ขอควรรูวาดวยการจัดการทรัพยสินและมรดกตามกฎหมายไทย
วันอาทิตยที่ ๑๓ กุมภาพันธ ๒๕๖๕นางสาวมัชฌิมา บริสุทธิ์อัยการจังหวัดประจําสํานักงานอัยการสูงสุดคนตางชาติคนไทยสมรสอยูกินกันมีบุตรไมมีบุตรสองสัญชาติบุตรบุญธรรมเกณฑทหารหยารางสองสํานักทรัพยสินอํานาจปกครองบุตรทํางานตายมรดกบํานาญ

อสังหาริมทรัพย หมายความวา ที่ดินและทรัพยอันติดขอควรทราบอยูกับที่ดินมีลักษณะเปนการถาวรหรือประกอบเปนอันเดียวกับที่ดินนั้น และหมายความรวมถึงทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับที่ดินหรือทรัพยอันติดอยูกับที่ดินหรือประกอบเปนอันเดียวกับที่ดิน
นั้นดวย (มาตรา ๑๓๙ แหงประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย)คนตางดาว หมายความวา บุคคลธรรมดาซึ่งไมมีสัญชาติไทย(มาตรา ๔ แหงพระราชบัญญัติคนเขาเมือง พ.ศ. ๒๕๒๒) มาตรา ๘๖ คนตางดาวจะไดมาซึ่งที่ดินก็โดยอาศัยการกําหนดสิทธิ
ในที่ดินของคนตางดาวบทสนธิสัญญาซึ่งบัญญัติใหมีกรรมสิทธิ์ใน
อสังหาริมทรัพยได และอยูในบังคับบทบัญญัติแหงประมวลกฎหมายนี้ดวย มาตรา 96 ทวิ บทบัญญัติวาดวยคนตางดาว

จะไดมาซึ่งที่ดินโดยอาศัยบทสนธิสัญญาตาม มาตรา๘๖ วรรคหนึ่ง มิใหใชบังคับกับคนตางดาวซึ่งไดนํา
เงินมาลงทุนตามจํานวนที่กําหนดในกฎกระทรวง
ซึ่งตอง ไมต่ํากวาสี่สิบลานบาท โดยใหไดมาซึ่งที่ดิน
เพื่อใชเปนที่อยูอาศัยไดไมเกินหนึ่งไร และตองไดรับอนุญาตจากรัฐมนตรี

การไดมาซึ่งทีด่ นิ ของคนตางดาวตามวรรคหนึ่ง ใหเปนไป

ตามหลักเกณฑวิธีการ และเงื่อนไขที่กําหนดในกฎกระทรวง โดยใน
กฎกระทรวงอยางนอยตองมีสาระสําคัญ ดังตอไปนี้การกําหนดสิทธิ
ในที่ดินของคน
ตางดาว (ตอ)(1) ประเภทของธุรกิจที่คนตางดาวลงทุนซึ่งตอง เปนประโยชนตอ
เศรษฐกิจและสังคมของประเทศ หรือเปนกิจการที่คณะกรรมการสงเสริมการลงทุนไดประกาศใหเปนกิจการที่สามารถขอรับการ
สงเสริมการลงทุนตามกฎหมายวาดวยการสงเสริมการลงทุนได
(2) ระยะเวลาการดํารงการลงทุนตอง ไมนอยกวาสามป(3) บริเวณที่ดินที่อนุญาตใหคนตางดาวไดมาตองอยูภายในเขต
กรุงเทพมหานคร เขตเมืองพัทยา เขตเทศบาล หรืออยูภายใน
บริเวณที่กําหนดเปนเขตที่อยูอาศัยตามกฎหมายวาดวยการผังเมือง

