タイ語版

สำหรับผูฝกปฏิบัติงานเทคนิค
きん ぞく せい ひん せい ぞう ぎょう

金属製品製造業 における外国人技能実習生の安全と健康確保に向けてがい こく じん

ぎのう じっ しゅう せい

あん ぜんき かいけん こう かく

ほあん ぜん たい さく

むちゅうしん（プレス機械の安全対策を中心として）สำหรับการรักษาสุขภาพและความปลอดภัยของผูฝกปฏิบิติงานเทคนิคตางชาติในการ
ผลิตผลิตภัณฑโลหะอุตสาหกรรม
(เนนเรื่องความปลอดภัยของเครื่องกดเปนหลัก)ในระหวางที่อยูญี่ปุน ควรรักษากฎระเบียบเกี่ยวกับความปลอดภัยและอนามัย
เพื่อใหสามารถเรียนรูเทคนิคตางๆโดยไมเกิดการบาดเจ็บหรือเจ็บปวย !

Q1 งานกด หมายถึง?

สารบัญQ2 เครื่องกดมีอันตรายในลักษณะใดบ้าง?

อธิบายความเสี่ยงของเครื่องกดและวิธีการป้องกันQ3 เครื่องกด ติดตั้งอุปกรณ์นิรภัยแบบใดบ้าง?
◎อธิบายอุปกรณ์นิรภัยหลัก
◎1234
5Q4 สิ่งที่พึงกระทำาและห้ามกระทำาเพื่อรักษาความปลอดภัยในการ

ปฏิบัติงาน มีอะไรบ้าง?
รายการตรวจสอบป้องกันการเคลื่อนไหวที่ไม่ปลอดภัย

ตัวอย่างอุบัติเหตุจากการปฏิบัติงานของผู้ฝึกปฏิบัติงาน
(เน้นย้ำาเกี่ยวกับการปฏิบัติงานที่ขาดความปลอดภัย)6◎

Q5 พื้นฐานที่นำาไปสู่การปฏิบัติงานด้วยความปลอดภัยคืออะไร?

อธิบายพื้นฐานของการปฏิบัติงานที่ปลอดภัย◎Q6 ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน จำาเป็นต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?

อธิบายการตรวจสอบก่อนเริ่มปฏิบัติงาน

◎

78
910
11Q7 งานกด มีการดำาเนินการอย่างไร?

12Q8 ข้อควรระมัดระวังที่สำาคัญขณะปฏิบัติงานมีอะไรบ้าง?

13Q9 ข้อควรระมัดระวังของงานที่นอกเหนือจากกระบวนการกด มีอะไรบ้าง?

14Q10 ข้อควรระมัดระวังเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในการปฏิบัติงานมีอะไรบ้าง?

15Q11 มีมาตรการป้องกันเมื่อเกิดสิ่งผิดปกติอย่างไรบ้าง?

16เอกสารอ้างอิง (คำาอธิบายของ [คำาศัพท์หลักซึ่งเกี่ยวข้องกับงานการกด])17◎

Q1งานกด หมายถึง?

1. ติดตั้งแม่พิมพ์ด้านบนและล่างเข้ากับสไลด์ขึ้นลงของเครื่องกดและโบลสเตอร์
2. ส่งวัสดุไปยังแม่พิมพ์ และกำาหนดตำาแหน่งของวัสดุ
3. เดินเครื่องกด เปลี่ยนรูปของวัสดุให้เป็นไปตามที่กำาหนด• เลื่อนสไลด์ลง เพื่อเพิ่มแรงให้มากขึ้น
4. เมื่อสไลด์กลับขึ้นมาข้างบนและหยุดแล้ว ให้นำาผลิตภัณฑ์ที่เปลี่ยนรูปแล้วออก
5. การทำางานตามขั้นตอน1〜4แบบต่อเนื่อง เรียกว่า [การปฏิบัติงานกด]6. แรงกดของสไลด์ที่เลื่อนลง ทำาให้วัสดุเปลี่ยนรูปตามที่กำาหนดตาม ข้อ 3 เรียกว่า [กระบวนการกด]การกดการออกแบบ
7. ภัยพิบัติในการกด จะเกิดขึ้นได้จากกระบวนการต่าง ๆ ตามที่ระบุข้างต้น
เครื่องวัดมุมหมุนวัสดุเสริมแผงควบคุมแม่พิมพ์ด้านบนสไลด์ผลิตภัณฑ์แม่พิมพ์ด้านล่างกล่องควบคุมโบลสเตอร์ความ
ปลอดภัย
1 จังหวะเครื่องกด
ปุ่มเดินเครื่องปุ่มหยุดการทำางานต่อเนื่อง
ปุ่มหยุดการทำางานฉุกเฉิน
กล่องควบคุม (อุปกรณ์นิรภัยแบบทำางานสองมือ)เคลื่อนตัวทีละน้อยเลือกการทำางานด้วยกุญแจ
ปิด
1 จังหวะกุญแจ
ต่อเนื่อง

สวิตซ์กุญแจสับเปลี่ยนการทำางาน
1

Q2เครื่องกดมีอันตรายในลักษณะใดบ้าง?

