste resultaten oplevert. Is uw promotie
succesvol, kan u ze niet oneindig herhalen: ze zal aan impact inboeten.
Joint sales promoties
Bij een joint sales promotie of een co-promotie werken twee of meerdere partnerbedrijven samen een verkoopactie uit, waarmee ze – door
wederzijdse voordelen uit te wisselen – een grotere impact nastreven.
Vooral bij ‘fast moving consumer goods’ worden joint sales promoties
veel gebruikt. Maar ze kunnen zowel in b2c als in b2b een interessantepiste zijn: u kan samenwerken opdat de merkbekendheid en populariteit van een lokale partner bij een bepaalde doelgroep afstralen op uw
merk of product; u kan ook samenwerken om elkaars markt te vergroten.
Zo kan een nieuwe zoetstof met 0 kcal in de vorm van suikerklontjes een
co-promotie aangaan met een bekend koffiemerk. De producent van
de nieuwe zoetstof benadert het koffiemerk met als voorstel: wij leveren voor alle koffiepakjes die u verkoopt in een bepaalde periode gratis pakjes van vier klontjes suiker. In de pakjes zit een kortingsbon voor
een aankoop van suiker in de supermarkt. Op die manier komt de suiker
in een onbekende markt terecht bij alle kopers van het koffiemerk. De
suiker­fabrikant vraagt dat de koffieverkoper de suiker aanbrengt op zijn
verpakking.
Het koffiemerk staat sterk in de markt en organiseert regelmatig kortingacties. Hier ziet men de suiker als een innovatief alternatief, metmeerwaarde, voor de klassieke prijspromotie die er jaarlijks wordt geLeidraad bij internationaal ondernemen

113Promoties in

114

en

•
•
•
•

Zet aan tot onmiddellijke actie/aankopen.
Brengt nieuwe klanten.
Verlengt levenscyclus product.
Zorgt voor dynamiek in de markt.

•••

Te veel promoties is teken van zwakte.
Prijskortingen doen winstmarge dalen.
Kan zorgen voor goedkoop of negatief
imago.

Internationale bedrijfscommunicatiehouden. In plaats van een prijsreductie kunnen ze klanten een gratis
geschenkje bieden. Deze actie heeft voor de suikerfabrikant pas zin als
de supermarkten hun nieuwe product opnemen in het gamma waardoor
de kortingbonnen kunnen worden ingewisseld. Door de samenwerking
met het bekende koffiemerk heeft de aankoper van het grootwarenhuis
er vertrouwen in dat er vraag naar de nieuwe suiker zal zijn; hier neemt
men de nieuwe suiker op in het gamma.
De suikerfabrikant komt dus snel binnen bij de lokale bevolking van een
nieuw land, wint vlug vertrouwen door de afstraling van het imago van dekoffiefabrikant, heeft een stevig distributie­kanaal als de joint promotie
loopt en moet geen geld uitgeven voor de verspreiding van het product,
behalve aan gratis suikerpakjes.
Om de juiste partners te selecteren, maakt u een duidelijk overzicht van
preferred partners: met merken en producten die aansluiten bij de uwe,met een doelgroep die ook u beoogt, met een distributiemodel dat aansluit bij het uwe, met distributiepartners die ook voor u interessant zijn.
Deze techniek kan bijvoorbeeld ook gebruikt worden voor vloertegels
en vasthechtingsmiddel (introductie van een nieuwe cement of lijm bij
plaatsers), sanitair en kranen, toeristische centra en fast moving consumer goods.
Ook de media zelf kunnen een belangrijke joint promotie partner zijn enhebben uiteraard veel visibiliteit te bieden. Wie creatief is kan hiermee
zegevieren, op voorwaarde dat hij of zij goed weet welke doelstellingenmoeten worden bereikt.

2.8

Uw nieuwsbrief, magazine of whitepapers

Met een nieuwsbrief kan u informatie over tal van onderwerpen bundelen:over uw bedrijf, over uw producten en diensten, over commerciële acties,
over onderwerpen die aanleunen bij de activiteiten van uw bedrijf, over
trends in uw markt. U kan er ook uw medewerkers en uw knowhow meevoorstellen en zo werken aan een sterker imago.
U kan ook kiezen voor een magazine. Hierbij richt u zich op een bredere
doelgroep en brengt u boodschappen die niet louter bedrijfsgerelateerd
zijn. In sommige magazines is het zelfs onduidelijk wie de eigenaar ofverspreider van het blad is.
U kan uw nieuwsbrief of magazine zowel elektronisch verspreiden – enhem knippen op maat van de ontvanger – als op papier, waardoor hij
Leidraad bij internationaal ondernemen

115Wie wordt de verzender van uw e-nieuwsbrief?
Kies elke keer voor dezelfde afzender. Als deontvanger de naam herkent van de vorige
mailing, bevordert dit de herkenbaarheid.
• Als uw bedrijf, organisatie of nieuwsbrief
van naam verandert (bijvoorbeeld na een
overname), stuur dan de eerstvolgende
nieuwsbrief toch uit onder de oude naam
en informeer uw ontvangers over deverandering.
• Is uw bedrijf onderdeel van een groter geheel,denk dan goed na of de ontvangers van uw
nieuwsbrief eerder uw eigen bedrijfsonderdeel dan wel het moederbedrijf kennen.

116Internationale bedrijfscommunicatieeen ietwat langere levensduur krijgt. Daarnaast kan u geïnteresseerden whitepapers aanbieden, waarin u uw kennis kan bundelen.
A. Nieuwsbrieven en magazines: hoe pakt u het aan?
Het verzenden van een nieuwsbrief of magazine is geen doel op zich.
U moet precies weten wat u ermee beoogt: welke boodschappen u wiloverbrengen en welke resultaten u wil behalen. Idealiter plant u ook
hoe uw nieuwsbrief of magazine zich zal verhouden tot uw website of
blog, zodat al uw communicatiemiddelen elkaar versterken.
Aan informatie heeft niemand een tekort. Uw bestemmeling beslist op
enkele luttele seconden of hij wel of niet uw e-mail opent, of hij wel ofniet uw nieuwsbrief opzij legt om te lezen. Bij mail doet hij dat op basis
van het onderwerp, de afzender, en – zodra geopend – op basis van deeerste twee lijnen tekst en/of de lay-out (bladspiegel). Tracht dus deaandacht te trekken door beeld- of woordgebruik: een catchy openingszin, een persoonlijke boodschap, een mooie foto. Maar bovenal, meld
meteen waarom het de moeite is om uw mail te lezen.
Ook op papier scant de ontvanger uw boodschap eerst: hij kijkt naar
beelden en titels en wil al snel weten of er relevante informatie inzit.
Zorg er dus voor dat u snel een antwoord biedt op die vraag.
Breng relevante, helpende, interessante informatie. Zorg ervoor dat
het voor de ontvanger de moeite waard is om uw nieuwsbrief te lezen.
Schiet zeker geen louter commerciële boodschappen op uw bestemmeling af, maar verpak uw boodschap in een interessant geheel. Van
zodra uw communicatie het etiket ‘spam’ of ‘reclame’ opgekleefd krijgt,
is het moeilijk om het tij nog te keren.
Wees zo duidelijk mogelijk. Niet te veel tekst, geen overdadig gebruik
van kleuren of afbeeldingen. Verstuurt u periodiek een nieuwsbrief per
mail? Plaats dan hoogstens drie of vier items in de nieuwsbrief. Wenstu meer onderwerpen op te nemen, gebruik dan een korte inhoudstafel
bovenaan.
Online lezen we van linksboven naar rechts beneden. We scannen met
onze ogen en kiezen dat wat ons op het eerste gezicht interessant lijkt.
Net als de zoekmachines van Google houdt uw lezer van een ‘scanbare’,overzichtelijke structuur. Gooi niet al uw tekstmateriaal op een hoopje, maar gebruik bijvoorbeeld een hoofdtitel en subtitels. Heeft u tochmeer te vertellen? Plaats dan niet uw volledig bericht, maar voorzie
een ‘Lees meer’-knop die de geïnteresseerde lezer naar uw website ofblog leidt.
Leidraad bij internationaal ondernemen

117

Nieuwsbrieven en magazines in
•
•
•
•
•
•
•

118

en

U kan informatie over heel uiteenlopende
onderwerpen bundelen.
Laat u toe meer inhoud te geven aan
uw merk.
Snelle manier van communiceren.
Krachtige tool om doelpubliek regelmatig
te bereiken en kennis te delen.
Deze kanalen maken interactie mogelijk.
Mogelijkheid tot integratie van promoties.
Het versturen van een nieuwsbrief ofmagazines is geen actie op zich; het maakt
deel uit van een strategie en vraagt een
nauwgezette opvolging.

Internationale bedrijfscommunicatie

Hou ook op papier rekening met de leesregels: hier kijken we eerst
naar de rechterpagina, dan pas naar de linker. Zorg dat lezers veel instapmogelijkheden vinden: attractieve titels, veelzeggende quotes, interessante kaderstukjes, sprekende beelden.
Hou een bepaald ritme aan. Verstuur niet de ene maand twee nieuwsbrieven en de twee daaropvolgende maanden geen. Maar pas op: overdaad schaadt! Verstuur dus niet te veel informatie. Over de ‘juiste’ frequentie bestaat geen algemeen advies; alles hangt af van uw sector,
uw positie, de goederen en/of diensten die u aanbiedt, uw doelgroep, deinhoud en uiteraard: van de voorkeur van uw lezers.
Ga voor interactie. Een nieuwsbrief verzenden is geen punt; het gaat
erom uw lezer tot actie aan te sporen. U moet te weten komen waarin
hij of zij geïnteresseerd is en die interesse moet u nadien te gelde kunnen maken. Links (naar websites) zijn een ideale eerste stap. Heeft ubijvoorbeeld te veel tekst in uw geplande e-news? Wek de interesse vanuw lezer door slechts een paar zinnetjes in uw nieuwsbrief te plaatsen.
Vervolgens klikt hij op de ‘lees meer’-link waardoor hij automatischwordt doorverwezen naar uw website of blog. Of steek een wedstrijd in
uw geprinte nieuwsbrief, die online kan worden ingevuld. Zo zet u een
stap naar een nauwere band met uw lezer.
De sterkte en zwakte: de periodiciteit
In nieuwsbrieven schuilt ook een gevaar. Maar al te vaak wordt deze job
in het bakje geschoven van iemand die er geen tijd voor heeft en/of er
weinig ervaring mee heeft. Het resultaat? Vaak verloopt de eerste editie
goed, maar nadien verslapt de aandacht. Andere zaken gaan voor endan blijft de ‘beloofde’ newsletter liggen. U had misschien aan uw contacten beloofd om tweemaandelijks een update te sturen, maar plots
wordt het vier maanden en op termijn komt de nieuwsbrief misschien
helemaal niet meer. Dat is geen goede reclame.
Bij het creëren van een nieuwsbrief komen heel wat schakels kijken:
planning, bepalen onderwerpen, interviews, copywriting, hertalen, opmaak, databeheer en -invoer, testing, versturen, meten en bijsturen.
Wees daarop voorbereid en zet de juiste mensen en middelen in, want
het blijft een krachtige tool om uw doelpubliek regelmatig te bereiken.
B. Whitepapers
Met de opkomst van het internet is het koopproces van klanten en consumenten omgedraaid. Vroeger konden bedrijven informatie uitsturen,
nu gaan klanten zelf informatie opzoeken. Over zowat alle topics kunLeidraad bij internationaal ondernemen