คนตางดาวไดมาซึ่งที่ดินโดยไดรับมรดกในฐานะที่เปนทายาทโดยธรรม
มาตรา ๙๓•คนตางดาวไดมาซึ่งที่ดินโดยไดรับมรดกในฐานะที่เปนทายาทโดยธรรม
รัฐมนตรีจะอนุญาตใหไดมาซึง่ ที่ดินนั้น แตเมื่อรวมกับที่มีอยูแลวไมเกิน
จํานวนที่จะพึงมีไดตามความในมาตรา ๘๗ ก็ได•ที่ดินที่คนตางดาวไดมาโดยไมชอบดวยกฎหมายหรือไมไดรับอนุญาตใหจัดการจําหนายภายในเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกําหนดไว ซึ่งไมนอยกวา๑๘๐ วัน แตไมเกิน ๑ ปจํานวนที่ดินที่จะพึงอนุญาตใหตามความในมาตรากอนมีกําหนดดังนี้(๑) ที่อยูอาศัย ครอบครัวละไมเกิน๑ไร(๒) ที่ใชเพื่อพาณิชยกรรม ไมเกิน๑ไร(๓) ที่ใชเพื่ออุตสาหกรรม ไมเกิน๑๐ไร(๔) ที่ใชเพื่อเกษตรกรรม ครอบครัวละไมเกิน๑๐ไร(๕) ที่ใชเพื่อการศาสนา ไมเกิน๑ไร(๖) ที่ใชเพื่อการกุศลสาธารณ ไมเกิน๕
ไร(๗) ที่ใชเพื่อการสุสาน ตระกูลละไมเกิน๑/๒ ไรคนตางดาวผูใดตองการมีสิทธิในที่ดินเพื่อการอุตสาหกรรมเกินกวาที่บัญญัติไวใน (๓)ถาเห็นเปนการสมควร คณะรัฐมนตรีจะอนุญาตใหไดมาซึ่งที่ดินเกินกวาจํานวนที่กําหนดไวโดยกําหนดเงื่อนไขก็ได และใหนําบทบัญญัติมาตรา ๔๘ มาใชบังคับโดยอนุโลมผูมีสัญชาติไทยแตตอมาเสียสัญชาติไทยมาตรา ๙๕ ผูใดไดมาซึ่งที่ดินในขณะที่มีสัญชาติไทยถาภายหลังผูนั้นเปลี่ยนสัญชาติเปนคนตางดาวใหคงมีสิทธิถือที่ดินไดเทาที่คนตางดาวนั้นจะพึงมีนอกจากนั้นใหทําการจําหนาย และใหนําบทบัญญัติ
มาตรา ๙๔ มาใชบังคับโดยอนุโลม

กฎหมายและระเบียบปฏิบตั ิ เกี่ยวกับ ที่ดิน มาตรา ๗๔ วรรคสอง และมาตรา ๘๖ แหงประมวลกฎหมายที่ดิน หนังสือกระทรวงมหาดไทย ดวนที่ สุด ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๗๙๒ ลงวันที่ ๒๓ มีนาคม

๒๕๔๒ เรื่อง บุคคลสัญชาติไทยที่ มีหรือเคยมีคูสมรสเปนคนตางดาว และบุตร
ผูเยาวของคนตางดาวที่มีสัญชาติไทย ขอไดมาซึ่งที่ดิน หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๐๐๗๙๕ ลงวันที่๑๑ มกราคม ๒๕๔๓เรื่อง บุคคลสัญชาติไทยที่มีคูสมรสเปนคนตางดาวทั้งที่ชอบและมิชอบดวยกฎหมายขอไดมาซึ่งที่ดินหรือกรรมสิทธิ์ในหองชุด หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๐๓๕๔๓ ลงวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๔๓เรื่อง สิทธิในการถือครองที่ดิน หรือหองชุดของคนสัญชาติไทยที่สมรสกับคนตางดาว หนังสือกรมที่ ดิน ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๑๓๑๕๘ ลงวันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๔๓เรื่อง คนตางดาว หรือนิติบุคคลตางดาว หรือบุคคลสัญชาติไทยที่มีคูสมรสเปนคน
ตางดาว ขอซื้อและจํานองหองชุดหรือที่ดิน

