29 జూన్, 2023 0.00 UTC (0530 AM,IST) వరకు నిషేధించబడింది

జనాదరణ పొందిన సంస్కరణ (Popular Version )తక్కువ పౌనఃపున్య గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ద్వారా విశ్వం యొక్క నిరంతర హమ్మింగ్ కోసం సూచనభారత్, జపాన్ మరియు యూరప్‌లకు చెందిన అంతర్జా తీయ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త ల బృందం భారతదేశపు అతిపెద్ద
రేడియో టెలిస్కోప్ uGMRTతో సహా ప్రపంచంలోని అత్యంత సున్నితమైన ఆరు రేడియో టెలిస్కోప్‌లనుఉపయోగించి ప్రకృతి యొక్క ఉత్త మ గడియారాలైన పల్సర్‌లను పర్యవేక్షించడం ద్వారా ఈ తాజా ఫలితాలను
ప్రచురించింది. ఈ ఫలితాలు చాలా తక్కువ పౌనఃపున్య గురుత్వాకర్షణ తరంగాల వల్ల విశ్వంలో ఏర్పడే నిరంతర
ప్రకంపనలను సూచిస్తా యి. ఇటువంటి తరంగాలు మన సూర్యుడి కంటే కోట్ల రెట్లు ఎక్కువ బరువున్న పెద్ద
సంఖ్యలోగల రాక్షస బ్లా క్ హోల్ జతల నుండి ఉద్భవించవచ్చని భావిస్తు న్నారు. గురుత్వాకర్షణ తరంగపరిశోధనలో, విశేష ఖగోళశాస్త్ర అధ్యయనాన్ని తెరవడంలో ఈ ఫలితాలు కీలకమైన మైలురాయిగానిలవనున్నాయి.
ఢీకొనే గెలాక్సీల మధ్యలో దాగి ఉన్న ఇటువంటి సూపర్ మాసివ్ బ్లా క్ హోల్ జతలు మన విశ్వంలో గురుత్వాకర్షణతరంగాలను ఉత్పత్తి చేస్తా యి, వీటిని ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లు నానోహెర్ట్జ్ గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు అని పిలుస్తా రు,ఎందుకంటే అవి అనేక కోట్ల కిలోమీటర్ల తరంగదైర్ఘ్యాలను కలిగి ఉంటాయి. అటువంటి అనేక సూపర్ మాసివ్బ్లా క్ హోల్ జతల యొక్క నిరంతరాయమైన కోలాహలం మన విశ్వంలో స్థిరమైన హమ్‌ను సృష్టి స్తు ంది.
యూరోపియన్ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే (EPTA) మరియు ఇండియన్ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే (InPTA), తమఫలితాలను Astronomy and Astrophysics జర్నల్‌లో రెండు పేపర్లలో ప్రచురించింది మరియు వాటిఫలితాలు వారి డేటాలో అటువంటి గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ఉనికిని సూచిస్తు న్నాయి.
అటువంటి కాంతి సంవత్సర స్థా యి తరంగాలను గెలాక్సీ స్కేల్ గ్రా విటేషనల్ వేవ్స్ డిటెక్టర్లు అంటే మానవులకు
అందుబాటులో ఉండే ఖగోళ గడియారాలు అని పిలవబడే పల్సర్‌ల ద్వారా మాత్రమే గుర్తించవచ్చు. పల్సర్‌లుఅనేది వేగంగా తిరిగే న్యూట్రా న్ నక్షత్రా ల రకం, ఇవి సాధారణంగా మన గెలాక్సీలో చనిపోయిన నక్షత్రా ల కుంపటిని
పోలి ఉంటాయి. అదృష్ట వశాత్తూ , పల్సర్ ఒక కాస్మిక్ లైట్‌హౌస్, ఎందుకంటే ఇది నౌకాశ్రయానికి సమీపంలో ఉన్నలైట్‌హౌస్ లాగా భూమివైపు క్రమం తప్పకుండా మెరుస్తు న్న రేడియో కిరణాలను విడుదల చేస్తు ంది.

ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లు ఈ పల్సర్‌లను భారతదేశం యొక్క ప్రధాన రేడియో టెలిస్కోప్ uGMRTతో సహాప్రపంచంలోని అత్యుత్త మ రేడియో టెలిస్కోప్‌లతో పర్యవేక్షిస్తా రు. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, uGMRT పల్సర్యొక్క రేడియో కిరణాల యొక్క చిన్న ఫ్లా ష్‌లను ఖచ్చితంగా రికార్డ్ చేయడంలో గణనీయమైన కృషి చేసింది,తద్వారా మనం పల్సర్‌లను ఖగోళ గడియారాలుగా ఉపయోగించవచ్చు.
"ఐన్‌స్టీ న్ ప్రకారం, గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు ఈ రేడియో కిరణాల రాక సమయాన్ని మారుస్తా యి, తద్వారా మనఖగోళ గడియారం యొక్క సమయాన్ని మారుస్తు ంది. ఈ మార్పులు చాలా చిన్నవి కాబట్టి ఇతర అవాంతరాలనుండి వేరు చేయడానికి ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లకు uGMRT వంటి సున్నితమైన టెలిస్కోప్‌లు మరియు అధికసంఖ్యలో రేడియో పల్సర్‌లు అవసరమవుతాయి. ఈ సిగ్నల్లో ని నెమ్మదైన మార్పు వలన నానోహెర్ట్జ్
గురుత్వాకర్షణ తరంగాలను గుర్తించడానికి దశాబ్దా లు పడుతుంది" అని గత దశాబ్ద ంలో InPTA సహకారాన్నిస్థా పించిన పూణేలోని NCRA-TIFRకి చెందిన ప్రొ ఫెసర్ బాల చంద్ర జోషి వివరించారు.

InPTA యొక్క ఇండో-జపనీస్ సహోద్యోగులతో కలిసి EPTA శాస్త్రవేత్త లు , ప్రపంచంలోని 6 అతిపెద్ద రేడియోటెలిస్కోప్‌ల నుండి 25 సంవత్సరాల డేటాను విశ్లేషించడం ద్వారా వారి వివరణాత్మక ఫలితాలను నివేదించారు.
ఇందులో ప్రత్యేకమైన తక్కువ రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ పరిధి మరియు భారతదేశపు అతిపెద్ద రేడియో టెలిస్కోప్ uGMRT యొక్క సౌలభ్యాన్ని ఉపయోగించి సేకరించిన మూడు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ వ్యవధి కలిగినసున్నితమైన డేటాను కలిగి ఉండటం విశేషం. ఈ ప్రత్యేకమైన డేటా సెట్ యొక్క విశ్లేషణ ఖగోళ గడియారాలటిక్కింగ్‌లో విభిన్న క్రమరాహిత్యాలు ఉన్నాయని సూచిస్తు న్నాయి, ఇవి మొత్త ం 25 పల్సర్‌లలో గమనించబడ్డా యి.
ఈ ఫలితాలు అతి తక్కువ పౌనఃపున్యం యొక్క గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ప్రభావాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.
