La Informilo de NEC

センター通信

第274号

2014年11月1２日発行
名古屋エスペラントセンター Nagoja Esperanto-Centro
461-0004名古屋市東区葵一丁目26-10ユニーブル新栄301号
郵便振替 00840-8-40765［名古屋エスペラントセンター］
http://homepage2.nifty.com/nagoja-esperanto/

Konversacia Rondo estas nova en NEC「 セ ン タ ー 通 信 」 274号 の 目 次
FRUKTOPLENA DUA VIZITO AL JAPANIO
読書会その他についてのメモ.................................................................伊藤俊彦......................................6Limulo kaj Ties Utilo Nuntempa
Pri Papo Francisko.................................Pham Mai Lan .........................2......................................................IKAI Yosikazu........................5................................................................................Toŝihiko Ito ..............................9

ヘブライ語聖書やZamenhofの翻訳原稿............................................山田 義......................................10Anima kaj Ŝaﬁna en Nagojo kun ni sep., 2014
Aﬁŝo de Zamenhofa Festo 2014

La Informilo de NEC 274............................................................................11.......................................................................................................121

ハノイの Mai Lan さんがご主人と一緒に日本を旅し、名古屋では黒柳吉隆さん宅に逗留され、前田可一と山田 義が一日名古屋を案内しました。前田と山田はハノイUKのおりにはLan さんの自宅に招待されました。快活なご夫婦と市内を散策できて幸いでした。旅行記をいただきました。写真は山田撮影です。

FRUKTOPLENA DUA VIZITO AL JAPANIO
Orkideo Pham Mai Lan
Kun granda klopodo, tempo-aranĝo kajsincera subteno de ges-roj Kuroyanagi
Yositaka kaj Humiko, kiuj ekkonis minokaze de la dua azia kongreso enHanojo, 1999, mi denove havis ŝanconviziti Japanion. La vojaĝo daŭris dum
15 tagoj, de 17/7 ĝis 31/7. Post 13 jaroj(la unua vizito en oktobro, 2001), ĉi tiu
vizito por mi estis tute freŝa kajatendita.
Du celoj decidigis min fari la duanvojaĝon ĉi-foje. La unua: mi volis
reviziti tiun ĉi belan landon kaj revidi multajn esperantajn geamikojn
post longa tempo. La dua: ĉi tiun vojaĝon mi deziris havi kun mia
edzo, al kiu mi volis prezenti multe pri bela amikeca lando kaj pri
miaj karaj esperantaj geamikoj kaj sciigi lin pri la grava rolo deEsperanto en amikeco.
15-taga vojaĝo ne estas sufiĉe longa por revidi ĉiujn esperantistojn.
Pro tio mi decidis memkontakti tiujn, kiujn mi povis viziti dum mia

2

La Informilo de NEC 274

vojaĝo al iliaj urboj. Poste, s-ro Kuroyanagi helpis plani mianvojaĝon, elekti vidindaĵojn kaj akompani nin dum la vojaĝo.
Sian aŭton s-ro Kuroyanagi veturigis kaj akompanis nin al preskaŭ
ĉiuj lokoj en la plano. Post la unua tago en Toyota, ni ekkomencis
nian longan vojaĝon. De Toyota ni veturis al Yokohama. Je la aĝo de74 jaroj, li tre lerte veturigis sian aŭton al tiel fora distanco. Ni ofte
diris al li: “je via aĝo en nia lando preskaŭ neniu veturigas aŭton, eĉmotorbiciklon ankaŭ veturigas tre malmultaj”. Normale je tiom daaĝo, vjetnamoj estas zorgitaj de siaj gefiloj. Post 5 horoj, ni atingis
Yokohama. De Yokohama, mi spertis subterajn trajnojn al Tokio,Chiba kaj Chigasaki. Estas rimarkinde, ke survoje mi trovis nemultajn homojn sed en subteraj vojoj, tre multaj homoj rapide piediris
kaj kolektiĝis por kapti trajnon. Poste, per aŭto, ni atingis Tatesinan,Tateyaman, kie mi rigardis Kurobe-digon kaj unuafoje mi per miajokuloj kaj manoj vidis kaj tuŝis neĝon en alta monto. Survoje, nivizitis Esperanto-domon de Jacugatake. Post vizito al Takayama, mivizitis Hikone, Kioto, Nagoja kaj Ena.
Dum la vojaĝo, mi havis ŝancon viziti diversajn Esperantoaranĝojn kaj klubojn. Unue mi vizitis JEI. Estis admirinde ke JEI
konservas multe da vjetnamaj historiaj libroj, kiuj estis esperantigitaj
de japanaj kaj vjetnamaj esperantistoj. JEI posedas sian proprankonstruaĵon. JEI povas akiri monon per luigi la unuan etaĝon kaj laduan. Tiom da mono sufiĉas por pagi salajron al la oficistoj de JEI.
Estas tre bona rimedo. Ankaŭ en Tokio, s-ino Isino Masayo aranĝisnian kunsidon kun klubanoj de la Esperanto-Klubo de Fukagawa.
Entute 10 homoj ĉeestis. La dua klubo estis en Chigasaki. La kunsido
estis organizita ĉe juna esperantistino Takahaŝi Majuko. Estis ĝojindeLa Informilo de NEC 2743

