ΟΛΥΜΠIΕΙΟαΘηναΟΟ ναόςναός τουτου ΟλυμπίουΟλυμπίου ΔιόςΔιόςτοτο ιερόιερό τουτου ΟλυμπίουΟλυμπίου Διός,Διός, ανάμεσα
ανάμεσα στηνστην ακρόποληακρόπολη καικαι τοντον λόφολόφο τουτουαρδηττού,αρδηττού, στις
στις όχθεςόχθες τουτου ίλισού,ίλισού, ήτανήταν έναένα απόαπό τατα αρχαιότερααρχαιότερα ιεράιερά τηςτης
αθήνας,αθήνας, άμεσαάμεσα συνδεδεμένο
συνδεδεμένο μεμε τιςτις πολιτειακέςπολιτειακές μεταβολές
μεταβολές στηνστην πόλη.
πόλη. ΣύμΣύμφωνα,φωνα, μάλιστα,μάλιστα, μεμε τηντην αττικήαττική παράδοσηπαράδοση είχεείχε ιδρυθείιδρυθεί απόαπό τοντον ΔευκαλίωναΔευκαλίωνα
(παυσανίας(παυσανίας ίί 18,18, 8-9).
8-9).
ΟΟ ναόςναός τουτου ΟλυμπίουΟλυμπίου ΔιόςΔιός άρχισεάρχισε νανα κτίζεταικτίζεται στηστη θέσηθέση αρχαιότερουαρχαιότερου
ναού, πιθανόταταπιθανότατα γύρωγύρω στοστο 515
515 π.χ.,π.χ., σεσε σχέδιασχέδια τωντων αρχιτεκτόνωναρχιτεκτόνων αντιαντιναού,στάτη,στάτη, Κάλαισχρου,Κάλαισχρου, αντιμαχίδηαντιμαχίδη καικαι πωρίνου.
πωρίνου. ΟιΟι γιγάντιεςγιγάντιες διαστάσειςδιαστάσεις τουτουπώρινου δίπτερουδίπτερου δωρικούδωρικού ναούναού (διαστάσεις(διαστάσεις στυλοβάτηστυλοβάτη 107
107XX41
41 μ.,μ., μέγιμέγιπώρινουστηστη διάμετροςδιάμετρος κιόνων
κιόνων 2,502,50 μ.),μ.), εντελώςεντελώς ασυνήθιστες
ασυνήθιστες στηστη μητροπολιτική
μητροπολιτική
ελλάδα, απαντούν
απαντούν στηνστην ίωνίαίωνία καικαι τητη Σικελία.
Σικελία. ΚατάΚατά τοντον αριστοτέλη,αριστοτέλη, ηη ανέανέελλάδα,γερση
γερση τουτου ναούναού απόαπό τουςτους πεισιστρατίδες
πεισιστρατίδες εξυπηρετούσεεξυπηρετούσε τουςτους σκοπούςσκοπούςτης τυραννίας,τυραννίας, ἀσχολίαν
ἀσχολίαν καὶκαὶ πενίανπενίαν τῶντῶν ἀρχομένων
ἀρχομένων (Πολιτικά(Πολιτικά 1313b1313b 25).
25). τοτοτηςέργοέργο διακόπηκε
διακόπηκε μεμε τηντην κατάλυση
κατάλυση τηςτης τυραννίας,τυραννίας, γύρωγύρω στοστο 510510 π.χ.
π.χ. τριτριάντα περίπου
περίπου χρόνια
χρόνια μετάμετά τητη διακοπή
διακοπή τουτου αρκετοί
αρκετοί απόαπό τους
τους ήδηήδη τοποτοποάνταθετημένους
θετημένους σπονδύλους
σπονδύλους τεμαχίστηκαν
τεμαχίστηκαν γιαγια νανα χρησιμοποιηθούν
χρησιμοποιηθούν στοστο θεθεμιστόκλειο τείχος.
τείχος.
μιστόκλειοαπόπειρεςαπόπειρες αποπεράτωσης
αποπεράτωσης τουτου ναούναού μεμε μάρμαρομάρμαρο έγινανέγιναν στηνστην κλασικήκλασική πεπερίοδο,ρίοδο, μεμε κατώτεροκατώτερο δυνατόδυνατό όριοόριο τουςτους χρόνουςχρόνους τουτου λυκούργου,λυκούργου, καικαι γύρω
γύρωστοστο 175
175 π.χ.
