11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

Resmî Gazete

3 Temmuz 2017 PAZARTESİ

Sayı : 30113

YÖNETMELİK
Çevre ve Şeh rc l k Bakanlığından:
PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve TanımlarAmaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmel ğ n amacı; plan, fen, sağlık ve sürdürüleb l r çevre şartlarına uygun yapı veyapılaşma le projelend rmeye ve denet me l şk n usul ve esasları bel rlemekt r.
KapsamMADDE 2 – (1) Bu Yönetmel k, uygulama mar planı bulunan alanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmel k, 3/5/1985 tar hl ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve 29/6/2011 tar hl ve 644
sayılı Çevre ve Şeh rc l k Bakanlığının Teşk lat ve Görevler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümler nedayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmel kte geçen;a) Apl kasyon krok s : Kadastro müdürlükler nce veya yetk lend r lm ş kuruluşlarca düzenlenen, ada ve/veya
parseller n araz de apl ke ed lmes , varsa sab t tes slerden röperlenmes şlemler le kenar ölçüler yle b rl kte köşekoord natlarının yazıldığı krok n n yer aldığı belgey ,b) Arka bahçe: Ön bahçeye komşuluğu bulunmayan b na arka cephes le arka komşu parsel sınırı arasında
kalan parsel bölümünü,c) Arkat: Bahçe mesafeler n hlal etmeyen, güneşten ve yağmurdan korunmak ve gölge oluşturmak amacıyla
yapılan, üstünde yapı bulunmayan, en az k kenarı açık olan sütunlar üzer ne yükselen üstü örtülü geç tler ,ç) Asker alanlar: Türk S lahlı Kuvvetler n oluşturan Kara, Den z ve Hava Kuvvetler Komutanlıklarınınsavunma, harekât, hudut ve m ll güvenl ğe yönel k yapıları, kışla, ordugâh, karargâh, b rl k, karakol, askerl k şubes ,asker havaalanları, sosyal, tekn k ve loj st k g b asker veya güvenl k amaçlı ht yaçlara yönel k tes sler le Türk
S lahlı Kuvvetler n n ht yacına yönel k dar , eğ t m, sağlık, lojman, orduev g b d ğer sosyal tes sler n yer aldığı
alanları,d) Asma kat: Zem n katı t car olarak kullanılmayan konut alanları har c nde, zem n katta a t olduğu bağımsız
bölümü tamamlayan ve bu bölümden bağlantı sağlanan, a t olduğu bağımsız bölümün 1/3’ünden az yapılamayan, çyüksekl ğ 2.40 metreden az olmayan, yola bakan cephe veya cephelerde merd ven de dâh l 3.00 metreden fazla
yaklaşmayan katı (İmar planlarında konut alanı olarak göster len yerlerde aynı yol güzergâhındak mevcut
yapılaşmaya bakılarak asma kat yapılıp yapılamayacağına karar vermeye lg l dare yetk l d r.),e) Atr um: İk veya daha çok sayıda katın ç ne açıldığı, yapı k tles ç nde ortak hac m olarak tert plenen,karşılıklı k kenar arasındak mesafen n 5.00 metreden az olmamak üzere tüm katlar boyunca devam ett ğ üzerkapalı boşluklu hac mler ,f) Avan proje: Uygulama projeler n n yapılmasına esas teşk l eden, geçerl mar durumu, yürürlükte bulunan
plan, varsa kentsel tasarım projes ne göre düzenlenen ve çer ğ nde; vaz yet planı, tüm kat planları ve yeterl m ktarda
kes t ve görünüşler çeren m mar proje le taban alanı, katlar alanı (emsal) ve yapı nşaat alanı hesaplarına l şk n tümölçü ve kotları bulunan, gerekt ğ nde s luet n yer aldığı projeler ,g) Avlu: Yapıların bölümler veya duvarlar tarafından çevrelenen, üstü açık, geleneksel m mar de çeş tl
şek ller ne rastlanan, kısa kenarı 5.00 metreden az olmayan yapı bölümünü,ğ) Bağımsız bölüm: B nanın, ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup, 23/6/1965 tar hl ve 634 sayılı
Kat Mülk yet Kanunu hükümler ne göre bağımsız mülk yete konu olan bölümler n ,1) Bağımsız bölüm brüt alanı: Şaftlar, ışıklıklar, hava bacaları, galer boşlukları har ç, bağımsız bölümün dış
konturlarının çevreled ğ alanı (Dış cephe har c ndek bölümlerdek dış kontur, duvar orta aksı olarak bel rlen r.
Bağımsız bölümün eklent ler ayrıca bel rt lmek zorundadır. Bağımsız bölümün çten bağlantılı olarak çatı araları dâh lb rden fazla katta yer alan mekânlardan oluşması hal nde bu katlardak bağımsız bölüme a t alanlar b rl kte
değerlend r lerek bağımsız bölüm brüt alanı bulunur.),2) Bağımsız bölüm genel brüt alanı: Bağımsız bölüm toplam brüt alanına bağımsız bölüme ortak alanlardandüşen payların da eklenmes suret yle hesaplanan genel brüt alanı,
3) Bağımsız bölüm net alanı: İçerden bağlantılı p yesler le b rl kte bağımsız bölümün çer s ndek boşluklar
har ç, duvarlar arasında kalan tem z alanı (Bu alana; kapı ve pencere eş kler , 2.5 sant metrey geçmemek koşuluyla
sıva payları, kolonlar, duman, çöp, atık, tes sat ve hava bacaları le ışıklıklar, bağımsız bölüm ç ndek asansör ve
galer boşlukları, tes sat odası, merd venler n altlarında 1.80 metre yüksekl ğ nden az olan yerler, tek bağımsız
bölümlü müstak l b nalarda bağımsız bölüm ç ndek otopark, sığınak, odunluk, kömürlük, h drofor ve arıtma tes salanı, su ve yakıt deposu ve kazan da res dâh l ed lmez. Açık çıkmalar, balkonlar, zem n, çatı ve kat terasları, kat veçatı bahçeler g b en az b r cephes açık olan mekânlar le aynı katta veya farklı katta olup bağımsız bölümün eklent s
olan mekânlar le ortak alanlar bağımsız bölüm net alanı ç nde değerlend r lmez. Bağımsız bölümün çten bağlantılı
olarak çatı araları dâh l b rden fazla katta yer alan mekânlardan oluşması hal nde bu katlardak bağımsız bölüme a talanlar b rl kte değerlend r lerek bağımsız bölüm net alanı bulunur.)
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

1/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

4) Bağımsız bölüm toplam brüt alanı: Bağımsız bölüm brüt alanına bu bölüme a t eklent veya eklent ler n brüt
alanının lave ed lmes yle hesaplanan toplam brüt alanı,h) Bakanlık: Çevre ve Şeh rc l k Bakanlığını,ı) Balkon: Tüm katlarda çıkma koşullarını taşımak kaydıyla, b na cephe hattı dışında ve/veya ç nde, en az b r
dış cephes açık, bağlı oldukları oda ve/veya mutfak p yes n n kullanımını tamamlayan ve bu mekândan bölme
elemanları le ayrılmış, üstü açık veya kapalı alanları,) Bas t tam r ve tad l: Yapılarda esaslı tad lat kapsamında olmayan, taşıyıcı s stem , bağımsız bölümün dış
cephes n , ıslak hac mler n yer n ve sayısını değ şt rmeyen; derz, ç ve dış sıva, boya, badana, oluk dere, doğrama,döşeme ve tavan kaplamaları, elektr k ve sıhh tes sat tam rler le bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatıonarımı ve k rem t aktarılması g b her türlü tam r ve tad l şlemler n ,j) B na cephe hattı: B nanın ön ve arka cepheler nde toprakla temas eden konturlarının görünen cephes n nparsel sınırına en yakın noktasından, parsel ön ve arka cepheler ne paralel ç z len hattı,k) B na cephe uzunluğu: Açık çıkmalar har ç olmak üzere b na cephes n n yataydak uzunluk ölçüsünü,l) B na der nl ğ : B nanın ön cephe hattı le arka cephe hattının en uzak noktası arasındak ve ön cephe hattınad k olan hattın uzaklığı,m) B na g r ş holü: B nanın ana g r ş kapısı le merd ven ev ve asansör arasındak holü,n) B na yüksekl ğ : B nanın kot aldığı noktadan saçak sev yes ne kadar olan mar planı veya bu Yönetmel kte
öngörülen yüksekl ğ ,o) Bodrum kat: Zem n katın altındak katları,ö) Çardak (Kamer ye): Rekreasyon alanlarında, parklarda, b na bahçeler n n azam % 5’ nde, güneşten veyağmurdan korunmak ve gölge oluşturmak amacıyla ahşap ve benzer haf f malzemeden yapılan, yanları açık, üstükapalı yapıyı,p) Çatı bahçes : Teras çatılarda, çakıl, toprak, ç m ve benzer doğal örtüler le kaplanarak kl me uygun
b tk lend r leb len, yapının görünüşler n ve bulunduğu çevren n s luet n bozmayacak ve çatı sınırlarını aşmayacakşek lde oluşturulan bahçeler ,r) Çatı p yes : Çatı eğ m çer s nde kalmak şartıyla, altındak bağımsız bölüme a t, bu bölümle çer den
rt batlı yapılan, terasların da dâh l olab ld ğ mekânları (Açık teras ve ıslak hac mler a t olduğu bağımsız bölüm
sınırlarını geçemez.),s) Çıkma: B nalarda döşemeler n uzantısı olarak yapılan, parsel sınırları dışına taşmayan, en az b r ucu serbest,
mesnetl olan, açık veya kapalı olan, der nl ğ uygulama mar planı veya bu Yönetmel kle bel rlenen yapı elemanlarını,ş) Çok katlı bağımsız bölüm: B nada b rden fazla kat çer s nde b rb r yle doğrudan bağlantılı çözümlenen
konut veya d ğer kullanımlı bağımsız bölümü,t) Dere kret kotu: Taşkın kontrolü maksadıyla, dere kenarlarına nşa ed len duvar veya düzenlenm ş şev üst
kotunu,u) Duman bacası: P yeslerde veya ortak alandak duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacayı,ü) Eğ t m tes sler alanı: Okul önces , lk ve orta öğret m le yüksek öğret me h zmet vermek üzere kamuya
veya gerçek veya tüzel k ş lere a t; eğ t m kampüsü, genel, meslek ve tekn k eğ t m fonks yonlarına l şk n okul ve
okula h zmet veren yurt, yemekhane ve spor salonu g b tes sler ç n uygulama mar planında özel veya kamu tes salanı olduğu bel rt lmek suret yle ayrılan alanları (Özel eğ t m tes s yapılacak alanlar bel rlenmeden M llî Eğ t m
Bakanlığının taşra teşk latının uygun görüşü alınır.),v) Eklent : B r bağımsız bölümün dışında olup, doğrudan doğruya o bölüme a t olan yer ,1) Eklent brüt alanı: Sadece bağımsız bölüme a t olup bu bölümün kullanımı ve tasarrufunda bulunan,bağımsız bölümün ç nde olmayıp, aynı katta veya farklı katta yer alan ve g r ş bağımsız bölümden ayrı olan
mekânların bağımsız bölüm brüt alanının bel rlenen esaslar d kkate alınarak hesaplanacak alanı,
2) Eklent net alanı: Sadece bağımsız bölüme a t olan ve çerden bağlantısı bulunmayan, aynı veya farklı
katlarda olup ayrı g r ş bulunan mekânların, ç ndek duvarlar arasında kalan ve bağımsız bölüm net alanında
bel rlenen esaslara göre hesaplanan tem z alanı,y) Esaslı tad lat: Yapılarda taşıyıcı unsuru etk leyen veya yapı nşaat alanını veya emsale konu alanını veya
taban alanını veya bağımsız bölüm sayısını veya ortak alanların veya bağımsız bölümler n alanını veya kullanım
amacını veya ruhsat ek projeler n değ şt ren şlemler (Esaslı tad lat, ruhsata tab d r.),z) Fen adamları: Yapı, elektr k tes satı, sıhh tes sat ve ısıtma, mak na, har ta kadastro ve benzer alanlarda
meslek ve tekn k öğren m veren, en az l se deng okullardan mezun olmuş veya l se mezunu olup, b r öğret m yılı
süreyle bakanlıkların açmış olduğu kursları başarıyla tamamlamış olanlar le 5/6/1986 tar hl ve 3308 sayılı MeslekEğ t m Kanununa göre ustalık belges ne sah p olan elemanları,aa) Fenn mesul: Yapının tüm malzemeler ve tes satı le b rl kte, plana, ruhsata, ruhsat ek etüt ve projelere,standartlara, tekn k şartnamelere, uygun olarak nşa ed lmes n n kamu adına denet m n üstlenen, ruhsat ek etüt ve
projeler n gerekt rd ğ uzmanlığı ha z meslek mensuplarını,bb) Fırın: Unlu gıda mamuller üret len yerler ,cc) Galer boşluğu: Bağımsız bölüm çer s nde veya ortak alanlarda, katlar arasında bırakılan boşlukları,çç) Geç t: İmar planlarında bel rt len yerlerde, k veya daha fazla yolun, meydanın, avlunun ve benzer açık
kamusal alanların b rb r ne yaya bağlantısını sağlayan, g r ş ve çıkışı kapatılamayan, bağımsız bölümler har c nde
kalan, tamamen kamu kullanımına açık, çeperler dükkânlı veya dükkânsız üstü kapalı geç ş alanını,dd) Gel şme ( nk şaf) alanı: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, mar planında kent n gel şmes neayrılmış olan alanı,
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

2/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğüee) Güneş kırıcı: Yapının bölümler ne güneş ışığını kontrollü b r şek lde alab lmek ve mekânlara gölgesağlamak amacı le kat döşemes n n devamı n tel ğ nde olmayan ve haf f malzeme kullanılarak yapılan, cephebütünlüğü ç nde konumlandırılmış, cepheden bağımsız olmayan, otomat k veya el le kontrol ed leb len, sab t veya
hareketl cephe elemanlarını,ff) Hava bacası: B na k tles ç nde kalan banyo veya yıkanma yer , tuvalet g b mahaller n havalandırılmasınısağlayan boşlukları,gg) Işıklık: B nanın ana merd ven ev n veya kat sahanlığını veya cephes olmayan p yesler aydınlatmak üzere
oluşturulan üzer şeffaf yapı malzemeler yle kapatılan hac mler ,ğğ) İbadet yer : İbadet etmek ve d n h zmetlerden faydalanmak amacıyla nsanların toplandığı tes sler le bu
tes sler n küll yes n n, d nî tes s n m mar s yle uyumlu olmak koşuluyla d nî tes se a t; lojman, kütüphane, aşev ,d nlenme salonu, taz ye yer , yurt ve kurs yapısı, gas lhane, şadırvan ve tuvalet g b müştem latların, açık veya zem naltında kapalı otoparkın da yapılab ld ğ alanları,hh) İç bahçe: Zem n kat veya bodrum kattan başlayıp, boşluğu b na boyunca devam eden, dış cepheyle b t ş kolmaksızın, yapı k tles çer s nde tert plenen, ortak mahallerle rt batlandırılan, üzer açık veya şeffaf yapımalzemeler le kapatılan, çıkmalar dâh l dar kenarı 3,00 metreden az olmayan bahçey ,ıı) İç yüksekl k: Taban döşeme kaplaması üzer nden tavan kaplamasına kadar olan net mesafey ,) İfraz: B r parsel n bölünerek ayrılması şlem n ,jj) İfraz hattı: Parseller b rb r nden ayırmak ve araz ve arsa düzenlemes ne esas olmak üzere planla bel rlenen
parsel n fraz ed leceğ hattı,kk) İlg l dare: Yapı ruhsatı vermeye yetk l dareler ,ll) İmar durum belges : B r parsel n; Kanun, uygulama mar planı, plan notlarını ve bu Yönetmel kte yer alankullanım kararlarını ve yapılaşma şartlarını çeren, yapının nşa ed leceğ mar parsel n sınır ve boyutlarıyla gösteren
belgey ,mm) Kademe hattı: Uygulama mar planında b rden fazla kat aded veya b na yüksekl ğ veya yapı yoğunluğu
ya da yapı n zamı veya kullanma kararına sabet eden b r mar parsel nde farklı yapılaşma ve kullanım kararını ha z
alanların sınırlarının uygulama mar planı le bel rlend ğ hattı,nn) Kanop : Akaryakıt ve benzer serv s stasyonlarında, güneşten ve yağmurdan korunmak amacıyla yapılanyanları açık, üstü kapalı konstrükt f yapıyı,oo) Kanun: 3/5/1985 tar hl ve 3194 sayılı İmar Kanununu,öö) Kat bahçes : B na ç nde yeş l doku le ç çe yaşanmasını sağlamak amacıyla, ortak alana a t olmak üzere,b nanın en az b r dış cephes le rt batlı ve açık olan, en az k kat yüksekl ğ nde ve asgar 3.00 metre gen şl ğ nde,b nanın katlarında yer alan bahçe düzenlemeler n ,pp) Kat holü: Katlarda bağımsız bölümler veya tek bağımsız bölümlü umum b nalarda p yesler b rb r ne ve
merd vene bağlayan ortak alan n tel ğ ndek ara dolaşım yollarını,rr) Kat yüksekl ğ : B nanın herhang b r katının döşeme üstünden b r üsttek katının döşeme üstüne kadar olanmesafes n ,ss) Katı atık bacası: B nada düşey doğrultuda katı atıkların zem n veya bodrum kata ulaştırılması ç nkullanılan, Türk Standartlarına ya da uluslararası standartlara uygun yapılan bacayı,şş) Katlar Alanı: Bodrum kat, asma kat, çatı arası p yes ve açık/kapalı çıkmalar dâh l, kullanılab len bütün
katların, katlar alanına dâh l ed lmeyen alanları çıktıktan sonrak alanlar toplamını,tt) Katlar alanı katsayısı (KAKS) (Emsal): Yapının nşa ed len tüm kat alanlarının toplamının mar parsel
alanına oranını,uu) Kazı zn : Özell k arz eden yapılarda nşaat ruhsatı ver lmeden önce mal sah pler n n taleb üzer ne lg ldaren n uygun görüşü üzer ne m mar proje onayı le zem n etüdü raporuna göre kazı durumu, m ktarı ve güvenl könlemler bel rt lmek suret yle ver len zn ,üü) Kırmızı kot: Uygulama mar planında göster len yolun gerekl hesaplar yapıldıktan sonra kullanıma hazır
kotunu (Plana göre kat aded bu kot esas alınarak bel rlen r.),vv) Konaklama (Tur zm) alanları: Konaklama amacıyla kullanılan, otel, motel, tat l köyü, pans yon, kamp ng,
apart otel ve hostel g b tur zm tes sler n n bulunduğu alanları,yy) Konut alanı: İmar planlarında konut kullanımına yönel k olarak planlanan ve ayrıca 19 uncu maddede
bel rt len fonks yonların da yer alab ld ğ alanları,zz) Konut dışı kentsel çalışma alanı: Çevre sağlığı yönünden tehl ke oluşturmayan malathaneler n, patlayıcı,
parlayıcı ve yanıcı maddeler çermeyen depoların, toptan t caret pazarlama ve depolama alanlarının, konaklama
tes sler n n, lokantaların, halı saha, ten s kortu g b açık spor tes sler ve düğün salonunun yapılab leceğ kentselçalışma alanlarını,aaa) Korkuluk: B naların dışa açık veya açılan bölümler nde, merd ven, rampa ve galer boşluklarında, Türk
Standartlarına göre yapılan koruma elemanını,bbb) Kuranglez: Parsel sınırı ç nde kalmak ve b naya b t ş k olmak şartıyla b naların tab zem n altında kalan
bölümler ne doğal ışık ve havalandırma sağlamak amacıyla en az 0.80 metre en fazla 1.20 metre gen şl kte olab len,b nanın h çb r cephes nde mütemad yen tes s ed lemeyen, boyu yapıldığı pencere gen şl ğ n 0.50 metreden fazlageçmeyen, der nl ğ azam 2.00 metre olan, g r ş çıkış amacı taşımayan ancak, yol cephes har c nde kaçış amacıylaçıkış tert pleneb len ışıklıkları,ccc) Merd ven ev : Merd ven n ara ve kat sahanlıklarıyla b rl kte bütün olarak merd ven boyunca uzanan
hacm ,
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

3/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğüççç) Merkez ş alanı: İmar planlarında yönet m, tur zm, sosyal, kültürel ve t car amaçlı yapılar le sosyal
altyapı alanları ç n ayrılmış bölgey ,ddd) Meydan: Yerleşme dokusu çer s nde şeh rdek yaya s rkülasyonunu yönlend ren; halkın toplanma, b r
araya gelme, kutlama g b toplumsal davranışlarına mkân vererek sosyal yaşama h zmet eden, mar planında
bel rlenmek kaydıyla alanın özell ğ bozulmadan özel mülk yete konu ed lmeks z n ve meydan kullanımı
engellenmeks z n altı otopark olarak kullanılab len alanları,eee) Mezarlık alanı: Cenazeler n defned ld ğ mezar yerler , def n şlemler n n yürütüldüğü dar tes s b naları,
güvenl k odası, bu alana h zmet veren z yaretç bekleme, morg, gas lhane, badet yer , şadırvan, çeşme, tuvalet leotopark da yapılab len alanları,fff) M mar estet k kom syonu: Şehr n yöresel m mar s ne l şk n tesp tler yapan, meydan, yol, kaldırım,tabela, kent mob lyaları ve benzer düzenlemelerdek usullere l şk n öner ler get ren, yapıların ve onaylı m mar
projeler n n özgün f k r fade ed p etmed ğ ne, umum b naların fonks yonu ve özell ğ gereğ farklılık arz ed p
etmed ğ ne karar veren kom syonu,ggg) Muvakkat yapı: Kanun ve bu Yönetmel kle n cel k ve n tel ğ bel rlenen, bel rl sürel ğ ne kullanım hakkı
öngörülen yapıları,ğğğ) Müdürlük: Çevre ve Şeh rc l k l müdürlüğünü,hhh) Müştem lat: Genell kle b naların bodrum katlarında veya bahçeler nde düzenlenen, ortak kullanıma
ayrılan, bağımsız bölüm olarak tesc l ed lemeyen mekânları,ııı) Normal kat: Bodrum, zem n, tes sat katı ve çatı arası dışında kalan kat veya katları,) Ortak alanlar: M mar projelerde bağımsız bölüme konu olmayan ve kapsamı 634 sayılı Kanunda bel rt len
ortak yerler ,jjj) Ön bahçe: B na ön cephe hattı le parsel n ön cephes arasında kalan parsel bölümler n (Yola cephes olan
bütün bahçeler ön bahçe statüsünded r.),kkk) Parsel cephes : Parsel n üzer nde bulunduğu yoldak cephes n (B rden fazla yola cephel parsellerde
uygulama mar planında bel rt lmem ş se gen ş yol üzer ndek kenar, parsel ön cephes d r. Yolların eş t olması hal ndeve köşe başı parsellerde dar kenar, parsel ön cephes d r.),lll) Parsel der nl ğ : Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından nd r len d k hatlarınuzunluklarının ortalamasını,mmm) Pergola: Bahçede, b na cepheler n değ şt rmemek kaydıyla terasta, haf f yapı malzemeler nden d kmeve sık k r şleme le yapılan ve üzer ne yeş l b tk örtüsü sardırılab len, etrafı açık, yapı ruhsatı olmaksızın nşa
ed leb len yapıları,nnn) P yes: Bağımsız bölüm çer s nde ç duvar veya bölme elemanları le çerçeves tanımlanmış ya da n şoluşturularak meydana get r lm ş, bel rl b r şlev gören bölümü,ooo) Port k: B t ş k ön bahçes z n zamda mar planında bel rt len yerlerde kamu kullanımına açık, yayalaradaha gen ş kaldırım sağlamak amacıyla, b na k tles nden zem n kat yüksekl ğ nde ve ön cephe boyunca, b na taşıyıcı
elemanları bırakılarak yapılan üç tarafı açık b na altı yaya geç d n ,ööö) Resm b na: Genel ve özel bütçel darelerle, denetley c ve düzenley c darelere, l özel dares ve
beled yelere veya bu kurumlarca sermayes n n yarısından fazlası karşılanan kurumlara, Kanunla veya Kanunun
verd ğ yetk le kurulmuş kamu tüzel k ş ler ne a t b na ve tes sler ,ppp) Saçak sev yes : B naların son kat tavan döşemes üst kotunu,rrr) Sağlık tes sler alanı: Hastane, sağlık ocağı, a le sağlık merkez , doğumev , d spanser ve pol kl n k, ağız ved ş sağlığı merkez , f z k tedav ve rehab l tasyon merkez , entegre sağlık kampüsü g b fonks yonlarda h zmet veren
gerçek veya tüzel k ş lere veya kamuya a t tes sler ç n uygulama mar planında özel veya kamu tes s alanı olduğu
bel rt lmek suret yle ayrılan alanları (Özel sağlık tes s yapılacak alanlar bel rlenmeden Sağlık Bakanlığının taşra
teşk latının uygun görüşü alınır.),sss) Sahanlık: Merd ven ev ç nde bulunan basamaklar har c ndek düzlükler ,1) Ara sahanlık: Merd ven ev nde, en az merd ven kolu gen şl ğ kadar olan ve bağlantısını sağladığı katlar leaynı kotta olmayan, katların arasındak herhang b r kota denk gelecek şek lde standartlara uygun yapılan merd ven
düzlüğünü,2) Kat sahanlığı: Merd ven ev nde en az merd ven kolu gen şl ğ kadar olan ve katlara geç ş sağlayan
standartlara uygun yapılan merd ven düzlüğünü,şşş) S c l durum taahhütnames : Proje müell fler n n, şant ye şefler n n, fenn mesuller n, müteahh tler nmeslek kısıtlılığının olmadığını ve yetk sınırını aşmadığını taahhüt ett ğ beyannamey ,ttt) S yah kot: İmar planında göster len yolun doğal zem n kotunu,uuu) Son kat: Çatı, çatı terası veya çatı p yes altında bulunan normal katların en üstte olan katını,üüü) Sosyal mekânlar: Yapı ve tes slerde kullanıcıların, çalışanların veya müşter ler n yapı ve tes s n genel
kullanımı dışında günlük sosyal ht yaçlarının karşılandığı mekânları,vvv) Spor ve oyun alanları: Spor ve oyun ht yacı karşılanmak, spor faal yetler yapılmak üzere mar planı
kararı le kent, bölge veya semt ölçeğ nde ayrılan açık ve kapalı tes s alanlarını,
1) Stadyum: Uygulama mar planı kararı le futbol ve benzer spor müsabakaları ç n üzer açık veya kapalı
olarak nşa ed len, bünyes nde, yapılan spora ve sporculara l şk n tes sler n yanı sıra açık ve kapalı otopark, dar ,sosyal ve kültürel tes sler le lokanta, pastane, çayhane, çarşı, alışver ş b r mler , büfe g b mekân, yapı veya tes slerbulunab len, planla açıkça bel rt lmek ve tesc le konu ed lmemek kaydıyla stadyum projes bütünlüğü çer s nde yol vemeydanların altını da kapsayab len kompleksler ,http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

