บันทึกหลักการและเหตุผล  
ประกอบร่างพระราชบัญญัติการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์และ ซากผลิตภัณฑ์อื่น  
พ.ศ. .... 
   
 
 
หลักการ  
ให้มีกฎหมายว่าด้วยการจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์และ ซากผลิตภัณฑ์อื่น  
  
 
เหตุผล  
  
โดยที่ปัจจุบันการบริโภค ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูา และผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์ อาทิ โทรทัศน์ ตู้เย็น 
เครื่องปรับอากาศ เครื่องคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ รวมทั้งหลอดไฟมีอัตราเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วตามระดับความ
เจริญทางเศรษฐกิจและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ส่งผลให้ ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์ เพิ่ม
จ านวนขึ้นตามไปด้วย และเนื่องจากผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีสารอันตรายและโลหะหนักหลายชนิดเป็นส่วนประกอบ 
อาทิ ตะกั่ว ปรอท แคดเมียม  รวมทั้งโลหะมีค่า และแร่ธาตุที่หายาก หลายชนิด  ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและ
อิเล็กทรอนิกส์จึ งเป็นของเสียอันตราย ที่จ าเป็นต้องได้รับการบ าบัดและจัดการอย่างถูกต้ องตามหลักวิชาการ และ
ควรส่งเสริมให้มีการน า ทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ให้ได้มากที่สุด   ปัจจุบัน ซากผลิตภัณฑ์ เครื่องใช้ไฟฟูาและ
อิเล็กทรอนิกส์ส่วนใหญ่ถูกจัดการโดยกลุ่มร้านหรือผู้รับซื้อของเก่าซึ่งมีการถอดแยกชิ้นส่วนอย่างไม่ถูกต้องตาม
หลักวิชาการ ในขณะที่ ซากผลิตภัณฑ์อื่ น ๆ อาทิ ถ่านไฟฉาย กระป๋องบรรจุสารเคมีที่มีสารอันตราย จะถูกทิ้งปนไป
กับขยะทั่วไป สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศในระยะยาว  
การจัดการกับ ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์และซากผลิตภัณฑ์อื่น  ๆ ก าลังจะเป็น
ปัญหาใหญ่ เนื่องจาก ปริมาณการบริโภคที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วโดยที่ยังไม่มีระบบการเก็บหรือเรียกคืนซาก
ผลิตภัณฑ์ฯ โดยผู้ผลิตและผู้จ าหน่ายสินค้า กลายเป็นภาระให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ยังไม่มีสถานที่ก าจัด
และจัดการอย่างถูกต้อง  
เพื่อให้เกิดระบบการจัดการซากผลิตภัณฑ์ฯ อย่างมีประสิทธิภาพ จึงสมควรมีกฎหมายที่ก ากับดูแลการ
จัดการซากผลิตภัณฑ์ เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์ เป็นการเฉพาะ โดยอาศัยหลักการการมีส่วนร่วมของทุกภาค
ส่วนควบคู่กับหลักการความรับผิดชอบที่เพิ่มขึ้นของผู้ผลิต (Extended Producer Responsibility: EPR) ที่ให้
ผู้ผลิตรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ฯ ซึ่งจะช่วยผลักดันให้ผู้ผลิตปรับปรุงการออกแบบ
ผลิตภัณฑ์ให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้นโดยลดการใช้สารอันตรายและออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ง่ายต่อการน า
กลับมาใช้ใหม่ อันเป็นการสนับสนุนการผลิตและการบริโภคอย่างยั่งยืน จึงจ าเ ป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้  
 
 1 
 ร่าง 
พระราชบัญญัติ  
การจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์และซากผลิตภัณฑ์อื่น  
พ.ศ. .... 
 
   
 
........................................................  
........................................................  
........................................................  
 
............................................................................................................................. ...........................
.............................  
โดยที่เป็นการสมควรมีกฎห มายว่าด้วยการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและ
อิเล็กทรอนิกส์และซากผลิตภัณฑ์อื่น  
 
............................................................................................................................. ...........................
.............................  
 
  มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติ การจัดการซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูา
และอิเล็กทรอนิกส์และซากผลิตภัณฑ์อื่น พ.ศ. ....” 
 
 
  มาตรา ๒  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับ เมื่อพ้นก าหนด หนึ่งปีนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราช
กิจจานุเบกษาเป็นต้นไป  
 
  มาตรา ๓  พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่กรณี ดังต่อไปนี้  
  (๑) การจัดการสิ่งปฏิกูลและวัสดุที่ไม่ใช้แล้วตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน  
  (๒) การจัดการมูลฝอยติดเชื้อตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข  
  (๓) การจัดการของเสียจากสารกัมมันตรังสีตามกฎหมายว่าด้วยพลังงานปรมาณูเพื่อสันติ  
  (๔) การส่งออกผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในประเทศ  2 
   (๕) การน าซากผลิตภัณฑ์ไปใช้ประโยชน์ตามสภาพเดิมหรือใช้ซ้ า  
 (๖) การน าเข้าและการส่งออกวัตถุอันตราย ตามกฎหมายว่าด้วยวัตถุอันตราย  
  
 
  มาตรา ๔  ในพระราชบัญญัตินี้  
 
“ผลิตภัณฑ์” หมายความว่า ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์หรือผลิตภัณฑ์อื่น ที่
รัฐมนตรีประกาศก าหนดในมาตรา ๑๓ 
 
“ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์ ” หมายความว่า เครื่องใช้หรืออุปกรณ์ที่ต้องอาศัย
กระแสไฟฟูาหรือสนามแม่เหล็กไฟฟูาในการท างานอย่างถูกต้อง  
 
“ซากผลิตภัณฑ์ ” หมายความว่า ซากผลิตภัณฑ์ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิก ส์และ
ซากผลิตภัณฑ์อื่น  
 
“ซากผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์ ” หมายความว่า ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ไฟฟูาและ
อิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงชิ้นส่วนหรือส่วนหนึ่งส่วนใดของ ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวที่หมดอายุการใช้งานหรือ ช ารุดหรือ
เสื่อมสภาพหรือไม่เป็นที่ต้องการอีกต่อไป   
 
“ซากผลิตภัณฑ์อื่น ”  หมายความว่า  เครื่องใช้หรืออุปกรณ์อื่น นอกเหนือจาก ซากผลิตภัณฑ์
เครื่องใช้ไฟฟูาและอิเล็กทรอนิกส์ ที่หมดอายุการใช้งานหรือ ช ารุดหรือเสื่อมสภาพหรือไม่เป็นที่ต้องการอีกต่อไป ซึ่ง
หากมีการจัดการอย่างไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการสามารถก่อให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน
ได้หรือมีชิ้นส่วนหรือวัสดุที่สามารถน ากลับมาใช้ใหม่ได้  
 