119Whitepapers in
•
•
•

•
•

120

en

Ideale manieren om kennis en expertise op
objectieve manier te delen met doelgroep.
U geeft aan dat u goed weet wat er precies
reilt en zeilt in uw sector.
In ruil voor de kennis die u via uw white­
papers deelt, kan u contactgegevens vanlezers bekomen.
De redactie van whitepapers vraagt tijd.
U moet ervoor zorgen objectieve informatie tebieden, geen commerciële info.
Internationale bedrijfscommunicatienen consumenten een pak informatie vinden. Maar wat is correct en
wat is gekleurd? Een whitepaper biedt over een bepaald onderwerp een
veeleer objectieve stand van zaken. Een whitepaper heeft dan ook tot
doel de lezer ‘te helpen bij het beslissingsproces’. Het document geeft
op een objectieve manier weer wat de belangrijkste criteria zijn bij het
maken van een keuze.
Zo zijn whitepapers geknipt om de kennis van een onderzoeksteam uit
het laboratorium naar een bredere kring van geïnteresseerden te brengen. Ze scheppen overtuigings- en beoordelingsstimulansen bij wie
daar voordeel mee kan doen. Verkopers, bemiddelaars en distributeurs
bijvoorbeeld, kunnen er bijkomende informatie vinden om te gebruiken in hun verkoopgesprekken. Vakjournalisten en experten krijgeninformatie in handen die ze kunnen verwerken. Personeelsleden weten
wat het voordeel is van de oplossing waaraan ze werken. En aankopers
kunnen zich op concrete, objectieve informatie baseren om hun oordeel
te vellen.
Whitepapers bestaan al lang in de ICT-sector, waar ze worden gebruikt
om prestaties, standaarden en nieuwe technologische verworvenheden
te belichten. Via dit medium kan men immers makkelijker de snelle innovaties en veranderingen volgen dan via vakliteratuur of handboeken.
De laatste jaren maken ze ook opgang in andere hoogtechnologischegebieden zoals duurzame energie, biotechnologie en chemie. Ook in tal
van andere domeinen kan u kennis delen met uw doelpubliek. Iederesector heeft immers zijn specifieke eigenschappen of finesses.
Of u nu een internationale onderneming of een innovatieve start-up,
een onderzoeks- en ontwikkelingsafdeling of een agentschap bent –met een whitepaper kan u technische of wetenschappelijke resultaten
overtuigend, serieus en uitnodigend presenteren. Het is een ideaal
werkinstrument voor iedereen die van moderne en efficiënte wetenschapsdocumentatie houdt. En u heeft er alvast één voordeel mee: ugeeft aan dat u precies weet wat reilt en zeilt in uw sector.
Hoe zorgt u voor interessante whitepapers?
Een whitepaper beschrijft een specifiek thema vanuit het oogpunt van
experten: deskundig en neutraal, als technische verklaring, wetenschappelijke achtergrondbeschrijving, casestudy, gebruikersvoorbeeldof analyse. (Deze informatie kan u niet kwijt in magazines of brochures,
die zich veel minder lenen tot complexe thema’s.)
Een whitepaper beperkt zich tot het noodzakelijke en varieert van
5 tot 30 pagina’s – richtlijnen of beperkingen qua lengte zijn er niet. Het
Leidraad bij internationaal ondernemen

121

122

Internationale bedrijfscommunicatiemedium geeft ideeën en onderzoeksresultaten op een vak­kundige manier weer. Het presenteert kennis in kwalitatieve teksten en beelden,
met het doel de lezer te informeren en hem bij beslissingen te helpen.
Contactgegevens in ruil?
Als u uw kennis deelt via een whitepaper, mag u wel iets terugvragen.
Zet u deze bijvoorbeeld op uw website, of biedt u via uw nieuwsbrief demogelijkheid om deze te downloaden, dan kan u uitgebreide contactgegevens opvragen, zodat u in contact kan blijven met deze geïnteresseerden.

2.9

Uw events

Zowel wanneer u actief bent in b2c als in b2b, kan u met events – nationaal en internationaal – meerwaarde creëren voor uw product ofdienstverlening. De mogelijkheden zijn onuitputtelijk: een trefdag, een
contactdag, conference, een opendeurdag, een seminarie, een bedrijfsverjaardagsfeest, een familiedag, een sportdag, teambuilding, een tentoonstelling, een concert, een roadshow, een spektakel, een workshop,
een debatnamiddag, een opleiding …
Hiermee kan u:• Uw kennis over een bepaalde sector in de kijker plaatsen.
• Via interessante sprekers uzelf positioneren als een
belangrijke speler.
• Een nieuw product lanceren in uw gamma.
• Een product als ‘vedette’ of ‘trendsetter’ positioneren.
• Een product in een nieuwe markt of bij een nieuwedoelgroep introduceren.
• Potentiële klanten uw producten laten uitproberen.
• Duidelijk maken hoe u een bepaalde dienst aanpakt.
• Klanten laten getuigen over uw dienstverlening.
• Een nieuw bedrijfs- of productlogo lanceren.
• Merkentrouw stimuleren.
• Uw relaties versterken en bedanken voor het vertrouwen.
• Een bepaalde doelgroep vormen en informeren.
• Nieuwe werknemers aantrekken en bestaande motiveren.

Leidraad bij internationaal ondernemen

123Vragen voor uw event
•
•

•
•
•
•

•
•
•

124

Heeft u tijd en geld voor de organisatie van
een eigen event of gaat u meedoen aan een
bestaand event?
Kan u iets combineren met een lokale gebeurtenis? Zo toont u respect voor de plaatselijke gebruiken en gewoontes en bewijst u op
de hoogte te zijn en zich te willen integrerenin de regio.
Zijn er mogelijkheden tot samenwerking
met een plaatselijk goed doel?
Kent u goede sprekers in uw domein?
Zijn er mogelijkheden tot samenwerking
met een mediapartner als co-sponsor?
Zijn er businesspartners die andere diensten
kunnen verlenen die een toegevoegde waarde
zijn voor uw event zonder uw inspanningente overschaduwen?
Heeft u een attractief thema of een algemeen
concept?
Hoe zal u uw product- en bedrijfsidentiteit
versterken?
Hoe zal u het succes van uw event opmeten?
Aantal aanwezigen, bestellingen, awarenessvoor en na het event?

Internationale bedrijfscommunicatieOver events als kostenpost
Koen Helsen, Vice President Corporate Marketing bij Barco: “Debelangrijkste kostenpost van de marketingafdeling bestaat uit de verkoopondersteunende evenementen: trade shows, road shows, beurzen, activiteiten, seminaries. Het aandeel pure reclame kalft snel af.
De regioteams kiezen zelf de bureaus of agentschappen waar ze meewillen samenwerken. Op die manier bepalen zij, samen met de regionale salesmensen, hoe ze customer intimacy creëren.
Hetzelfde geldt voor pr. Zowel op corporate niveau als in de regio’s
verzorgen onze medewerkers zelf de relaties met de pers. Barcoheeft natuurlijk het voordeel van een sterk verhaal – vele journalisten
zijn geïnteresseerd in wat we doen.”
Zorg voor succes!
Events kan u overal organiseren en – indien u uw doelgroep meerwaarde weet te bieden – worden ze overal ter wereld gewaardeerd. Toch ishet bij drukbezette b2b-doelgroepen niet makkelijk om grote aantallen
deelnemers bij elkaar te krijgen. Soms zijn exclusieve maar beperkte
events makkelijker en effectiever.
There is no business that’s not showbusiness!
Events moeten in de eerste plaats aantrekkelijk zijn en indruk maken;
het gebeuren moet ‘hot’ zijn in de ogen van uw doelgroep.
Uw product, dienst of bedrijf is de ster. Alles draait erom uw merk teondersteunen en meer magie mee te geven. Uiteraard probeert u uw
genodigden te verleiden en uw klantenrelatie nog te verbeteren. Zoek
naar originaliteit, maar ook naar authenticiteit. Uw product komt uit
Vlaanderen. Wat voor u banaal lijkt, kan exotisch zijn voor uw klant. U
moet het niet altijd ver zoeken. Heel wat buitenlanders zijn dol op Belgische producten en diensten.
Events zijn kosten- en arbeidsintensief. Zorg er dus voor dat de juiste
mensen van uw investering genieten. En dat u op zijn minst een aantal
zwaargewichten uit uw doelgroep bereikt. Slaagt u erin om uw event
nieuwswaarde te geven, dan kan u ook bepaalde media aanspreken,
zodat u ook persaandacht geniet.

Leidraad bij internationaal ondernemen

125Events in
•
•
•
•
•
•
•
•

•
•

126

en

U creëert meerwaarde voor uw product ofdienst.
Kans om uw product of dienst goed te tonen
en uiteen te zetten.
Ideale manier om aan klantenbinding
te doen.
Unieke gelegenheid om voor een onver­getelijke ervaring te zorgen die nog lang in
het geheugen van de klant blijft hangen.
Indien goed, zorgt voor veel mond-tot-mond
reclame.
Goed combineerbaar met pers en sociale media.
U creëert vertrouwen en informeert.
Kan aangepast worden aan lokaal,
nationaal en internationaal niveau.
In drukbezette b2b-doelgroepen is het niet
makkelijk om grote aantallen deelnemers
bij elkaar te krijgen.
Events gaan gepaard met een hoog
kostenplaatje en vragen veel
(voorbereidend) werk.

Internationale bedrijfscommunicatieGebruik uw volledige communicatiemix
Uw uitnodiging is bijzonder belangrijk om te scoren: geef aan waarom
uw genodigde uw event niet mag missen. Anderzijds mag u de verwachtingen niet te hoog leggen; anders zou uw event wel eens ontgoochelend kunnen zijn.
Events worden vaak gebruikt in combinatie met personal selling,sales promoties, sponsoring, perscommunicatie. Vergeet ook denieuwe media niet in te schakelen om genodigden te herinneren
aan het event, de follow-up te verzorgen enz.
Organiseer een event alleen wanneer u dat beter, origineler of verrassender kan dan uw concurrenten. Zorg alleszins voor een knallend
begin en een sterk einde. Geef naderhand een aandenken mee dat herinnert aan uw event.
Over verrassingen op events
Ellen Bartholomeeusen, Head of Global Marketing Financial
Architects: “Als we nieuwe markten betreden, werken we telkens
met een gefaseerde opbouw. In een eerste fase, bijvoorbeeld, zorgen we voor ‘awareness’ via een kennismakingsmail. Daarna gaan
we na wat de opportuniteiten zijn en zetten we volgende stappen:
een roadshow, een campagne, een event. Zo bouwen we staps­
gewijs aan naambekendheid bij onze doelgroep.
Hou in het buitenland altijd rekening met het verrassingselement.
Op events in Azië bijvoorbeeld, blijkt dat mensen helemaal niet
registreren, zoals wij dat in Europa bij binnenkomst zo braaf doen.
Dan wordt het heel moeilijk om na te gaan wie er wel is en wie niet.
Klanten komen er ook met tien medewerkers – wat hier onbetaalbaar is.”Leidraad bij internationaal ondernemen127

De functie van reclame?
•

Reclame wordt ingezet om de verkoop van
producten en diensten van een organisatie tebevorderen. Reclame heeft de volgende functies:
Aandacht vragen(exposure)

Belangstelling wekken

Informatie verstrekken(kennis beïnvloeden)

Potentiële kopers beïnvloeden(beïnvloeding attitude)

Tot kopen aanzetten(beïnvloeding gedrag)Onzekerheden na de koop wegnemen(bevestiging gedrag)Herhalingsaankoop
teweegbrengen

Bij een product dat al op de markt is, zijn er klanten op alle niveaus. Het is de bedoeling ze naar een
steeds lager niveau in de trechter te verschuiven.

