MURATPAŞA BELEDİYESİ ENGELLİLERE YÖNELİK YÖNETMELİK
1.GENEL HÜKÜMLER
1.1. AmaçEngelliler ve yaşlıların (güçsüzlerin) sağlıklı insanlar gibi zorlanmadan yaşamlarını
sürdürebilmeleri, fiziksel çevrenin engelliler için ulaşılabilir ve yaşanılabilir kılınması için,kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarında ve yapılarda gerekli düzenlemelerin yapılmasını
amaçlamaktadır.
1.2. Kapsam
Yönetmelik, Muratpaşa Belediyesi sınırları içinde olup özürlüleri, ailelerini,özürlüye yönelik
hizmet veren kurum ve kuruluşların tüm kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarını ve yapılarıkapsamaktadır.
1.3. Hukuksal Dayanak
EK 1 : 22.07.1965-12038 Kat Mülkiyeti Kanunu
EK 2 : 029.07.1970-13576 Emlak Vergisi Kanunu
EK 3 : 03.05.1985-18749 İmar Kanunu
EK 4 : 3030 Sayılı Belediyeler Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği
EK 5 : 01.07.1993-21624 Otopark Yönetmeliği
EK 6 : 19.01.2002-24645 Hizmet Tarifeleri Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hak.Kanun
EK 7 : 2002-58 Başbakanlık Genelgesi
EK 8 : 22.02.2005 İl Özel İdaresi Kanunu
EK 9 : 31.07.2005- 5393 Belediye Kanunu
EK 10 :2006/18 Sayılı Başbakanlık Genelgesi
EK 11: 31.07.2009-27305 Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul Ve Esaslaraİlişkin Yönetmelik
EK 12: 16.12.2009-108 SayılıYerel Yönetimler İçin Ulaşılabilirlik temel Bilgiler Teknik ElKitabı
2. TANIMLAR
2.1. Yaşlılar(Güçsüzler)Yavaş hareket eden, kolay kolay kavrayamayan ve zor anlayan kişilerdir.
2.2. Engelli
Vücut fonksiyonlarını kullanmada, fiziki ve zihinsel kısıtlılık veya kayıp olan kimsedir.

2.3. İmar Planı
Yöre halkının sağlığını korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyiyaşama düzenini çalışma koşullarını ve güvenliğini sağlamak amacıyla, kentsel fonksiyonlar
arasında mevcut ve sağlanabilecek imkanlarölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için, varsa kadastro durumu daişlenmiş, onaylı haritaların kopyaları üzerine nazım plan ve uygulama
planı olarak düzenlenip onaylanmış planlara denir.
2.4. Sosyal Altyapı
Sağlıklı bir çevre meydana getirmek amacı ile yapılması gereken eğitim,sağlık, dini, kültürel ve idari yapılar ile parklar ve çocuk bahçeleri
gibi, yeşil alanlara verilen genel isimdir.
2.5. Teknik Altyapı
Elektrik, havagazı, içme ve kullanma suyu, kanalizasyon ve her türlüulaştırma, haberleşme ve arıtım gibi servislerin temini için yapılantesisler ile açık veya kapalı otopark kullanışlarına verilen genel
isimdir.
2.6. Yapı
Karada ve suda, daima veya geçici, resmi ve özel, yeraltı ve yerüstüinşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit
ve müteharrik tesislerdir.
2.7. BinaKendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanlarınoturma, çalışma, eğlenme ve dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların veeşyaların korunmasına yarayan yapılardır.
2.8. Rampa
Bir arazinin, bir kara yolunun, bir demir yolu hattının yatay doğrultuya göre yokuş olanbölümü.
2.9. Trabzan
Merdivenlerin kenarlarındaki korkuluk.
2.10. EşikKapı boşluğunun alt yanında bulunan alçak basamak.
2.11. Taşıt YoluTaşıt yolu, yolun taşıt trafiğine ayrılmış kısmıdır.
2.12. Yaya Yolu
Yaya yolu, taşıt trafiğinden tamamen arındırılmış veya gereğinde belli taşıtların girmesine
izin verilen yoldur.