uGMRTని నడుపుతున్న NCRA-TIFR సెంటర్ డైరెక్టర్ ప్రొ ఫెసర్ యశ్వంత్ గుప్తా ఇలా వ్యాఖ్యానించారు,“గురుత్వాకర్షణ తరంగ ఖగోళశాస్త్రంపై అంతర్జా తీయ ప్రయత్నాల కోసం మా ప్రత్యేకమైన uGMRT డేటానుఉపయోగించడం చాలా అద్భుతంగా ఉంది. 2013-2019 సమయంలో చేపట్టిన GMRT యొక్క ప్రధాన అప్‌గ్రేడ్
యొక్క కీలకమైన సైన్స్ లక్ష్యాలలో పల్సర్‌ల రేడియో తరంగాలు భూమిని చేరే సమయాన్ని అధిక ఖచ్చితత్వంగుర్తించడం కూడా ఒకటి. ఇది మొదటి కొన్ని సంవత్సరాలలో అందించిన ఫలితాలను చూసి నేను చాలాసంతోషిస్తు న్నాను. అధునాతన జెయింట్ మెట్రో వేవ్ రేడియో టెలిస్కోప్ (uGMRT)లో అమర్చిన అత్యాధునికవైడ్ బ్యాండ్ రిసీవర్ల కారణంగా మేము ఇంత అధిక నాణ్యత ఫలితాలను సాధించగలిగాము.”నానో-హెర్ట్జ్ ఫ్రీక్వెన్సీ గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు విశ్వంలోని కొన్ని అద్భుతమైన రహస్యాల గురించి సమాచారాన్నిఅందిస్తా యనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. మన సూర్యుని ద్రవ్యరాశి కంటే పది నుండి వందల కోట్ల రెట్లు ఎక్కువద్రవ్యరాశి కలిగిన రాక్షస బ్లా క్ హోల్ జతలు వారి మాతృ గెలాక్సీల ద్వారా ఏర్పడుతుందని అంచనా వేయబడింది.
అటువంటి రాక్షస బ్లా క్ హోల్ జంటల జనాభా ఈ తక్కువ పౌనఃపున్యాల వద్ద గురుత్వాకర్షణ తరంగాలనువిడుదల చేస్తా యి. ఇది కాకుండా, విశ్వం ప్రా రంభంలో కొన్ని ఇతర సంఘటనలు కూడా పెద్ద తరంగదైర్ఘ్యం కలిగినగురుత్వాకర్షణ తరంగాలను ఉత్పత్తి చేస్తా యి. InPTA కన్సార్టియం చైర్ మరియు TIFR ముంబైకు చెందినప్రొ ఫెసర్ A. గోపకుమార్ ప్రకారం, “ఈ రోజు అందించిన ఫలితాలు ఈ రహస్యాలలో కొన్నింటినిఆవిష్కరించడానికి మరియు విశ్వంలోకి కొత్త ప్రయాణానికి నాంది పలికాయి. మరీ ముఖ్యంగా, గురుత్వాకర్షణతరంగాలను వేటాడేందుకు భారతీయ టెలిస్కోప్ డేటాను ఉపయోగించడం ఇదే మొదటిసారి.”ఈ గురుత్వాకర్షణ-తరంగ సంకేతాలను గుర్తించడానికి, "పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే" (PTA)లోని ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లు"గెలాక్సీ-స్కేల్ గ్రా విటేషనల్-వేవ్ డిటెక్టర్"ని రూపొందించడానికి మన పాలపుంత గెలాక్సీ అంతటా విస్త రించి ఉన్నఅనేక అల్ట్రా స్టేబుల్ పల్సర్ గడియారాలను ఉపయోగిస్తా రు. గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ప్రభావాన్ని అధ్యయనంచేయడానికి పల్సర్‌ల రేడియో సంకేతాల సమయాన్ని అత్యధిక ఖచ్చితత్వం తో దశాబ్దా లపాటు కొలుస్తా రు.
రేడియో సంకేతాలు స్పేస్-టైం గుండా ప్రయాణిస్తు న్నప్పుడు, గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ఉనికి వాటిని ఒక నిర్దిష్టమార్గ ంలో ప్రభావితం చేస్తు ంది: దీని వలన కొన్ని రేడియో సంకేతాలు కొంచెం ఆలస్యంగా మరియు మరికొన్నికొంచెం త్వరగా వస్తా యి.