128

Internationale bedrijfscommunicatie2.10 Uw klassieke reclamecampagne
Onder klassieke reclamecampagne wordt verstaan: het adverteren op
tv, radio, kranten en magazines, via affiches en in de bioscoop. Deze
media worden zowel gebruikt in b2c, als in b2b voor producten waarin
een ruime doelgroep geïnteresseerd is zoals telecomproducten, pc’s &software, verzekeringen, bancaire diensten, meubilair en bedrijfswagens.
Global adspend by medium
US$ million, current prices
600.00500.00Internet

400.00OutdoorRadio

300.00

Television

200.00Magazines

100.00Newspapers

11

10

20

09

08

20

20

07

20

06

20

05

20

04

20

03

20

02

20

01

20

00

20

99

20

98

19

97

19

96

19

19

19

95

0

Source: ZenithOptimedia

Enkele tendensen?
1. Er wordt steeds meer geld uitgegeven aan adverteren.
2. De advertentie-uitgaven in klassieke printmedia zoals magazinesen kranten bleven wereldwijd min of meer gelijk de laatste vijftien
jaar. Dit betekent in een aantal landen achteruitgang is. De sterkste
stijgingen waren te zien in televisie, radio, buitenreclame en het internet.
3. Televisie neemt nog steeds de grootste hap uit de reclamekoek overleven.
4. Internet is de sterkste stijger.
Met een reclamecampagne – via de lokale of nationale pers, radio of
tv – tracht u een groot publiek te bereiken. Goede reclamecampagnes
zijn bijzonder doeltreffend om uw naambekendheid uit te bouwen. Vaak
is de boodschap die u verspreidt actiegericht: u wil een massa mensen
ervan overtuigen om uw product of uw dienst aan te schaffen. Hiermee
bevindt u zich in het domein van ‘above the line’ communicatie: u gebruikt de massamedia met het oog op een groot bereik.
Uit de beschrijving van reclamecampagnes blijken zowel de voor- als
Leidraad bij internationaal ondernemen

129Met wie in zee?
Voor het ontwikkelen van een doeltreffende reclamecampagne neemt u het best een specialist
onder de arm: een reclamebureau. Dat bureau
kan internationaal werken – en één campagne
ontwikkelen waarmee u mikt op meerdere markten. Intussen is men er wel van overtuigd dat u
idealiter uw campagne aanpast volgens de lokale
markt.
Werkt u met een internationaal georganiseerd
bureau, dan betaalt u allicht meer dan voor een
reclamebureau dat enkel nationaal ervaring
heeft. In dat laatste geval bent u gedwongen om
op andere markten lokale bureaus te selecteren.
Zij kunnen uw boodschap telkens vertalen naar
de lokale markt.

130Internationale bedrijfscommunicatiede nadelen. Met een goede campagne bereikt u een zeer breed publiek.
‘Even Apeldoorn bellen’ is een slogan die vanuit Nederland tot op deBelgische markt bekend raakte.
Maar niet alle campagnes zijn zo succesvol. Wordt uw campagne niet
gesmaakt, dan zet u een zeer groot budget in, mikt u op zeer veel mensen, maar overtuigt u er zeer weinig. Ook om een nichemarkt te bereiken is een tv-spot niet aangewezen. U betaalt immers ook voor het
bereiken van de vele mensen die uw product niet nodig hebben.
A. Reclamemarkt voor de b2b-markt
Reclame in de b2b-markt is vaak vrij rationeel. Toch wordt ook in dezesector steeds meer op emotie en imagogerichte thema’s ingespeeld.
De grootste adverteerders zijn de telecomsector, computerfabrikanten
en de software-industrie, de energieleveranciers, banken en verzekeringen.
Vakbladen
In sommige sectoren en voor sommige doelgroepen zijn er goed gelezen vakbladen. Vraag uw potentiële klanten welke tijdschriften of vakbladen ze lezen en welke efficiënt lijken om hen te benaderen. Een reclamebureau is van deze gespecialiseerde tijdschriften niet altijd op de
hoogte. U kan de vakbladen indelen in sectorgerichte bladen – bijvoorbeeld voor apothekers, tandartsen, kappers, landbouwers – en functiegerichte bladen, bijvoorbeeld voor financiële functies, logistiek, marketing. Bij de meeste vakbladen is het mogelijk om staaltjes of een folder
toe te voegen. Soms is het even onderhandelen en naar een praktische
oplossing zoeken, maar veelal wint de aanhouder.
Het voordeel van een bijgesloten folder – ten opzichte van een advertentie in het blad – is dat deze er sowieso uitspringt en dat u er meer inkwijt kan. Soms moeten deze folders met de hand worden toegevoegd,
waardoor de prijs kan oplopen. In de lageloonlanden is dit interessanter. Deze werkwijze laat ook toe om uw doelgroep te bereiken zonder
dat u over een goede database moet beschikken. Acties naar de leden
van beroepsverenigingen van uw klanten kunnen eveneens effectiefzijn, maar deze contacten verlopen steeds vaker via e-mail.
Dagbladen, economische tijdschriften, tv en radio
Deze worden ingezet voor zakelijke producten die door bijna alle bedrijven worden gebruikt: smartphones, pc’s, ERP-systemen, koeriers. Dit
versterkt ook het imago van het bedrijf en/of product.
Leidraad bij internationaal ondernemen

131

Waarom kiest u voor een bepaald mediakanaal?
Bij de keuze van uw medium of mediakanaal
vraagt u zich af:• Wie is mijn doelgroep?
• Wat wil ik hen vertellen?
• Wat wil ik bereiken?
• Wanneer zal ik over een geslaagde
actie spreken?

132Internationale bedrijfscommunicatieBuitenreclame
Billboards op strategische plaatsen, stadsplannen en reclame op bedrijfswagens en vrachtwagens kunnen de integratie van een merk of
bedrijf in een streek bevorderen.
Internet
Internet is een bijzonder interessant medium om uw bedrijfscommunicatie uit te sturen. Meer informatie hierover vindt u onder hoofdstuk 2.1.
Adresboeken
Deze worden steeds vaker via internet geconsulteerd, zeker in de bedrijfswereld.
B. Reclame naar het grote publiek
Tv
Door de opkomst van het internet en de steeds grotere versnipperingvan de tv-kanalen – waardoor per net minder kijkers worden bereikt –staat de tv-reclame onder druk. Vooral de jeugd is steeds moeilijker via
de klassieke tv-zenders te bereiken. Tv-reclame is duur en heel wat kijkers gebruiken de onderbrekingen voor een snelle pauze. Toch blijven
de grote merken investeren in tv-reclame. Het medium heeft namelijk
de kracht om, dankzij de combinatie van beeld en geluid, boodschappen mee te geven die lang blijven hangen. Door het grote bereik van
het medium in het algemeen kan u ook in een relatief korte tijdspanne
een massa mensen op de hoogte brengen van een nieuw of vernieuwd
product of dienst.
Door de versnippering van het tv-landschap kan u sommige doelgroepen beter bewerken.
Grote nadelen van tv zijn de hoge productiekost voor het maken van een
goede tv-spot en de lange productietijd.
Tv-verkoop
In diverse landen bestaan er tv-kanalen waarop producten worden gedemonstreerd en verkocht. Soms wordt naar een telefoonnummer of
een website verwezen.

Leidraad bij internationaal ondernemen

133

134

Internationale bedrijfscommunicatiePublireportages
Op bepaalde uren kunnen bedrijven ook ruimte inhuren om voor zakelijke klanten of het brede publiek een voorstelling van hun producten te brengen via de televisie. Er kunnen producten worden
gedemonstreerd, gedebatteerd, getuigenissen van tevreden klanten
vertoond etc.
Sponsoring en product placement
Door als sponsor van een bepaalde organisatie of event op te treden,
kan u interessante contacten bekomen en netwerken uitbouwen.
Meer informatie hierover vindt u onder hoofdstuk 2.10.
RadioRadio kan een goede promotionele ondersteuning bieden. In een
korte tijdspanne kan u er uw boodschap meerdere keren laten horen. De productiekost van radiospotjes is beperkt. Bovendien kan uzich precies richten op de regio van uw keuze en uw doelgroep. Nadeel is dat uw boodschap niet lang blijft hangen.
Dagbladen (betaalde)
De meeste landen tellen zowel nationale als regionale dagbladen.
Via de regionale dagbladen kan u sterk uw territorium afbakenen en
daarop richten. U kan ook snelle acties ondernemen. In die zin lenen
dagbladen zich goed tot het aankondigen van events of belangrijke
mededelingen. Ook deze boodschappen zijn evenwel een kort levenbeschoren.
Advertorials
Meer nog dan op tv, kunnen bedrijven in dagbladen zelf een artikel
verzorgen over hun product en dat in de krant of tijdschriften latenverschijnen. Deze vorm van reclame wordt in de vorm gegoten van
een redactioneel stuk, waardoor de lezer er een grotere geloofwaardigheid aan hecht. Advertorials kunnen bij de meeste dagbladen en
tijdschriften worden bekomen.
Magazines
Magazines laten een goede socio-demografische selectie toe zoals jonge vrouwen, kinderen, tienermeisjes. Uw advertentie wordt
meer dan eens gezien door de langere leefbaarheid van het magazine
Leidraad bij internationaal ondernemen

135

136

Internationale bedrijfscommunicatie(versus een dagblad, radio of tv). Voordelen zijn de mooie printkwaliteit, de mogelijkheid om creatieve inlassingen te bespreken – zoals
lezerswedstrijden of reportages – en de grote betrokkenheid van delezers bij het blad. Ook bij vele magazines kan u bijsluiters voegen.
Gratis huis-aan-huisbladen
Deze bladen hebben een hoge dekkingsgraad en kunnen sterk regionaal worden afgelijnd. Ze zijn relatief goedkoop en vaak soepel
in onderhandelingen rond publireportages of acties naar de lezers.
Billboarding/affichage
Een affichecampagne heeft het grote voordeel van de enorme zichtbaarheid, die u bovendien regionaal precies kan afbakenen. U kan
zich hiermee dus op korte termijn integreren in een bepaalde regio.
Bovendien zijn de mogelijkheden nagenoeg eindeloos: u kan afficheren op straat, op bushokjes, op openbaar vervoer, in stationshallen
en op perrons, in sportstadia en op evenementen, op toiletten, in
liften en parkings. U kan gebruikmaken van mobiele reclame waar
veel mensen langskomen: op wagens, mobilettes, go-karts, auto’s
en vrachtwagens …
Bioscoop
Richt u zich op jongeren en/of de hogere sociale klasse (te checken
per exportland), dan zijn bioscopen allicht een goed kanaal. Een voordeel is de grote impact, waardoor de spot langer in het geheugen blijft.
Bioscoopspotjes vormen een uitstekende versterking van tv-campagnes. Bovendien heeft u bij bioscopen vaak de mogelijkheid om sponsoring packages te onderhandelen.
Andere vormen
Ook tal van andere dragers kunnen worden ingezet voor uw reclame:• Vliegtuigreclame boven stranden, steden en evenementen: naambekendheid en associatie met locatie.
• Luchtballonvaarten: naambekendheid.
• Skiliften: naambekendheid en associatie met skiwereld.
• Vlaggen en wimpels, ballonnen voor kinderen.