พื้นที่ปฏิบัติงานของเครื่องจักร
พื้นที่ปฏิบัติงานร่วม
(ภายในพื้นที่อันตราย)พื้นที่ปฏิบัติงานของบุคคลสไลด์หยุดบริเวณศูนย์ตายส่วนบนไม่สามารถทำางานได้เปิดทุกด้านการทำางานของสไลด์ตัวป้องกันการกำาจัดช่วงจังหวะ

มือเข้าได้

※มือเข้าไม่ได้※ชนิดล็อค
ชนิดหยุดเปิด
(a) แบบป้องกันอันตรายชนิดล็อคในตัว Interlock Guardการทำางานของสไลด์
ขอบเขตความเสี่ยงหยุดสไลด์ฉุกเฉินขอบเขตความเสี่ยง

เลื่อนลง

เข้าไป
เข้าไป(b) แบบทำางานด้วยสองมือ(c) แบบใช้ลำาแสง

วิธีแยกห่างด้วยเวลา มาตรการด้านความปลอดภัยแบบ Hand in die2ตรวจหาระยะปลอดภัย

อธิบายความเสี่ยงของเครื่องกดและวิธีการป้องกัน

◎1. อุบัติเหตุจากการทำางานที่เกิดขึ้นโดยเครื่องกด คืออะไร?
• อุบัติเหตุหลักคือการโดนหนีบระหว่างช่องของเครื่องกด
• อุบัติเหตุจากแม่พิมพ์ที่ชำารุดหรือชิ้นงานที่กระเด็นออกมา จำาเป็นต้องใช้ความระมัดระวัง

2. อุบัติเหตุจากการทำางานที่เกิดขึ้นจากการถูกหนีบบริเวณช่องว่างของแม่พิมพ์ คืออะไร?
• เกิดขึ้นในบริเวณตำาแหน่งที่สไลด์เคลื่อนตัว และจะต้องสอดมือเข้าไปส่งหรือหยิบวัสดุ • ผลิตภัณฑ์ออก

3. การป้องกันอุบัติเหตุจากการถูกหนีบ?
• การเคลื่อนตัวของส่วนที่เครื่องกดทำางาน กับการขยับมือของบุคคล ต้องทำาให้ห่างออกจากกัน
• วิธีการดังกล่าว แบ่งออกเป็น 2แบบ คือ การแยกห่างด้วยระยะ และแยกห่างด้วยเวลา

4. วิธีการแยกพื้นที่ (การปฏิบัติงานแบบ No hand in die) คือ?
• วิธีการแยกพื้นที่การปฏิบัติงานของบุคคล ออกห่างจากพื้นที่ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายจากการทำางานของเครื่องจักร
◎ตัวอย่าง → กรอบความปลอดภัย, ชนิดความปลอดภัย

5. วิธีแยกห่างด้วยเวลา (การปฏิบัติงานแบบ Hand in die) คือ?
• ขณะที่สไลด์กำาลังทำางาน จะต้องไม่นำานิ้วมือเข้าไปยังพื้นที่เสี่ยงอันตรายเป็นอันขาด
• การแยกห่างความเคลื่อนไหวของนิ้วมือกับการเคลื่อนตัวของสไลด์ด้วยเวลานั้นจะช่วยให้เกิดความปลอดภัย อุปกรณ์นิรภัยดังต่อไปนี้ใช้งานแบบแยกเดี่ยวหรือแบบร่วมกันได้
◎ตัวอย่าง → แบบป้องกันอันตรายชนิดล็อคในตัว, แบบทำางานด้วยสองมือ, แบบใช้ลำาแสง

6. อุบัติเหตุการทำางานจากการชำารุดของแม่พิมพ์ คืออะไร?
• การชำารุดของแม่พิมพ์ โดยทั่วไปเกิดจากการติดตั้งแม่พิมพ์ที่ไม่เรียบร้อยหรือเกินพิกัด
• เกินพิกัด เกิดขึ้นเมื่อมีส่วนเหลือจากการป้อนวัสดุแบบ 2 แผ่นไปแล้ว หรือเกิดขึ้นเมื่อมีเศษวัสดุตกค้างอยู่• สิ่งสำาคัญคือต้องปฏิบัติงานที่ถูกต้องตามพื้นฐานของมาตรฐานการปฏิบัติงาน3

Q3

เครื่องกด ติดตั้งอุปกรณ์นิรภัยแบบใดบ้าง?
อุปกรณ์นิรภัยแบบป้องกันแบบเปิดแนวนอนแผ่นป้องกันสวิตซ์เท้าแผงควบคุมการป้องกันอุปกรณ์นิรภัยแบบทำางานด้วยสองมือแผงควบคุมเครื่องยิง • รับแสงอุปกรณ์นิรภัยแบบใช้ลำาแสง

4อธิบายอุปกรณ์นิรภัยหลัก◎คำานำา

◎1. อุปกรณ์นิรภัยที่ใช้กับงานกด มี [แบบป้องกัน], [แบบควบคุมด้วยสองมือ], [แบบใช้ลำาแสง] ตามที่กำาหนดไว้ด้านล่างเป็นตัวอย่าง
2. ทำาความเข้าใจวัตถุประสงค์และโครงสร้างของอุปกรณ์นิรภัยดังกล่าว และใช้งานอย่างถูกต้องตามขั้นตอนการปฏิบัติงานเพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการทำางาน

อุปกรณ์นิรภัยแบบป้องกัน◎คำานำาเกี่ยวกับอุปกรณ์
• อุปกรณ์นิรภัยที่หากไม่ปิดแผ่นป้องกัน สไลด์จะไม่สามารถทำางานได้
1. เมื่อเปิดสวิตซ์ทำางาน แผ่นป้องกันจะเคลื่อนตัวช่วยปิดกั้นพื้นที่อันตราย
2. ตรวจสอบทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว สไลด์จะทำางาน