“ผู้ผลิต”  หมายความว่า บุคคลหรือนิติบุคคลที่เป็น เจ้าของเครื่องหมายการค้า บนผลิตภัณฑ์ หาก
ผลิตภัณฑ์ไม่มีเครื่องหมายการค้าให้ถือว่าผู้ที่มีชื่ออยู่บนฉลากสินค้าเป็นผู้ผลิต  ในกรณีที่มีชื่อมากกว่าหนึ่งราย  ให้ผู้ที่
ว่าจ้างผลิตเป็นผู้ผลิต   หากผลิตภัณฑ์ไม่มีทั้งเครื่องหมายการค้าและชื่อผู้ผลิตให้ถือว่าผู้ที่ ประดิษฐ์ ประกอบ หรือ
กระท าด้วยวิธีการอื่นใด เพื่อให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์เป็นผู้ผลิต ในกรณีที่ ผู้ผลิตอยู่นอกราชอาณาจักรให้ผู้น า เข้าหรือสั่ง
เข้ามาในราชอาณาจักรตามกฎหมายว่าด้วยศุลกากรเป็นผู้ผลิต  
 3 
  "ผู้จัดจ าหน่าย " หมายความว่า บุคคลหรือนิติบุคคล ที่ขายผลิตภัณฑ์ในทางธุรกิจเป็นปกติธุระผ่าน
ช่องทางต่าง ๆ เช่น หน้าร้าน อินเตอร์เน็ต หรือขายตรง  
 
 "ผู้บริโภค " หมายความว่า ผู้ ที่ใช้หรือได้รับประโยชน์จากผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นผู้เสียค่าตอบแทน
เองหรือไม่ก็ตามและไม่ว่าจะเป็นผู้บริโภคระดับครัวเรือนหรือระดับองค์กรหรือหน่วยงานภาครัฐหรือภาคเอกชนก็ตาม  
 
“เครือข่ายรับคืนซากผลิตภัณฑ์ ” หมายความว่า บุคคลหรือนิติบุคคล อาทิ สถานประกอบกิจการ
เอกชน มูลนิธิ องค์กรพัฒนาเอกชน หรือองค์กรอื่น ๆ ที่ได้ขึ้นทะเบียนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อให้บริการ
รับคืนซากผลิตภัณฑ์จากผู้บริโภคหรือผู้ที่ครอบครองซากผลิตภัณฑ์    
 
“ศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์” หมายความว่า สถานประกอบกิจการ ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยหรือได้รับอนุญาต
จากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ประกอบกิจการ รับคืนซากผลิตภัณฑ์ จากผู้บริโภคหรือผู้ที่ครอบครองซาก
ผลิตภัณฑ์หรือเครือข่ายรับคืนซากผลิตภัณฑ์  
 
“โรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์” หมายความว่า โรงงานที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการ
โรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานที่น า ซากผลิตภัณฑ์มาใช้ใหม่โดย น ามาเป็นวัตถุดิบหรือ ผลิตผลิตภัณฑ์ใหม่โดย
ผ่านกรรมวิธีการผ ลิตทางอุตสาหกรรม และให้หมายรวมถึงโรงงานที่ให้บริ การบ าบัดและ ก าจัดสารอันตรายใน
ผลิตภัณฑ์และเศษชิ้นส่วนที่เหลือ ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่ก าหนด  
 
“กองทุน”หมายความว่า กองทุนสิ่งแวดล้อมตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
สิ่งแวดล้อมแห่งชาติ  
 
“องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ”หมายความว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหาร
ส่วนต าบล กรุงเทพมหานคร เ มืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง  
 
“เจ้าพนักงานท้องถิ่น ” หมายความว่า  
(๑) นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดส าหรับในเขตองค์การบริหารส่วนจังหวัด  
(๒) นายกเทศมนตรี ส าหรับในเขตเทศบาล  
(๓) นายกองค์การบริหารส่วนต าบลส าหรับในเขตองค์การบริหารส่วนต าบล  
(๔) ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครส าหรับในเขตกรุงเทพมหานคร  
(๕) นายกเมืองพัทยาส าหรับในเขตเมืองพัทยา   4 
 (๖) หัวหน้าผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่กฎหมายก าหนดให้เป็นราชการ
ส่วนท้องถิ่น ส าหรั บในเขตราชการส่วนท้องถิ่นนั้น  
 
“พนักงานเจ้าหน้าที่ ”หมายความว่า ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้มีอ านาจหน้าที่ปฏิบัติการตาม
พระราชบัญญัตินี้  
 
“คณะกรรมการ”หมายความว่า คณะกรรมการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์  
 
“อธิบดี” หมายความว่า  อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ    
 
“รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้  
มาตรา ๕  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรักษาการตาม
พระราชบัญญัตินี้ และให้มีอ านาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่กับออกกฎกระทรวง ก าหนดอัตราค่าธรรมเนียมไม่เกิน
อัตราที่ก าหนดไว้ท้ายพระราชบัญญัตินี้  ประกาศกระทรวง ระเบียบ และก าหนดกิจการอื่นเพื่อปฏิบัติการตาม
พระราชบัญญัตินี้  
กฎกระทรวง ประกาศและระเบียบ เมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้  
 
 
หมวด ๑ 
คณะกรรมการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์  
   
 
  มาตรา ๖  ให้มีคณะกรรมการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ ประกอบด้วยปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมเป็นประธานกรรมการ เลขาธิการส านักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  อธิบดีกรมโรงงาน
อุตสาหกรรม อธิบดีกรมอนามัย เลขาธิการส านักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม อธิบดีกรมส่งเสริมการ
ปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้แทนสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย  ผู้แทนสมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัด
แห่งประเทศไทย  ผู้แทนสมาคมองค์การบริหารส่วน ต าบลแห่งประเทศไทย  ผู้แทนสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย  
ผู้แทนสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ผู้แทนสมาคมค้าปลีก ผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชนด้านสิ่งแวดล้อม ผู้แทน
องค์กรพัฒนาเอกชนด้านสุข ภาพ ผู้แทนองค์กรพัฒนาเอกชนเพื่อผู้บริโภค และผู้ทรงคุณวุฒิจ านวนไม่เกินห้าคนซึ่ง
รัฐมนตรีแต่งตั้งจากบุคคลซึ่งมีความรู้ ความ เชี่ยวชาญ และประสบการณ์เป็นที่ประจักษ์ในด้านสาธารณสุข  
ด้านอุตสาหกรรม ด้านสิ่งแวดล้อม เป็นกรรมการ  
5 
  ให้อธิบดีเป็นกรรมการและเลขานุการ  และให้อธิบดีแต่งตั้ง เจ้าหน้าที่กรมควบคุมมลพิษ หนึ่งคน
เป็นผู้ช่วยเลขานุการ  
 