ke entute 16 homoj ĉeestis kaj preskaŭ ĉiuj esperantistoj en tiu ĉiklubo estis junaj. Kelkaj junuloj jam vizitis Vjetnamion. Pro tio ni
havis multe da komunaj aferoj por interbabili. Ankaŭ 2 fremdlandaj
esperantistoj estis invititaj: unu el Germanio kaj unu el Pollando. Ili
ambaŭ nun estas loĝantaj en Japanio. Ĉi-foje, s-ro Kitagawa Hisasi, laedzo de s-ino Ikuko, montris sian kuiran talenton per diveraj bankedajmanĝaĵoj. Sekve, en Hikone s-ro Nisio Tutomu organizis kunsidon
kun Oumi-Esperanto-Societo. Dum tiuj ĉi kunsidoj, mi havis ŝancojnrevidi kaj konatiĝi kun multaj esperantistoj. Tie mi prezentis multe pri
mia urbo, laboro, ĉiutaga vivo kaj Esperanto-agado. Estis interesa
ideo de s-ro Nisio Tutomu, ke mi prezentis ilin pere de fotoj, elektitaj
el mia fejsbuko. Krom tiuj ĉi kluboj, ni persone renkontiĝis kun niaj
esperantaj amikoj kaj estis gviditaj viziti ‘Tokio skytree’ de ges-roj
Yanati, viziti la urbon Kioto de s-ro Kaba Toyohiko kaj s-ro Nisio
Tutomu, kaj poste la urbon Nagoya de 2 humuraj s-roj Maeda kajYamada.
S-ro Kuroyanagi klopodis plani vojaĝon laŭ la rando de la MontoFuji, famkonata simbolo de Japanio, sed estis bedaŭrinde ke la veterone estis favora por ni vidi la monton de diveraj anguloj. Tamen, lalastaj tagoj lasis al ni tre bonan impreson pri Japanio. T.e. Teoceremonio prezentita de s-ino Huĝimoto Hideko. Jam kelkfoje mirigardis ŝin prezenti Teo-ceremonion en Esperanto-kongresoj sedneniam mi ĉeestis en tuta tempo. Pri tio, ĉi tiu foje mi havis okazon
rigardi tre tradician ceremonion de japanoj: de la maniero por eniri
Teo-ceremonian ĉambron, rigardi procedon fari Teon, al la maniero
por gustumi ĝin. Tute estis japaneca kaj delikata.
4La Informilo de NEC 274

Dank’ al la vizito,
precipe domrestado
kaj opinio-intersanĝo,mipli

multekomprenas pri ĉiutaga vivo de Japanoj
kaj japanaj kutimoj.
Ĉiu familio, ĉiuhomo havas siankutimon

kajvivostilon, sed laŭ mi, ĉiuj japanoj havas komunajn karakterizojn:
sendependeca, disciplina, konscia kaj ĝisminute ekzakta. Versajne tiuj
karakterizoj mankas al multaj vjetnamoj. Fakte, mi devas konfesti kekvankam Japanio kaj Vjetnamio estas 2 landoj en Azio, Vjetnamoj
devas lerni multe el japanoj por beligi kaj riĉigi la landon.
Mi memoras unu diron: “Cent aŭdoj ne superas unu vidon.” Ĉio,kion mi mem vidis, komprenigis min pli multe pri Japanio kajjapanoj. Mi devas konfirmi ke Esperanto havas tre gravan rolon en
amikeco. Dank’al Esperanto, mi havis interesajn vojaĝojn, sperti
bonajn etosojn, kiujn oni ne povas fari per sia mono. Mi kredas, ke mipovus instrui al miaj infanoj ion el tiaj belaj kutimoj kaj esperas ke ennelonga estoneco, vjetnamaj opinioj kaj agoj pli bone ŝanĝiĝos, kajVjetnamio estos pli riĉa kaj moderna ĉar nuntempe multaj vjetnamoj
eksterlande vojaĝas, studas aŭ laboras. Pro tio ili povas enportibelaĵojn kaj bonaĵon por riĉigi kaj beligi sian landon.
Dankegon al vi ĉiuj, japanaj esperantistoj, mi havis tre impresan
kaj fruktoplenan duan viziton al via lando. ★
La Informilo de NEC 274

