แนวทางการ
ดำเนินงานธุรกิจ
เพื่อสังคม

การคัดกรองและการให้คำปรึกษา
สำหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดเชื้อ
ทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ

แนวทางการดำเนินงานธุรกิจเพื่อสังคม: การคัดกรองและการให้คำปรึกษา
สำหรับผู้ติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
2566
ความสำเร็จในการจัดทำคู่มือฉบับนี้เกิดขึ้นโดยความร่วมมือ
ระหว่างมูลนิธิยูนูสในประเทศไทย (ยูนูส ประเทศไทย) และโครงการความร่วมมือระหว่างคณะเทคนิคการแพทย์และ
หน่วยวิจัยพีเอชพีที (AMS-PHPT) คณะเทคนิคการแพทย์
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
การศึกษาวิจัยซึ่งนำไปสู่การจัดทำ
คู่มือฉบับนี้ได้รับคำปรึกษาแนะนำจากองค์กรที่มีส่วนได้ส่วน
เสียและนวัตกรในประเทศไทย
และด้วยการสนับสนุนจาก
Expertise France–L’Initiative ซึ่งเป็นองค์กรที่ทำงาน
เพื่อต่อสู้กับเอชไอวี/เอดส์ วัณโรค และมาลาเรีย โดยเนื้อหาที่
ปรากฏในคู่มือนี้สะท้อนถึงมุมมองของผู้เขียนเพียงเท่านั้น
ไม่ถือว่าเป็นทัศนะของ Expertise France, L'initiative
AMS-PHPT หรือ เครือข่ายทั้งสิ้นของมูลนิธิยูนูส

ผู้เขียน:โจนาธาน บรีเนส สาลาซาร์, ธนวรรณ สำลีรัตน์ คาราเวย์,คาลัม แมคเคนซี, พาทิศ องค์วาสิฏฐ์, วิวัฒน์ มณีมัจฉา,ดร.ไฟซ์ เอช. ชาห์, กอนซากัว จัวร์เดียน, นิโคลัส ซัลวาโดรี
แปลภาษาไทย:กัลยาณี ตรีสุวรรณ
จัดวางรูปเล่ม:โจนาธาน บรีเนส สาลาซาร์, ธัญดา ฤทธินำพร

กิตติกรรมประกาศ
คณะผู้จัดทำขอแสดงความขอบคุณอย่างจริงใจต่อบุคคลและทีมงานที่ได้ทุ่มเทเสียสละในการให้
ข้อมูล มุมมอง ข้อเสนอแนะ และการสนับสนุนอื่นๆ ในการจัดทำคู่มือฉบับนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ขอขอบคุณท่านผู้มีรายนามดังต่อไปนี้ ประอรสุดา ศุกระกาญจนะ, สุวลัย เฉลิมพันธุ์เมธากุล,สาวิตรี ชัยระแหง, ศิรินทิพย์ พิยาราษฎร์, ศวัส ตียาลม, ธีรวิทย์ พลสันติกุล, ศักดิ์สิน สิมสินธุ์,รุจิรา หลิ่มไพศาล, โสรญา กลิ่นปรุง, ณัฐวัฒน์ ยุวารี และท่านอื่นๆ จาก โครงการความร่วมมือ
ระหว่างคณะเทคนิคการแพทย์และหน่วยวิจัยพีเอชพีที (AMS-PHPT) ในการมอบข้อมูลและ
แนวทางการทำงาน ขณะเดียวกันทางคณะผู้จัดทำขอขอบคุณศาสตราจารย์สาคร พรประเสริฐ
จากคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และทีมงานจากองค์กรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องมี
ส่วนได้ส่วนเสียซึ่งมีส่วนร่วมในการจัดทำคู่มือฉบับนี้ ผลงาน แรงผลักดัน ความกระตือรือร้น
และการมีใจรักต่อสุขภาพที่ดีของประชากรในชุมชน
ความพยายามอย่างไม่เห็นแก่ความ
เหน็ดเหนื่อยในการคัดกรองรวมถึงการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศ
สัมพันธ์ (STIs) อื่นๆ นับเป็นส่วนสำคัญและเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการก่อให้เกิดคู่มือฉบับนี้
อีกทั้งคณะผู้จัดทำขอขอบคุณสมาชิกจากประชาคมต่างๆ
ประกอบด้วยบุคลากรทางด้านการ
สาธารณสุข นักวิจัย และผู้เกี่ยวข้องในทุกภาคส่วนซึ่งให้ความร่วมมือและการสนับสนุนที่ก่อให้
เกิดความสำเร็จในความพยายามเพื่อต่อสู้กับเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นภายใน
และภายนอกอาณาเขตของประเทศไทยได้จนถึงปัจจุบัน
และการมีส่วนร่วมกับปัจเจกชนและ
กลุ่มบุคคลชายขอบที่มีความเสี่ยง
พร้อมกันนี้เรามุ่งมั่นที่จะสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อความ
เป็นอยู่ที่ดีของบุคคลและชุมชน โดยส่งเสริมให้เป็นสังคมที่มีสุขภาพที่ดีขึ้น

คำนำในช่วงต้นทศวรรษ 1980 เมื่อเสียงกระซิบแรกของการแพร่ระบาดของเอชไอวี/เอดส์เริ่มดังก้องไปทั่วโลก ประเทศไทยเข้าสู่
วิกฤติที่เรียกร้องมากกว่าการแทรกแซงทางการแพทย์ ในช่วงเวลานั้นประเทศของเราต้องการการสนับสนุนในระดับชาติ และการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างจริงจัง เราต้องการการตื่นรู้ร่วมกันถึงพลังแห่งความสามัคคีมากกว่าความตื่นตระหนกและ
ความกลัว ในช่วงเวลาที่ยากลำบากเหล่านั้น การรวมตัวกันของหลายองค์กรและการทำงานอย่างไม่เหน็ดเหนื่อยในการส่งเสริม
การป้องกัน และการสร้างความเห็นอกเห็นใจ ในที่สุดก็กลายเป็นสัญญาณแห่งความสำเร็จ ผ่านการรณรงค์สร้างความ
ตระหนักรู้ของสาธารณชน การศึกษาระดับรากหญ้า และในบางกรณีก็มีอารมณ์ขัน นอกจากนี้เรายังเริ่มปฏิบัติภารกิจเพื่อ
ป้องกันการแพร่ระบาดของเอชไอวี/เอดส์ ตลอดจนค้นหาทางเลือกอื่นที่ลดการตีตรา ผ่านโครงการความร่วมมือเชิงบวก
ระหว่างผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ที่ไม่ติดเชื้อ โครงการการเพิ่มขีดความสามารถทางเศรษฐกิจเพื่อลดการตีตราและการเลือก
ปฏิบัติในช่วงเวลานั้น จะได้รับกองทุนสินเชื่อรายย่อยเพื่อทำธุรกิจร่วมกัน
ไม่นานมานี้ เมื่อเราพ้นจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 บทเรียนที่เราเคยได้รับในช่วงระลอกแรกของวิกฤตเอชไอวี/เอดส์ก็ถูก
สะท้อนกลับอย่างลึกซึ้ง ในประเด็นของการผสมผสานกันอย่างยืดหยุ่น นวัตกรรม และการสนับสนุนจากชุมชนอย่างต่อเนื่อง
เป็นการย้ำเตือนเราว่าเมื่อเผชิญกับความยากลำบาก จุดแข็งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเราอยู่ที่ความมุ่งมั่นและความสามารถในการ
ร่วมมือกัน
ผู้ประกอบการเพื่อสังคมซึ่งมีความเห็นอกเห็นใจและมุ่งมั่นนั้นมีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงชุมชนของเราและส่งเสริม
ความก้าวหน้าทางสังคม คู่มือเล่มนี้เป็นการเชิญชวนทุกท่านให้ใช้ประโยชน์จากศักยภาพของการทำงานร่วมกันและความเห็นอก
เห็นใจโดยส่งเสริมให้ผู้ประกอบการปลูกฝังวัฒนธรรมการแบ่งปันกัน
ผมขอเชิญทุกท่านเข้าร่วมกับผู้ที่เดินก่อนหน้าคุณในการเดินทางครั้งนี้ และสำรวจความเป็นไปได้ที่ธุรกิจเพื่อสังคมมีไว้เพื่อ
สนับสนุนผู้ที่ยังคงเผชิญกับความท้าทายในการเข้าถึงการดูแลสุขภาพ ในปัจจุบันมีกิจการเพื่อสังคมมากมายที่เราจำเป็นต้อง
ทำความรู้จัก เรียนรู้ และร่วมงานด้วย เมื่อเราร่วมมือกัน เราจะมองเห็นอนาคตที่ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในการต่อสู้กับเอชไอ
วี/เอดส์ และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ ในขณะที่โลกพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เราสามารถสร้างอนาคตที่เยาวชนต้องเป็นผู้นำ
ในการก้าวไปข้างหน้าร่วมกันได้อย่างกลมกลืน
ด้วยความมุ่งมั่นและมองโลกในแง่ดีจากใจจริง

มีชัย วีระไวทยะ
ผู้ก่อตั้งและประธาน
สมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน
(Population and Community Development Association, PDA)

* UNAIDS. (2007). The Positive Partnerships Program in Thailand: Empowering People Living with HIV. UNAIDS Best
Practice Collection (UNAIDS/07.22E / JC1260E). Geneva, Switzerland: WHO Library Cataloguing-in-Publication Data.

คำนำในนามของทีมงานจากมูลนิธิยูนูสประเทศไทยกระผมมีความยินดีที่จะแนะนำคู่มือธุรกิจเพื่อสังคมฉบับนี้ซึ่งได้มีการรวมรวบ
ข้อมูลเชิงลึกจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในชุมชน และได้มีการเพิ่มเติมความรู้เฉพาะทางจากผู้เขียนทุกท่านอย่างมีนัยยะสำคัญ เนื้อ
หาปรากฎในคู่มือฉบับนี้ได้มีการเรียบเรียงเพื่อให้ผู้อ่านสามารถมองเห็นภาพและนำไปใช้ในการให้บริการคัดกรองและให้คำ
ปรึกษาด้วยความเข้าใจ เห็นอกเห็นใจ โดยมีผู้รับบริการเป็นศูนย์กลางเช่นเดียวกับการลงทุนทางธุรกิจของผู้ประกอบการทั่วไป
ความพึงพอใจเป็นพิเศษเกี่ยวกับความพยายามนี้คือการได้กล่าวถึงกลุ่มลูกค้าด้านการดูแลสุขภาพที่ยังคงมีความเสี่ยงแต่
อาจมองเห็นไม่ได้บ่อยนัก คู่มือนี้เปรียบเสมือนการประกาศแทนสาธารณชนในการพึ่งพาตนเอง ครอบคลุมทุกกลุ่มคน และเป็น
มิตรในเรื่องการดูแลสุขภาพโดยเฉพาะในกลุ่มประชากรที่เปราะบาง แนวทางที่นำโดยวิสาหกิจสำหรับการจัดการเชื้อเอชไอวีและ
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในคู่มือนี้สอดคล้องกับสาระสำคัญของผู้นำชุมชนในวันการตระหนักรู้ของโลกเกี่ยวกับโรคเอดส์ของ
ยูเอ็นเอดส์ประจำปี 2566 (2023 UNAIDS World AIDS Awareness Day)ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กระผมมาในฐานะแพทย์ด้านสุขภาพในชุมชน นักพัฒนาการขับเคลื่อนของชุมชนท้องถิ่น และนักการ
ศึกษา กระผมมองเห็นผลกระทบที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริงจากรูปแบบการบริการที่ยึดถือชุมชนเป็นหลักเพื่อการเสริมสร้าง
คุณภาพในการเข้าถึงการรักษาพยาบาล การมีส่วนร่วมกับประชากรที่ด้อยโอกาสทำให้กระผมเห็นความสำคัญของแนวทางการ
ให้บริการด้านการดูแลสุขภาพแบบพึ่งพาตนเองทางด้านการเงิน ซึ่งสามารถรับประกันความเป็นอยู่ที่ดีของชุมชนได้อย่างต่อ
เนื่อง และการได้รับผลตอบแทนกลับมาซึ่งสามารถวัดได้นั่นคือการช่วยลดภาระโดยรวมของการเกิดโรคต่างๆ
การต่อสู้กับเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง ผู้เชี่ยวชาญต่างชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นที่เพิ่ม
มากขึ้นในการขยายการคัดกรองและการให้คำปรึกษาด้านการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดเชื้อจากเพศสัมพันธ์ในประเทศไทย มีการนำการทดสอบด้วยตัวเองและเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เพื่อที่จะให้บรรลุเป้าหมายนี้ ซึ่งทุกฝ่ายต่างเห็นพ้องต้องกันแต่ก็
ตระหนักดีว่าการขยายบริการเชิงรุกที่มีประสิทธิภาพนั้นต้องใช้แนวทางที่หลากหลาย มีการผสมผสานอย่างลงตัวระหว่างความ
เชี่ยวชาญทางคลินิกและความเข้าใจถึงความเป็นจริงทางสังคมและเศรษฐกิจ
ในกรณีของบุคคลที่ติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์นั้นการให้บริการด้านสาธารณสุขจะต้องมีการบูรณาการการ
ตระหนักรู้ถึงความเสี่ยง การให้ความรู้ด้านสุขภาพ การตรวจพบในระยะเริ่มแรก การรักษาในราคาที่จับจ่ายได้ และการดูแลใน
ระยะยาวด้วยความเห็นอกเห็นใจ บ่อยครั้งที่ระบบการดูแลสุขภาพของสาธารณชนในแบบเก่าซึ่งได้รับการออกแบบมาเพื่อให้
บริการฉุกเฉินภายในพื้นที่คลินิกเฉพาะทางนั้นขาดความพร้อมหรือทรัพยากรในการจัดการกับผู้ติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อ
ทางเพศสัมพันธ์ที่ต้องดูแลในระยะยาว ภายใต้ข้อจำกัดด้านงบประมาณของรัฐบาลการจัดตั้งระบบการดูแลสุขภาพแบบคู่ขนาน
สำหรับกลุ่มประชากรที่อยู่นอกเหนือไปจากคนส่วนใหญ่อาจไม่คุ้มค่าในบางครั้ง ช่องว่างในการดูแลสุขภาพทั่วไปสำหรับผู้ติด
เชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์นั้นต้องให้ความสำคัญกับการพึ่งพาตนเองและรูปแบบของการให้บริการโดยมีชุมชน
เป็นศูนย์กลางให้มากขึ้น รูปแบบของนวัตกรรมใหม่ดังกล่าวจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพแบบทวีคูณไม่ใช่การทนแทนระบบการให้
บริการแบบเดิม จึงนับเป็นเป็นกลยุทธ์เพื่อความยั่งยืนเนื่องจากการเป็นการขยายบริการเชิงรุกที่เป็นมิตรกับลูกค้านั่นเอง
แนวทางธุรกิจเพื่อสังคมซึ่งบุกเบิกโดย ศาสตราจารย์มูฮัมหมัด ยูนุส เจ้าของรางวัลโนเบล นับได้ว่าเป็นหนึ่งในนวัตกรรมดัง
กล่าวและได้แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จใน 52 ประเทศในช่วงสามทศวรรษที่ผ่านมา วิสาหกิจเพื่อสังคมได้รับการออกแบบมา
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาสังคม เพิ่มประโยชน์จากวิธีการแก้ไขปัญหาบนพื้นฐานของการตลาดในการเสนอคุณค่าที่
แข่งขันได้และคุ้มค่าสำหรับกลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยง มีรายได้น้อย และชายขอบ หรือที่ ซี.เค.พราฮาราด (C.K. Prahalad)เรียกว่า “คนชั้นล่างสุดของปิระมิด”ผู้ใช้คู่มือนี้ตระหนักดีถึงนัยที่สำคัญเป็นอย่างยิ่งของการสร้างความไว้วางใจภายในชุมชนที่ตนให้บริการ การช่วยขจัดการตีตรา
ที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการส่งเสริมสภาพแวดล้อมในการดูแลรักษาซึ่งทำให้แต่ละ
บุคคลรู้สึกได้ถึงการต้อนรับที่ไม่คำนึงถึงภูมิหลังหรือพฤติการณ์ ความไว้วางใจถือได้ว่าเป็นหลักทรัพย์ทางสังคมที่เป็นรากฐาน
ในการสร้างธุรกิจชุมชนอีกด้วย นอกจากนี้ธุรกิจตามคำจำกัดความคือการให้ความสำคัญต่อการตอบสนองความต้องการของ
ลูกค้าเท่านั้นดังนั้นจึงไม่ควรมีผลกระทบจากการตีตราหรือการเลือกปฏิบัติทางสังคมในทุกรูปแบบ
คู่มือนี้เสนอวิธีให้ผู้นำไปใช้ทุกท่านมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในเส้นทางของแต่ละบุคคลเพื่อสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของตน
เนื่องจากธรรมชาติของสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเชื้อเอชไอวี/โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จำเป็นต้องให้ความสำคัญมากขึ้นใน
การช่วยเหลือแนวทางการจัดการตนเอง เมื่อผู้ให้บริการใช้แนวทางจากคู่มือนี้ย่อมทำให้ลูกค้าที่เลือกข้อเสนอจากคุณค่าที่นำ
เสนอได้รับประโยชน์จากโครงการการคัดกรองและการให้คำปรึกษาที่มีการจัดลำดับความสำคัญความต้องการของลูกค้า ด้วยคุณภาพจากความแตกต่างและความเห็นอกเห็นใจ
ทีมงานของยูนุสประเทศไทยและกระผมมั่นใจว่าคู่มือนี้จะทำหน้าที่เสริมสร้างความมุ่งมั่น
อันแน่วแน่ของผู้สนับสนุนช่วยเหลือและผู้ปฏิบัติงานด้านการดูแลสุขภาพที่ยังคงพิสูจน์ให้
เห็นอย่างต่อเนื่อง โดยการสานสายใยของความเห็นอกเห็นใจ การรวมไว้ซึ่งความหลาก
หลาย และความตระหนักในศักยภาพที่ตนมีเพื่อการขยายบริการในเชิงรุกที่มีประสิทธิภาพ
และความคุ้มค่าโดยเฉพาะในส่วนที่เปราะบางของสังคม
ด้วยพลังทั้งหมด
ไฟซ์ เอช. ชาห์ประธานผู้ก่อตั้ง ยูนุส ประเทศไทย

สารบัญ
07 ......... การใช้คู่มือฉบับนี้
08 ......... ความเป็นมาและบทนำ
09 ......... บทบาทของการทดสอบและการให้คำปรึกษา
10 ......... การให้คำปรึกษาและการสื่อสาร
11 ......... รูปแบบของโครงการนับหนึ่ง
12 ......... ธุรกิจเพื่อสังคม
17 ......... มุ่งสู่แนวทางที่ยึดคนเป็นศูนย์กลาง
18 ......... การให้บริการที่ยึดคนเป็นศูนย์กลาง
18 ......... การสร้างและการสื่อสารคุณค่าที่นำเสนอ
19 ......... โอกาสทางนวัตกรรม
20 ......... การดำเนินงานเพื่อลดความสูญเปล่า: การประมาณโครงร่างค่าใช้ในการดำเนินงาน
22 ......... การปรับสมดุลกระแสเงินสดไหลเข้าและออก
23 ......... การเพิ่มประโยชน์ทางการเงินจากภาคเอกชน
25 ......... พันธบัตรผลกระทบทางสังคมสำหรับเอชไอวีเท่ากับศูนย์ในสหราชอาณาจักร
26 ......... เทคโนโลยีในการทดสอบและการเก็บตัวอย่างทดสอบด้วยตนเอง
27 ......... การสนับสนุนที่ไม่ใช่ทางการเงิน
28 ......... การเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับภาครัฐ
29 ......... ค่าชดเชยค่ารักษาพยาบาลจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)30 ......... การเพิ่มประโยชน์จากร่วมความมือกับภาคเอกชน
31 ......... ความร่วมมือด้านการศึกษา
32 ......... การขยายการนำเสนอด้านผลิตภัณฑ์และการบริการ
33 ......... การทำวิจัยทางการตลาด
35 ......... ข้อแนะนำ
35 ......... บทสรุป
36 ......... รายนามผู้มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งมีส่วนร่วมในการจัดทำ
37 ......... ข้อมูลเพิ่มเติม
37 ......... อ้างอิง

อักษรย่อ
สำนักงานเพื่อการพัฒนาแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส (Agence Française de Développement, AFD)โรคเอดส์ (AIDS) หรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง (Acquired Immunodeficiency Syndrome, AIDS)
คณะเทคนิคการแพทย์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (Faculty of Associated Medical Sciences, Chiang Mai
University, AMS-CMU)
ARTการรักษาด้วยยาต้านรีโทรไวรัส (Anti-retroviral Treatment, ART)
CBO
องค์กรชุมชน (Community-Based Organizations, CBO)
CD4เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดทีลิมโฟซัยท์ ( T-lymphocyte) ที่มีสารซีดีโฟร์ (CD4) อยู่ที่ผิวเซลล์ (Clusters ofDifferentiation 4, CD4)
CDCศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Center for Disease Control, CDC)
CTโรคหนองในเทียม (Chlamydia trachomatis, CT)
EpiCโครงการ Meeting Targets and Maintaining HIV Epidemic Control Project (EpiC)
FDAสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (Food and Drug Administration, FDA)HBVไวรัสตับอักเสบชนิดบี (Hepatitis B Virus, HBV)HCVไวรัสตับอักเสบชนิดซี (Hepatitis C Virus, HCV)HIVไวรัสที่ทำให้เกิดโรคเอดส์ (Human Immunodeficiency Virus, HIV)
HIVST
การตรวจเอชไอวีด้วยตนเอง (HIV Self-Test, HIVST)HPVไวรัสฮิวแมนแพพพิลโลมา (Human Papillomavirus, HPV)KPLการนำโดยประชากรหลัก (Key Population-Led, KPL)
NGโรคหนองในแท้ (Neisseria gonorrhoeae, NG)
NHSOสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ประเทศไทย (National Health Security Office, Thailand, NHSO)
MoPHกระทรวงสาธารณสุข ประเทศไทย (Ministry of Public Health of Thailand, MoPH)
MoPH-TUC ศูนย์ความร่วมมือไทย-สหรัฐ ด้านสาธารณสุข (Thai MoPH - US CDC Collaboration, TUC)
MSM
ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย (Men Who Have Sex with Men, MSM)
PDAสมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน (Population and Community Development Association, PDA)
PLHIVผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี (People Living With HIV, PLHIV)
PrEPการให้ยาที่ใช้ในการป้องกันเชื้อเอชไอวี (HIV) ก่อนการสัมผัสโรค (Pre-Exposure Prophylaxis, PrEP)PWIDกลุ่มประชากรผู้ใช้ยาเสพติดด้วยวิธีฉีด (People Who Inject Drugs, PWID)
RRTTRโครงการยุติปัญหาวัณโรคและเอดส์ด้วยชุดบริการ (Reach-Recruit-Test-Treat-Retain Program, RRTTR)
STIโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (Sexually Transmitted Infection, STI)
SW
ผู้ให้บริการทางเพศ (Sex Worker, SW)
SWINGมูลนิธิเพื่อนพนักงานบริการ (Service Workers In Group Foundation, SWING)
SWOTจุดแข็ง, จุดอ่อน, โอกาส และ ภัยคุกคาม (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats, SWOT)
SYซิฟิลิส (Syphilis, SY)
TBวัณโรค (Tuberculosis, TB)
TGคนข้ามเพศ (Trans Gender, TG)
U=Uไม่เจอเท่ากับไม่แพร่ (Undetectable = Untransmittable, U=U)UNAIDSโครงการโรคเอดส์แห่งสหประชาชาติ (Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, UNAIDS)
USAIDองค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศแห่งสหรัฐอเมริกา (United States Agency for International
Development, USAID)
AFD
AIDS
AMS

