STEEL CONSTRUCTIONTODAY & TOMORROW(No. 59 April 2020)
A Joint Publication of the Japan Iron and Steel Federation andJapanese Society of Steel Construction
Thai Version
หนังสือ Steel Construction Today & Tomorrow เวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ จะมีการจัดพิมพ์ปีละ 3 ครั้ง และมีการกระจายไปยังผู้บริหาร และบุคลากรของบริษัทใน
กลุ่มอุตสาหกรรม และองค์กรต่างๆ ทั่วโลก วัตถุประสงค์ของหนังสือนี้ คือการนาเสนอ
ถึงมาตรฐานและข้อกาหนดทีเ่ กีย่ วข้องกับการโครงสร้างเหล็ก ตัวอย่างโครงการก่อสร้าง
ยุคใหม่ เทคโนโลยีงานก่อสร้างอันทันสมัย และหัวข้ออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานก่อสร้าง
อาคารและงานวิศวกรรมโยธา

ฉบับที่ 59 เดือนเมษายน 2020: สารบัญ
หัวข้อพิเศษ: : สมาคมเหล็กก่อสร้างแห่งประเทศญี่ปุ่น
รางวัลชมเชยจาก JSSC ถึงโครงการที่ประสบความสาเร็จอย่างโดดเด่นในปี 2019โครงการฟื้นฟูพัฒนาเมืองย่านนิฮงบาชิ
1อาคาร Nakanoshima Festival Tower West a2อาคาร Osaki Garden Tower3ผลของการค้ ายั นเนื่อ งจากแผ่ นพื้ นคอนกรีต ที่ส่ งผลต่ อพฤติ กรรมการโก่ง เดาะทาง
ด้านข้างของคานเหล็กรูปตัว H
4การประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหักของรอยเชื่อมทีม่ ีตาหนิ
5การประเมินความล้ารอบต่าสาหรับรอยเชื่อมของตัวหน่วงชนิดแผ่นเหล็กรับแรงเฉือนที่
ติดตั้งเข้ากับระบบเสาเหล็กหลายต้น
6เพื่อให้ผู้อ่านชาวไทยได้เข้าใจบทความในหนังสือนี้ได้ดียิ่งขึ้นจึงได้มีการดาเนินการ
จัดเตรียมเวอร์ชั่นภาษาไทย และแนบเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษในส่วนของรูปถ่าย ภาพและ
ตารางต่างๆ ซึ่งควรต้องดูเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษประกอบไปด้วยเพื่อความสมบูรณ์ชัดเจน
ของเนื้อหา นอกจากนี้หากต้องการอ้างอิงรายละเอียดในเชิงเทคนิค โปรดอ้างอิงจาก
หนังสือเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษเป็นหลัก

บทความ: PSSC’19การประชุมโครงสร้างเหล็กแปซิฟิกครั้งที่ 12 ที่โตเกียว
การบรรยายพิเศษ
เซสชั่นทางด้านเทคนิค
การเยี่ยมชมดูงานด้านเทคนิค
การจัดแสดงนิทรรศการ

7
9
10
11
12

เหตุการณ์สาคัญระหว่างประเทศของ JSSC
งานสัมมนาวิชาการอาคารสูง จีน-ญี่ปุ่น-เกาหลี ณ เมืองนารา ประเทศญี่ปุ่น 2019 13งานประชุมวิชาการ IABSE Young Engineers Colloquium เอเชียตะวันออก ครั้งที่
2 ณ มหานครโตเกียว 201914บทความพิเศษ : เหล็กกล้าไร้สนิม
268 ถนนออชาร์ด
ประตูระบายน้า Kamihiraiสารจากประธาน

16
18
ปกหลัง

หมายเลขหน้าที่กากับอ้างอิงนิตยสารฉบับภาษาอังกฤษ
ฉบับภาษาไทย: ©2020 สมาพันธ์เหล็กและเหล็กกล้าแห่งญี่ปุ่น / สมาคม
ก่อสร้างเหล็กแห่งประเทศญี่ปุ่นThe Japan Iron and Steel Federation
3-2-10 Nihonbashi-Kayabacho, Chuo-ku, Tokyo 103-0025, Japanโทรสาร: 81-3-3667-0245
โทรศัพท์ : 81-3-3669-4815
ที่อยู่อีเมล: sunpou@jisf.or.jpเว็บไซต์: http://www.jisf.or.jp1หัวข้อพิเศษ: : สมาคมเหล็กก่อสร้างแห่งประเทศญี่ปุ่น

รูปที่ 1 โครงสร้างเหนือพื้นดิน
รูปที่ 2 โครงสร้างใต้ดิน
รูปที่ 3 เฟรมขนาดใหญ่
รูปที่ 4 สะพานคนเดิน (ชั้น 5F)

รางวัลชมเชยจาก JSSC ถึงโครงการที่ประสบความสาเร็จอย่างโดดเด่นในปี
2019(หน้า 1) รางวัลโครงการที่ประสบความสาเร็จอย่างโดดเด่น

โครงการฟื้นฟูพัฒนาเมืองย่านนิฮงบาชิ (Nihonbashi)ผู้ได้รับรางวัล : บริษัท NIHON SEKKEI, INC. และบริษัท Obayashi Corporationการฟื้นฟูพัฒนาโซน Aโครงการฟื้นฟูพัฒนาเมืองย่าน Nihonbashi 2-chome Category-1 เป็นโครงการที่ มุ่ ง ฟื้ น ฟู พั ฒ นาเมื อ ง ซึ่ ง ประกอบไปด้ ว ย 4 โซน โดยมี ศู น ย์ ก ลางอยู่ ที่ อ าคารNihonbashi Takashimaya Shopping Center (หนึ่งในสิ่งปลูกสร้างทางวัฒนธรรมที่
สาคัญ) และโครงการฟืน้ ฟูพัฒนาเมืองประเภทที่ 1
โซน A ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของห้างสรรพสินค้า Takashimaya และชั้นล่างของ
อาคาร ประกอบด้วยสานักงานและร้านค้าปลีก ห้องเครื่อง รวมถึง DHC ที่ได้รับการ
รับรองสาหรับโซนทั้งหมด ส่วนชั้นใต้ดินประกอบด้วยทีจ่ อดรถ และห้องเครื่อง เช่นห้อง
เก็บถังเก็บความร้อน (อ้าอิงภาพที่ 1)การออกแบบและการก่อสร้างโซน Aโครงสร้ า งของโซน A มี ร ะบบการค้ายั น แบบโครงค้ายั น ที่ ไม่ โ ก่ ง เดาะ หรื อ
Buckling Restraint Brace (BRB) ประกอบกับระบบ Hat Trusses, Belt Trusses
และ Oil Dampers โดยมีการจัดวางอย่างเหมาะสมบนโครงเฟรมขนาดใหญ่ (Megaframe) โดยเสาของโครงเฟรมขนาดใหญ่จะมีลักษณะที่เอียงออกจากฐานของโครงสร้าง
ส่วนบน ส่วนสมรรถนะด้านการรับแรงแผ่นดินไหวของอาคารโซน A จะเป็น 1.5 เท่าของอาคารสูงทั่วไป (รูปที่ 1)สาหรับการก่อสร้างชั้นใต้ดินได้ใช้วิธีการก่อสร้างแบบ Inverted Construction
Method โดยจานวนเสาหลัก หรือ king posts จะมีจานวนลดลงเนื่องจากเสาของ
โครงสร้างด้านบนที่มีลักษณะเอียงซึ่งจะไปเชื่อมต่อกับกาแพงกันดินอันส่งผลให้เสาหลัก
ที่รองรับเสาส่วนบนมีจานวนลดลง รวมถึงการใช้วิธีการก่อสร้างแบบ Mega Frame
Inverted Construction จะช่วยเพิ่มความสามารถในการทางานของชั้นใต้ดินและลด
ระยะเวลาการก่อสร้างลงได้ประมาณ 6 เดือน (รูปที่ 2)วิธีการก่อสร้างแบบ “Mega Frame Inverted Construction Mothod” คือวิธีการก่อสร้างที่โครงถักชั่วคราวถูกสร้างขึ้นระหว่างคานชั้น 1 และคานชั้น B1 เพื่อทา
ให้ได้เฟรมขนาดใหญ่ หรือ Mega Frame ขึ้นมา โดยจะเริ่มกระบวนการขุดดินเมื่อมี
การยึดเสาชั้นใต้ดินกับโครงเฟรมขนาดใหญ่แล้ว (รูปที่ 3)สะพานคนเดินระหว่างโซน A และ ห้างสรรพสินค้า Takashimaya ถูกสร้างด้วย
โครงสร้างแบบคานยื่น โดยมีจุดรองรับอยู่ที่ฝั่งโซน A และเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบของ
การเสียรูประหว่างชั้นเมื่อเกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหว เฟรมรูปตัว L จึงถูกนามาใช้เพื่อ
ลดการเสียรูปในแนวตั้งโดยการใช้ liner sliders ในการควบคุมการสั่นสะเทือนที่
เกิดขึ้นที่ส่วนท้ายของสะพาน (รูปที่ 4)ภาพที่ 1 มุมมองแบบเต็ม

2

Zone A

Fig. 1 Above-ground Structure

Fig. 2 Underground Structure

Hat truss

4F

Multi-layered
buckling-restrainedbraces3F
2F

Oil dampers

GL

BucklingrestrainedbracesB2F
36,750Belt truss

Photo 1 Full view

Seismic resistantdeviceMega frame

1F
B1F
B3F
B4F

King post

B5F
Foundation

Retaining wall
(Basement
wall)
Retaining wall
(Pilling)

Fig. 4 Pedestrian Bridge (5F)

Fig. 3 Mega Frame
1F steel beamTemp. braces(cut&demolish)
B1F temp.
steel beam
(remain)

1F steel beam
B1F temp.
steel beam

Importantcultural property
Column(also asking post)

Beam

Liner sliders
6F

5F
Temp. brace

HangingcolumnsExp. joint

Temp. braces

3~15m
L-shapedcantilever(หน้า 2) รางวัลโครงการที่ประสบความสาเร็จอย่างโดดเด่น

การจราจรหนาแน่น จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษในเรื่องของวัตถุที่อาจจะตกลงมาใน
ระหว่ างการก่อ สร้ า ง เพื่ อจั ด การกั บสภาพพื้น ที่ ดั ง กล่ าวจึง มี การน านั่ ง ร้า นแบบยก
อัตโนมั ติ มาใช้เพื่ อปรับปรุง ประสิท ธิภาพด้ านความปลอดภัยและผลิต ภาพให้ ดีขึ้ นดังนั้นอาคาร Nakanoshima Festival Tower West จึงได้รับการประเมินว่าเป็น
โครงการที่มีส่วนช่วยอย่างมากในการปรับปรุ งเทคโนโลยีการก่อสร้างอาคารสูง ที่ใช้
โครงสร้างเหล็ก

อาคาร Nakanoshima Festival Tower Westผู้ได้รับรางวัล: บริษัท Nikken Sekkei Ltd. และ Takenaka Corporationในโอซาก้ า ได้ มี ก ารก่ อ สร้ า งโครงการตึ ก แฝดขึ้ น ในบริ เ วณที่ ติ ด กั บ ถนน
Yotsubashisuji ซึ่ ง เป็ น หนึ่ ง ในถนนสายหลั ก ของโอซาก้ า โดย Nakanoshima
Festival Tower West เป็นอาคารสูงที่สร้างในเฟสทีส่ องของโครงการตึกแฝดคู่นี้ (ภาพที่ 1)
แผนโครงสร้างของอาคารที่สร้างในเฟสแรกนั้นมีลักษณะเฉพาะที่บริเวณชั้นกลางซึ่ ง มี ร ะบบ ฐ าน ร าก ที่ แยก อ อ ก จ าก ตั ว อ า คาร เ พื่ อ ป้ อ งแ ผ่ น ดิ น ไหว หรื อ
seismically-isolated intermediate layer และโครงสร้างของโครงถักขนาดใหญ่ ในส่วนของ Nakanoshima Festival Tower West โดยเจ้าของโครงการยังคงต้องการให้
มีระบบการป้องกัน แผ่นดินไหวเช่นเดียวกับโครงการในเฟสแรก และเพื่อตอบสนอง
ความต้องการดังกล่าว ระบบโครงสร้างควบคุมการสั่นไหวของอาคารที่ไม่สูงมากนักอัน
เนื่องจากแผ่นดินไหว หรือ low-rise floor-intensive response-control structureจึงได้ถูกนามาใช้ ซึ่งเป็นระบบการป้องกันแผ่นดินไหวที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับระบบ
ฐานรากที่แยกออกจากตัวอาคาร ในแง่ของความสามารถของการต้านทานแผ่นดินไหว

ภาพที่ 1 มุมมองแบบเต็ม และส่วนของอาคารชั้นเตี้ย
รูปที่ 1 รูปแนวดิ่งของโครงเฟรมและการจัดวางอุปกรณ์ลดการสั่นสะเทือน

ระบบโครงสร้างควบคุมการสั่นไหวอันเนื่องมาจากแรงแผ่นดินไหวในอาคารที่ไม่ สูง มากนัก หรือ Low-Rise Floor-Intensive Response-Control
structureมีการใช้อุปกรณ์ลดการสั่นสะเทือน หรือ Oil Damper ที่มีคุณสมบัติการดูดซับ
และการกระจายพลังงานได้ดี (High-Damping) จานวน 48 หน่วย น้าหนัก 6,000 kNที่ถูกจัดเตรียมไว้ตามผนังชั้นนอกในส่วนของอาคารชั้นเตี้ย (ชั้น 1 ถึงชั้น 4) ซึ่งจะถูกปิดทั บด้ ว ยผนั ง อิ ฐ อี ก ที หนึ่ ง นอกจากนี้ ยัง มี ก ารเลื อ กใช้ โ ครงสร้ า งแบบ "Big Wallframing" ระหว่างด้านบนของผนังที่ตั้งจากชั้น 1 ถึงใต้พื้นชั้น 4 และพื้นคานขนาดใหญ่
ทางด้านตะวันออกของอาคาร โดยภายในมีอุปกรณ์ลดการสั่นสะเทือนจานวน 4 ตัว ถูกติดตั้งไว้ ด้วยวิธีดังกล่าวอุปกรณ์ลดการสัน่ สะเทือนทีม่ ีคุณสมบัตดิ ้านการดูดซับและการ
กระจายพลังงานได้ดี จึงได้ถูกติดตั้งในผนังอิฐชั้นนอกของอาคารทั้งสี่ด้าน (อ้างอิง รูปที่
1)ระบบโครงสร้างควบคุมการสั่นไหวอันเนื่องมาจากแรงแผ่นดินไหวในอาคารที่ไม่สูง
มากนัก มีข้อดีสองประการ : ประการแรกคือ มีความปลอดภัยของการต้านทานแรง
แผ่นดินไหว เช่นเดียวกับระบบฐานรากทีแ่ ยกออกจากตัวอาคารเพื่อป้องกันแผ่นดินไหว
และประการที่สองคือ ไม่จาเป็นต้องมีชั้นอาคารที่ปราศจากการใช้งานดังเช่นชั้นอาคาร
ที่ใช้สาหรับรองรับระบบแยกฐานรากกับตัวอาคารสาหรับป้องกันแผ่นดินไหว

การนาเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยีโครงสร้างเหล็กขั้น
สูงมาใช้
อาคาร Nakanoshima Festival Tower West มีการนาเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อ
สิ่งแวดล้อมมาใช้เช่น ระบบปรับอากาศแบบเฉพาะส่วน (ที่ใช้ในอาคารทั้งสองหลังใน
โครงการตึกแฝดนี้) โดยนาน้าจากแม่น้าที่ไหลผ่านทั้งสองด้านของพื้นที่โครงการมาใช้
และยังมีการกระจกสองชั้นแบบ “Active Skin” ตกแต่งผนังด้านนอกของสานักงาน
และเนื่ อ งจากบริ เ วณสถานที่ ก่ อ สร้ า งติ ด กั บ ทางด่ ว น และถนนสายหลั ก ที่ มี

4

Photo: Kiyohiko Higashide (Higashide Shashin Jimusho)

Fig. 1 Framing Elevation and Damper Arrangement
Hotel floors:
Outer peripheral column @4.5 m
32nd-floor truss
Pitch change of outer peripheral column+
Supression of flexural deformation
Office floors:
Outer peripheral column @3.6 m
Center core
2,000-kN oil damper (208 units)

Fifth-floor truss
Pitch change of outer peripheral column+
Supression of bending deformation

6,000-kN oil damper at “BigWall” framing

1st~4th floors
Intensive response-control layers
6,000-kN oil damper
Photo 1 Full view and low-rise section5วิธีการก่อสร้างโครงสร้างชั้นใต้ดิน

(หน้า 3) รางวัลโครงการที่ประสบความสาเร็จอย่างโดดเด่น

มีการเลือกใช้อาคารโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กสาหรับโครงสร้างชั้นใต้ดิน และเลือกใช้โครงสร้างเหล็กสาหรับโครงสร้างเหนือพื้นดิน ดังนั้นวิธีการก่อสร้างจากล่างขึ้นบน หรือ bottom-up จึงถูกนามาใช้สาหรับการก่ อสร้างชั้น ใต้ดิน โดยใช้ ผนังดิ นซีเมนต์ หรือ Soil Mixing Wall และสมอยึดดิน สาหรับงานกันดิน ดังนั้นการก่อสร้าง
งานดินและโครงเฟรมหลัก สามารถดาเนินการได้ในสภาพเปิด โดยมีปริมาณงานขุด
180,000 ลูกบาศก์เ มตร งานโครงสร้า งใต้ ดิน ขนาด 50,000 ลู กบาศก์เมตร และมี
ระยะเวลาก่อสร้าง 10 เดือน
การดาเนินการติดตั้งโครงสร้างเหล็กจะใช้ปั้นจั่นยกแบบหอสูง หรือ tower craneทั้งหมด 4 ตัว โดยดาเนินการติดตั้งประมาณ 3,000 ตันต่อสองสัปดาห์