2.13. Yaya Kaldırımı
Taşıt yolu kenarı ile, gerçek veya tüzel kişilere ait mülkler arasında kalan ve bordür taşıylataşıt yolunda ayrılmış platformun yayaların kullanımına tahsis edilmiş kısımdır.

2.14. Trafik Adası
Trafik akımını düzenlemek ve trafik güvenliğini sağlamak amacıyla yapılmış olan, koruyucu
tertibatla belirlenmiş yayaların geçme ve durmalarına, taşıtlardan inip binmelerine yarayan,araçların bulunmayacağı bölüm veya alandır.
3. ENGELLİLER VE YAŞLILAR (GÜÇSÜZLERİN) İÇİN KENTSEL, SOSYAL,TEKNİK ALTYAPI ALANLARINDA VE YAPILARDA ALINMASI GEREKENÖNLEMLER
Engelliler ve yaşlıların sağlıklı insanlar gibi sokak, cadde, meydan, yaya yolu ve bu yollardaki
yapıların kullanılabilmesi için yapılacak yapısal önlemleri ve işaretlemeleri içermektedir.
3.1. RAMPALAR
3.1.1. Rampaların tek yönlü geçişlerinde minimum genişliği 90 cm, çift yönlü geçişlerindeminimum 180 cm ve maksimum eğim % 8 olmalıdır. 10 metreyi geçen rampalarda ise eğimmaksimum % 6 olmalıdır. 10 metreden uzun rampalarda her 10 metrede bir 2.5 metrelikdinlenme sahanlığı yapılmalıdır.
3.1.2. 10 metreden uzun rampalarda, rampanın başında, sonunda ve yön değiştirmelerinde (minimum 150cm x150 cm) sahanlık bulunmalıdır.
3.1.3. Görme engellilerin rampaları güvenli şekilde kullanabilmeleri için rampanın başında ve
sonundaki sahanlık alanlarına 150 cm uzunluğunda farklı dokuda malzeme döşenmelidir.
3.1.4. 3 m den daha geniş olan rampaların ortasında tırabzan kullanılmalıdır.
3.1.5. Rampanın her iki kenarında da 90 – 140 cm arasında olan tırabzanlar kullanılmalıdır.
Emniyet bakımından rampa başlangıç ve bitiminden 45 cm daha devam etmelidir.
3.1.6. Rampaların yüzeyleri sert, stabil, kaymaz ve pürüzsüz bir malzemeyle kaplanmalıdır.
Yüzeydeki pürüzlülük yüksekliklerinde 20mm den büyük farklılık olmamalıdır.
3.1.7.Yaya yollarındaki rampalarda dinlenme alanları ve oturma bankları yapılmalıdır.
3.1.8.Rampaların korumasız tarafına en az 5 cm yüksekliğinde koruma bordürü yapılmalıdır.
3.2. MERDİVENLER
3.2.1. Merdivenlerin genişliği tek yönlü geçişler için minimum 90 cm, çift yönlü geçişler içinde 150 cm olmalıdır.
3.2.2. Bina içinde merdiven basamak yüksekliği 12–18 cm arasında basamak genişliği ise 28– 35 cm arasında olmalıdır.
3.2.3. Bina dışında merdiven basamak yüksekliği maksimum 15 cm, basmak genişliği iseminimum 30 cm olmalıdır.
3.2.4. 250 cm den yüksek merdivenlerin ortasında sahanlık kullanılmalıdır. Sahanlık genişliği
120 cm olmalıdır.

3.2.5. Merdivenin her iki tarafında da tırabzan kullanılmalıdır.
3.2.6. 300 cm den daha geniş olan merdivenlerin ortasında tırabzan kullanılmalıdır.
3.2.7. Merdivenlerde kullanılan tırabzanların yüksekliği 90–140 cm arasında olmalıdır.
3.2.8. Tırabzanlar merdivenlerin başında ve sonunda 30 – 60 cm da sürdürülmelidir.
13.2.9. Merdivenin başında, sonunda ve sahanlıklarda 60 cm genişliğinde kabartma yüzeyli
yer döşemesi ve merdivenin yürüme yüzeyinde pürüzlü, kaymayı önleyen kaplamakullanılmalıdır.
