La Informilo de NEC

センター通信

第268号

2012年11月27日発行
名古屋エスペラントセンター Nagoja Esperanto-Centro
461-0004名古屋市東区葵一丁目26-10ユニーブル新栄301号
郵便振替 00840-8-40765［名古屋エスペラントセンター］
http://homepage2.nifty.com/nagoja-esperanto/

今までに発行されたエスペラント訳聖書のいろいろ
５ページの DEFIO AL BIBLIO-TRADUKADO FARE DE ESPERANTO

名古屋エスペラントセンターのZamehofa Festo 2012 は1２月16日
愛知民主会館で開きます。
詳しくは2pをご覧ください。

La Informilo de NEC 268— 1—

Zamehofa Festo 2012
日時：2012年12月16日(日) 14時から17時
場所：愛知民主会館 第三会議室(名古屋市東区葵1丁目22の26 (☎052-936-7551))
会費：1,000円
主な内容：猪飼吉計講演 Pri la unua eldono de "Vivo de Zamenhof" dePrivat (1920)(新しい切り口での、実物展示つきの講演)
17時以降，近くの店にて懇親会を予定しています
プログラム
13:00：開場
13:30：受付
14:00：開会
開会挨拶
14:10：第97回エスペラント世界大会参加報告会（写真投影のためプロジェクターの用意があります）
14:50：Prelego:猪飼”<Vivo de Zamenhof> de Privat"
15:30：集合写真及び休憩
15:45：Unuminuta saluto de ĉiuj partoprenantoj
16:30：Prezentado de la filmo
エスペラント吹き替えによるアメリカの怪談映画のさわりを紹介・・・東海大会で上映予定
16:40：閉会 → Amika Vespero en iu restoracio—2—

La Informilo de NEC 268

第62回東海大会 予告

La 62a Esperanto-Kongreso de Tokaj
2012年５月26日(日) 四日市市文化会館が確保できました。
大会前泊のために近鉄四日市駅から近鉄湯の山線に乗り換え、終点湯の山まで25分の三重県菰野町湯の山にある「国民宿舎湯ノ山ロッジ」を検討中です。
講演などは検討中
記念品：「三重県エスペラント運動史」を準備中
テーマ：「地方のエスペラント運動を考える」とし，各団体の活動報告など

丹羽正久さん(1913-1999)の墓碑を訪ねて
前田愛子
８月26日，熱い日でしたがかねてから行きたいと思いつつも果たせなかったお墓参りを済ますことができました。丹羽さんは名古屋のエスペラント
界で中心的に活躍され，私たち後に続く者たちに良い足跡を残して逝かれました。私たち前田可一と愛子の結婚の御仲人さんでもあります。
お墓は大口町小口にあり，バローの東側の墓地にみつけ，白百合，ケイト，リンドウを捧げ，永年の失礼を詫び13年分のお線香を炊いてお参りして来ました。戒名は，「飛為翠光院和唱星窮居士」と記されており，墓碑の裏には写真のように“LAANIMOJ de LA FAMILIO NIWA” と刻まれています。

La Informilo de NEC 268— 3—

第 100 回 日本エスペラント大会(東京都江戸川区)
日 時:2013年10月12日(土),13日(日),14日(月・祝日),15日(火)会 場: タワーホール船堀(〒134-0091東京都江戸川区船堀4-1-1 TEL:03-5676-2211 http://www.towerhall.jp/)
主 催: 一般財団法人 日本エスペラント協会,都区内エスペラント会連絡会ほか 後 援: 東
京都江戸川区,ほか

