Staatsblad
van het Koninkrijk der Nederlanden
Jaargang 2003

199
Wet van 8 mei 2003 tot aanpassing van Boek 3
en Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, deTelecommunicatiewet en de Wet op deeconomische delicten inzake elektronische
handtekeningen ter uitvoering van richtlijn nr.
1999/93/EG van het Europees Parlement en deRaad van de Europese Unie van 13 december
1999 betreffende een gemeenschappelijk kader
voor elektronische handtekeningen (PbEG L 13)(Wet elektronische handtekeningen)
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het Burgerlijk Wetboek,
de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten moeten
worden aangepast aan richtlijn nr. 99/93/EG van het Europees Parlement
en de Raad van de Europese Unie van 13 december 1999 betreffende eengemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (PbEG L 13);
Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg
der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
goedvinden en verstaan bij deze:ARTIKEL I
Het Burgerlijk Wetboek1 wordt als volgt gewijzigd:
A
In Titel 1 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek wordt, onder
vernummering van afdeling 1A tot afdeling 1B en van artikel 15a tot 15i,een nieuwe afdeling 1A ingevoegd, luidende:
AFDELING 1A. ELEKTRONISCH VERMOGENSRECHTELIJKRECHTSVERKEER
Artikel 15a
1. Een elektronische handtekening heeft dezelfde rechtsgevolgen als
een handgeschreven handtekening, indien de methode die daarbij isgebruikt voor authentificatie voldoende betrouwbaar is, gelet op het doel

Staatsblad 2003

199

1

waarvoor de elektronische gegevens werden gebruikt en op alle overige
omstandigheden van het geval.
2. Een in lid 1 bedoelde methode wordt vermoed voldoende
betrouwbaar te zijn, indien een elektronische handtekening voldoet aan devolgende eisen:a. zij is op unieke wijze aan de ondertekenaar verbonden;b. zij maakt het mogelijk de ondertekenaar te identificeren;c. zij komt tot stand met middelen die de ondertekenaar onder zijnuitsluitende controle kan houden; end. zij is op zodanige wijze aan het elektronisch bestand waarop zij
betrekking heeft verbonden, dat elke wijziging achteraf van de gegevens
kan worden opgespoord;e. zij is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat als bedoeld in artikel
1.1, onderdeel dd Telecommunicatiewet; enf. zij is gegenereerd door een veilig middel voor het aanmaken vanelektronische handtekeningen als bedoeld in artikel 1.1, onderdeel gg
Telecommunicatiewet.
3. Een in lid 1 bedoelde methode kan niet als onvoldoende betrouwbaar
worden aangemerkt op de enkele grond dat deze:– niet is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat als bedoeld inartikel 1.1, onderdeel dd Telecommunicatiewet;– niet is gebaseerd op een door een certificatiedienstverlener als
bedoeld in artikel 18.16, eerste lid, Telecommunicatiewet afgegevencertificaat; of– niet met een veilig middel voor het aanmaken van elektronische
handtekeningen is aangemaakt als bedoeld in artikel 1.1, onderdeel gg
Telecommunicatiewet.
4. Onder elektronische handtekening wordt een handtekening verstaan
die bestaat uit elektronische gegevens die zijn vastgehecht aan of logischgeassocieerd zijn met andere elektronische gegevens en die worden
gebruikt als middel voor authentificatie.
5. Onder ondertekenaar wordt degene verstaan die een middel voor het
aanmaken van elektronische handtekeningen als bedoeld in artikel 1.1,
onderdeel ff Telecommunicatiewet gebruikt.
6. Tussen partijen kan van lid 2 en 3 worden afgeweken.
Artikel 15b
Een gekwalificeerd certificaat als bedoeld in artikel 1.1, onderdeel dd
Telecommunicatiewet, afgegeven aan het publiek door een certificatiedienstverlener gevestigd in een derde land, heeft dezelfde geldigheid als
een gekwalificeerd certificaat afgegeven door een in de Europese
Gemeenschap dan wel een van de overige staten die partij zijn bij deOvereenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte gevestigde
certificatiedienstverlener, indien:a. de certificatiedienstverlener voldoet aan de in richtlijn nr. 99/93/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen(PbEG L 13) gestelde eisen en beschikt over een in het kader van een in
een lidstaat van de Europese Gemeenschap Gemeenschap dan wel een
van de overige staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende deEuropese Economische Ruimte afgegeven bewijs van toetsing als bedoeldin artikel 18.16, eerste lid Telecommunicatiewet, dan wel
b. een in de Europese Gemeenschap of een van de overige staten die
partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte gevestigde certificatiedienstverlener die voldoet aan de eisen vanrichtlijn nr. 99/93/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13
december 1999 betreffende een gemeenschappelijk kader voor elektronische handtekeningen (PbEG L 13) voor dat certificaat instaat, dan welc. het certificaat of de certificatiedienstverlener is erkend in het kader