4/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

yyy) Subasman kotu (Zem n kat taban kotu): B naların zem n kat taban döşemes üst kotunu (İmar planlarında
aks ne b r hüküm bulunmaması hal nde, ±0.00 kotunun altına düşemez ve +1.20 kotunun üzer ne çıkamaz.),zzz) Sundurma: Yağmurdan, güneşten ve rüzgârdan korunmak ç n yapı yaklaşma mesafes n hlal etmemek
kaydıyla, b naya b t ş k olarak haf f malzemeden yapılan bölme duvarları olmayan üç tarafı açık örtüler ,aaaa) Şant ye b nası: Şant yede çalışanların ve z yaretç ler n; barınma, çalışma, yeme çme ve benzer günlük
ht yaçlarını karşılamak ve şant ye ve proje hakkında b lg vermek amacıyla yapılan ve yapı kullanma zn
müracaatında yıkılarak tasf ye ed len muvakkat yapıları,bbbb) Taban alanı: Bahçede yapılan eklent ve müştem latı dâh l yapıların tab zem n veya tesv ye ed lm ş
zem n üzer nde kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını hlal etmemek kaydıyla parseldek zdüşümünün kapladığı
alanı,
cccc) Taban alanı kat sayısı (TAKS): Taban alanının mar parsel alanına oranını (Taban alanı kat sayısı, arazeğ m neden yle tab veya tesv ye ed lm ş zem n n üzer nde kalan tüm bodrum katlar le zem n kat zdüşümü b rl kte
değerlend r lerek hesaplanır.),çççç) Tab zem n: Araz n n hafred lmem ş veya doldurulmamış hal n ,dddd) Tad lat projes : Yapıların ruhsat ek onaylı projeler nde; uygulama mar planı ve bu Yönetmel khükümler ne uygun olarak yapılmak stenen değ ş kl k veya lavelerle lg l gerekl uygulama projeler n n bütününü,eeee) Teras çatı: Suyun tahl yes ç n yeterl eğ m ver len, bulunduğu kl m bölges ne uygun ısı ve su
yalıtımları yapılan, çakıl, toprak, ç m ve benzer doğal örtüler le kaplanarak kl me uygun b tk lend r leb len çatıtpn,
ffff) Tes sat bacası: B nada düşey doğrultuda kablo, boru, kanal g b tes sat elemanlarının topluca geç r ld ğ ,ortak mahallere açılab len ve müdahale ed leb len bacayı,
gggg) Tesv ye ed lm ş zem n: Bu Yönetmel kte bel rt len esaslara göre kazılarak veya doldurularak parsel tab
zem n n n aldığı son zem n durumunu,ğğğğ) Tevh t: Parseller n b rleşt r lme şlem n ,hhhh) T caret alanı: İmar planlarında t caret kullanımına yönel k olarak planlanan ve ayrıca 19 uncu maddede
bel rt len fonks yonların da yer alab ld ğ alanları,ıııı) T caret+Konut, Tur zm+T caret, Tur zm+T caret+Konut karma kullanım alanları: Tek başına konut olarak
kullanılmamak koşuluyla, t caret, tur zm, konut kullanımlarından konut har ç sadece b r n n veya k s n n veya
tamamının b rl kte yer aldığı alanları,) Toplam yapı nşaat alanı: B r parselde bulunan bütün yapıların yapı nşaat alanlarının toplamını,
jjjj) Umum b na: Resm b nalar, badet yerler , eğ t m, sağlık tes sler , s nema, t yatro, opera, müze,
kütüphane, konferans salonu g b kültürel b nalar le gaz no, düğün salonu g b eğlence yapıları, otel, yurt, ş hanı,büro, pasaj, çarşı, alışver ş merkez g b t car yapılar, spor tes sler , genel otopark, akaryakıt stasyonu, şeh rlerarası
d nlenme tes sler , ulaştırma stasyonları ve buna benzer umumun kullanımına mahsus b naları,kkkk) Umum h zmet alanı: M llî Eğ t m Bakanlığına bağlı lk ve orta öğret m kurumları le yol, meydan,park, otopark, çocuk bahçes , yeş l saha, badet yer , karakol, pazar yer , semt spor alanı g b kamusal h zmete ayrılan
alanları,llll) Uygulama projeler : B r yapının nşa ed leb lmes ç n lg l mevzuata göre hazırlanan, gerekl detay, hesap
ve raporları le bütün olan m mar , stat k, elektr k ve mekan k tes sat projeler n ,mmmm) Vaz yet planı: Parselde nşa ed lecek yapı veya yapıların; apl kasyon krok s ndek koord natlara göre
tekn k mevzuata uygun olarak sayısal ve ç zg sel şek lde göster ld ğ , bahçe tanz m , açık otopark ve otoparkg r şler n , yangın kaçışlarını, b na yaklaşım mesafe ve kotlarını, kuzey yönünü, parseldek tekn k altyapıyı gösteren
1/500, 1/200 veya 1/100 ölçekl planı,nnnn) Yan bahçe: Parsel n, komşu parsellere kadar uzanan ön ve arka bahçeler dışında kalan bahçeler n ,oooo) Yapı nşaat alanı: Işıklıklar ve avlular har ç olmak üzere, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alanmekânlar, çatı veya kat bahçeler , çatıda, katta ve zem ndek teraslar, balkonlar, açık çıkmalar le b nadak ortak
alanlar dâh l yapının nşa ed len bütün katlarının alanını,öööö) Yapı kullanma z n belges : Yapının ruhsat ek projeler ne uygun olarak tamamlandığını gösteren,
yapının kullanımına z n veren onaylı belgey ,pppp) Yapı n zamı: Uygulama mar planı le bel rlenen ayrık, blok ve b t ş k n zamdan b r n ,1) Ayrık n zam: H ç b r yanından komşu parseldek b nalara b t ş k olmayan yapı n zamını,
2) B t ş k n zam: B r veya b rden fazla komşu parsellerdek b nalara b t ş k olan ve ortak alandan arka bahçeyeçıkış sağlanan yapı n zamını,
3) Blok n zam: İmar planı veya bu Yönetmel kte cephe uzunluğu, der nl ğ ve yüksekl ğ bel rlenm ş yapı
k tles n n, b r parsel veya d latasyonla ayrılmak suret yle b rden fazla parsel üzer ne oturduğu bahçel yapı n zamını(B r taraftan komşu parseldek b naya b t ş k, d ğer taraftan ayrık olan k l veya k z n zamlar, blok n zam olarakdeğerlend r l r.),rrrr) Yapı ruhsatı: B r parselde, TS 8737 Standardına uygun olarak bu Yönetmel kle öngörülen belgeler leprojeler n onaylanması sonrasında lg l dares nce tanz m ed len, onaylı resm z n belges n ,ssss) Yapı tat l tutanağı: Herhang b r şek lde ruhsat alınmadan yapıya başlanılarak kaçak nşaat yapıldığı ya
da ruhsatlı yapılarda ruhsat ve ekler ne aykırı yapı yapıldığı tesp t ed ld ğ takd rde, lg l dares nce yetk lend r lm ştekn k elemanlarca, yapının o andak durumu le b rl kte aykırılıkları res m, krok ve yazı le bel rt len ve nşa
faal yete devam ed lemeyeceğ n gösteren onaylı belgey ,şşşş) Yapı yaklaşma mesafes : Planda veya planda olmaması hal nde bu Yönetmel k le bel rlenm ş olan,
yapının yola ve komşu parsellere en fazla yaklaşab leceğ mesafey ,http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

5/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

tttt) Yapı yüksekl ğ : Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası p yesler dâh l olmak üzere, yapının nşa ed len
bütün katlarının toplam yüksekl ğ n ,uuuu) Yerleş k (meskûn) alan: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, mar planı le bel rlenm ş ve
skân ed lm ş alanı,üüüü) Yerleşme alanı: İmar planı sınırı ç ndek yerleş k ve gel şme alanlarının tümünü,vvvv) Yeş l alanlar: Toplumun yararlanması ç n ayrılan oyun bahçes , çocuk bahçes , d nlenme, gez nt ,p kn k, eğlence, rekreasyon ve rekreakt f alanları toplamını (Metropol ölçektek fuar, botan k ve hayvan bahçeler lebölgesel parklar bu alanlar kapsamındadır.), 19 uncu maddede yer alan şlevler ve yapılaşma koşullarını çeren yeş lalanlar;1) Çocuk bahçeler : Çocukların oyun ve d nlenme ht yaçlarını karşılayan, b tk örtüsü le çocukların oyun ç ngerekl araç gereçler , toplamda 6 m2’y geçmeyen büfe le süs havuzu, pergola ve genel tuvalet dışında başka tes syapılamayan alanları,
2) Parklar: Kentte yaşayanların yeş l b tk örtüsü le d nlenme ht yaçları ç n ayrılan, 19 uncu maddedek
kullanımlara da yer ver leb len alanları,
3) P kn k ve eğlence (rekreasyon) alanları: Kent n açık ve yeş l alan ht yacı başta olmak üzere, eğlence,d nlenme, p kn k ht yaçlarının karşılanab ld ğ , kent ç nde ve çevres nde günüb rl k kullanıma yönel k olarak mar
planı le bel rlenm ş yerler ,yyyy) Yol cephes : B nanın yola bakan cephes n ,zzzz) Yüksek n tel kl konut (rez dans): En az konut şartlarını sağlayan; reseps yon, güvenl k ve günlük
tem zl k serv s mekânlarının bulunduğu, sağlık h zmetler , kuru tem zleme, çamaşırhane, taşıma, yemek ve alışver ş
serv s h zmetler le spor salonu ve yüzme havuzu g b h zmetler n n ver leb ld ğ b rden fazla bağımsız bölümü ht va
eden 19 uncu maddede bel rt len yerlerde yapılab len konut b nalarını,
aaaaa) Yüksek yapı: B na yüksekl ğ 21.50 metreden veya yapı yüksekl ğ 30.50 metreden fazla olan b naları(B na yüksekl ğ 51.50 metreden veya yapı yüksekl ğ 60.50 metreden daha yüksek olan b nalar çok yüksek
yapılardır.),bbbbb) Zem n kat: İmar planı veya bu Yönetmel kte öngörülen kat aded ne göre en altta yer alan ve su basman
kotunun üzer ndek katı,
ccccc) Zem n terası: İrt batlı olduğu katın sev yes n aşmayan, tab zem nden veya tesv ye ed lm ş zem ndent baren en fazla 1.50 metre yüksekl kte olan, bağımsız bölümler n parçası veya b nanın ortak alanı olarak kullanılan,döşeme altında kalan kısmı doldurularak kapatılan veya duvar le çevr lerek gerekt ğ nde depo olarak kullanılab len,parsel sınırlarına yan ve arka bahçelerde 3.00 metreden, ön bahçelerde mar planında veya lg l dareler n mar
yönetmel kler nde aks ne b r hüküm yok se 3.50 metreden fazla yaklaşmayan ve yapı k tles n n en fazla k tarafınıçevreled ğ terasları,ççççç) Zem n ve temel etüt raporu: Her b r parsel ç n ayrı ayrı olmak üzere, yapının temel ve stat khesaplarının yapılab lmes ç n zem n araştırma ver ler le geotekn k değerlend rmeler çeren Bakanlıkça bel rlenen
usul ve esaslar çerçeves nde hazırlanan raporu,
fade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler
Genel İlkeler
MADDE 5 – (1) Uygulama mar planı olmayan veya mülk yet sorunlu olan alanlarda yapı ruhsatı
düzenlenemez.
(2) Alt kademe planların, üst kademe planların kes nleşt ğ tar hten t baren en geç b r yıl ç nde lg l darece
üst kademe planlara uygun hale get r lmes zorunludur. Aks halde, üst kademe planları onaylayan kurum ve
kuruluşlar, alt kademe planları en geç altı ay ç nde üst kademe planlara uygun hale get r r ve resen onaylar. Alt
kademe planlarla üst kademe planlar arasındak uyumsuzluğun g der lmes ne l şk n on sek z aylık süre ç ndek yen
yapı ruhsatı başvuruları, yürürlükte olan uygulama mar planına göre sonuçlandırılır. Bu süren n dolduğu tar he kadar
alt kademe planlar le üst kademe planlar b rb rler yle uyumlu hale get r lmem şse, planlar b rb r yle uyumlu hale
get r l nceye kadar bu alanlarda yen yapı ruhsatı düzenlenmez. Mahkemelerce yürürlüğü durdurulan planlarda
yürürlüğün durdurulduğu süre bu sürelere lave ed l r.
(3) İdareler n mar yönetmel kler nde, uygulama mar planı le bel rlenen alan kullanımlarının şlev ndeğ şt recek düzenleme get r lemez.
(4) Bu Yönetmel ğ n alan kullanım tanımlarında bel rt len şlevler mar planlarında daraltılab l r; ancak
gen şlet lemez.
(5) Taban alanı ve emsal hesabı; net mar parsel alanı üzer nden yapılır. İmar parseller n n değ ş kl ğe konu
olup da kamuya terk ed lmes gereken alanlar çermes ve bu alanların kamuya bedels z terk ne l şk n mar planında
hüküm olması hal nde taban alanı ve emsal hesabı, mar planında bel rt len hükümlere göre yapılab l r.
(6) Ayrık veya blok n zam olan yerlerde, uygulama mar planında açıkça bel rlenmem ş se TAKS %40’ı
geçemez. Ancak, çekme mesafeler le KAKS ver l p TAKS ver lmeyen parsellerde, TAKS %60’ı geçmemek şartıyla,çekme mesafeler ne göre uygulama yapılır.
(7) Uygulama mar planlarında, parselasyon durumları ve b na k tle ölçüler ver lmed ğ takd rde, şemat kgöster mler mar planlarının hükümler nden sayılmazlar.
(8) 22 nc maddeyle veya lg l dareler n mar yönetmel kler le get r leb lecek emsal har c tüm alanların
toplamı; parsel n toplam emsale esas alanının % 30’unu aşamaz. Ancak; 27/11/2007 tar hl ve 2007/12937 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı le yürürlüğe konulan B naların Yangından Korunması Hakkında Yönetmel k gereğ nce
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

6/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

yapılması zorunlu olan, korunumlu ya da korunumsuz normal merd ven dışındak yangın merd ven n n asgarölçülerdek alanı, konferans, spor, s nema ve t yatro salonları g b özell k arz eden umum yapılarda düzenlenmes
zorunlu olan boşluklar le b naların bodrum katlarında yapılan;a) Zorunlu otopark alanlarının 2 katı,b) Sığınak, asansör boşlukları, bacalar, şaftlar, ışıklıklar, ısı ve tes sat merkez , su deposu, enerj odası,
kömürlükler ve kapıcı da reler n n lg l mevzuat, standart ya da bu Yönetmel ğe göre hesap ed len asgar alanları,c) Konut kullanımlı bağımsız bölüm net alanının % 10’unu, t car kullanımlı bağımsız bölüm net alanının %50’s n aşmayan depo amaçlı eklent ler,ç) Ortak alan n tel ğ ndek mesc t ve müştem latın konutlarda 100 m2’s , konut dışı yapılarda 200 m2’s ,d) Bütün cepheler tamamen gömülü olmak ve ortak alan n tel ğ nde olmak kaydıyla; otopark alanları ve 22
nc maddede bel rt len tamamen gömülü ortak alanlar,
bu hesaba dâh l ed lmeks z n emsal har c d r.
(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara; mar planlarında o maksada tahs s
ed lm ş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere m mar , stat k, tes sat fenn mesul yet ve her türlü
sorumlulukların bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlen lmes ve mülk yet n belgelenmes kaydıyla avan projeye
göre yapı ruhsatı, lg l kamu kurumlarının geç c kabulünü müteak p yapı kullanma z n belges talep üzer ne lg ldares nce düzenlen r.
(10) İmar planlarında su taşkın alanları ç n Devlet Su İşler Genel Müdürlüğü veya su ve kanal zasyon
dareler tarafından su taşkın anal z yapılarak bel rlenen kret kotuna 1.50 metre lave ed lerek tesp t ed len kotun altı
skân ed lemez. H çb r şek lde bu sev yen n altında otopark g r ş-çıkışı, kapı ve pencere g b herhang b r boşluk
bırakılamaz ve açılamaz. Tereddüde düşülen konularda Devlet Su İşler Genel Müdürlüğü veya lg l su vekanal zasyon dares n n görüşüne göre uygulama yapılır.
(11) Yen yapılacak b nalarda uygulama mar planında veya planda olmaması hal nde bu Yönetmel kte
göster len kat aded veya b na yüksekl ğ aşılamaz. H çb r koşulda hava mân a kr terler aşılamaz, planda veya planda
bel rt lmem şse bu Yönetmel kte bel rt len kat aded , kat yüksekl kler azaltılmak suret yle arttırılamaz, bu suretle yapıyoğunluğu artırılamaz.
(12) B r parsel n bulunduğu mar adasına a t parselasyon planı yapılıp beled ye encümen nce kabul ed l p
tapuya tesc l ed lmeden o adadak herhang b r parsele yapı ruhsatı ver lemez.
(13) Koruma amaçlı mar planlarında parselasyon planı yapılması mümkün olmayan durumlar har ç olmaküzere, mar adasında parselasyon planı yapılmadan bu adadak parsellerde fraz ve tevh t yapılamaz.
(14) İfraz suret yle yola cephes olmayan parsel oluşturulamaz. Yola cephes olmayan parsellere yapı ruhsatı
düzenlenemez. Kanunun 18 nc maddes n n uygulanamadığı hallerde yola cephes bulunan parsellerden herhang b r
le tevh t ed lmes mecbur d r. Ancak, bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rmes nden önce; mevcut planlarla oluşmuş, b t ş kboş parsel bulunmayan, f l teşekkül sebeb yle yola cephes sağlanamayan parsellere; komşu parsellerden süres zgeç ş hakkı alınmış ve bu konuda tapu kayıtlarına şerh konulmuş olmak kaydıyla yapı ruhsatı düzenleneb l r.
(15) İlg l dareler; mar planlarında açıklanmamış ve bu Yönetmel kte yer almamış hususlarda ht yaca ve
c varın karakter ne göre uygulanacak şekl takd re, ayrıca uygun gördüğü yerlerde mecl s kararı alarak yapılarınestet ğ , reng , çatı ve cephe kaplaması, yöresel malzeme kullanılması ve yöresel m mar n n d kkate alınmasına l şk nzorunluluk get rmeye yetk l d r.
(16) Kanunun 4 üncü maddes kapsamına g ren özel kanunlarda aks ne b r hüküm bulunmayan hallerde bu
Yönetmel k hükümler uygulanır.
(17) Gel şme alanları le kentsel dönüşüm ve gel ş m alanları har ç, yerleşme alanlarında yapı ruhsatı
düzenleneb lmes ç n yol, su, kanal zasyon, elektr k g b tekn k altyapı h zmetler n n götürülmüş olması şarttır.
(18) İlg l kurum ve kuruluşların, yerleşme alanlarında tekn k altyapının götürülmes yle lg l gerekler
ved l kle yer ne get rmes zorunludur.
(19) Devlet n güvenl k ve emn yet le harekât ve savunma bakımından g zl l k veya önem arz eden yapılarç n hazırlanacak ve onaylanacak projelere l şk n uygulamalar, öncel kle Kanunun 4 üncü maddes kapsamında
mzalanan protokol hükümler ne göre yapılır. Bu yapılar ç n bu Yönetmel ğ n dördüncü ve beş nc bölümünde
bel rt len ölçü ve hükümlere bağlı kalınması mecbur yet yoktur.
(20) Yapı ruhsatı talep ed len projelerde ayrıca; afet, deprem, yangın, otopark, enerj ver ml l ğ , sığınak,asansör, yapı malzemeler , gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı denet m , ş güvenl ğ , skele, er ş leb l rl kve çevre g b konulardak yapıya l şk n hükümler çeren mevzuata da uyulur.
(21) Hazırlanan projeler n öncel kle bu Yönetmel k ve bu Yönetmel kte atıfta bulunulan mevzuatın
hükümler ne uyulmak kaydıyla Türk Standardları Enst tüsü (TSE) standartlarına uygun olarak hazırlanması
zorunludur.
(22) İlg l dare, er ş leb l rl k mevzuat ve standartlarında get r len hükümlere uymakla ve bunları uygulamakla
yükümlüdür. Sahanlık, kat sahanlığı, ara sahanlık, merd ven, asansör, kapı ve kor dor ölçüler , rampa eğ mler ,gen şl kler le korkuluk ve küpeşteler g b b na ç er ş mle lg l mekânların ölçüler bu Yönetmel kte bel rt lenölçülerden az olmamak üzere, er ş leb l rl k standartlarına uygun olarak düzenlen r. Yapılı çevrede er ş leb l rl kstandartlarına uygun yönlend rme, b lg lend rme ve şaretlemeler n yapılması zorunludur. Ayrıca lg l dare, yören nkoşullarını göz önünde bulundurarak engell lerle lg l gerekl önlemler almaya yetk l d r.
(23) İlg l dareden yol kotu belges le yapı ruhsatı veya kazı zn alınmadan, tab zem nde h çb r şek lde kazı
veya dolgu yapılamaz.
(24) Yapı ruhsatı veya yapı kullanma zn alınmış yapılarda ruhsat ek projes ne aykırı olarak bodrum katlarıaçığa çıkarmak üzere kazı ve tesv ye yapılamaz. Aks takd rde Kanunun lg l hükümler ne göre ceza şlem yapılır.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

7/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(25) Her müstak l konutta en az; 1 oturma odası, 1 yatak odası, 1 mutfak veya yemek p ş rme yer , 1 banyo
veya yıkanma yer ve 1 tuvalet bulunur.
(26) Açığa çıkan kat kazanmak ve kat sayısını artırmak amacıyla kot alınan nokta tesp t ed lemez. Kot alınannoktanın tesp t nde bölge kat rej m n n aşılmaması ve sokak s luet n n korunması esastır. Yoldan kotlandırılan ve b na
arka köşeler n n zem n h zasındak kotu yola göre 3.50 metreden daha düşük olan b nalar 11 nc madde hükümler negöre kademelend r l r.
(27) Kat aded 3 olan b nalarda asansör yer bırakılması, 4 ve daha fazla olanlarda se asansör tes szorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arsalara İl şk n Hükümler
Parsel büyüklüklerMADDE 6 – (1) İmar planında göster len çeş tl bölgelerde mar planı le get r lm ş farklı hükümler yoksa
yapılacak frazlarda, elde ed lecek yen parseller n asgar ölçüler ; araz mey l , yol durumu, mevcut yapılar ve benzer
g b mevk n özell kler le bu parsellerde yapılması mümkün olan yapıların ölçüler ve yöresel ht yaçları da gözönünde tutularak tesp t olunur. Bu tesp t sırasında k nc , üçüncü ve dördüncü fıkralarda bel rt len şartlar hlâl
ed lemez.
(2) Parsel gen şl kler ;a) Konut ve t caret bölgeler nde:
1) 4 kata kadar (4 kat dâh l) nşaata müsa t yerlerde:
B t ş k n zamda: 6.00 metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafes 6.00 metreden,
Ayrık n zamda: Yan bahçe mesafeler toplamı + (6.00) metreden,az olamaz.
2) 9 kata kadar (9 kat dâh l) nşaata müsa t yerlerde:
B t ş k n zamda: (9.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafeler toplamı + (9.00) metreden,
Ayrık n zamda: Yan bahçe mesafeler toplamı + (9.00) metreden,az olamaz.
3) 10 veya daha fazla katlı nşaata müsa t yerlerde:
B t ş k n zamda: (12.00) metreden,
Blok başlarında: Yan bahçe mesafes + (12.00) metreden,
Ayrık n zamda: Yan bahçe mesafeler toplamı + (12.00) metreden,az olamaz.
b) Yalnız 1 katlı dükkân yapılacak t caret ve küçük sanay bölgeler nde:
1) B t ş k n zamda: (5.00) metreden,
2) Blok başlarında: Yan bahçe mesafes + (5.00) metreden,
3) Ayrık n zamda: Yan bahçe mesafeler toplamı + (5.00) metreden,az olamaz.
c) Sanay bölgeler nde, 30.00 metreden az olamaz.
ç) Akaryakıt stasyonlarında 40.00 metreden az olamaz.
d) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.
e) Bu fıkradak ölçüler n tesp t nde, köşe başına rastlayan parsellerde yol tarafındak yan bahçe yer ne, o yolç n tay n ed lm ş ön bahçe mesafes alınır.
(3) Parsel der nl kler :a) Konut ve t caret bölgeler nde:1) Ön bahçes z n zamda: (13.00) metreden,2) Ön bahçel n zamda: Ön bahçe mesafes + (13.00) metreden,az olamaz.
b) T caret bölgeler nde (Yalnız 1 katlı dükkân yapılması hal nde):1) Ön bahçes z n zamda: (5.00) metreden,2) Ön bahçel n zamda: Ön bahçe mesafes + (5.00) metreden,az olamaz.
c) Küçük sanay bölgeler nde:1) Ön bahçes z n zamda: (6.00) metreden,2) Ön bahçel n zamda: Ön bahçe mesafes + (6.00) metreden,az olamaz.
ç) Sanay bölgeler nde, 30.00 metreden az olamaz.
d) Akaryakıt İstasyonlarında 40.00 metreden az olamaz.
e) Konut dışı kentsel çalışma alanlarında, 40.00 metreden az olamaz.
(4) Parsel alanları, konut dışı kentsel çalışmaları alanlarında 2000 m2’den az olamaz.
(5) Parsel büyüklükler hakkındak hükümlere uymayan arsalarda, yen veya lave yapı ruhsatı düzenlenemez.
İfraz ve tevh t
MADDE 7 – (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha sonra plan değ ş kl ğ veya rev zyonu yapılması
hal nde bu planlar le bel rlenen; umum h zmet alanına sabet eden taşınmazlar le mar st kamet önünde kalan
donatı alanları, kamu el ne geçmeden tevh t ve fraz yapılamaz.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

8/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(2) B r mar adasında, mevzuatına uygun b nalar d kkate alınarak ve yen nşa ed lecek b naların şemat k
konumu ç z lerek ada bazında etüt yapılıp, ada ç ndek parsel dağılımının yapıların estet ğ ve sokak s luet nbozmayacak şek lde olduğu ortaya konulmadan, fraz ve tevh t şlem yapılamaz.
(3) Mevcut hal yle yapılaşmaya elver şl olmayan parsellere l şk n olarak, lg l daren n tebl ğ tar h ndent baren 3 ay çer s nde parseller n mal kler n n kend aralarında anlaşamadığı takd rde resen tevh t ve fraz yoluyla
şlem yapmaya lg l dare yetk l d r.
(4) İmar planı le mahreç aldığı yolu kapanan ve mar adası ortasında kalan, yola cephes bulunmayan parsellerfraz ed lemez.
(5) İmar planı le kapanan yollarda kalan, yola cephes olmayan parsellere mar yoluna cephe sağlayacakşek lde araz düzenlemes yapılmadan kapanan yollar, fraz ve tevh de konu ed lemez veya ayrı b r parsel olarakdeğerlend r lemez.
(6) Taşkın, heyelan ve kaya düşmes g b afet alanlarında bulunan sıhh ve jeoloj k mahzurları olan veya
bunlar g b tehl kel durumlar arz etmes yüzünden mar planlarına veya lg l darelerce hazırlanmış veya onaylanmış
raporlara göre yapı yapılması yasaklanan alanlar fraz ed lemez, bu g b yerlerde araz takv yes ne matuf tes sler har cyapı yapılamaz. Ancak,a) Sadece b r kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda kalan parseller n yapılaşmaya uygun kısımları,b) Bu fıkradak nedenlerle ağaçlandırılacak alan olarak göster len alanlarda kalan parseller n yasaklamaya tab
olmayan kısımları,c) İmar planlarında özel mülk yet ç nde kalıp tarım yapılacak alanların yasaklamaya tab olmayan kısımları
Gıda, Tarım ve Hayvancılık l müdürlüğünün görüşü alınarak,fraz ed leb l r.
(7) Kademe hattı bel rlenen yerlerde mar planında aks ne b r hüküm yoksa fraz ve tevh t zorunlu değ ld r.
Ancak kademe hattı bel rlenen mar parseller ndek fraz ve tevh t talepler kademe hattı d kkate alınarak
gerçekleşt r l r.
(8) Çeş tl kamu ve h zmet tes sler n n yapılması ç n gereken kamulaştırmalar yüzünden bu h zmet ve tes sler
ç n lüzumlu parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak frazlar bu Yönetmel ktek fraz şartlarına tab değ ld r.
(9) Aynı yapı n zamı ve kullanım kararına sah p parseller n tevh t ed lmeler hal nde uygulama mar planında;tevh t sonrası elde ed len parsel n taban alanı ve katlar alanı, tevh t önces parseller n ayrı ayrı hesaplanan taban
alanları ve katlar alanları toplamını geçemez. Plan üzer nde ölçüsü bel rlenm ş blok n zamında olan parseller n tevh d
hal nde, tevh t önces parseller n blok ölçüsü le bel rlenm ş nşaat alanı hakları toplamı aşılamaz.
(10) Yapı n zamı veya kullanım kararı b rb r nden farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller
le mar planında fraz hattıyla b rb r nden ayrılan parseller tevh t ed lemez.
(11) İmar adasındak aynı veya farklı yapı n zamı bulunan parseller n bahçeler n n daha etk n kullanab lmes
amacıyla; lg l parsel mal kler n n muvafakat alınmak, her b r parsel sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda
ver len yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevh t koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına
bakılmaksızın ve parseller tevh t ed lmeks z n vaz yet planı darece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanes ne şerhdüşülerek açık veya tamamen gömülü olmak ve d latasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması
yapılab l r.
(12) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında 3.00 metre ve daha fazla kot farkı bulunan mar parseller n n tevh d
hal nde parseller n b t şt ğ sınırda bu Yönetmel ğe göre kademe yapılması ve kat aded n n ve b na yüksekl ğ n n, her
kademen n kend ç nde değerlend r lmes zorunludur.
(13) Mal kler n n taleb üzer ne mevcut b t ş k parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve b rb rler le olansınırlarının düzelt lmes ne yönel k fraz ve tevh t şlemler nde, parsel sayısı değ şt r lmemek kaydıyla, bu
Yönetmel kte bahsed len asgar fraz şartları aranmaz.
(14) Uygulama mar planı le farklı kat aded veya yüksekl k get r lm ş mar parseller tevh t ed ld ğ takd rde
tevh t ed len parsellere ver len yüksekl k değerler aşılamaz, tevh t ed len parseller n kes şt ğ sınırda plan kararınauygun kademe yapılır.
Parsele l şk n hükümlerMADDE 8 – (1) Parselasyon planına göre müstak l yapı yapılmasına müsa t tapuya tesc ll mar parseloluşması ve mülk yet değ ş kl ğ olmaması hal nde; yapılaşma ç n, parselasyon planının tamamının tapuya tesc l şartı
beklenmez.
(2) Parsel büyüklükler hakkındak hükümlere uymayan arsalar mevzuat hükümler ne göre yapı yapılmasına
müsa t hale get r l nceye kadar veya bu mümkün olmadığı takd rde kamulaştırılıncaya kadar, bu parsellerdek
mevzuatına uygun yapılmış mevcut yapıların olduğu g b kullanılmasına, tad latına veya mar planına aykırı olmamak
kaydıyla şlev değ ş kl ğ ne z n ver l r.
(3) Tamamı umum h zmetlere ayrılan yerlere rastlayan veya kalan parçası plan ve bu Yönetmel khükümler ne göre yapı yapılmasına müsa t olmayan arsalar, kamulaştırılıncaya kadar sah pler tarafından olduğu g bkullanılmaya devam olunur.
(4) Komşu parseller n mevzuatına uygun olarak yapılaşmış olması neden le müstak l kalan ve asgar parsel
büyüklükler ne uymayan parsellere; fen, sanat ve sağlık kuralları le bu Yönetmel ğ n d ğer hükümler ne uygun yapı
yapılmasına z n ver l r.
(5) İmar planında yapı n zamı bel rlenmeyen hallerde ayrık n zam uygulanır.
(6) B rden fazla yapının nşa ed leb leceğ ve bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rmes nden önce onaylanmış olan
uygulama mar planı kararı le serbest n zam kararı ver len parsellerde, komşu parsellerde yer alan ve bu parsele en
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