La Jubilea 100-a Japana Esperanto-Kongreso en Tokio
Dato: la 12-a, 13-a, 14-a kaj 15-a de oktobro 2013
Kongresejo: Turo-Halo Funabori (Tower Hall Funabori),Kvartalo Edogawa, Tokio㧧ĝuste norde de la stacidomo Funabori
Kongresa Temo: Esperanto ligas homajn korojn--- de la pli ol 100-jara historio al estontecoĈefaj programeroj (provizoraj)  
La 12-an de oktobro (sabate)
Posttagmeze: Fakkunsidoj, Inaŭguro
Vespere: Bankedo
La 13-an de oktobro (dimanĉe)Antaŭtagmeze: Fakkunsidoj
Posttagmeze: Publika Prelego
Vespere: Publika evento(Koncerto ktp㧕La 14-an de oktobro (lunde)Antaŭtagmeze:Fakkunsidoj, Prelegoj
Posttagmeze: Fakkunsidoj, Prelegoj
Vespere: Amika Vespero
La 15-an de oktobro (marde)Antaŭtagmeze: Fakkunsidoj, Ferma Soleno
Postkongresa ekskurso al Tokyo Sky Tree: planata
Funabori Turo
Memoraĵo: planata
Kotizoj: Eksterlandano venonta el ekster Japanio 2 000 enojLoĝanto plenaĝula en Japanio
5 000 enoj (ĝis la 31a de marto 2013)
6 000 enoj (ĝis la 31a de julio 2013)
7 000 enoj (post la 31a de julio 2013)
Pri ceteraj kotizoj (handikapulo, junulo, lernanto, alilanda studento, morala partopreno,ktp) demandu Konstantan Kongresan Sekretarion (vidu informon malsupran piednotan).
Loĝado:jek100@jei.or.jp / Listo de hoteloj prezentotaPostkongresa ekskurso : planata
Foto: 1 000 enojLunĉo: la 13-an kaj 14-an de oktobro, 950 enoj potage----------------------------------------------------------------------------------------------------Pri plidetalaj informoj havu kontakton kun,ĉe Japana Esperanto-instituto/ JP-162-0042 Tôkyô-to Sinzyuku-ku Waseda-mati 12-3
retadreso: jek100@jei.or.jp, telefono: +81-3-3203-4581, fakso: +81-50-3737-6438,
retejo: http://www.jei.or.jp


—4—

La Informilo de NEC 268

DEFIO AL BIBLIO-TRADUKADO FARE DE ESPERANTO(本編は、Revuo Orienta 2012年11月号に掲載された、猪飼吉計「国際計画言語による聖書翻訳への果てしない挑戦」から、本文の一部、主要参考文献、
最後に、の三部分を除き、さらに加筆したものの本人エス訳です。)

IKAI Yosikazu
Iniciatantoj de internaci-planlingvo kutimas montri specimenon dePatronio de Evangelio laŭ Mateo, aŭ de komenca parto de Evangelio laŭ
Johano, aŭ de Genezo. Estas tre limigita la nombro de internaciplanlingvoj, kiuj povis traduki aŭ eldoni pli ol unu ĉapitron el Biblio. Mi
sube superrigardos la historion de bibliotradukado fare de Esperanto.

1-1. De 1887 ĝis 1897 (dek jaroj)
Laŭ tempa vicordo plej fruas Patronia kaj la komenco de Genezo dela Unua Libro. Sed laŭ sendependa libroforma eldono plej fruas la
traduko de E. Neumark en Grodno: "La Libro Ruth". Unue ĝi estis rifuzita
far La Esperantisto kaj sekvajare en 1893 Neumark proprakoste eldonisĝin de Tümmel, presejo de La Esperantisto. En la antaŭparolo Neumark
skribis ke li pretas eldoni ankaŭ "La libro Esther". Laŭ la januara numero(1894) de tiu gazeto traduko de "La libro Esther" far M. Goldberg (redakto
far I. Lojko) estis transdonita tra Peterburga Esperanta klubo al la
redakcio. Sed neniu el ambaŭ "Esther" estis publikigita. Cetere, estas
konate nun ke en tiu tempo estis juda grupo en Odesse, kiu kunlabore
tradukadis el Malnova Testamento en Esperanton. Estas supozate ke unu
el tiuj judoj estas Kofman, kiu poste transiris al Ido. Ankaŭ li poste
tradukis "Esther" sed ne en Esperanton , sed en Idon. Aldone mi menciu L.
de Beaufront, en kies traduko "Preĝareto por Katolikoj" (1893) estas
kelkaj fragmentoj el Biblio.

