"ЗӨГИЙН АЖ АХУЙН НЭГДСЭН ГАРЫН АВЛАГА" Агуулга

「養蜂の⼿引書」⽬次

1

Оршил

はじめにНомын танилцуулга

本書の構成Товчилсон үгийн тайлбар

略語Зөгийн арчилгаа маллагааны хуанли

養蜂カレンダーЗөгийн аж ахуйн үндсэн ойлголт

養蜂の基本

Зөгийн аж ахуй養蜂について1-1-1Зөгийн аж ахуй гэж юу вэ?

養蜂とは何か？

1-1-2Монгол орны зөгийн аж ахуйн тухай

モンゴルの養蜂

1-1-3Зөгийд шаардлагатай хэмжээт зай

養蜂プロセスマップБалт зөгийн биологи

ミツバチの生態1-2-1Балт зөгийн тухай

ミツバチについて1-2-2Зөгийн бүлийн бүтэц

蜂群の構成

1-2-3

Зөгийд шаардлагатай хэмжээт зай (bee space)

ビースペースЗөгийн аж ахуй болон ургамал

養蜂と植物

1-3-1

Зөгий болон цэцэг хоорондын хамаарал

ミツバチと花の関係

1-3-2Зонхилох балт, тоост ургамал

主な蜜源・花粉源植物

1-11-21-3

Цэцэглэлтийн хуанли

開花カレンダー1-4-1Цэцэглэлтийн тухай мэдэж үйл ажиллагаандаа ашиглах

開花情報の把握と花の利用

1-4-2Цэцэглэлтийн хуанли хийх開花カレンダーの作成

Зөгийн балны чанар

ハチミツの品質1-5-1Хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал

食品安全

1-5-2

MNS гэж юу вэ?

MNSとは何か？

1-5-3Стандартад нийцсэн зөгийн бал бэлтгэх

規格を満たした蜂蜜の生産

Зөгийн аж ахуй болон тоос хүртээлт

養蜂とポリネーション

1-6-1Тоос хүртээх үйлчилгээнд зөгийчний гүйцэтгэх үүрэг

ポリネーションにおける養蜂の役割

1-6-2Тоос хүртээлтийн бодит жишээ

ポリネーションの具体例

1-4

1-5

1-6

Бусад бүтээгдэхүүн

その他の養蜂生産物

1-7-1Зөгийн лав

ミツロウ

1-7-2

Цэцгийн тоос花粉

1-7-3Зөгийн жилий

プロポリス

1-7-4

Зөгийн сүүнцэрローヤルゼリー

1-7-5Зөгийн хор蜂毒Зөгийчний мөрдөх хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуй養蜂家の労働安全Зөгийн аж ахуйн багаж, тоног төхөөрөмж

養蜂の道具・設備

2-1Зөгийчний багаж хэрэгсэл

養蜂家の道具2-2

Зөгийн бал хураах, шүүх, хадгалах, савлах багаж хэрэгсэл

採蜜、分離、ハチミツの保管、充填のための道具

2-3Зөгийн гэр (Үүр хайрцаг), дагалдах хэрэгсэл

巣枠（巣箱）と付属の道具Зөгийн бүлд үзлэг хийх ерөнхий технологи

内検の一般的技術

3-1утуур ашиглах

燻煙器の使い方3-2Зөгийн бүлд үзлэг хийх ерөнхий арга, дараалал

内検の一般的な方法と順序

3-3Зөгийн эрүүл мэнд, эрүүл ахуй, зөгийн балны гарал үүслийн бүртгэл хөтлөх

蜂の健康、衛生状態、蜂蜜生産工程の記録

1-7

1-8
2

3

4

春の飼育管理（3-5月）

Зөгийн бүлийг өвөлжөөнөөс гаргахын өмнөх бэлтгэл ажил蜂群を越冬庫から出す前の準備

4-1-1Зөгий тавих газраа сонгох, бэлтгэх

蜂群を置く場所の選択と準備

4-1-2Цэвэрлэж халдваргүйтгэсэн үүр хайрцаг, дэр цаваг давууг бэлтгэх

掃除・消毒した巣箱と蜂群用布団の準備

4-1-3Уурагт тэжээлийн нөөц бэлтгэх

タンパク飼料の準備

4-1-4Варроа хачгийн эмийн нөөц бэлтгэх

ダニ薬の準備Зөгийн бүлийг өвөлжөөнөөс гаргах болон нэн даруй хийх арчилгаа

蜂群を越冬庫から出したらすぐにすべきこと

4-2-1Зөгийн бүлийг өвөлжөөнөөс хэзээ гаргах вэ?