3.3. GİRİŞLER VE KAPILAR
3.3.1. Dış kapı genişlikleri minimum 100 cm, iç kapı genişlikleri ise minimum 90 cm
olmalıdır. Çift kanatlı kapılarda kapı açıklığı minimum 140 cm ve tekerlekli sandalyekullanılacak kısmı ise 90 cm olmalıdır.
3.3.2. Girişlerde kapılar dışa açılıyorsa giriş sahanlığının eni 120 cm boyu ise 150 cm
olmalıdır.
3.3.3. Girişler rampanın karşısında yer alırsa kapı ile rampa arasında 120 cm lik bir mesafe
olmalıdır.
3.3.4. Dış ve iç kapı girişlerinde eşikler düz taban olmalıdır. Yükseltilmiş eşikler engellilerin
hareketini zorlaştırmaktadır.
3.3.5. Kapı kolu yerden 90 – 100 cm arasında, tutma kolları 20–30 cm uzunluğunda olmalıdır.
3.3.6. Kapılarda cam kaplamalar yerden en az 100 cm yükseklikte ve cam kapılara kontrast
renkte bantlar yapıştırılmalıdır.
3.3.7. Bina numaraları kapı kenarında 140–160 cm arasında olmalıdır.
3.4. OTOPARKLAR
3.4.1.Engelli araçlara ayrılacak park yerlerinin sayısı yeni açılacak iş binalarında toplam
kapasitenin %5 i, mevcut iş binalarında otoparkların en az 1 tane olmak üzere toplam
kapasitenin %2 si ,alışveriş merkezlerine eğlence ve dinlenme tesislerine ve kamuya açıkdiğer alanlara ayrılan otoparkların engelli çalışanlardan araç sahibi olanlar için her birine vebuna ek olarak misafirler için toplam kapasitenin %6 sı ayrılmalıdır.
3.4.2. Ulaşılabilir otoparklar bina girişlerine 50 m’den daha fazla olmamalıdır.
3.4.3. Sıradan iki park arasında 120 cm genişlikte erişim koridoru olmalıdır.
3.4.5. Otoparklarda yüzey kaplaması düzgün ve pürüzsüz, park rampası en fazla % 5 eğimdeve uluslararası erişilebilirlik sembolleri yerleştirilmiş şekilde olmalıdır.

3.4.6.Cadde kenarlarına paralel park alanlarında genellikle tekerlekli sandalyenin
yerleştirildiği arka kısmına erişimi kolaylaştırmak için 6.6 metre uzunlukta bir alanayrılmalıdır. Park alanı kaldırıma açılı ise 4.8 metre uzunluk 2.4 metre genişlik ve 1.5 metre
yan boşluk bırakılmalıdır.Kaldırıma rahatça geçiş için düşük bordür kullanılmalıdır.
3.5. YAYA YOLLARI ve KALDIRIMLAR
3.5.1.Yaya yollarında engelli bireylerin yönelimlerini kolaylaştırmak için genişliği 40 cm olankılavuz çizgiler kullanılmalıdır.
3.5.2.Kısmen görme engelli bireylerin için kılavuz çizgileri çevreleriyle kontrast renkteolmalıdır.
3.5.3. Kaldırım rampalarına ve dairesel yönlere yaklaşıldığı kılavuz çizgileriylebelirtilmelidir.
3.5.4. Kaldırım yüksekliği 3 – 15 cm arasında olmalıdır.
3.5.5. Yaya yollarında engelsiz yol genişliği minimum 90 cm, çift yönlü geçiş için minimumgenişlik ise 150 cm tercihen 200 cm olmalıdır.
3.5.6. Erişilebilir yollarda eğim 1:20 (%5)’i aşmamalıdır.
3.5.7.Yollarda eğim 1:20’den daha fazla olursa rampalar tasarlanmalıdır.