Leidraad bij internationaal ondernemen

137

TIP!
Met bepaalde tools kan u een indruk opdoen van
het aantal GRP’s per campagne dat u nodig heeft,
en welke vragen een mediabureau zal stellen .
Hieronder vindt u een mooi voorbeeld van een campagne, uitgewerkt via deze site:
https://apps.pointlogic.com/SpotEffectiveToolKit­
Update2007/Pages/WebPageCampaign.aspx
Briefing
Campagne-omschrijving
Merk

Flanders m

Submerk

Koffiekoekje

Naam gebruiker

Piet Curieus

Omschrijving campagne

Lancering Koffiekoekje

TargetMijn hoofdoelstelling is: Herkenning commercial. Ik wil deze hoofdoelstelling
van 0% naar 8% laten stijgen. Hoeveel GRP’s heb ik nodig?
gemiddelde in
Marktpositie
deze campagne
database
De geselecteerde branche

FMCG Food

Percentage productgebruikers

%

82

82

Percentage merkgebruikers

%

0

55

Spreidingsstrategie

Continu

Dripping

Grootste adverteerderin campagneperiode

nee

nee

Briefing Strategie

Laatste keer geadverteerd

mnd

0

3

% dat commercial leuk vindt

%

65

56

% GPR’s in prime time
Selectiviteit

%

0

70

index

120

101

Prognose Campagne-resultaten
Inzet
Aantal GPR’s

gprs

campagne duur

weken

10

%

94%

Netto bereik
Gemiddelde contactfrequentie

138

1572

#

16,7

start­
niveaueind­
niveauopbrengst absoluut%

Hoofddoelstelling%%

Herkend commercial

08Andere resultaten

0

8
55

Reclame herinnering

011Herkenning commercial

0

8

11
8

Spontane merkbekendheid

0

8

8

Top of mind merkbekendheid

0

2

2

Merk in aanmerking nemen

0

7

7

Voorkeur voor merk

0

0

0

Internationale bedrijfscommunicatie

Hoe sterk is uw campagne?
Als communicatiemanager tracht u een zo sterk mogelijke reclamecampagne op te stellen. Maar hoe weet u of u uw doel bereikt?
• U drukt uw doelgroep uit als een ‘universum’: bijvoorbeeld deaankoopverantwoordelijke van het gezin, Belgische mannen
van 25 tot 45, Griekse teenagers.
• Uw bereik – het percentage van uw doelgroep dat u minstenseenmaal heeft bereikt – drukt u uit in rating points: één rating
point is één procent van het universum dat u bereikt.
• Zo zijn er in de VS 97 miljoen gezinnen. Als u met één tv-spotof één dagbladadvertentie 2 rating points haalt of 2% van deAmerikaanse gezinnen bereikt, betekent dit dat u 1.960.000
gezinnen heeft bereikt.
• Frequentie: het aantal keer dat u één procent van uw doelgroep
bereikt.
• Bereik x frequentie = Gross Rating Points. Met het GRP – ook
wel TRP’s of Target Rating Points genoemd – bepaalt u welk
mediagewicht u in de markt zet: het is de optelling van allerating points van een advertentie of spot.
• 100 GRP’s kan betekenen dat u 20% van uw doelgroep vijfmaal heeft bereikt, of 50% van uw doelgroep tweemaal. Haalt
u met een tv-spot 100 GRP’s voor een campagne in mei naar
aankoopverantwoordelijken, dan betekent dit dat u evenveel
contacten heeft gehad als er aankoopverantwoordelijken zijn.
Maar daarmee heeft u niet iedereen bereikt; een aantal onder
hen heeft u meerdere malen bereikt, en anderen niet.
Op basis van deze gegevens kan u – met de hulp van een mediaexpert – een campagne samenstellen. U zal een hogere mediafrequentie nodig hebben wanneer u:• Een nieuw product lanceert.
• Een nieuwe campagne introduceert.
• Een complexe boodschap te verkondigen heeft.
• Potentiële klanten tot een eerste aankoop wil aanzetten.
• Heel veel concurrentie heeft.
• Uw klanten weinig trouw zijn.
• Een promotie of salesevent wil ondersteunen.
Let op de verhouding kost-potentiële opbrengst
Tv is een duur medium. Naast de productiekosten voor een spot betaalt u ook de mediaruimte. Een spot laten uitzenden in ‘prime time’- wanneer de meeste mensen tv kijken – kost u handenvol geld. Niet
alleen betaalt u per 1.000 kijkers die u bereikt, bovendien is de vraag
Leidraad bij internationaal ondernemen

139

Klassieke mediacampagnes in
•
•
•
•
•
•
•

•
•
•

140

en

U bereikt snel veel personen.
Meestal relatief goede informatie over de lees-,
luister- of kijkgewoonten van de doelgroepen,
hun profiel en hun interesses.
Goed inzicht in kost per 1000 contacten.
Bouwt aan bekendheid en merkkennis.
Betrouwbaar qua prestaties.
Meestal kwalitatieve reclame.
Mogelijkheid tot het voeren van internationale
campagnes.
Relatief duur door het grote aantal mensen
dat u bereikt.
Sommige reclameblokken bevatten té veel
spots zodat de waarde ervan daalt en het
moeilijker is om op te vallen.
Voor tv en bioscoop vaak dure productiekosten
die een goede en relatief lange voorbereiding
vereisen.

Internationale bedrijfscommunicatienaar advertentieruime rond dat uur groot.
Een reclamecampagne optimaliseren is een wetenschap; het gaat
erom met uw beschikbare budget zo veel mogelijk mensen zo vaak
mogelijk te bereiken. Wil u dat in een korte tijdspanne realiseren,
dan zal u ook in de dure reclameblokken aanwezig moeten zijn.
Een primetimeblok kan naargelang de zender een bereik van 10%
van de doelgroep opleveren. Als u weet welk percentage van uw doelgroep u kan bereiken met één tv-spot – en hoeveel er nodig zijn om een
bepaald percentage van uw doelgroep eenmaal te bereiken – dangeeft u al snel een fortuin uit. Ga na of uw mogelijke opbrengsten inverhouding zijn.
Massamediacampagnes nemen altijd een enorme hap uit uw budget. Beperk de risico’s door het testen van de campagneconcepten
voor ze worden uitgewerkt en trek na elke actie conclusies voor detoekomst.
Een moderne vorm van reclame:
in-game advertising of gamevertising (IGA)
Bij in-game advertising (IGA) worden computer- en videogames als
medium gebruikt om reclame te maken. IGA onderscheidt zich van
advergaming, waarbij een spel speciaal wordt ontworpen om een
product of bedrijf te promoten. In IGA hebben de populaire gamesector en de adverteerders elkaar gevonden. In 2009 werd 699 miljoen
dollar uitgegeven aan in-game advertising en de verwachting is dat
dit in 2014 groeit tot 1 miljard.
De kinderen die sinds de jaren 80 zijn geboren, zijn immers opgegroeid met spelconsoles, computers en gsm’s. De gemiddelde leeftijd van de gamers ligt rond de 30 jaar. Deze leeftijd stijgt nog elk
jaar, want ‘oudere’ gamers blijven spelen, zij het minder frequent.
Sommige adverteerders zien in-game advertising als de beste manier om mannen tussen 18-34 te bereiken, omdat deze doelgroepde tv vaak links laat liggen en meer gebruik maakt van computer envideogames.

Leidraad bij internationaal ondernemen141In-game advertising in
•
•
•
•

•
•
•

142

en

Mogelijkheid tot volledige integratie in
het spel.
Associatie met de waarden van het spel.
Zorgt voor naambekendheid.
Mogelijkheid tot het bereiken van een
doelpubliek dat anders moeilijker tebereiken valt.
ROI moeilijk te bepalen.
Beslissing tot integratie moet lang op
voorhand worden genomen.
Risico bij beslissing want het spel is nog
niet uitgewerkt en het succes dus onzeker.

Internationale bedrijfscommunicatieCijfers
Uit onderzoek van Nielsen Entertainment bleken een aantal
opmerkelijke conclusies:
1. De gemiddelde gamer is 30 jaar oud.
2. 43% van alle gamers is vrouw.
3. De overgrote meerderheid van gamers speelt met vrienden en familie. (60% met vrienden en 33% spel met broers of zussen, 25%
met echtgenoot en/of ouders).
4. 60% van alle Amerikanen ouder dan 6, ongeveer 150 miljoen mensen, spelen computer- en videogames.
5. Uit een studie van MSU in Amerika bleek dat mannen in de leeftijdsgroep 18-24 jaar gemiddeld 12 uur per week aan gamen besteden, en slechts 10 uur aan televisie.
6. 55% van de actieve gamers en 70% van de fanatieke gamers vonden dat in-game advertising games realistischer maakt. Daarnaast vond 43% respectievelijk 52% productplacing in games een
goed idee.
Sinds 2007 richtte Nielsen Media Research Gameplay Metrics op, om
de effectiviteit van reclame in games te meten. Het blijft evenwel gissennaar de waarde van de investering, want niemand weet hoe vaak een
spel wordt gespeeld. Bovendien moet een adverteerder ongeveer achttien maanden op voorhand investeren in het spel, vooraleer het succes kan hebben. De adverteerder kan benchmarken met gelijkaardige
games, maar dit blijft een risico.
Sommige ervaren gamers zien de reclame als spyware, vooral als hun
spel wordt gestoord. Het is dan ook beter uw product of naam in het
spel te integreren en te zorgen voor toegevoegde waarde. Dan kan reclame het spel realistischer maken.

2.11 SponsoringAls sponsor geeft u geld of voordelen in natura aan een organisatie of
instelling, met als doel positieve communicatie in return te
krijgen en/of voordeel te halen uit het imago van de partner.
Er is dan ook een duidelijk verschil tussen sponsoring en mecenaat. Bij
mecenaat vraagt u als schenker niets in return; bij sponsoring heeft u
een duidelijke doelstelling voor ogen.
Als buitenlands bedrijf is het niet altijd eenvoudig om uw doel­publiek tebereiken en zich te integreren in de lokale samenleving. Sponsoring biedt
daartoe een ideale kans. Zoekt u bijvoorbeeld in contact te komen met
Leidraad bij internationaal ondernemen

143Vormen van sponsoring
•
•
•
•
•
•
•

•

144

Sponsoring van een persoon die uitblinkt inzijn sector: sport, cultuur, muziek …
Sportsponsoring: sponsoring van een teamof vereniging.
Sponsoring van een lokaal of internationaal
evenement.
Sponsoring van bijeenkomsten, seminaries
en congressen georganiseerd door en/of voor
uw doelgroep.
Sponsoring van een goed doel.
Sponsoring van een milieu activiteit.
Sponsoring van tv- en radioprogramma’s.
-	Programmaparticipatie: het integreren
van uw merk in een soap of feuilleton.
-	Product placement: bedrijven stellen
producten ter beschikking die tijdens deuitzending aan bod komen of als prijs
worden geschonken.
Kunst- en cultuursponsoring.