อาคาร Osaki Garden Towerผู้ได้รับรางวัล: Yuichi Koitabashi, Seiya Kimura, Kenichi Hirai, Yoshihide
Takada, Toshihiro Hayasaka และ Taisei Corporation
Osaki Garden Tower เป็นอาคารสานักงานของโครงการฟื้นฟูพัฒนาเมือง หรือUrban Redevelopment โดยบริษัท Sumitomo Realty & Development จากัด
อาคารมีความสูง 114 เมตร จานวน 24 ชั้น มีชั้นใต้ดิน 2 ชั้น และมีพื้นที่ 178,000ตารางเมตร (ภาพที่ 1)ลักษณะโดยทั่วไปของอาคาร

ภาพที่ 1 มุมมองภายนอก
รูปที่ 1 ผังโครงสร้างของชั้นอาคาร
รูปที่ 2 โครงสร้างตามแนวดิ่งของอาคารในด้านกว้าง

การออกแบบรูปลักษณ์ภายนอกของอาคาร ได้มีการจัดสรรพื้นที่ของอาคารเพื่อ
ช่วยลดความรู้สึกอึดอัดของบริเวณที่พักอาศัยโดยรอบ และยังเลือกใช้สีของกระจกที่มี
กลมกลืนกับสิ่งแวดล้อมภายนอกอีกด้วย
ชั้นของอาคารมีพื้นที่เปิดโล่งพร้อมกับทิวทัศน์ที่สวยงาม มีสานักงานขนาดใหญ่
พื้นที่ 5,500 ตารางเมตรต่อชั้น ซึ่งนับว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดในโตเกียว ช่วงอาคาร (span)ยาว 10.8 เมตร ความสูงเพดาน 3 เมตร และความลึกอาคารโดยปราศจากเสา 21เมตรอุป กรณ์ต้ า นทานแผ่นดิน ไหวระบบแยกฐานรากออกจากตัว อาคาร หรื อ
Earthquake-resistant Equipment Intensive Seismic Isolation
Systemลักษณะโครงสร้างของอาคารจะมีระบบแยกฐานตัวอาคารที่บริเวณหัวเสาของชั้น
ใต้ดิน B1 ซึ่งจะสอดคล้องกับรูปแบบชองอาคารที่ใช้แกนกลาง หรือ center core ที่มี
ระยะห่างระหว่างเสา 10.8 เมตรจุดสาคัญของโครงสร้าง มีดังนี้ เสาเหล็ก ถู กออกแบบให้ร องรับคานช่วงยาว หรือ long span beams ในพื้น ที่สานักงานทั้งสองด้านของทางเดินในส่วนแกนกลางของอาคาร และในบริเวณช่องลิฟท์
ของอาคารสามารถรองรับระบบต้านทานแรงแผ่นดินไหวได้ การนาเสาทั้งสองต้นมารวมกันเข้าสู่โครงเฟรมสาหรับถ่ายแรง หรือ transfer frameในชั้นที่ 1 แรงในแนวดิ่งจะถูกรวมไว้ที่เสารองรับคานช่วงยาว ซึ่งทาหน้าที่เป็นตัวถ่วง
น้าหนักเพื่อปรับสมดุลจากแรงยกให้ถูกรวบรวมไว้ที่ระบบต้านทานแรงแผ่นดินไหวอัน
เนื่องมาจากแรงในแนวราบที่เกิดขึ้นจากแผ่นดินไหว
ด้วยการจัดเรียงทิศทางของลิฟท์ให้มีทางเข้าแบบหันหน้าเข้าหากันในระยะ 10.8
เมตร จึงเป็นไปได้ที่จะจัดตรียมระบบต้านทานแรงแผ่นดินไหวไว้ภายในแกนกลางของ
อาคารในแต่ละเส้นกริด (grid line) แต่ละแนวในบริเวณที่ลิฟท์หันหลังชนกันด้ ว ยการค านึ ง การจั ด วางเส้ น ทางการเดิ น ของผู้ ใ ช้ อ าคารที่ ดี ส่ ง ผลให้ วิ ศ วกรผู้ออกแบบสามารถจัดวางระบบรับแรงด้านข้างที่แกนกลางอาคารได้อย่างเหมาะสม อันส่งผลต่อความยืดหยุ่นของการจัดวางพื้นที่ใช้สอยอาคาร และนอกเหนือจากระบบรับ
แรงด้านข้างของแกนกลางอาคารแล้ว ยังได้มีการนาระบบแยกฐานรากออกจากตัว
อาคารเข้ามาใช้ทาให้ความสามารถในการต้านทานแรงแผ่นดินไหวของตัวอาคารนั้นดี
เยี่ยมขึ้นไปอีก

6

Fig. 1 Floor Framing Plan

Steel plate wall
Seismic brace (buckling restrained brace)

EV enteringand exiting
position

Arrangement ofseismic members
concentrated in the core

Photo 1 Exterior view

130 m

Fig. 2 Lower Framing Elevation of Short Side
Seismic force

Vertical load fromthe mass of theoffice space

Fluctuating axial
loads produced
during an earthquake
in the columns withseismic members

Long-term axial
load due to the massof the office space

Seismic member(seismic wall)
Seismic isolation member(isolator)
Seismic isolation member(steel damper)

Steel plate seismic wall

Transfer steel plate wall

Position of seismic
isolation bearing

Position of seismic
isolation bearing

Isolator

7

Position of seismic Position of seismic
isolation bearing
isolation bearing

Steel U-shaped damper

(หน้า 4) รางวัลวิทยานิพนธ์

ผลของการค้ายันเนื่องจากแผ่นพื้นคอนกรีตที่ส่งผลต่อพฤติกรรม
การโก่งเดาะทางด้านข้างของคานเหล็กรูปตัว Hผู้ได้รับรางวัล: Yuji Koetaka, Haruna Iga, Jun Iyama และ Takashi Hasegawaคานาเป็นที่ทราบกันดีว่าคานประกอบ หรือ composite beams สร้างขึ้นโดยใช้คาน
เหล็กรูปตัว H กับแผ่นพื้นคอนกรีตเสริมเหล็ก โดยมีหมุดรับแรงเฉือน หรือ Studs ที่ติดตั้งบริเวณหัวคานทาหน้าที่เป็นตัวเชื่อมประสานระหว่าง 2 วัสดุ ทาให้การโก่งเดาะ
ทางด้านข้างนั้นยากทีจ่ ะเกิดขึน้ เพราะการเคลื่อนที่นอกระนาบอันเนื่องจากแรงบิดที่ปีก
บนของคานได้ถูกค้ายันโดยแผ่นคอนกรีต แล้ว เพื่อที่จะตรวจสอบพฤติกรรมการโก่ง
เดาะทางด้านข้าง ของคานประกอบหรือ composite beam ด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิง
ตัวเลขโดยคานึงถึงผลจากค้ายัน ของแผ่น พื้นคอนกรีต ที่ปีก บนของคาน จึงจาเป็น ที่จะต้องประเมินค่าความแข็งแกร่งและความแข็งแรงจากการวิเคราะห์ด้วยสปริงด้านข้าง
และสปริงหมุนอย่างเหมาะสม ตามที่แสดงในรูปที่ 1กรอบของการทดสอบกาลังรับน้าหนักบรรทุก หรือ Loading Testsขอบเขตการศึกษาในปัจจุบันจะมุ่งไปที่การกาหนดลักษณะของชิ้นงานทดสอบ ซึ่งประกอบไปด้วยคานเหล็กสั้น รูปตัว H และแผ่นพื้นคอนกรีต (อ้างอิงรูปที่ 2) ในการ
ทดสอบกาลังรับน้าหนักบรรทุก จะให้แรงในแนวราบ และแรงบิดไปอย่างพร้อมๆกัน
การทดสอบจะให้ผลด้านพฤติกรรมเชิงกลของความสัมพันธ์ระหว่างแรงและระยะการ
เสียรูปของสปริงด้านข้างและสปริงหมุน ดังแสดงในรูปที่ 1 โดยได้มีการทดสอบตัวอย่าง
ทั้งหมด 25 ชิ้น มีค่าตัวแปร หรือ parameter ของตัวอย่างทดสอบ คือ ความยาวของ
หมุดรับแรงเฉือน การจัดวางหมุดรับแรงเฉือน (ใช้หมุดรับแรงเฉือน 1 ตัว หรือใช้หมุด
รับแรงเฉือน 2 ตัว ในพื้นที่ที่กว้างหรือหมุดรับแรงเฉือน 2 ตัว ในพื้นที่แคบ) หน้าตัด
ของแผ่นพื้นคอนกรีต และความลึกของคาน

การตรวจสอบความแข็งแกร่งยืดหยุ่น และความแข็งแรงสูงสุด
ผลการทดสอบความแข็งแกร่งยืดหยุ่น และความแข็งแรงสูงสุดของจุดต่อระหว่าง
แผ่นพื้นคอนกรีตกับปีกบนของคานสรุปได้จากจากความสัมพันธ์ระหว่างแรงและระยะ
การเสียรูป โดยผลลัพธ์ที่ได้จากความสัมพันธ์ระหว่างแรงที่กระทานอกแนวระนาบและ
ระยะกระจั ด ของการเสี ย รู ป ที่ ปี ก บนของคานจะไปสอดคล้ อ งกั บ สปริ ง ด้ า นข้ า งเช่ น เดี ยวกั น นี้ ผ ลลั พธ์ ที่ ไ ด้ จ ากความสั ม พัน ธ์ ร ะหว่ า งโมเมนต์ บิ ด และมุ ม ของการ
หมุนรอบๆ ปีกบนของคานจะไปสอดคล้องกับสปริงหมุน
นอกจากนี้ยังมีการเสนอสมการสาหรับการทานายผลที่ใช้ในการทานายความแข็งแกร่ง
ยืดหยุ่น และความแข็งแรงสูงสุด ขึ้นมาใหม่ เพื่อปรับปรุงให้มีความแม่นยามากขึ้นจาก
สมการแบบดั้ ง เดิ ม โดยเฉพาะอย่ า งยิ่ ง การศึก ษานี้ แ สดงให้ เ ห็ น ว่ า ความแข็ ง แกร่ งยื ด หยุ่ น และความแข็ ง แรงสู ง สุ ด ของสปริ ง หมุ น ที่ ไ ด้ จ ากผลการค านวณมี ค วามสอดคล้องกับผลการทดสอบกาลังรับน้าหนักบรรทุก (อ้างอิงรูปที่ 3)รูปที่ 1 ผลของความค้ายันของแผ่นพื้นคอนกรีตที่ปีกบนของคาน
รูปที่ 2 กรอบของการทดสอบกาลังรับน้าหนักบรรทุก
รูปที่ 3 การเปรียบเทียบความแข็งแกร่งยืดหยุ่น และความแข็งแรงสูงสุดของสปริงหมุน

8

Yuji Koetaka

1999: Graduated from Graduateof School Engineering,Osaka University
1999: Entered Taisei Corporation
2001: Assistant Professor, Kyoto
University

2007: Lecturer, Osaka Institute of Technology
2011: Associate Professor, Graduate Schoolof Engineering, Kyoto University

Fig. 1 Restraint Effect of Concrete Floor
Slabs on Beam Upper Flange

Fig. 3 Comparison of Elastic Stiffness of Rotational
Springs

Displacement of the upper
flange is restricted.

Specimen

LateralspringRotational
spring

Proposal method
Past method

F11L
F11L+
F11M
F11S

Headed
stud

F21L
F21M
F12L-aF12L-b
F11L-H
F11L-L

Fig. 2 Outline of Loading Test

F11M-fw
Fh11L
D11L
D11L+

1375

Specimen(up side down)(unit : mm)
300
800

Oil jack

F11M-fKs
Ksc(pull out) (strain)

DF11L
DF11M

Prediction
loading
Test unloading

DF11S
sF11M
sF11M+sF12M

Ksc , Ks ×103 (kNm/rad)

sD11M
0

10

9

20

30

40

(หน้า 5) รางวัลวิทยานิพนธ์

c: ความยาวรอยบาก (mm) tcr: ความสูงหน้าตัดที่แตกหัก (mm)การประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหักของรอยเชื่อมที่มีตาหนิ

การประเมินค่ากาลังต้านทานการแตกหักโดยประมาณ

ผู้ได้รับรางวัล : Hiroumi Shimokawa, Takaaki Hiroshige, Tetsuya Fujita,Haruhito Okamoto, Yukihiro Harada และ Tadao Nakagomiรูปที่ 2 แสดงความสัมพันธ์ระหว่าง กาลังต้านทานการแตกหัก แบบไร้มิติ หรือdimensionless fracture strength และความลึกรอยบากเทียบเท่า ซึ่งเป็นตัวอย่าง
ของผลการเปรียบเทียบระหว่างค่าที่ได้จากการประมาณ และผลการทดสอบจริง โดยเครื่องหมาย ● ในภาพแสดงถึงผลการทดสอบจริง และเครื่องหมาย ○ แสดงค่า กาลังต้า นทานการแตกหั กที่ ได้ จากการประมาณ เส้น โค้ ง แสดงถึง ค่า ประมาณของกาลั งต้านทานการแตกหัก จากรูปจะเห็นว่าเส้นโค้งค่าประมาณจะมีแนวโน้มที่สอดคล้องกับ
ผลการทดสอบจริง
สมการประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหัก ที่ได้เสนอในการศึกษาข้างต้นนี้เป็นตั ว ช่ ว ยที่ จ ะท าให้ เ ข้ า ใจถึ ง ระดั บของขนาดต าหนิ ไ ด้ อั น ส่ ง ผลให้ ส ามารถควบคุ มประสิทธิภาพของรอยเชื่อมได้ต่อไป และสมการดังกล่าวสามารถนาไปใช้ในการตัดสิน
การยอมรับหรือการปฏิเสธตาหนิในการทดสอบแบบคลื่นอัลตร้าโซนิคได้อีกด้วย

คานามีกรณีศึกษามากมายจากการใช้ tab แบบทางเลือก ติดตั้งที่ปลายคานด้วยวิธีการ
เชื่อม หากแต่กระบวนการเชื่อมนั้นอาจส่งผลให้เกิดตาหนิที่จุดต่อของปลายคานนั้น ได้ดังนั้นจึงได้มีการริเ ริ่มทาการทดสอบการแตกหัก ของรอยเชื่ อมที่มีตาหนิแบบเทียม
ตั้งแต่เมื่อครั้งที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวใหญ่ที่เมืองฮันชิน
จากผลการทดสอบของการแตกหักแบบเปราะอันเกิดจากตาหนิของการเชื่อมที่
เกิดขึ้นในส่วนต้น/ส่วนปลายของรอยเชื่อม เราจึงได้พัฒนาสมการที่ใช้ในการประมาณ
ค่ากาลั งต้านทานการแตกหัก โดยอ้ างอิง ทฤษฎี กลศาสตร์ก ารแตกหักเชิงเส้ น หรื อ
linear fracture mechanicsรูปที่ 1 โมเดลของรอยบาก หรือ penetrated notch modeรูปที่ 2 การเปรียบเทียบค่าที่ได้จากการประมาณ และผลการทดสอบจริง
a) ชิ้นงานทดสอบแบบแผ่นb) ชิ้นงานทดสอบแบบเฟรม

การพัฒนาสมการประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหัก
มีการเลือกตัวอย่างรอยต่อเชือ่ มของชิน้ งานที่มรี อยตาหนิแบบเฉพาะจุด อันเกิดขึ้น
จาการใช้งานจริงทั้งสิ้นจานวน 86 ชิ้น มาใช้สาหรับการพิสูจน์สมการประมาณค่ากาลัง
ต้านทานการแตกหัก
ในการพัฒนาสมการ ได้มีการพิจารณาค่ากาลังต้านทานการแตกหักแบบเปราะอัน
เนื่องมาจากเนื่องจากรอยบาก ซึ่งจะมีความแตกต่างจากการแตกหักแบบเหนียวอัน
เนื่องมากจากรอยบาก เป็นผลให้สมการการประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหักแบบ
เปราะถูกพัฒนาขึ้นโดยอ้างอิงถึงโมเดลของรอยบาก หรือ penetrated notch mode(รูปที่ 1) โดยใช้ในกลศาสตร์การแตกหักเชิงเส้น (อ้างอิง สมการ (1)) และในส่วนของ
การพัฒนาสมการประมาณค่ากาลังต้านทานการแตกหักแบบเหนียวจะมีสมมติฐานว่า
การแตกหักจะเกิดขึ้นเมื่อหน้าตัดที่มีตาหนิมีความเค้น ถึงค่าความเค้นดึงสูงสุด (อ้างอิง
สมการ (2)) ดังนั้นค่ากาลังต้านทานการแตกหักจะอ้างอิงจากสมการ (1) และสมการ
(2) โดยค่าที่ต่ากว่าระหว่างสองสมการข้างต้นจะเป็นค่าของกาลังต้านทานการแตกหัก
σpr
σuT

