1 
 HAZIR AMBALAJLI MAMULLERİN AĞIRLIK VE HACİM ESASINA GÖRE NET MİKTAR  
TESPİTİNE DAİR YÖNETME LİK’TE DEĞİŞİKLİK TASLAĞI  
(76/211/AT)  
BİRİNCİ BÖLÜM  
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar  
 
Amaç  
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, hazır ambalajlı mamullerin piyasaya arzına yönelik koşullar ile ilgili usul 
ve esaslan belirlemektir.  
Kapsam  
Madde 2 - “Bu Yönetmelik, dolum işletmecisi tarafından önceden belirlenmiş değerleri taşıyan, ağırlık ve 
hacim birimleriyle ifade edilen ve 5 g veya 5 ml’den daha az 10 kg veya 10 litr eden daha fazla olmayan nominal 
dolum miktarına sahip hazır ambalajlı belirli mamullere ilişkin usul ve esasları kapsar.”  (Taslak Değişiklik ) 
Hukuki Dayanak  
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik 
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun uyannca hazırlanmıştır.  
Tanımlar  
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen ;  
Bakanlık :  Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nı,  
Müsteşarlık :  Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı’nı,  
Komisyon :  Avrupa Birliği Komisyonu’nu,  
AT : Avrupa Topluluğunu,  
Hazır Ambalajlı Mamul:  (Değişik: RG -01/07/2006 -26215)  Bir ürün ile bu ürünü içinde taşıyan ambalajdan 
oluşan, içerisinde belirli miktarlarda ürün bulunan, dolum işletmesinden çıkışlarında önceden belirlenmiş belirli 
değerleri taşıyan , üzerlerine ağırlık ve/veya hacim birimleri basılmış olan, satın alanın bulunmadığı bir yer ve zamanda 
ambalaj içerisine doldurulan ve ambalajı değiştirilemedikçe bu değerin değiştirilemediği paketlenmiş ve/veya 
kapatılmış ambalajlar içerisinde bulunan ma dde veya ürünü,  
Üretici : (Mülga: RG -01/07/2006 -26215)  
İfade eder.  
İKİNCİ BÖLÜM  
Genel Hükümler  
Genel Hükümler  
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren hazır ambalaj, bir ürün ile bu ürünü içinde taşıyan ambalajdan 
oluşur.  
(Değişik ikinci fıkra:RG -4/8/2010 -27662)  Satın alanın hazır bulunmadığı bir ortamda ambalajlanan, içindeki 
ürünün miktarı önceden belirlenen bir değere sahip olan ve paket açılmadıkça veya pakette somut bir değişiklik 
yapılmadıkça bu değerin değiştirilemediği koşullarda paketlenmiş ürünler hazır ambalajı oluşturur.  
MADDE 6 - (Değişik: RG -01/07/2006 -26215)  
Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan hazır ambalajlara, Ek I madde 3.3’de öngörülen "e" işareti 
yerleştirilebilir.  
“Hazır ambalajlar bu Yönetmeliğin EK I, 5 inci maddesinde ve EK II’de beli rtilen şartlarda metrolojik 
kontrollere tabidir .” (Taslak İlave ) 
Madde 7 - 6 ncı maddede anılan bütün hazır ambalajlar, Ek I’e göre içermesi gerekli olan “nominal ağırlık” 
veya “nominal hacim” olarak bilinen ürünün ağırlığı ve hacminin işaretini taşır.  
“İçlerinde sıvı ürün bulunan hazır ambalajlar nominal hacimleriyle, diğer ürünleri içeren hazır ambalajlar 
nominal ağırlıklarıyla işaretlenir. Benzer olması kaydıyla, Avrupa Birliği Ülkeleri ile Türkiye’deki ticari teamüller ve 
ulusal düzenlemelerin aksini ifa de etmesi halinde bu kural uygulanmayabilir .” (Taslak Değişiklik ) 
“Belirli ürün türlerine veya belirli hazır ambalajlara ilişkin ticari teamüller veya düzenlemeler Avrupa Birliği 
Ülkeleri ile Türkiye’de benzer değilse, bu hazır ambalajlara en azından, gönd erileceği ülkenin ticari teamüllerini 
veya o ülkede geçerli ulusal düzenlemelere uygun olan metrolojik bilgiler yazılmalıdır.”  (Taslak Değişiklik)  
Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamına giren ve diğer üye devletlerden gelen hazır ambalajlı mamullerin 
miktarına ilişkin olarak bu yönetmeliğin gereklerinden daha sıkı bir kontrol uygulayamaz.  
Madde 8 - Bakanlık, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan hazır ambalajlı mamullerin piyasada yer 
almasını engelleyemez, yasaklayamaz ve kısıtlayamaz.  
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin EK  I ve EK II ‘de belirtilen hükümlerinin teknik gelişmelere uyarlanması  
için gerekli olacak değişiklikler Ölçü ve Ölçü Aletlerinin Metrolojik Kontrolleri İçin Genel Esaslara Dair 2 
 Yönetmelikte (71/316/AT) belirtilen hükümler çerçevesinde yapılır.  
Madde 10 - Bu Yönetmelik, Avrupa Birliği’ nin 76/211 / EEC sayılı “Üye Devletlerin, Hazır Ambalajlı 
Mamullerin Ağırlık ve Hacim Esasına Göre Net Miktar Tespitine Dair Direktifi” ile bu direktifin teknik gelişmelere 
uyarlanmasına ilişkin 78/891 / EEC sayılı direktifine  uygun olarak hazırlanmıştır.  
Madde 11 - Bakanlık, bu Yönetmelik yayımlandıktan sonra, Yönetmelik metnini Komisyona bildirilmek 
üzere Müsteşarlığa iletir.  
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM  
Yürürlük ve Yürütme  
 