La Informilo de NEC 268— 5—

1-2 De 1898 ĝis antaŭ 1907 (naŭ jaroj)
En la januara numero 1898 de Lingvo Internacia, M.S.Rakitski pledis
por neceso de esperanta Biblio, kaj proponis fondon de traduka komitato
en kiu Zamenhof estu la ĉefa redaktanto. Kunsentante kun tio Otto
Svanbom kontribuis en junia-julia numero de LI el sia tradukoj
novtestamentaj parton de 17a ĉapitro de "Faroj de Apostoloj". Li gvidadis
komencantojn interalie en esperanta tradukado en Klubo Esperantista en
Uppsala, kaj revis fondi en la klubo tradukan komitaton novtestamentan, kaj eldoni Esperantan Novan Testamenton en "Societas
Bibliophilorum Britannica et Externa (Brita kaj Alilanda Biblia Societo)"
En 1906 en Leipzig eldoniĝis "La Evangelio Sankta Mateo laŭ D-ro
Martin Luther" Tio estas dua libroforma esperanta traduko el Biblio.
Tradukintoj estas W. B. Mielck kaj Fr. Stephan. Ĝi ne estas el origina
greka lingvo, sed nur el Lutera germana versio. Antaŭparolon verkis
teologo Alfred Jeremias. Samjare Leopold Blumenthal (Leo Belmont)
tradukis kaj kontribuis la unuan ĉapitron de "Vortoj de Kohelet" engazeto, sed ankaŭ tio ne estas rekta, sed nur tra la pola traduko,
malsame kiel faris Zamenhof sekvajare en "Predikanto" en gazeto La
Revuo.

2-1 De 1907 ĝis 1926
En 1907 dum la Universala Kongreso en Kembriĝo estis fondita
Esperanta Biblia Komitato (Internacia Komitato). Ĝi konsistis elĉefkomitatano John Cyprian Rust, Schneeberger (prezidento de la dua
UK), kaj Peltie.
En 1908 estis monofero por fondi organon de lakomitato, kaj Rust akceptis ĝin kaj fondiĝis "Biblia Tradukisto" en
Lüsslingen, hejmurbo de Schneeberger. En la unua numero estis tradukoj"Malaĥi" kaj "Letero al Filemon". Poste pretiĝis, por la dua numero, la
unua ĉapitro de "Genezo", la tria kaj la kvara ĉapitroj de "Evangelio laŭ
Sankta Luko" kaj "La letero al Filipinanoj". Sed oktobre 1908, post la
Dresdena UK, Schneeberger transiris al Ido. Ĉar Peltie jam de monatoj
letere esprimis sian retiriĝon, nur Rust restis en la komitato. La dua
numero forvaporiĝis kaj la komitato ankaŭ.