మన పాలపుంత గెలాక్సీ నుండి ఎంపిక చేయబడిన 25 పల్సర్‌లను చేర్చడం ద్వారా గెలాక్సీ-పరిమాణ
గ్రా విటేషనల్ వేవ్స్ (GW) డిటెక్టర్ను ఉపయోగించవచ్చు. దీని ద్వారా గురుత్వాకర్షణ తరంగాల ద్వారాసృష్టి ంచబడిన పల్స్ రాక సమయాల్లో ని వైవిధ్యాలను గుర్తించడం వీలుపడుతుంది. ఈ గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు2015లో భూ-ఆధారిత డిటెక్టర్లు అయిన LIGO ద్వారా గుర్తించిన గురుత్వాకర్షణ తరంగాల కంటే చాల తక్కువపౌనఃపున్యనన్నీ కలిగి ఉంటాయి. “ఆసక్తికరంగా, కిలోమీటరు-పరిమాణ LIGO సెకన్ల పాటు మాత్రమే ఉండేగురుత్వాకర్షణ తరంగ సంకేతాలను గుర్తించగలవు. దీనికి విరుద్ధ ంగా, మన గెలాక్సీ-పరిమాణ PTA విశ్వంయొక్క కోశంలో నిరంతర కంపనాన్ని, అనగా నానోహెర్ట్జ్ ఫ్రీక్వెన్సీ యొక్క గురుత్వాకర్షణ తరంగాలనుగుర్తించగలదు. భారతదేశం నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషిస్తో న్న, సమీప భవిష్యత్తు లో రాబోయే స్క్వేర్ కిలోమీటర్ అర్రే(SKA) వంటి కొత్త టెలిస్కోప్‌లతో PTA ద్వారా చేసే విశ్వాన్వేషణ మరింత విస్త ృతం అవుతుందనిభావిస్తు న్నాము” అని ప్రొ ఫెసర్ ఎ. గోపకుమార్ చెప్పారు.
ప్రస్తు త ఫలితాలు ఐరోపాలోని ఐదు అతిపెద్ద రేడియో టెలిస్కోప్‌లను(జర్మనీలోని 100-మీ ఎఫెల్స్‌బర్గ్ రేడియోటెలిస్కోప్‌, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లోని జోడ్రెల్ బ్యాంక్ అబ్జ ర్వేటరీ యొక్క లోవెల్ టెలిస్కోప్, ఫ్రా న్స్‌లోని నాన్సీరేడియో టెలిస్కోప్, ఇటలీలోని సార్డినియా రేడియో టెలిస్కోప్ మరియు నెదర్లా ండ్స్‌లోని వెస్ట ర్‌బోర్క్ సింథసిస్రేడియో టెలిస్కోప్) ఉపయోగించి సేకరించిన డేటా ఫై ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఈ డేటా సెట్‌ను పూర్తి చేయడానికి,భారతదేశంలోని అప్‌గ్రేడ్ చేయబడిన జెయింట్ మీటర్వేవ్ రేడియో టెలిస్కోప్‌తో సేకరించిన డేటా చేర్చబడింది.
యూరోపియన్ మరియు భారతీయ PTA మధ్య సన్నిహిత సహకారానికి గణనీయంగా కృషి చేసిన జర్మనీ దేశంబాన్‌లోని మాక్స్-ప్లా ంక్ ఇన్‌స్టి ట్యూట్ ఫర్ రేడియో ఆస్ట్రానమీ డైరెక్టర్ ప్రొ ఫెసర్ మైఖేల్ క్రా మెర్ మరియు ప్రొ ఫెసర్బాల చంద్ర జోషి ఇలా అన్నారు, "యూరప్, భారతదేశం మరియు జపాన్‌కు చెందిన సహోద్యోగుల సహకారం
ప్రపంచ స్థా యి ప్రయత్నాన్ని విజయవంతం చేయడమే కాకుండా శాస్త్రీయంగా కూడా చాలా ప్రతిఫలదాయకమని

మేము ఆశిస్తు న్నాము. అంతే కాకుండా భవిష్యత్తు లో ప్రపంచ IPTA ప్రయత్నాలకు మేము మార్గ దర్శకంగా
నిలుస్తా మని ఆశిస్తు న్నాము."ఈరోజు ప్రదర్శించబడుతున్న యూరోపియన్ మరియు భారతీయ PTAల నుండి విశ్లేషించబడిన డేటాగురుత్వాకర్షణ తరంగాల నుండి వచ్చే సిగ్నల్‌తో సరిపోలే ఒక సిగ్నల్‌ను అర్రే యొక్క అన్ని పల్సర్‌లలో కనుగొంది.