กฎหมายและระเบียบปฏิบตั ิ เกี่ยวกับ ที่ดิน (ตอ) หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๑๖๐๕๑ ลงวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๓เรื่อง บุคคลสัญชาติไทยทีม่ ีคูสมรสเปนคนตางดาวทั้งที่ชอบและมิชอบดวยกฎหมาย
ขอไดมาซึ่งที่ดิน หรือกรรมสิทธิ์ในหองชุด หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๑๘๐๗๓ ลงวันที่ ๑๕ มิถุนายน ๒๕๔๓เรื่อง บุคคลสัญชาติไทยที่มีคูสมรสเปนคนตางดาวทั้งที่ชอบและมิชอบดวยกฎหมาย
ขอไดมาซึ่งที่ดิน หรือ หองชุด หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๕๑๕/ว ๒๓๒๔๕ ลงวันที่ ๒๒ สิงหาคม ๒๕๔๖เรื่อง บุคคลสัญชาติไทยที่มีคูสมรสเปนคนตางดาวทั้งที่ชอบและมิชอบดวยกฎหมายขอไดมาซึ่งที่ดิน หรือกรรมสิทธิ์ในหองชุด หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๕๑๕/ว ๓๓๒๕๙ ลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน ๒๕๔๗เรื่อง การขอไดมาซึ่งที่ดินหรือหองชุดของคนสัญชาติไทยที่มีคูสมรสเปนคนตางดาวหลักเกณฑการขอไดมาซึ่งที่ดินของคนไทยที่มีคูสมรสเปนคนตางดาวคนไทย ที่มีคูสมรสทั้งที่ชอบและมิชอบดวยกฎหมาย
เปนคนตางดาว มีสิทธิรับโอนที่ดิน ในฐานะทีเ่ ปนสินสวนตัว (กรณีมีคูสมรสที่ชอบดวยกฎหมายเปนคนตางดาว) และในฐานะทีเ่ ปน ทรัพยสว นตัว(กรณีมีคูสมรสที่มิชอบดวยกฎหมายเปนคนตางดาว)ไดโดยไมจํากัดจํานวนเนื้อที่สินสวนตัวสินสมรส

๑. ทรัพยสินที่คูสมรสแตละฝาย มีอยูกอนสมรส

๑. ทรัพยสินที่คูสมรสไดมา ระหวางสมรส

๒. ทรัพยสินที่เปน เครื่องใชสอยสวนตัว
เครื่องแตงกาย เครื่องประดับตามสมควรแก
ฐานะ เครื่องมือเครื่องใชที่จาํ เปนการประกอบ
อาชีพ

๒. ทรัพยสินที่คูสมรสฝายใดฝายหนึ่งไดมาระหวางสมรส โดยทางพินัยกรรมหรือโดยการใหเปนหนังสือระบุยกใหเปนสินสมรส

๓. ไดมาในระหวางสมรส โดย รับมรดกหรือโดยการ ใหโดยเสนหา
๔. ทรัพยสินที่เปน ของหมั้น

๓. ดอกผลของสินสวนตัว

หลักเกณฑการขอไดมาซึง่ ทีด่ ินของคนไทยทีม่ ีคูสมรสเปนคนตางดาว กรณีรับที่ดิน
เมื่อเจาหนาทีส่ อบสวนแลวปรากฏวา เปนการรับใหในฐานะที่เปน
สินสวนตัวของคนไทย (กรณีมีคูสมรสที่ชอบดวยกฎหมายเปนคนตางดาว)หรือเปนทรัพยสวนตัวของคนไทย (กรณีมีคูสมรสที่ไมชอบดวยกฎหมายเปนคนตางดาว) พนักงานเจาหนาที่จะดําเนินการจดทะเบียนสิทธิและ
นิติกรรม ใหกับผูขอตอไป (หนังสือกระทรวงมหาดไทย ดวนที่สุดที่ มท ๐๗๑๐/ว ๗๙๒ ลงวันที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๔๒)หลักเกณฑการขอไดมาซึง่ ทีด่ ินของคนไทยทีม่ ีคูสมรสเปนคนตางดาว กรณีซื้อที่ดิน

