มอก. 1479–2558 
-1- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม  
เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อน 
สําหรับงานโครงสร้างทั่วไป 
1.  ขอบข่าย 
1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ครอบคลุมถึงเหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อน ทั้งเหล็กกล้าไม่เจือและเหล็กกล้า
เจือ (unalloyed and alloy steels) สําหรับงานโครงสร้างทั่วไป เช่น สะพาน  เรือ ล้อเลื่อน (rolling stock) 
1.2 มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ ไม่ครอบคลุมถึง 
1.2.1 เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อน สําหรับงานอื่นที่ได้กําหนดเป็นมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแล ้ว เช่น 
เหล็กกล้าคาร์บอนทรงแบนร ีดร้อน สําหรับงานทั่วไปและงานขึ้นรูป (มอก. 528) 
1.2.2 เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อนที่มีความหนามากกว ่า 160 mm 
1.2.3 เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อนที่นําไปรีดเย็นต่อ โดยการรีดเย็นต่อดังกล่าวไม่รวมถึงการรีดปรับสภาพผิว (skin 
pass หรือ temper rolling) หรือการรีดขึ้นรูป (roll forming) 
1.2.4 เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อนที่ผิวมีลวดลาย  (floor plate or checkered plate) 
2.  บทนิยาม 
ความหมายของค ําที่ใช้ในมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้ มีดังต่อไปนี้ 
2.1 เหล็กกล้าทรงแบนรีดร้อน สําหรับงานโครงสร้างทั่วไป ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่น” 
หมายถึง เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดร้อนและเหล็กกล้าแผ่นหนา/แผ่นบางรีดร้อน ซึ่งมีชั้นคุณภาพดังตารางที่ 1 
2.2 เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดร้อน (hot-rolled steel strip) ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า “เหล็กแผ่นม้วน” 
หมายถึง เหล็กกล้ารีดร้อนที่ถูกหมุนพันจนเป็นม้วน (coil) หลังการรีด หรือการกัดล้าง หรือการอบอ่อน เหล็ก
แผ่นม้วนแบ่งออกเป็น 
2.2.1 เหล็กแผ่นม้วนหน้ากว้าง (wide strip) หมายถึง เหล็กแผ่นม้วนที่มีความกว้างตั้งแต่ 600 mm ขึ้นไป 
2.2.2 เหล็กแผ่นม้วนแถบ  (slit wide strip) หมายถึง เหล็กแผ่นม้วนที่ได้จากการตัดซอยเหล็กแผ่นม้วนที่มีความ
กว้างจากการรีด (rolling width) ตั้งแต่ 600 mm ขึ้นไป ให้มีความกว้างน้อยกว่า 600 mm 
2.2.3 เหล็กแผ่นม้วนหน้าแคบ (narrow strip) หมายถึง เหล็กแผ่นม้วนที่มีความกว้างจากการรีด (rolling 
width) น้อยกว่า 600 mm 
  มอก. 1479–2558 
-2- 2.3 เหล็กกล้าแผ่นหนา/แผ่นบางรีดร้อน (hot-rolled steel plate/sheet) ซึ่งต่อไปในมาตรฐานน ี้จะเรียกว่า 
“เหล็กแผ่นหนา /แผ่นบาง” หมายถึง เหล็กกล้ารีดร้อนที่มีลักษณะการส่งมอบเป็นแผ่นเรียบ ลักษณะขอบ
เป็นได้ทั้งขอบรีดหรือขอบตัด เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางแบ่งออกเป็น 
2.3.1 เหล็กแผ่นหนา (plate) หมายถึง เหล็กกล้าที่เป็นแผ่นเรียบ มีความหนาตั้งแต่ 3 mm ขึ้นไป 
2.3.2 เหล็กแผ่นบาง (sheet) หมายถึง เหล็กกล้าที่เป็นแผ่นเรียบ มีความหนาน้อยกว่า 3 mm 
2.4 ขอบรีด (mill edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผ่นที่ได้จากการรีดร้อน โดยไม่มีการตัดแต่ง ขอบรีดนี้อาจบาง
และฉีกเป็นบางแห่ง หรือมีความไม่สม่ําเสมอ  หรือมีรอยร้าวได้ 
2.5 ขอบตัด (cut edge) หมายถึง ขอบของเหล็กแผ่นที่ได้จากการตัดภายหลังการรีดร้อน ในภาษาอังกฤษอาจ
เรียกว่า trimmed edge หรือ slit edge หรือ sheared edge 
2.6 การรีดปรับสภาพผิว หมายถึง การรีดเย็นที่ทําให้เหล็กแผ่นมีการลดขนาดน้อยกว่า 5% เพื่อการปรับปรุงสภาพ
ปรากฏ  รูปร่าง และสมบัติทางกล  
3.  ชนิดและชั้นคุณภาพ  
เหล็กแผ่นตามมาตรฐานน ี้ แบ่งเป็นชนิดและชั้นคุณภาพ  ตามตารางที่ 1 
ตารางที่ 1 ชนิดและชั้นคุณภาพ  
(ข้อ 2.1 และข้อ 3.) 
