CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM   
 
 
 
QCVN 01–51 : 201 1/BNNPTNT  
 
 
 
 
 
    QUY  CHUẨN  KỸ THUẬT  QUỐC  GIA  
VỀ CHẤT  LƯỢNG  HẠT GIỐNG  LÚA LAI HAI  DÒNG  
 
National Technical Regulation on Seed Quality of Two Line Hybrid Rice  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
HÀ NỘI - 2011 QCVN  01–51 : 2011/BNNPTNT  
 2  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lời nói đầu  
 
QCVN  01–51 : 2011/B NNPTNT  do Trung tâm Khảo kiểm 
nghiệm giống, sản phẩm cây trồng và phân bón Quốc gia 
biên soạn , Cục Trồng trọt trình duyệt, Bộ Nông nghiệp và 
Phát triển nông thôn ban hành tại Thông tư số  45 /2011/TT -
BNNPTNT ngày   24  tháng  6  năm 2011 . 
 
 QCVN 01 –51 : 2011/BNNPTNT  
 3 QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA  
VỀ CHẤT LƯỢNG HẠT GIỐNG LÚA LAI HAI DÒNG  
National Technical Regulation on Seed Quali ty of Two Line Hybrid Rice  
 
I. QUY Đ ỊNH CHUNG  
1.1. Phạm vi điều chỉnh 
Quy chuẩn này quy định các chỉ tiêu, mức giới hạn, phương pháp kiểm tra và yêu 
cầu quản lý chất lượng hạt giống lúa lai hai dòng  thuộc loài Oryza sativa  (L.) gồm dòng 
mẹ bất dục đực mẫm cảm nhi ệt độ (Thermosensitive Genic Male Sterile – TGMS) , dòng 
bố, và h ạt lai (F 1) trong s ản xuất và kinh doanh .  
1.2. Đối tượng áp d ụng 
Quy chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có h oạt động liên quan đến 
sản xuất và kinh doanh g iống lúa lai hai dòng  tại Việt Nam.  
1.3. Giải thích từ ngữ 
- Hạt giống tác giả là hạt giống thuần do tác giả chọn, tạo ra.  
- Hạt giống siêu nguyên chủng  là hạt giống được nhân ra từ hạt giống tác giả 
hoặc phục tráng từ hạt giống sản xuất theo quy trình phục tráng hạt giống siêu nguyên 
chủng và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.  
- Hạt g iống nguyên chủng  là hạt giống được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên 
chủng và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.  
- Hạt giống xác nhận  là hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng và đạt 
tiêu chuẩn chất lượng theo quy định.   
 
II. QUY Đ ỊNH K Ỹ THUẬT 
2.1. Ruộng sản xuất giống 
2.1.1 . Yêu cầu về đất 
Ruộng nhân dòng TGMS , dòng bố, và sản xuất hạt lai F 1 phải sạch cỏ dại, lúa v ụ 
trước và các cây trồng kh ác. 
2.1.2 . Yêu c ầu về nhiệt độ trong giai đo ạn mẫn cảm nhi ệt độ 
Giai đo ạn mẫm cảm nhi ệt độ của dòng TGMS t ừ đầu bư ớc 4 đ ến cuối bước 6 
(phân chia theo Đinh Dĩnh) c ủa quá trình phân  hóa đòng (t rước khi lúa tr ỗ từ 18 ngày 
đến 10 ngày).  
Đối với sản xuất hạt lai F 1: nhiệt độ trung bình hàng ngày trong giai đo ạn này 
phải cao hơn ngư ỡng nhi ệt độ gây chuy ển đổi tính d ục của từng dòng b ất dục đực. 
2.1.3. Yêu cầu cách ly  
Ruộng nhân dòng bố, mẹ, và sản xuất hạt lai F 1 phải cách ly v ới các ru ộng trồng 
lúa khác  ở xung quanh  bằng m ột trong các phương pháp quy đ ịnh ở Bảng 1. 
 QCVN  01–51 : 2011/BNNPTNT  
 4 Bảng 1 – Yêu c ầu cách ly  
Ruộng 
sản xuất  Phương pháp cách ly  
Không gian  Thời gian  Vật cản  
Dòng 
TGMS  - Chọn dòng: ít nhất 300 m 
- Nhân dòng: ít nhất 300  m Trỗ trước hoặc 
sau ít nhất 20 
ngày  Địa hình tự nhiên (đê, đồi 
núi, .. .). 
Dòng bố  - Chọn dòng: ít nhất 50  m 
- Nhân dòng: ít nhất 20  m Trỗ trước hoặc 
sau ít nhất 15 
ngày  Hàng rào chắn (đê, tường, 
đồi núi, ni lon...) cao ít nhất 
2,5 m, cách các ruộng lúa 
khác cùng trỗ ít nhất 50  m. 
Hạt lai F 1   ít nhất 100  m Trỗ trước hoặc 
sau ít nhất 20 
ngày  Hàng rào chắn (đê, tường, 
đồi núi, ni lon...) cao ít nhất 
2,5 m, cách các ruộng lúa 
khác cùng trỗ ít nhất 50  m. 
2.1.4 . Độ thuần giống 
Ruộng nhân dòng TGMS, dòng b ố, và s ản xuất hạt lai F 1, tại mỗi lần kiểm định 
phải đạt độ thuần giống theo quy định ở Bảng 2. 
Bảng 2 – Chỉ tiêu độ thuần giống 
 