อุปกรณ์นิรภัยแบบทำางานด้วยสองมือ

◎คำานำาเกี่ยวกับอุปกรณ์
• อุปกรณ์นิรภัยจะคำานึงถึงความปลอดภัย เครื่องจักรจะไม่ทำางานหากไม่ใช้มือทั้งสองข้างทำางานพร้อมกัน
• การทำางานของเครื่องจักร จำาเป็นต้องพิจารณาติดตั้งในตำาแหน่งที่คำานึงถึงความปลอดภัย และรักษาในระยะที่ปลอดภัย
1. ใช้มือทั้งสองข้างกดลงบนปุ่มกดพร้อมกัน (ภายใน 0.5 วินาที) เพื่อให้สไลด์ทำางาน
2. ระยะห่างของปุ่มกด ต้องมีขนาดภายในมากกว่า 300 mm ขึ้นไป
3. มี 2 ประเภทได้แก่ [แบบปลอดภัย 1 จังหวะ] ซึ่งติดตั้งเข้ากับ [เครื่องกดที่มีโครงสร้างแบบหยุดฉุกเฉิน] เช่น คลัชต์แรง
เสียดทาน Friction clutch และ [แบบทำางานด้วยมือสองมือ] ซึ่งติดตั้งเข้ากับ [เครื่องกดที่ไม่สามารถหยุดฉุกเฉินได้] เช่นคลัชต์บวก Positive clutch
4. กรณีที่ทำางานด้วยการใช้เท้าเหยียบ ความสมดุลของมือและเท้าอาจมีการคลาดเคลื่อน ทำาให้มือเข้าไปในพื้นที่เสี่ยงขณะสไลด์
ทำางานได้ จึงจำาเป็นต้องใช้มือทั้งสองข้างควบคุมการทำางานอุปกรณ์นิรภัยแบบใช้ลำาแสง◎คำานำาเกี่ยวกับอุปกรณ์
• อุปกรณ์นิรภัยเมื่อคนปิดกั้นลำาแสง เซนเซอร์จะตรวจจับและหยุดการทำางานของสไลด์• อุปกรณ์นิรภัยแบ่งออกเป็น 2 แบบ ได้แก่ แบบใช้ลำาแสงและแบบควบคุมด้วยมือสองมือ
1. ตรวจสอบประสิทธิภาพของอุปกรณ์นิรภัยให้แน่ใจว่าต้องอยู่ในสภาพที่ถูกต้องปลอดภัย
2. ต้องมีการป้องกันความสูงอย่างเพียงพอ
จำาเป็นต้องระมัดระวังว่า อาจจะมีบางส่วนที่ไม่ได้สังเกตถึงลำาแสงด้านล่างเมื่อนั่งปฏิบัติงาน หรือ ไม่ได้สังเกตถึงลำาแสงด้าน
บนเมื่อยืนปฏิบัติงาน
3. การกดแบบด้านข้างยาวในระยะที่ปลอดภัย หากผู้ปฏิบัติงานจะเข้าไปอยู่ในลำาแสง จะทำาให้อุปกรณ์นิรภัยไม่ทำางาน จึงจำาเป็น
ต้องหามาตรการรองรับ
4. จะไม่มีผลเลย เมื่อเกิดการตกหล่นครั้งที่ 2 เนื่องจากการชำารุดของคลัตซ์
5

Q4สิ่งที่พึงกระทำาและห้ามกระทำาเพื่อรักษาความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน มีอะไรบ้าง?

ความจำาเป็นในการป้องกันการเคลื่อนไหวที่ไม่ปลอดภัย◎1. อุบัติเหตุจากการทำางานที่เป็นสาเหตุการเคลื่อนไหวที่ไม่ปลอดภัยของผู้ฝึกปฏิบัติงานเทคนิค (ต่อไปจะใช้ [ผู้ฝึกปฏิบัติงาน])เกิดขึ้นบ่อยครั้ง จนอาจส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงตามมาได้
2. พนักงานทุกคนต้องร่วมมือกันรักษาความปลอดภัยในการทำางาน และป้องกันการเคลื่อนไหวที่ไม่ปลอดภัยด้วยตนเอง ตามรายการตรวจสอบที่ระบุด้านล่าง

รายการตรวจสอบป้องกันการเคลื่อนไหวที่ไม่ปลอดภัย
หัวข้อการตรวจสอบ
1. เข้าใจในรายละเอียดการปฏิบัติงานแล้วจึงปฏิบัติงานหรือไม่?
2. เข้าใจในขั้นตอนการปฏิบัติงานแล้วจึงปฏิบัติงานหรือไม่?
3. มีการถอดอุปกรณ์นิรภัยของเครื่องกดออก ทำาให้เกิดการสูญเสียประสิทธิภาพในการทำางานหรือไม่?
4. การปฏิบัติงานทำาความสะอาดและการตรวจสอบเครื่องกด
• ปฏิบัติโดยไม่ได้หยุดการทำางานของเครื่องจักรหรือไม่?
• มีอุปกรณ์นิรภัยแสดงไว้โดยรอบเพื่อให้เข้าใจว่าเครื่องจักรหยุดทำางานไว้หรือไม่?
5. ขณะเปิดการเดินเครื่องกด มีการตรวจสอบความปลอดภัยบริเวณโดยรอบของเครื่องจักร และดำาเนินการ
ตามสัญลักษณ์ที่กำาหนดหรือไม่?
6. การปฏิบัติงานร่วมกันในการใช้งานเครื่องกด ดำาเนินการถูกต้องตามสัญลักษณ์ที่กำาหนดจนสามารถ
ทำางานร่วมกันและพร้อมกันได้หรือไม่?
7. มีการเข้าใกล้เครื่องจักรที่กำาลังทำางานหรือเครื่องยกโหลด โดยไม่มีความจำาเป็นหรือไม่?
8. เครื่องจักร/วัสดุ ถูกปล่อยทิ้งไว้ให้อยู่ในสภาพหรือสถานที่ที่ไม่ปลอดภัยหรือไม่?
9. ไม่มีคุณสมบัติผ่านเกณฑ์ที่กำาหนด แต่ถูกบรรจุในตำาแหน่งงานที่มีข้อจำากัดในการปฏิบัติงานหรือไม่?
10. ใช้งานอุปกรณ์ป้องกันตามที่กำาหนดไว้หรือไม่?
11. ปฏิบัติงานโดยสวมใส่เครื่องแต่งกายที่ปลอดภัยหรือไม่?