Staatsblad 2003

199

2

van een bilaterale of multilaterale overeenkomst tussen de Europese
Gemeenschap dan wel een van de overige staten die partij zijn bij deOvereenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte en derde
landen of internationale organisaties.
Artikel 15c
Buiten het vermogensrecht vinden de bepalingen van deze afdelingovereenkomstige toepassing, voor zover de aard van de rechtshandelingof van de rechtsbetrekking zich daartegen niet verzet.
B
Aan Titel 3 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek wordt een nieuweafdeling 4A toegevoegd, luidende:
AFDELING 4A. AANSPRAKELIJKHEID BIJ ELEKTRONISCHRECHTSVERKEERARTIKEL 196B
1. Indien een certificatiedienstverlener een certificaat aan het publiek
afgeeft als een gekwalificeerd certificaat als bedoeld in artikel 1.1,
onderdeel dd Telecommunicatiewet, of indien hij voor een zodanig
certificaat publiekelijk instaat, en een persoon op grond daarvan handelt
in redelijk vertrouwen op:
a. de juistheid, op het tijdstip van afgifte, van alle in het certificaat
opgenomen gegevens en de opneming van alle voor dit certificaat
voorgeschreven gegevens;b. het feit dat, op het tijdstip van uitgifte, degene die in het certificaat isaangeduid als ondertekenaar de houder was van de gegevens voor het
aanmaken van elektronische handtekeningen die behoren bij de in het
certificaat vermelde gegevens voor het verifiëren van elektronische
handtekeningen;c. het feit dat de gegevens voor het aanmaken van elektronische
handtekeningen en de gegevens voor het verifiëren van elektronische
handtekeningen, indien zij beide door de certificatiedienstverlener zijn
gegenereerd, complementair kunnen worden gebruikt;
is de certificatiedienstverlener aansprakelijk voor de dientengevolge
door deze persoon geleden schade, tenzij de certificatiedienstverlener
bewijst dat hij niet onzorgvuldig heeft gehandeld.
2. Een certificatiedienstverlener die een certificaat aan het publiek heeftafgegeven als een gekwalificeerd certificaat of voor een zodanig certificaat
publiekelijk instaat, en nalaat de intrekking van dat certificaat te registreren, is, indien een persoon in redelijk vertrouwen daarop handelt,aansprakelijk voor de door deze persoon dientengevolge geleden schade,tenzij de certificatiedienstverlener bewijst dat hij niet onzorgvuldig heeft
gehandeld.
3. Een certificatiedienstverlener kan in een gekwalificeerd certificaat
beperkingen ten aanzien van het gebruik daarvan opnemen, mits diebeperkingen voor derden duidelijk zijn. Een certificatiedienstverlener isniet aansprakelijk voor schade die het gevolg is van het gebruik van een
gekwalificeerd certificaat in strijd met daarin overeenkomstig de vorige
volzin opgenomen beperkingen.
4. Een certificatiedienstverlener kan in een gekwalificeerd certificaat een
grens aangeven voor de waarde van de transacties waarvoor het
certificaat kan worden gebruikt, mits deze grens voor derden duidelijk is.
Een certificatiedienstverlener is niet aansprakelijk voor schade die het
gevolg is van een overschrijding van een overeenkomstig de vorige volzin
opgenomen grens.