蜂群を越冬庫からいつ出すべきか？

4-2-2Өвөлжсөн үүр хайрцгийг солих, цэвэрлэх

越冬した巣箱の交換と清掃

4-2-3Жаазыг цөөлж зөгийн нягтаршлыг нэмэгдүүлэх (Зөгийг шахах)巣枠を抜いて蜂群の密度を高める（蜂群を縮める）こと4-2-4Зөгийн бүлд идэвхжүүлэх уусмал, уурагт тэжээл өгөх蜂群の建勢と代用花粉の給餌

4-2-5Варроа хачгийн эмийг хэрэглэх, үр дүнг шалгах

ダニ薬の使用と結果の確認Өвөлжөөнөөс гарсан даруйд үүсэж болзошгүй бэрхшээл, авах арга хэмжээ

越冬庫から出した直後に起こりうる問題と対策

4-3-1

Өвөлжөөнөөс эх зөгийгүй бүл гарч ирэх, авах арга хэмжээ

越冬庫から無王群が出てきた場合の対策

4-3-2

Эх зөгийтэй боловч ажилчин зөгийн тоо хэт цөөхөн байх, авах арга хэмжээ

働き蜂の数が少なすぎる場合の対策

4-3-3Өвөлжөөнөөс сахарын тэжээлийн нөөц бүрэн дуусч гарч ирэх, авах арга хэмжээ

餌が完全に終わった状態で越冬から出た場合の対策

4-3-4Өвөлжөөнөөс гарсан эх зөгий өндөглөхгүй байх, авах арга хэмжээ

越冬から出た女王蜂がしばらく産卵しない場合にとるべき対応

4-3-5Өвөлжөөнөөс гарснаас хойших нэг сарын хугацаанд хийх арчилгаа

越冬から出てから1ヶ月の間にすべきことӨвөлжөөнөөс гарснаас хойш нэг сарын дараагаас эхлэн хийх арчилгаа

越冬から出てから1ヶ月後から管理すべきこと

4-4-1Шинээр өндөглүүлэх жааз нэмэх

産卵枠の追加4-4-2

Эх зөгийд өндөглөх ташаалавч нэмж өгөх産卵できる巣房エリアの拡大

4-4-3Зөгий сүрэглэх ба сэргийлэх арга хэмжээ

ミツバチの分封とその対策Зөгийн арчилгаа маллагааны зуны менежмент (6-8 дугаар сар)夏の飼育管理（6-8月）

4-1

4-2

4-3

4-4

5

Бал хураах бүл бэлтгэх

採蜜群を作る5-1-1

Зөгийн бүлийг давхарлах, жааз хоорондын зайг тохируулах

蜂群を2段群にして、巣枠間の間隔を設定する

5-1-2Шинээр сэмж татах, сархиаг бариулах

新しい巣礎を張る／ミツバチに巣を作らせる

5-1-3

Бал хураах бүлийн хүчийг тогтвортой хадгалах

強い採蜜群を維持する

5-1-4Шинэ бүлэнцэрийн гарал үүслийг бүртгэх

新しい群の履歴を記録するАвгалдай зөөх аргаар эх зөгий бойжууулах

幼虫を移虫する方法で女王をつくるЗөгийн бал хураах

採蜜Зөгийн бал хураахын өмнөх бэлтгэл ажил採蜜前の準備6-1-1

Бал хураах бүлд өмнөх өдөр нь үзлэг хийж бэлтгэх

採蜜前日の内検6-1-2

Бал хураахад шаардлагатай багаж хэрэгслийг бэлтгэх

採蜜に必要な道具の準備

5-1

5-2
66-1

Стандарт шаардлагад нийцсэн (өтгөн, бохирдолгүй) бал хураах технологи

標準的な（濃度が高く汚染されていない）採蜜技術

6-2-1

Бал хураах жаазыг сонгож авах

採蜜する巣枠の選択

6-2-2Шингэн бал хураахаас болгоомжлох!!