ชนิด ชั้นคุณภาพ  
เหล็กกล้าแผ่นม้วนรีดร้อน SS330    SS400    SS490    SS540 เหล็กกล้าแผ่นหนา/แผ่นบางรีดร้อน 
  มอก. 1479–2558 
-3- 4.  ส่วนประกอบทางเคม ี 
ส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า (heat analysis) ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 2 และเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ 
(product analysis) ยอมให้มีค่าสูงกว่าค่าที่กําหนดไว้ในตารางที่ 2 ตามเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนในตารางที่ 3 
การทดสอบให้ใช้วิธีวิเคราะห์ทางเคมีทั่วไปหรือวิธีอื่นที่ให้ผลเทียบเท่า 
กรณีที่วิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ ให้เตรียมชิ้นทดสอบ  (test piece) จากตําแหน่งที่ใกล้เคียงกับตําแหน่งของชิ้นทดสอบ
แรงดึง 
ตารางที่ 2 ส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากเบ้า 
(ข้อ 4.) 
หน่วยเป็นร้อยละ 
ชั้นคุณภาพ  คาร์บอน 
สูงสุด แมงกานีส 
สูงสุด ฟอสฟอรัส 
สูงสุด กํามะถัน
สูงสุด ทองแดง
สูงสุด นิกเกิล 
สูงสุด โครเมียม 
สูงสุด โมลิบดีนัม 
สูงสุด โบรอน  
น้อยกว่า 
SS330 – – 
0.050 0.050 0.35 0.20 0.15 0.06 0.000 8 SS400 – – 
SS490 – – 
SS540 0.30 1.60 0.040 0.040 
หมายเหตุ 1. ให้ผู้ทําแสดงปริมาณธาตุที่กําหนดไว้ในตารางนี้ในรายงานด้วย หากปริมาณของทองแดง  นิกเกิล โครเมียม หรือ
โมลิบดีนัม น้อยกว่า 0.02% ในรายงานอาจแสดงค ่าเป็น “< 0.02%” ได้ 
2. ผลรวมของทองแดง  นิกเกิล โครเมียม และโมลิบดีนัม กรณีวิเคราะห์จากเบ้า ต้องไม่เกิน 0.50% กรณีวิเคราะห์จาก
ผลิตภัณฑ์ ต้องไม่เกิน 0.55%  
3. ผลรวมของโครเม ียมและโมลิบดีนัม กรณีวิเคราะห์จากเบ้า ต้องไม่เกิน 0.16% กรณีวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ ต้องไม่
เกิน 0.20%  
4. อาจเติมธาตุเจืออื่นนอกจากที่ระบุไว้ในตารางนี้ได้ตามความจําเป็น ทั้งนี้ให้แสดงธาตุเหล่านั้นในรายงานด้วย 
ตารางที่ 3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของส่วนประกอบทางเคม ีเมื่อวิเคราะห์จากผลิตภัณฑ์ 
(ข้อ 4.) 
หน่วยเป็นร้อยละ 
ส่วนประกอบ  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
คาร์บอน 0.04 
แมงกานีส 0.05 
ฟอสฟอรัส 0.010 
กํามะถัน 0.010 
ทองแดง  0.03 
นิกเกิล 0.03 
โครเมียม 0.04 
โมลิบดีนัม 0.01 
โบรอน  0 
 มอก. 1479–2558 
-4- 5.  สมบัติทางกล  
ความเค้นครากบน  ReH หรือความเค้นพิสูจน์สําหรับการยืดช่วงพลาสติก 0.2% Rp0.2   ความต้านแรงดึง Rm และ
ความยืด A ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 4 
ตารางที่ 4 สมบัติทางกล  
(ข้อ 5.) 
ชั้น
คุณภาพ  ReH หรือ Rp0.2 ต่ําสุด MPa 
Rm 
MPa ความหนาของเหล ็กแผ่น 
mm ชิ้น
ทดสอบ
แรงดึง A 
ต่ําสุด 
% ความหนาของเหล ็กแผ่น mm 
ไม่เกิน 16 มากกว่า 
16 ถึง 40 มากกว่า 
40 ถึง 100 มากกว่า 
100 
SS330 205 195  175 165 330 ถึง 430 เหล็กแผ่นม้วน 
เหล็กแผ่นหนา/
แผ่นบาง ไม่เกิน 5 No. 5 26 
มากกว่า 5 ถึง 16 No. 1A 21 
มากกว่า 16 ถึง 50 No. 1A 26 
เหล็กแผ่นหนา มากกว่า 40 No. 4 28* 
SS400 245 235 215 205 400 ถึง 510 เหล็กแผ่นม้วน 
เหล็กแผ่นหนา/
แผ่นบาง ไม่เกิน 5 No. 5 21 
มากกว่า 5 ถึง 16 No. 1A 17 
มากกว่า 16 ถึง 50 No. 1A 21 
เหล็กแผ่นหนา มากกว่า 40 No. 4 23* 
SS490 285 275 255 245 490 ถึง 610 เหล็กแผ่นม้วน 
เหล็กแผ่นหนา/
แผ่นบาง ไม่เกิน 5 No. 5 19 
มากกว่า 5 ถึง 16 No. 1A 15 
มากกว่า 16 ถึง 50 No. 1A 19 
เหล็กแผ่นหนา มากกว่า 40 No. 4 21* 
SS540 400 390 – – ต่ําสุด 540 เหล็กแผ่นม้วน 
เหล็กแผ่นหนา/
แผ่นบาง ไม่เกิน 5 No. 5 16 
มากกว่า 5 ถึง 16 No. 1A 13 
มากกว่า 16 ถึง 40 No. 1A 17 