π.χ. απόαπό τοντον βασιλιάβασιλιά τηςτης ΣυρίαςΣυρίας αντίοχοαντίοχο Δ΄Δ΄ τοντον επιφανή
επιφανή μεμε αρχιτέαρχιτέκτονακτονα τοντον Ρωμαίο
Ρωμαίο Κοσσούτιο.
Κοσσούτιο. τότετότε αναπτύχθηκεαναπτύχθηκε στουςστους εξωτερικούς
εξωτερικούς κίονες,κίονες,γιαγια πρώτη
πρώτη φορά,φορά, οο κορινθιακός
κορινθιακός ρυθμός.
ρυθμός. επίεπί αντιόχουαντιόχου αποπερατώθηκεαποπερατώθηκε οοσηκός,σηκός, στήθηκαν
στήθηκαν πολλοί
πολλοί κίονες,κίονες, συμπεριλαμβανομένων
συμπεριλαμβανομένων εκείνωνεκείνων τηςτης ανατοανατολικής
λικής πλευράς,πλευράς, καικαι τοποθετήθηκαντοποθετήθηκαν τατα αντίστοιχααντίστοιχα επιστύλια.
επιστύλια. ΣταΣτα χρόνιαχρόνια τουτουαυγούστουαυγούστου βασιλείςβασιλείς τηςτης ανατολήςανατολής συνεργάστηκανσυνεργάστηκαν γιαγια νανα ολοκληρώσουνολοκληρώσουντοντον ναόναό καικαι νανα τοντον αφιερώσουναφιερώσουν στοστο πνεύμαπνεύμα (Genius)(Genius) τουτου αυτοκράτορααυτοκράτορα
(Suetonius,(Suetonius, DeDe vita
vita Caesarum
Caesarum IIII 60).
60). Έστησαν,Έστησαν, όμως,όμως, μόνομόνο μερικούςμερικούς κίονες.
κίονες.
ΟΟ ναόςναός εγκαινιάστηκεεγκαινιάστηκε τελικάτελικά απόαπό τοντον αδριανόαδριανό τοτο 131/132
131/132 μ.χ.
μ.χ. ὡςὡς χρόνουχρόνου
μέγαμέγα ἀγώνισμα,ἀγώνισμα, όπωςόπως παραδίδειπαραδίδει οο σοφιστήςσοφιστής φιλόστρατοςφιλόστρατος (Vitae(Vitae sophistarumsophistarumίί 533:533: 13-20).
13-20). ηη αποπεράτωσήαποπεράτωσή του,του, ίσωςίσως έναένα απόαπό τατα σημαντικότερασημαντικότερα έργαέργατουτου αδριανού,αδριανού, αντικατοπτρίζειαντικατοπτρίζει τοτο όραμαόραμα καικαι τιςτις θεωρητικέςθεωρητικές θέσειςθέσεις τουτου φιφιλέλληναλέλληνα αυτοκράτορα
αυτοκράτορα γιαγια τηντην αθήνααθήνα ωςως πόληπόλη εμβληματική
εμβληματική μεμε μακραίωνημακραίωνη
ιστορία
ιστορία καικαι πολιτισμό.
πολιτισμό.
ΟΟ αδριάνειος
αδριάνειος ναός,ναός, κορινθιακούκορινθιακού ρυθμού,ρυθμού, απόαπό πεντελικό
πεντελικό μάρμαρο,μάρμαρο, στιςστιςίδιεςίδιες σχεδόνσχεδόν διαστάσεις
διαστάσεις μεμε τοντον πεισιστράτειο,πεισιστράτειο, αντάξιοςαντάξιος τουτου μεγαλείουμεγαλείου τουτουθεούθεού σύμφωνασύμφωνα μεμε τοντον ιστορικόιστορικό λίβιολίβιο (Livius(Livius XLIXLI 20,20, 8),8), είχεείχε δύοδύο σειρέςσειρές απόαπό
είκοσιείκοσι κίονες
κίονες στιςστις μακρέςμακρές πλευρέςπλευρές καικαι τρειςτρεις σειρέςσειρές απόαπό οκτώοκτώ κίονες
κίονες στις
στιςστενές,στενές, είχεείχε δηλαδήδηλαδή συνολικάσυνολικά εκατόνεκατόν τέσσεριςτέσσερις κίονες
κίονες στηνστην περίσταση.