  มาตรา ๗ ให้คณะกรรมการมีอ านาจหน้าที่ดังต่อไปนี้  
 (๑) ให้ค าแนะน าหรือค าปรึกษาแก่รัฐมนตรีในการปรับปรุงหรือแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัตินี้  
และการออกกฎกระทรวงหรือประกาศ ตามพระราชบัญญัตินี้  หรือด าเนินการในเรื่องใดๆ เพื่อปฏิบัติการตาม
พระราชบัญญัตินี้  
 (๒) พิจารณาให้ความเห็นชอบการก าหนดประเภทผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่จะถูกควบคุม 
มาตรการการควบคุมหรือจัดการผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการก าหนดอัตร าค่าธรรมเนียม การขึ้น
ทะเบียน อัตราค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ และอัตราค่าธรรมเนียมอื่น ๆ ที่ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ดังกล่าว  
 (๓) จัดท าแผนยุทธศาสตร์ห้าปีและแผนปฏิบัติการประจ าปีเพื่อประโยชน์ของการด าเนินการตาม
กฎหมายนี้เสนอต่อรัฐมนตรี  
 (๔) แต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญให้เป็นที่ปรึกษาของคณะกรรมการ  
   (๕) พิจารณาอนุมัติแผนความรับผิดชอบในการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ที่เสนอโดยผู้ผลิตตามมาตรา ๑๖ 
 (๖) จัดท ารายงานผลการด าเนินงานตาม แผนปฏิบัติการประจ าปีเสนอต่อคณะรัฐมนตรี ภายใน
ระยะเวลา ๙๐ วันหลังสิ้นสุดปีงบประมาณ  
 (๗) กระท าการอื่นใดเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้  
 
  มาตรา ๘  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งมีวาระการด ารงต าแหน่งคราวละสามปี แต่จะ
แต่งตั้งให้ด ารงต าแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้  
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากต าแหน่งตามวาระ แต่ยังมิได้แต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
ขึ้นใหม่ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากต าแหน่งตามวาระปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อน จนกว่าจะได้แต่งตั้ง
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่   
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากต า แหน่งก่อนวาระหรือในกรณีที่รัฐมนตรีแต่งตั้งกรรมการ
ผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้นในระหว่างที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งแต่งตั้งไว้แล้วยังมีวาระอยู่ในต าแหน่ง ให้ผู้ได้รับแต่งตั้งให้
ด ารงต าแหน่งแทนหรือ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้นอยู่ในต าแหน่งเท่ากั บวาระที่เหลืออยู่ของ
กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งตนแทนหรือ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งได้รับแต่งตั้งไว้แล้ว  
 
มาตรา ๙ นอกจากการพ้นจากต าแหน่งตามวาระ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากต าแหน่งเมื่อ  
(๑) ตาย 
 (๒) ลาออก  
6 
  (๓) เป็นบุคคลล้มละลาย  
 (๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ  
 (๕) รัฐมนตรีให้ออกเพราะบกพร่องต่อหน้าที่ มีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือหย่อนความสามารถ  
 (๖) ได้รับโทษจ าคุกโดยค าพิพากษาถึงที่สุดให้จ าคุก เว้นแต่เป็นโทษส าหรับความผิดที่ได้กระท า
โดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ  
(๗) ถูกไล่ออก ปลดออกหรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจหรือจาก
หน่วยงานของเอกชน เพราะทุจริตต่อหน้าที่หรือประพฤติมิชอบในวงราชการ  
 
  มาตรา ๑๐ การประชุมของคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของ
จ านวนกรรมการทั้งหมด โดยต้องมีกรรมการผู้ทร งคุณวุฒิอย่างน้อยหนึ่งคนมาประชุม จึงจะเป็นองค์ประชุม  
  ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้กรรมการที่มาประชุม
เลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม  
  การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่ง ในการ
ลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด ห้ามมิให้
ประธานกรรมการหรือกรรมการที่มีส่วนได้เสียในเรื่องใดลงคะแนนในเรื่องนั้น  
  ให้มีการประชุมคณะกรรมการไม่น้อยกว่าปีละสองครั้ง  
 
  มาตรา ๑๑  ให้คณะกรรมการมีอ านาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อด าเนินการใด ๆ   ตามที่
คณะกรรมการมอบหมายได้  
  ให้น าบทบัญญัติในมาตรา ๑๐ มาใช้บังคับกับการประชุมของคณะอนุกรรมการโดยอนุโลม  
     
  มาตรา ๑๒  ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการมีอ านาจ
เรียกบุคคลใดมาให้ข้อเท็จจริง ค าอธิบายหรือความเห็น รวมทั้งเรียกให้ ส่งเอกสารข้อมูล หลักฐานที่เกี่ยวข้องหรือ
วัตถุใด ๆ มาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาได้ตามที่เห็นสมควร  
   
 
หมวด ๒ 
การควบคุมผลิตภัณฑ์  
   
 
ส่วนที่ ๑ 
การก าหนดผลิตภัณฑ์ที่ถูกควบคุม  
   7 
  
มาตรา ๑๓  ให้รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบ ของคณะกรรมการมีอ านาจออกประกาศก าหนด
ประเภทผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัตินี้ และมาตรการการจัดการ
ผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มผลิตภัณฑ์ตามมาตรา ๑๕ หรือมาตรา ๑๗ โดยค านึงถึงหลักเกณฑ์ประการหนึ่งประการใด 
ดังต่อไปนี้  
(๑) เมื่อผลิตภัณฑ์นั้นกลายเป็นซาก ผลิตภัณฑ์แล้วจะยากแก่การเก็บรวบรวม ขนส่ง บ าบัด ก าจัด 
หรือจัดการตามกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข โดยไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม  
(๒) มีส่วนประกอบหรือทรัพยากร ในซากผลิตภัณฑ์ ที่ควรส่งเสริมให้น ากลับมาใช้ใหม่  
(๓) เป็นผลิตภัณฑ์ที่ควรส่งเสริมให้มีการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น  
ให้รัฐมนตรีทบทวนความเหมาะสมของ รายชื่อประเภทผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มผลิตภัณฑ์ที่ ได้ประกาศ
ตามวรรคหนึ่งทุกสามปี       
 
 
ส่วนที่ ๒ 
การควบคุมผู้ผลิต และผู้จัดจ าหน่าย  
   
 
  มาตรา ๑๔ ให้ผู้ผลิตและผู้จัดจ าหน่ายขึ้นทะเบียนกับกรมควบคุมมลพิษ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ 
เงื่อนไขและอัตราค่าธรรมเนียมที่ก าหนดในกฎกระทรวง  
การขึ้นทะเบียนผู้จัดจ าหน่ายตามวรรคหนึ่ง กรมควบคุมมลพิษอาจมอบหมายให้องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องเป็นผู้รับขึ้นทะเบียน และส่งข้อมูลการขึ้นทะเบียนนั้นให้แก่กรมควบคุมมลพิษ ก็ได้ 
หลักเกณฑ์ วิธีการ  เงื่อนไขและอัตราค่าธรรมเนียมการขึ้นทะเบียนกับ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
และการส่งข้อมูลการขึ้ นทะเบียนให้แก่กรมควบคุมมลพิษตามวรรคสอง ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศก าหนด  
 