糖度の低い蜂蜜に注意!!

6-2-3

Бал хураах явцад хийх балны чанарын шалгалт

採蜜時の品質確認6-2

Бал хураах үеийн ариун цэвэр, эрүүл ахуйн нөхцөл

採蜜時の衛生状態

6-3-1Хэрэглэж буй багаж хэрэгслийн эрүүл ахуй使用する道具の衛生管理

6-3-2

Бал хураалтанд оролцож буй хүмүүсийн ариун цэвэр

採蜜に携わる人の衛生管理

6-3-3Бал ялгах үеийн эрүүл ахуй蜂蜜を分離機にかける際の衛生管理

6-3

Бал савлах үеийн эрүүл ахуй, чанарын хяналт

蜂蜜充填時の衛生と品質管理

6-4-1

Бал савлах үеийн эрүүл ахуйн менежмент

蜂蜜充填時の衛生管理

6-4-2Эцсийн бүтээгдэхүүнийг савлах

最終製品の充填Бүтээгдэхүүний эрүүл ахуй болон чанар, хяналт

製品の衛生と品質管理

6-5-1Бүтээгдэхүүний чанар

製品の品質

6-5-2

Балыг цувралаар дугаарлан бүртгэх, савлах

ロット番号の登録と包装

6-5-3

Хүнсний саванд тавигдах шаардлага

食品容器の要件Бүтээгдэхүүний цувралын мониторинг, мөшгих систем

製品のモニタリングおよびトレーサビリティシステム

6-6-1

Цувралын мониторинг

ロットのモニタリング

6-6-2

Эргэн мөшгих тогтолцоо

トレーサビリティシステムБал хураасны дараах бүлийн арчилгаа

採蜜後の蜂群管理

6-4

6-5

6-6

6-7

Зөгийн арчилгаа маллагааны хаврын менежмент (3-5 дугаар сар)Зөгийн бүлийн намрын арчилгаа маллагаа (8-10 дугаар сар)秋の飼育管理（8-10月）

7-1Зөгийн бүлийн хүчийг хадгалах

蜂群の強度を維持する

7-2Өвөлжих зөгий олноор бий болгох

越冬蜂を作る7-3Хачгийн халдварыг хянах, эмчлэх

ダニを管理し、投薬する

7-4Бүлийн давхрыг буулгах

２段群の上段を降ろす

7-5

Зөгийн бүлд өвөлжих тэжээл олгох

蜂群に冬の餌を与える

Зөгий бүлийг өвөлжүүлэх

蜂群の越冬Зөгийн өвөлжөөний байр

蜂群の越冬庫Зөгийн өвөлжих байр бэлтгэсэн туршлагууд

越冬庫の準備

7

8
8-1
8-1-1

Зөгийн бүлийг амжилттай өвөлжүүлж буй туршлагууд

越冬の成功事例

8-2-1Өвөлжих явцад нэмэгдэл тэжээл олгох туршлага

越冬中に追加する餌8-2-2

Эх зөгийг бүлэнцэрт өвөлжүүлэх туршлага

女王蜂の越冬試験

Зөгийн эрүүл мэнд, эрүүл ахуйн менежмент

ミツバチの衛生と健康管理Зөгийн аж ахуйд Мал эмнэлгийн үйлчилгээ, эрүүл ахуйн шаардлагыг мөрдөхнийтлэг заавар

養蜂業における衛生管理及び獣医業務のための一般指針

9-1-1Талуудын хүлээх үүрэг

当事者の義務9-1-2

Нийтлэг зааварт холбогдох бусад материалууд

一般指針に関連するその他の資料

Зөгийн үүр хайрцаг болон бусад дагалдах хэрэгслийн эрүүл ахуйн менежмент

巣箱と付属品の管理Зөгийн үүр хайрцаг, хашлага самбар, идүүр, дэр, цаваг даавууны цэвэрлэгээ,халдваргүйтгэл

巣枠、手すり、巣箱、布団、布地の清掃と消毒Зөгийн аж ахуйн тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгслийн эрүүл ахуйн менежмент