—6—

La Informilo de NEC 268

Dume Zamenhofa "Predikanto" aperis en la marta numero 1907 de La
Revuo de Hachette. Lia "Sentencoj de Salomono" aperinta en La Revuo
aperis ankaŭ en North American Review konforme al la peto de ties
redaktoro. "La Psalmaro" aperadanta en La Revuo estis ĉesigita duonvoje,
sed poste lia tuta psalmaro libroforme aperis el Hachete en 1908.
Cetere, samjare, el la sama Hachette eldoniĝis "La kvar evangelioj
kunigitaj en unu rakonto". La tradukinto-kompilinto estis R. Laisney. 196
paĝoj.
En enlanda kongreso de Britio en Leeds 1909 denove Esperanta Bibila
Komitato (enlanda komitato) estis alvokita kaj komenciĝis tradukado dela Nova Testamento. Januare de 1910 Zamenhof, kiu rigardis tion,
demandis al Rust, ĉu ankoraŭ ne estis decidite kiu tradukos la Malnovan
Testamenton. Zamenhof sciigis ke se ankoraŭ ne estis decidite, li mem
estas preta akcepti tiun laboron.
En 1910 eldoniĝis tri libroj el Biblio, sendepende de la Esperanta
Biblia Komitato. Tradukisto anonima "La libro profeto Cefanjaoantaŭanoncinta Esperanton" (Presa Esperantista Societo). Temas pri 3:9
de tiu libro.
Wren j. Gristead kaj aliaj "La evangelio laŭ Sankta
Johano" (Esperantista Kolportista Asocio). Bostona edukisto Daniel Ozro
Smith "Evangelio de S. Johano"
Ni revenu al Esperanta Biblia Komitato. Tri jarojn post ĝia refondo,
do en jubilea 1912, jam eldoniĝis "La Nova Testamento de nia sinjoro kajsavanto Jesuo Kristo" el Brita kaj Alilanda Biblia Societo. Estis 613 paĝoj.
La ĉefa tradukanto estis Rust, kaj la ĉefa kontrolanto estis A.E.Wackrill.
Ili ankaŭ konsideris Zamenhofajn tradukojn de Malnova Testamento,
dume eldonatajn de Hachette. La unua eldono estis elĉerpita en kelkaj
monatoj. Sekvis diversaj formatoj aŭ eltiraj eldonoj. Tiu Nova
Testamento estis unu el la plej bonaj tradukoj de la Nova Testamento
tiutempaj. Tiu vesio de 1912 estis poste reviziita konforme al la Malnova
Testamento dum la redaktado de La Sankta Biblio de 1926. Tial ankaŭ lanuna Nova Testamento estas aludita kiel 1926-jara versio.
Dume la unuaj kvin libroj de Malnova Testamento aperis en traduko
de Zamenhof ek de la kvara numero de 1910 ĝis la unua numero de 1914

La Informilo de NEC 268— 7—

de La Revuo. Sed post forpaso de Boulet kiu havis grandan influon surpolitiko de Hachette, la eldonejo rompis rilatadon al Esperanto, kaj
Zamenhof enfalis en senelirejon. Ĉar li jam faris kontrakton kun lafirmao tiel ke ĉiuj liaj libroj estu eldonitaj de Hachette, H.B. Mudie,
prezidento de Brita Esperanto-Asocio, provis procesi anstataŭ Zamenhof
por nuligi la kontrakton kaj reakiri kopirajton de la jam eldonitaj verkoj.
Aldone Mudie akceptis proponon de fraŭlinoj Peckover, kiuj estis pretajmone kompensi la tutan elspezon ĝis la eldonado de Malnova Testamento.
Li peris tiun monoferon al koncernatoj inklude Zamenhof. Danke al tio
Zamenhof trankviliĝis pri sia estonta vivtenado. Ĉar pro milit-eksplodo
malmultiĝis klientoj, Zamenhof povis dediĉi sin pli ol antaŭe al
tradukado, kaj jam en marto de 1915 li fintradukis Malnovan
Testamenton. Pri "Libro de Ruth" li redakte uzis la tradukon de Neumark
supre menciitan, kaj ankaŭ pri "Alta Kanto"' li redakte uzis la tradukon,
kiun J.H. Fred, edinburga judo, eldonis proprakoste en 1913.
En la 3a de marto 1915 Zamenhof sendis franclingvan poŝtkarton al
Rust, informante, ke li ne povas sendi esperantajn manuskriptojn de laMalnova Testamento pro milita cenzuro. Li poste ripozis tri tutajn tagojn
por celebri la fintradukadon kune kun sia familio. Sed estis nur fine depostmorta 1919, kiam lia tuta manuskripto laŭdire nete tajpita de Klara
finatingis Londonon. Inter tiuj ĉi tri sendoj, unu estis tra Privat, kiu
vizitis Varsovion pro porbiografia esploro.
Komence de 1920, manuskriptoj de ĉiuj 39 libroj de la Malnova
Testamento fine disponiĝis je la Esperanta Biblia Komitato: ok libroj
eldonitaj de Hachette (la manuskriptoj jam netroveblaj), sep libroj,
kiujn Zamenhof sendis al Mudie en 1914, sed post akcidenta morto de ĉi
lasta, estis deponitaj ĉe T.S. Lindsay apud Dublin, kaj la restantaj 24
libroj, kiujn laŭdire tajpis Klara. John Mabon Warden, kiu intertempetransprenis prezidantecon de BEA, akceptis ĉefredaktorecon kajĝeneralan sekretariecon de la Komitato, kaj sub li komenciĝis la
grandioza redakta laboro de la Malnova Testamento.
La aliajkomitatanoj estis: Rust, J.Beveridge. Lindsay, J.E. McFadyen, A.

