Sumitomo ElectricGroup
POLITIKA
GLOBALE E
ANTITRUSTITDHE
KONKURRENCËS
Termat “antitrust” dhe “konkurrencë” në përgjithësi përdoren në vend të njëra-tjetrës
për t’iu referuar ligjeve që ndalojnë sjelljen e padrejtë (antikonkurruese). Por, nëpërgjithësi, termi “antitrust” përdoret në Shtetet e Bashkuara (në SHBA), ndërsa
“konkurrencë” përdoret në shumicën e juridiksioneve të tjera. Për ta thjeshtuar, termi“konkurrencë” do të përdoret si për “antitrust” ashtu edhe për “konkurrencë”, përveçse
kur u referohemi ligjeve specifike të SHBA-së.

April 2020LETËR NGA PRESIDENTI
Të nderuar kolegë,Në “Kodin tonë të sjelljes”, kam diskutuar historinë krenare të Sumitomo
Electric Group (“SEG”) që shtrihet në një hark kohor prej 120 vitesh. Kam përmendur“Frymën e Sumitomo”, që përfshin objektivin tonë për të synuar përsosmëri në punën
tonë dhe integritet gjatë sjelljes në biznes. Në të gjitha marrëdhëniet tona të biznesit,
ne veprojmë jo vetëm në përputhje me detyrimet dhe frymën e ligjeve dhe rregulloreve,por gjithashtu edhe në përputhje me standardet më të larta etike.
Pjesë e atyre standardeve është të sigurojnë që të konkurrojmë ashpër aty kubëjmë biznes në një mënyrë etike. “Të konkurrojmë ashpër” në mënyrë etike do të thotëqë të përpiqemi ta fitojmë biznesin dhe porositë, por duhet ta bëjmë këtë pa u përplasur,pa komplotuar apo pa rënë dakord për diçka të paligjshme me kompanitë konkurrente.
Me fjalë të tjera, duhet gjithmonë t’i përcaktojmë çmimet dhe biznesin tonë në mënyrë
të pavarur.
Kjo “Politikë globale e antitrustit dhe konkurrencës” e SEG plotëson “Kodintonë të sjelljes”. Ajo është hartuar që t’u kujtojë të gjithë punonjësve, kudo që të jenë,të jenë në dijeni të ligjeve të ndryshme mbarëbotërore të konkurrencës dhe t’irespektojnë ato. Menaxhimi i të gjitha kompanive të SEG do ta implementojë këtëPolitikë dhe do të sigurohet që punonjësit tanë të jenë në përputhje këtë Politikë.
Departamenti ynë Ligjor dhe Zyra e Pajtueshmërisë dhe Menaxhimit të Riskute kanë përgatitur këtë Politikë për t’i ndihmuar punonjësit që të kuptojnë problemetbazë dhe të identifikojnë situatat që mund të ngrenë shqetësime. Departamentet tona
Ligjore janë të gatshme në mbarë botën që t’ju ndihmojnë juve t’i kuptoni dhe të jeni
dakord me këto ligje. SEG ka një program gjithëpërfshirës pajtueshmërie për
konkurrencën dhe antitrustin dhe kjo Politikë është pjesë e rëndësishme e atij programi.
Ne ofrojmë trajnim, ballë për ballë dhe përmes internetit. Të gjithë duhet të kushtonikohën e duhur për të marrë pjesë në këto trajnime rregullisht. Gjithashtu, është
përgjegjësia juaj që të kuptoni se si ligjet e konkurrencës mund të ndikojnë te biznesi
ynë dhe te ju.
Unë i kërkoj secilit prej jush që të angazhoheni personalisht që të bëni biznes sipas“Frymës së Sumitomo” dhe kësaj Politike.

Osamu Inoue
Presidenti dhe CEO
Sumitomo Electric Industries, Ltd.