C

= σ

uT

∙

√E∙exp(C2∙(T− TE ))∙ξ′ ∙ Ebrv
v
γ∙F(ξ)∙√π∙Ak(1)(C = 1.203, C2 = -0.0057)
σpr
σuT

= α ∙

B−2∙Aeq
B

Aeq = a ∙ c/𝑡𝑐𝑟

(2)

(3)

โดยที่
E: โมดุลัสของยัง (N/mm2) T: อุณหภูมิทดสอบ (oC) vTE : อุณหภูมิของการเปลี่ยน
ถ่ายพลังาน (oC) ξ’: B/(B-2Aeq) หรือ B/(B-Aeq) vEbr: การดูดซึมพลังาน Charpy(J) σuT: กาลังรับแรงดึงสูงสุดของหน้าตัดที่แตกหัก ณ อุณหภูมิทดสอบ (N/mm2)
γ: สัมประสิทธิ์ความเข้มของความเค้น F(ξ): สัมประสิทธิ์ความไร้มิติ คานวณโดย
อัตราส่วนของขนาด ξ ความกว้าง B ต่อ ความลึกของรอยบาก A Ak: ความลึกลอย
บากเทียบเท่า (mm) α: อัตราส่วนความแข็งแรงปรับปรุง a: ความสูงรอยบาก (mm)10

Hiroumi Shimokawa

1993: Graduated from Graduate
School of Engineering,
Shinsyu University;
Entered NKK Corporation
2003: Construction Engineering
Services Dept., JFE SteelCorporation
2006: Kawagishi Bridge Works Co., Ltd
2008: Construction Materials Engineering
Dept., JFE Steel Corporation

Fig. 1 Penetrated Notch Model
σ

σ

B

B
A

A

A

Fig. 2 Comparison between Estimated Values and Test Results
1.4

σpr/σuT
1.2 σmax/σuT

1.0

0.8

0.8

0.6

0.6

σ

0.0

0

5

10

Ak, Aeq (mm)
15

20

25

a) Plate test specimen1)

11

30

35

0.2
0.0

:Test results:Estimated values

No.71-74
No.84-86
vEbr=79J
T-vTE=15℃

0.4

No.1-7vEbr=11J
T-vTE=-52℃

0.2

σpr/σuT
σmax/σuT

1.2

1.0

0.4

σ

1.4

:Test results:Estimated values

0

5

10

Ak, Aeq (mm)
15

20

25

b) Frame test specimen2)30

35

(หน้า 6) รางวัลวิทยานิพนธ์

scallop ของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือน
Δ𝛾̅ : ขอบเขตของความเครียดเฉือนเฉลี่ยของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือน
tw: ความหนาของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือน
σy: ความเค้น ณ จุดคราก
G: โมดูลัสของแรงเฉือน
จากการใช้สมการข้างต้น ฮีสเทอรีซีสของขอบเขตความเครียดเฉพาะจุด สามารถ
ประมาณได้จาก ฮีสเทอรีซีสของค่าเฉลี่ยช่วงความเครียดเฉือน (shear strain) ซึ่งสามารถหาได้จากการวิเคราะห์การตอบสนองต่อแผ่นดินไหว ของแบบจาลองโครงสร้าง
จากการคานวณตัวอย่าง อายุการใช้งานจากผลของความล้าแบบรอบต่า หรือ low
cycle fatigue life ถูกนามาประเมินในสถานการที่เกิดแผ่นดินไหวหลายๆ ครั้ง โดยใช้
สมการ (1) และกฎของความเสียหายจากความล้ าแบบสะสม หรือ cumulative
fatigue damage rule (รูปที่ 3) อายุการใช้งานจากผลของความล้าแบบรอบต่า
คานวณได้จากสมการ (1) สามารถประเมินอายุการใช้งานได้แม่นยา หรือประเมินได้
อย่างปลอดภัยกว่าเมื่อเทียบกับการคานวณโดยใช้การวิเคราะห์แบบไฟไนต์เอลิเมนต์

การประเมิน ความล้ารอบต่าสาหรับรอยเชื่อมของตัวหน่วงชนิด
แผ่นเหล็กรับแรงเฉือนที่ติดตั้งเข้ากับระบบเสาเหล็กแบบกลุ่มหรือ
Low-cycle Fatigue Evaluation for Welded Joint of
Shear Panel Damper in Multiple Steel Columnsผู้ได้รับรางวัล : Masaru Shimizu, Kazuo Tateishi, Takeshi Hanji, Hiroki
Sugiyama, Yasumasa Soga, Riku Adachi และ Hiroshi Noda

คานาระบบเสาเหล็กแบบกลุ่มได้ถูกนามาใช้ในโครงสร้างของสะพานของทางหลวง โดยติดตั้งเสาท่อเหล็กทั้งหมด 4 ต้น แล้วประกอบเข้าด้วยกันกับตัวหน่วงชนิดแผ่นเหล็กรับ
แรงเฉือน (รูปที่ 1) ในกรณีที่เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ แผ่นเหล็กรับแรงเฉือนที่มีจุด
ครากต่าจะถูกนามาใช้เนื่องจากมีคุณสมบัติการดูดซับพลังงานจากแรงแผ่นดินไหวและ
รักษาเสถียรภาพของโครงสร้างสะพานได้ดี อย่างไรก็ตามการแตกร้าวอันเกิดมากจาก
ความล้า รอบต่า หรื อ low-cycle fatigue อาจเกิ ดขึ้ น ได้เ นื่องจากการเกิ ดซ้าของ
ความเครียดแบบคงรูป หรือ plastic srain ที่มีขนาดใหญ่ บริเวณรอยเชื่อมของแผ่น
เหล็กรับแรงเฉือน ในการทดลองนี้จะมุ่งเน้นไปที่การศึกษาวิธีการประเมินความล้ารอบ
ต่าในรอยเชื่อมของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือน

รูปที่ 1 ระบบเสาเหล็กแบบกลุ่ม
รูปที่ 2 การเปรียบเทียบระหว่างรอยแตกในช่วงเริ่ม และรอยแตกที่มีขนาดใหญ่ขึ้นรู ปที่ 3 ความเสี ยหายจากความล้ า แบบสะสม ในการวิ เ คราะห์ ก ารตอบสนองต่ อแผ่นดินไหว

วิธีการประเมินผลของความล้ารอบต่าในตัวหน่วงชนิดแผ่นเหล็กรับแรงเฉือน
ในการศึกษานี้ได้ทาการทดสอบการให้น้าหนักแบบซ้าไปซ้ามาบนระบบเสาเหล็ก
แบบกลุ่มโดยใช้การวิเคราะห์แบบไฟไนต์เอลิเมนต์ โดยจาลองแม้กระทั่งขอบของรอย
เชื่อม หรือ weld toe การวิเคราะห์จะแสดงให้เห็นถึงจุดเริ่มต้นของการแตกร้าว และรอยแตกที่มีขนาดใหญ่ขึ้นสามารถประมาณได้จากค่าขอบเขตของความเครียดเฉพาะจุดณ จุดที่เริ่มมีการแตกร้าว และจุดที่มีการให้น้าหนักในรอบที่ J (รูปที่ 2)ในทางกลับกัน วิธีการวิเคราะห์แบบไฟไนต์เอลิเมนต์ที่ได้กล่าวมาในข้างต้นจะต้อง
ใช้แรงงานและเวลาในการคานวณหาค่าขอบเขตของความเครียดเฉพาะจุดที่มาก จากมุมมองของการใช้งานจริง เราได้สร้างความสัมพันธ์ระหว่างขอบเขตของดวามเครียด
เฉพาะจุด ณ จุดที่เริ่มมีการแตกร้าว และสามารถคานวณค่าขอบเขตของความเครียด
เฉือนเฉลี่ยของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือนได้โดยใช้วิธีการคานวณโครงสร้างแบบทั่วไป
ในการศึกษาครั้งนี้จะมุ่งเน้นที่เรื่องของการเกิดรอยแตกร้าวอันเนื่องมาจากความล้ า รอบรอยเชื่ อ มของข้ อ ต่ อ รั บแรงเฉื อ น โดยความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า งขอบเขตของ
ความเครียดทั้งสองที่ได้กล่าวในข้างต้นขึ้นอยู่กับความหนาของแผ่นเหล็กรับแรงเฉือนที่
รอยเชื่อม จากนั้นจึงได้เสนอสมการเพื่อประมาณขอบเขตของความเครียดเฉพาะจุด
โดยใช้สมการดังต่อไปนี้
∆∈𝑙 = 1.4774 ∙ (∆𝛾̅ − 2𝛾̅ )𝛽(1)โดยที่
β = −0.004490 ∙ 𝑡𝑤 + 0.6539

(2)

1

𝜎𝑦

γ̅ = 𝐺 ∙ 3√(3)Δεl: ขอบเขตของความเครี ยดเฉพาะจุ ด ณ ต าแหน่ ง ขอบของรอยเชื่ อ มกล่ อ งใน
12

Masaru Shimizu

2010: Graduated from Kobe City
College of Technology
2012: Finished the mastercourse, Graduate Schoolof Engineering, Kyoto
University

2014: Finished the doctoral course, Graduate
School of Engineering, Kyoto University
2014: Assistant Prof., Graduate School ofEngineering, Nagoya University

25

Crack length [mm]

Crack

15
10
5
0
12

Stiffener

Weld bead

Shear panel

Connection
part

Shear panel damper4δy 5δy 6δy 7δy 8δy 9δy 10δy 11δy 12δy 13δy 14δy 15δy20

Steel column

Fig. 3 Cumulative Fatigue Damage in
Seismic Response Analysis

Lower flange

18

ima

20

22

Number of cycles [cycle]

13

e

urv

c
tion

Est

16

Mean shear strain history
Cumulative fatigue damage
0.02
Calculated by Eq.(1)Calculated by FEA
results
0

−0.04

24

1.2
1
0.8
0.6
0.4

−0.02

Crack with a length ofseveral millimeters wasfound in experiment

14

0.04

0.2
0

5

10

Time [sec]

15

0

20

Cumulative fatigue damage degree D

Fig. 2 Comparison of Crack Initiation
and Growth

Mean shear strain γ

Fig. 1 Multiple Steel Columns(หน้า 7-8)บทความประจาฉบับ: PSSC’19 (1)Technologies for the Future of Tokyo” โดยจะจัดขึ้นก่อนที่จะมีการเยี่ยมชมดู
งานทางด้านเทคนิค และเพื่อให้ การเยี่ยมชมดูงานเป็นไปอย่า งมีประสิทธืภาพ จึง มีหัวข้อการการนาเสนอที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีที่ด้านการออกแบบ และการก่อสร้างสิ่ง
อานวยความสะดวกที่ใช้สาหรับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก และพาราลิมปิกที่โตเกียว

การประชุมโครงสร้างเหล็กแปซิฟิกครั้งที่ 12 ทีโ่ ตเกียว
การประชุม โครงสร้างเหล็กแปซิฟิก หรือ The Pacific Structural Steel
Conference ครั้ ง ที่ 12 (PSSC'19) ได้ จั ด ขึ้ น ในวั น ที่ 9-10 พฤศจิ ก ายน 2019 ณ
Multi-Purpose Digital Hall สถาบันเทคโนโลยีแห่งโตเกียวประเทศญี่ปุ่น
การประชุมโครงสร้างเหล็กแปซิฟิคจัดขึ้นเพื่อรวบรวมความรู้ในด้านการวิจัยเหล็ก
โครงสร้าง การศึกษา และการก่อสร้างจากทั่ว ภูมิภาคแปซิฟิก และเพื่อส่งเสริมความร่ว มมื อ ระหว่ า งสมาคมเหล็ กโครงสร้ า ง และการสื่ อ สารด้ า นการพัฒ นาโครงสร้ า งเหล็กในกลุ่มประเทศแปซิฟิก โดยถูกจัดขึ้นครั้งแรกในปี 1986 ณ ประเทศนิวซีแลนด์
ตามด้วยปี 1989 ณ ประเทศออสเตรเลีย - ปี 1992 ณ ประเทศญี่ปุ่น - ปี 1995 ณประเทศสิงคโปร์ - ปี 1998 ณ ประเทศเกาหลี - ปี 2001 ณ ประเทศจีน - ปี 2004 ณประเทศสหรัฐอเมริกา - ปี 2007 ณ ประเทศนิวซีแลนด์ - ปี 2010 ณ ประเทศจีน - ปี2013 ณ ประเทศสิงคโปร์ และ ปี 2016 ณ ประเทศจีน
การประชุม PSSC ครั้งที่ 12 ที่ผ่านมาล่าสุดนี้ จัดขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นครั้ง
แรกในรอบเกือบหนึ่งศตวรรษนับตั้งแต่ การประชุม PSSC ครั้งที่ 3 ในปี 1992 ที่ได้จัด
ขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่น ส่วนการประชุม PSSC โดยครั้งก่อนหน้านี้จัดขึ้นที่เซี่ยงไฮ้ ประเทศ
จีนในปี 2016 และญี่ปุ่นได้เข้ามารับหน้าที่ในการจัดการประขุม PSSC ต่อจากประเทศจี น โดยคณะกรรมการเฉพาะด้ า นของการเตรี ย มการประชุ ม PSSC'19 ได้ ก่ อ ตั้ ง
Japanese Society of Steel Construction (JSSC) โดยมีประธานคือนาย Yozo
Fujino ทาหน้าที่ช่วยสนับสนุน การเตรียมการสาหรับการประชุม PSSC'19 โดยมี
เหตุผลสาคัญที่ทาให้ PSSC'19 จัดขึ้นที่ประเทศญี่ปุ่นคือ การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกและ
พาราลิมปิกเกมส์ในปี 2020 ที่โตเกียว PSSC’19 จึงจัดขึ้นเพื่อเยี่ยมชมดูงานทางด้าน
เทคนิค หรือสิ่งอานวยความสะดวกต่างๆ ที่จะใช้สาหรับการแข่งขัน

