เกี่ยวกับการค้ างชาระค่าจ้ างพิเศษนอกเวลาทางานQ: ผมเป็ นผู้ฝึกปฏิบตั ิงานที่กาลังจะเดินทางกลับประเทศ เงินค่าตอบแทนสาหรับการทางานล่วงเวลา ในปี ที่ 1 ชัว่ โมงละ 300 เยน ปี ที่2 ชัว่ โมงละ 350 เยน ปี ที่ 3 ชัว่ โมงละ 400 เยน นอกจากนี ้ตอนกลางคืนหลัง 11 น. ยังรับงานมาทาที่หอพักโดยได้ คา่ จ้ างชัว่ โมงละ 200
เยน ทางานจนแทบจะไม่มีเวลาพักผ่อน เคยพูดคุยกับท่านประธานของบริษัทที่รับเข้ าฝึ กงานและล่ามขององค์กรกากับควบคุมดูแลแล้ วแต่ถกู เพิกเฉย ก่อนกลับประเทศผมอยากได้ เงินส่วนที่ขาดหายไปคืน ควรจะทาอย่างไรดี
A: กรุณารวบรวมหลักฐานอันได้ แก่ สาเนาสัญญาการว่าจ้ าง สาเนาสลิปเงินเดือน ไทม์การ์ ดบันทึกเวลาการเข้ า-ออกงานหรือบันทึก
เวลาการทางาน แล้ วรีบแจ้ งมายังกรมควบคุมมาตรฐานแรงงานที่ทาหน้ าทีค่ วบคุมQ: กรุณาบอกบทบาทหน้ าที่ของกรมควบคุมมาตรฐานแรงงาน
A: กรมควบคุมมาตรฐานแรงงานเป็ นหน่วยงานในส่วนต้ น ๆ ของ กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ มีสานักงานอยูท่ งหมดั้321 แห่ง ทัว่ ประเทศองค์กรภายในของกรมควบคุมมาตรฐานแรงงานประกอบไปด้ วยแผนกกากับควบคุมที่ทาหน้ าที่รับแจ้ งเรื่องต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับระเบียบบัญญัติที่เกี่ยวข้ อง อาทิ กฎหมายมาตรฐานแรงงาน พร้ อมทังให้้ คาปรึกษา ดาเนินการตักเตือน และมี “ฝ่ ายมาตรการด้ านภัยพิบตั ิ” ที่ให้ ความช่วยเหลือการประกันภัยพิบตั ิ เช่น ในกรณีที่ได้ รับการบาดเจ็บเนื่องจากการทางาน เป็ นต้ น
Q: เมื่อเป็ นเช่นนี ้ ในกรณีที่ต้องการปรึกษาเรื่องการถูกค้ างชาระเงินค่าจ้ างพิเศษนอกเวลาทางานมาตรฐานแรงงานใช่ไหมก็ต้องแจ้ งไปยังกรมควบคุม

A: หน้ าที่หลักของกรมควบคุมมาตรฐานแรงงานคือ ให้ คาปรึกษาที่เกี่ยวกับเงื่อนไขแรงงานที่บญั ญัติไว้ ในกฎหมาย รับแจ้ งให้ ไปตักเตือนบริษัทที่กระทาผิดต่อกฎหมายมาตรฐานแรงงานหลังจากนัน้ จะมีการเข้ าไปตรวจสถานประกอบการ (โรงงานหรือสานักงาน)เป็ นระยะ ๆ หรือเมื่อได้ รับแจ้ งจากผู้ใช้ แรงงานที่ทางานในสถานประกอบการดังกล่าว ตามที่ระบุเอาไว้ ในกฎหมายมาตฐานแรงงาน โดยจะเข้ าไปดาเนินการตรวจสอบบัญชีและเงื่อนไขในการทางานของผู้ใช้ แรงงานที่เกี่ยวข้ อง จากผลการตรวจสอบผลดังกล่าว หากมีการยอมรับว่าทาผิดกฎจริง ทางเจ้ าของสถาน