2

DEKLARATA E POLITIKËSKONKURRENCËS SË SEG

GLOBALETËANTITRUSTIT

DHE

Ligjet e konkurrencës kanë për qëllim që të promovojnë konkurrencën mes bizneseve
dhe të sigurojnë barazi dhe një treg të lirë.
SEG ka miratuar një program pajtueshmërie për konkurrencën (një suplement i “Kodittonë të sjelljes”) me dy objektiva. Së pari, të përcaktohen dhe të komunikohen politikate SEG në lidhje me pajtueshmërinë me ligjet e konkurrencës. Së dyti, të parandalohen
shkeljet e këtyre ligjeve të konkurrencës.
Ky program pajtueshmërie mbulon parimet e mëposhtme kyçe:Është përgjegjësi individuale e të gjithë punonjësve, menaxherëve, drejtorëve
dhe oficerëve të SEG që të jenë në pajtim me të gjitha ligjet e zbatueshme të
konkurrencës;

Punonjësit e SEG nuk duhet të përfshihen, të lejojnë punonjësit e tjerë tëpërfshihen, të miratojnë apo të tolerojnë ndonjë sjellje që shkel ligjet e
zbatueshme të konkurrencës ose Politikën globale të “antitrustit” dhekonkurrencës të SEG;



Punonjësit në poste menaxhimi janë personalisht përgjegjës jo vetëm për
veprimet e tyre, por edhe për sjelljen e vartësve të tyre. Prandaj, secili menaxher
duhet të tregojë kujdes të veçantë për të implementuar kontrollet përkatëse të
brendshme për të minimizuar rrezikun e shkeljeve ligjore;Çdo punonjës që shkel “Politikën globale të antitrustit dhe konkurrencës” të
SEG mund t’u nënshtrohet masave disiplinore, deri edhe në shkarkohet nga
puna; dhe

SEG do të ofrojë materiale dhe programe edukative sipas nevojës të cilat
shpjegojnë në mënyrë praktike se çfarë pritet prej punonjësve që mund tëpërballen me çështjet e konkurrencës në lidhje me përgjegjësitë e tyre tëpërditshme.

SEG nuk do të tolerojë asnjë sjellje që mund të sjellë një shkelje të ligjit të konkurrencës
dhe asnjë menaxher apo supervizor nuk do të japë ndonjë udhëzim të kundërt.

3

A.

PËRMBLEDHJE
ANTITRUSTIT

E

LIGJITTËKONKURRENCËSDHE

1. Hyrje
Mbi 120 vende në mbarë botën kanë miratuar ligje të konkurrencës. Mes këtyre ligjeve
të ndryshme të këtyre vendeve ekzistojnë disa parime të përbashkëta. SEG duhet tëjetë në pajtim me ligjet e konkurrencës në vendet në të cilat zhvillon biznes. Në shumë
vende, autoritetet e konkurrencës zbatojnë rregullat e tyre për shkeljet e ligjit të
konkurrencës që kanë ndodhur jashtë juridiksioneve të tyre përkatëse nëse konsiderohet
se sjellja dëmton konsumatorët në vendin e tyre. Në disa vende, si p.sh. në SHBA, disa
veprime, si p.sh. fiksimi i çmimeve nga kompanitë konkurrente, konsiderohen
gjithmonë të paligjshme pavarësisht dëmtimit të konsumatorit. Gjithmonë këshillohuni
me Departamentin Ligjor rajonal për të përcaktuar se cilat ligje konkurrence mund të
zbatohen.
Ligjet e konkurrencës në përgjithësi ndajnë të njëjtat objektiva:
1) Të sigurohen që tregjet të operojnë në mënyrë efikase përmes kompanive që
ofrojnë çmime konkurruese, zgjidhje për produktet dhe risi. Kjo do të thotë, për
shembull, se blerësit duhet të kenë një gamë shitësish të pavarur që konkurrojnë,të cilët nuk kanë bashkëpunuar për të reduktuar shkallën e konkurrencës mes
tyre. Po ashtu, një shitës do të përballet me blerës konkurrues të cilët veprojnë
në interesin e tyre individual më të mirë, për të ulur kostot;2) Të sigurohen që aty ku një biznes dominon një treg në mënyrë të tillë që biznesi
mund të operojë pa marrë parasysh ndonjë ndikim mbi kompanitë konkurrente
dhe klientët (për shembull një monopol ose oligopol), që biznesi të mos dëmtojë
konkurrencën përmes sjelljes antikonkurruese; dhe3) Të sigurohen që kompanitë nuk mund të kryejnë shkrirje apo blerje nëse këtomarrëveshje do të reduktonin në mënyrë të konsiderueshme konkurrencën dhedo të ishin në disfavor të klientëve.

2. Marrëdhëniet me kompanitë konkurrente (kufizimet horizontale)
Kompanitë konkurrente operojnë në të njëjtin nivel të zinxhirit të furnizimit – prandajmarrëveshjet mes kompanive konkurrente referohen si “kufizime horizontale”(shigjetat e kuqe vijuese).