ก้าวสู่ยุคของโครงสร้างเหล็กที่ มีความยืด หยุ่นและยั่งยืน หรือ Towards
Resilient and Sustainable Steel Structuresพิธีเปิดจัดขึ้น ในวันแรกของการประชุ ม PSSC'19 โดยมีนาย Toru Takeuchi(ศาสตราจารย์แห่งสถาบันเทคโนโลยีแห่งโตเกียว) ประธานคณะกรรมการจัดงาน JSSC
ของการประชุม PSSC'19 เป็นประธานของการจัดงานครั้งนี้ ส่วนนาย Yozo Fujinoประธาน JSSC เป็นตัวแทนของเจ้าภาพในการกล่าวคาเปิดงาน (ภาพที่ 3) จากนั้น
สุทรพจน์ได้ถูกส่งมาโดยแขกผู้มีเกียรติทั้งสองท่านคือ นาย Izuru Takewak ประธาน
จากสถาบันสถาปัตยกรรมแห่งประเทศญี่ปุ่น หรือ The Architectural Institute ofJapan (ศาสตราจารย์แห่งมหาวิทยาลัยเกียวโต) และศาสตราจารย์ Zhou Xuhong(ประธานกิตติมศักดิ์ของสมาคมก่อสร้างเหล็กจีนนั กวิชาการสถาบันวิศวกรรมแห่งจีน
หรือ Honorary President of Chinese Steel Construction Society,
Academician of the Chinese Academy of Engineering โดยประธานการจัดงาน
ได้อ่านสุนทรพจน์ของนาย Izuru Takewaki ต่อไป
ธีมโดยทั่วไปของงาน PSSC'19 คือ "โครงสร้างเหล็กที่มีความยืดหยุ่นและยั่งยืน"โดยมี เหตุ ผลของการจั ดธีม ดังกล่ าวมาจาก ในปัจ จุบัน ได้เกิ ดภัยพิบัติ ทางธรรมชาติ
บ่อยครั้ง และสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจน จึงต้องการให้เกิดการหารือ
ภายในงานประชุมเพื่อสร้างความตระหนักถึงโครงสร้างเหล็กที่ มีความยืดหยุ่น ยั่งยืน
และน่าดึงดูด ความสาคัญและวัตถุประสงค์ของการประชุม PSSC'19 ที่ได้กล่าวไว้ใน
ข้างต้น ได้รับการเน้นย้าจากการกล่าวสุนทรพจน์เปิดงานโดยท่านประธาน Fujono อีกครั้งหนึ่ง โดยมีข้อความดังต่อไปนี้ :“ธีมการจัดงานของการประชุมครั้งนี้คือ ‘โครงสร้างเหล็กที่มีความยืดหยุ่นและยั่งยืน ’เนื่องด้วยเหตุการจากภัยธรรมชาติที่เกิดขึน้ ในประเทศญี่ปุ่นและทั่วโลก ‘ความยืดหยุ่น’จึ ง เข้ า มามี บ ทบาทส าคั ญ มากขึ้ น เรื่ อ ยๆ ในส่ ว นของผลกระทบเนื่ อ งจากการ
เปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการเติบโตของเมืองในพื้นที่ที่จากัดนั้นเกิดขึ้นอย่าง
เห็นได้ชัด 'ความยั่งยืน’ จึงเป็นอีกส่วนสาคัญเช่นกัน ผมจึงเชื่อว่าจะมีการหารือในแง่มุม
ต่างๆ ทางด้านโครงสร้างเหล็กในวันนี้ และวันพรุ่งนี้ของการประชุมจะทาให้เราบรรลุ
เป้าหมายของ ‘โครงสร้างเหล็กที่มีความยืดหยุ่นและยั่งยืน ’ และโครงสร้างเหล็กที่น่า
ดึงดูดยิ่งขึ้นได้”โปรแกรมหลักของการประชุม PSSC'19การประชุม PSSC'19 ได้มีการจัดการบรรยายพิเศษ และเซสชั่นทางด้านเทคนิค
สาหรับการนาเสนองานวิจัยโดยจัดขึ้นในวันที่ 9 และ 10 พฤศจิกายน 2019 และการ
เยี่ยมชมดูงานทางเทคนิคจัดขึ้นในวันที่ 11 พฤศจิกายน 2019มีผู้เข้าร่วมจากทั้งหมด 21 ประเทศ จานวน 339 คน (201 คนจากประเทศญี่ปุ่น
90 คนจากประเทศจีน เป็นต้น) ในการประชุมด้านเทคนิค มีการนาเสนอรายงาน
ทั้งหมด 232 ฉบับ โดยภาพรวมของการประชุม PSSC'19 ในโตเกียวถือว่าประสบ
ความสาเร็จอย่างมาก (ดูภาพที่ 1 และ 2)ด้านความร่วมมือในการจัดแสดงนิทรรศการ มีบริษัทและองค์กรต่างๆ จานวน 26องค์กร ร่วมจัดบูธแสดงสินค้า ณ สถานที่จัดงาน PSSC’19 และมีผู้เข้าร่วมเยี่ยมชมบูธ
เป็นจานวนมาก การเยี่ยมชมดูงานทางเทคนิคจัดขึ้นเพื่อเยี่ยมชมศูนย์กีฬาโอลิมปิกและ
พาราลิมปิกที่เพิ่งสร้างเสร็จ หรือที่กาลังอยู่ระหว่างการก่อสร้าง (สนามกีฬา Ariakeศูนย์ยิมนาสติก Ariake และ ศูนย์กีฬา Olympic Aquatics) ก่อนการแข่งขันโอลิมปิก
และพาราลิมปิกเกมส์ที่โตเกียวในปี 2020 ยังได้มีการจัดการเยี่ยมชมดูงานที่โครงการ
ฟื้นฟู Metropolitan Expressway ที่มีอายุมากกว่า 50 ปีนับตั้งแต่มีการก่อสร้าง โดยมีผู้เข้าร่วมจากต่างประเทศเป็นจานวนมาก
การประชุมจะจัดขึ้นในธีม "ก้าวสู่ปี 2020: เทคโนโลยีโครงสร้างเหล็ก อันล้าสมัย
แห่งอนาคตของโตเกียว" หรือ “Toward 2020: State-of-the-art Steel Structureงานจัดเลี้ยงและพิธีจบ
เย็นวันแรกของการประชุม PSSC'19 ได้มีการจัดงานเลี้ยง ณ Capitol Hotel
Tokyu ภายหลั ง การกล่ า วค าต้ อ นรั บ จากประธาน JSSC นาย Fujino และศาสตราจารย์เกียรติคุณ Yushi Fukumoto (มหาวิทยาลัยนาโกย่าและมหาวิทยาลัยโอ
ซาก้า) ผู้มีส่วนร่วมในการจัดการประชุม PSSC โดยได้เชิญร่วมดื่มอวยพรพร้อมเริ่มงาน
เลี้ยงด้วยมิตรภาพท่ามกลางผู้เข้าร่วมการประชุม PSSC
ในงานเลี้ยงมีการจัดแสดงเพลงพื้นบ้านดั้งเดิมของญี่ปุ่นพร้อมด้วยเครื่องดนตรีดั้ ง เดิ ม ของญี่ ปุ่ น โคโตะ (koto) และชากุ ฮ าจิ (shakuhachi) และผู้ เ ข้ า ร่ ว มงานโดยเฉพาะจากต่างประเทศก็ได้รับฟังเสียงเพลงอันไพเราะของเครื่องดนตรีญี่ปุ่นเหล่านี้
ท้ายสุดมีการส่งมอบธง PSSC จากประเทศญี่ปุ่นไปยังประเทศจีน โดยจีนจะเป็น

14ประเทศเจ้าภาพในการจัดการประชุม PSSC ครั้งถัดไปโดยได้วางแผนที่จะจัดงานขึ้นใน
ปี 2022 และในการปิดงานเลี้ยงผู้เข้าร่วมงานได้ให้สัญญาที่จะกลับมาพบกันอีกครั้งที่
ประเทศจีนในอีก 3 ปีข้างหน้า (อ้างอิงภาพที่ 4 ~ 6)♦♦♦♦♦

PSSC ดาเนินงานโดยสมาคมเหล็กโครงสร้างแปซิฟิก หรือ The Pacific Councilof Structural Steel Associations (PCSSA) ซึ่งประกอบด้วยสมาชิก 11 ประเทศ
โดยมีประเทศอินโดนีเซีย (สมาคมการก่อสร้างเหล็กของอินโดนีเซีย : IndonesianSociety of Steel Construction) และประเทศไทย (สมาคมเหล็ก โครงสร้า ง
ไทย :Thailand Structural Steel Society) ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกใหม่ และในวันก่อน
งาน PSSC2019 ได้มี ก ารจั ดประชุ ม PCSSA โดยมี ก ารรายงานถึ งโครงร่ างของPSSC2019 และแผนการดาเนินงานในอนาคต
ภาพที่ 1 รูปภาพกลุ่มของผู้เข้าร่วมงาน
ภาพที่ 2 หอประชุมใหญ่หน้างาน PSSC19ภาพที่ 3 การกล่าวคาทักทายจากประธาน JSSC นาย Yozo Fujinoภาพที่ 4 การดื่มอวยพร โดยศาสตราจารย์เกียรติคุณ Yushi Fukumotoภาพที่ 5 การแสดง koto และ shakuhachi ในงานเลี้ยงรับรอง
ภาพที่ 6 การส่งมอบธง PSSC จากประเทศญี่ปุ่นไปยังประเทศจีน ซึ่งจีนจะเป็ นประเทศเจ้าภาพของ PSSC ครั้งถัดไป

15

Outline of PSSC’19 Programs
Date

Time

Nov. 818:00-20:30

PCSSA meeting

Multi-Purpose Digital Hall

Nov. 9(Sat.)

9:00- 9:30

Opening Ceremony

Multi-Purpose Digital Hall

9:30-10:30

Keynote Lecture

Multi-Purpose Digital Hall

Event

Venue

• Professor Jerome F. Hajjar (Northeastern University, USA)
• Professor Yaojun Ge (Tonji University, China)

Nov. 10(Sun.)

11:00-17:00

Technical Session(parallel session)

18:30-20:30

BanquetThe Capitol Hotel Tokyu

9:00-10:30

Organized Session

Multi-Purpose Digital Hall

11:00-12:00

Keynote Lecture

Multi-Purpose Digital Hall

• Professor Chia-Ming Uang (UC, San Diego, USA)
• President Mitsumasa Midorikawa (Building Research Institute, Japan)

Nov. 11(Mon.)

9:00-17:00

Technical Session(parallel session)

17:00-17:15

Closing Ceremony

Multi-Purpose Digital Hall

8:15-14:00

Technical TourTokyo Olympic facilities and Metropolitan
highway renewal project

Photo 1 Group photo of participants

Photo 3 Greeting by JSSC President Yozo Fujino
Photo 2 Main hall at PSSC’19 venue

16

Photo 4 Toast by Emeritus Professor Yushi
Fukumoto

Photo 5 Performance of koto and shakuhachi atthe banquet

Photo 6
Handing over of PSSC
flag from Japan to
China, the host nationof next PSSC

17

(หน้า 9)บทความประจาฉบับ: PSSC’19 (2)หลักหน้าตัด steel box rib หรือ steel box girders อาจมีปัญหาการสั่นสะเทือนจาก
กระแสน้าวนเนื่องจากการตัดขวางของ rib หรือ girder แต่สามารถป้องกันได้ตามหลัก
ของอากาศพลศาสตร์และกลไก TMD สามารถช่วยลดประสิทธิภาพ VIV ได้การบรรยายพิเศษ

การวิจัยการออกแบบการสั่นสะเทือนของเสาเหล็ก หน้าตัดไวด์แฟรงค์แบบ
ลึกหรือ deep wide-flange column ในประเทศสรัฐอเมริกา

ในวันแรกและวันที่สองของการประชุม PSSC'19 มีการบรรยายพิเศษที่หอประชุม
the Multi-Purpose Digital Hall ของสถาบันเทคโนโลยีแห่งโตเกียว หรือ theTokyo Institute of Technology ซึ่งเป็นสถานที่หลักของการประชุม PSSC'19 การประชุมครั้งนี้มีผู้บรรยายที่มีความเชี่ยวชาญและมีชื่อเสียง 4 ท่าน ในสาขางานก่อสร้าง
อาคารและวิศวกรรมโยธาจากประเทศแถบแปซิฟิกรวมถึงประเทศญี่ปุ่นด้วย
ในการบรรยายครั้งนี้หัวข้อทางด้านเทคนิคที่ น ามาเสนอ คือการออกแบบและ
ก่อสร้างอาคารโครงเฟรมเหล็ก และสะพานเหล็กช่วงยาว หรือ the design andconstruction of steel-frame buildings and long-span steel bridges โดยมี
กรอบของการนาเสนอดังต่อไปนี้:■ศาสตราจารย์ Chia-Ming Uangภาควิชาวิศวกรรมโครงสร้าง มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย
ในปั จ จุ บั น ผู้ อ อกแบบมั ก เลื อ กใช้ เ สาหน้ า ตั ด ไวด์ แ ฟรงค์ แ บบลึ ก หรื อ deep
wide-flange column ในการออกแบบโครงเฟรมเหล็กรับโมเมนต์แบบพิเศษในพื้นที่ที่มี ก ารเกิ ด แผ่ น ดิ น ไหวสู ง ในปรเทศสหรั ฐ อเมริ ก า ซึ่ ง เริ่ ม มี ก ารปฏิ บั ติ ม านั บตั้ ง แต่เหตุการณ์แผ่นดินไหว Northridge ที่แคลิฟอร์เนีย ในปี 1994
การวิจัยนี้นาเสนอถึงที่มาของประเด็นของเสาหน้าตัดที่มีความลึกมาก หรือ deep
column ที่ปรากฏขึ้นครั้งแรกในการทดสอบจุดต่อรับโมเมนต์ ผลลัพธ์จากการจาลอง
เชิงตัวเลขนาไปสู่โครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนโดย NIST ซึ่งครอบคลุม ถึงการ
ทดสอบแบบวงรอบ หรือ cyclic testing ของเสาขนาดใหญ่กว่า 45 ต้น ผลที่ได้จาก
แผนงานวิจัยนี้รวมถึงผลกระทบจากบทบัญญัติแผ่นดินไหวของ AISC ก็ได้ถูกนาเสนอ
ด้วยกลยุทธ์ใหม่สาหรับงานก่อสร้างด้วยระบบที่มีความยืดหยุ่นและโครงสร้างที่
ยั่ง ยืน หรือ New Strategies for Sustainable Resilient andStructural Systems■ศาสตราจารย์ Jerome F. Hajjarภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัย Northeasternความสามารถในการรับการเสียรูปแบบไม่ยืดหยุ่นของการเชื่อมปลายคาน
เหล็กและโครงเฟรมเหล็กรับโมเมนต์แบบเต็มรูปแบบจานวนสามชั้นภายใต้
แรงกระทาแบบซ้าๆ
■ในช่วงปีที่ผ่านมาระบบโครงสร้างแบบใหม่ได้รับการพัฒนาเพื่อการออกแบบระบบ
โครงสร้างเหล็กที่มีความยั่งยืนและยืดหยุ่น รวมถึงระบบโครงสร้างคอมโพสิทระหว่าง
เหล็กและคอนกรีต บทความนี้ได้สรุปงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับระบบที่พัฒนาขึ้นเพื่อ ช่วยลดปริมาณการใช้พลังงาน มลภาวะ และของเสียอันเกิดจากการก่อสร้างและการใช้งาน
อาคาร รวมถึ ง ระบบที่ ส ามารถนาวั ส ดุ จ ากการก่ อสร้ า งกลั บมาใช้ง านใหม่ได้ หรื อ
Design for Deconstruction และระบบกันความร้อนในอาคารโครงสร้างเหล็ก
■ประธาน Mitsumasa Midorikawaสานักงานวิจัยและพัฒนาแห่งชาติ, สถาบันวิจัยอาคาร
เมื่ออาคารเหล็กที่สูงมากเป็นพิเศษประสบกับแผ่นดินไหวที่มีคาบการสั่นที่มาก
และระยะเวลานาน (long-period/duration) โดยเกิ ดแรงกระทาซ้ามากเกิ นกว่า ที่คาดการณ์ไว้จากการออกแบบโครงสร้างต้านแผ่นดินไหวแบบทั่วๆไป และเนื่องจาก
ความรู้ที่มียังไม่เพียงพอเกี่ยวกับ สมรรถนะของโครงสร้างที่รับแรงแผ่นดินไหว และวิธี ก ารประเมิ น อาคารเหล็ ก สู งภายใต้ก ารรับ แรงกระท าแบบซ้าๆ จึ งเป็ น ที่ม าของโครงการวิจัยร่วมในญี่ปุ่นที่ได้เปิดตัวในขึ้นปี 2010บทความนี้จึงนาเสนอการทดสอบจุดต่อแบบการเชื่อมปลายคานเหล็ก และการ
ทดสอบโครงเฟรมเหล็กรับโมเมนต์แบบเต็มรูปแบบจานวนสามชั้น ซึ่งได้ถูกใช้เป็น
ข้อมู ลในโครงการวิจั ยร่ว มดั งกล่ าวนี้ การทดสอบการให้ แรงกระทาแบบซ้ าๆ หรือmultilevel cyclic loading test ที่ตาแหน่งของจุดต่อของการเชื่อมที่ปลายคาน โดยมีวัตถุประสงค์ของการทดสอบเพื่อสร้างวิธีการประเมินผลการเสียรูปแบบวงรอบ หรือcyclic deformation ของการเชื่อมที่ปลายคาน ส่วนการทดสอบการให้แรงกระทา
แบบซ้ าๆ บนโครงเฟรมเหล็ ก รั บ โมเมนต์ แ บบเต็ ม รู ป แบบจ านวนสามชั้ น ได้ ถู กดาเนินการเพื่อใช้ตรวจสอบสมรรถนะการรับแรงแผ่นดินไหวของโครงเฟรมเหล็ก และเพื่อยืนยันความถูกต้องของสมการที่ใช้ในการประเมินการแตกหัก จากผลการทดสอบ
ของจุดต่อแบบการเชื่อมที่ปลายคาน และโครงเฟรมเหล็กรับโมเมนต์แบบเต็มรูปแบบ
สมการการประเมินการแตกหักได้ถูกนาเสนอและยืนยันผลการคานวณจานวนรอบของ
การให้แรงกระทาแบบซ้าๆ จนเกิดการแตกหักที่ปลายคานในการออกแบบการรับแรง

ปัญหาด้านพลศาสตร์และอากาศพลศาสตร์ในสะพานเหล็กช่วงยาว

ศาสตราจารย์ Yaojun Ge
Department of Bridge Engineering SLDORC, Tongji Universityเนื่องจากค่าของความยาวช่วงสะพาน หรือ span length ที่มีค่าเพิ่มมากขึ้น
ปัญหาแบบพลศาสตร์และอากาศพลศาสตร์ในสะพานเหล็กช่วงยาวจึงได้ถูกนาเสนอใน
แง่มุม ด้านลักษณะเฉพาะของพลศาสตร์ในสะพานขึ ง ความเสถียรตามหลักอากาศ
พลศาสตร์ ของสะพานแขวน และการลดแรงสั่ น สะเทือนที่เกิ ดจากกระแสน้าวนใน
สะพานเหล็กแบบโค้ง หรือ steel arch bridge และสะพานที่ใช้ระบบคานหลัก หรือgirder bridge โดยความถี่มูลฐานของสะพานจะไม่ลดลงอย่างรวดเร็วเมื่อมีการเพิ่มขึ้น
ความยาวช่วงของสะพานขึง และความเร็วการกระพือวิกฤต หรือ critical flutter
speed มีผลไม่มากนักต่อ ความยาวช่วงสะพานที่มากขึ้น ซึ่งอาจรองรับความยาวช่วง
สะพานที่จะมีค่ามากขึ้นในอนาคตได้
ปัญหาที่ท้าทายมากที่สุดของสะพานแขวนช่วงยาว คือเรื่องของความมีเสถียรภาพ
ของสะพานตามหลักอากาศพลศาสตร์ โดยอุปกรณ์ 1 ใน 3 อย่าง อันได้แก่ stabilizer,
slot และ combination of slot and stabilizer จะต้องนามาใช้ในความยาวช่วง
สะพานที่มากกว่า 1,500 เมตร และในสะพานเหล็กช่วงยาว และสะพานที่ใช้ระบบคาน

18

แผ่นดินไหวของอาคารสูงที่ใช้โครงสร้างเหล็กที่ประสบกับแผ่นดินไหวที่มีคาบการสั่น
ที่มาก และระยะเวลานาน

19

Professor Jerome
F. Hajjar
Department of Civil andEnvironmental Engineering,Northeastern University

Professor Yaojun Ge
Department of Bridge
Engineering, SLDRC, Tongji
University

Professor Chia-Ming
Uang
Department of StructuralEngineering, University ofCalifornia, San Diego