ช่องระบุรายละเอียด□□
□
□
□
□
□
□
□□
□
□

(ข้อควรระวัง) ตัวอย่างงานที่มีข้อจำากัดในการปฏิบัติงาน ได้แก่ งานคล้องเครนยกของน้ำาหนัก 1 ตันขึ้นไป งานขับเคลื่อนเครนยกของน้ำาหนัก
5 ตันขึ้นไป เป็นต้นยัง เดี๋ยวก่อนอย่าถอดอุปกรณ์นิรภัยออก
6ตัวอย่างอุบัติเหตุจากการปฏิบัติงานของผู้ฝึกปฏิบัติงาน

◎(เน้นย้ำาเกี่ยวกับการปฏิบัติงานที่ขาดความปลอดภัย)กรณีปฏิบัติงานโดยปิดการทำางานอุปกรณ์นิรภัยของเครื่องกด◎สภาพที่เกิดขึ้น

1. ใช้เครื่องกดขนาด 100ตัน (ทำางานโดยใช้เท้าเหยียบ) และปฏิบัติงานตั้งแต่สภาพที่เป็นวัสดุจนถึงเป็นผลิตภัณฑ์
2. เมื่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานลดต่ำาลง ให้ปิดอุปกรณ์นิรภัย และใช้มือซ้ายหนุนวัสดุ พร้อมกับใช้
มือขวาซึ่งถืออุปกรณ์แม่เหล็กดูดนำาผลิตภัณฑ์ออกมา
3. ระหว่างการปฏิบัติงานข้างต้นหากจังหวะในการใช้อุปกรณ์แม่เหล็กช้า จะทำาให้มือที่ถืออุปกรณ์อยู่โดนหนีบบริเวณระหว่างแม่พิมพ์ด้านบนและแม่พิมพ์ด้านล่างซึ่งตกลงมาด้วยการทำางานจากการใช้เท้าเหยียบ

ข้อควรระมัดระวัง1. ไม่ปฏิบัติงานเมื่อปิดการทำางานอุปกรณ์นิรภัย
2. ต้องทำาความเข้าใจถึงความสำาคัญของการปฏิบัติงานที่ต้องใช้อุปกรณ์นิรภัยตัวอย่างในการลืมปิดสวิตซ์เมื่อมีการทำาความสะอาดและตรวจสอบเครื่องกด

◎สภาพที่เกิดขึ้น1. ขณะทำาตรวจสอบและทำาความสะอาดเครื่องกด หากลืมปิดเครื่องแล้วไปสัมผัสกับสวิตซ์ สไลด์จะยังคงทำางานอยู่และอาจจะหนีบนิ้วมือได้

ข้อควรระมัดระวัง

1. การตรวจสอบและทำาความสะอาด จำาเป็นต้องปิดเครื่องก่อนทุกครั้ง
2. ปฏิบัติตามขั้นตอนการปฏิบัติงานอย่างเคร่งครัด

ตัวอย่างเมื่อมีสิ่งแปลกปลอมเข้าตา ระหว่างที่ปฏิบัติงานขั้นเสร็จสิ้นกระบวนการ◎สภาพที่เกิดขึ้น

1. ระหว่างปฏิบัติงานขั้นเสร็จสิ้นกระบวนการ รู้สึกเจ็บตาขวา จึงเข้ารับตรวจกับแผนกโรคตา
2. สวมแว่นตานิรภัยแล้ว แต่คาดว่าสิ่งแปลกปลอมน่าจะเข้ามาตามช่องว่างของแว่นตา

ข้อควรระมัดระวัง

1. นอกเหนือจากที่ระบุข้างต้นแล้ว การเกิดอุบัติเหตุจากการปฏิบัติงานโดยมีสิ่งแปลกปลอมเข้าตา เช่นงานเป่าลม air blow หรืองานขึ้นรูป grinder โดยใช้เครื่องเจียร์ เป็นต้น ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยมาก จึงจำาเป็น
ต้องสวมแว่นตานิรภัยอย่างถูกวิธี
2. แม้ว่าจะได้รับบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย จะต้องไม่ปล่อยทิ้งไว้ ให้ไปขอรับการตรวจที่โรงพยาบาลแต่โดยเร็ว

การใช้งานอุปกรณ์นิรภัย
ตามที่กำาหนดอย่างถูกต้อง

สวมแว่นตานิรภัยในการปฏิบัติงานขั้นสุดท้าย

7

Q5พื้นฐานที่นำาไปสู่การปฏิบัติงานด้วยความปลอดภัยคืออะไร?

ปฏิบัติงานตามขั้นตอน
การปฏิบัติงาน

หมวกนิรภัยที่อุดหูกระชับแขนเสื้อรองเท้านิรภัยขั้นตอนการปฏิบัติงานสวมชุดปฏิบัติงาน

การบังคับใช้มาตรฐานการปฏิบัติงานระเบียบเรียบร้อยทำาความสะอาด

จัดเก็บ

เศษเหล็ก
รักษาความสะอาด

8วินัย

โอเค !

อธิบายพื้นฐานของการปฏิบัติงานที่ปลอดภัย

◎1. ปฏิบัติตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน
• ปฏิบัติตามขั้นตอนการปฏิบัติงานที่กำาหนด (มาตรฐานการปฏิบัติงาน) และไม่ปฏิบัติโดยวิธีอื่นนอกเหนือจากนั้น โดยเฉพาะ
ต้องทำาความเข้าใจความจำาเป็นของอุปกรณ์นิรภัยเป็นอย่างดี ไม่ถอดออกแล้วปฏิบัติงานเป็นอันขาด• ฝึกหัดปฏิบัติตามขั้นตอนการปฏิบัติงานตามที่ระบุไว้ในคู่มือขั้นตอนการปฏิบัติงานซ้ำาไปซ้ำามา และเรียนรู้จนเกิดความชำานาญ
• สิ่งที่ควรกระทำาเพื่อความปลอดภัย สิ่งที่ห้ามกระทำา ให้รักษาตามกฎระเบียบปฏิบัติของสถานที่ทำางานหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
• เมื่อไม่เข้าใจขั้นตอนการปฏิบัติงาน ให้ขอรับการตรวจสอบจากผู้รับผิดชอบ
• ระมัดระวังการบาดเจ็บจากความเคยชินในการปฏิบัติงาน ไม่แสดงพฤติกรรมในทางประมาท และก้าวร้าว