3.5.8. Izgaralar tekerlekli sandalye kullanıcılarına, baston ve koltuk değneği kullanıcılarına,bebek arabalı ailelere, yüksek topuklu kadınlara tehlike yaratmamalıdır.
3.5.9. Yürüyüş yönü ile aynı yönde yerleştirilen ızgaraların demir parmaklıkları yaya yoluna
dikey gelecek şekilde yerleştirilmelidir.
3.5.10. Yol ve etrafındaki düzey değişikliği 6 – 1.3 cm arasında olmalıdır
3.5.11.Engelsiz bir yaya kaldırımı en az 1.5 metre en ideal 2 metre genişlikte olmalıdır.
Genişlik otobüs duraklarında en az 3 metre, dükkan önlerinde ise en az 3.5 metre olmalıdır.
3.5.12.Sürücü gücü ile hareket eden tekerlekli sandalyeler hesaba katılarak kaldırım eğimleri
mümkünse %2 den küçük olmalıdır.
3.5.13.Eğimin kaçınılmaz olarak daha fazla olduğu yerlerde her 10 metrede 1.5-1.8 metre
uzunlukta bir sahanlık oluşturulmalıdır.
3.6. KENT MOBİLYALARI
3.6.1. Kent mobilyaları yaya yollarına bütün insanlara tehlike oluşturmaksızın rahatgeçmesine izin verecek şekilde yerleştirilmelidir.
3.6.2. Bankların yanında tekerlekli sandalye kullanan engelli bireylere yönelik 120 cm x 120
cm lik bir alan oluşturulmalıdır.

3.6.3. Bankların oturulan kısmı yerden 45 cm ve sırt kısmı da 70 cm yükseklikte olmalıdır.
3.6.4. Masalardan engelli bireylerin yararlanabilmesi için masaların alt açıklığı minimum 70
cm, tekerlekli sandalye kullanan bireylerin masa ayaklarına çarpmaması için masa derinliği enaz 60 cm olmalıdır.
3.6.5. Telefon kulübe yüksekliği 90 – 120 cm arasında olmalıdır. Kabinler önünde paralel yada düz yaklaşım alanları en az 85 cm x 120 cm olmalıdır.
3.6.6. Telefon makineleri kabartma tuşlara sahip olmalıdır. İşitme engelli bireylere yönelik
ahizelerde ses yükselticisi olmalıdır.
3.6.7. Çeşme musluklarının yüksekliği 90 cm olmalıdır. Çeşmeler biri engelli insanlar içinuygun olan yaklaşık 85 cm ve diğeri engelli olmayan insanlar için yaklaşık 95 cm olan ayrı
yükseklikte iki fıskiyeli olabilir.
3.6.8. Posta kutuları 90 cm ve 120 cm arasında erişilebilir bir yükseklikte olmalıdır.
3.7. TABELA VE LEVHALAR
3.7.1. Cadde isimlerini gösteren sabit işaret levhaları alt açıklığı 200 cm, maksimum
yüksekliği 250 cm ve zeminden dik yükselmelidir.
3.7.2. En küçük harf tipi 15 mm den daha az olmamalıdır.
3.7.3. Tabela ve levhalarda tekerlekli sandalye şekilleri her zaman ön yüzden görünürolmalıdır.
3.8. ENGELLER
3.8.1. Kent genelinde yayaların yaya yollarında engelsiz geçişlerini sağlamak için elektrikdireği, reklam tabelası, sokak tabelası ve ağaç gibi sabit engellerin yaya yolu kenarına
alınmalı ya da tamamen kaldırılmalıdır.
3.8.2.Yaya yolunda engellenmemiş minimum yol genişliği 90 cm olmalıdır.
3.8.3. Sabit engeller etrafında 10 cm yüksekliğinde yükseltilmiş düzlem bulunmalıdır.
3.8.4. Sabit engeller etrafında engelin iz düşümünden itibaren 60 cm genişliğinde kabartma
yüzeyli uyarı işaretleri bulunmalıdır.