Dr. Mitsumasa
Midorikawa
President, National Researchand Development Agency,
Building Research Institute20(หน้า 10)บทความประจาฉบับ: PSSC’19 (3)คาถามและคาตอบได้ถูกรวบรวมอยู่ในรายงานการวิจัยที่ได้จัดขึ้น (รูปภาพที่ 2)และการประชุมทางด้านเทคนิคในทั้งสองวันนี้ได้สิ้นสุดการประชุมลงอย่างสมบูรณ์

เซสชั่นทางด้านเทคนิค
ตารางที่ 1 การประชุมและจานวนเอกสารรายงานในการประชุม PSSC2019รูปภาพ 1 ภาพการเซสชั่นการประชุมทางเทคนิค
รูปภาพ 2 คาถาม & คาตอบ

ในช่วงเซสขั่นทางเทคนิคของการประชุม PSSC'19 มีการนาเสนองานวิจัยทั้งหมด
228 เรื่อง จานวน 41 เซสชั่น โดยตารางที่ 1 แสดงชื่อของเซสชั่น การประชุม และจานวนงานวิจัยในแต่ละเซสชั่น
เนื่องด้วยลักษณะเฉพาะของภัยพิบัติที่เกิดขึ้นในภูมิภาคแปซิฟิกจึงเป็นที่มาของชื่อ
การประชุม – การประชุมโครงสร้างเหล็ก แห่งแปซิฟิก (PSSC) โดยงานวิจัยหลายๆ
หัวข้อได้รายงานถึงการรับมือกับแผ่นดินไหว ซึ่งมีงานวิจัยจานวนมากที่เกี่ยวข้องกับ
เรื่องแผ่นดินไหวและได้รับการนาเสนอในเซสชั่น Seismic Performance & Designมากถึง 45 ฉบับ นับว่าเป็นเซสชั่นที่ ใหญ่ที่สุดในช่วงของเซสชั่น ทางเทคนิคนี้ จากเซสชั่นดังกล่าวมีงานวิจัยจานวนมากที่รายงานในหัวข้อ หัวข้อด้านจุดต่อ หัวข้อด้าน
แนวคิดของการออกแบบ และหัวข้อด้านความล้าและการแตกหัก

งานวิจัยด้านการต้านแผ่นดินไหว
ในด้ านของการออกแบบโครงสร้างต้า นทานแรงแผ่ นดิ นไหว รายงานการวิจั ยจานวนมากพูดถึงการวิจัยเกี่ยวกับอุปกรณ์ควบคุมการตอบสนอง (response-control
device) การต้านแผ่นดินไหวของระบบโครงสร้างเสา-คาน-ค้ายัน พฤติกรรมของข้อต่อ
เสา-คานในระหว่างรับแรงแบบ cyclic loading และการออกแบบโครงสร้างต้านทาน
แผ่นดินไหวของเพดานโรงยิม
การวิจัยเกี่ยวกับอุปกรณ์ควบคุมการตอบสนอง (response-control devices)การพัฒนาอุปกรณ์ควบคุมแผ่นดินไหว (seismic-control devices) โดยกล่าวถึงการ
ปรับปรุงระบบต่างๆเช่น buckling-restrained braces, viscoelastic dampers และ
friction dampers รวมถึงวิธีการออกแบบโครงสร้างต้านทานแรงแผ่นดินไหว โดยใช้
อุปกรณ์เหล่านี้ ซึ่งแสดงให้เห็น ว่าเซสชั่น ทางด้านเทคนิคครั้ง นี้ การวิจัยและพัฒนา
อุปกรณ์ควบคุมการตอบสนองได้รับการส่งเสริมอย่างจริงจัง (ดูภาพที่ 1)เซสชั่นทางด้านจุดต่อ หรือ Session on Connectionsในเซสชั่นทางเทคนิคนี้มีงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับด้านจุดต่อจานวน 31 ฉบับ ซึ่งมี
งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับข้อต่อแบบสลักเกลียวเป็นสัดส่วนจานวนมาก แต่ก็มีงานวิจัยที่
เกี่ยวข้องกับข้อต่อแบบการเชื่อมอีกหลายฉบับด้วยเช่นกัน ในงานวิจัยของข้อต่อสลัก
เกลี ยวได้ มีก ารกล่ า วถึง สั ม ประสิท ธิ์ แ รงเสี ยดทาน ( friction coefficients) ความแข็งแรงต่อแรงกด (bearing strength) และคุณสมบัติพื้นฐานอื่น ๆ ของข้อต่อสลัก
เกลียว (bolt joint); การวิจัยเกี่ยวกับ new blind bolt และตัวหน่วงชนิดเสียดทาน
หรือ friction damper ที่ทาขึ้นจากแหวนสปริงรูปกรวย หรือ Belleville springs;และรายงานเกี่ยวกับข้อจุดต่อของ คาน-เสา; และพฤติกรรมของข้อต่อคาน-เสา และจุด
ต่อระหว่างเสา-ฐานเสา ในระหว่างการรับแรงแบบ cyclic loading ส่วนงานวิจัยด้านจุ ด ต่ อ แบบการเชื่ อ ม มี ร ายงานด้ า นการตรวจสอบค่า ความเค้ น ตกค้า ง (residual
stress) ของ orthotropic steel decks ของสะพาน
ในช่วงของเซสชั่นทางด้านจุดต่อนี้ มีรายงานการวิจัยจานวนมากที่เกี่ยวข้องกับ
พฤติกรรมระหว่างการรับแรงแบบ cyclic loading โดยมีเป้าหมายอยู่ที่การประยุกต์ใช้
ผลของการวิจัยเพื่อการออกแบบโครงสร้างต้านทานแรงแผ่นดินไหว
♦♦♦21

Table 1 Sessions and Number ofPapers Reported at PSSC'19
SessionNumberof papers

Seismic Performance & Design

45

Fatigue & Fracture

15

High Performance Steel &Special Materials

12

Spatial Structure

7

Connections

31

Design Concepts

16

Structural System

13

Wind Effect5

Buckling & Stability

14

Bridge10

Robustness, Redundancy &Resilience

3

Inspection & Monitoring

10

Construction

4

Applied & Computational
Mechanics

6

Composite Materials & Elements

13

Dampers & Isolators

6

Corrosion4

Welding

7

Fire Resistance

7

Total

228

Photo 1 Scene at Technical Session

Photo 2 Active Q&A held22

(หน้า 11)บทความประจาฉบับ: PSSC’19 (4)(Higashi Shinagawa Section ฯลฯ ) ของทางพิเศษ ในโครงการนี้โครงสร้างเดิมของ
สะพานจะถูก ยกออกไป โดยได้มีการจัดหาทางอ้อมชั่วคราวพร้อมทั้งสร้างทางด่ว นพิเศษขึ้นใหม่ขึ้นแทนที่ การฟื้นฟูทางพิเศษนี้ดูเหมือนจะเป็นเรื่องยากที่จะสามารถเปิด
ให้บริการได้ทันตามกาหนด แต่ผู้เข้าร่วมก็ยังได้รับความรู้จากผู้เกี่ยวข้องในงานก่อสร้าง
เพราะจะทาให้ผู้เข้าร่วมสามารถเข้าใจได้ถึงเนื้อหาทั้งหมดจากโครงการฟื้นฟูนี้จากการ
ตรวจสอบส่วนต่างๆ ของทางพิเศษนี้ (ดูภาพที่ 2 และ 4)การเยี่ยมชมดูงานด้านเทคนิค
การก่อสร้างสนามกีฬา และสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ได้ดาเนินการไปอย่างรวดเร็วให้แล้ ว เสร็จ ก่ อ นปี 2020 เพื่อ ใช้ ส าหรั บการแข่ งขั น กี ฬ าโอลิ ม ปิ ก และพาราลิ ม ปิ ก ณกรุงโตเกียว (Tokyo 2020) เนื่องด้วยการประชุม PSSC 2019 ที่ได้จัดขึ้นในเดือน
พฤศจิกายน 2019 ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกันกับการก่อสร้างสนามกีฬาดังกล่าวพอดี ทางสมาคมการก่อสร้างเหล็กแห่งญี่ปุ่น (JSSC) จึงได้วางแผนการการเยี่ยมชมสนามกีฬา สิง่ปลูกสร้างต่างๆ รวมไปถึงการเยี่ยมชมโครงการปรับปรุงพัฒนาทางพิเศษ และโครงข่าย
ของทางทางพิเศษในโตเกียวและพื้นที่ใกล้เคียง
เพื่อให้การประชุม PSSC2019 เป็นไปตามธีมงาน - "ก้าวสู่ปี 2020: เทคโนโลยี
โครงสร้างเหล็กอันล้าสมัยแห่งอนาคตของโตเกียว" จึงได้จัดให้มีการเยี่ยมชมดูงานใน
โครงการที่มีการใช้เทคโนโลยีการก่อสร้างก่อสร้างขั้นสูง ในวันจันทร์ที่ 11 พฤศจิกายน
โดยมีจานวนผู้เข้าร่วมทั้งหมด 54 คน ซึ่งครึ่งหนึ่งเป็นผู้เข้าร่วมจากต่างประเทศ โดยใน
วันที่เข้าเยี่ยมชมดูงานมีฝนตกในตอนเช้า และฝนได้หยุดตกเมื่อเริ่มเซสชั่นการเข้าเยี่ยม
ชมดูงาน ทาให้มีอากาศอบอุ่นในตอนกลางวันและเหมาะสมอย่างยิ่งสาหรับ การเยี่ยม
ชมดูงานในครั้งนี้

การเยี่ยมชมทางด้านเทคนิคที่สาคัญ
เนื่องจากวิศวกรที่เกี่ยวข้องกับงานก่อสร้างได้เข้าร่วมกับคณะเยี่ยมชมนี้ด้วย การซักถามและตอบคาถามจึงเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และถือว่าประสบผลสาเร็จใน
เวลาอันสั้น การเยี่ยมชมทางเทคนิคนี้จึงได้รับการประเมินว่าเป็นส่วนสาคัญของการจัด
อบรมในครั้งนี้JSSC ขอแสดงความขอบคุณอย่างสุดซึ้งต่อ คณะผู้จัดเตรียมสถานที่ สาหรับการ
ต้อนรับการเยี่ยมชมครั้งนี้ และได้ให้คาอธิบายต่างๆ ด้านเทคนิค ทั้งๆ ที่มีแผนงานที่
แน่นภาพที่ 1 การเยี่ยมชมทางเทคนิคที่ศูนย์ยิมนาสติก Ariakeภาพที่ 2 ถึง 4 การเยี่ยมชมทางเทคนิคที่โครงการปรับปรุงทางพิเศษ หมายเลข1
Hanedaการเยี่ยมชมดูงานตามไซต์งานก่อสร้างที่สาคัญ
การเยี่ยมชมดูงานเริ่มต้นจากสถานี Shinagawa ไปยังย่าน Ariake ซึ่งเป็นที่ตั้ง
ของสิง่ ปลูกสร้างต่างๆที่ใช้ในการจัดการแข่งขันกีฬา Tokyo2020 โดยมีทั้งส่วนที่สร้าง
เสร็จสมบูรณ์แล้วและอยู่ระหว่างการก่อสร้าง
เริ่มต้นจากผู้เข้าร่วมได้เข้าเยี่ยมชมดูงาน ณ ศูนย์ยิมนาสติกของ Ariake โดยต้อง
ขอขอบคุณคณะกรรมการจัดงานกีฬาโอลิมปิกและพาราลิมปิกของโตเกียวที่เปิดโอกาส
ให้เ ยี่ยมชมดู งานภายในอาคาร และผู้ เข้ าร่ว มยั งได้เ ยี่ยมชมศูน ย์กี ฬาที่ จะใช้ ในการ
แข่งขันนี้ก่อนใคร สาหรับศูนย์ยิมนาสติก Ariake ได้มีการออกแบบโครงหลังคาไม้ขนาด
ใหญ่ อ ย่ า งสวยงาม สร้ า งขึ้ น โดยใช้ ร ะบบโครงสร้ า งคานแบบคอมโพสิ ท และสตริ งประกอบกับการใช้โครงถักแบบยื่น ซึ่งการเยี่ยมชมภายในอาคาร Ariake ถือเป็นส่วนที่
ดีที่สุดสาหรับผู้เข้าร่วมงานในครั้งนี้ (ดูภาพที่ 1)จากนั้น ผู้เข้า ร่วมได้ ไปเยี่ยมชมบริเวณรอบๆ Ariake Arena และ Olympic
Aquatics Center พร้อมรับฟังการบรรยายจากวิศวกรที่เกี่ยวข้องในงานออกแบบและ
การก่อสร้าง ในขณะที่อาคารทั้งสองนี้ใช้โครงหลังคาแบบ seismically-isolated ที่มี
ความยาวมากกว่า 100x100 เมตร แต่มีผังของโครงสร้างและวิธีการก่อสร้างที่แตกต่าง
กันออกไป สาหรับอาคาร Ariake Arena มีการใช้ระบบโครงหลังคาแบบโครงถักเหล็ก
แบบทิศทางเดียว หรือ one-way steel trusses โดยมีระยะห่าง 6 เมตร และแต่ละ
โครงจะมีจุดรองรับเป็นอุปกรณ์ลดแรงแผ่นดินไหว หรือ seismic-isolation devicesที่ปลายทั้งสองด้าน และในส่วนของอาคาร Olympic Aquatics Center โครงสร้าง
หลังคาประกอบด้วยโครงถักแบบสองทิศทาง หรือ two-directional steel trussesและจุดรองรับที่มุมทั้งสี่ของหลังคา โดยการติดตั้งตัวลดแรงแผ่นดินไหวระหว่างหลังคา
และโครงสร้างแกนกลางอาคราร การเยี่ยมชมงานทางด้านเทคนิคในเชิงเปรียบเทียบ
ระบบโครงสร้างทั้ง 2 รูปแบบ ดังกล่าวนี้ได้รับความสนใจจากผู้เข้าร่วมงานเป็นอย่าง
มากในตอนท้ายผู้เข้าร่วมยังได้เยี่ยมชมโครงการฟื้นฟู ถนนสาย Root 1 Haneda

23

Photo 1 Technical tour to Ariake Gymnastics Centre, one of major facilities for 2020
Tokyo Olympic and Paralympic Games

Photo 2 Technical tour to the renewal project for Route1 Haneda Line of Metropolitan Expressway24

(หน้า 12)บทความประจาฉบับ: PSSC’19 (5)ภาพที่ 1 ~ 3 บูธจัดแสดงสินค้าและการแลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้เข้าร่วมงาน PSSC
ภาพที่ 4 ~ 5 ห้องจัดแสดงนิทรรศการ

การจัดแสดงนิทรรศการ
การเปิดบูธนิทรรศการ
เพื่อแนะนาเทคโนโลยีด้านการก่อสร้างเหล็กใหม่ๆ ในประเทศญี่ปุ่นให้แก่ผู้เข้าร่วม
การประชุม PSSC'19 ที่มาจากต่างประเทศ สมาคมการก่อสร้างเหล็กแห่ง (JSSC) ได้แนะนาให้ มีการเปิดบูธจัดแสดง ณ สถานที่จัดงาน PSSC2019 โดยมีบูธจัดแสดง
ประเภทต่ า งๆ ดั ง นี้ บริ ษัท ด้ า นการออกแบบโครงสร้ า ง ผู้ รั บเหมา ผู้ ผ ลิ ต เหล็ ก ผู้ประกอบองค์อาคารเหล็กในโครงสร้าง นักพัฒนา บริษัทหรือองค์กรด้านโครงสร้าง
พื้นฐานที่ดาเนินงานในสาขาทีเ่ กีย่ วข้อง มีบูธจัดแสดงทั้งหมด 25 บริษัท และ 1 องค์กร
โดยบริษัทและองค์กรที่ร่วมจัดแสดงดังนี้ :การร่วมจัดนิทรรศการของบริษัทและองค์กรต่างๆ
บริษัท Nikken Sekkei Ltd., บริษัท ARUP, Mitsubishi Jisho Sekkei Inc.,บริษัท Kozo Keikaku Engineering Inc., บริษัท Obayashi Corporation,บริษัท
Kajima Corporation, บริษัท Kumagai Gumi Co., Ltd., บริษัท Shimizu
Corporation, บริษัท Taisei Corporation, บริษัท Takenaka Corporation, บริษัท
JFE Steel Corporation, บริษัท Nippon Steel Corporation, บริษัท Nippon
Steel Engineering Co., Ltd., บริษัท Nippon Steel Metal Products Co., Ltd.,บริษัท Tomoe Corporation, บริษัท Okabe Co., Ltd., บริษัท Kyushu Daiichi
Industry Co., Ltd., บริษัท Hamanaka Nut Hanbai Ltd., บริษัท ProgressTechnologies Inc.,บริษัท IHI Infrastructure Systems Co., Ltd., บริษัท East
Japan Railway Company, บริษัท Metropolitan Expressway Company
Limited, บริษัท East Nippon Expressway Company Limited, บริษัท Central
Nippon Expressway Company Limited, บริษัท West Nippon Expressway
Company Limited, และสถาบัน SOFTeck of Tokyo Institute of Technologyความสาเร็จของนิทรรศการ
บูธจัดแสดงนิทรรศการมีการนาเสนอเทคโนโลยีโครงสร้างเหล็ก วัสดุด้านโครงสร้าง
เหล็ก และโครงการก่อสร้างทั่วไปที่ใช้เทคโนโลยีและวัสดุเหล็กเหล่านี้ ซึ่งเป็นเทคโนโลยี
ของแต่ละบริษัทและองค์กรทีร่ ่วมจัดแสดง ภาพที่ 1-3 แสดงบูธจัดแสดงสินค้า และการ
แลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้เข้าร่วมงาน PSSC
บริษัททั้ง 25 แห่งและอีก 1 องค์กรร่วมเปิดบูธจัดแสดงสินค้า โดยมีการแยกสถานที่
จัดบูธออกมาอยู่ด้านหน้าของสถานที่จัดการประชุม PSSC และในส่วนของห้องพักดื่ม
กาแฟ โดยผู้นาเสนอผลงานจานวนมากร่วมเยี่ยมชมบูธต่างๆ ในระหว่างที่มีการนาเสนอ
และผู้เข้าร่วมหลายคนได้แวะเยี่ยมชมบูธระหว่างทาง ส่งผลให้การจัดแสดงนิทรรศการ
มีความคล่องตัวสูง (ดูรูปถ่าย 4 ~ 5)นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กัน ระหว่ างบูธ ที่อ ยู่ใกล้เคียงกัน ซึ่ งนับเป็นผลดีของการจัดแสดงนิทรรศการในครั้งนี้ และยิ่งไปกว่านั้นยังมีการแลกเปลี่ยน
นามบัตรกันระหว่างบริษัทที่เข้าร่วมจัดแสดง โดยผู้ออกบูธให้ความเห็นเกี่ยวกับการจัด
แสดงนิทรรศการครั้งนี้ว่า : “การจัดแสดงนิทรรศการทั้งสองวัน เรามีโอกาสได้พูดคุย
และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันกับผู้ที่สามารถพบปะได้ยากแม้ว่าเราจะไปขอพบเขาที่
บริษัทก็ตาม” ตามที่กล่าวไว้ข้างต้น แสดงให้เห็นว่า การจัดแสดงนิทรรศการ ในงาน
PSSC'19 นี้ ประสบความสาเร็จเป็นอย่างยิ่ง