4Premisa bazë e ligjeve të konkurrencës është se secila kompani duhet t’i marrë
vendimet e veta të biznesit në mënyrë të pavarur nga kompanitë konkurrente.
Marrëveshjet me kompanitë konkurrente si p.sh. fiksimi i çmimeve, përcaktimi iklientëve apo tregjeve, manipulimi i ofertave apo bojkotimi i pjesëmarrësve të tjerë në
treg ose kompanive të reja të mundshme konsiderohen kaq të dëmshme për
konsumatorët sa autoritetet e konkurrencës i konsiderojnë ato automatikisht si tëpaligjshme.
2.1. Çfarë përbën “marrëveshje”?
Marrëveshjet mes kompanive konkurrente në shkelje të ligjeve të konkurrencës
përfshijnë jo vetëm kontratat zyrtare, por edhe mirëkuptimet jozyrtare (një shtrëngim
duarsh, një mirëkuptim, me gojë ose jo, një bisedë në një bar, një bisedë gjatë një loje
golfi etj., ku informacione krejtësisht konfidenciale ndahen për të bashkërenditur
veprimet në treg). Marrëveshjet mund të arrihen nga sjellja dhe rrethana të tjera. Në
fakt, shumë marrëveshje të paligjshme arrihen nga prova rrethanore (p.sh. dy kompanikanë komunikuar me njëra-tjetrën, dhe mund të mos kenë rënë dakord për ndonjë
veprim, dhe më vonë janë përfshirë në sjellje të ngjashme biznesi) ose nga sjellja (p.sh.
dy kompani ngrenë vazhdimisht çmimet në të njëjtën kohë ose i njoftojnë këtondryshime në të njëjtën kohë). Një shkëmbim informacionesh krejtësisht konfidenciale
mund të mos duket si marrëveshje, por mund të konsiderohet provë e një marrëveshjejetë paligjshme nga një autoritet i konkurrencës. Dhe edhe kur nuk janë arriturmarrëveshje të paligjshme, komunikimet me një kompani konkurrente mund të ngrenë
dyshime se është formuar një marrëveshje antikonkurruese që mund të na vënë nevenën hetime apo padi. Gjithashtu, në disa juridiksione, shkëmbimi i informacioneve
krejtësisht konfidenciale është në vetvete shkelje e ligjeve të konkurrencës.
2.2. Çfarë përbën “kompani konkurruese”?
Një kompani tjetër është kompani konkurruese nëse ajo konkurron me ne në treguntonë të shitjeve (kabllot e energjisë, kabllot e fibrave, lidhjet elektrike etj.), nësekonkurron në blerjen e mallrave dhe shërbimeve, ose nëse konkurron me ne në tregun
e punës për punonjës. Shpesh, klientët e njërës pjesë të biznesit do të jenë konkurrentë
për pjesë të tjera të biznesit tonë.

5

2.3. Llojet e marrëveshjeve të antikonkurrencës (ose karteleve) mes
kompanive konkurrenteI)Marrëveshjet për fiksimin e çmimeve. Realizimi i një marrëveshjeje menjë kompani konkurrente për të fiksuar çmimet ose kushte te konkurrencës,është gjithmonë e paligjshme. Në shumë vende, duke përfshirë Japoninë,SHBA-në dhe Mbretërinë e Bashkuar, individët e përfshirë në marrëveshjetpër fiksimin e çmimeve mund të dënohen me burg. Fiksimi i çmimeve
lidhet jo vetëm me çmimet, por edhe me kushte të tjera që ndikojnë teçmimet, si p.sh. tarifat e transportit, uljet e çmimeve, normat financiare aposhërbimet. Gjithashtu, në shumë vende është po ashtu e paligjshmemarrëveshja me një kompani konkurrente që kufizon ose ndryshe fikson
kushtet e punësimit për punonjësit aktualë ose të mundshëm. Ju lutemi
këshillohuni me Departamentin tuaj Ligjor rajonal në këtë situatë.

II)Marrëveshjet për përcaktimin e tregjeve ose klientëve. Është gjithmonë
e paligjshme të bëhet marrëveshje me një (ose disa) kompani konkurrente
për të ndarë tregjet. Në këto lloje marrëveshjesh, kompanitë konkurrentepërcaktojnë klientë apo lloje klientësh specifikë, produkte ose territore mes
të tjerash. Një furnitor mund të vendosë në mënyrë të pavarur të mos merretme një klient të caktuar, por furnitorët nuk mund të bien dakord se cilët
klientë do të furnizojnë/synojnë.