περίσταση. υπουπολογίζεται
λογίζεται ότιότι μόνο
μόνο γιαγια τουςτους κίονες
κίονες (ύψος(ύψος 16,8516,85 μ.,μ., μέγιστημέγιστη διάμετροςδιάμετρος 1,941,94 μ.)μ.)χρησιμοποιήθηκανχρησιμοποιήθηκαν 15.500
15.500 τόνοι
τόνοι μαρμάρου,μαρμάρου, ποσότητα
ποσότητα τετραπλάσια
τετραπλάσια απόαπό αυαυτήντήν πουπου χρειάστηκεχρειάστηκε γιαγια τουςτους κίονεςκίονες τουτου παρθενώνα.
παρθενώνα. τοτο συνολικόσυνολικό ύψοςύψος τουτουναού
ναού στηνστην πρόσοψηπρόσοψη αποκαθίσταταιαποκαθίσταται σταστα 27,7527,75 μ.
μ. ΣτονΣτον σηκόσηκό δέσποζε,δέσποζε, σύμσύμφωναφωνα μεμε τοντον περιηγητήπεριηγητή παυσανία,παυσανία, τοτο κολοσσιαίοκολοσσιαίο χρυσελεφάντινοχρυσελεφάντινο άγαλμαάγαλματουτου Διός,Διός, θέαςθέας ἄξιονἄξιον (παυσανίας,(παυσανίας, ίί 18,18, 6).
6).
ΣτοΣτο οικοδομικόοικοδομικό πρόγραμμαπρόγραμμα τουτου αδριανούαδριανού ανήκουνανήκουν οο πώρινοςπώρινος ορθοορθογώνιοςγώνιος περίβολοςπερίβολος τουτου ιερού
ιερού (205,85(205,85XX128,72128,72 μ.),μ.), ενισχυμένος
ενισχυμένος μεμε αντηρίαντηρί-δεςδες ανά
ανά 5,30
5,30 μ.,μ., καικαι τοτο μικρόμικρό πρόπυλο/είσοδοςπρόπυλο/είσοδος σταστα βόρεια
βόρεια μεμε τέσσεριςτέσσεριςιωνικούς
ιωνικούς κίονες.
κίονες. μεμε τηντην καθιέρωση
καθιέρωση τουτου ναούναού οο αδριανόςαδριανός λατρεύτηκε
λατρεύτηκε μεμετηντην επωνυμία
επωνυμία Ὀλύμπιος.
Ὀλύμπιος. ΣτοΣτο ΟλυμπιείοΟλυμπιείο βρέθηκανβρέθηκαν βωμίσκοι
βωμίσκοι μεμε τηντην αναθηαναθηματικήματική επιγραφήεπιγραφή ΣωτῆριΣωτῆρι καὶκαὶ κτίστῃκτίστῃ αὐτοκράτορι
αὐτοκράτορι ἉδριανῷἉδριανῷ ὈλυμπίῳὈλυμπίῳ καικαι είκοσιείκοσιτρία
τρία ενεπίγραφαενεπίγραφα βάθρα
βάθρα αδριάντων
αδριάντων πουπου φέρουν
φέρουν αναθέσεις
αναθέσεις πόλεων
πόλεων τηςτης κυκυρίως
ρίως ελλάδος
ελλάδος καικαι της
της μικράς
μικράς ασίας,ασίας, επιβεβαιώνονταςεπιβεβαιώνοντας τοντον πανελλήνιοπανελλήνιο χαχαρακτήραρακτήρα τουτου ιερού.
ιερού.
ηη ερείπωσηερείπωση τουτου ναούναού άρχισεάρχισε σταστα μέσαμέσα τουτου 5ου5ου αιώνα
αιώνα μ.χ.
μ.χ. Γύρω
Γύρω σταστα μέσαμέσατουτου 15ου15ου αιώνααιώνα σώζοντανσώζονταν μόνομόνο είκοσιείκοσι έναςένας κίονες.
κίονες. μετάμετά τηντην κατάκτησηκατάκτηση
τηςτης αθήναςαθήνας απόαπό τουςτους Οθωμανούς,Οθωμανούς, τοτο 1456,1456, ανεγέρθηκε
ανεγέρθηκε στηστη νΔνΔ γωνίαγωνία τουτουναού
ναού υπαίθριο
υπαίθριο τζαμί,τζαμί, αποτελούμενοαποτελούμενο απόαπό τετράγωνη
τετράγωνη πλατεία,πλατεία, οριοθετημένηοριοθετημένηαπόαπό χαμηλό
χαμηλό τοίχο.
τοίχο. ΣτηΣτη νΔνΔ γωνίαγωνία τηςτης πλατείαςπλατείας ήτανήταν χτισμένοχτισμένο προςπρος τηντην κακατεύθυνσητεύθυνση τηςτης μέκκαςμέκκας τοτο μιχράμπ.