๑. กรณีคสู มรสตางดาวอยูในประเทศไทย(๑) กรณีคนตางดาวเปนคูสมรสที่ชอบดวยกฎหมายใหคนไทย
และคูสมรสตางดาวยืนยันเปนลายลักษณอักษรรวมกันในหนังสือ
รับรองตอพนักงานเจาหนาทีใ่ นวันจดทะเบียน สิทธิและนิติกรรมวา
เงินทั้งหมดทีน่ ํามาซือ้ ทีด่ นิ เปนสินสวนตัวของคนไทยแตเพียงฝายเดียวมิใชสินสมรสหลักเกณฑการขอไดมาซึง่ ทีด่ ินของคนไทยทีม่ ีคูสมรสเปนคนตางดาว กรณีซื้อที่ดิน (ตอ)(๒) กรณีคนตางดาวเปนผูท อี่ ยูกินรวมกันฉันทสามีภรรยามิไดสมรสกันโดยชอบดวยกฎหมายใหคนไทยและผูที่อยูกินรวมกันฉันทสามีภรรยา ยืนยันเปนลายลักษณ
อักษรรวมกันในหนังสือรับรอง (ตามเอกสารแนบทายคูมือ “ตัวอยาง ๑”)ตอพนักงานเจาหนาที่ในวันจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม วาเงินทั้งหมด
ที่นํามาซื้อที่ดินเปนทรัพยสว นตัวของคนไทยแตเพียงฝายเดียว มิใชทรัพย
ที่ทํามาหาไดรวมกัน (หนังสือกระทรวง มหาดไทยดวนที่สุด ที่ มท ๐๗๑๐/ว ๗๙๒ ลงวันที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๔๒)กรณีคูสมรสตางดาวอยูในประเทศไทย แตในวันจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมคนตางดาวไมสามารถไปยืนยันเปนลายลักษณอักษรรวมกันกับคนไทยในหนังสือ
รับรองตอพนักงาน เจาหนาที่ ณ สํานักงานที่ดิน ที่ทําการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม
ใหคนไทยและคูสมรสตางดาว ไปยื่นคําขอบันทึกถอยคําในหนังสือรับรอง เพื่อยืนยันวา
เงินทั้งหมดที่คนไทยนํามาซื้อที่ดิน เปนสินสวนตัวหรือทรัพยสวนตัวของคนไทยแตเพียงฝายเดียว มิใชสินสมรสหรือทรัพยที่ทํามาหาไดรวมกันขั้นตอนการยื่นยื่นคําขอกับพนักงานเจาหนาที่ณ สนง. ที่ดินจังหวัด หรือ สนง.
ที่ดินจังหวัดสาขาแหงใดแหงหนึ่งเอกสารหลักฐานประกอบ สําเนาหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน บัตรประจําตัวประชาชน สําเนาทะเบียนบาน ใบสําคัญการสมรส (ถามี) ใบสําคัญประจําตัวคนตางดาว หนังสือเดินทาง หลักฐานการเปลี่ยนชื่อ-สกุล (ถามี)คนไทยนําหนังสือรับรองไปมอบใหพนักงานเจาหนาที่
ซึ่งทําการจดทะเบียนสิทธิ
และนิติกรรม

หลักเกณฑการขอไดมาซึง่ ทีด่ ินของคนไทยทีม่ ีคูสมรสเปนคนตางดาว กรณีซื้อที่ดิน (ตอ)๒. กรณีคสู มรสตางดาวอยูตา งประเทศ และไมสามารถไปบันทึก
ถอยคําในหนังสือรับรอง
ใหคนตางดาวไปติดตอเพื่อใหสถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุล
หรือโนตารีพับลิค บันทึกถอยคําคูสมรสตางดาวไวในหนังสือรับรอง แลวให
สถานเอกอัครราชทูต สถานกงสุล หรือโนตารีพับลิค รับรองวาบุคคลที่ทํา
หนังสือนั้นเปนคูสมรสหรืออยูกินฉันสามีภริยากับคนไทยจริง แลวใหผูจะซื้อ
ที่ดินนํา ตนฉบับหนังสือรับรองมามอบใหพนักงานเจาหนาที่ ซึ่งทําการจด
ทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตอไป (หนังสือกรมที่ดิน ที่ มท ๐๕๑๕/ว ๒๓๒๔๕ลงวันที่ ๒๒ สิงหาคม ๒๕๔๖)พระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. ๒๕๒๒การถือกรรมสิทธิ์
ในหองชุดของคนตางดาว