Internationale bedrijfscommunicatie

artsen, dan kan u een van hun congressen sponsoren. Bent ugeïnteresseerd in wasserijen of reclame­bureaus, dan kan u via debetreffende belangenvereniging te weten komen welke activiteiten voor
sponsoring in aanmerking kunnen komen.
Naargelang u zich richt tot de tussenpersoon of de eindgebruiker, zal
uw sponsoring andere vormen aannemen.
In tegenstelling tot reclame, hanteert u met sponsoring naar het grote
publiek een indirecte manier om de consument te overtuigen. U draagt
de ‘levensstijl’ van uw bedrijf of merk uit via de acties die u ondersteunt.
Sponsoring wordt ook ‘lifestyle marketing’ genoemd: het draait om
imago-opbouw.
Kies dus die activiteiten, personen, verenigingen waar u zich verbonden
mee voelt en waar uw doelgroep interesse in vertoont. U heeft het imago van de acties die u ondersteunt evenwel nooit helemaal onder controle; loopt het mis, dan kan er ook negatieve publiciteit aan vastzitten.
Een groeier
Op wereldvlak groeien de uitgaven voor sponsoring jaar na jaar,
ook in tijden waarin de globale communicatiebestedingen dalen.
Sponsoring blijkt het communicatiemiddel bij uitstek van de globalisering. In 2004 bedroegen de globale uitgaven voor sponsoring
27.8 miljard dollar. In 2009 werden de uitgaven geschat op 45 miljard
dollar. Ook voor de komende jaren wordt een stijging voorspeld.
Sport blijkt het belangrijkste sponsorgebied. In Europa bedraagt
de verhouding sportsponsoring versus andere vormen vansponsoring 70/30. Ook in het Midden-Oosten groeit sport­sponsoring. In
de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) wordt al 48% van desportinkomsten gegenereerd door sponsoring.
PricewaterhouseCoopers verwacht dat sportsponsoring van 35 miljard
dollar in 2010 zal toenemen tot 45.3 miljard dollar in 2015: een gemiddelde toename met 5.3% per jaar. En dat geldt niet alleen voor grote
bedrijven of grote budgetten. Zo hebben de organisatoren van London
2012 ook een specifiek sponsorshipprogramma georganiseerd voor
kmo’s. Deelnemende bedrijven mogen het Olympisch logo gebruikenen hebben toegang tot netwerkevents.

Leidraad bij internationaal ondernemen

145

146

Internationale bedrijfscommunicatieOver een kostenefficiënte strategie
Wouter Piepers, Global Communications Director Ansell: “Voorwie een goed product en een goed verhaal heeft, kan het verzorgen van de public relations een bijzonder kostenefficiënte marketingstrategie zijn. Media vormen daarbij een van de voor de hand liggende doelgroepen. Daarnaast kunnen marktanalisten bijzonderinteressante partners zijn, vooral voor bedrijven in opstart. Marktanalisten en media zijn namelijk vaak ook de ‘marktmakers’, vooral in een
nieuwe markt of een nieuw segment.
Voorts raad ik collega-marketeers altijd aan om uit te kijken
naar de relevante gespecialiseerde events die worden opgezet
door de sectorverenigingen, of door professionele eventbureaus. Organisatoren van dergelijke events zijn vaak op zoek naar nieuwe sprekers
met een frisse kijk, en een kleine nieuwe speler met een goed productwordt er vaak met open armen ontvangen.
Als je je verhaal kan vertellen aan opiniemakers binnen je eigen klantengroep, dan bouw je echt aan de reputatie van je bedrijf. Ook het ondersteunen van nieuwe initiatieven – zoals beurzen en seminaries – ineen vroeg stadium, kan zeer lonend zijn. De kost is vaak beperkt. Als het
initiatief groeit, groei je mee als bedrijf. Zo kan je een community creëren
voor een relatief beperkt budget.
Let wel, voor elk van deze acties moet je timing goed zitten. Je mag een
markt niet bewerken als je logistiek of distributiekanalen niet klaar zijn.
Pas als aan alle voorwaarden voldaan is, kan je starten met storytelling– gevolgd door het echte werk: je moet je beloftes nakomen.”

Sponsor proactief
Sponsoring krijgt niet altijd de aandacht die het verdient in het globale communicatieplan. Vroeger werd sponsoring immers vooral
reactief georganiseerd: het bedrijf werd gevraagd om een lokale activiteit of een goed doel te steunen. Vandaag gaan bedrijven proactief
en doelgericht op zoek naar sponsormogelijkheden, als deel van het
marketingplan.
Vooral wanneer naambekendheid een belangrijk werkpunt is,kan sponsoring uitstekende resultaten opleveren. Bij succesvolle sponsoring is er een betekenisvol verband tussen uw bedrijf ofLeidraad bij internationaal ondernemen

147

Sponsoring in
•
•
•
•
•
•

en

Kan op alle niveaus van lokaal en klein­
schalig tot internationaal en met grotebudgetten.
Indien op lokaal niveau, bevordert delokale integratie.
Waarden van de gesponserde worden
afgestraalt op het merk.
Zorgt voor een hogere naambekendheid.
Resultaten moeilijk meetbaar.
Houdt een zeker risico in: de gesponsorde
activiteit of persoon kan in een probleem­
situatie terecht komen waar u met uw merkof bedrijf niet mee wil worden geconfronteerd.
Which of the following social media has your business used this year insponsorchip campaigns?
85%

Social Networking Sites (Facebook/MySpace/Bebo)
YouTube to post videos

64%

Twitter - Running stories/campaigns

56%

Blogs and Forums - seeding concepts and ideas

38%

Mobile Apps

37%

Targeted advertising on social networking websites

37%

Viral emails
B2B Social networking sites (LinkedIn/Plaxo)

30%
26%

Bron: The annual Sponsorship Business Survey 2012 by IFM Sports Marketing
Surveys – januari 2012.

148

Internationale bedrijfscommunicatieproduct en de gesponsorde partij. Denk aan een schoenmerk dat
een atletiekwedstrijd sponsort. De bedrijfs- of productidentiteit
moet passen bij uw doelgroep.
Zo kan een investering in lokale sponsoring bijdragen tot een snellere
integratie in de lokale gemeenschap. Dat hoeft niet altijd duur te zijn: u
kan jong talent sponsoren, een minder populaire sport, een studierichting, een plaatselijk evenement enz. Wie wenst u te bereiken/te charmeren, met wie zoekt u meer affiniteit?
U kan sponsoring ook inzetten als pr-instrument. Steunt u bijvoorbeeld
een bepaald congres of een sportevenement, dan biedt dit u ook de mogelijkheid uw klanten en/of prospects uit te nodigen en zo persoonlijke
contacten met hen te leggen.
Zorg voor return
Sponsoring heeft pas zin wanneer u voldoende budget vrijhoudt om uw
acties bekendheid te geven. Treedt u op als hoofdsponsor, dan kan u
een activiteit naar zich toetrekken. Zo kan u de naam van uw bedrijf
koppelen aan een team of aan een event. Als u een van de vele sponsors
bent, moet u creatief uit de hoek komen om zich te onderscheiden en
uw doelpubliek te bereiken.
Maak hierover afspraken met de gesponsorde partij op voorhand; zorg
voor goede contractuele afspraken en ga na of de wensen en plannen
van beide partijen te verzoenen zijn.
Alleszins moet u uw sponsoringsplan integreren in uw totale communicatiemix: uw interactieve communicatiecampagnes, uw promotieacties, uw events of perscommunicatie. Uit internationaal onderzoek van
IFM bleek dat 85% van de sponsorende bedrijven sociale netwerken(Facebook en andere) inschakelen; 64% publiceert ook video’s op YouTube.
Stel voor uw bedrijf duidelijke en meetbare succesindicatoren op (aantal klanten dat u kan uitnodigen/dat komt opdagen/aantal vermeldingen in de pers/zichtbaarheid tijdens het event/…). Zo kan u nagaan of
uw investering ook opbracht wat u voor ogen had.

Leidraad bij internationaal ondernemen

149

Integreer perscommunicatie in uw plan
Perscommunicatie moet deel uitmaken van
uw communicatieplan. Enkele vragen en tips:• Wie is geïnteresseerd in informatie overuw bedrijf of product? Het brede publiek?
Of een bepaalde doelgroep: technisch,financieel, toerisme, mode en design,gezondheid, esthetiek, personeel, IT?
• Is men het hele jaar door geïnteresseerd inuw product of alleen rond een bepaalde beursof een evenement?
• Op welke momenten kan u uitpakken met
berichten met nieuwswaarde?
• Welke media berichten over dergelijke topics?
• Wat doet uw concurrentie? Heeft u concretevoorbeelden van hun acties (in het exportland
waar u aanwezig bent of ergens anders)?
• Beschikt u over een goede persdatabase?
Het aantal te contacteren media is meestal
vrij overzichtelijk. Adressen vindt u bij deberoepsfederaties of op internet. Of schrijf
de persagentschappen aan die uw bericht
doorsturen naar nationale media.
• Selecteer goed! Als u een exclusief interview
geeft, zorg er dan voor dat dit naar het belangrijkste medium voor uw doelgroep gaat.
• Stuur alleen berichten naar die media
waarvan u denkt dat de lezers interessehebben in wat u doet. Hoe gespecialiseerderde pers, hoe beter de lezers op de hoogte zijn
van het onderwerp.

150Internationale bedrijfscommunicatie2.12 Uw perscommunicatie
Perscommunicatie is niet-betaalde mediacommunicatie die uw
bekendheid vergroot en waarmee u een positieve houding tegenover uw bedrijf of product nastreeft. Perscommunicatie bestaat
enerzijds uit geplande berichtgeving: telkens wanneer u belangrijke nieuws heeft (een groot order, een productlancering, een
belangrijke deal, een innovatie) laat u dat weten aan de vakpersof de algemene pers. Anderzijds kan u van de pers ook vragen
krijgen, die los staan van de berichten die u zelf uitstuurt.
Perscommunicatie is meer dan public relations of het onderhouden
van goede contacten met uw omgeving. Met perscommunicatie zoekt udoelbewust naar gratis aanwezigheid in de media. U betaalt niet om inde media aanwezig te zijn, maar soms kan u wel heel wat geld uitgevenvooraleer uw doel is bereikt.
Doel van perscommunicatie:• Zichtbaarheid verkrijgen in de media.
• Uw verhaal vertellen via een objectieve bron.
• Sympathie en vertrouwen bekomen bij potentiële klanten: kijkers,
luisteraars of lezers.
• Prestige.
• Ondersteunen van uw andere kanalen.
Over internationale verschillen
Jan Van Mol, International Marketing Manager SD Worx: “Watenorm verschilt, is onze aanwezigheid in de pers. In België is SD
Worx R&D – ons kenniscentrum – de ruggengraat van onze kennis.
We gebruiken die om ons extern te positioneren als expert, maatschappelijke vragen over HR komen automatisch bij ons terecht.
Uiteraard proberen we die positie ook internationaal in te nemen;bij elk persbericht dat in België wordt uitgestuurd, gaan we na wat
we er internationaal mee aankunnen. Daarnaast pogen we om dehefboom van ons internationaal netwerk optimaal te gebruiken.
Hiermee komen we bijvoorbeeld ook op de radar van financiële opiniemakers.”