"ఈ పల్సర్‌ల పర్యవేక్షణలో అనేక సంవత్సరాల పాటు ఈ సిగ్నల్ స్థిరంగా ఉంటుంది. ఈ ఉద్భవిస్తు న్న సాక్ష్యంఖగోళ భౌతిక శాస్త్రవేత్త లు ఆశించినదానికి అనుగుణంగా ఉంది” అని భారతీయ మరియు యూరోపియన్సహోద్యోగులతో జపాన్ ప్రయత్నాలకు నాయకత్వం వహిస్తు న్న, జపాన్‌లోని కుమామోటో విశ్వవిద్యాలయానికిచెందిన ప్రొ ఫెసర్ కీతారో తకహషి తెలిపారు.
EPTA+InPTA ఫలితాలకు ప్రపంచవ్యాప్త ంగా ఉన్న ఇతర PTAలు అనగా ఆస్ట్రేలియన్ (PPTA), చైనీస్(CPTA) మరియు నార్త్-అమెరికన్ (NANOGrav) పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే ఫలితాలు మద్ద తుగా నిలుస్తు న్నాయి.
గురుత్వాకర్షణ తరంగాలకు సంబంధించిన ఇవే ఆధారాలు NANOGrav, CPTA మరియు PPTA ద్వారారూపొందించిన ప్రచురణలతో ఏకీభవిస్తు న్నాయి .
"EPTA+InPTA సహకారం ద్వారా నివేదించబడిన ఫలితాలు నానో-హెర్ట్జ్ గురుత్వాకర్షణ తరంగాలఆవిష్కరణకు దగ్గ రగా ఉన్నాయి. ఇవి కెరీర్ ప్రా రంభ పరిశోధకులు మరియు అండర్ గ్రా డ్యుయేట్ విద్యార్థు లతోసహా అనేక మంది శాస్త్రవేత్త లు చేసిన అనేక సంవత్సర ప్రయత్నాల ఫలితము. ఐఐటీ హైదరాబాద్ మరియు ఐఐటీరూర్కీలోని ఎన్‌ఎస్‌ఎమ్ కంప్యూటింగ్ సదుపాయాలతో పాటు, ఎన్‌సీఆర్‌ఏ, పూణె మరియు టిఐఎఫ్‌ఆర్,ముంబైలోని కంప్యూటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు ఈ ఫలితాలను వెల్ల డించడంలో ఎంతగానో సహాయపడ్డా యి.
ఇందుకు గాను మేము ఆయా సంస్థ లకు కృతజ్ఞు లుగా ఉంటాము’’ అని హైదరాబాద్‌లోని ఐఐటికి చెందినప్రొ ఫెసర్ శంతను దేశాయ్ పేర్కొన్నారు.