2. ความใส่ใจใน 5S
ก. จัดเก็บ (Seiri)แบ่งแยกสิ่งของจำาเป็นและไม่จำาเป็นออก แล้วนำาสิ่งของที่ไม่จำาเป็นไปกำาจัดทิ้ง
ข. ระเบียบเรียบร้อย (Seiton)นำาสิ่งของที่จำาเป็น จัดเก็บให้สามารถใช้งานได้ง่าย เข้าใจได้ง่าย
ค. รักษาความสะอาด (Seiketsu)ทำาความสะอาดสิ่งสกปรก และบริเวณโดยรอบตัวเรา
ง. ทำาความสะอาด (Seisou)กำาจัดสิ่งสกปรกหรือขยะบริเวณเครื่องจักร อุปกรณ์ หรือโดยรอบโต๊ะปฏิบัติงาน
จ. วินัย (Sitsuke)ปฏิบัติตามสิ่งที่ได้กำาหนดไว้อย่างถูกต้อง

3. การแต่งกาย• ขณะปฏิบัติงาน ให้สวมเครื่องแต่งกายที่ปลอดภัยตามที่กำาหนด• เครื่องแต่งกายในการปฏิบัติงาน จะต้องสวมใส่สบาย พอดี คล่องตัวต่อการปฏิบัติงาน• กรณีที่เป็นชุดแขนยาว บริเวณปลายแขนจะต้องกระชับปิด และสวมเสื้อไว้ในกางเกง• ไม่ปฏิบัติงานโดยที่มีสิ่งของมีคม ไขควง หรืออุปกรณ์เจาะใส่ไว้ในกระเป๋า
• ไม่ใช้ผ้าหรือสิ่งถักทอพันคอ ผ้าพันคอ เน็คไท หรืออื่นๆ ที่พันคอ สวมใส่มาปฏิบัติงาน

4. อุปกรณ์ป้องกัน
• ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันจำาพวกหมวกนิรภัยตามที่กำาหนดไว้อย่างถูกต้อง

5. อื่นๆ
• ควรจัดเก็บอุปกรณ์เครื่องมือ วัสดุ หรือผลิตภัณฑ์รอบๆเครื่องจักรอยู่เสมอ
• วางอุปกรณ์เครื่องมือหรือวัสดุให้มีความมั่นคง ไม่ทำาให้เกิดการตกหล่นหรือไม่ควรออกห่าง

9Q6

ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน จำาเป็นต้องตรวจสอบอะไรบ้าง?
ความบกพร่องในการติดตั้งแม่พิมพ์ติดตั้งคลาดเคลื่อน,หลวมใช้งานไม่ได้รอยแตกร้าวโบลสเตอร์เตียงรอยแตกร้าวเป็นอันตรายติดตั้งไม่เรียบร้อยแม่พิมพ์คลาดเคลื่อน,หลวม ใช้งานไม่ได้เศษวัสดุ

ตรวจสอบซ้ำาภายในแม่พิมพ์และส่วนต่างๆโดยรอบ

2. ศูนย์ตายด้านบนของสไลด์
3. สภาพการหยุดสไลด์ฉุกเฉิน

ศูนย์ตายด้านบนหยุด

1. สภาพการประกบของแม่พิมพ์

การตรวจสอบของอุปกรณ์เครื่องจักรก่อนทำางาน
10อธิบายการตรวจสอบก่อนเริ่มปฏิบัติงาน

◎ตรวจสอบภายในแม่พิมพ์และส่วนต่าง ๆ โดยรอบ ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน○1. รายละเอียดการตรวจสอบหัวข้อการตรวจสอบ

ช่องระบุรายละเอียด

ก. สภาพการต่อแม่พิมพ์ด้านบนกับแม่พิมพ์ด้านล่าง มีปัญหาหรือไม่?

□ข. ภายในแม่พิมพ์ บริเวณโบลสเตอร์และเตียงไม่มีวัสดุหลงเหลือ เศษชิ้นส่วนต่างหรือสิ่ง
แปลกปลอม ใช่หรือไม่?

□ค. สภาพการติดตั้งแม่พิมพ์ ผิดปกติหรือไม่?
→ มีช่องว่าง น็อตยึดขันแน่นแล้วหรือไม่

□2. การจัดการภายหลังการตรวจสอบ
• เมื่อตรวจพบสิ่งผิดปกติ เช่น แม่พิมพ์ไม่ตรงตำาแหน่ง รอยแตก หรือพบสิ่งแปลกปลอมที่กำาจัดออกได้ยาก ให้รายงานไปยัง
ผู้รับผิดชอบและปฏิบัติตามคำาแนะนำาต่อไป

ตรวจสอบอีกครั้งก่อนเริ่มทำางานอุปกรณ์เครื่องจักร

○1. รายละเอียดการตรวจสอบหัวข้อการตรวจสอบ

ช่องระบุรายละเอียด

ก. สภาพการทำางานของอุปกรณ์นิรภัย และสภาพการติดตั้งของอุปกรณ์มีปัญหาหรือไม่?

□ข. แม่พิมพ์ติดตั้งยึดแน่น และทับเข้ากันแน่นหรือไม่?
→ มีเสียงผิดปกติ, การเคลื่อนไหวที่ผิดปกติหรือไม่?

□ค. สไลด์ ได้หยุดนิ่งบริเวณศูนย์ตายส่วนบนหรือไม่?

□ง. เมื่อปล่อยมือห่างออกจากปุ่มเริ่มทำางานแล้ว สไลด์หยุดในทันทีหรือไม่?