III)

Manipulimi i ofertave. Është gjithmonë e paligjshme që të bëhet
marrëveshje me një kompani konkurrente rreth vlerës (duke përfshirë vlerën
e përafërt), kushtet e përgjithshme në një ofertë apo metodën përmes të cilës
do të dorëzohen ose përcaktohen ofertat. Manipulimi i ofertave përfshingjithashtu marrëveshjet ose mirëkuptimin mes kompanive konkurrente që:(i) të bëjnë “rrotullim” të projekteve/punëve apo ofertave mes kompanive
konkurrente; (ii) të përcaktojnë se kush do të bëjë ofertë dhe kush nuk do tëbëjë ofertë, ose kush do të bëjë ofertë te klientë të caktuar, ose kush do tëjapë ofertë të lartë dhe kush do të japë ofertë të ulët; ose (iii) të përcaktojnë
çmimet që do të ofrojnë kompanitë konkurrente individuale. Në disa raste,
edhe shkëmbimi i informacionit që lidhet me ofertat ose se kush do të bëjëofertë mund të konsiderohet i paligjshëm. Ju lutemi këshillohuni me
Departamentin tuaj Ligjor rajonal në këtë situatë.

IV)Shkëmbimi i informacioneve krejtësisht konfidenciale mes kompanive
konkurrente. Në shumë juridiksione, shkëmbimi i llojeve të caktuara të
informacioneve krejtësisht konfidenciale (si p.sh. informacionet rrethçmimeve të ardhshme apo strategjive tregtare që nuk janë të bëra publike)ndëshkohet si sjellje karteli. Edhe dërgimi i informacioneve publike direkt
te një kompani konkurrente mund të ndëshkohet sepse konsiderohet sipërpjekje për të influencuar te strategjia e kompanisë konkurrente(paralelizëm).

V)

Bojkotimi. Bojkotimi është një marrëveshje mes dy ose më shumë
kompanive konkurrente për të refuzuar kryerjen e biznesit me një palë tëtretë, qoftë kompani tjetër konkurrente, klient apo furnitor, për qëllimeantikonkurruese. Shembujt përfshijnë një refuzim të mallrave ndaj një

6kompanie “ulëse të çmimeve” ose skontuese, ose përjashtimin e një
kompanie konkurrente nga një shoqatë tregtare apo organizatë që vendos
standardet.
2.4. Marrëveshjet e ligjshme me kompanitë konkurrente
Mund të ketë arsye legjitime për të diskutuar ose për të rënë dakord rreth çështjeve menjë kompani konkurrente, për shembull:një klient u kërkon në mënyrë të qartë kompanive konkurrente që të japinsugjerime se si të zgjidhin një sfidë teknike;zhvillimi i përbashkët, bashkëpunimi, kërkim-zhvillimi i përbashkët,marrëveshjet joint-venture dhe konsorciumet për një projekt që janë tepër merisk që kompania jonë t’i kryejë vetëm për shkak të kapacitetit të pamjaftueshëm,aty ku ne nuk kemi mjetet apo aftësitë teknike, ose ku klienti e kërkon këtëbashkëpunim; dhetransaksionet me kompani konkurrente në fushat në të cilat kompania
konkurrente nuk konkurron me kompaninë tonë (për shembull, blerja e një malli
apo shërbimi - ose shitja e një malli apo shërbimi - në një fushë në të cilën
kompania jonë dhe blerësi/shitësi nuk konkurrojnë).

Në të gjitha rastet ku mund të ketë arsye për të diskutuar ose, mundësisht për tërënë dakord mbi çështjet me një kompani konkurrente, ju duhet të këshilloheni
me Departamentin tuaj Ligjor rajonal përpara se të përfshiheni në diskutime me
kompaninë konkurrente.

3. Kufizimet vertikaleMarrëveshjet mes palëve që veprojnë në një nivel të ndryshëm të zinxhirit të furnizimit
referohen si “kufizime vertikale” (shigjetat e kuqe vijuese).

Kufizimet vertikale u referohen llojeve të caktuara të praktikave nga prodhuesit ose
furnitorët që lidhen me rishitjen e produkteve të tyre për shkak se ka një kufizim se sipala tjetër mund t’i trajtojë produktet.