ముఖ్యంగా, నాలుగు సహకారాలకు (EPTA, InPTA, PPTA మరియు NANOGrav) చెందిన శాస్త్రవేత్త లుఅంతర్జా తీయ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే (IPTA) ఆధ్వర్యంలో తమ డేటా సెట్‌లను కలిపి 100కి పైగా పల్సర్‌లతో ఈగురుత్వాకర్షణ తరంగాలను గుర్తించే పని ఇప్పటికే పురోగతిలో ఉంది. ఈ సంయుక్త IPTA డేటా సెట్ మరింతఖచ్చితత్వంతో ఉంటుందని అంచనా వేస్తు న్నారు మరియు విశ్వం దాని బాల్యంలో, కేవలం కొన్ని సెకన్లవయస్సులో ఉన్నప్పుడు జరిగిన అనేక ఇతర సంఘటనలను అర్థ ం చేసుకోవడంతో పాటు GWBపై వారుఉంచగల పరిమితుల గురించి శాస్త్రవేత్త లు ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
"ఇది నిజంగా ఉత్తేజభరితమైనది" అని ఆనందం వ్యక్తం చేస్తూ చెన్నయ్‌లోని ఇన్‌స్టి ట్యూట్ ఆఫ్ మ్యాథమెటికల్సైన్సెస్‌కి చెందిన డాక్టర్ ప్రతీక్ తరఫ్దా ర్ ఇలా చెప్పారు, "మేము ఇప్పుడు తక్కువ పౌనఃపున్య గురుత్వాకర్షణతరంగాల సంగీతాన్ని వినగలిగే శాస్త్రీయ విప్ల వం అంచున ఉన్నాము"రాబోయే సంవత్సరాల్లో , OJ 287 గెలాక్సీ మధ్యలో ఉన్నటువంటి రాక్షస బ్లా క్ హోల్ జతల నుండి ఉద్భవించేగురుత్వాకర్షణ తరంగాలను కనుగొనాలని IPTA భావిస్తో ంది. ఇటువంటి PTA ఆవిష్కరణలు 2017లో LIGOమరియు ఇతర టెలిస్కోప్‌ల ద్వారా కనుగొనబడిన న్యూట్రా న్ స్టా ర్ విలీనం GW170817 లాగా మన ఖగోళశాస్త్రపరిజ్ఞా నాన్ని మెరుగుపరుస్తా యి. ప్రొ ఫెసర్ బాల చంద్ర జోషి అభిప్రా యం ప్రకారం, "రాబోయే స్క్వేర్ కిలోమీటర్అర్రే (SKA)తో InPTA సహకారం భవిష్యత్తు లో LIGO - INDIA మరియు అంతరిక్ష అబ్జ ర్వేటరీల వంటిభవిష్య అబ్జ ర్వేటరీల అన్వేషణలకు తోడుగా నిలుస్తు ంది."InPTA ప్రయోగంలో NCRA-TIFR (పుణె), TIFR (ముంబయి), IIT (రూర్కీ), IISER (భోపాల్), IIT(హైదరాబాద్), IMSc (చెన్నై) మరియు RRI (బెంగళూరు) మరియు జపాన్‌లోని కుమామోటో విశ్వవిద్యాలయంనుండి పరిశోధకులు పాల్గొ న్నారు.

Technical Press Releaseఇండియన్ పల్సార్ టైమింగ్ అర్రే (InPTA) (https://inpta.iitr.ac.in/) సహకార ప్రా జెక్టు కు చెందినభారతీయ మరియు జపనీస్ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞు లు, గురుత్వాకర్షణ తరంగాల అన్వేషణల కొరకు గత 5సంవత్సరాలుగా, 20 మిల్లీ-సెకన్ల పల్సర్‌ల నుండి ఉద్భవిస్తు న్న అతి సూక్ష్మ సంకేతాలను కొలిచారు . ఆసంకేతాలను ఖచ్చితంగా కొలవడానికి, పూణే నుండి 80 కి.మీ దూరంలో ఉన్న,అప్గ్రేడెడ్ జెయింట్ మెట్రేవేవ్ రేడియో టెలిస్కోప్ (uGMRT), అనే భారతీయ అత్యాధునిక లో-ఫ్రీక్వెన్సీ రేడియోటెలీస్కోప్ను ఉపయోగించారు. ఇటీవల, వారు తమ డేటాను గత 24 సంవత్సరాలలో జర్మనీ, ఫ్రా న్స్, యునైటెడ్కింగ్‌డమ్ మరియు ఇటలీలలో 5 పెద్ద రేడియో టెలిస్కోప్‌లను ఉపయోగించి పొందిన హై-ప్రెసిషన్ హై ఫ్రీక్వెన్సీ
డేటాతో, InPTA శాస్త్రజ్ఞు లు తమ డేటాను జోడించి, గురుత్వాకర్షణ ఈ తరంగాల కోసం అత్యంత సున్నితమైనశోధన కొనసాగించారు.