การใช้คู่มือฉบับนี้
คู่มือฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะแสดงบทสรุปในภาพรวม
ของเรื่องสำคัญที่ต้องพิจารณา ข้อมูลเชิงลึก โอกาส
และคำแนะนำสำหรับนวัตกรรมในการพัฒนา และการ
ปฏิบัติตามแนวทางธุรกิจเพื่อสังคมที่สามารถเข้าถึง
การคัดกรองและการให้คำปรึกษาที่เพียงพอสำหรับ
การติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
(STIs) ในประเทศไทย คู่มือนี้ให้ความสำคัญเรื่องการ
ให้บริการด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องแก่ประชากรกลุ่ม
เสี่ยงและกลุ่มล่างสุดของปิระมิดในบริบทของ
ประเทศไทย
โดยอาจกล่าวได้ว่าข้อมูลเชิงลึกและข้อ
เสนอแนะเหล่านี้สามารถปรับให้เข้ากับบริบทนอกเหนือ
จากประเทศไทยได้
แนวทางการดำเนินการปรากฏในคู่มือฉบับนี้ตั้งอยู่บน
สมมติฐานที่ว่าแนวทางอื่นในการคงไว้ซึ่งวิธีการรักษา
และป้องกันเพื่อยุติการแพร่ระบาดของโรคเอดส์ที่นอก
เหนือไปจากการกุศลที่ไม่ก่อรายได้หรือการทำธุรกิจ
เพื่อแสวงหาผลกำไรแบบดั้งเดิมนั้นเป็นไปได้ ในขณะที่
ศึกษาคู่มือฉบับนี้ผู้เขียนขอเป็นกำลังใจในการเปลี่ยน
กรอบแนวคิดและทัศนคติที่จะพิเคราะห์แนวทางของ
การทำธุรกิจเพื่อสังคมที่สามารถก่อให้เกิดรายได้และ
หลีกเลี่ยงการสูญเสียทางการเงิน
รวมถึงสามารถ
แก้ไขช่องว่างที่มีอยู่ในการเข้าถึงการบริการซึ่ง
เกี่ยวข้องกับเชื้อเอชไอวีและบริการด้านสุขภาพที่
เกี่ยวข้องกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ โดยการนำรายได้ส่วนที่เหลือกลับมาลงทุนใหม่ ในการณ์นี้
ผู้เขียนไม่มีเจตนาที่จะตั้งคำถามหรือทำลายชื่อเสียง
ของรูปแบบของการให้บริการทดสอบและให้คำปรึกษา
ด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นที่มีอยู่
ความเข้าใจถึงความจำเป็นในการปรับตัวเพื่อให้เข้ากับ
เงื่อนไขทางสังคมและการระดมทุนที่เปลี่ยนแปลง
ตลอดเวลาทำให้ผู้เขียนตระหนักดีว่าการเปลี่ยนแปลง
ไปสู่การใช้แนวทางที่หลากหลายซึ่งสามารถนำไปปฏิบัติ
และรักษาไว้ซึ่งความพยายามในการเอาชนะภัยคุกคาม
ของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เพื่อความเป็นอยู่ที่ดี
ของผู้คนและสังคมโดยรวมนั้นเป็นสิ่งจำเป็น
แม้ว่าคู่มือนี้จะแนะนำโอกาสในการสร้างนวัตกรรมทาง
สังคมและทางการเงิน
แต่ควรถือเป็นข้อมูลอ้างอิง
เบื้องต้นสำหรับผู้เกี่ยวข้องและมีส่วนได้ส่วนเสียใน
ปัจจุบันรวมถึงนวัตกรในการนำหลักการของธุรกิจเพื่อ
สังคมมาพิจารณาปรับใช้ในการดำเนินงานโดยมี
วัตถุประสงค์เพื่อให้บรรลุถึงความยั่งยืนทางการเงิน
และคงไว้ซึ่งผลประโยชน์ในด้านสาธารณสุขเป็น
วัตถุประสงค์หลัก

ผู้เขียนสนับสนุนให้มีการพิจารณาเงื่อนไขและข้อกำหนด
เฉพาะของโครงการริเริ่มที่มีอยู่อย่างมีวิจารณญาณและ
ต่อเนื่อง เพื่อปรับและนำไปประยุกต์ใช้ในโอกาสที่เหมาะ
สมตามที่ได้มีการนำเสนอในคู่มือฉบับนี้
1หลักเจ็ดประการของธุรกิจเพื่อสังคมโดย ศาสตราจารย์มูฮัมหมัด ยูนุส 1

1
2
3
4
5
6
7

วัตถุประสงค์ทางธุรกิจควรจะเป็นการเอาชนะ
ความยากจน หรือปัญหาหนึ่งเดียวหรือมากกว่า
หนึ่ง (เช่น การศึกษา สุขภาพ การเข้าถึงเทคโนโลยี
และสิ่งแวดล้อม) ที่เป็นภัยคุกคามต่อประชาชนและ
สังคม ไม่ใช่การทำกำไรสูงสุด
ความยั่งยืนทางการเงินและทางเศรษฐกิจ
ผู้ลงทุนจะได้รับเงินคืนตามจำนวนเงินที่
ลงทุนเท่านั้น ไม่มีการจ่ายเงินปันผลนอก
เหนือจากเงินลงทุน

เมื่อจ่ายคืนเงินลงทุนไปแล้ว กำไรจะยังคงอยู่
กับบริษัทเพื่อใช้ในการขยายและปรับปรุงกิจการ

ความละเอียดอ่อนทางเพศภาวะและ
ความใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อม
พนักงานได้รับค่าตอบแทนเท่ากับค่าตอบแทน
จากองค์กรอื่นในลักษณะงานเดียวกัน และมี
สภาพการทำงานที่ดีกว่า
...ทำงานด้วยความสนุก

1 1ศาสตราจารย์มูฮัมหมัด ยูนุส เจ้าของรางวัลโนเบลที่มีชื่อเสียงในฐานะผู้บุกเบิกธุรกิจเพื่อสังคมและสินเชื่อรายย่อย ท่านป็นผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ก่อตั้งธนาคารกรามีน (Grameen Bank) และบริษัทอื่นๆ

มากกว่า 50 แห่งในบังคลาเทศ ศาสตราจารย์ยูนุสได้รับการยกย่องจากนิตยสารฟอร์จูน (Fortune Magazine) ว่าเป็น "หนึ่งในผู้ประกอบการที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในยุคปัจจุบัน" เนื่องมาจากความมั่นคงและแน่วแน่ใน
การสร้างนวัตกรรมประกอบกับการมีจิตวิญญาณของความเป็นผู้ประกอบการธุรกิจ ท่านได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วโลก นอกเหนือไปจากรางวัล การยอมรับและชื่นขม อื่นๆ เช่น เหรียญ
แห่งอิสรภาพของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา เหรียญทองของรัฐสภาแห่งสหรัฐอเมริกา และได้ขึ้นหน้าปกสิ่งนิตยสารที่มีชื่อสียง เช่น ไทม์ (Time), นิวส์วีค (Newsweek) และ นิตยสารฟอร์บ (Forbes
Magazines)07ความเป็นมาและ
บทนำถึงแม้ว่าประเทศไทยจะประสบความก้าวหน้าอย่างมีนัยสำคัญ
ในการลดการติดเชื้อจากเอชไอวี และได้บรรลุเป้าหมาย 2952
95-95 หากแต่มีการประมาณการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2564 มีการ
ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่จำนวนถึง 6,500 ราย และที่สำคัญ
ครึ่งหนึ่งของการติดเชื้อใหม่ทั้งหมดเกิดขึ้นในกลุ่มคนหนุ่ม
รายงานจาก “ยูเอ็นเอดส์ โกลบอล เอดส์ อัพเดท ปี 2023
(UNAIDS Global AIDS Update 2023)” พบว่าการติดเชื้อ สาวอายุระหว่าง 15 ถึง 24 ปี โดยส่วนใหญ่คือกลุ่มคนใน
ชุมชนประชากรหลัก (รายงานจากยูเอ็นเอดส์ในวันที่ 1เอชไอวีรายใหม่ในย่านเอเชียและแปซิฟิกเกือบหนึ่งในสี่เป็นการ
ติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ (STIs) ที่ได้สร้างความวิตกกังวลให้กับ ธันวาคม 2565) การผสมผสานความคิดริเริ่มด้าน
สาธารณสุขจากภาครัฐ ชุมชนและองค์กรที่นำโดยประชากร
ภูมิภาคนี้ อันประกอบด้วย ซิฟิลิส (SY) ไวรัสตับอักเสบบี
หลัก ตลอดจนคลินิกจากภาคเอกชนที่ให้การตรวจคัดกรอง
(HBV) ไวรัสตับอักเสบซี (HCV) หนองในเทียม (Chlamydiaและตรวจหาเชื้อเอชไอวีรวมทั้งโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น
trachomatis, CT) หนองในแท้ (Neisseria gonorrhoeae,ถือเป็นความสำเร็จระดับต้นของประเทศไทยในการวินิจฉัยผู้มีNG), โรคติดเชื้อเอชพีวี (Human Papillomavirus, HPV)และวัณโรค(TB) กลุ่มที่มีความเสี่ยง คนชายขอบ และกลุ่มที่อยู่ ชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี (PLHIV) ได้โดยประมาณถึงร้อยละ
ส่วนล่างสุดของพีระมิดทางเศรษฐกิจและสังคมที่ต้องเผชิญ
90 การริเริ่มโครงการเหล่านี้อาศัยเงินทุนจากต่างประเทศเป็น
ความท้าทายอย่างมากมายในการเข้าถึงการให้บริการเรื่องเอชไอ อย่างมาก ตัวอย่างเช่น จากกองทุนโลกเพื่อต่อสู้โรคเอดส์วี บริการเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์
วัณโรคและมาลาเรีย (Global Fund to fight AIDS,
อื่นๆ ส่วนหนึ่งมาจากการถูกตีตราและการเลือกปฏิบัติ จากการ Tuberculosis, and Malaria) และจากสำนักงานหลักประกัน
ประมาณการณ์ในปี พ.ศ. 2565 พบว่าความชุกของเชื้อเอชไอวี สุขภาพแห่งชาติของประเทศไทย (สปสช.) เป็นต้น ในขณะที่
ในประชากรกลุ่มเสี่ยงทั่วโลกสูงกว่ากลุ่มที่มีส่วนร่วมในกิจกรรม คลินิกภาคเอกชนที่ทำธุรกิจเพื่อหวังผลกำไรก็มีโครงสร้าง
ทางเพศอื่นๆ สี่ถึงสิบสี่เท่า ด้วยเป้าหมายในการยุติการแพร่
ของราคาเฉพาะของแต่ละกลุ่มประชากรหลัก
ระบาดของโรคเอดส์ภายในปี พ.ศ. 2573 ก่อให้เกิดความ
อุบัติการณ์ของผู้ติดเชื้อเอชไอวีนั้นสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญใน
พยายามอย่างกว้างขวางทั่วโลกในการตรวจคัดกรองและการ
กลุ่มที่ต้องเผชิญกับการตีตราและเลือกปฏิบัติจากสังคม
ทดสอบทางห้องปฏิบัติการซึ่งจัดว่าเป็นปัจจัยเพื่อให้บรรลุเป้า
กลุ่มที่อยู่ส่วนล่างสุดของปิรามิดและประชากรกลุ่มเสี่ยง เช่นหมาย 95-95-95 นั่นคือการวินิจฉัยผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวีได้อย่าง ผู้อพยพย้ายถิ่นโดยผิดกฎหมาย กลุ่มคนที่มีความหลากหลาย
น้อยร้อยละ 95 ให้การรักษาอย่างทันท่วงทีแก่ผู้มีผลการตรวจที่ ทางเพศ (LGBTQ+) ผู้ขายบริการทางเพศ และผู้ใช้สารเสพ
เป็นบวก เชื่อมโยงบุคคลที่มีความเสี่ยงในการติดเชื้อ เพื่อติด เหล่านี้มักประสบปัญหาในการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพที่
ดำเนินการป้องกันและลดปริมาณเชื้อเอชไอวีให้อยู่ในระดับที่ไม่
ตรงกับความต้องการของตนในสถานที่ที่ปลอดภัย มาตรการ
สามารถตรวจพบได้
แทรกแซงที่นำโดยองค์กรชุมชนและประชากรหลักได้รับการ
พัฒนาทั้งภายในและภายนอกในประเทศไทยนับได้ว่าเป็นแบบ
การสนับสนุน
อย่างที่ประสบความสำเร็จในการเข้าถึงและหากลุ่มเสี่ยงเพื่อ
ทางการเงินแก่การ
ตรวจเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ซึ่งต้องเผชิญ
ริเริ่มโครงการด้าน
หน้ากับการตีตราและการเลือกปฏิบัติในขณะเดียวกัน
เอชไอวี/เอดส์ใน
ภาครัฐ (ในประเทศ)โครงการริเริ่มเหล่านี้รวมถึงแนวทางในการส่งมอบข้อมูลและ
ประเทศไทย
ให้คำปรึกษาสำหรับการทดสอบ จากรายงานการวิเคราะห์โดย
สถาบันวิจัยและนวัตกรรมด้านเอชไอวี (IHRI) พบว่าหนึ่งใน
สามของการรักษาเอชไอวีโดยวิธีป้องกันในประเทศไทยในปี
พ.ศ. 2565 ดำเนินการด้วยความริเริ่มของกลุ่มประชากรหลัก
ระหว่างประเทศ

มูลค่า 286 ล้านเหรียญสหรัฐ
(พ.ศ. 2564)

ข้อมูล: UNAIDS (2022) Global AIDS
Monitoring GARPR Reports.

เงินทุนจากภาคเอกชน (ในประเทศ)08

2คิดเป็นน้อยกว่าร้อยละ 1 ของเงินทุนที่มีอยู่
ทั้งหมด จากข้อมูลของ ยูเอ็นเอดส์ (UNAIDS)
พบว่าในระดับโลกนั้นเงินทุนที่มีอยู่ทั้งหมดสำหรับ
เอชไอวีซึ่งคำนวณจากการใช้จ่ายในปัจจุบันลดลง
ประมาณร้อยละ 29 ของความต้องการทรัพยากร
ในปี 2568 ทั้งนี้แนวทางธุรกิจเพื่อสังคมในการ
คัดกรองและการให้คำปรึกษาด้านเอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น สามารถช่วยลดช่องว่าง
ทางการเงินได้โดยการเพิ่มประโยชน์จากทรัพยากร
ของภาคเอกชน
.

ในการดำเนินงานให้รวดเร็วเพื่อที่จะยุติโรคเอดส์ภายในปี พ.ศ.
2573 ในประเทศไทยนั้น การระบุและการนำแนวทางที่ใช้
นวัตกรรมในการดำเนินงานด้านการเงินและการขยาย
ขอบเขตของการให้บริการการทดสอบเชื้อเอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ การรักษาและป้องกัน ตลอดจน
การให้คำปรึกษานับว่าเป็นสิ่งจำเป็น จุดมุ่งหมายในการจัดทำ
คู่มือฉบับนี้คือเพื่อให้เกิดการพิจารณาปัจจัยที่เกี่ยวข้องใน
สถานการณ์ต่างๆ และนำเสนอนวัตกรรมที่เป็นไปได้ในทาง
ปฏิบัติรวมทั้งโอกาสในการดำเนินการดังกล่าวผ่านมุมมอง
ของธุรกิจเพื่อสังคมซึ่งมุ่งมั่นที่จะดำเนินการตามหลักการ
ของการไม่ขาดทุนเพื่อให้เกิดมั่นใจในการที่จะมีอิสระทางการ
เงินและความยั่งยืน ไม่มีการจ่ายเงินปันผลเพื่อสามารถนำเงิน
ไปใช้ในการขยายขอบเขตเพื่อการสร้างผลกระทบในระยะยาว
แม้ว่าคู่มือนี้จะให้ความสำคัญไปที่บริบทของสังคมไทย แต่อาจ
นำความรู้เหล่านี้ไปประยุกต์ใช้สำหรับที่อื่นๆได้

เป้าหมาย 95-95-95 แสดงให้เห็นถึงการริเริ่มว่าด้วยการต่อสู้กับการแพร่ระบาดของเชื้อเอชไอวี และการปรับปรุงสุขภาพตลอดจนความเป็นอยู่ที่ดีของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อ
เอชไอวีในระดับโลก (ดูหน้าถัดไป)บทบาทของการคัดกรองและการให้คำปรึกษา
เพื่อต่อสู้กับเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทาง
เพศสัมพันธ์อื่น
การคัดกรองและการให้คำปรึกษาเป็นหัวใจสำคัญของ
กลยุทธ์ “การเข้าถึง การเข้าสู่บริการ การตรวจวินิจฉัย
การรักษา และการคงอยู่ในระบบ (RRTTR)” เพื่อยุติการ
แพร่ระบาดของโรคเอดส์ และนำไปประยุกต์ใช้กับโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นได้เช่นกัน การแทรกแซงโดย
การขยายบริการในเชิงรุกและการตลาดให้ตรงจุด เพื่อให้
เข้าถึงและการนำประชากรกลุ่มเสี่ยงเข้าสู่การบริการนั้น
เกี่ยวพันกับปัจจัยของการให้คำปรึกษาในด้านการศึกษา
ในการคัดกรองและการตรวจวินิจฉัยเพื่อระบุผู้ติดเชื้อเอ
ชไอวีและโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่นนั้นจำเป็นที่จะ
ต้องมีการให้คำปรึกษาในด้านวิชาการ ในการเก็บ
รวบรวมและการวินิจฉัย ส่วนการกำหนดทิศทางเพื่อ
ดำเนินงานในกระบวนการในการรักษา การให้ยาเพื่อการ
ป้องกัน และมอบความเป็นอยู่ที่ดีของผู้ป่วยอย่างเหมาะ
สมจำเป็นจะต้องให้การชี้แนะและคำปรึกษาทางด้าน
อารมณ์เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าการรักษาจะเป็นไปอย่าง
ต่อเนื่องและคงอยู่ในระบบโดยผ่านการสนับสนุนอย่างไม่
หยุดยั้ง รวมทั้งการติดตามผู้มีความเสี่ยงเป็นรายบุคคล
เพื่อการตรวจซ้ำอย่างสม่ำเสมอในขณะเดียวกันก็ช่วย
เหลือเกื้อกูลต่อบุคคลที่มีความเปราะบางด้วย

R
ก าร

ง
เข้าถึ

R

ารเข้าสู่บริก

Tตรวจหา

กลยุทธ์ RRTTR ช่วยสร้างความมั่นใจในการตรวจพบ
ในระยะเริ่มต้นและให้การรักษาหรือการป้องกันอย่างทัน
ท่วงทีโดยการเข้าไปมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง ตลอดระยะเวลาในการรักษาของแต่ละบุคคลนั้นความช่วย
เหลือในการให้คำปรึกษาเป็นหลักประกันว่าทุกคน
สามารถเข้าถึงข้อมูลและแนวทางการดูแลสุขภาพของ
ตนเองอย่างครบถ้วนโดยการนำมาใช้ซึ่งมาตรการ
ป้องกัน การปฏิบัติตามหลักการรักษาและป้องกันอย่าง
เหนียวแน่น การก้าวข้ามการตีตรา และการส่งเสริม
ความเป็นอยู่ที่ดีทางอารมณ์ เหล่านี้นับว่าเป็นประโยชน์
ส่วนหนึ่งของการให้คำปรึกษา
บริการคัดกรองและให้คำปรึกษาจัดทำโดยระบบ
สาธารณสุขของรัฐ ผู้ให้บริการด้านสุขภาพเอกชน และการโครงการริเริ่มจากภาคประชาสังคมและองค์กรของ
ชุมชน ในส่วนของประเทศไทยนั้นกระทรวงสาธารณสุข
มีบทบาทในการกำหนดแนวปฏิบัติเป็นกรณีพิเศษ
สำหรับข้อกำหนดเฉพาะของประเทศในเรื่องของเอชไอวี
และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น
ระดับที่ตรวจหาไม่พบ

ไม่สามารถแพร่เชื้อได้

T

+

รักษ
า

-

การรักษา
การป้องกัน

ของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวีได้รับการ
วินิจฉัยและทราบสถานะของตนเอง

95%ของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวีได้
95% รับการรักษาด้วยยาต้านรีโทรไวรัส

95% ของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อ
เอชไอวีที่ได้รับยาต้าน
รีโทรไวรัสจนมีจำนวน
ของเชื้อไวรัสในระดับที่
ตรวจหาไม่พบในอยู่ค ง ะบ บรR09การให้คำปรึกษาและการสื่อสาร
การบริการเพื่อให้การปรึกษาเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งใน
การรับประกันว่าการบริการด้านสุขภาพนั้นคำนึงถึง
การให้ความสำคัญกับบุคคลและความมีประสิทธิภาพ
การให้คำปรึกษาในด้านต่างๆนั้นอาศัยระดับความรู้
และทักษะที่ต่างกันออกไป

บุคคลโดยทั่วไปมักจะขอคำแนะนำ การสนับสนุนและ
กำลังใจจากเพื่อนฝูงหรือคนที่มีสถานะใกล้เคียงกันหรือ
จากแพลตฟอร์มดิจิทัลก่อนที่จะติดต่อศูนย์บริการให้คำ
ปรึกษาในพื้นที่ การให้คำปรึกษาทางดิจิทัลเป็นการส่ง
ผ่านข้อมูลบางชนิดอย่างคุ้มกับค่าใช้จ่ายและยังเป็นการ
ก้าวข้ามผ่านข้อจำกัดด้านภาษาและอุปสรรคอื่นๆในการ
เข้าถึงการเข้ารับบริการอีกด้วย

การศึกษาและการตระหนักรู้ในเรื่อง

การเพิ่มประโยชน์จากเทคโนโลยีด้าน
ดิจิทัลเพื่อการตลาดและการสื่อสาร

ความเสี่ยงและมาตรการป้องกันที่มีอยู่
ผลิตภัณฑ์ การบริการ และกระบวนการที่มีอยู่

คำแนะนำทางด้านวิชาการในหัวข้อ

วิธีการที่เหมาะสมในการเก็บตัวอย่างและการ
ทดสอบรายละเอียดต่างๆ ความเสี่ยง และการป้องกัน
สำหรับมาตรการในการักษาและป้องกันที่จัดไว้ให้
รายละเอียดเกี่ยวกับกระบวนการทางการแพทย์