Geçici Madde 1 - (Değişik: RG -31/12/2003 -25333)  
Hazır Ambalajlı Ağır lık ve Hacim Esasına Göre Net Miktar Tespitine Dair Yönetmelik hükümleri ile ilgili 
ürünlere ilişkin teknik ve idari altyapı çalışmalarının (Değişik İbare: RG 1/7/2004 -25509)  31/12/2005  tarihine kadar 
tamamlanarak, sektörün tam olarak hazır hale getirilme si zorunludur.  
Yürürlük  
Madde 12 - Bu Yönetmelik 01/06/2003 tarihinde yürürlüğe girer.  
Yürütme  
Madde 13 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.  
 
 
 Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin  
 Tarihi  Sayısı  
 10/4/2002  24722  
 Yönetmelik te Değişiklik Yapan Mevzuatın Yayımlandığı Resmî Gazete’nin  
 Tarihi  Sayısı  
1 1/6/2003  25125  
2 31/12/2003  25333  
3 1/7/2004  25509  
4 1/7/2006  26215  
5 4/8/2010  27662  
   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3 
 EK I  
 
1. GENEL KURALLAR  
 
Bu Yönetmelik kapsamına giren ha zır ambalajlı mamuller aşağıdaki ko şullan yerine getirecek 
biçimde üretilmiş olmak zorundadır.  
 
1.1. Kontrolü yapılan hazır ambalajlı mamullerin gerçek dolum miktarlarının ortalaması, nominal 
dolum miktarından az olamaz.  
 
1.2. Tablo 1’de belirtilen müsaade  edilebilir negatif hatalardan negatif hatası daha büyük olan hazır 
ambalajların oranı, EK II’ de belirtilen deneylerin şartlarını sağlayan hazır ambalaj partisinden yeterince 
küçük olmalıdır.  
 
1.3. (Değişik: RG -01/07/2006 -26215) Tablo 1’de belirtilen müsaa de edilen negatif hatanın iki 
katından daha fazla negatif hataya sahip hiç bir hazır ambalaj madde 3.3.’de belirtilen "e" işaretini taşıyamaz 
ve piyasaya arz edilemez.  
 