Staatsblad 2003

199

3

ARTIKEL II
De Telecommunicatiewet2 wordt als volgt gewijzigd:
A
Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel bb door een
puntkomma, worden aan artikel 1.1 de volgende onderdelen toegevoegd,
luidende:
cc. certificaat: een elektronische bevestiging die gegevens voor het
verifiëren van een elektronische handtekening met een bepaalde persoon
verbindt en de identiteit van die persoon bevestigt;
dd. gekwalificeerd certificaat: een certificaat dat voldoet aan de eisen,gesteld krachtens artikel 18.15, tweede lid, en is afgegeven door een
certificatiedienstverlener die voldoet aan de eisen, gesteld krachtens
artikel 18.15, eerste lid;
ee. certificatiedienstverlener: een natuurlijke of rechtspersoon die
certificaten afgeeft of andere diensten in verband met elektronische
handtekeningen verleent;ff. middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen:geconfigureerde software of hardware die wordt gebruikt om degegevens voor het aanmaken van elektronische handtekeningen te
implementeren;gg. veilig middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen: een middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen
dat voldoet aan de eisen gesteld krachtens artikel 18.17, eerste lid;
hh. elektronische handtekening: voor de toepassing van deze wet geldt
de definitiebepaling van artikel 15a, vierde lid, van Titel 1, afdeling 1A van
Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek;
ii. ondertekenaar: voor de toepassing van deze wet geldt de definitiebepaling van artikel 15a, vijfde lid, van Titel 1, afdeling 1A van Boek 3 vanhet Burgerlijk Wetboek.
B
Artikel 2.1 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid wordt «Geen registratie is vereist voor» vervangen
door: Een registratie als bedoeld in het eerste lid is niet vereist voor.
2. Na het tweede lid wordt een derde en een vierde lid toegevoegd,
luidende:
3. Voor het aanbieden of afgeven van gekwalificeerde certificaten aan
het publiek is een registratie door het college vereist van de certificatiedienstverlener die in Nederland een vestiging heeft. Bij de aanvraag van
een registratie legt de certificatiedienstverlener documenten over waaruitde overeenstemming met de bij en krachtens artikel 18.15, eerste en
tweede lid, bedoelde eisen blijkt. Het college is bevoegd te bepalen welke
andere gegevens bij de aanvraag van een registratie dienen te worden
overgelegd.
4. Een certificatiedienstverlener waarvan door een organisatie als
bedoeld in artikel 18.16, eerste lid, is vastgesteld dat wordt voldaan aan deeisen, gesteld bij of krachtens artikel 18.15, eerste en tweede lid, kan om
te voldoen aan het bepaalde krachtens de tweede volzin van het derde lid,
volstaan met het overleggen van een geldig bewijs van die vaststelling.
C
Artikel 2.2 wordt als volgt gewijzigd:

Staatsblad 2003

199

4

1. In het eerste lid wordt achter «telecommunicatiedienst» een komma
geplaatst, en wordt «of een systeem van voorwaardelijke toegang»
vervangen door: een systeem van voorwaardelijke toegang of het
aanbieden of afgeven van gekwalificeerde certificaten aan het publiek.
2. Het derde lid wordt als volgt gewijzigd:
1°. in onderdeel d wordt achter «krachtens deze wet» een puntkomma
geplaatst, en vervallen de komma en het woord «of»;2°. de punt achter onderdeel e wordt vervangen door een komma en
het woord «of»;
3°. na onderdeel e wordt een onderdeel f ingevoegd, luidende:
f. indien het college heeft vastgesteld dat de certificatiedienstverlenerniet of niet geheel voldoet aan de eisen bedoeld in artikel 18.15 eerste en
tweede lid en de certificatiedienstverlener niet binnen de door het college
gestelde termijn heeft aangetoond aan deze eisen te voldoen. Indien decertificatiedienstverlener aantoont redelijkerwijs niet binnen de gestelde
termijn aan de eisen te kunnen voldoen, kan het college de termijn
verlengen.
D
Na artikel 11.5 wordt een nieuw artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 11.5a
1. Certificatiedienstverleners die certificaten aan het publiek afgeven,verwerken alleen persoonsgegevens die van de betrokkene zelf of met
diens uitdrukkelijke toestemming zijn verkregen, en voor zover deverwerking van deze persoonsgegevens voor de afgifte en het beheer van
het certificaat is vereist.
2. De in het eerste lid bedoelde persoonsgegevens worden niet voor
andere doeleinden verzameld of verwerkt, tenzij de betrokkene daarvoor
zijn uitdrukkelijke toestemming heeft gegeven.
3. In afwijking van het tweede lid is de uitdrukkelijke toestemming van
de betrokkene niet vereist, indien de verwerking van de in het eerste lid
bedoelde persoonsgegevens noodzakelijk is ten behoeve van deopsporing van fraude, of indien de verwerking overigens bij of krachtens
de wet wordt gevorderd.
E
In artikel 15.1, eerste lid, onderdeel g, wordt na «artikel 18.12» toegevoegd:
18.16, 18.17,
F
Na artikel 18.14 worden vier artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 18.15
1. Een certificatiedienstverlener die certificaten als gekwalificeerde
certificaten aanbiedt of afgeeft aan het publiek en in Nederland een
vestiging heeft, voldoet aan de eisen, gesteld bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur.
2. Certificaten die als gekwalificeerd certificaat aan het publiek worden

Staatsblad 2003

199

5

aangeboden of afgegeven, voldoen aan de eisen gesteld bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur.
3. Een certificatiedienstverlener stelt, alvorens een gekwalificeerd
certificaat af te geven, de identiteit van de persoon die als ondertekenaar
in dat gekwalificeerde certificaat wordt aangeduid, vast aan de hand van
de bij artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht aangewezen geldige
documenten.
Artikel 18.16
1. Onze Minister kan een of meer organisaties aanwijzen, die certificatiedienstverleners toetsen op de overeenstemming met de bij en
krachtens deze wet gestelde eisen, indien de reglementen van deorganisatie voldoende waarborgen bieden dat een overeenkomstig dezeregeling, door de aangewezen organisatie beoordeelde certificatiedienstverlener voldoet aan artikel 18.15, eerste lid en dat de door een zodanige
certificatiedienstverlener aan het publiek aangeboden of afgegeven
gekwalificeerde certificaten voldoen aan artikel 18.15, tweede lid.
2. Een certificatiedienstverlener die in het bezit is van een geldig bewijs
van toetsing van een op grond van het eerste lid aangewezen organisatie,
wordt vermoed te voldoen aan artikel 18.15, eerste lid.
3. De certificaten die als gekwalificeerd aan het publiek worden
aangeboden of afgegeven door een certificatiedienstverlener als bedoeldin het tweede lid, worden vermoed te voldoen aan artikel 18.15, tweede
lid.
4. Een aanwijzing als bedoeld in het eerste lid geldt voor bepaalde tijd,
en kan worden ingetrokken indien blijkt dat de reglementen van deaangewezen organisatie niet meer de in het eerste lid bedoelde waarborg
bieden.
Artikel 18.17
1. Degene die een veilig middel voor het aanmaken van elektronische
handtekeningen op de markt brengt, zorgt ervoor dat het veilige middel
voldoet aan de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen
eisen.
2. Onze Minister kan een instelling aanwijzen die belast is met het
beoordelen van de overeenstemming van een veilig middel voor het
aanmaken van elektronische handtekeningen met de eisen, bedoeld in het
eerste lid.
3. Degene die een veilig middel voor het aanmaken van elektronische
handtekeningen op de markt brengt, zorgt ervoor dat dit middel isvoorzien van een verklaring van de instelling, bedoeld in het tweede lid, ofvan een verklaring van een door de bevoegde autoriteiten van een andere
lidstaat van de Europese Gemeenschap dan wel van een van de overige
staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese
Economische Ruimte, aangewezen instelling, dat het middel voldoet aan
de eisen, bedoeld in het eerste lid.
4. De verklaring, bedoeld in het derde lid, betreft ofwel een afzonderlijk
veilig middel, ofwel een type.
5. De instelling die in aanmerking wenst te komen voor een aanwijzing
als bedoeld in het tweede lid, toont aan dat zij voldoet aan de bij ofkrachtens algemene maatregel van bestuur vastgestelde eisen.
6. Indien Onze Minister heeft vastgesteld dat de aangewezen instelling
niet meer aan de in het vijfde lid bedoelde eisen voldoet en de instelling
niet binnen een door Onze Minister gestelde termijn heeft aangetoondaan de eisen te voldoen, wordt de aanwijzing ingetrokken.
7. Indien de aangewezen instelling aantoont redelijkerwijs niet binnen
de gestelde termijn aan de eisen te kunnen voldoen, kan Onze Minister determijn verlengen.