μιχράμπ. τοντον ίούλιοίούλιο τουτου 18701870 κατεδαφίστηκεκατεδαφίστηκε οο οιοικίσκος,κίσκος, οο οποίος
οποίος είχεείχε κτιστείκτιστεί πάνωπάνω στουςστους δύοδύο βορειοανατολικότερους
βορειοανατολικότερους κίοκίονες.
νες. Θεωρείται
Θεωρείται κελίκελί ασκητή,ασκητή, αλλάαλλά φαίνεται
φαίνεται ότιότι ήτανήταν μάλλονμάλλον παρατηρητήριο
παρατηρητήριο
πουπου ανήκε
ανήκε στοστο αμυντικό
αμυντικό σύστημασύστημα τηςτης μεσαιωνικής
μεσαιωνικής αθήνας.
αθήνας.

ΣήμεραΣήμερα απόαπό τους
τους εκατόν
εκατόν τέσσεριςτέσσερις εξωτερικούς
εξωτερικούς κίονες
κίονες διατηρούνται
διατηρούνται μόνομόνο
δεκαπέντε
δεκαπέντε όρθιοι
όρθιοι καικαι ένας
ένας οο οποίος
οποίος έπεσε
έπεσε στηστη διάρκεια
διάρκεια θύελλαςθύελλας τοντον ΟκτώΟκτώβριοβριο τουτου 1852.
1852.

ΗΗ ΠύληΠύλη τουτου ΑδριανούΑδριανούη
η αθηναϊκή
αθηναϊκή πολιτεία
πολιτεία γιαγια νανα τιμήσειτιμήσει τοντον αδριανόαδριανό ανήγειρεανήγειρε θριαμβικήθριαμβική αψίαψίδα
δα στονστον άξοναάξονα παλαιότερης,παλαιότερης, πιθανόν
πιθανόν πομπικής,πομπικής, οδούοδού πουπου οδηγούσεοδηγούσε απόαπότοτο κέντροκέντρο τηςτης πόλης
πόλης προςπρος τα
τα παριλίσιαπαριλίσια ιερά.
ιερά. ηη πύληπύλη τουτου αδριανού
αδριανού αποπεαποπερατώθηκε
ρατώθηκε τοτο 131/2
131/2 μ.χ.
μ.χ. Ο
Ο αυτοκράτορας
αυτοκράτορας πιθανότατα
πιθανότατα διήλθε
διήλθε απόαπό αυτήν
αυτήν γιαγιανα
να εγκαινιάσει
εγκαινιάσει τοντον ναόναό τουτου Ολυμπίου
Ολυμπίου Διός.
Διός.
ΚατασκευασμένηΚατασκευασμένη απόαπό πεντελικό
πεντελικό μάρμαρο,μάρμαρο, με
με ύψος
ύψος 1818 μ.
μ. και
και πλάτος
πλάτος 13,40
13,40 μ.,μ.,έχειέχει πανομοιότυπεςπανομοιότυπες όψεις.
όψεις. αρθρώνεται
αρθρώνεται καθ’καθ’ ύψοςύψος σεσε δύοδύο διακριτά
διακριτά τμήματμήματα.
τα. τοτο κάτωκάτω τμήματμήμα ακολουθείακολουθεί τοτο ρωμαϊκόρωμαϊκό σχήμασχήμα τηςτης τιμητικήςτιμητικής αψίδας.
αψίδας. τοτοκεντρικό άνοιγμα του ανώτερου τμήματος έκλεινε με μαρμάρινη πλάκα, διακεντρικόάνοιγμα
του ανώτερουανώτερου
τμήματος
έκλεινε μεμε μαρμάρινη
μαρμάρινη πλάκα,πλάκα, διαδιακεντρικόάνοιγμα
τουτμήματοςέκλεινεμορφώνοντας
χώρους
κατάλληλους
για αγάλματα.
μορφώνοντας χώρους
χώρους κατάλληλους
κατάλληλους γιαγια αγάλματα.
αγάλματα.
