日本の離婚制度についてเกี่ยวกับระบบการหยารางในญี่ปุน博多駅前法律事務所
弁護士

中原幸治

สํานักงานกฎหมายฮาคาตะเอกิมาเอะ
ทนายความ โคจิ นาคาฮาระ

1 離婚するための方法รูปแบบการหยาราง

①②③

協議による離婚การหยารางโดยความยินยอม
調停による離婚การหยารางโดยการไกลเกลี่ย
裁判による離婚การหยารางโดยการขึ้นศาล

2 協議による離婚（離婚届）
การหยารางโดยความยินยอม (การจดทะเบียนหยา)・お互いの話し合いで離婚
離婚届を本籍地または住所地の役所に提出การหยารางโดยการพูดคุยตกลงกัน โดยคูกรณียื่นใบหยาที่เขตที่พักอาศัยอยูหรือเขตที่มีการลงบันทึกภูมิลําเนา
・財産分与や慰謝料は離婚後に決めても良い（ただし期間の制限がある）
สามารถทําการตกลงเรื่องการแบงทรัพยสินหรือตกลงเรื่องคาทําขวัญหลังการหยาได (แตมีการจํากัดระยะเวลา)・離婚の提出にあたって親権者を決める必要（共同親権制度はない）ในการยื่นจดทะเบียนหยา จําเปนตองตัดสินผูมีอํานาจปกครองบุตร (ไมมีระบบการปกครองบุตรรวมกัน)3 離婚届の問題点ปญหาในการจดทะเบียนหยา
郵便での届け出、第三者の提出もできる→偽造や無断で提出される危険があるสามารถสงเอกสารผานทางไปรษณียหรือผูอื่นมายื่นเอกสารได → มีความเสี่ยงที่จะถูกยื่นใบหยาโดยไมไดรับความยินยอมหรือถูกปลอม
แปลงเอกสาร เชน例①離婚届とは知らずに書かされた เขียนโดยไมทราบวาเปนใบหยา
②後で、二人で提出しなければ離婚にならないと思っていたเขาใจผิดคิดวาตองไปแสดงตน (เพื่อยื่นจดทะเบียนหยารวมกัน) ถึงจะมีผลตามกฎหมาย
③書いた覚えがない จําไมไดวามีการเขียน (ใบหยา)④無理やり書かされた ถูกบังคับใหเขียน
○タイの協議離婚は、登録事務所での意思確認の手続きありการหยารางโดยความยินยอมของไทย มีขั้นตอนการยืนยันความประสงคที่สํานักงานที่จดทะเบียนไว

4 離婚届の不受理申出制度
ระบบการยื่นขอยกเลิกการจดทะเบียนหยา・配偶者が離婚届を勝手に出しそうな場合
กรณีคูสมรสยื่นขอจดทะเบียนหยาโดยพละการ
・離婚届を受け付けないようにしておく制度ระบบสําหรับปองกันการรับการจดทะเบียนหยา
配偶者の本籍地の役所に提出しておく
原則、直接、役所に行く必要がある
書類は日本語でมีความจําเปนตองไปยื่นเอกสารภาษาญี่ปุนที่เขตภูมิลําเนาของคูสมรสดวยตนเอง

5 調停による離婚การหยารางโดยการไกลเกลี่ย

家庭裁判所での調停手続きによる離婚การหยารางโดยการไกลเกลี่ยที่ศาลครอบครัว
・裁判とはちがい、調停委員による話し合いไมใชเปนการพิจารณาคดีในศาล เปนการเจรจาหาขอยุติโดยมีผูไกลเกลี่ยเปนคนกลาง・合意できれば、正式に離婚等を決められるหากตกลงกันได จะสามารถตัดสินรายละเอียดการหยารางอยางเปนทางการ

6 調停による離婚手続きの特徴จุดเดนของการหยารางโดยการไกลเกลี่ย

・男女1名ずつの調停委員が両方から話を聞く
ผูไกลเกลี่ย (ชาย 1 หญิง 1) จะรับฟงความจากทั้งสองฝาย・相手と直接会う必要はないไมจําเปนตองพบเจอคูกรณี
・1か月に1回くらいのペース（1回あたり2時間程度）
นัดคุยกับผูไกลเกลี่ย เดือนละ 1 ครั้ง (ครั้งละประมาณ 2 ชม.)・弁護士なしでもできる（ただ、調停委員が全部を教えてくれる訳ではない）ไมจําเปนตองมีทนาย (ทั้งนี้ ผูไกลเกลี่ยอาจไมสามารถใหคําแนะนําไดทุกกรณี)・何回で終わるという決まりはないไมมีกําหนดวาตองจบการไกลเกลี่ยภายในกี่ครั้ง