5読書会その他についてのメモ
伊藤俊彦

読書は一人でするものであって、エスペラントも例外ではない。そう思って、これまで多少の本を読んできた。かつては書評を依頼されて書く機会が多く、そのたび、数百ページの本を苦労しつつ読んだ。ひょっとしたら全く誤読しているのかもしれないと怯えながら、ともかくも自分で読み取り、理解したことを書いてきた。
ただ、ときには一人で読んでいるだけでは、いかにも孤独だと感じ、誰かと本について語りたくなることもある。それに、三人寄れば文殊の知恵で、ひとりで読むときには気がつかない発見があるかもしれないという期待、いわば集合知に対する期待がある。
で、読書会ということになるが、これには二つのタイプがあるように思う。
一つは、原書講読型というか、ひたすら一字一句テキストを読んでゆくもの。テキス
ト（特に外国語）が難解で、自分だけでは読みが深められないとき、古典をじっくり読んでみたいときなどに好適であろう。エスペラントでは、1985〜87年ごろと記憶するが、故坪田幸紀さんと、BorsboomのVivo de Lanti を何年か読んだことがある。週１回、毎回数ページ、ひたすら文章を解読した。また、このころ、それぞれ La Movadoなどに書評やエッセイを書くことが多く、坪田さんから、あの文章は何だ、と批判されたことを記憶している。それから、余談であるが、終わってから、東新町の居酒屋のカウンターで遅くまで飲んだ。一体何を話していたのだろう。会合のあとに酒の勢いを借りて大いに談論風発することこそが、実は読書会の醍醐味なのかもしれないという気もするが、こういうことを書いていると長くなるので省略。
もう一つは、討論型というか、その本の提起している問題について参加者で議論するタイプ。エスペラントではないが、もう30年ほども前に、職場の友人たちと月１回、Legamusと名付けた読書会を開催したことがある。まず、各自が前回以降に自分の読んだ本の著者名、タイトル、簡単な読後感を付したリストを配布して説明する。次いで、メンバーの一人が予め指定して、各自がそれまでに読んできた本について、みんなで議論した。よくこういう類の会をやった。
Raportoj の読書会は、いわば第２のタイプではないか。文章は平易だし、書かれていることは東日本大震災や福島原発事故以後の日本社会の現状だから、まさにわれわれが生きているこの「今」を描いている。一字一句細かく読む必要はない。本が映し出している日本の現実、書き手がよって立つ立場、自分がそうした現実のなかでどう生きるか、などについて考え、議論するきっかけになればいい。そして、エスペラントで時事
6

La Informilo de NEC 274

的、社会的なテーマをどう表現するかのお手本として、本書の文章を参考にすればよい。
読書会の回数は、現在は月に１回、約２時間であるが、これはいかにも少ない。毎週とは言わぬまでも、せめて月２回ぐらいは開催してはと思うが、そうそうエスペラン
トばかりやってもいられないから、仕方がないのであろう。せめて自宅で大量に読むことが必要だと思う。その上で読書会ではスピード感をもって読みたい。
陳腐な言い方になるが、読むことと同時に、アウトプットも大事だと思う。別に書評を書いたり、論文を書いたりする必要はないが。この点に関して、私が１年半ばかり在学していたイタリアの大学（ペルージャ外国人大学）では、授業で、自分の人生を変えた本、影響を与えた本、音楽、旅行などについてしゃべれと言われ、よく口頭発表させられた。私はあまりイタリア語を流暢に話せないが、セネカだとか、バッハのマタイだとかについて訥々としゃべった。そうした体験を経て、発信型の語学学習も大事だと思うようになった。私のように、これまでひたすら読んで考えるだけだった人間にはなかなか難しいことではあるが。エスペラントでも遅まきながら、会話の会をそうした場として活用できればと思う。口頭発表したことをさらに敷衍して文章化し、センター通信に発表するなどしてもいい。
（注）以上の文章は、2014年９月４日に、センターで開かれた読書会で配布したメモに加筆したものである。この読書会では、月１回、堀泰雄さんのRaportoj elJapanio 15を読んでいる。参加者は現在のところ、山田義、前田可一、伊藤俊彦の３名である。