3.8.5. Bitki budama yüksekliği ve sarkık levhaların alt açıklığı 200 cm olmalıdır.
3.8.6. Sabit direklerde merkezi yerden 140 – 160 cm arasında yer alan ve en az 30 cm
uzunluğunda dayanıklı kontrast renkli işaret şeritleri bulunmalıdır.
3.8.7. Çöp kutuları kontrast renkle boyanmalı ve ağız kısmı yerden 90 – 120 cm arasında yeralmalıdır.

3.9. TUVALETLER
3.9.1. Tuvalet kabininin ebadı klozetin merkez veya köşeli oluşuna bağlıdır. Merkezi klozetli
tuvaletler kullanıcının klozete önden sağdan ve soldan geçişine olanak tanır ve 280 cm
genişlikte ve 220 cm uzunlukta olması gerekir. Köşe tuvaletleri yalnızsa sağdan ve soldangeçişe uygundur ve dolayısı ile 150 cm genişlik ve 220 cm uzunluk gibi daha az bir alangerektirir.
3.9.2 Klozet yüksekliği 48 cm olmalı ve klozete geçiş yerlerinde tutamaklar bulunmalıdır
3.9.3. Lavabo yerden 72-74 cm (azami 80 cm) yükseklikte
3.9.4. Tuvalet kâğıtları 45 – 50cm yükseklikte olmalıdır.
3.9.5. Pisuarların ağız açıklığı yerden 45 cm yükseklikte, kenarlarında 85–95 cm
yüksekliğinde tutunma kolları olmalıdır.
3.9.6. Geniş ve kolay açılabilen bir kapı asgari genişlik 92.5 cm
3.9.7. El kurutma makineleri ve sabunluklar yaklaşık 85 cm yükseklikte olmalıdır
3.10. ASANSÖRLER
3.10. 1. Avrupa asansör standartlarına göre liftler 1 metre genişlik, 125 cm derinlikten (1tekerlekli sandalye kullanıcısı alır) 2 metre genişlik ve 140 cm derinliğe (1 tekerlekli sandalyekullanıcısı ve birkaç diğer yolcu alır)bu ölçüler asgari ölçülerdir.
3.10.2. 90cm kapı genişliği ve 230 cm iç yükseklik standartı vardır
3.10.3. Kapı yüksekliği 210 cm olmalıdır.
3.10.4. İki kapısı olan asansörlerde 90 cm kapı genişliği yeterlidir.Ancak tek kapılı
asansörlerde bu ölçü 110 cm olmalıdır
3.10.5. Asansörün giriş ve çıkışında 170cm lik bir manevra alanı bırakılmalıdır.
3.10.6. Asansör dışındaki ve içindeki butonları yerden 85-120 cm yüksekliğe sabitlenmelidir
3.10.7. Kontrol düğmeleri erişilebilir, 2 cm den küçük olmamalı ve kabartmalı olmalıdır.
3.10.8 Çağırma düğmeleri 90 – 120 cm arasında olmalıdır.
3.11 RESTORAN KAFETERYA VE BARLAR
3.11.1 Masaların arasındaki geçiş yolları ve boşluklar tekerlekli sandalye erişimine müsait
(mümkünse 130 cm) olmalıdır
3.11.2 Tekerlekli sandalye kullanıcıları için tasarlanan masalarda yeterli bacak boşluğu
yaklaşık 70 cm yükseklikte 50 cm derinlikte ve 60 cm genişlikte bulunmalıdır. Masa
yüzeyinin yerden yüksekliği 73 cm kadar olmalıdır.

4.1.YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
4.1.1. Yürürlük: Bu yönetmelik Antalya Muratpaşa Belediye Meclisinin kabulü, BelediyeBaşkanının onayı ve 3011sayılı Resmi Gazetede yayımlanacak olan yönetmelikler hakkındaki
kanun doğrultusunda ilan edildiği tarihte yürürlüğe girer.
4.1.2. Yürütme: Bu yönetmelik hükümlerini Antalya Muratpaşa Belediye Başkanı yürütür.