—8—

La Informilo de NEC 268

Loynder, C.J. Senior. Ankaŭ aldoniĝis al la laboro W. Page, W. Harvefa,fraŭlino Baird, akademiano W. Bailey.
La grandioza kvanto da redakta laboro estis farita sindediĉe kajĝisfunde por La Sanka Biblio: ĝustigo de traduk-breĉoj, ĝustigo de
tradukaj eraroj, unuformigo de lingvaĵoj, glatigo de stilo, unuformigo depropraj nomoj, konsekvencigo inter la Nova Testamento. Iuj redaktantojdediĉis sian tutan libertempon dum la tutaj jaroj. Ekpresigo estis enaŭgusto 1925. Pretiĝis antaŭ la sekvajara Edinburga Universala Kongresoen 1926. Laŭ interna pritakso ĝi estis "pli Zamenhofa ol Zamenhof mem".
Estis jam 19 longaj jaroj post la unua kunveno, kaj naŭ jaroj post la
morto de Zamenhof. 5,000 ekzempleroj de la unua eldono elĉerpiĝis en
kvin jaroj.
Poste sekvis divers-formataj eldonoj aŭ eltiraj eldonoj.
Sendube unu el la plej bonaj bibli-tradukoj de la mondo. Cetere, latajpitaj manuskriptoj de Zamenhof dormis poste en BEA, sed finfine pro
zamenhofologia celo estis fotokopie reproduktitaj en Nagoya en 1987. En
1988 D.B. Gregor publikigis sian komparon de tiu manuskripto kaj La
Sankta Biblio en "La Zamenhofa teksto de la malnova testamento".
3) Post La Sankta Biblio
En 1931 "La manifesto de Jesuo Kristo" estis eldonita de Religious
Tract Society en Londono. Temas pri 5a ĝis 7a ĉapitroj de Johano.
Tradukinto estas nekonata.
Et 1960 Internacia Katolika Informejo en Tilburg, Nederlando,
anoncis eldonadon laŭ la starpunkto de Katolikoj, kaj ek de la sekva jaro
komencis aperigi kiel felietono tradukon de 1 kaj 2 Korintanoj. La
felietonoj estis eldonitaj en libroformo de 80 paĝoj en 1969 kiel "kajero
7". Samjare IKI eldonis ankaŭ 168-paĝan "Evangelio laŭ Mateo (kajero 1)".
Tiu traduko estis konceptita kiel esperanta versio de la tiam aklamata
kiel epokfara franclingva biblio "La Biblie de Jérusalem" (1956). La
esperanta versio enhavas ampleksan ekzegezon kaj la propraj nomoj
alprenis esperantan finaĵon. Entute nur tri kajeroj estis eldonitaj sed IKI
mem ĉesis ekzisti kaj ankaŭ la projekto mem finiĝis duonvoje. La nomoj
de tradukintoj ne estas indikitaj.