La Informilo de NEC 274

7

Limulo kaj Ties Utilo Nuntempa
IKAI Yosikazu
Limulo apartenas al artropodo, same kiel skorpio, araneo
au akaro. Kiam el trilobuloj evoluis primitivaj vivantajhoj,
kiuj estas rektaj antauuloj de pralimuloj, apenau ekzistis
surtere ech plantoj au vivantuloj. Ekzistis nur primitivaj ﬁshoj
maraj. Tiuj avangardaj antauuloj de pralimuloj vegetadis iom post iomevoluante kaj adaptighante al la shanghighemaj medioj, kaj ﬁne farighis
pralimuloj, tre similaj forme al la nunaj posteulaj limuloj. Dum la lastaj du centmilionoj da jaroj aro da pralimuloj kaj limuloj apenau shanghighis lauforme. Nunankorau postvivas kvar specoj. Unu en orienta bordo de Norda Ameriko, kaj tri en
Orienta kaj Sudorienta Azioj. Tiu en Norda Ameriko estas ankorau abunda, sed trien Azio multe malpli da ili restas, kaj ech nun malpli kaj malpli farighas pro
detruado de medio.
Kvankam limuloj estas "vivanta fosilio", en Japanio limuloj estis nenio alia ol
simpla gheno por ﬁshkaptado, char la dornoj surkorpaj ofte damaghas ﬁshkaptan
reton. En Suda Azio ﬁshistoj kaptas limulojn por nutri konkulojn, char konkoj estas
taugaj suveniroj por turistoj. En iu loko oni kuiras ovaron de limuloj kiel
restoracian pladon. Tamen pro detruado de medio nombro de limuloj malpliighas,
kaj oni devis limigi nombron de ﬁshkaptotaj kvantoj de limuloj por ke ili neestingighu. La nombro de limuloj en Norda Ameriko tamen estas ankorau suﬁche
granda.
En 1956 oni trovis neatenditan utilecon de tiu "vivanta fosilio" por moderna
medicino. Limuloj neniam mortas pro sangoelvershado, char ilia sango tuj
koaglighas en aero kaj shtopas pluan elvershadon kaj gardas la korpon. Oni trovis
medicincele utiligebla tiun unikan imunan sistemon de limuloj.
Nun oni uzas sangon de limuloj por multaj kampoj medicinaj. Nun chiujare oni
eltire kolektas ilian sangon el 6 milionoj da limuloj chiujare. Post la eltiro oni
redonas la limulojn denove al la maro.
主な参考文献:関口晃一「カブトガニの不思議」(岩波新書)
出版)
8

惣治紀通「カブトガニからのメッセージ」(文研リチャード・フォーティ(矢野真千子訳) 「生きた化石生命40億年史」(筑摩書房)
La Informilo de NEC 274

Pri Papo FranciskoToŝihiko ItoMi loĝis en la urbo Perugia, Italio ĉirkaŭ unu kaj duonjarojn por studi
la italan lingvon. Dum tiu periodo mi vidis multajn interesajn aferojn.
Unu el la plej interesa afero estas la abdiko antaŭ la morto de Papo
Benedikto ⅩⅤⅠ, kiun li subite deklaris la 28-an de februaro lastjare.
Antaŭ la konklavo mi parolis kun mia profesorino en iu kafejo. Tiam ŝiestis tre konfuzita pro tio, ke ne estis la papo, nek la kabineto, ĉar la 24an kaj 25-an de februaro okazis la ĝenerala elekto, sed pro la politika
konfuzo la nova ĉefministro ankoraŭ ne estis elektita. Krom tio laekonomio de Italio restis en la kriza situacio dum longa tempo. Italion
regis la grandega kaoso.
La 12-an kaj 13-an de marto okazis lakonklavo kaj la argentina kardinalo Jorge
Bergoglio estis elektita kiel nova papo
kaj li nomis sin Francisko. Tuj li akiris
grandan popularecon kaj preskaŭ ĉiutage
mi vidis lin en novaĵoj de televizio.
Ekzemple, li vizitis tiun aŭ alian urbon aŭcelebris la meson por la rifuĝintoj, kiuj
mortis en maraj akcidentoj ktp.ktp.
En oktobro lastjare li vizitis la urbon Assisi, kiu situas proksime alPerugia kaj kie naskiĝis Sankta Francisko (1181/82-1226), la granda
sanktulo, kiu oferis vivon por malriĉuloj kaj de kiu la papo prenis siannomon.
Post kiam mi revenis Japanion, mi vidis unu novaĵon sur interreto. Iuntagon la papo sen antaŭanonco aperis en la manĝejo por laboristoj en
Vatikano kaj atendis en longa vico portante la pleton kaj manĝis simplajn
pastaĵojn kune kun laboristoj. Ŝajnis al mi, ke tiu agado estis la ruza
taktiko de Vatikano, sed multegaj homoj emociiĝis kaj admiris lin,dirante ke li estis tre simpla kaj modesta homo.
Post tio mi legis du librojn pri la papo kaj Vatikano. Unu el ili, “Lamoderna kaj nuntempa historio de Vatikano” estas tre interesa kaj
enhavoriĉa libro, kiu traktas pri la historio de Vatikano dum la lastaj
ducent jaroj. Post tralego mi konatiĝis kun la aŭtorino Saho Matsumoto,
La Informilo de NEC 274