養蜂設備と道具の衛生管理Бал ялгуур, хаалтны хутга, ховхчуур, эх хашигч зэрэг төмөр хэрэгсэл, зөгийчнийхувцас, бээлий, гутлын цэвэрлэгээ халдваргүйтгэл巣枠、手袋、長靴の清掃と消毒Зөгийн суурийн эрүүл ахуйн менежмент

蜂場の衛生管理9-4-1

Зөгийн суурийн эрүүл ахуй

蜂場の衛生

9-4-2

Зөгийн бүлийн эрүүл ахуйн менежмент

ミツバチの衛生管理

8-2

9
9-1

9-2
9-2-1
9-3
9-3-1
9-4

Зөгийн өвчин, эмгэг, урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх арга хэмжээ

ミツバチの病気の予防と管理9-5-1Өвчин үүсгэх хүчин зүйл, тархах зам

疾病の原因、感染拡大とその経路

9-5-2Варроа хачгийн халдвар (Varroasis)

バロア病 (Varroasis)

9-5-3Варроа хачгийн халдвараас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх

ミツバチヘギイタダニに対する薬物防除9-5-4Варроа хачгийн эсрэг эмийн бус эмчилгээ

ミツバチヘギイタダニに対する非薬物防除

9-5-5Варроа хачгийн халдварлалтын түвшинг тогтоох

バロア病の感染レベルの評価

9-5-6Америк үжил өвчин (American Foulbrood)

アメリカ腐蛆病

9-5-7Европ үжил өвчин (European Foulbrood)

ヨーロッパ腐蛆病

9-5-8Нозема өвчин (Nosemosis)

ノゼマ症

9-5-9

Acarapis woodi хачгийн шимэгчлэл (Acariasis)

アカリンダニ9-5-10Aethina tumida (Үүр хайрцгийн жижиг цох)-гийн шимэгчлэл (Aethinosis)

Small hive beetle

9-5-11Tropilaelaps spp.-гийн шимэгчлэл (Tropilaelapsosis) .

ミツバチトゲダニ

9-5-12Үрвэлдэй шохойжих өвчин (Chalkbrood disease)

チョーク病

9-5-13Үрвэлдэй шалхайх өвчин (Sacbrood)

サックブルード病Эмийн зохистой хэрэглээ

薬剤の適切な使用Зөгийн эмийн хэрэглээнд анхаарах зүйлс

薬剤の使用に関する注意事項

9-5

9-6
9-6-1

Зөгий өвөлжүүлэх байрны эрүүл ахуйн менежмент

越冬庫の衛生管理

9-7-1Зөгий өвөлжих эрүүл ахуйн нөхцөлийг хангах

越冬のための衛生状態の確保

9-7-2Зөгий өвөлжих байрыг халдваргүйтгэх

越冬庫の消毒Зөгий аж ахуйн бизнес менежмент

養蜂経営

10-1

Таны зөгийн аж ахуй эрхлэж буй зорилго юу вэ?

経営の目的

10-2

Менежментийн нөөц гэж юу вэ?

経営資源

10-3

Зөгийн бүлийг байршуулах тохиромжтой орчин гэж юу вэ?

養蜂を行うための適切な環境

10-4Зардлаа тодорхой мэдэх үү?

コストの把握10-5Ирэх улирлын борлуулалтын төлөвлөгөө

次のシーズンの事業計画Зах зээлийн тоймマーケットを考える

11-1

Таны зөгийн аж ахуйн менежментийн гол “цөм” нь юу вэ?

あなたの養蜂経営の「強み」は何か？

11-2

Зах зээлийн тухайд

販売先の市場について

11-3Өрсөлдөгчөө таньж мэдэх

競合相手を考える

9-7

10

11

“Бүтээгдэхүүн” болгон борлуулах”商品”の販売を考える

12-1Таны зөгийн балыг “Бүтээгдэхүүн” болгон борлуулах үеийг төсөөлье

自分の”商品”を考える

12-2Төсөөлж байгаа борлуулалт = Ирээдүйн зорилт

将来の売り上げ目標を立てる

12Зөгийн балыг брэнд бүтээгдэхүүн болгон хөгжүүлэх

ハチミツのブランディング

13-1Фенүүдээ нэмэгдүүлээрэй

ファンを増やす13-2

Та брэндийг бий болгоход баримтлах өөрийн гэсэн зарчимтай байх шаардлагат
ブランディングのためのルールを決める
ай

13-3

Бүтээгдэхүүнээ борлуулах бэлтгэл хийцгээе!