Staatsblad 2003

199

6

Artikel 18.18
Het is de certificatiedienstverlener waarvan de registratie op grond vanartikel 2.2, derde lid, onderdeel f, is beëindigd verboden gekwalificeerde
certificaten aan het publiek aan te bieden of af te geven zolang hij niet
opnieuw is geregistreerd.

ARTIKEL III
De wet Onafhankelijke post- en telecommunicatieautoriteit3 wordt als
volgt gewijzigd:
In artikel 15, onderdeel b, subonderdeel 2°, wordt «2.1, eerste lid,»
vervangen door: 2.1, eerste en derde lid.

ARTIKEL IV
Artikel 1 van de Wet op de economische delicten4 wordt als volgt
gewijzigd:
1. In artikel 1, onder 2°, van de Wet op de economische delicten wordt
in de zinsnede met betrekking tot de Telecommunicatiewet «artikel 2.1,
eerste lid,» vervangen door: artikel 2.1, eerste lid, eerste volzin, en derdelid, eerste volzin, .
2. In artikel 1, onder 4°, van de Wet op de economische delicten wordt
in de zinsnede met betrekking tot de Telecommunicatiewet «en 18.12»
vervangen door: , 18.12, 18.15, eerste en tweede lid en 18.17, eerste enderde lid.
Zie voor de behandeling in deStaten-Generaal:
Kamerstukken II 2000/2001, 2001/2002, 27 743.
Handelingen II 2001/2002, blz. 3811.
Kamerstukken I 2001/2002, 27 743 (265, 265a);
2002/2003, 27 743 (35, 35a, 35b, 35c).
Handelingen I 2002/2003, zie vergadering d.d.
6 mei 2003.

ARTIKEL V
Deze wet wordt aangehaald als: Wet elektronische handtekeningen.

ARTIKEL VI

1Laatstelijk gewijzigd bij de wet van 14 maart
2003, Stb. 141.
Stb. 1998, 610, laatstelijk gewijzigd bij de wet
van 31 oktober 2002, Stb. 542.
3
Stb. 1997, 320, laatstelijk gewijzigd bij de wet
van 8 november 2001, Stb. 559.
4
Stb. 1950, K 258, laatstelijk gewijzigd bij dewet van 23 april 2003, Stb. 192.
2

Deze wet treedt in werking met ingang van de dag na de datum vanuitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.
Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven te ’s-Gravenhage, 8 mei 2003
Beatrix
De Minister van Justitie,
J. P. H. Donner
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
J. G. Wijn
Uitgegeven de twintigste mei 2003
De Minister van Justitie,
J. P. H. Donner

STB7504
ISSN 0920 - 2064
Sdu Uitgevers’s-Gravenhage 2003

Staatsblad 2003

199

7