2. TANIMLAR VE TEMEL HÜKÜMLER  
 
2.1. Bir hazır ambalajlı mamulün nominal dolum miktarı “anm a ağırlığı veya anma hacmi”; mamulün 
ambalajının üzerinde belirtilen ve bu hazır ambalajın ağılık veya hacim olarak içermek zorunda olduğu 
mamul miktarıdır.  
 
2.2. Bir hazır ambalajlı mamulün gerçek dolum miktarı; mamulün gerçekte tespit edilen kütle veya 
hacmidir. Nominal dolum miktarı hacim olarak verilen mamullerin bütün kontrolleri, 200C’ de yapılmalı veya 
200C’ ye göre düzeltilmelidir. Ancak bu kural miktarları hacim birimleriyle ifade edilen derin dondurucularda 
dondurulmuş ürünler için geçerli değildi r. 
 
2.3. Eksik Dolum Miktarı; bir hazır ambalajlı mamulün gerçek dolum miktarının nominal dolum 
miktarından az olduğu durumda; nominal dolum miktarı ile ambalajdaki gerçek miktar arasındaki farktır.  
 
2.4. Hazır ambalajlı mamullerin dolum miktarında müsaade  edilen eksik dolum miktarları , Tablo 
1’de belirtilmektedir.  
Tablo 1  
 
Nominal dolum miktarı (Qn) gram 
veya mililitre   
Müsaade edilen eksik dolum miktarı  
% Qn  g veya ml  
5 - 50 9 - 
50 - 100 - 4,5 
100 - 200 4,5 - 
200 - 300 - 9 
300 - 500 3 - 
500 - 1 000 - 15 
1 000 - 10 000  1,5 - 
 
Bu tablonun kullanılması sırasında, müsaade edilen eksik dolum miktarları ağırlık veya hacim 
birimleriyle hesaplanarak, yüzde olarak verilmiş değerleri, ondalık gram veya ondalık mililitreye 
yuvarlatılacaktır.  
 
3. HAZIR AMBALAJ  ÜZERİNDEKİ YAZILAR VE İŞARETLER  
 
Bu Yönetmeliğe uygun olarak üretilmiş ve piyasaya arz edilmiş bütün hazır ambalajların üzerindeki yazılar ve işaretler 
silinmeyecek, açıkça okunabilecek ve iyi görünebilecek şekilde aşağıdaki koşullarda yazılmak zorundadır . 
 
 4 
 3.1. Hazır ambalajlı mamullerin , kilogram veya gram , litre, santilitre ya da mililitre cinsinden ifade 
edilen nominal dolum miktarlarının yazı büyüklüğü Tablo 2’de belirtilmektedir.  
 
Tablo 2  
Nominal Dolum Miktarı  Nominal Dolum Miktarın En Az 
Yazı Büy üklüğü  
1000 g veya 1000 ml ‘den büyük                                 
( 1000 g ve 1000 ml hariç)  6 mm  
( 200 g - 1000 g ) veya ( 200 ml - 1000 ml) 
arası (1000 g ve 1000 ml dahil)  4 mm  
( 50 g - 200 g) veya ( 50 ml - 200 ml) arası 
( 200 g ve 200 ml dahil)  3 mm  
50 g veya 50 ml ve daha aşağısı  2 mm  
 
(Değişik ikinci paragraf: RG -01/07/2006 -26215)  Nominal dolum hacmini, Uluslar Arası Birimler Sistemine 
Dair Yönetmelikte (80/181/AT) belirtilmiş ölçme birimi işareti veya ölçme biriminin ismi takip eder.  
 
3.2. Hazır ambalajın üzerine, firmayı, dolum işletmesini, siparişçiyi veya ithalatçıyı belirleyecek 
tescilli markanın konulması zorunludur.  
 