การสนับสนุนทางจิตใจในเรื่อง

การเข้าใจในอารมณ์อย่างเหมาะสมกับสภาพ
การณ์ ให้การชี้แนะและเป็นที่พึ่งด้านจิตใจ
การเผชิญกับการตีตราและการเลือกปฏิบัติ
การจำแนกอาการที่น่ากังวลซึ่งมีผลต่อสภาพของ
จิตใจการจำแนกและส่งต่อเพื่อการ
ดูแลรักษาด้านจิตวิทยา
การจำแนกและส่งต่อเพื่อการ
ดูแลรักษาด้านจิตเวช
การจำแนกและส่งต่อเพื่อการ
ดูแลรักษาจากผู้เชี่ยวชาญด้าน
อื่นๆองค์กรของชุมชนรายงานว่าแนวโน้มในการแสวงหาคำ
ปรึกษา ข้อแนะนำ การสนับสนุนให้กำลังใจของแต่ละบุคคล
รวมทั้งเยาวชนในประเทศไทย มาจากเพื่อนหรือคนมีสถานะ
ใกล้เคียงกัน แหล่งข้อมูลออนไลน์ผ่านทางโซเชียลมีเดียและ
ช่องทางอื่นๆ
กลยุทธ์สำหรับการตลาดและการสื่อสารเพื่อการคัดกรอง
และการให้คำปรึกษาด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศ
สัมพันธ์อาจทำได้โดยการเพิ่มประโยชน์จากช่องทางอื่นๆ
เพื่อเพิ่มการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายให้มากที่สุด โดยมีจุดมุ่ง
หมายเพื่อให้กลุ่มเป้าหมายขอหรือจองการนัดหมาย การประชาสัมพันธ์อาจอยู่ในรูปของวิดีโอ มัลติมีเดีย หรือประชาสัมพันธ์โดยใช้ตัวบุคคล รวมถึงการแนะนำโดยเพื่อน
หรืออาสาสมัครเพื่อแจกจ่ายลิงค์ที่สามารถเชื่อมไปยัง
ผลิตภัณฑ์และบริการที่มีอยู่ นอกจากนี้วิดีโอเกี่ยวกับความ
เสี่ยง คำรับรองจากผู้เคยใช้บริการ วิดีโอประกอบคำอธิบาย
และกิจกรรมส่งเสริมการขาย สามารถช่วยสร้างกลยุทธ์การ
ตลาดที่มีประสิทธิภาพได้ ซึ่งกลยุทธ์เหล่านี้ส่วนใหญ่มักมี
องค์ประกอบที่ชัดเจนในการสนับสนุนการต่อสู้กับการตีตรา
และการเลือกปฏิบัติ
แบบจำลองของธุรกิจเพื่อสังคมอาจแสวงหาช่องทางการ
ตลาดออนไลน์และอีคอมเมิร์ซเพื่อการโฆษณาและเข้าถึง
ตลาดได้กว้างขึ้น สิ่งเหล่านี้อาจจะช่วยเสริมการบอกต่อ
(แบบปากต่อปาก) การโฆษณาด้วยตัวบุคคลหรือตาม
สถานการณ์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับทรัพยากรและเครื่องมือที่มีอยู่
ทั้งนี้เทคโนโลยีสารสนเทศสามารถช่วยทำให้อัตราการใช้
บริการสูงขึ้น

ขั้นตอนการวางแผนการตลาด
เพิ่มการรับรู้

ให้ความรู้
ให้ข้อเสนอและ
ผลประโยชน์

10การแลก
เปลี่ยน

แบบจำลองของโครงการนับหนึ่ง
วิธีการอย่างง่ายในการคัดกรองด้วย
ตนเองพร้อมการให้คำปรึกษาทั้งหมด
แบบบูรณาการ

โครงการนับหนึ่งเป็นผู้นำในการริเริ่มดำเนินการเพื่อให้บริการ
ซึ่งเป็นนวัตกรรมด้านการบริการที่ช่วยผู้ประกอบการลดค่าใช้
จ่ายในการดำเนินงานและเปิดโอกาสให้มีการเพิ่มจำนวนการให้
บริการในการคัดกรองและการให้คำปรึกษาด้านเอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ สถานที่คัดกรองและให้คำปรึกษา
ของโครงการนับหนึ่งในพื้นที่ทั่วภาคเหนือของประเทศไทยมุ่ง
เน้นในการบริการแก่ประชากรที่มีความเสี่ยง ประชากรชายขอบ และผู้มีรายได้น้อย โดยมีจุดสนใจอยู่ที่เอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อีกสามชนิด ได้แก่ ซิฟิลิส ไวรัสตับอัก
เสบบี และไวรัสตับอักเสบซี

แบบจำลองอันเรียบง่ายของโครงการนับหนึ่ง
สำหรับการให้บริการในพื้นที่เพื่อการคัดกรองและ
ให้คำปรึกษานั้นประกอบด้วยส่วนแยกต่างๆและ
สามารถปรับเปลี่ยนได้ การจัดเตรียมการดำเนิน
งานจำเป็นต้องมีพื้นที่ที่สะอาดและเป็นส่วนตัว
ขนาดเล็ก มีอินเทอร์เน็ตที่เชื่อมโยงไปยังห้องให้
คำปรึกษาที่มีขนาดเล็กและเรียบง่ายซึ่งแยกออกไป เพื่อเจ้าหน้าที่สาธารณสุขผู้ให้บริการสามารถ
ช่วยเหลือและให้คำปรึกษาแก่ผู้รับบริการได้ตาม
ความจำเป็น

นวัตกรรมเพื่อลดความซับซ้อนในการให้บริการและลด
ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
แบบจำลองของโครงการนับหนึ่งให้บริการแบบมีประสิทธิภาพ
ลดความสูญเสียแต่ครบถ้วนโดยการเพิ่มประโยชน์ของการใช้
เครื่องมือดิจิทัลทั้งกระบวนการ รวมทั้งเทคโนโลยีในการ
ทดสอบและการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง ซึ่งช่วยลดความยุ่ง
ยากของการบริการที่มีความรวดเร็วและเป็นมิตรกับผู้บริโภค
การนัดหมายจะทำโดยการจองผ่านระบบออนไลน์ซึ่งจะขึ้นอยู่
กับความพร้อมของผู้ให้คำปรึกษา เวลาที่ใช้ในการเข้ารับบริการ
จะไม่เกิน 60 นาที วิธีการดำเนินการดังกล่าวก่อให้เกิดการใช้
เวลาในสถานที่อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เวลาของผู้ให้บริการ
ด้านสุขภาพในพื้นที่จึงได้รับการปรับปรุงให้เหมาะสม ผู้ให้คำ
ปรึกษาหนึ่งคนสามารถช่วยเหลือผู้เข้ารับบริการจำนวนสาม
คนได้อย่างสบายในช่วงเวลาหนึ่งชั่วโมง
ด้วยวิธีนี้ค่าใช้จ่ายในการคัดกรองและการให้คำปรึกษาในพื้นที่
จะลดลงเนื่องจากเวลาทำงานของเจ้าหน้าที่ได้ถูกปรับให้มี
ประสิทธิภาพสูงสุด และการใช้อินเทอร์เฟซชนิดดิจิทัลที่เรียบ
ง่ายทำให้ความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ได้รับการปกป้อง ผู้ใช้
สามารถเลือกที่จะเข้าถึงข้อมูลในภาษาประจำถิ่น ตรวจสอบคำ
แนะนำและข้อมูลด้านการศึกษาได้ตามขีดความสามรถ และขอรับการสนับสนุนได้ตามความจำเป็นของตนเอง ในกรณีที่
การทดสอบให้ผลเป็นบวกผู้ให้คำปรึกษาจะได้รับผลการ
ทดสอบโดยตรง สามารถแจ้งและติดตามผู้ใช้ในกรณีที่ ต้องเพิ่มกระบวนการที่จำเป็น รวมถึงการทดสอบเพื่อยืนยัน การให้
คำปรึกษา และการส่งต่อเพื่อรับการรักษาอีกด้วย นอกจากนี้
ข้อมูลเกี่ยวกับทางเลือกในการป้องกัน เช่น ยาต้านไวรัสที่
ป้องกันการติดชื้อเอชไอวีในผู้ที่มีผลเลือดลบ (PrEP) ยังจัดให้
มีไว้สำหรับบุคคลที่มีความเสี่ยง และผู้ไม่ติดเชื้อเอชไอวีอีกด้วย
องค์ประกอบที่สำคัญของรูปแบบการให้บริการคือการมอบ
ผลิตภัณฑ์ในด้านการรักษาและการป้องกันตามการกระบวน
การส่งต่อซึ่งเป็นการเพิ่มประโยชน์ของการลงทุนจากโครงการ
ริเริ่มที่มีอยู่และมีการระบุกลไกด้านการเงินเพื่อครอบคลุมค่าใช้
จ่ายไว้แล้ว

ผู้ป่วย

ที่ปรึกษา

นับหนึ่ง (Napneung) แปลตรงตามตัวอักษรคือ
"นับจากหนึ่ง" และแสดงถึงการเริ่มใหม่ตั้งแต่ต้น
ด้วยเหตุนี้จึงหมายถึงการให้ความสำคัญของการ
ทดสอบ การรักษา และการป้องกันสำหรับผู้มีชีวิต
ร่วมกับเชื้อเอชไอวี และผู้มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
เอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น จนถึง
ปัจจุบันโครงการนับหนึ่งมีสถานที่โดยร่วมมือกับ
พันธมิตรซึ่งรวมถึงองค์กรด้านการศึกษา ชุมชน และภาคประชาสังคม สำหรับการคัดกรองและให้คำ
ปรึกษาในพื้นที่บริเวณภาคเหนือของประเทศไทย
โครงการริเริ่มนี้นำโดยทีมนักวิทยาศาสตร์การแพทย์
จากคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
โดยได้รับการสนับสนุนทางการเงินจาก L’initiativeExpertise France (14SANIN204 และ
18SANIN210, ธันวาคม 2558 - มกราคม 2567

การเพิ่มประโยชน์จากเครื่องมือดิจิทัล
การเข้าถึงและการนำบุคคลที่มีความเสี่ยงเข้า
สู่ระบบโดยผ่านการตลาดแบบดิจิทัล
การจองเวลานัดหมายตามความพร้อมของที่
ปรึกษาและเวลาทำการ
รวบรวมพฤติกรรมของผู้ใช้และข้อมูลของ
ผลลัพธ์เพื่อใช้ในคัดกรอง
ให้คำแนะนำในการเก็บตัวอย่างและการ
ทดสอบด้วยตนเอง
ให้ข้อมูลเพื่อการศึกษา
เชื่อมต่อผู้รับบริการในการให้คำปรึกษาเพื่อ
ช่วยเหลือตามความจำเป็น
เตือนผู้ใช้ให้ทำการทดสอบซ้ำหรือขอรับการ
รักษา

11

ธุรกิจเพื่อสังคม

เหนือกว่าการเงินแบบทวิภาคและการดำเนิน
งานในการแทรกแซงการติดเชื้อเอชไอวีและ
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น
ธุรกิจเพื่อสังคม ตามความหมายของศาสตราจารย์ มูฮัมหมัด ยูนุส เจ้าของรางวัลโนเบลสาขา
สันติภาพ คือแบบจำลองทางธุรกิจที่ขับเคลื่อนโดยวัตถุประสงค์ทางสังคมมากกว่าการเพิ่มผล
กำไรสูงสุด ธุรกิจเพื่อสังคมแยกออกไปจากรูปแบบของธุรกิจที่แสวงหาผลกำไรแบบดั้งเดิม
และการแทรกแซงต่างๆที่ไม่หวังผลกำไรหากแต่ยังต้องพึ่งพาเงินทุนโดยที่ธุรกิจเพื่อสังคม
แสวงหาการแก้ไขปัญหาสังคมด้วยการนำเสนอผลิตภัณฑ์หรือบริการที่สร้างรายได้ การขับ
เคลื่อนโดยพันธกิจของสังคมเพื่อสร้างผลกระทบในเชิงบวก นวัตกรรมทางการเงินและทาง
ธุรกิจสามารถที่จะช่วยขจัดความสูญเสียทางการเงิน ขณะเดียวกันก็นำรายได้ไปลงทุนใหม่เพื่อ
ขยายการแทรกแซงและส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน
ไม่แสวงหาผลกําไร

วิสาหกิจเพื่อสังคม

การกุศลแบบดั้งเดิม

ธุรกิจเพื่อสังคม

แหล่งที่มาทางการ
เงินได้แก่
การบริจาค
ทุนอุดหนุน
ทุนทรัพย์ที่
บริจาค

รายได้บางส่วน
จากการตลาด

ไม่มีการปันผล
แหล่งที่มาทางการ
เงินบางส่วนมาจาก
ภายนอก รายได้ส่วน
ใหญ่มาจากการ
ตลาด (>75%)ไม่มีการปันผล
กำไรทั้งหมดนำ
กลับไปลงทุน

เพื่อแสวงหากําไร

ธุรกิจแบบดั้งเดิม

มีการปันผลบาง
ส่วน วิสาหกิจที่
ขับเคลื่อนด้วย
พันธกิจ
(B-corp)รายได้บางส่วนเพื่อ
ความรับผิดชอบต่อ
สังคมและการกุศล

รูปแบบการทำกำไร
และการลงทุนแบบ
ดั้งเดิม

ดัดแปลงมาจาก เจ. คิงสตัน เวนเชอร์สัม, ซีเอเอฟ เวนเชอร์สัม, และ อีวีพีเอ
(J. Kingston Venturesome, CAF Venturesome and EVPA)“ธุรกิจเพื่อสังคมคือการเดิมพันเพื่อ
ชีวิตไม่ใช่เพื่อผลกำไร”โดย ศาสตราจารย์ มูฮัมหมัด ยูนุส
เงินปันผล 0%เพื่อลงทุนในการขยาย
กิจกรรมและขยายผลลัพธ์
ของการดำเนินงาน

การขับเคลื่อนด้วยพันธ
กิจเพื่อสังคม 100%เป็นวัตถุประสงค์หลักของ
การดำเนินงาน

การสูญเสีย 0%เพื่อบรรลุอิสรภาพทางการ
เงินและความยั่งยืน

12กลยุทธ์ในการเพิ่มรายได้ในรูปแบบธุรกิจเพื่อสังคม ได้แก่:ขยายตลาดและผู้บริโภคใหม่
ขยายผลิตภัณฑ์และบริการที่นำเสนอ
กำหนดราคาและการชำระเงินให้แตกต่างกันในแต่ละตลาด เพื่อให้เกิดความ
สามารถในการชำระเงิน

รายได้
ค่าใช้จ่าย
กลยุทธ์ในการลดค่าใช้จ่ายในรูปแบบธุรกิจเพื่อสังคม เช่น:ปรับปรุงและทำให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดของกระบวนการต่างๆ;ตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นในพร้อมกับการรักษาไว้ซึ่งการเข้าถึงและคุณภาพของ
การให้บริการ
การเจรจากับผู้จำหน่ายสินค้าและพันธมิตร
การเพิ่มประโยชน์จากสิ่งจูงใจ เงินอุดหนุน และการสนับสนุนทรัพยากรที่ไม่ใช่
เงินในรูปแบบต่างๆ

การมุ่งสู่แนวทางที่ยึด
คนเป็นศูนย์กลาง
ทำความเข้าใจกับส่วนแบ่งทางการ
ตลาดจากมุมมองในด้านสาธารณสุขนั้นการทำให้การเข้าถึง
บริการด้านสุขภาพเป็นไปอย่างอย่างเท่าเทียมกัน
สำหรับประชากรกลุ่มเสี่ยงรวมถึงประชากรส่วนล่าง
สุดของพีระมิดเป็นกุญแจสำคัญในการบรรลุเป้าหมาย
95-95-95 หัวใจสำคัญของความพยายามนี้คือการ
สร้างหลักประกันว่าบริการด้านสุขภาพปฏิบัติตาม
แนวทางที่มุ่งเน้นลูกค้าเพื่อปรับแต่งกลไกการบริการ
ให้ตรงกับความจำเป็นและความพึงพอใจของประชากร
กลุ่มเสี่ยงในฐานะเป็นผู้รับประโยชน์หลักของแนวทาง
ธุรกิจเพื่อสังคม การระบุและการทำความเข้าใจกลุ่ม
เสี่ยงเป็นสิ่งจำเป็นในการออกแบบและส่งมอบกลไกที่
เหมาะสมและสมควรในการคัดกรองและการทดสอบ

คู่มือนี้ร่างขึ้นตามกระบวนการให้คำปรึกษากับตัวแทน
ขององค์กรชุมชน (community based organization,CBO) ที่มีประสบการณ์โดยตรงในการตรวจคัดกรอง ให้คำปรึกษา ให้การรักษาและการป้องกันเอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น นอกเหนือจากการให้บริการ
ด้านสุขภาพอื่นๆในประเทศไทย การริเริ่มโครงการของ
ชุมชนบ่อยครั้งเป็นการนำโดยผู้นำของกลุ่มประชากร
หลักที่มีความเสี่ยง เพื่อช่วยให้บริการคัดกรองและให้คำ
ปรึกษาซึ่งตอบสนองต่อความต้องการที่เฉพาะเจาะจง
สำหรับกลุ่มย่อยในชุมชน
แม้ว่ารูปแบบการดำเนินงานและการให้บริการอาจแตก
ต่างกันออกไป แต่ก็มีหลักฐานมากมายเกี่ยวกับประโยชน์
ของ CBO ในการเข้าถึงและนำบุคคลที่มีความเสี่ยงเข้าสู่
ระบบ หลักฐานบางส่วนชี้ให้เห็นถึงอัตราที่สูงขึ้นของการ
วินิจฉัยการติดเชื้อใหม่ในระยะเริ่มแรก โดยการวัดจำนวน
ของเม็ดเลือดขาวชนิด CD4 และจำนวนของเชื้อไวรัส

การมีส่วนร่วมและการให้
ความรู้แก่วัยรุ่นและเยาวชน
กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กระทรวงสาธารณสุข รายงานว่า ในบรรดาผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่เพิ่ง
ได้รับการวินิจฉัยในปี พ.ศ. 2565 เกือบครึ่งหนึ่งเป็นวัยรุ่นและเยาวชน (อายุ 15-24 ปี) ในขณะที่บุคคลอายุ
น้อยมีความเสี่ยงในการติดเชื้อใหม่ยาวนานขึ้น ระดับของความตระหนักรู้และความรู้เป็นปัจจัยที่ทำให้การเข้าถึง
ความรู้ด้านสุขภาพทางเพศมีความหลากหลาย เยาวชนจำนวนมากหันไปหาเพื่อนและแหล่งข้อมูลดิจิทัลเพื่อรับ
ข้อมูลและการให้คำปรึกษา โดยทั่วไปแล้ว เยาวชนมักถูกมองว่ามีกำลังซื้อที่จำกัดและชมชอบบริการเกี่ยวกับ
สุขภาพทางเพศที่มีราคาถูก อย่างไรก็ตาม ความเต็มใจและความสามารถในการจ่ายเงินจะเพิ่มขึ้นตามอายุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มเยาวชนที่เพิ่งเริ่มงานอาชีพ

47%ของการติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ในประเทศไทยในปี
พ.ศ. 2565 เป็นผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 24 ปี

13ขจัดการถูกตีตรา และการเลือกปฏิบัติ
ต่อผู้ให้บริการทางเพศเพื่อสาธารณสุข
การถูกตีตรา อุปสรรคทางกฎหมาย และการไม่ให้
ความสำคัญต่ออุตสาหกรรมทางเพศ ก่อให้เกิด
อุปสรรคบ่อยครั้งต่อผู้ให้บริการทางเพศในการเข้าถึง
การดูแลสุขภาพที่เหมาะสม โดยเฉพาะในประเทศไทย
ผู้ให้บริการทางเพศจำนวนมากเป็นผู้อพยพจาก
ประเทศเพื่อนบ้านด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ ที่ต้อง
เผชิญกับอุปสรรคมากมายหลายชั้นในการเข้าถึงการ
บริการและการเลือกปฏิบัติโดยเฉพาะในกลุ่มที่เข้า
เมืองอย่างผิดกฎหมาย เมื่อพิจารณาจากความ
ต้องการของลูกค้า ปัจจัยเสี่ยงและปัจจัยอื่นๆ แล้วพบจากรายงานว่าผู้ให้บริการทางเพศเต็มใจที่จะจ่าย
ค่าบริการด้านสุขภาพทางเพศรวมถึงค่าใช้จ่ายในการ
ตรวจเพื่อวินิจฉัยด้วย ดังนั้นเพื่อให้การเข้าถึง การนำ
เข้าสู่ระบบ และคุ้มครองความต้องการในด้านอื่นของ
ผู้ให้บริการทางเพศ การบริการด้านสุขภาพจึงควร
สร้างความมั่นใจในเรื่องรักษาความลับ การไม่เลือก
ปฏิบัติในการรักษา ตารางเวลาที่มีความยืดหยุ่น การตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ ผลการทดสอบที่ได้รับ
การรับรอง ตลอดจนการเข้าถึงบริการให้คำปรึกษา
ทั้งในด้านวิชาการและด้านอารมณ์

การให้สิทธิ์การเข้าถึงบริการ
ด้านสุขภาพสำหรับผู้ย้ายถิ่น

ในขณะที่อัตราการติดเชื้อเอชไอวีโดยรวมมีจำนวนค่อนข้างต่ำ หากแต่การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี
และวัณโรคมีความชุกสูงในกลุ่มผู้อพยพย้ายถิ่นใน
ประเทศไทยด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะจาก
ประเทศเมียนมาร์ กัมพูชา และสาธารณรัฐประชาธิปไตย
ประชาชนลาว ผู้ย้ายถิ่นเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นผู้ลักลอบเข้า
เมือง พูดภาษาท้องถิ่นไม่ได้ อีกทั้งไม่ตระหนักถึงกลไกการ
สนับสนุนด้านสุขภาพที่มีอยู่ ดังนั้นเพื่อสนองตอบต่อการ
เลือกปฏิบัติ การขาดช่องทางเข้าถึงบริการด้านสาธารณสุข
และกำลังซื้อที่จำกัด กิจการเพื่อสังคมและองค์กรภาค
ประชาสังคมในประเทศไทยจึงมีโครงการและความคิดริเริ่มที่
อยู่ในระหว่างการดำเนินงานเพื่อลดช่องว่างในการเข้าถึง
การบริการด้านสุขภาพ รวมถึงแผนการประกันสุขภาพ เช่นกองทุน เอ็ม ฟันด์ (M- Fund) โดย มูลนิธิดรีมลอปเม้นท์
(Dreamlopments) และการรณรงค์ของมูลนิธิศุภนิมิต
แห่งประเทศไทยในการเข้าถึงการทดสอบ การรักษา และการ
ป้องกันเชื้อเอชไอวีจากระยะไกลและขยายไปสู่โรคตับอักเสบ
และวัณโรคต่อไป

14การเปิดให้มีการคัดกรองและการให้คำปรึกษา
ตามปรกติสำหรับผู้ต้องขัง
อุบัติการณ์ของการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทาง
เพศสัมพันธ์อื่นๆ ในกลุ่มผู้ต้องขังในเรือนจำไทยมีสูง
กว่าประชากรทั่วไป ในประเทศไทยมีเรื่อนจำทั่วประเทศ
จำนวน 142 แห่งที่ดำเนินการคัดกรองเอชไอวีและโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์เมื่อเริ่มการจองจำ พร้อมด้วย
กระบวนการคัดกรองอื่นๆ เช่นการใช้สารเสพติด การตรวจร่างกายรวมถึง การตรวจเลือด การเอกซเรย์
ทรวงอกสำหรับวัณโรค การตรวจคัดกรองการติดเชื้อ
โควิด-19 พร้อมประเมินความเสี่ยงสำหรับโรคติดต่อ
อื่นๆ ได้แก่ วัณโรค เอชไอวี/เอดส์ และไวรัสตับอักเสบซี แผนการรักษาจะตามมาในกรณีที่ผลการทดสอบเป็น
บวกการแจ้งผู้ต้องขังเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ได้แก่ การให้
คำปรึกษาเกี่ยวกับวัณโรคในระหว่างเริ่มการจองจำ การเผยแพร่คลิปวิดีโอก่อนรายการทีวีทุกสัปดาห์ การจัด
วางเอกสารสำหรับข้อมูลต่างๆในมุมอ่านหนังสือ และมี
การฝึกอบรมของผู้ปฏิบัติหน้าที่อาสาสมัครด้านสุขภาพ
ภายในเรือนจำณ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2566 ประเทศไทยมีผู้ต้อง
ขังที่เป็นอาสาสมัครปฏิบัติงานด้านสุขภาพ
จำนวน15,875 คน อัตราส่วนอาสาสมัครด้านสุขภาพ
ต่อผู้ต้องขังโดยเฉลี่ยคือ 1:50 อาสาสมัครทำหน้าที่
สนับสนุนกิจกรรมเกี่ยวกับสุขภาพ เผยแพร่ความรู้
และให้คำแนะนำแก่เพื่อนผู้ต้องขังรวมถึงข้อมูล
สุขภาพเกี่ยวกับเรื่องทางเพศ ตามแนวทางของกอง
ทุนโลกเพื่อต่อสู้กับเอชไอวี วัณโรค และมาลาเรีย
(Global Fund to fight HIV, Tuberculosis, andMalaria) ช่องทางที่มีอยู่ในปัจจุบันสำหรับองค์กร
ภายนอกที่ต้องการมีส่วนร่วมกับเรือนจำได้แก่ การบริจาค และการจัดฝึกอบรมซึ่งเปิดโอกาสให้มีการใช้
มาตรการการแทรกแซงของธุรกิจเพื่อสังคมต่อไป
สรุปสถานการณ์ของผู้ต้องขังในประเทศไทยที่ได้รับ
การวินิจฉัยว่าติดเชื้อ ณ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2566
จากจำนวนผู้ต้องขังทั้งสิ้น 268, 621 คนเอชไอวี/เอดส์