μορφώνονταςπάνω από την αψίδα είναι χαραγμένες δύο επιγραφές, οι οποίες καθιπάνωτηναπό
τηνορόσημοαψίδα είναιείναι
χαραγμένες
δύο επιγραφές,επιγραφές,οιΘησέα
οποίες καικαθιπάνωαπότηναψίδαχαραγμένεςδύοοποίεςκαθιστούνπύληανάμεσαστην παλαιάαθήνα τουοιτηστούντηνπύληορόσημοανάμεσαστηνπαλαιάαθήνατουΘησέακαιτηστούντηνπύληορόσημοανάμεσαστηνπαλαιάαθήνατουΘησέακαιτηνέα πόλη του αδριανού:νέα πόληπόλη του αδριανού:αδριανού:νέαστη δυτικήτουόψη: Αἵδ’ εἰσ’ Ἀθῆναι, Θησέως ἡ πρὶν πόλιςστη
δυτική
όψη:Αἵδ’ εἰσ’εἰσ’ Ἀθῆναι,Ἀθῆναι, Θησέως ἡἡ πρὶνπρὶν πόλιςπόλιςστηδυτικήΑἵδ’(αυτήείναιόψη:η αθήναη παλαιά - Θησέωςη πρώην - πόλητου Θησέα)(αυτήείναιηαθήναηπαλαιάηπρώηνπόλητου Θησέα)Θησέα)(αυτήείναι η αθήναη παλαιά- η πρώηνΑἵδ’- πόλητουστην ανατολικήόψη, προςτο Ολυμπιείο:εἰσ’ Ἁδριανοῦκαὶ οὐχὶ Θησέως πόλιςστην ανατολικήανατολική όψη,όψη, προςπρος τοτο Ολυμπιείο:Ολυμπιείο: Αἵδ’Αἵδ’ εἰσ’εἰσ’ ἉδριανοῦἉδριανοῦ καὶκαὶ οὐχὶοὐχὶ ΘησέωςΘησέως πόλιςπόλιςστην(αυτή είναι η πόλη του αδριανού και όχι του Θησέα).
(αυτή είναιείναι ηη πόληπόλη τουτου αδριανούαδριανού καικαι όχιόχι τουτου Θησέα).
Θησέα).
(αυτήΗ περιοχή νότια του ΟλυμπιείουΗ περιοχήπεριοχή νότιανότια τουτου ΟλυμπιείουΟλυμπιείουΗ
Στις όχθες του ίλισού χωροθετήθηκαν σημαντικά δημόσια κτήρια και ιεράΣτις
όχθες τουτου ίλισούίλισούΓύρω
χωροθετήθηκανσημαντικάδημόσιακτήρια
και ιεράιεράΣτιςόχθεςχωροθετήθηκανδημόσιακτήριακαιτηςαρχαίας
αθήνας.
στο 500 π.χ.σημαντικά
ανεγέρθηκετρίχωροοικοδόμηματηςαρχαίας
αθήνας.
Γύρωστο
500π.χ.
ανεγέρθηκετρίχωροοικοδόμηματηςαρχαίας
αθήνας.
Γύρωστο
500π.χ.
ανεγέρθηκετρίχωρο
οικοδόμημα
με ευρύχωρη αυλή, το οποίο ταυτίζεται με το Δικαστήριο ἐπὶ Δελφινίῳ (8).
μεευρύχωρηαυλή,τοαριστοτέλη,οποίο ταυτίζεταιταυτίζεταιμε τοτο όσοιΔικαστήριο
ἐπὶ ΔελφινίῳΔελφινίῳ(8).
μεευρύχωρητο
οποίομεΔικαστήριο
ἐπὶ
(8).
εκεί,
σύμφωνααυλή,με τονδικάζοντανομολογούσανότι είχαν
εκεί,σύμφωναμετοναριστοτέλη,δικάζοντανόσοιομολογούσαν
ότιείχανεκεί,σύμφωναμετοναριστοτέλη,δικάζοντανόσοιομολογούσανότιείχανδιαπράξει φόνο κατὰ τοὺς νόμους (Αθηναίων Πολιτεία 57.3).
διαπράξει φόνοφόνο κατὰκατὰ τοὺςτοὺς νόμους
νόμους (Αθηναίων(Αθηναίων ΠολιτείαΠολιτεία 57.3).
57.3).
διαπράξειαμέσως ανατολικάοικοδομήθηκε
στα μέσα του 5ουαιώνα π.χ. πώρινος,αμέσωςανατολικά
οικοδομήθηκεσταμέσατου5ουαιώνα (7).
π.χ.εγκαταλείπώρινος,αμέσωςπερίπτεροςανατολικά ναός,οικοδομήθηκεστααπόλλωναμέσα του Δελφινίου5ου αιώναπ.χ.
πώρινος,δωρικόςπιθανόν τουδωρικόςπερίπτεροςναός,πιθανόντουαπόλλωναΔελφινίου
(7).