หมายเหตุ 1. * สําหรับความยืดของชิ้นทดสอบหมายเลข  4 ซึ่งเตรียมจากเหล็กแผ่นหนาที่มีความหนา  มากกว่า 90 mm ให้ลบ
ความยืดที่กําหนดไว้ในตารางด้วย 1 สําหรับความหนาที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ 25 mm หรือเศษที่ไม่ถึง 25 mm  อย่างไรก็
ตาม ให้ลบไม่เกิน 3 
2. ค่าที่กําหนดไว้ในตารางนี้ ไม่ใช้กับส่วนที่ยังไม่ได้ตัดทั้งสองปลายของม ้วน (ดู ข้อ 6.2) 
  มอก. 1479–2558 
-5- การทดสอบแรงด ึง ให้ปฏิบัติตาม มอก. 2172 เล่ม 1 โดยใช้ชิ้นทดสอบแนวขวาง  (transverse test piece) กับทิศ
ทางการรีด การเตรียมชิ้นทดสอบต้องทําให้ศูนย์กลางของชิ้นทดสอบอยู่ที่ตําแหน่ง 1/4 ของความกว้างของเหล็กแผ่น 
(w/4) จากขอบข้าง (ดูรูปที่ 1) กรณีที่ความกว้างของผลิตภัณฑ์ไม่เพียงพอที่จะทําให้ศูนย์กลางของชิ้นทดสอบอยู่ที่
ตําแหน่ง w/4 ได้ ให้เตรียมชิ้นทดสอบในลักษณะที่ศูนย์กลางของชิ้นทดสอบอยู่ใกล้กับตําแหน่ง w/4 ให้มากที่สุด
เท่าที่จะเป็นไปได้ 
 
 
ก. ชิ้นทดสอบภาคต ัดขวางเต็ม ข. กรณี t > 30 mm 
ค. ชิ้นทดสอบรูปร่างท่อนภาคตัดวงกลม  
กรณี 40 mm < t < 50 mm ง. ชิ้นทดสอบรูปร่างท่อนภาคตัดวงกลม  
กรณี t ≥ 50 mm 
คําอธิบาย 
w ความกว้างของเหล็กแผ่น 
t ความหนาของเหล ็กแผ่น 
หมายเหตุ กรณีที่ตําแหน่งการชักตัวอย่างที่ไม่สอดคล้องตามที่กําหนดไว้ในรูปนี้ และ/หรือ การเตรียมชิ้นทดสอบหรือการ
ดําเนินการทดสอบเก ิดกรณีใดต่อไปนี้ 
1. ก่อนการทดสอบ  การตัดแต่งชิ้นทดสอบมีข้อบกพร่องหรือทําให้เกิดตําหนิที่ไม่เกี่ยวข้องกับคุณภาพผลิตภัณฑ์ 
2. ระหว่างการทดสอบ  มีการดําเนินการทดสอบท ี่ผิดพลาด  
3. หลังการทดสอบ  ระยะระหว่างรอยขาดของช ิ้นทดสอบแรงด ึงกับเครื่องหมายพิกัด (gauge marks) ที่ใกล้ที่สุด 
มีค่าน้อยกว่า 1/4 ของความยาวพ ิกัดเดิม Lo และความยืดหลังจากขาดเป็นร้อยละที่หาค่าได้ไม่ผ่านเกณฑ์ที่
กําหนด ให้ถือว่าผลการทดสอบน ั้นใช้ไม่ได้ (invalid) และอนุญาตให้ทดสอบใหม่ได้ 
รูปที่ 1 ตําแหน่งชิ้นทดสอบแรงด ึง 
(ข้อ 5.) 
  
ผิวรีดมอก. 1479–2558 
-6- 6.  มวลพื้นฐาน และเกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของรูปร่างและมิติ 
6.1 มวลพื้นฐานของเหล็กแผ่น กําหนดให้เท่ากับ 7.85 kg ต่อความหนา  1 mm ต่อพื้นที่ 1 m2 และให้ไว้เป็น 
ข้อแนะนํา 
6.2 หากมิได้กําหนดไว้เป็นอย่างอื่น เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนที่กําหนดไว้สําหรับเหล็กแผ่นม้วน ไม่ให้ใช้กับความ
ยาวรวมของส่วนที่ยังไม่ตัดทั้งสองปลายของม ้วน l ที่คํานวณจากสมการ  (1) 
 tl90
 (1) 
เมื่อ 
l คือ ความยาวรวมของส ่วนที่ยังไม่ตัดทั้งสองปลาย  เป็นเมตร  
t คือ ความหนาระบุ เป็นมิลลิเมตร 
อย่างไรก็ตาม ความยาว  l ต้องไม่เกิน 20 m 
6.3 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนา  
6.3.1 เหล็กแผ่นม้วนหน้ากว้าง เหล็กแผ่นม้วนแถบ  และเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 5 สําหรับความหนาน้อยกว่า 4 mm และให้เป็นไปตามตารางท ี่ 6 สําหรับความ
หนาไม่น้อยกว่า 4 mm (ดูข้อ 6.2) 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาท ี่กําหนด ให้ใช้กับส่วนใด ๆ ที่วัดห่างจากขอบข้าง ไม่น้อยกว่า 25 
mm สําหรับขอบรีด และไม่น้อยกว่า 15 mm สําหรับขอบตัด 
ให้วัดอย่างน้อย 3 จุดจากภาคตัดขวางที่ตั้งฉากกับทิศทางการรีด จากกึ่งกลางความกว ้างและขอบข้างแต่
ละด้านตามที่กล่าวมาข้างต้น กรณีที่ไม่ทราบทิศทางการรีด ให้วัดจากด้านที่กําหนดเป็นด้านกว้าง บันทึก
ค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุดและค่าสูงสุด 
กรณีเหล็กแผ่นหนาขอบรีด ให้วัดอย่างน้อย 3 จุดจากขอบข้างด้านใดด้านหนึ่งตามที่กล่าวมาข้างต้น 
บันทึกค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุดและค่าสูงสุด 