73.1. Ruajtja e çmimeve të rishitjesMarrëveshjet me distributorët dhe shitësit e shumicës rreth çmimeve që do t’u tarifojë
rishitësi klientëve të vet shpesh konsiderohen të paligjshme. Kompania jonë nuk bënmarrëveshje me klientët në lidhje me çmimin ose çmimin maksimal me të cilin klienti
do ta rishesë një produkt pa miratimin paraprak të Departamentit Ligjor rajonal.
3.2. Kufizimet e tjera vertikaleNë përgjithësi, llojet e mëposhtme të kufizimeve vertikale mund të jenë të paligjshme,
në varësi të shkallës që ato mund të shkaktojnë dëmtim të konkurrencës në tregunpërkatës:marrëveshjet që kërkojnë që një furnitor të kryejë tregti vetëm me kompaninë
tonë ose që e kufizojnë një furnitor nga shitja e mallrave apo shërbimeve tekompanitë konkurrente të SEG;
marrëveshjet me distributorët dhe shitësit e shumicës rreth territoreve në të cilat,ose klientëve të cilëve, rishitësi mund t’u rishesë produktet;marrëveshjet në të cilat kompania jonë i kufizon individët apo firmat nga të cilat
klientët tanë do të blejnë mallra ose shërbime, ose përpiqet të kufizojë të drejtat
e klientëve tanë për të blerë mallra dhe shërbime nga të tjerët; ose
shitja e të njëjtit produkt me çmime të ndryshme ose kushte të përgjithshme të
ndryshme te klientë të ndryshëm në të njëjtën periudhë kohore.

Secilën prej këtyre çështjeve duhet ta diskutoni me Departamentin tuaj Ligjor
rajonal përpara se të arrini ndonjë marrëveshje të tillë.

4. Abuzimi me pozicionin dominues
Nuk ka asgjë të paligjshme apo të gabuar që një kompani të bëhet e suksesshme përmes
mjeteve të ligjshme si p.sh. përmes përdorimit të patentave. Por, ligjet e konkurrencësnë përgjithësi e ndalojnë sjelljen përjashtuese nga një monopolist (p.sh. Japonia dhe
SHBA-ja) ose abuzimin me pozicionin e fortë në treg (p.sh. Japonia, BE-ja dhe shumë
vende të tjera).
Kompanitë me fuqi të konsiderueshme në treg mund të thuhet se kanë një përgjegjësi
speciale që të mos e lejojnë sjelljen e tyre që të deformojë tregun. Sjellja që mund të
konsiderohet antikonkurruese nëse kryhet nga një kompani dominuese/monopoliste pa
justifikim objektiv përfshin: tarifimin e çmimeve të larta të paarsyeshme;
 shitjen me çmime të ulëta të pajustifikuara (nën kosto) për të parandaluar hyrjen
në treg të një konkurrenti të ri; një marrëveshje që lidh blerjen e një produkti me një marrëveshje për të blerë
një produkt tjetër; refuzimin për të lidhur kontratë me një klient; prezantimin e kërkesave për shitje ose blerje ekskluzive (pa konkurrencë); ose strukturimin e uljeve/skontove në mënyrë që klientët të penalizohen nëse nuk i
blejnë të gjitha kërkesat e tyre nga kompania dominuese.

8Nëse kompania jonë ka një pozicion shumë të fortë në treg për ndonjë produkt
specifik, punonjësit nuk duhet të lidhin kontrata për produkte apo shërbime me
kushtet e mësipërme (ose të refuzojnë të lidhin kontratë) PËRPARA se të marrinkëshillë ligjore nga Departamenti Ligjor rajonal.

9

B.

FUSHAT QË MUND TË JENË KONFIDENCIALE

1. Bashkëveprimi social me kompanitë konkurrente
Në rast se keni bashkëveprim social me një kompani konkurrente, duhet të tregoni
kujdes të siguroheni që këto bashkëveprime të mos lidhen asnjëherë me tema
konfidenciale biznesi si p.sh. çmimet, kostot, kushtet e përgjithshme të shitjeve, planete biznesit, furnitorët, klientët, territoret, kapaciteti, prodhimi, ose ndonjë subjekt tjetër
që mund të konsiderohet si konfidencial nga aspekti i konkurrencës, përveçse kur
miratohet paraprakisht nga Departamenti Ligjor rajonal.