εγκαταλείδωρικόςπερίπτερος
ναός,πιθανόντουαπόλλωναΔελφινίου
(7).
εγκαταλείπεται στα μέσα του 3ου αιώνα μ.χ.
πεται σταστα μέσαμέσα τουτου 3ου3ου αιώνα
αιώνα μ.χ.
μ.χ.
πεται
νοτιοανατολικότερα
ανεγέρθηκε,γύρω στα μέσα του 2ου αιώνα μ.χ., δωρινοτιοανατολικότεραανεγέρθηκε,γύρωστα μέσαμέσα
του 2ου2ουαιώνα
μ.χ.,καιδωρινοτιοανατολικότεραανεγέρθηκε,γύρωστατου
αιώναμ.χ.,δωρικός περίπτερος ναός σε ψηλή κρηπίδα(podium),πιθανόντουΚρόνουτηςκόςπερίπτερος
ναός σεσεψηλή κρηπίδα
κρηπίδααπό
(podium),πιθανόντου ΚρόνουΚρόνουκαιτηςκόςπερίπτεροςναός
ψηλή(podium),πιθανόντουΡέας,εντός τεμένουςοριοθετημένουπερίβολοδιαστάσεων
39χ31καιμ. της(9)Ρέας, εντόςεντός τεμένους οριοθετημένουοριοθετημένου απόαπό περίβολοπερίβολο διαστάσεωνδιαστάσεων 39χ31 μ.
μ. (9)(9)Ρέας,Κατάλοιπατεμένουςμεγάλου ορθογώνιου περιστυλίου(65,40χ45,20 μ.)39χ31
με είσοδοΚατάλοιπαμεγάλουορθογώνιου
περιστυλίου
(65,40χ45,20μ.)μεείσοδο
Κατάλοιπαμεγάλουορθογώνιου
περιστυλίου
(65,40χ45,20μ.)μεείσοδοαπό τα ανατολικά, το οποίο περιέκλειε κορινθιακό ναό, ίσως της Ήρας καιαπότα ανατολικά,ανατολικά,το οποίοοποίο
περιέκλειεκορινθιακόναό,τραυλόίσως τηςτης
Ήραςκαιαπότατοκορινθιακόναό,ίσωςκαιτου Διόςπανελληνίου,έχουνπεριέκλειεταυτιστεί απότον ίωάννημεΉραςτην έδρατουΔιόςπανελληνίου,έχουνταυτιστείαπότονίωάννητραυλόμετηνέδρατουΔιόςπανελληνίου,έχουνταυτιστείαπότονίωάννητραυλόμετηνέδρατων συνελεύσεων του πανελληνίου, αδριάνειου θεσμού ο οποίος αποσκοτωνσυνελεύσεωντουπανελληνίου,αδριάνειουθεσμού οο οποίοςοποίος
αποσκοτωνσυνελεύσεωναδριάνειουθεσμούπούσεστην ένωσητουτωνπανελληνίου,ελληνικών πόλεωνσε ομοσπονδιακόσώμα,αποσκοαναδειπούσεστηνένωσητωνελληνικών
πόλεωνσε
ομοσπονδιακόσώμα,αναδειπούσεστηνένωσητωνελληνικών
πόλεωνσε
ομοσπονδιακό
σώμα,αναδεικνύοντας τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της αθήνας (10).
κνύοντας τοντον κοσμοπολίτικο χαρακτήραχαρακτήρα της αθήνας
αθήνας (10).
(10).
κνύονταςΣτα χρόνια κοσμοπολίτικοτου Βαλεριανού (253-260 τηςμ.χ.) και τουγιού του ΓαλλιηνούΣταχρόνιατουΒαλεριανού
(253-260μ.χ.)καιτουγιούτου ΓαλλιηνούΓαλλιηνού
Στα χρόνια
Βαλεριανού (253-260μ.χ.)περίβολοςκαι του γιούτου
(260-268μ.χ.)τουο αρχαιότεροςοχυρωματικός
διευρύνθηκεπρος(260-268μ.χ.)οαρχαιότεροςοχυρωματικόςπερίβολοςδιευρύνθηκεπρος(260-268μ.χ.)οαρχαιότερος
οχυρωματικόςπερίβολοςδιευρύνθηκεπρος
τα ανατολικά της πόλης, διαγράφοντας πορεία περίπου 1.700 μ., για νασυταανατολικάτης
πόλης,
διαγράφονταςπορεία
περίπου
1.700της
μ., (6).