มาตรา ๑๕  ให้ผู้ผลิตจัดท าแผนความรับผิดชอบในการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ที่ผลิตหรือจ าหน่าย
ในประเทศเสนอต่อคณะกรรมการภายในหนึ่งปีนับแต่มีการประกาศก าหนดให้ผลิตภัณฑ์นั้นอยู่ภายใต้การควบคุม
ตามพระราชบัญญัตินี้  ทั้งนี้ ผู้ผลิตอาจจัดท าแผนความรับผิดชอบ ในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ ด้วยตนเองหรือ
รวมกลุ่มกันเป็นสมาคมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพื่อจัดท าแผนดังกล่าวก็ได้  ในกรณีที่มีการรวมกลุ่ม
กันเป็นสมาคม สมาคมดังกล่าวต้องขึ้นทะเบียนกับกรมควบคุมมลพิษด้วย  
 8 
   แผนความรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ ตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องมีเนื้อหา
ประกอบด้วยการพัฒนาช่องทางการ เผยแพร่ข้อมูล การ รับคืนหรือการเก็บรวบรวม ซากผลิตภัณฑ์โดยค านึงถึง
ความสะดวกของผู้บริโภค  การสนับสนุนค่าใช้จ่าย ในการเก็บรวบรวมซากผลิตภัณฑ์โดยศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์
และผู้จัดจ าหน่าย ตามมาตรา ๒๕ และมาตรา ๒๖ และการสนับสนุนค่าใช้จ่ายใน การขนส่งซากผลิตภัณฑ์ที่เก็บ
รวบรวมได้ไปยังโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตตามมาตรา ๒๗ และเปูาหมายในการเก็บ
รวบรวมซากผลิตภัณฑ์ ทั้งนี้ องค์ประกอบของเนื้อหาใน แผนความรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ ให้เป็นไป
ตามที่รัฐมนตรีประกาศก าหนด  
 รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบ ของคณะกรรมการอาจประกาศก าหนด ขอบเขตความรับผิดชอบตาม
แผนความรับผิดชอบที่แตกต่างไปตาม ขนาดของสถานประกอบการหรือส่วนแบ่งทางการตลาดของผู้ผลิต และใน
กรณีที่เป็นผลิตภัณฑ์ที่จะก าหนดให้มี การจัดเก็บค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ ตามมาตรา ๑๗ 
 
  มาตรา ๑๖ ให้ผู้ผลิตเสนอแผนความรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ ต่อคณะกรรมการ เป็น
ประจ าทุกปีตามระยะเวลาที่คณะกรรมการประกาศก าหนด  โดยให้คณะกรรมการพิจารณาอนุมัติภายในหกสิบวัน
นับตั้งแต่วันที่ได้รับแผนความรับผิดชอบนั้น  ทั้งนี้ คณะกรรมการอาจขยายเวลาพิจารณาอนุมัติได้ไม่เกินสามสิบวัน  
ในกรณีที่ไม่อนุมัติแผนความรับผิดชอบที่เสนอ  ให้ผู้ผลิตปรับปรุงและส่งแผนความรับผิดชอบต่อคณะกรรมการ
ใหม่ภายในสามสิบวัน  
 เมื่อแผนความรับผิดชอบในการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการตามวรรค
หนึ่งแล้ว ให้ผู้ผลิตด าเนินการตามแผนความรับผิดชอบนั้น และรายงานผลการด าเนิน งานตามแผนความรับผิดชอบ
ต่อคณะกรรมการ เป็นประจ าทุกปีตามระยะเวลาที่คณะกรรมการประกาศก าหนด  
 
 มาตรา ๑๗  เพื่อประโยชน์ในการควบคุมผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของ
พระราชบัญญัตินี้ ให้รัฐมนตรี โดยความเห็นชอบข องคณะกรรมการมีอ านาจก าหนดให้มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียม
ผลิตภัณฑ์ส าหรับประเภทผลิตภัณฑ์หรือกลุ่มประเภทผลิตภัณฑ์ใดก็ได้ โดยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการ
จัดเก็บ และอัตราค่าธรรมเนียม ผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตามที่ก าหนดในกฎกระทรวง    
 ให้ผู้ผลิตจ่ายค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ ตามอัตราที่ก าหนดในกฎกระทรวงให้แก่ กองทุน โดยให้กรม
สรรพสามิตหรือก รมศุลกากรแล้วแต่กรณี มีหน้าที่เรียกเก็บเพื่อก องทุนโดยให้หักเป็นค่าใช้จ่ายส าหรับการจัดเก็บ
ให้แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่เกินร้อย ละ ๑.๕ ของอัตราค่าธรรมเนียม  
  ค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ที่เรียกเก็บได้ตามวรรคหนึ่งให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องน าส่งคลังเป็นรายได้
แผ่นดิน  
 9 
 มาตรา ๑๘  ให้ผู้ผลิตรายงานปริมาณผลิตภัณฑ์ที่มีการจ าหน่าย ในราชอาณาจักรตามแบบที่กรม
ควบคุมมลพิษก าหนดทุกหกเดือน  
 
มาตรา ๑๙  ให้อธิบดีมีอ านาจประกาศก าหนดมาตรการส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้ผลิตลดการใช้
สารอันตรายในผลิตภัณฑ์หรือปรับปรุงการออกแบบ ผลิตภัณฑ์ที่ง่ายต่อการถอดแยกและน ากลับมาใช้ใหม่ หรือเพิ่ม
สัดส่วนชิ้นส่วนหรือวัสดุที่ได้จากการน ากลับมาใช้ ใหม่ในกระบวนการผลิต ผลิตภัณฑ์  
ในกรณีจ าเป็น ให้รัฐมนตรีโดยค าแนะน าของคณะกรรมการออกกฎกระทรวง ก าหนดผลิตภัณฑ์ที่
ผู้ผลิตต้องติดเครื่องหมายหรือตราสัญลักษณ์แสดงการน า ซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่หรือ เครื่องหมายหรือตรา
สัญลักษณ์แสดง การจ ากัดสารอันตรายบนผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์ นั้นตามแบบที่ก าหนด  และให้
จ าหน่ายเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ติดเครื่องหมายหรือตราสัญลักษณ์นั้นแล้วเท่านั้น   
 
มาตรา ๒๐  ห้ามผู้ใดจัดจ าหน่าย ผลิตภัณฑ์ที่ผู้ผลิตไม่ได้ขึ้นทะเบียน ตามที่ก าหนดใน
พระราชบัญญัตินี้   
 
 
หมวด ๓ 
การจัดการซากผลิตภัณฑ์  
   
     
  มาตรา ๒๑  เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องตาม
หลักวิชาการ ปลอดภัย และไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ให้กรมควบคุมมลพิษ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก าหนด
แนวทางหรือคู่มือการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์และเศษชิ้นส่วนของซากผลิตภัณฑ์ ที่เกิดขึ้นจากกิจกรรม ต่างๆ รวมถึง
การซ่อมแซม การใช้ซ้ า และการเรียนการสอน  
  เมื่อมีการจัดท า และเผยแพร่แนวทางหรือคู่มือการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ตามวรรคหนึ่งแล้ว  ให้
ผู้ประกอบการ เอกชน สถาบันการศึกษา โรงเรียนฝึกอาชีพ มูลนิธิ องค์กรหรือบุคคลอื่นใดที่เกี่ยวข้อง กับซาก
ผลิตภัณฑ์ปฏิบัติตามแนวทางหรือคู่มือนั้น  
 