2. Evenimentet e shoqatave tregtare dhe të industrisë
Evenimentet e shoqatave tregtare dhe të industrisë mbledhin pjesëmarrës nga një
industri specifike për të diskutuar çështje të interesit të përbashkët. Megjithatë, këtoevenimente të shoqatave dhe industrisë mund të sjellin mundësi që kompanitë
konkurrente të diskutojnë tema që mund të çojnë në shkelje të ligjeve të konkurrencës.
Punonjësit duhet të marrin trajnim ose udhëzime nga Departamenti Ligjor rajonalpërpara se të bashkohen me shoqatat e tregtisë dhe t’i referohen këtij trajnimi oseudhëzimi rregullisht. Pasi punonjësit të jenë bashkuar me një shoqatë tregtare, ata duhettë sigurohen që të përgatitet një axhendë me shkrim para çdo takimi dhe që temat e
diskutimit të jenë në përputhje me axhendën. Punonjësve u kërkohet që të raportojnë
menjëherë pranë Departamentit Ligjor nëse gjatë takimeve zhvillohet ndonjë diskutim
që lidhet me tema konfidenciale nga aspekti i konkurrencës.

3. Shkëmbimet e informacionit
Çdo shkëmbim informacioni me një kompani konkurrente që përfshin informacion qëështë jopublik, aktual ose i ardhshëm, i papërmbledhur apo specifik për kompaninë,dhe prandaj konsiderohet si konfidencial nga aspekti i konkurrencës, mund të sjellë
risqe nga ligji për konkurrencën. Çdo shkëmbim informacioni që është konfidencial në
aspektin e konkurrencës mes kompanive konkurrente duhet të shqyrtohet nga
Departamenti Ligjor rajonal për risqe të konkurrencës dhe të strukturohet për të
minimizuar dëmtimin e konkurrencës.

4. Joint-venture, konsorciumet, shkrirjet dhe blerjet, marrëveshjet ebashkëpunimit me kompanitë konkurrente dhe sipërmarrjet e tjera të
ligjshme me kompanitë konkurrente
Megjithëse mund të jetë e ligjshme që kompani konkurrente të krijojnë një joint ventureose konsorcium për të konkurruar më mirë, këto marrëveshje ngrenë çështje tëkonsiderueshme në lidhje me ligjin e konkurrencës. Për shkak të risqeve të ligjit të
konkurrencës të lidhura me formimin dhe ekzekutimin e këtyre marrëveshjeve, ngafillimi i diskutimeve duhet të përfshihet një anëtar i Departamentit Ligjor rajonal.
Departamenti Ligjor rajonal duhet të sigurohet që diskutimet, negociatat, komunikimet
dhe vetë sipërmarrja e propozuar e biznesit të jenë pro-konkurruese, si edhe të sigurohet10që fluksi i dokumentacionit dhe komunikimeve, dhe ekzekutimi i vetë sipërmarrjes, tëjetë në përputhje me ligjet e konkurrencës.

5. Çështjet e analizës krahasuese
Analiza krahasuese është një krahasim i strukturuar i ideve, proceseve, praktikave ose
metodave të kompanive të tjera. Ajo mund të jetë një mjet pro-konkurrues kur bëhet
siç duhet përmes: (i) anketimeve të ligjshme apo konsultimit me një organizatë qëpërdor masa mbrojtëse të caktuara, ose (ii) përmes përdorimit vetëm të informacioneve
publike ose informacioneve që jepen në mënyrë të ligjshme nga një klient. Por, analiza
krahasuese që kryhet pa iu përmbajtur me kujdes atyre masave mbrojtëse mund tëpërdoret si mjet për të shkëmbyer informacione konfidenciale nga aspekti i
konkurrencës në shkelje të ligjeve të konkurrencës. Ju duhet të kërkoni leje paraprake
nga Departamenti Ligjor rajonal përpara pjesëmarrjes ose rënies dakord për të marrë
pjesë në ndonjë ushtrim analize krahasuese përveç atyre që përshkruhen në pikën (i)dhe (ii) më lart. Ju duhet të kontaktoni me Departamentin Ligjor rajonal nëse keni
pyetje apo shqetësime nëse një anketë dhe/ose ushtrim analize krahasuese e shkel këtëpolitikë.