జూన్ 29, 2023న, InPTA మరియు యూరోపియన్ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే సహకార ప్రా జెక్టు (EPTA) ద్వారాప్రచురించబడిన ఈ శోధన ఫలితాలు, నానో-హెర్ట్జ్ గురుత్వాకర్షణ తరంగాల మాదిరిగానే ఉద్భవిస్తు న్న సంకేతానికిసాక్ష్యాలను వెల్ల డిస్తు ంది. ఈ శోధన ఫతితాలకు అనుగుణంగా, మూడు ఇతర అంతర్జా తీయ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే(IPTA) ప్రయోగాలు ద్వారా ఫలితాలు ప్రచురించబడ్డా యి.
IPTA ఆధ్వర్యంలో, ఇతర ప్రయోగాల నుండి సేకరించిన డేటా మరియు InPTA యొక్క అపూర్వమైనలో-ఫ్రీక్వెన్సీ డేటా ఆధారంగా, వచ్చే ఏడాది తర్వాత, కాంతి-సంవత్సర తరంగదైర్ఘ్యాలతో కూడిన గురుత్వాకర్షణతరంగాల యొక్క నిస్సందేహమైన ఆవిష్కరణకు దారితీయవచ్చని శాస్త్రజ్ఞు లు వెల్ల డించారు.

దాదాపు ఒక శతాబ్ద ం క్రితం ఐన్‌స్టీ న్ అంచనా వేసిన గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు,మన చుట్టూ ఉన్న స్థ లాన్ని మరియు సమయమును కుదింపజేసి విస్త రింపజేస్తా యి. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఏర్పడినఆలా మనకు కనిపించకపోయినా, ఐన్స్టీన్ సిదాంతం ఆధారంగా ఒక గడియారం యొక్క టిక్-టాక్‌లో అతి సూక్ష్మ
మార్పులను చేకూర్చగలవు. InPTA వంటి PTA ప్రయోగాలు రేడియో పుల్సార్లు గా పిలవబడే ఖగోళగడియారాలలోని మార్పులను కొలవడానికి ప్రయత్నిస్తు న్నాయి. ఇటువంటి అతి మందమైన రేడియో తరంగాలమూలాలు, గడియారం వంటి రేడియో పల్సులను విడుదల చేస్తా యి. ఈ రేడియో పుల్సుల క్రమబద్ధ తను(regularity), భూగోళానికి చెందిన అత్యుత్త మ పరమాణు గడియారాలతో పోల్చవచ్చు.
భూమికి సమీపంలో ప్రయాణిస్తు న్న గురుత్వాకర్షణ తరంగాలు, ఈ మిల్లీసెకండ్ పీరియడ్ పల్సార్ల యొక్కవ్యవధిని చాలా తక్కువ మొత్త ంలో తగ్గించి పొడిగించవచ్చు. uGMRT వంటి అతిసున్నితమైన టెలిస్కోప్‌నుప్రతి సెకనుకు అందుకున్న పల్స్ సంఖ్యను లెక్కించడానికి ఉపయోగించవచ్చు. ఒక సెకను లోని బిలియన్ వంతుసమయాన్ని కూడా కొలవడం ఈ టెలీస్కోప్ ద్వారా సాధ్యపడుతుంది. గత దశాబ్ద కాలంగా, ఆస్ట్రేలియా, యూరప్మరియు ఉత్త ర అమెరికాలకు చెందిన భాగస్వాముల సహా, InPTA ఈ శోధనను కొనసాగిస్తో ంది.
గడియారాలు అన్ని లోపాలను కలిగి ఉన్నాయి. కాబట్టి, ఈ GW గడియారాలలోని నాయిస్ ను ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లుఎలా వేరు చేస్తా రు? బ్లా క్ హోల్ ద్వంద్వాలు లేదా బైనరీస్ మూలంగా GW తరంగాలు ఉద్భిస్త యి. ఈబ్ద ్వంద్వములోని ఒక బ్లా క్ హోల్ తన భాగస్వామి చుట్టూ తిరగడానికి ఒక దశాబ్ద కాలం పట్ట వచ్చు.
ఇందుమూలంగా యద్భవించిన GW తరంగాల యొక్క ఫ్రీక్వెన్సీ “నానో-హెర్ట్జ్” క్రమంలో ఉంటుంది.