La Informilo de NEC 268— 9—

En 1967 fondiĝis Internacia Asocio de Bibliistoj kaj Orientalistoj(IABO). Ĝia celo estas inter aliaj eldoni tute novan esperantan biblion"Nova Ekumena Biblio". La redakta politiko estis: fidela al la originalo,
bonstila, neŭtrala, akceptebla ankaŭ por laikoj. En la tria numero de1969 de Biblia Revuo, organo de IABO redaktita de Angelo Duranti, estis
publikigita la prospekto de la projekto. Laŭ tio la ĉefredaktoro estas
Donald Broadribb en Melburno, kaj varbitaj estas helpantoj en bibliolingvistiko, arkeologio, antikvahistorio, esperanto-filologio, biblioscienco.
Ankaŭ mondonaco. Kaj estis decidite ankaŭ ke publikiĝu laŭokaze
tradukoj en Biblia Revuo, La redakta komitato konsistas el du specoj dekomitatanoj: A, kiuj ĉefe tradukas, B, kiuj ĉefe kontrolas la tradukitan
tekston. Provizore la plano estas eldoni Malnovan Testamenton. En 1971
al la komitato apartenis dek kvin diversakonfesiaj personoj el dek unu
landoj. Oni atendis eldonon de "La Psalmaro" en 1972, kio verŝajne nerealiĝis.
Mi ne povis certiĝi, sed eble "Letero al Romanoj" kaj "laDuakanonaj Libroj" kaj "Apokrifo" estis publikigitaj en "Biblia Revuo". Sed
la revuo ĉesis en 1985, probable por dediĉi tutan forton al la projekto de"Nova Ekumena Biblio". Ĝis nun, do post pli ol 40 jaroj, ne estas anonco
de baldaŭa eldonado, kaj en 13a de oktobro 2012 la ĉefredaktoro D.
Broadribb mem forpasis.
Aparte de la supraj komenciĝis sendependaj tradukoj far individuoj
lastatempe. Unue Cherpillod eldonis "Kanto de Kantoj" en 1988. Ankaŭ
Gerrit Berveling eldonis el Fonto kvar evangeliojn ĉiu en aparta volumo
en 1994 ek de "La Bona Meŝaĝo de Jesuo laŭ Marko". Li eldonis ankaŭ
"Nombro" en 1999. Li ankaŭ eldonis "La Duakanonaj Libroj" en KD en
Freiburgo en 1997. Tiu ĉi poste eldoniĝis el Fonto en tri paperaj volumoj:
La unua enhavas Tobit, Judit, Aldonoj al Ester, 1,2 Makabeoj. La dua
enhavas Saĝeco de Salomono, Siraĥ, Baruĥ, Letero de Jeremia, Aldonoj al
Daniel. La tria enhavas 1, 2 Ezraj, 3, 4 Makabeoj, La preĝo de Manase,Psalmo 151 k.a. Krome laŭdire ankaŭ D.B. Gregor tradukis "Saĝeco de
Salomono".
Reage al tiuj ĉi Duakanonaj eldonoj, KELI kaj IKUE fondis La
Ekumenan Komisionon, kaj tiu komisiono eldonis la pliampleksigitan "La—10—

La Informilo de NEC 268

Sankta Biblio" en 2003 el Hongkongo, kiu enhavas ankaŭ tiun Duakanonaj
Libroj.
KELI kaj IKUE entreprenis poste renovigadon de tiu 2003-a eldono,
kaj en 2006 eldonis "Biblio" el Kavapech en Prago. En tiu nova eldono,intertitoloj estis nove enmetitaj, la kompostado tute novigita kajreasignitaj estas la ĉapitroj de la Psalmaro. Sed plej grava diferenco disde la 2003a eldono estas la pritrakto de la Duakanonaj Libroj. En la
2003a ili kune estis ĉe la fino de la Malnova Testamento, sed en la nova
versio ili estis dise metitaj ĉiu en sia origina loko. Krome en la nova
2006a eldono, malsamaj litertipoj estas uzitaj por ke oni rekonu
unuavide kiuj apartenas al la traduko de Zamenhof kaj kiuj ne.
Oni povas diri ke tiu 2006-a eldono estas la plej perfekta biblio iam
eldonita en Esperanto. Ĝi estis elektita kiel ekstra ero de OrientoOkcidento de UNESKO. Ni povas fieri je ĝi ke ĝi neniel estas malpli supera
ol alilingvaj biblioj.
Lastloke ni aldonu aliajn tradukojn de Gerrit Berveling. En 2004 li
eldonis "Leteroj de Paŭlo kaj lia Skolo" kiu enhavas plejparton de laleteroj novtestamentaj. Ĝi estis elektita en serio Oriento-Okcidento. En
2010 eldoniĝis "Flanke je Jesuo" kiu enhavas Agoj, Al la Hebreoj, Leteroj
de Jakobo, de Petro (1,2), de Johano (1,2,3), de Judaso kaj Apokalipso.
Per ĉi tio li finis sian tradukon de la tuta Nova Testamento.
Lia traduka laboro tamen ne limiĝas je tio. Li tradukis ankaŭ el
Duakanonoj de Nova Testamento: "La Praevangelio laŭ Jakobo" (1990),"La evangelio laŭ Maria Magdalena (1985), "La Evangelio kopta laŭ
Tomaso" (revizio 1994), Ĉiuj tradukoj prezentitaj ĉi tie de Berveling
estas el Fonto. Karakterizaĵo de lia traduko estas detale piednotita
teksto, kiu spegulas novajn bibliosciencajn atingojn lastatempajn.
Ankoraŭ daŭros en estonteco defioj de Biblio-tradukoj en
Esperantujo.