Cấp giống , đơn vị tính  Dòng 
TGMS  Dòng bố  Ruộng sản 
xuất hạt lai F 1  
Siêu nguyên chủng, % số cây, không nhỏ hơn  100 100 - 
Nguyên chủng, % số cây, không nhỏ hơn  99,9 99,9 - 
Xác nhận, % số cây, không nhỏ hơn  99,7  99,7  99,7          
2.1.5. Mức độ bất dục đực của dòng TGMS  
Tỷ lệ hạt phấn hữu dục và tỷ lệ kết hạt của dòng TGMS trên ruộng nhân dòng 
phải đạt yêu cầu theo quy định ở Bảng 3. 
Bảng 3 – Yêu c ầu tỷ lệ hạt phấn hữu và t ỷ lệ kết hạt trong bao cách ly trên ru ộng 
sản xuất hạt lai F 1 
Chỉ tiêu  Hạt lai F 1 
Tỷ lệ hạt phấn hữu dục, % số hạt , không lớn hơn  0,5 
Tỷ lệ kết hạt trong bao cách ly, % số hạt , không lớn hơn  0,3 
2.1.6. Cỏ dại  
Tại mỗi lần kiểm định , phải đạt yêu cầu theo quy định ở Bảng 4. 
 
 
 QCVN 01 –51 : 2011/BNNPTNT  
 5  
Bảng 4 – Yêu c ầu về cỏ dại trên ru ộng nhân dòng  và ru ộng sản xuất hạt lai  
Chỉ tiêu , đơn vị tính  Ruộng nhân dòng bố, mẹ  Ruộng 
sản xuất 
hạt lai F 1 Siêu nguyên 
chủng  Nguyên 
chủng  Xác 
nhận  
Cỏ dại nguy hại a, số cây /100m2, 
không lớn hơn   
0  
1  
3  
5 
CHÚ THÍCH:  a Cỏ lồng vực cạn  (Echinochloa colona); cỏ lồn  g vực nước  (Echinochloa crus -galli); cỏ lồng 
vực tím  (Echinochloa glabrescens); cỏ đuôi phượng  (Leplochloa chinensis); lúa cỏ  (Oryza sativa L. var. 
fatua Prain ). 
2.2. Các ch ỉ tiêu ch ất lượng h ạt giống  
Chất lượng hạt giống lúa lai hai dòng  phải đạt yêu cầu theo quy định ở Bảng 5. 
Bảng 5 – Chỉ tiêu  chất lượng  hạt giống  
Chỉ tiêu  Dòng TGMS  Dòng bố  
Hạt lai  
F1 Siêu 
nguyên 
chủng  Nguyên 
chủng  Xác 
nhận  Siêu 
nguyên 
chủng  Nguyên 
chủng  Xác 
nhận  
Độ sạch, % khối 
lượng không nhỏ 
hơn 99,0  99,0 99,0 99,0 99,0 99,0 98,0 
Hạt cỏ dại, số 
hạt/kg, không lớn 
hơn 0 5 10 0 5 10 10 
Hạt khác giống có 
thể phân biệt được, 
% số hạt, không lớn 
hơn 0 0,01 0,05 0 0,05 0,25 0.30 
Tỷ lệ nẩy mầm, % số 
hạt, không nhỏ hơn  80 80 80 80 80 80 80 
Độ ẩm, % khối 
lượng, không lớn 
hơn  13,0 13,0 13,0 13,0 13,0 13,0 13,0 
 
III. PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA  
3.1. Phương pháp kiểm định  
3.1.1. Các chỉ tiêu chất l ượng ruộng giống lúa lai hai dòng  quy định tại Mục 2.1 của Quy 
chuẩn kỹ thuật này được xác định theo TCVN 8550: 2011 Giống cây trồng  - Phương 
pháp kiểm định ruộng  giống.  
3.1.2. Số lần kiểm định: ít nhất 4 lần tại các th ời điểm sau : 
- Lần 1: Sau khi c ấy hoặc gieo th ẳng từ 10 ngày đ ến 20 ngày;  QCVN  01–51 : 2011/BNNPTNT  
 6 - Lần 2: Khi lúa tr ỗ từ 1% đ ến 5%;  
- Lần 3: Khi lúa tr ỗ từ 50% đ ến 70%;  
- Lần 4: Trư ớc khi thu ho ạch từ 5 ngày đ ến 7 ngày.  
3.2. Phương pháp kiểm nghiệm  
3.2.1. L ấy mẫu lô hạt giống lúa lai hai dòng theo TCVN 8548: 2011 Hạt giống cây trồng  - 
Phương pháp kiểm nghiệm . 
3.2.2. Các chỉ tiêu chất l ượng hạt giống lúa lai hai dòng quy định tại Mục 2.2 của Quy 
chuẩn kỹ thuật này được xác định theo TCVN 8548: 2011 Hạt giống cây trồng  - Phương 
pháp kiểm nghiệm . 
3.3. Phương pháp kiểm tra tính đúng giống và độ thuần giống  
 Kiểm tra tính đúng giống và độ thuần hạt giống lúa lai hai dòng  trên ô thí nghiệm 
khi cần thiết theo  TCVN 8547:201 1 Giống cây tr ồng - Phương pháp kiểm tra tính đúng 
giống và độ thuần của lô h ạt giống . 
 
IV. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ  
4.1. Việc chứng nhận và công bố hợp quy đối với chất lượng hạt giống l úa lai hai d òng 
thực hiện theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về chứng nhận và 
công bố chất lượng giống cây trồng phù hợp quy chuẩn kỹ thuật.  
4.2. Việc kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về chất lượng  hạt giống l úa lai hai d òng thực 
hiện theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn  về chứng nhận và công 
bố chất lượng giống cây trồng phù hợp quy  chuẩn kỹ thuật và các văn bản pháp luật hiện 
hành.  
 
V. TRÁNH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN  
5.1. Tổ chức, cá nhân nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh hạt giống l úa lai hai d òng phải 
công bố tiêu chuẩn áp dụng và không được trái với quy định tại Mục II của Quy chuẩn 
này; thực hiện việc chứng nhận và  công bố hợp quy theo quy định của Bộ Nông nghiệp 
và Phát triển nông thôn  về chứng nhận và công bố chất lượng giống cây trồng phù hợp 
quy chuẩn kỹ thuật . 
5.2. Tổ chức, cá nhân phân phối, bán lẻ hạt giống l úa lai hai d òng phải đảm bảo chất 
lượng phù hợp với quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này.  
 
VI. TỔ CHỨC THỰC HIỆN  
6.1. Cục Trồng trọt có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra thực hiện Quy chuẩn này. Căn 
cứ yêu cầu quản lý giống lúa lai hai dòng, Cục Trồng trọt có trách nhiệm kiến nghị cơ 
quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn này.  
6.2. Trong trường hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn viện dẫn hoặc hướng dẫn quy định tại 
Quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì thực hiện theo quy định tại 
văn bản mới./.  
________________________________