25

Photos 1~3 Exhibition booths and exchanges of views between PSSC participants

Photos 4~5 Exhibition room and exhibitions

26

งานสัม มนาวิ ชาการอาคารสูง จีน -ญี่ปุ่น-เกาหลี ครั้ง ที่ 6 ถูกจัด ขึ้นในวันที่ 5กรกฎาคม 2019 ณ เมืองนาราซึ่งเป็นเมืองหลวงเก่าของญี่ปุ่น โดยเกิดจากความร่วมมือ
ระหว่าง CTBUH คณะกรรมการโครงสร้างแห่งญี่ปุ่น , คณะกรรมการระหว่างประเทศ
สมาคมโครงสร้างเหล็กแห่งญี่ปุ่น คณะกรรมการแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศสาหรับ
อาคารสูงแห่งจีน และสภาอาคารสูงและที่อยู่อาศัยในเมืองแห่งเกาหลี
โดยจัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “เยี่ยมชมสิ่งเก่า เรียนรู้สิ่งใหม่” และกล่าวเปิดงานโดย Dr.
Masayoshi Nakai ในนามผู้อานวยการ CTBUH คณะกรรมการโครงสร้างญี่ปุ่น, Prof.
Guoqiang Li มหาวิทยาลัย Tongji University ในนามตัวแทนจากประเทศจีน และ
Prof. Myungsik Lee มหาวิทยาลัย Dongguk University ในนามตัวแทนจากประเทศ
เกาหลี
หลังพิธีกล่าวเปิดงานสัมมนาเสร็จสิ้นลง ได้มีการนาเสนอหัวข้อต่าง ๆ จานวน
ทั้งสิ้นเก้าหัวข้อโดยผู้เชี่ยวชาญจากประเทศจีน เกาหลีและญี่ปุ่น ดังรายละเอียดที่ได้
สรุปไว้ในลาดับถัดไป นอกจากนี้ยังได้มีการอภิปรายพูดคุยกันระหว่างผู้เข้าร่วมกิจกรรม
จานวนทั้ ง สิ้น กว่า 80 ท่ านจากหลากหลายประเทศ ซึ่ ง ประกอบไปด้ ว ย ผู้ เ ข้า ร่ ว มกิจกรรมกรรมจากประเทศจีน 11 ท่าน ประเทศเกาหลี 13 ท่าน ประเทศสหรัฐอเมริกา
1 ท่านและจากประเทศสิงคโปร์ 1 ท่าน อันนาไปสู่สาระในเชิงวิชาการที่มีคุณค่ายิ่ง

Wall System) และปิ ด ท้ ายด้ ว ยคุ ณ Takumi Tsushi จากบริ ษัท Takenaka
Corporation ขึ้นนาเสนอเกี่ยวกับการออกแบบโครงสร้างของอาคารสูงเพื่อพักอาศัย
ของอาคาร “Toranomon Hills Residential Tower” ด้วยการใช้คอนกรีตกาลังสูง
120-130 MPa กับเส้นใยเหล็กกล้า และผนังควบคุมการสั่นสะเทือนแบบ viscousand friction wall damper อีกจานวน 750 อันหลั ง ช่ ว งพั ก ทานกาแฟ คุ ณ Lianjin Bao จากสถาบั น ออกแบบและวิ จั ยสถาปัตยกรรมจีนตะวันออก ได้นาเสนองานสถาปัตยกรรมและวิศวกรรมของตึกสูงคู่ที่มี
ลักษณะเป็น connected building หรือตึกคู่ที่เชื่อมต่อกัน ในประเทศจีน ซึ่งกาลัง
ดาเนินการอยู่ในขณะปัจจุบัน โดยได้กล่าวถึงแนวทางการแก้ปัญหาเกี่ยวกับโครงสร้าง
และผลของการเลือกใช้การเชื่อมต่อแบบต่าง ๆ , Prof. Jinkoo Kim จากมหาวิทยาลัย
Sungkyunkwan University ได้ ขึ้ น น าเสนอเกี่ ย วกั บ ความเสี ย หายเนื่ อ งมาจาก
แผ่นดินไหว Pohang ที่ส่งผลต่ออาคารเมื่อปี 2017 และการพัฒนาอุปกรณ์ติดตั้ง
เพิ่มเติมเพื่อรับมือกับแผ่นดินไหวในอนาคต เช่น ตัวหน่วงการสั่นสะเทือนแบบอาศัย
แรงเสียดทาน corner rotational friction damper หรือตัวหน่วงการสั่นสะเทือน
แบบ steel slit damper หรือตัวหน่วงการสั่นสะเทือนไฮบริด slit-friction hybrid
damper ฯลฯ เนื้อหาสุดท้ายของงานสัมมนาในช่วงบ่าย นาเสนอโดย คุณ Takashi
Kato จากบริษัท Kajima Corporation ได้พูดถึงเรื่องของการออกแบบโครงสร้างของ
อาคารที่มีความสูง 192 เมตร ชื่อ “Hibiya Mitsui Tower” ด้วยการใช้ตัวหน่วงการ
สั่นสะเทือนสมรรถนะสูงแบบน้ามันที่ได้พัฒนาขึ้นใหม่ กับอาคารแรกของโลกที่มีระบบ
กู้คืนพลังงาน โดยที่ประสิทธิภาพการดูดซับพลังงานของอาคารสามารถทาได้ถึง 4 เท่าของอาคารที่ใช้ระบบตัวหน่วงการสั่นสะเทือนแบบธรรมดา
ในช่ ว งของพิ ธี ก ล่ า วเพื่ อ ปิ ด งานสั ม มนา ในฐานะตั ว แทนของ CTBUH
คณะกรรมการโครงสร้า งญี่ปุ่น ศาสตราจารย์ กิต ติ คุณ Akira Wada จากสถาบั นเทคโนโลยีแห่งโตเกียว ได้ขึ้นกล่าวแสดงความขอบคุณอย่างสุดซึ้งต่อทุกคนที่ให้เกียรติ
มาร่วมงานกันเป็นจานวนมาก และสาหรับการประชุมที่สร้างสรรค์ในครั้งนี้ งานสัมมนา
วิชาการ 2019 ก็ได้จบลงเป็นที่เรียบร้อย (ดังรูปที่ 2~6)การนาเสนอที่สาคัญในงานสัมมนาวิชาการ 2019“เยี่ยมชมสิ่งเก่า เรียนรู้สิ่งใหม่”ในช่วงเช้าของงานสัมมนา Prof. Xuhong Zhou จากมหาวิทยาลัย Chongqing
University ได้นาเราเข้าสู่หัวข้อเกี่ยวกับการพัฒนาโครงสร้าง steel-tubed concreteที่เรียกว่า STRC และ STSRC รวมถึงความสามารถของโครงสร้างดังกล่าว ซึ่งได้ถูก
นามาใช้กับอาคารสูงหลาย ๆ อาคารในประเทศจีน , Dr. Kwangryang Chung จากบริษัท Dongyang Structural Engineers Co., Ltd. ได้นาเสนอการศึกษาเชิง
วิเคราะห์และการออกแบบโครงสร้างระบบเฟรมค้ายันนอกอาคารขนาดใหญ่ สาหรับ
อาคารสูงสองอาคารซึ่งกาลังดาเนินการอยู่ในขณะปัจจุบัน ณ กรุงโซลประเทศเกาหลี
เพื่อที่จะสรุปเนื้อหาต่าง ๆ ในช่วงเช้าคุณ Yoji Ishibashi จากบริษัท Mitsubishi Jisho
Sekkei Inc. ได้ขึ้นนาเสนอในหัวข้อ “Lower Stories Concentrated Vibration
Control System” อย่างคร่าว ๆ ว่าด้วยเรื่องของการใช้ตัวหน่วงการสั่นสะเทือนแบบ
น้ามัน (oil damper) และตัวหน่วงการสั่นสะเทือนแบบผนัง viscous wall damperเพื่อรองรับแรงแผ่นดินไหวโดยออกแบบด้านการใช้งานของอาคาร “Tokiwabashi
Tower-A” ซึ่งมีความสูง 212 เมตร และมีลักษณะเป็นชั้นลอยยื่นออกนอกตัวอาคาร
เนื่องด้วยงานสัมมนาถูกจัดขึ้น ณ ศูนย์วัฒนธรรม Todai-ji ซึ่งตั้งอยู่ภายในบริเวณตั ว วั ด โทไดจิ (Todai-ji) ผู้ เ ข้ า ร่ ว มการประชุ ม ทุ ก ท่ า นจึ ง ได้ มี โ อกาสเข้ า ชมโถง
พระพุทธรูปในช่วงพักทานอาหารกลางวัน (รูปที่ 1)ในช่วงบ่ายของงานสัมมนาคุณ Lishan Xu จากบริษัท China Construction
Third Engineering Bureau Group Co., Ltd. ได้นาเสนอหัวข้อเกี่ยวกับหัวใจหลัก
ของเทคโนโลยีที่ถูกนามาใช้ในงานก่อสร้างของตึก “China Zun” ในปักกิ่ง ตัวอย่าง
เทคโนโลยีที่ถูกนามาใช้งาน เช่น ในส่วนของแพลตฟอร์มแบบบูรณาการ หรือในส่วน
ของระบบลิฟต์แบบกระโดด (Jump-Lift Elevator) ที่ถูกนามาใช้ระหว่างการก่อสร้าง
หรือในส่วนของระบบป้องกันไฟ ทั้งแบบถาวรและแบบชั่วคราว หรือการใช้งาน BIM
ฯลฯ ที่ถูกนามาใช้งานเพื่อเพิ่มความสะดวกและความรวดเร็วให้กับงานก่อสร้าง ตามมา
ด้วย Prof. Hong-Gun Park จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติโซล ที่ได้นาเราเข้าสู่การศึกษา
เชิงวิ เคราะห์และทดลอง เรื่องการใส่ แผ่น เหล็ก ปิดบริ เวณเหลี่ยมของระบบก าแพงคอนกรีตเสริมเหล็กสาหรับอาคารสูง (Corner Steel plate-Reinforced RC Coreในวันรุ่งขึ้นที่ 6 กรกฎาคม หลังจากที่งานสัมมนาได้เสร็จสิ้นลง ตัวแทนจานวน 40ท่านโดยประมาณ จากจีน เกาหลีและญี่ปุ่น ได้เข้าร่วมเดินทางเพื่อเยี่ยมชมวัดที่มีความ
เก่าแก่ของเมืองนาราจานวน 2 แห่งด้วยกัน
วัดแห่งแรกคือ วัดโฮรีวจิ (Horyu-ji) ซึ่งถูกสร้างขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 7 และถูกยก
ให้เป็นมรกดโลกในปี 1993 ซึ่งถือได้ว่าเป็นสมบัติประจาชาตอของญี่ปุ่น โดยเป็นที่ตั้ง
ของโบราณสถานอย่างที่รู้จักกันดีในชื่อ เจดีย์ห้าชั้น หรือ “Five-story Pagoda” ที่มี
ความสูงถึง 32.5 เมตร และเป็นเจดีห้าชั้นที่สร้างขึ้นจากไม้ แห่งเดียวที่ยังคงหลงเหลือ
อยู่ (ดังรูปที่ 7)วัดแห่งที่สองคือ วัดยาคุชิจิ (Yakushi-ji) ถือได้ว่าเป็นสมบัติประจาชาติของญี่ปุ่นอีก
เช่นกัน เป็นที่ตั้งของโบราณสถานอย่างเจดีย์บูรพา หรือ “East Pagoda” ที่มีความสูง
34.1 เมตร ถูกสร้างขึ้นในช่วงต้นศตวรรษที่ 8 นับเป็นเจดีไม้สามชั้นที่สูงที่สุด และเป็น
สมบัติทางวัฒนธรรมของชาติญี่ปุ่น โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการบูรณะ ซึ่งผู้เข้าร่วมทุก
คนได้รับสิทธิพิเศษจากนายอาเภอเมืองนารา และจากทางวัดยาคุชิจิ ในการเข้าชม
ภายในเขตบูรณะของเจดีย์บูรพา ได้มีโอกาสเห็นเจดีโบราณแห่งนี้อย่างใกล้ชิ ด ถือเป็น
ประสบการณ์อันไม่อาจลืมเลือนของผู้เข้าร่วมทุกท่าน (ดังรูปที่ 8)ภายในเจดีจะสามารถสังเกตุเห็นเสาบริเวณตรงกลาง ซึ่งแยกออกจากโครงไม้ของตั ว เจดี อ ย่ า งสิ้ ง เชิ ง ถื อ เป็ น แบบอย่ า งโครงสร้ า งที่ ส าคั ญ ส าหรั บ การควบคุ ม การสั่นสะเทือนของอาคารสูงในปัจจุบันอย่าง “Tokyo Sky Tree”
ก่อนที่การเยี่ยมชมจะจบลง Prof. Toshikazu Hanazato จากมหาวิทยาลัย Mie
University ได้ขึ้นบรรยายเกี่ยวกับประสิทธิภาพในการต้านทานแรงแผ่นดินไหว และแรงลมของเจดีย์ห้าชั้น ซึ่งเป็ นหนึ่ง ในงานวิจัยเฉพาะทางของท่า น หลั งจากจบการ
บรรยาย ผู้ฟังต่างซาบซึ้งใจเป็นอย่างมากสาหรับการบรรยายของท่านในครั้งนี้♦♦♦♦♦ท้ า ยที่ สุ ด นี้ พวกเราต้ อ งขอแสดงความขอบคุ ณ อย่ า งสุ ด ซึ้ ง ต่ อ Obayashi
Foundation ที่ให้การสนับสนุนด้านเงินทุนกับพวกเรา และต่อสานักนักนักท่องเที่ยว
ของเมืองนาราที่ให้ความร่วมมือ และให้การสนับสนุนพวกเราเป็นอย่างดีสาหรั บการจัด

(หน้า 13~14)
JSSC งานประชุมระหว่างประเทศ

งานสัมมนาวิชาการอาคารสูง จีน -ญี่ปุ่น -เกาหลี ณ เมืองนารา
ประเทศญี่ปุ่น 2019โดย Dr. Masayoshi Nakai ผู้อานวยการ CTBUH คณะกรรมการโครงสร้างแห่งญี่ปุ่น ,คณะกรรมการระหว่างประเทศสมาคมโครงสร้างเหล็กแห่งญี่ปุ่น (The JapaneseSociety of Steel Construction, JSSC), วุฒิวิศวกร, ฝ่ายวิศวกรรม, บริษัท
Takenaka Corporation

27

งานสัมมนาในครั้งนี้
สาหรับงานสัมมนาวิชาการอาคารสูง จีน -ญี่ปุ่น -เกาหลี ครั้งที่ 7 จะถูกจัดขึ้นที่
เมืองหนานจิง (Nanjing) ประเทศจีน ในเดือนกันยายน ปี 2020 ที่จะถึงนี้
รูปที่ 1 สถานที่จัดงานสัมมนา ศูนย์วัฒนธรรมโทไดจิ
รูปที่ 2 ป้ายแสดงข้อมูลงานสัมมนา
รูปที่ 3 ผู้เข้าร่วมงานสัมมนาจานวนมากกว่า 80 ท่านรูปที่ 4 การบรรยายโดย Prof. Zhouรูปที่ 5 การกล่าวปิดงานโดย Prof. Akira Wadaรูปที่ 6 บรรดาผู้เข้าร่วมงานสัมมนา
รูปที่ 7 เจดีย์ห้าชั้นหรือ “Five-story Pagoda” แห่งวัดโฮรีวจิ
รูปที่ 8 เขตบูรณะของเจดีย์บูรพาหรือ “East Pagoda” แห่งวัดยาคุชิจิ