  มาตรา ๒๒  ให้จัดตั้งศูนย์ข้อมูล ซากผลิตภัณฑ์ขึ้นใน กรมควบคุมมลพิษ  เพื่อเป็นศูนย์กลางของ
ข้อมูลและประสาน ความร่วมมือกับส่วนราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรพัฒนาเอกชน และภาคเอกชน
ที่เกี่ยวข้องเพื่อท าการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและ
สุขภาพอนามัยที่เกิดจากการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์อย่างไม่ถูกต้อง ข้อมูลผู้ผลิตและผู้จัดจ าหน่ายที่ขึ้นทะเบียนตาม10 
 พระราชบัญญัตินี้ ระบบการเก็บรวบรวมหรือช่องทางการส่งคืน ซากผลิตภัณฑ์ที่ด าเนินการโดยผู้ผลิต  ผู้จัดจ าหน่าย 
ศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ เครือข่ายรับคืน ซากผลิตภัณฑ์ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  ข้อมูลโรงงานที่ให้บริการ
จัดการซากผลิตภัณฑ์ การรับเรื่องร้องเรียน ตลอดจนข้อมูลอื่นเกี่ยวกับการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์  
ให้กรมควบคุมมลพิษพัฒนาระบบการรายงานข้อมูลผ่านทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์เพื่อรองรับการ
ด าเนินงานตามมาตรา ๑๘ มาตรา ๒๘ และมาตรา ๓๑ รวมถึงการด าเนินงานอื่นใดที่สนับสนุนตามพระราชบัญญัตินี้    
 
 
ส่วนที่ ๑  
การทิ้ง การรับคืน การเก็บรวบรวม และการขนส่ง  
   
 
  มาตรา ๒๓  ห้ามมิให้ผู้ใดทิ้ง ซากผลิตภัณฑ์ตามที่สาธารณะ  ที่รกร้างว่างเปล่า หรือทิ้งปะปนไปกับ
ขยะมูลฝอย  
ให้ผู้บริโภคหรือผู้ที่ครอบครองซากผลิตภัณฑ์ส่งคืน ซากผลิตภัณฑ์ให้กับผู้ จัดจ าหน่าย ศูนย์รับคืน
ซากผลิตภัณฑ์ เครือข่ายรับคืน ซากผลิตภัณฑ์ หรือโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์เท่านั้น  
 
  มาตรา ๒๔ ให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด มีอ านาจหน้าที่จัดให้มีศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์อย่าง
น้อยหนึ่งแห่งในจังหวัด และให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีประชากรมากกว่าหนึ่งหมื่นคนขึ้นไปและมีความ
หนาแน่นของประชากรไม่ต่ ากว่าสามพันคนต่อตารางกิโลเมตรมีอ านาจหน้าที่จัดให้มีศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์
อย่างน้อยหนึ่งแห่งในพื้นที่ความรับผิดชอบของตน  ส่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีประชากรน้อยกว่าหนึ่งหมื่น
คนอาจจัดให้มีศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ความรับผิดชอบของตนก็ได้  ทั้งนี้ องค์การบริหารส่วนจังหวัด อาจ
ร่วมสนับสนุนในการด าเนินการของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น   
  ให้กรุงเทพมหานครจัดให้มีศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์ในพื้นที่ความรับผิดชอบของตนอย่างน้อย
เขตละหนึ่งแห่ง  
  ในการจัดตั้งและด าเนินการศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจมอบให้
เอกชนเป็นผู้จัดตั้งหรือด าเนินการศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์ก็ได้  
  ให้ศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ ที่จัดตั้งขึ้นด าเนินการรับคืนซากผลิตภัณฑ์จาก ผู้บริโภคหรือผู้
ครอบครองซากผลิตภัณฑ์ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศ ก าหนดตามมาตรา ๒๘ 
 
มาตรา ๒๕  ให้ผู้จัดจ าหน่ายรับคืน ซากผลิตภัณฑ์จากผู้ที่ซื้อผลิตภัณฑ์ใหม่ประเภทเดียวกันใน
ปริมาณหนึ่งต่อหนึ่งโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ  และให้น าส่งซากผลิตภัณฑ์ซึ่งเก็บรวบรวมได้นั้นไปยัง ศูนย์รับคืนซาก11 
 ผลิตภัณฑ์หรือ โรงงานที่ให้บริการจัดการซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาต  หรือสถานที่ที่ผู้ผลิตจัดเตรียมไว้  ทั้งนี้ 
เงื่อนไขการรับคืนและเก็บรวบรวมให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรี ประกาศก าหนด  
 เพื่อประโยชน์ในการเก็บรวบรวม ซากผลิตภัณฑ์ ให้รัฐมนตรี โดยความเห็นชอบข องคณะกรรมการ
มีอ านาจก าหนด ประเภทสถานประกอบการที่ต้อง จัดให้มีบริการรับคืนซาก ผลิตภัณฑ์ที่มีความกว้าง ความยาว 
ความสูงหรือเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกินด้านละ ๒๕ เซนติเมตรจากผู้บริโภคโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ ไม่ว่าผู้บริโภคจะ
ซื้อผลิตภัณฑ์ใหม่หรือไม่ก็ตาม เงื่อนไขการรับคืนและเก็บรวบรวมให้ เป็นไปตามที่รัฐมนตรี ประกาศก าหนด     
 
มาตรา ๒๖ นอกจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้จัดจ าหน่ายแล้ว  ผู้ใดประสงค์จะ รับคืน
ซากผลิตภัณฑ์จากผู้บริโภคหรือผู้ครอบครองซาก ผลิตภัณฑ์ให้ขึ้นทะเบียนเป็นเครือข่ายรับคืน ซากผลิตภัณฑ์จาก
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตพื้นที่ที่ตนอาศัยอยู่หรือ ประกอบกิจการอยู่และให้ด าเนินการรับคืน ซากผลิตภัณฑ์
ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศก าหนด  
   
มาตรา ๒๗  ให้ผู้จัดจ าหน่ายและศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ส่งซากผลิตภัณฑ์ที่เก็บรวบรวมได้
ให้กับโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาต  ทั้งนี้ โรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์อาจ
มอบหมายให้ผู้อื่นด าเนินการเก็บรวบรวมและขนส่งแทนได้ แต่ผู้ประกอบการขนส่งจะต้องด าเนินการเก็บรวบรวม
และจัดให้มีเอกสารก ากับซากผลิตภัณฑ์ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่รัฐมนตรีประกาศก าหนด   
 