9/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

yakın yapıların yapı n zamlarına aykırı düşmemek koşuluyla, sadece b r tek n zam uygulanab leceğ g b ayrık, blok
veya b t ş k n zamdan k s veya üçü b r arada karma olarak uygulanab l r.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yapılaşmaya İl şk n Hükümler
Yol gen şl kler ne göre b na kat adetler
MADDE 9 – (1) Bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rd ğ tar hten öncek mevcut uygulama mar planlarında kat
adetler veya b na yüksekl kler bel rt lmem ş parsellerde;a) B na kat adetler aşağıda göster len m ktarları aşmamak üzere bel rlen r:
Konut, t caret ve
komb nasyonları
Sanay bölgeler ndeİmar Planına görebölgeler nde kat aded
kat aded
Yol gen şl ğ (metre)(Bodrum kat har ç)(Bodrum kat har ç)
Yol ≤ 7.00
21
7.00 < Yol ≤ 10.00
32
10.00 < Yol ≤ 12.00
42
12.00 < Yol ≤ 15.00
52
15.00 < Yol ≤ 20.00
62
20.00 < Yol ≤ 25.00
83
25.00 < Yol ≤ 35.00
103
35.00 < Yol ≤ 50.00
14
4
50.00 ≤ Yol>144b) Bu madden n uygulanmasındak yol gen şl kler , parsel n ön cephes nde yer alan yolun planda bel rt len
gen şl ğ veya planda bel rt lmem ş se ön bahçe, yeş l alan, refüj, meydan, otopark, dem ryolu, su kanalı g b unsurlarıçermeyen yolun gen şl ğ esas alınır.
c) Kat adetler , b nanın kot aldığı noktaya göre hesaplanır. Ancak artan kat yüksekl ğ nden faydalanılmak
suret yle b nanın h ç b r cephes nde bodrum katlar har ç kat sayısı artırılamaz. İmar planlarında göster len b na
yüksekl kler n n veya kat adetler n n b rb rler ne tahv ller nde veya neye tekabül ett kler n n tesp t nde bu esaslar leb nanın kot aldığı noktaya en fazla 1.2 metre eklenmek suret yle bel rlenen subasman kotu d kkate alınır.
B nalara kot ver lmes ne l şk n esaslar
MADDE 10 – (1) İmar planlarında aks ne b r hüküm bulunmaması hal nde yoldan kotlandırma esastır.
(2) Kot alınan noktanın tesp t nde sokak s luet d kkate alınır.
(3) B r parselde b rden fazla b na yapılması durumunda, araz yapısına ve yollara uyumlu kotlandırma yapmak
ç n, lg l daren n mar b r m nce onaylanacak vaz yet planına göre her b na ç n kend s ne yakın yoldan veya tab
zem nden kotlandırma yapılır.
(4) V yadük, köprü g b parsele g r ş çıkış yapılamayan yerlerden, parklardan ve parsele b t ş k olmayan
yollardan b nalara kot ver lemez.
(5) Tab zem nden kotlandırma le kademelend rme şlemler nde ada bazında değerlend rme yapılır.
Yoldan kotlandırma
MADDE 11 – (1) B nalara parsel n kot aldığı yol cephes n n b na köşeler h zasındak en yüksek tretuvar
sev yes nden kot ver l r.
(2) Tretuvar sev yes , kırmızı kota göre bel rlenen yol sev yes n n 0.18 metre üstü olarak kabul ed l r.
(3) Kotlandırma yapılması ç n, yolun yapımının tamamlanmış olması veya yol projes n n onaylanarak kırmızı
kot çalışmasının yapılması zorunludur.
(4) Henüz oluşmamış yollarda kot taleb hal nde bordür/tretuvar üst sev yes , lg l dare tarafından 10 ş günüçer s nde hazırlanacak projeye göre bel rlen r.
(5) Parsel n kot aldığı yolun eğ m nden dolayı zem n kat taban kotunun kot alınan noktaya göre en fazla 3.50
metre yükseld ğ noktalarda b nalarda kademe yapılması mecbur d r. Her kademen n kend h zasındak en düşük
bordür kotundan t baren yüksekl ğ en çok 3.50 metre olmak zorundadır. Kademelend rme, kot aldığı noktaya göreolması gerekl saçak sev yes d kkate alınarak üst katlarda da yapılır.
(6) Kademelend rmede her kademe, cephe boyunca 4.50 metreden aşağı olamaz. Son kademen n 4.50
metreden az olması durumunda b r öncek kademe sev yes ne uyulur. Ayrıca her kademedek b na yüksekl ğ mar
planı le bel rlenen saçak sev yes n geçemez.
(7) Yoldan kotlandırılan b nalarda yoldan düşük olan parseller n arka köşe noktalarının en düşük yol kotundan
3.50 metreden daha fazla kot farkı olması durumunda b na der nl ğ boyunca beş nc ve altıncı fıkralardak
kademelend rme esaslarına göre kademelend r l r.
(8) İk l blok yapılacak parsellerde kotlandırma, k parsel n b rleşt ğ noktadak kaldırım üst kotundan yapılır.
(9) % 20’den fazla eğ me sah p yollarda; b t ş k veya blok n zam uygulanacak yerlerde b na cepheler toplamı
12.00 metreden düşük olan ara parsellerde b na kotları, b na köşe h zalarındak en yüksek yol kotundan ver l r.
Tab zem nden kotlandırma
MADDE 12 – (1) Araz n n mey ll olması durumunda, parsel n tab zem n yoldan yüksek ve ön bahçemesafes 10.00 metre veya daha fazla veya parsel n tab zem n yoldan aşağıda ve ön bahçe mesafes 12.00 metre
veya daha fazla se tab zem nden kot ver l r.
(2) B na köşe kotlarının ar tmet k ortalamasının yola göre 3.00 metreden yüksek olması durumunda, tab
zem n kotu, lg l daren n mar b r m nce yapı adasının tamamının bu madde hükümler çerçeves nde etüt ed lmes lehttp://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

10/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

bel rlen r.
(3) B r yola cephel veya b rden fazla yola cephel olup, üzer nde b rden fazla yapı yapılması mümkün olanparsellerde kot, her b nanın köşe kotlarının ar tmet k ortalaması alınarak bulunur. Ancak, yola nazaran 3.00 metreden
yüksek olan parsellerde, tab zem n kotu lg l daren n mar b r m nce yapı adasının tamamının kotlandırmaya l şk nhükümler çerçeves nde etüdü ve bunun lg l dare encümen nce kabulü le yapılır.
(4) Tab zem nden kotlandırmada, ± 0.00 kotu b nanın köşe kotlarının ar tmet k ortalaması alınarak bulunur.
Köşe başı parsellerde kotlandırma
MADDE 13 – (1) Köşe başı parsellerde;a) Parsel n cephe aldığı yollardan yüksek olanına göre kot ver l r.
b) Bu b nalarda 11 nc madden n beş nc ve altıncı fıkralarındak esaslara göre cepheler ve der nl kler
boyunca kademelend rme yapılarak düşük kottak yol ç n bel rlenen b na yüksekl kler ne uyulur.
İk yola bakan ara parsellerde kotlandırma
MADDE 14 – (1) Parsel n cephel olduğu yollar arasında kot farkı bulunması hal nde düşük kottak yol veyüksek kottak yolun s luetler açısından lg l dares nce değerlend r lerek kotlandırma yapılır.
(2) Bu b nalarda 11 nc madden n beş nc ve altıncı fıkralarındak esaslara göre cepheler ve der nl kler
boyunca kademelend rme yapılır.
Bahçe tesv yeler ne l şk n esaslar
MADDE 15 – (1) Tab zem n veya tab zem n kotuna göre düzenlenm ş tesv ye zem n h çb r şek ldebağımsız bölüm oluşturmak maksadıyla hafred lemez.
(2) Yol cepheler n n otopark olarak düzenlenmes hal nde otopark alanları yol kotuna göre tesv ye ed l r.
(3) Ön, yan ve arka bahçeler le kademeler n, b rb r le veya yol le bağlantısını sağlayacak merd ven veya
rampa düzenlen r.
(4) Bahçe tesv yeler nde oluşacak kademelerde çevre b naların, parseldek b nanın ve bahçelerdek yaşam
alanlarının güvenl ğ n sağlayacak şek lde, teraslama, st nat duvarı ve benzer uygulamalar mühend sl k esaslarınagöre projelend r lerek yapılır.
(5) B r parselde b rden fazla yapının bulunduğu veya b rden fazla parsel n bütünleş k olarak projelend r ld ğ
durumlarda, parsel sınırı le b na cephes arasında kalan kısımlar, ön cephe, arka cephe ve yan cepheler n tesv yehükümler esas alınarak otopark g r ş çıkışlarını sağlamak şartıyla kend çer s nde kademelend r lerek tesv ye
ed leb l r.
(6) Bahçe tesv yeler nde engell ler ç n er ş leb l rl k standartlarına uygun düzenlemeler n yapılması
zorunludur.
(7) Bahçe g r ş nden b na g r ş ne kadark güzergâhta yer alan eğ mler n %5’ten fazla olması durumundaöncel kle 30 uncu maddede yer alan ölçü ve özell klerde rampa düzenlen r. Rampa yapılmasının mümkün olmadığı
durumlarda er ş leb l rl k mevzuat ve standartlarına uygun d ğer tedb rler alınır.
(8) Parselde b rden fazla b na yapılması hal nde, araz tanz m şekl ; plan notları ve bu maddedek tesv yelerle
lg l hükümler doğrultusunda lg l dare mar b r m nce tesp t ed l r.
Ön bahçeler n tesv yes
MADDE 16 – (1) Yoldan kot alan parsellerde;a) % 15’ten daha az eğ ml b r yola cephes bulunan parseller n yol cephes nde, parsel sınırı le b na cephes
arasında kalan kısımlar komşu parsel sınırına kadar yol eğ m ne göre kaldırım sev yes nde tesv ye ed l r.
b) % 15'ten fazla eğ ml b r yola cephes bulunan parsellerde, parsel sınırı le b na cephes arasında kalan
kısım, yaya kaldırımı le uyumlu olmak ve kademeler arasında en çok 0.15 metre kot farkı olmak üzere tesv ye ed l r.
(2) B na yol cephe hatları le yollar arasında kalan bahçeler yola doğru en fazla % 2 mey l ver lerek tesv ye
ed l r.
(3) Köşe başı parseller n yol cepheler b na cephe hattı boyunca, komşu parsel sınırına kadar yaya kaldırımı
eğ m nce tesv ye ed l r.
(4) Otopark g r ş eğ mler , st nat duvarı, korkuluk ve benzer gerekl güvenl k tedb rler alınmak ve lk 3.00
metres %7 eğ m geçmemek kaydıyla parsel sınırından t baren başlatılab l r.
(5) Otopark rampaları ön bahçe boyunca yola paralel yapılamaz.
Yan bahçeler n tesv yes
MADDE 17 – (1) Arka bahçe tesv ye kotunun ±0.00 kotundan düşük olduğu durumlarda; yan bahçelerde, önve arka bahçeler arasında uyum sağlayacak şek lde ve h çb r b ç mde arka bahçe tesv ye kotunun altına n lmemekkoşuluyla tesv ye yapılab leceğ g b kademelend rme de yapılab l r.
(2) Arka bahçe tesv ye kotunun ±0.00 kotundan yüksek olduğu durumlarda; yan bahçelerde, ön ve arka
bahçeler arasında uyum sağlayacak şek lde ve h çb r b ç mde ±0.00 kotunun altına n lmemek koşuluyla tesv ye
ed leb leceğ g b kademelend rme de yapılab l r.
Arka bahçeler n tesv yes
MADDE 18 – (1) Tab zem n ±0.00 kotunun üstündek arka bahçe zem n n n bu kota kadar kazılması esastır.
Ancak, kayalık zem nlerde veya parsel arka sınırındak ortalama tab zem n n +2.00 kotundan yukarıda olması
hal nde, gerekl önlemler alınarak b na arka cephes nden t baren 3.00 metrel k şer d n tesv yes le yet n l r.
(2) Tab zem n kotu ±0.00 kotunun altında kalan arka bahçelerde b na köşeler nden en düşük kottak n n
sev yes ne kadar kazı yapılab l r. Parsel n en düşük arka köşe noktası le b nanın en düşük arka köşe noktası arasındak
kot farkının 1.00 metreden fazla olması durumunda, b na arka cephes nden 3.00 metreden t baren kademelend rme
yapılab l r.
(3) Arka bahçelerde 2.00 metreden fazla olmamak ve (±0.00) kotunu geçmemek koşuluyla dolgu yapılab l r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

11/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

Parsel kullanım fonks yonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmel kte tanımlanan kullanım alanlarına l şk n yapılaşma koşulları aşağıdak
g b d r:a) Merkez ş alanı: Yönet mle lg l dar tes s alanları, ş hanı, çarşı, çok katlı mağaza, banka g b t caret ve
f nans tes s alanları, tur zm tes s alanları, sosyal kültürel tes s alanları, badet yerler , park ve benzer yeş l alanlar, spor
alanları kamuya ve özel sektöre a t eğ t m ve sağlık tes sler alanları, kamuya ve özel sektöre a t tekn k altyapı tes salanları le bu alanlara h zmet verecek benzer alanlar ve plan kararı le rez dans alanı ayrılır.
b) Sanay bölges : İmar planlarında her türlü sanay tes sler ç n ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda sanay
bölges ne h zmet verecek d ğer yapı ve tes sler de yapılab l r.
c) Park alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;1) Açık havuz/süs havuzu, açık spor ve oyun alanı, genel tuvalet, pergola, kamer ye,2) 1000 m2 ve üzer parklarda ahşap veya haf f yapı malzemeler nden yapılmak, kat aded 1’ , yüksekl ğ 4.50
metrey ve açık alanları dâh l taban alanları toplamda %3’ü, her b r n n alanı 15 m2’y geçmemek kaydıyla çaybahçes , büfe, muhtarlık, güvenl k kulübes le oyun alanlarına en az 10 metre mesafede olmak ve etrafı ç t ve benzer
le kapatılmak koşuluyla trafo,3) Tab veya tesv ye ed lm ş toprak zem n altında kalmak üzere, ağaçlandırma ç n TSE standartlarındaöngörülen yeterl der nl kte toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı otopark,4) 10.000 m2 üzer ndek parklarda, açık alanları dâh l taban alanları, (2) numaralı alt bentte bel rt lenler dedâh l toplamda %3’ü geçmemek üzere muvakkat yapı ölçüler n aşmayan mesc t le traf k güvenl ğ alınarak kamuya
a t 112 ac l ambulans stasyonu,
yapılab l r.
ç) P kn k ve eğlence (rekreasyon) alanları: Bu alanlarda encümen kararıyla;1) Bodrum katlar dâh l yapı nşaat alanı toplamda %5’ , her b r ç n muvakkat yapı ölçüler n aşmayan çok
amaçlı salon, mesc t, lokanta, kahvehane, çay bahçes , büfe,2) Açık otopark le tab veya tesv ye ed lm ş toprak zem n altında kalmak üzere, ağaçlandırma ç n TSEstandartlarında öngörülen yeterl der nl kte toprak örtüsünün sağlanması kaydıyla kapalı otopark,3) Güreş, ten s, yüzme, m n golf, otokros, gokart ve benzer spor alanları ve çocuk oyun parkları,
4) Tuvalet, çeşme, pergola, kamer ye, mangal, p kn k masası,
yer alab l r.
d) Spor ve oyun alanları: Bu alanlarda;
1) Açık veya tab veya tesv ye ed lm ş zem n n altında olmak üzere kapalı otoparklar,
2) Kat rt fakı ve kat mülk yet ne konu ed lmeks z n ve t car ün teler n toplam alanı, spor tes s alanının %20’s n geçmemek koşuluyla sey rc ve sporcuların ht yacına yönel k, büfe, lokanta, pastane, çayhane ve spor
faal yetler ne l şk n t car ün teler,
yapılab l r.
e) Stadyum: Spora ve sporculara l şk n tes sler n yanı sıra, kat rt fakı ve kat mülk yet ne konu ed lmeks z n,
mesc t, açık ve kapalı otopark, spor tes s alanının %20’s n geçmemek koşuluyla dar , sosyal ve kültürel tes sler, çokamaçlı salon, lokanta, pastane, çayhane, alışver ş b r mler , büfe ve benzer ün teler yapılab l r.
f) Konut alanı: Bu alanda;
1) İlg l dare mecl s nce yol boyu t caret olarak teşekkül ett ğ karar altına alınan konut alanlarında bulunan
parseller n; zem n kat ve yol sev yes nde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında ya dab nanın b r nc katında veya bodrum katlarında zem n katta yer alan mekanla çten bağlantılı olan ve b nanın ortak
merd venler le l şk lend r lmeyen, get r lecek kullanıma l şk n otopark ht yacını karşılamak kaydıyla, gürültü ve
k rl l k oluşturmayan ve malâthane n tel ğ nde olmayan, gayr sıhh özell k taşımayan, halkın günlük ht yaçlarınıkarşılamaya yönel k dükkân, kuaför, terz , eczane, anaokulu ve kreş le gel şme alanları har ç; Sağlık Bakanlığınca
aranan şartlar sağlanmak kaydıyla günüb rl k sağlık h zmet sunulan sağlık kab n , muayenehane, a le sağlığı merkez ,ağız ve d ş sağlığı merkez , d yal z merkez , ac l serv s çermeyen tıp merkez , ps kotekn k değerlend rme merkez ,üremeye yardımcı tedav merkez , f z k tedav müesseses , genet k hastalıklar tanı merkez , evde bakım merkez ,ş tme c hazı merkez , ısmarlama protez ve ortez merkez ve lokanta, pastane g b konut dışı h zmetler ver leb l r.
2) İlg l dare mecl s nce yol boyu t caret olarak teşekkül ett ğ karar altına alınan konut kullanımına ayrılanparsellerde lg l kamu kurumunun bel rled ğ standartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak ve ayrıca get r lecek
kullanıma l şk n otopark ht yacı karşılanmak kaydıyla müstak l olarak; yurt, anaokulu, a le sağlığı merkez , kreş,t car katlı otopark b naları le gel şme alanları har c nde özel sağlık tes s , özel eğ t m tes s ve yapılab l r. Konut
alanlarında (1) numaralı alt bentte bel rt lenler har c nde özel sağlık tes s yapılab lmes ç n uygulama mar planında
bu amaçla değ ş kl k yapılarak konut kullanımından çıkarılması gerek r.
3) Konut alanlarında kalsa dah parseller n konut b nası yapılıncaya kadar açık otopark, bahçe düzenlemes ve
peyzajı yapılarak kullandırılmasına lg l dares yetk l d r.
4) Yol boyu t caret olarak bel rlenenler de dâh l konut alanlarında kalan parseller n araç g r ş çıkışından
kaynaklanan traf k yükünü azaltmak amacıyla ve lg l dareden geç t hakkı almak koşuluyla otopark olarak kullanılanbodrum katlarından plan kararı le kamuya a t yer altı otoparkına araç g r ş çıkışı ver leb l r.
g) T caret alanı: Bu alanlarda;
1) İş merkezler , yönet m b naları, banka, f nans kurumları, of s-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, otoparklar,alışver ş merkezler , konaklama tes sler ,2) S nema, t yatro, müze, kütüphane, serg salonu g b sosyal ve kültürel tes sler le lokanta, restoran, gaz no,düğün salonu g b eğlenceye yönel k b r mler,
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

12/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

3) İlg l kamu kurumun bel rled ğ standartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla özel sağlık
tes sler ,4) İlg l kamu kurumun bel rled ğ standartları sağlamak ve uygun görüşü alınmak kaydıyla özel eğ t m
tes sler , kurslar, etüt merkezler ,g b t caret ve h zmetlere l şk n yapılar yapılab l r.
ğ) T caret+Konut, Tur zm+T caret, Tur zm+T caret+Konut g b karma kullanım alanları: Tek başına konut
olarak kullanılmamak koşuluyla, t caret, tur zm, konut kullanımlarından konut har ç sadece b r n n veya k s n n veya
tamamının b rl kte yer aldığı alanlardır. Bu alanlarda;
1) Bu alanlarda plandak kullanım kararına bağlı olarak konut veya tur zm tes s yapılması hal nde yoldan
cephe alan zem n veya bodrum katların t caret veya h zmetler sektörünün kullanımında olması ve konut veya tur zm
tes s ç n ayrı b na g r ş ve merd ven bulunması şartı aranır. Her b r kullanım ç n bağımsız g r ş çıkış ve merd ven
düzenlenmes , kullanım oranlarının ve sosyal ve tekn k altyapı alanlarının mar planlarıyla tay n ed lmes esastır. İmarplanında bu oran bel rlenmem ş se, konut kullanımı emsale konu alanın % 20’s n aşamaz.
2) Bu alanlarda ayrıca plan kararı gerekmeden gerçek ve tüzel k ş lere veya kamuya a t; yurt, kurs, t car katlı
otopark, sosyal ve kültürel tes sler yapılab l r.
3) T caret+Konut, Tur zm+T caret+Konut g b konut da yapılab len karma kullanım alanlarında konut veya
yüksek n tel kl konut yapılab lmes ç n, mar planında konutun ht yacı olan sosyal ve tekn k alt yapı ve donatı
alanlarının konut kullanımının get receğ nüfus yoğunluğu üzer nden hesap ed lerek bu alana h zmet verecek şek lde
ayrılmış olması şarttır.
4) Konut, t caret, tur zm alanlarının her b r ç n bel rlenen plan değ ş kl ğ gerekt rmeks z n yapılab lecek
yapılar, aynı şartlar çerçeves nde karma kullanım alanlarında da yapılab l r. Ancak bu durumda, karma kullanımın b ralanı d kkate alınarak yapılacak uygulama karma kullanımın d ğer alanına göre gerekl koşullara aykırılık teşk letmemes gerek r.
h) Sosyal mekânlar: Alışver ş merkez ve benzer t car kullanımlı b nalarda, ş hanı, büro, yönet m b nası g b
umum ve resm b nalarda, fabr ka ve benzer sanay tes sler nde, düğün salonu, lokanta, gaz no, s nema, t yatro,müze, kütüphane ve kongre merkez , yurt b naları, spor tes sler g b sosyal ve kültürel yapı ve tes slerde, eğ t myapılarında, hastane ve benzer sağlık tes sler nde, havaalanı, l man, term nal, tren garı, metro stasyonu g b ulaşım
yapı ve tes sler nde, akaryakıt stasyonlarında, oteller ve benzer tur zm tes sler nde, kullanıcıların, çalışanların veya
müşter ler n ht yaçlarının karşılanması amacıyla mesc t, bebek emz rme yer , çocuk bakım ve oyun alanı, yetm şbeşten fazla bağımsız bölümü bulunan konut parseller nde mesc t ve çocuk oyun alanı, m ll park, tab at parkı, bölge
parkı, mes re alanı, p kn k alanı, açık spor alanları g b yerlerde se mesc t, bebek emz rme yer ve kullanıcı sayısına
göre umum tuvalet ç n gerekl mekan ayrılır. Bu mekânların tamamlayıcısı olan; abdest alma mekânları le d ğer
gerekl mekânların, kolay ve er ş leb l r b r yerde bu mekânlarla b rl kte yer alması zorunludur.
ı) İbadet yer : İbadet yerler nde cam /mesc t vasfı ve görünüşünün önüne geçmemek, gürültü ve k rl l koluşturmamak, malâthane n tel ğ nde olmamak, gayrı sıhh özell k taşımamak ve g r ş-çıkışları badet yer n n
g r şler nden ayrı olmak kaydıyla D yanet İşler Başkanlığınca bel rlenecek usul ve esaslara göre d n tes se h zmet
veren t car mekânlar yapılab l r. Bu mekânların, araz n n durumuna göre en fazla b r cephes n n açığa çıkması ve d n
tes s n taban alanını geçmemes esastır.
Taban alanı
MADDE 20 – (1) Tab veya tesv ye ed lm ş zem n üzer nde etrafı açık bırakılarak kolonlar üzer nde nşa
ed len yapılarda taban alanı, zem ne oturan en dış çeperlerdek kolonların dış yüzeyler n n en kısa doğru parçalarıylab rleşt r lmes yle bel rlenen alandır.
(2) Uygulama mar planında ölçekl olarak göster len şemat k olmayan blok yerleş m ç z mler taban alanı veçekme mesafeler n göster r.
(3) Uygulama mar planında bel rlenmem şse bu Yönetmel kle tanımlanan TAKS’a ve bahçe mesafeler negöre bel rlenen taban alanının küçük olanı uygulanır.
(4) Tamamen toprağın altında kalan kısımları har ç, kısmen veya tamamen açığa çıkan bodrum katların oturum
alanı, h çb r şek lde taban alanı katsayısı le bel rlenen taban alanını geçemez.
(5) Taban alanı, net mar parsel alanı üzer nden uygulama mar planıyla veya planda bel rlenmem ş se bu
Yönetmel kle bel rlen r.
(6) Tab veya tesv ye ed lm ş zem n üzer nde planla veya bu Yönetmel kle öngörülen taban alanının dışında,bu Yönetmel kle z n ver lenler har ç yapı yapılamaz.
(7) Planlarda blok ölçüler veya k tle ver lm ş parsellerde uygulama mar planında aks ne b r hüküm
bulunmuyorsa, k tle ölçüler yapının tab veya tesv ye zem n n üzer nde kısmen veya tamamen açığa çıkan, açık ve
kapalı çıkmalar har ç bütün katlarının ölçüler n fade eder.
(8) Taban alanına dâh l ed lmeyecek kullanımlar;a) Tab zem n veya tesv ye ed lm ş zem n sev yes ndek veya bu sev yen n altındak avlular, ç bahçeler,b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya bağımsız bölümün eklent s n tel ğ taşımayan, yapının anataşıyıcı s stemler le bütünleş k olmayan, bahçe alanının %10’unu geçmeyen; kamer ye, pergola, sundurma, açık
yüzme ve süs havuzu,c) Bağlantılı olduğu bağımsız bölümün veya bulunduğu katın brüt alanının %10’unu aşmayan üstü açık veya
sökülür-takılır haf f malzeme le örtülü zem n terasları,ç) Çevre düzenlemes ve güvenl ğ ç n yapılan bahçe duvarı, st nat duvarları, 6 m²’y geçmeyen kontrol veya
bekç kulübeler ,http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

13/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

d) B naların Yangından Korunması Hakkında Yönetmel ğ n gerekl gördüğü, normal merd ven har c nde kaçış
yolu çer s nde yer alan, asgar ölçülerde ve adetlerde yapılan merd ven ev ,e) Asgar ölçülerdek ; temele kadar nen asansör boşlukları, ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma bacaları, hava
bacaları, şaftlar,f) Ana yapının dışında kalan; b naya a t arıtma tes s ve trafolar, jeneratör, yağmur suyu toplama havuzu, evsel
atık ve ger dönüşüm hazneler , ısı merkez ,g) Akaryakıt pompaları ve taşıyıcıları har ç olmak üzere kanop ler ve arkatlar,ğ) Güneş paneller n n temel ve ka des har c ndek kısımları,h) Açık otoparklar,ı) G r ş saçakları (mark zler),) Tamamen toprağın altında kalan; su sarnıcı, gr su toplama havuzu, otopark, sığınak ve tes sat hac mler ,yakıt ve su depoları.
Katlar alanı
MADDE 21 – (1) Katlar alanı; bodrum kat, asma kat, çatı arası p yes ve açık/kapalı çıkmalar dâh l,kullanılab len bütün katların, katlar alanına dâh l ed lmeyen alanları çıktıktan sonrak alanları toplamıdır.
Kullanılab len alanlar dey m nden; konut, şyer , eğlence ve d nlenme yerler g b oturmaya, çalışmaya, eğlenmeye,d nlenmeye veya badet etmeye ayrılan alanlar anlaşılır.
(2) Tamamen toprağın altında kalması neden yle; 22 nc madde uyarınca emsal hesabına konu ed lmeyen
alanlar le kat aded ne konu ed lmeyen katların h ç b r cephes kazı ve tesv ye yapılarak açığa çıkarılamaz.
(3) Emsal hesabına dâh l ed lmeyen alanlar, proje değ ş kl ğ le mar planındak veya bu Yönetmel kle
bel rlenen emsal değer n aşacak şek lde emsal hesabına konu alan hal ne get r lemez, müstak l bağımsız bölüm hal nedönüştürülemez ve kat mülk yet tes s ed lemez.
(4) Uygulama mar planında emsal ver lmeyen parsellerde katlar alanı, planla veya bu Yönetmel kle
bel rlenen; taban alanı katsayısı le kat aded n n çarpılmasıyla hesaplanır.
Katlar alanı hesabına dâh l ed lmeyen kullanımlarMADDE 22 – (1) 5 nc madden n sek z nc fıkrasında bel rt len esaslar dâh l nde;a) Taban alanına dâh l ed lmeyen kullanımlar,b) Son katın üzer ndek ortak alan teras çatılar ve çatı bahçeler ,c) Üstü sökülür-takılır haf f malzeme le kenarları rüzgâr kes c cam panellerle kapatılmış olsa dah açık
oturma yerler ,ç) Bu Yönetmel kte öngörülen asgar sayıda her b r kapıcı da res n n 75 m2’s ,d) Atr um ve galer boşlukları,e) Konutların zem n veya bodrum katlarında, ortak alan n tel ğ ndek mesc t ve müştem latın 100 m2’s ,f) Konut dışı kullanımlarda, ortak alan n tel ğ ndek mesc t ve müştem latın 200 m2’s ,g) B na ç n gerekl m n mum sığınak alanı,ğ) T car amaç çermeyen, bodrum veya zem n kattak ortak alan n tel ğ ndek çocuk oyun alanlarının veçocuk bakım ün teler n n toplam 75 m²’s ,h) T car amacı olmayan ve yapı ç n hesaplanan en az otopark alanının k katını geçmeyen bodrum katlarda
yapılanlar le tamamen gömülü olan ve ortak alan n tel ğ nde olan otopark alanları,ı) Yapı yüksekl ğ 60.50 metreden fazla olan b nalar le özell ğ gereğ tes sat katı oluşturulması zorunlu
b nalarda sadece tes sat ç n oluşturulan tes sat katları,) B na veya tes se a t olan ısıtma, soğutma, havalandırma s stemler ve enerj ver ml l ğ s stemler n nbulunduğu alanlar, arıtma tes s , yakıt ve su depoları, s lolar, trafolar, jeneratör, ısı merkez , enerj odası, kömürlük,eşanjör ve h drofor bölümler ,j) Bütün cepheler tamamen toprağın altında kalan bodrum katları le kısmen açıkta kalan, yola cephes
bulunmayan bodrum katlarında yer alan; tek başına bağımsız bölüm oluşturmayan, b r bağımsız bölümün eklent s
veya parçası olmayan, t car amaç çermeyen, yapı yaklaşma sınırı ç nde kalan ve 500 m2’y aşmayacak şek lde
düzenlenen ortak alan n tel ğ ndek ; j mnast k salonu, oyun ve hob odaları, yüzme havuzu, sauna g b sosyal tes s,spor b r mler ve depolar,k) Bütün cepheler tamamen toprağın altında kalan bodrum katları le kısmen açıkta kalan, yola cephes
bulunmayan bodrum katlarında yer alan, b na cepheler nde lave kat görünümüne neden olmayan ve tek başına
bağımsız bölüm oluşturmayan; konut kullanımlı bağımsız bölümün bağımsız bölüm bürüt alanının % 10’unu aşmayan
depo amaçlı eklent ler, t car kullanımlı bağımsız bölümün bağımsız bölüm bürüt alanının % 50’s n aşmayan depoamaçlı eklent ler,l) Sökülür-takılır-katlanır cam panellerle kapatılmış olanlar dâh l olmak üzere balkonlar ve açık çıkmaların 2metre gen şl ğ n geçmeyen kısımları, kat bahçe ve terasları, ç bahçeler, 20 nc madden n sek z nc fıkrasının (d)bend har c ndek kat ve ara sahanlıkları dâh l asgar ölçülerdek açık veya kapalı merd ven ev ne bu alanın %50’s
kadar yapılacak lave, tek bağımsız bölümlü konutlar har ç; b na g r ş holler le kat holler ve asansör önü
sahanlıkların asgar ölçülerdek kısımları,
katlar alanına dâh l ed lmez.
Bahçe mesafeler
MADDE 23 – (1) Uygulama mar planında, aks ne b r hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe mesafeler ;a) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeler le kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeler en
az 5.00 metred r.
b) Yan bahçe mesafes en az 3.00 metred r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