販促ツールを準備する

13Зөгийн балны нийлүүлэлт

ハチミツの供給14-1

Тогтвортой нийлүүлэлт хамгийн чухал

安定供給が重要14-2

Хэрэглэгчдийн итгэлийг хүлээх

顧客の信頼を得る

Зөгийн балны нэмүү өртгийн сүлжээ

ハチミツのバリューチェーン

15-1Баг болцгооё

ネットワークを構築する

15-2Хамтрах аргаар ашгаа нэмэгдүүлэх

協働により利益を増やす

1415

Зөгийчид хамтрах, нэгдэх байгууллагын хэлбэр

養蜂家の協同と組合

16-1Байгууллагын төрөл

組織の種類

16-2

Байгууллагын үйл ажиллагааны жишээ

組織活動の事例Санхүүгийн эрсдэл

経営リスク

17-1

Санхүүгийн эрсдэл бий болдог

経営リスクの発生

17-2Эрсдлийг удирдах経営リスクヘッジ

17-3Үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх хөрөнгө оруулалт

事業拡大への投資Төсөл хэрхэн бичих вэ?

事業計画の提案・申請

18-1

Төсөл бичихэд урьдчилан анхаарах зүйл

事業申請の注意事項

18-2Төслийн баримт бичгийн бүрэлдэхүүн

計画に含まれる内容

18-3

Бизнес төлөвлөгөө хэрхэн бичих вэ (жишээ)事業計画書の書き方（例）Зөгийн аж ахуйтай холбоотой эрх зүйн тогтолцоо

養蜂に関連する法制度と枠組み

19-1Зөгийн аж ахуйтай холбоотой хууль эрх зүй

養蜂に関する法制度19-2Зөгийн аж ахуйтай холбоотой байгууллагууд

養蜂関連組織1617

1819Хавсралт

付属資料Z-1Зөгийн эрүүл мэнд, ариун цэвэр, эрүүл ахуйн бүртгэлийн дэвтэр

養蜂家の衛生管理記録ノート様式

Z-2Зөгийн эрүүл мэнд, ариун цэвэр, эрүүл ахуйн бүртгэлийн хяналтын дэвтэр

衛生管理記録ノートの管理簿

Z-3Зөгийн аж ахуйд мал эмнэлгийн үйлчилгээ, эрүүл ахуйн шаардлагыг мөрдөх ний
養蜂業における衛生管理及び獣医業務のための一般指針тлэг зааварЗөгийн эрүүл мэнд, эрүүл ахуй, зөгийн балны гарал үүслийн бүртгэлийн загвар

一般指針添付資料（記録ノート様式）Зөгийн аж ахуйн мал эмнэлгийн гэрчилгээний загвар

一般指針添付資料（獣医証明書様式）

Зөгийн бүлийн эрүүл мэндийн тандах үзлэгийн хуудасны загвар

一般指針添付資料（蜂群の健康チェックシート様式）

Мал эмнэлгийн үйлчилгээний нэгж болон ЗАА-н хамран
ажиллах гэрээний загвар

一般指針添付資料（獣医との契約書様式）

Z-4Зөгийн аж ахуйд чиглэсэн мал эмнэлгийн ажил үйлчилгээний хуваарь

獣医による養蜂業務カレンダー

Z-5Балт зөгийн голлох өвчний ангилал, үүсгэгч

ミツバチの主な疾病と原因

Z-6Малын эмч нарын үргэлжилсэн сургалтанд зориулсан “Балт зөгийн эрүүл мэнд,эрүүл ахуй” сэдвийн сургалтын төлөвлөгөө /Төсөл/獣医師免許更新のための「ミツバチの健康と衛生」をテーマとしたカリキュラム案

Z-7Зөгийн гэрийн (үүр айрцаг) ажлын зураг

巣箱図面

Z-8

Бүлэнцэрийн гэрийн ажлын зураг

交尾箱図面

Z-9

Зөгийн аж ахуйн нэр томьёоны англи-монгол тайлбар толь бичиг (A-W)

養蜂用語集Ашигласан материал

参考文献