Leidraad bij internationaal ondernemen

151Wat met negatieve commentaar?
Mogelijke negatieve reacties brengt u het bestvooraf in kaart. U bedenkt ook alle mogelijke
vragen die u kan krijgen, en zet de antwoorden
op papier.

152

Internationale bedrijfscommunicatie

Maak werk van uw berichtgeving
Uw bedrijf levert de media informatie met nieuwswaarde. Hetzij via een
persconferentie, hetzij via een persbericht verspreidt u een boodschap
die voor een grotere doelgroep actueel en belangrijk is. U doet dat op
een niet-commerciële manier, met objectief meetbare facts en figures. U voorziet – waar mogelijk – ook in visueel materiaal: foto’s, video,
schetsen enz.
Journalisten maken van uw informatie gebruik om er zelf een verhaal
mee op te bouwen. Het verkrijgen van persaandacht is dan ook niet evident. Uw persbericht kan verdwijnen in de talloze berichten die de media
dagelijks te verwerken krijgen. Er is geen garantie dat uw boodschap
wordt geplaatst, noch wanneer uw informatie zal verschijnen. Bovendien
ontsnapt de inhoud gedeeltelijk aan uw controle; er is een risico dat een
journalist het niet met uw standpunt eens is of een totaal ander licht
werpt op uw business of sector.
Anderzijds hecht de ontvanger een grotere geloofwaardigheid aan deze
informatie dan aan betaalde communicatie. Ze is immers afkomstig van
een neutrale bron. Indien u positief in de pers komt, creëert u goodwill
in de markt en affectiviteit met uw stakeholders: (potentiële) klanten, debuurt waarin u actief bent, lokale besturen, pers, medewerkers, leveranciers. Die goodwill kan u een belangrijk competitief voordeel opleveren.
Na het versturen van uw informatie moet u ter beschikking zijnom vragen te beantwoorden. U kan journalisten in uw buitenlandse
vestiging uitnodigen, een werf met hen gaan bezoeken, producten
testen, evenementen creëren. Ook hier is creativiteit troef. Als u het goedaanpakt, kan perscommunicatie zeer rendabel zijn.
Voorzie voor elke actie een follow-up: om zeker te zijn dat deuitnodiging niet in de vergeethoek geraakt, of zodat de ontbrekende journalisten na uw event toch nog de kans krijgen op de volledige info en
beelden.
Indien u als buitenlander moeite heeft om bij de pers in een exportlandbinnen te raken, kan u ook werken via de perscontacten van uw distributeur, agent of partners.
Indien een journalist u benadert, kan u hem op voorhand een vragenlijst
bezorgen. Met een goede voorbereiding kan u voorsprong nemen op deinterviewer. U kan ook vragen het interview te mogen nalezen, hoewel
niet alle media dat toestaan.
Leidraad bij internationaal ondernemen

153

Mediatraining nodig?
Wordt u regelmatig op radio of tv gevraagd?
Dan kan een mediatraining nuttig zijn; niet
alleen voor uw perscommunicatie, maar ook voor
andere presentaties. Een algemene persopleiding
kan u onder meer volgen bij Kluwer:
http://opleidingen.kluwer.be.
U kan een mediatraining ook laten afstemmen
op de specifieke behoeften van uw bedrijf:
http://www.finn.be/diensten/opleidingen
http://www.mediatrainer.be
http://be.grayling.com
Ook op www.publicspeaking.be vindt u tal vansoortgelijke opleidingen terug.
154

Internationale bedrijfscommunicatie

Perscommunicatie wordt vooral gebruikt als u uw doelgroep nog moet
leren waar uw product of technologie voor staat; als u begrip wil opwekken voor een bepaalde problematiek die belangrijk is voor het succes
van uw product of bedrijf; of als u een hypeproduct heeft dat voortdurend vernieuwt.

Over de zin van communiceren
Wouter Torfs, CEO Schoenen Torfs (www.finn.be, de 7 pr-wetten):“Ik heb ook geleerd: communiceren als je niets te vertellen hebt,
dat is zinloos. Je moet eerst beslissen: wat wil ik met mijn bedrijf
doen? Waar liggen onze belangrijke keuzes? En dan pas kan jenadenken: wat kan hier relevante content zijn voor de media? Jemoet wat empathie ontwikkelen met journalisten: wat zouden zij demoeite vinden?”
Samenwerking met een pr-bureau
Gaat u uw perscommunicatie zelf verzorgen of uitbesteden aan een bureau? Vaak komt het voor journalisten geloofwaardiger over wanneer
een medewerker van het bedrijf zelf contact opneemt met hen. Maar ineen exportland kan het nuttig zijn om samen te werken met een lokaal
bureau of een medewerker met ervaring in de lokale pr-branche. Op
die manier leert u de gebruiken kennen. Ga na met welke lokale bureaus andere Vlaamse bedrijven werken.
Stel duidelijke doelen aan uw pr-partner: een minimum aantal persvermeldingen, stijging in spontane bekendheid en top ofmind. Stel een (gedeeltelijke) variabele vergoeding voor op basis van publicaties. Door duidelijk te zijn in uw verwachtingen, zalu bij de onderhandelingen merken of het bureau uw wensen haalbaar vindt. En zo kan u ook nagaan of u vindt dat u voldoende returnop uw investering kan halen.
Stel een woordvoerder aan
Indien u regelmatig met de pers communiceert, is het beter één
contactpersoon aan te duiden: een woordvoerder. Zo weten journalisten waar zij terecht kunnen voor informatie en vermijdt u dat meerdere
personen in uw bedrijf verschillende boodschappen verspreiden. Dezewoordvoerder is het best een medewerker van uw bedrijf zelf, eerderdan van uw pr-bureau.
Leidraad bij internationaal ondernemen

155

Perscommunicatie in
•
•
•
•
•
•
•
•

156

en

Informatie in de media wordt beschouwd
als objectieve informatie: geloofwaardig.
Bevordert het prestige van het merk.
Werkt positief in een gesprek met aankopers
waardoor uw product gemakkelijker in het
gamma wordt opgenomen.
Gratis.
Bevordert de integratie in de lokale markt.
U heeft geen vat op de inhoud van het
persartikel: de journalist schrijft wat hij wil.
Wie veel in de belangstelling staat, krijgt
ook meer kritische vragen.
Vraagt tijd en energie.

Internationale bedrijfscommunicatie

Journalisten zijn geen vertrouwenspersonen
Beter neemt u journalisten niet ‘in vertrouwen’ en deelt u geen
dingen mee die u niet in de pers wil zien verschijnen. Hij of zij isimmers op zoek naar interessante nieuwtjes. Vergeet ook niet –als u een persconferentie geeft of journalisten uitnodigt – dat het
contact met de pers begint wanneer de eerste aankomt en duurt
tot wanneer de laatste de deur uit is.
Een goed persbericht?
• Is niet langer dan anderhalve pagina.
• Heeft een sterke interpellerende introductiezin.
• Heeft een boodschap die onmiddellijk duidelijk is.
• Plaatst uw product/dienst/bericht in een bredere context.
• Telt twee of drie goede foto’s.
• Bevat een korte bedrijfsvoorstelling.
• Verwijst naar een contactpersoon binnen het bedrijf.
Meet de resultaten op
Evalueer wat het effect is van uw inspanningen: hou bij hoe groot,lang en duidelijk u in de pers aanwezig was, met of zonder foto of
beeld. Vaak wordt die aanwezigheid gewaardeerd in termen van advertentieruimte. Dat is vooral goed vergelijkingsmateriaal over dejaren heen en staat een evaluatie toe na een evenement.
U kan een beroep doen op persknipselbureaus, die dagelijks voor
meerdere bedrijven alle media scannen op basis van sleutelwoorden. Zo kan u ook de persaanwezigheid in kaart brengen van uw
sector, van uw concurrenten of van bepaalde thema’s. U betaalt
hiervoor een lidmaatschap, een vergoeding per sleutelwoord en een
vergoeding per knipsel.

Leidraad bij internationaal ondernemen157

We hebben slechts

weinig kracht

nodig om grote resultaten te bereiken,
als een rollende steen op een helling.
#SunTzu
158

Internationale bedrijfscommunicatieEvalueer
en leer

Leidraad bij internationaal ondernemen

3159Marketing BackgroundEen succesvol marketingplan in 15 stappen
Missie & Visie van de Onderneming
Situatie Analyse:
Product
Historiek Verkoop
Marktomgevingsfactoren en trends

Distributie
Concurrentie

Prijs
Bekendheid Product

SWOT
Confrontatiematrix
Verkoopdoelstellingen

Marketing Plan

Doelmarkten
Marketingdoelstellingen
Positionering
Marketingstrategie
Communicatiedoelen
Tactische Marketing Mix Tools:
Product
Branding
PackagingDistributie

Prijs

Promotie

Marketingplanbudget
Marketingkalender
Uitvoering Plan
Evaluatie

Vijftien-stappenplan gebaseerd op Roman G. Hiebing, Jr en Scott W. Cooper.

160

Internationale bedrijfscommunicatie3 Evalueer en leer

Heeft u uw doelstelling gehaald? Wat ging goed? Wat werd minder goedonthaald? Uit deze en andere vragen kan u heel wat leren. Door te onderzoeken en te evalueren, zorgt u ervoor dat u in de toekomst nog beter kan
communiceren.
Belangrijk is dat u niet alleen tijd maakt voor een eindevaluatie, maar ookvoor tussentijdse checks. Omstandigheden veranderen immers gaandeweg. U dient dus voortdurend de vinger aan de pols te houden en na te gaanof u de juiste effecten bereikt. Indien niet, dan moet u het communicatieplan
bijstellen.
Eenmaal afgesloten, kan u de uitvoering van het communicatieplan evalueren. De eerste indicator is natuurlijk uw verkoopcijfer. Dat volgt u – naargelang van de grootte van uw organisatie – met een zekere regelmaat op;
dagelijks, wekelijks of maandelijks.
Enkel bij acties of kortingsbonnen krijgt u een zeer duidelijk zicht op dereturn. Het meten van effecten in termen van een verandering van kennis,
houding en gedrag is evenwel een moeilijker taak. ‘U kan er onder meer
naar polsen met een marktonderzoek. Maak gebruik van hun kennis!’Over marketing en ROIEllen Bartholomeeusen, Head of Global Marketing Financial
Architects: “De tijd dat de marketingafdeling gewoon de ene actie na
de andere lanceerde, is lang voorbij. Bij het begin van het jaar krijgen
we het overzicht van de landen waarop we zullen werken. We krijgen
een marketingbudget en moeten dan ook precies nagaan hoeveel
elke actie heeft gekost en opgebracht. Hoeveel leads een bepaalde
activiteit opleverde; hoe die werden opgevolgd door de sales; hoeveel
opportuniteiten eruit voortkwamen; hoeveel klanten eruit voort­kwamen. Dat laat ons toe om op het eind van het jaar de ROI voor te
leggen aan het management.