5342

วัณโรค

1668

ไวรัสตับอักเสบซี

1489

ซิฟิลิส
ไข้หวัดใหญ่

1131
323

เพศชาย
เพศหญิง
ที่มา: กรมราชทัณฑ์

ผู้ต้องขังรอการตรวจเอ็กซเรย์ที่เรือนจำ
ที่มา: กรมราชทัณฑ์

15บูรณาการสุขภาพทางเพศ
ในหมู่ประชากรชาย
กระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทยรายงานว่าในปี 2563
ในขณะที่เกือบร้อยละ 60 ของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวีเป็น
เพศชาย หากแต่ผู้ติดเชื้อรายใหม่ประมาณร้อยละ 80 คือเพศชาย กลุ่มเสี่ยงรวมถึงชายที่เป็นเกย์ หรือชายอื่นที่มีเพศ
สัมพันธ์กับชาย (MSM) และชายขายบริการทางเพศ
(MSW) โครงการริเริ่มต่างๆของชุมชนในประเทศไทย เช่นเดียวกับในส่วนอื่นของโลกเลือกที่จะให้ความสนใจที่จะลด
ช่องว่างการเข้าถึง การคัดกรอง การรักษา และการป้องกัน
ของประชากรชายโดยไม่คำนึงถึงรสนิยมทางเพศ อัตลักษณ์
หรือการแสดงออกทางเพศ และอาชีพ จากการสังเกตล่าสุด
พบว่าความชุกของโรคไวรัสตับอักเสบซีมีเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มชายรักชายและโดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มที่ติด
เชื้อซิฟิลิส ผู้ใช้สารเสพติดระหว่างมีเพศสัมพันธ์ มีคู่นอน
หลายคน และกลุ่มผู้ต้องขัง

สร้างความมั่นใจ
ในการให้บริการที่
เป็นมิตรและ
ปราศจากอคติ
สำหรับผู้ใช้สาร
เสพติด
เสื้อยืดของนักเคลื่อนไหวซึ่งเรียกร้องให้มีการลดโทษทางอาญาต่อผู้ใช้สารเสพติด –(เพื่อ)ลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด (ธนาคารโลก/ Trinn Suwannapha)ผู้ใช้ยาเสพติดด้วยวิธีฉีด (PWID) มีความเสี่ยงสูงต่อ
เชื้อเอชไอวีและไวรัสตับอักเสบซี รายงานจากยูเอ็น
เอดส์ (UNAIDS) ประมาณการว่าในปี 2561-2565
ประเทศไทยมีผู้ใหญ่ที่ใช้สารเสพติดด้วยวิธีฉีด โดยประมาณ 57,600 คน พฤติกรรมเสี่ยงรูปแบบอื่นขณะ
อยู่ภายใต้อิทธิพลของการใช้ยาและสารเสพติดหรือที่
เรียกว่า เคมีเซ็กซ์ (chemsex) ได้สร้างความกังวลเช่น
กันว่าจะทำให้เกิดการติดเชื้อขึ้นใหม่ อาสาสมัครด้าน
สาธารณสุขของเครือข่ายผู้ใช้ยาในประเทศไทย ได้ระบุ
ว่าผู้ใช้ยาเสพติดด้วยวิธีฉีดชอบบริการการทดสอบใน
พื้นที่ เนื่องจากมีความพร้อมในการให้คำปรึกษาและการ
ดูแลโดยตรง โดยเฉพาะการตอบสนองที่รวดเร็วทัน
เวลาเมื่อมีความจำเป็นที่จะต้องได้รับการรักษา
16เป็นที่รับรู้กันว่าในกลุ่มผู้ใช้ยาเสพติดโดยวิธีฉีดนั้นมี
ความเต็มใจและความสามารถในการจ่ายเงินน้อย
นอกจากนี้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการตีตราและการ
เลือกปฏิบัติยังนับได้ว่าเป็นอุปสรรคที่สำคัญ รวมทั้ง
การที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขปฏิเสธการเข้าถึงสถานที่
ให้บริการและการบริการด้านสุขภาพ สำหรับ
ประเทศไทยนั้นมีโครงการริเริ่มต่างๆ ของชุมชน ที่ให้
บริการด้านสุขภาพที่ปราศจากอคติ เป็นมิตร และรวดเร็ว และมักจะบูรณาการเข้ากับการสนับสนุนเพื่อ
ลดอันตรายจากการใช้ยาเสพติด

การปฏิรูปการให้บริการด้านสุขภาพเพื่อ
การมีส่วนร่วมของบุคคลข้ามเพศ
หญิงและชายข้ามเพศในประเทศไทยเช่นเดียวกับ
ในประเทศอื่นได้รายงานปัญหามากมายในเรื่องที่
เกี่ยวข้องกับตีตราและการเลือกปฏิบัติ ซึ่งส่งผล
ต่อการเข้าถึงและการหาทางที่จะเข้าถึงระบบบริการ
สุขภาพ นอกจากนี้การให้บริการด้านสุขภาพเฉพาะ
คนข้ามเพศรวมถึงการสนับสนุนด้านสุขภาพทางเพศ การดูแลเพื่อยืนยันเพศสภาพ และการให้คำ
ปรึกษามักจะยากต่อการเข้าถึงได้ในบางพื้นที่ของ
ประเทศไทยและในประเทศเพื่อนบ้าน
คลินิกแทงจารีนประเทศไทย (Thailand’sTangerine Clinic) ศูนย์สุขภาพแบบครบวงจร
ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร ดำเนินการโดยบุคลากร
ข้ามเพศที่ได้รับการฝึกอบรมเพื่อบุคคลข้ามทั้ง
เพศชายและหญิง รายงานว่าอัตราว่างงานของผู้
มารับบริการที่คลินิกคิดเป็นร้อยละ 15 จำนวนร้อย
ละ 16 เลือกที่จะทำงานบริการทางเพศ และร้อยละ
11 เลือกที่จะใช้ยาเสพติด และหนึ่งในสามของผู้มา
รับบริการมีอาการซึมเศร้า นอกเหนือจากอุปสรรค
ภายนอกในการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพซึ่งจัดไว้
เฉพาะสำหรับบุคคลข้ามเพศแล้ว ทัศนคติและ
ความรู้สึกเชิงลบของตนเองแล้ว ความตระหนักรู้
ความรู้ และข้อมูลต่างๆ ก็ยังอยู่ในระดับต่ำ และมี
ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการรักษาเพื่อยืนยันเพศ
สภาพว่าจะทำให้เกิดปฏิกิริยากับยาต้านไวรัส หรือยาที่ใช้เพื่อป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี (PrEP) ซึ่งเป็นปัจจัยที่รับรู้กันว่ามีส่วนทำให้กลุ่มประชากรข้าม
เพศมีสุขภาพที่ไม่ดี
บริการด้านสุขภาพเพื่อยืนยันเพศสภาพต้องใช้
การตรวจคัดกรองและการให้คำปรึกษาโดยเฉพาะ
การสนับสนุนรวมถึงการ
ตรวจวัดระดับค่าไขมันทุก
ชนิดและการตรวจติดตาม
ระดับฮอร์โมนในกระแสเลือด
สำหรับผู้ที่เลือกรับการรักษา ประเทศไทยได้บรรลุเกณฑ์สามเท่าในการขจัดการแพร่เชื้อเอชไอวีจากมารดาสู่ทารก (MTCT) แล้วด้วยฮอร์โมนเพื่อยืนยันเพศ หากแต่ยังคงมีกรณีการแพร่เชื้อในบางกรณี เช่นอุบัติการณ์ของการแพร่เชื้อซิฟิลิสและไวรัสตับอัก
เสบบีตั้งแต่กำเนิด เนื่องจากความเป็นไปได้ในการเข้าถึงบริการฝากครรภ์การทดสอบการติดเชื้อเอ
สภาพหรือการผ่าตัดจำเป็น
ชไอวีจึงได้เพิ่มเป้าหมายเพื่อปฏิบัติตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลกโดยให้ทำการทดสอบเชื้อ
ต้องได้รับบริการเพิ่มเติม
เอชไอวี ซิฟิลิส และไวรัสตับอักเสบบีไปพร้อมกัน การใช้มาตรการแทรกแซงด้วยการตรวจวินิจฉัย
การบูรณาการการตรวจ
เชื้อเอชไอวีที่มีประสิทธิภาพได้ช่วยลดอัตราการแพร่เชื้อลงเหลือน้อยกว่าร้อยละ 2 การปรับปรุง
คัดกรองและการให้คำ
ประสิทธิภาพของวิธีการทดสอบ การวินิจฉัยและการเริ่มการรักษาที่รวดเร็ว เป็นส่วนหนึ่งของความ
ปรึกษาด้านเอชไอวีและ
สำเร็จของประเทศไทยในการให้การดูแลที่ครบถ้วนเพื่อให้เกิดความมั่นใจในสุขภาพของมารดาและ
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
บุตรทุกคน แม้ว่าคู่มือนี้จะให้ความสำคัญในเรื่องของการแพร่เชื้อจากมารดาสู่ทารก (MTCT) เป็นอื่นช่วยให้ตรวจพบโรคได้ใน เรื่องรอง สิ่งสำคัญที่ควรบันทึกไว้คือความพยายามอย่างต่อเนื่องในการเพิ่มการเข้าถึงบริการด้าน
ระยะเริ่มต้นและช่วยเพิ่ม
สุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ การศึกษาเพื่อลดการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นในประเทศไทย
และการสร้างความมั่นใจถึงความช่วยเหลือที่ปลอดภัยและเข้าถึงได้สำหรับการวางแผนครอบครัวใน
ประสิทธิภาพในการผ่าตัด

บริการสุขภาพทางเพศและอนามัยการ
เจริญพันธุ์สำหรับสตรีและเด็กหญิง

หมู่สตรีและเด็กหญิง พร้อมกับการมีส่วนร่วมอย่างครบถ้วนของบุรุษและเด็กชาย

17ห้ามุมมองของการส่ง
มอบบริการคัดกรอง
และการให้คำปรึกษา
โดยยึดคนเป็น
ศูนย์กลาง

แนวทางธุรกิจเพื่อสังคมสามารถนำเสนอการเข้าถึงบริการสุขภาพด้าน
เอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่างทั่วถึงสำหรับกลุ่มที่ไม่
สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะแสวงหาการเข้าถึงการบริการผ่านกลไกที่มีอยู่
จากแนวปฏิบัติที่ยึดถือคนเป็นศูนย์กลางที่คำนึงถึงความท้าทายที่แตก
ต่างกันของประชากรที่มีความเสี่ยง คนชายขอบ และผู้มีรายได้น้อยซึ่ง
นวัตกรรมของธุรกิจเพื่อสังคมสามารถมุ่งเน้นและให้ความสำคัญในการ
ปรับปรุงผลิตภัณฑ์ การบริการ และกลไกในการให้บริการการคัดกรอง
การทดสอบ การให้คำปรึกษา การรักษา และการป้องกันในรายที่ผลการ
ทดสอบเป็นบวกได้

คล่องตัว

ราคาที่เหมาะสม

สร้างความมั่นใจในการบริการที่
รวดเร็วและสร้างกลไกเพื่อตอบ
สนองต่อสถานการณ์ที่ละเอียด
อ่อนหรือไม่คาดคิด

ตอบสนองกำลังซื้อในผลิตภัณฑ์และ
บริการของผู้ใช้และผู้บริโภค รวมถึง
การช่วยเหลือสนับสนุนผ่านกลไกการ
ประกันสุขภาพที่มีอยู่ การเงินจาก
แหล่งทางเลือกอื่น หรือวิธีการในการ
ช่วยเหลือด้านการเงินระหว่างกลุ่ม

เข้าถึงได้
มีความพร้อมของผลิตภัณฑ์และบริการ
ตลอดเวลา รวมถึงสถานที่และประชากรที่
อยู่ห่างไกลและยากที่จะเข้าถึง มาตรการใน
การดำเนินงานต้องสร้างความมั่นใจว่าการ
ให้บริการคัดกรองและให้คำปรึกษามีพร้อม
สำหรับทุกคนโดยไม่คำนึงถึงพฤติกรรม
เสี่ยง รสนิยมทางเพศ อัตลักษณ์และการ
แสดงออกทางเพศ อุปสรรคด้านภาษาหรือ
กฎหมาย ตารางการปฏิบัติงาน ความทุพพลภาพ ความเลื่อมใสในศาสนา เป็นต้น

ปรับเปลี่ยนได้
การให้บริการคัดกรองและการให้คำปรึกษาต้องสามารถ
ปรับเปลี่ยนการส่งมอบผลิตภัณฑ์และบริการได้ตามความ
ต้องการและความชอบของผู้รับผลประโยชน์หรือหุ้นส่วน
ทรัพยากรที่มีอยู่ และเงื่อนไขของสถานการณ์จริง

ไม่เปิดเผยตัวตน
เคารพและรับประกันความเป็นส่วนตัวของบุคคลโดยการ
จัดหาแนวทางการแก้ปัญหาสำหรับการคัดกรองและการให้
คำปรึกษาที่แยกออกมาเป็นส่วนตัวและเป็นมิตร โดยไม่
คำนึงถึงอัตลักษณ์ พฤติกรรมความเสี่ยง และปัจจัยอื่น ๆที่อาจทำให้ผู้รับบริการไม่เต็มใจที่จะเปิดเผยข้อมูลส่วน
บุคคลการสร้างและสื่อสารคุณค่าของ
ผลิตภัณฑ์และบริการ
หลักการออกแบบที่ยึดคนเป็นศูนย์กลางมีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอ
แนวทางการแก้ไขปัญหาที่ตอบโจทย์ความยุ่งยากจากการใช้สินค้า
หรือบริการและความต้องการของผู้บริโภค บ่อยครั้งที่แนวทางเหล่า
นี้ได้ถูกนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ควบคู่ไปกับกลยุทธ์ทางการตลาดและ
การประชาสัมพันธ์ที่สื่อสารคุณค่าของผลิตภัณฑ์และบริการธุรกิจ
เพื่อสังคมของคุณอย่างชัดเจน เพื่อช่วยให้เกิดประโยชน์ใน
กระบวนการออกแบบดังกล่าวควรมีการจัดทำข้อมูลระบุตัวตนของผู้
บริโภคซึ่งประกอบไปด้วยรายละเอียดอย่างชัดเจนของความยุ่งยาก
จากการใช้สินค้าหรือบริการ และลำดับการให้ความสำคัญที่แตกต่าง
กันของผู้บริโภคแต่ละราย ดังนั้นในการสร้างคุณค่าของผลิตภัณฑ์
อย่างเหมาะสมให้กับผู้บริโภคในแต่ละราย ให้มุ่งไปที่การตอบคำถามที่
ว่า “เพราะอะไรฉันจึงควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์หรือบริการนี้”18คุณใช้อะไรเป็นหลักในการ
พัฒนาผลิตภัณฑ์และ
บริการที่คุณนำเสนอ?

การสร้างสรรค์ประ
โยชน์ใหม่ๆให้แก่ผู้
บริโภค

การบรรเทาความ
ยุ่งยากให้แก่ผู้
บริโภค

ผลิตภัณฑ์และ
บริการของคุณ
สร้างประโยชน์ใหม่ๆ
ให้กับลูกค้าของคุณ
ได้อย่างไร?

ผลิตภัณฑ์และ
บริการของคุณช่วย
บรรเทาความยุ่งยาก
ของลูกค้าได้
อย่างไร?

โอกาสในการ
พัฒนานวัตกรรม

นวัตกรรมธุรกิจเพื่อสังคมซึ่งเน้นเรื่องคนเป็นศูนย์กลาง
เพื่อการมีส่วนร่วมและการเข้าถึงในการให้บริการ การคัด
กรอง การให้คำปรึกษา และแนวทางในการแก้ปัญหาซึ่ง
เกี่ยวข้องกับเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์นั้น
สามารถใช้ประโยชน์ของรูปแบบการให้บริการและการ
ดำเนินงานที่มีอยู่โดยการพิจารณาอย่างรอบด้าน เพื่อนำ
มาปรับปรุงและพัฒนาตามหลักการ 12 ประการของ
นวัตกรรมสำหรับฐานของพีระมิด (Bottom of the
Pyramid, BoP) โดย ซี.เค. พราหาราช (C.K.
Prahalad) ซึ่งมุ่งไปที่ตลาดของผู้มีรายได้น้อยได้

ราคาและคุณค่า

นวัตกรรมทางเทคโนโลยี

การนำเสนอวิธีการแก้ปัญหาที่มีคุณภาพพร้อมกับการ
ทำให้ราคาของสินค้าและบริการต่ำลงทำได้อย่างไร

วิธีการแก้ปัญหาที่ปรับขนาดได้
การออกแบบวิธีการแก้ปัญหาและข้อเสนอเพื่อช่วยใน
การเพิ่มขอบเขตของระบบ(การแก้ปัญหา)ทำได้อย่างไร

การออกแบบใหม่เพื่อการใช้งาน
การออกแบบการทำงานของวิธีการแก้ไขปัญหาที่มีอยู่
เดิมเพื่อการใช้งานที่ดีสำหรับผู้ใช้ทำได้อย่างไร

ลดทักษะที่จำเป็น
การออกแบบบทบาทหน้าที่ของพนักงานเพื่อลดทักษะที่
จำเป็นในการให้ส่งมอบบริการด้านสุขภาพทำได้อย่างไร

บทพิสูจน์ต่อสภาพการณ์ที่
ยากลำบาก
การส่งมอบผลิตภัณฑ์และบริการในสถานที่ที่มีเงื่อนไขที่
ยากลำบากและโครงสร้างพื้นฐานที่จำกัดทำได้อย่างไร

การกระจายและการเข้าถึง
วิธีการซึ่งเป็นนวัตกรรมในการกระจายผลิตภัณฑ์และ
บริการทั้งตลาดในชนบทและในเมืองคืออะไร

การประสานคุณลักษณะของเทคโนโลยีที่มีอยู่และที่เกิด
ขึ้นใหม่ให้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของวิธีการแก้ไขปัญหาทำได้
อย่างไร

การใช้ทรัพยากรอย่างมี
ประสิทธิภาพ

หลีกเลี่ยงการสิ้นเปลืองทรัพยากรในการผลิตและส่ง
มอบผลิตภัณฑ์ การบริการ และการดำเนินการอย่าง
ยั่งยืนทำได้อย่างไร

ปรับปรุงการทำงานให้มี
ประสิทธิภาพ
การปรับปรุงกระบวนการต่างๆ เช่น โลจิสติกส์ การผลิต
การจัดหา และด้านอื่นๆของการส่งมอบผลิตภัณฑ์และ
บริการให้มีประสิทธิภาพทำได้อย่างไร

ให้ความรู้แก่ผู้บริโภค
การเสริมสร้างความตระหนักรู้ เพิ่มเติมความรู้ และกระตุ้นความต้องการในกลุ่มประชากรหลักทำได้อย่างไร

อินเตอร์เฟซที่เรียบง่าย
วิธีในการให้ลูกค้าได้รับประสบการณ์ที่เกิดความเข้าใจและ
การใช้งานที่ง่ายทำได้อย่างไร คำตอบอาจจะเป็นได้ทั้ง
ออนไลน์และออฟไลน์

ท้าทายกับสมมติฐานเดิม
ถนนสายเก่านำไปสู่ปลายทางเดิม ทำอย่างไรจึงจะ
สามารถพลิกความเชื่อที่มีอยู่ในองค์กรและในภาคส่วน
เพื่อสร้างคุณค่าใหม่

19การดำเนินงานโดยการลดความสูญเปล่า

การจัดทำรูปแบบของต้นทุนรายเดือนเพื่อใช้
ในการคัดกรองและการให้คำปรึกษาในพื้นที่
รูปแบบของต้นทุนรายเดือนเพื่อใช้ในการคัด
กรองและการทดสอบในพื้นที่สามารถใช้เป็นต้น
ทุนอ้างอิงในการเปรียบเทียบกับกระแสเงิน
เงินสดที่คาดการณ์ไว้เพื่อกำหนดรายได้ขั้นต่ำใน
จุดคุ้มทุนและป้องกันการสูญเปล่าทางการเงิน
นอกจากนี้ยังสามารถใช้เพื่อระบุโอกาสในการลด
ต้นทุนได้อีกด้วย ตารางด้านล่างแสดงถึง
รายการต้นทุนโดยสังเขปซึ่งสามารถใช้เป็นฐาน
ด้านต้นทุนของค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานได้

การกำหนดสมมติฐานที่สำคัญ
คำถามต่อไปนี้สามารถช่วยกำหนดรายการของสมมติฐานหลักที่
สามารถนำมาใช้ในการจัดทำรูปแบบของต้นทุนสำหรับสถานที่ใช้ใน
การคัดกรองและให้คำปรึกษา
จำนวนชั่วโมงในการเปิดให้บริการของสถานที่ใช้ในการดำเนินงาน
(ต่อเดือน) คือเท่าไร
จำนวนพนักงานในสถานที่ดำเนินการมีเท่าไร
จำนวนผู้รับบริการที่พนักงานหนึ่งคนสามารถดูแลได้ในเวลา
เดียวกันคือเท่าไร
จำนวนเฉลี่ยของผู้เข้ารับบริการต่อชั่วโมงและต่อเดือนคือเท่าไร
จำนวนร้อยละของผู้เข้ารับบริการที่พบว่าติดเชื้อคือเท่าไร

ต้นทุนผันแปร
ต้นทุนการดำเนินงานที่ขึ้นอยู่กับจำนวนการเข้ารับบริการและจำนวนผู้ติดเชื้อ
เจ้าหน้าที่สาธารณสุข (เช่น ผู้ให้คำปรึกษา พยาบาล และแพทย์ เป็นต้น)ให้พิจารณาค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ให้คำปรึกษาและเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ว่าขึ้นอยู่กับจำนวนผู้มารับ
บริการหรือเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายส่วนกลางหรือค่าใช้จ่ายคงที่ ให้กำหนดค่าตอบแทนโดย
เฉลี่ยหากขึ้นกับจำนวนผู้รับบริการ และประมาณการค่าใช้จ่ายรายเดือนโดยเฉลี่ยจากข้อมูลในอดีต
หรือข้อมูลที่มีอยู่
หมายเหตุ สามารถลดหรือตัดต้นทุนออกไปได้โดยการเพิ่มประโยชน์จากการสนับสนุนในลักษณะ
ของการบริจาค การชดเชยเงินคืน หรือวิธีการอื่นๆ
ผลิตภัณฑ์เพื่อใช้ในการตรวจคัดกรอง
จำนวนค่าใช้จ่ายทั้งหมดของผลิตภัณฑ์ใช้ในการตรวจคัดกรองคือเท่าไร
หมายเหตุ ค่าใช้จ่ายเหล่านี้อาจลดลงได้โดยอาศัยความร่วมมือกับผู้จัดจำหน่าย และอาจได้รับเงิน
ชดเชยจากหน่วยงานสาธารณสุขซึ่งสามารถทำได้ในกรณีที่เป็นวาระระดับชาติ
ผลิตภัณฑ์และการบริการในกรณีที่ติดเชื้อ
อะไรคือกระบวนการที่ต้องทำเพิ่มขึ้นในสถานที่ปฏิบัติการเมื่อตรวจพบว่าผู้รับบริการติดเชื้อโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ (ตรวจหาแอนติบอดี HIV-1/2 อย่างรวดเร็วในซีรัม หรือพลาสมา
ตรวจหาปริมาณเชื้อไวรัส และการตรวจหาจำนวนของเม็ดเลือดขาวชนิด CD4)หมายเหตุ สถานบริการบางแห่งสามารถลดค่าใช้จ่ายได้โดยการส่งต่อผู้ติดเชื้อไปยังสถานบริการ
สาธารณสุขของรัฐ ประมาณค่าใช้จ่ายทั้งหมดสำหรับชุดการตรวจคัดกรองที่แจ้งให้กับผู้รับบริการ
แล้วคำนวณค่าประมาณการจากข้อมูลของอัตราการติดเชื้อที่มีอยู่
ค่าใช้จ่ายผันแปรอื่นๆ
คลินิกอาจมีค่าใช้จ่ายผันแปรอื่นๆ รวมถึงค่าบริการทางการแพทย์ พยาบาล และค่าบริการอื่นๆ ที่แตกต่างกันไป ขึ้นกับสถานที่ตั้ง
รวมต้นทุนผันแปรทั้งหมด