για το
να συσυταανατολικά
διαγράφοντας
περίπου
1.700μ.,γιαναμπεριλάβει
καιτης
τηνπόλης,ανοχύρωτηέως τότε πορείααδριάνεια
επέκτασήτείμπεριλάβει
και τηντην ανοχύρωτηανοχύρωτηέωςτηντότεαδριάνειαεπέκτασή τηςτης(6).
το τείτείμπεριλάβεικαιέωςτότεαδριάνειαεπέκτασήτοχος επισκευάστηκεπιθανόν κατάεποχήτου ίουστινιανούκαι(6).
ενισχύθηχοςεπισκευάστηκεπιθανόν κατάκατά τηντην εποχήεποχή τουτου ίουστινιανού
ίουστινιανού καικαι ενισχύθηενισχύθηχοςπιθανόν
κε μεεπισκευάστηκεπύργους.
κε μεμε πύργους.
πύργους.
κεαπό τον 10ο ως τον 12ο αιώνα στην περιοχή νότια του Ολυμπιείου ακμάαπότον 10ο
10ο ωςως
τον 12ο
12ο(11),αιώναστηνπεριοχή νότιανότια
του οδικήΟλυμπιείου
ακμάτοντον
αιώναστηνπεριοχή
τουΟλυμπιείου
ακμάζειαπό
εκτεταμένη
συνοικία
με μίατουλάχιστονευρείααρτηρία,οιζειεκτεταμένη
συνοικία
(11), μεμε βυρσοδεψείο)μία τουλάχιστοντουλάχιστονευρείαοδική
αρτηρία,οιζεισυνοικία(11),μίααρτηρία,οικίες,εκτεταμένη
εργαστήρια
(ελαιοτριβείο,καιευρεία
ναό, οοδικήοποίος
είχε οικοκίες,εργαστήρια
(ελαιοτριβείο,βυρσοδεψείο)και ναό,ναό,ο οποίοςοποίος
είχε οικοοικοκίες,εργαστήρια
(ελαιοτριβείο,βυρσοδεψείο)καιοείχεδομηθείστα θεμέλιατου ρωμαϊκού
ναού και απότον οποίοσώζεταιμόνοδομηθείστα θεμέλιαθεμέλια τουτου ρωμαϊκούρωμαϊκού ναούναού καικαι απόαπό τοντον οποίοοποίο σώζεταισώζεται μόνομόνο
δομηθείστα
το εγκαίνιο.
το εγκαίνιο.
εγκαίνιο.
τοΣήμερα από τους εκατόν τέσσερις εξωτερικούς κίονες διατηρούνται μόνοδεκαπέντε όρθιοι και ένας ο οποίος έπεσε στη διάρκεια θύελλας τον Οκτώ1.βριοNαόςτου
του1852.
Oλυμπίου Διός και περίβολος
7. Nαός του Δελφινίου Aπόλλωνος (450 π.X.)του ιερού (131/2 μ.X.)
8. Tο «Eπί Δελφινίω» Δικαστήριο (500 π.X.)
2. Πύλη του Aδριανού (131/2 μ.X.)
9. Nαός του Kρόνου και της Pέας (150 μ.X.)
3. Pωμαϊκό Bαλανείο (124-131 μ.X.)
10. Nαός της Ήρας και του Διός ΠανελληνίΗ Πύλη του Αδριανού
4. Κατάλοιπα οικιών
ου (131/2 μ.X.)(5ος αι. π.X.-2ος αι. μ.X.)
11. Βυζαντινή συνοικία (10ος -12ος αιώνας)η αθηναϊκή πολιτεία για να τιμήσει τον αδριανό ανήγειρε θριαμβική αψί5. Bασιλική Oλυμπιείου (450 μ.X.)
11α. Βυρσοδεψείο
δα στον άξονα παλαιότερης, πιθανόν πομπικής, οδού που οδηγούσε από6. Bαλεριάνειο τείχος (3ος αι. μ.X.)
IX, X, XI. Πύλεςτο κέντρο της πόλης προς τα παριλίσια ιερά. η πύλη του αδριανού αποπερατώθηκε το 131/2 μ.χ. Ο αυτοκράτορας πιθανότατα διήλθε από αυτήν για
να εγκαινιάσει τον ναό του Ολυμπίου Διός.