มาตรา ๑๙ คนตางดาวและนิติบุคคล
ซึ่งกฎหมายถือวาเปนคนตางดาวอาจถือกรรมสิทธิ์ในหองชุดได

คนตางดาวหรือนิติบุคคล ที่ถือกรรมสิทธิในหองชุดได(๑) คนตางดาวซึ่งไดรับอนุญาตใหมีถิ่นที่อยูในราชอาณาจักร
ตามกฎหมายวาดวยคนเขาเมือง(๒) คนตางดาวซึ่งไดรับอนุญาตใหเขามาในราชอาณาจักร
ตามกฎหมายวาดวยการสงเสริมการลงทุน(๓) นิติบุคคลตามที่กําหนดไวในมาตรา ๙๗ และมาตรา ๙๘แหงประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งจดทะเบียนเปนนิติบุคคลตามกฎหมายไทย

คนตางดาวหรือนิติบุคคล ที่ถือกรรมสิทธิ์ในหองชุดได (ตอ)(๔) นิติบุคคลซึ่งเปนคนตางดาวตามประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๒๘๑ ลงวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๕ และไดรับบัตรสงเสริมการลงทุนตามกฎหมายวาดวยการสงเสริมการลงทุน(๕) คนตางดาวหรือนิติบุคคลที่กฎหมายถือวาเปนคนตางดาวซึ่งนําเงินตราตางประเทศเขามาในราชอาณาจักรหรือถอนเงินจากบัญชีเงินบาทของบุคคลที่มีถิ่นที่อยูนอกประเทศหรือถอนเงินจากบัญชีเงินฝากเงินตราตางประเทศ

คนตางดาวหรือนิติบุคคล ที่ถือกรรมสิทธิ์ในหองชุดได (ตอ)มาตรา ๑๙ ทวิอาคารชุดแตละอาคารชุดจะมีคนตางดาวหรือนิติบุคคล
ตามที่ ร ะบุ ไ ว ใ นมาตรา ๑๙ ถื อ กรรมสิ ท ธิ์ ใ นห อ งชุ ด ได เ มื่ อรวมกันแลวตองไมเกินอัตรารอยละสี่สิบเกาของเนื้อที่ของห อ งชุ ด ทั้ ง หมด ในอาคารชุ ด นั้ น ในขณะที่ ข อจดทะเบี ย นอาคารชุดตามมาตรา ๖คนตางดาวหรือนิติบุคคล ที่ถือมาตรากรรมสิท๑๙
ธิ์ในห
นวองชุดได (ตอ)มาตรา ๑๙ นวผูใดไดมาซึ่งกรรมสิทธิ์ในหองชุดในขณะที่มีสัญชาติไทย ถาตอมาผูนั้นเสีย
สัญชาติไทย เพราะการสละสัญชาติไทย การแปลงสัญชาติ หรือการถูกถอนสัญชาติ
ไทยตามกฎหมายวาดวยสัญชาติ และเปนคนตางดาวตามที่ระบุไวในมาตรา ๑๙ถาประสงคจะมีกรรมสิทธิ์ในหองชุดตอไปตองแจงเปนหนังสือใหพนักงานเจาหนาที่
ทราบถึงการเสียสัญชาติไทย และตองนําหลักฐานวาเปนคนตางดาวตามที่ระบุไว
ในมาตรา ๑๙ มาแจงตอพนักงานเจาหนาที่ ภายในหนึ่งรอยแปดสิบวัน นับแตวันที่เสียสัญชาติไทย
แตถาการมีกรรมสิทธิ์ในหองชุดของคนตางดาวนั้นเกินอัตรา ตามมาตรา๑๙ ทวิ ตองจําหนายหองชุดที่เกินอัตราที่กําหนดภายในกําหนดเวลาไมเกินหนึ่งป
นับแตวันที่เสียสัญชาติไทย