20

18

ต้นทุนคงที่

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานที่ต้องชำระอย่างสม่ำเสมอ โดยไม่คำนึงถึงจำนวนการให้บริการ*สถานที่
สถานที่ตั้งของคลินิกมีค่าเช่าแบบรายเดือน สัญญาเช่าระยะยาว หรือค่าใช้จ่ายในการซื้อหรือไม่?
หมายเหตุ ทั้งนี้ค่าใช้จ่ายสำหรับสถานที่อาจลดลงหรือตัดออกไปได้โดยการสร้างประโยชน์เพิ่มขึ้นจาก
การสนับสนุนในรูปแบบอื่นๆ ที่ไม่ใช่ตัวเงินจากพันธมิตร
สาธารณูปโภค
ค่าใช้จ่ายรายเดือนโดยเฉลี่ยสำหรับ ค่าไฟ อินเตอร์เน็ต น้ำประปา และค่าสาธารณูปโภคอื่นๆ
หมายเหตุค่าใช้จ่ายอาจแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ และสามารถลดหรือตัดออกได้โดยการเพิ่มประโยชน์
จากความร่วมมือของพันธมิตรและการสนับสนุนในรูปแบบอื่นๆ ที่ไม่ใช่ตัวเงิน
การทำความสะอาดและการบำรุงรักษา
ค่าใช้จ่ายสำหรับการบำรุงรักษาโดยเฉลี่ยต่อเดือน หมายเหตุ ค่าใช้จ่ายอาจแตกต่างกันไปในแต่ละ
พื้นที่ และสามารถลดหรือตัดออกได้โดยการสนับสนุนในรูปแบบอื่นๆ ที่ไม่ใช่ตัวเงิน
เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
กำหนดว่าว่าพนักงานคนใดเป็นหัวใจหรือมีความสำคัญกับการดำเนินงาน จากนั้นให้คำนวณค่าใช้จ่าย
เป็นรายเดือน พิจารณาว่าการเงินซึ่งไม่ใช่รายได้ของธุรกิจเพื่อสังคมนั้นสามารถที่จะครอบคลุมค่าใช้
จ่ายนี้บ้างหรือไม่ หมายเหตุ ต้นทุนสามารถปรับให้เหมาะสมมากสุดได้โดยการขยายขอบเขตและรวบ
ศูนย์การดำเนินงาน การเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับพันธมิตร และการจ้างบุคคลหรือองค์กร
ภายนอกเพื่อทำงานบางส่วนของการดำเนินงาน (ได้แก่ การบัญชี การตรวจสอบหรือการตรวจ
ติดตามกระบวนการทำงาน)การฝึกอบรมและประกาศนียบัตร
กำหนดจำนวนเจ้าหน้าที่ให้คำปรึกษาและพนักงานอื่นๆ ที่ต้องเตรียมพร้อมในฐานะพนักงานใหม่ การฝึกอบรมและประกาศนียบัตร เพื่อสนับสนุนการดำเนินงาน และคำนวณค่าใช้จ่ายรายเดือน โดยตัดสิน
ใจว่าต้นทุนเหล่านี้เป็นส่วนที่ธุรกิจเพื่อสังคมรับผิดชอบหรือรับผิดชอบร่วมกับพนักงานหรือหุ้นส่วน
หรือคาดว่าจะใช้เป็นข้อกำหนดในการรับเข้าทำงาน
เทคโนโลยีสารสนเทศและการบำรุงรักษา
กำหนดต้นทุนคงที่ของงานด้านไอทีในการทำงานที่ไว้วางใจได้อย่างน้อยสุดตามขอบเขตของการให้
บริการที่ได้กำหนดไว้ แล้วประมาณการค่าใช้จ่ายรายเดือน หมายเหตุ ต้นทุนดังกล่าวสามารถทำให้ลด
ลงได้โดยการขยายขอบเขตและการรวมศูนย์การดำเนินงาน และเพิ่มประโยชน์จากการบริจาคต่างๆที่
ไม่ใช่ตัวเงินจากผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์และบริการด้านไอที
การขยายบริการในเชิงรุก การตลาด และการสื่อสาร
ประมาณการค่าใช้จ่ายต่างๆ และพิจารณาเชื่อมโยงกับการนำลูกค้าหรือผู้รับผลประโยชน์ใหม่ๆเข้าสู่
ระบบ กำหนดการใช้จ่ายรายเดือนพื้นฐานและคำนึงถึงต้นทุนในการสร้างเนื้อหา และข้อมูลที่ให้ความรู้
ด้วย หมายเหตุ ต้นทุนเหล่านี้สามารถลดลงหรือละทิ้งไปได้โดยการเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับ
พันธมิตร การบริจาคในรูปแบบต่างๆ ที่ไม่ใช่ตัวเงิน และการรวมศูนย์การดำเนินงาน
การดำเนินงานโดยองค์กรภายนอก
กำหนดกิจกรรมในการดำเนินงานที่ต้องการจ้างองค์กรภายนอก คำนวณต้นทุนรายเดือนตามอัตรค่า
บริการ หมายเหตุ: การดำเนินการดังกล่าวอาจปรับให้เหมาะสมโดยการเพิ่มประโยช์จากการสนับสนุน
ในรูปแบบการบริจาคต่างๆ ที่ไม่ใช้ตัวเงิน การรวมศูนย์การดำเนินการ และอื่นๆ

ต้นทุนคงที่ทั้งหมด

พิจารณาต้นทุนจมเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่าย

รายจ่ายที่ใช้ในการลงทุนหรือการลงทุนล่วงหน้าเพื่อเริ่มการดำเนินงานใหม่หรือเรียกว่าต้นทุนจมอาจ
ต้องนำไปบรรจุลงในแบบรายละเอียดของการลงทุนในแต่ละเดือน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทของการเงินที่
ใช้เพื่อครอบคลุมต้นทุนเหล่านี้ ในกรณีของสถานที่คัดกรองและให้คำปรึกษาในพื้นที่ ค่าใช้จ่ายสำหรับ
ทุนจมในแต่ละเดือนได้แก่:เทคโนโลยีและอุปกรณ์การแพทย์
เฟอร์นิเจอร์และเครื่องใช้ไฟฟ้า

ค่าใช้จ่ายในการจัดการและการลงทะเบียน
ใบรับรอง (ประกาศนียบัตร)* หมายเหตุ เพื่อลดความซับซ้อน แบบฟอร์มด้านบนนี้ไม่ได้สะท้อนหรือนำค่าเสื่อมของทรัพย์สินมาพิจาณาในการประมาณต้นทุนการ
ดำเนินงาน

21การปรับสมดุลกระแส
เงินสดรับและจ่าย

1
2
3
4
5
22

ค่าใช้จ่ายในการลงทุน (CAPEX)

จำนวนเงินที่ต้องใช้ในการลงทุนครั้งแรกในสิ่งที่ฉัน
ต้องการจะทำคือเท่าไร
อาจเป็นการซื้ออุปกรณ์หรือโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงค่า
ธรรมเนียมใบอนุญาตต่างๆ ฯลฯเมื่อออกแบบรูปร่างของธุรกิจเพื่อสังคมนั้น การพิจารณา
ทางเลือกต่างๆ เพื่อความยั่งยืนทางการเงิน จำเป็นต้องมี
การประมาณค่าใช้จ่ายที่จำเป็นโดยพิจารณาให้สอดคล้องกับ
เวลาที่มีรายรับเข้า คำถามเพื่อใช้ในการพิจารณามี 5 ข้อดังนี้

การพยากรณ์กระแสเงินสด

โดยทั่วไปจะมีการพยากรณ์เป็นรายเดือนและประมาณการก
ระแสเงินสดสุทธิระหว่างกระแสเงินสดรับและจ่าย ยอดคง
เหลือยกมาคือจำนวนเงินสดสุทธิที่ธุรกิจเริ่มต้นในแต่ละ
เดือนค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน (OPEX)จำนวนเงินที่ต้องใช้จ่ายเพื่อให้ครอบคลุมในสิ่งที่ฉัน
ต้องการทำคือเท่าไร

ทั้งนี้ให้ระลึกไว้ว่าในแต่ละเดือนจะต้องมีต้นทุนคงที่เสมอ (เช่นค่าเช่า เงินเดือน ค่าอินเตอร์เน็ต) ในส่วนต้นทุนผันแปรจะ
เปลี่ยนแปลงไปตามจำนวนการให้บริการ (เช่น การซื้อชุด
ทดสอบ บรรจุภัณฑ์ ต้นทุนการส่งผลิตภัณฑ์) และค่าเสื่อม
ของสินทรัพย์ (เช่น เมื่อซื้อคอมพิวเตอร์ เวลาผ่านไปคุณค่า
ของมันจะสูญเสียไปอย่างไร และมีความจำเป็นที่จะต้องซื้อ
เครื่องใหม่เมื่อใด)กระแสเงินสดรับ

จำนวนหน่วยของผลิตภัณฑ์และบริการที่ฉันคาด
การณ์ไว้ว่าจะขายได้ในแต่ละวัน สัปดาห์ เดือน และปี
คือเท่าไร

ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือสิ่งที่คุณใช้ในการกำหนดสมมติฐาน
ต้องพยายามกำหนดตามหลักฐานเชิงประจักษ์เท่าที่สามารถ
จะทำได้โดยใช้ตัวอย่างที่เทียบเคียงได้และการศึกษาตลาด
ทั้งนี้ขึ้นกับราคาของผลิตภัณฑ์และบริกาของคุณ ทั้งนี้ราคา
ควรขึ้นอยู่กับความเป็นจริงของตลาดและเหมาะสมกับ
ประชากรกลุ่มความเสี่ยงซึ่งพิจารณาได้จากการวิจัยตลาด
โครงสร้างต้นทุนในการส่งมอบผลิตภัณฑ์และบริการ และเงิน
ที่เหลือหลังจากหักค่าใช้จ่ายแล้วเพื่อใช้ในเหตุการณ์ฉุกเฉิน
และการขยายขนาด

มกราคม

กุมภาพันธ์

รวมรายรับ
เงินลงทุน

ยอดขาย

รวมรายจ่าย
การจัดเตรียม
ระบบค่าจ้าง
วัสดุการตลาด
การบำรุงรักษา

รวมเงินสดสุทธิ

จุดคุ้มทุน

ฉันคาดว่าจะมีรายได้เพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายใน
การดำเนินงานทั้งหมด และได้รับค่าใช้จ่ายในการ
ลงทุนคืนเมื่อมีความจำเป็น เมื่อใด

ไม่มีคำตอบที่ชัดเจนสำหรับคำถามนี้ เนื่องจากเราไม่สามารถ
คาดเดาอนาคตได้ แต่การคาดการณ์สถานการณ์ต่างๆ เช่นจำนวนผู้เข้ารับบริการสูง ปานกลาง หรือต่ำ สามารถช่วยใน
การเตรียมการและการวางแผนได้

จำนวนเงินลงทุน

จำนวนเงินที่ฉันต้องมีเพื่อใช้ในการพึ่งพาตนเองได้
คือเท่าใด
พิจารณาว่าจะได้เงินลงทุนจากที่ไหน และมีค่าใช้จ่ายในการ
รับเงินจำนวนนี้หรือไม่ (เช่น การจ่ายดอกเบี้ยจากเงินกู้)หากเป็นเช่นนั้น ให้เพิ่มเงินจำนวนนี้ในการประมาณการ
ต้นทุน

ข้อที่ควรพิจารณาทั้งห้าข้อดังกล่าวข้างต้นนั้นไม่มีความ
สัมพันธ์กัน ขึ้นอยู่กับการทำซ้ำเพื่อการปรับปรุงหรือปรับแต่ง
ของกระบวนการซึ่งขั้นตอนหนึ่งๆ จะส่งผลไปยังขั้นตอนอื่น
ต่อไป การได้รับข้อมูลเพื่อตอบคำถามที่สำคัญนั้นขึ้นอยู่กับ
การวิจัยตลาดที่แม่นยำ ซึ่งอาจรวมถึงการวิเคราะห์งานวิจัย
และข้อมูลการตลาดที่มีอยู่ ตลอดจนการสัมภาษณ์และการมี
ปฏิสัมพันธ์กับผู้ที่คาดหวังว่าจะเป็นผู้ใช้บริการในอนาคต
สิ่งที่ควรให้ความสำคัญคือความเข้าใจในผลกระทบของกระแส
เงินสดเมื่อพิจารณารายได้ที่เกิดขึ้นผ่านช่องทางต่างๆ เช่นการเบิกจ่ายจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติอาจ
เกิดความล่าช้าในขณะที่ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการเป็นการ
ชำระล่วงหน้า ความล่าช้านี้ก่อให้เกิดความจำเป็นในการที่จะ
ต้องมีเงินทุนหมุนเวียนใช้สำหรับการดำเนินงานในแต่ละวันใน
ระหว่างการรอคอยเงินทดแทนดังกล่าว ทั้งนี้การใช้แนวทาง
การจัดหาเงินทุนที่เป็นนวัตกรรมอาจทำให้สามารถทำให้เกิด
การไหลเวียนของกระแสเงินสดเป็นไปอย่างราบรื่น และช่วยให้
ธุรกิจเพื่อสังคมถึงจุดคุ้มทุนได้

การเพิ่มประโยชน์ทางการเงิน
จากภาคเอกชน

กระแสรายได้จากการจัดตั้งธุรกิจเพื่อสังคมรวมถึงสถานที่ในการตรวจเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
เพื่อความยั่งยืนโดยตัวเองนั้นจำเป็นจะต้องอาศัยการลงทุน ซึ่งนอกเหนือไปจากเงินช่วยเหลือจากรัฐบาลหรือ
องค์กรต่างๆ การบริจาค และรายได้ที่มาจากเงินหรือทรัพย์สินที่ได้รับบริจาค ทางเลือกหลักสองทางสำหรับการ
ลงทุนคือการกู้ยืมและการหาผู้ร่วมลงทุน ขณะเดียวกันก็มีโอกาสที่จะรวมทุนที่ได้รับจากการกุศลเข้ากับเงินลงทุน
หรือที่เรียกว่าการเงินแบบผสมผสาน นอกจากนี้การระดมทุนจากนักลงทุนหรือบุคคลทั่วไปในจำนวนเงินไม่มากยัง
เป็นอีกช่องทางหนึ่งในการระดมทุน

A

การเงินจากนักลงทุนใจดี
นักลงทุนใจดีโดยทั่วไปคือบุคคลที่มีเงินทุนจำนวนมากและใช้เงินส่วนตัวสนับสนุนธุรกิจที่เกิดใหม่ขึ้นช่วง
เริ่มต้นของการก่อตั้งธุรกิจ นักลงทุนเหล่านี้มีแนวโน้มที่จะแสดงความสนใจเป็นอย่างมากในธุรกิจที่ได้
เลือกเพื่อที่จะสนับสนุนเงินทุนและมักจะมีส่วนร่วมในกิจกรรมการก่อตั้งธุรกิจนั้น อย่างไรก็ตามผู้
ประกอบการเพื่อสังคมอาจเลือกที่จะขอการสนับสนุนเงินจากเครือข่ายของตน ซึ่งอาจรวมถึงครอบครัว
และเพื่อน และขยายไปยังกลุ่มบุคคลที่เต็มใจที่จะให้เงินลงทุนในขั้นแรกเพื่อสนับสนุนเงินทุนในการก่อตั้ง
ธุรกิจอีกด้วย

การเงินแบบผสมผสาน

B

Cการเงินแบบผสมผสานคือชุดเครื่องมือทางการเงินที่ผสมผสานทุนเพื่อการกุศลเข้ากับทุนภาคเอกชน ซึ่งสามารถช่วยจัดการกับระดับของความเสี่ยงและตอบแทนไปพร้อมกันกับการเข้าถึงแหล่งเงินทุนจากภาค
เอกชนจำนวนมากที่หมุนเวียนอยู่ในระบบ แนวทางทางการเงินแบบผสมผสานในบางรูปแบบอาจทำให้ผู้
บริจาคสามารถจ่ายเงินเพื่อผลลัพธ์ทางสังคมที่ตนต้องการ เช่น การนำผู้ติดเชื้อเอชไอวีมารับการดูแล
แทนที่การสนับสนุนและการทำกิจกรรมต่างของโครงการ เช่น เพิ่มการตรวจคัดกรองเอชไอวี เป็นต้น
ตัวอย่างหนึ่งของความสำเร็จทางสังคมที่สำคัญที่ได้นำผู้บริจาคที่สนใจเห็นผลลัพธ์ทางสังคมแต่ไม่
ต้องการความเสี่ยง ธุรกิจเพื่อสังคมที่มีศักยภาพในการทำให้สัมฤทธิ์ผลจากเงินลงทุนสู่โครงการ และนัก
ลงทุนที่ยินดีรับความเสี่ยงแต่ต้องการได้รับผลตอบแทนหากการดำเนินงานสำเร็จ โดยการบรรลุข้อตกลง
ที่นักลงทุนจะให้เงินกู้แก่ธุรกิจเพื่อสังคมเพื่อให้สามารถดำเนินการแก้ไขปัญหาได้ เช่น ขยายขอบเขตการ
คัดกรองเชื้อเอชไอวี และเมื่อบรรลุผลลัพธ์ทางสังคมตามต้องการ ผู้บริจาคก็ตกลงที่จะตอบแทนนัก
ลงทุนซึ่งได้แก่ ดอกเบี้ยสำหรับเงินกู้ เป็นต้น ความสำเร็จทางสังคมที่สำคัญมีหลากหลายรูปแบบโดยขึ้น
อยู่กับโครงการและความต้องการเฉพาะตลอดจนระดับการยินยอมของผู้บริจาค ในขณะที่อีกสองฝ่ายที่
สำคัญต่อขั้นตอนการจัดหาเงินทุนคือตัวกลางในการจัดโครงสร้างและจัดการกระบวนการดำเนินงานและ
ประเมินผลเพื่อตรวจสอบผลลัพธ์ที่ต้องการ ความสำเร็จทางสังคมที่สำคัญมีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด
กับพันธบัตรเพื่อสังคมในฐานะเครื่องมือทางการเงินแบบผสมผสานที่อิงผลลัพธ์ ตัวอย่างเช่น พันธบัตร
เพื่อสังคมสำหรับการทำให้การการติดเชื้อเอชไอวีเป็นศูนย์ ( Zero HIV Social Impact Bond)การระดมทุนจากสาธารณะ

การระดมทุนสาธารณะเป็นการระดมทุนจากกลุ่มผู้สนับสนุนจำนวนมาก ซึ่งโดยปรกติจะอยู่ใน
แพลตฟอร์มแบบออนไลน์ การรณรงค์เพื่อระดมทุนจากสาธารณะจำนวนมากแสวงหาหนทางที่จะ
สนับสนุนโครงการหรือการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะเฉพาะโดยการขายผลิตภัณฑ์หรือการตอบแทน
ล่วงหน้าเมื่อผลิตภัณฑ์หรือการพัฒนาโครงการเสร็จสมบูรณ์ วิธีการระดมทุนนี้เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบ
การได้มีส่วนร่วมกับผู้ที่อาจเป็นผู้บริโภคได้ตั้งแต่แรกเพื่อตรวจสอบความสนใจ และรับข้อมูลย้อนกลับ
เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หรือโครงการ ในขณะเดียวกันสามารถเข้าถึงนักลงทุนที่หลากหลายนอกเหนือจาก
แหล่งเงินทุนแบบดั้งเดิม การรณรงค์การระดมทุนจากสาธารณะได้รับประโยชน์จากการประชาสัมพันธที่
เข้มแข็งและการเพิ่มประโยชน์จากเครือข่ายที่มีอยู่

23การระดมทุนโดยการกู้ยืม
การระดมทุนโดยการกู้ยืมประกอบด้วยการกู้เงินเป็นหลัก ซึ่งมีให้บริการอย่างกว้างขวางจากธนาคาร
พาณิชย์ ธนาคารรัฐบาล นักลงทุนที่ต้องการสร้างผลกระทบต่อสังคมในเชิงบวก และสถาบันบางแห่ง
หรือผู้บริจาครายบุคคล อย่างไรก็ตามการกู้ยืมอาจเป็นเรื่องยากหรือไม่สามารถทำได้สำหรับองค์กรเพื่อ
สังคมจำนวนมาก ธนาคารพาณิชย์ที่ให้บริการสินเชื่อต้องการหลักประกันหรือประวัติทางการเงินที่
มั่นคงซึ่งอาจเป็นไปได้ยากสำหรับองค์กรหลายแห่ง ในขณะที่ธนาคารของรัฐอาจมีความเป็นไปได้สูงกว่า
และเสนออัตราดอกเบี้ยแบบผ่อนปรนหรือดีกว่าเนื่องจากข้อบังคับเพื่อการพัฒนาของธนาคารซึ่งอาจ
สอดคล้องกับความเต็มใจที่จะรับความเสี่ยงโดยตัดข้อกำหนดในการมีหลักประกันออก และขยายระยะ
เวลาการชำระคืนเมื่อเปรียบเทียบกับธนาคารพาณิชย์ ความเป็นไปได้อีกทางหนึ่งคือการหาผู้ค้ำประกันใน
การกู้ยืมในกรณีที่ธุรกิจหรือโครงการเพื่อสังคมมีผู้ใจบุญเป็นหุ้นส่วนหรือเป็นผู้บริจาค