ఒకే ద్వంద్వము నుండి వచ్చిన GW తరంగాలు బలహీనమైనప్పటికీ, అనేక GW తరంగాలు కూడి మరింత
బలమైన GW తరంగంగా ఉద్భవిస్తా యి. బలహీనమైన, అటువంటి అనేక జతల నుండి GWలు కలిసి మరింత
బలమైన "హమ్" లేదా నేపథ్యాన్ని ఏర్పరుస్తా యి. బ్లా క్ హోల్స్ యొక్క ఈ "సంగీతం" చాలా లక్షణం మాత్రమేకాదు, దాని "ధ్వని"లో ఇది పల్సర్ గడియారాల జతలపై వేర్వేరు ముద్రణలను వదిలివేస్తు ంది; దానిని"వినడానికి" ఉపయోగించబడుతోంది. ఆకాశంలో ఒక చిన్న కోణంతో వేరు చేయబడిన రెండు పల్సర్‌లపై ధ్వనిఅదే విధంగా బిగ్గ రగా ఉంటుంది, రెండు పల్సర్‌ల మధ్య కోణం మారినప్పుడు దాని సారూప్యత లేదా"సహసంబంధం" భిన్నంగా ఉంటాయి. ఒకే పల్సర్ గడియారం చూపించే ఇతర రకాల "నాయిస్" నుండి "బ్లా క్హోల్ హమ్"ని వేరు చేయడానికి ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లు GWs సిగ్నల్ యొక్క ఈ ప్రత్యేకతలను ఉపయోగిస్తా రు. ఈశబ్దా లలో మనకు మరియు పల్సర్ గడియారానికి మధ్య మాధ్యమంలో రేడియో తరంగాల ప్రచారం వల్ల ఏర్పడేలోపాలు ఉన్నాయి.
400MHz సమీపంలోని రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీల ద్వారా ఈ పల్ల్సార్లను అత్యుత్త మంగా పరిశీలించవచ్చు. ప్రస్తు తం,
400MHz వద్ద రేడియో తరంగాలను పరిశీలించడానికి ప్రపంచంలోని అతిసున్నితమైన రేడియో టెలీస్కోప్ గాuGMRTని పేర్కొన్నారు.

InPTA ఖగోళ శాస్త్రవేత్త లు uGMRT యొక్క ఉప-శ్రేణి ఫ్రీక్వెన్సీ కవరేజ్ సామర్థ్యాలు మాత్రమే కాకుండా, పైనపేర్కొన్న సామర్త్యాన్ని ఉపయోగించి, ఈ శబ్ద ం యొక్క ఖచ్చితమైన క్యారెక్టరైజేషన్‌ను యూరోపియాన్భాగస్వామికి అందించారు.
InPTA మరియు EPTA, ఈ సంయుక్త డేటాను ఉపయోగించింది GWs సిగ్నల్ నుండి ప్రచారం మరియు ఇతరశబ్దా న్ని వేరు చేసారు. ఇటీవల ప్రచురించిన పేపర్లలో, ఈ ప్రయోగాలు సూచించబడ్డా యి. ఊహించిన రెండుకారాక్టేరిస్తిక్స్ తో GWs సిగ్నల్స్ క్రమంగా పేర్కొన్నాయి. మన విశ్వంలో గెలాక్సీలు మరియు కాస్మిక్ స్ట్రింగ్స్‌ఎలాఉద్భవించాయి అనేదానిపై మన ఫలితాలు అవగాహనను ప్రభావితం చేస్తా యి. InPTA-EPTA,
ఉత్త ర అమెరికా నానో-హెర్ట్జ్ గ్రా విటేషనల్ వేవ్‌(NANOGrav), పార్క్స్ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే (PPTA),మరియు మీర్‌టైమ్ పల్సర్ టైమింగ్ అర్రే (MPTA) డేటా తో, IPTA వచ్చే ఏడాది లో విశ్వానికి కొత్త విండోతెరవాలని భావిస్తో ంది.