6.3.2 เหล็กแผ่นม้วนหน้าแคบ 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 7 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนที่กําหนด ไม่ให้ใช้กับความยาวรวมของส ่วนที่ยังไม่ตัดทั้ง
สองปลายของม ้วน อย่างไรก็ตาม ความยาวดังกล่าวต้องไม่เกิน 7 m 
เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาท ี่กําหนด  ให้ใช้กับส่วนใด ๆ ที่วัดห่างจากขอบข้าง ไม่น้อยกว่า  
20 mm สําหรับขอบรีด และไม่น้อยกว่า 10 mm สําหรับขอบตัด 
ให้วัดอย่างน้อย 3 จุดจากภาคตัดขวางที่ตั้งฉากกับทิศทางการรีด จากกึ่งกลางความกว ้างและขอบข้างแต่
ละด้านตามที่กล่าวมาข้างต้น กรณีที่ไม่ทราบทิศทางการรีด ให้วัดจากด้านที่กําหนดเป็นด้านกว้าง บันทึก
ค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุดและค่าสูงสุด 
6.3.3 ให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.005 mm 
 มอก. 1479–2558 
-7- ตารางที่ 5 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนา  น้อยกว่า 4 mm 
(ข้อ 6.3.1) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  ความกว้าง 
น้อยกว่า 1 600 1 600 
ถึงน้อยกว่า 2 000 2 000 
ถึงน้อยกว่า 2 300 
น้อยกว่า 1.25 ± 0.16 – – 
1.25 ถึงน้อยกว่า 1.60 ± 0.18 – – 
1.60 ถึงน้อยกว่า 2.00 ± 0.19 ± 0.23 – 
2.00 ถึงน้อยกว่า 2.50 ± 0.20 ± 0.25 – 
2.50 ถึงน้อยกว่า 3.15 ± 0.22 ± 0.29 ± 0.29 
3.15 ถึงน้อยกว่า 4.00 ± 0.24 ± 0.34 ± 0.34 
ตารางที่ 6 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนา  ไม่น้อยกว่า 4 mm 
(ข้อ 6.3.1) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  ความกว้าง 
น้อยกว่า 
1 600 1 600 
ถึงน้อยกว่า 
2 000 2 000 
ถึงน้อยกว่า 
2 500 2 500 
ถึงน้อยกว่า 
3 150 3 150 
ถึงน้อยกว่า 
4 000 4 000 
ถึงน้อยกว่า 
5 000 
4.00 ถึงน้อยกว่า 5.00 ± 0.45 ± 0.55 ± 0.55 ± 0.65 – – 
5.00 ถึงน้อยกว่า 6.30 ± 0.50 ± 0.60 ± 0. 60 ± 0.75 ± 0.75 ± 0.85 
6.30 ถึงน้อยกว่า 10.0 ± 0.55 ± 0.65 ± 0.65 ± 0.80 ± 0.80 ± 0.90 
10.0 ถึงน้อยกว่า 16.0 ± 0.55 ± 0.65 ± 0.65 ± 0.80 ± 0.80 ± 1.00 
16.0 ถึงน้อยกว่า 25.0 ± 0.65 ± 0.75 ± 0.75 ± 0.95 ± 0.95 ± 1.10 
25.0 ถึงน้อยกว่า 40.0 ± 0.70 ± 0.80 ± 0.80 ± 1.00 ± 1.00 ± 1.20 
40.0 ถึงน้อยกว่า 63.0 ± 0.80 ± 0.95 ± 0.95 ± 1.10 ± 1.10 ± 1.30 
63.0 ถึงน้อยกว่า 100 ± 0.90 ± 1.10 ± 1.10 ± 1.30 ± 1.30 ± 1.50 
100 ถึงน้อยกว่า 160 ± 1.30 ± 1.50 ± 1.50 ± 1.70 ± 1.70 ± 1.90 
160 ± 1.60 ± 1.80 ± 1.80  ± 1.90 ± 1.90 ± 2.10 
  มอก. 1479–2558 
-8- ตารางที่ 7 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความหนาของเหล ็กแผ่นม้วนหน้าแคบ 
(ข้อ 6.3.2) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  ความกว้าง 
น้อยกว่า 100 100 ถึงน้อยกว่า 600 
ไม่เกิน 1.5 ± 0.13 ± 0.15 
มากกว่า 1.5 ถึง 2 ± 0.15 ± 0.18 
มากกว่า 2 ถึง 4 ± 0.17 ± 0.19 
มากกว่า 4 ถึง 5 ± 0.18 ± 0.20 
มากกว่า 5 ถึง 6 ± 0.19 ± 0.21 
มากกว่า 6 ถึง 8 ± 0.20 ± 0.22 
มากกว่า 8 ถึง 10 ± 0.21 ± 0.24 
มากกว่า 10 ถึง 12 – ± 0.30 
หมายเหตุ 1. เหล็กแผ่นม้วนขอบตัด หน้ากว้างน้อยกว่า 600 mm ที่ไม่สามารถสอบย้อนกลับได้ว่าเป็นเหล็กแผ่นม้วนหน้า
แคบขอบตัด หรือเหล็กแผ่นม้วนแถบ  ให้ใช้เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนที่กําหนดในตารางน ี้ 
2. ความหนาที่เกินกว่า 12 mm ให้ใช้เกณฑ์ที่กําหนดไว้ในตารางที่ 6 
6.4 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้าง 
ให้เป็นไปตามตารางท ี่ 8 (ดูข้อ 6.2) และให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm 
ให้วัดเหล็กแผ่นม้วน 2 ครั้งที่ตําแหน่งห่างจากกันอย่างน้อย 1 000 mm บันทึกค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าที่