Dสินเชื่อใบแจ้งหนี้ เป็นรูปแบบหนึ่งของการระดมทุนโดยการกู้ยืมประกอบด้วยการอนุญาตให้องค์กรจัด
ทำใบแจ้งหนี้หรือการชำระเงินในอนาคตเป็นหลักประกันในการกู้ยืม เพื่อให้สามารถจัดหาเงินทุนได้ทันที
เพื่อให้การทำงานขององค์กรเป็นไปอย่างราบรื่น สินเชื่อใบแจ้งหนี้อาจเป็นช่องทางหนึ่งในการพิจารณา
นำมาใช้เมื่อเกิดความล่าช้าจากการจ่ายเงินชดเชยจากรัฐบาล ซึ่งบ่อยครั้งมักใช้ในบริบทอื่น ตัวอย่างเช่น
วิสาหกิจเพื่อสังคมประชารัฐรักสามัคคีออกสินเชื่อใบแจ้งหนี้แก่กลุ่มเกษตรอินทรีย์รายย่อยเพื่อให้
เกษตรกรสามารถจัดหาผักอินทรีย์ให้กับโรงพยาบาลของกระทรวงสาธารณสุข แม้ว่ากระบวนการชำระ
เงินของโรงพยาบาลจะล่าช้าไปถึง 60 วัน กลไกนี้อาจนำไปใช้โดยกิจการเพื่อสังคมของกลุ่มประชากร
หลักซึ่งมีขนาดเล็กที่ให้บริการด้านการทดสอบเชื้อเอชไอวีเพื่อได้รับประโยชน์สูงสุดจากแบบแผนการ
จ่ายเงินชดเชยของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)การหาทุนในรูปแบบของหุ้นส่วน
การหาทุนในรูปแบบของหุ้นส่วนทำโดยการขายสัดส่วนการเป็นเจ้าของในบริษัทให้กับนักลงทุนเพื่อการนำ
เงินทุนเข้าสู่ธุรกิจในการเริ่มต้น เติบโต หรือเพื่อความยั่งยืนในการดำเนินงาน การหาทุนในรูปแบบของ
หุ้นส่วนเป็นรากฐานสำคัญของการลงทุนแบบเดิมในระยะแรกของบริษัทที่แสวงหาผลกำไร หากแต่ต้องมี
การปรับเปลี่ยนตามความจำเป็นเพื่อให้เหมาะสมกับการลงทุนในธุรกิจเพื่อสังคม ประการแรกให้พิจารณา
ถึงจุดประสงค์ของธุรกิจเพื่อสังคมซึ่งก็คือการแก้ปัญหาสังคมมากกว่าการทำกำไรสูงสุด แรงจูงใจของผู้
ลงทุนในรูปแบบหุ้นส่วนและความสอดคล้องกับพันธกิจทางสังคมจึงสำคัญ หากการขายส่วนหนึ่งของ
ธุรกิจเพื่อสังคมให้กับนักลงทุนที่ต้องการผลกำไรสูงสุดความท้าทายในการบริหารจัดการย่อมเกิดขึ้น
ประการที่สอง ธุรกิจเพื่อสังคมไม่ควรมีการแบ่งแยก กำไรที่เกิดขึ้นจากการขยายขอบเขตที่ธุรกิจเพื่อ
สังคมได้ดำเนินการควรนำกลับมาลงทุนใหม่ ดังนั้นแรงจูงใจของนักลงทุนแบบหุ้นส่วนควรจะเป็นการได้
รับเงินคืนเฉพาะในส่วนที่ตนลงทุนเท่านั้นไม่ใช่ผลตอบแทนจากการลงทุนซึ่งอาจถือว่าการลงทุนในรูป
แบบหุ้นส่วนเป็นทางหลักไม่เหมาะสมในการนำมาใช้ อย่างไรก็ตามยังมีนักลงทุนแบบหุ้นส่วนของธุรกิจ
เพื่อสังคมจำนวนมากที่มีแรงจูงใจในการกุศล และมองหาวิธีการที่ยั่งยืนในการใช้เงินทุนเพื่อสนับสนุน
องค์กรทางสังคม ตัวอย่างเช่น โครงการหุ้นสามัญโนบิน (Nobin Equity Program) ซึ่งเป็นแนวทาง
การลงทุนในหุ้นรายย่อยที่บุกเบิกโดย กรามีน ทรัสต์ (Grameen Trust) ซึ่งผสมผสานการลงทุนในรูป
แบบหุ้นส่วนในช่วงที่ธุรกิจยังไม่ผ่านการทดสอบและเป็นระยะเริ่มต้นของธุรกิจที่ไม่มีการสนับสนุนทาง
ด้านการเงินอีกด้วย

24

Eพันธบัตรเพื่อสังคมในการลดเชื้อเอชไอวี
ให้เป็นศูนย์ในสหราชอาณาจักร

ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการลงทุนเพื่อผลลัพธ์ในด้านเชื้อเอชไอวี
พันธบัตรเพื่อสังคมในด้านเชื้อเอชไอวี (HIV Social Impact Bonds -SIBs) ได้รับการบุกเบิกในสหราชอาณาจักรใน
ปี พ.ศ. 2561 ซึ่งเป็นนวัตกรรมทางการเงินที่ใช้เงินจากภาคเอกชนเพื่อลดการใช้จ่ายของภาครัฐในด้านเอชไอวี/เอดส์
ไปพร้อมกับการให้ความสำคัญไปที่ผลลัพธ์ด้านสาธารณสุข การริเริ่มนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อเร่งการตรวจหาเชื้อเอชไอวี
ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก และสนับสนุนให้การรักษาและการป้องกันเป็นไปอย่างต่อเนื่อง โครงการนำร่องโดยการให้บริการ
สุขภาพด้านเอชไอวีแก่บุคคลที่มีความเสี่ยงในบริเวณชายขอบของลอนดอนเป็นจุดเริ่มต้นการดำเนินงานของพันธบัตร

Outcome-Based Contractingองค์ประกอบพื้นฐานของพันธบัตรเพื่อสังคมคือการวัดผลลัพธ์ที่เข้มงวด ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการชำระเงินลงทุนคืน พันธบัตรนี้เน้นย้ำถึงความต้องการ
เป็นพิเศษสำหรับรูปแบบของนวัตกรรมการระดมทุน เพื่อให้บรรลุผลลัพธ์ทาง
สังคมที่วัดผลได้ในการต่อสู้กับเชื้อเอชไอวี ผู้ให้บริการด้านสุขภาพจะได้รับเงิน
ก่อนประมาณร้อยละ 65 ของจำนวนผลลัพธ์ที่ได้ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้า จากนั้นจึง
จ่ายตามผลลัพธ์ที่ได้ ทั้งนี้พันธบัตรให้ผลตอบแทนที่สูงมากเมื่อเทียบกับอัตรา
การจ่ายสำหรับการทดสอบซึ่งค่อนข้างต่ำเนื่องจากการจ่ายเงินดังกล่าวขึ้นอยู่กับ
ผลลัพธ์สองประการดังนี้
1. การติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ที่ได้รับการวินิจฉัยและถูกนำไปเกี่ยวข้องกับการ
ดูแลและรักษา
2. การกลับเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลและรักษาอีกครั้งของผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่
หายไปรวมถึง ผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี (PLHIV) ที่ได้รับการวินิจฉัยก่อน
หน้านี้และไม่ได้รับยาต้านไวรัสเป็นเวลาอย่างน้อย 12 เดือน หรือที่เพิ่งได้รับ
การปล่อยตัวจากสถาบัน (หรือ เรือนจำ) โดยไม่มีการดูแลและรักษาเชื้อเอช
ไอวีอย่างสม่ำเสมอ

แบบโครงสร้างฉบับเข้าใจง่ายของพันธบัตร
เพื่อสังคมในการลดเชื้อเอชไอวีให้เป็นศูนย์
ในสหราชอาณาจักร
1

1. การให้ทุนเพื่อสนับสนุนการจ่าย
เงินอิงตามผลลัพธ์

ผู้จ่ายเงินตามผลลัพธ์

หน่วยงานราชการส่วน
ท้องถิ่น

1. เงินกู้

5. การจ่ายเงินตาม
ผลลัพธ์

4. หลักฐานของ
ผลลัพธ์

นักลงทุน
6.การชำระคืน (จำนวนเงินจะ
แตกต่างกันไปตามผลลัพธ์ได้)Zero HIV Social Business2. การจัดการสัญญาการให้
บริการและการสนับสนุน

4. หลักฐาน
ของผลลัพธ์

6. การจ่ายเงินพิเศษ
ตามผลลัพธ์

ผู้ให้บริการสุขภาพด้านเชื้อเอชไอวี
3. กิจกรรมภายใต้ยุทธศาสตร์ RRTTR

4. ผลลัพธ์ที่ได้

ผู้รับผลประโยชน์

ผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี (PLHIV) ที่ไม่ได้รับการวินิจฉัยมาก่อน
หรือผู้ที่หยุดรับการดูแลและการรักษา

ดัดแปลงมาจาก Stanworth, N. (2020) รายงานข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับพันธบัตรเพื่อ
สังคมในการลดเชื้อเอชไอวีให้เป็นศูนย์

ประโยชน์ของพันธบัตรเพื่อ
สังคมในการลดเชื้อเอชไอวี
ให้เป็นศูนย์
สำหรับภาครัฐ: ลดค่าใช้จ่ายสาธารณะ
มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นเมื่อมีการนำ
คนเข้ามารับการรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก หลีกเลี่ยงค่าใช้จ่ายจำนวน
200,000 ปอนด์ในการเข้ารับการดูแล
ของผู้ติดเชื้อเอชไอวีหนึ่งคนในแต่ละ
ครั้งสำหรับนักลงทุนเอกชน: เงินที่ลงทุน
รวมถึงผลกระทบทางสังคมในด้านบวก
และผลตอบแทนทางการเงิน
สำหรับผู้ให้บริการด้านสุขภาพ: การจัดหาเงินทุนที่ยืดหยุ่นในการดำเนิน
โครงการเพื่อการบริการด้านสุขภาพ
โดยไม่ต้องกังวลเรื่องกระแสเงินสด

การจัดหาเงินทุนสำหรับ
พันธบัตรเพื่อสังคม

การจัดตั้งพันธบัตรเพื่อสังคม (SIB) ในสหราช
อาณาจักรได้รับการสนับสนุนจากกองทุน
Commissioning Better Outcomes (CBO)ซึ่ง SIB เป็นโครงการพันธบัตรเพื่อสังคมที่ได้รับ
ทุนสนับสนุนจากกองทุน National Lottery
Community Fund of England และยังได้รับ
ประโยชน์ทางการเงินมาจากเงินทุนของมูลนิธิ
Elton John AIDS Foundation เพื่อสนับสนุน
ระบบการจ่ายเงินอิงตามผลลัพธ์ นักลงทุนเอกชน
ของพันธบัตรเพื่อสังคม ประกอบด้วยโครงการ
ริเริ่มต่างๆ ของเอกชน ซึ่งมีส่วนสนับสนุนเงินกู้
สูงถึง 1 ล้านปอนด์ โดยมีอัตราผลตอบแทนที่
ผันแปรได้หากบรรลุผลสำเร็จหรือเกินกว่าเกณฑ์
อ้างอิงที่ได้กำหนดไว้ เงินทุนจากพันธบัตรเพื่อ
สังคม ได้รับการจัดการโดยบริษัท Zero HIV
Community Interest/Social Business ซึ่งเป็นสื่อกลางในการทำสัญญาและอยู่ภายใต้การ
ควบคุมของคณะกรรมการบริหารประกอบด้วย
ตัวแทนจากหน่วยงานผู้ว่าจ้าง ผู้ให้ทุน และนัก
ลงทุน กองทุน CBO จะทำหน้าที่ประเมินโครงการ
ริเริ่มนี้ สิ่งสำคัญที่ควรทราบคือพันธบัตรเพื่อ
สังคมใช้เวลานานในการพัฒนาเมื่อพิจารณาจาก
ขนาดของเงินทุนที่ต้องการและขั้นตอนการมีส่วน
ร่วมที่ซับซ้อนของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย พันธบัตร
เพื่อสังคมในการลดเชื้อเอชไอวีให้เป็นศูนย์ในสห
ราชอาณาจักรใช้เวลาสามปีครึ่งนับจากการรับ
มอบเงินทุนสำหรับก่อตั้งไปจนถึงการเริ่มทำ
สัญญาชนิดอิงตามผลลัพธ์ฉบับแรก

25

การสนับสนุนที่ไม่ใช่ด้านการเงิน

บทบาทของการบริจาคในรูปแบบต่างๆ เพื่อขยาย
ผลลัพธ์ด้านสาธารณสุข
การเพิ่มประโยชน์จากการสนับสนุนที่ไม่ใช่ทางการเงินจาก
บุคคลภายนอกที่ให้ประโยชน์แก่ผู้ประกอบการทางสังคม
ที่นอกเหนือจากการสนับสนุนด้วยเงินแบบเดิมสามารถ
ทำให้เกิดการปรับปรุงการดำเนินงานและขั้นตอนต่างๆ
รวมถึงการฝึกอบรม การให้คำปรึกษา การเชื่อมโยงตลาด
และความช่วยเหลือด้านวิชาการ บริการเหล่านี้ยังช่วยส่ง
เสริมการเชื่อมต่อกับผู้เชี่ยวชาญและเครือข่าย ช่วยในการ
เข้าถึงตลาดและลูกค้าใหม่ๆ โอกาสเหล่านี้ผู้ประกอบการ
จะต้องระบุและแสวงหาในเชิงรุกเพื่อให้คงอยู่ต่อไป ซึ่งอาจรวมถึงการได้รับประโยชน์ที่เพิ่มขึ้นโดยเสริมสร้าง
เครือข่ายและสร้างความสัมพันธ์กับผู้ให้บริการ ที่สุดแล้ว
การสนับสนุนที่ไม่ใช่ด้านการเงินสามารถเสริมศักยภาพให้
ผู้ประกอบการในการตัดสินใจอย่างมีข้อมูล ใช้ประโยชน์
จากโครงการและโอกาสที่มีอยู่ และเพิ่มประสิทธิภาพการ
ดำเนินงานเพื่อให้บรรลุความยั่งยืนทางการเงิน

ตัวอย่างเพียงเล็กน้อยของการสนับสนุนในรูปแบบ
ของการบริจาคสำหรับผู้ประกอบการเพื่อสังคม
ได้แก่:การสนับสนุนทางธุรกิจ

การบ่มเพาะ การเร่งสร้างและการส่งเสริม และการ
แนะนำในการพัฒนาธุรกิจในรูปแบบอื่น

การบริการสังคมหรือการลดราคาค่าบริการ

การตลาด การบัญชี และการสนับสนุนด้านกฎหมาย
(เช่น กฎหมายทรัสต์โดยมูลนิธิทอมป์สัน)ทรัพยากรและเครื่องมือด้านเทคโนโลยี

ได้แก่ แพลตฟอร์ม “TechSoup” สำหรับองค์กร
ไม่แสวงหาผลกำไร ซอฟแวร์สำหรับการจัดการ
โครงการ “Monday.com” ฟรี “Google Suite”
และ การโฆษณาออนไลน์ผ่านเครือข่าย กุเกิ้ล
“Google Ads”

การสร้างความเห็นอกเห็นใจและการขยายบริการเชิงรุก
การอุทิศด้วยความศรัทธาเพื่อโลกที่ปราศจากเอดส์

จากการที่คนกลุ่มเสี่ยง คนชายขอบ และกลุ่มผู้มีรายได้น้อยต้อง
เผชิญกับการตีตราและการเลือกปฏิบัติ ในขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิด
การเสียสละและสนับสนุนของชุมชนซึ่งเกิดขึ้นบนพื้นฐานของความ
ศรัทธา และสามารถเพาะบ่มให้เกิดกลไกของชุมชนเพื่อยุติการแพร่
ระบาดของเชื้อเอชไอวีองค์กรและเครือข่ายที่เกิดขึ้นบนพื้นฐานของ
ความศรัทธานี้ยังสามารถเป็นฐานกำลังที่สำคัญในการขยายบริการ
ในเชิงรุกซึ่งสามารถทำให้เกิดการบริการเพื่อเข้าถึงกลุ่มประชากร
หลักอื่นๆ และเป็นการขยายฐานผู้รับบริการของธุรกิจเพื่อสังคมอีก
ด้วย ตัวอย่างที่แสดงให้เห็นได้คือในภูมิภาคลุ่มน้ำโขงก่อนหน้านี้ได้มี
การรณรงค์เรื่องการทดสอบ การบริการด้านสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับ
เอชไอวีในสถานพยาบาลจากจิตศรัทธาหรือเครือข่าย และโครงการ
ริเริ่มด้านการศึกษาและการฝึกอบรมสำหรับพระภิกษุในฐานะที่
ปรึกษาเพื่อให้คำแนะนำและการสนับสนุนทางจิตวิญญาณแก่ผู้ที่ได้
รับผลกระทบจากเชื้อเอชไอวี ต้นกำเนิดขององค์กร “ความหวังของ
เด็กชาวกัมพูชา (Hope for Cambodian Children)” ซึ่งเป็น
องค์กรดูแลในชุมชนที่สนับสนุนเด็กที่ได้รับผลกระทบจากเชื้อเอชไอ
วี/เอดส์ การป้องกันการแพร่เชื้อจากมารดาสู่ทารก นอกจากนี้ยังมี
โครงการริเริ่มอื่นๆ ที่สามารถสืบกลับไปยังวัดโนเรีย (Wat Norea)ซึ่งได้ก่อตั้งโครงการ “สันติภาพของเด็กชาวโนเรีย (Norea
Peaceful Children)” เพื่อจัดหาที่พักพิงและการดูแลเด็กกำพร้าซึ่ง
ได้รับผลจากภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวข้องกับเชื้อเอชไอวี/เอดส์ พร้อม
กับการสนับสนุนด้านอื่นต่อผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี ตัวอย่างอื่นๆ
ได้แก่การอุทิศตนตลอดชีวิตของอาร์คบิชอป เดสมอนด์ ตูตู ในเรื่อง
ความตระหนักรู้และการป้องกันเรื่องเอชไอวี และมติของสุเหร่ายิวใน
เรื่องโรคเอดส์ (United Synagogue Resolution on AIDS)

26

พระสงฆ์ให้พรแก่ผลิตภัณฑ์คุมกำเนิดและป้องกันโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่จัดจำหน่ายในประเทศไทย
(2517)
ขอบคุณภาพจากสมาคมพัฒนาประชาชนและชุมชน
(พีดีเอ)เทคโนโลยีการทดสอบ
และการสุ่มตัวอย่าง
ด้วยตนเอง
ประเทศไทยมีความก้าวหน้าอย่างมากในดำเนินการเพื่อ
ให้เกิดการเข้าถึงผลิตภัณฑ์และการบริการทดสอบเพื่อ
ตรวจหาเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น
โดยผ่านการผสมผสานความคิดริเริ่มของรัฐบาล การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการดูแลสุขภาพ และการ
สร้างความร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ กฎกระทรวงฉบับที่ 1/2558 ว่าด้วยการตรวจเชื้อเอชไอวี
ด้วยตนเอง (HIVST) ได้รับการอนุมัติจากคณะรักษา
ความสงบแห่งชาติ เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนทราบ
สถานะเอชไอวีของตนโดยเพิ่มการเข้าถึงชุดตรวจเอชไอ
วีด้วยตนเอง ซึ่งชุดตรวจชุดแรกนี้ได้รับการขึ้นทะเบียน
ในประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
ประกาศเมื่อวันที่ 17 กันยายน 2562 ว่าด้วย “เกณฑ์
การอนุมัติชุดทดสอบที่เกี่ยวข้องกับการตรวจคัดกรอง
การติดเชื้อเอชไอวีรายบุคคล”ในปีงบประมาณ 2566 มีชุดทดสอบเชื้อเอชไอวีด้วยตนเอง
จำนวน 4 รายการและชุดเก็บตัวอย่างด้วยตนเองสำหรับโรค
ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ได้แก่ ได้แก่ เอชพีวี (HPV),หนองในแท้ (NG) และ หนองในเทียม (CT) ได้รับอนุมัติจาก
สำนักงานคณะกรรมการอหารและยา ชุดทดสอบนี้ได้รับการ
ยอมรับอย่างกว้างขวาง และนับได้ว่ามีปลอดภัยตลอดจน
ความแม่นยำค่อนข้างสูง ชุดทดสอบและเก็บตัวอย่าง
สำหรับเชื้อเอชไอวี และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นเช่น
เดียวกับชุดทดสอบแอนติเจนด้วยตนเองสำหรับเชื้อโค
วิด-19ซึ่งได้พิสูจน์ว่าช่วยเพิ่มโอกาสในการขยายความ
ครอบคลุมและความถี่ของการตรวจทำให้มีการตรวจพบใน
ระยะเริ่มแรก และช่วยลดการแพร่เชื้อ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
สำหรับบุคคลที่มีปัญหาในการเข้าถึงบริการทดสอบที่มี
มาตรฐาน รวมถึงผู้ที่อยู่ห่างไกลจากสถานบริการทดสอบ
หนุ่มสาวที่ประกอบกิจกรรมทางเพศ และกลุ่มเสี่ยงที่สำคัญ
ต่างๆซึ่งประสบปัญหาในการเข้าถึงบริการที่เป็นมิตร

การคัดกรองด้วยตนเองแบบนิรนาม:แนวทางของไต้หวันในการส่งมอบชุดทด
สอบเอชไอวีด้วยตนเองให้บุคคลทั่วไป

ตู้หยอดเหรียญสำหรับชุดตรวจเชื้อเอชไอวีด้วยตนเอง
ที่มา: มูลนิธิโรคเอดส์ไต้หวัน

ด้วยการผสมผสานการให้บริการอย่างต่อเนื่องของทดสอบแบบนิรนาม
ทำให้ไต้หวันบรรลุเป้าหมายในการทดสอบและวินิจฉัยผู้ติดเชื้อ HIVอย่างน้อยร้อยละ 95 ของผู้มีชีวิตร่วมกับเชื้อเอชไอวี ทั้งนี้ศูนย์ควบคุม
โรคติดเชื้อแห่งไต้หวัน (CDC) ได้แนะนำให้ผู้ที่มีกิจกรรมทางเพศได้รับ
การทดสอบอย่างน้อยหนึ่งครั้งโดยให้เป็นส่วนหนึ่งของการตรวจร่างกาย
ตามปรกติ และบ่อยขึ้นสำหรับผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ใช้เข็มร่วมกัน
ใช้ยาเสพติด มีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกัน และมีคู่นอนหลายคน เพื่อให้
บรรลุเป้าหมายดังกล่าวนี้ ทางการไต้หวันได้เปิดตัวการทดสอบเชื้อเอชไอ
วีด้วยตนเองเป็นครั้งแรกในปี 2559 พร้อมไปกับการทดสอบในชุมชน
และสถานบริการในเขตเทศบาล เมือง และเขตต่างๆบนเกาะ ชุดตรวจคัด
กรองด้วยตนเองมีจำหน่ายในราคา 200 ดอลลาร์ไต้หวัน (ประมาณ 220บาท) ณ จุดขายหลายแห่ง รวมถึงตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ ระบบออนไลน์ และร้านค้า รวมถึงการแสดงสถานที่จำหน่ายทุกแห่งบนเวปเพจ
โดย CDC เป็นผู้มอบตู้จำหน่ายแบบกลไกหรือแบบอิเล็กทรอนิกส์ซึ่ง
สามารถพบในมหาวิทยาลัย ร้านขายยา ศูนย์สุขภาพในเครือขององค์กร
ทางศาสนา ศูนย์ของชุมชน เป็นต้น ในปี 2565 พบว่าจำนวนชุดทดสอบ
ด้วยตัวเองทั้งหมดมียอดขายผ่านตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ คิดเป็นร้อย
ละ 21 และ ร้อยละ 63 เป็นการสั่งซื้อทางออนไลน์ ชุดทดสอบทั้งหมดมี
รหัส QR เฉพาะไม่ซ้ำกัน มีรายละเอียดในการรายงานผล ผู้ที่ส่งผลการ
ทดสอบสามารถขอชุดทดสอบเชื้อเอชไอวีด้วยตนเองได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
หนึ่งเดือนหลังจากนั้น ผู้ใช้ชุดทดสอบประมาณร้อยละ 30 รายงานผล
การตรวจของตนและพบว่ามีอัตราการติดเชื้อต่ำกว่าร้อยละ 0.5
27การเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับภาครัฐ
การเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับภาครัฐในรูปแบบของธุรกิจเพื่อสังคมคือการขอสนับสนุนเงินทุนและ
ทรัพยากรจากภาครัฐเพื่อใช้ในการก่อตั้งหรือการดำเนินงาน นอกจากนี้อาจมาในรูปแบบของเงินช่วยเหลือ เงินอุดหนุน สิ่งจูงใจทางภาษี เครื่องมือ การให้ทรัพยากรหรือ ความช่วยเหลืออื่นๆ ในบางกรณีจะพบว่าความร่วมมือ
ระหว่างภาครัฐและเอกชน (PPP) สามารถช่วยให้การทำงานร่วมกันเป็นไปได้สะดวกราบรื่น มีการลงทุนจากภาค
เอกชน และการกระจายความเสี่ยง ในส่วนของธุรกิจเพื่อสังคมนั้นการประสานแนวทางการดำเนินงานเข้ากับ
โครงการของรัฐสามารถช่วยให้มีความได้เปรียบทางการแข่งขันในการจัดการในการช่วยเหลือให้คำแนะนำได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ

ตัวอย่างแหล่งที่มาของเงินทุนสาธารณะสำหรับเอช
ไอวีและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับโรคติดต่อทางเพศ
สัมพันธ์อื่น ได้แก่:กองทุนโลกเพื่อต่อสู้กับโรคเอดส์ วัณโรค และมาลาเรีย

ความพยายามค่อนข้างต่ำ
ในขณะที่ความมั่นใจที่จะได้
รับด้านเงินช่วยเหลืออยู่
ระดับสูง

การรับเงินจ่ายทดแทนอาจ
ไม่สอดคล้องกับกำหนด
เวลาในการใช้จ่าย อาจจำเป็นต้องมีการทำ
รายงานซึ่งทำให้ขาดอิสระ

สามารถลดค่าใช้จ่ายในการ
สรรหาอุปกรณ์ วัสดุ หรือเวลา
ของพนักงานและอื่นๆได้

ความเสี่ยงจากความ
ผันผวนในทางการเงินตาม
กาลเวลา

เอชไอวี/เอดส์ระดับทวิภาคี หรือแผนงานหรือ
โครงการที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพที่กว้างขึ้น
การคลังจากภาครัฐระดับชาติและนานาชาติ
สำหรับการวิจัยทางการแพทย์ การวิจัยและ
พัฒนา และนวัตกรรม
การคลังระดับจังหวัดเพื่อการส่งเสริม
สาธารณสุข การศึกษา การมีส่วนร่วมทางสังคม
และอื่นๆที่เกี่ยวข้อง

การสร้างความร่วมมือและการรวมศูนย์เพื่อ
ให้เกิดความประหยัดจากการขยายขนาด

การใช้แนวทางเพื่อสร้างความร่วมมือเพื่อให้เกิดการประหยัดจากการขยายขนาดอาจเป็นปัจจัย
ที่ขาดไม่ได้ของการดำเนินงานของธุรกิจเพื่อสังคมซึ่งขับเคลื่อนด้วยการสร้างผลกระทบต่อ
สังคม ในทำนองเดียวกันกับ การมอบหมายงานตามความสามารถ และการรวมศูนย์ในบาง
บทบาทและหน้าที่ในบางตำแหน่งอาจสร้างประโยชน์ของการร่วมมือกันได้มากขึ้นโดยการขจัด
ความไม่มีประสิทธิภาพด้านต้นทุน และยกระดับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่มีอยู่ ในกรณี
ของโครงการริเริ่มสำหรับการคัดกรองและการให้คำปรึกษา การรวบรวมบทบาทของงานใน
ด้านการตลาดเข้ากับการสื่อสาร รวบรวมบทบาทงานระบบและงานบริการทางด้านดิจิทัล และการจัดหากับการจัดการผลิตภัณฑ์ เหล่านี้ล้วนสามารถเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้จ่ายเพื่อการ
ดำเนินงานรวมทั้งเพิ่มอำนาจต่อรองกับผู้จำหน่ายสินค้า การใช้แนวทางเพื่อสร้างความร่วมมือ
ร่วมกันอาจทำได้โดยการจัดตั้งสหพันธ์ซึ่งจะช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นเพื่อลดผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงภายนอกอย่างฉับพลันได้อีกด้วย การทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพทั้ง
ภายในสถาบันและองค์กรข้ามภาคส่วนเป็นการเปิดโอกาสให้เกิดการสร้างผลกระทบต่อสังคม
ในด้านบวกและความยั่งยืนทางการเงินผ่านแนวทางเศรษฐกิจแบบแบ่งปัน
สารสนเทศและ
ข้อมูล

28ความรู้และความ
เชี่ยวชาญ

สิ่งอำนวยความ
สะดวกและโครงสร้าง
พื้นฐาน

การเงินและ
ค่าใช้จ่าย

เทคโนโลยี อุปกรณ์ และขั้นตอนการดำเนินงาน

การจัดซื้อจัดจ้าง
แบบกลุ่มและ
โลจิสติกส์
กลยุทธ์ในการบรรเทาผลกระทบ
จากความเสี่ยงและค่าใช้จ่าย

ค่าชดเชยการรักษาพยาบาลของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่ง
ชาติ (สปสช.)สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กำกับดูแลโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าของประเทศ
หรือโครงการ "บัตรทอง" ซึ่งให้การเข้าถึงบริการทางการแพทย์รวมถึงการเบิกค่ารักษาพยาบาลตามสิทธิ์
สำหรับคนไทย เช่น การให้คำปรึกษา การทดสอบ การรักษา และการจ่ายยาตามใบสั่งแพทย์ โดยทั่วไปผู้ให้
บริการที่ลงทะเบียนกับสปสช. จะจัดการในค่าชดเชยการรักษาพยาบาลโดยตรง โดยกำหนดว่าต้องส่งรหัส
ประจำตัวของผู้ป่วยที่มีสิทธิ์เพื่อการพิจารณา
อัตราการจ่ายเงินชดเชยค่ารักษาพยาบาลของสปสช.
(ปีงบประมาณ 2566)
รายการทดสอบ/ให้บริการ

ราคา(บาท/ หมายเหตุ
หน่วย)

การให้คำปรึกษาและการทดสอบโดย
สมัครใจ

7การทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีโดย
บุคลากรทางการแพทย์

140การทดสอบการติดเชื้อเอชไอวีด้วย
ตนเอง

100

การตรวจสุขภาพด้วยการทดสอบ
ทางห้องปฏิบัติการขั้นพื้นฐาน

อัตราค่าชดเชยการตรวจทางห้องปฏิบัติต่อ
25 หนึ่งการทดสอบ รวมถึงการตรวจ (CBC,
FBS, Cr, Chol, TG, SGPT/ALT)*การนับจำนวนของเม็ดเลือดขาว
ชนิด CD4400 ในรายที่ผลการทดสอบพบว่ามีเชื้อเอชไอวี

การตรวจหาปริมาณเชื้อไวรัสใน
กระแสเลือด

1350 ในรายที่ผลการทดสอบพบว่ามีเชื้อเอชไอวี

การตรวจการดื้อยาของเชื้อเอชไอวี
(วิธีที่ห้องปฏิบัติการพัฒนาขึ้นเอง)การตรวจการดื้อยาของเชื้อเอชไอวี
(วิธีทดสอบจากบริษัทผู้ผลิตเพื่อ
การค้า)5,500การทดสอบทำโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่
มีใบประกอบวิชาชีพ

เฉพาะการทดสอบตามวัตถุประสงค์ของงาน
วิจัยในโรงพยาบาลของมหาวิทยาลัยเท่านั้น

ควรรวมถึงการทดสอบสำหรับยายับยั้งการ
ทำงานของเอนไซม์โปรตีเอส (PR) และรี
เวิร์สแทรนสคริปเทส (RT) เพื่อระบุความ
6,000 แปรปรวนทางพันธุกรรมของเชื้อเอชไอวี
สำหรับการทดสอบยาต้านไวรัสเอชไอวี ที่ทำ
หน้าที่ยับยั้งเอนไซม์อินทีเกรส (IN) สามารถ
พิจารณาให้เป็นทางเลือก

การตรวจอีเอ็นเอของเชื้อไวรสั
ฮิวแมนแพพพลิ โลมา (HPV
DNA)

280

ไม่ว่าจะเป็นการทดสอบโดยบุคลากรทางการ
แพทย์ หรือการทดสอบด้วยตนเอง

การตรวจแอนติเจนสำหรับไวรัสตับ
อักเสบบี (HBV Antigen)50การทดสอบแบบรวดเร็วหรือการทดสอบด้วย
เครื่องอัตโนมัติ

การตรวจแอนติเจนสำหรับไวรัสตับ
อักเสบซี (HCV Antigen)50การทดสอบแบบรวดเร็วหรือการทดสอบด้วย
เครื่องอัตโนมัติ

การตรวจแอนติเจนส่วนแกนสำหรับ
ไวรัสตับอักเสบซี (HCV Core
Antigen)400การตรวจอาร์เอ็นเอสำหรับไวรัสตับ
อักเสบซี (HCV RNA)

1690 การตรวจเชิงคุณภาพหรือเชิงปริมาณ

การสมัครขึ้นทะเบียนเป็นหน่วย
บริการระบบหลักประกันสุขภาพ
แห่งชาติ (สปสช.)12สมัครเพื่อขอสถานะ
ห้องปฏิบัติการเทคนิค
การแพทย์จาก
สำนักงานสาธารณสุข
จังหวัด กระทรวง
สาธารณสุข
ได้รับการรับรองห้อง
ปฏิบัติการทางการ
แพทย์ในด้านคุณภาพ
ความสามารถ และข้อ
กำหนดด้านความ
ปลอดภัย จากหน่วย
ให้การรับรองดังนี้

LA: Thai Laboratory
Accreditation (LA) โดยสภา
เทคนิคการแพทย์ หรือISO: 15189:2022 และ15190:2020 โดย สำนัก
มาตรฐานห้องปฏิบัติการ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวง
สาธารณสุข

3ยื่นใบสมัครไปยัง
สปสช. ประจำภาค
และกำหนดเวลาในการ
รับประเมิน

* การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (complete bloodcount, CBC); การตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดหลังอด
อาหารและเครื่องดื่มทุกชนิดมาแล้วอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
(Fasting Blood Sugar, FBS); การตรวจวัดระดับครีเอติ
นินในเลือด (Creatinine, Cr); การตรวจวัดระดับไขมันชนิด
คอเลสเตอรอลในเลือด (Cholesterol, Chol); การตรวจวัด
ระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือด (Triglycerides, TG); ตรวจการทำงานของเอนไซม์จากตับชนิด SGPT หรือ ALT(Serum Glutamic Pyruvic Transaminase, SGPT หรือAlanine Transaminase, ALT)

29การเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือกับภาค
เอกชนการเพิ่มประโยชน์จากความร่วมมือและการสนับสนุนจาก
ภาคเอกชนในการคัดกรองเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศ
สัมพันธ์สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินการพร้อมกับ
การสร้างช่องทางของรายได้ใหม่ ความร่วมมือกับบริษัท
ประกันสุขภาพและนายจ้างในการคัดกรองและการให้คำ
ปรึกษาด้านเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ก่อให้เกิด
รายได้ในขณะเดียวกันก็ส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของ
พนักงานไปพร้อมกัน นอกจากนี้การเพิ่มความสามารถ
ทางการเงินเพื่อความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรเพื่อ
ลดความจำเป็นในการลงทุน การซื้ออุปกรณ์ และเพิ่ม
ประสิทธิภาพการดำเนินงานก่อประโยชน์ร่วมกันกับทุก
ฝ่ายในขณะเดียวกันก็สร้างชื่อเสียงและสัญลักษณ์ของ
ธุรกิจเพิ่มขึ้น ตลอดจนการแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นต่อ
ความเป็นอยู่ที่ดีของชุมชนในกลุ่มที่มีความเสี่ยงและมีรายได้ต่ำ การบริจาคในรูปแบบของอุปกรณ์ การเข้าถึงสิ่งอำนวย
ความสะดวก การสนับสนุนด้านการตลาดและการสื่อสาร
การสนับสนุนทางดิจิทัล ตลอดจนทรัพยากรและบริการอื่นๆ
เปิดโอกาสให้มีการขยายขอบเขตการเข้าถึงการบริการของ
โครงการริเริ่มเพื่อการคัดกรอง นอกจากนี้อัตราแลกเปลี่ยน
ที่เหมาะสมสำหรับการจัดซื้อผลิตภัณฑ์และบริการยัง
สามารถช่วยให้ต้นทุนในการดำเนินงานให้ลดลงอีกด้วย

การเงินที่ยืดหยุ่นและข้อ
กำหนดในการทำรายงาน
อยู่ในระดับต่ำ

อาจเป็นเรื่องท้าทายใน
การนำเสนอเรื่องทางธุรกิจ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อ
บริษัทมหาชนที่มุ่งเน้นผล
ตอบแทนจากการลงทุน
ของผู้ถือหุ้น

สามารถสร้างความร่วมมือ
ระยะยาวโดยเฉพาะอย่าง
ยิ่งเมื่อเชื่อมโยงกับผล
ประโยชน์หลักทางธุรกิจ
โอกาสจะมีแนวโน้มมากขึ้น
กับบริษัทขนาดใหญ่ที่มี
ครอบครัวเป็นเจ้าของ

ความเสี่ยงของสภาวะที่ไม่
เอื้ออำนวยในการดำเนิน
งานเพื่อจะทำให้เกิด
ประสิทธิภาพสูงสุดและลด
ความสูญเปล่าที่ไม่จำเป็น
ออกไปในรูปแบบของธุรกิจ
เพื่อสังคม

บริการวิจัย (ทางคลินิก) สำหรับอุปกรณ์การแพทย์เพื่อการ
วินิจฉัยภายนอกร่างกายโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหาร
และยาแห่งประเทศไทย
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของประเทศไทย ซึ่งดำเนินงานภายใต้กระทรวงสาธารณสุข
มีหน้าที่กำกับดูแลและรับประกันความปลอดภัย
ประสิทธิภาพ และคุณภาพของยา อุปกรณ์การแพทย์
และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องในประเทศไทย นอกจากนี้ยัง
ควบคุมการติดฉลากและบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์
เพื่อให้แน่ใจว่าเป็นข้อมูลที่ถูกต้องและชัดเจนสำหรับผู้
บริโภคในเรื่องของส่วนผสม คำแนะนำการใช้ที่เหมาะสม คำเตือน และข้อมูลอื่น ๆที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยัง
มีหน้าที่ในการกำกับดูแล ติดตามและบังคับให้การ
ควบคุมการนำเข้าและการส่งออกให้เป็นไปตาม
กฎหมาย และการปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความ
ปลอดภัยและคุณภาพให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง
ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการอนุมัติสำหรับ
อุปกรณ์ทางการแพทย์เพื่อการวินิจฉัยภายนอก
ร่างกาย (IVD) ซึ่งรวมถึงการทดสอบการติดเชื้อเอชไอ
วีด้วยตนเอง กระบวนการอนุมัติจำเป็นต้องมีการ
ประเมินผลทางคลินิกและการใช้งาน

30ข้อแนะนำเพื่อประกอบการพิจารณา
อัตราการให้บริการประเมินแก่ผู้ผลิตและผู้จัด
จำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่อยู่ระหว่างกระบวนการอนุมัติ
ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยามีหลาย
ราคา อย่างไรก็ตามคาดว่าจะต้องรวมค่าตอบแทน
สำหรับอาสาสมัครในการทดสอบผลิตภัณฑ์ด้วย
เพิ่มประโยชน์จากเครือข่ายและพันธมิตรอื่นๆ ในระหว่างกระบวนการเจรจาเพื่อเสนอกรอบเวลาที่
สามารถแข่งขันได้ และตรงตามจำนวนงานวิจัยที่
ต้องการ
พิจารณาว่าการอนุมัติผลิตภัณฑ์จะรวมเข้ากับการ
ดำเนินของธุรกิจ และเพิ่มประโยชน์จากรูปแบบ
ของธุรกิจที่มุ่งเน้นด้านสังคมและตำแหน่งใน
ตลาดของเครื่องหมายการค้าสำหรับผลิตภัณฑ์ได้
อย่างไร

ความร่วมมือในด้านการศึกษา
การสร้างความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาสามารถเป็น
หลักรับประกันที่สำคัญในการเข้าถึงหนุ่มสาวและเยาวชน
สถาบันการศึกษาต่างสามารถสร้างความมั่นใจว่าจะมีการ
รณรงค์ให้ความรู้ด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการ
เจริญพันธุ์อย่างครอบคลุม เพิ่มประโยชน์จากการ
ฝึกงานของนักศึกษาและการผสานโครงการด้านสุขภาพ
ทางเพศเข้ากับชีวิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย ถึงแม้
แนวทางที่ใช้จะแตกต่างกันไปตามความต้องการและ
บริบทของแต่ละสถาบันหากแต่โครงการริเริ่มนี้สามารถ
ส่งเสริมให้มีการปฏิบัติที่ปลอดภัยส่งเสริมการสนทนา
อย่างเปิดกว้างในเรื่องที่ละเอียดอ่อนและเพิ่มอัตราการ
คัดกรอง การรักษา และความเข้าใจต่อการป้องกันการ
ติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพพศสัมพันธ์มากขึ้น
การฝึกงานของนักศึกษาช่วยให้เกิดการสร้างผู้เชี่ยวชาญ
ด้านสุขภาพรุ่นใหม่พร้อมทั้งการสร้างโอกาสในการลด
ต้นทุนการดำเนินงานสำหรับการให้บริการตรวจคัดกรอง
และการให้คำปรึกษา โปรแกรมด้านสุขภาพภายใน
มหาวิทยาลัยให้ความมั่นใจในการเข้าถึงบริการการ
ทดสอบและการป้องกัน สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อ
อำนวยให้นักศึกษาสามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลอย่าง
รอบด้าน และจัดลำดับความสำคัญของสุขนามัยทางเพศ
ที่ดีของตนเอง

ผลกระทบสูงในการเข้าถึง
ประชากรรุ่นเยาว์และสร้าง
ความตระหนักรู้และให้การ
ศึกษาในกลุ่มประชากรหลัก

อาจต้องใช้ความพยายาม
อย่างมากในการเจรจาและ
การได้มาของสัญญาหรือ
การสนับสนุน

อาจเสนอข้อตกลงที่เป็น
ประโยชน์ร่วมกันสำหรับการ
วิจัยและสร้างนวัตกรรม เชื่อม
การเข้าถึงในการขยายตลาด
ของผลิตภัณฑ์และบริการไปยัง
ลูกค้าสถาบันที่อาจยินดีจ่ายค่า
ผลิตภัณฑ์สำหรับการคัดกรอง
และบริการให้คำปรึกษา

การตอบสนองที่ไม่พึง
ประสงค์จากกลุ่มต่อต้าน
การบูรณาการการศึกษา
หรือบริการด้านสุขภาพทาง
เพศเข้าด้วยกับ
ประสบการณ์จาการเรียนรู้
และสถาบันการศึกษา

คำแนะนำในการติดต่อประสานงาน
กับสถาบันการศึกษา
ให้เน้นย้ำถึงการมีส่วนร่วมของโครงการริเริ่มของคุณที่
ส่งผลต่อความเป็นอยู่ที่ดีของนักศึกษา และตำแหน่งการ
ยอมรับของสถาบันต่อสาธารณชนในการแสวงหา
แนวทางเชิงรุกและสร้างสรรค์ในด้านสาธารณสุข เพิ่ม
ประโยชน์จากเครือข่ายของคุณกับคณาจารย์และเจ้า
หน้าที่บริหารที่สามารถสนับสนุนโครงการและหาโอกาสใน
การสนับสนุนให้ให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ร่วมกันให้
กับสถาบัน เช่น โอกาสในการศึกษาวิจัย นอกจากนี้ ในกรณีที่มีการหารือเกี่ยวกับโอกาสในการฝึกงานสำหรับ
นักศึกษา ให้เสนอกลไลที่ผ่านการพิจารณาอย่างรอบคอบ
ในการกำกับดูนักศึกษาพร้อมไปกับการรักษาคุณภาพ
ของการบริการที่ดำเนินการอยู่ และให้พิจารณาแนวทาง
การทำงานร่วมกันเพื่อมอบประกาศนียบัตรและให้
เกียรติภูมิแก่นักศึกษาฝึกงานหรืออาสาสมัคร อ้างถึง
ประโยชน์ที่ได้รับจากการจัดอันดับทางวิชาการที่สำคัญที่
อาจจากการทำงานร่วมกับคุณ เช่น การจัดอันดับ
มหาวิทยาลัยที่มีการดำเนินงานเพื่อสนับสนุน เป้าหมาย
การพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development
Goals: SDGs) โดย The Times Higher Education(THE) Impact Rankings สำหรับมหาวิทยาลัยที่มี
นักศึกษาต่างชาติ ทำการประเมินด้วยว่ามหาวิทยาลัยจัด
ให้มีประกันสุขภาพแบบกลุ่มแก่นักศึกษาหรือไม่ และการ
เพิ่มการตรวจคัดกรองสำหรับเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อ
ทางเพศสัมพันธ์ในมหาวิทยาลัยนั้นสามารถนำมาใช้เพื่อ
ลดต้นทุนการประกันของมหาวิทยาลัยได้หรือไม่โดยถือว่า
เป็นการลงทุนที่สมเหตุสมผล

31ขยายการนำเสนอ
ผลิตภัณฑ์และบริการ
ด้วยการนำเสนอการทดสอบที่ครอบคลุม การบริการให้คำ
ปรึกษาผ่านระบบดิจิทัล และสื่อการสอน ธุรกิจเพื่อสังคมจะได้
ประโยชน์จากความต้องการที่เพิ่มขึ้นของแนวทางการแก้
ปัญหาแบบแยกส่วนและสะดวกสบาย ผลกำไรจากการดำเนิน
งานสอดคล้องกับหลักการทางจริยธรรมในการปกป้องความ
เป็นอยู่ที่ดีของบุคคล ก่อให้เกิดการเสริมพลังอย่างเข้มแข็ง
ระหว่างความสามารถในการทำกำไรและความก้าวหน้าด้าน
สาธารณสุข การขายชุดทดสอบด้วยตนเองและผลิตภัณฑ์ที่
เกี่ยวข้องเป็นช่องทางที่มีแนวโน้มสำหรับกิจการเพื่อสังคมใน
การสร้างรายได้เพื่อนำไปใช้สนับสนุนการบริการอื่นๆ แก่กลุ่ม
ผู้มีรายได้น้อยและกลุ่มเสี่ยง ขณะเดียวกันก็ช่วยส่งเสริมให้
อัตราการตรวจคัดกรองการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทาง
เพศสัมพันธ์สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ การเสนอขายชุดทดสอบ
ด้วยตัวเองและแนวทางการแก้ปัญหาที่เป็นนวัตกรรมผ่าน
ช่องทางออนไลน์ในพื้นที่ช่วยให้เข้าถึงบุคคลที่เลือกที่จะไม่รับ
การตรวจคัดกรองการติดเชื้อเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศ
สัมพันธ์อื่นได้มากขึ้น นอกจากนี้ยังสร้างความมั่นใจในความ
เป็นส่วนตัว ลดการตีตรา และมีส่วนช่วยให้มีการตรวจพบเพื่อ
การรักษาและป้องกันได้ในระยะเริ่มต้น

อาจต้องใช้ความพยายาม
สูงและการลงทุนล่วงหน้า
มีศักยภาพในการ สำหรับการก่อตั้ง การสร้างรายได้สูง ตลาด และการดำเนินงาน

อาจเสนอโอกาสที่เป็นประโยชน์
ร่วมกันเพื่อยกระดับความร่วม
มืออื่นต่อนวัตกรรมธุรกิจเพื่อ
สังคม การขยายตลาด และการ
ส่งมอบบริการ

กระบวนการทางกฎหมาย
หรือลอจิสติกส์อาจทำให้
เกิดความสับสนในการ
ดำเนินงานหลักของธุรกิจ
เพื่อสังคมในระยะแรก