มรดกกองมรดกของผูตาย ไดแก ทรัพยสินทุกชนิด (ม. ๑๖๐๐)ของผูตาย ตลอดทั้งสิทธิ หนาที่และความรับผิดตาง ๆเวนแตตามกฎหมายหรือวาโดยสภาพแลว เปนการเฉพาะตัวของผูตายโดยแท
ทายาทไมจําตองรับผิดเกินกวาทรัพยมรดกทีต่ กทอดไดแกตน (ม. 1601)บุคคลผูมีสิทธิรับมรดกของผูตายทายาทโดยธรรมทายาทโดยพินัยกรรม
ผูมีสิทธิไดรับโดยผลของกฎหมาย(๑) ผูสืบสันดาน(๒) บิดามารดา(๓) พี่นองรวมบิดามารดาเดียวกัน(๔) พี่นองรวมบิดาหรือรวมมารดาเดียวกัน(๕) ปู ยา ตา ยาย(๖) ลุง ปา นา อาคูสมรส ที่ยังมีชีวิตอยูนั้นก็เปนทายาทโดยธรรมภายใตบังคับของบทบัญญัติพิเศษแหงมาตรา ๑๖๓๕ ถาผูสืบสันดานยังมีชีวิตอยูหรือมีผูรับมรดกแทนที่ ถามีแตพี่นองรวมบิดามารดา (๓) หรือผูรับแทนที่

หรือมีแตบิดามารดา (๒) ไมมีผูสืบสันดาน ถามีพี่นองรวมแตบิดาหรือมารดา (๔) / ลุงปา (๖)หรือผูรับแทนที่หรือมีแตปูยา ฯ (๕)คูสมรสที่ยังมีชีวิตอยูมีสิทธิไดสวนแบง
เหมือนทายาทชั้นบุตร

คูสมรสที่ยังมีชีวิตอยูมีสิทธิไดรับกึ่งหนึ่งคูสมรสที่ยังมีชีวิตอยูมีสิทธิไดรับสองในสามสวน

พระราชบัญญัตวิ าดวยการขัดกันแหงกฎหมาย
พุทธศักราช ๒๔๘๑ ภาค ๖ มรดก มาตรา ๓๗ มรดก เทาที่เกี่ยวกับ อสังหาริมทรัพย ใหเปนไปตาม กฎหมาย

แหงถิ่นที่ทรัพยสินนั้นตั้งอยู มาตรา ๓๘ ในสวนที่เกี่ยวกับ สังหาริมทรัพย มรดกโดยสิทธิโดยธรรม

หรือโดยพินัยกรรม ใหเปนไปตาม กฎหมายภูมิลําเนาของเจามรดก ในขณะที่
เจามรดกถึงแกความตาย มาตรา ๓๙ ความสามารถของบุคคลที่จะทําพินัยกรรม ใหเปนไปตามกฎหมาย

สัญชาติในขณะที่ทําพินัยกรรม มาตรา ๔๐ บุคคลจะทําพินัยกรรมตามแบบที่ กฎหมายสัญชาติ กําหนดไวก็ได

หรือจะทําตามแบบที่ กฎหมายของประเทศ ที่ทําพินัยกรรมกําหนดไวก็ได

พระราชบัญญัติวาดวยการขัดกันแหงกฎหมาย
พุทธศักราช ๒๔๘๑ ภาค ๖ มรดก (ตอ) มาตรา ๔๑ ผลและการตีความพินัยกรรมก็ดี ความเสียเปลาแหงพินัยกรรม

หรือขอกําหนดพินัยกรรมก็ดี ใหเปนไปตามกฎหมายภูมิลําเนาของผูทํา
พินัยกรรมในขณะที่ผูทําพินัยกรรมถึงแกความตาย มาตรา ๔๒ การเพิกถอนพินัยกรรมหรือขอกําหนดในพินัยกรรม ใหเปนไป