La Informilo de NEC 268— 11—エスペラントの古い貴重な資料を今 電子データ化しておきたい と思う。戦前からのエスペラントの雑誌や資料を竹中治助さんは几帳面に収集し合本しておいてくれた。その内の一つ，ガリ版刷りの機関紙がセンターで見つかり，スキャナーにかけPDF書類にしてみた。
1936年から1939年の“La Vinberbranĉo” だ。こうした先輩からの遺産を画像データとして電子化を進めていきたい。
しかし，問題は電子化できた書類データを今後どのように扱うべきかということである。個人のパソコンに入っているだけでは資料としての用を足さない。たとえ，それをCDとか DVD に取り込んで名古屋エスペラントセンターの本棚に保管しておくだけで事足りたとするだろうか。何十年か後に再生しようとしたとき，2012年には読み書きできたものが果たしてその時も再生できる機器が残っているだろうか。PDFというファイルフォーマットがあればこのようなハイパーテ
キストは残って行くだろう。しかし，本棚のCDは忘れ去られ，見つかったときは再生機を探すのに苦労するような時代が来ないとも限らない。
保管場所を特定のデバイスやDVDやSDカード上ではなくネット上に置いておけば我々が残した電子データもその時代の人々の目に触れる機会があろう。センタ会員だけでなく，ネットを覗くあらゆる人々に。ホームページに載せた資料は多くの人たちの検索の対象となりうる。
しかし，今センターが持っているホームページのプロバイダーを移行しなければならない事態が起きたとき，移行するための意思と財力がなければそれは当然ホームページ全体とともに消失することになる。そんな時の心配は私個人で作っているホームページもそうであるが，プロバイダーとの契約が切れれば消失することにならないか。
2004年に犬山で日本エスペラント大会を開いたとき大会のホームページを作った。大会を終了したあとこれをしばらくはネット上で保管していたが，日本エスペラント大会を統括する JEIがもっているホームページに移行してもらった。だから今でもそのページは Not Found とはならずいつでも開くことができる。この方法は1999年の望月の大会から行われている。中には載せてない大会もある。
センターの資料も電子データ化したらまずはホームページに載せて広く閲覧に供したい。容量が不足してくれば増設が必要である，増設する力がなくなったら，どこか，エスペラント関係のホームページを管理するしっかりした団体に移行していくことになろう。
今回スキャナーを通した，70年以上も前のガリ版刷りを見たとき，和紙に刷ったものはわら半紙に刷ったものよりはるかに保存状態が良いことが分かった。鉄の留め金さえ錆びて朽ちているのに…。あの東海豪雨を耐えぬいた資料である。和紙と炭素の墨とかトナーによる資料がこれからも次代に遺していく最良の手段のようではある。水とか火から守られて。山田義編集後記
Zamehofa Festoでお会いしましょう。Revuo Orientaに載った猪飼吉計「国際計画言語による聖書翻訳への果てしない挑戦」の著者自身によるエスペラント訳を載せました。今年の札幌日本大会での研究発表に山田が著者の許可をいただいて日本語で話しました。持っていった聖書の発行物を手にとって語りました。 山田—12—

La Informilo de NEC 268