14/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

c) Arka bahçe mesafes en az 3.00 metred r.
ç) Yan ve arka bahçe mesafeler ; tab veya tesv ye ed lm ş zem n n üzer nde kalan bodrum katları da dâh l,dörtten fazla katlı b nalarda 4 katın üzer ndek her kat ç n 0.50 metre artırılır.
d) Yan ve arka bahçe mesafeler n n hesabında d kkate alınacak kat aded o cephede kısmen veya tamamen
tab veya tesv ye ed lm ş zem n n altında kalan katlar har ç d ğer katların toplam yüksekl ğ n n üçe bölünmes lebulunur. 2.50 metrey aşan artık değerler 1 kat aded ne tekabül eder.
e) B na yüksekl ğ hesabında, arkasında kullanılan hac m oluşturulmamış st nat duvarları yüksekl k hesabına
dâh l ed lmez.
f) Bu Yönetmel kte yer alan kat aded ne bağlı olarak arka bahçe mesafeler n n 0.50 metre arttırılmasına l şk nhükümler yapıda bulunan her katta ayrı ayrı değerlend rme yapılarak da uygulanab l r.
g) Uygulama mar planında aks ne b r açıklama get r lmed ğ takd rde, b nanın tab zem n veya tesv ye
ed lm ş zem ndek en düşük kottak görünen yüksekl ğ 60.50 metre veya daha fazla se; ön, yan ve arka parsel
sınırından en az 15.00 metre çek lmek durumundadır. 60.50 metre yüksekl kten sonra artan her kat ç n ön, yan ve arka
bahçe mesafeler ne 1.00 metre lave ed l r.
ğ) Çok yüksek yapı, az katlı b r ana k tle üzer nde yüksel yorsa, parsel sınırı le ana k tlen n parsele en yakın
noktası arasındak mesafe 10.00 metreye kadar düşürüleb l r. Ana k tle yüksekl ğ dâh l yapı yüksekl ğ n n 60.50
metre olması durumunda yükselen blok le parsel sınırı arasındak mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre
yüksekl kten sonra artan her kat ç n bu mesafeye 1.00 metre lave ed l r. Bu maddede fade ed len ana k tle; en fazla 5katlı olup kat aded b nanın en düşük kottak cephes esas alınarak bel rlen r. B r parselde b rden fazla 60.50 metre
yüksekl kte b na yapılması hal nde b nalar arasındak mesafe, 20.00 metre olup, 60.50 metre yüksekl kten sonra laveher 3.00 metre yüksekl k ç n bu mesafeye 1.00 metre lave ed l r. Bu fıkraya göre fazladan bırakılması gereken çekme
mesafeler b r veya b rkaç kat b rl kte etüt ed lerek b nada kademelenme yapılmak suret yle de gerçekleşt r leb l r.
h) B r parselde az katlı ana b r k tle üzer nde b rden fazla yükselen bloklar tert plenmes hal nde, bloklar
arasında en az yapının ana k tles üzer nde kalan bölümler n n yüksekl kler ne göre bu Yönetmel kte bel rlenen kb na arasındak yan bahçeler n toplamı kadar mesafe bırakılmak zorundadır.
(2) Tab veya tesv ye ed lm ş zem n n altında kalmak ve parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla, ön bahçe
statüsünde olmayan yan ve arka bahçe mesafeler nde su deposu, otopark ve mevzuatı gereğ nce zorunlu m ktardaksığınaklar yapılab l r. Ayrıca ön bahçelerde de tab veya tesv ye ed lm ş zem n n altında; parsel sınırına 3.00 metreden
fazla yaklaşmamak şartıyla ön bahçe mesafes n n yarısına kadar zorunlu otoparklar yapılab l r. Ancak s t alanları veözel çevre koruma alanlarında, koruma amaçlı uygulama mar planı hükümler ne uyulur.
(3) Ön bahçe mesafes 7.00 metreye çıkarılmak kaydıyla, b na cephes nden t baren 2.00 metre dışında kalan
kısım ön bahçede açık otopark yapılab l r.
(4) Ön, yan ve arka bahçelerde; kapalı mekân oluşturmayan ve tüm cepheler açık, katlı olmayan, bağımsız
bölüm veya bağımsız bölümün eklent s n tel ğ taşımayan, tab veya tesv ye ed lm ş zem n üzer ne;a) Kamer ye,b) Pergola,c) Süs havuzu,ç) Çocuk bahçeler ,d) B na g r ş köprüler ,e) Oyun ve sport f amaçlı bahçe düzenlemeler ,yapılab l r.
(5) Ön, yan ve arka bahçelerde güvenl k kulübes yapılab l r.
(6) Konut, konut+t caret, tur zm, eğ t m, badet, sağlık ve spor parseller n n bahçe mesafeler nde, b nanın
zem ne oturduğu alanın dışında kalan alanın her 30.00 m2’s ç n b r ağaç d k l r. Parsel n ağaç d k m ne uygun
olmaması hal nde bu fıkrada bel rt len şarta göre hesaplanan sayıda ağaç, lg l daren n uygun göreceğ , mar
planlarında kamunun kullanımına ayrılmış b r alana d k l r.
(7) Mevzuat değ ş kl ğ veya yapıdak kat veya alan artışları neden yle asansör yapılması zorunlu hale gelen
mevcut yapılara l şk n lave veya tad lat ruhsatı talepler nde; b na ç nde yapılacak tad latlarla asansör tes s
ed lememes hal nde, engell ler n de er ş m n n sağlanab lmes ç n ön, yan ve arka bahçe mesafeler ç nde parsel
sınırına en az 1.50 metre mesafe bırakılmak kaydıyla asgar ölçülerde panoram k asansör veya ulaşılacak katın
yüksekl ğ n n uygun olması hal nde 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınarak mekan k kaldırma letme platformu
yapılab l r.
(8) Eks k katlı yapı ruhsatı talepler nde, uygulama mar planında bel rlenen veya uygulama mar planında
bel rlenmem şse, bu Yönetmel ktek kat aded veya b na yüksekl ğ ne göre bu Yönetmel k le bel rlenen bahçemesafeler ne uyulur.
B r parselde b rden fazla b na yapılması
MADDE 24 – (1) Uygulama mar planında aks ne b r hüküm yoksa bu Yönetmel ğ n bahçe mesafeler lelg l hükümler ne uyulması kaydı le b r parsele, b rden fazla b na yapılab l r.
(2) B r parselde b rden fazla b nanın projelend r lmes hal nde, b nalar arası mesafe her b nanın yüksekl ğ negöre yaklaşma mesafeler ayrı ayrı tesp t ed l p toplanmak suret yle bulunur.
(3) Mal kler n taleb hal nde, tapu dareler aynı kullanım kararını ve yapı n zamını ha z mar parseller n mar
adası ç nde tevh t ederek yen elde ed len mar parseller üzer nde yatay kat mülk yet veya kat rt fakı tes s ederler.
Eks k katlı b na yapılması
MADDE 25 – (1) Planla veya bu Yönetmel kle bel rlenen kat aded ne veya b na yüksekl ğ ne uygun olarak
bahçe mesafes bırakılmak ve lg l daren n uygun görmes , üçüncü ve dördüncü fıkralarda bel rt len koşullar
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

15/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

sağlanmaksızın lave kat yapılamayacağının lg l s ne tebl ğ ed lmes kaydıyla daha az katlı b na yapılab l r. Uygulama
mar planlarında bu uygulamanın yapılmasına l şk n hüküm olması hal nde, lg l daren n uygun görmes koşulu
aranmaz.
(2) Eks k katlı yapılan b nalarda yapı ruhsatı, yapı kullanma z n belges ve enerj k ml k belges yapılan kısım
ç n düzenlen r. Daha sonradan tamamlanmak stenmes hal nde, yürürlüktek plan ve mevzuat hükümler ne uygun
olarak lave ruhsat ve b nanın tamamı ç n enerj k ml k belges düzenlenmes zorunludur.
(3) Eks k katlı b nalara mar planına aykırı olmamak koşuluyla kat laves yapılab lmes ç n; temel ve stat kçözümler n, yangın tedb rler n n, enerj ver ml l ğ n n, plan ve bu Yönetmel kte göster len azam yüksekl ğe uygun
olması; otopark, sığınak, merd ven, asansör yer , ışıklık ve d ğer yapı elemanlarının da plan ve bu Yönetmel kte
göster len azam yüksekl ğe göre hesaplanması ve bırakılması zorunludur.
(4) Eks k katlı nşa ed len b nanın mevcut hal yle veya tad lat yapılarak yürürlüktek plana ve mevzuata
uygunluğunun sağlanamaması hal nde b na yıkılmadan kat laves yapılmasına z n ver lmez.
(5) Eks k katlı b nalara yapılacak lavelerde fenn mesul yet, temel ve stat k hesapları, yangın tedb rler ve
enerj ver ml l ğ konuları da dâh l mevcut yapı ve lave yapılan kısımları kapsayan tekn k rapor düzenlemek suret yle
yapı denet m kuruluşlarınca üstlen l r.
Yapılaşmada daren n yükümlülüklerMADDE 26 – (1) İdareler; tasarrufu altındak yol, meydan, otopark, park, yaya bölges , kaldırım g b yerler
le bunlar üzer ndek kamu h zmetler n n yürütüleb lmes ç n, TSE standartlarına ve lg l mevzuatına göre;a) B s klet yolu, otopark, yönlend rme, s nyal zasyon, aydınlatma ve ağaçlandırma uygulamalarıyla ve kent
mob lyalarıyla beraber kaldırım ve kavşak düzenlemeler n yapmak veya yaptırmakla,b) Reklam ve b lg lend rme levha le pano düzenlemeler n yapmak veya yaptırmakla,c) Topluma açık yerlerde ht yaçların karşılanması amacıyla; büfe, mesc t, para çekme mak nes , telefon
kulübes , tuvalet, çeşme ve benzer tes sler n kurulmasına l şk n ş ve şlemler yürütmekle,,ç) Bel rl b r süre ç n düzenlenen sosyal ve kültürel etk nl kler ç n geç c olarak ht yaç duyulan altyapıyı vegeç c olarak talep ed len haf f ve sökülüp takılır malzemeden yapılan fuar, serg , sahne ve çadır g b üstyapınınkurulması ve kaldırılması ç n gereken z nler n ver lmes ne l şk n ş ve şlemler yürütmekle ve güvenl k tedb rler n nalınmasını sağlamakla,
yükümlüdür.
(2) B r nc fıkrada bel rt lenler n ve her türlü altyapının yapımı ve kullanımı le bakım ve onarımı sırasında
yaya s rkülasyonunun engellenmemes , engell ler n er ş m n n, can ve mal güvenl ğ n n sağlanması zorunludur.
(3) Bu madde kapsamında yürütülen çalışmalarda tesc ll ve tar h yapılar le doğal dokunun korunması esas
alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yapılara İl şk n Hükümler
Yapı ün te fonks yonlarına göre yapılaşma koşulları
MADDE 27 – (1) Yapıda aşağıdak kullanımların bulunması zorunludur;a) İlg l mevzuatında öngörülen ölçülerde enerj odası,b) Merkez ısıtma s steml b nalarda kazan da res veya kaskat s stem veya tesh n merkez ,c) Katı yakıt kullanan sobalı b naların bodrum veya zem n katlarında veya bodrum katı bulunmayan b nalarınortak alan n tel ğ n ha z olmak ve eklent hdas etmemek kaydıyla bahçeler nde her da re ç n en az 5.00 m2, en fazla
10.00 m2 odunluk, kömürlük veya depolama yer ,ç) B naların Yangından Korunması Hakkında Yönetmel k, 25/8/1988 tar hl ve 19910 sayılı Resmî Gazete’deyayımlanan Sığınak Yönetmel ğ , 1/7/1993 tar hl ve 21624 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Otopark Yönetmel ğ ,5/12/2008 tar hl ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan B nalarda Enerj Performansı Yönetmel ğ ve 6/3/2007
tar hl ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgeler nde Yapılacak B nalar Hakkında Yönetmel kte
b nada zorunlu olarak bulunması gereken b r mler,
asgar ölçülerde yapılır.
Kat yüksekl kler
MADDE 28 – (1) Kat yüksekl kler uygulama mar planında daha fazla bel rlenmem ş se döşeme üst
kotundan döşeme üst kotuna olmak üzere en fazla;a) T caret bölgeler nde; zem n katlarda 4.50 metre, asma katlı zem n katlarda 5.50 metre; d ğer katlarda 4.00
metre,b) T caret n de yapılab ld ğ karma alanlarda; zem n katlarda 4.50 metre, asma katlı zem n katlarda 5.50 metre;d ğer katlar konut se 3.60 metre konut har c se 4.00 metre,c) Konut bölgeler nde zem n ve normal katlarda 3.60 metre,ç) Zem n katında t caret yapılab len konut bölgeler nde se zem n katlarda 4.50 metre, asma katlı zem nkatlarda 5.5 metre, d ğer katlarda 3.60 metre,kabul ed lerek uygulama yapılab l r.
(2) Bu maddede bel rt len kat yüksekl kler d kkate alınmadan b na yüksekl ğ ver len planlarda bu bende göredeğerlend rme yapılıp b na yüksekl ğ yen den değerlend r l nceye kadar uygulamalar b r nc fıkrada bel rt len kat
yüksekl kler le plandak veya planda bel rlenmem şse bu Yönetmel kle bel rlenen kat aded n n çarpılması sonucu
bulunan b na yüksekl ğ ne göre gerçekleşt r leb l r. Ancak b r adada bulunan parseller n en az dörtte üçünün
yürürlüktek planın kat aded ne göre yapılaşmış olması hal nde mevcut teşekkülün kat yüksekl kler d kkate alınır.
(3) Tes sat katının yüksekl ğ normal kat yüksekl ğ n aşamaz. Özell ğ gereğ tes sat katı zorunluluğu olan
60.50 metrey aşan b nalarda tes sat katının 2.00 metres b na yüksekl ğ nden ve yapının kat aded nden sayılmaz.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

16/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

Özell kl olan yapılarda bu hüküm uygulanmayab l r.
(4) İskân ed len katların ç yüksekl ğ , asma katlar har ç 2.60 metreden az olamaz. Ancak hava man ası olup
planla kat aded bel rlenen parsellerde bu yüksekl k 2.40 metreye düşürüleb l r.
(5) Yıkanma yer , banyo, duş, lavabo yer , tuvalet, k ler, merd ven altı, her türlü ç ve dış geç tler ve skân
ed lmeyen bodrum katları le müştem lât b nalarında, ç yüksekl k 2.20 metreye kadar düşürüleb l r.
(6) Garaj, kalor fer da res , odunluk, kömürlük, bodrum katlarda yer alan otoparklar ve benzer özell k arz
eden yerler n yüksekl kler bu maddede yer alan hükümlere tab olmayıp, h zmet n gerekt rd ğ şek lde 2.20 metren naltında olmamak kaydıyla dares nce tesp t ve tay n olunur.
(7) Eğ t m, sağlık, sanay yapıları le s nema, t yatro ve konferans salonları, katlı otoparklar, düğün salonu,
resm kurum ve kuruşlara a t b nalar ve spor salonları g b özell k arz eden yapılarda ç yüksekl kler, teknoloj k vem mar gereklere göre m mar estet k kom syon kararı le bel rlen r.
Yapı p yesler ve ölçülerMADDE 29 – (1) Her müstak l konutta en az aşağıdak p yesler bulunur:
P yes
Dar Kenarı
Net Alanı
1 oturma odası
3.00 metre
12.00 m2
1 yatak odası
2.50 metre
9.00 m2
1 mutfak veya yemek p ş rme yer
1.50 metre
3.30 m2
1 banyo veya yıkanma yer
1.50 metre
3.00 m2
1 tuvalet
1.00 metre
1.20 m2(2) 3 veya daha az odalı konutlarda banyo/yıkanma yer le tuvalet aynı yerde düzenleneb l r.
(3) Hol ve kor dor gen şl kler 1.20 metreden az olamaz.
(4) Mutfak n ş ve oda le banyo ve tuvalet n aynı mekânda düzenlenmes hal nde her mekân ç n öngörülen en
az alanların toplamı kadar alan düzenlenmek zorundadır.
(5) B r nc fıkrada bel rt len bu p yesler le kor dor ölçüler engell ler n de kullanımını sağlayacak standartlarave er ş leb l rl k mevzuatına uygun olmak zorundadır.
(6) Mutfak, oda ve tuvalet/banyo havalandırmaları aynı boşluğa açılamaz. Ancak, banyo ve tuvalet
havalandırmaları aynı boşluğa açılab l r.
(7) Su depoları ve ıslak hac mler n altında enerj odaları teşk l ed lemez.
(8) Bağımsız bölüm ç duvar kalınlıkları en az 0.10 metre, d ğer bütün duvar kalınlıkları en az 0.20 metre
olarak düzenlen r.
B na g r şler ve rampaları
MADDE 30 – (1) B na g r ş kor doru gen şl ğ , ana merd vene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı
gen şl ğ nden az olmamak koşuluyla umum b nalarda en az 2.20 metre, d ğer b nalarda se en az 1.50 metred r.
(2) Ön bahçe mesafes 10.00 metre ve daha fazla olan parsellerde bordür üst sev yes nden en fazla 2.00 metren lmek veya çıkılmak suret yle ön bahçeden b na g r ş yapılab l r.
(3) Yoldan yüz almayan cephelerden, köprü veya g r ş şer d aksı h zasındak bordür sev yes nden en fazla
2.00 metre n lmek veya çıkılmak suret yle g r ş yapılab l r.
(4) Yoldan doğrudan g r ş alan b nalarda, g r ş n h zasındak bordür taşı üst sev yes n n altında g r ş yapılamaz.
(5) Tab zem nden kotlandırılan parseller b r nc , k nc , üçüncü ve dördüncü fıkralardak şartlara tab değ ld r.
G r ş n, tab zem ne uyumlu olarak düzenlenen merd ven ve rampalarla sağlanması gerek r.
(6) Bölge kat n zamını bozacak şek lde tesv ye yapılamaz.
(7) Konut b nalarının zem n katlarının dükkân veya mağaza olarak düzenlenmes hal nde dükkân ve mağaza
g r şler n n sadece yol cephes nden yapılması gerek r.
(8) Döşeme kaplamalarında kaymayı önleyen, tekerlekl sandalye ve koltuk değneğ hareketler ngüçleşt rmeyen, standardına uygun malzeme kullanılması zorunludur.
(9) B nalarda ve g r şler nde engell ler n er ş m ne yönel k TS 9111 Standardına uyulması zorunludur.
(10) Rampaların kenar korumaları, gen şl kler , sahanlıkları, korkuluk le küpeşte ve kaplama malzemeler
engell ler n de dolaşımına olanak sağlayacak şek lde TS 9111 standardına uygun yapılmak zorundadır.
(11) B na g r şler nde engell lere yönel k ön bahçede parsel sınırına kadar g r ş rampası veya merd vene b t ş k
dar kenarı en az 0.90 metre ve alanı en az 1.20 m² engell asansörü yer ya da mekan k kaldırma letme platformu
yapılır. A le ve Sosyal Pol t kalar Bakanlığının görüşü alınmak suret yle engell ler n kullanımı ç n farklı uygulama
yapılab l r.
(12) B na g r ş nde ve b na ç nde bulunan rampaların eğ mler aşağıdak değerlere uygun olmak zorundadır:
En fazla yüksekl k En fazla eğ m
15 cm ve daha az
1:12 (% 8)16-50 cm arası
1:14 (% 7)51-100 cm arası
1:16 (% 6)100 cm üzer1:20 (% 5)(13) Rampalarda ve ara sahanlıklarda kes nt s z olarak 0.90 metre yüksekl kte 1. düzey ve 0.70 metre
yüksekl kte 2. düzey, elle tutulduğunda kolay kavranab lecek şek lde 32-45 mm çapında küpeşte bulunmak
zorundadır.
Merd venler
MADDE 31 – (1) Merd ven kolu ve sahanlıklar:a) Ortak merd ven kolu ve sahanlık gen şl kler konut yapılarında B naların Yangından Korunması Hakkında
Yönetmel k hükümler ne göre hesap ed lecek kaçış gen şl ğ nden az olmamak üzere 1.20 metreden, d ğer yapılarda
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

17/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

1.50 metreden, konutlarda bağımsız bölüm ç ndek merd venler se 1.00 metreden az olamaz. Çatıya ve bodrum
katlarına ulaşan ortak merd venler le serv s merd venler nde de bu ölçülere uyulur. Bu merd venler ahşap olamaz.
b) Merd ven evler n n b na cephes nden, çatıdan veya ışıklıktan doğrudan ışık alması ve merd venler n çatıyave bodrumlara ulaştırılması zorunludur.
c) Merd ven basamakları ve sahanlık ölçüler ne da r TSE standartlarının bu maddede bel rt len ölçü vem ktarlardan küçük olması hal nde bu madde hükümler geçerl d r.
ç) Merd venler n her k tarafında da engell lerle lg l TSE er ş leb l rl k standartlarına uygun korkuluk veküpeşte yapılması, ayrıca sahanlık ve merd ven döşemeler nde ve kaplamalarında da standartlara uyulması zorunludur.
(2) Merd ven basamaklarının ölçüler ve özell kler :a) Asansörü olmayan b nalarda basamak yüksekl ğ 0.16 metreden, asansörlü b nalarda 0.18 metreden fazla
olamaz.
b) Basamak gen şl ğ 2a+b= 60 la 64 formülüne göre hesaplanır. Formüldek a: yüksekl k, b: gen şl kt r.
Ancak bu gen şl k 0.27 metreden az olamaz.
c) Balansmanlı (dengelenm ş) merd venlerde basamak gen şl ğ en dar kenarda 0.10 metre, basamak ortasında
0.27 metreden az olamaz.
ç) Basamak uçları çıkıntısız (damlalıksız) olmak zorundadır.
(3) B nalarda son kattak bağımsız bölümlerle rt batlı çatı arası p yesler ne çıkan ç merd venlerde b r nc ve
k nc fıkralardak şartlar aranmaz.
(4) Bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rmes nden önce yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapılmış yapılara bu
Yönetmel k hükümler ne göre kat laves yapılması hal nde mevcut merd ven ölçüler lave katlar ç n de aynen
uygulanab l r.
(5) Karma kullanımlı b nalarda her kullanım ç n ayrı merd ven ev düzenlenmes zorunludur. Bu
kullanımların b rb r ne dönüştürülmes durumunda yen oluşan kullanım ç n bağımsız genel merd ven oluşturulmadan
tad lata z n ver lmez.
(6) Yüksekl ğ 1.80 metreden az olan merd ven altları kapatılır.
Işıklıklar ve hava bacaları
MADDE 32 – (1) Her müstak l ev veya da rede, en az 1 oturma odası le yatak odalarının doğrudan doğruya
har çten ışık ve hava almaları gerekl d r. Bu şek lde ışık ve hava almalarına lüzum olmayan d ğer odalarla mutfaklarınışıklıktan, yıkanma yer ve tuvaletler n ışıklık veya hava bacasından faydalanmaları da mümkündür. Ancak tuvalet ve
yıkanma yerler le odalar aynı ışıklığa açılamaz.
(2) Işıklıkların;a) 1 la 6 katlı b nalarda dar kenarı 1.50 metreden ve alanı 4.50 m2’den,b) 7 ve daha fazla katlı b nalarda dar kenarı 2.00 metreden ve alanı 9.00 m2’den,az olamaz.
(3) Her türlü b nada hava bacalarının asgar ölçüsü 0.60x0.60 m2’d r. Bu alan herhang b r yapı elemanı (baca,k r ş ve benzer ) le daraltılamaz.
(4) Hava bacaları, şönt baca t p olarak düzenlenemez.
(5) Asgar ölçüdek b r ışıklık veya hava bacasından her katta en çok dört p yes faydalanab l r. Bu p yesler nsayısının artması hal nde, dörtten fazla her p yes ç n ışıklık veya hava bacası ölçüsü aynı oranda arttırılır. Ancak,b r nc fıkrada bel rt len şek lde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu ışık ve havayı bu Yönetmel kte tar f
ed len şek lde alması mümkün olan p yeslerden, herhang b r ışıklık veya hava bacasına pencere açılması, bu ışıklık
veya hava bacası ölçüler n n arttırılmasını gerekt rmez.
(6) Her b nanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası, kend parsel üzer nde bulunur. Komşu b na ve parsel nışıklık veya hava bacasından faydalanmak suret yle, bu elemanlarının yapılmasına ve ölçüler n n azaltılmasına z nver lmez.
(7) Işıklık ve hava bacaları, bunlara ht yacı olan kattan t baren başlatılab l r. Hava bacalarının ve ışıklıklarınb t ş k komşu parsele bakan kısımlarının duvar le kapatılması mecbur d r.
(8) B naların b t ş k olması gereken komşu tarafından boydan boya ışıklık yapılması hal nde, c varın nşaat
n zamına aykırı b r görünüm meydana get rmemek üzere, sokak cephes nde b na yüksekl ğ nce kapatılması
mecbur d r.
(9) B nalarda banyo, tuvalet ve benzer kullanım alanlarının havalandırma bacası le veya mekan khavalandırma le havalandırılması zorunludur.
(10) Havalandırma bacalarından elektr k ve doğalgaz tes satı geç r lemez.
Bacalar
MADDE 33 – (1) Kalor ferl b naların konut olarak kullanılan bağımsız bölümler n n oturma ve yatma
hac mler n n en az b r nde ve sıcak su tes satı bulunmayan banyo ve mutfaklarında, sobalı b nalarda se tuvalet ve
kor dor har ç tüm p yeslerde duman bacası yapılması zorunludur.
(2) Kalor ferl umum b naların her katında en az b r adet duman bacası yapılması gerekl d r.
(3) Konut olarak kullanılan sobalı b naların t car kullanımlı bağımsız bölümler nde b rer adet duman bacası
yapılması zorunludur.
(4) Bacaların TSE standartlarına uygun olarak yapılması zorunludur.
(5) Yapılarda b na yüksekl ğ ne göre uygun ölçülerde şönt baca yapılab l r.
(6) Kapıcı da res zorunlu olan konut b nalarında, evsel atıkların yer nde ayrıştırılmasını tem nen lg lstandartlara uygun atık ayrıştırma bacası ç n yer ayrılır. Atık ayrıştırma bacası bağımsız bölümler n kat
sahanlıklarında en az b r adet yapılab leceğ g b her bağımsız bölüm ç nde de yapılab l r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