Leidraad bij internationaal ondernemen

161

162

Internationale bedrijfscommunicatieOnze website is ons belangrijkste klankbord; het is de belangrijkste
tool die ons toelaat wereldwijd en voortdurend beschikbaar te zijn. We
zorgen dan ook continu voor updates en nieuwigheden. Ook hiervan
houden we de ROI nauwgezet in de gaten. Halen we een opportuniteiten uit bijvoorbeeld een webinar op de website, dan weet de sales dat
nog dezelfde dag. We zijn actief op Twitter – vooral belangrijk voor pers
en voor analisten – en LinkedIn; ideaal om gerichte doelgroepen aan tespreken. Facebook is vandaag minder interessant in de bancaire sector, merken we. In alles wat we doen, trachten we zo dicht mogelijk bij
onze klanten te staan; we merken dat we zo het hoogst scoren. Onzee-mailmarketing, bijvoorbeeld, wordt in de mate van het mogelijke gepersonaliseerd.
Uiteraard is het essentieel dat de hele organisatie volgt na een marketingactie. We zijn er niets mee als we opportuniteiten genereren, die
we niet kunnen opvolgen. In die zin is ook een goed CRM-systeem een
noodzakelijke vereiste. Hiervoor gebruiken we salesforce.com – waar
we op basis van elke campagne de cijfers kunnen volgen.”Leidraad bij internationaal ondernemen

163

Goede communicatie
is net zo stimulerend als zwarte koffie,

en net zo moeilijk om erna in slaap te vallen.
#A.M.Lindbergh

164

Internationale bedrijfscommunicatie

Tien tips voor
succesvolleinternationale
bedrijfscommunicatie

Leidraad bij internationaal ondernemen

4

165

166

Internationale bedrijfscommunicatie4 Tien tips voor succesvolle internationale
bedrijfscommunicatie1. 		 Ken uw product en de sterktes en zwaktes ervan.
2. 		 Ken de noden van uw klanten.
3. 		 Ken uw concurrenten en hun sterktes en zwaktes.
4. 		 Bepaal uw prioritaire doelgroepen.
5. 		Kies hét sterke punt van uw product dat u in uw
communicatie naar voor zal schuiven: uw USP.
6. 		Bepaal uw doelstellingen: wat wil u met uw communicatie
bereiken?
7. 		Hou rekening met de lokale gewoontes en gebruiken:
test uw communicatie vooraleer ze uit te rollen.
8. 		 Zorg voor efficiënte, beknopte communicatie.
9. 		Probeer op te vallen door de boodschapof het gebruikte medium.
10. Gebruik een mix van communicatiekanalen en zorg ervoor
dat alle communicatieboodschappen op elkaar zijn
afgestemd.

Leidraad bij internationaal ondernemen

167

Logica
brengt je van A naar B.

Verbeelding brengt je overal.
#Einstein

168

Internationale bedrijfscommunicatie

Tien tips voor
slimme exporteurs

Leidraad bij internationaal ondernemen

5

169

170

Internationale bedrijfscommunicatie5 Tien tips voor slimme exporteurs

1. 		Exporteren legt extra druk op uw bedrijf. Ga na of uw
structuur deze bijkomende druk zal aankunnen.		

2. 		Maak een exportplan op: als u weet hoe u zal tewerk gaan,
heeft u het halve werk al gedaan.				
3. 		Doe aan desk research: heel wat interessante informatie
over markten en opportuniteiten zijn slechts een muisklik
verwijderd.							
4. 		Wees realistisch: exportcontracten komen niet uit de lucht
vallen. Ga niet voor snel gewin, maar zorg ervoor dat u kan
investeren in prospectie. Blijf volhouden.				
5. 		Hou het risico in eigen hand. Beslis steeds zelf of u op een
voorstel ingaat of niet. Ga niet over één nacht ijs.			
	
6. 		Ken de financiële toestand van uw doelmarkt. Hou rekening
met lokale taksen, wetgeving en betalingsgewoontes.		

7. 		Heb oog voor logistiek. Weet hoe u uw goederen veilig en
onbeschadigd ter plaatse krijgt.					
8. 		Zoek vooraf uit wat uw rechten zijn op uw eigen goederen.
Hoed u voor namaak en plagiaat.					9. 		Bouw een vertrouwensrelatie op met de lokale agent of
distributeur, maar zorg ervoor dat deze informatie overklanten aan u doorgeeft. Zo voorkomt u dat deze markt
ondoorzichtig blijft voor uw eigen bedrijf.
1010. Heel wat instanties bieden gratis of tegen een redelijk tarief
ondersteuning bij uw exportinspanningen. Maak gebruik
van de adviezen en dienstverlening van Flanders Investment&Trade.

Leidraad bij internationaal ondernemen

171

Geef zekwaliteit.

Dat is de beste reclame die er is.
#Milton S. Hershey

172

Internationale bedrijfscommunicatie

Verklarende
woordenlijst

Leidraad bij internationaal ondernemen

6173

6 Verklarende woordenlijst‘Above the line’-communicatie
Bij ‘above the line’-communicatie maakt u gebruik van de massamedia om tot een maximaal bereik te komen. Daarbij zet u de grote
middelen in: radio, tv, dag-, week- of vakbladen, of kiest u voor publireportages of advertenties.
Awareness
Awareness, bekendheid en notoriëteit zijn synoniemen; deze termen
verwijzen naar de bekendheid van uw bedrijf of uw product bij het
grote publiek.
Bartering
Bartering is een financiële term voor ruilhandel waar geen geldkomt bij kijken. Een sportvereniging ruilt bijvoorbeeld reclameruimte en naambekendheid voor sportkleding of andere goederen, diedoor de sponsor worden geleverd. Bij bartering is het belangrijk (enin België verplicht) dat zowel u als de sponsor een factuur uitreikenvoor de waarde van de prestatie. Alleen dan is aftrek van voorbelasting mogelijk. De belastingdienst gebruikt de term ‘bartering’ als er
in natura wordt gesponsord.
Bekendheid: spontaan of geholpen
Aan de hand van onderzoeken uitgevoerd bij respondenten kan een
bedrijf inzicht verkrijgen in de bekendheid van zijn producten, diensten of merk. Er zijn twee soorten bekendheid: spontane en geholpen bekendheid. Spontaan betekent dat de respondenten uit zichzelf
namen noemen; het eerste merk dat spontaan wordt genoemd is topof mind. Bij geholpen bekendheid krijgen de respondenten hulp: op
een lijst met namen van bedrijven of merken moeten ze aanduiden
welke ze al dan niet kennen.
Branding
Een brand is een merk. Wie aan branding doet probeert te werken
op naamsbekendheid, maar ook op de inhoud van het merk: waarvoor staat het, aan welke behoefte komt het tegemoet, welke waarden hangen eraan vast. Bij een hoge notoriëteit is de naam van het
merk bekend. Bij een grote brand familiarity is men ook vertrouwd
met de eigenschappen van het merk.
174

Internationale bedrijfscommunicatieDirect Marketing
Direct marketing staat voor de individuele benadering van potentiële
klanten. De middelen die daartoe gebruikt worden, zijn talrijk. Zo kan u
uw prospects zowel per telefoon aanspreken (telemarketing), per postof koerier (postorderverkoop), per fax, per gsm (mobiele marketing) als
via e-mail.
Doelgroep
U verkoopt uw product of diensten aan klanten; uw doelgroep. Dat is het
publiek waarop u uw verkoop- en marketingactiviteiten richt. Vooraleeru een marketingstrategie kan uitwerken, dient u uw doelgroep exact tebepalen. Wie is uw doelgroep; zijn het eindverbruikers of tussenhandelaars? Waar bevindt uw doelgroep zich en wat verwacht die van u?
Gross rating point (GRP)
Met het GRP – ook wel TRP’s of Target Rating Points genoemd – bepaalt
u welk mediagewicht u in de markt zet bij uw marketingplan: het is deoptelling van alle rating points van een advertentie of spot. Om het GRP
te berekenen, dient u het bereik te vermenigvuldigen met de frequentie.
Zo kan u achterhalen of uw reclamecampagne al dan niet scoort. Een
televisiespot die bijvoorbeeld vijf keer wordt uitgezonden en daarmeede helft van zijn doelpubliek bereikt, heeft een GRP van 250 (5 x 50). Met
de GRP kunnen mediaplanners, maar ook marketeers, de voor- en nadelen afmeten van het gekozen medium en die vergelijken met andere.
Imago
Uw imago is het beeld dat uw doelpubliek heeft van uw bedrijf, productof dienst. Public relations en marketing bouwen hieraan; ze willen een
beeld oproepen dat optimaal gewaardeerd wordt én moeten dat beeld
ook in stand houden.
Joint sales promoties
Bij joint sales promoties, ook co-promoties genoemd, werken twee of
meerdere partnerbedrijven samen een verkoopactie uit. Dat laat hen
toe met gedeelde budgetten een grotere impact na te streven. Vooralbij ‘fast moving consumer goods’ worden joint sales promoties veel gebruikt. Maar ook in andere b2c markten en in b2b bieden ze interessante mogelijkheden: u kan samenwerken opdat de populariteit van een
lokale partner bij een bepaalde doelgroep zou afstralen op uw merk of
product; u kan ook samenwerken om elkaars markt te vergroten.
Marketingmix
De marketingmix is de combinatie van instrumenten die u inzet in uw
marketingstrategie. Naargelang het beoogde doel, doelpubliek enmarkten, krijgt de marketingmix een andere invulling. Het optimaliseLeidraad bij internationaal ondernemen

175ren van de marketingmix is de taak van marketeers; door de vier P’s(product, prijs, plaats en promotie) juist te combineren, kunnen ze deeffectiviteit en bedrijfsresultaten verbeteren.
Marktaandeel
Het marktaandeel is het aandeel dat u als aanbieder van uw productof dienst heeft in de totale afzet van deze goederen of diensten op een
bepaalde markt, over een bepaalde periode.
Marktpenetratie
Marktpenetratie is het procentueel aantal personen in de markt dat het
product of dienst gebruikt. Als u een marktpenetratie heeft van 10%
betekent dit dat 90% van de markt het product niet gebruikt. Meestal
wordt dit gemeten over een periode van één jaar. De marktpenetratie
geeft dus een indicatie van de groeimogelijkheden in de markt.
OTS en OTH
Om de trefkracht van gebruikte media te staven, verwijst men vaak
naar de frequentie waarmee de doelgroep aan boodschappen wordt
blootgesteld. Opportunity to see (OTS) is de kans die de gemiddeldedoelklant loopt om aan de boodschap van adverteerders te worden
blootgesteld (tv, affiches enz.). Opportunity to hear (OTH) is de kansdie de gemiddelde doelklant loopt om de boodschap van adverteerders te horen (radio enz.).
Perceptie
Dit is de indruk die mensen hebben over een product of dienst. Die
strookt niet noodzakelijk met de realiteit. Het is een subjectief gevoel
dat meestal beïnvloed wordt door communicatie, mond-tot-mondreclame en eigen ervaringen.
POS-materiaal
POS-materiaal, ook wel PLV (publicité sur le lieu de Vente) genoemd,
is het communicatiemateriaal dat in de Points of Sales (winkels waar
uw product wordt verkocht) aanwezig is. Voorbeelden van POS-materiaal zijn staande productdisplays, toonbankdisplays, banners, mobiles en billboards. Het zijn allemaal creatieve toepassingen die deaandacht van de klant opeisen.
Positionering
Een product of dienst heeft vaak meerdere voordelen die tegemoetkomen aan behoeften van de klant. In marketing en communicatie ishet belangrijk dat u een keuze maakt, uw terrein afbakent, uw klanten kiest en het belangrijkste voordeel naar voren schuift waardoor uzich onderscheidt van de concurrentie. Dat is positionering.
176