3.3. (Değişik: RG -01/07/25006 -26215) Hazır ambalajın üzerine, bu Yönetmeliğin şartları 
karşıladığını teyit eder, muhtevan ın no minal ağırlığının ve hacminin gösterildiği yerle aynı görüş alanı içine 
en az 3 mm yüksekliğinde bir küçük "e" işareti yerleştirilebilir. Bu küçük "e" harfinin biçimi, Ölçü ve Ölçü 
Aletlerinin Metrolojik Kontrolleri İçin Genel Esaslara Dair Yönetmelikte (7 1/316/AT) gösterilen çizim 
şeklinde olmalıdır.  
 
4. DOLUM İŞLETMECİSİ VE İTHALATÇININ SORUMLULUĞU  
Dolum işletmecisi ve ithalatçılar, hazır ambalajlı mamullerin bu Yönetmeliğin şartlarını karşılamasını 
sağlamaktan sorumludur.  
“Bir hazır ambalajlı mamulün ger çek dolum miktarı, dolum işletmecisi ve/veya ithalatçısının 
sorumluluğunda, ağırlık ve/veya hacim olarak ölçülür ve kontrol edilir. Bu ölçüm ve kontroller, gerekli 
işlemleri yapabilecek nitelikteki yasal ölçü aletleri ile yapılmalıdır.”  (Taslak Değişiklik ) 
Bu kontrol numune alınarak yapılır.  
Hazır ambalajlı mamulün gerçek miktarının ölçülemediği yerde, Dolum işletmecisi ve ithalatçı 
tarafından yapılacak kontrol, söz konusu mamulün nominal dolum miktarının etkin şekilde elde edilmesini 
sağlayacak şekilde düz enlenmelidir.  
Bu şartları sağlamak için Dolum işletmecisi, imalat kontrollerini yetkili idarelerce kabul edilen 
işlemlere uygun olarak yapmalı ve bu tür kontrol sonuçlarını içeren belgeleri, bu kontrollerin düzenli ve doğru 
olarak yapıldığının teyit edilme si için düzeltme ve doğrulamalarıyla birlikte hazır olarak tutmalı ve Bakanlığa 
sunmaya hazır olmalıdır.  
Avrupa Birliğine üye olmayan ülkelerden mamuller ithal edildiğinde, ithalatçı, ölçme ve kontrol 
yerine sorumluluğu üstlenerek gerekli bütün garantileri n kendisi tarafından sağlanacağını belgeler.  
Eğer hazır ambalajın üretimi sırasında Ölçü Kapı Olarak Kullanılan Ölçü Şişelerine Dair 
Yönetmeliğe (75/107/AT) uygun bir ölçü kabı kullanılmış ve dolum işlemi söz konusu Yönetmelik ve bu 
Yönetmelik kapsamında b ulunan hükümlere uygun olarak gerçekleştirilmişse miktarları ambalaj üzerinde 
hacim birimleri olarak basılmış ürünlere ait kontrol veya ölçme hükümleri yerine getirilmiş sayılır.  
 
5. (Değişik: RG -01/07/25006 -26215)  BAKANLIK TARAFINDAN DOLUM İŞLETMECİSİNDE,  
İTHALATÇIDA VEYA YETKİLİ TEMSİLCİDE YAPILACAK KONTROLLER  
Hazır ambalajlı ürünlerin bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun kontrolü; numune alındıktan sonra 
yerleşik Dolum işletmecisinin tesislerinde, bu mümkün değilse, ithalatçının veya yetkili temsilcisi nin tesislerinde ya da 
tespit edilen yerlerde Bakanlık tarafından yapılır.  
Bu istatiksel numune alma kontrolü, kabul edilen kalite güvence denetim yöntemlerine uygun olarak yapılır. 
Bu kontrolün etkinliği, Ek II’ de belirtilen referans yöntemin etkinliği i le mukayese edilebilir olmalıdır.  
Böylece, en az kabul edilebilir hazır ambalajlara ait kriterler konusunda; bir üye ülke tarafından kullanılan 
numune alma planı, ilk planın çalışma karakteristik eğrisinin (partinin kabul edilebilirlik ihtimali=0.10)  5 
 0.01 ordinat noktasının absisi, Ek II’ de tavsiye edilen numune alma planının çalışma karakteristik eğrisine karşılık 
gelen noktasının absisinden %15’ den daha az sapma gösteriyorsa, Ek II’ de tavsiye edilen yöntemle uygun olduğu 
kabul edilmelidir.  
Standart sap ma metodu ile hesaplanan ortalama ile ilgili kriterler konusunda, bir üye                                       
ülke tarafından kullanılan numune alma planı Qn- m(1) ,  absis ekseni olan iki planın çalışma  
                                                                                s 
karakteristik eğrileri dikkate alındığında, ilk planın eğrisinin ordinat noktasının 0.01 (partinin kabul edilebilir 
ihtimali=0.10) absisi, Ek II’ de tavsiye edilen numune alma eğrisine karşılık gelen noktasının absisinden 0.05 ’ den daha 
az sapma gösteriyorsa, Ek II’ de tavsiye edilen yönteme uygun kabul edilmelidir.  
Bu Yönetmelik, ticari konuda, özellikle hazır ambalajın, yönetmeliğin şartlarını karşıladığını doğrulamak amacıyla 
Bakanlık yetkili idareleri tarafından yapılabilec ek herhangi bir kontrole engel teşkil etmez.  
 