28

Photo 1 Forum venue, Todai-ji Cultural Center

Photo 3 More than 80 participants joined the forum

Photo 2 Forum information signboard

Photo 4 Lecture delivery from Prof. Zhou
Photo 5 Closing address from Prof. Akira Wada

Photo 7 “Five-story Pagoda” in Horyu-ji Temple

Photo 8 The restoration site of “East Pagoda” inYakushi-ji Temple

29

Photo 6 Participants to the forumก่อสร้างต่าง ๆ ซึ่งมีความน่าสนใจเป็นอย่างมาก หัวข้อของงานประชุมในช่วงนี้ จะคลอบคลุมในแง่มุมกว้าง ๆ ทั้งในเรื่องของ โครงสร้าง การออกแบบ และการก่อสร้าง
ของสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น สะพาน อาคารหรืออุโมง รวมทั้งเรื่องของการเฝ้าดูแล วัสดุโครงสร้าง การออกแบบเพื่อต้านทานลมและแผ่นดินไหว ความล้าและความ
ทนทานของสิ่งก่อสร้าง ฯลฯ เมื่อช่วงของการนาเสนอได้สิ้นสุดลง ผู้นาเสนอทุกคนได้
รวมตัวกันบริเวณด้านบนของเวที เพื่อให้ผู้ฟังได้มีโอกาสถามคาถามหรือข้อสงสัย ในรูปแบบของการหารือหรือสนทนากันระหว่างผู้นาเสนอและผู้ฟัง ที่มีความน่าสนใจและ
น่าติดตามเป็นอย่างยิ่ง (รูปที่ 5) โดยรางวัลการนาเสนอโดดเด่นตกเป็นของผู้นาเสนอ
จานวน 3 ท่าน (รูปที่ 6) ประกอบไปด้วย Ms. Dorina Siebert (มหาวิทยาลัย
Technical University of Munich - ประเทศเยอรมนี) Ms. Sanako Kato(มหาวิทยาลัย Gifu University - ประเทศญี่ปุ่น) และ Mr. Biao Tan (มหาวิทยาลัย
Tongji University - ประเทศจีน)ในช่วงบ่ายของวันที่สอง ผู้ร่วมงานประชุมจะได้มีโอกาสล่องเรือเพื่อเยี่ยมชมงาน
ทางด้านเทคนิคของสะพานข้ามแม่น้าสุมิดะ (รูปที่ 7)(หน้า 14~15)
JSSC งานประชุมระหว่างประเทศ

งานประชุมวิชาการ IABSE Young Engineers Colloquiumเอเชียตะวันออก ครั้งที่ 2 ณ มหานครโตเกียว 2019โดยคุณ Shunichi Nakamura รองประธาน IABSE (International Association for
Bridge and Structural Engineering) แห่งมหาวิทยาลัย Tokai Universityงานประชุมวิชาการ IABSE สาหรับวิศวกรรุ่นใหม่เอเชียตะวันออก หรือ IABSE
Young Engineers Colloquium (YEC) เกิดขึ้นจากความร่วมมือกันระหว่างกลุ่ม
ประเทศสมาชิก IABSE ในเอเชียตะวันออก อันได้แก่ ญี่ปุ่น จีนและเกาหลี โดยงาน
สัมมนา YEC ถูกจัดขึ้นครั้งแรกเมือ่ เดือนตุลาคม 2018 ณ เมืองเซี่ยงไฮ้ประเทศจีน และในครั้งที่สองนี้ได้ถูกจัดขึ้นในวันที่ 7-8 พฤศจิกายน 2019 ณ สถาบันเทคโนโลยีโตเกียว
มหานครโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น ในลาดับแรกของพิธีการ Prof. Yozo Fujino (ประธาน
คณะกรรมการจัดงาน) ได้ให้เกียรติขึ้นกล่าวต้อนรับในพิธีเปิด โดยมีคณะกรรมการ
ระหว่างประเทศสมาคมโครงสร้างเหล็กแห่งญี่ปุ่น (The Japanese Society of Steel
Construction, JSSC) ทาหน้าที่เป็นสานักเลขาธิการกลุ่ม IABSE ของญี่ปุ่น
หน้าที่หลักของ IABSE คือการให้ความรู้ การศึกษาและโอกาส แก่วิศวกรรุ่นใหม่
โดยงานสัมมนา YEC เอเชียตะวันออก ถูกริเริ่มขึ้นเพื่อให้วิศวกรหนุ่มสาวสามารถมีส่วน
ร่วมในกิจกรรมเหล่านี้ได้สะดวกยิ่งขึ้นด้วยต้นทุนที่ต่ากว่า ทั้งในด้านค่าเดินทางและ
ค่าธรรมเนียมในการลงทะเบียน (ประมาณหนึ่งในสิบของค่าร่วมงานสัมมนาปกติ) และมากไปกว่านั้น กิจกรรมนี้ยังสนับสนุนให้วิศวกรหนุ่มสาวได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมของ
IABSE มากยิ่งขึ้น โดยมีผู้เข้าร่วมงานสัมมนาในครั้งนี้มากถึง 99 คน จากทั้งในและนอก
กลุ่มประเทศเอเชียตะวันออก (รูปที่ 1)แผนงานหลั ก ของงานประชุ ม วิ ช าการ IABSE
Colloquium ครั้งที่ 2งานประชุมวิชาการ IABSE Young Engineers Colloquium ครั้งที่ 3งานประชุมวิชาการ IABSE Young Engineers Colloquium ครั้งที่ 3 เอเชีย
ตะวั น ออก จะถู ก จั ด ขึ้ น ในวั น ที่ 11 และ 12 พฤศจิ ก ายน 2020 ณ มหาวิ ท ยาลั ยแห่งชาติโซล ประเทศเกาหลี
รูปที่ 1 ผู้นาเสนอและผู้เข้าร่วม
รูปที่ 2 การปาฐกถาพิเศษโดย Dr. Akio Kasugaรูปที่ 3 ผลงานชนะเลิศการแข่งขันออกแบบสะพานทางเท้า
ทีมชนะเลิศอันดับหนึ่ง
รองชนะเลิศ
ทีมรองชนะเลิศ
รูปที่ 4 ผู้ชนะการแข่งขันออกแบบสะพานทางเท้า
รูปที่ 5 การหารือกันระหว่างผู้นาเสนอและผู้ฟัง
รูปที่ 6 ผู้ได้รับรางวัลนาเสนอโดดเด่นทั้งสามท่าน
รูปที่ 7 เรือทัวร์ในแม่น้า Sumida สาหรับการเยี่ยมชมสะพาน

Young Engineersแผนงานของงานประชุมในครั้งนี้จะประกอบไปด้วย การบรรยายประเด็นสาคัญ
ช่วงเทคนิควิชาการ และช่วงการแข่งกันออกแบบ
ในช่วงของการบรรยายประเด็นสาคัญ ได้ถูกกาหนดขึ้นโดย Dr. Akio Kasuga รองประธานบริหารและ CTO บริษัท Sumitomo Mitsui Construction (รูปที่ 2) ภายใต้หัว ข้อ “นวั ต กรรมเพื่อการก่ อสร้า งสะพานที่ ยั่ง ยื น ” Dr. Akio Kasuga เป็น ผู้ มีประสบการณ์ ในการออกแบบสะพานมาแล้ว มากกว่ า 200 แห่ง โดยปั จจุ บัน ดารงตาแหน่งรองประธาน fib (Fédération internationale du béton) โดยที่การ
บรรยายในครั้งนี้ ได้แสดงให้เห็นถึงวิธีการก่อสร้างสะพานที่ยั่งยืน และมีอายุการใช้งาน
ที่ยาวนาน ด้วยการใช้สะพานที่ไม่ใช่โลหะ นับได้ว่าเป็นหัวข้อที่มีความน่าสนใจ และเป็นประโยชน์อย่างมากต่อวิศวกรรุ่นใหม่
ในช่วงการแข่งกันออกแบบ ได้ถูกจัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “สะพานทางเท้า”โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้นาเสนอผลงานออกแบบสะพานทางเท้าสาหรับข้ามแม่น้า
สุมิดะ (Sumida) ซึ่งมีความกว้างแม่น้าอยู่ที่ 160 เมตร มีการนาเสนอสะพานชนิดต่างๆ มากมาย อาทิเช่น สะพานแขวน สะพานโค้ง สะพานแบบโครง สะพานชนิดลอยฯลฯ และตัวเลือกการก่อสร้าง ด้วยวัสดุก่อสร้างที่แตกต่างกัน เช่น เหล็ก คอนกรีต ไม้ฯลฯ โดยรางวัลออกแบบชนะเลิศตกเป็นของทีมจากมหาวิทยาลัย Tongji Universityประเทศจีน ประกอบไปด้วย นาย Zhanhang Liu นาย Ao Wang และ นาย Lanxin
Luo (รูปที่ 4) ด้วยรูปร่างสะพานแบบสเตรสริบบอน (stress-ribbon bridge) ยึดแน่
ด้วยโครงโค้ง (arch rib) (รูปที่ 3) และรางวัลรองชนะเลิศจานวนสองรางวัลถูกมอบให้ แ ก่ นั ก ศึก ษาจากมหาวิ ท ยาลั ยแห่ ง ชาติ โ ซล ประเทศเกาหลี นาย Rudolf T.
Starossek ด้วยรูปร่างสะพานไม้แบบลอย และทีมนักออกแบบจากบริษัท Sumitomo
Mitsui Construction ประกอบไปด้วยนาย Hoang Trong Khuyen นาย Rankoth
Kumara Chamila และนาย Enrique Corres Sojo ประเทศญี่ปุ่น ด้วยรูปร่างสะพาน
แบบสะพานแขวนคอนกรีตอัดแรง (รูปที่ 4)ในช่วงของการประชุมเกี่ยวกับเทคนิควิชาการ วิศวกรหนุ่มสาวจานวนทั้งสิ้น 42
คน (ญี่ปุ่น 15 คน จีน 21 คน เกาหลี 1 คน ฮองกง 2 คน ไทย 1 คน เวียดนาม 1 คนและเยอรมนี 1 คน) ต่างได้ขึ้นนาเสนองานวิจัย และรายงานทางเทคนิค ของโครงการ
30

Photo 2 Keynote lecture by
Dr. Akio Kasuga

Photo 1 Presenters and participants

Photo 3 The First Place Footbridge of Design Competition

First Place Team
Photo 4 Winners of design competition

Runners-up

Runners-up Team
Photo 6 Awarded Three Outstanding Presenters

Photo 7 Bridge boat tour on the Sumida River
Photo 5 Discussion with presenters and audience31

(หน้า 16~17)บทความพิเศษ: เหล็กกล้าไร้สนิม

ปรับแรงตึงล่วงหน้าแล้ว นอกจากนี้ ด้วยน้าหนักที่ค่อนข้างมากของแผ่นแก้วในส่วนของ
หลังคา ส่งผลให้เกิดการโก่งตัวลงของหลังคา ถือเป็นอีกอุปสรรคหนึ่งที่จาเป็นจะต้อง
ได้รับการจัดการ เพื่อให้การระบายน้าของพื้น ผิวหลังคาสามารถทาได้สะดวก และหลีกเลี่ยงการเกิดปัญหาน้าขัง ความแม่นยาของ ขนาดชินส่วน และขนาดข้อต่อ มีผลอย่างมาก ต่อความแม่นยาในการประกอบติดตั้ง ดังนั้น ความแม่นยาของขั้นตอนอัด
แรงล่วงหน้า และความแม่ นยาของขนาดชิ้นส่วน จึงถื อเป็นสิ่งที่สาคัญอย่างมากใน
กระบวนการก่อสร้าง สาหรับกระบวนการผลิตชิ้นส่วนจะเกิดขึ้นที่โรงผลิต โดยจะเป็น
การใช้เครื่องจักรทางาน หลังจากนั้นจึงนามาประกอบโดยการเชื่อมที่หน้างาน โดยแบบ
สาหรับก่อสร้าง หรือ shop drawing จะถูกเขียนขึ้นด้วยซอฟแวร์ 3D CAD ซึ่งข้อมูล
ต่าง ๆ จาก shop drawing จะถูกส่งตรงเข้าสู่เครื่องจักรในสายการผลิตในรูปแบบ
ข้อมูลดิจิทัล (ภาพที่ 4)สาหรับการเชื่อม มีจุดสาคัญที่จะต้องควบคุมให้อยู่ในเกณฑ์ ได้แก่ การเลือกประเภทของการเชื่อมและวัสดุเชื่อมจะต้องเหมาะสม ช่างเชื่อมทุกคนจะต้องผ่านการรับรองและมีใบรับรอง การตรวจสอบคุณภาพรอยเชื่อมจะต้องมีแนวปฎิบัติที่เหมาะสม
การเชื่อมมีความสาคัญเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งสาหรับการเชื่อมที่หน้างาน ดังนั้นจึงต้องมีการทดสอบหลายครั้ง สาหรับการเชื่อมแบบต่าง ๆ เพื่อจาลองการ
เชื่อมในสภาพจริง ณ สถานที่ก่อสร้าง (รูปที่ 4)

268 ถนนออชาร์ด
-ฟาซาดแก้วรูปทรงกล่องโครงเหล็กกล้าไร้สนิมโดยคุณ Tomomi Kanemitsu Hidemi คุณ Nakashima และคุณ Masaki Yamadaบริษัท Shimizu Corporationบทนาฟาซาด (façade) หรือหน้ากากอาคาร ในมุมมองด้านการออกแบบถือเป็นสิ่งที่มี
ความสาคัญ โดยปกติแล้ว วัสดุอย่างแก้วหรือกระจกมักจะถูกนามาใช้งานกับฟาซาด
ของอาคารที่ผู้ออกแบบต้องการให้ส่วนของอาคารดังกล่าวมีความความใสและโปร่ง
ดังเช่นในประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของอาคารพาณิชย์ที่ถูกออกแบบให้มีการใช้ฟา
ซาดแก้วรูปทรงกล่องขนาดใหญ่ กล่อง 3(รูปที่ 1) ตัวกล่องแก้วขนาดใหญ่ทั้งสามกล่อง
ดังกล่าว ถูกประกอบขึ้นจากกาแพงและหลังคาแก้ว และในส่วนของโครงเฟรมซึ่งทาหน้ า ที่ ร องรั บน าหนั ก ก าแพงและหลั ง คาแก้ ว ถู ก ท าขึ้ น จากเหล็ ก กล้ า ไร้ ส นิ ม และประกอบขึ้นจากชิ้นส่วนที่มีความเรียวบาง และข้อต่อที่ประณีตสะอาดตาโดยอาศัย
เทคโนโลยีดิจิตอล มโนทัศน์ของการออกแบบฟาซาดที่ใสและโปร่ง เกิดขึ้นได้ ด้วยการ
ใช้วั สดุ ที่มี ความโปร่ง ใส่ อย่ างเแก้ว และโครงเฟรมที่มี ความพิเ ศษ ทั้ งตั ววั สดุ ระบบโครงสร้างและกระบวนการการผลิต ที่มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิตอล

รูปที่ 1 มุมมองภายนอกและภายใน
รูปที่ 2 ข้อต่อของคานหลังคา
มุมมองด้านบน
มุมมองด้านใต้
รูปที่ 3 ข้อต่อของรอทรับแรงดึง (tension rod)รูปที่ 4 การจัดการงานเชื่อม