อ่านได้ทั้งสอง 
ให้วัดเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางที่ตําแหน่งห่างจากปลายประมาณ  100 mm ทั้ง 2 ปลาย ไม่นับส่วนที่เป็นขอบ
โค้งหรือขอบเว้าของหัว บันทึกค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าที่อ่านได้ทั้งสอง 
6.5 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความยาว  (เฉพาะเหล็กแผ่นหนาที่ได้จากการรีดโดยตรง ) 
ต้องไม่น้อยกว่าความยาวระบ ุ และให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 1 mm 
ให้วัดที่ตําแหน่งห่างจากขอบข้างประมาณ  100 mm ทั้ง 2 ข้าง ไม่นับส่วนที่เป็นขอบโค้งหรือขอบเว้าของหัว 
บันทึกค่าที่อ่านได้แล้วรายงานค่าต่ําสุด 
  มอก. 1479–2558 
-9- ตารางที่ 8 เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อนของความกว ้าง 
(ข้อ 6.4) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความกว้าง ความหนา  เกณฑ์ความคลาดเคล ื่อน 
ขอบรีด ขอบตัด 
เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง 
ที่ได้จากการรีดโดยตรง  เหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นหนา/
แผ่นบางที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วน + – 
น้อยกว่า 160 น้อยกว่า 3.15 
– ± 2 5 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 5 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 10 
20.0 ขึ้นไป 10 
160 ถึงน้อยกว่า 250 น้อยกว่า 3.15 
– ± 2 5 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 5 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 10 
20.0 ขึ้นไป 15 
250 ถึงน้อยกว่า 400 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
0 ± 5 5 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 5 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 10 
20.0 ขึ้นไป 15 
400 ถึงน้อยกว่า 630 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 20 
 0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 10 
20.0 ขึ้นไป 15 
630 ถึงน้อยกว่า 1 000 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 25 
  0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 10 
20.0 ขึ้นไป 15 
1 000 ถึงน้อยกว่า 1 250 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 30 
  0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 15 
20.0 ขึ้นไป 15 
1 250 ถึงน้อยกว่า 1 600 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 35 
  0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 15 
20.0 ขึ้นไป 15 
1 600 ถึงน้อยกว่า 2 000 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 40 
  0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 20 
20.0 ขึ้นไป 20 
2 000 ถึงน้อยกว่า 3 000 น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 + 40 
  0 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 20 
20.0 ขึ้นไป 20 
3 000 ขึ้นไป น้อยกว่า 3.15 
+ ไม่ระบุ 
  0 – 10 
0 3.15 ถึงน้อยกว่า 6.00 10 
6.00 ถึงน้อยกว่า 20.0 25 
20.0 ขึ้นไป 25 
 
 มอก. 1479–2558 
-10- 6.6 ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า (camber) (เฉพาะเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบตัด) 
ต้องไม่เกิน 0.2% ของความยาวของเหล ็กแผ่นหนา/แผ่นบาง (ดูรูปที่ 2) ยกเว้น เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบ
ตัดที่มีความกว้างน้อยกว่า 250 mm กําหนดให้ไม่เกิน 8 mm ต่อความยาว  2 000 mm 
ให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm 
 
ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า ระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้า