6. Bu Yönetmelik, hazır ambalajlı mamullerin pazarlama işleminin herhangi bir aşamasında diğer yetkili kamu 
kuruluşları tarafından yapılacak diğer kontrollere, bilhassa bu Yönetmeliğin koşullarının sağlanıp sağ lanmadığının 
tespitine yönelik kontrollere engel teşkil etmez. Bilhassa bu yönetmeliğin koşullarını sağlamalıdır.  
 
 
(1) m = fiili parti ortalaması  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6 
 EK II  
 
Bu ekte, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi ve Ek I madde 5 uyarınca hazır ambalaj partilerinin istatiksel kontrolü 
için referans metoda dair işlemler belirtilmektedir.  
- 
(Mülga ikinci fıkra: RG - 01/06/2003 -25125)  
 
1. HAZIR AMBALAJLI MAMULLERİN GERÇEK DOLUM MİKTARININ ÖLÇÜM 
ŞARTLARI  
 
Hazır ambalajlı mamullerin gerçek dolum miktarı, tartı aletleri veya hacim ölçerler ile doğrudan vey a ürünün 
sıvı olması durumunda, dolaylı bir yöntem olarak, bu sıvının önce yoğunluğu bulunarak ölçülür.  
 
Kullanılan yönteme bakmaksızın, bir hazır ambalajlı mamulün gerçek dolum miktarının ölçülm esi sırasında 
yapılan hata, hazır ambalajlı mamulün nominal dolum miktarı için, müsaade edilebilen eksik dolum miktarının beşte 
birini aşamaz.  
 
Ölçümlerle ilgili yöntemleri (Değişik ibare: RG - 01/06/2003 -25125)  Bakanlık  kendisi düzenler.  
 
2. HAZIR AMBALAJL I MAMULLERİN PARTİ KONTROL ŞARTLARI  
 
Hazır ambalajlı mamullerin kontrolleri, numune alınarak yapılır ve bu kontrol iki kısımdan oluşur:  
 
- Numunedeki her bir hazır ambalajlı mamulün gerçek dolum miktarını kapsayan kontrol,  
- Numunedeki bütün hazır ambalajlı ma mullerin gerçek dolum miktarlarının ortalamasına ilişkin 
diğer bir kontrol.  
 
Kontroller sırasında elde edilen sonuçlar kabul kriterlerini karşılıyorsa, kontrolü yapılan ürüne ait parti,      
kabul edilir .  
 
Bu kontrollerin her biri için, iki numune alma pl anı vardır:  
 
- Tahribatsız muayene: Ambalajın açılmasını gerektirmeyen muayene,  
- Tahribatlı muayene: Ambalajın açılmasını ve tahribini gerektiren muayene.  
 