Internationale bedrijfscommunicatieSEA
Bij ‘Search Engine Advertising’ of SEA betaalt een bedrijf een zoekmachine, zoals Google, om tekstadvertenties te plaatsen. Die advertenties duiken bovenaan of naast de zoekresultaten op telkens wanneer een surfer een aan uw bedrijf verbonden zoekterm intikt. Bij
SEA betaalt u telkens wanneer een surfer uw advertentie aanklikt.
Segmenteren
Segmenteren is het gericht onderscheid maken tussen klanten, op
basis van behoefen, gedrag, omzet, branche, taal of regio. Deze segmentatie maakt het mogelijk om uw klanten ‘persoonlijk’ te benaderen.
SEO
Met ‘Search Engine Optimisation’ of SEO optimaliseert u uw website– zowel technisch als inhoudelijk – opdat deze goed zou scoren inzoekmachines. Uw website wordt zo ingericht en geschreven dat dezoekmachines duidelijk weten waarover de website gaat. Dit zorgt
ervoor dat uw website een hogere positie krijgt in de zoekmachineresultaten over bepaalde onderwerpen.
Top of mind
Deze term geeft aan welk merk het eerst bij de consument opkomt als u naar namen van bepaalde producten vraagt. Vaak komt
het eerstgenoemde merk overeen met het voorkeursproduct van
de klant. Top of mind en spontane bekendheid gaan hand in hand.
Spontane bekendheid houdt alle merken in die de geïnterviewde kan
opnoemen zonder tips of hulp.

Leidraad bij internationaal ondernemen

177

Als je over jezelf de waarheid
niet vertelt, kan je dat ook niet		over de anderen.

#Virginia Woolf
178

Internationale bedrijfscommunicatieOrganisaties die
u kunnen helpen
met Internationaal
Communiceren

Leidraad bij internationaal ondernemen

7

179

180

Internationale bedrijfscommunicatie7 O rganisaties die u kunnen helpen met
Internationaal Communiceren• Warc: voor massa’s marketinginformatie wereldwijd over merken, media,
markttendenzen en consumentengedrag, www.warc.com• Nielsen: marktonderzoeksbureau voor bedrijven die hun producten of diensten op
de consumentenmarkt brengen, www.nielsen.com• Vlaamse Vereniging van journalisten: http://www.journalist.be/databanken/
verenigingen,• VDP: Vlaamse Dagbladpers, overkoepelende organisatie van alle Vlaamse
Dagbladuitgevers, www.dagbladpers.org• Upp: Unie van Uitgevers van de periodieke pers, www.upp.be• JFB: Vereniging van Franstalige en Duitstalige dagbladuitgevers,www.jfb.be• PPress: Vereniging van uitgevers van de periodieke pers, www.theppress.be• ESPA MARITIEM: Vereniging voor Maritieme journalisten en publicisten,
http://www.espa-maritiem.be• Vereniging van de Internationale Pers (API): groepeert de buitenlandse journalisten
die in België bedrijvig zijn als correspondent voor buitenlandse nieuwsmedia,
http://www.api-ipa.org/home/• Internationale Federatie van Journalisten (IFJ): confederatie vanjournalistenverenigingen en -vakbonden over de hele wereld. De IFJ dekt
momenteel 600.000 journalisten in meer dan 100 landen, http://www.ifj.org/en/
splash igitale en Interactieve Industrie• IAB Belgium: interactive Advertising Bureau, www.iab-belgium.
beReklamAgentschappen• ACC: Association of Communication Companies, www.accbelgium.be• CCB: Creative Club of Belgium, www.creativeclub.beindustrie• JEP: Jury voor Ethische praktijken inzake reclame, www.jep.be• RVR: raad voor de reclame, www.raadvoordereclame.bedv erteerders• UBA: Unie der Belgische Adverteerders, www.ubabelgium.besche Sector• Febelgra: Federatie van de Belgische grafische sector,
www.febelgra.beDiensten anciers• Press Database en Licencing Network: Vereniging van persknipselagentschappen
over de wereld, http://www.pdln.info/content/who_are_we.htm
IGING EN/PARTNERS (BE)• 3C: Corporate Communications Community, www.3c.be• ACE: Advertisers’ Communication Executives, www.ace.be• BDMA: Belgisch Direct Marketing Associatie, www.bdma.be• BMMA: Belgian Management and Marketing Association, www.bmma.be• Fetra: Federatie der papier- en kartonverwerkende bedrijven, www.fetra.be• GRP: groep voor research en planning, www.grp.be
Leidraad bij internationaal ondernemen

181

182

Internationale bedrijfscommunicatie• Medianet Vlaanderen: Overlegplatform van de media- en telecommunicatiesector,
www.medianetvlaanderen.be• Stichting Marketing: www.stichtingmarketing.ber Pa• Freelancebureau.be: voor beperkte, tijdelijke opdrachten in communicatie enmarketing, http://www.freelancebureau.be/wiezijnwij.html• Addict Lab: internationaal creatief platform, www.addictlab.com• Flanders DC: Flanders District of Creativity, www.flandersdc.be• Advertising Information Group: vertegenwoordigt adverteerders, agentschappen en
media, http://www.aigeurope.org/• European Newspaper Association: http://www.enpa.be/en/Home_1.aspx• European Magazine Media Association: http://www.magazinemedia.eu• Federation of European Direct and Interactive Marketing – FEDMA:
http://www.fedma.org/index.php?id=30• European Association of Communication Agencies: http://www.eaca.be/• European Advertising Standards Alliance: http://www.easa-alliance.org/• Association of Television and Radio Sales Houses – Egta, http://www.egta.com/• World Federation of Advertisers – Wfa: http://www.wfanet.org/en• Association of Commercial Television in Europe – ACT:
http://www.acte.be/EPUB/easnet.dll/execreq/page?eas:datim=025AE1&eas:templ
ate_im=025AC4• Online Publishers Association – OPA: http://www.online-publishers.org/• MCEI: Marketing Communications Executives international: www.mcei.org• IAB Europa: interactive Advertising Bureau: www.iabeurope.eu

Met dank aan:
Alain Heureux, President of IAB Europe en Patrick Marck, General
Manager of IAB Belgium voor hun bijdrage i.v.m. interactieve marketing.

Leidraad bij internationaal ondernemen

183Een mens heeft twee oren en één mondom twee keer zoveel te luisteren
dan te praten.
#Confucius
184

Internationale bedrijfscommunicatie

Bronvermelding,referenties
en literatuurlijst

Leidraad bij internationaal ondernemen

8

185

186

Internationale bedrijfscommunicatie8 Bronvermelding, referenties en literatuurlijst• www.wsieservices.be en www.i-marketeer.com bieden een algemene introductie totinternet marketing alsook interessante links;• www.zonar.nl ; Zonar is een bedrijf dat zich specialiseert in de creatie en het up-todate houden van klantenbestanden, wat nodig is voor direct marketing;• www.amsi.nl en http://www.blinker.nl/site/index/page=content/
sub=voordelenemailmarketing/parent=kenniscentrum bieden algemene informatierond e-mail marketing;• www.servicemail.nl verstrekt inlichtingen rond digitale marketing en nieuwsbrieven;• www.knowledgeatwork.eu gaat dieper in op marketing in het algemeen (Duitstalig)
en http://www.patcroce.com/entrepreneur/comm.html spitst zich toe op
communicatie;• http://www.financieel-ondernemen.nl/artikelen/279/Bedrijfspresentatie_bij_
eerste_kennismaking/ en http://www.slideshare.net/hoornaer/tips-voor-eengoede-presentatie geven u tips en tricks voor het realiseren van successvolle
bedrijfspresentaties.
• ‘Global Brands: De sleutel tot succes’: http://www.marketingmax.nl/admin/
pdfcreator/default.asp?artid=9675 (2/12/2011)• Figuur: kleurbetekenissen in verschillende culturen (David McCandless):
http://www.informationisbeautiful.net/visualizations/colours-in-cultures/(2/12/2011)• ‘USP: why customers should buy from you’
http://www.differentiateyourbusiness.co.uk/unique-selling-point-why-customersshould-buy-from-you (2/12/2011)• ‘Does your USP have meaning in your market?’
http://www.theinternetwizards.com/A-YourUSP.htm (2/12/2011)• Starbucks marktdifferentiatie voorbeeld: http://www.scribd.com/doc/25781010/
Starbucks-Targetting-Positioning-and-Marketing-Mix (5/12/2011)• Cultural Differences in Meetings and Group Decisions:
http://www.diamondassociates.net/articles/content/CulturalDifferencesInMeetings.
html (5/12/2011)• Global Private Label Report: The Rise of the Value Conscious Shopper:
http://blog.nielsen.com/nielsenwire/consumer/global-private-label-reportthe-rise-of-the-value-conscious-shopper/?utm_source=feedburner&utm_
medium=feed&utm_campaign=Feed:+NielsenWire+%28Nielsen+Wire%29(5/12/2011)• Smoking bans around the world: http://www.medindia.net/healthday/smokingban.
asp (5/12/2011)• Global Ad Spending Growth Slowed in Second Quarter, Nielsen Says: http://www.

Leidraad bij internationaal ondernemen

187

188

Internationale bedrijfscommunicatiebusinessweek.com/news/2011-10-02/global-ad-spending-growth-slowed-insecond-quarter-nielsen-says.html (5/12/2011)• Global Advertising isn’t Always the Best Strategy:
http://www.poststone.com/issues/product_category.asp (6/12/2011)• http://mecaccess.com/feature/21/• The annual sponsorship Business Survey 2012, IFM Sports Marketing Surveys.
• Game change: a new agenda for partnerships, mec access, www.mecaccess.com• IAB Europe Adex 2010, Europe Benchmark, www.iabeurope.eu• The Successful Marketing Plan, second Edition, NTC Business Books,
Roman G. Hiebing, JR. – Scott W. Cooper• Marketing Management, Kotler Dubois, Publi Union• Business Marketing Management, 5de druk, Wim Biesemans, Noordhoff Uitgevers• Principles of Marketing, 9th Edition, International Edition, Kotler & Armstrong,Prentice Hall International Editions• Consumentengedrag: de basis A.A. Weber, Derde druk Wolters Noordhoff• Marktonderzoek, Marc De laet, Paul Offermans, Pol Toye, achtste druk, De Boeck• Marketing Planning, Rien Hummel, 2de herziene druk, Academic Service• IAAPA Attractions Management School, Marketing and Public Relations,2004 Workbook

Leidraad bij internationaal ondernemen

189

190

Internationale bedrijfscommunicatie

Leidraad bij internationaal ondernemen

191

192

Internationale bedrijfscommunicatie

Gaucheretstraat 90 | BE-1030 Brussel | België
T +32 2 504 87 11 | F +32 2 504 88 99
info@fitagency.be | www.flandersinvestmentandtrade.be

twitter.com/fitagency
www.linkedin.com/groups