ตามกฎหมายภูมิลําเนาของผูทําพินัยกรรมในขณะที่เพิกถอนพินัยกรรม
การตกไปแหงพินัยกรรมหรือขอกําหนดในพินัยกรรมใหเปนไปตามกฎหมายภูมิลําเนาของผูทําพินัยกรรมในขณะที่ถึงแกความตาย

แบบพินัยกรรม แบบธรรมดา (ม. ๑๖๕๖) แบบเขียนเองทั้งฉบับ (ม. ๑๖๕๗) แบบเอกสารฝายเมือง (ม. ๑๖๕๘) แบบเอกสารลับ (ม. ๑๖๖๐) แบบดวยวาจา (ม. ๑๖๖๓) แบบทําตามกฎหมายตางประเทศ (ม. ๑๖๖๗ ว.๑)แบบเขียนเองทั้งฉบับ (ม. ๑๖๕๗) พินัยกรรมตองเขียนดวยมือตนเอง ซึ่ง ขอความทั้งหมด วัน เดือน ปและลายมือชื่อของตน การขูดลบ ตก เติม หรือการแกไขเปลีย่ นแปลงอยางอื่นซึง่
พินัยกรรมนั้น ยอมไมสมบูรณ เวนแตผูทําพินัยกรรมจะไดทําดวย
มือตนเอง และลงลายมือชื่อกํากับไว บทบัญญัติมาตรา 9 แหงประมวลกฎหมายนี้ มิใหใชบังคับแก
พินัยกรรมที่ทําขึ้น ตามมาตรานี้

พินัยกรรมแบบเอกสารฝายเมือง (ม. ๑๖๕๘)มาตรา 1658 พินัยกรรมนั้น จะทําเปน เอกสารฝายเมืองก็ได กลาวคือ(1) ผูทําพินัยกรรมตองไปแจงขอความที่ตนประสงคจะใหใสไวในพินัยกรรม ของตนแก
กรมการอําเภอตอหนาพยานอีกอยางนอยสองคนพรอมกัน
(2) กรมการอําเภอตองจดขอความที่ผูทําพินัยกรรมแจงใหทราบนั้นลงไว และ อานขอความ
นั้นใหผูทําพินัยกรรมและพยานฟง
(3) เมื่อผูทําพินัยกรรมและพยานทราบแนชัดวา ขอความที่กรมการอําเภอจดนั้น เปนการ
ถูกตองตรงกันกับที่ผูทําพินัยกรรมแจงไวแลว ใหผูทําพินัยกรรมและพยานลงลายมือชื่อ ไวเปนสําคัญ(4) ขอความที่กรมการอําเภอจดไวนั้น ใหกรมการอําเภอลงลายมือชื่อและลง วัน เดือน ปทั้งจดลงไวดวยตนเองเปนสําคัญวา พินัยกรรมนั้นไดทําขึ้นถูกตองตามบทบัญญัติ อนุมาตรา 1 ถึง 3ขางตน แลวประทับตราตําแหนงไวเปนสําคัญการขูดลบ ตก เติม หรือการแกไขเปลี่ยนแปลงอยางอื่นซึ่งพินัยกรรมนั้นยอม ไมสมบูรณ
เวนแตผูทําพินัยกรรม พยาน และกรมการอําเภอจะไดลงลายมือชื่อกํากับไว

แบบทําตามกฎหมายตางประเทศ (ม. ๑๖๖๗ ว.๑)มาตรา 1667 เมื่อคนในบังคับไทยจะทําพินัยกรรมในตางประเทศ พินัยกรรมนั้นอาจทําตามแบบซึ่งกฎหมายของประเทศที่ทําพินัยกรรมบัญญัติไว หรือตามแบบที่
กฎหมายไทย บัญญัติไวก็ได
เมื่อทําพินัยกรรมตามแบบที่กฎหมายไทยบัญญัติไว อํานาจและหนาที่ของ
กรมการ อําเภอตามมาตรา 1658, 1660, 1661, 1662, 1663 ใหตกแก
บุคคลดั่งตอไปนี้ คือ(1) พนักงานทูต หรือกงสุลฝายไทย กระทําการตามขอบอํานาจของตน หรือ(2) พนักงานใด ๆ ซึ่งมีอํานาจตามกฎหมายของตางประเทศนั้น ๆ ที่จะรับ
บันทึก ขอแจงความไวเปนหลักฐานได มาตรา 1668 ผูทําพินัยกรรมไมจําเปนตอง
เปดเผยขอความในพินัยกรรมนั้นให พยานทราบ เวนแตกฎหมายจะไดระบุไวเปนอยางอื่น