18/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(7) Atık ayrıştırma bacası tes s ed lmes mümkün olamayan mevcut b nalarda bahçe mesafeler ç nde TAKS
ve KAKS’a dâh l olmaksızın atık ayrıştırma bacası tes s ed leb l r.
(8) Şofben, komb c hazı ve bu g b ısıtma araçları hayat tehl ke arz edecek şek lde yerleşt r lemez ve
havalandırmadan uzak olan p yeslerle, banyo ve tuvaletlerde yer alamaz.
(9) Sınırları lg l dare tarafından bel rlenecek doğalgaz uygulama bölgeler ç nde nşa ed lecek, skân
ed leb l r bodrum katlar dâh l 5 katlı b naların mutfaklarında, doğalgazla çalışan her c haz ç n b r müstak l baca
yapılır.
(10) Bağımsız bölümler n mutfaklarında en az b r adet asp ratör bacası yapılır. Bağımsız bölümlerdedüzenlenen soba ve asp ratör bacaları, standartlara uygun olarak şönt baca şekl nde düzenleneb l r. 10 katın üzer ndekb nalarda aynı baca s stem yapılmakla b rl kte hermet k c haz kullanılır.
(11) Kat kalor ferler kazanı mutfak dışında özel b r bölmeye konulduğunda, bu mahall n en az 6 m3 hacm nde
olması, b na dış cephes nden havalandırılması ve b r müstak l bacasının bulunması gerek r.
(12) Isıtmada denge bacalı s stemde olmayan doğalgaz sobalarının kullanılması hal nde, her sobanın bu
maddede bel rlenen esaslara göre düzenlenen ayrı b r bacaya bağlanması gerek r.
(13) Elektr k-haberleşme, mekan k, doğalgaz tes satları ç n ortak tes sat bacası kullanılamaz.
(14) Kalor fer da reler ve bacalar le ısıtma ve buhar tes sler , B nalarda Enerj Performansı Yönetmel ğ ve
B naların Yangından Korunması Hakkında Yönetmel k hükümler ne uygun olarak düzenlen r.
AsansörlerMADDE 34 – (1) Uygulama mar planına göre kat aded 3 olan b nalarda asansör yer bırakılmak, 4 ve dahafazla olanlarda se asansör tes s ed lmek zorundadır. İskân ed len bodrum katlar dâh l kat aded 4 ve daha fazla olanb nalarda asansör yapılması zorunludur. Daha az katlı yapılarda da asansör yapılab l r.
(2) Tek asansörlü b nalarda; asansör kab n n n dar kenarı 1.20 metre ve alanı 1.80 m2’den, kapı net geç ş
gen şl ğ se 0.90 metreden az olamaz. Asansör kapısının açıldığı sahanlıkların gen şl ğ , asansör kapısı sürgülü se en
az 1.20 metre, asansör kapısı dışa açılan kapı se en az 1.50 metre olmak zorundadır. B rden fazla asansör bulunan
b nalarda, asansör sayısının yarısı kadar asansörün bu fıkrada bel rt len ölçülerde yapılması şarttır. Tek sayıda asansör
bulunması durumunda sayı b r alta yuvarlanır. TSE standartlarının bu fıkrada bel rt len ölçü ve m ktarlardan küçük
olması hal nde; taban alanında yapılaşma hakkı 120 m2’n n altında olan parseller le tek bağımsız bölümlü müstak l
konut b nalarında TSE standartlarına uyulmasına lg l dares yetk l d r.
(3) Mevcut b nalarda yapılacak tad latlarda, bu madde hükümler n n ya da TSE standartlarınınuygulanmasında dares yetk l d r.
(4) Kullanılab l r katlar alanı tek katlı olan b nalar har ç 800 m2’den veya kat aded b rden fazla olan umum
b nalarda en az b r adet asansör yapılması zorunludur. Ayrıca, kat alanı 800 m2’den ve kat aded 3'ten fazla olanumum b nalarla yüksek katlı b nalarda k nc fıkrada bel rt len asgar ölçülere uygun ve en az 2 adet olmak üzere
b nanın t p , kullanım yoğunluğu ve ht yaçlarına göre bel rlenecek sayıda asansör yapılması zorunludur. Bu
asansörlerden en az b r tanes n n herhang b r tehl ke anında, arıza veya elektr kler n kes lmes hal nde zem n kataulaşıp kapılarını açacak, yangına dayanıklı malzemeden yapılmış, kuyu ç nde, duman sızdırmaz n tel kte, kes nt s z
b r güç kaynağından beslenecek şek lde tes s ed lmes gerekmekted r.
(5) 10 kat ve üzer b nalarda asansörlerden en az b r tanes yük, eşya ve sedye taşıma amacına uygun olarak
dar kenarı 1.20 metre ve alanı 2.52 m2’den, kapı gen şl ğ se net 1.10 metreden az olmayacak şek lde yapılır.
(6) B nalarda usulüne göre asansör yapılmış olması, bu Yönetmel kte bel rt len şek l ve ölçülerde merd ven
yapılması şartını kaldırmaz.
(7) Asansörün yapılması ve şlet lmes le lg l hususlarda; bu madde hükümler de d kkate alınarak,
29/6/2016 tar hl ve 29757 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmel ğ (2014/33/AB) ve TSEstandartları hükümler ne uyulur.
(8) Asansörler n, bodrum katlar dâh l tüm katlara h zmet vermes zorunludur.
(9) Asansörlere b na g r ş nden t baren er ş leb l rl k standartlarına uygun engels z er ş m sağlanması
zorunludur.
(10) Asansörler, er ş leb l rl k standartlarına uygun gerekl donanımlara sah p olmak zorundadır.
(11) Özell k arz eden b nalarda, b nanın kat aded , yapı nşaat alanı, kullanma şekl göz önünde tutularak
asansör sayıları le asgar ölçüler lg l dares nce artırılab l r.
Akaryakıt serv s stasyonları
MADDE 35 – (1) İmar planlarında akaryakıt serv s stasyonu olarak bel rlenen alanlarda stasyonlar arası
mesafe ve d ğer kr terlerle lg l mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve serv s stasyonları, CNG otogaz stasyonları,
LPG otogaz stasyonları, h drojen üret m ve dolum stasyonları yapılab l r.
(2) Yapı yüksekl ğ 2 katı geçmemek şartıyla; stasyonların bünyeler nde kullanıcıların asgar ht yaçlarınıkarşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mesc t, büfe, oto elektr k, last kç , yıkama yağlama fonks yonları yeralab l r.
(3) Yakıt tankı ve borulama s stemler n n bakım, tad lat veya onarımlarının, TSE standartları ve lg lkurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.
(4) Elektr k enerj s le çalışan araçların şarj ed lmeler ç n, lg l elektr k kurumunun, olumlu görüşü leotoparklar, akaryakıt stasyonları veya d ğer uygun yerlerde elektr kl araç şarj yer yapılab l r.
(5) Akaryakıt stasyonları, lg l mevzuat hükümler ne ve lg l standartlara uyularak yapılır.
Su depoları
MADDE 36 – (1) Bu Yönetmel kte bel rt len,a) Çok yüksek yapılarda 30 m3’ten,
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

19/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğüb) Umum b nalar ve yüksek katlı yapılarda 15 m3’ten,c) 10 bağımsız bölüme kadar konut b nalarında 3 m3’ten,ç) D ğer b nalarda 5 m3’ten,az olmamak üzere yapının kullanma amacı, günlük su ht yacı, seç len yangın söndürme s stem g b kr terler
le ulusal ve uluslararası standartlara uyulmak ve gerekl drenaj ve yalıtım tedb rler alınmak şartıyla hacm bel rlenen
su deposu bulundurulması zorunludur.
(2) Konut b nalarında 10 bağımsız bölümden sonrak artan her bağımsız bölüm ç n su deposu hacm 0.50
m3 arttırılır.
(3) Tüm b nalarda su deposunun bulunduğu kat t bar yle caz bel akımın mümkün olmadığı durumlarda
h drofor konulması zorunludur.
(4) Su depoları ve h drofor, gerekl drenaj ve yalıtım tedb rler alınarak b nanın bodrum ya da çatı katında
tert pleneb leceğ g b , aynı koşulları taşımak şartıyla, b na alanı dışında ön, yan ve arka bahçelerde toprağa gömülü
şek lde de yerleşt r leb l r.
(5) Su depoları, taşıyıcı s stemden bağımsız olarak betonarme, paslanmaz çel k veya sıhh şartlara uygun
benzer malzemeden yapılır.
Fossept kler
MADDE 37 – (1) Genel olarak p s su kuyuları le fossept kler komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla
yaklaştırılmaz. Ancak bahçe mesafeler n n müsa t olmaması hal nde özell kle b t ş k yapı n zamına tab yerlerde fennve sıhh mahzur bulunmadığı takd rde bu mesafeler azaltmaya veya b rkaç komşuya a t fossept kler b r arada veya
b t şt rerek yaptırmaya beled ye yetk l d r.
(2) B naların en düşük kanal bağlantı kotu altında kalan p s su deşarjları se, deşarj pompalarının elektr k
kes nt s durumunda çalışmayacağı göz önünde bulundurularak; boyutları b nanın kullanış şek ller ne göre muvakkat
depolama mkânını veren ayrı b r rögarda toplanır ve motopomp s stem kullanılarak kanal zasyon şebekes ne ver l r.
Korkuluklar
MADDE 38 – (1) B nalarda; balkon, teras, galer boşluğu, sahanlıkların boş kenarları 1'den fazla basamağı
bulunan açık merd venlerde ve rampalarda, st nat duvarı üstünde, 0,50 metreden daha aşağıda veya yukarıda teşekkül
etm ş bahçelerde, 1.10 metreden düşük düzenlenm ş bahçe duvarlarında, bulunduğu katın taban döşemes nden t baren
kotu 0.90 metreden az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan t baren en az 1.10 metre yüksekl ğe kadar tekn kgereklere ve standartlara uygun olarak korkuluk yapılması mecbur d r.
(2) B na son kat açık teraslarında düzenlenen korkulukların ve parapetler n 1.10 metres b na yüksekl ğ ndensayılmaz.
(3) Korkuluklar, kırılmaz veya kırıldığında dağılmayan malzemeden ve nsan çarpması dâh l, tasarım yükler nkarşılayacak taşıyıcı malzeme ve montaj s stemler le yapılır.
(4) Korkuluklar düşme, kayma, yuvarlanma g b sebeplerle nsanların can güvenl ğ n tehl keye atacakboşluklar çermeyecek şek lde düzenlen r. Boşluklarda, yük altındak deformasyonlar da dâh l, en fazla 0.10 metreçapında geç şe z n ver l r.
Kapı ve pencereler
MADDE 39 – (1) Bütün yapılarda;a) Kapı yüksekl kler 2.10 metreden,b) Kapı net (tem z) gen şl kler b na g r ş kapılarında ve yangın merd venler ne açılan kapılarda 1.50
metreden, kapıların ç ft kanatlı olması hal nde b r kanat 1.00 metreden,c) Bağımsız bölüm g r ş kapılarında 1.00 metreden, d ğer mahaller n kapılarında 0.90 metreden,az olamaz. Balkon ve tuvalet kapıları 0.80 metreye düşürüleb l r.
ç) Döner kapılar, bel rt len ölçülerde yapılacak normal kapıların yanında lave olarak bulunab l r.
(2) Kapılarda eş k yapılamaz. Eş k yapılması zorunlu hallerde engell ler n hareket n , yangın çıkışlarını vebenzer eylemler engellemeyecek önlemler alınır.
(3) Pencerelerde B nalarda Enerj Performansı Yönetmel ğ ne ve TSE standartlarına uyulması zorunludur.
(4) B t ş k ve blok n zama tab b nalarda komşu parsel sınırı üzer ndek b t ş k duvarlarda pencere ve kapıaçılamaz.
(5) Asansörlü eşya taşımacılığı ç n, 3 kattan fazla 10 kattan az katlı b nalarda her b r bağımsız bölümün en az
b r balkonunun kapısının en net 0.90 metreden düşük olamaz.
(6) Bağımsız bölümün tuvalet, banyo ve benzer ıslak hac mler nde mekan k havalandırma yapılmadığı
takd rde yapılacak havalandırma penceres n n ölçüsü net 0.30 metre x 0.30 metreden az olamaz.
(7) Atr umlu, galer boşluklu veya ç bahçel tasarlanan b nalarda, bu mekânlara bakan pencere veya
camekânların camlarının kırıldığında dağılmayan özell kl olması zorunludur.
(8) Bodrum katlardak mekânların gün ışığından faydalandırılması ve havalandırılması amacı le yapılan
pencerelerde sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedb rler n alınmış olması ve bunların zem n sev yes nden en az 0.10
metre yukarıdan başlaması zorunludur.
Çatılar
MADDE 40 – (1) Çatıların, c varındak cadde ve sokakların m mar karakter ne, yapılacak b nanın n tel k ve
ht yacına uygun olması şarttır.
(2) Çatı eğ mler , kullanılacak çatı malzemes le yören n m mar özell ğ ve kl m şartları d kkate alınarak
lg l daren n tasv b le tay n ed l r. Çatı eğ m ç nde kalmak ve s lüet etk lememek kaydıyla çatı örtüsü olarak
fotovolta k paneller de kullanılab l r.
(3) Çatı eğ m saçak ucundan hesaplanır. Çatılar parapet üzer ne oturtulamaz.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

20/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(4) Mahya yüksekl ğ 5.00 metrey geçmemek kaydıyla; ayrık b nalarda kırma, k l blok b nalarda bloğu lemüşterek kırma, k taraftan da b t ş k b nalarda se ön ve arka cepheye akıntılı beş k çatı kurulacağı varsayılarak
bel rlen r.
(5) Merd ven evler , ışıklıklar, hava bacaları, alın ve kalkan duvarları dördüncü fıkraya göre bel rlenen çatıörtüsü düzlemler n en fazla 0.60 metre aşab l r. Ayrıca zorunlu olan tes satla lg l hac mler n, güneş enerj l suısıtıcılarının ve çatı pencereler n n çatı örtüsünü aşmasına lg l darece tekn k gereklere göre uygun görülecek ölçü veşek lde z n ver leb l r. Asansörlü b nalarda TSE standartlarına göre projelend r lecek asansör kuleler n n ve bu
bölümlerle b rl kte düzenlenen merd ven evler n n en az ölçülerdek bölümler n n, çatı örtüsünü aşmasına da z nver l r.
(6) Teras çatılarda 1.10 metre parapet yapılab l r. Teras çatının kullanıma açık olması durumunda 1.10 metre
yüksekl ğ nde parapet veya korkuluk yapılması zorunludur.
(7) Çatı aralarına bağımsız bölüm yapılmaz. Bu kısımlarda ancak su deposu, asansör kules , kl mlend rme vekaskat s stemler de çereb len tes sat odası ve son kattak bağımsız bölümlerle rt batlı p yesler yapılab l r.
(8) Çatı arasındak mekânlarda, çatı eğ m çer s nde kalmak ve fonks yonunu sağlamak şartıyla asgar
yüksekl k şartı aranmaz. Ancak, üst kat tavan döşemes le çatı örtüsü arasında kalan hac mler, uygulama mar
planında aks ne b r hüküm yoksa lave kat döşemeler yapılmak suret yle bölünemezler.
(9) Yangın güvenl ğ ne l şk n tedb rler alınmak şartıyla ve konutlar har ç olmak üzere b naların çatı araları;
serg salonu, toplantı salonu, yemekhane, spor salonu g b fonks yonlarda ortak alan olarak kullanılab l r.
(10) Tesc ll yapılar, anıtlar ve kamu yararlı yapılar le d n yapıların çatı örtüler ve bunların yapılacak ya da
tam r ve tad l ed lecek çatı örtüler bu kayıtlara tab değ ld r.
(11) Beled yeler mecl s kararıyla mahall n ve çevren n özell kler ne göre yapılar arasında uyum sağlamak,
güzel b r görünüm elde etmek amacı le dış cephe boya ve kaplamaları le çatının malzemes n ve reng n tay n etmeye
yetk l d r. Bu yetk , bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rmes nden önce yapılmış olan yapılar ç n de kullanılab l r.
(12) Çatıda b rden fazla bağımsız bölüme a t b rden fazla teras olması hal nde b rb rler arasında en az 3.00
metre mesafe bırakılmak zorundadır. Ancak, bodrum har ç 2 katı geçmeyen b nalarda çatıdak değ ş k çözümler nkabulünde lg l dares yetk l d r.
(13) Çatı arasının son kat bağımsız bölümü le b rl kte kullanılması amacıyla son kat tavan döşemes kısmen
veya tamamen yapılmayab l r.
(14) Teras çatılarda çatı bahçes olarak düzenleme yapılab l r. Bahçe düzenlemes yapılab lmes ç n gereklolan 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekl ğ ne dâh l ed lmez. Ortak alan olarak kullanılan teras çatılarda; bahçe
düzenlemes yapılması hal nde merd ven ev yanında, b na sak nler tarafından kullanılmak üzere, tuvalet, lavabo, çayocağı, bahçe düzenlemes nde kullanılacak malzemeler depolamak ç n merd ven ev ne b t ş k, toplam teras alanının%10’unu ve 20 m²’y geçmeyen ve en fazla 3.00 metre yüksekl ğ nde kapalı mekân oluşturulab l r. Kapalı mekân b na
ön cephes ne 3.00 metreden fazla yaklaşamaz. Ayrıca rez dans, otel, apart otel g b konaklama tes sler n n terasçatılarında b na cepheler ne 3.00 metreden fazla yaklaşmamak, en fazla 1.50 metre der nl ğ nde olmak ve parapet
kotunu aşmamak koşuluyla açık havuz yapılab l r.
Çıkmalar
MADDE 41 – (1) B nalarda taban alanı dışında kend bahçe hudutları dışına taşmamak şartı le b nanın her
cephes nde açık ve kapalı çıkma yapılab l r. Ancak:a) Kapalı çıkmalar;
1) Parseller n yol cepheler nde parsel sınırları çer s nde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından t baren
en fazla 1.50 metre taşacak şek lde yapılab l r.
2) Arka ve yan bahçe mesafeler ne, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı le 1.50 metretaşab l r.
3) B na tabanı zem nde yapı yaklaşma sınırlarından daha çer çek lerek bu fıkranın (a) bend n n (1) ve (2)numaralı alt bentler ndek mesafelere tecavüz etmemek şartı le sten len ölçülerde yapılab l r.
b) Açık çıkmalar;
1) Parseller n yol cepheler nde parsel sınırları çer s nde kalmak koşuluyla yapı yaklaşma sınırından t baren
en fazla 1.50 metre taşacak şek lde yapılab l r.
2) Arka ve yan bahçe mesafeler ne, parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydı le 1.50 metretaşab l r.
3) B na tabanı zem nde yapı yaklaşma sınırlarından daha çer çek lerek bu fıkranın (b) bend n n (1) ve (2)numaralı alt bentler ndek mesafelere tecavüz etmemek şartı le sten len ölçülerde yapılab l r.
4) B t ş k n zamda b t ş k olduğu komşu sınırına 2.00 metreden fazla yaklaşamaz.
5) Farklı bağımsız bölümlere a t açık çıkmalar arasında en az 3.00 metre boşluk bırakılır.
(2) Açık ve kapalı çıkmaların tab zem nden veya tesv ye ed lm ş zem nden çıkma altına kadar en yakınşakûl mesafes en az 2.40 metre olmak zorundadır. Ön bahçe mesafes 3 metre ve daha az olan parsellerde; önbahçeye yapılacak çıkmalarda, yol kotu le çıkma altı arasındak düşey mesafe h çb r yerde 2.40 metreden az olamaz.
(3) Zem n katta kend parsel hududu dışına taşmayan, hang katta yapılırsa yapılsın 0.20 metrey geçmeyen,kullanım alanına dâh l ed lmeyen mot f çıkmalar yapılab l r. Bahçe ç nde yapılacak üstü açık teras ve zem n kat g r ş
merd venler le b na cephes nden t baren gen şl ğ 2.50 metrey geçmemek, tretuar dışına taşmamak ve en alçak
noktası tretuar kotundan en az 2.50 metre yüksekl kte yapılacak g r ş saçakları çıkma olarak değerlend r lmez. Mot fçıkmalar, açık ve kapalı çıkma önüne yapılacak se mot f çıkma da dâh l olmak üzere çıkma gen şl ğ b r nc fıkranın(a) ve (b) bentler nde açıklanan hükümlere göre bel rlen r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

21/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(4) B na cepheler nde, m mar projes nde cephe estet ğ ve tasarımı göz önünde bulundurulmak ve detay
projeler ver lmek, haf f malzemeden yapılmak, parsel sınırına taşmamak ve kapalı mekân oluşturmamak kaydıyla
0.50 metreye kadar güneş kırıcı yapılab l r.
Saçaklar
MADDE 42 – (1) Uygulama mar planında bel rlenmem ş se 1.00 metrey geçmeyen saçak yapılab l r.
Saçakların şekl ve gen şl ğ , yören n m mar karakter ne ve yapılacak yapıların özell ğ ne göre m mar estet k
kom syonu kararı alınarak lg l darece de tay n ed leb l r.
(2) Saçaklar parsel sınırlarını aşamaz.
(3) B nada çıkma yapılması hal nde saçak gen şl ğ çıkmadan t baren 0.50 metrey aşamaz.
Bahçe duvarları
MADDE 43 – (1) Bahçe duvarlarının yüksekl ğ , tab veya tesv ye ed lm ş zem nden t baren b naların yol
tarafındak cephe hatlarının önünde 0.50 metrey , ger s nde se 2.00 metrey geçemez. Ayrıca üzerler ne yüksekl kler
1.00 metrey aşmayan parmaklık yapılab l r.
(2) Fazla mey ll ve tehl ke arz eden yerlerde uygulanacak şekl takd re dare yetk l d r.
(3) Devlet n güvenl k ve emn yet le harekât ve savunma bakımından g zl l k veya önem arz eden b na ve
tes sler le okul, hastane, cezaev , badet yerler , elç l k, sefarethane, açık hava s neması ve benzerler g b özell k arz
eden b na ve tes sler n bahçe duvarları le sanay bölgeler nde yapılacak bahçe duvarları bu madde hükmüne tab
değ ld r.
Kapıcı da res , bekç odası ve kontrol kulübeler
MADDE 44 – (1) Kapıcı da res ve bekç odası yapılacak b nalar:a) Konut kullanımlı bağımsız bölüm sayısı 40’tan fazla olan ve katı yakıt kullanan kalor ferl veya kalor fers z
b nalar ç n b r adet kapıcı da res yapılması zorunludur. B rden fazla yapı bulunan ve toplam bağımsız bölüm sayısı
40’tan fazla olan parsellerde de bu hüküm uygulanır, ancak bağımsız bölüm sayısının 80’ aşması hal nde k nc b r
kapıcı da res yapılır. Ayrıca, b rden fazla yapının bulunduğu parsellerde 60’dan fazla bağımsız bölümü olan her b r
b na ç n mutlaka ayrı b r kapıcı da res yapılır.
b) Katı yakıt har c ndek d ğer ısıtma s stemler kullanılan konut kullanımlı b nalar ç n bağımsız bölüm
sayısının 60’tan fazla olması hal nde b r, 150’den fazla olması hal nde 2 kapıcı da res yapılması zorunludur. İlave her
150 da re ç n ek b r kapıcı da res yapılır.
c) Sıra evler düzen nde, ayrık, k z n zamda tek bağımsız bölümlü 1’den fazla müstak l konut b nası bulunan
parsellerde kapıcı da res yapılması mecbur yet aranmaz.
ç) Yapı nşaat alanı 2000 m2’den fazla olan şyer ve büro olarak kullanılan b nalarda bekç odası yapılması
şarttır.
(2) Kapıcı da reler n n ve bekç odalarının ölçü ve n tel kler :a) Kapıcı da reler , doğrudan ışık ve hava alab lecek şek lde düzenlen r.
b) Taşkın r sk taşıyan alanlarda kalan b nalarda düzenlenecek kapıcı da reler n n kapı ve pencereboşluklarının alt sev yes su taşkın sev yes n n en az 1.50 metre üzer nde olmak zorundadır.
c) Kapıcı da reler n n toprağa dayalı ve skân ed leb len bodrum katlarda yapılması hal nde, oturma odası veb r yatak odasının dış mekâna açılması bu mekânların taban döşemes n n üst sev yes n n tab veya tesv ye ed lm ş
zem ne gömülü olmaması, kapı ve pencere açılmak suret yle, doğal aydınlatma ve havalandırmasının sağlanması sel,taşkın ve su basmasına karşı önlem alınmış olması zorunludur. Kapıcı da reler n n toprağa gömülü duvarlarında
kuranglez yapmak suret yle kapı ve pencere açılamayacağı g b , bu duvarlarda pencere açılab lmes ç n pencere
den zl ğ n n tab zem nden veya tesv ye ed lm ş zem nden en az 0,90 metre yukarıda konumlanması gerek r.
ç) B na ç nde düzenlenen kapıcı da reler , en az brüt 50 m2’d r. Kapıcı da reler nde, her b r s en az 9 m2 ve
dar kenarı en az 2.50 metre olmak üzere 2 yatak odası ve 12 m2’den az olmamak üzere 1 oturma odası, en az 3,3m2 mutfak ve banyo veya duş yer ve tuvalet bulunur.
d) B na dışında tert plenen kapıcı da reler en fazla brüt 40 m2 olmak zorundadır. Bu fıkranın (ç) bend nde yeralan ölçüler sağlayacak şek lde 1 yatak odası, 1 oturma odası, mutfak ve banyo veya duş yer ve tuvalet bulundurulur.
(3) Bekç odası en az 4 m2 büyüklüğünde, doğrudan ışık ve hava alab lecek şek lde düzenlen r. Bekçodasında en az 1.5 m2’l k b r tuvalet yer alır.
(4) Kontrol kulübeler :a) Üzer nde b rden fazla yapı yapılması mümkün ve yüzölçümü en az 1000 m2 olan parsellerde, stenmes
hal nde, traf k emn yet bakımından tehl ke arz etmemek ve h çb r şartta parsel sınırını aşmamak kaydıyla bahçemesafeler ç nde kontrol kulübes yapılab l r.
b) Kontrol kulübes 9 m2’y geçemez.
c) Kontrol kulübes n n yüksekl ğ tab veya tesv ye ed lm ş zem nden t baren en fazla 4.00 metred r.
ç) Kontrol kulübes le esas b na arasındak mesafe 2.00 metreden az olamaz.
d) Devlet n güvenl ğ bakımından özell k arz eden parsellerde bu fıkrada bel rt len ölçülere uyulma şartı
aranmaz.
Port kler
MADDE 45 – (1) Port kl yapıların yapılacağı cadde ve sokaklar uygulama mar planı kararı le bel rlen r.
(2) Genel olarak port k bırakılması gereken yerlerde, port k yüksekl ğ 3.50 metre, der nl ğ se 4.00 metred r.
Ancak, c varın teşekkül tarzı ve mevk n özell kler dolayısıyla bu m ktarlar lg l darece değ şt r leb l r.
(3) Port ğe ve doğrudan yola açılan b na g r ş kapıları dışa açıldığında, g zlenecek kadar b na g r ş holünedoğru çek l r.
Fırınlar
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

22/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel MüdürlüğüMADDE 46 – (1) 14/7/2005 tar hl ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı le yürürlüğe konulan İşyer
Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İl şk n Yönetmel k hükümler saklı kalmak üzere fırınlar; sanay , küçük sanay ,organ ze sanay , konut dışı çalışma alanları le t caret bölgeler nde yapılab l r. Katkılı p de, kebap, s m t fırınları vegeleneksel tandır ocakları, zem n katı şyer olarak kullanılab len b nalarda yapılab l r.
(2) Fırınların tanz m nde;a) Mevcut b nalarda ekmek fırını har ç fırın ve tandır yapılması durumunda, 634 sayılı Kanun hükümler neuyulur.
b) Ekmek fırınları ayrık n zam yapılaşma bölgeler nde ve müstak l olarak yapılır.
c) Projes nde sınıfı bel rt lmek zorundadır.
ç) Duvar ve döşemeler nde ısı ve ses yalıtımı uygulanır. B nanın taşıyıcı s stem n n ve fırınla lg s olmayan
d ğer bağımsız bölümler n ısı değ ş m nden olumsuz etk lenmemes ç n proje müell fler nce veya bu konunun uzmanı
tekn k elemanlarca hazırlanan rapora göre gerekl tedb r alınır.
d) Mekan k tes sat projeler nde, kanal zasyon bağlantısına, her türlü böcek ve kem rgen g r ş n önlemek ç nçekvalf konulur.
e) Baca ölçüler n n hesaplanması, bacaların b na ç duvarlarında tes s ed lmes ve f ltre takılması şartı aranır.
f) Traf k açısından lg l b r m n görüşünün alınması gerek r.
g) Tes s n ht yacı olan otopark kend parsel nde karşılanır.
ğ) TSE standartlarına uyulur.
h) B naların Yangından Korunması Hakkında Yönetmel k hükümler uyarınca gerekl tedb rler alınır.
(3) İk nc fıkra hükümler ne uyulmaması durumunda ruhsat düzenlenemez.
Pasajlar ve alışver ş merkezler
MADDE 47 – (1) T caret bölgeler nde yapılacak pasajların:a) Taban döşemes üzer nden tavan alana kadar olan yüksekl ğ n n 3.50 metreden, uzunluğunun 30.00
metreden az olmaması,b) Her b r 1.50 metreden dar olmayan en az 2 g r ş-çıkış kapısı le yeter kadar havalandırma bacası veya
tert batını ha z bulunması, pasaj g r ş ve çıkışlarının er ş leb l r olması,c) B rden fazla katlı olmaları hal nde her b r kat arasında bu Yönetmel kte bel rt len şartlara uygun merd ven
olması ve er ş leb l rl k standartlarına uygun düzenlemeler n yapılması,ç) B r kısmı veya d ğer katları başka maksatlar ç n kullanılan b nalar çer s nde bulunmaları hal nde, d ğer
esas g r ş merd ven, asansör ve geç t g b tes slerle, bu tes slere ayrılan yerler n pasaj dışında ve müstak l olarak
tert plenmes ,gerekl d r.
d) Kapas teye bağlı olarak lg l dares nce uygun görülen büyüklük ve m ktarda çocuk oyun alanı, bay ve
bayan tuvaletler, bebek bakım alanları, lk yardım alanı ve çarşı bütününde 30 m2’den küçük olmamak üzere ht yacıkarşılayacak büyüklükte mesc t ayrılır.
(2) Alışver ş merkezler nde; 26/2/2016 tar hl ve 29636 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Alışver ş
Merkezler Hakkında Yönetmel k hükümler ne uyulur.
Tuvaletler
MADDE 48 – (1) Yarısı kadınlar, yarısı erkekler ç n olmak üzere; ş hanı, büro, alışver ş merkez , çarşı, pasaj
ve mağaza g b b nalar le otel ve benzerler b nalarda her 25 k ş ç n, en az b rer adet, resmî b nalar le s nema, t yatrog b umumî b nalarda se her 50 k ş ç n en az b rer adet tuvalet yapılması zorunludur. Bu yapılarda engell ler n
er ş m n n sağlanmasına yönel k tedb rler alınarak en az 1 kadın, 1 erkek olmak üzere engell ler n kullanımına veer ş leb l rl k standardına uygun tuvalet ayrılır.
(2) İbadet yerler , şeh rlerarası yollarda yer alan d nlenme tes sler , meydan ve park g b yerlerde yapılacakumumî tuvaletler n en az yarısının, d ğer yapılarda se en az üçte b r n n alaturka tuvalet taşlı olması sağlanır.
(3) Tuvaletlerde yeterl sayıda p suar ve lavabo bulundurulur. Resm b nalar, şyer , büro, fabr ka g b yerlerdeçalışan sayısı, mağaza, alışver ş merkez , çarşı, pasaj g b yerlerde tahm n müşter sayısı, lokanta, s nema, t yatro g byerlerde oturma sayısı, otel ve benzer konaklama tes sler nde yatak sayısı ve bu hesaplamalara dâh l olarak z yaretç
sayıları ve d ğer farklı özell kler d kkate alınarak yeterl tuvalet ayrılır.
(4) B rden fazla kullanımı ha z b nalarda her kullanım ç n bu maddedek kr terlere göre ayrı ayrıdeğerlend rme yapılır. Uluslararası kurallara tab yapılarda bu Yönetmel kte bel rt lenden az olmamak kaydıyla
uluslararası kuralların gerekt rd ğ sayıda tuvalet yapılması zorunludur.
(5) Umumî b nalarda çalışan, müşter ve z yaretç g b tüm kullanıcıların ht yaçlarının karşılanması amacıyla
kapas te hesabına göre bel rlenen büyüklük ve sayıda er ş leb l rl k standardına uygun engell tuvalet yapılır.
Çay ocakları
MADDE 49 – (1) Büro, ş hanı, alışver ş merkez , pasaj g b t car b nalarla, sanay tes sler nde; kullanmaalanı en az 3 m² olmak, 0.45 x 0.45 metre ebadında hava bacasıyla havalandırılmak, b r ateş bacasıyla
rt batlandırılmak kaydıyla çay ocakları bağımsız bölüm olarak düzenleneb l r.
(2) Çay ocaklarının n zamı ışıklıktan veya doğrudan ışık ve hava alması hal nde hava bacasına gerek yoktur.
Yığma, ahşap ve kâg r yapılarda aranan şartlar
MADDE 50 – (1) B nalar, güncel tekn k mevzuat le fen ve sanat kurallarına uygun olarak;a) B nayı etk yeb lecek b leş k etk lere karşı yeterl dayanıma sah p olacak ve etk ler güvenl b r şek lde
zem ne aktarab lecek ve aynı zamanda c var yapılara herhang b r zarar vermeyecek şek lde,b) Temel zem n nde oluşab lecek oturma, kabarma, büzülme ve donma sebeb yle yapı stab l tes
bozulmayacak b ç mde,
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