ความกว ้าง
ความกว ้าง
10 000 mm
(ที่ตําแหน่งใดๆ)  
ก. สําหรับความยาวน้อยกว่า 10 000 mm ข. สําหรับความยาว  10 000 mm ขึ้นไป 
 
รูปที่ 2 การวัดระยะเบี่ยงเบนของขอบโค ้งที่ด้านเว้าของเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบตัด 
(ข้อ 6.6) 
6.7 ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  (เฉพาะเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบตัด) 
ต้องไม่เกินค่าที่กําหนดไว้ในตารางที่ 9 
ให้วัดบนพื้นราบ และให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 0.5 mm วัดระยะ  b (ดูรูปที่ 3) 
 
 
คําอธิบาย 
1 เครื่องมือที่มีขอบตรง  หรือ เชือกวัดระดับ 
2 เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง 
a ระยะระหว่างยอดคลื่น 
b ระยะเบี่ยงเบนของความราบ  
รูปที่ 3 ตัวอย่างการวัดความราบของเหล ็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบตัด 
(ข้อ 6.7) 
  
มอก. 1479–2558 
-11- ตารางที่ 9 ระยะเบี่ยงเบนของความราบก) 
(ข้อ 6.7) 
หน่วยเป็นมิลลิเมตร 
ความหนา  ความยาวการว ัดข) 
2 000 4 000 
ความกว้างของเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง ความกว้างของเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง 
น้อยกว่า 
1 250 1 250 
ถึงน้อยกว่า 
1 600 1 600 
ถึงน้อยกว่า 
2 000 2 000 
ขึ้นไป น้อยกว่า 
2 000 2 000 
ถึงน้อยกว่า 
3 000 3 000 
ขึ้นไป 
น้อยกว่า 1.60 18 20 – – – – – 
1.60 ถึงน้อยกว่า 3.15 16 18 20 – – – – 
3.15 ถึงน้อยกว่า 4.00 16 – – – – 
4.00 ถึงน้อยกว่า 5.00 14 24 26 – – 
5.00 ถึงน้อยกว่า 8.00 13 21 22 28 – 
8.00 ถึงน้อยกว่า 15.0 12 16 12 16 24 
15.0 ถึงน้อยกว่า 25.0 12 16 12 16 22 
25.0 ถึงน้อยกว่า 40.0 9 13 9 13 19 
40.0 ถึงน้อยกว่า 80.0 8 11 8 11 16 
80.0 ถึงน้อยกว่า 150 8 10 8 10 15 
150 ถึง 160 10 15 10 15 20 
หมายเหตุ 1. ก) ระยะเบี่ยงเบนจากความราบท ี่กําหนดนี้ ไม่ใช้กับเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบาง สภาพรีด (as rolled) ขอบรีด 
2. ข) โดยทั่วไป ให้ใช้ค่าที่กําหนดไว้สําหรับความยาวการว ัด 2 000 mm รวมถึงกรณีที่เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางมี
ความยาวน้อยกว่า 2 000 mm และกรณีที่ระยะระหว่างยอดคลื่นเกินกว่า 2 000 mm 
ยกเว้นกรณีที่ระยะระหว่างยอดคลื่นเกินกว่า 4 000 mm ให้ใช้ค่าที่กําหนดไว้สําหรับความยาวการว ัด 4 000 mm 
6.8 ความไม่ได้ฉาก (out-of-square) ( เฉพาะเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางขอบตัด) 
ต้องไม่เกิน 1.0% ของความกว้างระบุ เมื่อใช้วิธีแบบตั้งฉาก (ดูรูปที่ 4) หรือ ไม่เกิน 0.7% ของความกว้างที่วัด
ได้ เมื่อใช้วิธีแบบเส้นทแยงมุม (ดูรูปที่ 5) กรณีที่มีข้อโต้แย้ง ให้ใช้วิธีแบบตั้งฉาก 
ให้ใช้เครื่องมือวัดที่อ่านค่าได้ละเอียดอย่างน้อย 1 mm มอก. 1479–2558 
-12-  
คําอธิบาย 
1 ความไม่ได้ฉาก 
2 เหล็กฉาก หรือ อุปกรณ์ใด ๆ ที่กําหนดแขนของม ุม 90o 
3 ขอบข้าง 
a ทิศทางการรีด 
 
รูปที่ 4 การวัดความไม่ได้ฉาก แบบตั้งฉาก 
(ข้อ 6.8) 
 
การวัดความไม่ได้ฉาก แบบเส้นทแยงมุม ให้คํานวณหาความไม ่ได้ฉากจากสมการ  
2YXu  
เมื่อ 
u   คือ ความไม่ได้ฉาก เป็นมิลลิเมตร 
X   คือ ความยาวของเส ้นทแยงมุมเส้นที่ 1 เป็นมิลลิเมตร 
Y   คือ ความยาวของเส ้นทแยงมุมเส้นที่ 2 เป็นมิลลิเมตร 
L   คือ ความยาวของเหล ็กแผ่น เป็นมิลลิเมตร 
W  คือ ความกว้างของเหล็กแผ่น เป็นมิลลิเมตร 
รูปที่ 5 การวัดความไม่ได้ฉาก แบบเส้นทแยงมุม 
(ข้อ 6.8) 
  
มอก. 1479–2558 
-13- 7.  ลักษณะทั่วไป 
7.1 เหล็กแผ่นต้องปราศจากข้อบกพร่องที่เป็นผลเสียหายต่อการใช้งาน อย่างไรก็ตาม เหล็กแผ่นม้วนอาจจะมี