6. Marrëdhëniet vertikale të biznesit me kompanitë konkurrente
Ju mund të ndeshni situata në të cilat një kompani me të cilën SEG konkurron është
gjithashtu edhe furnitore, distributore apo ka marrëdhënie tjetër me SEG që është eveçantë dhe e ndarë nga produkti/fusha në të cilën kompanitë konkurrojnë. Ju duhet të
siguroheni që çdo komunikim me këtë kompani konkurrente të kufizohet rreptësisht memarrëdhënien “vertikale” të biznesit me SEG (pra, blerës-furnitor, distributor-klientetj.), pa përfshirë fushat e tjera ku ne konkurrojmë. Në qoftë se nuk jeni i sigurt nësenjë komunikim me një prej këtyre kompanive konkurrente mbi një temë është i lejuar,është e rëndësishme të kërkoni udhëzime nga Departamenti Ligjor rajonal për të marrë
këshillat e duhura dhe për të implementuar masat mbrojtëse përkatëse, duke përfshirë
marrëveshjet e konfidencialitetit dhe muret e brendshme mbrojtëse.

11

C.

ZBATIMI

Pasojat e shkeljes së ligjit të konkurrencës janë si të rënda për kompaninë ashtu edhepër punonjësin e përfshirë në këtë shkelje.
1. Pasojat për kompaninë
1.1. Gjobat
Shkeljet e ligjit të konkurrencës mund të rezultojnë në gjoba të konsiderueshme. Për
shembull, në Evropë gjoba mund të jetë deri në 10% e qarkullimit tonë botëror. Në
SHBA, gjobat për një shkelje të ligjit federal të antitrustit mund të jenë 100 milionë
USD ose më shumë aty ku dyfishi i fitimit ose humbjes nga shkelja e tejkalon atë shumë.
Mund të vendosen gjithashtu gjoba edhe për shkeljet e ligjit shtetëror, dhe këto gjoba
mund të jenë shumë të larta.
1.2. Kompensimi i klientëve
Palët private të dëmtuara gjithashtu mund ta hedhin në gjyq SEG për të marrë
kompensim për dëmtimin që kanë pësuar nga SEG dhe kompanitë e saj konkurrente.
Në disa juridiksione, si p.sh. në SHBA, palët private mund të marrin “trefishin e dëmeve”(dëme të barabarta me trefishin e shumës së mbipagesës që i kanë paguar SEG dhe
kompanive konkurrente si rezultat i shkeljes).
1.3. Kostoja e hetimeve dhe gjyqeve
Kostoja financiare e procedimeve përpara autoriteteve të konkurrencës si edhe paditë
vijuese private për dëmtime mund të jetë e lartë dhe vendos një barrë financiare
pothuajse të menjëhershme mbi kompanitë e SEG.
1.4. Pengesat për menaxhimin
Ekzistenca e hetimeve apo çështjeve gjyqësore është penguese dhe kjo mund të ndikojë
në kohën e menaxhimit dhe në biznesin e përditshëm që do të thotë se mund të vonohen
ose ndikohen vendime kyçe.
1.5. Dëmtimi i reputacionit
Nuk duhet të harrojmë dëmtimin e reputacionit tonë që mund të sjellë përfshirja nëaktivitete të tilla të paligjshme. Në epokën e re ku media sociale dhe interneti kanëakses të gjerë, dëmtimi aktual ose i mundshëm i reputacionit tonë mund të ndodhë
shumë shpejt. Nëse shihemi si të përfshirë në sjellje antikonkurruese kjo mund të ketëndikim të konsiderueshëm në reputacionin tonë me klientët tanë, por edhe me publikun
e gjerë, gjë që ndikon në mundësinë tonë për të rekrutuar pjesëtarë të stafit.

2. Pasojat për individët
Shkeljet e ligjeve të konkurrencës janë shkelje penale në një numër juridiksionesh dhemund të rezultojnë në burg për individët punonjës. SHBA-ja për shembull është

12

jashtëzakonisht agresive për t’i vendosur para përgjegjësisë drejtorët ekzekutivë përpërfshirje në shkelje të antitrustit, edhe kur e gjithë sjellja ndodh jashtë SHBA-së dhedënimet me burg janë të zakonshme dhe mund të jenë deri në 10 vjet (dhe personat
mund të ekstradohen dhe të burgosen në SHBA). Juridiksione të tjera gjithnjë e mëshumë po përdorin zbatimin e ligjit penal për të penalizuar sjelljen e kartelit.

13

D.