□2. การจัดการภายหลังการตรวจสอบ
• เมื่อตรวจพบกรณีข้างต้นให้รายงานไปยังผู้รับผิดชอบแล้วปฏิบัติตามคำาแนะนำาต่อไป

หัวข้อการตรวจสอบอื่นๆ

○1. อุปกรณ์ป้องกันและถุงมือ, เครื่องมือที่ใช้งานด้วยมือ• ตรวจสอบว่าต้องไม่ได้รับบาดเจ็บ กรณีที่ตรวจพบปัญหาให้ยื่นรายงานต่อผู้รับผิดชอบ

11

Q7

งานกด มีการดำาเนินการอย่างไร?

1. ตำาแหน่งของผู้ปฏิบัติงานและวัสดุในกระบวนการ
• ผู้ปฏิบัติงาน ต้องยืนอยู่ตรงหน้าเครื่องกด โดยให้วัสดุที่ใช้ในกระบวนการอยู่ทางซ้ายมือ ผลิตภัณฑ์วางไว้ทางขวามือ แล้วเคลื่อนที่งานจากทางซ้ายไปทางขวา
ข้อควรระมัดระวังที่เกี่ยวข้องกับตำาแหน่งตามข้างต้น มีดังนี้
ก. ผู้ปฏิบัติงาน จะต้องสามารถปฏิบัติงานได้ด้วยท่าที่สะดวกและสภาพจิตที่มั่นคง
ข. วัสดุที่ใช้ในกระบวนการ จะต้องวางในตำาแหน่งที่สามารถหยิบได้ง่าย
ค. ผลิตภัณฑ์ สามารถนำาออกจากภายในเครื่องพิมพ์ ได้โดยง่าย
ง. จัดเก็บผลิตภัณฑ์ไว้ในสถานที่จัดวาง2. ขั้นตอนการปฏิบัติงานตามกระบวนการ
• งานในกระบวนการให้ปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้
ก. หยิบวัสดุเสริม
ข. ใช้มือทั้งสองข้างติดตั้งแม่พิมพ์ สำาหรับตัวนำาการติดตั้ง (Set Guide) ให้วางในตำาแหน่งที่สามารถกระทำาได้โดยง่าย
และปลอดภัย
ค. ควบคุมด้วยมือทั้งสองข้าง → กดปุ่มเดินเครื่องพร้อมกัน
ง. ตรวจสอบว่าสไลด์จะต้องหยุดแน่นอน
จ. ใช้มือทั้งสองข้างหยิบผลิตภัณฑ์ แล้วนำาไปวางไว้ในตำาแหน่งที่กำาหนดวัสดุเสริมขั้นตอนการทำางานขั้นตอนการทำางานวัสดุเสริมผลิตภัณฑ์ผู้ปฏิบัติงาน
ตำาแหน่งการทำางาน

12

Q8ข้อควรระมัดระวังที่สำาคัญขณะปฏิบัติงานมีอะไรบ้าง?

1. ข้อควรระมัดระวังขณะปฏิบัติงาน• งานกด จำาเป็นต้องระมัดระวังการเกิดสิ่งผิดปกติ ดังนี้หัวข้อการตรวจสอบ

ช่องระบุรายละเอียด

ก. มีเสียงผิดปกติหรือไม่□ข. เกิดความร้อนผิดปกติหรือไม่□ค. มีกลิ่นผิดปกติหรือไม่□ง. เครื่องจักรมีการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติหรือไม่

□จ. เกิดการลุกไหม้หรือไม่

□ฉ. เศษต่าง ๆ ระบายออกอย่างถูกต้องหรือไม่

□ช. มีสิ่งผิดปกติปะปนหรือไม่

□ซ. วัสดุถูกส่ง 2 แผ่นหรือไม่

□ฌ. ผลิตภัณฑ์เปลี่ยนรูปในลักษณะที่ผิดปกติหรือไม่

□2. การจัดการเมื่อเกิดผิดปกติ
• เมื่อตรวจพบสิ่งผิดปกติ ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้โดยเร็ว
ก. กดปุ่มหยุดฉุกเฉิน หยุดการทำางานของเครื่องจักร
ข. ตรวจสอบว่าเครื่องจักรได้หยุดทำางานแน่นอนแล้ว รายงานให้ผู้รับผิดชอบทราบทันที
ค. ผู้รับผิดชอบหรือผู้ปฏิบัติงาน จะต้องร่วมกันจัดการตามความจำาเป็น
ง. การรีสตาร์ท ให้ผู้รับผิดชอบเป็นผู้ดำาเนินการ

การเผาไหม้

สไลด์แม่พิมพ์ด้านบนเสียงผิดปกติความร้อนผลิตภัณฑ์เปลี่ยนรูปที่ผิดปกติแม่พิมพ์ด้านล่าง

ป้อนวัสดุ 2 แผ่นการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ

ปุ่มหยุดฉุกเฉินสภาพผิดปกติระหว่างการปฏิบัติงาน
13

Q9ข้อควรระมัดระวังของงานที่นอกเหนือจากกระบวนการกด มีอะไรบ้าง?

1. งานตรวจสอบผลิตภัณฑ์• ผลิตภัณฑ์ที่เสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้ตรวจสอบคุณค่าของผลิตภัณฑ์ก่อนนำาส่งออก โดยเฉพาะว่าเป็นรอยหรือมีรอยแตกหรือไม่
• เมื่อตรวจพบผลิตภัณฑ์บกพร่องให้ผู้ปฏิบัติงานหยุดการปฏิบัติงาน แล้วรายงานให้ผู้รับผิดชอบทราบเพื่อขอรับคำาปรึกษาต่อไป2. งานสนับสนุน
• งานสนับสนุนในกระบวนการกด ให้ปฏิบัติดังนี้
ก. ทิ้งเศษต่าง ๆ ตามวงรอบที่กำาหนด และทำาความสะอาดบริเวณโดยรอบที่ปฏิบัติงาน
ข. เช็ดทำาความสะอาดคราบน้ำามันบริเวณสถานที่ปฏิบัติงานทันที
ค. การขนส่งวัสดุและผลิตภัณฑ์ ควรจัดทำาเป็นประจำาง. การพูดคุยกับเพื่อนร่วมงาน ให้อยู่ห่างจากบริเวณเครื่องจักร
จ. เมื่อต้องห่างจากเครื่องจักรชั่วคราว จะต้องกดปุ่มปิดการทำางานของมอเตอร์ และหยุดการทำางานของเครื่องจักรทุกครั้ง