23/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

tasarlanarak nşa ed lmek zorundadır.
Bodrumlar
MADDE 51 – (1) Katı yakıt kullanan sobalı b naların bodrum veya zem n katlarında veya tekn k olarak
bodrum kat tes s ed lememes durumunda yüksekl ğ 2.20 metrey geçmemek üzere bahçeler nde; ortak alan n tel ğ nha z olmak ve eklent hdas etmemek kaydıyla her bağımsız bölüm ç n en az 5 m2, en fazla 10 m2 odunluk, kömürlük
veya depolama yer ayrılması zorunludur.
(2) Bodrum kapısı tamamen tretuvar üzer nde kalan fazla mey ll yollar dışında yapılacak ön bahçes zb nalarda, yol cephes nde bodrum g r ş yapılamaz.
(3) Toprağa dayalı bodrum katlarda bulunan konutlarda oturma odası ve b r yatak odasının; taban döşemes n n
üst sev yes n n tab veya tesv ye ed lm ş zem ne gömülü olmaması, doğal aydınlatma ve havalandırmasının pencere
açılmak suret yle sağlanması, sel, taşkın ve su baskınlarına karşı tedb rler n alınmış olması zorunludur. Bu bağımsız
bölümler n kısmen veya tamamen tab ve tesv ye ed lm ş zem n altında kalan duvarlarında pencere açılamaz.
(4) T car alanlarda yapılan b naların t car amaçla kullanılan bodrum katlarında döşemen n zem ne gömülü
olmama şartı aranmaz. Bu tür b nalarda sun havalandırmanın sağlanması le engell ler n dolaşımına olanak sağlayaner ş leb l rl k standartlarına uygun rampa, yürüyen bant ve bunlar g b önlemler alınır.
(5) Konut alanında kalmakla b rl kte, lg l dare mecl s nce yol boyu t caret kararı alınan yol güzergâhlarında
zem n katta, halkın günlük ht yaçlarını karşılamaya dönük olarak t caret yapılab l r. Bu kullanımların bodrum
katlarında çten bağlantılı p yesler olab l r. Bu p yesler b nanın ortak alanları ve müştem latlarıyla rt batlandırılamaz.
Ancak, köşe başı veya köşe başından başka k yola cephes olan parsellerde yapılacak b naların yola cephes bulunan
bodrum katlarına t car kullanımlı bağımsız bölüm yapılab l r. Bu bölümler n üst ve alt kattak mekânlarla çtenbağlantısı sağlanab l r. T car kullanımların altında konut yapılamaz.
(6) Toprağa dayalı tüm bodrum katlarda, dış etk lere karşı ısı ve su yalıtımı yapılması zorunludur.
(7) B na etrafında mütemad kuranglez tes s ed lemez. Kuranglezlerden g r ş çıkış yapılamaz. Ancak, yol
cephes nde bulunmayan kuranglezler nden kaçış amacıyla çıkış tert pleneb l r. Kuranglezlerde sel, taşkın ve su
baskınlarına karşı tedb rler n alınmış olması zorunludur.
(8) Araz eğ m nden faydalanmak amacıyla veya m mar nedenlerle, b nalar bloğunun, b r b nanın veya
bağımsız b r da ren n; bel rlenen b na yüksekl ğ n aşmamak, bel rl p yesler ç n tesp t olunan asgar kat
yüksekl kler ne veya bu Yönetmel ğ n d ğer hükümler ne aykırı olmamak şartı le çeş tl katlarda ve/veya farklı taban
ve/veya tavan sev yeler nde düzenlenmes mümkündür. Ayrıca, zem n katların b nanın kot aldığı yol cephes üzer nde
bulunmayan p yesler le yol cephes nde yer alan p yesler n n yol cephes nde kalmayan ve p yes der nl ğ n n yarısını
aşmayan b r kısım alanları, zem n kat kotundan farklı kotta düzenleneb l r.
Müştem latlar
MADDE 52 – (1) B naların müştem lat kısımları, mümkün se b nanın bodrumunda, aks halde bahçede
tert plen r.
(2) 4 tarafı yol le çevr l st sna parseller dışında esas b naların yol tarafındak cephe hatlarına tecavüz edenmüştem lat b nası yapılamaz. Bu g b st sna parsellerde müştem lat b nalarının yapılacağı yer tay ne dare yetk l d r.
(3) Müştem lat b nalarının:a) Dar kenarı 4.00 metreden, en yüksek noktasının tab zem nden yüksekl ğ 2.50 metreden fazla olamaz.
b) B naya b t ş k oldukları takd rde, komşu parsel sınırına, aks halde b naya ve ayrıca komşu parsel sınırına
uzaklıkları bu Yönetmel kle veya planla bel rlenen m ktarlardan az olamaz.
c) Yapı c nsler ahşap olamaz.
ç) Parsel durumu müsa t olduğu takd rde esas b nanın nşasından önce de yapılması mümkündür.
d) Kapıcı da res , garaj, odunluk, kömürlük, depo, mutfak, çamaşırhane ve benzer h zmetler ç n olup,
maksadı dışında kullanılamaz.
(4) Müştem latlar m mar projede ve vaz yet planında göster l r. Bahçede yapılmasının zorunlu olduğu
hallerde; bu Yönetmel kte veya planında bel rt len şartlara ve çekme mesafeler ne uyularak yapılır.
Paratonerler
MADDE 53 – (1) İç nde patlayıcı madde bulundurulan yerlerle, s vr ve yüksek b na ve tes slere B naların
Yangından Korunması Hakkında Yönetmel k gereğ , TSE Standartlarına uygun paratoner konması mecbur d r.
ALTINCI BÖLÜM
Projeler ve Yapı İz n Belgeler
Yapı ruhsatına l şk n genel hükümlerMADDE 54 – (1) Kanun ve bu Yönetmel kle get r len st snalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın h çb r
yapının nşasına başlanamaz.
(2) Ruhsat tar h nden t baren 2 yıl ç nde nşasına başlanmayan veya 5 yıllık ruhsat süres ç nde
tamamlanmayan ve süres ç nde ruhsat yen lemes yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak değerlend r l r.
(3) Ruhsat süres ç nde yapılan başvurularda lg l dareler n ruhsatı yen led kler tar he bakılmaksızın ruhsat,
lk ruhsat alma tar h ndek plan ve mevzuat hükümler kapsamında beş yıl uzatılarak yen len r. Süreye l şk n ruhsat
yen leme en çok k kere yapılır.
(4) Süre uzatımı başvurusu yapılmayan yapılarda dareler, ruhsat süres n n dolduğu tar hten t baren en geç 30
gün ç nde yapı yer nde sev ye tesp t n yapar.
(5) Ruhsatı hükümsüz hale gelenler n nşasına devam ed leb lmes ç n yen den ruhsat alınması zorunludur.
(6) İlk ruhsat düzenlend ğ tar hten sonra hang amaçla olursa olsun yapılan her ruhsat şlem le beş yıllık süreyen den başlar. Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya lg l darelerce durdurulan yapılarda
durdurma süres ruhsat süres ne lave ed l r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

24/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(7) Ruhsat ve ekler ne uygun olarak tamamlanmasına rağmen ruhsat süres ç nde yapı kullanma zn
düzenlenmemes neden yle ruhsatı hükümsüz hale gelen yapılara, denet m yapan fenn mesul m mar ve mühend sler
veya yapı denet m kuruluşları tarafından denet m raporu hazırlanmak ve lg l dare tarafından dosyasında ve yer nde,
nceleme ve tesp t yapılmak koşuluyla yen den ruhsat düzenlenmeks z n yapı kullanma z n belges ver l r. Mevcut
yapılarla lg l özel b r hüküm get r lmeden mar planı değ ş kl ğ yapılan alanda kalan yapılar da lk ruhsat alındığı
tar htek plan hükümler d kkate alınmak suret yle bu hükme tab d r.
(8) Uygulama mar planı değ ş kl ğ le yolda veya tekn k altyapı alanlarında kalan ve kamulaştırma kararı
alınan ruhsatlı yapılarda sev ye tesp t yapılarak nşaat derhal durdurulur. Bu yapılarla lg l yapı ruhsatı ve yapı
kullanma zn şlemler , kamulaştırmayı gerçekleşt recek kamu kuruluşunun en geç otuz gün ç nde, yürürlüktek planave kamulaştırma gerekçes ne göre vereceğ görüş doğrultusunda sonuçlandırılır. Yapılan uygulama mar planıdeğ ş kl ğ le kamulaştırmaya konu d ğer alanlarda kalan yapılarda se derhal lg l darece sev ye tesp t yapılır ve
lg l s ne tebl ğ ed l r. Kamulaştırma kararı alınıncaya kadar lg l s n n taleb ve sev ye tesp t n n üzer ndek malatlar
ç n kamulaştırma bedel stenmeyeceğ ne da r taahhütname alınarak, tapuya şerh düşülmes kaydıyla ruhsat ek
projeler ne göre tamamlanmasına z n ver l r. Bu yapılarda ruhsat yen lemes veya kısm kullanma zn veya yapı
kullanma z n belges düzenlenmes kamulaştırma şlemler n durdurmaz. Ancak kamulaştırma yapılırken sev yetesp t n n üzer nde yapılan kısımlar ç n kamulaştırma bedel ödenmez. Bu yapılara uygulama mar planı değ ş kl ğyapıldığı tar hten sonra h çb r surette kat rt fakı ve kat mülk yet tes s ed lemez. Bu yapılardan ruhsatı süre neden yle
hükümsüz hale gelenlerde de bu fıkra hükmü uygulanır.
(9) Uygulama mar planı değ ş kl ğ neden yle; parsel n durumu, b nanın parseldek konumu, kat aded , yapı
yaklaşma mesafeler , KAKS, TAKS veya kullanım kararı g b plana a t kararlara aykırı hale düşen yapılar ruhsat ek
projeler ne göre tamamlatılab leceğ g b talep hal nde yürürlüktek plan ve mevzuat hükümler ne göre de tad latlı
olarak ruhsat düzenleneb l r. Bu yapılardan Kanunun 29 uncu maddes ndek süre neden yle ruhsatı hükümsüz halegelenler n nşasına devam ed leb lmes ç n lk ruhsat koşullarına göre yen den ruhsat alınması zorunlu olup, bu
yapılara lk ruhsat koşullarına uygun olarak yen den ruhsat düzenleneb leceğ g b talep hal nde yürürlüktek plan ve
mevzuat hükümler doğrultusunda yen den ruhsat düzenleneb l r. Bu yapılar ç n kat laves nden ayrı lave nşaat
talepler nde yürürlüktek planın taban alanı kat sayısı ve kat alanı kat sayısına uygunluk koşulu, sadece kat laves
talepler nde se yürürlüktek planın kat alanı kat sayısına uygunluk koşulu aranır. Uygulama mar planında mevcut
yapılarla lg l özel b r hüküm bulunması hal nde uygulamalar plan hükümler ne göre yapılır. Ancak bu alanda,
Kanunun 18 nc maddes uyarınca araz ve arsa düzenlemes yapılması ve yapının bulunduğu parsel n h ssel halegelmes hal nde lg l darece sev ye tesp t yapılır. Şüyunun g der lmes nde b na bedel bu tesp te göre bel rlen r, yapı
ruhsatı ve yapı kullanma z n belges düzenlenmes , b na bedel n n tesp t nde müktesep hak oluşturmaz. Yapı ruhsatı
veya yapı kullanma zn başvurusunda bulunanlar, bu hükmü d kkate almak zorundadır.
(10) Yapı ruhsatına uygun olarak yapımına devam eden yapılarda, plan ptal olması hal nde sev ye tesp tyapılarak nşaat durdurulur. Mahkeme kararında yer ver len ptal gerekçeler de d kkate alınmak koşuluyla
hazırlanacak yen mar planına göre mevcut hal yle ya da tad latlı olarak korunması mümkün olan yapıların devamınaz n ver l r. Korunması mümkün olmayanların se ruhsatları ptal ed lerek nşaatın durdurulma tar h ne kadar ruhsat ve
ek projeler ne uygun olarak yapılan kısmı müktesep hak kapsamında değerlend r l r.
(11) B r yapıda bağımsız bölümlerden herhang b r nde plan ve mevzuat hükümler le ruhsat ve ek
projelerdek aykırılıklar g der lmed kçe yapının nşasına devam ed lemez, skân ed len d ğer bağımsız bölümlerdeesaslı tad l veya lave nşaat şlemler yapılamaz.
(12) B r parselde b rden fazla yapı varsa bu yapılardan herhang b r s n n plan ve mevzuat hükümler ne aykırı
olması, bunlara aykırı olmayan d ğer yapıların tam r, tad l veya lave nşaat şlemler n durdurmaz. Bütün yapılarruhsatlı olmak şartıyla, parseldek b naların herhang b r n n ruhsat ve ekler ne aykırı olması, ruhsat ve ekler ne uygun
olan ve ortak alanları tamamlanmış olan d ğer b naların tamamına veya b r kısmına yapı kullanma zn ver lmesşlemler n durdurmaz. Ancak, yapı kullanma zn alınan bu yapılara kat mülk yet düzenlenemez.
(13) Bu maddede bel rt len yapılarda, yangın, deprem, ısı ve su yalıtımı, çevre ve enerj ver ml l ğ ne l şk nhususlarda yürürlüktek lg l mevzuatın, d ğer tüm hususlarda yapının ruhsat aldığı tar htek mevzuatın gerekt rd ğ
tedb rler n alınması zorunludur.
Yapı ruhsatı şlemler
MADDE 55 – (1) Yapı ruhsatı şler bu maddede bel rt len esaslar çerçeves nde yapılır.
(2) Yen nşaat, lave ve esaslı tad lat yapmak üzere parsele a t mar durum belges , yol kotu tutanağı, kanal
kotu tutanağı ve uygulama mar planına esas onaylı jeoloj k ve jeotekn k etüt raporunun parsel n bulunduğu alana esas
bölümünü almak ç n; yapı sah pler veya vek ller başvuru d lekçeler ne apl kasyon krok s n ve tapu kayıt örneğ
veya st snaî hâllerde tapu kayıt örneğ yer ne geçen belgeler ekleyerek lg l dareye müracaat ederler.
(3) Tapu kayıt örneğ yer ne geçen belgeler, 24/2/1984 tar hl ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına
Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun B r Maddes n n Değ şt r lmes Hakkında
Kanun har c nde, özel kanunlara göre tahs s yapılmış olmakla beraber henüz tapu s c l ne mal k adına mülk yet olarak
kayded lmem ş olan gayr menkuller ç n özel kanunlarda mülk yet belges yer ne geçeceğ hükme bağlanmış olmak
kaydı le;a) İlg l kamu kuruluşlarınca ver lm ş olan tahs s belges ,b) Mülk yete da r kes nleşm ş mahkeme kararı,c) Bu mahkeme kararına dayalı olarak yetk l makamlarca ver len belge,ç) Kes nleşm ş kamulaştırma kararlarıdır.
(4) İlg l dare başvuru tar h nden t baren mar durum belges ve onaylı jeoloj k ve jeotekn k etüt raporununb r örneğ n en geç k ş günü; yol kotu tutanağı ve kanal kotu tutanağını en geç beş ş günü ç nde ver r.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

25/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(5) Kanal kotu tutanağı dare dışında ayrı b r su ve kanal zasyon dares tarafından düzenlen yor se, bu süre üçş günüdür.
(6) Bu belgeler n bu süreler ç nde ver lmemes hal nde gerekçes n n, başvuru sah b ne aynı süreler ç nde
yazılı olarak b ld r lmes zorunludur.
(7) Kanal kotu tutanağı düzenlenmemes ruhsat ver lmes ne engel değ ld r. Ancak, yapılacak temel üstüv zes nde bu belgen n dareye ver lmes ve kanal zasyon bağlantısına da r projen n bu tutanağa göre hazırlanması
zorunludur. Aks halde yapının nşasının devamına z n ver lmez.
(8) Parsel mal k veya mal kler n n ruhsat ve ek onaylı projelere muvafakat alınmaksızın yapı ruhsatı
düzenlenemez, onaylı projelerde tad lat yapılamaz.
(9) Aynı parselde b rb r nden bağımsız blokların b r nde; parseldek bağımsız bölümler n arsa paylarını,bağımsız bölüm l stes n (l ste beyanını), ortak alanları, parselde yer alan blokların konumlarını, bloğun emsal n ,nşaat alanını, yüksekl ğ n ve kullanım amacını değ şt rmemek kaydıyla yapılan tad latlarda sadece tad lat yapılanblok mal kler n n muvafakatler alınarak uygulama yapılır.
(10) Yalnızca süre uzatımına yönel k ruhsat şlemler nde, bütün mal kler n muvafakat aranmaz.
(11) Ruhsat ek projeler değ şt r r n tel ktek ruhsat başvuruları har ç ruhsat süres çer s nde; yapı sah b ,müteahh d , şant ye şef ve fenn mesul değ ş kl ğ başvurularında ruhsat ek projeler n yen den onaylanması etüt ve
proje müell fler n n yapı ruhsatlarında mzalarının yen den alınması gerekl değ ld r.
(12) B r parselde ruhsatsız yapı bulunması hal nde, bu yapı ruhsata bağlanmadan ya da yıkılmadan yen yapı
ruhsatı düzenlenemez.
(13) Mevzuata uygun olarak devam eden nşaatlarda mal kler n tamamı başvurmadıkça ruhsat ptal ed lemez.
Mal kler n b r n n ya da b rkaçının değ şmes hal nde de bu kurala uyulur.
(14) Tapu kayıt b lg ler n n Tapu ve Kadastro B lg S stem (TAKBİS)’ nde bulunması hal nde bu b lg lerelg l dare tarafından TAKBİS üzer nden elektron k ortamda doğrudan er ş l r. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce
bu konuda gerekl tedb rler alınır. Yapı sah pler veya vek ller nden ayrıca tapu kayıt örneğ veya st sna hallerde tapu
kayıt örneğ yer ne geçen belgeler stenmez. Ancak, bu durumda, yapı sah pler veya vek llerden, başvuru
d lekçeler nde TAKBİS üzer nden parsele l şk n kayıtlara er ş m ç n gerekl b lg ler beyan etmeler sten r. TAKBİS
üzer nden er ş lememes hal nde; tapu tesc l belges n n, yapı ruhsatı ç n gerekl tüm belgeler n eks ks z olarak
beled yeye ver ld ğ tar hten en fazla b r ay önce alınmış olması gerek r.
(15) Plan veya mevzuatta herhang b r değ ş kl k olmadıkça, ruhsat talepler nde sunulacak onaylı mar durum
belges le projeler n geçerl l ğ devam eder.
(16) Yürürlükte olan b r mar planı bulunmayan veya mülk yet sorunlu olan alanlarda ruhsat düzenlenemez.
İşyer açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmes ne l şk n uygulamalar İşyer Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İl şk n
Yönetmel k hükümler kapsamında İç şler Bakanlığının görüşü doğrultusunda yapılır.
Kamu alanlarında yapılacak yapılarda ruhsat
MADDE 56 – (1) Kanun ve d ğer mevzuat kapsamında Bakanlığa görev olarak ver len yapı ruhsatı, yapı
kullanma zn , şyer açma ve çalışma ruhsatı, mar durum belges , kanal ve yol kotu tutanaklarını düzenleme, yapımalzemeler n n p yasa gözet m ve denet m ne l şk n faal yetler ve bu faal yetlere l şk n dar yaptırımları
gerçekleşt rme ve uygulama şler afet r sk altındak alanların dönüştürülmes ne l şk n mevzuat kapsamında
gerekt ğ nde kat mülk yet tes s , tesc l , mar hakkı transfer , yapı ruhsatı ve yapı kullanma zn ver lmes şlemler
Bakanlık taşra teşk latı olan müdürlüklerce, Bakanlık adına yürütülür.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar; uygulama mar planlarında o maksada
tahs s ed lm ş ve mülk yet belgelenm ş olmak kaydıyla lg l darelerden avan projelere göre yapı ruhsatı alınarak nşa
ed l r.
(3) Bu yapılarda plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere, m mar , stat k, tes sat projeler n n hazırlanmasına ve
onaylanmasına, nşaatın yapımına ve denet m ne l şk n her türlü fenn mesul yet kamu kurum ve kuruluşlarının
m mar ve mühend sler nce üstlen l r.
(4) Bu yapılarda kat mülk yet tes s ed leb lmes ç n m mar uygulama projeler n n lg l kamu kurum ve
kuruluşlarınca onaylanarak b r nüshasının lg l dareye let lmes zorunludur.
(5) Kamuya a t alanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan; karayolu, dem ryolu,
l man, yat l manı ve benzer ulaşım tes sler , bunların tamamlayıcı n tel ğ ndek traf k ve sey r kuleler , çekek yer ,skele, açık ve kapalı barınak, tersane, tam r ve bakım stasyonları, tünel, köprü, menfez, baraj, h droelektr k santral ,rüzgâr ve güneş enerj santral , sulama ve su taşıma hatları, su dolum tes sler , arıtma tes sler , katı atık depolama vetransfer tes sler le atık ayrıştırma tes sler , her tür ve n tel ktek enerj , haberleşme ve let ş m stasyonları ve nak lhatları, doğal gaz ve benzer boru hatları, s lo, dolum stasyonları, raf ner g b enerj , sulama, tab kaynaklar,ulaştırma, let ş m ve d ğer altyapı h zmetler le lg l tes sler ve bunların müştem latı n tel ğ nde olan kontrol vegüvenl k ün teler , trafo, eşanjör, elavatör, konveyör g b yapılar, bu şler yapmak üzere geç c olarak kurulan beton ve
asfalt santraller , yapı ruhsatına tab değ ld r.
(6) Beş nc fıkradak yapı ve tes sler n projeler n n lg l kamu kurum ve kuruluşlarınca ncelenerek
onaylanmış olması, denet me yönel k fenn mesul yet n üstlen lm ş olması ve nşasına başlanacağının, lg l yatırımcı
kamu kurum ve kuruluşu tarafından mülk yete l şk n b lg yle b rl kte yazılı olarak lg l dareye b ld r lmes gerek r.
Bu yapılarda sorumluluk lg l kamu kurum ve kuruluşunundur.
(7) Devlet n güvenl k ve emn yet le Türk S lahlı Kuvvetler n n harekât ve savunması bakımından g zl l k arz
eden yapılar le Sah l Güvenl k Komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Emn yet Genel Müdürlüğüne a t
harekat, eğ t m ve savunma amaçlı yapılar ve mülk yet k me a t olursa olsun bu n tel kte olduğu lg l Bakanlık veya
kamu kuruluşunca lg l dareye b ld r len her türlü yapıya; 55 nc maddede sayılan belgeler aranmaksızın sadece
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

26/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

mülk yet b lg ler ve her türlü sorumluluğun kurumlarına a t olduğuna l şk n yazı alınmak suret yle müdürlük
tarafından yapı ruhsatı ver l r. Bu yapıların projeler n n varsa mar planına uygun olması, lg l Bakanlık veya kamu
kuruluşunca onaylanması gerek r. Ancak lojman, sosyal ve kültürel tes sler le t car faal yet göster len yapılar bu
hükmün dışındadır. Beled ye sınırları, beled ye mücav r alan sınırları ve köy yerleş k alan sınırları dışında kalan
alanlarda, kıyı mar planı olmayan alanlarda, Devlet n güvenl k ve emn yet le Türk S lahlı Kuvvetler n n, Sah lGüvenl k Komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının ve Emn yet Genel Müdürlüğünün harekât ve savunması
bakımından g zl l k arz eden müh mmat yapıları, sığınak, radar stasyonları le nöbet kulübeler , gözetleme kuleler ,gem /bot destekleme tes sler ve karakol yapılarında her türlü sorumluluğun kurumlarına a t olduğuna l şk n yazı
alınmak suret yle mar planı ve yapı ruhsatı aranmaz.
(8) Bakanlar Kurulunca bel rlenen; gecekondu alanları ve kıyı alanlarında bulunan yapı ve tes sler, n tel ğ n nbozulması sebeb yle orman ve mera dışına çıkarılan alanlar dâh l olmak üzere kentsel ve kırsal alan ve
yerleşmelerdek tes sler le Bakanlıkça bel rlenen f nans ve t caret merkezler , fuar ve serg alanları, eğlencemerkezler , şeh rler n ana g r ş düzenlemeler g b şeh rler n marka değer n arttırmaya ve şehr n gel şmes ne katkı
sağlayacak özel proje alanları le 2/3/1984 tar hl ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 20/7/1966 tar hl ve 775
sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut İdares Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara l şk n yapıların
yapı ruhsatları ve yapı kullanma z n belgeler yürürlüktek mar ve parselasyon planlarına uygun olarak
müdürlüklerce düzenlen r ve bu alanlarda kat mülk yet n n kurulması sağlanır.
(9) Bakanlar Kurulunca yetk lend r len alanlar le merkez daren n yetk s ç ndek kamu yatırımlarına,mülk yet kamuya a t arsa ve araz ler üzer nde yapılacak her türlü yapıya, m ll güvenl ğe da r tes slere, asker yasakbölgelerdek , genel sığınak alanlarındak ve özel güvenl k bölgeler ndek yapılar le enerj ve let ş m tes sler n n
ruhsata tab olanlarına, Devlet n hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülk yet Haz neye, kamu kurum veya
kuruluşlarına veya gerçek k ş lere veya özel hukuk tüzel k ş ler ne a t olan taşınmazlar üzer nde, kamu veya özelsektör tarafından gerçekleşt r lecek olan yatırımlara l şk n olarak lg l ler nce ruhsat ç n başvurulduğu halde lg ldarece başvuru tar h nden t baren k ay ç nde ruhsat ver lmemes hal nde, lg l ler n n Val l kten talep etmes ve
Val l ğ n tekl fte bulunması üzer ne, müdürlük lg l daren n görüşünü ster. İlg l dare, yapı ruhsatına l şk n ş veşlemler n yapılmama gerekçeler n etraflıca açıklayarak konu hakkındak görüşünü en geç on beş gün ç nde
müdürlüğe b ld rmek zorundadır. Süres nde görüş ver lmezse olumlu görüş ver lm ş sayılır. İlg l dare tarafından
ver len görüş sonrasında en geç on beş gün ç nde yapılan ncelemede taleb n yürürlüktek uygulama mar planına,parselasyon planına ve mevzuata uygun olduğunun anlaşılması hal nde, yapı ruhsatı müdürlükçe resen düzenlen r ve
ruhsat ve ekler n n onaylı b r örneğ lg l dareye let l r. Yapılan ncelemede eks kl k görülmes hal nde eks kl kler
y ne bu süre ç nde lg l s ne b ld r l r. Eks kl kler tamamlandığında en geç beş ş günü ç nde yapı ruhsatı düzenlen r.
Yapı kullanma zn ve şyer açma ve çalışma ruhsatına l şk n başvurular da aynı usulle sonuçlandırılır. Müdürlükler,bu fıkrada sayılan yapılardan kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan, yaptırılan, kullanılan veya şlet lenler har ç özelhukuk gerçek ve tüzel k ş ler n n tasarrufunda olanlara veya yap şlet ve devret yöntem le yapılanlara l şk n yapı
ruhsatı, yapı kullanma zn , şyer açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmes ne da r şlemler bedel mukab l nde yapar,
ayrıca lg l darelerce düzenlenmemes hal nde mar durum belges , kanal ve yol kotu tutanaklarını da bedel
mukab l nde düzenleyeb l r.
(10) Yapının kamu adına denet m ne l şk n bütün fenn mesul yetler m mar ve mühend sler tarafından
üstlen lmeden yapı ruhsatı düzenlenemez.
Yapı projeler
MADDE 57 – (1) Yapı sah b veya vek l nce 55 nc maddede sayılan belgelere göre lg l kanun, plan, bu
Yönetmel k, Türk Standartları, çevre şartları, fen, sanat ve sağlık kurallarına ve lg l bütün mevzuat hükümler neuygun olmak üzere bu maddede bel rt len projeler hazırlatılır.
(2) M mar proje;a) M marlar tarafından uygulama mar planına, parselasyon planına ve bu Yönetmel k esaslarına uygun olarak
hazırlanır ve bu proje;
1) Vaz yet planı,
2) Kat rt fakına ve kat mülk yet ne esas paylaşım tablosu,
3) Bağımsız bölümler le ortak alanların brüt nşaat alanı, eklent ler ve toplam yapı nşaat alanının yer aldığı
metrekare cetvel ,4) Bodrum katlar dâh l olmak üzere bütün kat planları,5) Çatı planı,
6) Kat ve çatı planlarına l şk n b r tanes ortak merd venden geçmek üzere en az k adet kes t ve yeter sayıda
görünüş,7) Toprak kazı hesabı,
8) Gerekt ğ nde s stem kes tler ve nokta detayları bulunan avan proje ve uygulama projeler ,9) Otopark, sığınak ve ağaç hesaplarından,oluşur.
b) Ayrıca lg l mühend s ve m marlarca hazırlanan; asansör avan projes , ısı ve su yalıtım projes veya raporu,
gürültüye karşı korunma proje veya raporu, yerleşme ve yapının özell ğ ne göre lg l darece stenecek peyzaj projes
de eklen r.
(3) Parsel alanının, parseldek her b r b nanın emsale konu alan büyüklüğünün, parseldek tüm b naların
toplam emsale konu alan büyüklüğünün, yapı nşaat alanının, toplam yapı nşaat alanının, b nanın ve b naların tabanalanının ve taban alanı katsayısının, kat alanı katsayısının (emsal), parsel üzer ndek yapıların blok numaralarının,bloklardak bağımsız bölüm numaralarının, her bağımsız bölümün; bağımsız bölüm net alanının, eklent net alanının,http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