การออกแบบโครงสร้าง
อาคารดัง กล่ า วเป็ นอาคาร 12 ชั้ น ความสูง 72 เมตร และหนึ่ง ห้อ งใต้ ดิ นโครงสร้างหลักของตัวอาคารมีลักษณะเป็นกล่องแก้วขนาดใหญ่สามลาดับลดหลั่นกันกัน สาดถู ก ติ ด ตั้ ง เข้ า กั บฟาซาดและทางเข้ า ด้ า นหน้ า โดมแก้ ว รู ปกล่ อ งของอาคาร
ประกอบขึ้นจากแผ่นกระจก รองรับด้วยโครงเหล็กกล้าไร้สนิมทรงแลตทิซ (lattice)(ภาพที่ 1)โครงสร้างหลังคามีองค์ประกอบสามส่วนหลักด้วยกัน ได้แก่ โครงเฟรมทรงแลตทิซ
(lattice frame) สตัด (strut) และตาข่ายรับแรงดึง (tension net) โดยที่แต่ละส่วนมี
หน้าตัดเป็นรูปตัววี (v-shaped section) วงแหวน (pipe section) และวงกลม
(circular section) ตามล าดั บ (ภาพที่ 2) ในการออกแบบตาข่า ยรับแรงดึ ง จะพิจารณาถึงแรงดึงเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ดังนั้นแล้ว องค์ประกอบของตาข่ายรับแรงดึง
ซึ่งคือรอท (rod) จึงสามารถมีรูปร่างที่เพียวบางได้เนื่องจากไม่ต้องพิจารณาถึงการวิบัติ
แบบโก่งเดาะ (buckle)โครงสร้างผนังมีองค์ประกอบสี่ส่วนหลักด้วยกัน ได้แก่ เสา คานแนวราบ สตัดรอทรูปสายธนูและแหวนรับ (ภาพที่ 3) ในการออกแบบรอทรูปสายธนู และแหวนรับ
จะพิ จ ารณาถึ ง แรงดึ ง เพี ย งอย่ า งเดี ย วเช่ น กั น กั บ การออกแบบตาข่ า ยรั บ แรงดึ งองค์ประกอบเหล่านี้ จึงสามารถมีรูปทรงที่เพียวบางได้
องค์ประกอบโลหะแต่ละชิ้นของฟาซาดแก้วทรงกล่องนี้ ล้วนทาขึ้นจากเหล็กกล้า
ไร้สนิม การเลือกใช้วัสดุ จะพิจารณาบนแนวคิดการออกแบบด้านความปลอดภัยของ
โครงสร้าง ด้านความต้านทานการกัดกร่อน และด้านประสิทธิภาพในการก่อสร้าง วัสดุที่ มี ทั้ ง ความแข็ ง แรงและความต้ า นทานการกั ด กร่ อ นที่ สู ง ถู ก น ามาใช้ ใ นเป็ นส่วนประกอบต่าง ๆ ของโครงสร้างหลัก โดยยังคงคานึงถึงเรื่องของการลดขนาดหน้าตัด
ความยั่งยืนและความคงทนของสิ่งก่อสร้าง
รูปที่ 2 และ 3 คือรูปตัวอย่างข้อต่อของโครงเฟรม ในการออกแบบของข้อต่อ จะพิจารณาสิ่งต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ โครงสร้างของกล่องแก้วต้องมีความแข็งแรงและมั่นคง การต่อเชื่อมในพื้นที่ก่อสร้างต้องทาได้ง่ายและสะดวก ลักษณะของข้อต่อต้องตรงตามมโนทัศน์การออกแบบที่จะต้องใสและโปร่ง
การก่อสร้าง
กาลัง (strength) และความแข็งเกร็ง (stiffness) ของโครงสร้างกล่องแก้ว
จะขึ้นอยู่กับค่าแรงตึงของการอัดแรงล่วงหน้า (pre-tension) ที่ได้ใส่ไว้ให้กับโครงสร้าง
รับแรงดึง เช่นเดียวกับโครงเฟรมที่ทาหน้าที่รองรับการเสียรูปของแผ่นแก้วโดยอาศัย
การปรับแรงตึงล่วงหน้า ด้วยเหตุนี้การติดตั้งแผ่นแก้ว จึงดาเนินการหลังจากที่ได้ทาการ

ภาพที่ 1 เค้าโครงของฟาซาดด้านหน้า
ภาพที่ 2 กลไกต้านทานน้าหนักแนวตั้ง
ภาพที่ 3 กลไกต้านทานน้าหนักแนวราบ
ภาพที่ 4 เทคโนโลยีแห่งการผลิตแบบดิจิทัล

32

Photo 1 Exterior and interior views

Fig. 1 Outline of Front Façade

33.3 m22.9 m11 m

23.4 m9th floor
7th floor

11 m

5th floor
3rd floor

23.4 m

76.04 m11th floor

Cantileverslab

16.5 m7th floor plan

Fig. 2 Vertical Load Resistant Mechanism

Fig. 3 Horizontal Load Resistant Mechanism

A

80

80
y

Fixed on main structureA

Roof beam (Lattice frame)

Self-weight andwind load (downward)
Compression

Strut

Tensiony
Beam*1Wind load(Negative)

P-60.3×2.77*1

TensionA-A section

Tension net

Column*1

A
Wind load(Positive)

13.25
x

195

150

x

A

80

150
Horizontal
beam*1Wall support ring(Rod Φ 30*2)

Bow string(Rod Φ 20*2)

Rod Φ 30*2

A-A section*1 SUS316LN *2 SUS2205 Duplex*1 SUS316LN *2 SUS2205 Duplex

33

(a) Upward view
Photo 2 Joint of roof beam(b) Downward view

Photo 3 Joint of tension rod

Fig. 4 Digital Fabrication
Machining

DesignBIM

Fig. 5 Welding Management

3D printing

Measurement by
3D scanner

Laser cutting

Measurement
Measurement by
3D scanner(a) Shop welding test(b) Ultrasonic test

Cutting work
Temporary assembly

Facing(c) Field welding test
*Finishing is done after welding.

34

(หน้า 18~ปกหลัง)บทความพิเศษ: เหล็กกล้าไร้สนิม การติดตั้งโครงสร้างประตูระบายน้า

ประตูระบายน้า Kamihirai-การปรับปรุงโดยใช้เหล็กกล้าไร้สนิมดูเพล็กซ์เพื่อลดปริมาณการ
ใช้โลหะผสม-โครงสร้างประตูถูกส่งไปยังพื้นที่ก่อสร้างโดยการแบ่งโครงสร้างออกเป็นส่วน ๆได้แก่ แผ่นผิวจานวน 10 บล็อก คานโค้งจานวน 3 บล็อค และชิ้นส่วนรองรับคานโค้ง
โดยขึ้นอยู่กับสภาพการขนส่ง (รูปที่ 4 แสดงสภาพปัจจุบันของโครงการปรับปรุง)โดยคุณ Yuji Shuto บริษัท IHI Infrastructure Systems Co., Ltd.

เค้าโครงของโครงการการฟื้นฟู
เจ้าของโครงการ: สานักงานบริหารมหานครโตเกียว
ชื่อโครงการ: โครงการติด ตั้ง โครงสร้ างป้อ งกัน แผ่ นดิ นไหวให้ กับประตู ระบายน้ า
Kamihiraiขอบเขตการฟื้นฝู: โครงสร้างประตู , อุปกรณ์หยุดประตู , อุปกรณ์เปิด/ปิด , อุปกรณ์
ควบคุมการทางาน, สะพานปฏิบัติการ
สถานที่ตั้ง: แขวงคัตสึชิกะ มหานครโตเกียว
น้าหนักรวม: 2,150 ตันประตู ร ะบายน้ า Kamihirai ตั้ ง อยู่ ณ จุ ด เชื่ อ มต่ อ ของแม่ น้ านาคางาวะ
(Nakagawa) และแม่น้าอายาเสะ (Ayase) ในเขตชานเมืองของโตเกียว สร้างเสร็จในปี
1970 จุดประสงค์เพื่อป้องกันไม่ให้กระแสน้าขึ้นสูง สาหรับโครงการปรับปรุงที่กาลัง
ดาเนิ น อยู่ ในปั จ จุ บัน ประตูร ะบายน้ าได้ ถู ก สร้ า งขึ้ น ใหม่ พร้ อ มกั บการติ ด ตั้ ง ระบบต้ า นทานแผ่ น ดิ น ไหว เพื่อ ให้ ประตู ร ะบายน้ ายั ง คงสามารถป้ อ งกั น เหตุ น้ าท่ ว มอั นเนื่ อ งมาจากสึ น ามิ ไ ด้ แ ม้ ใ นกรณี ที่ เ กิ ด แผ่ น ดิ น ไหวรุ น แรงขนาดใหญ่ ที่ สุ ด จากที่ ไ ด้คาดการณ์ไว้ (ดูรูปที่ 1)ประตูระบายน้ามีลักษณะของโครงสร้างเป็นแบบโครงท่อวีเรนดีล (Vierendeel)ถือเป็นเพียงสิ่งก่อสร้างเดียวในญี่ปุ่นที่มีการใช้โครงสร้างประเภทนี้ โดยในโครงการ
ปรับปรุงนี้ ก็จะยังคงใช้โครงสร้างชนิดที่เหมือนกันนี้อยู่

เค้าโครงของประตูระบายน้า
ชนิด: ประตูเลื่อนโครงท่อวีเรนดีล
จานวนประตูกันน้า: 4ความยาวช่วง: 30,000 มม.
ความสูงประตู: 11,100 มม.
ระยะยก: 8,900 มม. ระหว่างการดาเนินการ และ 9,700 มม. ระหว่างการบารุงรักษา/ตรวจสอบ
ระบบซีลน้า: both-side three edges rubber sealระบบเปิด/ปิด:1 เครื่องยนต์, 2 ระบบกว้านลวดสลิง (สามารถปิดด้วยน้าหนักตัวเองหรือควบคุมด้วย
ระบบไฮดรอลิก)ความเร็วในการเปิด/ปิด:1.0 ม./นาที
3.3 ม./นาที (ความเร็วสูง) และ 1.0 ม./นาที (ความเร็วต่า) เมื่อปิดด้วยน้าหนักตัวเอง

เค้าโครงของโครงสร้างประตู
เหล็ ก กล้ า ไร้ ส นิ ม ดู เ พล็ ก ซ์ ที่ ช่ ว ยลดปริ ม าณการใช้ โ ลหะผสม (alloy-saving
duplex stainless steel) (JIS SUS323L) ถูกนามาใช้เป็นชิ้นส่วนโครงสร้างสาหรับ
โครงสร้างประตูระบายน้า ในโครงการปรับปรุงที่กาลังดาเนินอยู่นี้ และเนื่องด้วยประตู
ระบายน้าดังกล่าวตั้งอยู่ในเขตน้ากร่อย จึงเป็นสิ่งจาเป็นสาหรับชิ้นส่วนของโครงสร้าง
ประตูระบายน้าที่จะต้องสามารถต้านทานการกัดกร่อนได้ ด้วยการใช้เหล็กกล้าไร้สนิมดู
เพล็กซ์ที่มีสมรรถนะสูง โดยมีความต้านทานการเกิดรูพลุนที่สูงกว่าเหล็ก SUS316L อีกทั้งมีกาลังที่สูงกว่าเหล็ก SUS316 ถึงสองเท่าในขณะที่มีราคาที่ตากว่า
ข้อดีอีกประการหนึ่งที่ได้จากการใช้เหล็กกล้าไร้สนิมดูเพล็กซ์ คือไม่มีความจาเป็นที่ จ าต้ อ งท าการทาเคลื อ บก่ อ นการใช้ ง าน เป็ น ที่ ท ราบกั น ดี จ ากผลการศึ ก ษาเปรียบเทียบว่า เมื่อคานึงถึงวัฏจักรชีวิต 50 ปี ค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานของ
เหล็กกล้าไร้สนิมดูเพล็กซ์มีความคุ้มค่ามากกว่าของเหล็กกล้าคาร์บอนแบบทั่วไป (เหล็ก
SS400 สาหรับโครงสร้างทั่วไป + การทาเคลือบ) ด้วยต้นทุนเริ่มต้นที่ต่ากว่า

รูปที่ 1 มุมมองแบบเต็มของประตูระบายน้าก่อนการปรับปรุง (จากด้านต้นกระแสน้า)ภาพที่ 1 แบบจาลองสามมิติของโครงสร้างประตู
รูปที่ 2 การประกอบชั่วคราว ณ โรงงานผลิต
รูปที่ 3 การรื้อถอนสะพานปฏิบัติการ
รูปที่ 4 สภาพปัจจุบันของโครงการปรับปรุง

ขั้นตอนการประกอบติดตั้งโครงสร้างประตูในโรงงาน
โดยปกติแล้วประตูระบายน้าจะถูกประกอบขึ้นก่อนนาไปติดตั้ง ซึ่งในการประกอบ
จะจัดวางให้แผ่นผิวของประตูหงายขึ้นด้านบน แต่เนื่องจากประตูระบายน้า Kamihiraiมีโครงสร้างที่พิเศษคือโครงท่อวีเรนดีล ซึ่งประกอบด้วยชิ้นส่วนที่มีลักษณะเป็นคานโค้ง
ขนาดใหญ่ จึงมีความจาเป็น ที่จะต้องจัดวางให้แผ่นผิวของประตูค่าลง และหงายด้าน
โครงท่อวีเรนดีลขึ้นด้านบนแทน (รูปที่ 2)การติดตั้งในสถานที่จริง
สาหรับการติดตั้งภายในโครงการปรับปรุงที่กาลังดาเนินอยู่ มีความจาเป็นอย่างยิ่ง
ที่จะต้องดาเนินให้เป็นไปตามแผนการติดตั้งที่ได้วางไว้ โดยเฉพาะกับการติดตั้งประตู
ระบายน้าทั้งสี่บานที่ได้ดาเนินการติดตั้งอย่างต่อเนื่องมานานตลอดทั้งปี เนื่องจากการ
ติดตั้งประตูน้าที่ทาขึ้นใหม่นี้จาเป็นจะต้องถูกติดตั้งในสภาพแวดล้อมที่แห้ง จึงมีความ
จาเป็นต้องนาเขื่อนชั่วคราวเข้ามาใช้งาน อีกทั้งตลอดช่วงการติดตั้ง ประตูระบายน้า
ต้องยังคงสามารถใช้งานได้ 3 บานสาหรับช่วงฤดูที่เกิดน้าท่วม และ 1 บานสาหรับช่วง
ฤดูที่ไม่เกิดน้าท่วม การรื้อถอนสะพานสาหรับปฎิบัติการ
ในการรื้อถอนสะพานสาหรับปฎิบัติการ สะพานปฎิบัติการทั้งหมดจะถูกแขวนไว้

กับรอกของเครนด้วยวิธีการ co-hoisting method โดยการถ่วงด้วยน้าหนักขนาด
200 ตัน ดังนั้น จึงไม่มีความจาเป็นที่จะต้องทาการแยกสะพานก่อนการยกออกเพื่อรื้อ
ถอน (รูปที่ 3)35

Fig. 1 Three-dimensional Modelof Gate Structure

Photo 1 Full view of the flood gate before retrofitting (from upper stream side)

Photo 2 Temporary assembly at fabrication plant

Photo 3 Removal of operation bridge

Photo 4 Current on-site condition36

(ปกหลัง)JSSC คณะกรรมการระหว่างประเทศ

สารจากประธาน
โดยคุณ Hiroshi Katsuchi ประธาน, คณะกรรมการระหว่างประเทศ (ศาสตราจารย์ ,มหาวิทยาลัยแห่งชาติโยโกฮาม่า)JSSC ได้มีการดาเนินกิจกรรมที่หลากหลาย ทั้งในรูปแบบของการสารวจวิจัยและ
การพัฒนาเทคโนโลยี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้การก่อสร้างด้วยเหล็กเกิดการ
แพร่หลาย และเพื่อปรับปรุงพัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง และในเวลาเดียวกันก็ยังได้
ขยายความร่ว มมือ กั บองค์ก รต่ า งประเทศที่ เ กี่ยวข้อ ง มุ่ งเป้ าไปที่ก ารแพร่ก ระจาย
เทคโนโลยี ก ารก่ อ สร้ า งด้ ว ยเหล็ ก ของญี่ ปุ่ น และการพั ฒ นาตลาดต่ า งประเทศ
คณะกรรมการระหว่ า งประเทศสมาคมโครงสร้ า งเหล็ ก แห่ ง ญี่ ปุ่ น (JSSC) เป็ นผู้รับผิดชอบการพิมพ์บทความฉบับที่ 59 นี้บทความฉบับที่ 59 แสดงถึงความชื่นชมที่มีต่อผลงานความสาเร็จที่ยิ่งใหญ่ของJSSC 2019 ทั้งในด้านการก่อสร้างด้วยเหล็กและด้านวิทยานิพนธ์ นอกจากนี้ บทความ
ฉบับดังกล่าวยังได้ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงภายในการประชุมโครงสร้างเหล็กแปซิฟิก
(Pacific Structural Steel Conference, PSSC) ครั้งที่ 12 ที่ได้จัดขึ้นในวันที่ 9-11พฤศจิกายน ในมหานครโตเกียวอีกด้วย โดยประเทศจีน ได้รับหน้าที่ในการดาเนินการ
สาหรับการจัดการประชุม PSSC ครั้งล่าสุดที่ผ่านมา และในครั้งนี้ หน้าที่ดังกล่าวตก
เป็นของ JSSC ตามรายงานได้ทราบมาว่าการประชุมประสบความสาเร็จเป็นอย่างมาก
โดยมีผู้เข้าร่วมการประชุมมากกว่า 300 คนจาก 21 ประเทศ นอกจากนี้ ในปี 2019
JSSC ยังได้จัดกิจกรรมระหว่างประเทศอีกสองกิจกรรม ประกอบไปด้วย งานสัมมนา
วิชาการอาคารสูงของสภาอาคารสูงและที่อยู่อาศัยในเมือง ณ เมืองนาราประเทศญี่ปุ่น
ในเดือนกรกฎาคม และงานประชุมวิชาการ IABSE Young Engineers Colloquiumในเอเชียตะวันออก ครั้งที่ 2 ณ มหานครโตเกียวในเดือนพฤศจิกายน โดยเฉพาะอย่าง
ยิ่ง งานประชุมวิชาการ Young Engineers Colloquium ซึ่งไม่ได้มีการนาเสนอด้าน
เทคนิคแต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังมีการแข่งขันการออกแบบสะพาน ซึ่งถูกจัดขึ้น
เป็นครั้งแรกอีกด้วย อีกทั้งรายงานการก่อสร้างของทั้งอาคารเชิงพาณิชย์ “268 ถนนออร์ชาร์ด” ในสิงคโปร์ และการปรับปรุงความต้านทานแผ่นดินไหวของประตูระบายน้า
Kamihirai โดยใช้เหล็กกล้าไร้สนิมดูเพล็กซ์ ก็ได้มีการนาเสอนในบทความฉบับนี้ด้วย
ท้ายที่สุดนี้ พวกเราอยากให้ทุกท่านได้เข้าใจถึงกิจกรรมของ JSSC และติดตาม
กิจกรรมของพวกเราอย่างต่อเนื่อง พวกเราจะตั้งตารอฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ
จากทุกท่าน

37

38