3. การจัดการเมื่อเสร็จการทำางานกด
• เมื่อเสร็จการทำางานกด ให้ปฏิบัติด้วยความระมัดระวังดังนี้
ก. กดปุ่มหยุดการทำางานของมอเตอร์
ข. ทำาความสะอาดเครื่องจักร อุปกรณ์ และบริเวณโดยรอบ
ค. จัดเก็บวัสดุ เครื่องมือ และผลิตภัณฑ์ในสถานที่ที่กำาหนด
ง. เมื่อปฏิบัติงานข้างต้น 3 รายการเรียบร้อยแล้ว รายงานให้ผู้รับผิดชอบทราบ

ปุ่มหยุดการทำางานของมอเตอร์
เมื่อต้องออกห่าง ให้กดปุ่มหยุดการทำางานมอเตอร์ของเครื่องจักร

ข้อพึงปฏิบัติเมื่อต้องออกห่างจากเครื่องจักร (สถานที่ปฏิบัติงาน)14

Q10 ข้อควรระมัดระวังเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในการปฏิบัติงานมีอะไรบ้าง?
○เสียงรบกวน และ ฟังไม่ชัด

1. สภาพโดยรอบการปฏิบัติงานกด
• โรงงานงานกด เกิดเสียงรบกวน เช่น เสียงเครื่องจักร หรือเสียงจากกระบวนการทำางาน
• หากได้รับเสียงรบกวนเป็นระยะเวลานาน อาจทำาให้ป่วยเป็นโรคสูญเสียการได้ยิน noise deafness ได้ จำาเป็นต้องระมัดระวัง
2. วิธีการป้องกันเสียงรบกวน
• สถานที่ที่เกิดเสียงรบกวนอย่างรุนแรง ให้ใช้ที่อุดหู ที่ครอบหู หรืออุปกรณ์ป้องกันเสียง○การป้องกันการปวดหลัง

1. สภาพโดยรอบการปฏิบัติงานกด
• ขณะทำาการ Set up จะเกิดงานขนย้ายวัสดุหรือผลิตภัณฑ์จำานวนมาก
• งานขนย้ายด้วยมือนั้น จำาเป็นต้องใช้ความระมัดระวัง เนื่องจากการยกสิ่งของขึ้น บิดตัว หรือทำางานแบบกะทันหัน จะส่งผล
กระทบบริเวณกระดูกสันหลัง และอาจทำาให้เกิดโรคปวดหลังขึ้นได้
2. วิธีการป้องกันการปวดหลัง
• ในการยกสิ่งของขึ้น ให้ย่อตัวนั่งลงแล้วค่อยยกขึ้นมา
• ให้ศูนย์กลางน้ำาหนักสิ่งของอยู่ใกล้ตัวเพื่อสามารถยกขึ้นได้ง่าย• ไม่ปฏิบัติงานในท่าที่ฝืนการทำางาน ซึ่งจะเป็นสิ่งสำาคัญที่สุดในการช่วยป้องกันไม่ให้เกิดโรคปวดหลังได้นั่งลง

สวมที่อุดหู หรืออุปกรณ์ป้องกันตามที่กำาหนดไว้อย่างถูกต้อง

วิธีการยกของหนักขึ้น
15

Q11มีมาตรการป้องกันเมื่อเกิดสิ่งผิดปกติอย่างไรบ้าง?

○การจัดการเมื่อตรวจพบสิ่งผิดปกติ

1. เมื่อตรวจพบสิ่งผิดปกติ ให้ตรวจสอบเป็นอันดับแรกว่าเกิดอะไรขึ้น
2. ตะโกนแจ้งผู้รับผิดชอบหรือเพื่อนร่วมงานที่อยู่บริเวณโดยรอบให้รับทราบในสิ่งที่เกิดขึ้น
• การจดจำาเป็นภาษาญี่ปุ่นในการแจ้งเตือนสิ่งผิดปกติ เป็นเรื่องสำาคัญ
3. ร่วมกันจัดการตามความเหมาะสมกับเพื่อนร่วมงาน ให้เป็นไปตามคำาแนะนำาของผู้รับผิดชอบ
• ไม่ปฏิบัติโดยพลกาลเพียงคนเดียว
4. หลังจากจัดการกับสิ่งผิดปกติเรียบร้อยแล้ว ให้รวบรวมข้อมูลสิ่งที่เกิดขึ้น และเสนอรายงานให้ผู้รับผิดชอบทราบ○การฝึกอพยพและป้องกันภัย

1. กรณีเกิดการระเบิด หรือไฟไหม้ ให้แจ้งผู้ที่อยู่บริเวณใกล้เคียงทราบ พร้อมกับอพยพไปยังพื้นที่ปลอดภัย ทั้งนี้จำาเป็นต้อง
กำาหนดเส้นทางอพยพ ช่องทางออก แสงสว่างเมื่อไฟดับไว้ให้ชัดเจน
2. ต้องเข้าร่วมการฝึกป้องกันภัยทุกครั้ง ทั้งนี้การรองรับกับสิ่งผิดปกติและวิธีการอพยพ ให้อยู่ในคำาแนะนำาของผู้เชี่ยวชาญแจงเพื่อทราบ
ต้องรีบแจ้งให้คนรอบข้างหรือหัวหน้าให้ทราบทันทีถ้าพบว่าสภาพของเครื่องจักรผิดปกติจากทุกครั้ง !
ตัวอย่างเช่นへんな においが します
There is a strange smell.
レバーが ぐらぐら します
The lever is wobbling.

มีกลิ่นผิดปกติคันโยกมีสภาพโคลงเคลงมีเสียงผิดปกติ

あかい ランプが ついて います

あおい ランプが きえて います

The red light is on.