Κατασκευασμένη από πεντελικό μάρμαρο, με ύψος 18 μ. και πλάτος 13,40 μ.,έχει πανομοιότυπες όψεις. αρθρώνεται καθ’ ύψος σε δύο διακριτά τμήμα3τα. το κάτω τμήμα ακολουθεί το ρωμαϊκό σχήματης τιμητικής αψίδας. το

425IX

161178Χ11α9610XI6ΚΑΝΟΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣΕνημερώνουμε τους επισκέπτες ότι απαγορεύεται αυστηρά:(Ν. 3028/2002 και ΦΕΚ 88/Β/23.1.2004)• η μετακίνηση και η απομάκρυνση από τον αρχαιολογικό χώρο/μουσείο, καθώς και η κάθε είδους φθορά αρχαίου έργου (π.χ. λίθινων,πήλινων, μεταλλικών κ.ο.κ.). Οι παραβάτες διώκονται αυστηρά, σύμφωνα με τις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου (Ν. 3028/2002),• η συλλογή, απομάκρυνση ή φθορά οποιουδήποτε αντικειμένου, φυαΘηνασικού ή και σύγχρονου,• η κατανάλωση τροφών και ποτών και το κάπνισμα,• η ρύπανση κάθε μορφής,• η είσοδος σε άτομα που βρίσκονται υπό την επήρεια ουσιών (οινοπνευματώδη ποτά, ναρκωτικά),• η οποιαδήποτε συμπεριφορά, περιβολή ή δραστηριότητα, η οποία δεν είναισυμβατή με τον χαρακτήρα του αρχαιολογικού χώρου και του μουσείου,• η φωτογράφηση/βιντεοσκόπηση άπρεπων ή δυσφημιστικών σκηνών,• η είσοδος ζώων, πλην σκύλων που συνοδεύουν ΑμεΑ,• η είσοδος οχημάτων, με την εξαίρεση οχημάτων πρώτης ανάγκης
και αυτών που εξυπηρετούν τη διεξαγωγή αρχαιολογικών έργων.

ΟΛΥΜΠIΕΙΟΠαράλληλα οι επισκέπτες aρχαιολογικών xώρων και μουσείων,καθώς και οι ξεναγοί οφείλουν:• να συμμορφώνονται με τις οδηγίες και τις υποδείξεις του προσωπικού,• να ακολουθούν τη σήμανση και τις διαμορφωμένες διαδρομές,• να μην εισέρχονται εντός περισχοινισμένων χώρων,• να μην αγγίζουν τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα που είναι ενσωματωμένα σε μνημεία ή εκτεθειμένα στον χώρο ή το μουσείο,• να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στα σημεία που παρουσιάζουν επικινδυνότητα ή εκτελούνται αναστηλωτικές και τεχνικές εργασίες.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ-ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ(ΦΕΚ: 1138/Β/10.4.2012, 3046/Β/30.12.2011 και 648/Β/7.3.2012)• Η φωτογράφηση με απλή φορητή ερασιτεχνική μηχανή χωρίς φλας,καθώς και η βιντεοσκόπηση με ερασιτεχνικές μηχανές τύπου VHS ½
ιντσών ή με ψηφιακές μηχανές επιτρέπoνται δωρεάν, εφόσον δενπραγματοποιούνται για επαγγελματικούς σκοπούς.
• Οι φωτογραφήσεις με επαγγελματική μηχανή, οι επαγγελματικές
κινηματογραφικές βιντεοσκοπήσεις, με ή χωρίς παρεμβολή προσώπων, καθώς και οι αεροφωτογραφήσεις και αεροκινηματογραφήσεις για πολιτιστικούς, εκπαιδευτικούς ή διαφημιστικούς σκοπούς
επιτρέπονται μόνο μετά από ειδική άδεια και καταβολή τελών.
• Η φωτογράφηση με φλας στα μουσεία απαιτεί ειδική άδεια.
Η μη τήρηση των ανωτέρω δικαιολογεί την απομάκρυνση του επισκέπτη από τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο.
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΜΕΑΟ αρχαιολογικός χώρος είναι μερικώς προσβάσιμος σε ΑμεΑ με αμαξίδιο, με τη βοήθεια συνοδού.

ΟΛΥΜΠIΕΙΟαΘηνα

i T: 210 9226330
ΚείμενΟ: νίΚη ΣαΚΚαεπίμελεία: ελενη Σπ. μπανΟυ - ΣΟφία μΟΣχΟνηΣίώτη
ΓενίΚη επίμελεία: ταπ, ΔίευΘυνΣη ΔημΟΣίευματών
φώτΟΓΡαφίεΣ: ελενη μπαΡΔανη - ΣτελίΟΣ ΣΚΟυΡληΣΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

www.tap.gr011 OLY.GR - 2019 © T.Α.Π.

e-Ticketing system