7 調停できめることหัวขอที่ตองตัดสินในการไกลเกลี่ย①離婚自体 การหยาราง
②親権者をどちらにするか อํานาจในการปกครองบุตร
③子供の養育費の額、期間 คาเลี้ยงดูบุตรและระยะเวลาในการชําระ
④離婚後の子供との面会交流の方法 การใหอีกฝายพบปะกับบุตรหลังการหยา
⑤財産分与の金額、方法 จํานวนและวิธีการแบงทรัพยสิน⑥慰謝料（不倫や暴力などについて）คาทําขวัญ (กรณีคูสมรสนอกใจหรือถูกทํารายรางกาย)
離婚費用の請求は離婚調停の範囲外→別の申立が必要การยื่นขอคาใชจายในการหยารางจะอยูนอกเหนือจากการไกลเกลี่ย → จําเปนตองยื่นคํารองแยกตางหาก

8 調停離婚の注意点ขอควรระวังในการหยารางโดยการไกลเกลี่ย・お互いが納得しなければ成立しない
ทั้งคูตองเขาใจตรงกันการไกลเกลี่ยจึงจะสําเร็จผล
・調停委員が説得してくれるわけではないผูไกลเกลี่ยไมใชผูโนมนาว
・不利益な合意をすると、取り返しがつかないหากตอนตกลงกันมีฝายที่เสียเปรียบ จะไมสามารถแกไขได・まとまらないときは裁判へหากไมสามารถตกลงกันได จะเปนการพิจารณาคดีโดยการขึ้นศาล・条項に合意した時点で離婚が成立する
การหยารางจะมีผลเมื่อสามารถตกลงในหัวขอทีก่ ําหนดได

9 裁判離婚การหยารางโดยการขึ้นศาล家庭裁判所での判決による離婚การหยารางตามคําสั่งของศาลครอบครัว
日本の法律上の離婚事由 เหตุผลในการหยารางตามกฎหมายญี่ปุน①不貞行為 การนอกใจ②遺棄 การละทิ้ง
③3年以上、相手の生死が分からないとき กรณีไมทราบวาอีกฝายเปนตายรายดีเกิน 3 ป
④回復の見込みのない強度の精神病にかかっているときกรณีมีความวิกลจริตที่คาดวานาจะหายไดยาก
⑤婚姻を継続できない重大な理由 เหตุสําคัญที่ไมสามารถรักษาสถานะการสมรสได

10

婚姻を継続できない重大な理由เหตุสําคัญที่ไมสามารถรักษาสถานะการสมรสได
①別居 แยกกันอยู
②性格の不一致 ลักษณะนิสัยไมตรงกัน
③浪費 สุรุยสุราย
④DVなどが含まれる มีการทํารายรางกาย เปนตนただし、いずれも法律に書いてあるわけではないอยางไรก็ตาม หัวขอเหลานี้ไมไดมีเขียนระบุไวในกฎหมาย○タイでは3年以上の別居が定められている
ทางไทยมีกําหนดกรณีแยกกันอยูเกิน 3 ป

11

裁判による離婚の特徴จุดเดนของการหยารางโดยการขึ้นศาล
・証拠に基づいた判断 พิจารณาจากหลักฐานだたし、和解（話し合い手続き）も多いแตกรณีทําความเขาใจกันได (ขั้นตอนการพูดคุยกัน) ซึ่งเปนกรณีทีพบไดบอยครั้ง

・判決に対しては控訴できる（高等裁判所へ）สามารถยื่นอุทธรณตอคําตัดสินของศาลได (ยื่นตอศาลอุทธรณ)・月1回のペース เดือนละประมาณ 1 ครั้ง
・判決までは半年～1年くらいใชเวลาประมาณ 6 เดือน – 1 ป จนกวาศาลจะตัดสินคดี
・決められる内容は調停のときと同じหัวขอในการตัดสินเหมือนกับหัวขอในการไกลเกลีย่