UDHËZIME PRAKTIKE - ÇFARË DUHET BËRË DHE ÇFARË NUK
DUHET BËRËPunonjësit duhet: Të diskutojnë çdo çështje apo shqetësim konkurrence me Departamentin Ligjor
rajonal.
 Të ndjekin kërkesa në lidhje me ligjet e konkurrencës dhe të kryejnë të gjithë
trajnimin e kërkuar.
 Të ndalojnë bisedat, veçanërisht me dikë nga konkurrenca, nëse dyshoni semund të preken tema të papërshtatshme ku keni dyshime se mund të jetë epaligjshme. Ju duhet:(i)ta njoftoni menjëherë këtë person se ky diskutim është shkelje e
drejtpërdrejtë e kësaj Politike;(ii)
të ndaloni menjëherë diskutimin dhe/ose të largoheni nga diskutimi,
duke kërkuar që largimi juaj të shënohet;(iii) të bëni menjëherë një procesverbal të veprimeve tuaja, dhe(iv)
sa më shpejt të jetë e mundur pas kësaj të kontaktoni me Departamentin
Ligjor rajonal në lidhje me detajet e këtij diskutimi.
 Të raportoni çdo diskutim që përfshin temat e adresuara më lart menjëherë te
Departamenti Ligjor rajonal.
Punonjësit nuk duhet: Të diskutojnë çmimet, kohën e ndryshimit të çmimeve, kostot, marzhet, kushtet
e përgjithshme të skontove dhe zbritjeve, kapacitetet, ofertat për biznes,
projektet e reja, strategjitë, planet e biznesit, furnitorët, klientët ose çdo
informacion tjetër konfidencial me kompanitë konkurrente të SEG. Ky ndalim
aplikohet në çdo kohë dhe vend, duke përfshirë shoqatat tregtare, evenimentet
sociale dhe median sociale.
 Të bëjnë shaka apo të përdorin gjuhë të dykuptimtë apo spekulative që mund tëinterpretohet se sugjeron apo shpreh një marrëveshje ose mirëkuptim për:caktimin e çmimeve të përbashkëta apo kushteve të tjera të shitjes (dukepërfshirë kushtet e kreditit apo skontot); fiksimin apo rënien dakord për ofertat(apo marrëveshjet për të mos bërë ofertë); caktimin e tregjeve apo klientëve;reduktimin apo kontrollimin e prodhimit apo rendimentit; apo bojkotimin,
penalizimin apo ndryshe diskriminimin kundër një kompanie apo personi tjetër.
 Të bien dakord me një klient apo kompani konkurrente që të mos bëjnë biznes
me kompani të tjera.
 Të bien dakord me një kompani konkurrente në lidhje me marrjen në punë apo
rekrutimin e punonjësve (duke përfshirë rënien dakord që të mos marrin në punëapo rekrutojnë një punonjës) ose në lidhje me kushtet e përgjithshme tëpunësimit.
 Të përfshihen në ndonjë prej aktiviteteve të mëposhtme, pa miratimin e
Departamentit Ligjor rajonal:(i)kufizimi i territorit në të cilin ose i çmimit me të cilin një klient mund tërishesë produktet e kompanisë sonë;

14

(ii)
(iii)
(iv)
(v)

kufizimi i personit ose kompanive të cilave një klient mund t’u rishesë
produktet e kompanisë sonë;t’i kërkojë një klienti që blen një produkt ose shërbim që të blejë një
produkt apo shërbime tjetër (marrëveshje lidhëse);t’i ndalojë një klienti të blejë nga kompanitë konkurrente (marrëveshja
e tregtimit ekskluziv); dhe/osetë përfshihet në aktivitete që mund të duken se abuzojnë me pozicionin
dominues.

15

E.

KONKLUZIONIKjo Politikë e vendos përgjegjësinë për të garantuar pajtueshmërinë me ligjet e
konkurrencës mbi çdo drejtor, oficer, menaxher dhe punonjës.
Qëllimi i kësaj Politike është që t’ju ndihmojë të kuptoni dhe të përmbushnipërgjegjësinë tuaj për të qenë në pajtim me “Kodin e sjelljes” të SEG.
Qëllimi i kësaj Politike nuk është që t’ju bëjë juve ekspert, por t’ju ndihmojë të
identifikoni problemet e konkurrencës që mund të lindin gjatë përmbushjes sëpërgjegjësive tuaja në punë.
Praktikat e përshkruara më lart nuk përfshijnë çdo lloj marrëveshjeje apo dakordësimi
që konsiderohet se përbën shkelje të ligjit të konkurrencës.
Ju duhet të diskutoni me Departamentin Ligjor rajonal çdo marrëveshje, marrëdhënie
biznesi apo mundësi biznesi që mund të ngrejë shqetësime rreth konkurrencës.

16