  มาตรา ๒๘ เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมและสนับสนุน การจัดการซากผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้อง และ
ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม  ให้รัฐมนตรีมีอ านาจออกประกาศก าหนดหลักเกณฑ์  วิธีการ และเงื่อนไขในการ
ด าเนินกิจการของศูนย์รับคืน ซากผลิตภัณฑ์ การเก็บรักษา และการขนส่ง ซากผลิตภัณฑ์ไปยังโรงงานที่ให้บริการ
จัดการซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาต  
ประกาศตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยต้องประกอบด้วยข้อก าหนด ดังต่อไปนี้  
(๑) ห้ามศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ถอดแยกชิ้นส่วน ของซากผลิตภัณฑ์นั้น ยกเว้นเป็นการ
ตรวจสอบความครบถ้วนของส่วนประกอบภายในซึ่งต้องมีการประกอบกลับเข้าตามเดิม  
(๒) ให้ศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ บันทึกข้อมูลกา รรับคืนซากผลิตภัณฑ์ ตามแบบที่อธิบดีกรม
ควบคุมมลพิษก าหนดและเก็บหลักฐานไว้อย่างน้อยสามปี เพื่อใช้ในการติดตามตรวจสอบ   
(๓) ให้ศูนย์รับคืนซากผลิตภัณฑ์ รายงานปริมาณ ซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับคืนต่อกรมควบคุมมลพิษ
ทุกหกเดือน  
 
 
 12 
 ส่วนที่ ๒ 
การน ากลับมาใช้ใหม่ การบ าบัดและก าจัด  
   
   
  มาตรา ๒๙ เพื่อประโยชน์ในการควบคุมการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปอย่างถูกต้องตามหลัก
วิชาการและไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพอนามัยของประชาชน ให้รัฐมนตรีมีอ านาจออกประกาศ
ก าหนดมาตรฐานการน ากลับมาใช้ใหม่ การบ าบัดและก าจัด ซากผลิตภัณฑ์และเศษชิ้นส่วนจากซากผลิตภัณฑ์  
โรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ต้องด าเนินการให้เป็นไปตามมาตรฐานที่ประกาศก าหนด
ตามวรรคหนึ่ง   
  เพื่อประโยชน์ในการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ตามมาตรานี้ ให้ผู้ผลิตเปิดเผย ข้อมูลที่จ าเป็นต่อกรม
ควบคุมมลพิษและโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับ การถอดแยกชิ้นส่วน และการน ากลับมาใช้ใหม่
อย่างปลอดภัย รวมทั้ง ข้อมูลสารอันตรายในผลิตภัณฑ์ ที่ตนผลิตด้วย  
  
  มาตรา ๓๐  ผู้ใดประสงค์ที่จะส่งออก ซากผลิตภัณฑ์หรือ เศษชิ้นส่วนของซากผลิตภัณฑ์ตาม
กฎหมายนี้ ให้แจ้งต่อ รัฐมนตรี ทั้งนี้ การส่งออกซากผลิตภัณฑ์หรือเศษชิ้นส่วนของซากผลิตภัณฑ์ ต้องเป็นไปตาม
ความตกลงระหว่างประเทศว่าด้วยการควบคุมการเคลื่อนย้ายข้ามแดนของของเสียอันตรายและการก าจัด 
กฎหมายของประเทศผู้น าเข้า  และกฎหมายของประเทศไทย  
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแจ้งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่รัฐมนต รีประกาศก าหนด  
  มาตรา ๓๑  ให้โรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์รายงานผลการด าเนินงานให้กรมควบคุม
มลพิษทราบทุกหกเดือนและให้เก็บหลักฐานไว้อย่างน้อยสามปี โดยรายงานผลการด าเนินงานดังกล่าวอย่างน้อย
ต้องประกอบด้วยปริมาณ ซากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการ จัดการ ปริมาณวัสดุที่น ากลับมาใช้ซ้ า ปริมาณวัสดุที่น ากลับมา
ใช้ใหม่ ปริมาณวัสดุ หรือเศษชิ้นส่วน ที่ส่งออก และปริมาณวัสดุ หรือเศษชิ้นส่วน ที่เหลือไปก าจัด  
 
 
หมวด ๔ 
การก าหนดเปูาหมาย  
   
 
 มาตรา ๓๒ หลังจากที่พระราชบัญญัตินี้มีผลใช้บังคับ และมีการเก็บรวบรวมซากผลิตภัณฑ์มา
อย่างน้อยห้าปี  เพื่อส่งเสริมให้มีการเก็บรวบรวมและการน า ซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ อย่างมีประสิทธิภาพ  13 
 รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ อาจออกประกาศก าหนดเปูาหมาย ที่ผู้ผลิตแต่ละรายต้องเก็บรวบรวม
ซากผลิตภัณฑ์และน ากลับมา ใช้ใหม่ในแต่ละปี  
การก าหนดเปูาหมายตามวรรคหนึ่ง ให้คิดจากสัดส่วนน้ าหนักหรือปริมาณ ซากผลิตภัณฑ์ที่เก็บ
รวบรวมได้ต่อน้ าหนักหรือปริมาณผลิตภัณฑ์ที่จ าหน่ายเฉลี่ยย้อนหลังสองปี หรือตามเกณฑ์ที่คณะกรรมการเห็น
เหมาะสม  
 
 มาตรา ๓๓  ให้รัฐมนตรีโดยค าแนะน าของคณะกรรมการประกาศก าหนดสัดส่วนการน า ซาก
ผลิตภัณฑ์ซึ่งเก็บรวบรวมได้ตามพระราชบัญ ญัตินี้กลับมาใช้ใหม่ โดยผู้ผลิต และโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซาก
ผลิตภัณฑ์ต้องร่วมกันด าเนินการน า ซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ในสัดส่วนที่ไม่ต่ ากว่าสัดส่วนที่ประกาศก าหนดนั้ น 
 
 
หมวด ๕  
การจัดการเงินรายได้และการสนับสนุนจากกองทุน  
   
 
 มาตรา ๓๔  เงินรายได้จาก ค่าธรรมเนียมตามมาตรา ๑๗ ของพระราชบัญญัตินี้ ให้น าส่งเข้า
กองทุนโดยให้แยกเป็นบัญชีเฉพาะ และให้น ามาใช้ในกิจการ ดังต่อไปนี้  
(๑) รายได้ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งหมด ให้น ามาสนับสนุนค่าใช้จ่ายของศูนย์รับคืนซาก
ผลิตภัณฑ์และโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ที่ด าเนินการตามกฎหมายนี้ ตามคุณสมบัติ หลักเกณฑ์ 
วิธีการ และเงื่อนไขการสนับสนุนที่คณะกรรมการก าหนดเป็นระเบียบ  
(๒) สนับสนุนการด าเนินการของ ศูนย์ข้อมูลซากผลิตภัณฑ์ตามมาตรา ๒๒ และองค์กรอื่นๆ ที่
ด าเนินการประชาสัมพันธ์ให้ข้อมูลและความรู้ แก่ประชาชนในเรื่องการบริโภคอย่างพอเพียง การ น าทรัพยากรและ
ซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่  
(๓) สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี และโครงการที่สามารถ น าทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่ 
การบ าบัดและก าจัด  
(๔) เยียวยาผู้ที่ได้รับผลกระทบจากมลพิษอันเกิดจาก ซากผลิตภัณฑ์ตามคุณสมบัติ หลักเกณฑ์ 
วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการก าหนด  
  