27/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

bağımsız bölüm bürüt alanının, eklent bürüt alanının, bağımsız bölüm genel bürüt alanının, bağımsız bölüm toplam
bürüt alanının ruhsat ek onaylı m mar projede, mar planındak kat aded ne esas kot alınan noktaya l şk n b lg ler n,b na der nl ğ n n, çıkma zdüşümler ve yapı yaklaşma mesafeler n n, tab zem n ve tesv ye ed lm ş zem ne l şk nkotların, b na ve yapı yüksekl k ve kotlarının se hem m mar projede hem de apl kasyon projes nde, 4 üncümaddedek tanımlara, mar planına ve tapu kayıtlarına uygun olarak göster lmes zorunludur.
(4) Yapı apl kasyon projes ; parsele a t apl kasyon krok s ne dayanılarak ve vaz yet planına göre yapınınaraz ye apl kasyonunu sağlamak üzere, yürürlüktek mar planında göster len ya da planda bel rt lmem ş se bu
Yönetmel kte bel rlenen yapı yaklaşma mesafeler , yapı projeler ne göre köşe koord natları ve röper noktaları ülkekoord nat s stem ne şlenmek üzere har ta mühend sler nce hazırlanıp mzalanan projey fade eder.
(5) Peyzaj projes ; açık ve yeş l alanlar ç n ekoloj k, doğal ve kültürel ver lere dayalı olmak üzere, peyzaj
m marlarınca hazırlanıp mzalanan, yerleşme ve yapının özell ğ ne göre lg l darece stenecek projey fade eder.
(6) Stat k proje; m mar projeye ve zem n ve temel etüdü raporuna uygun olarak, lg l mevzuat çerçeves ndenşaat mühend sler nce hazırlanan, ölçekler yapının büyüklüğüne ve özell ğ ne göre bel rlenen, betonarme, yığma,çel k ve benzer yapıların türler ne göre taşıyıcı s stemler n gösteren, bodrum kat dâh l olmak üzere bütün kat planları,çatı planları, skele s stem le bunların kes tler , detayları ve hesaplarıdır.
a) Stat k projeye esas teşk l edecek zem n ve temel etüdü raporu;
1) Yer altının d nam k esnekl k d ren şler ve yer n dayanımı, yer altı suyu varlığı, yer altı yapısı, deprem
bölgelenmes , yer kırıklıklarının hareketler , oturma, sıvılaşma ve yer kaymalarının boyutları g b zem n n f z kîözell kler n bel rleyen çalışmalar yönünden jeof z k mühend sler nce,
2) Sondajlar, araz çalışmaları, zem n ve kaya mekan ğ , laboratuvar deneyler n ht va eden zem n-yapı
etk leş m n n anal z nde kullanılacak temel-zem n, zem n prof l ve zem n oluşturan b r mler n f z kî ve mekan közell kler n konu alan çalışmalar yönünden jeoloj mühend sler nce,3) Zem n mekan ğ , zem n d nam ğ ve zem n taşıma gücü hesaplaması g b çalışmalar yönünden nşaat ve
jeoloj mühend sler nce,4) Mühend sl k h zmetler standartlarına uygun, detaylı olarak hazırlanan ve parsel n bulunduğu zem n n
durumunu bu fıkrada bel rt len çalışmalar ve anal zler le açıklayan, çalışmanın çer ğ bakımından lg l mühend sl k
d s pl nler ne mensup mühend slerce,
Bakanlıkça bel rlenen formata göre hazırlanan ve mzalanan belged r.
(7) Mekan k tes sat projes ; m mar projeye uygun olarak, mak na mühend sler tarafından hazırlanan,ölçekler yapının büyüklüğüne ve özell ğ ne göre bel rlenen sıhhî tes sat, kalor fer, kat kalor fer ve benzer ısıtma,soğutma, havalandırma projeler ve ısı yalıtım raporu le elektr k mühend s veya elektr k elektron k mühend s ve
mak na mühend s nce b rl kte hazırlanan asansör uygulama projeler d r. İdare, yapının özell ğ ne göre bu projelerden
gerekl olanları ster.
(8) Elektr k tes sat projes ; m mar projeye uygun olarak, elektr k veya elektr k elektron k mühend sler nce
hazırlanan, ölçekler yapının büyüklüğüne ve özell ğ ne göre bel rlenen kuvvetl ve zayıf akıma l şk n elektr k ç
tes sat projeler d r. İdare, yapının özell ğ ne göre bu projelerden gerekl olanları ster. B na ç elektron k haberleşme
tes satı le lg l olarak B lg Teknoloj ler ve İlet ş m Kurumunca hazırlanan mevzuata da ayrıca uyulur.
(9) Bu maddede sayılan projeler le yapının özell ğ ne ve mahall n şartlarına göre lg l darece ek olarak
stenen lg l mühend slerce hazırlanan arıtma, otomat k kontrol tes satı, yangın algılama, tahl ye ve söndürme g b
proje, rapor ve belgeler n, Bakanlıkça kabul ve tesp t ed len ç z m ve tanz m standartlarına, Türk Standartları
Enst tüsünce hazırlanan standartlara ve mevzuata uygun olarak hazırlanması gerek r.
(10) Projeler n lk paftasında, arsanın yer , tapu kaydı, pafta, ada ve parsel numaraları, arsanın alanı, var se
mevcut yapılar, yapının taşıyıcı s stem n n n tel ğ , kat aded , emsal hesabına konu alanı, yapı nşaat alanı ve toplam
yapı nşaat alanı, kullanım amacı, yapı sah b , yapı müteahh d , proje müell fler ve proje denet m yapan denetçm mar ve mühend sler le bunlara l şk n kuruluşlar hakkındak b lg ler ht va eden b lg tablosu bulunur.
(11) M mar proje altı takım hal nde, d ğer proje, res m, hesap ve raporlar beş takım hal nde basılı olarak ve
ayrıca elektron k ortamda düzenlenerek lg l dareye başvurulur.
(12) 29/6/2001 tar hl ve 4708 sayılı Yapı Denet m Hakkında Kanuna tab yapılarda, kuruluşun lg l denetçm mar ve mühend sler nce ncelenerek projelere uygun görüş verm ş olması zorunludur.
(13) Bu projeler lg l dare tarafından başvuru tar h nden t baren en geç on beş gün ç nde ncelen r, eks kveya yanlış yok se uygun görüldüğü yapı sah b ne ve proje müell f ne yazılı olarak ve elektron k ortamda b ld r l r.
İnceleme sonucunda eks k ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tar h nden t baren en geç otuz gün ç nde yapı ruhsatı
ver l r.
(14) İnceleme sonucu eks k veya yanlışlık tesp t ed lmes hal nde, tüm eks kl k ve yanlışlıkların gerekçeler leb rl kte yazılı ve elektron k ortamda açıkça bel rt lmes suret yle projeler n tamamlatılmak üzere bu süre ç nde
lg l ler ne ade ed lmes zorunludur. İsten len tüm belgeler n dares ne eks ks z sunulması hal nde en geç on beş gün
ç nde ulusal adres ver tabanı üzer nden yapı ruhsatı düzenlenmes zorunludur.
(15) Elektr k, telefon ve doğalgaz tes sat projeler n n yapı ruhsatı ver lmes aşamasında lg l dareye
sunulması zorunlu değ ld r. Ancak bu projeler n, yapı denet m kuruluşu veya projeler n uygulanmasının denet m neyönel k fenn mesul yet üstlenen mühend sler tarafından lg l kurumlara onaylatılarak yapı ruhsatının ver ld ğ
tar hten t baren temel betonu dökülmeden önce ve en fazla otuz gün ç nde ruhsat vermeye yetk l dareye ver lmes
zorunludur. Peyzaj projeler n n de ruhsat aşamasında lg l dareye sunulma zorunluluğu yoktur. Ancak bu projen nruhsat onayından sonra b r aylık süre ç nde dareye sunulması ve darece onaylanması zorunludur.
(16) Yapı ruhsatı ver lmes ne l şk n şlemler sırasında lg l yapıya a t numarataj b lg ler beled yeler nnumarataj şlem nden sorumlu b r mler tarafından lg l dareye elektron k ortamda sunulur. Başvuru sah pler nden
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

28/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

numarataj şlem ne l şk n belge stenmez. Numarataj şlem nden sorumlu b r mler, numarataj b lg ler n elektron kortamda kayıt altına almakla ve lg l darelerle paylaşmakla yükümlüdür.
(17) Gel şme alanlarında kalanlar dışında harcamalara katılım payları ç nde yer alan yol, kanal zasyon ve su
tes sler harcamalarına katılım payları yapı ruhsatı ver lmes aşamasında darece ön koşul olarak öne sürülemez.
Ancak gel şme alanı dışında kalıp daha önce ruhsat düzenlenmem ş ya da bedel alınmamış parseller bu hükmün
dışındadır. Büyükşeh r beled yeler nce tahs l ed len kanal katılım payı ve yol katılım paylarına l şk n b lg ler
elektron k ortamda kayıt altına alınır ve bu b lg ler beled yelerle paylaşılır.
(18) Proje müell fl ğ ve yapım şler n n denet m ne da r fenn mesul yet üstlenen m marların ve
mühend sler n, 27/1/1954 tar hl ve 6235 sayılı Türk Mühend s ve M mar Odaları B rl ğ Kanunu uyarınca, lg lmeslek odasına kayıtlı olmaları, büro tesc ller n yaptırmaları gerek r.
(19) İlg l meslek odaları, hakkında sürel veya süres z kısıtlılığı bulunan veya üyel ğ sona eren üyeler nderhal elektron k ortamda ve yazı le merkez yapı denet m kom syonu le bütün lg l yerlere ve kuruluşlara b ld r r.
(20) İdare yapı ruhsatı düzenleme aşamasında her proje ç n, proje müell fler nden, fenn mesullerden ve fen
adamlarından, şant ye şefler le yapı müteahh tler nden mevzuata aykırı uygulama sebeb yle sürel veya süres z olarak
meslek faal yet haklarının kısıtlı olmadığına l şk n Ek-1 ve Ek-8’de yer alan s c l durum taahhütnames n ster.
Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tesp t ed len m mar ve mühend sler n şlemler tazm n ve hukuk sorumluluğu
kend ler ne a t olmak üzere ptal ed l r ve bu k ş ler hakkında suç duyurusunda bulunulur.
(21) Etüt ve projeler; dare ve lg l kanunlarında açıkça bel rt len yetk l kuruluşlar dışında meslek odaları
dâh l başka b r kurum veya kuruluşun v ze veya onayına tab tutulamaz, tutulması stenemez. V ze veya onay
yaptırılmaması ve benzer nedenlerle müell fler veya bunlara a t kuruluşların büro tesc ller ptal ed lemez veya
yen lenmes h çb r şek lde gec kt r lemez. Müell flerden bu hükmü ortadan kaldıracak şek lde taahhütname talep
ed lemez.
(22) Etüt ve projeler lg l darelerce ruhsat ek olduğuna da r kayıtla mühürlen r ve onaylanır.
(23) Kanunun 38 nc maddes nde sayılan mühend sler, m marlar ve şeh r plancıları dışında kalan fen
adamlarının proje hazırlamaya l şk n yetk , görev ve sorumlulukları saklıdır.
(24) Kamu kurum ve kuruluşlarında görevl olup, bu kurum ve kuruluşlara a t projeler yapan ve 17/6/1938
tar hl ve 3458 sayılı Mühend sl k ve M marlık Hakkında Kanun uyarınca mühend sl k ve m marlık h zmet verme
ehl yet ne sah p m mar ve mühend sler, meslek odasına kayıt ve büro tesc l hakkındak yükümlülüklere tab değ ld r.
(25) Kamu yapıları le y rm altıncı fıkrada bel rt len st snalar har c nde avan proje onaylanmasına l şk nzorunluluk get r lemez. Bu yönde mecl s kararı alınamaz, plan notu get r lemez ve bu doğrultuda uygulama
yapılamaz. Kamu yapılarında avan proje onaylandıktan sonra uygulama projeler n n lg l dareler nce onaylanması
stenemez.
(26) Aşağıda bel rt len n tel klerden en az b r n taşıyan yapı veya yapılar ç n büyükşeh r beled yes nce avan
proje zorunluluğu get r leb l r:a) Müstak l yapı aded 30 veya daha fazla olan uygulamalar,b) B r parselde toplam yapı nşaat alanı 60.000 m2’den fazla olan yapı veya yapılar topluluğu,c) B nanın herhang b r cephes nden görünen en düşük kottak b na yüksekl ğ 60,50 metrey geçen yapılar.
(27) Beled yece, büyüklüğü ve bazı özell kler dolayısıyla uygun görülen yapıların projeler , 1/100 ölçekl ,ancak 1/50 ölçekl proje tekn ğ nde ç z lm ş olarak sten r.
Esaslı tad lat
MADDE 58 – (1) Mevcut yapının esaslı tam r ve tad l , yürürlüktek mevzuat hükümler ne aykırı olmamasışartı le mar planı, bu Yönetmel k hükümler ve d ğer lg l mevzuat hükümler ne uygun olarak yapılab l r. Ancak,
lave esaslı tam r ve tad l yapılab lmes ç n ruhsat alınması zorunludur.
(2) Yapı ruhsatı alınmış olan yen nşaat, lave ve esaslı tad llerde, sonradan değ ş kl k yapılması stend ğ nde
m mar projen n yen den tanz m ed lmes gerekl d r. Bu değ ş kl k yapının stat k ve tes sat esaslarında da değ ş kl kyapılmasını gerekt rd ğ takd rde stenen belgelerde de gerekl değ ş kl k yapılır. Yapı ruhsatına da bu projeler n
tar hler ve müell fler n b lg ler yazılır.
(3) Tad lat projeler de lg l darece mühürlen p mzalanır.
(4) İlave ve tad lat projeler 5 takım olarak düzenlenerek 57 nc maddedek esaslara uygun olarak onaylanır.
Yapı ruhsatı gerekmeyen nşa faal yetler
MADDE 59 – (1) Bas t tam r ve tad ller, balkonlarda yapılan açılır kapanır katlanır cam panel uygulamaları,
korkuluk, pergola, çardak/kamer ye ve benzerler n n yapımı le bölme duvar, bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca,
saçak, çatı ve benzer elemanların tam r ve pencere değ ş m ruhsata tab değ ld r.
(2) Taşıyıcı s stem etk lememek ve 634 sayılı Kanun uyarınca muvafakat alınmak kaydıyla; b nalarda enerj
k ml k belges sınıfı en az "C" olacak şek lde meslek yeterl l k sert f kalı uygulayıcılar tarafından yapılacak ısı
yalıtımı uygulamaları le b nanın kend ht yacı ç n yapılacak güneş kaynaklı yen leneb l r enerj s stemler ruhsatatab değ ld r. Bunlara a t uygulama projeler n n hazırlanması ve fenn mesul yet n üstlen ld ğ ne da r taahhütname leb rl kte lg l dareye sunulması, b nanın projes ndek m mar görünüşlere bağlı kalınması ve dares nden z n alınması
zorunludur.
(3) Yapı ruhsatı başvurusu yapılan b r parselde, m mar projen n lg l dares nce onaylanmasını müteak p,
fenn mesul ve ş güvenl ğ sorumluluğunun üstlen lmes , uygulamaların şant ye şef tarafından yürütülmes , yapı
sah b ve müteahh d tarafından yapı ruhsatı alınmadan yapının nşasına başlamayacağına da r noter taahhütnames
ver lmes kaydıyla, ruhsatı veren daren n uygun görüşü le kazı zn ver leb l r. Bu zn n ver leb lmes ç nsorumluluğun üstlen ld ğ ne da r hususun da fenn mesul ve şant ye şef taahhütname ve sözleşmeler nde yer alması
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

29/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

zorunludur. Ancak, kazı sahasında kazık, palplanş, st nat duvarı ve benzer uygulamaların olması durumunda, bu
yapıların projeler n n onaylanması ve ruhsatlandırılması zorunludur.
İst nat duvarları
MADDE 60 – (1) Parsel ç nde st nat duvarı yapılması gereken hallerde, beled yen n lg l b r m nden st nat
duvarı ç n, yanal yüzey alanı üzer nden ruhsat alınması mecbur d r. Bu tür parsellerde yapılacak b nalara st nat
duvarı tamamlanmadan önce h çb r şek lde yapı kullanma zn ver lmez.
Muvakkat yapı
MADDE 61 – (1) Uygulama mar planlarına göre tamamı veya b r kısmı umum h zmetlere rastlayan yerlerle Kanunun 18 nc madde hükümler tatb k olunmadan normal şartlarla yapı zn ver lmeyen umum h zmetlere
ayrılan ve müracaat gününde 5 yıllık mar programına dâh l olmayan taşınmazlara, taşınmazın kamu el ne geç şsağlanıncaya kadar muvakkat yapı zn ver leb l r.
(2) İmar planlarında bulunup da, plana göre kapanması gereken yol ve çıkmaz sokak üzer nde bulunan
gayr menkullere, müracaat gününde 5 yıllık mar programına dâh l olmayan yerlerde muvakkat yapı zn ver leb l r.
(3) İmar yoluna mahrec bulunmayan ve komşu parseller n yapılaşmış olması neden yle tevh t mkânıkalmayan parsellerde rt fakla mar yoluna geç ş hakkı bulunması şartıyla; muvakkat yapı yapılab l r. Ancak,b t ş ğ nde bu parselle tevh d mümkün olan yapılaşmamış parseller bulunuyor se bu parsel d ğer parsellerden
herhang b r le tevh t ed lerek yola cephe kazandırılmadıkça d ğer parsellere de z n ver lmez.
(4) Muvakkat yapı zn , lg l dare encümen kararıyla ver l r.
(5) Yapı tamamlandığında geç c yapı kullanma z n belges alınarak kullanılır.
(6) Muvakkat yapı z nler en fazla 10 yıllık süre ç n ver l r. Uygulama mar planının tatb k olunmaması
durumunda bu süre, plan tatb k oluncaya kadar kend l ğ nden uzar.
(7) Muvakkat yapıların, mar planına ve bulunduğu bölgen n özell kler ne göre hang maksatla
kullanılab leceğ lg l dare encümen nce tay n ve tesp t olunur.
(8) Yapı zn ver lmeden önce; lg l dare encümen kararının tar h ve sayısı, muvakkatlık süres , kullanım
amacı ve gerekl yapılaşma b lg ler le b rl kte, tapu kaydına şerh ed lmes gerekl d r. Muvakkatlık süres , tapu
kaydına şerh ver ld ğ günden t baren başlar.
(9) Yapı sah b nce, muvakkat yapıyı, süres sonunda veya mar planı tatb k olunduğunda lg l dares nce tebl ğ
ed ld ğ tar hten b r ay çer s nde yıkacağı ve maksadının dışında kullanmayacağı, h çb r hak taleb nde bulunmayacağı
hususlarını çeren noter onaylı taahhütnamen n lg l dares ne ver lmeden muvakkat yapı zn düzenlenmez.
(10) Yasal süres ç nde yapı sah b nce yıkılıp kaldırılmayan muvakkat yapılar lg l dares nce yıkılarak
kaldırılır. Yıkım masrafı % 20 fazlasıyla yapı sah b nden tahs l ed l r.
(11) İmar planı le kapanan yollarda, Kanunun lg l hükümler uygulanamadığı ve yapı yapılmasına müsa t b r
durum elde ed lemed ğ takd rde, kamulaştırılıncaya kadar sah pler nce olduğu g b kullanılmaya devam olunur.
(12) Muvakkat yapıların mümkün mertebe söküleb l r malzemeden ve buna uygun b r s stemle nşa ed lmes
esastır.
(13) Muvakkat yapılar tab zem nden kotlandırılır.
(14) Muvakkat yapılarda bodrum kat düzenlenemez.
(15) İmar planlarıyla veya afet neden yle yapı yapılması yasaklanan alanlarda muvakkat yapı yapılmasına z nver lmez.
(16) Muvakkat yapıların toplam yapı nşaat alanı 250 m2’den, kat aded 2’den ve b na yüksekl ğ 7.50
metreden fazla olamaz.
(17) Kamulaştırılması gerekt ğ halde kamulaştırma kararı alınmayan, uygulama mar planına göre üzer ndeyapı yapılması mümkün olan taşınmazlarda, mal k n n taleb üzer ne lg l yatırımcı kamu kuruluşunun zn ve projeler
hakkında uygunluk görüşü alınarak özel tes s olarak şlet lmek üzere yürürlüktek mar planının yapılaşma ve kullanım
kararlarına uygun yapı nşa ed leb l r. Planda dar tes s alanı, resm kurum, resm b na veya tes sler alanı olarak
bel rlenen alanlarda, büro ve h zmet b nası yapılab l r. Bu durumda bu maddedek azam ölçülere uyulma zorunluluğu
aranmaz. Ancak, bu yapılarda kat rt fakı ve kat mülk yet tes s ed lemez. Bu alanlar kamulaştırılırken üzer ndek
yapılarla b rl kte kamulaştırılarak h zmet n kes nt s z sürdürülmes sağlanır.
Elektron k haberleşme stasyonları
MADDE 62 – (1) Kamuya a t umum h zmet alanları le lg l dareler n tasarrufu altındak yol, otopark, yaya
bölges g b yerlerde kamu h zmet n n yürütüleb lmes ve let ş m n sürdürüleb lmes ç n gerekl tedb rler le B lg
Teknoloj ler ve İlet ş m Kurumunun uygun görüşü alınmak suret yle ruhsat alınmadan elektron k haberleşme
stasyonu kurulab l r.
(2) Özel mülk yete tab arsa ve b nalarda, fenn mesul yet üstlen lmek ve Kanunun ceza hükümler saklı
kalmak, 634 sayılı Kanuna göre kat mal kler n n muvafakat alınmak, stat k proje müell f nce hazırlanacak rapor lg ldares ne sunulmak, b na estet ğ n , görünümünü ve s luet olumsuz etk lememek ve b na cepheler ne 3.00 metreden
fazla yaklaşmamak, B lg Teknoloj ler ve İlet ş m Kurumunun uygun görüşü alınmak kaydıyla ruhsat alınmadan
elektron k haberleşme stasyonu kurulab l r.
(3) Elektron k haberleşme stasyonları 5/11/2008 tar hl ve 5809 sayılı Elektron k Haberleşme Kanunu,
26/9/2011 tar hl ve 655 sayılı Ulaştırma, Den zc l k ve Haberleşme Bakanlığının Teşk lat ve Görevler Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ve lg l d ğer mevzuata göre kuruluş zn ver len alanda ve mar planı kararı
aranmaksızın kurulur.
(4) Elektron k haberleşme stasyonlarının kurulab lmes ç n, elektron k haberleşme h zmet n n gerekler
d kkate alınarak yer seç m belges n n düzenlenm ş olması, yatayda ve düşeyde gerekl ve yeterl koruma mesafes n n
bırakılması, koruyucu tedb rler alınması, tasarımının kent ve yapı estet ğ le uyumlu olması zorunludur.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