ข้อบกพร่องอยู่ได้บ้าง เนื่องจากการตรวจสอบโดยตลอดท ั้งม้วนและการกําจัดส่วนที่มีข้อบกพร่องของเหล็ก
แผ่นม้วน โดยทั่วไปทําไม่ได้ 
การทดสอบให้ทําโดยการตรวจพ ินิจ หรือวิธีอื่นที่ให้ผลเทียบเท่า 
7.2 ข้อกําหนดที่เกี่ยวข้องกับข้อบกพร่องผิวที่เป็นผลเสียหายของเหล็กแผ่นม้วนและเหล็กแผ่นที่ตัดจากเหล็กแผ่น
ม้วน ให้ใช้กับผิวด้านนอกของเหล ็กแผ่นม้วน และให้ใช้กับผิวด้านบนของเหล็กแผ่นที่ตัดจากเหล็กแผ่นม้วน 
7.3 เหล็กแผ่นหนา /แผ่นบางที่มีข้อบกพร่องผิวซึ่งเป็นผลเสียหาย อาจกําจัดหรือซ่อมแซมข้อบกพร่องนั้นด้วย
การเจียหรือการเชื่อมได้ โดยปฏิบัติให้เป็นไปตามเงื่อนไขต่อไปนี้ 
(1) การปรับสภาพด้วยการเจีย 
(ก) ภายหลังการปรับสภาพ  ความหนาของส ่วนที่ปรับสภาพต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ความคลาดเคล ื่อนของ
ความหนา  (ดูข้อ 6.3.1) 
(ข) ส่วนที่ปรับสภาพต้องได้รับการตกแต่งให้เรียบร้อย และรอยต่อระหว่างส่วนที่ปรับสภาพกับผิวสภาพ
รีดเดิมต้องได้รับการตกแต่งให้ราบเรียบ 
(2) การซ่อมแซมด้วยการเชื่อม 
(ก) ก่อนการเชื่อม ต้องกําจัดข้อบกพร่องที่จะเป็นผลเสียหายของเหล็กแผ่นหนา /แผ่นบางออกให้หมด
ด้วยวิธีการที่เหมาะสม  เช่น การสกัด (chipping) หรือการเจีย (grinding) ความลึกของส่วนที่กําจัด
ออกต้องไม่เกิน 20% ของความหนาระบ ุ และในแต่ละด้าน พื้นที่รวมของส่วนที่ปรับสภาพต้องไม่
เกิน 2% ของพื้นที่ผิวของด้านนั้น 
(ข) การซ่อมแซมด้วยการเชื่อมต้องทําด้วยวิธีการที่เหมาะสมกับประเภทของผล ิตภัณฑ์เหล็กกล้า 
(ค) รอบตะเข็บรอยเชื่อมต้องปราศจากรอยแหว ่งขอบแนว  (undercut) หรือ รอยเกย  (overlaps) โลหะ
ส่วนที่เชื่อมพอกต้องมีความหนาเพิ่มจากผิวรีดเดิม อย่างน้อย 1.5 mm และภายหลังต้องกําจัดโลหะ
ส่วนนี้ออกและตกแต ่งให้มีความสูงเสมอผิวรีดเดิม เช่น โดยการสกัด การเจีย  
(ง) เหล็กแผ่นหนา /แผ่นบางที่ผ่านกรรมวิธีทางความร้อน ต้องนําไปผ่านกรรมวิธีทางความร้อนซ้ํา
ภายหลังการซ่อมแซมด้วยการเชื่อม 
  มอก. 1479–2558 
-14- 8.  เครื่องหมายและฉลาก  
8.1 ที่ม้วนของเหล็กแผ่นม้วนทุกม้วน และที่เหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางทุกมัด รวมทั้งเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางที่มีการ
ส่งมอบเป็นแผ่น (ไม่รวมเป็นมัด) ทุกแผ่น อย่างน้อยต้องมีเลขอักษรหรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ 
ให้เห็นได้ง่าย ชัดเจนไม่ลบเลือน และ/หรือหลุดลอกง่าย 
(1) ชนิด ลักษณะขอบ  และชั้นคุณภาพ  เช่น เหล็กกล้าแผ่นหนารีดร้อนขอบรีด SS400 
(2) ลักษณะสภาพผิว ได้แก่ ผ่าน หรือ ไม่ผ่านการรีดปรับสภาพผิว 
(3) ความหนา  × ความกว้าง × ความยาว  เป็น มิลลิเมตร × มิลลิเมตร × มิลลิเมตร (กรณีเหล็กแผ่นม้วน ไม่
ต้องระบุความยาว ) 
(4) จํานวนแผ่นในมัด (กรณีเหล็กแผ่นหนา/แผ่นบางที่เป็นมัด) หรือมวลเป็นกิโลกรัม (กรณีเหล็กแผ่นม้วน) 
(5) หมายเลขการหลอม  หรือ รหัสรุ่นที่ทํา 
(6) ชื่อผู้ทําหรือโรงงานที่ทํา หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน 
(7) ประเทศที่ทํา 
กรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศ  ต้องมีความหมายตรงก ับภาษาไทยที่กําหนดไว้ข้างต้น 
9.  การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสินให้เป็นไปตาม  ภาคผนวก  ก. และให้ใช้สําหรับการตรวจสอบเพ ื่อการอนุญาตและการ
ติดตามผล  
สําหรับระบบควบคุมคุณภาพ  อาจกําหนดการชักตัวอย่างและเกณฑ์ที่แตกต่างจากที่กําหนดไว้ในภาคผนวก  ก. ได้ 
แต่ต้องทําให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์มีคุณภาพสอดคล้องกับข้อกําหนดในมาตรฐานฉบ ับนี้ 
  มอก. 1479–2558 
-15- ภาคผนวก  ก. 
การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน 
(ข้อ 9.) 