9kiu estas profesorino de la municipa universitato
Nagoya. (松本佐保『バチカン近現代史』中公新書、2013)
Kaj mi legis la libron “La defio de Papo Francisko”
verkitan de la angla ĵurnalisto Paul Vallery. Laŭ laaŭtoro, multaj argentinanoj kritikas lin, dirante keBergoglio, la nuna papo, kompromisis kun ladiktatorema, militista potenco de Argentino , kiam li
okupis postenon de la ĉefepiskopo de Buenos Aires.
（ポール・バレリー著、南條俊二訳『教皇フランシスコの挑戦』春秋社、2014）
Mi pensas, ke ĉiu altranga kleriko estas ne nur la religia persono, sedankaŭ la politika persono. Ankaŭ Papo Francisko devas havi tre
komplikan personecon. Mi interesiĝas pri lia personeco kaj ideo.

ヘブライ語聖書やZamenhofの翻訳原稿
以前、名古屋の小さな古本屋の棚で古い英語の聖書を見つけ、店番に持って行くと「聖書の原書ですね」と言われて「原典があったらいいのに...」と思いながら苦笑した。もちろ原書ではあり得ない。
最近、神戸に行った時、古いヘブライ語聖書を古書店で見つけた。ユダヤ教の聖書であり、キリスト教で言う旧約聖書だ。布張りの大きな古めかしくも重たい本。今回手に入れたこの本はキッテルの第4版。現在は第５版がでているそうだ。日本の聖書研究家の名前がペンで書き込まれており創世記のいたる所に赤線が引かれてある。
ドイツのライプチッヒで1949年に印刷されたもの。ヘブライ語聖書として権威のある、Biblia Hebraica edidit Rudolf Kittel の第４版。 編集者キッテルという人は有名な聖書学者であり、近年発見の写本や有力翻訳を研究して編纂しているものであり、多くの言語の翻訳の基準となっている。
エスペラント訳の聖書は、ロンドンの英国聖書協会が今でも発行している la Sankta
Biblio が有名。 La Malnova Testamento 旧約聖書とLa Nova Testamento 新約聖書の合本である。この旧約はザメンホフがヘブライ語から訳したもの。訳し終えたのが1916年である。ヘブライ語聖書のキッテル版は1906年が初版だから、Zamenhof はこれらを底本にしたのだろう。
10

La Informilo de NEC 274

さて、ザメンホフがエスペラントに翻訳したときタイプライターで印字した原稿が現在イギリスにある。その Zamenhof のタイプライター原稿をファクシミリで複写して1987年に PVZ の一つとして名古屋エスペラントセンターが出版している。永瀬義勝さんがわざわざイギリスまで行っての尽力だ。その時の苦労したいきさつを彼自身に書いてもらいたいと思っている。今後の聖書研究者の重要な参考になるので、彼には書き残すようにと、時々催促するのだが…。

山田 義

Anima kaj Ŝafina en Nagojo kun ni sep., 2014

Bicilklas Nagase, Ŝafina,Anima, Hideko, Sidanto, Kaichi,
kaj fotas Justo

La Informilo de NEC 274

Bonvenon al NEC!

1112

La Informilo de NEC 274