30/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(5) Yer seç m belges ç n gerekl belgeler n eks ks z olarak dareye tesl m ed lmes nden ve ücret nödenmes nden t baren y rm gün çer s nde ver lmeyen yer seç m belges ver lm ş sayılır. Büyükşeh r sınırları
çer s nde, yer seç m belges vermeye ve ücret n almaya büyükşeh r beled yeler yetk l d r.
(6) Uygulamalar B lg Teknoloj ler ve İlet ş m Kurumunun sorumluluğunda yürütülür.
Şant ye b naları
MADDE 63 – (1) Lüzum ve ht yaca göre bel rl b r süre ç nde yapılıp yıkılması gereken şant ye b naları bu
Yönetmel kte bel rlenen ölçülere tab değ ld r. Şant ye b naları, yapı ruhsatı alınan parsellerde yapılır. Şant ye b nası
ç n ayrıca yapı ruhsat aranmaz. Ancak şant ye b nasının nşaat tamamlandıktan sonra kullanılab lmes ç n, şant yeb nasına plan ve mevzuat kapsamında yapı ruhsatı ve yapı kullanma zn düzenlenmes şarttır. Aks halde şant yeb nası yıktırılmadan esas b naya yapı kullanma zn düzenlenemez.
Yapı kullanma zn
MADDE 64 – (1) Yapı tamamlandığında tamamının veya kısmen kullanılması mümkün kısımları
tamamlandığında bu kısımlarının kullanılab lmes ç n, mal sah b n n müracaatı üzer ne yapı ruhsatını veren lg ldareden z n alınması zorunludur. Bu zn n alınması ç n lg l dareye yapılan başvuru d lekçes ek nde, fenn
mesuller n veya yapı denet m kuruluşlarının yapının ruhsat ek projeler ne, fen ve sağlık kurallarına uygun olarak
yapılıp yapılmadığını, mevzuata uygun malzeme kullanılıp kullanılmadığını bel rten raporları, yetk belges n ha zm mar, mühend s veya kuruluşlarca tanz m ed len enerj k ml k belges le yapıya l şk n fotoğrafları yer alır.
(2) İlg l dareler, yapı kullanma zn şlemler nde; uydu antenler ve d ğer haberleşme antenler le telefon,
telev zyon, kablo tv ve nternet g b , sesl ve görüntülü haberleşme ve let ş m s stemler ne da r tes satı, kullanıcılarınaynı h zmet aynı anda farklı kuruluşlardan sağlanmasına mkân veren çoklu s steme uygun olarak ve görüntü vehaberleşme k rl l ğ ne yol açmayacak şek lde tes s ed l p ed lmed ğ n , t car b nalarda standartlara uygun ve görüntü
k rl l ğ ne yol açmayacak şek lde tabela yer bırakılıp bırakılmadığını, b nalarda usulüne uygun atık ayrıştırma bacası
yapılıp yapılmadığını, lg l mevzuatına uygun olarak yen leneb l r enerj kaynaklarından faydalanılıp
faydalanılmadığını, s telerde gr su toplama havuzu, dış güvenl k kamerası tes satı ve benzer önlemler n alınıp
alınmadığını varsa projes n de d kkate alarak denetlemek zorundadır.
(3) Mal sah b n n müracaatı üzer ne ruhsat vermeye yetk l dare, yapının ruhsat ve ekler ne, fen ve sağlık
kurallarına uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını bel rler.
(4) Yapının mevzuata uygun bulunması hal nde, 30 gün ç nde yapı kullanma z n belges düzenlen r. Aks
halde, eks kl kler n n tamamlanarak yapının mevzuata uygun hale get r lmes sten r. Eks kl kler n tamamlanmasından
sonra, aynı süreç zlenerek yapı kullanma z n belges düzenlen p, yapı kullanma zn ver l r. Yapı kullanma z nbelges n n b rer örneğ , mal sah b ve/veya sah pler ne, yapının müteahh d ne ve fenn mesullere ver l r.
(5) Yapının kısmen kullanılması mümkün olan kısımlarına yapı kullanma zn düzenleneb lmes ç n, bu
bölümlere h zmet veren ortak kullanım alanlarının tamamlanmış ve kullanılab l r olması ve yapıda mevzuata
aykırılığın bulunmaması şarttır.
(6) Yapı kullanma zn n n ver ld ğ tar h, yapının tamamlandığı tar ht r. 5 yıllık ruhsat süres ç nde yapı
kullanma zn n n düzenlenmes gerek r. Aks halde, 54 üncü maddedek hükümler uygulanır.
(7) Kullanma zn ver lmeyen ve alınmayan yapılar elektr k, su, kanal zasyon, haberleşme ve benzer
h zmetlerden ve tes slerden faydalanamazlar. Bu h zmetlerden yararlanılması durumunda h zmet veren daresorumludur. Kısm yapı kullanma zn ne bağlanan yapının yalnızca bu bölümler bu h zmetlerden yararlandırılır.
(8) Mücav r alan dışında kalan ve yapı nşaat alanı 1000 m2’den az olan b nalar har ç d ğer b nalarda b nanın
enerj performansını değ şt recek her türlü tad latın sonunda b nanın enerj performansını ortaya koyan enerj k ml kbelges n n yen den düzenlenmes zorunludur. Enerj k ml k belges düzenlenmem ş b nalarda yapılacak tad latlarda ve
ruhsata tab olmasına rağmen ruhsat alınmaksızın nşa ed len yapılara Kanunun 32 nc maddes kapsamındak ruhsat
ve yapı kullanma zn şlemler nde de enerj k ml k belges düzenlenmes şarttır.
(9) Merkez ısıtma s stem ne sah p b naların ısıtma tes satı projeler nde termostat k vanalar, oda termostatları
ve sıcaklık sensörler g b merkez veya lokal ısı veya sıcaklık kontrol c hazları le projen n gereğ ne göre ısı sayaçları
veya ısı ölçer g b ısınma mal yetler n n ısı kullanım m ktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan s stemlere yer
ver lmes zorunlu olup, buna aykırı olarak hazırlanan projeler lg l merc lerce onaylanmaz, yapı ruhsatı ve yapı
kullanma zn ver lmez. Bu s stemler n tes s ed lmed ğ merkez ısıtma s stem ne sah p mevcut b nalarda 57 nc madde
kapsamında lg l mühend slerce; b nanın tes satlarının ve enerj performansının, bu s stem n kurulmasına uygun olup
olmadığına ve fen ve sağlık kurallarına uygunluğuna da r rapor düzenlenmeden uygun hale get r lmes ne ve bu
s stem n kurulmasına l şk n tes sat projeler hazırlanarak lg l darelerce onaylanmadan bu amaçla yapılacak tad lat
ruhsatı talepler karşılanmaz. B reysel ısınma s stem nden merkez ısıtma s stem ne dönüştürülen b nalarda da bu
hüküm uygulanır. Bu şler n yaptırılmasında 634 sayılı Kanun hükümler çerçeves nde b na veya toplu yapı kat
mal kler kurulu yetk l ve sorumludur.
(10) B r parselde b rden fazla b na bulunması hal nde, b r kısım b nalarda ruhsat ek projeler ne aykırılıklarınbulunması, aykırılık çermeyen b nalara yapı kullanma z n belges düzenlenmes ne engel değ ld r.
(11) Yapı, ruhsat ve ek projelere uygun olarak tamamlandığında yapı kullanma zn düzenlenmes aşamasında
tüm parsel mal kler n n muvafakat aranmaz.
(12) Yapının ruhsat ve ek projeler ne uygun olarak yasal süres ç nde tamamlandığı lg l dare tarafından
fenn mesuller ve yapı sah b le b rl kte belgelenm ş se, yapı kullanma z n belges düzenlenmeden önce yapı
müteahh d n n, şant ye şef n n, m mar proje müell f n n vefat etmes , mahkûm yet ve benzer nedenlerle kend s neulaşılamadığı veya yapının yapı kullanma zn almasına engel haklı b r gerekçe göstermeks z n mzadan mt na ett ğ
durumlarda; yapı kullanma z n belges nde lg l bölümlere yapı müteahh d n n, şant ye şef n n, m mar proje
müell f n n b lg ler kayded lerek mzaları olmadan yapı kullanma z n belges düzenlen r ve bu k ş ler, haklarında
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

31/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

şlem yapılmak üzere lg l meslek odasına b ld r l r. Bu durumda daha önce lg l dare tarafından ver lm ş skânauygunluk raporu, süres ç nde yapılan yapı kullanma z n belges başvurusuna l şk n belgeler, lg l lereulaşılamadığına da r belgeler ve bunlarla yapılan sözleşmeler ruhsat dosyasında bulunmak zorundadır. Yapı kullanmaz n belges nde müteahh d n, şant ye şef n n, m mar proje müell f n n mzasının bulunmaması, sorumluluklarını
ortadan kaldırmaz.
(13) Fenn mesuller uzmanlık alanlarına göre yapı kullanma z n belges n mzalamak zorundadır. Yapınınruhsat ve ek projeler ne uygun olarak yasal süres ç nde tamamlandığı belgelenmes ne rağmen, haklı b r gerekçe
göstermeks z n kanunla ver len görev olan yapı kullanma z n belges n n mzalanmasından mt na eden fenn mesuller
hakkında Kanunun 42 nc maddes ne göre şlem tes s ed l r.
Yapı kullanma z nler nde başvuru sah b nden b lg ve belge stenmes ne l şk n esaslar
MADDE 65 – (1) Yapı kullanma z nler ne l şk n başvurularda, başvuru sah b n n d lekçes veya dare
tarafından hazırlanmış matbu form le yapının ruhsat ve ekler ne uygun olduğuna, uygun malzeme kullanılıp
kullanılmadığına ve yapının kullanılmasında fen ve sağlık bakımından mahsur görülmed ğ ne l şk n fenn mesul veya
yapı denet m kuruluşu raporları le b rl kte enerj k ml k belges ve yapının fotoğrafları dışında herhang b r belge
stenmez.
(2) Yapı kullanma zn vermeye yetk l daren n görev gereğ kend s nde bulunan b lg ve belgeler le dahaönce başvuru sah b nden alınarak kurum kayıtlarına aktarılan ve değ şmed ğ başvuru sah b tarafından beyan ed lenbelgeler yen den stenmez.
(3) D ğer dareler n elektron k ortamda paylaşıma açtığı b lg ve belgeler, başvuru sah b nden stenmez.
Ancak, bu b lg ve belgelere kolayca er ş m ç n gerekl b lg ler steneb l r.
(4) Yapı ruhsatına l şk n b lg ler n K ml k Paylaşım S stem nde (KPS) bulunması hal nde söz konusu b lg ler
buradan tem n ed l r. KPS üzer nden er ş leb len b lg ler yapı sah pler veya vek ller nden stenmez.
(5) Yapı kullanma z n belges ver lmes ne l şk n şlemler sırasında lg l yapıya a t numarataj veya kanalbağlantısı yapılmasına l şk n b lg lere ht yaç duyulması hal nde bu b lg ler beled yeler n numarataj veya kanalşlemler nden sorumlu b r m veya kurumları tarafından lg l dareye elektron k ortamda sunulur.
(6) Başvuru sah pler nden numarataj veya kanal şlemler ne l şk n belge stenmez. Beled yeler n numarataj vekanal şlemler nden sorumlu b r m veya kurumları söz konusu b lg ler elektron k ortamda kayıt altına almakla ve yapı
kullanma zn vermeye yetk l darelerle paylaşmakla yükümlüdür.
(7) Yapı kullanma zn vermeye yetk l darece, b r nc fıkrada bel rt lenler har c nde başvuru sah b nden;kullanılan malzemen n rsal ye ve faturası, doğalgaz uygunluk belges , yangın güvenl k ( tfa ye) raporu, sığınak
raporu, emlak alım verg s ve l ş k kesme belges , yapı denet m kuruluşu tarafından gerçekleşt r len temel, toprak ve
ısı yalıtım v zeler başta olmak üzere herhang b r v ze şlem ç n lg l darece hazırlanacak onay belges , çevre
düzen ne l şk n yazı, şgal ye borcu olmadığına l şk n yazı, verg da reler nden verg borcu olmadığına l şk n belge,
beled ye tarafından alınan verg ve harçların makbuzları ve buna benzer belgeler de stenmez.
(8) İlg l dareler, bu maddede yapı kullanma z n belges ç n öngörülen elektron k ortamda ver paylaşımınal şk n tedb rler almak ve bu ver ler yapı kullanma zn vermeye yetk l dareler n er ş m ne açmakla yükümlüdür.
M mar estet k kom syonları
MADDE 66 – (1) Bu Yönetmel k esaslarına göre kurulan kom syonun çalışma usul ve esasları darece
bel rlen r.
(2) Kom syon beş uzmandan teşk l eder, salt çoğunlukla toplanır, kararlar oyçokluğu le alınır.
(3) İlg l dareler, gerekmes hal nde lg l kamu kuruluşlarının da katılımıyla, uzmanlardan oluşan m mar
estet k kom syonları kurar. Kom syon dare bünyes ndek en az b r m mar olmak üzere nşaat mühend s , peyzaj
m marı, sanat tar hç s , şeh r plancısı ve har ta mühend s nden oluşur.
(4) Kom syonun gündem lg l darece bel rlen r ve Kom syon başkanı dare tarafından görevlend r l r.
(5) Kom syonca özgün f k r fade etmed ğ karara bağlanan projelerde farklı b r müell f tarafından yapılacakdeğ ş kl klerde bütün sorumluluk değ ş kl k projes n yaptıranlar ve projey hazırlayan müell flerde olmak üzere
darelerce ayrıca öncek müell fler n görüşü aranmaz.
(6) Kom syon; organ ze sanay bölge müdürlükler har ç, büyükşeh rlerde büyükşeh r beled yeler vebüyükşeh r beled yes n n 10/7/2004 tar hl ve 5216 sayılı Büyükşeh r Beled yes Kanunundan gelen yetk ler saklı
kalmak kaydıyla lçe beled yeler , büyükşeh r olmayan llerde l, lçe beled yeler ve lg l d ğer dareler bünyes nde
kurulur.
(7) Müdürlükler bünyes nde Val l k onayı le oluşturulan kom syonlar görev yapar.
(8) Kom syonca özgün f k r fade ett ğ , ancak eser n bütünlüğünü bozmadığı ve estet k görünümünüdeğ şt rmed ğ tekn k, yönetsel amaçlar ve kullanım amacı neden yle zorunlu olduğuna m mar estet k kom syonu
tarafından karar ver len değ ş kl kler müell f n n zn alınmaksızın yapılab l r. Bu durumda lk müell f tarafından talep
ed leb lecek tel f ücret ; proje sözleşmes nde bel rlenen veya fatura ed len bedel n, sözleşmede bel rlenmemes veya
fatura ed lmemes hal nde lg l meslek odasınca bel rlenen m mar proje asgar h zmet bedel n n, tamamlanan
yapılarda % 20’s n , nşaatı süren yapılarda se % 15’ n geçemez.
(9) Kamu kurum ve kuruluşlarınca b rb r nden farklı konut, eğ t m, sağlık, güvenl k ve sanay tes s g byatırımlara l şk n hazırlanan t p projeler n f k r ve sanat eser tel f hakkı, lg l kamu kurum ve kuruluşuna a tt r.
(10) Bu Yönetmel k kapsamında müell f le akded len proje sözleşmes nde f k r ve sanat eser tel f hakkınındevr ne l şk n hükmün yer alması zorunludur. Sözleşme olmadığı veya sözleşmede herhang b r hükmün yer almadığı
takd rde, müell f n f k r ve sanat eser tel f hakkından 5/12/1951 tar hl ve 5846 sayılı F k r ve Sanat Eserler Kanunu
uyarınca feragat ett ğ varsayılır.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

32/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(11) Umumî b naların m mar estet k kom syonunca fonks yonu ve özell ğ gereğ farklılık arz ett ğ ne da r
karar altına alınanları le sanay bölgeler ndek yapı ve tes slerde planda bel rlenmem şse bu Yönetmel kte benzer
b nalar ç n yer ver lenler dışında kalan ç ölçülere tab olunması zorunlu değ ld r.
(12) Kom syon tarafından get r lecek kurallar engell ler le lg l er ş leb l rl k standartlarına aykırı olamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denet me Da r Hükümler
Bakanlığın denet m yetk s
MADDE 67 – (1) Bakanlık; lg l dareler, kamu kurum ve kuruluşları le gerçek ve tüzel k ş ler tarafından
yapılan veya onaylanan mekânsal planları, har ta ve parselasyon planlarını, etüt ve projeler , yapı ruhsatı ve yapı
kullanma z n belgeler n , enerj k ml k belgeler n ncelemeye, varsa tesp t ed len mevzuata aykırılıkları süre vererek
ver len süre ç nde düzeltmek üzere lg l darelere veya kamu kurum ve kuruluşlarına b ld rmeye yetk l d r.
(2) İlg l ler tarafından b r nc fıkrada sayılan belgelerdek mevzuata aykırılıklar Bakanlıkça bel rt ld ğ şek lde
g der lerek Kanuna uygun hale get r lmezse Bakanlık bu belgelerdek aykırılıkları g dererek mevzuata uygun hale
get rmeye yönel k değ ş kl k yapmaya ve onaylamaya yetk l d r.
(3) Bakanlık yapı ruhsatı alınarak nşa ed len yapıları ve bu yapılarda kullanılan yapı malzemeler nstandartlara uygunluk bakımından denetlemeye yetk l d r.
(4) Bakanlıkça yapılan denet m sonucunda ruhsat ve ekler ne aykırı olduğu veya standartlara aykırı yapımalzemes kullanıldığı tesp t olunan yapılar, Kanunun 32 nc maddes kapsamında şlem tes s ed lmek üzere ve sürever lerek lg l dareye b ld r l r.
(5) İlg l darelerce, ver len süre ç nde yapı tat l tutanağı tanz m ed lmez ve yapı mühürlenmez se veya
Kanunda bel rt len süre ç nde yapı mevzuata uygun hale get r lmez se Bakanlık mevzuata aykırı yapılar hakkında
Kanunun 32 nc maddes ne göre şlem tes s etmek suret yle, yapı tat l tutanağı tanz m etmeye, mühürlemeye, yıkım
kararı almaya ve yıkımın val l klerce gerçekleşt r lmes n sağlamaya, lg l ler hakkında Kanunun 42 nc maddes negöre dar yaptırım kararı vermeye ve dar müeyy deler uygulamaya yetk l d r.
(6) Yapı tat l tutanağı tanz m etme, mühürleme ve yıkım kararına l şk n rapor düzenleme şler ledenetlemeye l şk n görevler, Bakanlığın merkez ve taşra teşk latında, denetç belges n ha z personel tarafından
gerçekleşt r l r.
(7) İlg l ler Bakanlık denetç ler tarafından sten len her türlü b lg ve belgey , sten len süre çer s nde vermek
zorundadırlar.
Fenn mesul yet
MADDE 68 – (1) Fenn mesul yet h zmetler n n yürütülmes le lg l ler n s c ller n n tutulmasına da r esaslaraşağıda bel rlenm şt r.
(2) Fenn mesuller, 57 nc maddede bel rt len esaslara göre düzenlenen ruhsat ek projeler n uygulanmasınındenet m ç n mal sah b veya vek l tarafından bel rlen r ve lg l dareye karşı görevl ve sorumludurlar.
(3) Proje le lg l sorumluluk; proje müell f ne a t olmak üzere yapının fenn mesul yet , konusu, lg s ve
yapım aşamasına göre m mar, nşaat, mak na ve elektr k mühend sler tarafından ayrı ayrı yürütülür.
(4) Proje le lg l sorumluluğu bulunanların faal yetler Ek-2, Ek-4, Ek-5, Ek-6 ve Ek-7’de yer alan formlar
kullanılarak kayıt altına alınır. Ayrıca dare varsa ek projeler n fenn mesul yet n , konusuna göre lg l meslek
adamlarının üstlenmes n ster.
(5) Fenn mesuller unvanına ve eğ t m ne göre, yapının kanuna, plana, lg l yönetmel klere ve d ğer mevzuat
hükümler ne, fen, sanat, sağlık kurallarına, ruhsat ek projeler ne, TSE standartlarına, tekn k şartnamelere uygun
yapılıp yapılmadığını denetleyeceğ ne da r Ek-1’de yer alan taahhütnamey lg l dareye vermek zorundadır.
(6) Taahhütnamede fenn mesul le mal sah b arasında yapılan sözleşmede bel rlenen fenn mesul yet b t şsüres ne l şk n b lg n n yer alması gerek r.
(7) Ayrıca, noter tasd kl mza s rküler , sosyal güvenl k numarası ve verg k ml k numarası da dareye ver l r.
(8) İdare; aynı zamanda, kanuna ve mevzuata aykırı uygulama neden yle sürel olarak faal yetler kısıtlananfenn mesuller n bu durumu hakkında b lg lenmek ve aşağıda bel rlenen nşaat alanı sınırlamalarının denet m nsağlamak üzere, lg l fenn mesulce düzenlenen, s c l durum taahhütnames n ve fenn mesul yet üstlen len ş n adı lefenn mesulün üzer nde bulunan fenn mesul yete l şk n nşaat alanını (m2) bel rt r belgey ster.
(9) İlg l meslek odaları, 6235 sayılı Kanunun 26 ncı maddes n n b r nc fıkrasının (ç) ve (d) bentler ne
st naden aynı Kanunun 27 nc maddes uyarınca Türk Mühend s ve M mar Odaları B rl ğ Yüksek Hays yet D vanı
tarafından on beş günden altı aya kadar serbest sanat crasından men’ veya Odadan hraç kararı alınan veya st fa
ederek üyel ğ n veya büro tesc l n sona erd ren veya adına büro tesc l bulunup vefat eden üyeler n derhal merkez
yapı denet m kom syonu le bütün lg l yerlere ve kuruluşlara elektron k ortamda b ld r r. Bu b lg ler n aynı zamanda
Bakanlığa yazılı olarak gönder lmes zorunludur. İlg l dareler, m mar ve mühend sler n kısıtlılık durumunu
Bakanlığın yapı denet m s stem nden kontrol ederek yapı ruhsatı ve yapı kullanma z n belgeler n düzenler.
(10) Fenn mesul m mar ve mühend slerce denet m görev üstlen len yapıların alanına l şk n kayıtlar, bu
k ş ler n büro tesc ller n n yapıldığı lde yer alan Bakanlık taşra teşk latı tarafından tutulur. İlg l dareler bu k ş lerce
denet m üstlen len yapılara l şk n yapı ruhsatı ve yapı kullanma z n belgeler n n b r örneğ n düzenlend ğ tar hten
t baren en geç 6 ş günü ç nde bu k ş ler n kaydının bulunduğu l n Bakanlık taşra teşk latına gönder r.
(11) Bakanlık taşra teşk latı fenn mesul yete l şk n yapı nşaat alanı sınırlamasının ve mesafen n kontrolünü,
bu madden n yürürlüğe g rd ğ tar hten başlamak üzere kayıtlarına g ren yapı ruhsatı le bu ruhsata st naden
düzenlenen yapı kullanma z n belgeler n veya fenn mesul sözleşmeler n veya st fa d lekçeler n d kkate alarak
gerçekleşt r rler. Bakanlık denet me yönel k fenn mesul yet n zlenmes ne l şk n olarak elektron k ortamda denet ms stem kurar.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

33/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

(12) Fenn mesulün, yapının bulunduğu l sınırları ç nde kamet etmes esastır. Farklı b r lde fenn mesul yetüstlen leb lmes ç n lg l daren n uygun görmes ve yapı yer le fenn mesulün şyer arasındak mesafen n en fazla
200 km olması gerek r.
(13) Fenn mesullerden, m mar veya nşaat mühend s 30.000 m2’den, mak na mühend s 60.000 m2’den,elektr k mühend s 120.000 m2’den fazla nşaatın, fenn mesul yet n aynı anda üstlenemez. Üzer nde başka b r fenn
mesul yet bulunmamak koşulu le bu m ktarları aşan tek ruhsata bağlı nşaatlarda bu şart aranmaz.
(14) Tek ruhsata bağlı, yapı nşaat alanı 3.000 m2’den fazla olan nşaatlarda yapı denet m nde fenn mesullere
yardımcı olmak üzere uzmanlık konusuna göre b rer fen adamı görevlend r l r. Bu fen adamlarından, aynı anda ve lsınırları ç nde kalmak kaydıyla nşaatla lg l fen adamı 15.000 m2'den, tes satla lg l fen adamı 30.000 m2'den,elektr kle lg l fen adamı 60.000 m2'den fazla nşaatta görevlend r lemez.
(15) İş n konusuna göre lg l fenn mesuller ve yardımcısı fen adamları yapı ruhsat formunda bel rlenenler leaşağıda bel rt len yapım aşamalarında yapı yer nde bulunmak ve aşağıda sıralanan şler n yapılmış olduğuna l şk naçıklamaları Ek 3’te yer alan yapı denet m defter ne şlemek zorundadır. Bu şler;a) Apl kasyon,b) Hafr yat ve zem n hazırlama, zem n etüdü ve emn yet ger lmes testler n n yapımı,c) Temel nşaatın tamamlanması ve temel v zes düzenlenmes ,ç) Temel ve çatı dâh l her katın kalıp, dem r, beton dökümü ve tes sat donanımı le bunlara l şk n tutanaklarıntanz m ,d) Su ve ısı yalıtım v zes ,e) Malzemen n kullanımından önce TSE standartlarına uygunluğunun denet m ,f) Tes sat, elektr k, kanal zasyon v zeler d r.
(16) Fenn mesuller n s c ller , lg l meslek odalarınca, lg l dareden alınacak ş b t rme belgeler de d kkate
alınarak tutulur ve yen b r fenn mesul yet üstlen lmes nde bu s c ller d kkate alınır.
(17) Fen adamlarının s c ller , beled ye ve mücav r alan sınırları ç nde, beled yeler n lg l b r mler nce tutulur
ve bu s c ller n b rer kopyaları her yılsonunda Müdürlüğe gönder l r.
(18) Beled ye ve mücav r alan sınırları dışındak yerlerde görev yapacak fen adamlarının s c ller n n tutulması
Müdürlüğe a tt r.
(19) S c l f şler yapının nşaat ruhsatı alınmasından yapı kullanma zn n n alınmasına dek geçecek sürey , bu
süreç ç ndek faal yetler n heps n ç ne alır. Fen adamlarının s c ller n n tutulmasında fenn mesuller n b ld receğ
görüş ve kanaatler esas alınır.
(20) Yapım şler nde yapı müteahh d , taşeron ve şant ye şef olarak görev alanlar aynı zamanda fenn mesul
olarak görev üstlenemezler.
(21) Kanunun 38 nc maddes nde sayılan mühend sler, m marlar ve şeh r plancıları dışında kalan fen
adamlarının uygulama yapmaya l şk n yetk , görev ve sorumlulukları saklıdır.
(22) Bu maddeye göre st hdam ed len fen adamlarının bu görev kabul ett kler ne da r taahhütnamen n lg ldareye ver lmes zorunludur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yönetmel ğ n uygulanmasına l şk n esaslar
Yönetmel ğ n uygulanmasına l şk n esaslar
MADDE 69 – (1) Büyükşeh r beled yeler le l beled yeler , k nc fıkrada bel rt len değ şt r lemeyen
hükümler dışında kalan hususlarda, belden n tar h ve yöresel şartlarını gözetmek kaydıyla Bakanlık onayına
sunulmak üzere mar yönetmel ğ hazırlayab l rler. İdareler n mar yönetmel kler yürürlüğe g r nceye kadar
uygulamalar bu Yönetmel ğe göre yapılır.
(2) Bu Yönetmel ğ n b r nc , k nc , altıncı, yed nc , sek z nc , dokuzuncu bölümler , geç c maddeler le 19
uncu ve 20 nc maddeler nde yer alan hükümler, planlarla ve lg l darelerce çıkarılacak yönetmel klerledeğ şt r lemez ve planlarda bu hükümlere aykırı olarak get r lecek hükümler uygulanamaz.
(3) Yönetmel ğ n planlarla ve lg l darelerce çıkarılacak yönetmel klerle değ şt r lemeyeceğ k nc fıkrada
bel rt len hükümler saklı kalmak kaydıyla, lg l dareler n mar yönetmel kler uygulama mar planında aks ne b r
hüküm bulunmadığı takd rde uygulanır.
(4) Planlarla ve lg l darelerce çıkarılacak yönetmel klerle değ şt r lemeyeceğ k nc fıkrada bel rt len
hükümler n Bakanlıkça değ şt r lmes hal nde, bu değ ş kl klere lg l dareler n yönetmel kler nde yer ver l nceyekadar uygulamalar Bakanlıkça yapılan değ ş kl klere göre yürütülür.
(5) Bakanlar Kurulu kararı alınan uygulama ve yatırımlarda ve bedel kamu kaynağı kullanılarak yapılan kamu
yatırımlarında bu Yönetmel ğ n tanımlar bölümü har ç öncel kle mar planlarına, mar planlarında hüküm bulunmadığı
hallerde bu Yönetmel k hükümler ne uyulur.
(6) Bu Yönetmel ğ n uygulanmasında tereddüde düşülen hususlarda; öncel kle lg l dares ne, tereddüdün
g der lmemes hal nde büyükşeh r beled yes olan yerlerde büyükşeh r beled yes n n görüşüne başvurulur. Tereddüdün
devam etmes durumunda dares nce veya lg l s nce Bakanlık görüşüne başvurulur.
(7) Proje hazırlanması, yapı ruhsatı ve araz düzenlemes ne l şk n uygulamalar bu Yönetmel k le Bakanlıkçaçıkarılan d ğer mara l şk n yönetmel klerde yer alan tanımlara göre gerçekleşt r l r.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeş tl ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmel k
MADDE 70 – (1) 2/11/1985 tar hl ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar T pİmar Yönetmel ğ 1/10/2017 tar h nde yürürlükten kalkar.
http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

34/35

11/19/2018Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü

Bakanlık denetç ler n n yetk lend r lmes ve özell klerGEÇİCİ MADDE 1 – (1) 67 nc maddede sayılan yapı tat l tutanağı tanz m etme, mühürleme ve yıkım
kararına l şk n rapor düzenleme ş le mar denet m ne l şk n d ğer görevler, yen b r düzenleme le yetk lend rme
yapılıncaya kadar, Bakanlık Oluru le “Bakanlık Denetç s ” olarak yetk lend r l p belge ver len ve en az 3 yıl meslek
deney m olan Bakanlığın merkez ve taşra teşk latında görevl yeterl sayıda; m mar, mühend s, şeh r plancısı unvanlı
ve hukuk fakülteler nden mezun personel tarafından Bakanlıkça bel rlenen usul ve esaslar doğrultusunda yer ne
get r l r.
Mevcut teşekkülGEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Yönetmel ğ n yürürlüğe g rd ğ tar hten öncek mevzuata göre ve mevzuatınauygun olarak kısmen veya tamamen yapılaşması teşekkül etm ş mar adalarında, mar planında aks ne b r hüküm
bulunmamak kaydıyla, yapı yaklaşma mesafeler , kotlandırma, arka bahçeler n tesv yes le parsel dışına taşmamak
kaydı le açık ve kapalı çıkmaları mevcut teşekküle göre bel rlemeye dares yetk l d r. Bu durumda, yan bahçemesafeler ve açık ve kapalı çıkma ölçüler parsel n sağında ve solunda bulunan mevzuatına uygun mevcut b naların
yan bahçe mesafes ne ve bu mesafe ç nde yapılan açık ve kapalı çıkmalara uygun olarak ver l r. Arka bahçemesafeler ve bu mesafe ç nde yapılacak açık ve kapalı çıkmalar; b t ş k n zam yapı adalarında mevcut teşekküle,
ayrık n zam yapı adalarında se b t ş ğ ndek komşu parseller n yapılaşmasına uygun olarak bel rlen r. Kotlandırma vearka bahçeler n tesv yes komşu parsellerdek uygulamalara göre yapılır. Ancak bu maddede fade ed len çıkma vebahçe mesafeler ne l şk n hususlarla lg l olarak mevcut b na bulunmayan komşu cephelerde mer’ plan ve bu
Yönetmel k hükümler ne uyulur.
Mevcut yapı ruhsatı başvurularıGEÇİCİ MADDE 3 – (1) 22/5/2014 tar h nden önce yapı ruhsatı almaya yönel k olarak şlemlere başlanılmış
olan ve bu madden n yürürlüğe g rd ğ tar hten önce veya sonra yapılan yapı ruhsatı başvuruları, 1/10/2017 tar h ne
kadar sonuçlandırılmak kaydıyla, başvuru sah b n n taleb ne bağlı olarak, lg l şlem tar h nde yürürlükte olan
Yönetmel ğ n 30/5/2013 tar h ve sonrasında yürürlükte olan hükümler ne göre net celend r l r. Ancak, bu maddeh çb r şek lde bu Yönetmel k hükümler n n karma kullanımı ve yapının planla bel rlenen kat aded n artırmak
amacıyla uygulanamaz ve bu amaçla yapı ruhsatı düzenlenemez.
(2) Kat karşılığı ve hasılat paylaşımı modeller har ç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu
Yönetmel ğ n yürürlüğe g rd ğ tar hten önce hale kararı veya hale tar h alınmış veya hales yapılmış olan ancak
ruhsat düzenlenmem ş yapıların ruhsat şlemler 1/10/2017 tar h nden önce yürürlükte olan Yönetmel ğe göre
sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 71 – (1) Bu Yönetmel ğ n geç c 3 üncü maddes yayımı tar h nde, d ğer maddeler 1/10/2017
tar h nde yürürlüğe g rer.
YürütmeMADDE 72 – (1) Bu Yönetmel k hükümler n Çevre ve Şeh rc l k Bakanı yürütür.
Ekler ç n tıklayınız

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/07/20170703-8.htm

35/35