The green light is out.

มีไฟสีแดงติดอยู่ไฟสีเขียวดับลง
さわるとランプが てんめつして いますมีไฟกระพริบอยู่

あついです

It is hot to touch.

The light is flashing.
○○がありません○○ is missing.

ไม่มี ○○
16

へんな おとが しますIt makes a strange noise.

สัมผัสจะรู้สึกร้อนเอกสารอ้างอิง (คำาอธิบายของ [คำาศัพท์หลักซึ่งเกี่ยวข้องกับงานการกด])◎คำาศัพท์
สไลด์◎โบลสเตอร์

◎แผงควบคุม

◎การควบคุมด้วยมือเดียว

◎การควบคุมโดยการเหยียบด้วยเท้า◎คลัทช์

◎เบรค◎

อุปกรณ์หยุดฉุกเฉิน

◎1 จังหวะ◎ความปลอดภัยใน
1 จังหวะ◎ขอบเขตความเสี่ยง◎ระยะปลอดภัย◎อุบัติเหตุในโรงงานอุตสาหกรรม◎อธิบายคำาศัพท์• ติดตั้งแม่พิมพ์ด้านบน (บริเวณด้านบนของแม่พิมพ์, upper die) เข้ากับบริเวณข้างใต้ส่วนที่ขยับขึ้นลงบริเวณข้อเหวี่ยง
• บริเวณที่เป็นแท่นติดตั้งแม่พิมพ์ด้านล่าง (บริเวณด้านใต้ของแม่พิมพ์, lower die)1. เป็นพื้นที่ที่มีการติดตั้งสวิตซ์เปิดปิดการควบคุม, สวิตซ์สับเปลี่ยนกระบวนการกดหรือสวิตซ์เลือก,สวิตซ์สับเปลี่ยนการทำางานเป็นแบบสองมือ, แบบมือเดียว, หรือแบบเหยียบด้วยเท้า, ปุ่มสั่งงาน
มอเตอร์ (รวมถึงหยุดเดินเครื่อง) และ (ไฟ) แสดงสถานการณ์ทำางานของสวิตซ์สั่งการต่าง ๆ
2. สวิตซ์สับเปลี่ยนกระบวนการหรือสวิตซ์สับเปลี่ยนวิธีการทำางานจะต้องมีกุญแจอยู่ด้วย เมื่อต้อง
การเปลี่ยนแปลงการทำางานหากไม่มีกุญแจดังกล่าวจะไม่สามารถดำาเนินการได้
1. กดปุ่มทำางานด้วยมือเพียง 1ปุ่ม เพื่อสั่งการให้เริ่มต้นทำางาน
2. เนื่องด้วยมืออีกข้างหนึ่งปล่อยว่าง จึงจำาเป็นต้องมีมาตรการด้านความปลอดภัย
1. ใช้เท้าเหยียบปุ่มเหยียบด้วยเท้า เพื่อสั่งการให้เริ่มต้นทำางาน
2. มือทั้งสองข้างที่ว่าง สามารถหยิบวัสดุออกหรือปฏิบัติงานจัดส่งได้ทั้งนี้หากเคลื่อนไหวไม่ตรง
กันกับจังหวะที่เท้าเหยียบ อาจเกิดอันตรายได้ จึงจำาเป็นต้องมีมาตรการด้านความปลอดภัย
1. เป็นส่วนที่เชื่อมต่อระหว่างแกนหมุนของล้อช่วยแรงกับเพลาข้อเหวี่ยง บริเวณนี้จะช่วยให้สไลด์
ขยับไปมาได้
2. คลัทช์ มี 2แบบ ได้แก่ Friction Clutch (แบบเสียดสี) และ Positive Clutch (แบบคลัทช์บวก)1. อุปกรณ์หยุดการเคลื่อนไหวของสไลด์
2. หากประสิทธิภาพของเบรคลดต่ำาลง สไลด์จะไม่สามารถหยุดในตำาแหน่งที่กำาหนดไว้ได้ ในบาง
กรณีอาจมีการเลื่อนหล่นลงมาจนถึงศูนย์ตายส่วนล่าง ซึ่งจะเป็นอันตรายมาก• เป็นอุปกรณ์สำาหรับกรณีที่ผู้ปฏิบัติงานค้นพบเหตุอันตราย ให้ผู้ปฏิบัติงานตั้งสติ สั่งการทำางาน
เพื่อหยุดการเคลื่อนไหวของสไลด์
• กดปุ่มเริ่มทำางาน แล้วดึงมือออกจากปุ่ม สไลด์จะเคลื่อนตัวไปกลับ 1 รอบ แล้วหยุดตรง
ตำาแหน่งศูนย์ตายส่วนบน (upper dead center)• จะหยุดบริเวณศูนย์ตายส่วนบน 1 ครั้ง การหยุดการเคลื่อนที่แบบนี้จนกว่าจะไปถึงการทำางาน
ต่อไป เรียกว่า “1 จังหวะ หยุด 1 ครั้ง”• ในการทำางาน 1 จังหวะ เมื่อสไลด์เคลื่อนตัวลงมา หากดึงมือออกจากปุ่มเริ่มการทำางานสไลด์จะหยุดในทันที
• ขอบเขตการทำางานของสไลด์และสิ่งมีคม• ระยะปุ่มกดด้วยสองมือและเพลา จนถึงขอบเขตความเสี่ยง
• หมายถึงการทำางานของพนักงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งก่อสร้าง, อุปกรณ์, วัตถุดิบ, ก๊าซ, ไอน้ำา,ฝุ่นผงเป็นต้น หรือ พฤติกรรมการปฏิบัติงานในหน้าที่อื่นที่เป็นเหตุให้พนักงานได้รับบาดเจ็บ
เจ็บป่วย หรือมีการตายเสียชีวิต17กระทรวงสาธารณสุขแรงงานและสวัสดิการมอบหมายโครงการ จัดทำาเมื่อ เดือน มีนาคม ปี 2014