มาตรา ๓๕  เพื่อส่งเสริมผู้ประกอบการให้มีความรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์ตลอดวัฎจักรชีวิตของ
ผลิตภัณฑ์นั้น ให้ผู้ผลิต ผู้จัดจ าหน่าย และโรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์มีสิทธิขอรับการส่งเสริมและ
ช่วยเหลือจากส่วนราชการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ดังต่อไปนี้  14 
  (๑) การช่วยเหลือด้านภาษีหรือค่าธรรมเนียมในอัตราพิเศษ ส าหรับการด าเนินการลด คัดแยก 
และน าซากผลิตภัณฑ์ซึ่งเกิดขึ้นภายในประเทศ กลับมาใช้ใหม่ได้บรรลุหรือสูงกว่า เปูาหมายที่ก าหนด  รวมถึงการ
ออกแบบและผลิตผลิตภัณฑ์ที่ลดการใช้วัตถุดิบและสารอันตราย และเพิ่มสัดส่วนวัสดุที่มาจากกระบวนการน า
กลับมาใช้ใหม่ ทั้งนี้ โดยได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง  
 (๒) การช่วยเหลือและอุดหนุนการวิจัย พัฒนา ปรับปรุง เปลี่ยนแปลง ออกแบบและผลิต
ผลิตภัณฑ์ที่ลดการใช้วัตถุดิบ สารอันตราย หรือส่งเสริมการคัดแยกและการน า ซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ 
 (๓) การสนับสนุนเงินกู้ยืมในอัตราดอกเบี้ยพิเศษส าหรับการด าเนินการที่เกี่ยวกับการลดคัดแยก 
และน าซากผลิตภัณฑ์กลับมาใช้ใหม่ 
 (๔) การได้รับการส่งเสริมการลงทุน  
 (๕) การส่งเสริมและช่วยเหลือด้านอื่นๆ ตามที่คณะกรรมการก าหนด  
  ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่ก าหนดในกฎกระทรวง โดยค านึงถึงความจ าเป็นและ
เหตุผลทางเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี การลงทุน การค้า และการแข่งขันทางการค้า ประกอบด้วย  
เมื่อได้รับการร้องขอการสนับสนุนหรือช่วยเหลือตามวรรคหนึ่ง ให้ส่วนราชการ องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง พิจารณาด าเนินการสนับสนุนหรือช่วยเหลือตามอ านาจหน้าที่ของตน
และภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายที่เกี่ยว ข้อง 
 
 
หมวด ๖ 
การตรวจสอบและควบคุม  
   
 
  มาตรา ๓๖  เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นและพนักงาน
เจ้าหน้าที่มีอ านาจ ดังต่อไปนี้  
 (๑) เข้าไปในอาคารหรือสถานที่ที่มีกิจกรรมการผลิต การจ าหน่าย การซ่อมแซม การรวบรวมการ
คัดแยก การน ากลับมาใช้ใหม่ การบ าบัดหรือก าจัด ซากผลิตภัณฑ์ ในระหว่างเวลาพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์
ตก หรือในระหว่างเวลาท าการหรือเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการฝุาฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ เพื่อ
ตรวจสอบการด าเนินงานให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้  
 (๒) ออกค าสั่งเป็นหนังสือให้บุคคลใดแก้ไข หรือปรับปรุงการด าเนินงานให้เป็นไปตาม
พระราชบัญญัตินี้  โดยต้องระบุระยะเวลาที่ต้องด าเนินการให้แล้วเสร็จ  
 (๓) ออกค าสั่งเป็นหนังสือเรียกบุคคลใดมาให้ถ้อยค าหรือให้ส่งเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
กับการด าเนินงานตาม (๑) มาเพื่อประกอบการพิ จารณา  15 
   ในกรณีที่มีการฝุาฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามค าสั่งตามวรรคหนึ่ง (๒) ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือ
พนักงานเจ้าหน้าที่มีอ านาจออกค าสั่งปรับได้ไม่เกินวันละ หนึ่งหมื่นบาทจนกว่าจะปฏิบัติตามค าสั่งนั้น  
  
  มาตรา ๓๗ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ เจ้าพนักงานท้องถิ่นและพนักงานเจ้าหน้าที่
ต้องแสดงบัตรประจ าตัวต่อบุคคลที่เกี่ยวข้อง  
  บัตรประจ าตัวของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้เป็นไปตามแบบที่ อธิบดีก าหนด  
  
  มาตรา ๓๘ ผู้ที่ได้รับค าสั่งของเจ้าพนักงาน ท้องถิ่นหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๓๖ มีสิทธิ
อุทธรณ์ค าสั่งนั้นต่อคณะกรรมการ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งค าสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือ
พนักงานเจ้าหน้าที่  
  ให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่งภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์  
 
มาตรา ๓๙ ให้มีคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์คณะหนึ่ง ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง ประกอบด้วย อธิบดี
เป็นประธานกรรมการ  ผู้แทนกรมโรงงานอุตสาหกรรม ผู้แทนส านักงานมาตรฐานอุตสาหกรรม  ผู้แทนกรมควบคุม
มลพิษและผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งอธิบดีแต่งตั้งอีกจ านวนไม่น้อยกว่าห้าคนแต่ไม่เกินเจ็ดคนเป็นกรรมการ และให้เจ้าหน้าที่
กรมควบคุมมลพิษเป็นกรรมการและเลขานุการ  
การด ารงต าแหน่งและคุณสมบัติของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ให้น าความในมาตรา ๘ และ ๙ มาใช้
บังคับโดยอนุโลม  
 
มาตรา ๔๐ ให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีอ านาจหน้าที่พิจารณาวินิจฉัยอุทธรณ์ที่ยื่นตาม
มาตรา ๓๘  
เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์แล้วให้แจ้งค าวินิจฉัยนั้นเป็นหนังสือให้ผู้
อุทธรณ์ทราบ  
 
มาตรา ๔๑ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีอ านาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อช่วยเหลือใน
การด าเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ได้รับมอบหมายได้  
การประชุมของคณะกรรมการพิจาร ณาอุทธรณ์และคณะอนุกรรมการให้น าความในมาตรา ๑๐ 
มาใช้บังคับโดยอนุโลม  
   
 
 16 
 หมวด ๗  
บทก าหนดโทษ  
   
 
มาตรา ๔๒ ผู้ใดฝุาฝืนมาตรา ๒๓ ต้องระวางโทษ ปรับตั้งแต่สองพันบาท แต่ ไม่เกินห้าหมื่นบาท 
 
  มาตรา ๔๓ ผู้ผลิต ผู้จัดจ าหน่ายและสมาคมในกรณีที่มีการรวมกลุ่มกันเป็น สมาคมใดไม่ขึ้น
ทะเบียนกับกรมควบคุมมลพิษตามมาตรา ๑๔ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท  
 