(Değişik dördüncü paragraf: RG -01/07/2006 -26215)  Ekonomik ve pratik uygulama nedenlerinden dolayı, 
tahribatlı muayene minimum gereklere göre sınırlandırılmalıdır. Tahribatlı muayene tahribatsız muayeneden daha az 
tercih edilir.  
 
Eğer pratik olarak tahribatsız bir muayene yapılamıyorsa, o zaman tahribatlı muayene kullanılır. Genel bir 
kural olarak 100 birimd en daha az olan parti büyüklüklerinde tahribatlı muayene uygulanmaz.  
 
2.1. Hazır ambalajlı mamul partileri  
 
2.1.1 (Değişik: RG -01/07/2006 -26215)  Parti, tamamı aynı nominal dolum miktarı, aynı tip aynı imalat 
hattında, aynı yerde ambalajlanmış ve muayene ed ilebilen hazır ambalajlardan oluşur. Parti büyüklüğü aşağıda belirtilen 
miktarlarla sınırlandırılır.  
 
2.1.2. Hazır ambalajlı mamuller dolum işleminin sonunda muayene edildiğinde, her partideki sayı, parti 
büyüklüğü sınırlandırılmaksızın, en fazla dolum hat tındaki bir saatlik üretime eşittir . 
 
Diğer hallerde, parti büyüklüğü 10 000 hazır ambalajlı mamul ile sınırlandırılmıştır.  
 
2.1.3. 100 adetten daha az hazır ambalajlı mamulün bulunduğu partiler için, %100’ ne tahribatsız muayene 
uygulanır.  
 
2.1.4. Madde 2 .2 ve 2.3’ teki muayeneler yapılmadan önce, daha çok numune gerektiren kontrollerin  
 
 7 
 yapılabilmesi için, hazır ambalajlı mamullerden yeterli sayıda numune partiden rasgele alınır.  
 
Diğer muayene için, gerekli numune, ilk numuneden rasgele alınıp, işaretle nir. Bu işaretleme işlemi, ölçüm 
işlemleri başlamadan önce yapılır.  
 
2.2. Hazır Ambalajlı Mamullerin Gerçek Dolum Miktarlarının Kontrolü  
 
Hazır ambalajlı mamullerin nominal dolum miktarlarından müsaade edilen eksik dolum miktarı çıkartılarak, o 
ürüne ait m üsaade edilen en az kabul edilebilir miktarlar hesaplanır.  
 
Partideki gerçek miktarlan, minimum kabul edilebilir miktarlardan daha az olan hazır ambalajlı mamuller 
hatalı olarak kabul edilir.  
 
 2.2.1.  Tahribatsız muayene  
Tahribatsız muayene, Tablo 3’ de b elirtilmiş olan ikili muayene planına uygun olarak yapılır:  
 
Kontrol edilen hazır ambalajlı mamullerin ilk sayısı, planda belirtilmiş olan ilk numunedeki birimlerin sayısına 
eşit olmalıdır:  
-  İlk numunedeki hatalı bulunan hazır ambalajlı mamullerin sayısı , ilk kabul kriteriyle aynı ya da daha 
düşükse, parti bu kontrol amacı için kabul edilebilir olarak değerlendirilir.  
 
- İlk numunedeki hatalı bulunan hazır ambalajlı mamullerin sayısı, ilk ret kriteriyle aynı ya da daha 
fazla ise, bu parti reddedilir.  
 
-  İlk numunedeki hatalı bulunan hazır ambalajlı mamullerin sayısı, ilk kabul ve ret kriterleri sayıları 
arasında ise, bu durumda kapsamı Tablo 3 ’ de gösterilen ikinci bir numune kontrol edilir.  
 
Birinci ve ikinci numunelerde, hatalı bulunan hazır ambalajlı mamullerin sayısı birlikte toplanır ve:  
 
- Toplanan hatalı hazır ambalajlı mamullerin sayısı, ikinci kabul kriteriyle aynı ya da daha düşük ise, 
parti bu kontrol amacı için kabul edilebilir olarak değerlendirilir.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8 
 
 9 
 
 10