ก.1 ทั่วไป 
ก.1.1 คําที่เกี่ยวข้องในการชักตัวอย่างและการเตรียมชิ้นทดสอบ  อาจอธิบายได้ตามรูปที่ ก.1 
 
 
คําอธิบาย 
1 รุ่นย่อย (test unit) 
2 ผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง (sample product) 
3 ตัวอย่าง (sample) 
4 ชิ้นตัวอย่าง (rough specimen) 
5 ชิ้นทดสอบ  (test piece) 
รูปที่ ก.1 คําที่เกี่ยวข้องในการชักตัวอย่างและการเตร ียมชิ้นทดสอบ  
(ข้อ ก.1.1 ข้อ ก.1.3 และข้อ ก.2) 
ก.1.2 รุ่น (lot) ในที่นี้ หมายถึง เหล็กแผ่น ชนิด ชั้นคุณภาพ  และความหนาเด ียวกัน ทําโดยกรรมวิธีเดียวกัน ที่
ทําหรือส่งมอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเด ียวกัน 
ก.1.3 รุ่นย่อย หมายถึง กลุ่มของเหล็กแผ่นที่จัดจากรุ่นเดียวกัน เพื่อการทดสอบและการต ัดสิน ขนาดของรุ่น
ย่อยให้เป็นไปตามตารางท ี่ ก.1 
มอก. 1479–2558 
-16- ตารางที่ ก.1 ขนาดของรุ่นย่อย 
(ข้อ ก.1.3) 
รายการทดสอบ  เหล็กแผ่นม้วน เหล็กแผ่นหนา เหล็กแผ่นบาง 
1) ส่วนประกอบทางเคม ี (ข้อ 4.) 
2) สมบัติทางกล  (ข้อ 5.) 
3) รูปร่าง มิติ (ข้อ 6.) และลักษณะทั่วไป (ข้อ 7.) 
4) เครื่องหมายและฉลาก  (ข้อ 8.) 50 t หรือ 
เศษของ  50 t 50 t หรือ 
เศษของ  50 t 200 แผ่น หรือ 
เศษของ  200 แผ่น 
 
ก.2 การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสินของแต่ละรุ่นย่อย 
ก.2.1 ให้ชักผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง โดยวิธีสุ่มจากรุ่นย่อยเดียวกันจํานวน 1 ม้วนหรือแผ่น สําหรับการทดสอบ
ส่วนประกอบทางเคม ี สมบัติทางกล  รูปร่าง มิติ ลักษณะทั่วไป เครื่องหมายและฉลาก  ผลการทดสอบ
ผลิตภัณฑ์ตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 4. ข้อ 5. ข้อ 6. ข้อ 7. และข้อ 8. ทุกรายการ  จึงจะถือว่าเหล็กแผ่น
รุ่นย่อยนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.2.2 หากการทดสอบตาม  ข้อ ก.2.1 มีผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างรายการใดรายการหน ึ่งหรือหลาย
รายการไม่เป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด ยอมให้ทดสอบซ้ําได้อีกครั้ง ตามเกณฑ์ต่อไปนี้ 
ก.2.2.1 กรณีที่รุ่นย่อยประกอบด้วยผลิตภัณฑ์ 1 ม้วนหรือแผ่น 
ให้ทดสอบซ้ําในรายการที่ไม่ผ่านจํานวน 2 ครั้ง ผลการทดสอบท ั้ง 2 ครั้งต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ที่
กําหนด จึงจะถือว่าเหล็กแผ่นรุ่นย่อยนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ในรายการนั้น 
ก.2.2.2 กรณีที่รุ่นย่อยประกอบด้วยผลิตภัณฑ์มากกว่า 1 ม้วนหรือแผ่น ให้ดําเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้ 
(1) คงผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเดิมไว้ในรุ่นย่อย 
ให้ชักผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเพิ่ม โดยวิธีสุ่มจากรุ่นย่อยเดียวกัน จํานวน 1 ม้วนหรือแผ่น และให้ใช้
ผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่สุ่มมาใหม่ร่วมกับผลิตภัณฑ์ตัวอย่างเดิมสําหรับการทดสอบรายการท ี่ไม่ผ่าน  
ผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างทั้ง 2 ม้วนหรือแผ่นต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด จึงจะถือว่า
เหล็กแผ่นรุ่นย่อยนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ในรายการนั้น 
(2) นําผลิตภัณฑ์ตัวอย่างที่ไม่เป็นไปตามเกณฑ ์ออกจากรุ่นย่อย 
ให้ชักผลิตภัณฑ์ตัวอย่างใหม่ โดยวิธีสุ่มจากรุ่นย่อยเดียวกัน จํานวน 2 ม้วนหรือแผ่น สําหรับการ
ทดสอบส่วนประกอบทางเคม ี สมบัติทางกล  รูปร่าง มิติ ลักษณะทั่วไป เครื่องหมายและฉลาก  
ผลการทดสอบผล ิตภัณฑ์ตัวอย่างทั้ง 2 ม้วนหรือแผ่นต้องเป็นไปตามข้อ 4. ข้อ 5. ข้อ 6. ข้อ 7. 
และข้อ 8. ทุกรายการ  จึงจะถือว่าเหล็กแผ่นรุ่นย่อยนั้นเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนด 
ก.3 เกณฑ์ตัดสินของผลิตภัณฑ์ 
เหล็กแผ่นทุกรุ่นย่อยต้องเป็นไปตามเกณฑ ์ที่กําหนดตามข้อ ก.2.1 หรือ ข้อ ก.2.1 ประกอบกับ ข้อ ก.2.2.1 
หรือ ข้อ ก.2.1 ประกอบกับ ข้อ ก.2.2.2 (1) หรือ ข้อ ก.2.2.2 (2) แล้วแต่กรณี จึงจะถือว่าเหล็กแผ่นรุ่นนั้น
เป็นไปตามมาตรฐานผล ิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้