ในขณะที่การให้บริการคัดกรอง ให้คำปรึกษาและผลิตภัณฑ์
เพื่อใช้ในการป้องกันการติดเชื้อสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นใน
การประกอบกิจการ วิสาหกิจสามารถที่จะแสวงหาสิ่งใหม่ๆเพื่อ
ขยายการนำเสนอผลิตภัณฑ์และบริการได้ โดยรวมถึง
ผลิตภัณฑ์ในด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการเจริญ
พันธุ์ รวมถึงผลิตภัณฑ์อื่นๆที่เกี่ยวข้อง
สินค้าเพื่อการตระหนักรู้ เพื่อความบันเทิง และอื่นๆ
ผลิตภัณฑ์และการบริการด้านความงามที่ใช้ในการรับรอง
เพศภาวะ
ผลิตภัณฑ์เพื่อใช้ลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด และผลิตภัณฑ์เพื่อนันทนาการ
ผลิตภัณฑ์และบริการด้านการศึกษาและการฝึกอบรม

แคบเบจ แอนด์ คอนดอม: ความตระหนักและ
การป้องกันด้านสุขภาพทางเพศและอนามัยการ
เจริญพันธุ์ในประเทศไทย
เรื่องราวในแง่มุมของนวัตกรรมที่อยู่เบื้องหลังธุรกิจเพื่อ
สังคมด้านอาหารและเครื่องดื่มของ “แคบเบจ แอนด์ คอนดอม” และบริษัทในเครือ “คอฟฟี่ แอนด์ คอนดอม” ได้รับการ
ยอมรับในระดับชาติและนานาชาติถึงการมีส่วนร่วมในการลด
จำนวนเด็กต่อครอบครัวและการติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ใน
ประเทศไทยอย่างรวดเร็วนับจากปีพ.ศ. 2517 เป็นต้นมา
ด้วยรายได้เฉลี่ยต่อวันสูงถึง 500,000 บาท เครือข่ายร้าน
อาหาร “แคบเบจ แอนด์ คอนดอม” ในสหราชอาณาจักรและ
ไทยจึงได้บริจาคเงินให้กับสมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน(PDA) ก่อตั้งโดยนายมีชัย วีระไวทยะซึ่งเริ่มดำเนินการตั้งแต่
ปี พ.ศ. 2517 เพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับสุขภาพทาง
เพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ รายงานจากธนาคารโลกได้
ประมาณว่าผลของความพยายามต่างๆในการป้องกันการติด
เชื้อซึ่งเกี่ยวข้องกับกิจกรรมของ PDA ได้ช่วยชีวิตผู้คนใน
ประเทศไทยนับล้านและค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาลมากกว่า
18 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

32ร้านแคบเบจ แอนด์ คอนดอมในกรุงเทพฯ
ที่มาของภาพ: FHI 360

การตกแต่งร้าน เป็นไปอย่างสร้างสรรค์ มีการใช้ถุงยางอนามัย
เป็นแกนหลักในงานศิลปะ มีข้อความเกี่ยวกับเพศสัมพันธ์ที่
ปลอดภัยและรูปภาพแสดงการติดเชื้อเอชไอวีจากทั่วโลก มีเกมส์ตอบคำถามเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศ และยังจัดแสดง
ผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับถุงยางอนามัยและงานฝีมือเพื่อจำหน่ายอีก
ด้วย จะพบว่ามีผู้มาเยี่ยมชมเพื่อถ่ายภาพและได้รับถุงยาง
อนามัยพร้อมธนบัตรแทนเหรียญกษาปณ์ เมื่อนับไปถึงความ
สำเร็จในการดำเนินงานของPDA จะพบว่ามีการขยายไปสู่
กิจกรรมการพัฒนาชนบทที่หลากหลายในมุมมองของธุรกิจ
เพื่อสังคม เช่นธุรกิจเพื่อสังคมที่เรียกว่า “BREAD” หรือธุรกิจเพื่อพัฒนาการศึกษาและชนบท (Business for Rural
Education and Development) มีการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ใน
ด้านการเกษตรและงานฝีมือซึ่งผลิตโดยชุมชนอยู่หลายชนิด
และมีกิจกรรมในการแลกเปลี่ยนความรู้และการฝึกอบรมรวม
ถึงเรื่องการพัฒนากิจการเพื่อสังคม จนถึงปัจจุบัน “แคบเบจ
แอนด์ คอนดอม” และ “คอฟฟี่ อแนด์คอนดอม” มีร้านอาหาร
16 แห่งในประเทศไทย และ 2 แห่งในสหราชอาณาจักร

การทำวิจัยตลาด
สำหรับธุรกิจเพื่อสังคม
ทำไมการกำหนดและทำความเข้าใจตลาดของผลิตภัณฑ์และบริการของธุรกิจเพื่อสังคมเป็นพื้นฐานในการบรรลุ
ผลลัพธ์ด้านสาธารณสุขตลอดจนความยั่งยืนในด้านการดำเนินงานและการเงิน การทำวิจัยตลาดในขั้น

ตอนต่างๆ ของการพัฒนาและการนำรูปแบบของธุรกิจเพื่อสังคมไปใช้ สามารถช่วยให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจ
ได้ค้นพบ อธิบาย หรือกำหนดข้อมูลที่สำคัญของลูกค้า คู่แข่ง หรือภาคส่วนของสุขภาพทางเพศโดยรวม
ผลการวิจัยสามารถจะช่วยให้ข้อมูลสำหรับกลยุทธ์ในการพัฒนาธุรกิจ เพื่อการนำเสนอผลิตภัณฑ์และ
บริการ การกำหนดราคา การตลาดและการสื่อสาร และด้านอื่นๆของการดำเนินงานธุรกิจได้

การวิจัยตลาดสามารถช่วยผู้มีอำนาจตัดสินใจของธุรกิจเพื่อสังคมในการ:
อะไร

ค้นพบ

กำหนด

ตัดสินใจ

ข้อมูลเชิงลึกและความคิดเห็น

แนวโน้ม ความชอบ
และคุณลักษณะหรือ
บทบาทความสัมพันธ์ระหว่างเหตุ
และผลระหว่างตัวแปรใน
กิจกรรมของธุรกิจเพื่อ
สังคม

ใคร

เกี่ยวกับลูกค้า คู่แข่ง หรือภาคส่วนต่างๆ และมักจะอยู่ที่

ที่ไหน

ระยะเริ่มต้นของการสร้างรูป
แบบของธุรกิจเพื่อสังคมและ
การตัดสินใจ
อย่างไร

กรณีศึกษา

การวิจัยเชิงคุณภาพและการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากแหล่งข้อมูล
ทุติยภูมิ (ภายนอก)การสำรวจและสัมภาษณ์

ระยะกลางและระยะหลัง
ของการตัดสินใจ

ระยะหลังของการตัดสินใจ

การสำรวจและสัมภาษณ์
การวิจัยเชิงปริมาณและการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากแหล่งข้อมูล
ทุติยภูมิ
การสนทนากลุ่มและคณะกรรมการ

การทดลองและการทดลอง
การวิเคราะห์ข้อมูลเชิง
คุณภาพและ/หรือเชิงปริมาณ
เบื้องต้น

ข้อมูลจากการสังเกต
ตัวอย่าง

ผลิตภัณฑ์หรือบริการด้าน
สุขภาพทางเพศและอนามัยการ
เจริญพันธุ์ชนิดใดที่เยาวชนอายุ
ระหว่าง 18-24 ปีเต็มใจที่จะซื้อ

อะไรคือคุณสมบัติที่สำคัญที่สุด
ของผลิตภัณฑ์หรือบริการของ
เราต่อลูกค้าที่เป็นสถาบันของ
เรา?

การรณรงค์โฆษณาใดจะมี
ประสิทธิภาพมากที่สุดใน
การนำผู้เสพยาเสพติดในภาค
กลางของประเทศไทย เข้าสู่
ระบบ?

33

การระบุผู้รับผลประโยชน์
และลูกค้า
ความแตกต่างที่สำคัญในธุรกิจเพื่อสังคมก็คือ บ่อยครั้ง บุคคลที่ได้รับ
ประโยชน์จากกิจกรรมทางธุรกิจเพื่อสังคมอาจไม่ใช่ผู้ที่ชำระค่าผลิตภัณฑ์
หรือบริการ ในกรณีนี้การให้คำจำกัดความและบรรยายคุณลักษณะของ
ลูกค้าซึ่งเป็นผู้ชำระเงินในแต่ละผลิตภัณฑ์หรือบริการของธุรกิจเพื่อสังคม
เป็นกุญแจสำคัญในการพัฒนากลยุทธ์การตลาดแบบเจาะจงซึ่งสามารถ
ตอบสนองความต้องการของผู้รับผลประโยชน์และลูกค้าได้ดีที่สุด

ปัจจัยผลักดัน 5 ชนิดที่ส่ง
ผลกระทบต่อการตลาด
B
E

ลูกค้า

ลูกค้าของคุณมีอำนาจและอิทธิพลในการ
ซื้อและการต่อรองมากน้อยเพียงใด?

คู่แข่งหน้าใหม่

คู่แข่งหน้าใหม่เข้าสู่ตลาดยากแค่ไหน?

คู่แข่งในภาคธุรกิจเดียวกันCSSการแข่งขันมีมากเท่าใด และส่วนแบ่งการ
ตลาดกับผู้ให้บริการผลิตภัณฑ์หรือบริการ
รายอื่นเป็นอย่างไร?

ผู้จำหน่ายสินค้า

ใครคือผู้จัดจำหน่ายสินค้าให้กับคุณ และมี
อำนาจต่อรองในการดำเนินงานของคุณ
มากน้อยเพียงใด

สินค้าหรือบริการทดแทน

ลูกค้าของคุณมีแนวโน้มจะเลือกใช้
ผลิตภัณฑ์หรือบริการอื่นอย่างไร

การกำหนดตลาด
EVG

SOM

SAM

TAM

1. กลุ่มลูกค้าที่ยินดีใช้ผลิตภัณฑ์หรือบริการใหม่ของคุณ
(Earlyvangelists, EVG)
ผู้ที่มีแนวโน้มมากที่สุดที่จะเป็นลูกค้าของคุณคือใคร

2. ขนาดของตลาดที่คาดว่าธุรกิจของคุณสามารถเข้าไป
ขอส่วนแบ่งได้ (Serviceable Obtainable Market,
SOM)จำนวนลูกค้าที่คุณสามารถเข้าถึงและให้บริการด้วยทรัพยากรในปัจจุบัน
ของคุณคือเท่าใด

3. ขนาดของตลาด ที่เป็นลูกค้ากลุ่มเป้าหมายของคุณ
(Serviceable Available Market, SAM)
ฐานลูกค้าที่คุณสามารถเข้าถึงได้ตอนนี้มีขนาดใหญ่เพียงใด

4. ขนาดของตลาดรวมทั้งหมด ที่สินค้าของคุณจะเข้าไป
อยู่ (Total Available Market, TAM)ฐานลูกค้าทั้งหมดที่ต้องการสินค้าหรือบริการของคุณมีขนาดใหญ่เพียงใด

แนวทางในการสัมภาษณ์
มีโครงสร้าง

การร่างคำถามเพื่อใช้ในการ
สำรวจตลาดหรือสัมภาษณ์

กึ่งโครงสร้าง

ชัดเจน

คำถามเข้าใจได้ง่ายไหม

สร้างคำถามคำถามปลายเปิดและปิดหรือการเตือนความ
จำสำหรับผู้สัมภาษณ์เพื่อช่วยในการสนทนาตามความรู้
และการฝึกอบรมที่มีมาก่อนหน้านี้ในหัวข้อที่มีการสนทนา

กระชับ

ไม่มีโครงสร้าง

มีคำถามมากเกินไปหรือไม่
การสื่อสาร
คำถามให้ข้อมูลเพื่อช่วยในการตัดสินใจของคุณหรือไม่
34สร้างคำถามปลายเปิดและปิดไว้เพื่ออ่านแบบคำต่อคำโดย
ผู้สัมภาษณ์ซึ่งมีความรู้พื้นฐาน และการฝึกอบรมเพียง
เล็กน้อยหรือไม่มีเลย

ใช้คำถามปลายเปิดเพื่อช่วยการสนทนาให้เป็นไปได้ง่าย
โดยผู้สัมภาษณ์ที่ควรมีความรู้และได้รับการอบรมในเรื่อง
นั้นๆ อย่างดี

ข้อแนะนำ
พลังของธุรกิจเพื่อสังคมในการยุติการแพร่ระบาดของเชื้อเอชไอวี/เอดส์
และควบคุมการติดเชื้ออื่นๆ
การวิจัยและ
การแลก
เปลี่ยนความรู้

การพัฒนาธุรกิจ
และการลงทุน

นโยบายและ
ธรรมาภิบาล

ดำเนินการวิเคราะห์กรณีทาง
เศรษฐกิจและการประหยัดเงิน
รายจ่ายสาธารณะจากโครงการ
ริเริ่มของธุรกิจเพื่อสังคม

แสวงหาความช่วยเหลือใน
ด้านวิชาการเพื่อพัฒนา
และปรับแต่งรูปแบบ
ธุรกิจเพื่อสังคมขึ้นใหม่

พัฒนาสภาพแวดล้อมที่
สามารถจะสนับสนุนและบูรณา
การแนวทางธุรกิจเพื่อสังคมให้
เข้าสู่นโยบายและแผนปฏิบัติ
การได้

ดำเนินการวิจัยตลาดเกี่ยวกับ
ผลิตภัณฑ์และบริการใหม่

ระดมเงินทุนจากภาค
เอกชนเพื่อทำกิจกรรม
ภายใต้รูปแบบของธุรกิจ
เพื่อสังคม

ปรับปรุงกระบวนการในการ
ทบทวนและอนุมัติใช้เทคโนโลยี
การทดสอบตัวเอง

เสวนากับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
หลายภาคส่วนเพื่อสร้างแผน
ปฏิบัติงานร่วมกันระหว่าง
องค์กรผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมถึงชุมชนและผู้มีบทบาทสำคัญ
ในกลุ่มประชากรหลัก

สำรวจและนำร่องหนทางใน
การเพิ่มความสามารถใน
การลงทุนจากกองทุน
สาธารณะเพื่อเพิ่มเงินทุนที่
ขับเคลื่อนโดยผลลัพธ์ให้กับ
ผู้ประกอบการทางสังคม

ดำเนินกิจกรรมการฝึกอบรม
และการพัฒนาขีดความ
สามารถระหว่างผู้ให้บริการด้าน
สุขภาพในเรื่องของแนวทาง
ธุรกิจเพื่อสังคม

บทสรุป

แนวทางของธุรกิจเพื่อสังคมสามารถใช้เป็นทางเลือกในการสนับสนุนเพื่อความยั่งยืนทางการเงินของมาตรการแทรกแซงที่มุ่ง
เน้นด้านผลกระทบต่อสังคม โดยให้ความสำคัญกับการเข้าถึงประชากรที่มีความเสี่ยง คนชายขอบ และผู้มีรายได้น้อย เพื่อ
วินิจฉัย รักษา และป้องกันเอชไอวีและการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ เมื่อพิจารณาถึงธรรมชาติที่ซับซ้อนของการเผชิญหน้า
กับความท้าทายนี้ แนวทางธุรกิจเพื่อสังคมควรถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามร่วมกันในวงกว้างมากขึ้นเพื่อบรรลุ
เป้าหมายของการทำให้การติดเชื้อเอชไอวีเป็นศูนย์ โดยให้ความสนใจเป็นพิเศษกับช่องว่างที่มีอยู่และการคิดอย่างรอบคอบต่อ
การจัดทำนโยบายเพื่อพิจารณาว่าแนวทางธุรกิจสังคมสามารถเพิ่มคุณค่าได้อย่างสูงสุดหรือไม่ และอย่างไร ด้วยพันธกิจทาง
สังคมที่เน้นผลกระทบและการมุ่งเน้นที่บุคคลซึ่งให้คุณค่าของการมีส่วนร่วมในสังคมและต่อสู้กับการเลือกปฏิบัติ การมุ่งเน้นไป
ที่รูปแบบการดำเนินงานที่ส่งมอบผลลัพธ์ด้านสาธารณสุขนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญและยิ่งใหญ่ เมื่อพิจารณาถึงธรรมชาติของการ
สร้างประสบการณ์ในการเป็นผู้ประกอบการ การเพาะบ่มเรื่องการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง การแลกเปลี่ยนความรู้ และทัศนคติใน
การทำงานร่วมกันเป็นกุญแจสำคัญในการค้นหาและเร่งนำรูปแบบที่สร้างผลกระทบสูงและปรับขนาดได้เพื่อการนำไปใช้

35

รายนามผู้มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งมีส่วนร่วมใน
การจัดทำคู่มือนี้มีดังนี้
ศูนย์ควบคุมโรคไต้หวัน (Center for Disease Control (CDC), Taiwan)มูลนิธิดรีมลอปเม้นท์ (Dreamlopments)มูลนิธิเอ็มเพาเวอร์ (Empower Foundation)มูลนิธิอิควล เอเชีย (Equal Asia Foundation)องค์กรความเชี่ยวชาญจากประเทศฝรั่งเศส – L'Initiative (Expertise France, L’initiative)คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (Faculty of Associated Medical Sciences, Chiang Mai University)โครงการเอฟเอชไอ 360 เพื่อบรรลุเป้าหมายและดำรงไว้ซึ่งการควบคุมการแพร่ระบาด (FHI 360, Meeting Targets and Maintaining
Epidemic Control, EPiC Project)สถาบันเพื่อการวิจัยและนวัตกรรมด้านเอชไอวี (Institute for HIV Research and Innovation, IHRI)มูลนิธิเพื่อรัก (Love Foundation)มูลนิธิเอ็มพลัส (M Plus Foundation)กองบริการทางการแพทย์ กรมราชทัณฑ์ ประเทศไทย (Medical Service Division, Department of Corrections, Thailand)สมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน (Population and Community Development Association, PDA)มูลนิธิเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ การวิจัย และฝึกอบรมด้านสาธารณสุข (Public Health Promotion, Research and Training
Foundation)สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย (Rainbow Sky Association of Thailand)มูลนิธิรักษ์ไทย (Raks Thai Foundation)เครือข่ายสถาบันการศึกษาธุรกิจเพื่อสังคม มหาวิทยาลัยคิวชู ประเทศญี่ปุ่น (Social Business Academia Network, Kyushu
University, Japan)มูลนิธิเพื่อนพนักงานบริการ (Service Workers In Groupม, SWING Foundation)มูลนิธิโรคเอดส์ไต้หวัน (Taiwan AIDS Foundation)เครือข่ายผู้ใช้ยาประเทศไทย (Thai Drug Users’ Network, TDN)ศูนย์ความร่วมมือไทย-สหรัฐ ด้านสาธารณสุข (Thailand Ministry of Public Health and U.S. Center for Disease Control
Coordinating Unit)มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย (World Vision Foundation, Thailand)ศูนย์ยูนุสเซ็นเตอร์ ณ สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย (Yunus Center, Asian Institute of Technology)36แนะนำเพื่ออ่านเพิ่มเติม
Social Enterprise Readiness Assessment Tool: เครื่องมือแนะนำการตัดสินใจแบบนำทางตนเองสำหรับผู้นำองค์กรไม่แสวงหาผล
กำไรที่กำลังพิจารณาความเหมาะสมของรูปแบบธุรกิจเพื่อสังคมสำหรับองค์กร
Social Enterprise Business Planning Workbook: เครื่องมือวางแผนธุรกิจที่เรียบง่ายที่ปรับใช้จากวิธีการ Lean Canvas สำหรับ
ผู้นำองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่กำลังเริ่มต้นกิจการทางสังคมเพื่อสร้างผลลัพธ์ในการตอบสนองต่อเชื้อเอชไอวี

อ้างอิง
Bühler, M., Wilkinson, D., Roberts, J., Catalla, T. (2006). Turning the Tide: Cambodia’s Response to HIV AIDS 19912005. UNAIDS. Available at: data.unaids.org/pub/report/2006/20060801_cambodia_turning_tide_en.pdf
Phanuphak, N., Jantarapakde, J., Himmad, L., Sungsing, T., Meksena, R., Phomthong, S., Phoseeta, P., Tongmuang, S.,
Mingkwanrungruang, P., Meekrua, D., Sukthongsa, S., Hongwiangchan, S., Upanun, N., Jirajariyavej, S., Jadwattanakul,
T., Barisri, S., Pankam, T. and Phanuphak, P. Linkages to HIV confirmatory testing and antiretroviral therapy after
online, supervised, HIV self-testing among Thai men who have sex with men and transgender women. J Intern AIDS
Soc. 2020; 23(1):e25448
Prahalad, C. (2012). Bottom of the Pyramid as a Source of Breakthrough Innovation. Journal of Product Innovation
Management. 29. 10.1111/j.1540-5885.2011.00874.x.
Salvadori, N., Adam, P., Mary, J. Y., Decker, L., Sabin, L., Chevret, S., Arunothong, S., Khamduang, W., Luangsook, P.,
Suksa-Ardphasu, V., Achalapong, J., Rouzioux, C., Sirirungsi, W., Ngo-Giang-Huong, N., & Jourdain, G. (2020).
Appointment reminders to increase uptake of HIV retesting by at-risk individuals: a randomized controlled study inThailand. Journal of the International AIDS Society, 23(4), e25478. https://doi.org/10.1002/jia2.25478
Salvadori, N., Decker, L., Ngo-Giang-Huong, N., Mary, J. Y., Chevret, S., Arunothong, S., Adam, P., Khamduang, W.,
Samleerat, T., Luangsook, P., Suksa-Ardphasu, V., Achalapong, J., Rouzioux, C., Sirirungsi, W., & Jourdain, G. (2020).
Impact of Counseling Methods on HIV Retesting Uptake in At-Risk Individuals: A Randomized Controlled Study. AIDS
and behavior, 24(5), 1505–1516. https://doi.org/10.1007/s10461-019-02695-2
Salvadori, N., Achalapong, J., Boontan, C., Piriya, C., Arunothong, S., Nangola, S., Kloypan, C., Prompunt, E.,
Khamduang, W., Moolnoi, P., Pornprasert, S., Ongwandee, S., Mary, J. Y., Jourdain, G., & Ngo-Giang-Huong, N. (2022).
Uptake, acceptability and interpretability of 3-in-1 rapid blood self-testing for HIV, hepatitis B and hepatitis C. Journalof the International AIDS Society, 25(12), e26053. https://doi.org/10.1002/jia2.26053
Seferian, N. (2020). Social entrepreneurs guidebook for CSOs. EcoLab Foundation for Sustainable Development andActive Citizenship. Available at: ecohub.am/wp-content/uploads/2020/07/Final_Social-Entrepreneurship-Guidebookfor-CSOs.pdf
Shah, F., Caraway, B., Ongvasith, P., McKeown, B., Mackenzie, C. (2022). Experiential Learning Approaches forEnhancing Development Skills: A Review of the Social Business Canvas as a Pedagogical Tool. In: Ray, P., Shaw, R.
(eds) Technology Entrepreneurship and Sustainable Development. Disaster Risk Reduction. Springer, Singapore.
https://doi.org/10.1007/978-981-19-2053-0_2
Stanworth, N. (2020) Zero HIV Social Impact Bond Insight Report, Commissioning Better Outcomes Fund Evaluation:
In depth review. Community Fund, ATQ Consultants, ECORYS. Available at:https://www.tnlcommunityfund.org.uk/insights/documents
UNAIDS (2023). The path that ends AIDS: UNAIDS Global AIDS Update 2023. Geneva: Joint United Nations
Programme on HIV/AIDS. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
UNAIDS (2023) Global AIDS Monitoring. Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. Available at:www.unaids.org/en/global-aids-monitoring
World Health Organization (2021). Consolidated guidelines on HIV prevention, testing, treatment, service delivery andmonitoring: recommendations for a public health approach. Geneva. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
Yunus, M. (2014). Seven principles of social business. Diakses dari www. grameencreativelab. com/a-concept-toeradicate-poverty/7-principles. html.

37