ผูมีสิทธิไดรับมรดกโดยผลของกฎหมาย
มาตรา 1753
ภายใตบังคับแหงสิทธิของเจาหนี้กองมรดก เมื่อบุคคลใดถึงแกความตายโดยไมมีทายาทโดยธรรมหรือผูรับพินัยกรรม
หรือการตั้งมูลนิธิตามพินัยกรรม มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแกแผนดิน ผูจัดการมรดกโดยพินัยกรรมการตั้งผูจัดการ
มรดก ผูจัดการมรดกโดยคําสั่งศาลผูจัดการมรดกโดยพินัยกรรม
มาตรา 1715ผูทําพินัยกรรมจะตั้งบุคคลคนเดียวหรือหลายคนใหเปนผูจัดการ มรดกก็ได
เวนแตจะมีขอกําหนดไวในพินัยกรรมเปนอยางอื่น ถามีผูจัดการมรดกหลายคน
แตผูจัดการเหลานั้นบางคนไมสามารถ หรือไมเต็มใจที่จะจัดการ และยังมี
ผูจัดการมรดกเหลืออยู แตคนเดียว ผูนั้นมีสิทธิที่จะจัดการมรดกไดโดยลําพัง
แตถามีผูจัดการมรดกเหลืออยูหลายคน ใหสันนิษฐานไวกอนวา ผูจัดการเหลานั้นแตละคนจะจัดการโดยลําพังไมได

ผูจัดการมรดกโดยพินัยกรรม (ตอ)มาตรา ๑๗๑๓ ทายาท หรือ ผูมีสวนไดเสีย หรือ พนักงานอัยการ

จะรองตอศาลขอใหตั้งผูจัดการมรดกก็ได ในกรณีดังตอไปนี้(๑) เมื่อเจามรดกตาย ทายาทโดยธรรมหรือผูรับพินัยกรรมไดสูญหายไปหรืออยูนอกราชอาณาเขต หรือเปนผูเยาว(๒) เมื่อผูจัดการมรดกหรือทายาท ไมสามารถ หรือไมเต็มใจที่จะจัดการหรือ มีเหตุขัดของ ในการจัดการ หรือในการแบงปนมรดก(๓) เมื่อขอกําหนดพินัยกรรมซึ่งตั้งผูจัดการมรดกไวไมมีผลบังคับไดดวยประการใด ๆการตั้งผูจัดการมรดกนั้น ถามีขอกําหนดพินัยกรรมก็ใหศาลตั้งตามขอกําหนดพินัยกรรม และถาไมมีขอกําหนดพินัยกรรม ก็ใหศาลตั้งเพื่อประโยชนแกกองมรดกตามพฤติการณและโดยคํานึงถึงเจตนาของเจามรดก แลวแตศาลจะเห็นสมควรปญหาการจัดการมรดกที่ทายาทมีภูมิลําเนาอยูตางประเทศทายาทผูมีสิทธิรับมรดกมีภูมิลําเนาตางประเทศ๑. ประสงคยื่นคําขอเปนผูจัดการมรดก๒. ลงลายมือชื่อยินยอมใหทายาทที่อยูในประเทศไทย ยื่นคําขอเปนผูจัดการมรดก๓. รับมรดกจากการจัดการแบงปนทรัพยมรดกใหเจามรดกมีทรัพยมรดกในประเทศไทย๑. เปนผูมีสัญชาติอื่น๒. เปนผูมีสัญชาติไทย แตเสียชีวิตในตางแดนขอควรรูวา ดวยการจัดการทรัพยสินและมรดกตามกฎหมายไทยQ&Aนางสาวมัชฌิมา บริสุทธิ์อัยการจังหวัดประจําสํานักงานอัยการสูงสุด