มาตรา ๔๔  ผู้ผลิตที่ไม่เสนอแผนความรับผิดชอบในการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ตามมาตรา ๑๖ 
หรือไม่จ่ายค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ตามมาตรา ๑๗ ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน สองแสนบาท  
 
มาตรา ๔๕  ผู้ผลิตที่ไม่รายงานปริมาณผลิตภัณฑ์ที่มีการจ าหน่ายให้กรมควบคุมมลพิษทราบตาม
มาตรา ๑๘ หรือรายงานข้อมูลอันเป็นเท็จ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือต้องระวางโทษจ าคุกไม่เกิน
หกเดือนหรือทั้งจ าทั้งปรับ  
 
  มาตรา ๔๖  ผู้ใดจัดจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผู้ผลิตไม่ได้ขึ้นทะเบียนตาม มาตรา ๒๐ ต้องระวางโทษ
ปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท  
 
  มาตรา ๔๗ ผู้ผลิตที่ไม่ปฏิบัติตามแผนความรับผิดชอบในการจัดการซากผลิตภัณฑ์ ตามมาตรา 
๑๖ โดยไม่มีเหตุอันควรหรือจงใจละเลยต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าแสนบาท  
 
  มาตรา ๔๘  ผู้มีหน้าที่รับคืนเก็บรวบรวม  ขนส่งซากผลิตภัณฑ์ฝุาฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามข้อก าหนด
เกี่ยวกับการนั้นตามที่บัญญัติไว้ในส่วน ๑ การทิ้ง การรับคืน การเก็บรวบรวม และการขนส่งแห่งหมวด ๓ การ
จัดการซากผลิตภัณฑ์ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท หรือต้องระวางโทษจ าคุกไม่เกินสามเดือนหรือทั้งจ า
ทั้งปรับ  
 
  มาตรา ๔๙ โรงงานที่ให้บริการจัดการ ซากผลิตภัณฑ์ฝุาฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติ ในส่วน ๒ 
การน ากลับมาใช้ใหม่ การบ าบัดและก าจัด แห่ง หมวด ๓ การจัดการซากผลิตภัณฑ์ ต้องระวางโทษปรับ ไม่เกินห้า
แสนบาท  
 17 
   มาตรา ๕๐  ผู้ใดไม่มาให้ถ้อยค าหรือไม่ส่งเอกสาร หลักฐาน หรือวัตถุใด ๆ ตามที่คณะกรรมการ
หรือคณะอนุกรรมการเรียกตามมาตรา ๑๒ หรือตามที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือพนักงานเจ้าหน้าที่เรียกตามมาตรา 
๓๖ (๓) โดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท  
 
  มาตรา ๕๑  ในกรณีที่ผู้กระท าความผิดซึ่งต้องรับโทษตามพระราชบัญญัตินี้เป็นนิติบุคคล 
กรรมการหรือผู้จัดการของนิติบุคคลหรือผู้มีอ านาจกระท าการแทนนิติบุคคลในการด าเนินงานในเรื่องนั้นและเป็นผู้
สั่งการหรืองดเว้นการด าเนินการจนเป็นเหตุให้นิติบุคคลกระท าความผิด ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับ นิติบุคคล
ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ส าหรับความผิดนั้นด้วย  
 
  มาตรา ๕๒ ให้มีคณะกรรมการเปรียบเทียบปรับส าหรับ ความผิดตาม พระราชบัญญัติ นี้ 
ประกอบด้วยผู้แทนกรมควบคุมมลพิษ ผู้แทนส านักงานอัยการสูงสุด และผู้แทนส านักงานต ารวจแห่งชาติ และให้
เจ้าหน้าที่สังกัดกรมควบคุมมลพิษที่ได้รับแต่งตั้งจ านวนสามคนเป็นเลขานุการ มีอ านาจหน้าที่ในการพิจารณา
เปรียบเทียบปรับและแต่งตั้งอนุกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง เพื่อ เสนอผลการตรวจสอบข้อเท็จจริงต่อ
คณะกรรมการเปรียบเทียบปรับ เพื่อพิจารณา และในการนี้ คณะกรรมการ เปรียบเทียบปรับ มีอ านาจมอบหมายให้
คณะอนุกรรมการหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือเจ้าพนักงานท้องถิ่น ด าเนินการเปรียบเทียบได้ โดยจะก าหนด
หลักเกณฑ์ในการเปรียบเทียบหรือเงื่อนไขประการใดให้แก่ผู้ได้รับมอบหมายตามที่เห็นสมควรด้วยก็ได้  
ภายใต้บังคับของบทบัญญัติตามวรรคหนึ่ง ในการสอบสวน  ถ้าพนักงานสอบสวนพบว่าบุคคลใด
กระท าความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ และบุคคลนั้นยินยอมให้เปรียบเทียบ ให้พนักงานสอ บสวนส่งเรื่องมายัง
คณะกรรมการ เปรียบเทียบปรับ หรือผู้ซึ่งคณะกรรมการ เปรียบเทียบปรับ มอบหมายให้มีอ านาจเปรียบเทียบตาม
วรรคหนึ่งภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ผู้นั้นแสดงความยินยอมให้เปรียบเทียบ  
เมื่อผู้กระท าความผิดได้เสียค่าปรับตามที่ได้เปรียบเทียบแล้ว ให้ถือว่าคดีเลิกกั นตามประมวล
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา  
 
 
บทเฉพาะกาล  
   
 
  มาตรา ๕๓  ให้ผู้ผลิตและผู้จัดจ าหน่ายที่ผลิต น าเข้า หรือจัดจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ประเภทหรือ
กลุ่มประเภทที่รัฐมนตรีประกาศ ก าหนดตามมาตรา ๑๓ อยู่ก่อนวันที่ประกาศดังกล่าวมีผลใช้บังคับ ยื่นค าขอ ขึ้น
ทะเบียนตามพระราชบัญญัตินี้ภายใ นเก้าสิบวัน นับแต่วันที่ประกาศดังกล่าวมีผลใช้บังคับ และเมื่อยื่นค าขอขึ้น18 
 ทะเบียนแล้ว ให้ผลิต น าเข้า หรือจัดจ าหน่ายผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้ต่อไปจนกว่าจะได้รับแจ้งค าสั่งไม่รับขึ้นทะเบียน
จากกรมควบคุมมลพิษหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  
 
มาตรา ๕๔ ในช่วงที่ยังไม่มีเงินรายได้ เข้ากองทุนตามมาตรา ๓๔ ให้กองทุนโดยการสนับสนุนของ
กระทรวงการคลังจัดสรรงบประมาณเพื่อสนับสนุน การด าเนินงานตามบทบัญญัติใน มาตรา ๒๒  มาตรา ๒๔ 
มาตรา ๒๕ และมาตรา ๓๔ (๓) และ (๔) 
 
 
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ  
 
 
 
นายกรัฐมนตรี  
 
 
 
 
 
 
 
อัตราค่าธรรมเนียมผลิตภัณฑ์ ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาทต่อหน่วยผลิตภัณฑ์