ประกอบการจะถูกตักเตือนชี ้แนะให้ ทาการแก้ ไขทังนี้ ้หากเจ้ าของสถานประกอบการไม่ทาการแก้ ไขทัง้ ๆ ที่ถกู ตักเตือนซ ้าแล้ วก็ตาม ในกรณีที่มีความรุนแรงและเลวร้ ายลง จะมีการตรวจสอบโดยถือว่าเป็ นเรื่องที่ผิดกฎหมายมาตรฐานแรงงาน ดาเนินการใช้ อานาจสืบสวน สืบหา อายัด และจับกุม และส่งเรื่องไปยังสานักงานอัยการต่อไป
Q: กรุณาบอกเนื ้อหาหลักที่ถกู กาหนดเอาไว้ ในกฎหมายมาตรฐานแรงงานA: กฎหมายกาหนดให้ เจ้ าของสถานประกอบการมีหน้ าที่ดาเนินการตามหัวข้ อต่อไปนี ้(1) ระบุเงื่อนไขแรงงานให้ ชดั เจนเวลาที่มีการว่าจ้ างพนักงาน จาเป็ นต้ องระบุหวั ข้ อที่บญั ญัติเอาไว้ ในกฎหมายอันได้ แก่ ค่าแรง เวลาทางาน ฯลฯ โดยทาเป็ นเอกสาร
(2) เวลาทางาน-วันหยุด
เวลาทางานตามที่กฎหมายกาหนดคือ วันละ 8 ชัว่ โมง สัปดาห์ละ 40 ชัว่ โมง ส่วนวันหยุดตามที่กฎหมายกาหนดคือ
สัปดาห์ละ 1 วัน หรือ 4 วันใน 4 สัปดาห์
(3) การทางานล่วงเวลา-การทางานในวันหยุด
กรณีที่มีการทางานล่วงเวลาหรือทางานในวันหยุด จะต้ องแจ้ งเวลาสูงสุดทีจ่ ากัดเอาไว้ ตอ่ กรมควบคุมมาตรฐานแรงงานที่ควบคุมดูแลเขตที่ทางสถานประกอบการตังอยู้ ่อีกทัง้ ในกรณีที่มีการให้ ทางานล่วงเวลาหรือทางานในวันหยุด จะต้ องมีการจ่ายเงินค่าจ้ างพิเศษ(4) การเลิกจ้ างงาน
กรณีที่เลิกจ้ างงานผู้ใช้ แรงงาน จะต้ องแจ้ งล่วงหน้ าไม่ต่ากว่า 30 วัน หากไม่แจ้ งล่วงหน้ า จะต้ องจ่ายเงินค่าจ้ างโดยเฉลี่ย
ของเงินค่าแรง 30 วัน ขึ ้นไป(5) ค่าแรงขันต้ า่จะต้ องจ่ายเงินค่าแรงให้ แก่พนักงานทีร่ ับค่าแรงขันต้ ่าโดยจ่ายค่าแรงไม่ต่ากว่าค่าแรงขันต้ า่ ของแต่ละจังหวัดที่กาหนด
เอาไว้
(6) การตรวจสุขภาพเวลาที่จะว่าจ้ างพนักงานและหลังจากนันจะต้้ องมีการตรวจสุขภาพเป็ นระยะ ๆ 1 ครัง้ ภายใน 1 ปี ตามรายการที่กฎกาหนด
Q: ผมไม่มีหนังสือสัญญาว่าจ้ างอยูใ่ นมือ ถือว่าเป็ นการทาผิดกฎหมายหรือไม่
ตามกฎมายมาตรฐานแรงงาน มาตรา 15 ข้ อที่ 1 ได้ บญั ญัติเอาไว้ วา่ “เวลาที่ทาสัญญาว่าจ้ างแรงงาน นายจ้ างต้ องระบุเงื่อนไขด้ านแรงงาน อันได้ แก่ ค่าแรง เวลาการทางาน และอื่น ๆ เอาไว้ ให้ ชดั เจน” ส่วนหัวข้ อที่ควรระบุให้ ชดั เจนนันได้้ มีการบัญญัติเอาไว้ ในกฎหมายมาตรฐานแรงงาน มาตรา 5 ข้ อที่ 1(1) หัวข้ อที่เกี่ยวกับระยะเวลาในสัญญาว่าจ้ างแรงงาน(2) หัวข้ อเกี่ยวกับมาตรฐานในกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงสัญญาว่าจ้ างแรงงานที่มีการกาหนดช่วงระยะเวลา(3) หัวข้ อเกี่ยวกับสถานที่ทางานและหน้ าที่ที่ควรกระทาในการทางาน(4) หัวข้ อที่เกี่ยวกับเวลาเริ่มและเวลาเลิกงาน มีการทางานเกินเวลาการทางานทีก่ าหนดหรือไม่ เวลาพัก วันหยุด วันหยุดพักร้ อนประจาปี และการเปลี่ยนช่วงเวลาทางานในกรณีที่มีการให้ ทางานโดยแยกผู้ใช้ แรงงานเป็ นสองกลุม่ ขึ ้นไป(5) หัวข้ อที่เกี่ยวข้ องกับการกาหนดค่าจ้ าง (ยกเว้ นค่าตอบแทนเวลาลาออกจากงานและค่าจ้ างที่จา่ ยให้ เป็ นการชัว่ คราว) การคานวณและวิธีการจ่ายเงิน ช่วงเวลาตัดเงินค่าจ้ างและช่วงเวลาการจ่ายเงินรวมถึงการขึ ้นเงินเดือน(6) หัวข้ อที่เกี่ยวกับการลาออกจากงาน(7) หัวข้ อที่เกี่ยวกับขอบข่ายของผู้ใช้ แรงงานสามารถได้ รับเงินค่าตอบแทนตอนลาออกจากงานตามที่กาหนดไว้ การตัดสินเงิน
ตอบแทนตอนลาออกจากงาน การคานวณและวิธีการจ่ายเงิน รวมถึงช่วงเวลาที่จะจ่ายเงินค่าตอบแทนตอนออกจากงาน(8) หัวข้ อที่เกี่ยวกับค่าจ้ างที่จา่ ยเป็ นการชัว่ คราว(ไม่รวมเงินค่าตอบแทนตอนลาออกจากงาน) โบนัสและค่าจ้ างที่เป็ นไปตามสิ่งที่กล่าวมานี ้ รวมไปถึงค่าแรงขันต้ า่(9) หัวข้ อที่เกี่ยวข้ องกับค่าอาหาร อุปกรณ์ในการทางาน และอื่น ๆ ที่ผ้ ใู ช้ แรงงานควรรับผิดชอบด้ วยเอง(10) หัวข้ อเกี่ยวกับความปลอดภัยและสุขอนามัย(11) หัวข้ อเกี่ยวกับการฝึ กฝนความชานาญในการปฏิบตั ิงาน(12) หัวข้ อเกี่ยวกับค่าชดเชยเวลาที่เกิดภัยพิบตั ิหรือการช่วยเหลือเวลาที่เจ็บป่ วยหรือบาดเจ็บนอกเวลาปฏิบตั ิงาน(13) หัวข้ อเกี่ยวกับการให้ รางวัลและการลงโทษ(14) หัวข้ อที่เกี่ยวกับการลาพักงานต้ องมีการระบุหวั ข้ อข้ างต้ นนี ้ให้ ชดั เจน ภายในนันจากข้้
อ (1) ถึงข้ อ (6) (ยกเว้ นข้ อ (5) หัวข้ อที่เกี่ยวข้ อกับการขึ ้นเงินเดือน) ต้ องมีการระบุเป็ นเอกสารให้ ชดั เจน
Q: สามารถขอรับคาปรึกษาจากกรมควบคุมมาตรฐานแรงงานได้ ไหม หากพูดภาษาญี่ปนไมุ่่ ได้
A: ที่แผนกกากับควบคุม ฝ่ ายมาตรฐานแรงงาน กองแรงงานประจาจังหวัด หรือ กรมควบคุมมาตรฐานแรงงาน มีการจัดตังศู้ นย์ให้คาปรึกษาแก่แรงงานชาวต่างชาติ ทีส่ ามารถให้ คาปรึกษาเกี่ยวกับเงื่อนไขด้ านแรงงานเป็ นภาษาแม่ของผู้ฝึกปฏิบตั งิ านได้ สาหรับวันที่เปิ ดให้ บริการนัน้ ขอให้ ติดต่อสอบถามไปยังแต่ละสานักงานตามที่อยูด่ ้ านล่างนี ้อนึ่ง สาหรับกรมควบคุมมาตฐานแรงงานที่ไม่มีศนู ย์ให้ คาปรึกษาแก่แรงงานชาวชาติ ก็มีการให้ คาปรึกษาเกี่ยวกับเงื่อนไขแรงงานด้ วยเช่นกัน แต่หากเป็ นไปได้ ควรพาผู้ที่สามารถเป็ นล่ามแปลภาษามาด้ วยแนะนาสถานที่ตงศูั ้ นย์ให้ คาปรึกษาแก่แรงงานชาวต่างชาติ
http://www.mhlw.go.jp/new-info/kobetu/roudou/gyousei/kantoku/dl/040330-6_0004.pdf#search